open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gustav Mahler

**Gustav Mahler** (1860 til 1911) esis Austriana kompozisto e muzikala direktisto.

Dum ilua vivo il esis notinda direktisto di operi. Il anke kompozis plura granda simfonii qui esis influiva ed esas durante famoza. 

## Simfonii
Ilua **Simfonio no. 2** esis unesmafoye pleata en kompleta versiono en Berlin ye la 13ma di decembro 1895, direktata da la kompozisto. Ol divenis sucesoza dum la vivo di Mahler. Il kompozis l'unesma de la kin movimenti en 1888 kom separita verko; il plu tarde decidis skribar plusa movimenti. La lasta movimento, qua duras plu kam mi-horo, inkluzas koro, qua kantas versi de la poemo *Die Auferstehung* (La Rivivigo) da Friedrich Gottlieb Klopstock, e plusa versi skribita da Mahler. La simfonio, nomizita la Rivivigo-simfonio, duras cirkume 90 minuti.

Ilua **Simfonio no. 5** esis unesmafoye pleata ye la 18ma di oktobro 1905 en Köln, direktata da la kompozisto. Il komencis kompozar ol dum somero 1901 ye ilua vakancala dometo ye Maiernigg en Karintia, Austria, ed ol esis kompletigata en 1902. Dum ta periodo il renkontris Alma Schindler, e li esis mariajata en marto 1902. La simfonio havas kin movimenti: la unesma esas funero-marcho; la quaresma esas la famoza *adagietto* por harpo e kordeti, kontrastanta a la altra movimenti; la lasta esas joyoza ed orkestrale komplexa konkluzo.

Ilua **Simfonio no. 8** esis unesmafoye pleata ye la 12ma di septembro 1910 en München, direktata da la kompozisto. La verko postulas granda orkestro, du adulta kori ed un koro de yuni, e sis kantisti. La unesma de la du parti traktas 9ma-yarcenta himno por Pentekosto, *Veni creator spiritus*; la duesma parto traktas la lasta ceno di *Faust* da Goethe. La pleado esis bona recevata. Ol esis la lasta de la simfonii di Mahler qui esis pleata dum ilua vivo.

## Lasta semani
Ye la 21ma di februaro 1911 il direktis sua lasta koncerto, en Carnegie-halo, New York. Il direktabis koncerti ed operi en New York depos januaro 1908, retrovenante singla-somere ad Europa. Il esis malada dum la lasta koncerto, e pose esis enlitigata dum kelka semani. La maladeso relatis ilua debila kordio. Ye la 8ma di aprilo Mahler e familio departis de New York, voyajante ad Europa. Il mortis ye la 18ma di mayo, kelka dii pos arivo en Wien.
Molekulala modelo

**Molekulala modelo** cernas omna teoriala metodi e kalkulala tekniki uzebla por modelar o mimar la konduto di molekuli. Ca tekniki uzesas en informatikala kemio, drogo desegno, informatikala biologio e cienco di materii por studiar molekulala sistemi, de la mikra kemiala sistemi a larja biologiala molekuli e materio asembli. La maxim simpla kalkuli povas facesar manuale, ma neeviteble komputeri bezonesas por facar molekulala modelo di ula sate dimensione sistemo. L'ordinara traito di molekulala modelo tekniki esas l'atomista nivelo deskripto di molekulala sistemi. To anke povas signifikar traktar atomi kom la maxim mikra individuala unajo (molekulala mekaniko aprochado), od apertite elektroni di omna atomo (aprocho "quantumo kemiala").
Gabriel Fauré

**Gabriel Fauré** esis Franca kompozisto.

Inter lua maxim konocata verki esas la *Cantique de Jean Racine* por koro (un ek lua maxim frua verki); la *Requiem*; e muziko por la dramato *Pelléas et Mélisande* da Maurice Maeterlinck.
Panakh Huseynov

**Panakh Chodar oglu Huseynov**, militisto e politikisto n. ye la 28ma di oktobro 1957, esis chefministro di Azerbaijan de la 28ma di aprilo 1993 til la 27ma di junio 1994.
Mariano Ignacio Prado

**Mariano Ignacio Prado Ochoa**, militisto e politikisto n. ye la 18ma di decembro 1826 til la 5ma di mayo 1901, esis prezidanto di Peru, e guvernis de 1876 til 1879 e de 1865 til 1868.
Nicolás de Piérola Villena

**José Nicolás Baltasar Fernández de Piérola y Villena** (konocata kom "*El Califa*" ("La kalifo"); 5ma di januaro 1839 &ndash; 23ma di junio 1913) esis Peruana politikisto. Il esis ministro di la financi du 1869 til 1871 dum la guvernerio di José Balta y Montero. Il ank esis dufoye prezidanto di Peru: de 1879 til 1881 e de 1895 til 1899.
Informatikala kemio

**Informatikala kemio** esas brancho di kemio qua uzas informatikala simulado por helpar la solvo di kemiala problemi. Ol uzas metodi de teoriala kemio, inkluzite en efikiva informatikala programi, por kalkular la strukturi e propraji di molekuli e solidi. Ta neceseso komencas de la fakto ke — malgre la relate recenta rezulti pri hidro molekulala iono (videz referi en to por plusa detali) — la quantumo multa-korpo problemo ne povas esar solvita analitikale, multa min en klozita formo. Dum kalkulala rezulti kustume komplemento l'informo obtenita da kemiala experimenti, lo povas en kelka kazi predicar til nun neobservata kemiala fenomeni. Esas larje uzata en la desegno di nova drogi e materii.
Hertta Kuusinen

**Hertta Elina Kuusinen** (n. ye la 14ma di februaro 1904 til la 18ma di marto 1974) esis Finlandana komunista politikistino. El esis membro de la centrala komitato dil komunista partiso di Finlando.
Specalajo (medicino)

**Specalajo** en medicino esas brancho di medikala cienco. Pos parfacar medicinala skolo, mediki e kirurgi maxim-multa-kaze plu avane ke lua medikala edukado en specifika di medicino per parfacar multa yarala rezidenteso por divenar **medikala specalisto**.
Bill Haley & His Comets

**Bill Haley & His Comets** esis un de Usana muzikala grupi pioniri di rock and roll.

## Verki
* 1954 - Rock with Bill Haley and the Comets
* 1955 - Shake, Rattle And Roll
* 1955 - Rock Around The Clock
* 1956 – Rock 'n' Roll Stage Show 
* 1955 - Shake, Rattle And Roll
* 1955 - Rock Around The Clock
* 1956 – Rock 'n' Roll Stage Show 
* 1957 – Rockin' the Oldies
* 1958 – Rockin' Around the World 
* 1959 – Bill Haley's Chicks
* 1959 – Strictly Instrumental
* 1960 – Bill Haley and His Comets
* 1960 – Haley's Juke Box
* 1961 – Twist
* 1961 – Bikini Twist
* 1962 – Twist Vol. 2
* 1962 – Twist en Mexico
* 1963 – Rock Around the Clock King
* 1963 – Madison
* 1963 – Carnaval de Ritmos Modernos
* 1964 – Surf Surf Surf
* 1966 – Whiskey a Go-Go 
* 1966 – Bill Haley a Go-Go (re-recordings)
* 1971 – Rock Around the Country
* 1973 – Just Rock 'n' Roll Music 
* 1979 – Everyone Can Rock and Roll (
Dado Cavalcanti

**Luis Eduardo Barros Cavalcanti**, konocata kom **Dado Cavalcanti** (n. ye 1981) esis Braziliana entrenisto di futbalo-esquadi

## Extera ligilo
* Dado Cavalcanti
Carlos Holguín Mallarino

**Carlos Holguín Mallarino** (11ma di junio 1832 - 19ma di oktobro 1894) esis Kolumbian advokato, jurnalisto e politikisto qua divenis prezidanto di Kolumbia de 1888 til 1892, dum l’absenteso dil prezidanto Rafael Núñez Moledo.

