1863

La yaro **1863** (MDCCCLXIII per Romala algarismi) esis yaro komencinta ye jovdio segun Gregoriala kalendario ed yaro komencinta ye mardio segun Juliala kalendario. Ol esis la 863ma yaro di la duesma yarmilo, la 63ma yaro di la 19ma yarcento e la 4ma yaro di la yari 1860a. Kande 1863 komencis, Gregoriala kalendario esis 12 dii avan Juliala kalendario, qua duris uzesar en kelka loki til 1923.

## Eventi
### [[Europa]]
* 7ma di januaro - Avalancho che la vilajo Bedretto an la Suisa kantono Ticino efektigas granda destruktado e produktas 29 morti.
* 10ma di januaro - London inauguras l'unesma lineo di urbala fervoyo en la mondo.
* 22ma di januaro - Eventas sedicio en Polonia, Lituania e Rutenia intencante unionar la tri regioni en singla stato nedependanta de Rusa imperio.
* 18ma di septembro - En autonoma Finlando, caro Alexandr la 2ma inauguras la duesma kunveno di sociala klasi di la lando (dieto). Unesmafoye esabis en 1809. La caro donas manifesto quo imperas ke Finlandana linguo esos oficala pos 20 yari en Finlando.
* 29ma di oktobro - En Genève, 16 stati paktas pri la fondo dil Internaciona Reda Kruco.

### [[Azia]]
* 14ma di aprilo - La dinastio Nguyễn, en Vietnam, signatas la Pakto di Huế  kun Franca imperio, quo posibligos Franci komercar en tri portui di Vietnam.

### [[Afrika]]
* Al-Hajj 'Umar konquestas Timbuktu.

### [[Nord-Amerika]]
* 1ma di januaro - Abraham Lincoln signatas la proklamo pri emancipado, e transformas l'aboliso di la sklaveso en la Kunfederita Stati l'emo oficala di la lando pos ke interna milito finez.
* 24ma di februaro - Arizona divenas Usana teritorio.
* 1ma di mayo - Interna milito di Usa: Batalio di Chancellorsville komencas en Virginia. Generalo Joseph Hooker komandas Potomac-armeo kun  soldati kontre Robert E. Lee e  soldati de la Kunfederuro.
* 17ma di mayo, pos du-monata siejo, Franca armeo di Bazaine konquestas Puebla, Mexikia.
* 3ma di julio - Eventas decidigiva batalio che Gettysburg, dum l'interna milito di Usa. Cirkume 40.000 soldati mortas o vundesas.
* 9ma di septembro - Interna milito di Usa: trupi del Uniono kaptas Chattanooga, Tennessee.

### [[Sud-Amerika]]
* Sklaveso abolisesas en Surinam.

## Naski

* 1ma di januaro - Pierre de Coubertin, Franca historiisto, kreinto di la moderna Olimpiala Ludi (m. 1937)
* 5ma di januaro - Konstantin Stanislavski, Rusa skriptisto por teatro ed aktoro (m. 1938)
* 14ma di januaro - Manuel Gomes da Costa, prezidanto di Portugal (m. 1929)
* 15ma di januaro - Wilhelm Marx, kancelero di Germania (m. 1946)
* 17ma di januaro - David Lloyd George, chefministro di Unionita Rejio (m. 1946)
* 30ma di januaro - Joseph Jastrow, Polona-Usana psikologo (m. 1944)
* 19ma di februaro - Augusto Bernardino Leguía y Salcedo, prezidanto di Peru (m. 1932)
* 27ma di februaro - Joaquín Sorolla, Hispana piktisto (m. 1923)
* 27ma di februaro - George Herbert Mead, Usana filozofo, psikologo e sociologo (m. 1931)
* 3ma di marto - Arthur Machen, Walsana skriptisto (m. 1947)

* 12ma di marto - Gabriele D'Annunzio, Italiana skriptisto e politikistulo (m. 1938)
* 3ma di aprilo - Henry van de Velde, Belga piktisto (m. 1957)
* 16ma di aprilo - Émile Friant, Franca piktisto (m. 1932)
* 29ma di aprilo - William Randolph Hearst, Usan jurnal-entraprezisto (m. 1953)
* 21ma di mayo - Dimitar Stanchov, chefministro di Bulgaria (m. 1940)
* 31ma di mayo - Francis Younghusband, Britaniana militisto ed explorero (m. 1942)
* 3ma di junio - Yevhen Petrushevich, prezidanto di Popul-Republiko West-Ukraina (m. 1940)
* 16ma di junio - Francisco León de la Barra, prezidanto di Mexikia (m. 1939)
* 13ma di julio - Petar Todorov Gudev, chefministro di Bulgaria (m. 1932)
* 30ma di julio - Henry Ford, Usana entraprezisto di automobilal industrio (m. 1947)
* 1ma di agosto - Gaston Doumergue, prezidanto di Francia (m. 1937)
* 9ma di agosto - Álvaro Figueroa y Torres Mendieta, chefministro di Hispania (m. 1950)
* 11ma di agosto - Gaston Doumergue, prezidanto di Francia (m. 1937)
* 15ma di agosto - Álvaro Figueroa y Torres, chefministro di Hispania (m. 1950)
* 1ma di septembro - João Pinheiro Chagas, chefministro di Portugal (m. 1925)
* 7ma di septembro - Jens Ferdinand Willumsen, Dana piktisto (m. 1958)
* 13ma di septembro - Arthur Henderson, Skota politikistulo, Nobel-laureato pri paco (m. 1935)
* 28ma di septembro - Rejulo Carlos la 1ma di Portugal (m. 1908)

* 16ma di oktobro - Austen Chamberlain, Britaniana politikistulo, Nobel-laureato pri paco (m. 1937)
* 8ma di novembro - Eero Järnefelt, Finlandana piktisto (m. 1937)
* 8ma di novembro - René Viviani, chefministro di Francia (m. 1925)
* 11ma di novembro - Paul Signac, Franca piktisto (m. 1935)
* 30ma di novembro - Andrés Bonifacio, prezidanto (neoficala) di Filipini (m. 1897)
* 7ma di decembro - Pietro Mascagni, Italiana kompozisto (m. 1945)
* 12ma di decembro - Edvard Munch, Norvegiana piktistulo (m. 1944)
* 16ma di decembro - George Santayana, Hispana filozofo e poeto (m. 1952)
* 18ma di decembro - Arkiduko Franz Ferdinand di Austria (m. 1914)
* 29ma di decembro - Francisco Gavidia, Salvadorana skriptisto (m. 1955)

## Morti
* 17ma di januaro - Horace Vernet, Franca piktisto (n. 1789)
* 1ma di aprilo - Jakob Steiner, Suisa matematikisto (n. 1796)
* 13ma di februaro - Alvan Fisher, Usana piktisto (n. 1792)
* 3ma di aprilo - Miguel de San Román, prezidanto di Peru (n. 1802)
* 8ma di mayo - Juan Francisco Giró, prezidanto di Uruguay (n. 1791)
* 26ma di julio - Samuel Houston, prezidanto di Republiko Texas (n. 1793)

* 13ma di agosto - Eugène Delacroix, Franca piktisto (n. 1798)
* 23ma di septembro - Juan Francisco de Vidal, prezidanto di Peru (n. 1800)
* 11ma di novembro - Manuel Basilio Bustamante, prezidanto di Uruguay (n. 1785)
* 13ma di novembro - Ignacio Comonfort, prezidanto di Mexikia (n. 1812)
* 15ma di novembro - Rejulo Frederik la 7ma di Dania (n. 1808)

## Referi