open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fun Boy Three

**Fun Boy Three** esis angla *pop*-bando en la jenro *[[new wave]]* qua esis aktiva de 1981 til 1983.

La grupo konsistis ek Terry Hall, Neville Staple e Lynval Golding, qui omna tri esis olima membri di The Specials.

Lia sucesoza kansoni inkluzas "The Lunatics (Have Taken Over the Asylum)" e "Tunnel of Love". En 1982 li registragis la kansoni "It Ain't What You Do (It's the Way That You Do It)" e "Really Saying Something" kun Bananarama.

Lia muzikala stilo esis influita da ska-muziko, kun foko ye voci e perkuto.

## Diskografio
### Albumi di ateliero
* The Fun Boy Three (1982)
* Waiting (1983)

### Ceneyo-albumi
* Live on the Test (1994)

### Kompilo-albumi
* The Best of Fun Boy Three (1984)
* Fun Boy Three - The Best of (1996)
* Really Saying Something: The Best of Fun Boy Three (1997)
* Fun Boy Three/The Colourfield The Singles (1994)

### Single-i
* "The Lunatics (Have Taken Over the Asylum)" (1981)
* "It Ain't What You Do (It's the Way That You Do It)" (Fun Boy Three with Bananarama) (1982) 
* "Really Saying Something" (Bananarama with Fun Boy Three) (1982)
* "The Telephone Always Rings" (1982)
* "Summertime" (1982)
* "The More I See (The Less I Believe)" (1982)
* "The Tunnel of Love" (1983)
* "Our Lips Are Sealed" (1983)
* "The Farm Yard Connection" (1983)
Curiosity Killed the Cat

**Curiosity Killed the Cat** esis britaniana *pop*-bando de London, Anglia qua atingis suceso precipue dum la tarda 1980a yari.

La membri dil grupo esis Ben Volpeliere-Pierrot (n. Martin Benedict Volpeliere-Pierrot, kantisto), Julian Godfrey Brookhouse, Nick Thorp e Migi (Miguel) Drummond.

Li esas famoza precipue pro la kansoni "Down to Earth", "Misfit" ed "Ordinary Day" de lia debut-albumo Keep Your Distance.  La kansono "Name and Number" de lia duesma albumo *Getahead* rikreesis da De La Soul kom "Ring Ring Ring (Ha Ha Hey)".

Dum la frua 1990 yari, la bando kurtigis sua nomo a *Curiosity*, e Nick Thorp departis. Kom *Curiosity* li editis l'albumo *Back to Front* en 1992.

Lia muzikala stilo karakterizesas kom *pop*-muziko influita da ''soul'', jazo e *[[funk]]*. Li laboris kun Andy Warhol pri la video-filmo dil kansono "Misfit" en 1986.

La kantisto Ben Volpeliere-Pierrot ofte portis beredo en fotografuri e dum koncerti.
Granda Kometo di 1819

La kometo nomizita la Granda Kometo di 1819 esis unesmafoye vidata ye 1 di julio 1819 da fizikisto Johann Georg Tralles, e ye la sequanta nokto da astronomo Johann Elert Bode (ambe en Berlin). Ol esis videbla sen teleskopo til la fino di agosto 1819; la lasta observado eventis ye 25 di oktobro.

Ol esis la unesma kometo analizata per polarimetro: astronomo François Arago trovis ke lumo de la kaudo esis polarigata, quo indikis ke kelka lumo de la kaudo esis reflektata de la suno.
Tanita Tikaram

**Tanita Tikaram** (n. 12 agosto 1969) esas britaniana kantistino e kansonifero en la jenri *[[pop]]* e *[[folk]]*.

El atingis suceso per la kansoni "Twist in My Sobriety" e "Good Tradition", amba de elua debut-albumo di 1988, *[[Ancient Heart]]*.

Tanita Tikaram naskis en Münster, Germania, kom la filiino di fidjiana-indiana britaniana armeo-soldato, Pramod Tikaram, e malaiziana matro, Fatimah Rohani.  Pro la militala kariero di sua patro el pasis sua frua yari en Germania, ante translojar a Basingstoke en Hampshire, Anglia kande el esis adolecanto.  El translojis a la distrikto Primrose Hill en London kande el divenis famoza.
Bananarama

**Bananarama** esas angla femina muziko-bando, originale formacita en London en 1981.

Eli esas famoza pro multa sucesoza kansoni, inkluze "It Ain't What You Do...", "Really Saying Something", "Shy Boy", "Na Na Hey Hey Kiss Him Goodbye", "Cruel Summer", "Robert De Niro's Waiting...", "Love in the First Degree", "Venus",  ed "I Heard a Rumour".

La originala membri dil grupo esas Sara Dallin, Siobhan Fahey e Keren Woodward. Fahey livis la grupo en 1988 por formacar Shakespears Sister. El remplasesis da Jacquie O'Sullivan, elqua ipsa livis en 1991. La grupo duris kom duo.

En 1982 Bananarama kunlaboris kun Fun Boy Three pri la kansoni "It Ain't What You Do (It's The Way That You Do It)" e "Really Saying Something".

## Verki
* Deep Sea Skiving (1983)
* Bananarama (1984)
* True Confessions (1986)
* Wow! (1987)
* Pop Life (1991)
* Please Yourself (1993)
* Ultra Violet (1995)
* Exotica (2001)
* Drama (2005)
* Viva (2009)
* In Stereo (2019)
La Lasta Supeo

**La Lasta Supeo** o **[[Lasta vesperomanjo]]** esas pikturo dil piktisto Leonardo da Vinci, piktita en Milano, en eklezio de Santa Maria de le Gracias.
Lombard Street (San Francisco)

**Lombard Street** (Lombard-Strado) esas esta-westa strado en San Francisco, Kalifornia qua esas famoza pro eskarpa, un-bloka parto kun ok "haropinglo"-turni.

Iranta de La Presidio adeste a La Embarcadero (kun lakuno sur Telegraph Hill), la westala parto del strado esas granda voyo qua formacas parto de Usana Voyo 101.

La famoza un-bloka parto, asertite "la maxim sinuoza strado en la mondo", situesas alonge la estala parto en la vicineyo Russian Hill.  Ol esas granda turisto-atraktivo, e recevas c. du milion vizitanti singlayare, e til 17.000 singladie dum somero-semanfini.
La strado nomizesis pro Lombard Street en Filadelfia, Pensilvania dal surveyisto Jasper O'Farrell.

La westala fino di Lombard Street esas ye Presidio-Bulvardo en La Presidio; ol lore iras adeste tra la vicineyo Cow Hollow.  Lombard Street duras tra la vicineyo Russian Hill e til la vicineyo Telegraph Hill.

Lombard Street konocesas pro la un-sinsa bloko en Russian Hill inter la stradi Hyde e Leavenworth, ube ok akuta turni asertite igas ol la maxim sinuoza strado en la mondo.  La desegnuro, unesme sugestita dal domeno-proprietanto Carl Henry e konstruktita en 1922, intencesis diminutar la naturala 27-procenta inklineso dil kolino, qua esis tro eskarpa por la maxim multa vehili.
Rikard Nordraak

**Rikard Nordraak** (n. ye la 12ma di junio 1842 til la 20ma di marto 1866) esas Norvegiana kompozisto. Ilu kompozis la nacionala himno di Norvegia, *Ja, vi elsker dette landet*.
Coventry

**Coventry** esas urbo en la regiono West Midlands (Westala Mezalandi) di Anglia.

Historiale parto dil komtio Warwickshire, Coventry esas nun en la komtio West Midlands.  Ol esas la 9ma maxim granda urbo en Anglia, e la 12ma maxim granda en Britania.

