open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nikolai Mihailovich Prjevalski

**Nikolai Mihailovich Prjevalski** (1839 til 1888) esis Rusa geografiisto ed explorero. 

## Biografio
Ilu naskis en Smolensk, en rusigita familio kun Kozaka e Polona origino. Fakte ilua grand-grand-avulo Kornilo Anisimovich Perevalski esis Kozako qua bataliis kontre Rusi en armeo de rejo di Polonia Stefan Bathory. Pose Perevalski chanjis sua familio-nomo a *Przewalski* e igis katoliko. Tamen nepotulo di Kornilo rivenis ad ortodoxa religio, e le Prjevalski igis rusa. La patro di Nikolai batalis en armeo di Rusa imperio (kom volontario) kontre tale nomizita "revolto di novembro en Polonia" (1830-1831), e Nikolai ipsa venis en 1863 a Polonia por batali kontre tale nomizita "revolto di januaro". Nikolai Mihailovich studiis en la militarala akademio di Sankt-Peterburg. En 1864 ilu divenis profesoro di geografio en Warszawa.

En 1867 il iris a Siberia explorar enfluanto di fluvio Amur. Dum sequanta yari, ilu facis 4 voyaji a Central Azia:
* de 1870 til 1873 de Kiaktha il trairis dezerto di Gobi til Beijing, e pose exploris Yangcekiang, ed en 1872 il atingis Tibet. Il exploris cirkum  km² e kolektis 5.000 speci di planti, 1.000 speci di uceli e 3.000 speci di insekti.
* de 1876 til 1877 ilu voyajis de est-Turkestan til montaro Tian Shan.
* de 1879 til 1880 ilu iteri trairis Tien Shan montaro, ed probis atingar Tibet, sensucese.
* de 1883 til 1885 il ekiris de Kiatkha tra la dezerto di Gobi til este de montaro Tian Shan.

Kom rezulto di lua verko, granda parto di central Azia divenis konocata e studiata, tamen Nikolai Mihailovich Prjevalski esas maxim konocata pro ilua unesma ciencala deskripto di sovaja kavalo - kavalo di Prjevalski, *Equus ferus przewalskii* -  en 1879.

Prjevalski mortis viktimigita da tifo pos komencar lua 5ma voyajo.
Onagro (jetilo)

**Onagro** esas siejo-mashino, uzita da la Romani antiqua, qua esis quaza balisto per qua onu lansis aden l'urbo siejata projektili diversa.
Ondo

**Ondo** esas :
* periodoza vibrado.
* amaso de aquo qua superstaceskas e retrofalas sur la surfaco di maro, lago, fluvio, agitata de vento.
The Smiths

**The Smiths** esas rock-grupo de Manchester, Anglia, formacita komence da Morrissey (kantisto) e Johnny Marr (gitaristo). Pose, Andy Rourke (basisto) e Michael "Mike" Joyce (tamburisto) eniris en la grupo.

## Albumi di atelier
* The Smiths (1984)
* Meat Is Murder (1985)
* The Queen Is Dead (1986)
* Strangeways, Here We Come (1987)
Oocito

**Oocito** esas ovulo nematura nek fekundigebla, qua produktas (per du departigi) l'ovulo matura e fekundigebla, e la globuli polala.
Oogonio

**Oogonio** esas formaco di la celulo en qua aparas l'elementi feminala, od oosferi, che multa vejetanti.
Metallica

Metallica esas un muzikala bando di heavy metal de Usa. Lua nuna membri esas James Hetfield, Lars Ulrich, Kirk Hammett e Robert Trujillo. Lua ex-membri esas Ron McGovney, Dave Mustaine, Cliff Burton e Jason Newsted.

## Verki
* Kill 'Em All (1983)
* Ride the Lightning (1984)
* Master of Puppets (1986)
* ...And Justice for All (1988)
* Metallica (1991)
* Load (1996)
* Reload (1997)
* St. Anger (2003)
* Death Magnetic (2008)
* Hardwired... to Self-Destruct (2016)
* 72 Seasons (2023)
Commodores

**Commodores** esas Usana muzikala grupo di jenri soul, funk e Disco formacita en 1968, ed ankore en aktiveso. Inter lua ex-membri esas kantistulo Lionel Richie.

## Albumi di atelier
* Machine Gun (1974)
* Caught in the Act (1975)
* Movin' On (1975)
* Hot on the Tracks (1976)
* Commodores (1977)
* Natural High (1978)
* Midnight Magic (1979)
* Heroes (1980)
* In the Pocket (1981)
* Commodores 13 (1983)
* Nightshift (1985)
* United (1986)
* Rock Solid (1988)
* No Tricks (1993)
Arsenie Todiraş

**Arsenie Todiras** (n. 1983) esas Moldovana kantistulo, ex-membro di grupo O-Zone. Nun il uzas artistala nomo *Arsenium*. En 2006, lu partoprenis Euroviziono-Konkurso di Kansono kom reprezentinto di Moldova.
Oosporo

**Oosporo** esas nomo donita ulakaze a l'ovo di algi o di fungi, precipue kande l'organo feminala (oosfero) liberigesas ante fekundigeso, nam lore l'ovo kelke similesas sporo.
Dave Mustaine

**David Scott "Dave" Mustaine** (n. en 1961) esas Usana muzikistulo, kantisto e kompozistulo, fondinto di la heavy metal grupo Megadeth. Il anke partoprenis en la bando Metallica.
Megadeth

Megadeth esas muzikala grupo di heavy metal de Usa. Lua membri esas Dave Mustaine, Chris Broderick, Dave Ellefson e Shawn Drover.

## Albumi di atelier
* Killing Is My Business... and Business Is Good! (1985)
* Peace Sells... but Who's Buying? (1986)
* So Far, So Good... So What! (1988)
* Rust in Peace (1990)
* Countdown to Extinction (1992)
* Youthanasia (1994)
* Cryptic Writings (1997)
* Risk (1999)
* The World Needs a Hero (2001)
* The System Has Failed (2004)
* United Abominations (2007)
* Endgame (2009)
* Thirteen (2011)
* Super Collider (2013)
* Dystopia (2016)
* The Sick, the Dying... and the Dead! (2022)
* Megadeth (2026)
Opero

**Opero** esas verko teatrala e muzikala, qua konsistas ye recitativi, kanti helpata da orkestro, ed ulakaze kun dansi.
Opiumo

**Opiumo** esas substanco narkotigiva, kalmigiva se uzata moderata-doze, ma venena granda-doze, quan onu extraktas de la suko di ula sorti di papaveri.
Oraklo

**Oraklo** esas :
* (en l'epoki antiqua) respondo agita, ye la nomo di la deajo, a la persono qua venis konsultar lu en lua templo.
* dico da deo, enuncita da la profeti, l'apostoli, e.c.
* (metafiziko) respondo, decido, egardata kom neeroriva.
Ordeno

**Ordeno** esas :
* singla de la grupi (religiala, kavalierala, advokatala, medikala) importoza, ye qua konsistas klasifikuro.
* metodoza aranjo.
Oreliono

**Oreliono** esas virusala morbo qua produktas, inter altra simptomi, febro, kapodoloro, deskomforto e doloro muskulala, influro di la celulo-tisuo qua envelopas la parotido, e perdajo di apetito. La simptomi ordinare komencas de 16 til 18 dii, e desaparas cirkume 2 semani pose.

