1973

La yaro **1973** (MCMLXXIII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye lundio segun Gregoriala kalendario. Ol esis la 973ma yaro di la duesma yarmilo, la 73ma yaro di la 20ma yarcento, e la 4ma yaro di la yari 1970a.

## Eventi
### [[Kosmo]]
* 8ma di januaro - *[[Luna 21]]* lansesas.
* 7ma di marto - Kometo Kohoutek deskovresas.
* 5ma di aprilo - *[[Pioneer 11]]* sendesas aden kosmo.
* 14ma di mayo - Kosmala staciono *[[Skylab]]* sendesas a Teral orbito.
* 5ma di agosto - *[[Mars 6]]* lansesas.

### [[Europa]]
* 1ma di januaro - Unionita Rejio divenas membro dil Europana Ekonomiala Komunitato. Dania e la Republiko Irlando anke membreskas ye la sama dio.
* 27ma di januaro - Usa, Nord-Vietnam, Sud-Vietnam e FNL (Fronto di Nacionala Liberigo di Sud-Vietnam) subskribas en Paris la pakto pri armistico.
* 3ma di junio - Aviono Tupolev Tu-144 kolizionas dum montro en Paris e produktas 15 morti.
* 11ma di julio - Aviono Boeing 707 de Braziliana kompanio Varig kolizionas proxim l'aeroportuo di Orly, Francia. L'acidento produktas 123 morti. Nur 12 personi transvivas. Pos ta acidento, komencos restrikti kontre fumar en avioni.
* 29ma di julio - Grekia votas favoroze pri abolisar monarkio.
* 2ma di agosto - Che l'Insulo Man, plu kam 30 personi mortas pro incendio en turistala refujeyo.
* 5ma di agosto - Du Palestinana teroristi pafas kontre grupego en la salono dil aeroportuo di Athina, Grekia, e mortigas 3 personi e vundas plusa 55 homi. Pose deskovresas ke la du apartenis a terorista grupo Nigra Septembro.
* 18ma di septembro - En Suedia, Karl la 16ma Gustaf asumas kom rejo, pos la morto di lua avulo Gustaf la 6ma Adolf.
* 13ma di novembro - Tale dicita gado-milito inter Islando ed Unionita Rejio finas.

### [[Azia]]
* 27ma di januaro - Usa, Nord-Vietnam, Sud-Vietnam e FNL (Fronto di nacionala liberigo di Sud-Vietnam) subskribas en Paris la pakto pri armistico. Milito en Vietnam finas.
* 11ma di februaro - Nord-Vietnam liberigas unesma Usana militala kaptiti.
* 13ma di marto - Plebicito en Siria aprobas konstituco.
* 29ma di marto - Milito en Vietnam: Lasta Usana soldati retretas de Sud-Vietnam.
* 7 til 11ma di julio - West-Germaniana kancelero Willy Brandt vizitas Israel.
* 17ma di julio - En Afganistan Mohammed Daoud Khan revokas la rejulo, e la lando divenas republiko.
* 15ma di agosto - Milito di Vietnam: Bombardo di Kambodja finas.
* 6ma til la 24ma di oktobro - Milito di Yon Kippur, inter Israel, Egiptia e Siria.
* 14ma di oktobro - Revolto di studenti en Tailando.
* 17ma di oktobro - Mondala petrolo-krizo di 1973: Araba stati membri di ONEP decidas diminutar la produktado di petrolo kom respondo a landi qui suportis Israel, ed en defendo di Palestinani.
* 29ma di novembro - Araba Ligo agnoskas PLO kom reprezentero di Palestinana populo.

### [[Afrika]]
* 22ma di januaro - Aviono Boeing 707 explozas pos arivar an l'aeroportuo di Kano, Nigeria, produktanta 176 morti.
* 5ma di julio - En Ruanda, Juvénal Habyarimana kaptas la povo per stato-stroko.
* 24ma di septembro - Guinea-Bisau nedependanteskas de Portugal.
* 26ma di oktobro - Unionita Nacioni agnoskas la nedependo di Guinea-Bisau.

