18ma di marto

Videz quo ligesas adhike (che utensili). - A pagino di yaro.

**18 di marto** esas la 77ma dio di la yaro (78ma en bisextila yari) segun Gregoriala kalendario. Restas 288 dii til la fino di la yaro.
----
## Dio
* Dio di Standardo, en Aruba

## Eventi
* 37 - Kaligula divenas imperiestro di Roman imperio.
* 417 - Zosimus divenas papo.
* 632 - Muhamad facas lua lasta prediko a Mohamedani. Shia Mohamedani kredas ke lu indikis Ali ibn Abi Talib kom lua sucedanto.
* 633 - Abu Bakr kontrolas omna Araba peninsulo, e preparas la konquesto di Persa imperio.
* 731 - Gregorius la 3ma divenas papo.
* 988 - L'urbo Odense fondesas en Dania.
* 1793 - Republiko Mainz, l'unesma republiko en Germania, proklamesas.
* 1871 - Paris-komono komencas administrar Paris. Prezidanto Adolphe Thiers imperas l'evakuo dil urbo.
* 1953 - Ter-tremo en Turkia produktas 250 morti.
* 1861 - Hispania anexas Dominikana Republiko duesmafoye.
* 1915 - Unesma mondomilito: komencas la batalio di Dardanelles. Franca, Britaniana, Australiana e Novazelandana trupi luktos kontre  Otomani pri la kontrolo di la Maro di Marmara. Otomani vinkos erste en januaro 1916.
* 1920 - Grekia adoptas Gregoriala kalendario.
* 1964 - Suisia e Soviet-Uniono ligas diplomacala relati.
* 1965 - Sovietiana kosmonauto Alexei Leonov divenas l'unesma homo exter kosmonavo che kosmo.
* 1967 - Intensa pluvego en Caraguatatuba, Brazilia efektigas granda terkruladi, qui produktas plu kam 400 morti.
* 1967 - Petrolonavo *[[Torrey Canyon]]* sinkas proxim Kornwal e produktas grava ekologiala dizastro.
* 1969 - Usa komencas bombardar sekrete Kambodja.
* 1971 - Terkrulado en Peru atingas lago Yanahuani e produktas 200 morti.
* 1974 - Fino di mondala petrolo-krizo di 1973: la maxim multa membri de ONEP revokas embargo di petrolo kontre Usa, Europa e Japonia.
* 1978 - Zulfikar Ali Bhutto, ex-chefo di Pakistan, kondamnesas a mortopuniso.
* 1980 - Kosmonavo *Vostok* de Soviet-Uniono explozas sur sendeyo-montanto.
* 1997 - La dopa parto di aviono Antonov An-24, de kompanio *Stavropolskaya Aktsionernaya Avia*, ruptas dum flugado de Stavropol a Trabizon, Turkia. To efektigas la falo dil aviono, produktanta la morto di la 50 personi en nave. Pose deskovresis ke kauzo di la ruptado esis korodo, qua ne deskovresis pro nesuficanta manteno.
* 2000 - Che Republiko Chinia, Chen Shui-bian elektesas kom prezidanto.
* 2011 - Kosmosondilo *[[MESSENGER]]* eniras orbito cirkum Merkuro.
* 2014 - En plebicito, la majoritato dil habitanti di Krimea votas favoroze pri separar su de Ukraina ed unionar su a Rusia.
* 2015 - Kamiono kun bombi explozas dum atento en Safuan, Irak, proxim la frontiero kun Kuwait, e produktas adminime 3 morti e 8 plusa homi vundita.
* 2016 - Polico di Belgia anuncas l'aresto di Salah Abdeslam, judikata kom mentoro di terorist ataki en Paris l'antea yaro.
* 2018 - Vladimir Putin vinkas prezidantal elekto en Rusia per cirkume 75% ek la voti.
* 2018 - Vintrala Paralimpiala Ludi finas en Pyeongchang, Sud-Korea.
* 2019 - Ciklono *Idai* frapas Mozambik, e produktas 446 morti en ca lando. Anke Zimbabwe e Malawi frapesas da tempesti qui akompanis la ciklono.
* 2019 - Tram-atento en Utrecht, (Nederlando).
* 2023 - Ter-tremo kun epicentro en Balao, municipo distanta 140 kilometri de Guayaquil, frapas Equador kun forteso 6.5 che skalo di Richter. Ol anke frapas min intense Peru, Chili e Mexikia, e produktas adminime 13 morti en Equador.