## Referi
Julián Trujillo Largacha

**Julián Trujillo Largacha**, advokato, militisto e politikisto n. 28ma di januaro 1828 til la 18ma di julio 1883, esis prezidanto di Kolumbia de 1878 til 1880.
Aquileo Parra

**José Bonifacio Aquileo Elias Parra Gómez** (12 di mayo 1825 - 4 di decembro 1900) entraprezisto, soldato e politikisto esis Prezidanto di Kolumbia de 1876 til 1878.
Medikala edukado

**Medikala edukado** esas eduko pri praktiko por esar medikala praktikisto; sive la komencala aprentiseso divenar mediko (c.e. medikala skolo ed etapo), plusa aprentiseso pose (e.c. rezidenteso e kunfrateso), od aprentiseso por divenar medikala adyunto. Medikala edukado ed aprentiseso varisas multe tra la mondo. Diversa docanta metologii havabas uzita en medikala edukado, qua esas aktiva areo di edukala serchado.
Medikala etiko

**Medikala etiko** esas sistemo di morala principi qua aplikas valori e judiki a la praktikado di medicino. Kam erudita diciplino, medikala etiki envolvas lua praktikala aplikado en klinika ensembli tam laboras en lua historio, filozofio, teologio e sociologio.
Christiane Torloni

**Christiane Maria dos Santos Torloni** (n. ye la 18ma di februaro 1957) esas televiziona e cinem-aktoro.
Burlington, Vermont

**Burlington** esas la maxim populizita urbo dil Usana stato Vermont. Segun statistiki dil yaro 2016 ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 40,1 km², di qui 27,4 km² esas lando e 12,7 km² esas aquo.

Jacanta an l'estala rivo dil lago Champlain, l'urbo konstruktesis apud la rivero Winooski. Ol esas sideyo dil Universitato di Vermont.
Konstantin Päts

**Konstantin Päts**, advokato, jurnalisto, entraprezisto e politikisto n. ye la 23ma di februaro 1874 til la 18ma di januaro 1956, esis la precipua Estoniana politikisto de la periodo inter la du mondomiliti. Ilu guvernis kom chefministro de 1918 til 1919 e kom prezidanto di la lando de 1938 til 1940.

## Referi
South Burlington, Vermont

**South Burlington** esas urbo en Usana stato Vermont. Segun la demografiala kontado di 2010, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 76.7 km².
Neo

**Neo** esas helpolinguo konstruktita da Arturo Alfandari qua publikigis ol ye 1961 e 1966. 

Quankam Neo derivesis de Esperanto, Neo esas nedependanta linguo. Konseque Neo esas quale mixturo inter la Latinida lingui e la Germana lingui.

## Exemplo
La Patro nia en Neo:

    Na Patro ki sar in cel,
    siu ta nom santat.
    Venu ta regno.
    Siu fat ta vol,
    asben in cel, as on ter.
    Na shakida pan ne diu oje.
    E ne pardonu na debos,
    as nos pardonar na deberos.
    E no ne induku in tentado,
    mo ne fridu da mal. 

## Extera ligili
* Amiki di Neo
* Pagino di Graham Hawker pri Neo
* Blogo en e pri Neo
Mohammad Mohammadullah

**Mohammad Mohammadullah** (Bengali মোহাম্মদ মুহম্মদুল্লাহ  21 di oktobro 1921 – 12 di novembro 1999) esis la 4ma prezidanto di Bangladesh. Il guvernis de 1973 til 1975.
Philip Levine

**Philip Levine** (1928 til 2015) esis Usana poeto, konocata pro ilua poemi pri la laboristi de Detroit.
Societo Rusa pri Risko

La **Societo Rusa pri Risko** (Ruse: *Российская Венчурная Компания* "Rossijskaâ Venčurnaâ Kompaniâ"- RVK) (OJSC) esas guvernala institucuro pri kapitalo e developado di Rusa federuro, e decidigiva instrumenti por financar la novigi teknologiala en Rusia.

La Societo establisesis da Rusa guvernerio ye la 7ma di junio 2006 (ordino No. 838-r) de Rusa Federuro. Lua skopo esas stimular l'inquesto e novigo industriala di Rusia e levar kapitalo dil entraprezi qui kolokas en novigi teknologiala.

Lua skopo esas facar publika koloki e furnisar financala suporto por developo di teknologii qui povas aplikesar por modernigar l'industrio Rusa.

La kapitalo di la societo esas 30,01 miliard rubli, de qui 100% apartenas a Rusa guvernerio, reprezentata per federal agenterio *Rosimushchestvo*. La prioreso por RVK esas sektori di biomedicino, energio, modernigo di industriala procedi, nova materii, developo di bazala kompozanti ed informatiko, nome quantumala komputeri*.

## Extera ligilo
* Societo Rusa pri Risko (Ruse)
Skolkovo Fondo

**Skolkovo Fondo** esas la precipua agenterio responsanta por Rusiana Skolkovo Noviguro Centro, ciencala e teknologiala centro por la developado e komercizo di progresita teknologii. Esas neprofitebla organizuro fondita en 2010 e komisita da Rusiana prezidanto Dmitri Medvedev kun kreanta nova ciencala e teknologiala developado centro en Skolkovo, suburbo di Moskva. Skolkovo novigado sistemo inkluzas Skolkovo instituto pri cienco e teknologio (SkolTech) establisita en asociuro kun MIT, korporacionala S&D* centri, aferala kovrili, privata semino e riska pekunio, e starto societi, tale ke rezidala spaco e sociala substrukturo. Esas urbo kun pluse 30.000 rezidanti ed employati.

En 2012, Skolkova donis subvenciono di $780.000 a societo nominita *Workle*, qua esas servado qua la habitantaro povas uzar por komencar lia propra labori apogata en l'interrreto. Kom rezulto, Workle augmentis plua kam 500 procent lua fora laboraro, segun *Yekaterinburg News*  .

Skolkovo esas guvernita da specala yuro qua donas lua rezidenta societi specala kondicioni ekonomikala por jerar lia aferi. Plua kam 300 societi recevis la sando di rezidanti en Skolkovo.

## Referi

## Extera ligilo
* Oficala reto-pagino
Claudio Monteverdi

**Claudio Monteverdi** (1567 til 1643) esis Italiana kompozisto.

Il esas notinda partikulare pro ke il kompozis l'unesma opero qua ankore esas konocata: *Orfeo*, qua pleesis unesmafoye en Mantova en 1607. Posa operi di lu inkluzas *Il ritorno d'Ulisse in patria* e *L'incoronazione di Poppea*.

