14ma di aprilo

Videz quo ligesas adhike (che utensili). - A pagino di yaro.

La **14ma di aprilo** esas la 104ma dio di la yaro (105ma en bisextila yari) segun Gregoriala kalendario. Restas 261 dii til la fino di la yaro.
----
## Dio

## Eventi
* 193 - Lucius Septimius Severus proklamesas imperiestro da ilua trupi, en Carnuntum.
* 966 - Miezko la 1ma, l'unesma duko e princo di Polonia, baptesas kom kristano. Ca dio judikesas kom la fondajo di Polona stato.
* 1028 - Imperiestro Henri la 3ma, lor evanta 10 yari, kronizesas rejulo di Germania che katedralo di Aachen.
* 1390 - Che Bizancana imperio, Ioannes la 7ma Palaiologos revokas ilua patro Ioannes la 5ma Palaiologos.
* 1750 - Grupo di sklavi qui transportabis ad Amerika revoltas e sucese prenas kontrolo di Britaniana sklavo-transportero *Snow Ann*. Li pose retroduktas la navo a la nuna rivo di Gabon, ube omna sklavi liberigesas.
* 1816 - En Barbados, eventas revolto di sklavi, komandita da Bussa.
* 1849 - Hungaria deklaras su nedependanta de Austria-Hungaria, kun Louis Kossuth kom chefo.
* 1863 - En Vietnam, dinastio Nguyễn signatas tale nomizita "pakto di Huế" kun Franca imperio, permisanta Franci komercar en tri portui di Vietnam.
* 1865 - Aktoro John Wilkes Booth pafas kontre Abraham Lincoln avan Teatro Ford. Lincoln mortos sequantadie.
* 1912 - Dum ca nokto, “Nesinkebla” navo *[[Titanic]]* kolizionas kontre flotacanta glaciomonto en Atlantiko, e sinkos sequantadie. 
* 1915 - Otoman imperio okupas Armenia.
* 1931 - Korti di Hispania revokas rejulo Alfonso la 13ma e proklamas la republiko.
* 1935 - En central areo di Usa eventas grava polvo-tempesto, qua destruktas multa domi e plantacerii.
* 1967 - Prezidanto di Togo Nicolas Grunitzky revokesas per stato-stroko.
* 1967 - En San Francisco, Kalifornia,  personi protestas kontre la milito en Vietnam.
* 2010 - Erupto di volkano Eyjafjallajökull en Islando liberigas imensa quanto di volkanala cendri en atmosfero til 9 km di altitudo. Kom rezulto, on disruptas la flugi en Europana aeroportui.
* 2018 - Usa e lua federiti Unionita Rejio e Francia lansas ataki per jetaji kontre alegata "depozeyi di kemial armi" en Homs e Damaskus, en Siria.
* 2022 - Invado di Ukraina da Rusia: Rusa navo *Moskva* sinkesas da Ukrainana mar-armeo.
* 2023 - Windsor Locks, en Connecticut, Usa, enrejistras rekordo di temperaturo por autuno en Nord-Amerika, 36 °C.

