1979

La yaro **1979** (MCMLXXIX per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye lundio segun Gregoriala kalendario. Ol esis la 979ma yaro di la duesma yarmilo, la 79ma yaro di la 20ma yarcento, e la 10ma yaro di la yari 1970a.

## Eventi
### [[Kosmo]]
* 21ma di januaro - Plutono iras en sua orbito plu proxime a la Suno kam Neptuno. En 1999 Plutono esos ankore la maxim distanta planeto.
* 9ma di julio - Kosmoprobilo *[[Voyager 2]]* preterflugas Jupitero.
* 1ma di septembro - Kosmoprobilo *[[Pioneer 11]]* preterflugas Saturno en disto di  km.

### [[Mondo]]
* 1ma di januaro - Usa e Popul-Republiko Chinia ligas diplomacala relati.
* 18ma di junio - Jimmy Carter e Leonid Brejnev subskribas SALT 2 en Wien, Austria.

### [[Europa]]
* 4ma di mayo - Margaret Thatcher divenas chefministro di Unionita Rejio.
* 21ma di mayo - Elton John debutas kom l'unesma westala *rock*-stelo en Sovietia.
* 2ma di junio - Papo Ioannes Paulus la 2ma komencas vizitar Polonia.
* 12ma di septembro - Volkano Etna eruptas e produktas 12 morti en Italia.
* 29ma di septembro - Ioannes Paulus la 2ma divenas l'unesma papo qua vizitas Irlando.
* 16ma di novembro - Bucarest inauguras lua unesma lineo di urbala fervoyo.
* 18ma di decembro - En Hispania, Katalunia ganas autonomeso.

### [[Azia]]
* 7ma di januaro - Vietnamani konquestas Phnom Penh, chef-urbo di Kambodja, e vinkas la rejimo di Reda Kmer. Ye la 8ma di januaro, la rejimo di Pol Pot falas.
* 16ma di januaro - Shaho di Iran fugas ad exilo en Egiptia.
* 1ma di februaro - En Iran, ayatolo Ruhollah Khomeini venas a Tehran pos 15-yar exileso.
* 11ma di februaro - En Iran ayatolo Khomeini ganas la povo.
* 17ma di februaro - Popul-Republiko Chinia atakas Vietnam.
* 1ma di aprilo - Iran divenas oficale islamala republiko kun 98% yes-voti.
* 6ma di aprilo - En Pakistan prezidanto Zulfikar Ali Bhutto mortigesas.
* 16ma di julio - En Irak prezidanto Hasa al-Bakr renuncas e Saddam Hussein ganas la povo.
* 23ma di agosto - Kurdi ekpulsas Iranana trupi de areo proxim la frontiero kun Irak. On kalkulas ke 600 personi mortis dum la kombati.
* 14ma di septembro - En Afganistan prezidanto Mohammad Taraki asasinesas. Hafizullah Amin kaptas la povo.
* 4ma di novembro - Iranan extremisti invadas Usan ambasado e kaptas 90 homi. La shaho esas demandita a judiciala korto.
* 21ma di novembro - En Pakistan, l'ambasadeyo Usana atakesas. Quar homi mortas.
* 24ma di decembro - Sovietia invadas Afganistan.
* 24ma di decembro - *Ariane 1*, l'unesma fuzeo konstruktita en Francia por lansar artificala sateliti, lansesas de Kourou, Franca Guyana.
* 27ma di decembro - en Afganistan, Babrak Karmal divenas prezidanto vice mortigita Hafizullah Amin.

### [[Afrika]]
* 7ma di februaro - Chadli Bendjedid divenas prezidanto di Aljeria.
* 11ma di aprilo - Ugandana diktatoro Idi Amin Dada ekpulsesas de la povo.
* 3ma di junio - En Ghana, Jerry Rawlings kaptas la povo.
* agosto - Eventas etniala masakri en Burundi, pro konflikti inter le Hutu e le Tutsi.
* 10ma di septembro - Agostinho Neto, prezidanto di Angola, mortas. José Eduardo dos Santos asumas la povo.
* 20ma di septembro - Stato-stroko en Centrafrika komandita da David Dacko revokas Bokassa la 1ma de la povo.