Il esas anke konocata pro ilua madrigali, e la korala verko *Vespro della Beata Vergine*.
Pierre Waldeck-Rousseau

**Pierre Marie René Ernest Waldeck-Rousseau** ('pjɛʁ valdɛk ʁuso'; 2 di decembro 1846 – 10 di agosto 1904) esis la chefministro di Francia de 1899 til 1902.
Mantova

**Mantova** esas urbo en la regiono Lombardia, en Italia. Segun statistiki dil yaro 2018, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 63,97 km².
Jules Dufaure

**Jules Armand Stanislas Dufaure** ('ʒyl aʁmɑ̃ dyfoʁ'; 4ma di decembro 1798 - 28ma di junio 1881) esis Franca statestro. Il esis chefministro di Francia tri foyi: 1871 til 1873, 1876 e de 1877 til 1879. Il anke esis provizora prezidanto di Francia dum 1 dio, en 30ma di januaro 1879.
Gaëtan de Rochebouët

**Gaëtan de Grimaudet de Rochebouët** (‘ɡa.etɑ̃ də ʁɔʃbu.ɛ|lang’; 1813–1899) esis Franca generalo qua servis kom chefministro dum poka dii en 1877.

## Referi
William Waddington

**William Henry Waddington** (11 di decembro 1826 – 13 di januaro 1894) esis Franca statestro qua esis la chefministro di Francia de februaro til decembro 1879.
Antonio Stradivari

**Antonio Stradivari** (n. 1644, m. 18 decembro 1737) esis fabrikisto di violini ed altra kordeto-instrumenti. Il habitis Cremona.

Segun supozajo, il fabrikis cirkume 1000 instrumenti, de qui cirkume 650 ankore existas.
Haarlem

**Haarlem** esas la precipua urbo di la provinco Norda Holando en Nederlando.

La piktisto Frans Hals (c.1582 til 1666) rezidis en Haarlem.
Borso di Moskva

La **Borso di Moskva** (Ruse: ОАО Московская Биржа; transliterizita: *OAO Moskovskaya Birzha*) esas la maxim granda borso di Rusia, operacanta komercala merkati en equitati, obligacioni, derivaji, pekunio merkati e precoza metali. La Borso di Moskva ank esas la centrala depozario di valori en Rusia e la maxim granda furnisanto di servadi de la lando.

La Borso di Moskva oficale establisesis ye la 19ma di decembro 2011, tra la kunfuzo di lora du maxim larja borsi kun sideyo en Moskva, la borso di kambio monetala di Moskva, e la sistemo di kambio Rusa. Amba organizuri formacesis dum la yari 1990a, e dum du yardeki li esis la precipua kambio-institucuri di Rusia. Lua ekonomiala indexi, MICEX-indexo e RTS-indexo, esis inter la chefa indexi de la mondo. La kunfuzo kreis singla ento havanta kom un ek lua precipua skopi transformar Moskva en internaciona financala centro.

## Extera ligilo
* Oficala reto-pagino
Charles de Freycinet

**Charles Louis de Saulces de Freycinet** (ʃaʁl də fʁɛjsinɛ; 14ma di novembro 1828 - 14ma di mayo 1923) esis Franca politikisto e chefministro quar foyi dum la 3ma Republiko en Francia. Il apartenis a la grupo dil "Oportunista Republikani". Il elektesis membro de l’Akademio Pri Cienci, ed en 1890 il divenis la 14ma membro de l’*Académie française*.
Léon Gambetta

**Léon Gambetta** (leɔ̃ ɡɑ̃bɛta; 2 di aprilo 1838 – 31 di decembro 1882) esis Franca statestro importanta dum e pos la Franco-Prusiana milito. Il esis chefministro di Francia de 1881 til 1882.
Charles la 8ma di Francia

**Charles la 8ma**, surnomizita **la afabla** (30 di junio 1470 til 7ma di aprilo 1498) esis rejulo di Francia. Evanta 13 yari, ilu sucedis ilua patro, Louis la 11ma, e regnis de la 30ma di agosto 1483 til la 7ma di aprilo 1498. Ilua fratino, Anne, agis kom regentino til ke ilu kompleteskis 21 yari.

En 1491 ilu mariajis Anna de Bretonia, qua antee esis mariajita kun Maximilian la 1ma, Santa Romana imperiestro. Per lua mariajo, ilu divenis administrero di Bretonia, e preventis la cirkondeso di Francia dal Santa Romana imperio.
Kristian la 2ma di Dania

**Kristian la 2ma** (1ma di julio 1481 til la 25ma di januaro 1559) esis rejulo di Suedia de 1520 til 1521, e rejulo di Dania e Norvegia de 1513 til 1523.
Frederik la 1ma di Dania

**Frederik la 1ma di Dania e Norvegia** (7 di oktobro 1471 til 10 di aprilo 1533) esis Rejulo di Dania. Il guvernis de 20 di januaro 1523 til 10 di aprilo 1533.
Goodluck Jonathan

**Goodluck Ebele Azikiwe Jonathan**, (naskinta ye 20 di novembro 1957) esas nuna prezidanto di Nigeria.

## Referi
Kominform

Fondita en 1947, "**''Kominform**" (**Kom**unista **Inform**o Ministerio'') esas la komuna nomo per quo oficale konocesas la ministerio di partiso di komunisti e laboristi. Esis l'unesma oficala forumo di internacionala komunista movado depos la dissolvo di Komintern, e konformesita la nova realesi pos duesma mondomilito, inkluzanta la kreato di estala bloko.

Kominform esis organizuro di komunista partisi fondita en septembro 1947 en konfero di chefi di komunista partisi en Szklarska Poręba, Polonia, dominacita da Sovietia. Sovietiana chefo Iosif Stalin kunvokis la konfero en respondo a divergi inter komunista guvernerii pri asistar o ne asistar la konfero en Paris pri la projeto Marshall, en julio 1947.

Komence, la sideyo di Kominform esis en Belgrade, lor la chef-urbo di Yugoslavia. Pos l'ekpulso di Yugoslavia de la grupo ye junio 1948, la sideyo movesis a București, Rumania. L'ekpulso di komunista partiso di Yugoslavia de Kominform pro "Titoismo" komencis "informobiro" periodo en ta historio di lando.

L'intencita skopo di Kominform esis koordinar agesi inter komunista partesi sub sovieta direto. Havas lua propra jurnalo, "por duro paco", por demokratio di populo.

Kominform dissolvesis en 1956 pos Sovietiana rikoncilio kun Yugoslavia e la procedo di revoko dil influi de Stalin.
Charles la 4ma di Francia

**Charles la 4ma di Francia** (18 o 19 di junio 1294 til 1ma di februaro 1328) esis rejulo di Francia e Navara. Ilu guvernis de 3 di januaro 1322 til lua morto, ye la 1ma di februaro 1328.
Philippe la 5ma di Francia

**Philippe 5ma di Francia** (1293 til 3ma di januaro 1322) esis rejulo di Francia. Il guvernis de 20 di novembro 1316 til lia morto, ye la 3ma di januaro 1322.
Charles Duclerc

**Charles Théodore Eugène Duclerc** (9 di novembro 1812 til 21 di julio 1888) esis chefministro di Francia. Il guvernis de 7 di agosto 1882 til 29 di januaro 1883.
Ernest Courtot de Cissey

**Ernest Louis Octave Courtot de Cissey** (12ma di septembro 1810 til 15ma di junio 1882) esis chefministro di Francia. Ilu guvernis de la 22ma di mayo 1874 til la 10ma di marto 1875.
Alexandre Ribot

**Alexandre-Félix-Joseph Ribot** (alɛksɑ̃dʁ ʁibo; 7ma di februaro 1842&nbsp;– 13ma di januaro 1923) esis Franca politikisto, chefministro di Francia quarfoye.
Charles Dupuy

**Charles Alexandre Dupuy** (ʃaʁl dypɥi; 5ma di novembro 1851 - 23ma di julio 1923) esis Franca statestro, chefministro di la lando tri foyi.

