open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Venera 10

**Venera 10** esis kosmosondilo di Soviet-Uniono, lansita ye 14 di junio 1975 por explorar la planeto Venuso.

Ye 25 di oktobro 1975 ol atingis la surfaco di Venuso, tri dii pos la arivo sur la planeto di Venera 9 ye loko 2200 km distanta. Ol esis sama mashino kam Venera 9 e, quale ta sondilo, ol mezuris temperaturo ed atmosferala preso, ed ol prenis fotografuri di la surfaco, qua montris plata lava-roki. Ol funcionis dum 65 minuti pos arivo, quo posibligesis per koldigo-sistemo qua kompensis la alta temperaturo en la atmosfero.
Lincoln, Lincolnshire

**Lincoln** esas la precipua urbo en la komtio Lincolnshire en Anglia, Unionita Rejio. Segun la demografiala kontado di 2021, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 35,69 km².

En la periodo di Romana Imperio, ol esis la urbo *Lindum Colonia*.
Mars 1

**Mars 1** esis un de plura sondili di la Mars-projeto di Soviet-Uniono, qui lansesis inter 1960 e 1973 por explorar la planeto Marso.

Mars 1 lansesis ye 1 di novembro 1962. La intenco esis fotografar la surfaco di la planeto Marso. Kurte pos ke ol esis pozata aden trajektorio por la planeto, on deskovris ke, pro malfunciono di valvo, plusa korektigi di la voyo  ne esus posibla; la sondilo pasis Marso ye disto 197.000 km, ye 19 di junio 1963.  Ol esis la unesma kosmosondilo qua preter-iris Marso. Kontakto kun la sondilo esis ja perdita ye 21 di marto 1963. Dum la periodo di kontakto, informeso transmisesis pri la magnetala feldo di Tero, ionizita gasi de la Suno e meteoro-kolizioni.
Arnhem

**Arnhem** esas la precipua urbo en la provinco Gelderland en Nederlando. Segun statistiki de 2021, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 101,54 km².

La maxim granda strukturo en Arnhem esas la Kirko di St Eusebius. Ol konstruktesis dum la 15ma yarcento. Grave domajita dum la duesma mondomilito, ol rikonstrukesis inter 1946 e 1961.

## Referi
Desmond Hoyte

**Desmond Hoyte**, politikisto (9 di marto 1929 til 22 di decembro 2002) esis prezidanto di Guyana de 1985 til 1992.
Joe Strummer

**Joe Strummer** (n. **John Graham Mellor** ye la 21ma di agosto 1952 til la 21ma di agosto 1952) esis Britaniana muzikisto, kantisto, kompozisto ed aktoro. Il esis un ek la fondinti dil bando *[[The Clash]]*.
Antoine François Prévost

**Antoine François Prévost**, konocita kom **Abado Prévost** (n. ye la 1ma di aprilo 1697 til la 23ma di novembro 1763) esis Franca skriptisto e historiisto.

## Referi
Francis Galton

**Francis Galton** (n. ye la 16ma di februaro 1822 til la 17ma di januaro 1911) esis Britaniana biologiisto.
Théophile Gautier

**Théophile Gautier** (n. ye la 30ma di agosto 1811 til 23ma di oktobro 1872) esis Franca skriptisto, poeto, dramatifisto, jurnalisto e literaturala kritikisto.

Malgre ke ilu defensis Romantikismo, esas desfacila klasifikar ilua literaturo, nam ol havas elementi de simbolismo, Parnasismo, Dekado e Modernismo. Ilua libri multe prizesis da diferanta skriptisti, exemple Honoré de Balzac, Gustave Flaubert, Ezra Pound ed Oscar Wilde.
Exeter

**Exeter** esas la precipua urbo en la komtio Devon, en Anglia. Segun statistiki de 2019, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 47,04 km².

L'urbo situesas apud la fluvio Exe. Dum Romana imperio, ol nomesis *Isca Dumnoniorum*: "Isca di le Dumnones".
Reza Mirkarimi

**Reza Mirkarimi** (n. ye la 28ma di januaro 1967) esas Iranana cinematografisto, cenaristo e produktisto.

## Referi
Ezzatolah Entezami

**Ezzatolah Entezami** (n. ye la 21ma di junio 1924 til la 17ma di agosto 2018) esis Iranana cinem- e televizion-aktoro.

## Referi
Faramarz Gharibian

**Faramarz Gharibian** (n. 17ma di novembro 1941) esas Iranana cinem- e televizion-aktoro, cinematografisto e filmo-produktisto.

## Referi
Parviz Parastui

**Parviz Parastui** (n. ye la 24ma di junio 1955) esas Iranana cinem- e televizion-aktoro e kantisto.

## Referi
Reza Kianian

**Reza Kianian** (Perse رضا کیانیان; n. ye la 19 di junio 1951) esas Iranana cinem- e televizion-aktoro, cenaristo, produktisto e fotografisto.

## Referi
Dariush Mehrjui

**Dariush Mehrjui** (n. ye la 8ma di decembro 1939 – m. ye la 14ma di oktobro 2023) esis Iranana cinematografisto, cenaristo e produktisto.

Dariush publikigis en 1969 *La Bovo*, qua esas konsiderata kom un del unesma tituli di la 'nova ondo' di la cinematografio di Iran. *La Bovo* premiizesis dum la film-festo di Venezia. Pose sequis *la Biciklo* (1974), *La Lokaceri* (1987) *Hamun* (1990) e *Sara* (1993).

Diarush Mehrjui e sua spozo ocidesis en Tehran, per poniardago.

## Referi
Kiumars Pourahmad

**Kiumars Pourahmad** (Perse کیومرث پوراحمد; n. ye la 16ma di decembro 1949 – m. ye la 5ma di aprilo 2023) esis Iranana cinematografisto, cenaristo, filmo-muntisto, produktisto, skriptisto e kansonifisto.

## Referi
Georg Philipp Telemann

**Georg Philipp Telemann** (1681 til 1767) esis Germana kompozisto, egardata dum lua vivo kom un de la precipua kompozisti di la periodo. Il produktis tre multa kompozuri.

Il havis intereso pri muziko ye frua evo; evante 10 yari, il komencis kompozar. De 1701 il havis muzikala ofici, en Leipzig ed altra urbi. Il rezidis de 1721 en Hamburg, ube il esis muzikala direktisto di la kin precipua kirki dil urbo.
Jean-Philippe Rameau

**Jean-Philippe Rameau** (25ma di septembro 1683 til la 12ma di septembro 1764) esis Franca kompozisto, un ek la maxim notinda kompozisti di la Baroka periodo.

En lua frua kariero il esis orgenisto; il kompozis moteti e verki por klavikordo. De 1722 il rezidis en Paris. En 1733, kande il evis 50 yari, ilua unesma opero, *Hippolyte et Aricie* esis unesmafoye pleata; ol esis egardata kom la maxim importanta opero depos la morto di Jean-Baptiste Lully. Plusa operi sequis, ed il divenis la precipua kompozisto di Franca operi di la baroka periodo.
René Antoine Ferchault de Réaumur

**René Antoine Ferchault de Réaumur** (n. la 28ma di februaro 1683 til la 17ma di oktobro 1757) esis Franciana ciencisto qua developis studii pri zoologio (specale pri insekti) e fiziko. Ilu kreis Reaumur-skalo por mezurar temperaturi.
Paul Mauriat

**Paul Mauriat** (n. ye la 4ma di marto 1925 til 3ma di novembro 2006) esis Franca muzikisto, orkestro-direktisto e kompozisto.
Dorothy Malone

**Dorothy Eloise Maloney** (n. ye la 29ma di januaro 1924 til la 19ma di januaro 2018) esis Usana cinem-aktorino.

## Referi
Aimé Césaire

**Aimé Fernand David Césaire** (n. ye la 26ma di junio 1913 til la 17ma di aprilo 2008) esis Franca poeto naskinta en Martinik.
Maggie Smith

*Damo* **Margaret Nathalie Smith**, kurte **Maggie Smith** (pron.: *megi-smit*; n. Ilford, ye la 28ma di decembro 1934 - m. London, la 27ma di septembro 2024) esis Britanian aktorino. El ganis Oscar-premio pri maxim bon aktorino en 1970 por elua verko en la filmo *The Prime of Miss Jean Brodie* e pri maxim bona sekundar aktorino pri la filmo *California Suite*.

