1945

La yaro **1945** (MCMXLV per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye lundio segun Gregoriala kalendario. Ol esis la 945ma yaro di la duesma yarmilo, la 45ma yaro di la 20ma yarcento, e la 6ma yaro di la yari 1940a.

## Eventi
### [[Mondo]]
* 20ma di aprilo - Ligo di la nacioni finas existar.
* 25ma di aprilo - Unionita Nacioni fondesas.
* 8ma di mayo - Duesma mondomilito finas en Europa.
* 26ma di junio - La charto dil Unionita Nacioni aceptesas.
* 16ma di novembro - UNESCO fondesas.

### [[Europa]]
* 5ma di januaro - Sovietia agnoskas nova guvernerio di Polonia.
* 12ma di januaro - Duesma mondomilito: Granda atako di Sovietian armeo kontre Germana trupi este de Europa.
* 17ma di januaro - Sovietia okupas Warszawa.
* 20ma di januaro - Hungaria abandonas Duesma mondomilito e signatas armistico.
* 23ma di januaro - Duesma mondomilito: Admiralo Karl Dönitz lansas Operaco Hannibal, por evakuar trupi e Germana civitani de Kurlando.
* 25ma di januaro - Duesma mondomilito: En Ardeni, Francia, la lasta kontre-atako da Germana trupi finas. Germani vinkesas e retretas vers la "Lineo Siegfried".
* 27ma di januaro - Duesma mondomilito: Koncentreyo di Auschwitz-Birkenau liberigesas da Sovietiana trupi.

* 3ma di februaro - Duesma mondomilito: Usan avioni bombardas Berlin.
* 4ma til la 11ma di februaro - Winston Churchill, Iosif Stalin e Franklin Delano Roosevelt partoprenas Yalta-konfero. La konfero diskutas futuro di Germania.
* 13ma til la 15ma di februaro - Duesma mondomilito: Westala federiti uzas plu kam 3900 tuni incendiala bombi por bombardar Dresden. L'atako destruktas 6,5 km² del centro dil urbo, e produktas de  til  morti.
* 13ma di februaro - Duesma mondomilito: Sovietiani okupas Budapest, Hungaria.
* 4ma di marto - Finlando deklaras milito kontre nacional-socialista Germania.
* 7ma di marto - Duesma mondomilito: En Germania, Usan armeo trairas Rheno.
* 4ma di aprilo - Duesma mondomilito: Westala federiti komencas atako por liberigar Nederlando.
* 9ma di februaro - Duesma mondomilito: Eventas la lasta granda kombato en nordal Italia.
* 13ma di aprilo - Duesma mondomilito: Reda Armeo konquestas Wien.
* 16ma di aprilo - Duesma mondomilito: Sovietia komencas la lasta atako kontre Berlin.
* 17ma di aprilo - Duesma mondomilito: Braziliana trupi kaptas Montese, en Italia de la kontrolo di nacional-socialista Germania.
* 20ma di aprilo - Duesma mondomilito: Usana trupi kaptas Leipzig, Germania.
* 25ma di aprilo - Duesma mondomilito: Milito inter Finlando e Naziista Germania finas en Laponia.
* 25ma di aprilo - Sovietiana trupi siejas Berlin komplete.
* 27ma di aprilo - Duesma mondomilito: Benito Mussolini kaptesas da Italiana partisani en Dongo, Lombardia.
* 28ma di aprilo - Duesma mondomilito: Italiana partizani fusilagas Benito Mussolini e lua amoratino Claretta Petacci, e pozigas la kadavri en Milano che Piazzale Loreto.
* 29ma di aprilo - Duesma mondomilito: Braziliana trupi liberigas urbeto Fornovo di Taro, en Italia.
* 29ma di aprilo - Adolf Hitler ed Eva Braun mariajas su en Berlinala kazemato.
* 29ma di aprilo - Duesma mondomilito: Usana trupi liberigas koncentreyo di Dachau.
* 30ma di aprilo - Adolf Hitler e lua spozino Eva Braun su-ocidas en Berlin.
* 1ma di mayo - Joseph Goebbels e lua spozino su-ocidas, depos mortigar lia 6 filii.
* 2ma di mayo - Sovietiana trupi okupas Berlin. Soldati hisas Sovietiana flago en kancelereyo di Reich.
* 2ma di mayo - Nova-Zelandana trupi okupas Trieste, en Italia.
* 4ma di mayo - Duesma mondomilito: Milito finas en nordwestal Europa, kande Germana delegitaro subskribas akto pri paco en Lüneburg.
* 5ma di mayo - Duesma mondomilito: habitantaro di Praha revoltas kontre Nacional-socialista okupo.
* 7ma di mayo - Germana generalo Alfred Jodl signatas kapitulaco en Reims, Francia. Ye la sequanta dio, la 8ma di mayo divenas la *Dio di la Vinko*, l'oficala dato dil fino di la duesma mondomilito en Europa.
* 9ma di mayo - En Norvegia, Vidkun Quisling enkarcerigesas.
* 14ma di mayo - Emil Hácha, lasta chefo di la marioneto-stato Protektorato di Bohemia e Moravia kaptesas ed enkarcerigesas en Praha.
* 23ma di mayo - Heinrich Himmler, chefo di Germana Gestapo, su-ocidas.
* 7ma di junio - Rejulo Haakon la 7ma di Norvegia retroiras de London a Oslo.
* 17ma di julio til la 2ma di agosto - Eventas Potsdam-konfero, ube federiti de la duesma mondomilito decidos futuro di Germania.
* 31ma di julio - Pierre Laval, ex-chefministro di Francia di Vichy, kapitulacas en Austria.
* 15ma di oktobro - Akuzita pro stato-trahizo, Pierre Laval, ex-chefministro di Francia, mortigesas.
* 20ma di novembro - Komencas judicio en Nürnberg kontre 24 importanta figuri de nacional-socialista Germania.

