15ma di januaro

Videz quo ligesas adhike (che utensili). - A pagino di yaro.

La **15ma di januaro** esas la 15ma dio di la yaro segun Gregoriala kalendario. Restas 350 dii til la fino di la yaro (351 en bisextila yari).
----
## Dio
* En Guatemala: Dio di Nigra Kristo di Esquipulas.

## Eventi
* 708 - Sisinius divenas papo.
* 1582 - Rusia cedas Livonia ed Estonia a Polonia.
* 1759 - Kandide, o l'Optimismo da Voltaire editesas.
* 1771 - Unesma Finlandana jurnalo *Tidningar utgifne af et Sällskap i Åbo* (en la Sueda) publikigesas.
* 1777 - Usana nedependo-milito: Nova-Connecticut (nuna Vermont) deklaras su nedependanta.
* 1826 - Franca jurnalo *Le Figaro* publikigesas unesmafoye en Paris, komence semanala.
* 1858 - Benito Juárez divenas prezidanto di Mexikia unesmafoye, til 1864. Usa agnoskas la nova rejimo.
* 1881 - Pacifiko-milito: en la batalio di Miraflores, Chiliani vinkas Peruani.
* 1919 - Rosa Luxemburg e Karl Liebknecht tormentesas ed asasinesas en Berlin da soldati de *Freikorps*.
* 1942 - Duesma mondomilito: Singapur kapitulacas a Japoniani.
* 1943 - Duesma mondomilito: Usani ekpulsas Japoniani de Guadalcanal.
* 1966 - En Nigeria, militisti komencas violentoza agadi por kaptar la povo. Abubakar Tafawa Balewa, lor la chefministro di la lando, asasinesas.
* 1968 - Ter-tremo en Sicilia kun forteso 5.5 che skalo di Richter produktas 231 morti.
* 1969 - Sovietia sendas *Soyuz 5* aden kosmo.
* 1970 - Biafra kapitulacas ed itere anexesas a Nigeria.
* 1975 - Per tale nomizita "pakto di Alvor", Portugal grantas nedependo ad Angola.
* 1991 - Lasta dio, segun decido dal Sekureso-Konsilistaro dil Unionita Nacioni por ke Irak retretez ek Kuwait. Tamen, Irak ne retretas.
* 1992 - Slovenia e Kroatia divenas oficale nedependanta de Yugoslavia.
* 2001 - Wikipedio en Angla linguo komencas.
* 2006 - Michelle Bachelet divenas l'unesma muliero qua vinkas prezidantal elekto en Chili.
* 2011 - Habitanti de Sud-Sudan decidas per referovoto favorebla a lua nedependo de Sudan.
* 2011 - Fouad Mebazaa, prezidanto dil parlamento di Tunizia, asumas provizore kom chefo di stato di la lando pos la renunco dil prezidanto Zine El Abidine Ben Ali..
* 2016 - Teroristi del grupo Al Shabab atakas militala bazo kun Keniana soldati en Somalia. Adminime 50 soldati ocidesas pro la suocidant atako.
* 2016 - FAO anuncas ke la maxim mala sikeso en 30 yari pro El-Ninyo afektas 10,2 milion personi en Etiopia.
* 2018 - Du suocidint ataki per bombi an la centro di Baghdad produktas plua kam 30 morti.
* 2018 - Papo Franciskus komencas vizitar Chili meze atenti kontre kirki e protesti kontre l'indiko, l'antea yaro, di Juan Barros kom kardinalo. Barros akuzesis pri celar dum multa yari denunci pri pedofilio kontre diversa sacerdoti, kande il esis episkopo.
* 2018 - En Kolumbia, ponto konstruktinda en choseo inter Bogota e Villavicencio krulas, e produktas 10 morti.
* 2019 - Atento kontre la hotelo *Dusit* en Nairobi, Kenia, produktas 14 morti.
* 2020 - Dmitri Medvedev, chefministro di Rusia, renuncas. Mihail Mishustin sucedas lu.
* 2021 - La quanto di mortinti pro KOVID-19 en la tota mondo superiras 2 milion personi.
* 2022 - Submara volkano *Hunga Tonga* eruptas en Tonga ed efektigas ondego qua produktas materiala domaji en l'arkipelago.
* 2024 - Bernardo Arévalo divenas prezidanto di Guatemala.
* 15ma di januaro - Nauru establisas diplomacala relati kun Popul-Republiko Chinia e revokas lua agnosko di Republiko Chinia.

