14ma di septembro

Videz quo ligesas adhike (che utensili). - A pagino di yaro.

La **14ma di septembro** esas la 257ma dio di la yaro (258ma en bisextila yari) segun Gregoriala kalendario. Restas 108 dii til la fino di la yaro.
----
## Dio

## Eventi
* 14 - Domitianus sucedas lua fratulo Titus kom imperiestro di Romana imperio. Diferanta de ilua du precedinti, il ne esas soldato, e probos plufortigor monarkio.
* 786 - Harun al-Rashid divenas kalifo di Baghdad. Ilu nominas lua fratulo Salim Yunisi kom guberniestro di Sindh.
* 791 - Alfonso la 2ma, filiulo de Fruela la 1ma, divenas rejo di Asturia. Ilu transferas lua chef-urbo ad Oviedo.
* 919 - Rejulo Niall Glúndub mortas dum batalio kontre Vikingi en Dublin.
* 1752 - En Britania, Gregoriala kalendario (propozita dal Papo Gregorius la 13ma en 1582) adoptesas, remplasigante Juliala kalendario. La sequanta dio a la 2ma di septembro esas la 14ma di septembro.
* 1774 - En Nova-Hampshire, la fuorto William and Mary invadesas. Rebeli spolias granda quanto di pulvero e mikra armi.
* 1901 - Theodore Roosevelt asumas la prezidanteso di Usa pos l'asasino di William McKinley. Roosevelt novigos l'ekonomiko, ferovoyi, protekto di naturo e puerala laboro.
* 1917 - Rusia divenas republiko.
* 1944 - Duesma mondomilito: paco inter Soviet-Uniono e Finlando komencas.
* 1944 - Duesma mondomilito: Maastricht divenas l'unesma urbo en Nederlando libera de Germana okupado.
* 1957 - General asemblo dil Unionita Nacioni kondamnas Sovietian interveno en Hungaria.
* 1975 - Papo Paulus la 6ma kanonizas l'unesma Usana santo, Elizabeth Ann Seton.
* 1979 - En Afganistan, prezidanto Mohammad Taraki asasinesas. Hafizullah Amin kaptas la povo.
* 1986 - En Polonia politikala karcerani, di qui multa homi de Sindikato Solidareso, amnestiesas.
* 1988 - Uragano *Gilbert* efektigas granda destruktado en Jamaika.
* 2001 - Usa publikigas la nomi di la teroristi suspektita pri l'atako ye la 11ma di septembro.
* 2003 - Estonia aprobas, per plebicito, membreskar l'Europana Uniono.
* 2018 - Uragano *Florence* frapas l'esto di Usa (nome Nordal e Sudal Karolina) e produktas adminime 12 morti.
* 2019 - Du refinerii di petrolo de *Saudi Aramco* en Saudi-Arabia bombardesas per dronei*. La bombardi efektigas incendii. Militanti *Houthi* de Yemen asumas l'autoresi del ataki.
* 2020 - En London, Rejala Astronomiala Akademio (*Royal Astronomical Society*) anuncas la deskovro dil gaso fosfano (PH3) che l'atmosfero di Venuso. To indikas la posibla existo di mikrobala vivo en la planeto.

