open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lerna

**Lerna** o **Lerne** esis ancien urbo en sudala parto di antiqua Grekia en Argolida sur peninsulo Peloponeso.

Segun Greka mitologio hike eventis 2ma de 12 taski di Herakles – mortigar plur-kapa serpento Hidro.
Hidro di Lerna

**Hidro di Lerna** en Greka mitologio esis multakapala serpento aquala, filiino di Tifon ed Ehidna. El lojis en marshi en Argolida proxime Lerna.

Mortigo di la monstro esis duesma ek 12 labori di Herakles. Ol ne esis facila nam en omna loko di detranchita kapo kreskigis la 2-3 nova. La heroo nemortala centrala kapo pos detranchar il enterigis, e vundi pos la cetera brulis. Pos plenigar la tasko Herakles uzis songo di Hidro por venenagar sua flechi.
Kerineya

**Kerineya** esis urbo di Ahaya en antiqua Grekia.

Segun Greka mitologio vicino di Kerineya esis loko ube vivis cervino, quan kaptar esis 3ma di 12 labori di Herakles.
Cervino di Kerineya

**Cervino di Kerineya** en Greka mitologio esis rapidega bestio havanta korni de oro, furo de arjento, e hufi de bronzo. La bestio vivis en vicino di Kerineya en Ahaya.

Segun legendo Artemis trovis kin tal animali, ek qua quar el harnesizis a sua veturo, e jus ta kaptis.

Kaptar di la cervino esis triesma (en kelka versioni – quaresma) ek 12 labori di Herakles. Pos multamonatala chaso la heroo sucesis dank a flechi venenagita per songo di Hidro di Lerna. Nam deino Artemis opinionis to kom sakrilejo Herakles pos konsideresar la tasko kom finita da Euristeus diris a la rejulo di Mikeni ke ipse prenez la besto a sua stabli. Tamen la cervino eskapis.
Apro di Erimantos

**Apro di Erimantos** en Greka mitologio esis grandega bestio devastinta regiono Erimantos en Arkadia.

Kaptar di la apro esis quaresma (en kelka versioni – triesma) ek 12 labori di Herakles. Esas kelka versioni quale la heroo facis to. En un ek ili Herakles kaptis l'apro dank a reto. En l'altra facis to en longa chaso en profunda nivo.
Uceli di Stimfalia

**Uceli di Stimfalia** en Greka mitologio esis dedikita ad Ares uceli kun beki, ungli ed ali de fero. Ili vivis en vicino di lago Stimfalia en Peloponesal Arkadia. Ili mortigis homi ed animali pafante per ferala plumi, ed ilua felo esis toxika.

Liberigar regiono de l'uceli' esis sisesma ek 12 labori di Herakles. Atena donis al heroo ludosonalii facita da Hefaistos por pavorigar l'uceli. Ili eskapis ad insulo di Ares sur Nigra maro, e de ibe exilesis da argonauti voye a Kolhida.

.
Kavalini di Diomedes

**Kavalini di Diomedes** en Greka mitologio esis quar bestii nutrita per homala karno da ilia posedanto Diomedes, rejulo di Trakia (filiulo di Ares e Kirene).

Ganar di la bestii esis okesma ek 12 labori di Herakles. Pos prenar ili la heroo trakesita da Diomedes, qua fine manjesis da sua kavalini.

Euristeus liberigis li vicine di monto Olimpo, ed ibe li chasesis e manjesis da volfi.
Diomedes (filiulo di Ares)

**Diomedes** en Greka mitologio esis rejulo di Trakia, filiulo di Ares e Kirene.

Il esis posedanto di karnivora kavalini, quin ganar esis okesma ek 12 taski di Herakles. Il mortigis manjita dal kavalini.
Carlos Alcaraz

**Carlos Alcaraz Garfia** (pron: *karlos-alkaraz*; n. El Palmar (Murcia), la 5ma di mayo 2003) esas profesionala tenisisto de Hispania. La 11ma di septembro 2022 il vinkis l'US Open, evante 19 il esis la maxim yuna numero 1 di la mondo. Yaro pose il ganis ilua duesma *grandslam*-titulo sur Wimbledon. En 2024 il iteris la finalo, dum ke ALcaraz anke vinkis la *grandslam*-turniro Roland Garros. En 2025 Alcaraz itere vinkis la turniro di Roland Garros.
Zono di Hippolite

**Zono di Hippolite** en Greka mitologio esis zonokordono apartenant a rejino di Amazoni – Hippolite, quan recevis de sua patro Ares. Posedar la zono donis superhomala povo.

Konquestar l'objekto esis nonesma ek 12 taski di Herakles. La heroo vinkis duelo kontre la rejino preninte la zono. La furtit objekto divenis donaco por filiino di Euristeus – Admete.
Hippolite

**Hippolite** en Greka mitologio esis rejino di Amazoni, filiino di Ares ed Otrere.

El posedis zonokordono donanta superhomala povo, quan konquestar esis nonesma ek 12 taski di Herakles. Fine el perdis ol.
Lago Stimfalia

**Stimfalia** esas lago en Grekia, en nordala parto di peninsulo Peloponeso, en historiala regiono Arkadia, ed oficale en provinco Korintia
Geriones

**Geriones** o **Gerion** en Greka mitologio esis rejulo di Tartessos, filiulo di Hrisaor ed Kalliroe.

Il esis ento kun tri kapi, sis manui e legi, e tri fuzita torsi. Geriones posedis trupo di bovaro redea, quan kaptar esis dekesma ek 12 taski di Herakles. La trupo gardesis da monstrala hundo Ortros (fratulo di Kerberos) e gigantala pastoro Eurition.

Geriones mortigesis da Herakles.
Euros

**Euros** en Greka mitologio esis deo, personigulo di vintro estala o sud-estala.

Il esis filiulo di Astrayos ed Eos, e fratulo di interaltre Boreas e Hesperos. Euros esis maxim ofte montrita kom olda viro kun ali.
Otrere

**Otrere** en Greka mitologio esis nimfo, unesma rejino di Amazoni, filiino di deo Euros.

Kun Ares el havis interaltre filiino Hippolite, qua recevis de sua patro mirakla zonokordono.

Otrere mortigesis da Himaira.
Bellerofon

**Bellerofon** en Greka mitologio esis heroo, rejido di Korintos, figuro en Ilias di Homeros.

Il esis filiulo di Poseidon ed Eurinome, ed alakto-filiulo di Glaukos.

Bellerofon sur Pegasos mortigis Himaira.
Himaira (mitologio)

**Himaira** o **Himera** en Greka mitologio esis monstro respiranta per fairo, filio di Tifon ed Ehidna. 

Lu havis kapo di leono, korpo di kapro e kaudo di serpento. Himaira mortigesis da Bellerofon sur Pegasos.
Eurinome (filiino di Nisos)

**Eurinome** en Greka mitologio esis rejidino di Megara, rejino di Korintos.

El esis filiino di Nisos ed Abrote, e fratino interaltre di Skilla.
Admete (okeanido)

**Admete** en Greka mitologio esis un ek okeanidi.

El esis filiino di Okeanos e Tetida (filiino di Uranos e Gaya).
Admete (filiino di Euristeus)

**Admete** en Greka mitologio esis rejidino di Tiva, sacerdotino (dum 58 yari) di Hera.

El recevis zono di Hippolite – furtita da Herakles mirakla zonokordono dil rejino di Amazoni.
Onhestos (mitologio)

**Onhestos** en Greka mitologio esis eponimo, fondinto e rejulo di Onhestos – famoza pro santuario di Poseidon.

Il havis interaltre filiino Abrote, spozino di rejulo di Megara – Nisos.
Abrote

**Abrote** od **Abrota** en Greka mitologio esis filiino di Onhestos, spozino di rejulo di Megara – Nisos.

El havis tri filiini: Eurinome, Ifinoe e Skilla.
Nisos

**Nisos** en Greka mitologio esis rejulo di Megara, spozulo di Abrote – filiino di Onhestos.

Il havis tri filiini: Eurinome (do il esis avulo di Bellerofon), Ifinoe e Skilla.

