12ma di agosto

Videz quo ligesas adhike (che utensili). - A pagino di yaro.

**12 di agosto** esas la 224ma dio di la yaro (225ma en bisextila yari) segun Gregoriala kalendario. Restas 141 dii til la fino di la yaro.
----
## Dio

## Eventi
* 1281 - Chiniana floto qua navigis por konquestar Japonia perisas pro uragano.
* 1831 - Pos minaco di milital interveno Franca, Nederlando signatas pafo-ceso e konkordas pri retretar lua trupi de Belgia.
* 1772 - Volkano Papandayan eruptas en Java e krulas partale. L'avalancho de eskombri mortigas mili de personi.
* 1849 - Hungara armeo kapitulacas ad Austriani e Rusi.
* 1898 - Milito Hispana-Usana: Usa e Hispania paktas pri pafo-ceso.
* 1908 - Henry Ford konstruktas l'unesma automobilo *modelo T*.
* 1928 - Finas la Someral Olimpiala Ludi en Amsterdam, Nederlando.
* 1960 - *Echo 1*, unesma artificala satelito por telekomuniko lansesas en Terala orbito.
* 1984 - Finas l'Olimpiala Ludi en Los Angeles, Usa.
* 1985 - Aviono Boeing 747 de Japan Airlines kolizionas kontre du protuberanci di monto Takamagahara, che prefektio Gunma, Japonia. To produktos la morto di tota 15 kruani e plusa 505 de la 509 voyajanti.
* 2000 - Rusa submara navo "Kursk" sinkas pos explozo che maro di Barentz. To produktos la morto di lua 118 kruani, di qui 23 mortos kelka dii pos l'acidento, pro manko di oxo.
* 2003 - Finas Ido-konfero 2003 en Grossbothen, Germania.
* 2012 - Finas la Someral Olimpiala Ludi en London.
* 2013 - Finas Ido-konfero en Ouroux, Francia.
* 2016 - Dek e un explozi dum la nokto di la 11ma e l'auroro di la 12ma di agosto en Puket e Hua Hin, Tailando, mortigas adminime 4 personi e vundas deki de homi. On suspektas ke l'atakeri esas enemiki del uniono di militisti qui guvernas la lando.
* 2017 - En Virginia, Usa, eventas konflikti inter membri de grupo Ku Klux Klan ed altra rasisti, e grupi qui kombatas rasismo. Dum demonstro di grupo kontre rasismo, viro lansas automobilo kontre turbo, mortigas muliero e vundas plusa 19 personi.
* 2018 - Rusia, Kazakstan, Azerbaijan, Iran e Turkmenistan signatas konvenciono pri Kaspia, qua finas 20-yara konkurso pri lua stando.
* 2022 - En Chautauqua, Nova-York, Usa, Salman Rushdie, Britanian-Usana skriptisto naskinta en India, vundesas per kultelo plurafoye ante diskursar che lokala edukerio.