Maggie Smith pleis granda rolo en la tre populara serio Downtown Abbey (por qua el recevis tam en 2011 kam en 2012 la chef-tempala premio Emmy por maxim bon extra rolo, la filmo la "Titanic" ed esis profesoro *Minerva Anderling* en Harry Potter-filmi.
Jacques Tati

**Jacques Tati** (pron.: *jak-tati*; n. **Jacques Tatischeff** - Nederlandana matro, Rusiana patro qua esis armeal atasheo en Paris, n. la 9ma di oktobro 1907 - m. la 5ma di novembro 1982) esis Franca cinem-aktoro, komediisto e filmifisto. Dum ilua kariero qua duris 50 yari, Tati kreis nur sis longa - e quar kurta filmi. Tamen, ilua influo ye la cinematografo esas granda. Il komencis kom pantomimisto en muzik-hali. Ilua filmi, mem pos yari di experienco, esis po minuto realigita. Il ipsa pleis la chefa roli: la tacema, gestifanta ne-adaptita *Monsieur Hulot*, balbutante tra la moderna, mekanikala mondo. En 1958 il ganis la premio Oskar por *Mon Oncle*.
Reza Attaran

**Reza Attaran** (n. ye la 31ma di marto 1968) esas Iranana cinem- e teatr-aktoro, cinematografisto, cenaristo e kantisto.
Khosrow Shakibai

**Khosrow Shakibai** (n. ye la 27 di marto 1944 - m. ye la til 18 di julio 2008) esis Iranana cinem- e teatr-aktoro e cenaristo.

## Referi
Behrouz Vossoughi

**Behrouz Vossoughi** (n. kom *Khalil Vossoughi* ye la 10 di marto 1938) esas Iranana cinem- e televizion-aktoro, e manekino.

## Referi
Bahram Beyzai

**Bahram Beyzai** (Perse بهرام بیضایی; n. ye la 26ma di decembro 1938 – m. ye la 26ma di decembro 2025) esis Iranana cinematografisto, cenaristo, filmo-muntisto e dramatisto.

## Referi
Masoud Kimiai

**Masoud Kimiai** (Perse مسعود کیمیایی; n. ye la 29ma di julio 1941) esas Iranana cinematografisto, cenaristo e produktisto.

## Referi
Nasser Taghvai

**Nasser Taghvai** (n. ye la 8ma di julio 1941 – m. ye la 14ma di oktobro 2025) esas Iranana cinematografisto, cenaristo e produktisto.

## Referi
Abdolreza Kahani

**Abdolreza Kahani** (Perse عبدالرضا کاهانی; n. ye la 22ma di decembro 1973) esas Iranana cinematografisto, cenaristo e produktisto.

## Referi
Homayoun Ershadi

**Homayoun Ershadi** (n. ye la 26ma di marto 1947 – m. ye la 11ma di novembro 2025) esis Iranana cinem-aktoro.

Ilu divenis konocata por ilua partopreno en cinematografuro *Saporo di cerizo* (Angle *Taste of Cherry*) de 1997, direktita da Abbas Kiarostami. Pose ilu partoprenis en altra Iranana e mem en Europana e Hollywoodana cinematografuri.

Ershadi mortis pro neoplasmo.

## Referi
Hermann Rorschach

**Hermann Rorschach** (n. ye la 8ma di novembro 1884 til 2ma di aprilo 1922) esis Suisiana psikiatriisto. Ilu developis Rorschach inkomakulo-probo.
Amir Naderi

**Amir Naderi** (Perse امیر نادری; n. ye la 15ma di agosto 1946) esas Iranana cinematografisto e cenaristo.

## Referi
César Franck

**César Franck** (1822 til 1890) esis Belgiana kompozisto ed orgenisto. Il pasis la plu multa di la vivo en Paris.

De 1858 il esis orgenisto di kirko en Paris, e ganis reputo pro sua improvizadi ye la orgeno. De 1872 il esis docero ye la Konservatorio di Paris. En 1886 il kompozis sonato por violino e piano, por la violinisto Eugène Ysaÿe; ol esis en la repertorio di Ysaÿe dum la sequanta 40 yari. La unika simfonio di Franck produktis diversa opinioni ye olua unesma pleado en 1888, ma eventuale divenis populara.

Il mortis en 1890 pro plevrito, kelka monati pos ke il sufris hazardala kapo-vunduro en strado di Paris, quo semblante domajis ilua saneso.
Liège

**Liège** (Germane: *Lüttich*, Nederlandane: *Luik*, France: *Liège*) esas urbo en Belgia. Segun statistiki dil yaro 2017, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 68,65 km². Ol esas la 3ma maxim populoza urbo di Belgia en qua la Franca parolesas, dop Bruxel e Charleroi.

Jacanta an valo di fluvio Meuse proxim la frontieri kun Nederlando e Germania - Maastricht distas cirkume 33 km adnorte ed Aachen distas cirkume 53 km adnordeste - l'urbo esas anciena industriala zono di Walonia. Lua urbala zono inkluzas entote 52 municipi. Lua publika universitato (*Université de Liège*) fondesis en 1817, dal rejulo Willem la 1ma di Nederlando.

## Geografio

La reliefo di Liège esas plana, cirkondata da kolini e trairata denordeste adsudweste dal fluvio Meuse, qua esas partale rektifikita an l'urbala zono. Existas du artificala kanali en la urbo. La mezavalora altitudo dil urbo esas 66 metri, e lua maxim alta punto esas vilajo Sart Tilman, a 270 metri super la marala nivelo.

La klimato di Liège esas moderema (*Cfb* segun la klimatala klasifikuro da Köppen), influata da fluo di Gulfo, kum abundanta pluvi dum la tota yaro, mem dum la maxim sika monati. Pro to, la temperaturi dum vintri esas plu milda kam olta di Rusa e Kebekiana urbi an la sama latitudo. La mezavalora temperaturo di Liège en januaro (vintro) esas 3,7°C, kontre ke la mezavalora temperaturo en julio (somero) esas 19,3°C.

La mezavalora yarala pluvo-quanto dil urbo esas 853,7 mm, e la maxim pluvoza monato esas julio, kun mezavalore 213,9 mm.

## Referi
Alfred Adler

**Alfred W. Adler** (n. ye la 7ma di februaro 1870 til la 28ma di mayo 1937) esis Austriana mediko e psikiatriisto. Ilu studiis inferioreso-komplexo, e lua importo en la developo di la personaleso.

