1953

La yaro **1953** (MCMLIII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye jovdio segun Gregoriala kalendario. Ol esis la 953ma yaro di la duesma yarmilo, la 53ma yaro di la 20ma yarcento, e la 4ma yaro di la yari 1950a.

## Eventi
### [[Mondo]]
* 7ma di aprilo - Generala kunveno di Unionita Nacioni kooptas Dag Hammarskjöld kom chefo di UN.

### [[Europa]]
* 13ma di januaro - En Yugoslavia, establisesas ke la lego pri kooperativ administrado (*samoupravljanje*) esus la bazo di tota social ordino.
* 14ma di januaro - Josip Broz Tito divenas prezidanto di Republiko Socialista Federala Yugoslavia.
* 31ma di januaro - Norda Maro inundas en Nederlando ed sudal Anglia, e produktas  morti.
* 6ma di marto - Georgi Malenkov sucedas Stalin kom chefo di Sovietia.
* 14ma di marto - Nikita Hrushchyov divenas chefa-sekretario di Komunista Partiso di Sovietia.
* 21ma di marto - Antonín Zápotocký divenas prezidanto di Chekoslovakia.
* 2ma di junio - En Unionita Rejio Elizabeth Alexandra Mary kronizesas rejino Elizabeth la 2ma di Unionita Rejio che l'abadeyo di Westminster, London.
* 17ma di junio - Revolto en GDR 1953 kontre produkto-quoti
* 4ma di julio - Imre Nagy asumas kom chefministro di Hungaria.

### [[Azia]]
* 3ma di marto - Aviono De Havilland Comet de *Canadian Pacific Airlines* kolizionas en Karachi, Pakistan, e produktas 11 morti.
* 18ma di marto - Ter-tremo en Turkia produktas 250 morti.
* 29ma di mayo - Sir Edmund Hillary e Tenzing Norgay kom unesma homi rajuntas la somito di Monto Everest en Tibet.
* 3ma di julio - Hermann Buhl rajuntas la somito di Nanga Parbat, en Himalaya.
* 27ma di julio - Milito di Korea finas per armistico inter Usa, Popul-Republiko Chinia, Nord-Korea e Sud-Korea.
* 20ma di agosto - Sovietia explozas sua unesma hidrogena bombo.
* 9ma di novembro - Rejulo Norodom Sihanouk obtenas la nedependo di Kambodja.

### [[Afrika]]
* 8ma di aprilo - Jomo Kenyatta esas kondamnita a 7-yara enkarcerigo por partopreno en la revolto di le Mau Mau.
* 18ma di junio - Egiptia divenas republiko.
* 4ma til la 6ma di decembro - Kwame Nkrumah organizas la 4ma Pan-Afrikana Kongreso en Kumasi, Ghana.

### [[Nord-Amerika]]
* 7ma di januaro - En Usa, Harry S. Truman konfesas ke on developas hidrogena bombo.
* 20ma di januaro - Dwight D. Eisenhower komencas lua ofico kom prezidanto di Usa.
* 17ma di septembro - En Usa, unionita jemeli Carolyn Anne e Catherine Anne Mouton sucese separesas kirurgiale unesmafoye.
* decembro - Unesma *Playboy*-revuo publikigesas.

### [[Central Amerika]]
* 26ma di julio - Komenco di Kubana revoluciono: rebeli atakas kazerni en Moncada e Santiago de Cuba.

### [[Sud-Amerika]]
* 13ma di junio - Generalo Gustavo Rojas Pinilla kaptas povo en Kolumbia.
* 3ma di oktobro - Petrobras, publika kompanio Braziliana por explotar petrolo, kreesas dal prezidanto Getúlio Vargas.