### [[Azia]]
* 9ma di januaro - Duesma mondomilito: Usana trupi desembarkas en Luzón, Filipini.
* 16ma di februaro - Duesma mondomilito: Usana trupi komencas atakar insulo Corregidor, en Filipini.

* 19ma di februaro til la 16ma di marto - Batalio di Iwo Jima dum la Duesma mondomilito: Usa okupas insulo Iwo Jima e kaptas strategiala aeroportuo.
* 23ma di februaro - Duesma mondomilito: Turkia deklaras milito kontre Nacional-socialista Germania.
* 3ma di marto - Duesma mondomilito: Usana e Filipinana trupi rikonquestas Manila.
* 9ma til la 10ma di marto - Usana Boeing B-29 Superfortress atakas Tokyo per incendiala bombi, qui produktas  morti.
* 17ma di marto - Duesma mondomilito: Usan avioni B-29 atakas Kobe per incendiala bombi, qui produktas 8.000 morti.
* 21ma di marto - Duesma mondomilito: Britaniana trupi liberigas urbo Mandalay, en Burma.
* 1ma di aprilo til la 21ma di junio - Duesma mondomilito: Eventas la batalio di Okinawa. Usana trupi desembarkas en Okinawa e pos feroca kombati, kaptas ol komplete ye la 22ma di junio.
* 7ma di aprilo - Duesma mondomilito, batalio di Okinawa: Usan avioni sinkas Japoniana navo *Yamato*, la maxim granda milito-navo de la historio.
* 3ma di mayo - Duesma mondomilito: Westala Federiti okupas Rangoon, Burma.
* 6ma di agosto - Unesma atomobombo faligesas super Hiroshima.
* 8ma di agosto - Duesma mondomilito: Sovietia deklaras milito kontre Japonia.
* 9ma di agosto - Duesma atomobombo faligesas super Nagasaki.
* 15ma di agosto - Duesma mondomilito: Japonia kapitulacas.
* 17ma di agosto - Sukarno deklaras la nedependo di Indonezia, e divenas l'unesma prezidanto di la lando.
* 2ma di septembro - Japoniana generalo Tomoyuki Yamashita signatas Japoniana kapitulaco. Duesma mondomilito finas en Azia.
* 2ma di septembro - Ho Chi Minh deklaras Vietnam nedependanta de Francia.
* 8ma di septembro - Usana trupi okupas sudo di Koreana peninsulo, kontre ke Sovietiani okupas la nordo.
* 12ma di septembro - Japoniani formale kapitulacas en Singapur.