En adulti la simptomi povas esar plu grava, produktanta inflamo en ovarii e mami di mulieri, ed en testikuli di viri, afektanta lia fertileso. En rara kazi ol produktas kompleta sterileso.
Organicismo

**Organicismo** esas doktrino qua admisas l'ideo ke vivo rezultas, ne de forco qua "anmizas" l'organi, ma de l'organi ipsa.
Organismo

**Organismo** esas :
* organizita existanto;
* ensemblo di organi, di funcioni produktita per l'organi;
* (figurale) servado di administrantaro, societo, e.c.
José María Moncada Tapia

**José María Moncada Tapia** (1870 til 1945) profesoro, jurnalisto, militestro e politikistulo, esis prezidanto di Nikaragua de 1929 til 1933.
Orgio

**Orgio** en antiqueso esis festo pri dei (precipue pri Dionisos / Bakhos), kun extazala kantado e dansado. L'orgii eventis en antiqua Grekia, Egiptia e Roma.

Ordinare en amas-kulturo la termino relatas a debochemeso sexuala kun alkoholala libaciono.
Oriento

**Oriento** esas :
* (literaturo) punto dil horizonto de ube suno semblas levar su.
* regiono di la terglobo, este di Europa (precipue Avan-Azia ed Egiptia).
Juan Bautista Sacasa

**Juan Bautista Sacasa Sacasa**, mediko e politikisto n. ye la 21ma di decembro 1874 til la 17ma di aprilo 1946, esis prezidanto di Nikaragua de 1933 til 1936.
Orkestro

**Orkestro** esas :
* 1) (en l'epoki antiqua) parto di la teatro Greka avan e sub la ceneyo ube la koro stacis ed evolucionis. (2) parto korespondanta di la teatro moderna, ube esas la muzikisti qui pleas muzikaji koncertala.
* ensemblo de ta muzikisti.
Bartolomé Martínez González

**Bartolomé Martínez González**, politikisto n. ye la 24ma di agosto 1873 til la 30ma di januaro 1936, esis prezidanto di Nikaragua de 1923 til 1925.

## Referi
Rosendo Chamorro

**Rosendo Chamorro Oreamuno** esis prezidanto di Nikaragua por kurta periodo, de 12 til 27 di oktobro 1923, pos la morto di Diego Manuel Chamorro Bolaños.
Abel Tasman

**Abel Janszoon Tasman** (naskinta c. 1603 til la 10 di oktobro 1659) esis Nederlandana komercisto e deskovristo.

Ye la 24ma di novembro 1642 Abel Tasman vidis de sua navo la westa rivo dil insulo qua nuntempe havas la nomo Tasmania. Tasman ipsa nomizis la nova lando Van Diemensland, por Antonio van Diemen, guvernanto di le Nederlandsch-Indie. Dum plura dii Tasman exploris la insulo. 

Il facis ca expediciono por la Nederlandana Est-India-Kompanio. La kompanio esperis, ke nova regioni por komerco esis trovota. De la justrovita insulo Tasman segliris vers la esto e ye la 13ma di decembro ilu vidis la suda insulo di Nova-Zelando (tale ol plu tarde esis nomizata). Ta okazioni esas la unesma registragita viziti di Europani en Tasmania e Nova-Zelando. Lua voyajo duris a Fidji.
Juan Sebastián Elcano

**Juan Sebastián Elcano** (c. 1476 til la 4ma di agosto 1526) esis Hispana explorero e deskovristo. Ilu kompletigis la cirkum-navigado voyajo di Fernão de Magalhães pos lua morto en 1521.
Orkideo

**Orkideo** esas *orchidaceae* un ek la familii de planti monokotiledona, bulboza, de qua l' "orkis" esas la tipo.
Ornitologio

**Ornitologio** esas fako de zoologio koncernanta studio di uceli, inkluzite la distributo di speci di uceli sur la Tero, l'ambienti ube la speci vivas, lua vivo-moyeni, edc. Multa importanta kontributadi por ornitologio facesas da amatori, esanta un ek la poka cienci en qui l'observi di amatori esas multe importanta.

Por deskovrar kustumi relate migrado, loki di riprodukto, loki di nutrado, edc., ordinare kaptesas uceli, atachesas ringi en lia pedi kun informi (adminime nombro por identigo), o mikra radiotransmisili, e pose liberigas li. Se altra persono - sive ciencisto, sive amatoro - trovos l'ucelo en altra loko, lu povas avizar l'institucuro qua studias la speco.
Orpimento

**Orpimento** esas sulfido flava di arseno, uzata kom farbo e por senpiligar la feli. Formulo kemiala As2 S3
Ortogenezo

**Ortogenezo** esas vario spontana, pro kauzo interna, qua pulsas l'organismi a punto determinita, sen l'interveno da adapto.
Ortografio

**Ortografio** esas ensemblo di konvencioni pri quale skribar ula linguo korekte, inkluzanta la maniero pri quale skribar la vorti, puntizo, limiti inter la vorti (od aglutino di vorti) uzo di mayuskuli e minuskuli, ed emfazi en la pronunco di vorti.

La maxim multa lingui nacionala ed internaciona havas skripto-sistemo historiale establisita e normigita, talamaniere montranta poka vario dialektala, kompare la linguo parolata.

## Referi
Listo pri prezidanti di Honduras

La **prezidanto** esas la chefo di stato e chefo di guvernerio di Honduras, ed elektesas dal populo por 4-yara periodo. Yen la listo pri prezidanti di Honduras de 1839 til nun.

## Videz anke
* Honduras
Ortolano

**Ortolano** esas mikra ucelo migranta, qua vivas en Mezeuropa, ed en Sudeuropa, di qua la karno (manjebla) esas delikata.
Ortopedio

**Ortopedio** esas medicinala specaligo kun skopo preventar o pokope supresar la deformuri o traumati di la skeleto o nevromuskulala sistemo per kirurgio (ortopediala kirurgio), aparati o korpala exerci. La mediko specalisto pri ortopedio nomizesas ortopediisto.

La vorto "ortopedio" (France: *orthopédie*) posible kreesis dal mediko Nicolas Andry de Boisregard, de la vorti Greka *orthos* (ὀρθο) signifikante 'rekta, korekta', e *paideía* (παιδεία), signifikante 'eduko'.
Meles Zenawi Asres

**Meles Zenawi Asres**,  politikistulo (8ma di mayo 1955 til la 20ma di agosto 2012), esis chefministro di Etiopia de 1995 til 2012, ed anke prezidanto di la lando de 1991 til 1995.
Orveto

**Orveto** esas mikra reptero sauria, nenociva, tipo di la familio "anguidi", qua vivas en Europa ed en Azia orientala.
Orvietano

**Orvietano** esas elektuario (varianto nenociva di teriako) quan onu judikis, en la duimo dil 17ma yarcento, kom panaceo kontre venenizo kun kriminal intento, ed anke kontre venenizo per fungi, serpento-mordo, venenigo per skorpiono-dardo, mordo da rabioz-animali e bubonala pesto.