## Naski
* 1578 - Adam Elsheimer, Germana piktisto (m. 1610)
* 1609 - Rejulo Frederik la 3ma di Dania (m. 1670)
* 1690 - Christian Goldbach, Germana matematikistulo (m. 1764)
* 1790 - Astolphe-Louis-Léonor, markezo de Custine, Franca skriptisto (m. 1857)
* 1796 - Jakob Steiner, Suisa matematikisto (m. 1863)
* 1828 - William Randal Cremer, Britaniana politikisto e pacifisto, Nobel-laureato (m. 1908)
* 1837 - Grover Cleveland, prezidanto di Usa (m. 1908)
* 1842 - Stéphane Mallarmé, Franca poeto (m. 1898)
* 1843 - Jules Vandenpeereboom, chefministro di Belgia (m. 1917)
* 1844 (Gregoriala kalendario) - Nikolai Rimski-Korsakov, Rusa kompozisto (m. 1908)
* 1858 - Rudolf Diesel, German injenioro (m. 1913)
* 1869 - Neville Chamberlain, chefministro di Unionita Rejio (m. 1940)
* 1893 - José María Velasco Ibarra, prezidanto di Kolumbia (m. 1979)
* 1896 - Louis Bouché, Usana piktisto (m. 1969)
* 1913 - René Clément, Franca filmifisto (m. 1996)
* 1928 - Fidel Valdez Ramos, prezidanto di Filipini (m. 2022)
* 1929 - Christa Wolf, Germana skriptisto (m. 2011)
* 1932 - John Updike, Usana skriptisto (m. 2009)
* 1936 - Frederik Willem de Klerk, prezidanto di Sudafrika, Nobel-laureato pri paco (m. 2021)
* 1952 - Salome Zurabishvili, prezidantino di Gruzia
* 1956 - Ingemar Stenmark, Sueda montoacensisto
* 1959 - Luc Besson, Franca filmifistulo e manuskriptisto
* 1959 - Irene Cara, Usana kantistino (m. 2022)
* 1964 - Rozalla, Zambiana kantistino
* 1969 - Jimmy Morales Cabrera, prezidanto di Guatemala
* 1969 - Vasil Ivanchuk, Ukrainana shakoludisto
* 1970 - Queen Latifah, Usana kantistino ed aktorino
* 1978 - Jan Bulis, Cheka hokeisto
* 1986 - Bia Figueiredo, Brazilian automobilistino
* 1996 - Odiljon Abdurahmanov, Kirgiziana futbalistulo
* 1997 - Ciara Bravo, Usan aktorino

## Morti
* 1227 - Papo Honorius la 3ma (n. 1150)
* 1745 - Robert Walpole, unesma chefministro di Britania (n. 1676)
* 1868 - Benizelos Rufos, chefministro di Grekia (n. 1795)
* 1910 - Julio Herrera y Reissig Uruguayana poeto (n. 1875)
* 1936 - Eleftherios Venizelos, chefministro di Grekia (n. 1864)
* 1937 - Clémentine-Hélène Dufau, Franca piktistino (n. 1869)
* 1960 - Alexander Vasilievich Kuprin, Rusa piktisto (n. 1880)
* 1965 - Rejulo Farouk la 1ma di Egiptia (n. 1920)
* 1967 - Marij Pregelj, Sloveniana piktisto (n. 1913)
* 1974 - Hertta Kuusinen, Finlandana politikistino (n. 1904)
* 1977 - Marien Ngouabi, prezidanto di la Republiko Kongo (n. 1938)
* 1980 - Erich Fromm, Germana psikologo e filozofo (n. 1900)
* 1983 - Rejulo Umberto la 2ma di Italia (n. 1904)
* 1996 - Odysseas Elytis, Greka skriptisto, Nobel-laureato (n. 1911)
* 2001 - John Edmund Phillips, kantisto, kompozisto e muzikisto de la bando *[[The Mamas and the Papas]]* (n. 1935)
* 2012 - George Tupou la 5ma, rejulo di Tonga (n. 1948)
* 2017 - Chuck Berry, Usana kantisto, kompozisto e muzikisto (n. 1926)
* 2018 - Barkat Gourad Hamadou, chefa ministro di Djibuti (n. 1930)
* 2023 - Pōhiva Tuʻiʻonetoa, chefministro di Tonga (n. 1951)

## Referi