### [[Nord-Amerika]]
* 26ma di januaro til 1ma di februaro - Papo Ioannes Paulus la 2ma vizitas Mexikia.
* 26ma di marto - Che Blanka Domo, Washington DC, Anwar Sadat de Egiptia e Menachem Begin de Israel subskribas paco-pakto. 
* 28ma di marto - Che Usa, eventas la dizastro atomala di Three Mile Island.
* 25ma di mayo - Aviono Douglas DC-10 falas pos deprenar de Chicago, e produktas 271 morti en nave, e plusa 2 morti en sulo. Ol esas la maxim grava avional acidento de la historio di Usa.
* 12ma di julio - En Chicago, Usa, eventas tale dicita *Disco Demolition Night*, kun granda destrukto di muzikala diski dil jenro *[[Disco]]*.

### [[Central Amerika]]
* 22ma di februaro - Santa Lucia divenas nedependanta de Unionita Rejio.
* 13ma di marto - En Grenada, eventas sensanga povo-kapto.
* 17ma di julio - En Nikaragua, prezidanto Anastasio Somoza Debayle renuncas e fugas ad Usa.
* 15ma di oktobro - En Salvador, eventas stato-stroko por preventar revoluciono simila a Nikaraguana. Koloneli Adolfo Majano Ramos e Jaime Abdul Gutiérrez kaptas la povo.
* 27ma di oktobro - Santa Vincent e Grenadini nedependanteskas.

### [[Sud-Amerika]]
* 5ma di marto - Rio de Janeiro, Brazilia, inauguras lua unesma lineo di urbala fervoyo.
* 15ma di marto - Generalo João Baptista Figueiredo, lasta militara prezidanto pos 1964, asumas la povo en Brazilia.
* 1ma di novembro - Generalo Alberto Natusch Busch kaptas la povo en Bolivia.
* 16ma di novembro - Militarala prezidanto Alberto Natusch Busch abandonas la povo pos 16 dii e 200 personi morti. Lidia Gueiler Tejada divenas l'unesma muliero prezidantino di Bolivia.

### [[Oceania]]
* 10ma di mayo - Federita Stati Mikronezia adoptas lua konstituco.
* 9ma di julio - Habitanti di Palau votas por nedependo de Usa.
* 12ma di julio - Kiribati nedependanteskas del Unionita Rejio.

## Naski
* 10ma di januaro - Anna Lesko, Moldovana-Rumaniana kantistino

* 16ma di januaro - Aaliyah, Usana kantistino ed aktorino (m. 2001)
* 18ma di januaro - Leo Varadkar, chefministro (*[[Taoiseach]]*) di Republiko Irlando
* 20ma di januaro - Hindi Zahra, Marokana kantistino ed aktorino
* 25ma di januaro - Christine Lakin, Usan aktorino
* 28ma di januaro - Radek Duda, Cheka hokeisto
* 6ma di februaro - Alice Weidel, Germana politikistino
* 7ma di februaro - Tawakkul Karman, Yemenana jurnalistino, Nobel-laureato pri paco
* 13ma di februaro - Anders Breivik, Norvegiana neonazisto e teroristo

* 16ma di februaro - Valentino Rossi, Italiana motorciklisto
* 19ma di februaro - Vitas, Rusa kantisto
* 21ma di februaro - Tituss Burgess, Usan aktorulo e kantistulo
* 21ma di februaro - Jennifer Love Hewitt, Usan aktorino e kantistino
* 19ma di marto - Emil Dimitriev, chefministro di Norda Makedonia
* 24ma di marto - Tracy McGrady, Usana basketbalisto
* 29ma di marto - Katarina Radivojević, Serbian aktorino
* 29ma di marto - Estela Giménez Cid, Hispana gimnastikistino

* 30ma di marto - Norah Jones, Usana kantistino e muzikistino
* 4ma di aprilo - Heath Ledger, Australian aktoro (m. 2008)
* 8ma di aprilo - Marta Baldó Marín, Hispana gimnastikistino
* 10ma di aprilo - Sophie Ellis-Bextor, Britaniana kantistino
* 12ma di aprilo - Yelena Grosheva, Rusa gimnastikistino
* 19ma di aprilo - Kate Hudson, Usan aktorino
* 4ma di mayo - Lance Bass, Usan aktorulo e kantistulo
* 7ma di mayo - Maxim Alyoshin, Rusa gimnastikisto e entrenero pri gimnastiko
* 12ma di mayo - Roman Erat, Cheka hokeisto
* 19ma di mayo - Diego Forlán, Uruguayana futbalisto
* 19ma di mayo - Andrea Pirlo, Italiana futbalisto
* 24ma di mayo - Tracy McGrady, Usana basketbalisto
* 26ma di mayo - Alexei Markov, Rusa ciklisto
* 29ma di mayo - Lyubov Kamirina, Rusa jurnalistino e HBTI-aktivistino
* 21ma di junio - Chris Pratt, Usan aktoro
* 29ma di junio - Marleen Veldhuis, Nederlandana natistino