Ol komencis produktesar en Paris dum la 17ma yarcento, da Gerolamo Ferranti.
Osmoso

**Osmoso** esas fenomeno qua konsistas ye la diplacesi qui eventas de ca a ta, ek du liquidi di qui la koncentreso-gradi interdiferas, tra parieto mipermeebla.
Ostensorio

**Ostensorio** esas suportilo ek arjento, arjento orizita, oro, en qua onu expozas, a l'adoro de la religiani, la hostio sakrigita.
Ostracismo

**Ostracismo** esas (en Grekia antiqua) exilo, dek-yar-dura, di civitano qua divenis suspektata pro lua autoritato, lua povo, en la civito.
Ricardo Alberto Martinelli

**Ricardo Alberto Martinelli Berrocal** (n. ye 11ma di marto 1952) entraprezisto e politikistulo  esis prezidanto di Panama de 2009 til 2014.

## Referi
Otomano

**Otomano** esas granda sidilo, sen dors-apogilo, sur qua onu povas repozar segun la posturo dil Orientani.
Oxidazo

**Oxidazo** esas fermento dissolvebla en aquo - kompozajo di qua un ek la kompozanti esas un molekulo metala qua igas lu apta kaptar oxo e transportar ica adsur substanco organika, oxidigebla facile.
Oxikoko

**Oxikoko** esas genero de erikacei - subarboreto reptera, di qua la frukti - beri globetatra - redatra, acido-saporoza, divenas kelke sukroza pos la komenco di la frosto-periodo, ed uzata por facar konfituri.
Pachulio

**Pachulio** esas :
* (botaniko) *pogostemon cablin* planto labioza aromatoza, qua devenas de India, vicina (kom tipo) ye minti.
* parfumo extraktita de ta planto.
Padloko

**Padloko** esas seruro movebla, quan onu akrochas per okulskrubi a pordo, a kestato juvelala, por klozar olu.
Ovario

**Ovario** esas :
* (zoologio) organo di la femino, qua kontenas l'ovuli destinita produktor la feto, che la vivipari - l'ovo, che l'ovipari.
* (botaniko) parto di la pistilo, qua kontenas l'ovuli destinita produktor la semini.
Oxalo

**Oxalo** esas planto supala, ek la familio "poligonei", qua saporas kelke acida, e quan onu uzas por facar supi o kom legumo.
Pajo

**Pajo** esas :
* puerulo qua servas princulo, princino, e.c.

## <small>Mezepoko</small>
Dum la mezepoko pajo esis puerulo nobela qua da sua patro forportesis ad amika sinioro por esar edukata. La pajo esis personala servanto di kavaliero. La laboraji existis de omna to quan la kavaliero volis. To povis esar preparar repasto o mantenar l'equipajo, sorgar la kavali ed altra brutaro e preparar la lito. Dum ca periodo di pajeso, la puerulo lernis omna korekta relatala formi (kurtezeso, honoro, kurajo, fidebleso) en la mondo di kavalieri.

## <small>Ludokarti</small>
* Che ludokarti (pajo) esas figuro di qua la rango-valoro esas situita dop la rejulo e la damo.
Pajo (ludokarti)

**Pajo** esas figuro di qua la rango-valoro esas situita inter 10 e la damo. La pajo che ludokarti ofte esas reprezentita per soldato en mezepokala vesti kun halbardo.
Pakidermo

**Pakidermo** esas obsoleta klaso di mamiferi neruminera, di qui la pelo esas tre dika (elefanto, rinocero, e.c.)
Paladio (mitologio)

**Paladio** o **Palladion** en Grek e Romana mitologio esis magiala statueto di Atena nomizita honore di Pallas – filiino di Triton.

Segun mito Zeus jetis ol de Olimpo a Dardanos (od ad Ilos, fondinto di Troya). Dank a *Paladio* situita en templo di Atena, esis neposibla  konquerar Troya. Pro to Diomedes e Odiseus furtis ol. Segun altra mito Greki furtis nur kopio dil statueto, e *Paladio* prenis Eneyas eskapinte de Troya.

## Metaforo
La termino signifikas to quon populo egardas kom sekuriganta sua salveso.

## Videz ank
* paladio – metalo kun kemiala simbolo Pd
Palankino

**Palankino** esas olim en India, en Chinia, en l'Egiptia faraonala, e.c., porto-lito quan servisti portas de sua shultro.
Porfirio Lobo Sosa

**Porfirio Lobo Sosa** (n. 22 di decembro 1947) profesoro di universitato, rurala proprietanto e politikistulo, esis prezidanto di Honduras de 2010 til 2014.
Paleografio

**Paleografio** esas cienco-fako di la persono qua su okupas dechifrar la surskriburi, la manuskripti antiqua o tre olda, la charti, la diplomi, e.c.
William la 2ma di Anglia

**William la 2ma di Anglia** (c. 1060 til 1100), esis rejulo di Anglia de 1087 til 1100.

Ilu mortis ye la 2ma di agosto 1100. Il ocidesis kande chasabas che la rejala chaseyo di New Forest, frapita per flecho de altru en la chaso-grupo. Esas neklara se la ocido esis acidento. La ocidanto Walter Tirel fugis a Francia. Henry, fratulo di William la 2ma, deklaris sua yuro a la krono di Anglia, ed il esis kronizata ye la 5ma di agosto, kom Henry la 1ma di Anglia.
Paleozoologio

**Paleozoologio** esas fako de paleontologio qua studias fosili di pluricelul animali, ed uzas li por deskovrar quale evolucionis la vivo animala de lua aparo en la Tero til nun.
Palimpsesto

**Palimpsesto** esas manuskripto di qua la dat-unesma skriburo gratesis, skrapesis, por posibligar la skribo di nova texto (ulakaze : transverse).
Ricardo Rodolfo Maduro

**Ricardo Rodolfo Maduro Joest**, entraprezisto e politikistulo n. ye la 20ma di aprilo 1946, esis prezidanto di Honduras de 2002 til 2006.
Palisandro

**Palisandro** esas ligno violea, kun nuanci flava, nigra, quan onu povas polisar adbrile, uzata por l'inkrusturi, por facar mobli.
Paliumo

**Paliumo** esas :
* (en l'epoki antiqua) nomo per qua la Romani signifikis la mantelo di la Greki.
* (eklezio katolika) bendo de lano blanka, ornita ye quar kruci, qua cirkondas la shultri e pendas, avane e dope, quan la papo portas o quan lu sendas a l'arkiepiskopi, primati, e.c. kom signo pri judicio-yuro.
Alcide De Gasperi

**Alcide De Gasperi** (1881 til 1954) jurnalisto e politikistulo, esis chefministro di Italia de 1945 til 1953. Il anke esis provizora chefo di stato di lando de 12 til 29 di junio 1946, pos fino di la monarkio.
Kai Manne Börje Siegbahn

**Kai Manne Börje Siegbahn** (1918 til 2007) esis Sueda fizikisto qua recevis la Nobel-premio pri fiziko en 1981. Ilu esis filiulo del fizikisto Karl Manne Georg Siegbahn, qua anke recevis la Nobel-premio pri fikizo, en 1924.
Jelle Zijlstra

**Jelle Zijlstra** (1918 til 2001) ekonomikisto, profesoro e politikistulo, esis chefministro di Nederlando de 1966 til 1967.
Edward la 8ma di Unionita Rejio

**Edward la 8ma di Unionita Rejio** (1894 til 1972), esis rejulo di Unionita Rejio de 20ma di januaro til la 11ma di decembro 1936, kande il abdikis, por mariajar Walis Warfield, divorcinta sen nobela origino.
George la 5ma di Unionita Rejio

**George la 5ma** (naskinta *George Frederick Ernest Albert* en 1865 til 1936) esis rejulo dil Unionita Rejio de 1910 til lua morto ye la 20ma di januaro 1936.