Coventry distas 31 km este-sudeste de Birmingham, 39 km sudweste de Leicester, 18 km norde de Warwick e 151 km nordweste de London. Coventry esas anke la maxim centrala urbo en Anglia.

La nuna katedralo konstruktesis pos ke majoritato del 14ma-yarcenta katedralo destruktesis da la Luftwaffe (Nazi-germana aer-armeo) dum la *Coventry Blitz* ye 14 novembro 1940.

Industrio esas importanta en Coventry ed aparte automobilo-fabrikerii, inkluze la kompanii Rover e Jaguar Cars. Dum la 18ma e 19ma yarcento, Coventry esis importanto centro por la fabriko di horloji e horlojeti.

L'urbo havas tri universitati, la Universitato di Coventry en la urbo-centro, la Universitato di Warwick en la sudala preurbo, e la privata Arden University.

Coventry sufris severa bombardo-domajo dum la Duesma Mondo-Milito. Eventis enorma aero-bombardo ye 14 novembro 1940 aden la matino di 15 novembro 1940. Fairo-bombardi tadie produktis severa domajo en la urbo-centro e che la historiala katedralo, qua lasis nur shelo e la klosh-turmo. Plu kam 4000 domi domajesis o destruktesis, plus cirkume tri quarimi del industriala fabrikerii. Plu kam 800 homi ocidesis, e mili vundesis o divenis senhema.

En 2021 Coventry esos la Urbo Kulturala di Britania ("UK City of Culture").
Francisco Vázquez de Coronado

**Francisco Vázquez de Coronado** (n. 1510 til la 22ma di septembro 1554) esis Hispana explorero. Ilu voyajis tra Nova Mexikia e tra altra regioni di la nuna Usa.
Bounnhang Vorachith

**Bounnhang Vorachith**, militisto e politikisto n. ye la 15ma di agosto 1938, esis prezidanto di Laos de 2016 til 2021. Antee, il esis chefministro di la lando, de 2001 til 2006.
Wilhelm Hauff

**Wilhelm Hauff** (* 29ma di novembro 1802 en Stuttgart, dukio Wurtemberg; † 18ma di novembro 1827 en Stuttgart, rejio Wurtemberg) esis Germana skriptisto di la romantika epoko.

## Biografio
Ilua patro, August Friederich Hauff, esis sekretario en la ministerio di exterlanda aferi di Wurtemberg, la matro nomesis Hedwig Wilhelmine Elsaesser Hauff. Wilhelm havis frato plu evoza, Hermann (n. 1800), e du fratini min evoza, Marie (* 1806) e Sophie (* 1807). Pos mortir ilua patro, ye 1809, la matro kun la filii translojis a sua patro Karl Friedrich Elsäßer, en Tübingen. Wilhelm frequentis la Latin-skolo ibe e de 1817 la kuventala skolo en Blaubeuren. De 1820 til 1824 lu studiis teologio en la universitato di Tübingen.

De 1824 til 1826 Hauff employesis en Stuttgart kom hemal instruktisto di la pueri di generalo barono Ernst Eugen Freiherr von Hügel, lor ministro di milital aferi di Wurtemberg. Por li lu skribis fabli qui pose editesis en la libro *Märchen Almanach auf das Jahr 1826* (Fablal almanako dil yaro 1826). Kelki de ta rakonti es populara en la uzo dil Germana til nun, exemple *Der kleine Muck* (La mikra Muk), *Kalif Storch* (Kalifo cikonio) e *Die Geschichte von dem Gespensterschiff* (La rakonto pri la navo dil fantomi) — omna tri lokizita en la oriento; pluse: *Der Zwerg Nase* (La nano Nazo), *Das kalte Herz* (La kolda kordio) e *Das Wirtshaus im Spessart* (L'albergo en foresto Spessart) — lokizita en Germania.
Dejan Lovren

**Dejan Lovren** (n. ye la 5ma di julio 1989) esas Kroata futbalisto. Ilu nun ludas por Rusa futbalo-klubo *FC Zenit Sankt Peterburg*, e por la futbalo-esquado nacionala di Kroatia. De 2014 til 2020, ilu ludis por Angla futbalo-klubo *Liverpool F.C.*.
Santa Cruz do Sul

**Santa Cruz do Sul** esas urbo en la stato Rio Grande do Sul, Brazilia. Segun la demografiala kontado di 2022, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 733,41 km².

Lua koloniigo komencis ye la 6ma di decembro 1847 kun Germana enmigranti. Nun, lua rurala zono esas la maxim granda produktero di tabako de Brazilia.
Jonestown

**Jonestown** (Angle; pronuncez: Djounstaun) esis la nomo neformal dil **Projetajo Agrokultival dal Templo dil Populo**, komono establisita dum la yari 1970ma en solitara loko meze di junglo en Guayana dal Templo dil Populo, sekto guidata dal usana predikisto Jim Jones. Ol notoreskis totmonde pro ke ye la 18ma di novembro 1978 ibe ocidesis 909 personi, sur proxima aerodrometo 5 ed en domo dil sekto en Georgetown 4; sume do 918 homi, 304 de li infanti, pueri od evanta ne plu kam 17. Mortis anke deputito al Usana Kongreso Leo Ryan, qua vizitinte kun jurnalisti e kameristi adpafesis, kande li e 15 ne-kontenti de la komono esis livonta per aviono. La sektani restinta en Jonestown pose sub l'impero di Jones mustis drinkar suko venenizita. Qua ne konsentis riskis ocidesar per forsoza injekto o per pafi da la gardisti. L'infanti drinkigesis e mortis unesme. Existas magnetofonajo di 44 minuti de la lasta ceni, en qua audesas Jones, laudi, aplaudi, diskuti e plori. Jones ipsa mortis per pafo aden la kapo. Pro ne-suficanta inquesti o dokumenti e pro autopsii tro tarda certena detali di l'evento restas ne-klara.
Isabelle Huppert

**Isabelle Anne Madeleine Huppert** (n. ye la 16ma di marto 1953) esas Franca cinem-aktorino qua partoprenis en plu kam 120 cinematografuri.
Emiliano Sala

**Emiliano Raúl Sala Taffarel** (31ma di oktobro 1990 til la 21ma di januaro 2019) esis Arjentiniana futbalisto. Inter altri, ilu ludis por *FC Girondins de Bordeaux* e por *FC Nantes*. Ilu mortis en avional acidento che l'Angla kanalo.
Belga Revoluciono

**Belga Revoluciono** (France: *Révolution belge*, Ned: *Belgische Revolutie/opstand/omwenteling*, Germane: *Belgische Revolution*) esis la konflikto qua duktis al separo da la sudala provinci (precipue olima Sudala Nederlando) del Unionita Rejio Nederlando, e l'establiso di sendependa Rejio Belgia.

La populo di la sudo esis precipue Nederlandane-parolanta flandriani e France-parolanta waloni. Amba populi esis tradicionale katolika kontraste le Nederlandana Reformita en la nordo. Multa liberali egardis la regno di Rejo Willem I kom despotatra. Esis alta niveli de chomeso ed industriala trublo che la laboristala klasi.