Il naskis en Le Puy-en-Velay, Arvernia, e divenis inspektisto di skoli, tale saveskante la stando di edukado en Francia. En 1892 il divenis ministro di publika instruktado en la ministraro di Alexandre Ribot. Il sequis Ribot kom chefministro de aprilo 1893 til decembro di ta yaro, kande il demisionis e pose elektesis kom prezidanto di la chambro. Il divenis chefministro, ye la duesma foyo, en mayo 1894. Il esis akompananta la Franca prezidanto Marie François Sadi Carnot en junio 1894 kande Carnot asasinesis. Il esis kandidato por la prezidanteso, ma ne elektesis, e duris kom chefministro til januaro 1895. Il esis chefministro, ye la triesma foyo, de novembro 1898 til junio 1899.
Jean Casimir-Perier

**Jean Paul Pierre Casimir-Perier** (ʒɑ̃ kazimiʁ pɛʁje; 8 di novembro 1847 – 11 di marto 1907) esis Franca politikisto, e servis kom chefministro di Francia de 1893 til 1894, e prezidanto de 1894 til 1895.
Gabriel Antonio Pereira

**Gabriel Antonio José Pereira Villagrán** (17ma di marto 1794 til la 14ma di aprilo 1861) esis prezidanto di Uruguay. Ilu guvernis de la 24ma di oktobro 1838 til la 1ma di marto 1839, ed itere de 1856 til 1860. Ilu esis militisto e framasono.
Aristide Briand

**Aristide Briand** (a.ʁis.tid bʁi.jɑ̃; 28ma di marto 1862 - 7ma di marto 1932) esis Franca politikisto qua esis sisfoye chefministro di Francia dum la 3ma Franca Republiko. En 1926, ilu kunpremiizesis per la Nobel-premio pri paco kun Germana kancelero Gustav Stresemann.
Refik Saydam

**Refik Ibrahim Saydam** (8 di septembro 1881 til 8 di julio 1942) esis Chefministro di Turkia. Il guvernis de 25 di januaro 1939 til lia morto en 8 di julio 1942.
Louis Barthou

**Jean Louis Barthou** (25 di agosto 1862 til 9 di oktobro 1934) esis chefministro di Francia. Il guvernis de 22 di marto til 9 di decembro 1913.
Pierre-Étienne Flandin

**'Gustave Pierre-Étienne Flandin** (12 di aprilo 1889 til 13 di junio 1958) esis Chefministro di Francia. Il guvernis de 8 di novembro 1934 til 1 di junio 1935.
Joseph Paul-Boncour

**Joseph Paul-Boncour** (4 di agosto 1873 til 28 di marto 1972) esis chefministro di Francia. Il guvernis de 18 di decembro 1922 til 28 di januaro 1923.
José María Plá

**José María Plá Machado** (15 di oktobro 1794 til 23 di aprilo 1869) esis prezidanto provizora di Uruguay. Il guvernis de 15 di februaro til 1 di marto 1856.
Marc Forné Molné

**Marc Forné i Molné**, advokato e politikisto n. ye la 30ma di decembro 1946, esis chefministro di Andora de la 7ma di decembro 1994 til la 27ma di mayo 2005.
Erik la 7ma di Dania, la 3ma di Norvegia e la 13ma di Suedia

**Erik la 7ma di Dania, la 3ma di Norvegia e la 13ma di Suedia**, anke **Erik la Pomeraniana** (1381 o 1382 til 3 di mayo 1459) esis rejulo di Suedia, Norvegia e Dania, sub Kalmar-uniono. Il guvernis Suedia de 1396 til 1434, Dania de 1396 til 1439 e Norvegia de 1389 til 1432.
Roger Myerson

**Roger Bruce Myerson** (n. ye la 29ma di marto 1951) esas Usan ekonomikisto qua recevis la Nobel-premio pri ekonomiko en 2007.
Eugene Fama

**Eugene Francis Fama** (n. ye la 14ma di februaro 1939) esas Usan ekonomikisto qua recevis la Nobel-premio pri ekonomiko en 2013.
Lars Peter Hansen

**Lars Peter Hansen** (n. ye la 26ma di oktobro 1952) esas Usan ekonomikisto qua recevis la Nobel-premio pri ekonomiko en 2013.
Bruce Alan Beutler

**Bruce Alan Beutler** (n. ye la 29ma di decembro 1957) esas Usan imunologiisto e genetikisto qua recevis la Nobel-premio pri fiziologio o medicino en 2011.
Haldan Keffer Hartline

**Haldan Keffer Hartline** (n. ye la 22ma di decembro 1903 til la 17ma di marto 1983) esis Usana fiziologiisto qua recevis la Nobel-premio pri fiziologio o medicino en 1967.
James Edward Rothman

**James Edward Rothman** (n. ye la 3ma di novembro 1950) esas Usana biologiisto qua recevis la Nobel-premio pri medicino o fiziologio en 2013.
Roger Wolcott Sperry

**Roger Wolcott Sperry** (n. ye la 20ma di agosto 1913 til la 17ma di aprilo 1994) esis Usana neuropsikologiisto qua recevis la Nobel-premio pri medicino o fiziologio en 1981.
Charles Floquet

**Charles Thomas Floquet** (2ma di oktobro 1828 til la 18ma di januaro 1896) esis chefministro di Francia. Il guvernis de la 3ma di aprilo 1888 til la 14ma di februaro 1889.

## Referi
Louis Buffet

**Louis Joseph Buffet** (pron.: *luwi-yosef-bufe*; 26 di oktobro 1818 til 7 di julio 1898) esis chefministro di Francia. Il guvernis de 10 di marto 1875 til 23 di februaro 1876.
Şükrü Saracoğlu

**Mehmet Şükrü Saracoğlu** (1887 til 27 di decembro 1953) esis chefministro di Turkia. Il guvernis de 9 di julio 1942 til 7 di agosto 1946.
Suat Hayri Ürgüplü

**Suat Hayri Ürgüplü** (13 di agosto 1903 til 27 di decembro 1981) esis chefministro di Turkia. Il guvernis de 20 di februaro til 27 di oktobro 1965.
Listo pri monarki di Prusia

Yen la listi pri duki (Germane: *Herzog von Preußen*, de 1525 til 1618), e reji di Prusia (Germane, *König von Preußen*), de 1701 til 1918.

## Dukio Prusia

Dukio Prusia esis l'unesma dukio kun habitantaro dominacante Luterana e parolinta di Germana. Poloni e Lituani esis minoritati. La chef-urbo di la dukio esis Königsberg (nun Kaliningrad).

## Rejio Prusia

## Videz anke
* Prusia
* Germana imperio
* Imperiestri di Germania
* Kanceleri di Germania
* Germania
Albert, duko de Broglie

**Jacques-Victor-Albert, 4ma duko de Broglie** (13ma di junio 1821 til la 19ma di januaro 1901) esis chefministro di Francia. Ilu guvernis de la 24ma di mayo 1873 til la 22ma di mayo 1874.
Émile Combes

**Émile Justin Louis Combes** (6 di septembro 1835 til 25 di mayo 1921) esis chefministro di Francia. Il guvernis de 7 di junio 1902 til 24 di januaro 1905.
George Davis Snell

**George Davis Snell** (1903 til 1996) esis Usana genetikisto qua ganis la Nobel-premio pri Fiziologio o Medicino en 1980.
Montserrat Caballé

**Montserrat Caballé**, naskinta **María de Montserrat Viviana Concepción Caballé i Folch** ye la 12ma di aprilo 1933 til la 6ma di oktobro 2018, esis Kataluniana kantistino di opero.

