5ma di mayo

Videz quo ligesas adhike (che utensili). - A pagino di yaro.

La **5ma di mayo** esas la 125ma dio di la yaro (126ma en bisextila yari) segun Gregoriala kalendario. Restas 240 dii til la fino di la yaro.
----
## Dio

## Eventi
* 1260 - Kublai Khan divenas postulanto a Mongola imperio pos la morto di Möngke Khan.
* 1862 - *[[Cinco de Mayo]]*: che Batalio di Puebla, Mexikiani vinkas Franca trupi qui intervenabis en Mexikia.
* 1891 - En New York, Carnegie-halo oficale apertesas.
* 1912 - Komencas l'Olimpiala Ludi en Stockholm, Suedia.
* 1930 - Gandhi arestesas da Britaniani. Lua aresto efektigas sediicii en tota India.
* 1936 - Trupi del rejio Italia okupas Addis Ababa.
* 1942 - Duesma mondomilito: komencas la Batalio di Corregidor inter Usana e Japoniana trupi en Filipini.
* 1945 - Duesma mondomilito: habitantaro di Praha revoltas kontre Nacional-socialista okupado.
* 1949 - Europana Komisitaro fondesas.
* 1955 - West-Germania divenas suverena stato.
* 1960 - Ahmadou Ahidjo divenas prezidanto di Kamerun.
* 1961 - Alan Shepard divenas l'unesma Usan astronauto en kosmo.
* 1996 - José María Aznar divenas chefministro di Hispania.
* 1998 - Francia signatas pakto en Noumea por transferar povo a lokala habitanti di Nova-Kaledonia.
* 2011 - En Brazilia, supra federala tribunalo agnoskas samasexua mariajo.
* 2014 - Militanti di Boko Haram ocidas cirkum 300 personi dum noktala ataki en l'urbi Gamboru e Ngala, en la stato Borno, Nigeria.
* 2015 - Pos plu kam 50 yari voyaji tra paromi inter Usa e Kuba posibligesas.
* 2016 - Pos preske 1 monato, quar driftinta naufrajinti de Kiribati sokursesas en Insuli Marshall.
* 2017 - Atako da militanti de la grupo Boko Haram proxim la lago Chad mortigas 9 soldati. En kontreatako, l'armeo di Chad mortigas cirkume 40 gerileri* de Boko Haram.
* 2018 - NASA lansas kosmoprobilo *[[InSight]]* vers Marso, ube ol arivos en novembro por explorar la subsulo de la planeto.
* 2019 - Acidento kun aviono Sukhoi Superjet 100 de la kompanio Aeroflot dum la terveno che l'aeroportuo *Sheremetyevo* en Moskva produktas la morto di 41 ek la 78 personi en nave.