Ilu vivis kom navala oficiro dum dek yari.
Edward Heath

**Edward Heath** (1916 til 2005) jurnalisto, ex-militisto e politikistulo, esis chefministro di Unionita Rejio de 1970 til 1974.
Pangolino di Sunda

**Pangolino di Sunda** o **Malaya pangolino** (*Manis javanica*) esas speco di pangolino qua vivas en sud-estal Azia, inkluzite Tailando, Indonezia (Java, Sumatra, e Sunda insuli), Filipini, Laos, Kambodja, Malaizia e Singapur[IUCN Red List of Threatened Species</ref>. Ta speco vivas en [foresto|foresti] ed anke en plantacerii. Granda parto dil tempo li repozas en arbori o serchas nutraji.

De kapo til kaudo ta speco mezuras mezavalore 65 cm. Li nutras su de formiki e termiti.

## Referi
Roberto Rivellino

**Roberto Rivellino** (n. en 1946) esis Braziliana profesionala futbalisto. Il havis importanta partopreno en la Mondala Kupo di Futbalo en 1970, kande Brazilia vinkis e ganis la trofeo Jules Rimet.
Cher

:*Pri la departamento en Francia kun la nomo "Cher" videz [[Cher (Francia)]].*

**Cher** (n. kom *Cherilyn Sarkisian* ye la 20ma di mayo 1946) esas Usana pop-kantistino, aktorino, komediistino, skriptistino, dansistino, manekino, muzikifistino, kansonifistino e televiziono-prizentistino. Elu nomizesas "Deino di Pop".

Cher ganis Oscar-premio en 1987 por elua verko en la filmo *Moonstruck*.
Leonid Danilovich Kuchma

**Leonid Danilovich Kuchma** (n. 1938) injenioro e politikistulo, esis chefministro di Ukraina de 1992 til 1993, e prezidanto di la lando de 1994 til 2005.
Rafael Caldera Rodríguez

**Rafael Antonio Caldera Rodríguez** (1916 til 2009) advokato e politikistulo, esis prezidanto di Venezuela du foyi: de 1969 til 1974 e de 1994 til 1999.
Panio

**Panio** esas peco de stofo per qua la negri mi-nuda tegas su de la talio til la genui.

Panio precipue esas portata da viri, kun la skopo kovrar la sexuala organi e (parto) di la glutei. Panio kustumale existas de un peco, ma povas esar tenat a plaso per zono o kordo.
Panoramo

**Panoramo** esas pikturo sur muro cirklatra qua igas la spektanto qua esas en la centro vidar su iluzione cirkondata da objekti quin lu kreas reala.
Panteismo

**Panteismo** esas sistemo filozofiala qua agnoskas nur un substanco di qua l'esi diversa esas modi.

## Referi
Pantografo

**Pantografo** esas instrumento per qua onu povas mekanisme kopiar, reduktar, grandigar desegnuro, xilografuro, e.c. Havanta parti qui, unionita, formacas paralelogramo en qua la movo di ula plumo trasanta imajo produktas identa movo di altra plumo, produktanta plugrandigo o diminutado di la imajo.
Viktor Fyodorovich Yanukovich

**Viktor Fyodorovich Yanukovich** (n. 1950) mekanik injenioro e politikistulo, esis quaresma prezidanto di Ukraina depos 2010 til 2014. Il anke esis chefministro dil lando 3 foyi: depos 2002 til 7 di decembro 2004, depos 28 di decembro 2004 til januaro 2005, e depos 2006 til 2007.

Kontre ol eventis du granda protesti: oranjea revoluciono (2004-2005 – pro falsigar elekti) ed euromaidan (2013-2014 – pro neacepto – da ol kom la prezidanto – di asocio-pakto inter Ukraina ed Europan Uniono).
Papayo

**Papayo** esas *carica papaya* frukto de arboro ek la regioni tropikala - qua aspektas e saporas kelke quale melono.
Parabolo (homonimo)

**Parabolo** povas signifikar:
* Geometrio: kurva lineo pro de la seciono di kono per plano paralela ad un ek sua lateri. (videz: parabolo)
* Doktrino: alegoriala naraco qua kontenas verajo o docajo.
Yuriy Ivanovich Yehanurov

**Yuriy Ivanovich Yehanurov** (n. 1948) ekonomikisto e politikistulo, esis chefministro di Ukraina de 2005 til 2006.
Papiro

**Papiro** esas folieto deprenata de sorto di kano qua kreskas en Egiptia, India, e.c., e quan preparesis en l'epoki antiqua por la skribo.
Parafino

**Parafino** esas hidrokarbido, reziduo de la distilado di petrolo. Ol esas substanco grasa, blanka, kristalatra, uzebla por lumifo, kun generala formulizo C*n*H2*n*+2.

Ordinare, parafino esas solida substanco qua komencas fuzar pos 37ºC. La maxim pezoza parafini, havanta kemiala formulo C20H42 til C40H82, esas solida. La nomo "parafino" originas de latina vorti *parum* ("preske") + *affinis* ("sen reaktiveso").
Paranimfo

**Paranimfo** esas (en l'epoki antiqua) amiko di la quik-mariajonto, qua helpis lu pri la ceremoniaro di la mariajo.
Parapeto

**Parapeto** esas muro, ye la nivelo di la kudo, alonge bordo di ponto, kayo, teras-tekto, por impedar la neprudenti falar aden precipiso, abismo, maro, e.c, o masivo ek tero o masonuro qua quaze kronizas remparo, e shirmas kontre la pafi del enemiko.
Parenkimo

**Parenkimo** esas :
* (anatomio) tisuo sponjatra, qua karakterizas la viceri.
* (botaniko) tisuo utrikula di planti.
Parhelio

**Parhelio** esas fenomeno lunala qua produktesas da la reflekteso di lumo sur la kristali glacia qui suspendesas en atmosfero.
Parko

**Parko** esas extensajo ek sulo, cirkondata da muro, greto, e.c., qua dependas generale de kastelo, de domego, ed uzesas sive por konservar vildo, sive por plubeligar rezideyo, sive por esar promeneyo publika.
Parlamento

**Parlamento** (del Anglo-Normandian-Franca 'parler', parolar) esas asemblo qui deliberas kun legifanta povo.

Parlamento komencis per solen interkonsili (*parliamenta*) en la kurio-domo inter pero e nobeli, ofte anke kun la klerikaro en urbi, pri statal e yurala problemi. En Anglia la parlamento kreskis a landala reprezentantaro; ca sistemo de du chambri (*House of Lords* e *House of Commons* - en Ido: pero-chambro e chambro di la Ne-nobeli) esis modelo por la parlamentala demokratio. Kontraste, en Francia la Parlamento di Paris divenis la maxim alta judiciala korto en la rejio. En la Hispana nomo *Cortes* on ankore rikonocas la vorto kurio.
Paromo