Ilua filiino Skilla ameskis pri rejulo di Kriti - Minos, qua volis konquerar Megara. Segun predico la konquero ne posiblesis tam longe kam sur dorso di Nisos kreskis orea haro. Ameskanta Skilla arachis la haro mortinte Nisos, e dank a to Minos facile vinkis Megara. La rejulo ne amis Megarino e mortigis el per dronar.
Sisifos

**Sisifos** en Greka mitologio esis fondinto e posa rejulo di Efira (posa Korintos), filiulo di Ayolos ed Enarete, avulo di Bellerofon.

Kun sua spozino Merope (un ek pleyadi) il havis filiulo Glaukos. Segun kelka miti il povis esar patro di Odiseus.

Sisifos esis favoritulo di dei sur Olimpo. Il ofte partoprenis dum ilia festini furtinte ambrozio. Kande ridicis a homi ula sekreto di Zeus, la chef-deo decidis mortigar Sisifos. Tamen il enkarcerigis deo di morto Tanatos. Balde Olimpani remarkis manko di mortaleso inter homi e Sisifos liberigis la mortodeo. Lore il persuadis sua spozino ke el ne enterigis il segun Greka ceremonio, do ilua anmo ne povis pagar a Haron por transirar Stix. Hades lasis il rivenar a mondo di vivanti por korektar sua funero, tamen Sisifos ne facis to longe vivis cele. Lore la dei decidis punisar la rejulo per eterna  sensenca laboro: sensucese transportar roko adsur la monto.
Merope (filiino di Atlas)

**Merope** en Greka mitologio esis rejino di Korintos, un ek sep pleyadi.

El esis filiino di titano Atlas ed un ek okeanidi Pleyone, e kun sua spozulo Sisifos el havis filiulo Glaukos.
Glaukos (filiulo di Sisifos)

**Glaukos** en Greka mitologio esis rejulo di Korintos, filiulo di Sisifos e pleyado Merope.

Il kun sua spozino Eurinome (filiino di Nisos ed Abrote) havis nula filii, quo esis decido di Zeus pro iraco di Afrodite. Eurinome naskis filiulo Bellerofon, qua patro esis Poseidon. Do Glaukos havis la mi-filiulo – famoza posedanto di Pegasos e mortiginto di Himaira. Tamen en Ilias Homeros konsideris il kom la patro.

Il esis bonega kavalkero. Suciinte sua kavalini il ne lasadis kopulacar kavaluli kun li, quo iracigis Afrodite. Fine la deino punisis il dum funerala ludi honore di Pelias. Dum konkurenco ilua charo renversis, e Glaukos manjesis da sua kavalini.
Onhestos (urbo)

**Onhestos** esis Grek urbo en anciena Boyotia nord-weste di Tiva, famoza pro santuario di Poseidon.

Segun Greka mitologio eponimo e fondinto dil urbo esis Onhestos.
Hrisaor

**Hrisaor** en Greka mitologio esis filiulo di Medusa e Poseidon, e fratulo di Pegasos e patro di Ehidna e Geriones.
Ehidna (mitologio)

**Ehidna** en Greka mitologio esis mi-muliero e mi-serpento, havis nigra okuli e timigint aspekto. El manjis homala karno.

Segun Hesiodos el esis filiino di Hrisaor e Kalliroe,  e segun Apollodoros – di Tartaros e Gaya. El vivis kun sua konsortulo Tifon en groti di Kilikia.

El e Tifon esis gepatri interaltre por: Himaira, Sfinxo, Kerberos, gorgoni, Hidro di Lerna e leono di Nemea. 

Ehidna esis fratino di Geriones.
Kalliroe (filiino di Okeanos)

**Kalliroe** en Greka mitologio esis un ek okeanidi, filiino di Okeanos e Tetida.

Segun un ek miti kun sua spozulo Hrisaor el havis filii Geriones ed Ehidna.
Tifon (mitologio)

**Tifon** en Greka mitologio esis maxim yuna filiulo di Gaya e Tartaros (en altra versiono di Hera sen partopreno di viro).

Tifon esis mi-homo e mi-bestio, qua esis plu granda kam monti, ed ilua kapo atingis astri. Segun altra mito il esis fluganta cent-kapa drako.

Il vivis kun sua konsortino Ehidna en groti di Kilikia.

Tifon e Ehidna esis gepatri interaltre por: Himaira, Sfinxo, Kerberos, gorgoni, Hidro di Lerna e leono di Nemea.
Eurition (pastoro)

**Eurition** en Greka mitologio esis pastoro por bovaro di Geriones, quan furtar la bestii esis dekesma ek 12 taski di Herakles. 

En ilua laboro helpis ad il du-kapa hundo Ortros.
Ortros

**Ortros** en Greka mitologio esis du-kapa hundo di Geriones.

Il esis filiulo di Ehidna e Tifon, e fratulo di Kerberos. Ortros kompanis a pastoro Eurition che gardar Gerionesana bovaro, quan furtar la bestii esis dekesma ek 12 taski di Herakles. Ortros mortigesis dal heroo.

Segun kelk miti nasko di Himaira, Sfinxo, Hidro di Lerna e leono di Nemea esis rezulto di violacar Ortros pri sua matro.
Agenor (filiulo di Poseidon)

**Agenor** en Greka mitologio esis rejulo di Fenicia.

Il esis filiulo di Poseidon e Libia, e jemela fratulo di Belos.

Kun sua spozino Telefassa esis gepatro por Kadmos, Foinix, Kilix ed Europe.
Populo Yanomami

Le **Yanomami** esas grupo di cirkume 35 mil aborijeni qui vivas en cirkume 200 til 250 vilaji en Amazoniana foresto, inter Venezuela e Brazilia. Li ne agnoskas su kom unionita populo, vice kom individui asociita ad irga tribuo. Li havas ligili kun le Karib qui vivas apud fluvio Orinoco.

Por l'Yanomami, l'autoritato politikala e religiala apartenas ad olda viri. Chefi ganas autoritato montranta habilesi por solvar konflikti interne tribui ed anke kun vicina tribui. Ordinare bezonesas konsento inter l'oldi por agadi qui afektas la komunitato, tamen la partopreno di la tota individui ne esas bezonata.

Existas quar varianti di la lingui dil Yanomami: Ninam, Sanumá, Waiká, ed Yanomamö. Multa lokala dialekti ank existas. L'origino di la linguo Yanomami esas neklara, tamen kelka linguisti judikas ke ol apartenas a tale nomizita "grupo Makro-Jê".
Leono di Kitairon

**Leono di Kitairon** en Greka mitologio esis grandega e savaja bestio, filio di Himaira e Ortros.

Lu vivis en Kitairon – montaro inter Attika e Boyotia. La leono atakis trupi di mutoni apartenant interaltre ad Amfitrion.

