2016

La yaro **2016** (MMXVI per Romala algarismi) esis bisextila yaro komencinta ye venerdio segun Gregoriala kalendario. Ol esis la 16ma yaro di la triesma yarmilo, la 16ma yaro di la 21ma yarcento, e la 7ma yaro di la yari 2010a.

Un dio en la Interreto ye 2016:  kompri en *Amazon*,  *Skype*-telefoni,  *Instagram*-fotografuri,  *Tweet*-i,  *Google*-serchi,  spektita *Youtube*-videi,  sendita e-posti. (Segun Mondala Banko.)

## Eventi
### [[Januaro]]
* 12ma di januaro - Explozo che historiala quartero Sultanahmet en Istanbul, Turkia, produktas adminime 10 morti e 15 vunditi.
* 14ma di januaro - Serio di adminime 6 explozi e pafado produktas adminime 7 morti en Jakarta, Indonezia. Islamana Stato asumas la autoreso dil atenti.
* 15ma di januaro - Teroristi de grupo Al Shabab atakas militala bazo kun Keniana soldati en Somalia. Adminime 50 soldati ocidesas pro la suocidant atako.
* 15ma di januaro - FAO anuncas ke la maxim mala sikeso en 30 yari pro El-Ninyo afektas 10.2 milion personi en Etiopia.
* 16ma di januaro - Armeo di Burkina Faso, helpita da specala trupi de Francia ed Usan agenti liberigas hotelo *Splendid*, en Ouagadougou, invadita l'antea dio da extremisti del grupo Al-Kaida en la Islamana Maghreb. Entote 126 personi liberigesas, ma adminime 20 personi ocidesis.
* 17ma di januaro - Adminime 11 personi mortigesas e 13 vundesas pro suocidant-atako per bombo en Jalalabad, Afganistan.
* 18ma di januaro - Adminime 4 personi ocidesas pro suocidant-atako dal grupo Boko Haram en moskeo che Nguetchewe, nordo di Kamerun.
* 21ma di januaro - Militanti de Islamana Stato atakas depozeyi di petrolo en Ras Lanuf, Libia.
* 23ma di januaro - Usana autoritatozi divulgas ke adminime 9 personi ja mortigesis en diversa acidenti en la chosei de mardio til venerdio, pro la forta buraski di nivo e vento en l'Usana stati Nordal Karolina, Tennessee, Kentucky e Virginia. On kalkulas ke la niva tempesto *Jones* duros adminime dum 36 hori.
* 30ma di januaro - En Nikaragua, volkano Momotombo explozas e lansas cindri e lavao.
* 31ma di januaro - Adminime 30 personi mortigesas pos ke du bombo-homi explozas su proxim la moskeo Sayeda Zeinab, en Damascus, Siria.

### [[Februaro]]
* 2ma di februaro - En Dallas, Texas, autoritatozi pri saneso raportas unesma kaso di transmiso dil morbo *zika* tra sexuala relati. Segun informi, malado kontaminesis kun la viruso *zika* pos mantenar sexuala relati kun altra persono kontaminita.
* 5ma di februaro - Sudafrikana autoritatozi anuncas ke 70 ministi - de plu kam 100 qui laboris - retroduktesis kun vivo de un mineyo di oro proxim l'urbo Barberton.
* 6ma di februaro - Ter-tremo kun forteso 6.4 che skalo di Richter frapas Taiwan e produktas adminime 5 morti e 49 vunditi.
* 8ma di februaro - En Afganistan adminime 4 soldati mortas ed altra 14 vundesas pos suocidant-atako kontre militala autobuso proxim la distrikto Dehdadi, en la provinco Balkh.
* 9ma di februaro - En Germania du treni kun pasajanti kolizionas en Bad Aibling, proxim la frontiero kun Austria.
* 12ma di februaro - Papo Franciskus e la patriarko Kirill la 1ma de rusa ortodoxa eklezio renkontras en Kuba, en l'unesma renkontro di chefi di la du eklezii depos la yaro 1054.
* 12ma di februaro - Adminime 5 soldati mortigesas ed altra 30 vundesas dum atako kontre bazo di Unionita Nacioni en Kidal, Mali.
* 18ma di februaro - Adminime 6 Turka soldati ocidesas pro bombal atako kontre konvoyo en Diyarbakir, sud-este de lando.
* 19ma di februaro - Du bombo-homi explozas su che merkato en Mémé, Kamerun, ed adminime 24 personi ocidesas e 112 vundesas.
* 20ma di februaro - Nord-Koreana mar-armeo pafas lua artilrio proxim marala frontiero kun Sud-Korea.
* 21ma di februaro - Plu kam 100 personi ocidesas en bombal ataki en l'urbi Homs e Damaskus, Siria. Islamana Stato asumas la autoreso dil ataki en Damascus.
* 24ma di februaro - Mikra aviono modelo *Twin Otter* falas en Nepal e produktas 23 morti ennave.
* 25ma di februaro - Sirian armeo riokupas l'urbo Khanasir, 55 km sud-este de Aleppo, du dii pos ke Islamana Stato okupis ol.
* 27ma di februaro - Suocidant-atako en la provinco di Kunar, Afganistan, mortigas adminime 10 personi.
* 28ma di februaro - En la duesma dio dil armistico en Siria, avioni bombardas regioni proxim Aleppo e Hama, ube agas la Fronto al Nusra e l'Islamana Stato.
* 29ma di februaro - Adminime 4 personi ocidesas e plusa 5 homi vundesas pro suocidant atako per automobilo-bombo en Aden, Yemen.
* 29ma di februaro - Suocidant atako dum funeralo en Muqdadiya, 80 km nordweste de Baghdad, Irak, ocidas adminime 40 personi.