## Naski
* 3ma di januaro - Mohammed Waheed Hassan, prezidanto di Maldivi

* 10ma di januaro - Pat Benatar, Usana kantistino
* 10ma di januaro - Bobby Rahal, Usan automobilisto
* 14ma di januaro - Denzil Douglas, chefministro di Santa Kitts e Nevis
* 20ma di januaro - Jeffrey Epstein, Usana kolokisto e sexuala kriminero (m. 2019)
* 21ma di januaro - Paul Allen, Usan entraprezisto, un ek la fondinti di *Microsoft* (m. 2018)
* 23ma di januaro - Pavlo Lazarenko, chefministro di Ukraina
* 26ma di januaro - Anders Fogh Rasmussen, chefministro di Dania
* 30ma di januaro - Laurentino Cortizo, prezidanto di Panama
* 31ma di januaro - Sergei Ivanov, ministro pri defenso di Rusia
* 1ma di februaro - Jocelerme Privert, provizora prezidanto di Haiti
* 6ma di februaro - Charles Thomson, Angla piktisto
* 13ma di februaro - Ljupčo Jordanovski, prezidanto di Norda Makedonia (m. 2010)
* 19ma di februaro - Cristina Fernández de Kirchner, prezidantino di Arjentinia

* 25ma di februaro - José María Aznar, chefministro di Hispania
* 26ma di februaro - Michael Bolton, Usana kantisto
* 27ma di februaro - Ian Khama, prezidanto di Botswana
* 28ma di februaro - Ingo Hoffmann, Brazilian automobilisto
* 28ma di februaro - Paul Krugman, Usan ekonomikisto, Nobel-laureato
* 3ma di marto - Zico, Braziliana futbalisto
* 4ma di marto - Emilio Estefan, Kubana muzikisto
* 5ma di marto - Katarina Frostenson, Sueda skriptistino e poetino
* 6ma di marto - Jan Kjærstad, Norvegiana skriptisto
* 6ma di marto - Madhav Kumar Nepal, chefministro di Nepal
* 7ma di marto - Anthony Carmona, prezidanto di Trinidad-e-Tobago
* 15ma di marto - Kumba Ialá, prezidanto di Guinea-Bisau (m. 2014)
* 15ma di marto - Olga Krauze, Rusa poetino, kantistino ed aktivistino pri HBTI
* 16ma di marto - Richard Stallman, kreinto di GNU-projeto
* 16ma di marto - Isabelle Huppert, Franc aktorino
* 19ma di marto - Lenín Moreno, prezidanto di Equador

* 23ma di marto - Chaka Khan, Usana kantistino
* 28ma di marto - Melchior Ndadaye, prezidanto di Burundi (m. 1993)
* 4ma di aprilo - Oleg Orlov, Rusa politikal aktivisto
* 7ma di aprilo - Brigi Rafini, chefa ministro di Nijer
* 11ma di aprilo - Guy Verhofstadt, chefministro di Belgia
* 11ma di aprilo - Andrew Wiles, matematikisto quo atestis la sentenco di Fermat
* 13ma di aprilo - Ahlam Mosteghanemi, Aljeriana skriptistino
* 13ma di aprilo - Abdoul Mbaye, chefministro di Senegal
* 18ma di aprilo - Rick Moranis, Kanadan aktoro

* 6ma di mayo - Tony Blair, chefministro di Unionita Rejio
* 11ma di mayo - Gordana Siljanovska-Davkova, prezidanto di Norda Makedonia
* 14ma di mayo - Norodom Sihamoni, rejulo di Kambodja
* 15ma di mayo - Mike Oldfield, Angla kompozisto
* 16ma di mayo - Pierce Brosnan, Irlandan aktoro
* 17ma di mayo - Qasım-Jomart Toqayev, chefministro di Kazakstan
* 24ma di mayo - Alfred Molina, Angla aktoro
* 25ma di mayo - Daniel Passarella, ex-futbalisto ed entrenisto Arjentiniana
* 3ma di junio - František Černík, Chekoslovakiana hokeisto
* 7ma di junio - Johnny Clegg, Sudafrikana kompozisto, kantisto ed antropologo (m. 2019)