Ye la 25ma di agosto 1830, sedicii eruptis en Bruxelles e butiki spoliesis. Teatro-vizitanti qui jus spektis la nacionalista opero *La muette de Portici* adheris la turbo. Revolti sequis altraloke en la lando. Fabrikerii okupesis e mashini destruktesis. Ordino kurte restauresis pos ke Willem komisis soldati a la Sudala Provinci, ma sedicii duris, e duktereso asumesis da radikali, qui paroleskis pri separo.
Nederlando subisis amas-deserto da rekrutiti de sudala provinci e retretis. La *Staten-Generaal* en Bruxelles votis favore separo e deklaris nedependo. Pose, Nacionala Kongreso asemblesis. Rejo Willem abstenis de futura militala agado e rekursis a la Granda Povi. La rezultinta London-Konfero di 1830 dal granda europana povi agnoskis belga nedependo.

Pos la instaleso di Leopold I kom "Rejo dil Belgi" en 1831, Rejo Willem tarde probis rikonquestar Belgia e restaurar sua poziciono per militala kampanio. Ta "Kampanio de Dek Dii" failis pro Franca militala interveno. Erste en 1839, Nederlando aceptis la decido di la London-konfero e Belga nedependo, per signato di la Pakto di London.
John Couch Adams

**John Couch Adams** (n. ye la 5ma di junio 1819 til la 21ma di januaro 1892) esis Britaniana matematikisto ed astronomo. Ilu predicis l'existo dil planeto Neptuno, tra kalkuli del orbito dil planeto Urano, samatempe kam Franc astronomo Urbain Jean Le Verrier.
Bill Paxton

**William "Bill" Paxton**, n. ye la 17ma di mayo 1955 til la 25ma di februaro 2017 esis Usana cinem-aktoro, cinematografisto, cenaristo, produktisto. Ilu partoprenis diversa cinematografuri, exemple * Weird Science* (1985), *Apollo 13* (1995), *Twister* (1996), *Titanic* (1997), e *Nightcrawler* (2014). Ilu ganis la premio *Screen Actors Guild* pro lua partopreno en la cinematografuro *Apollo 13* l'antea yaro.
Taru Valjakka

**Taru Aura Helena Valjakka** (n. ye la 16ma di septembro 1938) esas Finlandana opero-kantistino. El esis un ek la precipua kantistini de Finlandana Opero dum la yari 1970a.
Johnny Clegg

**Jonathan Paul Clegg** (n. ye la 7ma di junio 1953 til la 16ma di julio 2019) esis Sudafrikana muzikisto, kantisto, kompozisto ed antropologo naskinta en Anglia. Kelkafoye surnomizita *Le Zoulou Blanc* ("la blanka zuluo"), ilu kompozis muziki en zuluo ed Angla.
Mick Jones

**Michael Geoffrey "Mick" Jones** (n. ye la 26ma di junio 1955) esis Britaniana muzikisto, kantisto e kompozisto, membro de la bando The Clash til 1983. En 1984 ilu fondis la bando Big Audio Dynamite.
Stara Zagora

**Stara Zagora** esas urbo en Bulgaria. Segun statistiki dil yaro 2015, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 85,11 km².
Pleven

**Pleven** esas urbo en Bulgaria. Segun la demografiala kontado di 2011, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 85 km². Ol esas la maxim importanta ekonomiala centro del nord-esto di Bulgaria.
Euroviziono-Konkurso di Kansono 2020

La 65ma **[[Euroviziono-Konkurso di Kansono]]** (EKK) devis eventar en Rotterdam, Nederlando, pro la vinko da Duncan Laurence en la Konkurso 2019 kun la kansono *Arcade*. La mifinali devis eventar ye la 12ma e 14ma di mayo 2020, e la finalo  ye la 18ma di mayo 2020. Kinesmafoye ca lando devis aceptar la Konkurso, pos 1958, 1970, 1976 e 1980.

Sed pro la pandemio dil koronaviruso-morbo di 2019 (COVID-19) la Europana Brodkast-Uniono decidis anular la Konkurso. Unesmafoye depos sua kreeso ye 1956 la Euroviziono-Konkurso di Kansono ne eventos.

## Organizo
### Loko

Exameninte la kandidateso di plura urbi e loki, la Europana Brodkast-Uniono e la nederlandana brodkasterio NOS decidis ke la Konkurso eventos en la urbo Rotterdam, en la halo Ahoy Rotterdam. Olca povas kontenar 15.818 spektanti, e ja aceptis la Yunala Euroviziono-Konkurso di Kansono 2007.

La hosta urbo ya respektez plura kriterii:

* la Konkursala halo povez acepti adminime 10.000 spektanti;
* la halo esez disponebla dum 5 til 7 semani;
* la urbo havez adminime inter 2.000 e 3.000 hotelochambri disponebla, ideale ante 40 minuti for de la Konkurseyo;
* la halo esez tektoza.

### Slogano
Ye la 24ma di oktobro 2019 la nederlandana brodkasterio NOS anuncis la slogano dil Konkurso: *Open Up* (Ide: *Apertu vi*).

### Emblemo
La emblemo di la Konkurso 2020 prezentesis ye la 27ma di novembro 2019. Ol desegnesis cirkle quale la Konkursi preeventinta en Nederlando (1970, 1976 e 1980) ed abstrakte reprezentas la standardi di la 41 partoprenanta landi segun la ordino di lia unesma partopreno en Euroviziono. Koincide, nam Nederlando apertis la unesma Konkurso ye 1956, la kolori dil Nederlandana standardo esas la unesmi videbla en la emblemo.

## Partoprenanti e rezulti
### Unesma mifinalo

### Duesma mifinalo

### Finalo
Tsaghkadzor

**Tsaghkadzor** esas urbo en Armenia. Segun la demografiala kontado di 2011, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 4 km². Ol distas cirkume 56 km norde de Yerevan, ed esas famoza pro lua skio-staciono, multe uzata dum vintri.

## Referi
Klimatala klasifikuro da Köppen

La **klimatala klasifikuro da Köppen-Geiger**, maxim konocata kom **klimatala klasifikuro da Köppen** esas la sistemo maxim uzata por klasifikar klimati en geografio, klimatologio ed ekologio. Ta klasifikuro supozas ke la diverseso di la naturala vejetantaro de singla regiono di la Tero existas pro la karakterizivi de singla klimato. Singla granda klimatala grupo recevas kodexo qua havas mayuskula e minuskula literi. La kombino di literi montras singla subtipo di klimato. Tamen, ta klasifikuro ne distingas regioni tre proxima, qui havas diferanta biomi. Pro to, altra klasifikuri kreesis, exemple la klimatala klasifikuro Trewartha.

## Referi
Pierre Charles L'Enfant

**Pierre Charles L'Enfant**, n. ye la 2ma di agosto 1754 til la 14ma di junio 1825) esis Franc arkitekto. Ilu projetis l'urbo Washington D.C.
Rostov-na-Donu

**Rostov-na-Donu** esas urbo en Rusia. Segun la demografiala kontado di 2010, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 348,5 km².