### [[Marto]]
* 1ma di marto - En Usa 11 stati votas por selektar la kandidati de Republikana e Demokrata partisi a la prezidanteso di Usa.
* 2ma di marto - Pos rekordo di permano en la Staciono Kosmala Internaciona - 340 dii - l'astronauti Usana Scott Kelly e Rusa Mikhail Kornienko tervenas en Kazakstan.
* 4ma di marto - Atako per automobilo-bombo en Nusaybin, Turkia, ocidas adminime du policisti e vundas dozeni.
* 5ma di marto - Filipini konfiskas navo *Jin Teng* de Nord-Korea pro l'adopto di sancioni kontre lando pos recenta nukleara probi.
* 6ma di marto - Komencas prezidantal elekti en Benin, por selektar la sucedonto di Thomas Yayi Boni.
* 10ma di marto - Irakan armeo kaptas l'urbo Zankura, en la provinco Al-Anbar, de Islamana Stato.
* 14ma di marto - Rusia ed Europana Uniono lansas kosmonavo por explorar Marso de kosmodromo Baikonur, Kazakstan, kom parto de la misiono ExoMars 2016.
* 15ma di marto - Arjentiniana rivoguardo sinkas Chiniana retbatelo an lua teritoriala maro pro nelegala pesko.
* 17ma di marto - Kurda grupo TAK asumas l'autoreso di atento qua eventis ye la 13ma di marto dil sama yaro e produktis 37 morti en Ankara, Turkia.
* 18ma di marto - La polico di Belgia anuncas l'aresto di Salah Abdeslam, konsiderata mentoro di terorist ataki en Paris l'antea yaro.
* 21ma di marto - Barack Obama renkontras Raúl Castro dum lua vizito a Kuba.
* 22ma di marto - Adminime 13 personi mortas e plusa 35 homi vundesas pos explozi en l'aeroportuo di Bruxel, Belgia.
* 23ma di marto - La polico di Belgia anuncas ke arestis un de la teroristi qui atakis l'aeroportuo di Bruxel l'antea dio.
* 24ma di marto - En Irak, armeo anuncas ke lansos atako por liberigar Mosul, chef-urbo di provinco Ninawa, kontrolata dal Islamala Stato.
* 25ma di marto - En Turkia, atako di Kurda gerileri* kontre policeyo en la provinco Diyarbakir mortigas 3 policisti e vundas plusa 24.
* 26ma di marto - En Irak, l'armeo anuncas ke ekpulsis Islamana Stato de la regiono Sinjar, norde de la lando.
* 26ma di marto - Abdul-Aziz Abdulvahabov divenas championo dil ACB (MMA) en kategorio til 70 kg.
* 27ma di marto - Sirian armeo anuncas ke rikaptis Palmyra de la kontrolo di Islamana Stato, pos tri semani di kombati.
* 29ma di marto - Viro kidnapas aviono de la kompanio *Egypt Air* qua flugis de Kairo til Alexandria e obligas pilotisto a tervenar en Larnaka, Chipro. Pose la kidnapanto demandas asilo en Chipro.
* 30ma di marto - Htin Kyaw, unesma civila prezidanto di Myanmar pos 1962, asumas povo. Aung San Suu Kyi divenas ministrino dil nova guvernerio.

### [[Aprilo]]
* 1ma di aprilo - Explozo di gaso en edifico di Paris vundas 17 personi.
* 2ma di aprilo - Trupi de Armenia ed Azerbaijan kombatas en Nagorno-Karabakh. Adminime 30 soldati - di qui 12 de Azerbaijan - ed un puero mortas pos intensa kombato.
* 3ma di aprilo - Sirian armeo atakas Al Qariatain, urbo sude de Palmyra, okupata dal Islamana Stato.
* 3ma di aprilo - Internaciona grupo di jurnalisti e Germana jurnalo *Süddeutsche Zeitung* publikigas cirkume 11.5 milion konfidencala dokumenti de Panamana korporaciono Mossack Fonseca & Co. pri plu kam  kompanii, inkluzite la nomo di lia acionieri, proprieteri ed administristi. Inter la nomi, multa artisti, politikisti ed anke kriministi de diversa landi.
* 5ma di aprilo - Chefministro di Islando Sigmundur Davíð Gunnlaugsson renuncas, pos deskovresar ke ilua spozino sekrete esis proprietanto di extera entraprezo en Virgin Insuli Britaniana, fakto quon ilu negabis.
* 6ma di aprilo - Intensa pluvi en Pakistan produktas adminime 92 morti.
* 7ma di aprilo - Konstitucala korto di Kolumbia aprobas samasexua mariajo per 6 yes-voti kontre 3 no-voti.
* 8ma di aprilo - Unionita Nacioni anuncas provizora rezulto dil elekti legifala en Centrafrika: quankam poka personi votabis, 34 nedependanta kandidati, di qui 4 mulieri, elektesis por la Nacional Asemblo.
* 9ma di aprilo - Bateleto kun enmigranti plunjas che Maro Egeo, proxim l'insulo Samos, e 5 personi, di qui 1 puero, dronas su.
* 10ma di aprilo - Explozo ed incendio di pirotekno en Hindua templo en Kerala, India, produktas adminime 100 morti. Kun l'explozo, parto del templo krulis, e multa viktimi enterigesis sub l'eskombri.
* 11ma di aprilo - En Norvegia, Luterana eklezio anuncas ke posibligos samasexua mariajo.
* 12ma di aprilo - Usan avioni bombardas komanda centri di Islamana Stato norde de Mosul, Irak.
* 13ma di aprilo - Kombati en Aleppo inter Sirian armeo e *[[Jihad|jihad]]*-isti dil grupo al-Nusra mortigas adminime 76 personi, di qui 34 Siriana soldati.
* 15ma di aprilo - Ter-tremo kun forteso 7.3 che Skalo di Richter frapas Japonia e mortigas adminime 6 personi.
* 16ma di aprilo - Papo Franciskus vizitas refujanti en l'insulo Lesbos, Grekia.
* 16ma di aprilo - Ter-tremo kun forteso 7.8 che skalo di Richter frapas Equador e mortigas adminime 77 personi.
* 17ma di aprilo - En Brazilia la Chambro di Deputati votas pri akuzo kontre la prezidantino Dilma Rousseff.
* 19ma di aprilo - Adminime 7 personi mortigesas e plusa 300 homi vundesas pro suocidant atako da Talibani en Kabul, Afganistan.
* 21ma di aprilo - L'Olimpiala flamo por la Ludi di 2016 en Rio de Janeiro acendesas en Olimpia, Grekia.
* 21ma di aprilo - En Rio de Janeiro, Brazilia, biciklo-voyo alonge Avenuo Niemeyer krulas pos ke forta ondo frapas ol. Adminime 2 personi mortas pos falar kontre la roki.
* 22ma di aprilo - En Turkia tri soldati mortas pos explozo di bombo en Diyarbakir, regiono ube habitas granda nombro di Kurdi.
* 24ma di aprilo - En Austria eventas l'unesma baloto por prezidanteso, kun 6 kandidati a sucedar Heinz Fischer.
* 24ma di aprilo - En Equatorala Guinea prezidanto Teodoro Obiang Nguema Mbasogo, en povo depos 1979 obtenas plu kam 98% de la voti por nova 7-yara mandato.
* 26ma di aprilo - Komencas forumo kun partopreno di yuni en Baku, Azerbaijan, por diskutar quale kombatar violentoza extremismi e preventar konflikti.
* 27ma di aprilo - Nord-Korea anuncas ke la 6ma di mayo komencos l'unesma kongreso di komunista partiso en preske 40 yari (la lasta eventis en 1980).
* 28ma di aprilo - Rusia inauguras "kosmodromo"* di Vostochni e lansas fuzeo *Soyuz* kun 3 artificala sateliti.