## Naski
* 1486 - Heinrich Cornelius Agrippa, Germana kemiisto (m. 1535)
* 1580 - Francisco de Quevedo, Hispana skriptisto (m. 1645) 
* 1769 - Alexander von Humboldt, Germana naturalisto (m. 1859)
* 1791 - Franz Bopp, Germana linguisto (m. 1857)
* 1847 - Dimitar Grekov, chefministro di Bulgaria (m. 1901)
* 1849 - Ivan Pavlov, Rusa ciencisto, Nobel-laureato pri fiziologio o medicino (m. 1936)
* 1859 - Jānis Čakste, prezidanto di Latvia (m. 1927)
* 1864 - Robert Cecil, Britaniana diplomacisto, Nobel-laureato pri paco (m. 1958)
* 1883 - Richard Gerstl, Austriana piktisto (m. 1908)
* 1886 - Jan Masaryk, Chekoslovakiana politikisto (m. 1948)
* 1913 - Jacobo Arbenz, prezidanto di Guatemala (m. 1971)
* 1914 - Lída Baarová, Chekian aktorino (m. 2000)
* 1920 - Lawrence Klein, Usana ekonomikisto, Nobel-laureato (m. 2013)
* 1928 - Humberto Maturana, Chiliana ciencisto (m. 2021)
* 1929 - Larry Collins, Usana skriptisto (m. 2005)
* 1934 - Kate Millett, Usana feministo ed aktivisto (m. 2017)
* 1936 - Ferid Murad, Usana mediko e farmakologiisto, Nobel-laureato pri fiziologio o medicino
* 1951 - Frederick Duncan Haldane, Britaniana fizikisto, Nobel-laureato
* 1951 - Arrigo Barnabé, Braziliana kompozisto, kantisto ed aktoro
* 1954 - David Wojnarowicz, Usan artisto, SIDA- e HBTI-aktivisto (m. 1992)
* 1955 - Paul DeBoy, Usan aktoro
* 1956 - Kostas Karamanlis, chefministro di Grekia
* 1964 - Akylbek Japarov, chefa ministro di Kirgizistan
* 1965 - Dmitri Medvedev, prezidanto di Rusia
* 1967 - Valeri Zaharevich, Rusiana skermistulo
* 1974 - Hicham El Guerrouj, Marokan atleto pri 1500-metra e 5000-metra kurado
* 1983 - Amy Winehouse, Britaniana kantistino (m. 2011)
* 1987 - Aliaxandr Buri, Bielorusiana tenisistulo
* 1993 - Arkadiusz Borzdyński, Polona kantisto, kompozisto, kansonifisto ed aktoro

## Morti
* 775 - Imperiestro Konstantinus la 5ma di Bizanco (n. 718)
* 891 - Papo Stefanus la 5ma (nasko-dato nekonocata)
* 1523 - Papo Adrianus la 6ma (n. 1459)
* 1321 - Dante Alighieri, Italiana poeto (n. 1265)
* 1712 - Giovanni Cassini, Franc astronomo (n. 1625)
* 1743 - Nicolas Lancret, Franca piktisto (n. 1690)
* 1851 - James Fenimore Cooper, Usana skriptisto (n. 1789)
* 1852 - Arthur Wellesley, chefministro di Unionita Rejio (n. 1769)
* 1901 - William McKinley, prezidanto di Usa (n. 1843)
* 1905 - Pierre Savorgnan de Brazza, Italian-Franciana explorero (n. 1852)
* 1927 - Isadora Duncan, Usana dansistino (n. 1877)
* 1931 - Tom Roberts, Angla-Australiana piktisto (n. 1856)
* 1937 - Tomáš Masaryk, unesma prezidanto di Chekoslovakia (n. 1850)
* 1948 - Constantin Angelescu, chefministro di Rumania (n. 1869)
* 1966 - Cemal Gürsel, prezidanto di Turkia (n. 1895)
* 1979 - Nur Muhammad Taraki, prezidanto di Afganistan (n. 1917)
* 1980 - Maxwell Bates, Kanadan arkitekto e piktisto (n. 1906)
* 1982 - Kristján Eldjárn, prezidanto di Islando (n. 1916)
* 1982 - Grace Kelly, Usan aktorino e princino di Monaco (n. 1929)
* 1989 - Perez Prado, Kubana kompozisto (n. 1916)
* 1998 - Yang Shangkun, prezidanto di Popul-Republiko Chinia (n. 1907)
* 2009 - Patrick Swayze, Usan aktoro e kantisto (n. 1952)
* 2011 - Rudolf Mössbauer, Germana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1929)
* 2014 - Miroslav Hlinka, Chekiana e Slovakiana hokeisto (n. 1972)
* 2022 - Irene Papas, Greka cinem-aktorino (n. 1926)

## Referi