1986

La yaro **1986** (MCMLXXXVI per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye merkurdio segun Gregoriala kalendario. Ol esis la 986ma yaro di la duesma yarmilo, la 86ma yaro di la 20ma yarcento, e la 7ma yaro di la yari 1980a.

## Eventi
### [[Kosmo]]
* 24ma di januaro - Kosmoprobilo *[[Voyager 2]]* preterflugas Urano.
* 28ma di januaro - Spaco-paromo ''Challenger'' explozas, e 7 Usan astronauti mortigesas.
* 20ma di februaro - Sovietia sendas a kosmo unesma parto di kosmala staciono *[[Mir]]*.
* 8ma di marto - Japoniana kosmoprobilo *Suisei* flugas preter kometo Halley.

### [[Mondo]]
* 3ma di aprilo - IBM prizentas unesma portebla komputero.
* 11ma di oktobro - Ronald Reagan e Mihail Gorbachyov kunvenas en Rekyavik, Islando. La kunveno finas sen irga rezulto pri nukleara fuzei.
* 23ma di decembro - *Rutan Voyager*, l'aeroplano di Dick Rutan, parflugas cirkum mondo sen terveno o plenigo di petrolo-tanko.

### [[Europa]]
* 1ma di januaro - Hispania e Portugal membreskas Europana Uniono.
* 1ma di januaro - Nederlando kreas provinco Flevoland en regioni drenita del anciena Zuiderzee.
* 20ma di januaro - Unionita Rejio e Francia anuncas, ke li konstruktos tunelo sub la stretajo.
* 26ma di aprilo - Reaktoro del atom-energiifeyo di Chornobil (Ukraina) explozas. Cirkume 30 homi mortos pro radiaco dum la sequanta semani.
* 28ma di aprilo - Erste nun la novajo-firmo TASS di Soviet-Uniono anucas pri la nuklear avario en Chornobil, Ukraina, qua eventis du dii antee.
* 26ma di mayo - Che Europana Ekonomiala Komunitato unesmafoye uzeskas la standardo di Europa.
* 8ma di julio - En Austria Kurt Waldheim elektesas prezidanto.
* 14ma di septembro - En Polonia, on amnestias politikala karcerani, inter li, multa homi de sindikato Solidareso.
* 19ma di novembro - Soviet-Uniono posibligas disidento Andrei Saharov retroirar a Moskva.

### [[Azia]]
* 25ma di februaro - Corazon Aquino elektesas prezidantino di Filipini, e Ferdinand Marcos fugas pos 20-yara regno.
* 1ma di aprilo - En Kathmandu, Komunista Partiso di Nepal lansas ataki kontre policeyi en sercho por provokar populala rebeleso.
* 15ma di oktobro - Sovietia retretas  soldati ek Afganistan.
* 3ma di novembro - Libanana revuo *Ash-Shiraa* revelas ke Usa vendis armi ad Iran kambie liberigo di sep kaptiti Usana en Libano.
### [[Afrika]]
* 29ma di januaro - Yoweri Museveni divenas prezidanto di Uganda.
* 15ma di aprilo - Usan avioni atakas Tripoli, chef-urbo di Libia.
* 25ma di aprilo - Mswati la 3ma divenas rejulo di Eswatini.
* 21ma di agosto - Del Lago Nyos, en Kamerun, venas granda quanto di karbobioxo, qua efektigos la morto di 1700 homi.
* 7ma di septembro - Desmond Tutu divenas l'unesma negra arkiepiskopo di Anglikan eklezio en Sudafrika.
* 19ma di oktobro - Samora Machel, prezidanto di Mozambik, mortas en avional acidento.

### [[Nord-Amerika]]
* 31ma di marto - Fairo e koliziono di aviono Boeing 727 de *Mexicana de Aviación* kontre montaro Sierra Madre Oriental produktas 166 morti.
* 31ma di mayo til 29ma di junio - Duesmafoye en la yarcento eventas Mondala Kupo di Futbalo en Mexikia.
* 28ma di oktobro - Statuo di la Libereso che New-York riapertesas pos kompleta restauro, dum lua cent-yara aniversario.
* 11ma di novembro - Libanana revuo *Ash-Shiraa* revelas ke Usa vendis armi ad Iran kambie liberigo di sep kaptiti Usana en Libano.
* 25ma di novembro - Usana ministro pri Judicial Aferi Edwin Meese revelas ke pekunio obetenita kun vendo di armi ad Iran sendesis a *Contra*-partizani en Nikaragua.

### [[Central Amerika]]
* 14ma di januaro - Marco Vinicio Cerezo Arévalo divenas prezidanto di Guatemala.
* 7ma di februaro - Diktatoro di Haiti, Jean-Claude Duvalier, fugas.
* 11ma di oktobro - Ter-tremo kun forteso 7.5 che skalo di Richter frapas Salvador e mortigas 1.500 homi.