**Paromo** esas batelo plata, uzata por transportar, sur rivero o lago o fluvio, de ca a ta rivo - homi, animali, veturi, e quan onu glitigas alonge kablo tensita inter la du rivi, oblique ye la fluo.
Parenteso

**Parenteso** esas la relato inter du o plura personi tra sango-ligilo (ancestro o decendanto) o tra mariajo.

**Parento** esas persono qua esas membro di la familio (di ulu) per nasko o mariajo.

## Nomi di parenti
* Patro - direta ancestro
* Filio - decendanto di patro
* Frato - filio di la sama patro
* Avo - patro di patro
* Onklo - frato di patro
* Kuzo - filio di onua onklo
* Nepoto - filio di onua filio
* Nevo - filio di onua frato

## Prefixi por parenti
* *bo-* - parento pro mariajo
* *mi-* - parento pro nur persono di antea generaciono
Omar Torrijos Herrera

**Omar Efraín Torrijos Herrera** (1929 til 1981) esis Panamana militisto qua, kun Boris Martínez, esis un ek la chefi di la stato-stroko di 1968 en Panama. Ilu fakte komandis Panama til la 31ma di julio 1981 kande, segun la politikala aktivisto John Perkins, ilu asasinesis segun ordini de CIA.

Il negociis kun Jimmy Carter, lore prezidanto di Usa, la kontrato Carter-Torrijos, signatita ye la 7ma di septembro 1977. Ta kontrato retrodonis la kanalo di Panama a Panama.

Il esis la patro di Panamana ex-prezidanto Martín Torrijos Espino, qua guvernis lando de 2004 til 2009.
Parqueto

**Parqueto** esas asemblajo ek lami de ligno harda, polisita, dispozita diverse, de qui onu facas la planko-suli eleganta.
Partero

**Partero** esas :
* ta parto di gardeno ube la sulo esas tre plata e glata, sen-arbora, e dividita per bedi.
* (teatro) ta parto di spektaklo-chambrego qua esas inter l'orkestreyo e la fundo di teatro ube, olim, la spektanti permanis stacenta.
Particiono

**Particiono** esas asembluro de omna parti di kanto od orkestro.

Particiono esas kompleta revuo, ofte sur papero, di muzikajo, en qua omna singla partio esas notita, l'un sub l'altra. La dirigento* un-stroke povas vidar en la particiono la tota sequo di la muziko.
Partitivo

**Partitivo** esas kazo linguala. Lua chefa funciono esas indikar parto ek toto. 

En la Finlandana linguo partitivo havas quar formi sufixala: *-a, -ta, -ä, -tä* (segun vokaloharmonio e gradala alternado). En la Finlandana exemple *minä luen kirja-*'n*** signifikas 'me ludas (la tota) libro', ma ''minä luen kirja-'''a*** signifikas 'me ludas (parto ek) la libro'.
Partizano

**Partizano** esas olima shaft-armo, di qua la lamo esis plu larja e plu akuta kam olta di la halbardo ordinara.
Pasamano

**Pasamano** esas balustrado qua garnisas la bordo di eskalero, uzebla kom apogo-punto da la personi qui acensas o decensas.
Pasifloro

**Pasifloro** esas genero di planti floroza de Amerika kun cirkume 550 speci. Ca planti kultivesas pro sua remarkinda flori,  sua frukti kun saporoza pulpo, e sua medicinala propraji kom kalmigivo. Existas diversa varianti hibrida.

Ordinare, speci di pasifloro esas esas klimanta planti, tamen kelk esas arbustoza o mem arboroza. Lua flori esas granda, kun koloro violea, e la grandeso di lia frukti varias de 5 til 20 centimetri di longeso e 2,5 til 5 centimetri di larjeso.
Participo

**Participo** esas vortospeco qua esas parte verba e parte adjektiva - modo ne-personala di la verbo, qua expresas l'ago forme di adjektivo.
Pasko

**Pasko** esas Kristana festo solena qua memorigas la rivivigo di Iesu. Ol esas la maxim importanta festo di Kristanismo.

La nomo *Pasko* o *Juda Pasko* ulafoye uzesas anke por nomizar la Juda festo *[[Pesaho]]* qua memorigas la ekiro dil Judi de Egiptia.

## Dato di Pasko
La dio di Pasko ne esas fixa kalendarie. La Kristani festas Pasko ye la unesma sundio pos la unesma plena luno di printempo. Konseque, en la Gregoriala kalendario ol esas sundio inter la 22ma di marto e la 25ma di aprilo por la westal eklezii, foye plu tarde por la estal eklezii.

Exemple Pasko eventas:

* en 2020: la 12ma di aprilo (westal eklezii) e la 19ma di aprilo (estal eklezii)
* en 2021: la 4ma di aprilo (westal eklezii) e la 2ma di mayo (estal eklezii)
* en 2022: la 17ma di aprilo (westal eklezii) e la 24ma di aprilo (estal eklezii)

## Festodii
La Paskala sundio, quale omna sundii, esas libera dio en omna landi kun Kristana tradiciono. Anke la santa venerdio qua preiras Pasko esas libera dio en plura landi, exemple Brazilia, Arjentinia, Mexikia, Kanada, Britania, Germania, Norvegia, Kamerun. Ed anke la Paskala lundio qua sequas la Paskala sundio esas libera dio en ula landi, exemple Arjentinia, Mexikia, Francia.

## Populala tradicioni
Multa tradicioni qui existis dum Antiqueso por celebrar la riveno di printempo kunligesis a Pasko.

## Paskal ovi
La Paskal ovi esas la maxim disdonita donacajo lor Pasko. Ofte on celas chokolada ovi en gardeno por ke infanti trovez li. Ovo simbolizas la jermifado komence di printempo.

## Paskala leporo

Leporo simbolizas fekundeso. On ofte donacas chokolada lepori, same kam chokolada ovi.
Paspelo

**Paspelo** esas bendo ek silko, drapo, per qua onu garnisas la bordo di ula parti di vesto, di uniformo.
Pasporto

**Pasporto** esas dokumento emisata da stato qua igas sua regnati darfar voyajar libere, e sekurigas a li lia protekteso da la reprezentisti diplomacala di ta stato en la landi cetera.
Pasterno

**Pasterno** esas infra parto di la gambo di kavalo o di bovo, ube onu fixigas lige l'entravilo qua retenas lu kande lu pasturas.
Cameron Diaz

30ma di agosto 1972

**Cameron Michelle Diaz** (n. ye la 30ma di agosto 1972) esas Usana cinem-aktorino ed ex-beleso-manekino. El divenis famoza kom aktorino dum la yari 1990ma por elua partopreni en filmi quale *The Mask* ("la maskilo"), *My Best Friend's Wedding* ("la mariajo di mea maxim bona amiko"), e *There's Something About Mary* ("existas specala kozo pri Mary"). El anke esas la voco dil *Princino Fiona* en la filmi *Shrek*.
Pasto

**Pasto** esas la nebakita bazala produkturo por diversa pani, kuki, galeti, tarti e torti. La bazal ingredienti di pasto esas farino ed aquo (od altra fluidi quala lakto, frukto-suko). A to juntesas levili (hefo, kemiala hefo, ovo...) e saporaji quale sukro e salo. Pasto ofte esas petrisebla, ma sempre densa. Pasto devas esar petrisat o quirlata por mixar l'ingredienti e certigar aeroza strukturo.

