1846

La yaro **1846** (MDCCCXLVI per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye jovdio segun Gregoriala kalendario, ed ordinara yaro komencinta ye mardio segun Juliala kalendario. Ol esis la 846ma yaro di la 2ma yarmilo, la 46ma yaro di la 19ma yarcento, e la 7ma yaro di la yari 1840a. Kande 1846 komencis, Gregoriala kalendario esis 12 dii avan Juliala kalendario, qua duris uzesar en kelka loki til 1923.

## Eventi
### [[Europa]]
* 10ma di marto - Arto-Societo di Finlando fondesas.
* 16ma di junio - Pius la 9ma divenas papo.
* 10ma di oktobro - Angla astronomo William Lassell deskovras Tritono, satelito dil planeto Neptuno.

### [[Afrika]]
* Sklavi liberigita en Amerika fondas republiko Liberia e vivas segun ocidentala stilo.

### [[Nord-Amerika]]
* 25ma di aprilo - Milito Mexikian-Usana komencas, pro ke Texas suplikas divenar Usana stato.
* 3ma di mayo - Milito Mexikian-Usana: Mexikian armeo siejas Fort Texas.
* 23ma di mayo - Milito Mexikian-Usana: prezidanto Mariano Paredes y Arrillaga neoficale deklaras milito kontre Usa.
* 14ma di junio - Usani qui vivas en Kalifornia revoltas kontre Mexikian administrado e deklaras nedependanta republiko.
* 15ma di junio - Unionita Rejio ed Usa signatas kontrato di Oregon, pri la frontiero inter Usa e la nuna Kanada.
* 19ma di junio - Unesma basbalo-konkurso en historio ludesas da "New York Nines" e "Knickerbockers".
* 28ma di decembro - Iowa divenas Usana stato.

### [[Central Amerika]]
* oktobro - Forta uragano frapas Insuli Kaiman, Kuba, Florida, l'esto di Usa ed iras til Kanada, ube desaparas. Ye la 10ma di oktobro ol frapas Kuba kun forteso 5 segun la skalo Saffir-Simpson, e produktas posible centi di morti che l'insulo, malgre ke oficala statistiki del epoko parolis pri 164 morti por tota lua treko en Karibia ed Usa.

## Naski

* 5ma di januaro - Rudolf Christoph Eucken, Germana skriptisto, Nobel-laureato (m. 1926)
* 13ma di januaro - Benigno Ferreira, prezidanto di Paraguay (m. 1920)
* 14ma di januaro - Witold Pruszkowski, Polona piktisto (m. 1896)
* 29ma di januaro - Karol Olszewski, Polona ciencisto (m. 1915)
* 9ma di februaro - Wilhelm Maybach, Germana industriisto e projetisto di automobili (m. 1929)
* 10ma di februaro - Ira Remsen, Usana kemiisto (m. 1927)
* 28ma di februaro - Jambıl Jabaýulı, Kazakstanana kantisto (m. 1945)
* 1ma di aprilo - Zygmunt Sidorowicz, Polona piktisto (m. 1881)
* 5ma di mayo - Henryk Sienkiewicz, Polona skriptisto, Nobel-laureato (m. 1916)
* 21ma di mayo - Luc-Olivier Merson, Franca piktisto (m. 1920)
* 30ma di mayo - Peter Carl Fabergé, Rusa juvelisto (m. 1920)

* 29ma di julio - Princino Isabel de Brazilia (m. 1921)
* 25ma di septembro - Wladimir Peter Köppen, Rusa-Germana geografiisto, meteorologiisto e botanikisto (m. 1940)
* 9ma di oktobro - Maksymilian Gierymski, Polona piktisto (m. 1874)
* 11ma di oktobro - Carlos Pellegrini, prezidanto di Arjentinia (m. 1906)
* 15ma di novembro - Juan Isidro Jimenes, prezidanto di Dominikana Republiko (m. 1919)
* 2ma di decembro - Pierre Waldeck-Rousseau, chefministro di Francia (m. 1904)
* 13ma di decembro - Nikolai Yaroshenko, Rusa piktisto (m. 1898)
* 19ma di decembro - Turhan Pasha Përmeti, chefministro di Albania (m. 1927)

## Morti

* 16ma di januaro - José María Calatrava, chefministro di Hispania (n. 1781)
* 1ma di junio - Papo Gregorius la 16ma (n. 1765)

## Referi