### [[Mayo]]
* 2ma di mayo - L'unesma navo kun turisti de Usa arivas en Kuba pos plu kam 50 yari.
* 3ma di mayo - Ataki per fuzei mortigas 4 personi e vundas 50 plusa homi en Aleppo, Siria.
* 3ma di mayo - La rejulo di Hispania, Felipe la 6ma, dissolvas la parlamento e kunvokas nova elekti por la 26ma di junio.
* 4ma di mayo - En Paris la polico uzas lakrimifiva gaso kontre refujanti qui instalis su en skolo nord-weste del urbo.
* 5ma di mayo - Pos preske 1 monato, quar driftinta naufrajinti de Kiribati sokursesas en l'Insuli Marshall.
* 7ma di mayo - Rusia plulongigas l'armistico en Aleppo, Siria dum 72 hori.
* 8ma di mayo - En Afganistan adminime du soldati de NATO mortigesas en atako asumata da talibani en Kandahar.
* 9ma di mayo - Tero, Merkuro e Suno en sama lineo.
* 9ma di mayo - En Mogadishu, Somalia, atento per bombo dal islamana grupo *Al Shabab* produktas adminime 5 morti e 11 vunditi.
* 12ma di mayo - En Brazilia, Senato revokas la mandato di Dilma Rousseff. Michel Temer, la viceprezidanto, asumas povo.
* 17ma di mayo - Mexikiana prezidanto Enrique Peña Nieto anuncas ke sendos lego-projeto pri mariajo inter samasexua personi a Mexikiana kongreso.
* 19ma di mayo - Aviono Airbus A320 de EgyptAir falegas super Mediteraneo dum flugo de Paris til Kairo. Omna 66 personi ennave mortas.
* 20ma di mayo - Autoritatozi pri saneso di Usa anuncas ke 279 gravida mulieri infektabis per la viruso *zika* en la lando. Usana prezidanto Barack Obama demandas ke Kongreso provizez US$ 1.9 miliardi dolari por developar vacino kontre la viruso.
* 20ma di mayo - Autoritatozi di Kolumbia trovas preske 1 tuno di kokaino en mikra submara navo interceptita interne nacionala natur-parko Sanquianga.
* 21ma di mayo - Bolivia aprobas lego qua permisas transexuala* personi kambiar lia genro e nomo.
* 23ma di mayo - Atenti en Aden, Yemen mortigas adminime 41 soldati de Yemenana armeo.
* 25ma di mayo - Barack Obama finas en Hanoi lua 3-dia vizito a Vietnam. Dum lua vizito, Obama eliminis Usan embargo pri vendar armi a Vietnam.
* 27ma di mayo - Barack Obama vizitas Hiroshima, en Japonia, e defensas ideo pri mondo sen nuklear armi. Esas l'unesma vizito di un prezidanto di Usa a l'urbo, 71 yari pos l'explozo di l'atomobombo.
* 29ma di mayo - Inundadi en Texas, Usa, produktas adminime 6 morti.
* 30ma di mayo - Tri Ukrainana militisti mortigesas dum kombati en Doneck kontre grupi favorebla al uniono di la regiono kun Rusia.
* 30ma di mayo - Du ataki per bombi en Turka chosei produktas 6 morti e diversa personi vundita.