### [[Nord-Amerika]]
* 16ma di julio - Unesma atomobombo explozigesas en Nova-Mexikia, Usa.

### [[Sud-Amerika]]
* 17ma di oktobro - En Arjentinia, masiva quanto di personi demandas la liberigo di Juan Domingo Perón.
* 18ma di oktobro - Stato-stroko en Venezuela revokas prezidanto Isaías Medina Angarita.
* 29ma di oktobro - Braziliana diktatoro Getúlio Vargas renuncas la prezidanteso.
* 2ma di decembro - Eventas libera elekti en Brazilia, e Getúlio Vargas elektesas senatano.

### [[Oceania]]
* 7ma di septembro - Duesma mondomilito: Japoniana trupi formale kapitulacas ad Usani che insulo Wake.
* 1ma di novembro - Australia membreskas Unionita Nacioni.

## Naski

* 4ma di januaro - Richard Royce Schrock, Usana kemiisto, Nobel-laureato pri kemio
* 7ma di januaro - Raila Odinga, chefa ministro di Kenia
* 10ma di januaro - Rod Stewart, Britaniana kantisto
* 29ma di januaro - Ibrahim Boubacar Keïta, prezidanto di Mali (m. 2022)
* 6ma di februaro - Bob Marley, Jamaikana kantisto e kompozisto di *reggae* (m. 1981)
* 8ma di februaro - Kinza Clodumar, prezidanto di Nauru (m. 2021)
* 9ma di februaro - Mia Farrow, Usan aktorino
* 9ma di februaro - Yoshinori Ohsumi, Japoniana biologiisto, Nobel-laureato

* 14ma di februaro - Princo Hans Adam la 2ma di Liechtenstein
* 20ma di februaro - George Fitzgerald Smoot, Usana fizikisto, Nobel-laureato
* 26ma di februaro - Namhain Cend-Ayuush, Mongoliana boxisto
* 28ma di februaro - Alexei Yekimov, Rusa fizikisto, Nobel-laureato pri kemio en 2023
* 8ma di marto - Anselm Kiefer, Germana piktisto
* 10ma di marto - Ed de Noorlander, Nederlandan atleto (m. 2024)
* 17ma di marto - Elis Regina, Braziliana kantistino (m. 1982)
* 21ma di marto - Chimidbazarin Damdinsharav, Mongoliana luktisto
* 21ma di marto - Henrik Nordbrandt, Dana poeto
* 22ma di marto - Jorge Ben Jor, Braziliana kantisto e kompozisto
* 26ma di marto - Paul Bérenger, chefministro di Maurico

* 30ma di marto - Eric Clapton, Britaniana gitaristo
* 14ma di aprilo - Tuilaepa Aiono Sailele Malielegaoi, chefministro di Samoa
* 20ma di aprilo - Gregory Olsen, Usan entraprezisto e "spacala turisto"
* 21ma di aprilo - Jan Eysselt, Chekoslovakiana hokeisto e Cheka entrenero (m. 2006)
* 25ma di aprilo - Björn Ulvaeus, Sueda kompozisto (ABBA)
* 26ma di aprilo - Jorge Antonio Serrano Elías, prezidanto di Guatemala
* 1ma di mayo - Rita Coolidge, Usana kantistino