## Historio

**2023**

En la nokto di la 23ma a la 24ma di junio 2023 l'urbo asiejesis sen rezisto da Yevgeni Prigojin dum rebelajo dil Grupo Wagner kontre Rusian armeo.
La foxo e la chas-hundo

**La foxo e la chas-hundo** (Angle **The Fox and the Hound**) esas Usan animita filmo de 1981 produktita da Walt Disney Productions ed apogata sur novelo samnoma skribita da Daniel P Mannix. Ol esas la 24ma longa filmo di Disney. Direktita da Ted Berman, Richard Rich, ed Art Stevens, la filmo inkluzar la voci de Mickey Rooney, Kurt Russell, Pearl Bailey, Jack Albertson, Sandy Duncan, Jeanette Nolan, Pat Buttram, John Fiedler, John McIntire, Dick Bakalyan, Paul Winchell, Keith Mitchell, e Corey Feldman.

## Rezumo
La filmo rakontas pri amikeso inter foxo nomita Tod e hundo de chasado nomita Copper, as they struggle against their emerging instincts and the realization that they are meant to be adversaries.

## Roli
* Mickey Rooney kom Tod
* Kurt Russell kom Copper
* Pearl Bailey kom Big Mama
* Jack Albertson kom Amos Slade
* Sandy Duncan kom Vixey
* Jeanette Nolan kom Widow Tweed
* Pat Buttram kom Chief
* John Fiedler kom The Porcupine
* John McIntire kom The Badger
* Dick Bakalyan kom Dinky
* Paul Winchell kom Boomer
* Keith Mitchell kom Young Tod
* Corey Feldman kom Young Copper

## Extera ligili

* Oficala retosituo (en Angla)
* The Fox and the Hound - L'IMDb ligilo (en Angla)
Vladimir Herzog

**Vladimir Herzog** (n. ye la 27ma di junio 1937 til la 25ma di oktobro 1975) esis Braziliana jurnalisto. En oktobro 1975, dum la militistala rejimo en Brazilia, ilu ocidesis sub tormento.
Jim Jones

**James Warren "Jim" Jones**, n. ye la 13ma di mayo 1931 til la 18ma di novembro 1978, esis Usana predikisto. Ilu fondis la sekto Templo dil Populo e translojis su kun lua adepti a Guyana, ube ilu fondis kolonio establisita en solitara loko meze di junglo. Ilu notoreskis totmonde pro ke ye la 18ma di novembro 1978 ibe, sur proxima aerodrometo ed en domo dil sekto en Georgetown ocidesis 918 homi, 304 de li infanti, pueri od evanta ne plu kam 17.
Larry Hagman

**Larry Martin Hagman** (n. ye la 21ma di septembro 1931 til la 23ma di novembro 2012) esis Usana cinem- e televizion-aktoro. Ilu notoreskis pro lua roli kom l'astronauto *Anthony Nelson* che la televiziono-komedio *I Dream of Jeannie*, e kom la richa e senkompata petrolo-barono  *J.R. Ewing* che la televiziono-serio *Dallas*.
Ronnie Peterson

**Bengt Ronnie Peterson** (n. ye la 14ma di februaro 1944 til la 11ma di septembro 1978) esis Sueda automobilisto. Ilu ganis dufoye la Mondala Championkonkurso pri Formulo 1.
Automobilismo

**Automobilismo** **automobil-konkurso** od **automobil-kurado** esas sportokonkursi di kurado qua praktikesas uzanta automobili. L'automobili mustas parkurar cirkuito o treko en la minima periodo posibla, obedianta la reguli de singla konkurso.

L'unesma championeso di automobil-konkurso eventis en 1867. De lore til nun kreesis diferanta tipi di championkonkursi qui uzas diferanta tipi di automobili e havas diferanta reguli e/o skopi, exemple Formulo 1 (abreviata F1), Formulo 3 (abreviata F3), ralii, edc. La kuradi povas facesar, segun singla tipo di konkurso, sur cirkuito, sur stradi, sur treko o sur lico.
Vikram Seth

**Vikram Seth**, n. ye la 20ma di junio 1952 esas Indiana skriptisto e poeto. Ilu recevis multa premii, exemple *Padma Shri*, la premio dil Akademio Sahitya, edc.
Zadie Smith

**Zadie Smith**, n. ye la 25ma di oktobro 1975 esas Britaniana skriptistino. Elua unesma novelo, *White Teeth*, rapide divenis maxim-bona-vendajo e recevis multa premii.
Jimmy Page

**James Patrick "Jimmy" Page**, n. ye la 9ma di januaro 1944, esas Angla muzikisto (gitaristo), kompozisto e muzikala produktisto. Ilu notoreskis kom fondinto de la bando Led Zeppelin.
Stefka Kostadinova

**Stefka Georgieva Kostadinova** (n. ye la 25ma di marto 1965) esas Bulgara atletino. Dum elua kariero, el ganis du Olimpiala medalii pri alta salto: ora, dum l'Olimpiala Ludi en Atlanta, 1996, ed arjenta dum l'Olimpiala Ludi en Seoul, 1988.
Sadaf Taherian

**Sadaf Taherian** (Perse صدف طاهریان; n. ye la 21ma di julio 1988) esas Iranana cinem- e televizion-aktorino e manekino.

## Referi
Kerala

**Kerala** esas stato en sudal India, apud l'Indiana Oceano. Ol havas kom vicini stato Karnataka norde e nord-este, e Tamil Nadu este e sude. Weste jacas la maro di Lakshadweep (o maro di Lakadivi). Segun la demografiala kontado di 2011, la stato havis  habitanti.

## Historio

Dum anciena epoki, granda parto de la nuna Kerala jacis sub la maro. Marala fosili, qui suportas ca hipotezo, trovesis en regiono proxim la nuna Changanacherry. Prehistoriala restaji inkluzas dolmeni de Neolitiko.

Komercisti de westal Azia e sudal Europa establisis komercala avanposteni en Kerala. Judi komencis komercar en la regiono cirkume 573 aK. Arabi ja komercis en la regiono dum la 4ma yarcento aK. Kristani veninta de Persia arivis en la regiono dum la 4ma yarcento, e mem konstruktis kirki en la regiono. Dum la 7ma yarcento, la linguo parolita en Kerala komencis diferar de Tamil.

Dum la 14ma yarcento la regiono vizitesis da Ibn Battuta, qua deskriptis urbo Kozhikode kom "un ek la precipua portui de distrikto Malabar". En 1498, Portugalano Vasco da Gama arivis en Calicut (Kozhikode). Komence, lokala rejulo (*Samoothiri*, Portugalane *Samorim*) permisis Portugalani komercar, ma kande Portugalani atakis Araba propraji en lua jurisdiciono, komencis konflikto. La chefo dil rejio Tanur, olim vasalo del Samorim, federis kun Portugalani en la lukto kontre Kozhikode. Konseque, Tanur divenis un ek l'unesma kolonii Portugalana en India. En 1503, Portugalani establisis fuorto en Cochin (nun Kochi), por plubonigar lia kontrolo sur voyi uzida por komerco di spici. Dum la sequanta yari

Depos ke la kroni Hispana e Portugalana unionesis en 1580, la Samorim sendis mesajo a Nederlandani en Aceh promisanta li komercar en Kozhikode. Floto komandita da admiralo Steven van der Hagen arivis en Kozhikode en 1604, ed ye la 11ma di novembro ta yaro Nederlandana Est-India-Kompanio signatis kontrato kun la Samorim de Kozhikode, qua establisis federo inter li kun skopo ekpulsar Portugalani de Malabar. Portugalani ekpulsesis, ed en 1664, Nederlandani kreis municipo Fort Kochi, l'unesma municipal autoritato Nederlandana en la regiono, qua dissolvesis dum la 18ma yarcento, kande Nederlandana povo en la regiono febleskis.

