1983

La yaro **1983** (MCMLXXXIII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye saturdio segun Gregoriala kalendario. Ol esis la 983ma yaro di la duesma yarmilo, la 83ma yaro di la 20ma yarcento, e la 4ma yaro di la yari 1980a.

## Eventi
### [[Kosmo]]
* 4ma di aprilo - Spaco-paromo Challenger flugas unesmafoye.
* 7ma di aprilo - Unesma astronauti Story Musgrave e Don Peterson venas ek spaco-paromo *Challenger* en kosmo.
* 13ma di junio - Kosmoprobilo *[[Pioneer 10]]* divenas l'unesma spaconavo qua ekiras Sunala sistemo.

### [[Mondo]]
* 1ma di januaro - ARPANET komencas uzar Interretala protokolo. To signifikas la komenco dil Interreto.
* 27ma di junio - Paul Mockapetris inventas DNS-nomo-servo por Interreto.

### [[Europa]]
* 22ma di januaro - Tenisisto Björn Borg demisionas pos kin vinki en Wimbledon.
* 7ma di marto - Aviono Antonov An-24B de Bulgara kompanio *Balkan Airlines* kun 44 personi en nave kidnapesas da 4 viri pos departar de Sofiya. La kidnaperi demandas deviaco dil aviono vers Wien. La pilotisto trompas la kidnaperi e tervenas en Varna, ube lokala policisti mortigas un ek la kidnaperi ed arestas la 3 cetera.
* 30ma di julio til la 4ma di agosto - Ido-konfero Eventas en York, Anglia, Britania.
* 26ma di novembro - Che aeroportuo Heathrow raptesas 6.800 ora briki, equivalanta a 26 milion pundi.

### [[Azia]]
* Apertesas Disney-lando en Tokyo, Japonia.
* 10ma di aprilo - Milito Iran-Irak: Irak komencas atakar Iran, sensucese.
* 18ma di aprilo - Suocidanta teroristo explozas bombo en ambasadeyo di Usa en Beirut, e produktas 80 morti.
* 17ma di mayo - Libano, Israel ed Usa paktas pri retreto di Israel ek Libano.
* 21ma di agosto - Benigno Aquino, Jr., chefo dil opozantaro di Filipini, mortigesas en Manila.
* 1ma di septembro - Sovietia pafas infre Sud-Koreana aeroplano (flugo KAL-007) qua voyajis super esta rivo Sovietiana. To produktas 269 morti.
* 6ma di septembro - Sovietia konfesas la pafo di Korean aeroplano, asertante ke ol judikesis kom milital aeroplano.
* 12ma di oktobro - Ex-chefministro di Japonia, Kakuei Tanaka, enkarcerigesas pro recevir 2 milion dolari kom suborno da Lockheed.
* 23ma di oktobro - Lor explozo da suocidant atakanti 241 Usana e 60 Franca soldati perisas en Beirut.
* 30ma di oktobro - Ter-tremo en Turkia kun forteso 6.8 che skalo di Richter produktas  viktimi.

### [[Afrika]]
* 31ma di decembro - En Nigeria, Shehu Shagari revokesas de la povo.

### [[Nord-Amerika]]
* 19ma di januaro - *Apple Lisa*, komputero* da Apple Inc. qua precedis Macintosh, komecas vendesar.
* 8ma di marto - Prezidanto di Usa Ronald Reagan nomizas Sovietia kom "la Mala Imperio".
* 23ma di marto - Ronald Reagan propozas konstrukto di nova fuzeala defenso-sistemo. L'informili nominas la projeto "Milito sur Steli".
* 26ma di septembro - Sovietian armeala komputatoro* montras erore ke Usa pafabis atomala fuzei kontre la lando. Tamen, lietnanto Stanislav Petrov desfidas l'alerto e ne lansas talion-atako.

### [[Central Amerika]]
* Julio - En Nikaragua komencas ataki di gerileri* kontre Sandinista rejimo.
* 19ma di septembro - Santa Kitts e Nevis divenas nedependanta.
* 19ma di oktobro - Maurice Bishop, chefministro di Grenada, asasinesas dum stato-stroko.
* 25ma di oktobro - Usa invadas Grenada.

### [[Sud-Amerika]]
* 19ma di januaro - Klaus Barbie, Germana milito-kriminero, arestesas en Bolivia.
* 31ma di marto - Ter-tremo en Kolumbia, produktas 300 morti.
* 30ma di oktobro - En Arjentinia eventas demokratial elekti pos sep-yara regno da militisti.

### [[Oceania]]
* 3ma di januaro - Komencas erupto di volkano Kilauea en Havayi.
* 8ma di februaro - En Australia, granda polvo-tempesto kovras urbo Melbourne, en la stato Victoria.
* 11ma di marto - Bob Hawke divenas chefministro di Australia.