## Referi
Gioachino Rossini

**Gioachino Antonio Rossini**, naskinta ye la 29ma di februaro 1792 til la 13ma di novembro 1868 esis Italiana klasika kompozisto.

Ye la 20ma di februaro 1816 en Roma, ilua opero *La Barbisto di Sevilla* esis unesmafoye pleata. Ol fondesis sur dramato di la sama nomo da Pierre Beaumarchais. Ca pleado esis dizastro, ulgrade pro ke multi di la audantaro esis suportanti di rivalo di Rossini, Giovanni Paisiello, qua ja skribabis opero di la sama temo; anke, esis plura acidenti dum la pleado. Tamen la duesma pleado esis sucesoza.
Leo Sayer

**Leo Sayer** (n. **Gerard Hugh Sayer** ye la 21ma di mayo 1948) esas Britaniana kantisto, kompozisto e muzikisto.
André Tardieu

**André Pierre Gabriel Amédée Tardieu** (ɑ̃dʁe taʁdjø; 1876-1945), politikisto, esis chefministro di Francia tri foyi (3ma di novembro 1929 til 17ma di februaro 1930; 2ma di marto til 4ma di decembro 1930; 20ma di februaro til 10ma di mayo 1932) ed importanta politikisto en Francia dum la periodo 1929 til 1932.
Oscar von Sydow

**Oscar Fredrik von Sydow** (12ma di julio 1873 til la 19ma di agosto 1936) esis chefministro di Suedia de februaro til oktobro 1936.
Listo pri monarki di Kastilia

Yen la listo pri monarki di Kastilia, de 1037 til 1604.
## Dinastio Jiménez

## Dinastio Borgoña (Burgundia)

Pos la morto di Alfonso la 7ma la rejio, lua du filii, Fernando (Leon) e Sancho (Kastilia e Toledo) dividis la rejolando.

## Dinastio Trastámara

## Dinastio Habsburg

## Videz anke
* Listo pri monarki di Hispania
Charles Aznavour

**Charles Aznavour** (n. **Shahnour Varinag Aznavourian** ye la 22ma di mayo 1924 - 1ma di oktobro 2018) esis Franca-Armeniana kantisto, kompozisto, aktoro, skriptisto e diplomacisto.

Lua kantistala kariero komencis ye 1946. Il enrejistris cirkume 1200 kansoni en plura lingui: Franca, Angla, Itala, Hispana, Germana, Armeniana, Napolitana, Rusiana e Kabiliana. Il skriptis o kunskriptis plu kam 1000 kansoni, sive por il ipsa, sive por altra kantisti.

Il esas un ek la Franca kantisti maxim famoza exter la Franca-parolantaro. La informili CNN e Time nominis ilu kom "amuzero del 20ma yarcento", mem super Elvis Presley e Bob Dylan.

Sen renegar sua Franca kulturo, il reprezentas Armenia en plura diplomacala instanci internaciona depos 1995 ed il aquiras la nacionaneso Armeniana en 2008. Il nominesis kom ambasadisto di Armenia en Suisia, ube il habitis, e kom permananta reprezentanto di Armenia che Unionita Nacioni til sua morto.
Pierre Tirard

**Pierre Emmanuel Tirard** (pjɛʁ tiʁaʁ; 27 di septembro 1827 – 4 di novembro 1893) esis Franca politikisto, qua esis chefministro di Francia du foy: de 1887 til 1888 e de 1889 til 1890.
Marianna Madia

**Marianna Madia** (n. ye la 5ma di septembro 1980) esas Italiana politikistino, qua esis ministrino pri Publika Administrado e Simplesko.
Golbalo

**Golbalo** (Angle: Goalball) esas sportala ludo inter du esquadri po tri luderi kun kovrita okuli. Pro to esas kloshi en la baloneto. La ludo duras 2 x 10 minuti. Skopo di ca ludo esas aquirar maxim multa goli.

Golbalo kreesis en 1946 da Sepp Reindle e Hans Lorenzen por soldati qui blindeskis ye la Duesma mondomilito.

## Extera ligili
* Oficala Pagino di Internaciona Blinda Sporto-Federuro pri Golbalo
Roger Chaffee

**Roger Bruce Chaffee** (15ma di februaro 1935 til la 27ma di januaro 1967) esis Usan astronauto. Ilu mortis dum incendio en la lunala modulo di Apollo 1.
Eugene Cernan

**Eugene Andrew "Gene" Cernan** (n. ye la 14ma di marto 1934 til la 16ma di januaro 2017) esis Usan astronauto. Ilu komandis la spaconavo Apollo 17 en decembro 1972, dum la lasta misiono en la Luno.
Cherry Wilder

**Cherry Wilder** (n. **Cherry Barbara Grimm** ye la 3ma di septembro 1930 til la 14ma di marto 2002) esis Nova-Zelandana skriptisto.
Gjorge Ivanov

**Gjorge Ivanov** (n. ye la 2ma di mayo 1960) esis prezidanto di Norda Macedonia de la 12ma di mayo 2009 til la 12ma di mayo 2019.
Mario Monicelli

**Mario Monicelli** (16 di mayo 1915 til 29 di novembro 2010) esis Italiana filmifisto.

Lua cinemo venas de atencinda mixado di kompliceso ed abnego, amo, humuro e decepto.
Konstantinos Kanaris

**Konstantinos Kanaris**, militestro (admiralo) e politikisto (n. 1793 o 1795 til la 2ma di septembro 1877) esis chefministro di Grekia 6 foyi: en 1844, de 1848 til 1849, en 1854, de marto til aprilo 1864, de agosto 1864 til februaro 1865, ed en 1877 til lua morto.
Charles Sanders Peirce

**Charles Sanders Peirce** (n. ye la 10ma di septembro 1839 til la 19ma di aprilo 1914) esis Usana filozofo, kreinto dil Pragmatismo.

Ilu studiis matematiko, naturala cienci e filozofio. Peirce developis Pragmatismo unesmafoye che la *Metaphysical Club* en Cambridge, Massachusetts, Usa.

## Extera ligilo
* Extensa pagino pri Charles Sanders Peirce
John Dewey

**John Dewey** (1859 til 1952) esis Usana filozofo, fondinto dil Instrumentalismo od Experimentalismo kom partikulara brancho dil Pragmatismo.

Dewey publikigis libri pri psikologio, ciencala teorio e pedagogio ed artikli pri politikala questioni.  

Dewey laboris multe pri psikologio, edukado e bazala lerneyi. Dewey esis la praktika reprezentanto dil Pragmatismo.

## Extera ligilo
* Pagino di John-Dewey-Societo
William James

**William James** (1842 til 1910) esis Usana filozofo. Il konocis Pragmatismo de sua amiko Charles Sanders Peirce. Pro to William James ofte semblis kom fondero di Pragmatismo.

William James esis mediko e docisto e pose profesoro pri fiziologio, filozofio e psikologio.  