### [[Junio]]
* 1ma di junio - Fervoyala tunelo Gotthard-Basistunnel, longa de 57.1 km, inauguresas en Suisia.
* 2ma di junio - Adminime du soldati mortas e 5 plusa vundesas pro explozo di landala torpedo en Lanao del Sur, Filipini.
* 3ma di junio - Boko Haram atakas e mortigas 30 soldati de Nijer e du de Nigeria an la frontiero inter la du landi.
* 7ma di junio - Forta tempesti produktas severa inundadi en Belgia.
* 9ma di junio - Ter-tremo kun forteso 6.2 che skalo di Richter frapas la sudo dil insulo Lombok, en Indonezia.
* 10ma di junio - Kurda ed Araba trupi siejas komplete l'urbo Manbij en Siria, e blokusas l'aceso di Islamana Stato a la frontiero kun Turkia.
* 12ma di junio - Viro eniras noktala geya klubo *Pulse* en Orlando, Florida e pafas kontre l'asistantaro. Adminime 50 personi mortigesas, inkluzite la pafero, mortigita dal polico, e 53 plusa homi vundesas. Ante la krimino, Omar Saddiqui Mateen, judikata dal polico kom la pafero, telefonis ad urjanteso-numero 911 e deklaris fideleso al Islamana Stato.
* 14ma di junio - Guvernerio di Filipini konfirmas ke rebeli de islamana grupo Abu Sayyaf mortigis gajo-homo Kanadana.
* 14ma di junio - Italiana polico arestas en Napoli 12 membri ek kriminal organizuro *Camorra*.
* 18ma di junio - Belga polico arestas 12 suspektiti pri ligilo kun terorismo. Segun la polico, li intencis agar dum la ludi di futbala konkurso *Eurocup*.
* 23ma di junio - Eventas plebicito pri la membreso dil Unionita Rejio en l'Europana Uniono. L'ekiro de l'Europana Uniono vinkas la plebicito kun 51.9% voti.
* 23ma di junio - Chefi di stati-membri dil Organizuro pri Koopero di Shanghai (Rusia, Popul-Republiko Chinia, Tadjikistan, Uzbekistan e Turkmenistan) renkontras en Tashkent, Uzbekistan, por diskutar pri politiko, ekonomiko e sekureso. Partoprenas anke reprezenteri de India (lua chefministro, Narendra Modi), Pakistan, Afganistan e Mongolia, observeri del organizuro, ed anke de Iran.
* 24ma di junio - Pro la rezulto dil plebicito pri Brekiro, chefministro Britaniana David Cameron anuncas ke renuncos en oktobro. Fakte ilu remplasesos ante, la 13ma di julio, kande Theresa May divenos chefministrino.
* 25ma di junio - En lua vizito ad Armenia papo Franciskus homajas la mortinti dil gentocido di 1915.
* 25ma di junio - Adminime 12 personi mortas pro aeral ataki en la provinco Deir ez Zor, Siria, en regiono okupita dal Islamana Stato.
* 25ma di junio - Atako dal islamana grupo *al-Shabab* kontre hotelo en Mogadishu, Somalia, produktas 15 morti e 20 vunditi.
* 26ma di junio - Irakan armeo anuncas ke kaptis komplete l'urbo Fajullah de la dominaco dil Islamana Stato.
* 28ma di junio - Suocidant atento en l'aeroportuo di Istanbul, Turkia, produktas adminime 36 morti e vundas 147 plusa homi.

### [[Julio]]
* 3ma di julio - Automobilo kun bombi explozas en suocidant-atako proxim komercala centro di Baghdad, Irak, e produktas adminime 78 morti e 150 plusa homi vundita.
* 3ma di julio - Adminime 31 personi mortas pro inundadi en Khyber Pakthunkhwa, Pakistan.
* 4ma di julio - Popul-Republiko Chinia anuncas ke la torentala pluvi en la sud-esto e l'esto di la lando ja produktis adminime 186 morti e 45 plusa homi desaparinta. Cirkume 1.5 milion personi diplasesis pro l'inundado e 9,000 domi krulis.
* 6ma di julio - Hispana tribunalo kondamnas Lionel Messi e lua patro a 21 monati en karcero pro milioniera fraudo e manko di pago di imposti.
* 7ma di julio - En Saudi-Arabia 19 personi - di qui 12 Pakistanani - suspektita pri bombal ataki qui eventis en tri Araba urbi ye 4ma di julio (lundio) arestesas.
* 8ma di julio - Forta tifono frapas Taiwan per venti til 198 km/h - la maxim forta tifono depos 1901 -, e plu kam 15,000 personi mustas abandonar lia domi.
* 9ma di julio - Sud-Korea anuncas ke Nord-Korea lansis balistikala projektilo de submara navo qua jacis proxim Nord-Koreana urbo Sinp'o.
* 10ma di julio - En Australia, chefministro Malcolm Turnbull anuncas ke lua partiso vinkis la elekti qui eventis l'antea semano.
* 11ma di julio - Adminime 11 soldati mortas pos atako kontre militala kampeyo proxim Mogadishu, Somalia. La grupo Al Shabab, responsinta pri l'ataki, perdis 9 membri dum l'agado.
* 13ma di julio - Homo-bombo mortigas adminime 7 personi, e vundas 11 plusa homi en la nordo di Baghdad. Islamana Stato revendikas l'atento.
* 13ma di julio - Theresa May divenas chefministro di Unionita Rejio.
* 14ma di julio - Teroristo aceleras kamiono kontre grupego qua celebris la 14ma di julio, nacionala dio por Francia, en la stradi di Nice. Adminime 84 personi mortas e plu kam 100 plusa homi vundesas. Pose la polico ocidas la teroristo.
* 15ma di julio - Guvernerio di Nord-Korea anuncas l'enkarcerigo di desertero qua laborus kom spionisto por Sud-Korea.
* 15ma di julio - En Turkia militisti probas stato-stroko kontre la prezidanto Recep Tayyip Erdoğan. Segun informo de BBC, til la sequanta dio la nombro di morti pro la konflikti esas 161 personi. Plusa 1,440 homi vundesas e 2,839 soldati arestesas. 
* 15ma di julio - Kolumbiana guvernerio anuncas ke pakto pri paco kun FARC signatesos posible en agosto ca yaro.
* 16ma di julio - Avioni ed helikopteri bombardas Aleppo, Siria dum l'auroro, e produktas adminime 24 morti.
* 18ma di julio - En Bavaria, Germania, 17-yar evanta viro atakas voyajanti per hakilo e kultelo en treno, e vundas 4 personi. Ye la sequanta dio, policisti trovas standardo dil Islamana Stato en la domo ube lu vivis.
* 18ma di julio - Komencas intensa pluvi che Hebei ed altri provinci di Popul-Republiko Chinia. Til la 23ma di julio dil sama yaro, adminime 112 personi mortos, e 300.000 plusa homi mustos abandonar lia domi.
* 19ma di julio - En Kazakstan, ataki kontre policeyi mortigas 5 personi, di qui 3 policisti, en Almatı. Pose, lokala polico anuncas l'aresto dil atakanti.
* 22ma di julio - En komercala centro di München, Germania, adminime 10 personi mortigesas pro pafado - inkluzite la pafero, qua suocidis -, e plusa 10 homi vundesas.
* 23ma di julio - En Afganistan adminime 80 personi mortas e 231 plusa homi vundesas pro atento per bombo en Kabul.
* 26ma di julio - Proxim aeroportuo Aden Adde, en Mogadishu, Somalia, adminime 13 personi mortas kande du automobili kun bombi explozas. Terorista grupo Al Shabab revendikas l'atento.