## Referi
Albert Ellis

**Albert Ellis** (n. ye la 27ma di septembro 1913 til 24ma di aprilo 2007) esis Usana psikologo. Ilu kreis la terapio di racionala emocanta konduto, qua enfokigas la solvo di emocanta e kondutanta problemi per helpar la kuracati modifikar lua opinioni pri la kauzi e la konsequi di lua problemi.
Eric Berne

**Eric Berne** (n. ye la 10ma di mayo 1910 til 15ma di julio 1970) esis Kanadana psikiatriisto. Ilu kreis la procedo-analizo por analizar la formo di interago di un persono kontakte kun altra.
Elton Mayo

**George Elton Mayo** (n. ye la 26ma di decembro 1880 til 7ma di septembro 1949) esis Angla psikologo e sociala teoriisto naskinta en Australia. Ilu studiis la konduto di laboristi kande la laboro-standi modifikesis.
Jacobo Árbenz Guzmán

**Jacobo Arbenz Guzmán** (14 di septembro 1913 til 27 di januaro 1971) esis prezidanto di Guatemala de 1951 til 1954. Ilu revokesis de la povo ye la 27 di junio 1954 per stato-stroko.
Françoise Dolto

**Françoise Dolto** (n. ye la 6ma di novembro 1908 til la 25ma di agosto 1988) esis Franca pediatriisto e psikoanalizisto. El studiis la influo di la matri en la developo di komuniko-habilesi en bebei.
Burrhus Frederic Skinner

**Burrhus Frederic Skinner** (n. ye la 20ma di marto 1904 til la 18ma di agosto 1990) esis Usana psikologo.
Jerome Bruner

**Jerome Seymour Bruner** (n. ye la 1ma di oktobro 1915 til la 5ma di junio 2016) esis Usana psikologo.

## Referi
Liam Gallagher

**William John Paul ”Liam” Gallagher** (n. ye la 21ma di septembro 1972) esas Britaniana muzikisto, kantisto e kompozisto, membro dil bando *[[Oasis (bando)|Oasis]]*.
Ian Curtis

**Ian Kevin Curtis** (15ma di julio 1956 til la 18ma di mayo 1980) esis Britaniana muzikisto, kantisto e kompozisto, fondinto dil muzikala grupo Joy Division.
Jerry Lewis

**Jerry Lewis** (n. **Joseph** o **Jerome Levitch**, segun diferanta fonti) - 16ma di marto 1926 til la 20ma di agosto 2017 - esis Usana cinem-aktoro e komediisto. Ilua lasta cinematografala laboro esis en la filmo *Max Rose*, lansita en 2016.

## Referi
Penda

**Penda** esis rejulo di Mercia (nuntempa central Anglia) de cirkume 626.

Ilu mortis ye la 15ma di novembro 655 en la batalio di la Winwaed. Dum la yari ante la batalio, Penda sucesoze dominacabis Bernicia (nuntempa sud-esta Skotia e nord-esta Anglia) di qua la rejulo esis Oswiu; en ca yaro il invadis Bernicia. Detali di ca batalio esas poka, e la loko ne esas konocata. Pro ca batalio Mercia perdis olua dominacado.

Penda esis lasta importanta pagana rejulo en Anglia; rejuli di Mercia esis Kristana pos la morto di Penda, e paganismo desaparis.
Heinrich Mark

**Heinrich Mark** (1 di oktobro 1911 til 2 di agosto 2004) esis chefministro di Estonia en exilo de 1971 til 1990, e la lasta prezidanto en exilo di lando, de 1990 til 1992.
Jérôme Bonaparte

**Jérôme Bonaparte** (15 di novembro 1784 til 24 di junio 1860) esis la maxim yuna fratulo di Napoléon la 1ma, e dum kurta periodo esis Rejulo di Vestfalia.

En 1807 Napoléon donis ad il la Rejio di Vestfalia; ol esi nova rejio kreita da Napoléon de la nuntempa stato Hesia e vicina Germana teritorii. La precipua urbo dil rejio esis Kassel. Jérôme imitis la imperio-stilo di Paris, e dum kurta periodo Kassel esis kulturala centro en qua Jérôme disipeme rezidis. Napoléon desprizis ca konduto di sua fratulo, e refuzis financale suportar ilu. La Rejio di Vestfalia duris til 1813, kande Rusa armeo prenis Kassel.
Gemini 12

**Gemini 12** esis la last spaco-flugo di la Gemini-projeto di NASA. La voyajanti esis Jim Lovell and Buzz Aldrin. 

La kosmonavo lansesabis ye 11 di novembro 1966. Dum la exkurso, Aldrin demonstris ke on povis laborar efikive exter la navo, trifoye irante extere e facante kelka taski. La kosmonavo anke sucesoza esis ligata e desligata ad altra vehilo. La flugo finis ye 15 di novembro.
Martin Seligman

**Martin E. P. "Marty" Seligman** (n. ye la 12ma di agosto 1942) esas Usana psikologo, ed autoro di libri pri su-helpo. Ilu konsideras importanta la bona relati kun altra personi por kombatar la depreso.
Paul-Henri Spaak

**Paul-Henri Charles Spaak** (25 di januaro 1899 til 31 di julio 1972) esis chefministro di Belgia tri foyi: de 1938 til 1939, de 13 til 31 di marto 1946 e de 1947 til 1949.
Charles la 1ma di Anglia

**Charles la 1ma** esis rejulo di Anglia, rejulo di Skotia e rejulo di Irlando de 1625 til lua morto.

Il esis la duesma filiulo di James la 6ma di Skotia, qua heredis la trono di Anglia en 1603, e spozino Anna di Dania. Charles kredis ke il darfas guvernar segun sua koncienco, quo esis kauzo di opozado da multi. Pos ilua vinkeso en l'Angla interna milito de 1642 til 1645, il esis judiciata ed exekutata.

Ye la 13ma di junio 1625 il mariajis kun Henriette Marie, filiino di Henri la 4ma di Francia. La mariajo di Charles e Henriette ne standis bone dum la frua yari, ma lia relato plu tarde esis bona. Lia unesma filio esis la futura rejulo Charles la 2ma di Anglia. Pos la mortigo di Charles 1ma en 1649, Henriette Marie ed altra membri di la rejala familio rezidis ye Saint-Germain-en-Laye en Francia. El retrovenis ad Anglia ye la restauro di la monarkio en 1660.
John Dramani Mahama

**John Dramani Mahama** (n. ye la 29ma di novembro 1958) militestro e politikisto, esis prezidanto di Ghana de 2012 til 2017.
John Atta Mills

**John Evans Atta Mills**, advokato e politikisto (21 di julio 1944 til 24 di julio 2012) esis prezidanto di Ghana de 2009 til lia morto.
Meg Ryan

**Meg Ryan** (n. **Margaret Mary Emily Anne Hyra** ye la 19ma di novembro 1961) esas Usana cinem-aktorino. Dum elua kariero, el ganis tri Ora Globi pri maxim bon aktorino.
Ramón Cáceres

**Ramón Arturo Cáceres Vásquez**, advokato e politikisto n. ye la 15ma di decembro 1866 til 19ma di novembro 1911, esis prezidanto di Dominikana Republiko de 1906 til esar asasinita ye la 19ma di novembro 1911.
Theodor Körner

**Theodor Körner, Edler von Siegringen** (23 di aprilo 1873 til 4 di januaro 1957) esis prezidanto di Austria de 1951 til lia morto.
Sérgio Valle Duarte

**Sergio Valle Duarte** (n. ye la 26ma di septembro 1954 en Sao Paulo) esas Brazilian artisto e fotografisto.

## Extera ligili
* The New York Public Library,  P.I.C.
* Yokohama Museum of Art , Yokohama.
* Photographers Encyclopedia International
* Encyclopedia ITAU Cultural  
* Museu De Arte Moderna Sao Paulo, Brazilia
* Museo de la Solidaridad Salvador Allende Santiago, Chile 

