9ma di marto

Videz quo ligesas adhike (che utensili). - A pagino di yaro.

La **9ma di marto** esas la 68ma dio di la yaro (69ma en bisextila yari) segun Gregoriala kalendario. Restas 297 dii til la fino di la yaro.
----
## Dio

## Eventi
* 1230 - Bulgara caro Ivan Asen la 2ma vinkas Theodoros Kommenos Doukas, imperiestro di Thesaloniki, e kaptas domeni Thesalonikiana en Albania, Trakia e Macedonia.
* 1309 - Papo Klemens la 5ma instalas papala domo en Avignon, Francia.
* 1500 - Pedro Álvares Cabral departas de Lisboa, Portugal, en voyajo dum qua ilu deskovros Brazilia.
* 1513 - Giovanni di Lorenzo de' Medici divenas papo Leo la 10ma.
* 1529 - Mohamedani vinkas Kristani di Etiopia en la batalio di Shimbra Kure. La milito duros til 1543.
* 1723 - En Chili, komencas revolto dil populo mapuche.
* 1776 - Aparas "La Richeso di la Nacioni" da Adam Smith.
* 1796 - Napoléon la 1ma mariajas kun Joséphine de Beauharnais.
* 1811 - Batalio di Tacuarí: Hispani vinkas Sud-Amerikana trupi komandata da Manuel Belgrano en Paraguay. Tamen, cirkum 400 Paraguayani aceptas luktar apud Belgrano.
* 1820 - En Hispania, liberali extingas la Santa Inquiziciono.
* 1876 - Etiopiana trupi vinkas Egiptiani proxim Gura. To interruptas l'expanso di Egiptia vers la Korno di Afrika.
* 1924 - Italia anexas Fiume.
* 1945 - Duesma mondomilito: Usana Boeing B-29 atakas Tokyo per incendiala bombi, qui produktos  morti.
* 1946 - Reda Armeo foriras Mandjuria.
* 1967 - Svetlana Alliluyeva, filiino di Stalin, fugas vers Usa tra India.
* 1977 - Armizita Mohamedani kaptas tri domi en Washington DC kun cirkume 150 gajo-homi. La situaciono duros dum 39 hori.
* 1982 - Charles Haughey divenas chefministro (*Taoiseach*) di Republiko Irlando.
* 1990 - Komunista guvernerio renuncas en Mongolia. Elekti eventos en julio sam yaro, ed opozanti vinkos parlamentala majoritato.
* 1991 - Demonstri kontre Slobodan Milosevic en la stradi di Beograd. Du homi mortas kande militala tanki represas la demonstro.
* 2015 - La du teroristi qui atakis la kontoro dil jurnalo *Charlie Hebdo* en Paris du dii antee, mortigesas en policala agado.
* 2017 - La prezidantino di Sud-Korea, Park Geun-hye, revokesas da la Nacional Asemblitaro pro akuzo pri korupto.
* 2018 - Usana prezidanto Donald Trump aceptas renkontror Kim Jong-un en mayo che Pyongyang, por diskutar pri la nukleara programo Nord-Koreana.
* 2022 - Invado di Ukraina da Rusia: Chefi di stati di diversa landi kondamnas Rusia pos bombardo qua destruktas akush-hospitalo en Mariupol.

## Naski
* 1454 - Amerigo Vespucci, Italiana navigisto ed explorero (m. 1512)
* 1777 - Aleksander Orłowski, Polona piktisto (m. 1832)
* 1809 - Bettino Ricasoli, chefministro di Italia (m. 1880)
* 1814 - Taras Shevchenko, Rusa skriptisto e poeto (m. 1861)
* 1852 – Constantin Le Paige, Belga matematikisto e Idisto (m. 1929)
* 1890 - Vyacheslav Molotov, Sovietiana politikistulo (m. 1986)
* 1891 - José Paciano Laurel, Filipinana politikistulo (m. 1959)
* 1892 - Mátyás Rákosi, chefministro di Hungaria (m. 1971)
* 1896 - Pavel Smirnov, Rusa botanikisto (m. 1980)
* 1911 - John Lounsbery, Usan animisto e cinematografisto pri animi (m. 1976)
* 1923 - Walter Kohn, Usana fizikistulo, Nobel-laureato
* 1929 - Desmond Hoyte, prezidanto e chefministro di Guyana (m. 2002)
* 1929 - Zillur Rahman, prezidanto di Bangladesh (m. 2013)
* 1930 - Ornette Coleman, Usana muzikisto (m. 2015)
* 1931 - León Febres Cordero, prezidanto di Equador (m. 2008)
* 1934 - Yuri Gagarin, Rusian astronauto (m. 1968)
* 1940 - Raúl Juliá, Portorikan aktoro (m. 1994)
* 1942 - John Cale, Walsana kompozisto
* 1948 - Eric Fischl, Usana piktisto e skultisto
* 1950 - Bijan Birang, Iranana cinematografisto, cenaristo e filmo-produktisto
* 1954 - Carlos Ghosn, Brazilian administristo di Renault e Nissan
* 1955 - Ornella Muti, Italian aktorino
* 1959 - Takaaki Kajita, Japoniana fizikisto, Nobel-laureato
* 1964 - Juliette Binoche, Franca cinem-aktorino
* 1965 - Haidavin Gantulga, Mongoliana boxisto
* 1965 - Elías Antonio Saca González, prezidanto di Salvador
* 1977 - Radek Dvořák, Chekiana hokeisto
* 1978 - Ruth Marlene, Portugalana kantistino
* 1983 - Buyanjavin Batzorig, Mongoliana luktisto
* 1985 - Natalya Pogonina, Rusiana shakoludistino

## Morti
* 1202 - Rejulo Sverre de Norvegia (n. c. 1145 o 1151)
* 1661 - Kardinalo Jules Mazarin, chefministro di Francia (n. 1602)
* 1851 - Hans Christian Ørsted, Dana fizikisto (n. 1777)
* 1888 - Imperiestro Wilhelm la 1ma di Germania (n. 1797)
* 1910 - Fredrik von Otter, chefministro di Suedia (n. 1833)
* 1925 - Willard Leroy Metcalf, Usana piktisto (n. 1858)
* 1933 - Joakim Skovgaard, Dana piktisto (n. 1856)
* 1940 - Rafael Suvanto, Fin astronomo (m. 1909)
* 1948 - Edgar de Wahl, Rusa profesoro, kreinto di Occidental (n. 1867)
* 1952 - Aleksandra Kollontay, Rusa revolucionero e diplomacisto di Sovietia (n. 1872)
* 1974 - Earl Wilbur Sutherland Jr., Usana fiziologiisto, Nobel-laureato pri Fiziologio o Medicino en 1971 (n. 1915)
* 1981 - Max Delbrück, Germana biologiisto, Nobel-laureato (n. 1906)
* 1983 - Ulf von Euler, Sueda fiziologiisto, Nobel-laureato (n. 1905)
* 1988 - Kurt Georg Kiesinger, kancelero di Germania (n. 1904)
* 1989 - Robert Mapplethorpe, Usan artisto, fotografisto (n. 1946)
* 1992 - Menachem Begin, chefministro di Israel, Nobel-laureato pri paco (n. 1913)
* 1994 - Charles Bukowski, Usana skriptisto e poeto (n. 1920)
* 2003 - Bernard Dowiyogo, prezidanto di Nauru (n. 1946)
* 2010 - Alda do Espírito Santo, San-Tomeana skriptistino (n. 1926)
* 2015 - Camille Muffat, Franca natistino (n. 1989)

## Referi