### [[Agosto]]
* 2ma di agosto - Libiana trupi lansas atako kontre Islamana Stato en Sirte.
* 3ma di agosto - Tropikala tempesto *Earl* divenas uragano proxim Central Amerika.
* 4ma di agosto - Atako kontre turisti en la provinco Herat, Afganistan, produktas adminime 10 morti e 5 plusa homi vundita.
* 5ma di agosto - Adminime 27 rebeli mortigesas pro bombardi dal internaciona koalisuro kontre emi dil Islamana Stato en Mosul, Irak.
* 5ma til la 21ma di agosto - En Rio de Janeiro, Brazilia eventas la 31ma Moderna Olimpiala Ludi.
* 6ma di agosto - En Lugansk, Ukraina, atento per bombo vundas grave Igor Plotnitski, chefo di grupo qua deziras l'anexo di la regiono por Rusia.
* 8ma di agosto - Intensa pluvi en la regiono di Skopje, Norda Macedonia, efektigas granda inundadi e produktas adminime 15 morti.
* 8ma di agosto - En diskurso transmisita per televiziono, Japoniana imperiestro Akihito parolas pri lua desfacilesi por facar omna taski oficala pro lua 82-yara oldeso. Politikal analitikisti kredas ke ilu povos abdikar balde.
* 11ma di agosto - Rusa aeroplani bombardas emi del Islamana Stato en Al Raqqa, Siria, e produktas adminime 30 morti.
* nokto di 11ma di agosto til l'auroro di 12ma di agosto - Dek e un explozi dum Puket e Hua Hin, Tailando, mortigas adminime 4 personi e vundas deki de homi. On suspektas ke l'atakeri esas enemiki de l'uniono di militisti qui guvernas la lando.
* 15ma di agosto - Koalisuro komandita da Saudi-Arabia bombardas hospitalo en la provinco Hajja, norde de Yemen, e produktas adminime 11 morti e 20 plusa homi vundita.
* 15ma di agosto - Meteorologiisti de Rusia anuncas ke la pluvi en Moskva ca yaro esas la maxim intensa de la lasta 129 yari.
* 18ma til 21ma di agosto - Ido-konfero en Valencia, Hispania.
* 19ma di agosto - Papo Franciskus afirmas, dum la Renkontro pri l'Amikeso inter la Populi en Rimini, Italia, "la diverseso de l'altri esas richeso por la vivi di la personi", ed insistas en l'importo dil dialogo por la kompreno di la viv experienci da altri.
* 24ma di agosto - Ter-tremo kun forteso 6.2 che skalo di Richter frapas la centro di Italia e produktas adminime 159 morti e plua kam 360 personi vundita.
* 24ma di agosto - Kolumbiana guvernerio e la grupo gerilera* FARC signatas paco-pakto en Havana.
* 26ma di agosto - Kamiono kun bombi lansesas kontre policeyo en Cizre, urbo en la sud-esto di Turkia. Adminime 8 policisti mortas e plusa 45 vundesas.
* 26ma di agosto - Supra Judiciala korto di Francia suspensas l'efekti di legi promulgita da kelka urbi en la regiono di Riviera, qui interdiktis l'uzo di "burkini" (balno-vesto uzata da Mohamedana mulieri) en la plaji.
* 31ma di agosto - Tifono *Lionrock* frapas Japonia e produktas 11 morti.

### [[Septembro]]
* 3ma di septembro - En Hangzhou, Popul-Republiko Chinia, prezidanti Usana Barack Obama e Chiniana Xi Jinping ratifikas tale nomizita Pakto di Paris, kontre la chanji en la klimato di la Tero, sub l'atesto di la generala-sekretario dil Unionita Nacioni, Ban Ki-moon.
* 10ma di septembro - Atento per automobili kun bombi en Baghdad, Irak, produktas 13 morti e plua kam 30 plusa homi vundita.
* 12ma di septembro - Segun l'Unionita Nacioni adminime 133 personi ja mortis e 395 plusa homi desaparis en Nord-Korea pro la severa inundadi en la nordesto di la lando.
* 27ma di septembro - Arjentiniana guvernerio anuncas ke 32.2% de lua habitantaro vivas sub la povreso-lineo.