## Extera ligilo
* Pagino di William-James-Societo
Ferdinand Canning Scott Schiller

**Ferdinand Canning Scott Schiller**, anke **F. C. S. Schiller**, esis docisto pri filozofio en Oxford. De 1893 til 1897 il esis docisto pri logiko e metafiziko che l'universitato Cornell en Ithaca, Usa. Ibe ilu konocis William James e la Pragmatismo.

Pose Schiller rivenis aden Oxford. Ibe, Schiller esis profesoro dum triadek yari. Schiller developis de la Pragmatismo sua propra teorio pri Humanismo .

Dum la lasta yari di sua vivo Schiller esis profesoro che l'Universitato di Sudal Kalifornia]].
Kurt Schwitters

**Kurt Schwitters** (20ma di junio 1887 til la 8 di januaro 1948) esis Germana piktisto, poeto, grafikisto ed artisto. Schwitters kreis la revuo MERZ kom partikulara fako di Dadaismo.

## Extera ligili
* Pagino di Kurt-Schwitters-Societo
* Arkivo pri la revuo MERZ
Lili Boulanger

**Lili Boulanger** esis Franca kompozisto.

El naskis en Paris, ube elua patro esis docisto ye la konservatorio; el esis notende interesata pri muziko de frua evo. Un de elua docisti esis Gabriel Fauré, qua esis influiva. En 1913 el ganis la *Prix de Rome*, esante la unesma homino qua ganis la premio. Elua saneso esis durante desbona, ed el demarshis kompletigar plura orkestrala verki ante sua morto.

Elua fratino Nadia Boulanger, qua mortis en 1979, anke esis kompozisto, qua docis plura notinda kompozisti dil 20ma yarcento.
Anton Bruckner

**Anton Bruckner** (n. 1824, m. 1896) esis Austriana kompozisto. Ilua precipua verki esas la non simfonii, la unesma simfonio kompozita en 1866, la lasta komencita en 1887 e nekompleta ye lua morto. La simfonii havas plura versioni, modifikita da Bruckner ed ilua kolegi; esas kelkafoye ne klara qua versiono esas egardenda kom autentika. Bruckner esis humila homo, quo kontrastas kun la grandeso di la simfonii.

## Simfonio no. 1
Ilua Simfonio no. 1 esis unesmafoye pleata en Linz ye 9ma di mayo 1868. Ilua plu frua *Studio-simfonio*, skribita en 1863, ne esis pleata dum la vivo di la kompozisto. Quale por sua altra simfonii, Bruckner preparis plura versioni di la Simfonio no. 1; la lasta, di 1893, esis l'unesma publikigata versiono. Ol multe diferas de la versioni di 1877 e 1884, qui esas maxim ofte audata.
Carlos la 1ma di Portugal

**Carlos la 1ma de Portugal** 28 di septembro 1863 til 1 di februaro 1908)  esis rejulo di Portugal de 1889 til esar ocidita, en 1908.
León Febres Cordero

**León Esteban Febres-Cordero Ribadeneyra**, arkitekto e politikisto n. 9ma di marto 1931 til la 15ma di decembro 2008, esis prezidanto di Equador de 1984 til 1988.
Ilene Graff

**Ilene Susan Graff** (n. ye la 28ma di februaro 1949) esas Usan televizion-aktorino e kantistino, konocata pro sua rolo kom *Marsha Owens*, en la televiziono-serio *Belvedere*.
Ramon Magsaysay

**Ramón del Fierro Magsaysay** (31ma di agosto 1907 til la 17ma di marto 1957) esis prezidanto di Filipini. Il guvernis de 30 di decembro 1953 til 17 di marto 1957.
Nat King Cole

**Nat King Cole** (n. **Nathaniel Adams Coles** ye la 17ma di marto 1919 til la 15ma di februaro 1965) esis Usana kantisto e muzikisto di jazo. Il esis patro di la kantistino Natalie Cole.
Santa Monica

**Santa Monica** esas litoro-urbo en Kalifornia, Usa. Ol esis nomizita en homajo a katolika santino Santa Monika. Turismo esas important agado ekonomiala.
Ikililou Dhoinine

**Ikililou Dhoinine**, farmacisto e politikisto n. ye la 14ma di agosto 1962, esis prezidanto di Komori de 2011 til 2016.
Byeon Yeong-tae

**Byeon Yeong-tae** (1892 til 1969 esis Sud-Koreana politikisto. Il esis la kinesma chefministro di Sud-Korea.
Baek Du-jin

**Baek Du-jin** (1908 til 1993) esis Sud-Koreana politikisto. Il esis provizora chefministro ante divenar la 4ma e la 10ma chefministro di Sud-Korea.
Chang Taek-sang

**Chang Taek-sang** o **Jang Taek-sang** (1893 - 1969) esis Koreana policisto, aktivisto por la nedependo di Sud-Korea, e politikisto. Il esis la triesma chefministro di Sud-Korea.
Dadá Maravilha

**Dario José dos Santos**, konocata kom ** Dadá Maravilha** (n. ye la 4ma di marto 1946) esis Braziliana futbalisto.

## Referi
Pierre Makombo Bamboté

**Pierre Makombo Bamboté** (n. 1932) esas l'unesma Centrafrikana skriptisto qua publikigis lua verki. Il anke esis Centrafrikan ambasadisto por UNESCO, e profesoro di Afrikana literaturo che l'Universitato di Laval.

## Bibliografio
* 1962 *La Poésie est dans l'histoire* (poezio) 
* 1962 *Chant funèbre pour un héros d'Afrique* (poezio)
* 1965 *Les randonnées de Daba* (por pueri) 
* 1965 *Le Grand état central*
* 1966 *Le dur avenir*
* 1966 *Le soir des destructeurs*
* 1968 *Les deux oiseaux de l'Ubangui* 
* 1972 *Princesse Mandapu* (novelo) 
* 1973 *Technique pour rien*, e *Civilisation des autres* (poezio) 
* 1980 *Nouvelles de Bangui* (rakonti) 
* 1987 *Coup d'état nègre* (rakonto) 
* 1998 *Que ferons nous après la guerre ou éloge de l'animisme* (poezio) 
* 2009 *Déclaration de guerre aux morts* (poezio)

## Referi
Björn Ulvaeus

**Björn Kristian Ulvaeus** (n. ye la 25ma di aprilo 1945) esas Suediana muzikisto, kompozisto, kantisto e kansonifisto, e fondinto dil ensemblo ABBA.
Roman Polanski

**Roman Polański** (n. **Rajmund Roman Thierry Polański** ye la 18ma di agosto 1933) esas Polona e, depos 1976, Franca filmifisto. Il ank esas fuginto de Usa.

Naskinta en Paris, ilua familio retroiris a Kraków en 1937. Du yari pose, Polonia invadesis da Naziista Germania e lua familio kaptesis en la ghetto di Kraków. Polanski vivis ilua infanteso sub adoptita idento, por eskapar Holokausto.