## Gallery

Arkivo:Local fictício criado por um prompt de Sergio Valle Duarte.jpg |Local fictício, prompt de Sergio Valle Duarte A.I.
Arkivo:1 sinapse orgasmo.jpg|thumb|A.I.  synapse orgasm
Arkivo:Vieira Souto - Lagoa Rodrigo de Freitas, seagull.jpg | Avenuo *Vieira Souto*, quartero Lagoa, 1985
Arkivo:Corcovado foto a%C3%A9rea.jpg |Corcovado, Rio de Janeiro,  1985
Arkivo:Morro cara de c%C3%A3o.jpg |Morro Cara de Cão, Rio de Janeiro,  1985
Arkivo:Gandhi Commons.jpg|Gandhi Parko Ibirapuera, verko da Gautam Pal, 2006
Arkivo:Victor_Brecheret_2004.jpg | Monumento *Bandeiras* da Victor Brecheret,  2004
Arkivo:The Tunel Ayrton Senna.JPG| Tunelo  Ayrton Senna, Sao Paulo (Brazilia), 2004
Arkivo:A Estação da Luz com presença.jpg|Staciono Luz, Sao Paulo (Brazilia), 2004
Arkivo:Christmas at Arc de Triomphe 2023.png|Christmas at Arc de Triomphe 2023
Arkivo:Equus 1989.jpg|Equus 1989
Arkivo:Sonho de Condutor 1985 TIF Coleção permanente do Museu de Arte Moderna de São Paulo.tif|Sonho de Condutor 1985, Coleção Museu de Arte Moderna de São Paulo.
Concorde

**Concorde** esis pasajero-aviono qua aviacis plu rapide kam sono.

## Frua aviaci
Esis du prototipi, e konstruktado di amba komencis en februaro 1965: la Franca, 001, esis konstruktata en Toulouse ed unesmfoye aviacis ye 2 di marto 1969; la Britana, 002, esis konstruktata en Bristol ed unesmafoye aviacis ye 9 di aprilo 1969. Ye 1 di oktobro 1969, Concorde 001 unesmafoye aviacis plu rapide kam sono, dum olua 45ma aviacis, pilotita da aviono-probisto Jean Pinet. Dum la 102ma aviaco ol atingis duopla de la rapideso di sono, quon ol mantenis dum 53 minuti. 

Dum la sequanta yari l'aviono vizitis plura landi por reklamar olua qualesi ed atraktar kompranti. Ye 26 di septembro 1973, Concorde unesmafoye aviaco sen-pauze trans la Atlantiko. La voyajo, de Washington DC a Paris, duris 3 hori e 32 minuti.

## Reguloz aviaci
Ol unesmafoye aviaci reguloze ye la 21ma di januaro 1976, de London a Bahrain e de Paris a Rio de Janeiro.

Reguloz aviaci komencis a John F. Kennedy-aeroportuo, ye New York, ye 22 di novembro 1977. Aviaci di Concorde super Usa esis komence interdiktata pro la granda sono efektigata; ca interdikto esis pose revokata por Dulles-aeroportuo ye Washington DC, e plu tarde por JFK-aeroportuo.

## Retreto
Concorde oficale retretis ye 24 di oktobro 2003. Retreto dil avioni esis anuncata ye 10 di aprilo 2003. Kauzi esis diminutata pasajero-nombri pos la mortiva acidento di 25 di julio 2000 en Francia, minmulta voyaji per aero pos la *9-11*-ataki, e plu granda manteno-kusti. Franca Concorde facis ultim aviaco ye 27 di junio, e nun restas ye la *Musée de l'Air* proxim Paris. Britana Concorde, pos semano di adiala aviaci en Britania, arivis ye Heathrow-aeroportuo ye 23 di oktobro pos lasta komercal aviaco.

La last aviaco di irga Concorde eventis ye 26 di novembro 2003 en Anglia, de l'aeroportuo di Heathrow a Bristol.
Leicester

**Leicester** (pron.: *lester*) esas la precipua urbo di la komtio Leicestershire, en Anglia. Segun statistiki de 2011, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 73,3 km².

Dum Romana Imperio ol nomesis *Ratae Corieltauvorum*.
Jan de Quay

**Jan Eduard de Quay**, profesoro, psikologo e politikisto (26 di agosto 1901 til 4 di julio 1985) esis chefministro di Nederlando de 1959 til 1963.
River Phoenix

**River Phoenix** (fakte River Jude Bottom; n. 1970 til 1993) esis Usana cinem-aktoro, muzikisto e social aktivisto.
Tina Turner

**Tina Turner** (n. **Anna Mae Bullock** ye la 26ma di novembro 1939) esas Usana kantisto ed aktoro. En 2013 el prenis la Suisa nacionaleso ed abandonis l'Usana. El esis konocata kom la Rejino di Rok-e-rolo.

El fameskis kun sua olima spozulo Ike Turner dum la yari 60 e 70 kom la duopo Ike & Tina Turner. Dum la yari 80 el anke populareskis kun tre sucesoza solo-kariero. El esis la kantisto qua vendis plu kam 200 milion diski e pro to esis la maxim bone vendanta muliero di rok-muziko e vendis la maxim multa koncert-bilieti de omna solo-artisti di la mondo. Turner esis konocata pro elua forta voco ed energioz prizenti sur estrado: Alta (abundanta) hararo (maxim ofte peruko), alta taloni e korseto o mikra jupo.
Steven Tyler

**Steven Tyler** (n. **Steven Victor Tallarico** ye la 26ma di marto 1948) esas Usana muzikisto, kantisto e kompozisto, membro de la bando Aerosmith.
Turmo di London

La **Turmo di London** esas kastelo en London, fondita en 1066.

La Blanka Turmo, pro qua la kastelo esas nomizita, esis konstruktata da William la Konquestero en 1078. Frue en olua historio ol esis rejala rezideyo. 

La kastelo esis augmentata da Richard la 1ma, Henry la 3ma ed Edward la 1ma dum la 12ma e 13ma yarcenti.

Dum multa yarcenti, precipue en la 16ma e 17ma yarcenti, ol esis utiligata kom karcero.
Dover

**Dover** esas urbo en la komtio Kent, Anglia. Ol esas importanta paromo-portuo che la litoro, jacante ye kurta disto de Calais, an la marbordo di Francia. Segun la demografiala kontado di 2011, ol havis  habitanti. 

Dum la periodo di la Romana Imperio ol havis la nomo *Portus Dubris*. La Kastelo di Dover, kreita da William la Konquestero, augmentesis dum la regno di Henry la 2ma.

Ultre la transporto per paromo, turismo ank esas importanta ekonomial agado por l'urbo.
Anne Bancroft

**Anne Bancroft** (n. **Anna Maria Louise Italiano**, 1931 til 2005) esis Usan aktorino qua recevis l'Oscar-premio pri maxim bon aktorino en 1963, pro la filmo *The Miracle Worker*.
Christian Doppler

**Christian Doppler** (1803 til 1853) esis Austriana fizikisto.

Il havis ofico ye la Politekniko-skolo di Praha de 1841 til 1847, e pose havis ofici en nuntempa Slovakia ed en Wien. Il establisis la principo, plu tarde nomizata la Doppler-efekto, ke la observata frequenco di ondo dependas de la relatanta rapideso di olua origino e la observanto. Il deskriptis ca efekto en diskurso en 1842, a la Rejala Bohemiana Societo di Cienci, pri la koloro di lumo de binara steli.
Manuel de Araújo Porto-Alegre

**Manuel de Araújo Porto-Alegre, barono di Santo Ângelo** (n. ye la 29ma di novembro 1806 til la 30ma di decembro 1879) esis Braziliana skriptisto e politikisto.
Manuel Solís Palma

**Manuel Solís Palma**, kontadisto, profesoro e politikisto n. ye la 3ma di decembro 1917 til la 6ma di novembro 2009, esis prezidanto di Panama de 1988 til 1989.
Eric Arturo Delvalle

**Eric Arturo Delvalle Cohen-Henríquez**, politikisto (n. ye la 2ma di februaro 1937 til la 2ma di oktobro 2015) esis prezidanto di Panama de 1985 til 1988.