* 19ma di mayo - Pete Townshend, Britaniana kompozistulo e muzikisto (The Who)
* 20ma di mayo - Heikki Oja, Fin astronomo
* 20ma di mayo - Anton Zeilinger, Austriana fizikisto, Nobel-laureato
* 24ma di mayo - Driss Jettou, chefministro di Maroko
* 24ma di mayo - Priscilla Presley, Usan aktorino ed entraprezistino, vidvo di Elvis Presley
* 28ma di mayo - John Fogerty, Usana kantisto
* 31ma di mayo - Rainer Werner Fassbinder, Germana filmifisto (m. 1982)
* 31ma di mayo - Laurent Gbagbo, prezidanto di Ivora Rivo
* 7ma di junio - Wolfgang Schüssel, kancelero di Austria
* 13ma di junio - Tillman Thomas, chefministro di Grenada
* 15ma di junio - Amos Sawyer, provizora prezidanto di Liberia (m. 2022)
* 17ma di junio - Art Bell, Usana radio-hosto (m. 2018)
* 17ma di junio - Eddy Merckx, Belga biciklisto
* 17ma di junio - Ken Livingstone, Britaniana politikisto

* 19ma di junio - Aung San Suu Kyi, poetino di Myanmar, Nobel-laureato pri paco
* 19ma di junio - Radovan Karadžić, Serba politikisto
* 20ma di junio - Gombin Zorig, Mongoliana boxisto
* 23ma di junio - John Garang, prezidanto di Sud-Sudan (m. 2005)
* 25ma di junio - Carly Simon, Usana kantistino
* 28ma di junio - Raul Seixas, Braziliana kantisto e kompozisto (m. 1989)
* 29ma di junio - Chandrika Kumaratunga, chefa ministrino di Sri-Lanka
* 1ma di julio - Debbie Harry, Usana kantistino
* 1ma di julio - Baghdadi Mahmudi, chefa ministro di Libia
* 7ma di julio - Moncef Marzouki, prezidanto di Tunizia
* 15ma di julio - David Arthur Granger, prezidanto di Guyana
* 19ma di julio - Richard Henderson, Brita molekulala biologiisto, Nobel-laureato pri kemio
* 19ma di julio - Juan Villafuerte, Equadorana piktisto (m. 1977)

* 26ma di julio - Panagiotis Pikrammenos, chefministro di Grekia
* 27ma di julio - Tazio Carlevaro, Suisa psikiatriisto
* 30ma di julio - Patrick Modiano, Franca skriptisto, Nobel-laureato pri literaturo
* 1ma di agosto - Douglas Dean Osheroff, Usana fizikisto, Nobel-laureato
* 8ma di agosto - Richard Farda, Chekoslovakiana hokeisto e entrenero
* 9ma di agosto - Tom O'Carroll, Britaniana jurnalisto
* 14ma di agosto - Steve Martin, Usana komediisto ed aktoro
* 14ma di agosto - Wim Wenders, Germana filmifisto
* 15ma di agosto - Alain Juppé, chefministro di Francia
* 23ma di agosto - Rita Pavone, Italiana kantistino ed aktorino
* 24ma di agosto - Marsha P. Johnson, Afrikan-usana transexual aktivisto e sexuala laboristo (m. 1992)
* 3ma di septembro - Asko Sarkola, Finlandan aktoro
* 6ma di septembro - Victor Ramahatra, chefministro di Madagaskar

* 11ma di septembro - Franz Beckenbauer, Germana futbalisto ed entrenisto di futbalo
* 12ma di septembro - Richard Thaler, Usan ekonomikisto, Nobel-laureato
* 26ma di septembro - Gal Costa, Braziliana kantistino (m. 2022)
* 26ma di septembro - Bryan Ferry, Angla muzikisto, kompozisto e kantisto (Roxy Music)
* 30ma di septembro - Ehud Olmert, chefministro di Israel
* 1ma di oktobro - Haris Silajdžić, prezidanto di Bosnia e Herzegovina
* 1ma di oktobro - Ram Nath Kovind, prezidanto di India
* 2ma di oktobro - Don McClean, Usana kansonifisto e kantisto
* 13ma di oktobro - Dési Bouterse, prezidanto di Surinam
* 18ma di oktobro - Huell Howser, Usana komediisto (m. 2013)