En 1962, lua cinematografuro *Nóż w wodzie* ("kultelo en l'aquo") unesmafoye nominesis por Oscar-premio.
Susumu Tonegawa

**Susumu Tonegawa** (n. ye la 6ma di septembro 1939) esas Japoniana genetikisto qua ganis la Nobel-premio pri fiziologio o medicino en 1987.
Neil Sedaka

**Neil Sedaka** (n. ye la 13ma di marto 1939) esas Usana kantisto, muzikisto e kompozisto di rock e pop. Lua kariero komencis en 1957, ed ilu kompozis sole o kun altra kompozisti plu kam 500 muziki.
Roger Daltrey

**Roger Harry Daltrey** (n. ye la 1ma di marto 1944) esas Britaniana muzikisto, kantisto e kompozisto. Ilu esis un ek la fondinti dil bando *[[The Who]]*.
Andrés Escobar

**Andrés Escobar Saldarriaga** (n. ye la 13ma di marto 1967 til 2ma di julio 1994) esis Kolumbiana futbalisto. Ye la 22ma di junio 1994 dum la Mondala Kupo di Futbalo il nochizis un punto kontre lua esquado, e posible to esis la motivo por lua asasino 10 dii pose. Lua mortigero kondamnesis a 43-yara enkarcerigo.
Helmut Lotti

**Helmut Lotti** (n. **Helmut Barthold Johannes Alma Lotigiers** ye la 22ma di oktobro 1969) esas Belga kantisto e kompozisto.
Kometo Hale-Bopp

**Kometo Hale-Bopp** divenis la maxim brilanta kometo di la 20ma yarcento.

Ol esis deskovrata ye 23 di julio 1995 da Alan Hale e Thomas Bopp en Usa. Pos mayo 1996 ol esis videbla per okuli sen teleskopo; en februaro 1997 olua du kaudi esis klare videbla. Ye 22 di marto 1997 la kometo atingis maxim proximeso a Tero. Ye maxim proximeso ol esis plu brilanta kam irga stelo. Olua orbito esante preske perpendikla a la ekliptiko, ol esis videbla en la sudala misfero di Tero pos maxim proximeso; la lasto observado per okulo sen teleskopo esis en decembro 1997. Astronomi expektas ke olua sequanta vizito a ca regiono di la sunala sistemo esos ye cirkume la yaro 4385.
Joanot Martorell

**Joanot Martorell** (n. Gandia, Valencia en 1413 – m. en 1468) esis Valenciana kavaliero e skriptisto. Lua maxim konocata romano esas *[[Tirant lo Blanch]]* (skribita en 1490). Kelki judikas ca romano kom l'unesma moderna romano en Europa.
Juan Luis Guerra

**Juan Luis Guerra Seijas** (n. ye la 7ma di junio 1957) esas Dominikana kantisto, kompozisto e muzikisto.
Carole Bouquet

**Carole Bouquet** (n. ye la 18ma di agosto 1957) esas Franca cinem-aktorino. El aparis en plu kam 60 cinematografuri depos 1977, e ganis Premio *César* pri maxim bon aktorino por la filmo *Trop belle pour toi*, lansita en 1989.
José Manuel Pando Solares

**José Manuel Inocencio Pando Solares**, militisto e politikisto n. ye la 25ma di decembro 1848 til la 17ma di junio 1917, esis prezidanto di Bolivia. Il guvernis de la 25ma di oktobro 1899 til la 14ma di agosto 1904. Dum ilua guvernisteso eventis milito qua rezultis la cedo di Acre a Brazilia per tale nomizita kontrato di Petrópolis.
Cary Grant

**Cary Grant** (n. **Archibald Alexander Leach** ye la 18ma di januaro 1904 til la 29ma di novembro 1986) esis Britaniana cinem-aktoro.
Giovanni Caboto

**Giovanni Caboto** (c. 1450 til c. 1499) esis Italian explorero qua deskovris Newfoundland e Labrador, en la nuna Kanada.
Park Geun-hye

**Park Geun-hye**, politikistino n. ye la 2ma di februaro 1952, esis prezidanto di Sud-Korea de 2013 til 2017.
Nelli Kim

**Nellia Vladimirovna (Nelli) Kim** (n. ye la 29ma di julio 1957) esas Sovietiana ex-gimnastikistino, qua ganis tri ora-medalii ed un arjenta-medalio en l'Olimpiala Ludi en Montréal, 1976, e du ora-medalii en l'Olimpiala Ludi en Moskva, 1980.
Simone Signoret

**Simone Signoret** (n. **Simone Henriette Charlote Kaminker** ye la 25ma di marto 1921 til la 30ma di septembro 1985) esis Franca cinem-aktorino.
Alexandros Kumunduros

**Alexandros Kumunduros**, Greke Αλέξανδρος Κουμουνδούρος, politikisto n. 1817 til la 26ma di februaro 1883, esis dek-foye Greka chefministro di Grekia.
Pete Conrad

**Charles "Pete" Conrad, Jr.** (n. ye la 2ma di junio 1930 til la 8ma di julio 1999) esis la 3ma astronauto qua pediris sur la Luno
Henri Brisson

**Eugène Henri Brisson** (31ma di julio 1835 til la 14ma di aprilo 1912) esis chefministro di Francia. Il guvernis de 6ma di aprilo 1885 til 7ma di januaro 1886, e de 28ma di junio til 1ma di novembro 1898.
Garrincha

**Garrincha** od anke **Mané Garrincha**, pseudonimi de **Manuel Francisco dos Santos** (1933 til 1983) esis Braziliana futbalisto. Ilu havis importanta partopreno en la Mondala Kupo di Futbalo di 1962, eventinta en Chili.
Philip Cocu

**Phillip John-William Cocu** (n. ye la 29ma di oktobro 1970) esas Nederlandana futbalisto qua ludis por Nederlando dum la Mondala Kupo di Futbalo 2006.
Giuseppe Ungaretti

**Giuseppe Ungaretti** (n. ye la 10ma di februaro 1888 til la 1ma di junio 1970) esis Italiana modernista  poeto, jurnalisto e literaturala kritikisto. Ilu recevis la Premio Neustadt por Literaturo en 1970.

## Referi
Dominique Pire

**Dominique Pire** (n. **Georges Charles Clement Ghislain Pire** ye la 10ma di februaro 1910 til la 30ma di januaro 1969) esis Belgiana monako qua recevis la Nobel-premio pri paco en 1958.
Norman Borlaug

**Norman Ernest Borlaug** (n. ye la 25ma di marto 1914 til la 12ma di septembro 2009) esis Usana biologiisto qua recevis la Nobel-premio pri paco en 1970.
Mariner 10

***Mariner 10*** esis l'unesma kosmosondilo qua vizitis Merkuro.

Ol lansesis ye la 3ma di novembro 1973, ed ye la 29ma di marto 1974 ol atingis maxim proximeso a la planeto, ye disto 703 km. Atingar orbito cirkum Merkuro esis neposibla pro olua proximeso a la Suno; ol pasis la planeto trifoye, intertempe flugante cirkum la Suno; la lasta paso esis ye la 16ma di marto 1975. To esis l'unesma foyo di utiligo di la gravitado di planeti por chanjar flugovoyo.

Dum la preterpaso ye marto 1974 (l'unesma de la tri pasi), *Mariner 10* prenis fotografuri qui montris ke la surfaco di Merkuro esas quale la Luno; instrumenti montris ke surfacala temperaturi esas minime -183C e maxime 187C, e ke ol havas febla magnetala feldo.
José de Almada Negreiros

**José Sobral de Almada Negreiros** (n. ye la 7ma di aprilo 1893 til la 15ma di junio 1970) esis Portugalana skriptisto, ed anke piktisto.
Robert Kennedy

**Robert Francis Kennedy** (n. ye la 20ma di novembro 1925 til la 6ma di junio 1968) esis Usana politikisto, fratulo di la prezidanto John F. Kennedy.