## Geografio
Jacanta inter la latitudi 8°18' N e 12°48'N e longitudi 74°52'E e 77°22'E, la klimato di Kerala esas humida tropikala kun kelka cikloni. La stato havas bela naturo e pezajo.

## Ekonomio
De 1998 til 2005, l'ekonomio di Kerala kreskis 8.93% omnayare, plu multa kam la mezavalora kresko di Indiana ekonomio dum la sama periodo: 4,8%. La stato dependas de pekunio sendata da ekmigranti qui rezidas en altra landi.

## Referi
Ústí nad Labem

**Ústí nad Labem** esas urbo en Chekia. Segun statistiki dil yaro 2019, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 93,95 km². Jacanta apud Elbe, ol esas la 7ma maxim populoza urbo de Chekia.

## Referi
Republiko Socialista Sovietiana Turkmenistan

La **Republiko Socialista Sovietiana di Turkmenistan**, anke konocata kom RSS Turkmenistan, esis un ek la republiki di Sovietia. Ol establisesis ye la 13ma di mayo 1925 e nedependanteskis de Sovietia kom nuna Turkmenistan ye la 27ma di oktobro 1991.
Sylvia Miles

**Sylvia Miles** (n. ye la 9ma di septembro 1924 til la 12ma di junio 2019) esis Usana cinem-aktorino. El nominesis dufoye por Oscar-premio pri maxim bona suport aktorino: en 1969 por la filmo *Midnight Cowboy*, ed en 1975 por la filmo *Farewell, My Lovely*.

El komencis sua teatrala kariero en 1947, e sua televizionala kariero en 1954.
Ademir da Guia

**Ademir da Guia** (n. ye la 3ma di aprilo 1942) esas Braziliana ex-futbalisto. Ilu ludis por Braziliana klubo *Sociedade Esportiva Palmeiras* de 1962 til 1977.
Dosa

Dosa esas suda Indiana disho facita kun pasta mixuro ek rizo e urdvigno. Lu aspektas quale la Franciana  krespo.

Lu esas populara e famoza disho por dejuneto en multa substati de suda India.
Ferry Cross the Mersey

**"Ferry Cross the Mersey"** (kelkafoye skribata *Ferry 'Cross the Mersey*) esas kansono skribita da Gerry Marsden.

Ol unesme registragesis da lua bando *[[Gerry and the Pacemakers]]* ed editesis en tarda 1964 en Britania ed en 1965 en Usa.  Ol sucesis ye amba lateri dil Atlantiko, atinginte numero sis en Usa e numero ok en Britania.

La kansono esas de la muzikalo-filmo samnoma.  Dum la meza-1990a yari, muzikala teatrajo anke titulizita *Ferry Cross the Mersey* naracis la Merseybeat-epoko di Gerry Marsden; ol unesmafoye pleesis en Liverpool ed anke pleesis en Britania, Australia, e Kanada.

"Mersey" referas la fluvio Mersey en nordwesta Anglia, olqua fluas aden la Irlandana Maro en Liverpool.  La Mersey-paromo vehas inter Liverpool e Birkenhead e Seacombe sur la peninsulo Wirral.

La kansono ofte misortografiesas kom "Ferry 'Cross the Mersey", ma segun la liriki dil kansono, la korekta titulo esas "Ferry Cross the Mersey".  "Cross" esas ne kontrakturo dil prepoziciono "across" (*trans*) ma imperativa verbo - "Ferry, cross the Mersey" (*Paromo, transirez la Mersey*).

En Usa, la titulo imprimesis sur omna 45-disketi - mem riedituri yardeki pos l'originala edito - kom "Ferry Across The Mersey".
Mariner 7

**Mariner 7** esis kosmosondilo di Usa.

Ol lansesis ye 27 di marto 1969; ye 5 di agosto 1969 ol atingis maxim proxima disto, 3430 km, de la surfaco di Marso. Ca sondilo e Mariner 6, qua atingis Marso kelka dii antee, kune prenis e transmisis 201 fotografuri, kovrante cirkume 20 procento di la surfaco, montranta regioni krateroza. Li anke observis infra-reda radiado, per quo konstatesis ke l'atmosfero di Marso esas grandaparte karbo-bioxo.
Io (satelito)

**Io** esas satelito di la planeto Jupitero. Ol deskovesis da Galileo Galilei en 1610, un de la quar sateliti di Jupitero deskovrita da lu, la maxim proxima a la planeto. Havante diametro 3630 km, ol esas la quaresme maxim granda satelito en la sunala sistemo.

Io esis explorata da Pioneer 10 en 1973 e Pioneer 11 en 1974, plu detaligite da Voyager 1 e Voyager 2 en 1979, e plusafoye da Galileo en 1995, Cassini-Huygens en 2000 e *[[New Horizons]]* en 2007.

Ol havas plu kam 400 aktiva volkani. Ca granda aktiveso, plu kam irga satelito o planeto en la sunala sistemo, esas la rezultajo di tiradi inter Jupitero e la altra Galileana sateliti (Europa, Ganimede e Kalisto), quo produktas varmigo en Io. Multa lavao-fluadi makulizas la surfaco; volkani sendas plumi de sulfo plura cent kilometri super la surfaco.
New Horizons

***New Horizons*** ("Nova Horizonti") esas kosmosondilo di Usa. Olua precipua skopo esis explorar la nana planeto Plutono ed olua sateliti.

## Voyajo
Ol lansesis ye 19 di januaro 2006, ed atingis eskapo-rapideso por livar la sunala sistemo; ol esis la maxim rapida objekto lansita de Tero. Ye 28 di februaro 2007 ol atingis maxim proximeso, 2,3 milion km, di Jupitero.

Ol hivernis dum la cetera voyajo vers Plutono, til decembro 2014.

## Plutono
En januaro 2015 komencis la fazo di proximesko a Plutono; ye 14 di julio di ta yaro ol preterpasis la planeto ye disto 12500 km, ed olua satelito Karono ye disto 28800 km; ol anke fotografis la mikra sateliti Nix, Hydra, Kerberos e Styx. Dum plura monati, til 25 di oktobro 2016, ol transmisis a Tero l'informeso ganita.

## Arrokoth

*New Horizons* pose voyajis vers la Kuiper-zono. Ye 1 januaro 2019 ol preterpasis Arrokoth (nomizita "Ultima Thule" til novembro 2019). Ca objekto, deskovrita en junio 2014, konsistas ek du fragmenti, longesi 21 km e 15 km.

*New Horizons* havas suficanta povo por funcionar til la 2030-yardeko, e povos explorar plusa objekti di la Kuiper-zono se tala objekti esos trovata proxim olua trajektorio.
Enceladus

**Enceladus** esas satelito di la planeto Saturno.

Ol deskovresis en 1789 da William Herschel. Ne-multo pri la satelito esis savata til la 1980-yardeko, kande Voyager 1 e Voyager 2 preterpasis ol. Plusa explorado facesis da Cassisi en 2005.

Olua diametro esas cirkume 500 km. Kun Dione, Tethys e Mimas, ol esas un de la notinda interna sateliti di Saturno. Ol sempre havas la sama latero vers la planeto. Enceladus esas en orbitala resono kun Dione, facante du orbiti cirkum Saturn dum ke Dione facas un orbito; to produktas forsata ecentrikeso di la orbito, kreanta varmigo di la satelito.