Existas du miti pri mortigar dil bestio. En unesma facis to yuna (ye evo 18) Herakles pos 50 dii di chasado. La mito es simil a unesma de 12 taski di Herakles pri leono di Nemea - lore anke il uzis lano dil animalo kom hom-armaro, ed olua kapo kom helmo. En duesma mito la leono mortigesis Alkatoos, filiulo di reji di Megara – Pelops e Hippodameya.
Belos (filiulo di Poseidon)

**Belos** en Greka mitologio esis rejulo di Egiptia.

Il esis filiulo di Poseidon e Libia, e jemela fratulo di Agenor.

Kun sua spozino Anhinoe il esis gepatro por Danaos, Aigiptos, Kefeos e Fineus.
Ana Pauker

**Ana Pauker**, nasko-nomo: **Hannah Rabinsohn**, (n. Codăești, la 13ma di februaro 1893 - m. Bukarest, la 14ma di junio 1960) esis Rumaniana komunista duktisto e (l'unesma muliera) ministro di Stranjer Aferi (1947-1952). El esis ne-ofical duktisto di la Komunistala Partiso di Rumania (KPR) pos la duesma mondomilito.
Kirenaika

**Kirenaika** esas historiala regiono en Libia en litoro di Mediteraneo.

En 7ma-6ma yarcento aK ol esis koloniizita da Greki, en 320-96 aK – da Egiptia, a pose esis parto di Romana imperio.

Nomo dil regiono devenas de Kirene – olua chef-urbo  til 3ma yarcento pK.
Punta Arenas

**Punta Arenas** esas chef-urbo di Chiliana regiono Magallanes ed Antarktika Chiliana. Malgre oficale rinomizita **Magallanes** en 1927, lua nomo retromodifikesis a Punta Arenas en 1938. Ol esas la maxim granda urbo sude de latitudo 46°S, e la maxim kolda urbo kun plua kam 100 mil habitanti en Latin-Amerika. Segun la demografiala kontado di 2012, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas  km².
Ushuaia

**Ushuaia** esas urbo an la sudo di Arjentinia, chef-urbo di provinco Fairo-lando, Antarktika ed insuli di sudal Atlantiko. Segun la demografiala kontado di 2022, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 23 km².
Io (mitologio)

**Io** en Greka mitologio esis un ek nimfi, filiino di Melia e Inahos, sacerdotino di Hera en Argos, amantino di deo Zeus.

Kun Zeus el havis filiulo Epafos – rejulo di Egiptia.

## Referi
Epafos

**Epafos** en Greka mitologio esis rejulo di Egiptia, filiulo di deo Zeus e sacerdotino di Hera en Argos – Io.

Kun sua spozino Memfis il havis filiini Lisianassa, Tebe e Libia.
Neilos

**Neilos** en Greka mitologio esis deo, personigulo di fluvio Nilo.

Il esis filiulo di Okeanos e Tetis, e patro di filiini Europe, e Memfis (spozino di Epafos).
Memfis (mitologio)

**Memfis** en Greka mitologio esis rejino di Egiptia, filiulo di Neilos.

Kun sua spozulo Epafos el havis filiini Lisianassa, Tebe e Libia.
Komunistala Partiso di Rumania

La **Komunistala Partiso di Rumania** (**KPR**), (en la Rumaniana: *Partidul Comunist Român*) esis la guvernanta partiso en Rumania. La partiso fondesis la 8a di oktobro 1921. Inter la militi la partiso esis mikra (segun nombro de membri), ma produktis granda aktiveso ed organizis multa striki, qua esis motivo por la guvernerio interdiktar ol. Pos la stato-stroko da la fashista marshalo Ion Antonescu e la Germana guvernerio (1941), la KPR juntis su a la rezisto. Tam la Rumaniana Komunistala Partiso kam Socialistal Federala Partiso dicis esar la sucedanti di la KPR. La KPR desfondesis la 22 di decembro 1989.
Kirene

**Kirene** esas antiqua urbo en provinco Kirenaika, en nuntempa Libia. Ol situesas c. 16 km de Mediteraneo.

Kirene fondesis da Greki (Dori) inter yari 676-650 aK, tamen multa fonti donas 630 aK.
Tebe (filiino di Epafos)

**Tebe** en Greka mitologio esis filiino di reji di Egiptia – Memfis ed Epafos.

El esis fratino di Lisianassa e Libia.
Danaidi

**Danaidi** en Greka mitologio esis rejidini di Argos, filiini di Danaos.

Esis 50 filiini. Ilia patro mustas eskapar pro timar sua fratulo, rejulo Aigiptos. Venje Danaos decidis ke la danaidi mariajez filiuli di Aigiptos ed en mariajofestala nokto mortigez sua spozuli. Nur Hipermnestra ne facis to.

Pos sua morto ili punisesis en Tartaros per sencese plenigar truizita barelo.
Hipermnestra

**Hipermnestra** en Greka mitologio esis rejidino di Argos, un ek danaidi.

El esis filio di Danaos ed Elefantis, e kom nura de ilua 50 filiini ne mortigis sua spozulo en mariajofestala nokto, quo esis komando di elua patro. Elua spozulo Linkeus eskapis, ma balde rivenis a Hipermnestra e la paro havis filiulo Abas.
Danaos

**Danaos** en Greka mitologio esis rejulo di Argos, filiulo di Belos e Anhinoe.

Il eskapis de Egiptia pro timar sua fratulo Aigiptos ad Argos, ube divenis la rejulo.

Il havis 50 filiini – danaidi, a qui komandis mortigar sua spozuli (filiuli di Aigiptos) en sua mariajofestala nokto.
Anhinoe

**Anhinoe** en Greka mitologio esis rejino di Egiptia, filiino di deo Neilos – personigulo di fluvio Nilo.

Kun sua spozulo Belos el esis gepatro por  Danaos, Aigiptos, Kefeos e Fineus.
Barelo di Danaidi

**Barelo di Danaidi** en Greka mitologio esis kontenilo sen fundo o truizita, quan danaidi mustis sencese plenigar pos sua morto en Tartaros. To esis punisa por mortigar sua spozuli – per komando di elia patro.

## Metaforo
La mital objekto esis simbolo di sencesa laboro – sensucesa e sensenca.
Aigiptos

**Aigiptos** en Greka mitologio esis rejulo di Egiptia, filiulo di Belos e Anhinoe.

Il esis fratulo di 50 filiuli, qua mariajesis filiini di ilua fratulo Danaos – rejulo di Argos. Danaos mustis eskapar timinte Aigiptos e pos multa yari il decidis venjar – ilua filiini (danaidi) mortigez sua spozuli en mariajofestala nokto. Travivis nur un filiulo di Aigiptos – Linkeus, qua kun sua spozino Hipermnestra havis filiulo Abas.
Linkeus (filiulo di Aigiptos)

**Linkeus**  en Greka mitologio esis rejidulo di Egiptia, filiulo di Aigiptos e Argifie.

Il esis nura filiulo dil rejulo ne mortigita da danaidi. Kun un ek eli Hipermnestra, Linkeus havis filiulo Abas.
Abas (filiulo di Linkeus)

**Abas**  en Greka mitologio esis 12ma rejulo di Egiptia, filiulo di Aigiptos.

Il esis filiulo di Linkeus e Hipermnestra.

Kun sua spozino Okaleya il havis interaltre jemela filiuli Akrisios e Proitos.
Ioannis Paraskevopoulos

**Ioannis Paraskevopoulos**, bankisto, profesoro pri ekonomiko e politikisto n. ye la 25ma di decembro 1900 til la 8ma di aprilo 1984, esis dufoye chefministro di Grekia: de 1963 til 1964, e de 1966 til 1967.
Soloi (Kilikia)

**Soloi** esis antiqua Grek urbo en Kilikia (nuntempe Turkia).

Hike naskigesis Aratos – Greka poetulo didaktikala.
Aratos di Soloi

**Aratos** (n. c. 310 aK – m. c. 245 aK) esis Greka poetulo didaktikala e mediko.

Il naskigesis en Soloi, Kilikia.