De 1965 il esis senatano por New York, ed en 1968 il divenis kandidato por Prezidanto di Usa. Ye 5 di junio 1968 en hotelo en Los Angeles, il esis fusil-agata, kurte pos ke il parolabis a sua suportanti, okazione di vinko en la primara elektado en Kalifornia. Il mortis ye la posa dio. En aprilo 1969 la asasinanto, Sirhan Sirhan, esis kondamnata a morto; en 1972 lo esis reduktata a dumviva enkarcerigo.
Emily Greene Balch

**Emily Greene Balch** (n. ye la 8ma di januaro 1867 til la 9ma di januaro 1961) esis Usan ekonomikistino qua recevis la Nobel-premio pri paco en 1946.
Vesta

**Vesta** (simbolo: ) esas granda asteroido; olua meza diametro esas 525 km.

Ol esis deskovrata ye 29 di marto 1807 da Heinrich Wilhelm Olbers, qua esis mediko ed amatora astronomo en Göttingen; ol esis la quaresma deskovrita da irgu, pos Ceres, Pallas e Juno. En 1802 Olbers deskovrabis asteroido Pallas, quo iniciabis serchado por plusa tala objekti. Astronomi tatempe diskutis la origino di asteroidi; Olbers konjektis ke li esas restaji de destruktata planeto. Nuntempe, astronomi supozas ke la gravitala influo di Jupitero impedis la kreo di planeti en la asteroido-zono.

En julio 2011 la kosmonavo *[[Dawn]]* eniris orbito cirkum Vesta, e kolektis informeso til departo por Ceres en septembro 2012.
Listo pri prezidanti di Sud-Sudan

La **Prezidanto di Sud-Sudan** esas la chefo di stato e chefo di guvernerio di Sud-Sudan. Segun la konstituco, lu elektesas dal populo por 5-yara periodo.

Yen la listo di prezidanti di Sud-Sudan de 2005 til 2011, kande la regiono ganis autonomio, e depos 2011, kande lando divenis nedependanta.

### Autonoma Sud-Sudan

### Republiko di Sud-Sudan (nedependanta)
Antonio Negri

**Antonio "Toni" Negri** (n. ye la 1ma di agosto 1933 til la 16ma di decembro 2023) esis  Italiana marxista filozofo. Ilua libro *Imperio*, skribita kun Michael Hardt e publikigita en 2000, studias la modifikuri en tale nomizita imperialismo en la moderna stati.
Milito di Chaco

**Milito di Chaco** (1932 til 1935) (Hispane: *Guerra del Chaco*; Guarani: *Cháko Ñorairõ*) esis milito inter Bolivia e Paraguay pri la kontrolo di Gran Chaco regiono (anke konocita kom Chaco Boreal) en Sud-Amerika. En ta epoko on pensis ke la regiono esis richa en petrolo. Ol eventis inter la du maxim povra Sud-Amerikana landi, ed esis la maxim sangoza milito en la regiono dum la 20ma yarcento.

Ne esis facila por la du landi - qui esas senlitora - obtenar armi. Bolivian armeo esis plu bona e havis plua soldati kam Paraguayana. Tamen, Paraguay vinkis la milito ed asumis kontrolo di la regiono. La 146-km ferovoyo de la fluvio Paraguay til la centro di Chaco regiono esis esencala por transportar Paraguayana trupi e provizuri vers la batalio-fronto.
John Dos Passos

**John Roderigo Dos Passos** (n. ye la 14ma di januaro 1896 til la 28ma di septembro 1970) esis Usana skriptisto, maxim konocata por lua trilogio *U.S.A.*.

Naskinta en Chicago, ilu diplomizesis che universitato Harvard en 1916. Ilu voyajis multe dum lua yuneso, e vizitis Europa e sudwestal Azia, ube lu lernis pri literaturo, arto ed arkitekturo. Dum l'unesma mondomilito ilu esis motoristo di ambulanco. En 1920, publikigesis ilua unesma novelo, *One Man's Initiation: 1917*. Ilua trilogio *U.S.A.* konsistas ek noveli *The 42nd Parallel* (1930), *1919* (1932), e *The Big Money* (1936), e judikesis dal asociuro di imprimisti *Modern Library* kom la 23ma ek la "100 maxim influiva noveli en Angla linguo de la 20ma yarcento".
Zeca Pagodinho

**Zeca Pagodinho**, naskinta **Jessé Gomes da Silva Filho** ye la 11ma di februaro 1959) esas Braziliana kompozisto e muzikisto di samba.

## Extera ligilo
* Oficala pagino
Leonard Cohen

**Leonard Norman Cohen** (n. ye la 21 di septembro 1934 til la 7ma di novembro 2016) esis Kanadana poeto, muzikisto e kantisto di folk.
Samir Rifai

**Samir Zaid al-Rifai**, politikisto n. ye la 1ma di julio 1966, esis chefministro di Jordania de 2009 til 2011.
Nader al-Dahabi

**Nader al-Dahabi**, militisto e politikisto n. ye la 7ma di oktobro 1946, esis chefministro di Jordania de 2007 til 2009.
Rick Astley

**Richard Paul "Rick" Astley** (n. ye la 6ma di februaro 1966) esas Britaniana kantisto e kompozisto.

Videz anke: Rickrolling
Johann Strauss (filiulo)

**Johann Strauss** (n. 25 di oktobro 1825, m. 3 di junio 1899) esis Austriana kompozisto. Il esis filiulo di kompozisto Johann Strauss (patro).

## ''An la bela blua Danubio''
Ye 15 di februaro 1867 en Wien, ilua la valso *An der schönen blauen Donau* ("An la bela blua Danubio") esis unesmafoye audata en koncerto. Co esis pleado di versiono por koro ed orkestro, kun vorti da Joseph Weyl; il esis poeto di la Korala Societo di Wien, qua kantis en ca unesma pleado. Versiono por orkestro sola esis pleata ye la Internaciona Expozo di 1867 en Paris; ca versiono divenis sucesoza.

## ''Die Fledermaus''
Ye 5 di aprilo 1874, en Wien, ilua opero *Die Fledermaus* (La Vespertilio) esis unesmafoye pleata. La libreto skribesis da Karl Haffner e Richard Genée. Ol esis la triesma kompletigita opero di Strauss (pos *Indigo und die vierzig Räuber* en 1871, e *Der Karneval in Rom* en 1873), e la unesma sucesoza opero di lu. Il pose kompozis plura plusa operi, de qui la maxim famoza esas *Eine Nacht in Venedig* (1883) e *Der Zigeunerbaron* (1885).
Komunista stato

**Komunista stato** esas termo kreita en l’Ocidento por nomar stato guvernata da singla partiso, la partiso komunista (referita kom diktatoreso di proletariaro per lua partisani) e profesita fideleso a leninista o marxista-leninista ideologio kom la guidanta principo di la stato. Teknikale, "komunista stato" esas "contradictio in terminis" kom komunista socio esas en principo sennacionaneso. Pro to, la termino "stato marxista-leninista" esas plu exakta.
Komunista revoluciono

**Komunista revoluciono** esas proletaria revoluciono ofte, ma ne necese inspirita da l'idei di marxismo qua ambicionas substitucar kapitalismo kun komunismo, kustume kun socialismo kom mediacanta etapo. L'ideo ke proletaria revoluciono esas bezonata esas angulopetro di marxismo; marxisti kredas ke la laboristi di mondo mustas unionar e liberar ipsa de kapitalista opreso por krear mondo direktita da e por la laboranta klaso. Talamaniere, en marxista vidpunto, proletaria revolucioni bezonas eventar en landi en tota mondo; videz mondala revoluciono.