## Naski
* 1578 - Rejulo Felipe la 3ma di Hispania (m. 1621)
* 1629 - Christiaan Huygens, Nederlandana matematikisto, astronomo e fizikisto (m. 1695)
* 1745 - Denis Fonvizin, Rusa skriptisto (m. 1792)
* 1803 - Friedrich von Amerling, Austriana piktisto (m. 1887)
* 1862 - Pyotr Stolypin, chefministro di Rusa imperio (m. 1911)
* 1738 - William Cavendish-Bentinck, 3ma Duko de Portland, chefministro di Unionita Rejio (m. 1809)
* 1889 - Yefim Bogolyubov, Rusa shakoludisto (m. 1952)
* 1891 - B. R. Ambedkar, Indiana politikisto (m. 1956)
* 1892 - Vere Gordon Childe, Australian arkeologiisto (m. 1957)
* 1896 - Alfredo Volpi, Braziliana piktisto (m. 1988)
* 1907 - François Duvalier, Haitiana diktatoro (m. 1971)
* 1916 - Abdul Rahman Arif, militisto e prezidanto di Irak (m. 2007)
* 1921 - Thomas Schelling, Usan ekonomikisto, Nobel-laureato (m. 2016)
* 1925 - Abel Muzorewa, chefministro di Zimbabwe (m. 2010)
* 1925 - Rod Steiger, Usana cinem-aktoro (m. 2002)
* 1926 - Leopoldo Calvo-Sotelo, chefministro di Hispania (m. 2008)
* 1927 - Alan MacDiarmid, Nova-Zelandana kemiisto, Nobel-laureato (m. 2007)
* 1929 - Chadli Bendjedid, prezidanto di Aljeria (m. 2012)
* 1934 - Fredric Jameson, Usana literaturala kritikisto, filozofo e politikala teoriisto (m. 2024)
* 1944 - Nguyễn Phú Trọng, prezidanto di Vietnam
* 1945 - Tuilaepa Aiono Sailele Malielegaoi, chefministro di Samoa
* 1946 - Charles Lewinsky, Britaniana skriptisto
* 1951 - Phankham Viphavanh, chefministro di Laos
* 1955 - Millán Salcedo, Hispana humuristo ed aktoro
* 1963 - Fariborz Arabnia, Iranan aktoro, cenaristo e cinematografisto
* 1965 - Galid Sheik Mohamed, Palestinana *jihad*-isto
* 1966 - André Boisclair, Kanadana politikisto
* 1973 - Adrien Brody, Usana cinem-aktoro
* 1975 - Tino Chrupalla, Germana politikisto
* 1977 - Sarah Michelle Gellar, Usan aktorino ed entraprezistino
* 1978 - Angelo Dalli, Maltana informatikisto pri artifical inteligenteso
* 1982 - Ildar Dadin, Rusa politikal aktivisto (m. 2024)
* 1991 - Constance Jablonski, Franca manekinino
* 1992 - Arek Kłusowski, Polona kantistulo
* 1992 - Tory Nyhaug, Kanadana biciklisto
* 1993 - Abubakar Vagayev, Rusa MMA-luktisto
* 1993 - Alihan Vahayev, Rusa MMA-luktisto

## Morti
* 911 - Papo Sergius la 3ma (n. c. 860)
* 1759 - Georg Friedrich Händel, Germana kompozisto (n. 1685)
* 1865 - Rafael Carrera y Turcios, prezidanto di Guatemala (n. 1814)
* 1861 - Gabriel Antonio Pereira, prezidanto di Uruguay (n. 1794)
* 1897 - Émile Levassor, Franc injenioro ed automobilisto (n. 1843)
* 1909 - Miguel Juárez Celman, prezidanto di Arjentinia (n. 1844)
* 1912 - Henri Brisson, chefministro di Francia (n. 1835)
* 1914 - Charles Sanders Peirce, Usana filozofo (n. 1839)
* 1917 - Ludwig Zamenhof, Polona mediko e skriptisto, kreinto di Esperanto (n. 1859)
* 1925 - John Singer Sargent, Usana piktisto (n. 1856)
* 1930 - Vladimir Mayakovski, Rusa poeto (suocido, n. 1893)
* 1964 - Rachel Louise Carson, Usana skriptisto (n. 1907)
* 1976 - Mariano Ospina Pérez, prezidanto di Kolumbia (n. 1891)
* 1980 - Gianni Rodari, Italiana skriptisto (n. 1920)
* 1983 - Pete Farndon, Angla muzikistulo (The Pretenders) (n. 1952)
* 1986 - Simone de Beauvoir, Franca skriptisto e filozofo (n. 1908)
* 2006 - Robert Julius Brawley, Usana piktisto (n. 1937)
* 2008 - Ollie Johnston, Usan artisto, skriptisto, animisto e cinematografisto pri animi (n. 1912)
* 2011 - William Nunn Lipscomb, Jr., Usana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1919)
* 2012 - Piermario Morosini, Italiana futbalisto (n. 1986)
* 2015 - Percy Sledge, Usana kantisto (n. 1940)
* 2019 - Bibi Andersson, Sueda cinem-aktorino (n. 1935)
* 2021 - Yıldırım Akbulut, chefministro di Turkia (n. 1935)

## Referi