## Naski
* 11ma di januaro - Alexei Kamenski, Rusa sporta pafistulo
* 28ma di januaro - Thierry Baudet, nederlandana politikisto, skribisto e yuristo
* 2ma di februaro - Carolina Klüft, Sueda atletino

* 10ma di februaro - Daiane dos Santos, Braziliana gimnastikino
* 23ma di februaro - Emily Blunt, Britanian aktorino
* 8ma di marto - Poliana Okimoto, Braziliana natistino
* 9ma di marto - Buyanjavin Batzorig, Mongoliana luktisto
* 22ma di marto - Dyego Rocha Coelho, Braziliana futbalisto
* 7ma di aprilo - Franck Ribéry, Franca futbalisto
* 8ma di aprilo - Yuri Molchan, Rusa skermistulo
* 12ma di aprilo - Jelena Dokić, Serbian-Australiana tenisistino
* 12ma di aprilo - Michal Dragoun, Cheka hokeisto
* 20ma di aprilo - Miranda Kerr, Australiana manekinino
* 30ma di aprilo - Bahareh Kian Afshar, Iranan aktorino
* 13ma di mayo - Yaya Touré, Ivoriana futbalisto
* 6ma di junio - Gemma Bissix, Angla aktorino
* 8ma di junio - Kim Clijsters, Belga tenisistino
* 9ma di junio - Marina Lizorkina, Rusa kantistino (Serebro)
* 10ma di junio - Nick Adams, Usan aktoro, kantisto e dansisto
* 12ma di junio - Anja Rubik, Polona manekinino
* 22ma di junio - Ágatha Bednarczuk, Braziliana volebalistino
* 25ma di junio - Xenia Agafonova, Rusa atletino pri long-distala kurado
* 25ma di junio - Lyubov Shutova, Rusa skermistino
* 27ma di junio - Alsou, Rusa kantistino
* 28ma di junio - Dmitri Yakovenko, Rusa shakoludistulo
* 1ma di julio - Sheilla Castro, Braziliana volebalistino
* 5ma di julio - Zheng Jie, Chiniana tenisistino
* 5ma di julio - Marcela Kloosterboer, Arjentinian aktorino
* 13ma di julio - Tomasz Lach, Polona kantistulo
* 13ma di julio - Liu Xiang, Chinian atleto
* 14ma di julio - Igor Andreyev, Rusa tenisistulo
* 22ma di julio - Arsenie Todiraş, Moldavana kantisto (O-Zone)
* 23ma di julio - Petr Haluza, Cheka hokeisto
* 31ma di julio - Vítězslav Bílek, Cheka hokeisto
* 4ma di agosto - Jiří Cetkovský, Cheka hokeisto
* 4ma di agosto - Mariusz Wlazły, Polona volebalisto

* 6ma di agosto - Robin van Persie, Nederlandana futbalisto
* 9ma di agosto - Yevgenia Lamonova, Rusa skermistino
* 13ma di agosto - Aleš Hemský, Cheka hokeisto
* 14ma di agosto - Mila Kunis, Ukrainan-Usana cinem-aktorino e kantistino
* 20ma di agosto - Andrew Garfield, Usan aktoro
* 23ma di agosto - Marianne Steinbrecher, Braziliana volebalistino
* 11ma di septembro - Vivian Jepkemoi Cheruiyot, Kenian atletino

* 14ma di septembro - Amy Winehouse, Britaniana kantistino (m. 2011)
* 16ma di septembro - Kirsty Coventry, Zimbabwana natistino
* 21ma di septembro - Anna Favella, Italian aktorino
* 21ma di septembro - Rafael Marques Pinto, Braziliana futbalisto
* 23ma di septembro - Emma Johansson, Sueda biciklistino
* 26ma di septembro - Ricardo Quaresma, Portugalana futbalisto
* 30ma di septembro - Andreea Răducan, Rumana gimnastikistino
* 5ma di oktobro - Jesse Eisenberg, Usan aktoro e cinematografisto
* 5ma di oktobro - Mashrafe Mortaza, Bangladeshana kriketisto
* 11ma di oktobro - Ruslan Ponomariov, shakoludo-championo en yari 2002-2004
* 16ma di oktobro - Kamil Baleja, Polona jurnalisto, prizentisto e ceremoniestro
* 31ma di oktobro - Alexei Yakimenko, Rusa skermistulo
* 8ma di novembro - Blanka Vlašić, Kroatian atletino
* 11ma di novembro - Philipp Lahm, Germana futbalisto
* 20ma di decembro - Lara Stone, Nederlandana manekinino
* 22ma di decembro - Jennifer Hawkins, Australiana manekinino
* Volha Antropava, Bielorusa manekinino
* Panah Panahi, Iranana cinematografisto, cenaristo e filmo-muntisto