## Referi
Bernardo Rezende

**Bernardo Rocha de Rezende**, konocata kom **Bernardinho** (n. ye la 25ma di agosto 1959) esis notora Braziliana volebalisto. Nune il esas entrenisto di Braziliana nacionala esquado.
Anjou

**Anjou** esis komtio en Francia de c. 880 til 1360; il pose esis dukio e provinco di Francia.

Olua areo similesas la nuntempa Franca *département* Maine-et-Loire.

Henry komto di Anjou divenis rejulo Henry la 2ma di Anglia en 1154. Ol pose esis posedajo di la reji di Anglia til 1214, kande rejulo John cedis ol a la krono di Francia.

## Vid-ar anke
* Kastelo di Montsoreau
Little Richard

**Little Richard** (n. **Richard Wayne Penniman** ye la 5ma di decembro 1932) esis Usana kantisto, kompozisto e muzikisto di rock.
Luna 8

**Luna 8** esis kosmosondilo de la Sovietian programo Luna.

Ol lansesis ye 3 di decembro 1965; la intenco esis dolce atingar la surfaco di la luno. La voyajo a la luno esis sucesoza; tamen, dum la proximesko a la surfaco, la retro-kombustado ne funcionis, e ye 6 di decembro ol kolizionis kun la luno ye cirkume latitudo 10 gradi N e longitudo 63 gradi W. En februaro 1966, Luna 9 sucesoze atingis la surfaco di la luno e prenis fotografuri.
Winchester

**Winchester** esas urbo en la komtio Hampshire, en Anglia.

Dum la periodo di la Romana Imperio ol havis la nomo *Venta Belgarum*.

De la sepesma yarcento, nomizita *Wintan-ceastre*, ol esis importanta urbo. Ol esis la precipua urbo di notinda rejulo di Wessex, Alfred la Granda (849 til 899).

Ol duris kom importanta urbo di reji di Anglia dum la frua Mezepoko.

La Katedralo di Winchester, un ek la maxim granda katedrali en Anglia, originale konstruktesis de 1079, proxim la loko di plu frua katedralo fondita en 642.
Animaloprobo

**Animaloprobo** esas l'uzo di animali por probar e developar medikamenti e kosmetikaji sekura por homi. 

## L'animali
Por produktar medikamenti, kosmetikaji ed extra nutraji, unesme probesas materii en laboratorii. La developo di la probita materio duras uzante naturala o kultivita celuli. Pose on uzas animali ed en la finala fazo on probas produkturi per voluntara homi. La kustumala animali che la probi esas la vivanta musi, rati, kobayi, kunikli, hundi, kati e simii.

Multa mili de animali mortas dum o pos la probi omnayare. La ciencisti ne esas personi sen emoco, e duras serchar alternativi por l'uzo di animali. Konseque nun sur multa pakiguri, boteleti ed unguentyi di la produkturi skribesas ”Neprobita per animali”, qua esas konsiderita che la konsumanti kom avantajo e suportindajo.

Malgre la diminutesko che la nombro di la animaloprobi, on ne povas abandonar tote la animali. Se on abandonus senajorne la probi per animali, dum la 20-30 sequonta yari ne esus uzebla nova medikamenti. 

## Argumenti favorebla e kontre animaloprobi
Mem malada homi qui esas kontre la animaloprobi mustas konfesar, ke la probi durigis e plulongigis lia vivo. Yen kelka argumenti por e kontre la animaloprobi:

;Argumenti kontre probi per animali
* Animali ne esas sufice bona modeli por homala organismo. La recevita respondo de la animala organismo dum probo per ula materio ne signifikas, ke la homala organismo respondus a la probita materio idente.
* La preseso subisita da la animalo povas efektigar a la rezulturi de la probo.
* Existas alternativa probometodi.
* Animaloprobi esas kustoza. La par-exekutita probo di un medikamento per animalo kustas tre multa (exemple milioni de euro).
* La probi esas ordinare vana kun nula rezulturo. Tre poka posibla medikamento od altra materio recevas aceptebla rezulturo de la probo.
* Kontre animaloprobi povas parolar anke uzante religiala, morala od etikala motivi.
 
;Argumenti por probi per animali
* Preske tota progreso di medicino dum pasinta yarcento bazesas sur animaloprobi. La progreso kontenas inkulili e medikamenti por grava morbi e por frequa morbi (astmo, diabeto, kordiikeso).
* La probi di medikamenti ed altra materii per animali esas ofte la singla moyeno por probar, quale la substanci reale funcionas.
* Alternativa moyeni, exemple modeligo per komputeri e celulala kultivado, ne garantias, ke la rezulturi esus tam kredebla kam per animali.
* En multa landi la legi protektas animali kontre vana krueleso tam vaste kam lo esas posibla.
Anthony John Abbott

**Anthony John "Tony" Abbott** (n. ye la 4ma di novembro 1957), jurnalisto e politikisto, esis chefministro di Australia de 2013 til 2015.
Hossein Shahabi

**Hossein Shahabi** (Perse حسین شهابی; n. ye la 28ma di novembro 1967 – m. ye la 22ma di januaro 2023) esis cinematografisto, cenaristo e produktisto.

En 2013 la filmo di Shahabi *The Bright Day* esis nomizita por la Ora *Astor Award* dum Internaciona Festivalo pri Cinemo di Mar del Plata en Arjentinia.

## Filmografio
* 2014 - La vendo (Persiane: حراج)
* 2013 - La briloza dio (Persiane: روز روشن)
* 2012 - Ye la nomo di Mahdi (Persiane: بخاطر مهدي)
* 2001 - La fotografuro (Persiane: عكس)
* 2000 - Militi e trezoro (Persiane: جنگ و گنج)

## Referi

## Extera ligili
* Hossein Shahabi che AMDb
* Irana datumaro cinemala
* Cinemofestivalo ''Maro di la Arjento''
* Sidneyana Cinemofestivalo
* ''Mehr''-novaji
* ''Cinando''
Wessex

**Wessex** esis rejio en suda Anglia, de 519 til ke unigita Angla rejio aparis en la frua 10ma yarcento.
Almeida Garrett

**João Baptista da Silva Leitão de Almeida Garrett** (n. ye la 4ma di februaro 1799 til la 9ma di decembro 1854) esis Portugalana skriptisto.