### [[Oktobro]]
* 2ma di oktobro - Kolumbiani decidas, per referovoto, rejektar paco-pakto kun gerilera grupo* FARC, kun 50.23% no-voti.
* 2ma di oktobro - Ilham Aliyev, prezidanto di Azerbaijan, gastigas papo Franciskus en la prezidantala palaco en Baku. Duesmafoye un papo vizitas Azerbaijan, unesmafoye esis la vizito dil papo Ioannes Paulus la 2ma en 2002.
* 4ma di oktobro - Uragano *Matthew* frapas Haiti, efektigas granda destruktado e produktas plu kam 1,000 morti.
* 6ma di oktobro - Parlamento di Polonia rejektas lego-projeto qua proskriptus komplete l'abortigo en la lando.
* 11ma di oktobro - Guvernerio di Kolumbia anuncas ke komencos negociar pri paco kun gerilera* grupo *Ejército de Liberación Nacional* - ELN - ye la 27ma di oktobro.
* 10ma di oktobro - Finlandana Bengt Robert Holmström e Britaniana Oliver Simon Hart recevas la Nobel-premio pri Ekonomiko por lia studii relate la Teorio pri Kontrati.
* 13ma di oktobro - António Guterres, ex-chefministro di Portugal, divenas chef-sekretario di Unionita Nacioni.
* 13ma di oktobro - Maldivi decidas abandonar Britaniana komunitato.
* 14ma di oktobro - Usana prezidanto Barack Obama decidas normaligar la diplomacala relati kun Kuba.
* 15ma di oktobro - Eventas protesti en Madrid, Warszawa, Kraków e Paris kontre la pakto pri libera komerco, inter l'Europana Uniono, Usa e Kanada, konocita Angle kom *Transatlantic Trade and Investment Partnership* (TTIP).
* 15ma di oktobro - En Kigali, Ruanda, reprezenteri de preske 200 landi signatas pakto pri kontrolo dil emiso di gasi qui efektigas la teplico-efekto en l'atmosfero.
* 30ma di oktobro - En Salvador, l'ex-prezidanto Elías Antonio Saca González arestesas, akuzita pro nelegala richigo.

### [[Novembro]]
* 3ma di novembro - Adminime 30 civili ocidesas pro bombardo da NATO en Kunduz, Afganistan.
* 4ma di novembro - Atento per automobilo-bombo en Diyarbakir, Turkia, produktas 8 morti e plua kam 100 plusa homi vundita.
* 6ma di novembro - Atento per bombo kontre konvoyo di soldati de l'Unionita Nacioni en Douentza, Mali, produktas 3 morti.
* 8ma di novembro - Donald Trump vinkas prezidantal elekti en Usa.
* 12ma di novembro - Suocidant atako kontre l'Usana aerala bazo en Bagran, Afganistan, ocidas adminime 4 personi e vundas plusa 15 homi.
* 12ma di novembro - En Paris, la spektakleyo *Bataclan* itere apertas lua pordi kun spektaklo di la kantisto Sting, un yaro pos la teroristala masakro di 2015.
* 15ma di novembro - Hispana astronomi anuncas deskovro di planeto exter la sunala sistemo e distanta de 33 yarlumi posible simila a la Tero.
* 19ma di novembro - Turkian armeo anuncas ke ol mortigabis 12 Kurdi ed 8 membri di l'Islamana Stato dum kombati l'antea dio. Turkia suportas la tale dicita "Armeo por la Libereso di Siria", grupo di milicani qui opozas su ambe a la rejimo di Bashar al-Assad ed al Islamana Stato.
* 24ma di novembro - Arkeologiisti anuncas la deskovro di urbo de 5.316 aK en Abidos, Egiptia, 390 km sude de Kairo.
* 25ma di novembro - Adminime 44 personi mortas e 88 plusa homi vundesas pro la koliziono di du treni proxim Amirabad, Iran.
* 28ma di novembro - Aviono transportanta futbalisti de Braziliana esquado *Associação Chapecoense de Futebol* falas proxim La Unión, Kolumbia, e 75 de la 81 personi ennave mortas.

### [[Decembro]]
* 3ma di decembro - Fernando Rodrigues Jr. divenas championo dil KSW (MMA) en kategorio pezoza.
* 4ma di decembro - Eventas prezidantal elekti en Uzbekistan por selektar la sucedanto di Islom Karimov, qua guvernis la lando dum 25 yari. Shavkat Mirziyoyev vinkas l'elekto.
* 7ma di decembro - Ter-tremo kun forteso 6.5 che skalo di Richter frapas Sumatra, Indonezia, e produktas adminime 97 morti.
* 17ma di decembro - Atento per automobilo-bombo kontre autobuso en Kayseri, Turkia mortigas adminime 13 soldati.
* 17ma di decembro - Ter-tremo kun forteso 7.9 che skalo di Richter frapas Papua-Nova-Guinea.
* 19ma di decembro - En Ankara, Turkia, viro ocidas Rusa ambasadisto Andrei Kharlov per pafado.
* 19ma di decembro - Kamiono frapas personi qui vizitis ferio pri Kristnasko en la placo Breitscheidplatz, en Berlin. To produktas 12 morti e 48 plusa homi vundita. La veturinto arestesas, e Germana polico kredas ke l'agado esis atento.
* 20ma di decembro - Explozo che fabrikerio e merkato di piroteknaji en Tultepec, Mexikia, produktas 36 morti.
* 23ma di decembro - Aeral ataki per bombi da Turka avioni kontre urbo Al Bab, en Siria, produktas adminime 16 morti.
* 23ma di decembro - Unionita Nacioni kondamnas Israelana koloniigo en Palestinana teritorii pos 1967.
* 25ma di decembro - Ter-tremo kun forteso 7.6 che skalo di Richter frapas la sudo di Chili, note l'insulo Chiloé.
* 25ma di decembro - Rusa aviono Tupolev Tu-154 qua voyajis de Moskva til Siria falas en Nigra maro pos departar de Sochi. Omna 92 personi ennave mortas, inkluzite cirkume 60 membri ek la koro di la Red-Armeo.
* 29ma di decembro - Rusa prezidanto Vladimir Putin anuncas ke pafo-ceso en Siria inter la guvernerio e l'opozanti di Bashar al-Assad signatesis.
* 31ma di decembro - Du atenti per bombi en merkato di Baghdad, Irak, ocidas adminime 29 personi.

