Duisburg

**Duisburg** esas urbo en la landeto Nordrhein-Westfalen, Germania.

Ol esas la maxim granda marfora portuo dil mondo, ed anke proxim Düsseldorf-Aerportuo.

Dum la frua Mezepoko ol esis rejala korto di la Franki, unesme mencionita skribe en 883.

Duisburg esas la rezulto di plura inkluzi di cirkondanta urbi ed urbeti.  Ol esas la dekekinesma maxim granda urbo en Germania e kinesma maxim granda urbo en Nordrhein-Westfalen, kun 486.855 rezidanti ye la fino di 2013.  Ol esas la centrala urbo dil metropolo Rhine-Ruhr.

La urbo esas famoza pro sua stal-industrio.  Omna fornegi en la Ruhr-areo nun situesas en Duisburg.  En 2000, 34,4% de gisfero en Germania produktesis ibe.  Ol anke havas granda biriferio, König.  La Universitato di Duisburg-Essen, kun 39.000 studenti, esas inter la dek max granda germana universitati.

### '''Nomo'''
La unesma silabo dil nomo forsan devenas del Germanala vorto "*dheus*", qua signifikas cirkume "aquoza areo" od "inundo-planajo".  Duisburg do forsan signifikas "fortifikita loko en la inundo-planajo".  Altra interpreto supozas ke la nomo derivesas del Anciena Germana "*duis*", "kolino".  Duisburg forsan signifikas cirkume "kastelo sur la kolino".  Tale, loko sur kolino super la Rheno, qua povus referar la loko dil nuna urbodomo.  Duisburggau (*Diuspurgau*) esis anke la nomo dil mezepoka *Gau* (lando-subdividuro) an la Basa Rheno.

### '''Geografio'''
Duisburg esas en la Basa Rhen-areo ye la kunflueyo di la Rheno e Ruhr proxim la *Bergisches Land*.  La urbo jacas alonge amba rivi di ta fluvii.

La sequanta urbi havas frontieri kun Duisburg: Oberhausen, Mülheim an der Ruhr, Ratingen, Düsseldorf, Meerbusch, Krefeld, Moers, Rheinberg, e Dinslaken.

Depos 1ma januaro 1975, Duisburg esas dividita aden sep distrikti (*Stadtbezirk*) de norde a sude:
* Walsum
* Hamborn
* Meiderich/Beeck
* Homberg/Ruhrort/Baerl
* Duisburg-Mitte
* Rheinhausen
* Duisburg-Süd
* Neumühl
Duisburg esas hemo di 85.000 homi di turka origino.  Altra evalui sugestas ke esas til 100.000 turki.  La nova Merkez-Moskeo konstruktesis per helpo de kontributo de 3,2 milion euri del EU e la stato Nordrhen-Westfalen.  Asiye Nur Fettahoğlu, turka-germana aktorino, naskis en Duisburg ye 12ma novembro 1980.

### '''Historio'''

Arkaeologiala studii montras ke la nunadia merkato-placo ja uzesis dum la 1ma yarcento.  Ol esas la precipua centrala komerceyo dil urbo depos la 5ma yarcento.  La urbo ipsa situesis ye la "Hellweg", importanta mezepoka komerco-voyo, ye vadeyo trans la Rheno.  La Romani ja gardis la vadeyo.
* 420: La Franki uzurpis la Romana habiteyo e rihabitis l'anciena parto dil urbo.
* 883: La Normandi konquestis Duisburg e restas tra la vintro.  Unesma historiala dokumento qua mencionas Duisburg.
Pro la favoroza geografiala loko dil urbo, palatinio konstruktesis e Duisburg balde grantesis la rejala charto di libera urbo.  Duisburg divenis membro dil Hansa-Ligo.  C. 1000 la fluvio Rheno movis adweste del urbo.  To finis la developo dil urbo kom komerceyo ed ol balde divenis quieta rural urbo.