La rezultanta geologiala aktiveso esas observebla ye la surfaco. Plu kam cent "geyser"-i esas deskovrita, qui sendas aquo-vaporo ed altra materii aden spaco; kelka de la aquo retro-falas. La surfaco esas grandaparte kovrita per glacio, e la satelito tale esas un de la maxim reflektiva objekti en la sunala sistemo.
Silikono

**Silikono** (Angle: *silicone*) esas irga polimero qua inkluzas sintezala kompozuri kontenanta siloxani, grupo di atomi di siliko ed oxo, kombinata kun karbo, hidrogeno e kelkafoye altra elementi. Rezistanta a kaloro, li uzesas kom mastici od en glui, lubrifikivi, koquo-utensili, en protezi ed altra medikal uzi, ed en termal izolivi.

Frederic Stanley Kipping kreis la vorto *silicone* en 1901, por deskriptar polimero *polidifenilsiloxano*, (C6H5)2SiO por simileso di lua kemiala formulo a la ketono benzofenono C6H5)2CO.

On ne povas konfuzar "silikono" kun siliko: siliko esas kemial elemento, kontre ke silikoni esas kompozuri qui kontenas siliko.
Kalisto

**Kalisto** esas satelito di Jupitero. Ol esas un de la quar Galileana sateliti, deskovrita, kun Ganimede, Io ed Europa, en 1610 da Galileo Galilei.

Ol esas la triesme maxim granda satelito en la sunala sistemo, pos Ganimede e Titano (di Saturno). Olua diametro esas cirkume 4800 km.

La kosmosondili Pioneer 10 e Pioneer 11 pasis Kalisto, ma ne donis multa  informeso. Voyager 1 e Voyager 2 renkontris la satelito en 1979 e detale fotografis multo de la surfaco. En 1995 la sondilo Galileo arivis ye Jupitero e, til 2003, plurafoye preterpasis Kalisto, prenante fotografuri; en 2001 ol atingis disto 138 km de la surfaco. Plusa informeso transmisesis da Cassini-Huygens survoye a Saturno, e da *[[New Horizons]]* survoye a Plutono.

Kalisto esas en plu granda orbito (cirkume 1.880.000 km) kam la altra Galileana sateliti, e ne esas en orbitala resoneso (ne quale Io, Europa e Ganimede), do ne sufras varmigo pro tiradi de Jupitero e sateliti. Rezultajo esas ke la surfaco esas tre olda, havante nula volkani, ed esas multe kraterizita.
Louis Dewis

**Louis Dewis** (n. **Isidore Louis DeWachter** ye la 1ma di novembro 1872 til la 5ma di decembro 1946) esis Belga piktisto.

## Referi
Mashrafe Mortaza

**Mashrafe Bin Mortaza** (n. ye la 5ma di oktobro 1983) esas Bangladeshana kriketisto. Ilu ludas por la nacionala kriketo-esquado di Bangladesh, ed ank esas politikisto en lua lando.
Iapetus

**Iapetus** esas satelito di la Saturno, la triesme maxim granda de la sateliti di la planeto.

Ol deskovresis en 1671 da Giovanni Domenico Cassini. Il remarkis ke ol esas plu facile videbla ye la westa latero di Saturno, kam ye la estala latero. Il korekte konjektis ke la satelito sempre havas la sama latero vers Saturno, e ke Iapetus havas lumoza misfero e ne-lumoza misfero.

La nomo Iapetus sugestesis en 1847 da John Herschel, filio di William Herschel.

La kosmosondilo Cassini exploris la satelito en 2007. Iapetus havas granda orbito, cirkume 3.500.000 km, quo desfaciligis observado; la maxim proxima disto inter sondilo e satelito esis 1227 km.

La diametro esas cirkume 1500 km; ol havas multa krateri, di qua kin havas larjeso plu kam 350 km. Fotografuri montris la nucatra formo di Iapetus, havanta longa protuberanco cirkum la equatoro, alteso 13 km kun kelka somiti di alteso 20 km. Plura hipotezi esforcas explikar ca saliajo.
Paul Langevin

**Paul Langevin** (n. ye la 23ma di januaro 1872 til la 19ma di decembro 1946) esis Franca fizikisto. Ilu developis equaciono matematikala pri movado qua portas lua nomo.
Ilhabela

**Ilhabela** esas urbo en la stato Sao Paulo (stato)Sao Paulo, Brazilia. Segun la demografiala kontado di 2022, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 346,4 km². La municipo jacas en arkipelago konsistanta ek 19 insuli, insuleti e roki.

## Geografio

Municipo Ilhabela konsistas ek granda insulo, nomizita São Sebastião, havanta entote 337,37 km², altra tri insuli habitata (Buzios, havanta 7,39 km², Vitória, havanta 2,19 km², e Pescadores, havanta 0,2 km²) ed altra insuleti. Lua reliefo esas montoza, e granda parto dil insuli kovresas da foresti bone prezervata. La Statala Parko di Ilhabela (*Parque Estadual de Ilhabela*) kovras  hektari (270,25 km²), o 84% de la municipo. L'altitudo varias de 0 metro (marala nivelo) til 1378 metri.

La klimato di Ilhabela esas tropikala varma e humida (*Aw* segun la klimatala klasifikuro da Köppen). La mezavalora temperaturo en julio (vintro) esas 19,7°C, kontre ke la mezavalora temperaturo en februaro (somero) esas 26,4°C. Tamen, en alta regioni (super 1000 metri di altitudo) la temperaturi esas multe infre olta di litorala regioni.

La mezavalora yarala pluvo-quanto dil urbo esas 1646 mm, e la maxim pluvoza monato esas januaro, kun mezavalore 222 mm.

## Referi
Standardo di Europa

La **standardo di Europa** esas oficala flago kun 12 orea kinpinta steli (di qui un pinto orientizesas a supre) dispozita cirkle sur blua fundo.

Lu signifikas solidareso ed uniono inter la populi Europana.

Lu adoptesis ye la 9ma di decembro 1955 da la Konsilio di Europa. Depos la 1ma di januaro 1986 lu esas anke la simbolo di omna Europana Komunitati, pose di la Europana Komunitato e fine di Europan Uniono. Tale lu esas la standardo di du aparta interstata organizuri: la Konsilio di Europa (47 membra stati) e Europan Uniono (28 membra stati).
Bourvil

**André Raimbourg,** plu ofte konocata kom **Bourvil** (27ma di julio 1917 til la 23ma di septembro 1970) esis franca cinem-aktoro, kantisto e humuristo-komiko.

Ilu naskis ye la 25 julio 1917 e mortis ye la 23a septembro 1970 en Paris.

Ilu esas notora por sua rolo en filmi quala *Pas Si Bête* (1946), *Le Roi Pandor*, *Le Rosier de madame Husson* e *Miquete et sa mère* (1950), *Les Trois Mousquetaires* (1953), *Les Hussards* (1955) edc.

Ilu pleis en plu kam 50 filmi ed anke esis konocata teatro-aktoro.

Ilu mortis evanta 53 yari pro kancero.
Angers

**Angers** esas urbo en Loire-regiono, Francia, jacanta cirkume 300 km weste de Paris. Segun statistiki dil yaro 2020, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 42,7 km².