;Pasto (bakenda):

* Acida pasto
* Batita pasto
* Folio-pasto
* Foliigita pasto
* Krusto-pasto
* Pan-pasto (Hefo-pasto)

;Pasto (nebakenda):

* Meringo

* Pasto sika
Pastoro

**Pastoro** esas :
* pastoro di bestii (olim) la persono qua edukas e gardas bestio-trupi.
* (religio) quaza sacerdoto di la religio protestantista.
Pasteto

**Pasteto** esas kukajo qua kontenas karno, fisho, e.c., koquita en kovrajo de pasto (krusto-pasto o pano-pasto), lente koquita en forno o super fairo.

La vorto pasteto esas pruntita del Anciena Franca *pasté*. *Pasté* esis 'pasto-disho kun karno-farsajo'. La vorto unesma-foye trovesis en 1240. Vorti quale pasto e pasteto esas derivata de ol.
Patibulo

**Patibulo** esas asembluro de fosto vertikala e trabo horizontala, ye l'extremajo di qua povas glitar la kordo destinita suspendor homo qua kondamnesis a mortigeso per pendeso.
Patino

**Patino** esas :
* oxidizo verdatra qua eventis, pos longa tempo, sur la statui, la vazi e la medalii antiqua de bronzo.
* nuanco uniforma, quaza polisuro, quan tempo donas a la statui, la pikturi, l'objekti ivora, e.c.
Quett Joni Masire

**Quett Ketumile Joni Masire** (1925 til 2017) profesoro e politikistulo esis prezidanto di Botswana de 1980 til 1998, kande renuncis.
Patriarko

**Patriarko** esas :
* (biblo) familio-chefo di qua la vivo esis tre longa.
* (metaf.) oldo veneracinda, cirkondata da multa decendanti.
* (historio dil eklezio kristana) episkopo dil episkopio komencala.
* chefo dil eklezio Greka.
Patrio

**Patrio** esas loko ube ula identeso kulturala, nacionala o rasala formacesis. Ca defino anke povas signifikar la lando ube ulu naskis. Kande ca vorto uzesas kom propra nomo, ed anke sua equivalanti en altra lingui, ofte ol hava etniala nacionalistala impliki.
Patrono

**Patrono** esas :
* (en Roma, dum l'epoki antiqua) persono richa, potenta, cirkum qua su grupigis klienti.
* la mastro di establisuro komercala, industriala, che qua salario laboras kontor-employati, fabrik-employati.
Pavano

**Pavano** esas olima (16ma yarcenta) danso, segun ritmo binara (du o quar tempi) di qua la karaktero esis grava.
Patento

**Patento** esas dokumento emisita da guvernistaro e qua grantas ula yuri. - invento-patento : dokumento qua konstatas ke ulu revendikas la proprieto di inventuro, di perfektiguro, kom olua autoro.
Pavo

**Pavo** esas singla de la bloki de greso, granito, e.c., kubigita per talio, quin onu asemblas por igar plu rezistiva la sulo di choseo, di voyo, di strado, di voyeto.
Pateno

**Pateno** esas vazo sakra, qua havas la formo di pladego ronda, destinita kovror la kalico, recevor la peceti di hostio, e quan l'oficianto prizentas por labio-frolo a la personi qui iras por la donaco.
Pederasteso

**Pederasteso** esas (sexuala) relato inter adulto e puero/adolecanto/yunulo. Maxim ofte pederasteso havas edukala karaktero. Pederasteso esis kustumo en antiqua Grekia ed antiqua Roma, ma existas fonti ke pederasteso anke praktikesis en Persia, che la Kelti, Trakiani e diversa Germanala populi.

**Pederasto** esas viro qua solicitas, por satisfacar sua bezono koitala, plu-yuna homo sama-sexua.
Pedikulo

**Pedikulo** esas :
* (patol.) parto streta qua suportas ula tumori.
* (historio naturala) suportilo longa, gracila (che la fungo, likeno, ovulo, e.c.)
Pedunklo

**Pedunklo** esas :
* (bot.) suportilo di floro. - kaudo di frukto (kom ex: che cerizo)
* (zool.) prolonguro di la bulbo spinala.
Pegazo (mitologio)

**Pegazo** o **Pegasos** (ancien-Greke: *Πήγασος*) en Greka mitologio esas alizita kavalo qua spricigis de la monto Helikon (Grekia) la fonto di Hipokrenes ube onu cherpis l'inspirado poeziala.

Pegazo esis amansita da la heroo Bellerofon per helpo di ora morso quan Atena donis ad ilu. Kavalkante sur Pegazo il povis mortigar Kimero, la fairo-sputanta drako kun leono-kapo per atako de supre.
Pedagogio

**Pedagogio** esas sociala cienco qua studias la docado-procedi e la lernado-procedo dum tota vivo homala, ne nur dum l'infanteso. La lernado-proceso duras dum tota la vivo di la homi.

La studio-skopo di la pedagogo esas «l'eduko» en ampla senco. L'origino di ca vorto esas Greka vorto παιδαγωγία (paidagōgia), qua su ipsa originis de du altra Greka vorti, παιδός (*paidos*, "pueri"), ed ἄγω (ágō, "me duktas"). En l'Antiqua Grekia, "pedagogo" esis sklavo qua duktis pueri a la skolo. Kom sklavo, il esis submisita a la pueri, ma mustis uzar autoritato kande bezonata. Pro to, li lernis quale traktar pueri. Dum la 17ma e 18ma yarcenti komencis granda filozofiala debati pri eduko, kun skopo definar "quo esis infanteso". Komenius e Jean-Jacques Rousseau esis du importanta nomi de ta epoko qua studiis ca temo.

## Referi
Pelagro

**Pelagro** esas morbo di pelo, qua divenas kakexio, e di qua la kauzo esas l'indijo di vitamini en la nutrivi.
Pelikulo (homonimo)

**Pelikulo** esas :
* pelo, membrano, tre dina.
* membrano tenua, dina, qua formacesas sur la surfaco di ula substanci (jelei, lakto boliita).
Pentatlo

**Pentatlo** esas asemblajo de la kin exerci atletala (lukto, kuro, salto, lanso di disko, lanso di javelino).
Perfekto

**Perfekto** en gramatiko esas tempo (pasinta o futurala) di verbo, qua indikas, ye maniero absoluta, ke ago eventis, sen dicar precize ye qua epoko, ye qua instanto.
Pergameno

**Pergameno** esas netanagita felo di animali, ordinare mutono, kapri o bovyuni. Ol preparesis ed uzesis dum yarmili por recevar skriburi, imprimuri, pikturi e desegnuri. L'origino di la nomo esas Greka urbo *Pergamun*, nun Bergama, en Anatolia, Turkia, ube la procedi por krear pergameni ed uzar li por remplasar papiro developesis.
Perihelio

**Perihelio** esas punto en orbito di astronomial objekto encirkliganta Suno e situita maxim  proxime (perigeo) di lo. Kontreajo di lo es afelio.
Listo pri prezidanti di Botswana

La prezidanto esas la chefo di stato e chefo di guvernerio di Botswana. Yen listo pri la tota prezidanti di la lando depos sua nedependo en 1966.

*
*

## Referi
Listo pri prezidanti di Kuba

La **prezidanto** esas la chefo di stato e chefo di guvernerio di Kuba. Yen la listo pri prezidanti di Kuba de 1869 til nun.