### [[Nord-Amerika]]
* 4ma di aprilo - *World Trade Center* inauguresas en New-York.

### [[Central Amerika]]
* 4ma di julio - Barbados, Guyana, Jamaika e Trinidad e Tobago signatas la kontrato di Chaguaramas, qua kreas Karibiana Komunitato.
* 10ma di julio - Bahama divenas nedependanta.

### [[Sud-Amerika]]
* 11ma di marto - Héctor José Cámpora vinkas prezidantala elekto en Arjentinia. Il amnestios e permisos la retroveno di Juan Domingo Perón del exilo.
* 25ma di mayo - Héctor José Cámpora asumas kom prezidanto.
* 20ma di junio - Juan Domingo Perón retroiras ad Arjentinia, ed arivas en l'aeroportuo di Ezeiza. En l'aeroportuo militanti de extrema-dextra pafas kontre Peronisti ed ocidas adminime 13 personi.
* 27ma di junio - Stato-stroko en Uruguay: Juan María Bordaberry dissolvas la parlamento ed asumas tota povo.
* 11ma di septembro - En Chili, Augusto Pinochet kaptas la povo de lora prezidanto Salvador Allende.
* novembro - Equador eniras ONEP.

## Naski
* 9ma di januaro - Sean Paul, Jamaikana kantisto
* 14ma di januaro - Artur Aivazyan, Ukrainana e Rusiana sporta pafistulo

* 14ma di januaro - Giancarlo Fisichella, Italian automobilisto
* 23ma di januaro - Krzysztof Antkowiak, Polona kantisto, kompozisto ed aktoro
* 23ma di januaro - Alexei Voropayev, Rusa gimnastikistulo (m. 2006)
* 31ma di januaro - Portia de Rossi, Usan aktorino
* 31ma di januaro - Baciro Djá, chefministro di Guinea-Bisau
* 1ma di februaro - Yelena Makarova, Rusa tenisistino
* 4ma di februaro - Oscar De La Hoya, Usana-Mexikiana boxisto
* 14ma di februaro - Sergei Tivyakov, Rusa shakoludisto

* 16ma di februaro - Cathy Freeman, Australian atletino
* 16ma di februaro - Damdingiyn Zul, Mongoliana boxisto
* 18ma di februaro - Claude Makélélé, Franca futbalisto
* 22ma di februaro - Édouard Ngirente, chefa ministro di Ruanda
* 3ma di marto - Xavier Bettel, chefministro di Luxemburgia
* 10ma di marto - Eva Herzigová, Cheka manekinino
* 1ma di aprilo - Rachel Maddow, Usana televiziono-prizentistino e politikala komentisto
* 8ma di aprilo - Emma Caulfield, Usan aktorino

* 5ma di aprilo - Pharrell Williams, Usana kantisto
* 6ma di aprilo - Joe Machine, Usana piktisto e poeto
* 10ma di aprilo - Roberto Carlos da Silva Rocha, Braziliana futbalisto
* 14ma di aprilo - Adrien Brody, Usan aktoro
* 16ma di aprilo - Oxana Yermakova, Rusa skermistino
* 18ma di aprilo - Adriane Galisteu, Braziliana manekinino, prizentistino di televiziono ed aktorino
* 20ma di aprilo - Yoko Takahashi, Japoniana MMA-kombatero
* 11ma di mayo - Aliaxiey Aliaxandraw, Bielorusa shakoludisto
* 11ma di mayo - Igor Matovič, chefministro di Slovakia
* 17ma di mayo - Josh Homme, Usana kantisto, kompozisto e muzikisto (Queens of the Stone Age)
* 19ma di mayo - Dario Franchitti, Skota automobilisto
* 24ma di mayo - Ruslana, Ukrainana kantistino

* 1ma di junio - Heidi Klum, Germana beleso-manekino
* 17ma di junio - Jargaltulgin Erdenebat, chefministro di Mongolia
* 21ma di junio - Zuzana Čaputová, prezidantino di Slovakia
* 23ma di junio - Marija Naumova, Latviana kantistino
* 24ma di junio - Alexandr Agarin, Kirgiziana futbalistulo
* 29ma di junio - Kento Masuda, Japoniana muzikisto e kompozisto
* 19ma di julio - Dmitri Karbanenko, Rusa-Franciana gimnastikistulo
* 22ma di julio - Rufus Wainwright, Kanadan-Usana kantisto