Nun, Angers esas importanta centro por inquesti pri agrokultivo, ed ank importanta industriala e komercala centro. Ol anke havas importanta kulturala vivo, pro lua universitati e fakultati - exemple l'injeniorarto-skolo *Arts et Métiers ParisTech* e la Katolika Universitato dil Westo (France: *Université Catholique de L'Ouest*, abreviuro UCO) - e muzei.

## Referi
Annaba

**Annaba**, antee nomizita **Bona**, esas portuala urbo en Aljeria. Segun statistiki dil yaro 2008, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 49 km².
Tethys

**Tethys** esas satelito di la planeto Saturno.

Ol deskovresis da Giovanni Domenico Cassini en 1684. Ol nomizesis, quale la sep precipua sateliti di Saturno, da John Herschel, filio di William Herschel qua deskovris Mimas ed Enceladus.

La kosmosondilo Pioneer 11 preterpasis Tethys ye disto cirkume 330.000 km, en 1979; Voyager 1 preterpasis on ye simila disto en 1980, e Voyager 2 ye disto 93.000 km en 1981. Cassini de 2004 plurafoye preterpasis ol; en 2005 ol atingis disto 1503 km.

La orbito di Tethys esas cirkume 295.000 km, la sama misfero sempre vers Saturno. Olua diametro esas cirkume 1050 km. Olua konstituceso preske tote esas aquo-glacio, e la glacioza surfaco esas reflektiva; Tethys esas inter la maxim reflektiva objekti en la sunala sistemo. La surfaco kovresas per kolini e krateri; un kratero, Odysseus, havas diametro 450 km. Grandega valo, Ithaca Chasma, havas longeso cirkume 2000 km (tri-quarimi de la disto cirkum la satelito) e profundeso 3 km.
Standardo di Francia

La **standardo di Francia** esas oficala flago kun tri egala vertikala bendi blua, blanka e reda. Lu surnomesas "trikolora standardo". Lu esas la nacional emblemo di Francia depos 1830 sen interrupto.

Lu inventesis lor la Franca revoluciono. La kolori blua e reda simbolizas la urbo Paris; la blanka simbolizas la rejo.

La Franca standardo inspiris multa landi qui adoptis standardi simila segun la tri vertikala bendi o la tri kolori.
Standardo di Irlando

La **standardo di Irlando** (Irlandane: *An Bhratach Náisiúnta*) esas la oficala flago di Republiko Irlando. Lu konsistas ek tri egala vertikala bendi verda, blanka ed oranjea.

Lu inspiresis da la trikolora, vertikal-benda standardo di Francia.

Lua tri kolori simbolizas:

* Verda: katolika movado por nacionala liberigo, tradicionala koloro di Irlando ("La Smeralda Insulo");
* Blanka: paco inter amba komunitati;
* Oranjea: decidiga vinko da la protestanta rejulo William la 3ma di Anglia kontre la katolika partisani di James la 2ma di Anglia.
Jalalabad

**Jalalabad** esas urbo en Afganistan, qua distas cirkume 150 km este de Kabul e 130 km weste de Peshawar, en Pakistan. Segun statistiki dil yaro 2014, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 122 km².
Wolverhampton Wanderers FC

**Wolverhampton Wanderers FC** od oficale **Wolverhampton Wanderers Football Club** (konocata kom *Wolves* / *[[Volfo|Volfi]]*) esas profesionala Angliana klubo futbalala de Wolverhampton.

Formacita kom *St Luke's F.C.* en 1877, li ludas che Molineux-Stadio depos 1889 e nun konkursas en la *Premier League*, la maxim alta nivelo di angla futbalo, pos ganir la EFL-Championkonkurso di 2017-18.

*Wolves* esis un ek la fondinta membri dil Angla Futbalo-Ligo en 1888. La klubo pasis 33 yari en la supra ligo de 1932 til 1965, lia maxim longa kontinua periodo ye ta nivelo. Dum la 1950a yari, li esis Ligo-championi trifoye (1953-54, 1957-58 e 1958-59), kun jeristo Stan Cullis. *Wolves* anke finis duesme en la Ligo kinfoye, maxim recente en 1959-60.

*Wolves* ganis la FA-Kupo quarfoye, maxim recente en 1960, e finis duesme quarfoye. La klubo anke ganis la *Football League*-Kupo dufoye, en 1974 e 1980.

En 1953, Wolves esis un ek la unesma klubi en Anglia qui instalis stadio-lumizilegi, e partoprenis che-televiziona "*floodlit friendlies*" kontre stranjera klubi inter 1953 e 1956, ante la kreeso dil Europana Kupo en 1955. Wolves atingis la quarimo-finali dil Europana Kupo 1959-60 e la mi-finali dil Europana Kupo de Kupo-ganinti 1960-61, e finis duesme dop Tottenham Hotspur FC en la finalo dil unesma UEFA-Kupo en 1972.

La tradicionala ludo-vestaro di Wolves konsistas ek orea kamizi e nigra kurta-pantaloni, plus la klub-insigno de un o plura volfi. Wolves havas longe-existanta rivalesi kun altra klubi en la West-Mezalandi, precipue kun West Bromwich Albion FC, kontre qua li konkursas la ludo "*Black Country Derby*".
Arles

**Arles** esas urbo en la regiono Provenco-Alpi-Azur-Rivo, Francia. Segun statistiki dil yaro 2022, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 758,93 km².
Randy Jackson

**Steven Randall "Randy" Jackson** (n. ye la 29ma di oktobro 1961) esas Usana kantisto, kompozisto e muzikisto, ex-membro de la bando The Jackson 5.
Weimar

**Weimar** esas urbo en la stato Turingia, Germania. Segun statistiki dil yaro 2017, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 84,48 km². Ol distas cirkume 80 km sud-weste de Leipzig e formacas ensemble kun l'urbi Erfurt e Jena la centro di metropolala regiono kun cirkume  habitanti.

## Historio
Ye la yaro 1919 Weimar esis la provizora chefurbo di yuna Germana republiko. Pro to on nomizas la Germana demokrata republiko inter 1919 e 1933 anke kom Republiko di Weimar.
Jena

**Jena** esas urbo en Germana stato Turingia. Segun statistiki dil yaro 2023, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 114,76 km².
Ashkan Dejagah

**Seyed Ashkan Dejagah** anke konocata kom **Ashkan Dejagah** (n. ye la 5ma di julio 1986) esas Iranana futbalisto qua ludas por la futbalo-klubo *Tractor S.C.* e por la nacionala futbalo-esquado di Iran.
Standardo di Japonia

La **standardo di Japonia** esas oficala standardo kun reda disko sur blanka fundo. La reda disko simbolizas la suno, quo materiigas la surnomo de Japonia: "la lando di la sulevanta suno".

Lu nomesas oficale *Nisshōki* (日章旗**<sup>?</sup>**, Japoniana standardo) o plu populare *Hinomaru* (日の丸の旗, *hi no maru no hata***<sup>?</sup>**, standardo kun sunala disko).
Standardo di Italia

La **standardo di Italia** esas la nacionala flago di Italia kun tri egala vertikala bendi verda, blanka e reda.