## Bibliografio
* 1819: *Lucrécia*
* 1820: *Mérope*
* 1821: *O Retrato de Vénus*; *Catão*
* 1822: *O Toucador*
* 1825: *Camões*
* 1826: *Dona Branca*
* 1828: *Adozinda*
* 1829: *Lírica de João Mínimo*; *Da Educação*
* 1830: *[http://purl.pt/3 Portugal na Balança da Europa]*
* 1838: *[[Um Auto de Gil Vicente]]*
* 1841: *[[O Alfageme de Santarém]]*
* 1843: *Romanceiro e Cancioneiro Geral* - tomo 1; *[[Frei Luís de Sousa (peça teatral)|Frei Luís de Sousa]]*
* 1845: *[[O Arco de Sant'Ana]]* - tomo 1; *[[Flores sem fruto]]*
* 1846: *[[Viagens na minha terra]]*; *D. Filipa de Vilhena* (ol inkluzas *[[Falar Verdade a Mentir]]* e *Tio Simplício*)
* 1848: *As profecias do Bandarra*; *Um Noivado no Dafundo*; *A sobrinha do Marquês*
* 1849: *Memória Histórica de J. Xavier Mouzinho da Silveira*
* 1850: *[[O Arco de Sant'Ana]]* - tomo 2;
* 1851: *Romanceiro e Cancioneiro Geral* - tomi 2 e 3
* 1853: *[[Folhas Caídas]]*
* 1871: *Discursos Parlamentares e Memórias Biográficas* (postum antologio)
John Russell, 1ma Komto Russell

**John Russell, 1ma komto Russell** (18 di agosto 1792 til 28 di mayo 1878) politikisto esis chefministro di Unionita Rejio du foyi: de 1846 til 1852, e de 1865 til 1866.
Edward Smith-Stanley

**Edward Smith-Stanley** (29 di marto 1799 til 23 di oktobro 1869) politikisto, esis chefministro di Unionita Rejio tri foyi: de februaro til decembro 1852 de 1858 til 1859 e de 1866 til 1868
Farmacologio

**Farmacologio** (de Greka φάρμακον *farmakon* - "veneno" en klasika Greka e "drogo" en moderna Greka; e -λογία, *logia* - "studio pri", "savajo pri") esas la fako di medicino e biologio qua studias l'ago di naturala o sintezala drogi en la celuli, tisui, organi od organismi. Ol esas precize la studio pri interagi entre vivanta organismi e kemiala produkturi qui afektas normala o nenormala biokemiala funcioni.

Farmacologio inkluzas la kompozuro e propraji di drogi, lua sintezo e mekanismo di ago en la celuli.
Amália Rodrigues

**Amália da Piedade Rebordão Rodrigues** (n. ye la 23ma di julio 1920 til 6ma di oktobro 1999) esis Portugalana kantistino di fado ed aktorino.
Domingos Sequeira

**Domingos António de Sequeira** (n. ye la 10ma di marto 1768 til la 8ma di marto 1837) esis Portugalana piktisto de Neoklasika stilo.
Médecins Sans Frontières

**Mediki Sen Frontieri** (Franca: **Médecins Sans Frontières (MSF)**, pronunco [medsɛ̃ sɑ̃ fʁɔ̃tjɛʁ]) esas organizuro fondita en Francia qua nun agas en tota la mondo, por furnisar humana helpo a regioni devastita pro militi o subdevelopita landi qui afrontas endemii. Lua sideyo esas Genève, Suisia.

L'organizuro fondesis ye la 20ma di decembro 1971 da grupo di mediki e jurnalisti, inter li Bernard Kouchner e Jacques Mabit. Multa ek ta mediki e jurnalisti laboris en Reda Kruco e vidis la rezulto dil masakro dil populo Ibo en Biafra. Li ne aceptis tacar pri la masakro.

Li notis ke nur irar a deskoloniizita landi di Afrika ed Azia por traktar maladi ne esis suficanta: on mustis anke denuncar la violaco di homala yuri, atencigar publika opiniono tra komuniko-moyeni, ed igar la helpo profesionala. Li kredis ke omna habitanti di la Tero darfas recevar medikala kuracado, irga sua raso, religio o politikala kredo.

En 1999 l'organizuro ganis la Nobel-premio pri paco. Nun ol havas plu kam 5 milion asociiti en cirkume 70 landi e plu kam  kunlaboranti, e mantenas agiva sideyi en Paris, Amsterdam, Bruxel, Barcelona e Genève. En 2010 l'organizuro recevis 943,3 milion Euri, di qui 91% originis de privata donaci.
Keith Flint

**Keith Charles Flint** (n. ye la 27 di septembro 1969) esas Britaniana kantisto e dansisto, membro dil bando The Prodigy.
Jorge Illueca

**Jorge Enrique Illueca Sibauste**, advokato e politikisto (17 di septembro 1918 til 3 di mayo 2012) esis prezidanto di Panama de februaro til oktobro 1984.
Laura Chinchilla Miranda

**Laura Chinchilla Miranda**, politikistino (n. 28 di marto 1959) esis prezidanto di Kosta Rika de 2010 til 2014.
Luis Guillermo Solís Rivera

**Luis Guillermo Solís Rivera**, profesoro pri historio, skriptisto e politikisto n. ye la 25ma di aprilo 1958, esis prezidanto di Kosta Rika de la 8ma di mayo 2014 til la 8ma di mayo 2018.
Rodrigo Carazo Odio

**Rodrigo José Ramón Francisco de Jesús Carazo Odio**, ekonomikisto e politikisto n. ye la 27ma di decembro 1926 til la 9ma di decembro 2009, esis prezidanto di Kosta Rika de 1978 til 1982.
Papo Celestinus la 5ma

**Celestinus la 5ma** (n. **Pietro Angelerio** en 1215 til 19 di mayo 1296) esis la 192ma papo di katolik-eklezio. Ilu regnis de 5 di julio 1294 til renuncar ye la 13ma di decembro 1294.
Papala Stati

**Papala Stati** esis teritorii en la Italiana peninsulo sub direta suvereneso di la papo, de la 8ma yarcento til la 20ma di septembro 1870, kande ol desaparis pro Italian unigo.

Ol esis imperio sub suvereneso da la papo, episkopo di Roma, ed existis pos donaco da Franka rejo Pipin la Basa-statura a papo Stefanus la 2ma en 756, kontentante Roma e central Italia. En 1870, habitanti di Roma juntis su a la nov Italiana stato. En 1929 Benito Mussolini facis agado simila, donacanta teritorii en Roma a lora papo Pius la 11ma, qua duktis a la nuna suverena papala teritorio: Vatikan-urbo.

### Referi
Rouen

**Rouen** esas urbo apud fluvio Seine, en nordala Francia, chef-urbo di la regiono Normandia e de la departmento Seine Maritime. Olim, ol esis un ek la maxim granda prosperoza urbi dum la Mezepoko. L'urbo propra havis  habitanti en 2021. Lua metropolala regiono havis  habitanti en 2020.

Dum Mezepoko, Rouen esis sideyo dil *Exchequer* (France: *Échiquier*, fiskala ed administrala korto) de dukio Normandia, til la komenco di la 16ma yarcento. Depos la 13ma yarcento lua ekonomio kreskis, nome pro produktado di texaro. Ol esis un ek la teritorii disputita dum Cent-yara milito. En ca urbo, Jeanne d'Arc brulesis en 1431.

La Katedralo di Nia Damo esas notinda exemplo pri mezepokala gotika strukturo. Rouen esas sideyo di arkiepiskopeyo e havas prestijoza universitato.

## Geografio

Rouen trairesas da fluvio Seine, de este adweste, formacanta kurvo an lua urbala perimetro. La reliefo esas plana proxim Seine, kun kolini e platajo norde. Lua mezavalora altitudo varias de 2 til 136 metri super la marala nivelo.

La klimato di Rouen esas oceanala modifikata (*Cfb* segun la klimatala klasifikuro da Köppen). La mezavalora temperaturo en januaro (vintro) esas 4,3°C, kontre ke la mezavalora temperaturo en julio ed agosto (somero) esas 18,2°C.

La mezavalora yarala pluvo-quanto dil urbo esas 847,5 mm. Ne existas monato komplete sika.