* 5ma di julio - Amélie Mauresmo, Franca tenisistino
* 15ma di julio - Shadi Atoun, Polona kantisto
* 15ma di julio - Laura Benanti, Usan aktorino e kantistino
* 18ma di julio - Zrinka Cvitešić, Kroatian aktorino
* 19ma di julio - Tomáš Divíšek, Cheka hokeisto
* 23ma di julio - Marek Bobakowski, Polona jurnalisto e skriptisto pri sporto
* 25ma di julio - Stefanie Hertel, Germana kantistino
* 27ma di julio - Marielle Franco, Braziliana politikistino (m. 2018)
* 28ma di julio - Shahzoda, Uzbekistanana kantistino ed aktorino
* 3ma di agosto - Evangeline Lilly, Kanadan aktorino
* 12ma di agosto - Michal Dvořák, Cheka hokeisto
* 30ma di agosto - Ulukbek Maripov, chefministro di Kirgizistan
* 16ma di septembro - Paul Dawson, Usan aktoro
* 19ma di septembro - Noémie Lenoir, Franca manekinino
* 23ma di septembro - Rifat al-Alir, Palestinana skriptisto, poeto, profesoro ed aktivisto (m. 2023)
* 26ma di septembro - Taavi Rõivas, chefministro di Estonia
* 27ma di septembro - Gabriel Fleszar, Polona muzikistulo e kantistulo
* 1ma di oktobro - Florin Salam, Rumaniana kantisto di *manele*
* 1ma di oktobro - Walewska Oliveira, Braziliana volebalistino (m. 2023)
* 3ma di oktobro - Josh Klinghoffer, Usana muzikisto (Red Hot Chili Peppers)
* 10ma di oktobro - Nicolás Massú, Chiliana tenisisto
* 12ma di oktobro - Natalya Ivanova, Rusa gimnastikistino
* 17ma di oktobro - Kimi Räikkönen, Finlandan automobilisto di Formulo 1
* 30ma di oktobro - Xavier Espot Zamora, chefministro di Andora
* 14ma di novembro - Olga Kurylenko, Ukrainana-Franciana manekinino ed aktorino
* 23ma di novembro - Kelly Brook, Angla manekinino ed aktorino
* 28ma di novembro - Jaroslav Balaštík, Cheka hokeisto
* 28ma di novembro - Ross Douthat, Usana skriptisto e blogisto
* 2ma di decembro - Sabina Babayeva, Azerbaijana kantistino

* 5ma di decembro - Rustam Qosimjonov, Uzbeka shakoludo-championo
* 6ma di decembro - Karolina Michalczuk, Polona boxistino 
* 7ma di decembro - Niko Puhakka, Finlandana MMA-kombatisto
* 19ma di decembro - Nicki Hunter, Usan aktorino, cinematografistino e fardizistino
* 21ma di decembro - Nika Melia, Gruziana politikisto
* 28ma di decembro - Rafael Leitão, Brazila shakoludisto

## Morti

* 5ma di januaro - Charles Mingus, Usana kompozisto e jazo-muzikisto (n. 1922)
* 26ma di januaro - Nelson Rockefeller, urbestro di New York e vice-prezidanto di Usa (n. 1908)
* 2ma di februaro - Sid Vicious, Britaniana muzikistulo (Sex Pistols) (n. 1957)
* 2ma di februaro - Aaron Douglas, Usana piktisto ed ilustristo (n. 1899)
* 7ma di februaro - Josef Mengele, nacional-socialista mediko (n. 1911)
* 9ma di februaro - Dennis Gabor, Hungara-Britaniana fizikisto, inventinto di hologramo, Nobel-laureato en 1971 (n. 1900)
* 12ma di februaro - Jean Renoir, Franca filmifisto (n. 1894)
* 22ma di marto - Isidro Ayora, prezidanto di Equador (n. 1879)
* 26ma di marto - Beauford Delaney, Usana piktisto (n. 1901)
* 30ma di marto - José María Velasco Ibarra, prezidanto di Equador (n. 1893)
* 4ma di aprilo - Zulfikar Ali Bhutto, chefministro di Pakistan, mortigita (n. 1928)
* 10ma di aprilo - Nino Rota, Italiana kompozisto (n. 1911)
* 17ma di aprilo - Luis Larrea Alba, militisto e prezidanto di Equador (n. 1894)
* 2ma di mayo - Giulio Natta, Italiana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1903)
* 6ma di mayo - Karl Reinmuth, German astronomo (n. 1892)
* 9ma di mayo - Gabriel Ramanantsoa, prezidanto di Madagaskar (n. 1906)

