5ma di oktobro

Videz quo ligesas adhike (che utensili). - A pagino di yaro.

La **5ma di oktobro** esas la 278ma dio di la yaro (279ma en bisextila yari) segun Gregoriala kalendario. Restas 87 dii til la fino di la yaro.
----
## Dio
* Dio di la Republiko, en Portugal.
* Dio dil Armeo, en Indonezia.

## Eventi
* 456 - Visigoti, duktata da Theodorik la 2ma, invadas Hispania.
* 816 - Louis la 1ma, la pia, kronizesas imperiestro en Reims dal papo Stefanus la 4ma.
* 1762 - Britaniana navaro kaptas Manila en Filipini de Hispania.
* 1880 - Katedralo di Köln kompleteskas pos 632-yara konstrukto.
* 1897 - Hispania grantas autonomio a Porto-Riko.
* 1908 - Bulgaria nedependanteskas del Otoman imperio, samatempe kam Austria-Hungaria anexas Bosnia e Herzegovina, antee Otomana teritorio.
* 1910 - Portugal abolisas monarkio e divenas republiko. Manuel la 2ma fugas ad Anglia.
* 1938 - Prezidanto di Chekoslovakia, Edvard Beneš, renuncas.
* 1943 - Duesma mondomilito: Eventas sucesoza atako dal Usan avioni kontre Japoniani che Insulo Wake.
* 1944 - Mulieri recevas la voto-yuro en Francia.
* 1948 - Ter-tremo kun epicentro proxim Ashgabat, Turkmenistan, Sovietia, produktas 110.000 morti.
* 1954 - Italia ed Yugoslavia paktas pri la divido di la Libera Teritorio di Trieste. Ye la sequanta dio anke Usa ed Unionita Rejio aceptas la pakto. La Zono A donesas ad Italia e la Zono B donesas a Yugoslavia.
* 1958 - Madagaskar nedependanteskas de Francia, kun Philibert Tsiranana kom lua unesma chefministro.
* 1962 - Unesma disko da The Beatles publikigesas (*Love Me Do, P.S. I Love You*).
* 1962 - Dr. No, l'unesma cinematografuro di James Bond, lansesas.
* 1988 - Brazilia adoptas lua nuna konstituco.
* 1988 - En Chili, 54% ek la votanti opozas su a plulongigo dil mandato por Augusto Pinochet.
* 1991 - Unesma oficala versiono di Linux-kerno aparas.
* 2000 - Eventas granda demonstro avan Yugoslaviana parlamento en Belgrad, qua igos la prezidanto Slobodan Milosevic renuncar la sequanta dio. Vojislav Kostunica sucedos ilu.
* 2001 - Roberts Stevens, redaktero de *The Sun*, mortas che Florida, Usa. Ilu recevis spori di antraxo per letro de teroristi. En Usa on recevos letri til la 23ma di oktobro; 5 homi mortos, e 19 plusa homi infektesos.
* 2020 - Eventas granda protesti en Kirgizistan, pos ke la parlamentala elekti qui eventis ye l'antea dio judikesis kom fraudoza.

## Naski
* 1712 - Francesco Guardi, Italiana piktisto (m. 1793)
* 1713 - Denis Diderot, Franca skriptisto e filozofo, un del kreinti dil *Encyclopédie*, l'unesma enciklopedio moderna (m. 1784)
* 1828 - Charles Floquet, chefministro di Francia (m. 1896)
* 1829 - Chester Arthur, prezidanto di Usa (m. 1886)
* 1848 - Édouard Detaille, Franca piktisto (m. 1912)
* 1853 - Konstantin Stoilov, chefministro di Bulgaria (m. 1901)
* 1861 - Ismael Montes Gamboa, prezidanto di Bolivia (m. 1933)
* 1864 - Louis Lumière, Franca inventisto (m. 1948)
* 1869 - Ellen Thesleff, Finlandana piktisto (m. 1954)
* 1879 - Francis Peyton Rous, Usana patologiisto, Nobel-laureato pri fiziologio o medicino (m. 1970)
* 1887 - René Cassin, Franciana yuristo, Nobel-laureato pri paco (m. 1976)
* 1899 - Georges Bidault, chefministro di Francia (m. 1983)
* 1902 - Ray Kroc, Usana entraprezisto, fondinto di McDonald's (m. 1984)
* 1902 - Larry Fine, Usana komediisto (m. 1975)
* 1909 - Edward Osóbka-Morawski, chefministro di Polonia (m. 1997)
* 1919 - Donald Pleasence, Britanian aktoro (m. 1995)
* 1925 - Antoine Gizenga, chefa ministro di Demokratial Republiko Kongo (m. 2019)
* 1930 - Reinhard Selten, Germana ekonomikisto, Nobel-laureato (m. 2016)
* 1934 - Richard Schmid, Usana piktisto (m. 2021)
* 1935 - Tarcísio Meira, Brazilian aktoro (m. 2021)
* 1936 - Václav Havel, skriptisto e prezidanto di Chekia (m. 2011)
* 1939 - A. R. Penck, Germana piktisto e skultisto (m. 2017)
* 1941 - Eduardo Duhalde, prezidanto di Arjentinia
* 1952 - Imran Khan, chefministro di Pakistan
* 1957 - Bernie Mac, Usan aktoro e komediisto (m. 2008)
* 1962 - Michael Andretti, Usan automobilisto
* 1971 - Erdenocogtin Cogtjargal, Mongoliana boxisto
* 1971 - Sandagsürengiyn Erdenebat, Mongoliana boxisto
* 1975 - Kate Winslet, Britanian aktorino
* 1976 - Ramzan Kadirov, Rusa politikisto de republiko Chechenia
* 1983 - Jesse Eisenberg, Usan aktoro e cinematografisto
* 1983 - Mashrafe Mortaza, Bangladeshana kriketisto
* 1984 - Odin Biron, Usan aktoro
* 1993 - Martin Frk, Chekiana hokeisto
* 2003 - Ignacy Błażejowski, Polona kantisto, kompozisto e kansonifisto
* 2004 - Reese Brantmeier, Usana tenisistino

## Morti
* 1056 - Heinrich la 3ma, Santa Romana imperiestro (n. 1016)
* 1214 - Rejulo Alfonso la 8ma di Kastilia (n. 1155)
* 1285 - Rejulo Philippe la 3ma di Francia (n. 1245)
* 1811 - Adolf Ulrik Wertmüller, Sueda piktisto (n. 1751)
* 1880 - Jacques Offenbach, Germana-Franca kompozisto (n. 1819)
* 1880 - William Lassell, Angla astronomo (n. 1799)
* 1936 - J. Slauerhoff, Nederlandana skriptisto, poeto (n. 1898)
* 1957 - José Leandro Andrade, Uruguayana futbalisto (n. 1901)
* 1974 - Zalman Shazar, prezidanto di Israel (n. 1889)
* 1976 - Lars Onsager, Norvegiana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1903)
* 1985 - Abdus Sattar, prezidanto di Bangladesh (n. 1906)
* 1992 - Eddie Kendricks, Usana kompozisto e kantisto (The Temptations) (n. 1939)
* 2004 - Maurice Wilkins, Britaniana mediko, Nobel-laureato pri fiziologio o medicino (n. 1916)
* 2011 - Steve Jobs, Usan entraprezisto, fondinto di Apple Inc. (n. 1955)
* 2016 - Michal Kováč, prezidanto di Slovakia (n. 1930)
* 2024 - Ildar Dadin, Rusa politikal aktivisto (n. 1982)

## Referi