14ma di januaro

Videz quo ligesas adhike (che utensili). - A pagino di yaro.

La **14ma di januaro** esas la 14ma dio di la yaro segun Gregoriala kalendario. Restas 351 dii til la fino di la yaro (352 en bisextila yari).
----
## Dio
## Eventi
* 1236 - Rejulo Henry la 3ma di Anglia mariajas Alienòr de Provenco.
* 1539 - Hispania anexas insulo Kuba.
* 1624 - Pos 90-yara okupo dal Otomani, dinastio Safavid rikaptas Bagdad.
* 1784 - Kongreso di Usa ratifikas kontrato signatita en Paris ye l'antea yaro, segun quo Unionita Rejio agnoskas la nedependo di Usa, do finanta Usana revoluciono.
* 1814 - Tra la kontrato di Kiel Dania cedas Norvegia a Suedia, e kompense recevas Pomerania.
* 1858 - Italiana revolucionero Felice Orsini e lua komplici probas mortigar imperiestro Napoléon la 3ma en Paris, e falias. Tamen, lia bombi produktas 8 morti e 142 plusa homi vundita.
* 1878 - Milito Rusa-Turka: komencas la Batalio di Filipopolis.
* 1907 - Ter-tremo en Kingston, Jamaika, produktas plu kam 800 morti.
* 1985 - Israel decidas pokope retretar ek Libano
* 1993 - Traktato, interdiktante kemial armi, subskribesas pos 24-yara negocii en Paris.
* 1996 - En Portugal, Jorge Sampaio elektesas prezidanto.
* 2000 - Tribunalo di UN judicias kin Bosniana Kroati e kondamnas li a 25-yara enkarcerigo pro la mortigo di cent Mohamedani en 1993.
* 2005 - Huygens-sondilo di Cassini-probilo venas adsur Titano, satelito di Saturno.
* 2011 - En Tunizia, prezidanto Zine El Abidine Ben Ali abandonas la povo kom rezulto di populala preso ed abandonas la lando vers Saudi-Arabia. Fouad Mebazaa, prezidanto dil parlamento, asumas provizore kom chefo di stato ye la 15ma di januaro.
* 2011 - Samir Rifai, chefministro di Jordania, renuncas pro intensa populala protesti.
* 2015 - Autobuso transportanta karcerani kolizionas kun treno en Texas, Usa. Adminime 10 personi mortas.
* 2016 - Serio di adminime 6 explozi e pafado produktas adminime 7 morti en Jakarta, Indonezia. Islamana Stato asumas la autoreso dil atenti.
* 2024 - Rejino Margrethe la 2ma abdikas la krono di Dania kande el kompleteskas 52-yara regno. Elua filiulo Frederik asumas la krono kom Frederik la 10ma di Dania.

