4ma di oktobro

Videz quo ligesas adhike (che utensili). – A pagino dil yaro.

La **4ma di oktobro** esas la 277ma dio di la yaro (278ma en bisextila yari) segun Gregoriala kalendario. Restas 88 dii til la fino di la yaro.
----
## Dio

## Eventi
* 1584 - Papo Gregorius la 13ma adoptas la Gregoriala kalendario. En Portugal, Hispania, Italia e Polonia la sequanta dio en ica yaro esos 15ma di oktobro.
* 1824 - Mexikia adoptas nova konstituco e divenas republiko.
* 1830 - Belgia proklamas sua nedependo de Nederlando.
* 1832 - Grekia adoptas monarkio kom rejimo. Princo Otto de Bavaria selektesas da Europana povi por divenar Otto la 1ma di Grekia.
* 1853 - Komencas la Milito di Krimea: Otoman imperio deklaras milito kontre Rusa imperio.
* 1883 - Longa-dista treno-servado *Orient-Express* komencas. L'originala voyo de Paris ad Istanbul inkluzas paromo trans la Danubio, ye la frontiero di Romania e Bulgaria, e paromo-voyajo de Varna, an la Nigra maro, a Konstantinoplo.
* 1910 - En Portugal komencas revoluciono qua transformos la lando en republiko.
* 1957 - Sovietia sendas aden kosmo l'unesma artificala satelito *[[Sputnik 1]]*.
* 1958 - Francia establisas lua 5ma republiko.
* 1965 - Papo Paulus la 6ma arivas en New York, en l'unesma papala vizito ad Amerika.
* 1966 - Lesoto divenas nedependanta.
* 1990 - En Filipini, rebeli atakas du armeala garnizoni en Mindanao ante kapitulacar la 6ma di oktobro.
* 2001 - Ukrainan armeo pafas ed abatas acidentale Rusa aeroplano super Nigra maro fluganta de Tel Aviv a Siberia; 77 homi mortas.
* 2016 - Uragano *Matthew* frapas Haiti, efektigas granda destruktado e produktas plu kam 1,000 morti.
* 2020 - Eventas plebicito en Nova-Kaledonia, en qua 53,26% ek la votanti refuzas nedependanteskar de Francia.
* 2021 - Fumio Kishida divenas la 100ma chefministro di Japonia.

## Naski
* 1289 - Rejulo Louis 10ma di Francia (m. 1316)
* 1550 - Rejulo Karl la 9ma di Suedia (m. 1611)
* 1626 - Richard Cromwell, Angla politikisto (m. 1712)
* 1787 - François Guizot, chefministro di Francia (m. 1874)
* 1799 - Augustin Saint-Hilaire, Franca botanikisto (m. 1853)
* 1814 - Jean-François Millet, Franca piktisto (m. 1875)
* 1822 - Rutherford Hayes, prezidanto di Usa (m. 1893)
* 1818 - Francesco Crispi, chefministro di Italia (m. 1901)
* 1841 - Prudente de Morais, Braziliana prezidanto (m. 1912)
* 1861 - Frederic Remington, Usana piktisto (m. 1909)
* 1868 - Marcelo Torcuato de Alvear, prezidanto di Arjentinia (m. 1942)
* 1881 - Otto Wille Kuusinen, Finlandana politikisto (m. 1964)
* 1884 - Félix Gouin, chefministro di Francia (m. 1977)
* 1886 - Tomás Romero Pereira, prezidanto di Peraguay (m. 1982)
* 1892 - Engelbert Dollfuss, kancelero di Austria (m. 1934)
* 1894 - Frans Gunnar Bengtsson, Sueda skriptisto (m. 1954)
* 1895 - Buster Keaton, Usan aktoro (m. 1966)
* 1899 - Franz Jonas, prezidanto di Austria (m. 1974)
* 1903 - Ernst Kaltenbrunner, Germana militisto (m. 1946)
* 1913 - Martial Célestin, chefministro di Haiti (m. 2011)
* 1916 - Vitali Lazarevich Ginzburg, Rusa fizikisto, Nobel-laureato (m. 2009)
* 1917 - Violeta Parra, Chiliana kantistino e piktistino (m. 1967)
* 1918 - Kenichi Fukui, Japoniana kemiisto, Nobel-laureato (m. 1998)
* 1921 - Francisco Morales Bermúdez, prezidanto di Peru
* 1924 - Charlton Heston, Usan aktoro (m. 2008)
* 1928 - Alvin Toffler, Usana skriptisto (m. 2016)
* 1936 - Hannu Salama, Finlandana skriptisto
* 1937 - Franz Vranitzky, kancelero di Austria
* 1938 - Kurt Wüthrich, Suisa kemiisto, Nobel-laureato
* 1941 - Anne Rice, Usana skriptisto (m. 2021)
* 1942 - Jóhanna Sigurðardóttir, chefministrino di Islando
* 1946 - Susan Sarandon, Usan aktorino
* 1953 - Tchéky Karyo, Franca aktoro e muzikisto
* 1956 - Georgi Bliznashki, chefministro di Bulgaria
* 1959 - Chris Lowe, Angla kantisto e muzikisto (Pet Shop Boys)
* 1976 - Alicia Silverstone, Usan aktorino
* 1977 - Bartłomiej Macieja, Polona shakoludisto
* 1989 - Dakota Johnson, Usan aktorino
* 1996 - Jasmin Jebawy, Germaniana tenisistino

## Morti
* 1582 - Teresa de Avila, santino katolika (n. 1515)
* 1660 - Francesco Albani, Italiana piktisto (n. 1578)
* 1669 - Rembrandt van Rijn, Nederlandana piktistulo (n. 1606)
* 1772 - Augustin Ehrensvärd, Sueda nobelo e militisto (n. 1710)
* 1818 - Josef Abel, Austriana piktisto e grabisto (n. 1768)
* 1851 - Manuel de Godoy y Álvarez de Faria, Hispana princo (n. 1767)
* 1904 - Frédéric Auguste Bartholdi, Franca skultisto (n. 1834)
* 1915 - Karl Albert Staaff, chefministro di Suedia (n. 1860)
* 1947 - Max Planck, Germana fizikisto, Nobel-laureato en 1918 (n. 1858)
* 1955 - Alexandros Papagos, chefministro di Grekia (n. 1883)
* 1970 - Janis Joplin, Usana *[[blues]]*- e *[[rock]]*-kantistino (n. 1943)
* 1982 - Stefanos Stefanopulos, chefministro di Grekia (n. 1898)
* 1989 - Graham Chapman, Britanian aktoro (n. 1940)
* 1999 - Bernard Buffet, Franca piktisto (n. 1928)
* 2000 - Michael Smith, Britaniana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1932)
* 2009 - Mercedes Sosa, arjentiniana kantistino (n. 1935)
* 2013 - Võ Nguyên Giáp, Vietnamana generalo (n. 1911)
* 2014 - Jean-Claude Duvalier, *Bébé Doc*, diktatoro di Haiti (n. 1951)
* 2017 - Liam Cosgrave, chefministro di Republiko Irlando (n. 1920)
* 2019 - Diahann Carroll, Usan aktorino (n. 1935)
* 2020 - Kenzo, Japoniana-Franciana modisto (n. 1939)

## Referi