* 26ma di julio - Kate Beckinsale, Britanian aktorino e manekinino
* 30ma di julio - Max Magnus Norman, Sueda piktisto e skultisto
* 6ma di agosto - Vera Farmiga, Usan aktorino
* 11ma di agosto - Kristin Armstrong, Usana biciklistino
* 22ma di agosto - Kristen Wiig, Usan aktorino e komediistino
* 24ma di agosto - Inge de Bruijn, Nederlandana natistino
* 6ma di septembro - Nikola Grbić, Serbiana volebalisto
* 7ma di septembro - Shannon Elizabeth, Usan aktorino e manekinino

* 13ma di septembro - Fabio Cannavaro, Italiana futbalisto
* 16ma di septembro - Alexandr Vinokurov, Kazakstanana biciklisto
* 7ma di oktobro - Sami Hyypiä, Finlandana futbalisto
* 7ma di oktobro - Grigol Mgaloblishvili, chefministro di Gruzia
* 18ma di oktobro - Sergei Bezrukov, Rusa aktoro
* 1ma di novembro - Aishwarya Rai, Indian aktorino e manekinino
* 2ma di novembro - Mateusz Borek, Polona jurnalisto, prizentisto e propagisto pri sporto
* 9ma di novembro - Vladislav Tkachyov, Rusa shakoludisto
* 2ma di decembro - Jan Ullrich, Germana biciklisto
* 2ma di decembro - Monica Seles, Yugoslaviana tenisisto
* 4ma di decembro - Tyra Banks, Usana manekinino
* 5ma di decembro - Sorin Grindeanu, chefministro di Rumania
* 22ma di decembro - Abdolreza Kahani, Iranana filmifisto
* 27ma di decembro - Wilson Cruz, Usan aktoro

## Morti
* 2ma di januaro - Eleazar López Contreras, prezidanto di Venezuela (n. 1883)
* 17ma di januaro - Tarsila do Amaral, Braziliana piktisto (n. 1886)
* 20ma di januaro - Amílcar Cabral, Bisauana politikistulo (n. 1924)

* 22ma di januaro - Lyndon B. Johnson, prezidanto di Usa (n. 1908)
* 31ma di januaro - Ragnar Anton Kittil Frisch, Norvegiana ekonomikisto, Nobel-laureato (n. 1895)
* 11ma di februaro - Johannes Hans Daniel Jensen, Germana fizikistulo, Nobel-laureato (n. 1907)
* 16ma di februaro - Francisco Caamaño, prezidanto *de facto* di Dominikana Republiko (n. 1932)
* 17ma di februaro - Pixinguinha, Braziliana kompozisto e muzikisto (n. 1897)
* 19ma di februaro - Joseph Szigeti, Hungara violinisto (n. 1892)
* 20ma di februaro - Brigitte Reimann, Germana skriptistino (n. 1933)
* 23ma di februaro - Dickinson W. Richards, Usana mediko, Nobel-laureato (n. 1895)
* 6ma di marto - Pearl S. Buck, Usana skriptisto, Nobel-laureato (n. 1892)

* 8ma di aprilo - Pablo Picasso, Hispana piktisto (n. 1881)
* 21ma di aprilo - Arthur William Fadden, chefministro di Australia (n. 1894)
* 25ma di aprilo - Tanzan Ishibashi, chefministro di Japonia (n. 1884)
* 1ma di mayo - Asger Jorn, Dana piktisto (n. 1914)
* 16ma di mayo - Albert Paris Gütersloh, Austriana piktisto (n. 1887)
* 20ma di mayo - Jarno Saarinen, Finlandana motorciklisto (n. 1945)
* 10ma di junio - Erich von Manstein, Germana marshalo (n. 1887)
* 23ma di junio - Alexei Lyapunov, Rusa matematikisto e cibernetikisto (n. 1911)
* 4ma di julio - Leonid Shtein, Ukrainana shakoludisto (n. 1934)
* 20ma di julio - Bruce Lee, Chinian-Usan aktoro (n. 1940)
* 24ma di julio - Konstantinos Dovas, chefministro di Grekia (n. 1898)
* 25ma di julio - Louis Saint-Laurent, chefministro di Kanada (n. 1882)
* 26ma di julio - Konstantinos Georgakopulos, chefministro di Grekia (n. 1890)