La produkturi dal kartografo Gerardus Mercator e la fondo di universitato en 1655 establisis la famo dil urbo kom "Edukita Duisburg" ("*Duisburgum Doctum*").
* 1120: konstrukto dil urbo-muro
* 1279: "urbo-charto" grantita da Rejo Lothar III
* 1290 Duisburg divenis parto di Komtio (pos 1417 Dukio) Kleve
* 1445 atako da Arkiepiskopo-Elektisto Dietrich II von Moers di Köln impedesis
* 1566 Johannes Corputius kompletigas sua urbo-mapo di Duisburg.
* 1666 Duisburg en la Dukio Kleve divenas parto di Brandenburg-Prusia
La kresko di tabako- e texo-industrii dum la 18ma yarcento transformis Duisburg aden industrial centro.  Granda industrial kompanii quala fero- e stalo-produktala firmi (Thyssen e Krupp) influis la developo dil urbo.  Granda domo-arei proxim fabrikerii konstruktesos por laboristi e lia familii.

### '''Kulturo'''

Duisburg esas hosto di diversa kultural eventi.  Salianta esas la yarala "*Duisburger Akzente*", festivalo qua enfokigas moderna social, politikal e kultural temi.

Kun Düsseldorf, Duisburg esas rezideyo dil *[[Deutsche Oper am Rhein]]*, importanta operoteatro di Germania.  La orkestro *[[Duisburger Philharmoniker]]* esas germana orkestro kun internaciona reputeso.

Danke lua historio kom portuo e centro di komerco ed industrio, Duisburg ofras diversa arkitektural interesivi, quala la Germana Muzeo di Marfora Aquovoyi.  Esas anciena kirki quala "St Johann Baptist" en Duisburg-Hamborn, konstrukita en 900, e moderna edifici quala la Micro-Electronic-Centrum en Duisburg-Neudorf, konstruktita en 1995.  Altra interesivo esas la *[[Landschaftspark Duisburg-Nord]],* abandonita industrial komplexo apertita al publiko.  En la urbo-centro esas la Wilhelm Lehmbruck-Muzeo, la municipal teatro, e la butiko-strado "fonteno-milio".

Duisburg anke kontenas du botanikala gardeni, la *[[Botanischer Garten Duisburg-Hamborn]]* e la *[[Botanischer Garten Kaiserberg]]*, ultre plura municipal parki.

Esas plura jurnali qui raportas pri lokal eventi e politiko, inkluzanta la *[[Westdeutsche Allgemeine]]* (WAZ), la *[[Neue Ruhr Zeitung]]* (NRZ) e la *[[Rheinische Post]]* (RP).  La lokala radio-stationo "Radio Duisburg" esis la unesma lokala radio-brodkasterio en la germana stato Nordrhein-Westfalen.  Ol komencis brodkastar en 1990.

Esas lokal televizion-staciono ("STUDIO 47"), la unesma lokal staciono qua brodkastis en Nordrhein-Westfalia.  Ol komencis brodkastar en 2006.  En sua Duisburg-kontoro la WDR produktas lokal programi por la urbo Duisburg e Basa Rheno-regiono norde de Düsseldorf.  WDR esas parto dil germana televizion- e radio-reto ARD.

### '''Transporto'''

"Duisport" esas la max granda marfora portuo dil mondo.  Ol oficale egardesas kom "marportuo" pro ke marala navi iras a portui en Europa, Afrika e la Proxim Oriento.  Plura doki situesas ye la ekflueyo di la Ruhr ube ol kunfluas la Rheno.

Singlayare plu kam 40 milion tuni de diversa vari traktesas e plu kam 20.000 navi vizitas la portuo.  La publika portuo kovras areo de 7,4 km2.  Esas 21 doki qui kovras areo de 1,8 km2 e 40 kilometri de warfi.

Duisburg servesas da plura *[[autobahn]]*, kun 3 esta-westa voyi e 2 norda-suda voyi.  La autovoyi inkluzas la A3, A59, A40, A42 e A524.

La chefstaciono Duisburg Hbf servesas dal *[[InterCityExpress]]* ed *[[InterCity]]* longa-dista reti di *[[Deutsche Bahn]];* pluse linei S 1 e S 2 dil S-Bahn konektas Duisburg kun altra urbi dil Rheno-Ruhr-areo.

Stadtbahn-sistemo, tramvoyo-reto, ed autobus-sistemo, omna jerata da *[[Duisburger Verkehrsgesellschaft]],* provizas lokala servi.  Stadtbahn-lineo U79, la D-Bahn, esas konekto al vicina urbo Düsseldorf ed operacesas kun la Rheinbahn di Düsseldorf.  Omna S-Bahn, Stadtbahn ed autobus-linei operacesas sub la *[[Verkehrsverbund Rhein-Ruhr]]*.