## Morti

* 12ma di januaro - Nikolai Podgorni, Sovietiana politikistulo (n. 1903)
* 18ma di januaro - Arturo Umberto Illia, prezidanto di Arjentinia (n. 1900)
* 20ma di januaro - Garrincha, pseudonimo di *Manuel Francisco dos Santos*, Braziliana futbalisto (n. 1933)
* 24ma di januaro - George Cukor, Usana filmifisto (n. 1899)
* 27ma di januaro - Louis de Funès, Franc aktoro (n. 1899)
* 27ma di januaro - Georges Bidault, chefministro di Francia (n. 1899)
* 28ma di januaro - Frank Forde, chefministro di Australia (n. 1890)
* 4ma di februaro - Karen Carpenter, Usana kantistino e muzikistino (n. 1950)
* 25ma di februaro - Tennessee Williams, Usana skriptisto di teatro (n. 1911)
* 1ma di marto - Arthur Koestler, Austriana skriptisto (n. 1905)
* 3ma di marto - Georges Rémy, konocata kom Hergé, Belga designisto (n. 1907)
* 9ma di marto - Ulf von Euler, Sueda fiziologiisto, Nobel-laureato (n. 1905)

* 17ma di marto - Haldan Keffer Hartline, Usana fiziologiisto, Nobel-laureato (n. 1903)
* 18ma di marto - Rejulo Umberto la 2ma di Italia (n. 1904)
* 4ma di aprilo - Gloria Swanson, Usan aktorino (n. 1899)
* 11ma di aprilo - Dolores del Río, Mexikian aktorino (n. 1904)
* 11ma di aprilo - Ahmed Rushdi, Pakistanana kantisto (n. 1934)
* 14ma di aprilo - Pete Farndon, Angla muzikistulo (The Pretenders) (n. 1952)
* 30ma di aprilo - Muddy Waters, Usana muzikistulo (n. 1915)
* 2ma di mayo - Pridi Banomyong, chefministro di Tailando (n. 1900)
* 2ma di mayo - Ernesto de la Guardia, prezidanto di Panama (n. 1904)
* 5ma di mayo - Anton Buttigieg, prezidanto di Malta (n. 1912)
* 8ma di mayo - John Fante, Usana skriptisto (n. 1908)

* 14ma di mayo - Miguel Alemán Valdés, prezidanto di Mexikia (n. 1900)
* 19ma di mayo - Jean Rey, prezidanto dil Europana Komisitaro (n. 1902)
* 22ma di mayo - Albert Claude, Belga biologiisto, Nobel-laureato (n. 1899)
* 23ma di junio - Osvaldo Dorticós Torrado, prezidanto di Kuba (n. 1919)
* 29ma di junio - John Nordin, Sueda Idisto ed Interlinguisto (n. 1887)
* 11ma di julio - Ross Macdonald, Usana skriptisto (n. 1915)
* 16ma di julio Michel Micombero, prezidanto di Burundi (n. 1940)
* 29ma di julio - Luis Buñuel, Hispana filmifisto (n. 1900)
* 29ma di julio - David Niven, Britanian aktoro (n. 1910)
* 17ma di agosto - Ira Gershwin, Usana kompozisto (n. 1896)
* 21ma di agosto - Benigno Aquino, Jr., Filipinana senatano (asasinita) (n. 1932)
* 24ma di agosto - Pentti Saarikoski, Finlandana skriptisto (n. 1937)

* 10ma di septembro - Balthazar Johannes Vorster, prezidanto e chefministro di Sudafrika (n. 1915)
* 10ma di septembro - Felix Bloch, Suisa fizikisto, Nobel-laureato (n. 1905)
* 25ma di septembro - Rejulo Leopold la 3ma di Belgia (n. 1901)
* 7ma di oktobro - Christophe Soglo, prezidanto di Benin (n. 1909)
* 19ma di oktobro - Maurice Bishop, prezidanto di Grenada (n. 1944)
* 16ma di novembro - Janete Clair, Braziliana skriptisto di romani por televiziono (n. 1925)
* 4ma di decembro - Phoui Sananikone, chefministro di Laos (n. 1903)
* 8ma di decembro - Keith Holyoake, chefministro di Nova-Zelando (n. 1904)
* 25ma di decembro - Joan Miró, Kataluniana piktisto (n. 1893)
* 28ma di decembro - Dennis Wilson, Usana muzikisto (Beach Boys) (n. 1944)

## Nobel-premiiziti
* Fiziko: Subrahmanyan Chandrasekhar, William Alfred Fowler
* Kemio: Henry Taube
* Fiziologio o Medicino: Barbara McClintock
* Literaturo: William Golding
* Paco: Lech Wałęsa
* Ekonomiko: Gerard Debreu

## Referi