* 19ma di oktobro - Angus Deaton, Britanian-Usan ekonomikisto, Nobel-laureato
* 19ma di oktobro - Divine, Usana aktoro e kantisto (m. 1988)
* 27ma di oktobro - Luís Inácio Lula da Silva, prezidanto di Brazilia
* 3ma di novembro - Gerd Müller, Germana futbalisto (m. 2021)
* 8ma di novembro - Abdelaziz Belkhadem, chefministro di Aljeria
* 8ma di novembro - Buyangiyn Ganbat, Mongoliana boxisto
* 10ma di novembro - Thongloun Sisoulith, chefministro di Laos
* 11ma di novembro - Daniel Ortega, prezidanto di Nikaragua
* 12ma di novembro - Neil Young, Kanadana muzikisto, kantisto e kompozisto
* 15ma di novembro - Anni-Frid Lyngstad, Norvegiana kantistino (ABBA)
* 17ma di novembro - Abdelmadjid Tebboune, prezidanto di Aljeria

* 18ma di novembro - Mahinda Rajapaksa, chefa ministro di Sri-Lanka
* 21ma di novembro - Goldie Hawn, Usan aktorino
* 27ma di novembro - James Avery, Usana televizion-aktoro (m. 2013)
* 30ma di novembro - Roger Glover, Britaniana muzikisto (Deep Purple)

* 5ma di decembro - Moshe Katsav, prezidanto di Israel
* 10ma di decembro - Andrzej Łuczeńczyk, Polona skriptisto (m. 1991)
* 9ma di decembro - Jan Lenferink, Nederlandana televizion-prizentisto  (m. 2026)
* 11ma di decembro - Jarno Saarinen, Finlandana motorciklisto (m. 1973)
* 21ma di decembro - Nyamdashiyn Batsüren, Mongoliana boxisto
* 24ma di decembro - Lemmy Kilmister, Britaniana rock-muzikisto e kantisto (Motörhead) (m. 2015)
* 28ma di decembro - Rejulo Birendra di Nepal (m. 2001)
* Khaleda Zia, chefministrino di Bangladesh

## Morti
* 4ma di januaro - Ricardo Jiménez Oreamuno, prezidanto di Kosta Rika (n. 1859)
* 9ma di januaro - Jüri Uluots, chefministro di Estonia (n. 1890)
* 10ma di januaro - Pēteris Juraševskis, chefministro di Latvia (n. 1872)
* 1ma di februaro - Bogdan Filov, chefministro di Bulgaria (n. 1883)
* 6ma di februaro - Robert Brasillach, Franca skriptisto (mortigita) (n. 1909)

* 23ma di februaro - José María Moncada Tapia, prezidanto di Nikaragua (n. 1870)
* 25ma di februaro - Mário de Andrade, Braziliana skriptisto (n. 1883)
* februaro o marto - Anne Frank, Juda puerino, viktimo dil holokausto (n. 1929)
* 2ma di marto - Emily Carr, Kanadana piktisto (n. 1871)
* 26ma di marto - David Lloyd George, chefministro di Unionita Rejio (n. 1863)
* 31ma di marto - Hans Fischer, Germana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1881)
* 2ma di aprilo – Leon Feldhendler, Polona kunorganizanto di amasal eskapo de externeyo Sobibor (n. 1910)
* 9ma di aprilo - Dietrich Bonhoeffer, Germana pastoro e teologiisto, qua opozis su a Naziista rejimo (n. 1906)
* 12ma di aprilo - Franklin Delano Roosevelt, prezidanto di Usa (n. 1882)
* 21ma di aprilo - Walter Model, Germana militisto (n. 1891)
* 26ma di aprilo - Pavlo Skoropadskiy, prezidanto di Popul-Republiko Ukraina (n. 1873)
* 28ma di aprilo - Benito Mussolini, diktatoro di Italia (n. 1883)
* 28ma di aprilo - Clara Petacci, amorantino di Benito Mussolini, mortigita dal Italiana partizani (n. 1912)
* 29ma di aprilo - Andrés de Santa María, Kolumbiana piktisto (n. 1860)