## Prezidanti pos la revoluciono di 1959
Peritoneo

**Peritoneo** esas membrano seroza qua esas quaze la tapeto di la kavajo abdomina, ed envelopas la viceri quin ica kontenas.
Perono

**Perono** esas eskalero de kelka gradi, konstruktita avan la fasado di domo, e qua finas per platformo e qua abutas l'eniro-koridoro precipua.
Listo pri chefministri di Lesoto

Lesoto esas konstitucala monarkio, e la chefo di guvernerio esas la chefministro. Segun la konstituco, la chefo di la precipua partiso divenas automatale la chefministro di la lando.

Yen la listo pri chefministri di Lesoto pos 1965.

## Videz anke
* Monarki di Lesoto
Peroxidazo

**Peroxidazo** esas fermento solvebla di la puso, apta deskompozar l'aquo oxizita e transportar l'oxo sur la tintivo di gayako, sur hidrokinono, sur pirogalo, e.c.
Persieno

**Persieno** esas sorto di shutro ajurizita, ek (generale kelka) lami vertikala, faldebla, fixa e movebla, qua shirmas kontre la suno-radii.
Persiko

**Persiko** (Latine *prunus persica*) esas frukto de arboro qua devenis de Persia, di qua la shelo esas veluratra, la pulpo saporoza, la kerno grosa e tre harda.
Peruko

**Peruko** esas acesoro uzebla sur la kapo, facita de homala od animala hari, o de sintezala fibri. Ol uzesas da kelka personi por maskar kalveso od altra estetikala o mem religiala o kulturala motivi.

Peruki uzabas de l'Antiqueso. En l'Anciena Egiptia, viri e mulieri razis komplete o preske komplete lia hari, ed ofte uzis peruki. Li kreis peruki por protektar lia razita kapi de la suno.

## Referi
Listo pri prezidanti di Etiopia

Yen la listo pri prezidanti e chefi di stato di Etiopia pos ke finis la monarkio ye la 12ma di septembro 1974, til nun.

## Referi

## Videz anke
* Listo pri chefministri di Etiopia
Pesimismo

**Pesimismo** esas tendenco a prenar la kozi di mala latero, a timar maxim mala.

Videz Schopenhauer, Spengler, Nietzsche e Cioran
Listo pri prezidanti di Pakistan

La prezidanto esas la chefo di stato di Pakistan. Segun emendo a la konstituco aprobita en 2010, lu elektesas da elektala kolegio konsistanta ek la Senatani, la membri dil Nacional Asemblajo e reprezenteri de la lokala asemblaji.

Yen la listo pri prezidanti di Pakistan, de 1956 til nun.

## Referi

## Videz anke
* Chefministri di Pakistan
Petardo

**Petardo** esas :
* explozivo por destruktar obstaklo.
* peco piroteknala qua explozas granda-bruisoze.
Listo pri chefministri di Pakistan

Yen la listo pri chefministri di Pakistan pos la nedependo di la lando en  1947, til nun.



## Videz anke
* Prezidanti di Pakistan
Petrografio

**Petrografio** esas cienco di qua la studiajo esas la roki di la ter-kortiko, pri lia kontenajo mineralogiala e kemiala, e lia genezo.
Pichpino

**Pichpino** esas arboro di nord-Amerika di qua la bela ligno esas rede-flava, riche veinoza, plu harda e plu densa kam la pino-ligno ordinara, ma esas ruptebla e fendebla plu facile.
Ronald Ross

**Ronald Ross** (n. ye la 13ma di mayo 1857 til la 16ma di septembro 1932) esis Britaniana mediko qua recevis la Nobel-premio pri fiziologio o medicino en 1902 por la deskovro dil parazito qua produktas la malario.
Ilya Ilyitch Mechnikov

**Ilya Ilyich Mechnikov** (1845 til 1916) esis Rusa biologiisto, zoologiisto e protozoologiisto qua studiis unesmafoye la fagocitoso. En 1908, ilu kunpremiizesis per la Nobel-premio pri fiziologio o medicino kun Germana mediko Paul Ehrlich.

Ilu divenis maxime memorigita por lua pioniral inquestado pri imuna sistemo.
Pierido

**Pierido** esas genero de insekti lepidoptera, ek la familio "pieridei". Un speco de oli produktas raupi qui devastas la kreskaji (kauli, e.c.).
Pietismo

**Pietismo** esas nomo qua karakterizas la mento qua impulsis, dum 17ma yarcento, e mem ankore nun, grupi diversa de protestantisti Germana qui tendencas ad asketismo e proklamas la sacerdoteso universala di omna Deo-kredanti.
Pigmento

**Pigmento** esas  materio ek granularo diversa-kolora, quan onu trovas en la celuli di la muko-strato di epidermo, e qua produktas la nuanci interdiferenta di pelo che homo ed animali.
Pigmeo

**Pigmeo** esas kurta persono ek raso de equatorala Afrika.

## Extera ligili

* Pigmei de Equatorala Afrika Kulturo, muziko e foti
Piketo

*Videz anke [[Piketo (homonimo)]]* 
**Piketo** esas kartoludo ek 32 karti, en qua la ludanto qua ganis 30 punti ante ke l'adverso ganis un, kontas sua ganajo quale se lu atingabus 60.
Pikono

**Pikono** esas utensilo, implemento, ek fero, pintoza, quan uzas la ministi karbonala, petrala, la terlaboristi, por exkavar roko o materii harda ; la fera parto hagas pinto perpendikla ye la mancho.
Pilo

**Pilo** esas :
* (anatomio) produkturo epidermala, qua havas la formo di filo tenua, qua kovras la korpo di preske omna mamiferi.
* ta produkturo che homo, ube olu kreskas sur ula parti di la korpo (vangi, labii, mentono, axeli, pubio).

**Haro** esas singla de pili qui garnisas kraniopelo (che homo).
Listo pri chefministri di Lituania

La **[[chefministro]]** esas la chefo di guvernerio di Lituania. Lu elektesas dal parlamento, la *Seimas*.

Yen listo pri chefministri di Lituania de 1918 (kande la lando nedependanteskis de Rusia) til 1940 (okupo Sovietiana), e de 1990 (nedependo de Sovietia) til nun.

