7ma di januaro

Videz quo ligesas adhike (che utensili). - A pagino di yaro.

La **7ma di januaro** esas sepesma dio di la yaro segun Gregoriala kalendario. Restas 358 dii til la fino di la yaro (359 en bisextila yari).
----
## Dio
* En Rusia: Naskodio di Kristo (segun ortodoxa kristanismo).

## Eventi
* 1355 - Rejulo Afonso la 4ma di Portugal sendas tri viri qui mortigas Inês de Castro, amorantino di ilua filiulo Pedro la 1ma, qua revoltas su e komencas interna milito.
* 1558 - Francia okupas Calais, lasta Angla domeno en Franca teritorio.
* 1566 - Pius la 5ma divenas papo.
* 1610 - Galileo Galilei deskovras luni di Jupitero.
* 1789 - Unesma elekto por prezidanto e por la kongreso en Usa.
* 1863 - Avalancho che vilajo Bedretto an Suisa kantono Ticino efektigas granda destruktado e produktas 29 morti.
* 1914 - L'unesma navo navigas tra la kanalo di Panama.
* 1922 - Kontrato di London, per qua on agnoskas la Libera Stato Irlando, aprobesas.
* 1936 - Komencas generala striko en Buenos Aires, postulanta l'agnosko di sindikati e plubonigo di salarii e laboro-standi. Segun l'organizeri,  laboristi partoprenos.
* 1942 - Duesma mondomilito: Fino di la batalio di Moskva. Sovietia komencas kontre-atakar Germani.
* 1942 - Duesma mondomilito: komencas la batalio di Bataan en Pacifiko.
* 1942 - Brazilia ruptas diplomacala relati kun nacional-socialista Germania, Rejio Italia e Japonian imperio.
* 1946 - Francia riokupas Kambodja. Norodom Sihanouk aceptas autonomeso.
* 1953 - En Usa, Harry S. Truman anuncas ke on developas hidrogenala bombo.
* 1960 - Usa probas lansajo *Polaris* unesmafoye en Florida.
* 1968 - Usa lansas kosmoprobilo *[[Surveyor 7]]* aden kosmo vers la Luno.
* 1975 - ONEP plucherigas la preco di petrolo 10%.
* 1979 - Vietnamani konquestas Phnom Penh, chef-urbo di Kambodja, e vinkas la rejimo di le Reda Kmer.
* 1989 - Akihito divenas imperiestro di Japonia pos Hirohito.
* 1990 - Inklinanta turmo di Pisa klozesas pro danjereso.
* 1996 - Granda nivo-burasko frapas estal Usa. Plu kam cent homi mortas.
* 1996 - En Guatemala, Álvaro Arzú Irigoyen elektesas prezidanto.
* 1998 - Usa sendas *Lunar Spector* ad orbito cirkum Luno. Ol trovos traito de aquo.
* 2011 - Chili agnoskas Palestinana stato.
* 2015 - En Paris, du viri invadas la sideyo di satirala revuo *Charlie Hebdo*, mortigas du sekureso-homi e pafas kontre jurnalisti dum renkontro. Entote 12 personi ocidesas, di qui 8 jurnalisti.
* 2020 - Ter-tremo kun forteso 6.5 che la skalo di Richter frapas Porto-Riko.
* 2022 - La quanto di personi infektita da COVID-19 en tota mondo superiras 300 milioni.
* 2023 - En Israel, komencas serio di stradala protesti kontre reformo di judiciala povo propozita da Benjamin Netanyahu.
* 2024 - En Bangladesh eventas parlamental elekti, kun la partopreno di nur 41,8% ek l'individui apta a votar. Partiso *Ligo Awami* de chefministrino Sheikh Hasina Wazed vinkas 222 ek la 300 sidili del parlamento.
* 2025 - Ter-tremo kun forteso 7.1 che skalo di Richter frapas Tibet, produktanta adminime 126 morti e 188 plusa homi vundita.