## Naski
* 1762 - Rejulo George la 4ma di Unionita Rejio (m. 1830)
* 1816 - Ion Ghica, chefministro di Rumania (m. 1897)
* 1856 - Eduardo Dato e Iradier, chefministro di Hispania (m. 1921)
* 1866 - Jacinto Benavente, Hispana skriptisto, Nobel-laureato (m. 1954)
* 1871 - Gustavs Zemgals, prezidanto di Latvia (m. 1939)
* 1881 - Cecil B. DeMille, Usana filmifisto (m. 1959)
* 1887 - Erwin Schrödinger, Austriana fizikisto, Nobel-laureato (m. 1961)
* 1907 - Miguel Torga, Portugalana skriptisto (m. 1995)
* 1907 - Benjamin Henry Sheares, prezidanto di Singapur (m. 1981)
* 1910 - Yusof bin Ishak, prezidanto di Singapur (m. 1970)
* 1911 - Cantinflas, Mexikiana komediisto (m. 1993)
* 1924 - Muhammad Zia-ul-Haq, prezidanto di Pakistan (m. 1988)
* (o la 19ma di agosto) 1882 - George Wesley Bellows, Usana piktisto (m. 1925)
* 1936 - Gabriel Matzneff, Franca skriptisto
* 1936 - André Kolingba, prezidanto di Centrafrika (m. 2010)
* 1939 - George Hamilton, Usan aktoro
* 1939 - Sushil Koirala, chefministro di Nepal (m. 2016)
* 1942 - Martin Seligman, Usana psikologo
* 1948 - Mizengo Pinda, chefa ministro di Tanzania
* 1949 - Fernando Collor de Mello, prezidanto di Brazilia
* 1949 - Mark Knopfler, Skota muzikisto, gitaristo (Dire Straits)
* 1954 - François Hollande, prezidanto di Francia
* 1963 - Ochirin Demberel, Mongoliana boxisto
* 1965 - Peter Krause, Usan aktoro
* 1969 - Tanita Tikaram, Britaniana kantistino
* 1971 - Pete Sampras, Usana tenisisto
* 1975 - Casey Affleck, Usan aktoro e filmifisto
* 1979 - Michal Dvořák, Cheka hokeisto
* 1985 - Osmany Juantorena, Kubana volebalisto
* 1990 - Mario Balotelli, Italiana futbalisto
* 1990 - Miroslav Forman, Cheka hokeisto
* 1991 - Michal Bulíř, Cheka hokeisto
* 1999 - Jule Niemeier, Germana tenisistino
* 2005 - Alyona Glotova, Rusa gimnastikistino

## Morti
* 30 aK - Kleopatra, faraono di anciena Egiptia (n. 69 aK)
* 875 - Rejulo Louis la 2ma, rejulo di Italia e Santa Romana imperiestro (n. 825)
* 1484 - Papo Sixtus la 4ma (n. 1414)
* 1612 - Giovanni Gabrieli, italiana kompozisto (n. c.1554 o 1557)
* 1674 - Philippe de Champaigne, Franca piktisto (n. 1602)
* 1689 - Papo Inocentius la 11ma (n. 1611)
* 1750 - Rachel Ruysch, Nederlandana piktistino (n. 1664)
* 1827 - William Blake, Angla poeto e piktisto (n. 1757)
* 1848 - George Stephenson, Britanian injenioro, pioniro di lokomotivo (n. 1781)
* 1900 - Wilhelm Steinitz, unesma oficala shakoludo-championo (n. 1836)
* 1901 - Francesco Crispi, chefministro di Italia (n. 1818)
* 1911 - Jozef Israëls, Nederlandana piktisto (n. 1824)
* 1922 - Arthur Griffith, Irlandana politikisto (n. 1872)
* 1939 - Eulalio Gutiérrez Ortiz, prezidanto di Mexikia (n. 1881)
* 1946 - Serge Sudeikin, Rusa piktisto (n. 1882)
* 1955 - Thomas Mann, Germana skriptisto, Nobel-laureato en 1929 (n. 1875)
* 1955 - James Batcheller Sumner, Usana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1887)
* 1964 - Ian Fleming, kreinto di karaktero *James Bond* (n. 1908)
* 1973 - Walter Rudolf Hess, Suisa fiziologiisto, Nobel-laureato (n. 1881)
* 1973 - Karl Ziegler, Germana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1898)
* 1979 - Ernst Boris Chain, Britaniana ciencisto, Nobel-laureato pri fiziologio o medicino (n. 1906)
* 1982 - Tomás Romero Pereira, prezidanto di Paraguay (n. 1886)
* 1988 - Jean-Michel Basquiat, Usan artisto (n. 1960)
* 1989 - William Bradford Shockley, Usana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1910)
* 1991 - Andrzej Łuczeńczyk, Polona skriptisto (n. 1945)
* 1992 - John Cage, Usana kompozisto (n. 1912)
* 2004 - Godfrey Hounsfield, Britanian injenioro, Nobel-laureato (n. 1919)
* 2009 - Les Paul, Usana muzikistulo (n. 1915)
* 2010 - Guido de Marco, prezidanto di Malta (n. 1931)
* 2014 - Lauren Bacall, Usan aktorino (n. 1924)
* 2022 - Wolfgang Petersen, Germana filmifisto e cenaristo (n. 1941)

## Referi