* 29ma di mayo - Mary Pickford, Usan aktorino (n. 1892)
* 1ma di junio - Werner Forssmann, Germana mediko, Nobel-laureato pri Fiziologio o Medicino (n. 1904)
* 11ma di junio - John Wayne (naskinta Marion Michal Morrison), Usan aktoro (n. 1907)
* 12ma di junio - Ferenc Nagy, chefministro di Hungaria (n. 1903)
* 26ma di junio - Akwasi Amankwaa Afrifa, militisto e chefo di stato di Ghana (n. 1936)
* 8ma di julio - Sin-Itiro Tomonaga, Japoniana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1906)
* 8ma di julio - Robert Burns Woodward, Usana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1917)
* 15ma di julio - Gustavo Díaz Ordaz, prezidanto di Mexikia (n. 1911)
* 15ma di julio - Juana de Ibarbourou, Uruguayana poetino (n. 1892)
* 29ma di julio - Herbert Marcuse, Germana-Usana filozofo e psikologo (n. 1898)
* 3ma di agosto - Bertil Ohlin, Suedian ekonomikisto, Nobel-laureato (n. 1899)
* 6ma di agosto - Feodor Felix Konrad Lynen, Germana biokemiisto e Nobel-laureato pri medicino o fiziologio (n. 1911)
* 10ma di agosto - José María Pinilla, prezidanto di Panama (n. 1919)

* 12ma di agosto - Ernst Boris Chain, Britaniana ciencisto, Nobel-laureato en 1945 (n. 1906)
* 16ma di agosto - John George Diefenbaker, chefministro di Kanada (n. 1895)
* 20ma di agosto - Christian Dotremont, Belga piktisto (n. 1922)
* 26ma di agosto - Mika Waltari, Finlandana skriptisto (n. 1908)
* 27ma di agosto - Louis Mountbatten, vicerejulo di India (n. 1900)
* 28ma di agosto - Konstantin Mihailovich Simonov, Rusa-Sovietiana skriptisto (n. 1915)
* 10ma di septembro - Agostinho Neto, unesma prezidanto di Angola (n. 1922)
* 12ma di septembro - Les Clark, Usan animisto e cinematografisto pri animi (n. 1907)
* 14ma di septembro - Nur Muhammad Taraki, prezidanto di Afganistan (n. 1917)
* 20ma di septembro - Ludvík Svoboda, prezidanto di Chekoslovakia (n. 1895)
* 25ma di septembro - Tapio Rautavaara, Finlandana javelinisto, aktoro e kantisto (n. 1915)
* 29ma di septembro - Francisco Macías Nguema, prezidanto di Equatorala Guinea (n. 1924)

* 6ma di oktobro - Elizabeth Bishop, Usana poetino (n. 1911)
* 8ma di oktobro - Nur Muhammad Taraki‏‎, prezidanto di Afganistan (n. 1917)
* 16ma di oktobro - Johan Borgen, Norvegiana skriptisto (n. 1902)
* 22ma di oktobro - Nadia Boulanger, Franca muzikisto, kompozisto e docero (n. 1887)
* 26ma di oktobro - Park Chung-hee, prezidanto di Sud-Korea (n. 1917)
* 29ma di novembro - Zeppo Marx, Usan aktoro di komedii (n. 1901)
* 5ma di decembro - Sonia Delaunay, Ukrainana-Franciana piktistino (n. 1885)
* 17ma di novembro - Ausma Pormale, Latviana poeto, qua anke skribis en Ido (n. 1939)
* 27ma di decembro - Hafizullah Amin, prezidanto di Afganistan (n. 1929)
* 28ma di decembro - Rafael Filiberto Bonnelly, prezidanto di Dominikana Republiko (n. 1904)
* Bernat Sanjuan, Kataluniana piktisto (n. 1915)

## Nobel-premiiziti
* Fiziko: Sheldon Lee Glashow, Abdus Salam, Steven Weinberg
* Kemio: Herbert Charles Brown, Georg Wittig
* Fiziologio o Medicino: Allan McLeod Cormack, Godfrey N. Hounsfield
* Literaturo: Odysseas Elytis
* Paco: Matro Teresa
* Ekonomiko: Theodore Schultz, William Arthur Lewis

## Referi