17ma di januaro

Videz quo ligesas adhike (che utensili). - A pagino di yaro.

La **17ma di januaro** esas la 17ma dio di la yaro segun Gregoriala kalendario. Restas 348 dii til la fino di la yaro (349 en bisextila yari).
----
## Dio
* Dio di Santa Antonius, por katolik-eklezio.

## Eventi
* 395 - Theodosius la 1ma mortas, e l'imperio itere dividesas en du. L'Est-Romana imperio, kun chef-urbo en Konstantinoplo, guvernesos da Flavius Arcadius, filiulo de Theodosius, kontre ke la West-Romana imperio, kun chef-urbo en *Mediolanum* (nuna Milano) guvernesos da Flavius Honorius, fratulo de Theodosius.
* 1608 - Imperiestro Susenyos la 1ma di Etiopia vinkas armeo del populo Oromo en Ebenat. Nur 400 Amhara mortas, kontre 12 mil Oromo.
* 1746 - Che batalio di Falkirk Muir, Angla trupi vinkesas da tale nomizita "Jakobitisti", qui suportis princo James Francis Edward Stuart.
* 1773 - James Cook divenas l'unesma Europano qua atingas Antarktika polala cirklo.
* 1852 - Unionita Rejio agnoskas la nedependo di Transvaal.
* 1912 - Britaniana Robert Falcon Scott divenas la duesma explorero qua atingas Sudala Polo, ma mortos poka dii pose, pro famino.
* 1901 - Fondo di la Delegitaro por l'Adopto di Linguo Auxiliara Internaciona (*Delegation pour l'Adoption d'une Langue Auxiliaire Internationale*) da Léopold Leau.
* 1913 - Raymond Poincaré elektesas prezidanto di Francia.
* 1944 - Duesma mondomilito: komencas l'unesma atako kontre la fortreso di Monte Cassino, en Italia.
* 1945 - Duesma mondomilito: Sovietian armeo konquestas Warszawa.
* 1961 - Patrice Lumumba asasinesas en Elisabethville, Katanga. En julio 2002, Usa asumos ke CIA helpis enemiki di Lumumba.
* 1994 - Ter-tremo en Los Angeles. Cirkume 3.000 homi vundesas e 20.000 perdas hemo.
* 1995 - En Kobe, Japonia, ter-tremo kun forteso 7,2 che skalo di Richter produktas  morti.
* 2002 - En Demokratial Republiko Kongo volkano Nyiragongo eruptas e  homi evakuesas.
* 2010 - Konflikti inter mohamedani e kristani en Jos, Nigeria, produktas adminime 200 morti.
* 2016 - Adminime 11 personi mortigesas e 13 vundesas pro suocidant-atako per bombo en Jalalabad, Afganistan.
* 2019 - Atento per automobilo-bombo kontre policala skolo en Bogota, Kolumbia, produktas 21 morti e plu kam 80 plusa homi vundita.
* 2020 - Komencas serio di inundadi e terglitadi en la sud-estala regiono di Brazilia, qua efektigos granda destruktadi en multa urbeti, domajos chosei, nome en rurala regioni, e produktos 71 morti til la 3ma di februaro.
* 2021 - En Sao Paulo, Brazilia, komencas vacinizo kontre COVID-19, uzanta vacino developita tra koopero kun Popul-Republiko Chinia.

