Delfzijl

**Delfzijl** (pr. c. *delfseil* ; groningana: *Delfsiel*) esas urbo kun habitantaro 25.651 en la provinco Groningen en nordesta Nederlando. Ol apartenas a la municipo Eemsdelta. 

Delfzijl esis sluzo inter la riveri Delf ed Ems, e divenis fortifikita habiteyo en la 16ma yarcento.  La fortifikuri forigesis en la tarda 19ma yarcento.

**Portui**

Delfzijl esas la kinesma maxim granda maroportuo en Nederlando, e la maxim granda portuo en nordesta Nederlando.
Ol anke havas interna portuo por l'industrio di Delfzijl.

**Kemio-industrio**

La Kemio-parko esas kateno de firmi qui produktas, procedas ed elaboras onua reciproka produkturi e servi. 15% De la kemiala produkturi ek Nederlando havas Delfzijlan origino. Delfzijl apartenas a la kin maxim granda kemio-centri di Nederlando.

### '''Nomo'''
La nomo Delfzijl signifikas 'sluzo di la Delf'.  La Delf esis kanalo qua konektis la riveri Fivel ed Ems, ed esas nun parto di la *[[Damsterdiep]]*.  La nederlandana verbo *delven* signifikas 'kavigar' e la substantivo *zijl *signifikas* *'aquo-ekflueyo' o 'sluzo'.

### '''Historio'''
Delfzijl establisesis ye la loko ube tri sluzi (*zijlen*) interkonektis.  En 1317, sluzo konstruktesis en la Delf, kanalo qua esas nun parto di la *Damsterdiep*.  Delfzijl esas la chefa maroportuo di Groningen depos la Mezepoko.

En 1580, fortifikuro e kirko konstruktesis en Delfzijl.  La fortifikuro expansesis per sis bastioni en 1591.  Anke en 1591 Princo Mauritius di Oranjo vizitis la portuo kun floto de 150 navi e la urbo kaptesis de Hispania da kombinita nederlandana ed angla armeo.  Pose esis sensucesa probo en 1594 da Francisco Verdugo kaptar la fortreso Delfzijl.  En 1628 Piet Hein amaragis sua floto che Delfzijl.  La unesma maro-batalio dil Okadek-yara milito eventis en 1658 en la Eems-estuario inter nederlandana armeo sub Jan Abels e hispana armeo sub François van Boshuizen.

Floto de nederlandana navi de West-India desembarkis hike en 1665 sub admiralo Michiel de Ruyter, evitante la angla floto qua blokusis la nederlandana litoro.  La fortifikuro e sluzi domajesis dum la Kristnasko-Inundo di 1717.  En 1813-1814, Francia okupis l'urbo, dum ke ol asiejesis da Nederlando.  La fortifikuri forigesis en 1875, kreinte spaco por la tren-staciono, e lasinta un brancho dil fosato por amuzala skopi, kun glacio-sketado dum ula yari.

L'urbo domajesis dum la Duesma Mondo-Milito, e restaji de la batalio trovesas en monumenti e kazemati.  Proxime esas grupo de muzei proxim boski, ed interna publika balnobaseno, aquario e maro-digo, pro qui Delfzijl esas lokala turist-atraktivo.

### '''Geografio'''

Delfzijl situesas en la nordesto dil provinco Groningen, en nordesta Nederlando.  Ol situesas an la sudwesta rivo dil Ems-estuario, quo formacas la frontiero kun Germania.

Delfzijl havas frontieri kun la nederlandana municipi Eemsmond (nordweste), Loppersum (weste), Appingedam (weste), Slochteren (suthweste), Oldambt (sude) e la germana municipi Emden (este) e Krummhörn (nordeste).

La municipo kontenas la populo-centri:

Bierum, Biessum, Borgsweer, Delfzijl, Farmsum, Godlinze, Holwierde, Krewerd, Losdorp, Meedhuizen, Spijk, Termunten, Termunterzijl, Uitwierde, Wagenborgen, Weiwerd

### '''Transporto'''
Esas du fervoyo-stacioni en la municipo qui provizas frequa servi a Groningen ed intera loki, kun konekti ad altra loki:
* Staciono Delfzijl
* Staciono Delfzijl West
Brancho di la fervoyo pasas tra pordegi en la maro-digo por servar la portuo e proxima industrii.

La regional aeroportuo di Groningen che Eelde servas Delfzijl e cirkondanta arei.

Lokal e regional autobusi konektas Delfzijl a fora vilaji ed altra urbi.

### '''Kulturo'''
En 1929 la batelo di
Belgiano Georges Simenon paneis ed il devis enirar la portuo di Delfzijl por reparigar ol. To duris sat longa tempo ed il decidis skribar detektivajo: "Un crime en Hollande" (kriminajo en Holando) en qua detektivo Jules Maigret pleas la chefa rolo. La rakonto situesis en Delfzijl. Ol esis la debuto di tre populara dektektivo-serio *Maigret*.

Ye singla kin yari l'urbo organizesas *[[DelfSail]]*, la duesma maxim granda segliro-evento di Nederlando dop *[[SAIL Amsterdam]]*.  Parto de la portuo proxim la centro di Delfzijl esas apertita al publiko ye sundio e specal eventi, kande la mashinaro ne esas movanta e la maro-pordegi ne esas klozita.

Yarale la "*[[Pinksterfeesten (Delfzijl)|Pinksterfeesten]]*" (Pentekosto-Festivalo) organizesas en la urbo.

Delfzijl havas kulturala centro *[[Molenberg]]* proxim la centrala vento-muelilo por "live"-plei e filmi.