## Naski
* 1210 - rejulo Afonso la 3ma di Portugal (m. 1279)
* 1599 - Oliver Cromwell, Angla politikisto (m. 1658)
* 1752 - Johann Tobias Mayer, Germana fizikisto e matematikisto (m. 1830)
* 1805 - José Ballivián, prezidanto di Bolivia (m. 1852)
* 1813 - Søren Kierkegaard, Dana filozofo e teologo (m. 1855)
* 1818 - Karl Marx, Germana filozofo (m. 1883)
* 1846 - Henryk Sienkiewicz, Polona skriptisto, Nobel-laureato (m. 1916)
* 1856 - Alejandro Woss y Gil, prezidanto di Dominikana Republiko (m. 1932)
* 1857 - António Teixeira de Sousa, chefministro di Portugal (m. 1917)
* 1875 - John Fabian Carlson, Sueda-Usana piktisto (m. 1947)
* 1883 - Eleazar López Contreras, prezidanto di Venezuela (m. 1973)
* 1886 - Kostaq Kotta, chefministro di Albania (m. 1947)
* 1891 - Mihail Bulgakov, Rusa-Sovietiana skriptisto (m. 1940)
* 1893 - Farabundo Martí, Salvadorana revolucionero (m. 1932)
* 1914 - Tyrone Power, Usan aktoro (m. 1958)
* 1916 - Zail Singh, prezidanto di India (m. 1994)
* 1919 - Georgios Papadopulos, chefministro di Grekia (m. 1999)
* 1921 - Arthur Leonard Schawlow, Usana fizikistulo, Nobel-laureato (m. 1999)
* 1922 - Adil Çarçani, chefministro di Albania (m. 1997)
* 1927 - Charles Rosen, Usana pianisto e skriptisto (m. 2012)
* 1928 - Pierre Schoendoerffer, Franca filmifisto e skriptisto (m. 2012)
* 1933 - Ratnasiri Wickremanayake, chefa ministro di Sri-Lanka (m. 2016)
* 1934 - Henri Konan Bédié, prezidanto di Ivora Rivo (m. 2023)
* 1937 - Trần Đức Lương, prezidanto di Vietnam
* 1943 - Michael Palin, Britanian aktoro
* 1946 - Beth Carvalho, Braziliana kantistino e kompozistino (m. 2019)
* 1947 - Malam Bacai Sanhá, prezidanto di Guinea-Bisau (m. 2012)
* 1950 - Googoosh, Iranana aktorino e kantistino
* 1956 - Kamagurka, Belga kartunisto, skriptisto pri teatro e piktisto
* 1959 - Ian McCulloch, Angla kantisto, muzikisto e kompozisto (Echo & the Bunnymen)
* 1960 - Jorge Fernando Quiroga Ramírez, prezidanto di Bolivia
* 1963 - James LaBrie, Kanadana muzikisto e kantisto (Dream Theater)
* 1966 - Sergei Stanishev, chefministro di Bulgaria
* 1968 - Bohdana Froliak, Ukrainana kompozisto
* 1972 - Brigitta Boccoli, Italian aktorino
* 1990 - Ana Šimic, Kroatian atletino
* 1998 - Arina Sabalienka, Bielorusa tenisistino

## Morti
* 1309 - Carlo la 2ma, rejulo di Napoli (n. 1254)
* 1821 - Napoléon Bonaparte (n. 1769)
* 1873 - Jerónimo Carrión, prezidanto di Equador (n. 1804)
* 1881 - Zygmunt Sidorowicz, Polona piktisto (n. 1846)
* 1886 - Emily Dickinson, Usana skriptisto (n. 1830)
* 1901 - Mariano Ignacio Prado, prezidanto di Peru (n. 1826)
* 1921 - Alfred Hermann Fried, Austriana skriptisto e pacifisto, Nobel-laureato (n. 1864)
* 1942 - Habib Pacha Es-Saad, Libanana politikisto (n. 1867)
* 1945 - Tytus Czyżewski, Polona piktisto (n. 1880)
* 1959 - Carlos Saavedra Lamas, Arjentiniana politikisto, Nobel-laureato pri paco (n. 1878)
* 1975 - Moe Howard, Usan aktoro e komediisto (n. 1897)
* 1977 - Ludwig Erhard, kancelero di Germania (n. 1897)
* 1983 - Anton Buttigieg, prezidanto di Malta (n. 1912)
* 1994 - Mário Quintana, Braziliana skriptisto e tradukisto (n. 1906)
* 1995 - Mihail Botvinnik, Rusa shakoludo-championo (n. 1911)
* 2002 - Hugo Banzer Suárez, diktatoro di Bolivia (n. 1926)
* 2004 - Thea Beckman, Nederlandana skriptisto (n. 1923)
* 2010 - Umaru Yar'Adua, prezidanto di Nigeria (n. 1951)
* 2017 - Ely Ould Mohamed Vall, prezidanto di Mauritania (n. 1953)
* 2018 - Ermanno Olmi, Italiana filmifisto (n. 1931)
* 2020 - Millie Small, Jamaikana kantistino (n. 1947)
* 2024 - Bernard Hill, Britanian aktoro (n. 1944)
* 2024 - César Luis Menotti, Arjentiniana futbalisto ed entrenisto (n. 1938)

## Referi