* 8ma di junio - Ivo Sanader, chefministro di Kroatia
* 10ma di junio - Yevgenia Debryanskaya, Rusa skriptistino e HBTI-aktivistino
* 10ma di junio - John Edwards, Usana senatano
* 13ma di junio - Tim Allen, Usan aktoro
* 21ma di junio - Benazir Bhutto, chefministro di Pakistan (m. 2007)
* 22ma di junio - Cyndi Lauper, Usana kantistino ed aktorino
* 23ma di junio - Armen Sargsyan, chefministro di Armenia
* 24ma di junio - William Esco Moerner, Usana fiziko-kemiisto, Nobel-laureato
* 1ma di julio - Lawrence Gonzi, chefministro di Malta
* 1ma di julio - Jadranka Kosor, chefministrino di Kroatia
* 4ma di julio - Pavel Bakus, Chekoslovakiana hokeisto
* 15ma di julio - Jean-Bertrand Aristide, ex-prezidanto di Haiti

* 1ma di agosto - Robert Cray, Usana kantisto
* 1ma di agosto - Bill Lewis, Angla piktisto e poeto
* 8ma di agosto - Viktor Avilov, Rusa aktoro (m. 2004)
* 8ma di agosto - Nigel Mansell, Angla automobilisto di Formulo 1
* 9ma di agosto - Jean Tirole, Franca ekonomikisto, Nobel-laureato
* 11ma di agosto - Chen Danqing, Chiniana piktisto
* 14ma di agosto - James Horner, kompozisto por cinemo (m. 2015)
* 17ma di agosto - Herta Müller, Rumana skriptisto, Nobel-laureato
* 23ma di agosto - Artūras Paulauskas, prezidanto di Lituania
* 25ma di agosto - Teburoro Tito, prezidanto di Kiribiati
* 26ma di agosto - Edward Lowassa, chefa ministro di Tanzania (m. 2024)
* 1ma di septembro - Witold Paszt, Polona kantistulo (m. 2022)
* 3ma di septembro - Jean-Pierre Jeunet, Franca filmifisto
* 21ma di septembro - Lars Saabye Christensen, Dana skriptisto

* 22ma di septembro - Ségolène Royal, Franca politikistino
* 26ma di septembro - Bill Skate, chefministro di Papua-Nova-Guinea (m. 2006)
* 27ma di septembro - Robbie Shakespeare, Jamaikana muzikisto (m. 2021)
* 28ma di septembro - Otmar Hasler, chefministro di Liechtenstein
* 2ma di oktobro - Ernest Bai Koroma, prezidanto di Sierra Leone
* 4ma di oktobro - Tchéky Karyo, Turka-Francian aktoro e muzikisto (m. 2025)
* 9ma di oktobro - Tony Shalhoub, Usan aktoro
* 10ma di oktobro - Mieczysław Zub, Polona serial-ocidero (m. 1985)
* 15ma di oktobro - Tito Jackson, Usana kantisto (The Jacksons) (m. 2024)
* 16ma di oktobro - Paulo Roberto Falcão, Braziliana futbalisto
* 13ma di novembro - Golab Adineh, Iranan aktorino
* 13ma di novembro - Andrés Manuel López Obrador, prezidanto di Mexikia

* 14ma di novembro - Dominique de Villepin, chefministro di Francia
* 16ma di novembro - Zigmantas Balčytis, chefministro di Lituania
* 30ma di novembro - June Pointer, Usana kantistino (The Pointer Sisters) (m. 2006)
* 1ma di decembro - Victor Ambros, Usana Nobel-laureato pri fiziologio o medicino en 2024
* 8ma di decembro - Kim Basinger, Usan aktorino
* 9ma di decembro - John Malkovich, Usan aktoro e filmifisto
* 17ma di decembro - Olexandr Beliavski, Ukrainana shakoludisto
* 26ma di decembro - Toomas Hendrik Ilves, prezidanto di Estonia
* 26ma di decembro - Leonel Fernández Reyna, prezidanto di Dominikana Republiko
* 28ma di decembro - Richard Clayderman, Franca pianisto
* 31ma di decembro - Kadré Désiré Ouédraogo, chefa ministro di Burkina Faso
* Ely Ould Mohamed Vall, prezidanto di Mauritania (m. 2017)
* Hussein Arnous, chefministro di Siria
* Krzysztof Bartnicki, Polona jurnalisto e prizentisto televizionala
* Thierry Bisch, Franca piktisto
* Christiane Erlemann, Germana urbal aranjistino e feministino