## Naski
* 83 aK - Marcus Antonius, romana politikisto (m. 30 aK)
* 1622 - Molière (naskinta *Jean-Baptiste Poquelin*), Franca skriptisto por teatro ed aktoro (m. 1673)
* 1684 - Jean-Baptiste van Loo, Franca piktisto (m. 1745)
* 1705 - Jean-Baptiste Charles Bouvet de Lozier, deskovristo dil insulo qua portas lua nomo (m. 1786)
* 1818 - Zacharias Topelius, Finlandana skriptisto (m. 1898)
* 1836 - Henri Fantin-Latour, Franca piktisto (m. 1904)
* 1841 - Berthe Morisot, Franca piktistino (m. 1895)
* 1846 - Witold Pruszkowski, Polona piktisto (m. 1896)
* 1850 - Pierre Loti, Franca militisto (m. 1923)
* 1861 - Mehmed 6ma Vahidettin, sultano di Otoman imperio (m. 1926)
* 1863 - Manuel Gomes da Costa, prezidanto e chefministro di Portugal (m. 1929)
* 1875 - Albert Schweitzer, Germana filozofo e muzikisto, Nobel-laureato pri paco (m. 1965)
* 1875 - Felix Hamrin, chefministro di Suedia (m. 1937)
* 1878 - Victor Segalen, Franciana skriptisto, mediko, arkeologo (m. 1919)
* 1896 - John Dos Passos, Usana skriptisto (m. 1970)
* 1905 - Takeo Fukuda, chefministro di Japonia (m. 1995)
* 1919 - Giulio Andreotti, chefministro di Italia (m. 2013)
* 1925 - Yukio Mishima, Japoniana skriptisto (m. 1970)
* 1928 - Tadeusz Dominik, Polona piktisto (m. 2014)
* 1938 - Morihiro Hosokawa, chefministro di Japonia
* 1938 - Allen Toussaint, Usana muzikisto e kompozisto (m. 2015)
* 1941 - Faye Dunaway, Usan aktorino
* 1941 - Milan Kučan, unesma prezidanto di Slovenia
* 1943 - Ralph Marvin Steinman, Kanadana biologiisto, Nobel-laureato (m. 2011)
* 1948 - Valeri Harlamov, Rusa e Sovietiana hokeisto (m. 1981)
* 1952 - Călin Popescu-Tăriceanu, chefministro di Rumania
* 1953 - Denzil Douglas, chefministro di Santa Kitts e Nevis
* 1967 - Emily Watson, Britanian aktorino
* 1968 - LL Cool J, Usana kantisto di rap
* 1969 - Jason Bateman, Usan aktoro
* 1970 - Liesbeth Zegveld, Nederlandan advokatino e profesorino
* 1973 - Artur Aivazyan, Ukrainana e Rusiana sporta pafistulo
* 1973 - Giancarlo Fisichella, Italian automobilisto
* 1980 - Carlos Alvarado Quesada, prezidanto di Kosta Rika
* 1981 - Jadranka Đokić, Kroata aktorino
* 1986 - Yohan Cabaye, Franca futbalisto
* 1992 - Alexandr Jurbin, Rusa tenisistulo
* 1993 - Maria Lasickene, Rusa atletino pri alt-saltado

## Morti
* 1092 - Rejo Vratislav la 2ma di Bohemia (n. c. 1032)
* 1301 - Rejulo András la 3ma di Hungaria (n. c. 1265)
* 1766 - Rejulo Frederik la 5ma di Dania (n. 1723)
* 1867 - Dominique Ingres, Franca piktistulo (n. 1780)
* 1887 - Friedrich von Amerling, Austrohungara piktisto (m. 1887)
* 1898 - Lewis Carroll, Britaniana skriptisto (n. 1832)
* 1950 - Ieu Koeus, chefa ministro di Kambodja (n. 1905)
* 1957 - Humphrey Bogart, Usan aktoro (n. 1899)
* 1967 - Miklós Kállay, chefministro di Hungaria (n. 1887)
* 1972 - Rejulo Frederik la 9ma di Dania (n. 1899)
* 1976 - Tun Abdul Razak, chefministro di Malaizia (n. 1922)
* 1977 - Anthony Eden, chefministro di Unionita Rejio (n. 1897)
* 1977 - Anaïs Nin, Franca skriptisto (n. 1903)
* 1978 - Kurt Gödel, Austrian-Usana matematikisto (n. 1906)
* 1984 - Ray Kroc, Usan entraprezisto, fondinto di McDonald's (n. 1902)
* 1984 - Paul Ben-Haim, German-Israelana kompozisto (n. 1897)
* 1999 - Aldo van Eyck, Nederlandan arkitekto (n. 1918)
* 2009 - Ricardo Montalbán, Mexikian aktoro (n. 1920)
* 2013 - Conrad Bain, Usan aktoro (n. 1923)
* 2016 - Alan Rickman, Britanian aktoro (n. 1946)
* 2017 - Zhou Youguang, Chiniana linguisto (n. 1906)
* 2018 - Dolores O'Riordan, Irlandana kantistino (n. 1971)
* 2021 - Günter Anton, Germana Idisto (n. 1929)

## Referi