* 30ma di aprilo - Adolf Hitler, kancelero di Germania (su-ocido) (n. 1889)
* 30ma di aprilo - Eva Braun, spozino di Adolf Hitler (suocido) (n. 1912)
* aprilo - Josef Čapek, Cheka piktisto e poeto (n. 1887)
* 1ma di mayo - Joseph Goebbels, ministro pri propagando di Adolf Hitler (su-ocido) (n. 1897)
* 2ma di mayo - Martin Bormann, Germana nacional-socialisto (n. 1900)
* 2ma di mayo - Ludwig Stumpfegger, mediko, chefo di SS (n. 1910)
* 5ma di mayo - Tytus Czyżewski, Polona piktisto (n. 1880)
* 14ma di mayo - Heber J. Grant, prezidanto di l'Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi (n. 1856)
* 14ma di mayo - Per Ahlberg, Sueda Esperantisto, Idisto e Novialisto (n. 1864)
* 23ma di mayo - Heinrich Himmler, chefo di Gestapo (su-ocido) (n. 1900)
* 25ma di mayo - Rafael Estrella Ureña, prezidanto di Dominikana Republiko (n. 1889)
* 15ma di junio - Carl Gustaf Ekman, chefministro di Suedia (n. 1872)
* 15ma di junio - Nikola Avramov, Bulgara piktisto (n. 1897)

* 22ma di junio - Jambıl Jabaýulı, Kazakstanana kantisto (n. 1846)
* 27ma di junio - Emil Hácha, prezidanto di Chekoslovakia (n. 1872)
* 29ma di junio - Albert Henry Krehbiel, Usana piktisto (n. 1873)
* 5ma di julio - John Curtin, chefministro di Australia (n. 1885)
* 20ma di julio - Paul Valéry, Franca skriptisto (n. 1871)
* 2ma di agosto - Pietro Mascagni, Italiana kompozisto (n. 1863)
* 18ma di agosto - Subhas Chandra Bose, Bengalan-Indiana politikisto (n. 1897)
* 26ma di agosto - Jānis Čakste, Latviana politikisto (n. 1872)
* 15ma di septembro - André Tardieu, chefministro di Francia (n. 1876)
* 20ma di septembro - Augusto Tasso Fragoso, militisto e prezidanto di Brazilia (n. 1869)
* 26ma di septembro - Béla Bartók, Hungara kompozisto (n. 1881)
* 15ma di oktobro - Pierre Laval, ex-chefministro di Francia di Vichy, mortigita (n. 1883)
* 19ma di oktobro - Plutarco Elías Calles, prezidanto di Mexikia (n. 1877)
* 19ma di oktobro - Newell Convers Wyeth, Usana piktisto ed ilustristo (n. 1882)
* 31ma di oktobro - Wincenty Witos, chefministro di Polonia (n. 1874)
* 31ma di oktobro - Ignacio Zuloaga, Hispana piktisto (n. 1870)
* 20ma di novembro - Francis William Aston, Britaniana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1877)
* 4ma di decembro - Thomas Hunt Morgan, Usana genetikisto e biologiisto, Nobel-laureato (n. 1866)
* 9ma di decembro - Yun Chi-ho, Sud-Koreana politikisto (n. 1864)
* 16ma di decembro Fumimaro Konoe, chefministro di Japonia (n. 1891)
* 21ma di decembro - George S. Patton, Usana generalo (n. 1885)

## Nobel-premiiziti
* Fiziko: Wolfgang Pauli
* Kemio: Artturi Ilmari Virtanen
* Fiziologio o Medicino: Alexander Fleming, Ernst Boris Chain, Howard Walter Florey
* Literaturo: Gabriela Mistral
* Paco: Cordell Hull

## Referi