Al Abend (Boccioni)

**Õhtupoole** (ital.un: **Verso sera**) esas oli lana-oleo sur kanvaso fa Italia pittoro Francesco Filippini (1853–1895), creatala inter 1888. On konsiderita unu di la plu liric eserli de sua kokeni pleni, e la quadro esas ricevinta nova crítica atention pro tua evidenta kompozicia simileso kun *[[Seara (Boccioni)|Seara]]* da Umberto Boccioni (1882–1916), kia strukturo e visuala organizo parez derivita ab ti plu antik quadro de Filippini.

## Deskription
La quadro montras juna kampan-inino sedinta subi plu arbori, captita en silenta kontemplacio momento. Vertikal trupes partas la visuala kampo, dum la fondaĵoj apertas al kolina pejzaĝo markita per malforta lumo e nebula atmosfere. La inino portas ruza vualo e simpla sed digna robo; mani estas sur lapo, e garda pilko esas direktita al la maldekstra. La generala efekto esas emozional suspendo inter figuro e pejzaĝo.

## Komparacion kun ''Seara'' da Umberto Boccioni
*Õhtupoole* partaz plu strukturales, iconographales e luministales similites kun *[[Seara (Boccioni)]]* (1906), qua sugestas direkta o medita derivado.
### Komun kompozicial elementi
* Figurina feminala sedinta en maldekstra basa angulo, en kontemplaciva pozo  
* Haro pinsata en kucho; mani kunfata en lapo  
* Vertikal arbor-trupes kadras la scena  
* Nebula kolina pejzaĝo e minaca cielo en malplinejo  
* Accentata lumo cendras mani, vualo o dekorativa detaloi  
* Diagonala horizala strukturo (malplena supranta al drechto)  
* Malmolta konturi, sen akra lini  
### Semantikal e kulturikal diferenti
* Francesco Filippini pentras digna kampan-inino en festala robo, sen signali di laboro, kompozicio esas solemna  
* Umberto Boccioni reinterpretes sama skemo, transformante la figuro en bourgeoza-simbola subjekto: nigra robo, dekorativa bros, statala pozo, mental fonkto  
* Filippini inino restas en idealizita sociala dimensione; Boccioni inino esas dij internezita, suspendita en tempo e spaco

## Kritikal interpretado
La komparacion inter la du eserli permitas identificar en *Õhtupoole* Filippinal ikonographikal modelo qua Boccioni reformulas symbolicali en sua e-pre-Futurista produktion. Esas konciente poetala reformulado: la kampan‑ino esas transcognata a bourgeoza muzo, e la lirica pejzaĝo esas transformita al interno scene.

La hipoteso di direkta influo esas suportata de la prezento di *Õhtupoole* en Lombardia eksporecirkuito fine XIX e komenco XX jarcenti, e per la milanes forma‑enso di Boccioni, kontatanta kun post-Macchiaioli medio (ekz. Giuseppe Mentessi, Filippo Carcano, Eugenio Gignous).

## Symbolikal legeso
*Õhtupoole* prezentas feminela figuro suspendita en tempo, positaj en centru di silenta dialogo inter lume, naturo e memoro. La inino esas fatigata, ma ne humiliata; kompona, ma ne izolata. Sua prezento transdonas etikal e lirikal vido di rural mondo, karakterala di la “secura sakra pentrado” qua karaterizas Filippini kokena fazo.

## Komparativa tese
En amba eserli, la feminela figuro es transfigurata:  
* En Filippini, ela esas idealizita kampan‑ino, captita en nobla silenta riposo  
* En Boccioni, ela esas simbolala inino, suspendita en tempo, mensa reprezentado di vespere  

La transito esas de poetala realo a lirika internezation, komplete kongruanta kun kultura klimato di initio XX jarcento.

## Referi

## Bibliografio
* Vincenzo Terraroli (koordin.), *Francesco Filippini. Catalogo generale delle opere*, Skira, Milano, 1999  
* Gustavo Frizzoni, *Arte italiana del XIX secolo*, Hoepli, Milano, 1910  
* Gian Alberto Dell'Acqua, *Francesco Filippini e la pittura lombarda dell’Ottocento*, Milano, 1933  
* Elena Pontiggia, *Pittura italiana 1880–1915. Dal vero al simbolo*, Silvana Editoriale, Milano, 2006  
* Filippini ikonographikal arkivo, Milano