Aratos esas autoro di poemo "Fenomeni", en qua deskriptis 44 stelari, malgre ke ne esis astronomo.
Naraci (verko da Higino)

**Naraci** (origine *Fabulae*) esas mitologiala lernolibro da Higino kontenanta 277 epizodi.

Ol dividesis a 3 parti. La unesma es pri genealogio dei e heroi, la duesma – jus pri naraci mitala, e la triesma kontenas kompilo mitala-ciencala pri familii e  personalaji.
Higino (skriptisto)

**Higino** esis Romana skriptisto, astronomo e mitografo.

Il vivis en c. 2ma yarcento e konsideresis kom autoro di traktato astronomiala Pri astronomio (Lat. *De astronomia*) bazanta ye "Fenomeni" da Aratos di Soloi, e mitologiala lernolibro Naraci (Lat. *Fabulae*) kontenanta 277 epizodi.
Pri astronomio (verko da Higino)

**Pri astronomio** (origine *De astronomia*, *Astronomica* o *Poeticon astronomicon*) esas traktato astronomiala da Higino. La verko bazas ye "Fenomeni" da Aratos di Soloi.

Ol es ne kompleta literaturajo dividit a 4 chapitri. La unesma kontenas generala termnini pri Tero e zodiako, la duesma – pri cielo e stelari, la triesma – pri situo e kompoziciono di stelari, e la quaresma – pri movado di astri.
Antiope (amazono)

**Antiope** en Greka mitologio esis rejino di amazoni. El listigesis da Higino en ilua verko Naraci.

El esis filiino di Ares ed Otrere, e fratino di Hippolite, Pentesileya e Melanippe.
Europe (filiino di Neilos)

**Europe** en Greka mitologio esis filiino Neilos, spozino di Danaos, rejulo di Libia e pose di Argos.

El havis kun Danaos quar ek ilua 50 filiini (danaidi): Agawe, Automate, Amimone e Skaya, qui mortigis sua spozuli dum sua mariajofestala nokto.
Likos (filiulo di Aigiptos)

**Likos** en Greka mitologio esis filiulo di Argifie e Aigiptos, rejulo di Egiptia.

Il mortigesis da sua spozino Agawe dum la mariajofestala nokto.
Agawe (filiino di Danaos)

**Agawe** en Greka mitologio esis un ek 50 danaidi, filiino di Danaos, rejulo di Libia e pose di Argos.

El esis un ek quar filiini di Danaos (danaidi), quan il havis kun Europe. El (simile a sua fratini) mortigis sua spozulo (Likos) dum sua mariajofestala nokto.
Nauplios (filiulo di Poseidon)

**Nauplios** en Greka mitologio esis rejulo di Lerna.

Il esis filiulo di Poseidon ed un ek danaidi Amimone.
Heliadi (filiini di Klimene)

**Heliadi** en Greka mitologio esis filiini di Suno, filii di deo Helios ed okeanido Klimene, fratini di Faeton.

La chagreninta heliadi pro morto di ilia fratulo Faeton dei chanjis a popli.
Keto (okeanido)

**Keto** en Greka mitologio esis un ek okeanidi, filiino di Okeanos e titano Tetida.

Segun un ek miti el esis matro di Astris, spozino di Hidaspes, filiulo di Taumas.
Peninsulo Indochinia

**Indochinia** esas peninsulo en Sud-westal Azia juntanta teritorii di Chinia, Laos, Kambodja e Vietnam.
Malay-peninsulo

**Malay-peninsulo** esas peninsulo en sud-westal Azia juntanta teritorii di Malaizia, Tailando, Myanmar e Singapur.
Sud-westal Azia

**Sud-westal Azia** esas regiono di Azia kontenanta peninsulo Indochinia e Malay-peninsulo kontenanta: Chinia, Laos, Kambodja, Vietnam, Malaizia, Tailando, Myanmar e Singapur, e pluse Indonezia, Filipini, Estala Timor e Brunei.
Skribosistemo Brahmi

**Brahmi** esas maxim olda konocata sistemo di Indiana skribo, existanta minime depos 3ma yarcento aK. De ol devenas nuntempa Indian alfabeti, ed anke Tibetana alfabeto ed alfabeti di Sud-westal Azia. La sistemo esas alfabet-silabala.
Latinigado ALA-LC

**ALA-LC** (*American Library Association – Library of Congress*) esas grupo di normi por latinigado di ne-latina alfabeti ad Anglalinguala uzanti.
Rivero Jhelum

**Jhelum** (ISO 15919 *Jēhlam*,  ALA-LC *Jiḥlam*, IFA *d͡ʒeːɦləm*) esas rivero en nordala India e Pakistan kun fluofonto en montaro Himalaya.

Olua longeso esas 800 km, e surfaco di baseno – 55 300 km².

Ancien-Greka nomo dil rivero esis *Hidaspes*, ident a deo e personigulo di ol.
Dioxippe (filiino di Danaos)

**Dioxippe** en Greka mitologio esis un ek 50 danaidi, filiino di Danaos, rejulo di Libia e pose di Argos.

El esis un ek sis filiini di Danaos (danaidi), quan il havis kun Pieria. El (simile a sua fratini) mortigesis sua spozulo (filiulo di Aigiptos) dum sua mariajofestala nokto.
Lampos (filiulo di Aigiptos)

**Lampos** en Greka mitologio esis filiulo di Aigiptos, rejulo di Egiptia.

Il mortigesis da sua spozino Okipete dum la mariajofestala nokto.
Hidaspes (filiulo di Taumas)

**Hidaspes** en Greka mitologio esis deo, personigulo di samanoma rivero, filiulo di Taumas ed un ek okeanidi Elektra.

Ilua filiulo esis Deriades, rejulo di India.
Deriades

**Deriades** en Greka mitologio esis rejulo di India (nuntempe valo di fluvio Indus), filiulo di Hidaspes ed un ek heliadi Astris.

Il kombatis kontre Dionisos, qua volis plularjar sua kulto este.
Matro Naturo

**Matro Naturo** o **Matro Tero** esas person-enkorpigo di naturo. Ol relatas a vivo-donanta e nutranta funciono di naturo enkorpigante en supertempala formo di matro.
Billie Eilish

**Billie Eilish Pirate Baird O'Connell**, kurte **Billie Eilish** (pron.: *bili-aylish*; n. Los Angeles, la 18ma di decembro 2001) esas Usana kantisto-kansonifisto. En debutis en 2019 per elua albumo "We All Fall Asleep, Where Do We Go?", por qua el obtenis la premio Grammy por la kategorio *Albumo di la Yaro*. El havis sucesi per "Bad Guy", "Everything I Wanted" e "No Time to Die". Eilish esas la maxim yuna de du artisti qui ganis (en 2019) omna *Grammy*-premii en la maxim importanta kategorii. Tote el havas non Grammy-premii, du premii American Music, du Guinness World Records, tri premii MTV Music Video, du Oskari por maxim bon originala kansono ("No Time to Die" e "What Was I Made For?") e tri premii Brit.