## Naski

## Morti
* 2ma di januaro - Marcel Barbeau, Kanadana piktisto (n. 1925)
* 2ma di januaro - Nimr Baqr an-Nimr, Saudi-Arabiana shi'a sheiko (n. 1959)
* 8ma di januaro - Otis Clay, Usana kantisto (n. 1942)

* 10ma di januaro - David Bowie, Britaniana muzikisto, kantisto, kompozisto e cinem-aktoro (n. 1947)
* 14ma di januaro - Alan Rickman, Britanian aktoro (n. 1946)
* 18ma di januaro - Glenn Frey, Usana muzikisto e kantisto (n. 1948)
* 18ma di januaro - Michel Tournier, Franca skriptisto (n. 1924)

* 19ma di januaro - Ettore Scola, Italiana filmifisto (n. 1931)
* 24ma di januaro - Marvin Minsky, Usana ciencisto pri komputeri (n. 1927)
* 26ma di januaro - Abe Vigoda, Usan aktoro (n. 1921)
* 29ma di januaro - Jean-Marie Doré, chefa ministro di Guinea (n. 1938)
* 30ma di januaro - Francisco Flores Pérez, prezidanto di Salvador (n. 1959)
* 1ma di februaro - Óscar Humberto Mejía Víctores, prezidanto di Guatemala (n. 1930)
* 3ma di februaro - Maurice White, Usana kantisto (Earth, Wind & Fire (n. 1941)
* 3ma di februaro - Joe Alaskey, Usan aktoro (n. 1952)
* 9ma di februaro - Sushil Koirala, chefministro di Nepal (n. 1939)
* 15ma di februaro - George Gaynes, Finlandan-Usana aktoro (n. 1917)
* 16ma di februaro - Boutros Boutros-Ghali, generala-sekretario di Unionita Nacioni (n. 1922)

* 19ma di februaro - Umberto Eco, Italiana profesoro, filozofo e skriptisto (n. 1932)
* 19ma di februaro - Harper Lee, Usana skriptisto (n. 1926)
* 28ma di februaro - George Kennedy, Usan aktoro (n. 1925)
* 3ma di marto - Janina Kraupe-Świderska, Polona piktistino (n. 1921)
* 6ma di marto - Nancy Reagan, Usan aktorino, vidvo di Ronald Reagan (n. 1921)
* 11ma di marto - Keith Emerson, Usana muzikisto (Emerson, Lake & Palmer) (n. 1944)
* 12ma di marto - Lloyd Stowell Shapley, Usana matematikisto, Nobel-laureato (n. 1923)
* 20ma di marto - Anker Jørgensen, chefministro di Dania (n. 1922)

* 24ma di marto - Johan Cruyff, Nederlandana futbalisto (n. 1947)
* 24ma di marto - Garry Shandling, Usana komediisto (n. 1949)
* 29ma di marto - Yelena Donskaya, Sovietiana sporta pafistino (n. 1915)
* 31ma di marto - Hans-Dietrich Genscher, Germana politikisto (n. 1927)
* 31ma di marto - Imre Kertész, Hungara skriptisto, Nobel-laureato (n. 1929)
* 3ma di aprilo - Cesare Maldini, Italiana futbalisto ed entrenisto (n. 1932)

* 19ma di aprilo - Patricio Aylwin, prezidanto di Chili (n. 1918)
* 21ma di aprilo - Prince Rogers Nelson, Usana kantisto e kompozisto (n. 1958)
* 23ma di aprilo - Banharn Silpa-Archa, chefministro di Tailando (n. 1932)
* 24ma di aprilo - Billy Paul, Usana kantisto (n. 1934)
* 30ma di aprilo - Harold Walter Kroto, Angla kemiisto, Nobel-laureato (n. 1939)
* 4ma di mayo - Jean-Baptiste Bagaza, prezidanto di Burundi (n. 1946)
* 31ma di mayo - Antonio Imbert Barrera, militisto e prezidanto di Dominikana Republiko (n. 1920)

* 3ma di junio - Muhammad Ali (naskinta Cassius Marcellus Clay Jr.), Usana boxisto (n. 1942)
* 5ma di junio - Jerome Bruner, Usana psikologo (n. 1915)
* 6ma di junio - Viktor Korchnoi, Rusa shakoludisto (n. 1931)
* 25ma di junio - Maurice Georges Dantec, Franca-Kanadana skriptisto (n. 1959)
* 27ma di junio - Bud Spencer, Italian aktoro (n. 1929)
* 27ma di junio - Alvin Toffler, Usana skriptisto (n. 1928)
* junio - Vladimir Makuc, Slovena piktisto (n. 1925)
* 2ma di julio - Michel Rocard, chefministro di Francia (n. 1930)