## Naski
* 1502 - Papo Gregorius la 13ma (m. 1585)
* 1723 - Rejulo Prithvi Narayan Shah di Nepal (n. 1775)
* 1768 - Joseph Bonaparte, rejulo di Napoli e Hispania (m. 1844)
* 1787 - Patrick Nasmyth, Skota piktisto (m. 1831)
* 1796 - Princino Charlotte Augusta de Wals (m. 1817)
* 1797 - Mariano Paredes y Arrillaga, prezidanto di Mexikia (m. 1849)
* 1800 - Millard Fillmore, prezidanto di Usa (m. 1874)
* 1830 - Albert Bierstadt, German-Usana piktisto (m. 1902)
* 1871 - Émile Borel, Franca matematikisto e politikisto (m. 1956)
* 1899 - Francis Poulenc, Franca pianisto e kompozisto (m. 1963)
* 1916 - Paul Keres, Estona shakoludisto (m. 1975)
* 1922 - Jean Pierre Rampal, Franca flutisto (m. 2000)
* 1926 - Kim Jong-pil, chefministro di Sud-Korea (m. 2018)
* 1934 - Tassos Papadopoulos, prezidanto di Chipro (m. 2008)
* 1935 – Valeri Kubasov, Rusa kosmonauto e aviacisto (m. 2014)
* 1938 - Patrick John, chefministro di Dominika (m. 2021)
* 1941 - John Ernest Walker, Angla kemiisto, Nobel-laureato
* 1948 - Ichiro Mizuki, Japoniana kantisto
* 1948 - Kenny Loggins, Usana kantisto
* 1954 - Abdullah al-Thani, chefministro di Libia
* 1958 - Anni Ylävaara, alias Rosa Liksom, Finlandana skriptisto
* 1964 - Nicolas Cage, Usan aktoro
* 1967 - Janusz Frychel, Polona muzikisto, kompozisto e kansonifisto
* 1971 - Jeremy Renner, Usan aktoro
* 1977 - Sofi Oksanen, Finlandan-Estoniana skriptisto
* 1978 - Emilio Marcos Palma, unesma homo naskinta en Antarktika
* 1984 - Koena Mitra, Indian aktorino
* 1984 - Yane Marques, Brazilian atletino
* 1985 - Lewis Hamilton, Britanian automobilisto
* 1987 - Sirusho, Armeniana kantistino
* 1991 - Eden Hazard, Belga futbalisto
* 1995 - Yulïya Pwtïnceva, Kazakstanana tenisistino
* 1999 - Yuto Horigome, Japoniana planko-sketisto, Olimpiala championo
* 2002 - Alexandra Vecic, Germana tenisistino

## Morti
* 1325 - Rejulo Dinis di Portugal (n. 1261)
* 1451 - Kontrepapo Felix la 5ma (n. 1383)
* 1655 - Papo Inocentius la 10ma (n. 1574)
* 1830 - Thomas Lawrence, Angla piktisto (n. 1769)
* 1886 - Richard Dadd, Angla piktisto (n. 1817)
* 1891 - Wilhelm Taubert, Germana kompozisto (n. 1811)
* 1920 - Edmund Barton, chefministro di Australia (n. 1849)
* 1927 - Nikolaos Kalogeropulos, chefministro di Grekia (n. 1851)
* 1943 - Nikola Tesla, Kroatian-Austrian-Usana fizikisto ed inventisto (n. 1856)
* 1955 - Samuel John "Lamorna" Birch, Britaniana piktisto (n. 1869)
* 1972 - John Berryman, Usana skriptisto (n. 1914)
* 1984 - Alfred Kastler, Franca fizikisto, Nobel-laureato (n. 1902)
* 1986 - Juan Rulfo, Mexikiana skriptisto (n. 1917)
* 1988 - Vladimir Prelog, Suisiana-Kroatiana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1906)
* 1989 - Hirohito, imperiestro di Japonia (n. 1901)
* 1994 - Phoumi Vongvichit, prezidanto di Laos (n. 1909)
* 1998 - Vladimir Prelog, Kroata kemiisto, Nobel-laureato (n. 1906)
* 2013 - Huell Howser, Usana komediisto (n. 1945)
* 2015 - Piet Cleij, interlinguisto e lexikografo Nederlandana (n. 1927)
* 2017 - Mário Soares, prezidanto di Portugal (n. 1924)
* 2018 - France Gall, Franca kantistino (n. 1946)
* 2024 - Franz Beckenbauer, Germana futbalisto (n. 1945)
* 2025 - Jean-Marie Le Pen, Franca politikisto (n. 1928)
* 2025 - Walter Martos, chefa ministro di Peru (n. 1957)

## Referi