El esas la maxim yuna frato di Finneas O'Connell (FINNEAS), qua skribis e produktis muziko por el.
Polixo (filiino di Neilos)

**Polixo** en Greka mitologio esis un ek nayadi, filiino di deo Neilos.

El esis un ek spozini di Danaos, kun qua el havis 12 filiini (danaidi), probable: 
Autonoe, 
Teano, 
Elektra, 
Kleopatra, 
Euridike, 
Glaukippe, 
Anteleya, 
Kleodore, 
Ewippe, 
Erato, 
Stigne, 
Bebrike.
Ewippe (filiini di Danaos)

**Ewippe** en Greka mitologio esis nomo di minime du ek 50 danaidi, filiini di Danaos, rejulo di Libia e pose di Argos:

* (segun Apollodoros) filiino di Polixo, qua (simile a sua fratini) mortigesis sua spozulo (Imbros) dum sua mariajofestala nokto.
* (segun Apollodoros) filiino di ula Aitiopino devenanta de Fenicia, spozino di Argios
* (segun Higino) posibla danaido, qua esis spozino di Agenor
Guinness Mondala Rekordi

**Guinness Mondala Rekordi** (pronuncez: *gines*), olime **Libro di Guinness pri Rekordi**, (en l'Angla: *The Guinness Book of Records*; en olima Usan edituri: *The Guinness Book of World Records*) esas yarale editata libro di e pri internacione agnoskita rekordi, tam pri homal agi kam natur-extremaji. La libro aparas singla yaro en septembro.

L'unesma libro editesis en 1955, da biriferio Guinness (Dublin, Irlando), por donar respondi pri qua rapt-ucelo esas la maxim rapida. La respondi trovesis da kontoro por exploro di Ross McWhirter e Norris McWhirter en London. McWhirter dum longa tempo editis la libro, qua quik pos l'unesma edituro esis granda suceso.
Teano (filiino di Danaos)

**Teano** en Greka mitologio esis un ek 50 danaidi, filiino di Danaos, rejulo di Libia e pose di Argos.

El esis un ek dek-e-du filiini di Danaos (danaidi), quan il havis kun Polixo. El (simile a sua fratini) mortigesis sua spozulo (Fantes) dum sua mariajofestala nokto.
Hermos (filiulo di Aigiptos)

**Hermos** en Greka mitologio esis filiulo di Aigiptos, rejulo di Egiptia.

Il mortigesis da sua spozino Kleopatra dum la mariajofestala nokto.
Atlanteye

**Atlanteye** en Greka mitologio esis un ek hamadriadi.

El esis un ek spozini di Danaos, kun qua el havis multa filiini (danaidi, probable: 
Hippodameya, 
Rodia, 
Kleopatra, 
Asteria, 
Glauke, 
Hippomedusa, 
Gorge, 
Ifimedusa, 
Rode, 
Peirene, 
Dorion, 
Fartis, 
Mnestra, 
Ewippe, 
Anaxibia 
e Nelo.
Argifie

**Argifie** en Greka mitologio esis un ek spozini di Aigiptos, kun qua el havis sis filiuli (danaidi): 
Linkeus, 
Proteus, 
Enkelados, 
Busiris, 
Likos 
e Daifron.
Mohamed Ennaceur

**Mohamed Ennaceur**, advokato e politikisto n. ye la 21ma di marto 1934, esis provizora prezidanto di Tunizia, de la 25ma di julio til la 23ma di oktobro 2019.
Kaïs Saïed

**Kaïs Saïed**, yuristo e politikisto n. ye la 22ma di februaro 1958, esas la nuna prezidanto di Tunizia. Ilu guvernas depos la 23ma di oktobro 2019.
Eustatios di Tesaloniki

**Eustatios** (n. c. 1125 – m. 1193/8) esis Bizancana teologiisto, filologo, historiisto, retoro, depos 1175 arki-episkopo di Tesaloniki.
Pausanias (geografo)

**Pausanias** (n. 100-110 pK – m. pos 180 pK) esis Grek anciena geografo, autoro di "Deskripto di Hellada" (*Periegesis tes Hellados*)
Oruro

**Oruro** esas urbo en Bolivia, jacanta aproxime an la duimo di la disto inter La Paz e Sucre. Segun statistiki de 2024, ol havis  habitanti, esanta la 5ma maxim populoza urbo di la lando, dop Santa Cruz de la Sierra, El Alto, La Paz e Cochabamba. Oruro esas chef-urbo dil departmento samnoma.
Esa Pakarinen

**Feeliks Esaias "Esa" Pakarinen** (n. ye la 9ma di februaro 1911 til la 28ma di aprilo 1989) esis Finlandan aktoro, akordeonisto, kantisto e komediisto. Ilu fameskis pro sua interpreto kom *Pekka Puupää* che komedio-filmi *Pekka and Pätkä*, de 1953 til 1950.
John Giorno

**John Giorno** (pron.: *jon-jorno*; n. New York, la 4ma di decembro 1936 – m. New York, la 11ma di oktobro 2019) esis Usana poeto ed exekut-artisto. Il fondis la ne-profitema organizuro *Giorno Poetry Systems* ed organizis nombro de frua plur-mediala poezial experimenti ed eventi. Il havis kreiva partnereso kun Andy Warhol (qua anke esis ilua amoranto), qua propulsis ilua kariero.
Mitologiala biblioteko

**Mitologiala biblioteko** esas tritomala verko di Pseudo-Apollodoros de 1ma o 2ma yarcento – un ek maxim importanta fonto di Greka mitologio. Konservita parto dil verko preskriptesis en 15ma yarcento por biblioteko di Bessarion *el*.

L'autoro dil verko esis eroroze rikonocata kom Apollodoros di Atina.
Deskripto di Hellada

**Deskripto di Hellada** o **Deskripto di Grekia** esas verkaro da Grek anciena geografo Pausanias. De lo on esis dek libri pri singla regioni di Hellada.
Proteon

**Proteon** en Greka mitologio esis filiulo di Aigiptos, rejulo di Egiptia.

Il mortigesis da sua spozino Hipparete dum la mariajofestala nokto.

## Referi
Pseudo-Apollodoros

**Pseudo-Apollodoros** (n. c. 1ma yarcento – m. c. 2ma yarcento) esas nekonocat antiqua Greka skriptisto eroroze rikonocata kom Apollodoros di Atina.

Il esis konsiderata kom autoro di *[[Mitologiala biblioteko]]* de 1ma o 2ma yarcento – un ek maxim importanta fonto di Greka mitologio.
Juan Bautista Alberdi

**Juan Bautista Alberdi**, n. ye la 29ma di agosto 1810 til la 19ma di junio 1884, esis Arjentiniana advokato, yuristo, ekonomikisto, politikisto, diplomacisto, skriptisto e muzikisto. Il esis intelektal autoro di la konstituco de 1853.

Ilu judikesas kom un ek la maxim influiva liberapenseri e la precipua reprezentinto di liberalismo en Latin-Amerika dum la 19ma yarcento. Il esis un ek l'opozinti di lora guvernisto di provinco Buenos Aires, Juan Manuel de Rosas.
Soledad Pastorutti

**Soledad Pastorutti**, n. ye la 12ma di oktobro 1980, esas Arjentiniana kantistino, kompozistino e muzikistino. Elua muziko rinovigis folklorala kansoni Arjentiniana, e dum elua kariero el vendis plua kam 7 milion diski.
Andrés Calamaro

**Andrés Calamaro**, n. ye la 22ma di agosto 1961, esas Arjentiniana muzikisto, kantisto, kompozisto e muzikala produktisto.
Victoria Ocampo

**Victoria Ocampo Aguirre**, n. ye la 7ma di aprilo 1890 til la 27ma di januaro 1979, esis Arjentiniana skriptisto, esayisto, tradukisto, editisto, filantropo e meceno. Exempli pri elua libri esis "La Laguno di Nenufari" (*La laguna de los nenúfares* - 1926), 10 tomi di "Atesturi" (*Testimonios*), e *Tagore en las barrancas de San Isidro* (1961).
Historii (verko di Herodotos)

**Historii** (ancien-Greke *Ἱστορίαι*, Latine *Historiae*) esas verko historiala skribita da Herodotos ye c. 450 aK, e maxim olda fragmento esis de c. 300 aK e unesma publikajo kritikala – de 1908. 