* 2ma di julio - Elie Wiesel, Rumaniana juda skriptisto, Nobel-laureato pri paco (n. 1928)
* 2ma di julio - Patrick Manning, chefministro di Trinidad e Tobago (n. 1946)
* 4ma di julio - Abbas Kiarostami, Iranana filmifisto (n. 1940)
* 13ma di julio - Hector Babenco, Arjentiniana-Braziliana filmifisto (n. 1946)
* 15ma di julio - Janez Bernik, Sloveniana piktisto (n. 1933)
* 19ma di julio - Garry Marshall, Usan aktoro (n. 1934)
* 23ma di julio - Thorbjörn Fälldin, chefministro di Suedia (n. 1926)
* 27ma di julio - Piet de Jong, chefministro di Nederlando (n. 1915)
* 28ma di julio - Émile Derlin Zinsou, prezidanto di Benin (n. 1918)
* 5ma di agosto - Sheila McClean, Irlandana piktistino (n. 1932)
* 22ma di agosto - Sellapan Ramanathan, prezidanto di Singapur (n. 1924)

* 22ma di agosto - Toots Thielemans, Belga jazo-muzikisto (n. 1922)
* 23ma di agosto - Reinhard Selten, Germana matematikisto ed ekonomikisto, Nobel-laureato pri Ekonomiko (n. 1930)
* 24ma di agosto - Walter Scheel, prezidanto di West-Germania (n. 1919)
* 24ma di agosto - Roger Yonchien Tsien, Usana biokemiisto, Nobel-laureato pri kemio (n. 1952)
* 25ma di agosto - James Cronin, Usana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1931)

* 29ma di agosto - Gene Wilder, Usan aktoro (n. 1933)
* 30ma di agosto - Věra Čáslavská, Chekoslovakian atletino (n. 1942)
* 2ma di septembro - Islom Karimov, prezidanto di Uzbekistan (n. 1938)
* 3ma di septembro - Ram Chandra Shukla, Indiana piktisto (n. 1925)
* 5ma di septembro - Hugh O'Brian, Usan aktoro (n. 1925)
* 16ma di septembro - Carlo Azeglio Ciampi, prezidanto e chefministro di Italia (n. 1920)
* 16ma di septembro - António Mascarenhas Monteiro, prezidanto di Kabo Verda (n. 1944)
* 25ma di septembro - David Padilla Arancibia, prezidanto di Bolivia (n. 1927)
* 26ma di septembro - Mark Dvorecki, Rusa shakoludisto e entrenero (n. 1947)
* 28ma di septembro - Shimon Peres, chefministro e prezidanto di Israel (n. 1923)
* 28ma di septembro - Jamshid Amouzegar, chefministro di Iran (n. 1923)
* 5ma di oktobro - Michal Kováč, prezidanto di Slovakia (n. 1930)

* 9ma di oktobro - Andrzej Wajda, Polona filmifisto (n. 1926)
* 13ma di oktobro - Bhumibol Adulyadej, rejulo di Tailando (n. 1927)
* 13ma di oktobro - Dario Fo, Italiana dramatifisto ed aktoro, Nobel-laureato pri literatuo (n. 1926)
* 23ma di oktobro - Khalifa bin Hamad Al Thani, emiro di Kuwait (n. 1932)
* 24ma di oktobro - Jorge Batlle Ibáñez, prezidanto di Uruguay (n. 1927)
* 25ma di oktobro - Carlos Alberto Torres, Braziliana futbalisto (n. 1944)
* 29ma di oktobro - Pen Sovan, chefministro di Kambodja (n. 1936)
* 7ma di novembro - Leonard Cohen, Kanadana kantisto, poeto e muzikisto (n. 1934)
* 13ma di novembro - Leon Russell, Usana kantisto e kompozisto (n. 1942)
* 15ma di novembro - Sixto Durán-Ballén, prezidanto di Equador (n. 1921)
* 20ma di novembro - Kostis Stefanopoulos, prezidanto di Grekia (n. 1926)
* 22ma di novembro - Moeenuddin Ahmad Qureshi, chefministro di Pakistan (n. 1930)

* 25ma di novembro - Fidel Castro, prezidanto di Kuba (n. 1926)
* 27ma di novembro - Ioannis Grivas, chefministro di Grekia (n. 1923)
* 28ma di novembro - Mark Taimanov, Rusa shakoludisto (n. 1926)
* 29ma di novembro - Luis Alberto Monge, prezidanto di Kosta Rika (n. 1925)
* 7ma di decembro - Tadeusz Cegielski, Polona jurnalisto, prizentisto e komentisto pri sporto (n. 1931)
* 8ma di decembro - John Glenn, Usan astronauto e pose politikisto (n. 1921)
* 13ma di decembro - Thomas Schelling, Usan ekonomikisto, Nobel-laureato (n. 1921)
* 13ma di decembro - Alan Thicke, Kanadan aktoro e kompozisto (n. 1947)
* 14ma di decembro - Paulo Evaristo Arns, Braziliana kardinalo (n. 1921)

* 18ma di decembro - Zsa Zsa Gabor, Hungara-Usana cinem-aktorino (n. 1917)
* 25ma di decembro - George Michael, Angla kantisto, kompozisto e muzikisto (n. 1963)
* 27ma di decembro - Carrie Fisher, Usana cinem-aktorino (n. 1956)
* 27ma di decembro - Ratnasiri Wickremanayake, chefa ministro di Sri Lanka (n. 1933)
* 28ma di decembro - Gregorio Conrado Álvarez, diktatoro di Uruguay (n. 1925)
* 28ma di decembro - Debbie Reynolds, Usan aktorino (n. 1932)

## Nobel-premiiziti
*Fiziko: David James Thouless, Frederick Duncan Haldane, John Michael Kosterlitz
*Kemio: Jean-Pierre Sauvage, James Fraser Stoddart, Bernard Feringa
*Fiziologio o Medicino: Yoshinori Ohsumi
*Literaturo: Bob Dylan
*Paco: Juan Manuel Santos Calderón
*Ekonomiko: Bengt Robert Holmström, Oliver Simon Hart

## Referi