* 1ma di agosto - Walter Ulbricht, Est-Germana politikistulo (n. 1893)
* 6ma di agosto - Fulgencio Batista, prezidanto di Kuba (n. 1901)
* 8ma di agosto - Vilhelm Moberg, Sueda skriptisto (n. 1898)
* 12ma di agosto - Karl Ziegler, Germana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1898)
* 12ma di agosto - Walter Rudolf Hess, Suisa fiziologiisto, Nobel-laureato (n. 1881)
* 16ma di agosto - Selman Waksman, Ukrainana biokemiisto, Nobel-laureato (n. 1888)
* 22ma di agosto - Stanton Macdonald-Wright, Usan artisto (n. 1890)
* 2ma di septembro - John Ronald Reuel Tolkien, Angla skriptisto e linguisto (n. 1892)

* 11ma di septembro - Salvador Allende, prezidanto di Chili, mortigita dum ofico (n. 1908)
* 15ma di septembro - Gustaf la 6ma Adolf, rejulo di Suedia depos 1950 (n. 1882)
* 16ma di septembro - Víctor Jara, Chiliana kantisto, poeto e diretisto di teatro (n. 1932)
* 18ma di septembro - Théo Lefèvre, chefministro di Belgia (n. 1914)
* 23ma di septembro - Pablo Neruda, Chiliana poeto (n. 1904)
* 26ma di septembro - Anna Magnani, Italian aktorino (n. 1908)
* 29ma di septembro - W. H. Auden, Britaniana skriptisto (n. 1907)
* 2ma di oktobro - Paavo Nurmi, Finlandana kurero-atleto, obtenanto di 29 mondo-rekordi e 9 Olimpiala or-medalii (n. 1897)
* 10ma di oktobro - Ludwig von Mises, Austrian ekonomikisto (n. 1881)
* 16ma di oktobro - Gene Krupa, Usana jazo-muzikisto (n. 1909)
* 22ma di oktobro - Pau Casals, Kataluniana violoncelisto (n. 1876)

* 25ma di oktobro - Abebe Bikila, Etiopian atleto (n. 1932)
* 27ma di oktobro - Otilio Ulate Blanco, prezidanto di Kosta Rika (n. 1891)
* 6ma di novembro - George Biddle, Usana piktisto (n. 1885)
* 11ma di novembro - Artturi Ilmari Virtanen, Finlandana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1895)
* 11ma di novembro - Charles Crodel, Franca piktisto (n. 1894)
* 16ma di novembro - Alan Watts, Britaniana filozofo (n. 1915)

* 1ma di decembro - David Ben-Gurion, chefministro di Israel (n. 1886)
* 3ma di decembro - Adolfo Ruiz Cortines, prezidanto di Mexikia (n. 1890)
* 7ma di decembro - Camilo Mori, Chiliana piktisto (n. 1896)
* 20ma di decembro - Luis Carrero Blanco, chefministro di Hispania (n. 1904)
* 25ma di decembro - İsmet İnönü, chefministro di Turkia (n. 1884)
* 26ma di decembro - Harold B. Lee, prezidanto di Mormon eklezio (n. 1899)
* Rafael Nakhla, Egiptiana sacerdoto katolika ed Idisto (n. 1890)

## Nobel-premiiziti
* Fiziko: Leo Esaki, Ivar Giaever, Brian David Josephson
* Kemio: Ernst Otto Fischer, Geoffrey Wilkinson
* Fiziologio o Medicino: Karl von Frisch, Konrad Lorenz, Nikolaas Tinbergen
* Literaturo: Patrick White
* Paco: Henry Kissinger, Le Duc Tho
* Ekonomiko: Wassily Leontieff

## Referi