Esas plura hipotezi pri la signifiko di la standardo:

* Pos la Italiana kampanio di Napoléon Bonaparte, la Italiani inspiresus da la Franciana standardo por desegnar sua nacionala flago kun la kolori dil uniformi dil Lombardiani raliita a Napoléon. Pluse, verda esas anke la koloro preferata di Napoléon;
* La 18ma kanto dil Purgatorio di Dante Alighieri deskriptas Beatrica uzante la kolori dil la tri virtui: blanka por fido, verda por espero, reda por karitato. La standardo uzus ita kolori por montri la katolikeso dil naciono.
* En la Italiana skoli onu docas al pueri ke verda simbolizas la monti Apenini, blanka la nivo di Alpi e reda la sango dil martiri dil tri sendependiga militi di la 19ma yarcento.

Anekdote, kreita en 1889, la Pizza Marherita prezentas la tri kolori dil Italiana standardo.
Templo Mormona en Concepción

La **Templo di Concepción** esas templo dil Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi jacanta an urbo Concepción, regiono Biobío, Chili. La templo dedikesis ye la 28ma di oktobro 2018, da Russell M. Nelson, lor la prezidanto dil Eklezio.
Marta Baldó Marín

**Marta Baldó Marín** (n. ye la 8ma di aprilo 1979) esas Hispana gimnastikistino. Ensemble kun Estíbaliz Martínez Yerro, Nuria Cabanillas, Estela Giménez Cid, Lorena Guréndez García e Tania Lamarca Celada, el ganis l'unesma Olimpiala ora medalio pri ritmala gimnastiko por grupi de la historio, dum l'Olimpiala Ludi en Atlanta, 1996.
Krishna

**Krishna** (Sanskrite *कृष्ण*) en vishnuismo esas 10ma inkarnaco (avataro) di deo Vishnu.

Krishna esas precipua deajo en krishnaismo.
Édouard Philippe

**Édouard Charles Philippe**, advokato e politikisto n. ye la la 28ma di novembro 1970, esas Franca altranga statoficisto e politikisto. Il esis la chefministro di Francia de 2017 til 2020.
Boubou Cissé

**Boubou Cissé**, ekonomikisto e politikisto n. 1974, esis chefministro di Mali de la 23ma di aprilo 2019 til la 19ma di agosto 2020, kande ilu renuncis pos la stato-stroko qua revokis lora prezidanto Ibrahim Boubacar Keïta.
Soumeylou Boubèye Maïga

**Soumeylou Boubèye Maïga**, jurnalisto e politikisto n. ye la 8ma di junio 1954 mortinta ye la 21ma di marto 2022, esis chefministro di Mali de 2017 til 2019.
Tony Kanaan

**Antoine Rizkallah "Tony" Kanaan Filho** (n. ye la 31ma di decembro 1974) esas Brazilian automobilisto. Ilu vinkis l'automobila konkurso *500 Milii di Indianapolis* la yaro 2013.
Ritmala gimnastiko

**Ritmala gimnastiko** esas brancho de gimnastiko qua havas senfina posiblesi pri exercomovi, e kombinas elementi de gimnastiko, baleto e teatrala danso. L'exercomovi facesas en harmonio kun muziko, ed uzas kin diferanta sportal equipuri: balono, kordo, rubando, ringo e mazi, o povas uzar nula equipuro. La konkursi pri ritmala gimnastiko existas nur por mulieri, e la prizentadi povas durar de 75 sekundi (individuala prizentado) til 150 sekundi (por grupi di gimnastikisti).

L'unesma studii pri ritmala gimnastiko developesis dal filozofo Jean-Jacques Rousseau, ma erste dum la yari 1940ma komencis existar konkursi pri ol, komence en Sovietia. L'Internaciona Federuro pri Gimnastiko agnoskis ta sporto en 1961, komence sub la nomo **moderna gimnastiko**, e pose sub la nomo **ritmala sportala gimnastiko**. En 1980 ol divenis Olimpiala sporto, ed aparis unesmafoye dum l'Olimpiala Ludi en Moskva, 1980 kom demonstro-sporto. Erste em 1984 en Los Angeles eventis l'unesma individuala konkurso pri ritmala gimnastiko, e Kanadana atletino Lori Fung ganis l'unesma ora medalio. Dum l'Olimpiala Ludi en Atlanta eventis l'unesma konkurso pri ritmala gimnastiko por grupo. Hispana esquado, qua havis inter altri l'atletini Marta Baldó Marín e Nuria Cabanillas ganis la ora.
Philip Abelson

**Philip Hauge Abelson** (n. ye la 27ma di aprilo 1913 til la 1ma di agosto 2004) esis Usana fizikisto. Ilu deskovris kemiala elemento Neptunio.
Populo Yoruba

Le **Yoruba** (Yoruba: **Ìran Yorùbá**) esas etniala grupo qua habitas westal Afrika. Li konsistas entote en cirkume 94 milion personi. La maxim multa rezidas en Nigeria, ube li reprezentas cirkume 26% de la habitantaro, segun *The World Factbook*. Li esas un ek la maxim granda etniala grupi de Afrika. La maxim multa Yoruba parolas la linguo Yoruba, qua apartenas a linguala grupo Nijer-Kongo.

La diasporo Yoruba konsistas ek du precipua grupi; un ek li inkluzas recenta ekmigranti qui ekmigris precipue ad Usa ed Unionita Rejio pro ekonomiala motivi, de la yari 1960a til la yari 1980a. L'altra grupo esas la decendanti de sklavi sendita ad Amerika, exemple Kuba, Porto-Riko, Jamaika, Brazilia, edc.
Edgar Hilsenrath

**Edgar Hilsenrath** (n. ye la 2ma di aprilo 1926 til la 30ma di decembro 2019) esis Germana Juda skriptisto, qua transvivis holokausto.
George Pearson Smith

**George Pearson Smith** (n. ye la 10ma di marto 1941) esas Usana biologiisto e biokemiisto qua recevis la Nobel-premio pri kemio en 2018.
Adriane Galisteu

**Adriane Kelemen Galisteu Iódice** (n. ye la 18ma di aprilo 1973) esas Braziliana prizentistino di televiziono, aktorino ed ex-manekino.
Fabio Cannavaro

**Fabio Cannavaro** (n. ye la 13ma di septembro 1973) esas Italiana futbalisto. Dum lua kariero ilu ludis, inter altra futbalo-klubi, por *Juventus F.C.* e *Real Madrid C.F.*, e por la nacionala esquado di Italia de 1997 til 2010.
Brokanto di Lille

La **brokanto di [[Lille]]** esas populala evento qua eventas omnayare en Lille (nordala Francia) dum la semanofino dil unesma sundio di septembro. Lu aparis ye la 12ma yarcento. Omnayare lu aceptas inter du e tri milion vizitanti. Tale lu esas un ek la maxim granda asemblajo de Francia e la maxim granda brokanto de Europa.

Dum ca brokanto stacas 100 km de estalotabli e 10.000 vendanti. Dume onu povas partoprenar mimarotono, juar koncerti, amuzoferio (karuseli e.c.) ed abundanta restoreyi (restorieri e surstrada manjeyi) ube la tradicionala disho esas musli kun fritita potati (*pommes-frites*). La brokanto esas okaziono festar dum la tota nokto tra la urbo ed en olua multa drinkeyi.
Han Myeong-sook

**Han Myeong-sook**, n. ye la 24ma di marto 1944, esas Sud-Koreana politikistino. El esis l'unesma chefministrino di la lando, e guvernis de aprilo 2006 til marto 2007.
Hyun Soong-jong

**Hyun Soong-jong**, politikisto n. ye la 26ma di januaro 1919, esis chefministro di Sud-Korea de 1992 til 1993.