Aeronavo

**Aeronavo** esas aparato kapabla evolucionar en sino di tera atmosfero kom la precipua vektoro di aviacado.
On dicernas du kategorii di aeronavi :

## Aerostato
Ita aparati esas komune nomizita « plu lejera kam aero », lua mazo esinta plu min ke la mazo di diplacita aero. Portiero esas asurar da envelopilo konteninta gaso plu lejera ke proxim aero : da varma aero por montgolfiero e da helio por rigida diretebli.

## Aerodino
Anke nomizita « plu grava ke aero », lia portiero esas asurar per aerodinamika forco ke povas esar produktita da aeronav-movo (kazo di avioni, glit-flugili o da sola velur-movo (kazo di helikopteri, autogiri). On parolas ofte en ita kazo « turna veluro » aparati.

Ol povas esar movita per lua pezo (glit-flugilo, deltaplano, parapento) o portierita da vento (kaito). Povas esar movita per organo motoro (aviono (tera), o hidraviono (aqua), giraviono, autogiro o helikoptero).

## Aeronavi dum la unesma mondomilito
En Anglia dum l'unesma mondomilito, la unesma bombardo-inkurso di Germana Zeppelin-aeronavi eventis ye la 19ma di januaro 1915. Du aeronavi sendesis por misiono a la urbo Hull en nord-esta Anglia, ma pro forta venti li ne voyajis tante fore, e li faligis bombi adsur Great Yarmouth e King’s Lynn e vicina vilaji en esta Anglia; quar homi mortis. Aeronavo-inkursi en Unionita Rejio aprobesis da Wilhelm la 2ma di Germania ye 7ma di januaro 1915; il exkluzis London e postulis ke nula historiala strukturo esez skopo. La intencata skopi esis militara loki ye la esta marbordo di Anglia. Aeronavi flugis ye granda alteso por evitar atakeso de tero-pafado; pro to, bombo-faligo esis ne preciza. Ne-ofta aeronavo-inkursi aden Anglia duris dum la milito. Li efektigis kelka domajo e morti, ma la militara efekto esis ne-granda.

## Historiala flugi di aeronavi

Ye la 13ma di julio 1919 l'aeronavo R34 retrovenis ad olua hemo en Norfolk en Est-Anglia, kompletigante du-sinsa aerala voyajo trans la Atlantiko: to esis la unesma foyo di tala voyajo. Ca aeronavo esis di tipo R33; la du tala navi, R33 e R34, esis konstruktata en Britania por rolo en la unesma mondo-milito; li esis ne kompleta ye la ceso di la milito. La unesma flugo di R34 eventis en 14ma di marto 1919. Por la projetata transiro di la Atlantiko, portante plura armeo-oficiri, la navo esis equipata per plusa hamaki, nam ol ne esis konstruktita por pasajanti. Ol departis de Britania en 2ma di julio.  Kande ol atingis Mineola en Long Island, Usa, ye la 6ma di julio, un ek la pasajanti decensis per parafalo por instruktar lokala personi pri traktar la terveno di la aeronavo; tale arivis la unesma persono en Amerika pos aerala voyajo de Europa.

Ye la 5ma di oktobro 1930, l'aeronavo R101 kolizionis kontre la sulo proxim Beauvais en Francia; 48 ek la 52 pasajeri mortis. L'aeronavo R101 konstruktesis en 1929; ol esis parto di projeto di la guvernado di Unionita Rejio por developar civila aeronavi por longa voyaji. Ol lore esis la maxim granda aeronavo (longeso 223m) en la mondo. Probala flugi eventis de oktobro 1929 til septembro 1930; esis multa problemi e modifiki. La voyajo inaugurala, a Karachi, komencis ye 4ma di oktobro 1930; la aeronavo portis ministro por aerala aferi Christopher Thomson, ed altra aerala eminenti. Thomson esis un ek la la mortinti. La dizastro di la koliziono finigis la developo di aeronavi en Britania.

## Referi

## Extera ligili