## Referi
Juan Demóstenes Arosemena

**Juan Demóstenes Arosemena Barreati**, politikisto n. ye la 24ma di junio 1879 til la 16ma di decembro 1939, esis prezidanto di Panama. Ilu guvernis de la 1ma di oktobro 1936 til lua morto.
Gualberto Villarroel

**Gualberto Villarroel López**, militisto n. ye la 15ma di decembro 1908 til la 21 di julio 1946, esis prezidanto di Bolivia de 1943 til lua mortigo.
René Barrientos Ortuño

**René Barrientos Ortuño** (30ma di mayo 1919 til la 27ma di aprilo 1969) esis prezidanto di Bolivia de 1964 til 1965 e de 1966 til lua morto.
Le Mans

**Le Mans** esas la precipua urbo dil departmento Sarthe en Francia. Historiale, ol esis la precipua urbo di la komtio Maine.

Dum la periodo di la Romana Imperio, ol havis la nomo *Cenomanus*. Esas notinda restaji di la Romana murego en la *Cité Plantagenêt*, l'anciena parto dil urbo.

La Katedralo di Santa Julien esas dedikita al unesma episkopo di Le Mans, qua establisis Kristaneso en ca regiono frue dum la 4ma yarcento. Ol situesas an la nord-esto di *Cité Plantagenêt*.

Dum la frua Mezepoko, esis rivaleso inter la komti di Maine, la komti di Anjou e la duki di Normandia.

Depos 1923, ol esas la loko di la famoza veturo-konkurso 24 hori apud Le Mans.
Alfredo Ovando Candía

**Alfredo Ovando Candía**, militisto n.ye la 6ma di aprilo 1918 til la 24ma di januaro 1982, esis trifoye prezidanto di Bolivia: de la 26ma di marto 1965 til la 2ma di januaro 1966 kun René Barrientos Ortuño, sola kom prezidanto de la 2ma di januaro til la 6ma di agosto 1966, e de 1969 til 1970.
Amedeo Modigliani

**Amedeo Clemente Modigliani** (n. ye la 12ma di julio 1884 til la 24ma di januaro 1920) esis Italiana piktisto.
Seine

**Seine** esas fluvio an la nordo di Francia. Olua longeso esas cirkume 776 km; olua origino esas 30 km nord-weste de Dijon en estal Francia.

Ol esas navigebla per oceano-navi til Rouen, 120 km de la maro; ol esas utiligata per komercala fluvio-bateli til Burgundia.
Sunotrono

La **Sunotrono** (Persiana: تخت خورشید‎: *Takht-e Khurshīd*) esas la imperiala trono di Persia. Ol konstruktesis por la Persiana rejulo Fath-Ali Shah Qajar en la frua 19ma yarcento. Ol uzesis kom la trono di kronizo.
Arturo Alessandri Palma

**Arturo Fortunato Alessandri Palma** (n. 20 di decembro 1868 til 24 di agosto 1950) esis prezidanto di Chili tri foyi: de 1920 til 1924, en 1925 e de 1932 til 1936.
Joe Cocker

**John Robert "Joe" Cocker** (n. ye la 20ma di mayo 1944 til la 22ma di decembro 2014) esis Britaniana kantisto e muzikisto di rock e soul. Ilu divenis populala dum la yari 1960ma, specale pos lua aparo en Woodstock.
Noboru Takeshita

**Noboru Takeshita**, politikisto (26 di februaro 1924 til 19 di junio 2000) esis chefministro di Japonia de 1987 til 1989.

## Referi
Yasuhiro Nakasone

**Yasuhiro Nakasone** (n. 27 di mayo 1918 - 29 di novembro 2019) militisto e politikisto, esis chefministro di Japonia de 1982 til 1987.
Dom Mintoff

**Dominic "Dom" Mintoff** (6 di agosto 1916 til 20 di agosto 2012) esis chefministro di Malta du foyi: de 1955 til 1958 ante la nedependo, e pos la nedependo de 1971 til 1984.
Monty Python

**Monty Python** esas Britanian aktori:
* **[[Graham Chapman]]** (27ma di januaro 1940 - 4ma di oktobro 1989)
* **[[John Cleese]]** (27ma di oktobro 1939)
* **[[Terry Gilliam]]** (22ma di novembro 1940)
* **[[Eric Idle]]** (29ma di marto 1943)
* **[[Terry Jones]]** (1ma di februaro 1942)
* **[[Michael Palin]]** (5ma di mayo 1943)
Maurice Gibb

**Maurice Ernest Gibb** (n. 1949 til 2003) esis Britaniana muzikisto, kantisto, kompozisto e muzikala produktisto, membro di bando Bee Gees.
Monto Cook

**Aoraki** o **Monto Cook** esas la maxim alta monto di Nova-Zelando. Ol jacas en la Sudala Insulo e havas 3,724 metri di altitudo. 

## Kulturo
Segun la legendo Maori, Aoraki esis yunulo qua - kun sua tri fratuli - esis la filiulo di Rakinui, la cielo-patro.
Wilhelm Ackermann

**Wilhelm Friedrich Ackermann** (n. ye la 29ma di marto 1896 til 24ma di decembro 1962) esis Germaniana matematikisto qua developis Ackermann-funciono, importanta por la developo di kalkuli kun komputori*.
John Cleese

**John Cleese** (n. ye la 27ma di oktobro 1939) esas Britaniana aktoro e cinematografisto. Cleese de 1968 til 1978 mariajesis ad aktoro e cenaristo Connie Booth.

Populara verki esas la televizion-spektaklo "Monty Python's Flying Circus" (1969-1974), "Fawlty Towers" (1975/1979) e la filmi "Monty Python's and the Holy Grail" (1975), "Monty Python's Life of Brian"(1979), "Monty Python's The Meaning of Life"(1983), "Clockwise" (1986) ed "A Fish called Wanda" (1988).
Edi Rama

**Edi Rama**, piktisto e politikisto n. 4 di julio 1964 esas nuna chefministro di Albania. Il asumis povo en 2013.
Luis Suárez

**Luis Alberto Suárez Díaz** (n. ye la 24ma di januaro 1987) esas Uruguayana futbalisto. Nune ilu ludas por FC Barcelona.
José Leandro Andrade

**José Leandro Andrade** (n. ye la 22ma di novembro 1901 til 5ma di oktobro 1957) esis Uruguayana futbalisto. Ilu partoprenis en Uruguayan esquado qua vinkis la Mondala Kupo di Futbalo en 1930.
Milton Wynants

**Milton Ariel Wynants Vázquez** (n. ye la 29ma di marto 1972) esas Uruguayana biciklisto qua ganis l'arjenta medalio en l'Olimpiala Ludi en Sydney, 2000 en la biciklo-konkurenco por punti.
Tomiichi Murayama

**Tomiichi Murayama**, politikisto n. ye la 3ma di marto 1924 esis chefministro di Japonia de 1994 til 1996.
Terry Gilliam

**Terry Gilliam** (n. ye la 22ma di novembro1940) esas Usana cinem-aktoro, cinematografisto, cenaristo, komediisto, e maxim konocata kom membro di grupo Monty Python.
Masatake Terauchi

**Masatake Terauchi** (Japoniane 寺内 正毅, **Terauchi Masatake**), militestro e politikisto n. 5ma di februaro 1852 til 3ma di novembro 1919 esis chefministro di Japonia dum l'unesma mondomilito, de 1916 til 1918.
Friedrich Wilhelm Murnau

**Friedrich Wilhelm Murnau**, anke konocita kom **F. W. Murnau** (n. **Friedrich Wilhelm Plumpe** ye la 28ma di decembro 1888 til 11ma di marto 1931) esis Germaniana filmifisto.
Manuel Puig