## Chefministri de 1918 til 1940

## Chefministri de 1990 til nun

## Noto
(*1) Ne agnoskata kom chefministro

## Videz anke
* Prezidanto di Lituania

## Extera ligilo
* Oficala pagino di la chefministro
Pilono

**Pilono** esas:
* (arkitek.) (en Egiptia, antique) sorto di avankorpo qua havas la formo di piramido quadriangula trunka, e kun porda aperturo centrala, quan l'Egiptiani antiqua kustumis erektar avan l'enireyo di sua templi.
* dekor-motivo qua havas la formo di pilastro quadriangula, lokizita an la lateri di enireyo.
Pikeo

**Pikeo** esas stofo de kotono, ek du texuri aplikita ica kontre ita, ed unionita per steburi qui formacas desegnuri.
Pilorio

**Pilorio** esas fosto an qua onu ligis per fero-ringo la persono qua esis kondamnita ad expozeso publika (kom puniso legala).
Listo pri monarki di Belgia

Belgia divenis nedependanta de Nederlando en 1831, ja kom monarkio. Yen la listo pri monarki di Belgia de 1831 til nun.
Pinglo

**Pinglo** esas mikra stango de latuno, pinta ye un extremajo, kapoza ye l'altra, quan onu uzas por ligar.
Pinio

**Pinio** esas *pinus monticola* sorto di pino qua kreskas en la regioni sudala di Europa, kun kapo parasuno-forma.
Brosilo

**Brosilo**

**Pinselo** esas tufo de pili, ligita an l'extremajo di bastono mancha, uzata por extensar farbi, gluo, e.c.
Pintado

**Pintado** esas *numida meleagris* ucelo kriema, galinacea, kun kapo nuda, kaudo kurta, plumaro griza bluatre, sur qua dissemesas makuli blanka.
Piocho

**Piocho** esas utensilo di terlaboristo, ek mancho e fer-bloko, pikona ye un extremajo, e haua ye l'altra.
Pioniro

**Pioniro** esas :
* soldato facanta terlaboruro
* persono kultiveskanta tereni, qua unesma eniras voyo, entraprezo.
Listo pri chefministri di Bulgaria

La chefministro esas la chefo di guvernerio di Bulgaria. Il o el esas chefo di koaliso en la parlamento e chefo dil sekretariaro, ed esas selektata da parlamento. Yen listo pri chefministri di Bulgaria, de 1879 til nun.

## Princio Bulgaria (1879 til 1908)

## Rejio Bulgaria (1908–1946)

## Popul-Republiko Bulgaria (1946 til 1991)

## Republiko Bulgaria (1991 til nun)

## Noti

## Videz anke
* Listo pri prezidanti di Bulgaria
Piono

**Piono** esas singla de la disketi di la damoludo, di la figuri di la shakoludo (prizentesas per simbolo ♙, ♟).
Piquo (armo)

*Videz anke [[Piquo]]* 
**Piquo** esas shaft-armo, di qua shafto esas garnisita per ferajo plata e pintoza, plu kurta kam lanco.
Piramido (homonimo)

**Piramido** esas :
* monumento kun quar facii triangula e bazo quadriangula, qua uzesis kom tombo por l'olima reji di Egiptia (faraoni).
* (geometrio) solido kun edri triangula unionita per somito komuna, kun bazo poligonala, e qua havas tam multa lateri kam edri.
Piramido (geometrio)

*Videz anke [[Piramido (homonimo)]]* 
**Piramido** esas poliedro di quo la bazo esas poligono e la lateri esas trianguli qui havas komuna vertico.

Piramido di quo la bazo esas triangulo es tetraedrono; di quo la bazo es reguloza poligono es *reguloza*; di quo la bazo es quadrato esas *quadrata*.
Piretro

**Piretro** esas *chrysanthemum cinerariaefolium* planto ek la familio "kompozaji", di qua la kapituli, sikigite, divenas pulvero kontre-insekta.
Piriko

**Piriko** esas pedo kompozita ek du vokali kurta. Onu renkontras lu ye la fino di ula hexametri da Homeros, vice spondeo o trokeo.
Piro

**Piro** esas frukto di arboro (pirus communis) ek la familio "rozacei", oblonga, di qua la volumino deskreskas arivante proxim la kaudo.
Pipeto

**Pipeto** esas tubo ek vitro ordinare uzata en biologiala, kemiala o medicinal inquesti, konkavigita ye un ek lua extremaji, tenuigita til pintesko ye l'altra, quan onu povas stopar per un fingro, uzata por mezurar e transportar mikra volumini ek liquidi. Multa tipi di pipeti funcionas per kreo di partala vakuo super la chambreto qua kontenas liquido.

## Extera ligilo
*Quale uzar pipeto, da Nanolytik.com
Listo pri prezidanti di Germania

Germania divenis republiko en 1919 pos finir unesma mondomilito. Yen la listo pri prezidanti di Germania (inkluzite West-Germania) til nun.

### Prezidanti dum la [[Republiko di Weimar]] (1919 til 1945)

## Prezidanti pos 1949 (''Bundespräsident'')

## Referi

## Videz anke
* Kanceleri di Germania
* Imperiestri di Germania
* Germana imperio
* Republiko di Weimar
* Germania

## Extera ligili
* Oficala pagino di la prezidanto di Germania
* Germania: Chefi di stato: 1949-2005
Pirotekno

**Pirotekno** esas kombinuri diversa di efekti de lumo, de koloro produktata da specala pulveri quin onu inflamas.
Pistacho

**Pistacho** esas *Pistacia vera* mandelo de frukto di arboro ek la familio "terebintacei", envolvita en pelikulo verda, uzata da la sukrajisti.
Pistolo

**Pistolo** esas portebla mikra paf-armo, quan onu tenas en nur un ek la manui kande onu pafas. Nun, ordinare pistoli esas miautomata armi, uzebla por pafar kugli a kurta disto.
Liu Xiaobo

**Liu Xiaobo** (劉曉波) (n. ye la 28ma di decembro 1955 en Changchun til la 13ma di julio 2017) esis Chiniana poeto e paco-aktivisto. En 2010 ilu premiizesis per Nobel-premio pro sua agado por toleranta progreso, demokratio e paco.

## Referi
Pistono

En mekaniko, **pistono** esas peco cilindrata rigida, qua movesas per stango interne cilindro de pumpilo, retropulsante fluido (aquo o gaso) o pulsata da lu. La movado di la pistono produktas vario en la volumino di la chambro, partale situata inter la suprajo di la pistono e la cilindro.
Pitio

**Pitio** en antiqua Grekia de tempi di Homero esis sacerdotino predicinta futuro en templi di Oraklo di Delfi, kande esis kulto di Apollon.
Pitono

**Pitono** esas :
* (zool.) sorto di boao de India.
* (mitol.) nomo di serpento monstra, mortigita da Apolono, apud Delphos.
Pivoto

**Pivoto** esas :
* (mekaniko) suportilo di axo cirkum qua rotacas korpo.
* (milit-arto) (aludante konversiono di trupo di soldati) punto cirkum qua ta konversiono eventas.
* (metafiziko) motivo precipua dil agi, che la homi.
Pizo

**Pizo** esas singla de la grani de planto leguminosa, papilionacea (pisus sativus), inkluzita en shelo verda.
Placento

**Placento** esas organo karnoza, sponjatra, qua adheras a l'utero, komunikante per la kordono umbilikala kun la feto, per la vaskuli di qua la sango matrinala arivas a la feto e retrovenas a la matro.
Plafono

**Plafono** esas surfaco ye qua konsistas la parto supra di chambro, salono, galerio, kirko, e.c., super la kapi di la personi qui esas en lu.
Plajo

**Plajo** esas geografiala formacuro proxim granda maso di aquo, konsistanta ek mikra partikuli di kelka materii, exemple sablo, plajo-stoni, o triturita konki o koralii. Ca materii depozesas en la plaji per agado da ondi, kreanta diferanta texuri, kolori e strati di materii.
Planisfero

**Planisfero** esas mapo en qua la Ter-sfero dividesas en du diametri, reprezentata da surfaco plana, egardinte la redukto demandata da perspektivo.
Plado

**Plado** esas vazo di qua la fundo esas plata, quan onu pozas avan singla repastonto o festinonto por recevar la nutrivi.