La verko dividesis a non parti segun nomi di muzi, ed olua precipua temo es batalio Westo kontre Esto bazante ye Greka-Persiana militi. Ank importa rolo en *Historii* havas orakli e deala signali, e vivi homala regnesis da deala legi punisanta per falo pro tro granda suceso (hibriso).
Skolii

**Skolii** esas komenti e remarki filozofiala e historiala konservita sur marjini di Greka e Latina manuskripti
Orestes (verko di Euripides)

**Orestes** (ancien-Greke *Ὀρέστης*) esas tragedio skribita da Euripides de 408 aK.

La tragedio es pri Orestes ed ilua fratino Elektra – filii di Agamemnon e Klitemnestra.
Melia (spozino di Inahos)

**Melia** en Greka mitologio esis un ek okeanidi, filiino di Okeanos e Tetida.

El esis spozino di riverala deo Inahos, rejulo di Argos. El havis filiuli Aigialeus e Foroneus, e filiino Io. Elua filii semblas Mikene e Pegeus.

Melia havis samanoma fratino, qua esis amantino di Apollon.

## Referi
Melia (amantino di Apollon)

**Melia** en Greka mitologio esis un ek okeanidi, filiino di Okeanos e Tetida.

El esis amantino di deo Apollon, filiulo di Zeus e Leto, kun qua havis du filiuli Teneros e Ismenos.

Melia havis samanoma fratino, qua esis spozino di riverala deo Inahos.

## Referi
Teneros (filiulo di Apollon)

**Teneros** en Greka mitologio esis heroo di Tiva, filiulo di Apollon e Melia.

Il havis fratulo Ismenos.

## Referi
Meliadi

**Meliadi** en Greka mitologio esis nimfi (driadi) lojinta arbori fraxini. Eli naskesis simile ad erinii de songo di Uranos vundita da sua filiulo Kronos.
The Flaming Lips

**The Flaming Lips** (pron.: *de-fleming-lips*) esas psikedelika rok-bando de Oklahoma-urbo, Oklahoma, Usa. La bando existas depos 1983 ed editis multa albumi.

Membri:
* Wayne Coyne (voco, gitari, bas-gitaro e klavaro)
* Steven Drozd (gitari, bas-gitaro, klavaro, batilaro, voco)
* Derek Brown (klavaro, gitari, perkutili)
* Matt Duckworth Kirksey (batilaro, perkutili, klavaro)
* Tommy McKenzie (bas-gitari).

Coyne e Drozd esas du konsistanta membri depos 1991, di qui Coyne esas l'unika membro depos la komenco.
Tebaida (verko di Statius)

**Tebaida** o **Tivaida** (ancien-Greke *Θηβαΐς*, Latine *Thebaide*) esas epikajo skribita da Romana poeto Statius de c. 90 aK.

La verko relatas a batalii pri regnar Tiva inter filiuli di Edipo – Eteokles e Polineikes.
Boreala foresto

**Taigo** (Ruse тайга́) o **boreala foresto** esas biomo konsistanta ek foresto di koniferi, nome pini, abieti e larici. Ol esas la maxim vasta biomo di la Tero. En Nord-Amerika ol kovras granda parto di kontinental Alaska, Kanada e la nordo di kontigua Usana teritorio. En Eurazia ol kovras granda parto di Suedia, Finlando, la nordo di Rusia de Karelia weste, til Pacifiko, trairanta granda parto di Siberia, granda parto di Norvegia ed Estonia, parto di la litoro di Islando, nordo di Kazakstan, nordo di Mongolia e parto dil insulo Hokkaido.

Boreala foresto en sua nuna formo esas kelke recenta. Ol originis cirkume 12 mil yari ante nun, kovranta parto dil anciena stepo en qua habitis mamuti. Granda parto dil arei kovrata da boreala foresti esas basa tereni. La regiono inter tundro e taigo nomizesas "lineo di arbori".
Bob Vylan

**Bob Vylan** (pron.: *bob-vilan*) ne konfundenda kun Bob Dylan, esas Angla duo di punk-rap-muziko kun bazo en London e fondesis en 2017. Lia verko kontenas elementi di punk-muziko, hip hop, "grime" e hardkor-punko e kritikas la Britaniana socio, desegaleso, rasismo e homeosexualo-fobio. La nomi di la du membri Bobby Vylan (voco e gitaro) e Bobbie Vylan (batilaro) esas estrado-nomi. Li referas a li ipsa per "le Bob".

La bando esas descelema pri lia opiniono pri l'okupado di la Palestinana teritorii da Israel e l'ago di Israel en Gaza-milito. Per lia klamo "morto, morto al DAI" sur la muzik-festo di Glastonbury (2025) lia kreis kontroverso, la rezulto esis revoko di lia visti por lia voyajo ad Usa.
Sarkomo di Kaposi

**Sarkomo di Kaposi** o **Kaposi-sarkomo** esas rara kancero qua difuzas su del interna strato di vaskuli di la pelo e la mukozo di la boko, nazo ed anuso. La Hungariana mediko di pelo Moritz Kaposi deskriptis la morbo unesmafoye en 1872 pos ke il perceptis la simptomi che kin evoza viri.
Hekale (mitologio)

**Hekale** en Greka mitologio esis olda muliero qua helpis a Teseus gastigiste il en voyo por kaptar Kritiana tauro.

Honore di el nomizesis samanoma komono en Attika, e Kallimahos skribis samanoma poemo.
Hekale (Attika)

**Hekale** esas anciena komono en Attika.

Segun Greka mitologio la nomo es honore di samanoma muliero, qua gastigis Teseus en ilua voyo por kaptar Kritiana tauro.
Kallimahos

**Kallimahos** (ancien-Greke *Καλλίμαχος*, n. c. 310 aK en Kirene – m. c. 240 aK) esas konsiderata kom maxim granda poeto di helenismo, kreinto di unesma historio di literaturo.

## Verki
* *[[Aitia (verko di Kallimahos)|Aitia]]*
* *[[Hekale (verko di Kallimahos)|Hekale]]*
Kreala mito

**Kreala mito** o **kosmogoniala mito** esas tipo di kosmogonio, simbolala naraco pri quale la mondo komencis e quale homi lojeskis ol.
Aitia (verko di Kallimahos)

**Aitia** (ancien-Greke *Αἴτια*, Latine *Aetia*) esas poemo skribita da Greka poeto Kallimahos inter 270 e 240 aK.

La verko esas larj ensemblo di origina miti en quar libri di elegiala kupleti.
Epiliono

**Epiliono** en klasika studii relatas a komparative kurta naracala poemo (o distint epizodo en plu longa verko) qua montras formal afineso kun epiko, ma enduktas sucio pri temi e poetikala tekniki qui esas ne generale od, adminime, origine karakteriziva por epika proprajo.
Hekale (verko di Kallimahos)

**Hekale** (ancien-Greke *Αἴτια*, Latine *Aetia*) esas epiliono skribita da Greka poeto Kallimahos ye 3ma yarcento aK.

Heroo dil verko esas mitologiala samanoma olda muliero qua gastigis Teseus dum il chasis pri Kritiana tauro.
Ismenos (filiulo di Apollon)

**Ismenos** en Greka mitologio esis heroo di Tiva, filiulo di Apollon e Melia.

Il havis fratulo Teneros.