## Naski
* 1504 - Papo Pius la 5ma (m. 1572)
* 1600 - Pedro Calderón de la Barca, Hispana skriptisto (m. 1681)
* 1706 - Benjamin Franklin, Usana politikisto ed inventisto (m. 1790)
* 1834 - August Weismann, Germana biologiisto e zoologiisto (m. 1914)
* 1845 - Manuel Lisandro Barillas, prezidanto di Guatemala (m. 1907)
* 1856 - Jens Bratlie, chefministro di Norvegia (m. 1939)
* 1860 - Douglas Hyde, prezidanto di Republiko Irlando (m. 1949)
* 1860 - Carlos José Solórzano, prezidanto di Nikaragua (m. 1936)
* 1863 - David Lloyd George, chefministro di Unionita Rejio (m. 1945)
* 1868 - Louis Couturat, Franca filozofo e pioniro di Ido (m. 1914)
* 1871 - Nicolae Iorga, skriptisto e chefministro di Rumania (m. 1940)
* 1879 - Felipe Segundo Guzmán, prezidanto di Bolivia (m. 1932)
* 1879 - Kazimierz Sichulski, Polona piktisto (m. 1942)
* 1880 - Ndoc Martini, Albaniana piktisto (m. 1916)
* 1899 - Al Capone, Usana kriminero e komercisto (m. 1947)
* 1899 - Nevil Shute, Britanian-Australiana skriptisto ed injenioro (m. 1960)
* 1911 - George Joseph Stigler, Usan ekonomikisto, Nobel-laureato (m. 1991)
* 1914 - Théo Lefèvre, chefministro di Belgia (m. 1973)
* 1916 - Reuben Tam, Usana piktisto (m. 1991)
* 1922 - Luis Echeverría Álvarez, prezidanto di Mexikia
* 1927 - Eartha Kitt, Usan aktorino, kantistino e komediistino (m. 2008)
* 1931 - James Earl Jones, Usana cinem-aktoro (m. 2024)
* 1940 - Tabaré Vázquez, prezidanto di Uruguay (m. 2020)
* 1940 - Mircea Snegur, prezidanto di Moldova (m. 2023)
* 1942 - Cassius Clay (pose Muhammad Ali), Usana boxisto (m. 2016)
* 1943 - René Préval, prezidanto di Haiti (m. 2017)
* 1948 - Davíð Oddsson, chefministro di Islando
* 1949 - Gyude Bryant, chefo di stato di Liberia (m. 2014)
* 1952 - Ryuichi Sakamoto, Japoniana muzikisto e kompozisto
* 1962 - Jim Carrey, Usan aktoro e komediisto
* 1966 - Shabba Ranks, Jamaikana kantisto e disk-jokeo
* 1969 - Tiësto, Nederlandana disk-jokeo
* 1984 - Calvin Harris, Skota disk-jokeo
* 1989 - Alexandr Sarnavski, Rusa MMA-luktisto
* 1998 - Anthony Zambrano, Kolumbian atleto pri 400-metra kurado

## Morti
* 395 - Teodosius la 1ma, Roman imperiestro (n. 347)
* 1468 - Gjergj Kastrioti Skanderbeg, Albanian aristokrato e militisto, nacionala heroo di Albania (n. 1405)
* 1650 - Tommaso Dolabella, Italiana piktisto (n. 1570)
* 1893 - Rutherford Hayes, prezidanto di Usa (n. 1822)
* 1910 - Joaquim Nabuco, Braziliana skriptisto, historiisto e diplomacisto, fondinto dil Akademio Braziliana pri Literaturo (n. 1849)
* 1911 - Francis Galton, Britaniana biologiisto (n. 1822)
* 1915 - Ida Aalberg, Finlandan aktorino (n. 1857)
* 1926 - Manolo Millares, Mexikiana piktisto (m. 1972)
* 1946 - Cassius Clay (pose Muhammad Ali), Usana boxisto (m. 2016)
* 1954 - Andriy Livickiy, prezidanto di Popul-Republiko Ukraina en exilo (n. 1879)
* 1961 - Patrice Lumumba, prezidanto di Demokratial Republiko Kongo (n. 1925)
* 1973 - Tarsila do Amaral, Braziliana piktisto (n. 1886)
* 1975 - Gustavo Rojas Pinilla, prezidanto di Kolumbia (n. 1900)
* 1988 - Artur Cendrowski, Polona jurnalisto e propagisto pri sporto (n. 1925)
* 1991 - Rejulo Olav la 5ma di Norvegia (n. 1903)
* 1997 - Clyde Tombaugh, Usan astronomo, deskovrinto di Plutono (n. 1906)
* 2001 - Gregory Corso, Usana poeto (n. 1930)
* 2002 - Camilo José Cela, Hispana skriptisto, Nobel-laureato (n. 1916)
* 2005 - Zhao Ziyang, chefministro di Popul-Republiko Chinia (n. 1919)
* 2008 - Bobby Fischer, Usana championo di shakoludo (n. 1943)

## Referi