**Juan Manuel Puig Delledonne** (n. ye la 28ma di decembro 1932 til la 22ma di julio 1990) esis Arjentiniana skriptisto. Inter lua maxim konocata verki esas "La kiso dil araneo-muliero" (*El beso de la mujer araña*). Il ank esis aktivisto HBTI.
Michael Nesmith

**Robert Michael Nesmith** (n. ye la 30ma di decembro 1942 til la 10ma di decembro 2021) esis Usana muzikisto e kantisto, plu konocata kom membro di rock-bando The Monkees.
Artie Shaw

**Artie Shaw** (n. **Arthur Jacob Arshawsky** ye la 23ma di mayo 1910 til la 30ma di decembro 2004) esis Usana klarinetisto di jazo, kompozisto, chefo di bando e skriptisto.
Jay Kay

**Jay Kay** (n. **Jason Luís Cheetham** ye la 30ma di decembro 1969) esas Britaniana muzikisto, kantisto e kompozisto, membro di la bando Jamiroquai.
Dennis Wilson

**Dennis Carl Wilson** (n. ye la 4ma di decembro 1944 til la 28ma di decembro 1983) esis Usana muzikisto di rock, kunfondinto di la bando The Beach Boys.
Lauren Bacall

**Lauren Bacall** (n. **Betty Jane Perske** 1924 til 2014) esis Usana cinem-aktorino.

## Extera ligili

*  Lauren Bacall in IMDb.
* Lauren Bacall - oficala pagino
Sándor Petőfi

**Sándor Petőfi** (n. ye la 1ma di januaro 1823 til 31ma di julio 1849) esis Hungariana poeto, konsiderata la nacionala poeto di Hungaria.
Luis Alberto Monge

**Luis Alberto Monge Álvarez** (n. ye la 29ma di decembro 1925 til la 29ma di novembro 2016) esis prezidanto di Kosta Rika de 1982 til 1986.
Mars Polar Lander

**Mars Polar Lander** esis kosmosondilo di Usa.

Ol esis lansata ye 3 di januaro 1999. La skopo esis atingar la surfaco di Marso en regiono proxim la suda polo di la planeto, e studiar la sulo e klimato. Precipue, la sondilo serchus irga glacio en la sulo.

Ye 3 di decembro 1999,  kande la decenso a la surfaco di la planeto devis esar kompleta, komunikado esis perdita. La kauzo di la falio ne esas savata; un supozajo esas ke esis malfunciono di la pulsanto dum la decenso-procedo, e ke la sondilo kolizionis kun la surfaco.

Multa explorado qua esus facenda da Polar Lander esis pose facita da Phoenix, qua atingis Marso en 2008.
James Clark Ross

**James Clark Ross** (n. ye la 15ma di aprilo 1800 til la 3ma di aprilo 1862) esis Angla navigisto ed explorero. Ilu exploris l'Arktiko e l'Antarktiko.
Mango (kantistulo)

**Giuseppe Mango**, plu konocata kom **Mango** (1954 til 2014) esis Italiana kompozistulo, kantistulo e muzikistulo.
Eusébio da Silva Ferreira

**Eusébio da Silva Ferreira**, plu konocita kom **Eusébio** (n. ye la 25ma di januaro 1942 til la 5ma di januaro 2014) esis Portugalana futbalisto.
Taavi Rõivas

**Taavi Rõivas**, politikisto n. ye la 26ma di septembro 1979, esis chefministro di Estonia de la 26ma di marto 2014 til la 23ma di novembro 2016.
Mary Pickford

**Mary Pickford** (n. **Gladys Marie Smith** en 1892 til 1979) esis Kanadan-Usana cinem-aktorino.

Ye 5 di februaro 1919, Mary Pickford, Douglas Fairbanks, Charlie Chaplin e D. W. Griffith fondis la filmo-kompanio "United Artists". La skopo esis ke aktori povus plu bone direktar sua interesi, vice dependar de komercala studieyi, qui regulizis salarii di aktori e facis kreiva decidi. Dum ke l'industrio pri filmi evolucionis en sequanta yari, "United Artists" adaptis su.
Moncef Marzouki

**Moncef Marzouki**, mediko e politikisto n. ye la 7ma di julio 1945 esis provizora prezidanto di Tunizia. Ilu guvernis de decembro 2011 til decembro 2014.
Baldassare Galuppi

**Baldassare Galuppi** (n. ye la 18ma di oktobro 1706 che l'insulo Burano, Republiko di Venezia til la 3ma di januaro 1785 en Venezia) esis Italiana kompozisto.

Il naskis en la Veneziana insulo Burano. Il divenis notinda kompozisto di operi, produktante plua kam 100;  il anke dum-vive tenis ofici en ekleziala institucuri e kompozis sakra muziko. Ilua kariero komencis en Italia, ed il anke rezidis dum periodi en London, Wien e Sankt Petersburg. Il lastafoye retrovenis a Venezia en 1768.
Gianluca Pagliuca

**Gianluca Pagliuca** (n. ye la 18ma di decembro 1966) esas Italiana ex-futbalisto. Ilu defensis Italiana squado dum la Mondala Kupo di Futbalo en 1994.
Anita O'Day

**Anita O'Day** (n. **Anita Belle Colton** ye la 18ma di oktobro 1919 til la 23ma di novembro 2006) esis Usana kantistino di jazo.
Daniel Oduber Quirós

**Porfirio Ricardo José Luis Daniel Oduber Quirós** (25 di agosto 1921 til 13 di oktobro 1991) esis prezidanto di Kosta Rika de 1974 til 1978.
Jean-Bertrand Aristide

**Jean-Bertrand Aristide** (n. 15ma di julio 1953) ex-sacerdoto e politikisto esis l'unesma demokratiale elektita prezidanto di Haiti. Ilu vinkis l'elekti qui eventis en 1990 e 1991 e guvernis por kurta periodo (februaro til septembro 1991) kom prezidanto, ante esar revokita per stato-stroko. Pos intensa internaciona preso, ilu itere divenis prezidanto de 1994 til finir lua unesma mandato en 1996.

Ilu itere elektesis prezidanto e guvernis de 2001 til nova stato-stroko en 2004.

## Referi
Surveyor 7

**Surveyor 7** esis kosmosondilo di Usa. Ol esis la lasta de la Surveyor-projeto por demonstrar la praktikebleso di dolce atingar la surfaco di la luno, ed esis preparo por la Apollo-projeto.

Ol lansesis ye 7 di januaro 1968; ol arivis ye la surfaco di la luno ye 10 di januaro, ye la bordo di la kratero Tycho.

Surveyor 7 portis plu multa ciencala equipajo kam antea sondili di la serio. Oli inkluzis TV-kamero kun polarizanta filtrili; e mekanismo por kelke exkavar la surfaco, por determinar, per fotografado di la rezulti, la proprajo di la sulo; ca aparati sucesoze funcionis. La sondilo duris funcionar ye la surfaco til 21 di februaro 1968.
Jacob Zuma

**Jacob Gedleyihlekisa Zuma**, politikisto n. ye la 12ma di aprilo 1942, esis prezidanto di Sudafrika de la 9ma di mayo 2009 til la 14ma di februaro 2018, kande ilu renuncis.
João Ubaldo Ribeiro

**João Ubaldo Ribeiro** (n. ye la 23ma di januaro 1941 til la 18ma di julio 2014) esis Brazilia skriptisto. Ilu ganis *premio Camões*, pri literaturo en portugalana linguo la yaro 2008. En 1993, il elektesis por membreskar l'Akademio Braziliana pri Literaturo.