## Referi
Inahos (mitologio)

**Inahos** en Greka mitologio esis deo e personigulo di samanoma rivero en Argolida, ed ank unesma rejulo di Argos.

Il esis filiulo di Okeanos e Tetida, o di Yapetos e Klimene. En altra versiono ilua gepatri esis Oineus e Altaya.

Kun sua spozino Melia il havis filiuli Aigialeus e Foroneus, e filiino Io. Elua filii semblas Mikene e Pegeus.

## Referi
Rivero Inahos (Argolida)

**Inahos** esas Grekiana rivero en Argolida. Ol fluas tra Argos ed enfluas aden Argolika gulfo ed Aigea maro.

Segun Greka mitologio person-enkorpigulo dil rivero esis samanoma deo.
Foroneus

**Foroneus** en Greka mitologio esis konsiderata kom unesma homo en la mondo, fondinto di Argos, filiulo di Inahos e Melia.

Il esis fratulo di Aigialeus, Io, Mikene e Pegeus.

## Referi
Sikion

**Sikion** esis anciena Grek urbo en nordala Peloponeso, inter Korintos ed Ahaya, en nuntempa provinco Korintia.
Aigialeus (filiulo di Inahos)

**Aigialeus** en Greka mitologio esis fondinto di Sikion, filiulo di Inahos e Melia.

Il esis fratulo di Foroneus, Io, Mikene e Pegeus.

Il mortigesis da Laodamas, rejulo di Tiva.

## Referi
Libiana dezerto

**Libiana dezerto** esas dezerto sabloza en estala parto di Sahara, situata en estala Libia, westala Egiptia e nord-westala Sudan.

Olua surfaco esas c. 2 mln km<sup>2</sup>, ed en Libia ol es fonto di extraktado di petrolo.
Israelani

**Israelani** esas civitani di nuntempa lando Israel. Li apartenas a diversa grupi etniala, nacionala e religiala, di qui maxim multa es Judi, Islamisti, Kristani, Arabi ed altra.
Zbigniew Pronaszko

**Zbigniew Pronaszko**, n. ye la 27ma di mayo 1885 til la 8ma di februaro 1958, esis Polona piktisto. En 1917, kun ilua fratulo Andrzej Pronaszko, il apartenis a movado expresionismo. Depos 1945 il esis profesoro che Akademio pri Bel Arti di Kraków.
Privat internaciona legaro

**Privat internaciona legaro** esas ensemblo di normi por indikar apta yurosistemo (di propra od altra lando), qua lasos taxar legale konkreta situeso de civila, familiala o laborala yurocienco.
Internaciona legaro

**Internaciona legaro** esas ensemblo di normi por regular relati inter landi, internacion organizuri ed altra internaciona subjekti.
Internacion organizuro

**Internacion organizuro** esas un ek partoprenanti di internaciona relati dividanta segun internaciona legaro ad internacion organizuri guvernerial e ne-guverneriala.
Komiso (internaciona legaro)

**Komiso** en internaciona legaro esas stando en qua lando obligesas facar omna ordini di internacion organizuri. La organizuri povas segunvole duktar politiko di la lando.
Komisala teritorii

**Komisala teritorii** esas kolonii forprenita da Ligo di Nacioni pos unesma mondomilito de Germana Imperio e Turkia.
Komisito Palestina

**Komisito Palestina** esis un ek komisala teritorii existanta en yari 1922-1948, kreinta de tereni di olim Otoman imperio en Proxim Oriento.

Pos unesma mondomilito aginte kontre kolonialismo en Afrika Ligo di Nacioni donis la teritorio (quale ex. Irak) adsub administrar da Unionita Rejio.
General Asemblo di Unionita Nacioni

**General Asemblo di Unionita Nacioni** esas un ek sis organis di Unionita Nacioni kreinta en 1945 kun sideyo en New York.
Rezolvo di General Asemblo di Unionita Nacioni n-ro 181

**Rezolvo di General Asemblo di Unionita Nacioni n-ro 181** esis decidajo enuncita dum 2ma sesiono di  General Asemblo di Unionita Nacioni ye 29ma di novembro 1947 pri dividar Komisala Palestina a du landi: Araba e Judala. Segun la rezolvo Yerusalem e Betlehem administresez da Unionita Nacioni. Depos 1922 (1923 oficale) komiso por la teritorio havis Unionita Rejio.
Palestinana milito

**Palestinana milito** esas milito de 1948 en Komisala Palestina administrata per komiso da Unionita Rejio.

Dum la milito Briti foriris, Israelani konqueris c. 78% dil teritorio kreinte sua stato, Jordania anexis Cisjordania, e Egiptia – Gaza-strio.

La milito havis du fazi:
# Interna milito en Palestina (1947)
# Arab-Israelana milito (1948)
Proklamo di nedependo di Israel

**Proklamo di nedependo di Israel** esas evento de 14ma di mayo 1948 (16:00) konseque aprobar deklaro di nedependo di Israel en Tel Aviv, e bazante ye Rezolvo di General Asemblo di Unionita Nacioni n-ro 181 de 29ma di novembro 1947.

Dato 14ma di mayo 1948 esas oficala *Dio di nedependo di Israel*, e por Arabi – *Dio di katastrofo* (Nakba).
Interna milito en Palestina

**Interna milito en Palestina** esas unesma fazo di Palestinana milito de yari 1947-1948.

Ol komencis pos rezolvo pri plano di Unionita Nacioni pri dividar Komisala Palestina administrata da Unionita Rejio a du landi: Araba e Judala.
Estala Yerusalem

**Estala Yerusalem** esas nord-estala ed estala parto di Yerusalem, qua dum Palestinana milito (1948) esis okupita da Jordani, e dum sis-dia milito (1967) – da Israelani.

Ol kontenas Old Urbo di Yerusalem kun importa religiala loki por Kristanismo, Judaismo ed Islamo.

*Estala Yerusalem*  es de iure chefurbo di Palestina – neagnoskita stato.
Old Urbo di Yerusalem

**Old Urbo di Yerusalem** esas parto di nuntempa Yerusalem havanta surfaco 0,9 km². Til 1860 la parto esis tota Yerusalem.

Ol havis importa religiala loki por Kristanismo, Judaismo ed Islamo. Ol dividesis a quar quarteri: Kristanana, Judala, Mohamedana ed Armena.

