Donald Trump

**Donald John Trump** naskis ye la 14ma di junio 1946 en New York. Il esas entraprezisto, televizionala prizentisto e statala homo Usana. Il esis la 45ma prezidanto Usana de 2017 til 2021 e, depos 2025, la 47ma prezidanto. Il esas mariajita kun Melania Trump, ilua triesma spozino.

Ye la 8ma di novembro 2016 kom kandidato dil Republikana Partiso il ganis l'elekto kontre la kandidato di Demokrata Partiso Hillary Clinton, e divenis la 45esma prezidanto di Usa. Sua slogano esis "Make America Great Again".

## Biografio
Trump esas la filio di Frederick Christ Trump e Mary Anne MacLeod Trump e naskis ye la 14ma di junio 1946 en Queens, New York City. Il studiis che Fordham University e Wharton School.

Trump ipsa asertis sempre ke ilu nur recevis "mikra prestajo di un milion dolari" de sua patro. Tamen inquesto da la *New York Times* en oktobro 2018 revelis ke Trump prestis adminime 60 milion dolari de Frederick Trump.

Ilu laboris en la entraprezo di sua patro, *Elizabeth Trump & Son*, dum sua studado en la komercala skolo di Wharton en la universitato di Pensilvania. En 1971 il divenis la chefo dil familiala entraprezo, quan li rinomizis *The Trump Organization*.

Depos la yari 1970a li konstitucis firmego imoblala e notoreso per prestijoza edifici qui ofte havas kom nomo *Trump*. Il esas proprietero di kazini, luxoza hoteli, golfeyi. Ultre il multe kolokas relate sporti, informili, belesokonkursi, e.c. Il fameskis televizione de la yari 1980a e animis brodkasturo *The Apprentice* de 2004 til 2015.

Il aktiveskis en politiko dum la yari 1980a e adheris lor a Demokrata Partiso, sequante a Republikana Partiso, e pose a Reformala Partiso.

En junio 2015 il anuncis sua kandidateso en la primara elekti dil Republikana Partiso di 2016.

On judikas Trump kom ofte notore indiferanta pri fakti ed informo. Exemple, segun *[[Le Monde]]*, en aprilo 2018 Trump akuzis prezidanti di Lituania, Latvia ed Estonia pro la milito en l'antea Yugoslavia en privata konverso. La Est-Europana prezidanti balde aperceptis ke il konfundabis la Baltika landi e la Balkan-landi.

La 13ma di julio 2024 Trump esis la skopo di atento kande dum elektala kunveno en Pensilvania il pafesis e vundesis al orelo. L'atentinto quik pafesis a morto da sekureso-trupi. L'atentinto Thomas Matthew Crooks (20) de Bethel Park, Pensilvania, registragesis en ta stato kom *Republikano*.

### Politiko prezidantala
La politiko di Trump es explicite nacionalista. Il volas exemple diminutar enmigro ed impedar kambio internaciona ed il ne kredis ye globala varmigo. Un prominenta promiso da lu del dii dil elektado esas ke konstruktos muro inter Mexiko ed Usa. Dum sua unesma monato kom prezidanto revokis Trump la vizumi di omna Islamana enmigranti, ma la Supra Korto partale abrogis ito.

Trump anke anuncis ke Usa abandonos la konvenciono internaciona pri kombatar klimato-chanjo.

Kom kandidato prezidantala, Trump vaste judikesis kom min ekonomiale dextra kam altra Republikani. Tamen, ilua ofical imposto-skemi ja esis plu dextra kam ilua publika promisi. Kom prezidanto, la politiko ekonomiala esas plu konvencionala por Republikani.

Quankam kelki judikis Trump quale politikala kolombo pri exterlanda politiko, ilu esas precipue unilateralisto e nacionalisto. Ilu desfavoris tradicional alianci. Renversar la politiko di Obama anke esis skopo importanta por lu. Pri ula exterlanda temi Trump agis agresive, nome pos ke John Bolton divenis konsilero pri exterlandal aferi.

### Iran
Donald Trump anuncis ye la 8ma di mayo 2018 ke Usa forlasus la *Joint Comprehensive Plan of Action*. En novembro 2018 Usa ri-impozis sancioni kontre Iran e l'altra partoprenanti dil pakto qui volis durigar ol. Europana Uniono aprobis statuto blokusanta kontre la sancioni Usana, facante la sancioni nelegala ibe. Segun experti, Iran duris respektar la pakto. Israel e multa Araba landi suportis l'atakema politiko di Trump kontre Iran.

### Kontroversi prezidantala
Kande il esis kandidato por la prezidanteso, Trump promisis ke il publikigus detali pri lua imposti e financi. Tamen ilu nulatempe publikigis la kustumala informo publikigita da prezidanti Usana. Multa Demokrati intencis koaktar lu publikigar oli, se li ganos majoritato en la Kongreso.

Donald Trump esis senprecedente okupita pri sua propra aferi komercala. Plura voci avertis pri la risko ke altra landi esforcus influar la prezidanto per pagar sua komerci. Kelka jurnalisti asertas ke Trump, qua ofte uzas sua propra proprietaji por aferi guvernal, su-richigas per kontar alta preci por ica uzo dal guvernerio.

Anke il kritikesis pro sua interrelato kun extreme nacionalista e rasista personi. Pos ocido kontre Heather Heyer dal tre dextra rasista extremisto en Charlottesville ed atenti kontre altra, precipue negra homi, Trump longatempe vartis ante il repudiis la kulpinti. Kande il fine publikigis repudio, ilu anke repudiis la sinistra kontre-protesteri.

### Referi