## Morti

* 16ma di januaro - Artur Śliwiński, chefministro di Polonia (n. 1877)
* 28ma di januaro - James Scullin, chefministro di Australia (n. 1876)
* 20ma di februaro - Francesco Saverio Nitti, chefministro di Italia (n. 1868)
* 24ma di februaro - Gerd von Rundstedt, Germana marshalo (n. 1875)
* 5ma di marto - Stalin, diktatoro di Sovietia (n. 1879)
* 5ma di marto - Sergei Prokofyev, Rusa pianisto e kompozisto (n. 1891)
* 14ma di marto - Klement Gottwald, chefministro di Chekoslovakia (n. 1896)
* 20ma di marto - Graciliano Ramos, Braziliana skriptisto (n. 1892)
* 23ma di marto - Raoul Dufy, Franca piktisto (n. 1877)
* 4ma di aprilo - Rejulo Carol la 2ma di Rumania (n. 1893)
* 9ma di aprilo - Stanisław Wojciechowski, prezidanto di Polonia (n. 1869)
* 29ma di aprilo - Alice Prin, Franca manekinino, kantistino e piktistino (n. 1901)
* 29ma di aprilo - Moïse Kisling, Polona-Franciana piktisto (n. 1891)
* 14ma di mayo - Yasuo Kuniyoshi, Japoniana piktisto (n. 1889)

* 16ma di mayo - Django Reinhardt, Belga jazo-gitaristo (n. 1910)
* 31ma di mayo - Vladimir Tatlin, Rusa-Ukrainana-Sovietiana piktisto (n. 1885)
* 15ma di junio - Muhammad Loutfi Goumah, Egiptiana skriptisto (n. 1886)
* 19ma di junio - Norman Ross, Usana natisto (n. 1895)
* 30ma di junio - Elsa Beskow, Sueda skriptistino (n. 1874)
* 20ma di julio - Dumarsais Estimé, prezidanto di Haiti (n. 1900)
* 26ma di julio - Nikolaos Plastiras, chefministro di Grekia (n. 1883)
* 15ma di septembro - Isaías Medina Angarita, prezidanto di Venezuela (n. 1897)
* 27ma di septembro - Hans Fritzsche, Germana naziisto (n. 1900)
* 28ma di septembro - Edwin Hubble, Usan astronomo (n. 1889)
* 1ma di oktobro - Luis Alberto Riart, prezidanto di Paraguay (n. 1880)
* 2ma di oktobro - John Marin, Usana piktisto (n. 1870)
* 12ma di oktobro - Hjalmar Hammarskjöld, chefministro di Suedia (n. 1862)
* 5ma di novembro - Vladimir Bakaleinikov, Rusa kompozisto (n. 1885)
* 8ma di novembro - Ivan Bunin, Rusa skriptisto, Nobel-laureato (n. 1870)
* 27ma di novembro - Eugene O'Neill, Usana skriptisto, Nobel-laureato (n. 1888)
* 30ma di novembro - Francis Picabia, Franca poeto e piktisto (n. 1879)
* 19ma di decembro - Robert Andrews Millikan, Usana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1868)
* 23ma di decembro – Lavrenti Beria, Gruziana e Sovietiana politikisto (n. 1899)
* 27ma di decembro - Şükrü Saracoğlu, chefministro di Turkia (m. 1887)
* Mihail Milner, Rusa pianisto e kompozisto (n. 1886)

## Nobel-premiiziti
*Fiziko: Frits Zernike
*Kemio: Hermann Staudinger
*Fiziologio o Medicino: Hans Adolf Krebs, Fritz Albert Lipmann
*Literaturo: Winston Churchill
*Paco: George Catlett Marshall

## Referi