L'Old Urbo di Yerusalem es sur Listo di mondala patrimonio.
Palestinana stato

**Palestinana stato** esas neagnoskita stato situata en tereno di historiala Palestina. Teritoriale ol kontenas Gaza-strio, Cisjordania e Estala Yerusalem.
Kurt Schwabach

**Kurt Schwabach** (pron.: *kurt-shwabag*; n. Berlin, la 26ma di februaro 1898 - m. Hamburg, la 26ma di oktobro 1966) esis Germana skriptisto, "schlager"-textifisto, kabaretisto, kompozisto en kantisto. Autoro di "Das Lila Lied"
Antiqua Egiptia

**Antiqua Egiptia** esas civilizeso existanta en antiqueso situita precipue en nord-estala parto di Afrika che fluvio Nilo, maxim larja kom Nov Imperio.
Norman Rockwell

**Norman Percevel Rockwell** (n. ye la 3ma di februaro 1894 til la 8ma di novembro 1978) esis Usana piktisto ed ilustristo. Ilua pikturi ed ilustruri esas populare prizata pro ke montras la kulturo Usana. Ilu facis ilustruri por revuo *The Saturday Evening Post* dum preske 5 yardeki.
Egipta mitologio

**Egipta mitologio** esas ensemblo di miti pri deaji di antiqua Egiptia, til aparar Kristanismo ed Islamo.
Benito Quinquela Martín

**Benito Quinquela Martín** (n. **Benito Juan Martín** ye la 1ma di marto 1890 til la 28ma di januaro 1977) esis Arjentiniana piktisto.
Encanto

***Encanto*** esas Usan animita filmo de 2021 produktita da Walt Disney Animation Studios. Ol esas la 60ma longa filmo di Disney. Direktita da Jared Bush e Byron Howard, la filmo inkluzar la voci de Stephanie Beatriz, María Cecilia Botero, John Leguizamo, Mauro Castillo, Jessica Darrow, Angie Cepeda, Carolina Gaitán, Diane Guerrero, e Wilmer Valderrama.

## Rezumo
La filmo rakontas pri plur-generacionala Kolumbiana familio *Le Madrigal* duktita da matriarko quan infanti e nepoti – ecepte *Mirabel Madrigal* – recevas magiala donacaji de "miraklo", quin li uzas por helpar la populo en olua rurala socio, nomizita "Encanto". Kande Mirabel vidas ke la familio perdas sua magio, elu debutas deskovrar pro quo e salvas la familio e la domo.

En la filmo *Encanto* semblas esar vivanta sorcanta domo e samatempe nomo di tota magiala lando, en qua eventas naraco.

## Roli
* Stephanie Beatriz kom Mirabel Madrigal
* María Cecilia Botero kom "Abuela" Alma Madrigal
* John Leguizamo kom Bruno Madrigal
* Mauro Castillo kom Félix Madrigal
* Jessica Darrow kom Luisa Madrigal
* Angie Cepeda kom Julieta Madrigal
* Carolina Gaitán kom Pepa Madrigal
* Diane Guerrero kom Isabela Madrigal
* Wilmer Valderrama kom Agustín Madrigal
* Rhenzy Feliz kom Camilo Madrigal
* Ravi Cabot-Conyers kom Antonio Madrigal
* Adassa kom Dolores Madrigal
* Maluma kom Mariano Guzman

## Extera ligili

* Encanto - L'IMDb ligilo (en Angla)
Koblenz

**Koblenz** esas urbo en Germana stato Rhenlando-Palatenio. Segun statistiki de 2023, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 105,02 km².

## Referi
Misha Spolyanski

**Misha Spolyanski** od **Mischa Spoliansky** (n. Belostok (Rusa Imperio), la 28ma di decembro 1898 - m. London, la 28ma di junio 1985) esis rusian-britaniana kompozisto (teatro, filmo) qua laboris de 1914 til 1933 en Germania. Infanto di muzikala familio edukesis en Dresden e Wien. En 1933 il iris en exilo en Britania.
Wavel Ramkalawan

**Wavel Ramkalawan**, pastoro e politikisto n. ye la 15ma di marto 1961, esas la nuna prezidanto di Seycheli. Ilu guvernas depos la 26ma di oktobro 2020.
Jack Guy Lafontant

**Jack Guy Lafontant**, mediko e politikisto n. ye la 4ma di aprilo 1961, esis chefministro di Haiti de la 21ma di marto 2017 til la 16ma di septembro 2018.
James Montgomery Flagg

**James Montgomery Flagg**, n. ye la 18ma di junio 1877 til la 27ma di mayo 1960, esis Usana piktisto ed ilustristo. Ilu fameskis pro sua afishi politikala, nome pro l'afisho di "Onklo Sam" (*Uncle Sam*) kreita en 1917 por stimular rekruto por kombatar dum l'unesma mondomilito.
Debato di Davos

La **Debato di Davos**, od **Debato Cassirer-Heidegger**, esis debato inter Ernst Cassirer e Martin Heidegger en Davos (Suisia) en 1929, dum kurso "Quo esas l'ento Homo" dil Universitato di Davos, de la 17ma di marto til la 6ma di aprilo 1929.

Cassirer e Heidegger defensis opozanta perpektivi.
Émile Derlin Zinsou

**Émile Derlin Zinsou**, mediko e diplomacisto n. ye la 23ma di marto 1918 til la 28ma di julio 2016, esis prezidanto di Benin de la 17ma di julio 1968 til la 10ma di decembro 1969.
Mahaon

**Mahaon** en Greka mitologio esis partoprenanto di milito di Troya. Il esis filiulo di deo di medicino Asklepios, fratulo di Podaleirios.

Il paroprenis en Troya-milito batalante por Greki.

## Memorigaji
* 3063 Mahaon – nomo di Troyan asteroido de Greka kampeyo
Driopi

**Driopi** esis tribuo di antiqua Grekia.

Segun Herodotos li vivis olime en loko nomita *Driopia*, qua pose nomizesis Dorida.
Westcol

**Luis Fernando Villa Álvarez** (n. ye la 2ma di februaro 2001), konocata kom **Westcol**, esas Kolumbiana streamisto, YouTubo-kreanto e muzikisto. En 2024, ilu divenis la maxim-sekvata streamisto en la platformo Kick. Ilu anke esis kreanto di W Sound, kun kolabori kun Blessd, Ryan Castro, Beéle e Ovy On The Drums.
Perimede (filiino di Ayolos)

**Perimede** en Greka mitologio esis filiino di Ayolos ed Enarete, fratino di interaltre Sisifos, Magnes ed Atamas.

Kun riverala deo Aheloos el havis du filiuli Hippodamas ed Orestes.
Rivero Aheloos

**Aheloos** esas rivero en peninsulo Balkani, en centrala Grekia.

Olua longeso es 217 km, olua fonto es en Epirus, ed ol enfluas aden Yona maro.

En Greka mitologio personigulo di lo esis deo Aheloos.
Aheloos (mitologio)

*Aheloos*' en Greka mitologio esis riverala deo, personigulo di samanoma rivero.

Kun Perimede il havis du filiuli Hippodamas ed Orestes.
Eurite

*Eurite*' en Greka mitologio esis filiino di Hippodamas.

Kun sua spozulo Portaon el havis interaltre filiino Sterope.
Hippodamas (filiulo di Aheloos)

*Hippodamas*' en Greka mitologio esis filiulo di riverala deo Aheloos e Perimede, e fratulo di Orestes.

Il esis patro di Eurite, spozino di Portaon (rejulo di Pleurona e Kalidon).
Sterope (filiino di Portaon)

**Sterope** en Greka mitologio esis rejidino di Kalidon kom filiino di Portaon e Eurite. El esis interaltre fratino di Euritemiste, e mifratino di Stratonike.
Kreteus

**Kreteus** en Greka mitologio esis fondinto e rejulo dil urbo Yolkos en antiqua Tesalia.

Il esis filiulo di Ayolos ed Enarete, e kun sua spozino Tiro il havis filii Aison, Amitaon e Feres. Il esis ank adoptiva patro por jemeli Neleus e Pelias, qui esis filii di Tiro e Poseidon.
Tiro (mitologio)

**Tiro** en Greka mitologio esis rejino di Yolkos kom spozino di Kreteus.

El esis filiino di Salmoneus ed Alkidike, e pos morto di sua matro – stif-filiino di Sidero, qua esis poe elu kruela. Kun sua spozulo Kreteus el havis filiuli Aison, Amitaon e Feres, e kun Poseidon – Neleus e Pelias.