## Naski
* 1432 - Rejulo Afonso la 5ma di Portugal (m. 1481)
* 1791 - Franz Grillparzer, Austriana skriptisto (m. 1872)
* 1809 - Pierre Joseph Proudhon, Franca filozofo ed anarkiisto (m. 1865)
* 1850 - Mihai Eminescu, Rumana poeto (m. 1889)
* 1863 - Wilhelm Marx, kancelero di Germania (m. 1946)
* 1866 - Nathan Söderblom, Sueda arkiepiskopo, Nobel-laureato pri paco (m. 1931)
* 1869 - Stanisław Wyspiański, Polona piktisto (m. 1907)
* 1875 - Thomas Edmund Burke, Usan atleto (m. 1929)
* 1894 - José Luis Bustamante y Rivero, prezidanto di Peru (m. 1989)
* 1895 - Artturi Ilmari Virtanen, Finlandana kemiisto, Nobel-laureato (m. 1973)
* 1900 - William Heinesen, Faerana skriptisto (m. 1991)
* 1902 - Saud, rejulo di Saudi-Arabia (m. 1969)
* 1909 - Gene Krupa, Usana muzikisto (m. 1973)
* 1910 - Stephen Gilbert, Skota piktisto e skultisto (m. 2007)
* 1912 - Michel Debré, chefministro di Francia (m. 1996)
* 1918 - João Baptista Figueiredo, prezidanto di Brazilia (m. 1999)
* 1918 - Gamal Abdel Nasser, prezidanto di Egiptia (m. 1970)
* 1919 - George Cadle Price, chefministro di Belize (m. 2011)
* 1929 - Martin Luther King, Usana protestanta pastoro ed aktivisto pri homala yuri, Nobel-laureato pri paco (m. 1968)
* 1930 - Hédi Baccouche, chefministro di Tunizia (m. 2020)
* 1941 - Captain Beefheart, Usana kantisto muzikisto, kompozisto e piktisto (m. 2010)
* 1947 - Martin Chalfie, Usana kemiisto, Nobel-laureato
* 1952 - Cornelis George Boeree, Nederlandan-Usana psikologiisto, kreinto di Lingua Franca Nova (m. 2021)
* 1955 - Andreas Gursky, Germana fotografisto
* 1956 - Yellowman, Jamaikana kantisto
* 1958 - Boris Tadić, prezidanto di Serbia
* 1959 - Pete Trewavas, Britaniana muzikisto (Marillion)
* 1968 - Andrea Holíková, Cheka tenisistino
* 1975 - Mary Pierce, Franca-Kanadana tenisistino
* 1975 - Sophie Wilmès, chefministro di Belgia
* 1977 - Giorgia Meloni, chefministro di Italia
* 1985 - Batnasangiyn Gonchigdamba, Mongoliana luktisto
* 1986 - Maria Abakumova, Rusa atletino pri jetado per javelino
* 1991 - Darya Klishina, Rusa atletino

## Morti
* 69 - Imperiestro Galba di Romana imperio (n. 3 aK)
* 1519 - Vasco Núñez de Balboa, Hispana explorero (n. c. 1475)
* 1911 - Carolina Coronado, Hispana skriptisto (n. 1820)
* 1919 - Rosa Luxemburg, Germana revolucionero (n. 1870)
* 1919 - Karl Liebknecht, Germana revolucionero (n. 1871)
* 1926 - Eugeniusz Zak, Polona piktisto (n. 1884)
* 1927 - Dawid Janowski, Polona shakoludisto (n. 1868)
* 1961 - Andrzej Pronaszko, Polona piktisto (n. 1888)
* 1966 - Abubakar Tafawa Balewa, chefministro di Nigeria (n. 1912)
* 1968 - Alberto Denti di Pirajno, Italiana skriptisto, mediko e gastronomo (n. 1886)
* 1988 - Seán MacBride, ex-chefo di IRA, Nobel-laureato pri paco (n. 1904)
* 1996 - Moshoeshoe la 2ma, rejulo di Lesoto (n. 1938)
* 1998 - Gulzarilal Nanda, chefministro di India (n. 1898)
* 1998 - Junior Wells, Usana muzikisto, kantisto e kompozisto (n. 1934)
* 2006 - Jaber Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah, emiro di Kuwait (n. 1926)
* 2010 - Marshall Warren Nirenberg, Usana genetikisto, Nobel-laureato (n. 1927)
* 2013 - Nagisa Oshima, Japoniana filmifisto (n. 1932)

## Referi