### [[Sud-Amerika]]
* 1ma di januaro - Aruba separesas de Nederlandan Antili, ganante granda autonomeso.
* 1ma di marto - En Brazilia, José Sarney anuncas *plano Cruzado*, ekonomiala programo por kontrolar l'inflaciono.

### [[Oceania]]
* 21ma di oktobro - Insuli Marshall divenas nedependanta de Usa.
* 3ma di novembro - Federita Stati Mikronezia nedependanteskas de Usa.
* 3ma di novembro - Norda Mariani unionas politikale kun Usa, qua grantas Usana civitaneso a Norda-Marianani.

## Naski
* 3ma di januaro - Zdeněk Bahenský, Cheka hokeisto

* 5ma di januaro - Deepika Padukone, Indian aktorino
* 14ma di januaro - Yohan Cabaye, Franca futbalisto
* 15ma di januaro - Maria Abakumova, Rusa atletino pri javelino-jetado
* 16ma di januaro - Paula Pareto, Arjentiniana judoistino
* 22ma di januaro - Kenia Carcaces, Kubana volebalistino
* 26ma di januaro - Thiago Pereira, Braziliana natisto
* 30ma di januaro - Stanislav Balán, Cheka hokeisto
* 5ma di februaro - Alina Artts, Rusa kantistino, aktorino e televiziono-prizentistino
* 8ma di februaro - Natasha Farinéa, Braziliana volebalistino
* 16ma di februaro - Diego Godín, Uruguayana futbalisto
* 16ma di februaro - Jessica von Bredow-Werndl, Germana kavalo-dresisto
* 19ma di februaro - Marta Vieira da Silva, *Marta*, Braziliana futbalistino
* 23ma di februaro - Dmitri Barkalov, Rusa gimnastikistulo
* 2ma di marto - Michal Birner, Cheka hokeisto
* 3ma di marto - Daniel Tagoe, Ghanana e Kirgiziana futbalistulo
* 18ma di marto - Bia Figueiredo, Brazilian automobilistino
* 23ma di marto - Denis Dmitriyev, Rusa ciklisto
* 24ma di marto - Nathalia Dill, Brazilian aktorino
* 27ma di marto - Manuel Neuer, Germana futbalisto

* 28ma di marto - Lady Gaga, Usana kantistino, kompozistino ed aktorino
* 28ma di marto - Barbora Strýcová, Cheka tenisistino
* 29ma di marto - Yuri Alvear, Kolumbiana judoistino
* 8ma di aprilo - Antonín Dušek, Cheka hokeisto
* 11ma di aprilo - Tatyana Kosinceva, Rusa shakoludistino
* 20ma di aprilo - Renat Davletgildeyev, Rusa jurnalisto e HBTI-aktivisto
* 23ma di aprilo - Aida Shanayeva, Rusa skermistino
* 27ma di aprilo - Dinara Safina, Rusa tenisistino
* 1ma di mayo - Jesse Klaver, Nederlandana politikisto
* 2ma di mayo - Mateusz Krautwurst, Polona kantistulo
* 11ma di mayo - Ganzorigiyn Mandahnaran, Mongoliana luktisto
* 12ma di mayo - Im Dong-hyun, Sud-Korean arkisto
* 12ma di mayo - Ivan Nedelko, Rusa tenisistulo
* 13ma di mayo - Alexander Rybak, Norvegiana kantisto, muzikisto ed aktoro
* 16ma di mayo - Megan Fox, Usan aktorino
* 25ma di mayo - Geraint Thomas, Walsana biciklisto

* 3ma di junio - Rafael Nadal, Hispana tenisistulo
* 11ma di junio - Shia LaBeouf, Usan aktoro
* 13ma di junio - Måns Zelmerlöw, Sueda kantisto
* 19ma di junio - Diego Hypólito, Braziliana gimnastikisto
* 20ma di junio - Mat Robinson, Kanadana hokeisto
* 25ma di junio - Megan Burns, Britaniana muzikistino ed aktorino
* 1ma di julio - Agnez Mo, Indoneziana kantistino
* 2ma di julio - Lindsay Lohan, Usan aktorino
* 3ma di julio - Yulia Stepanova, Rusa atletino pri 800-metra kurado
* 3ma di julio - Ola Toivonen, Sueda futbalisto
* 5ma di julio - Piermario Morosini, Italiana futbalisto (m. 2012)
* 5ma di julio - Alexandr Radulov, Rusa hokeisto
* 6ma di julio - Luigi Di Maio, Italiana politikisto
* 20ma di julio - Volha Bahatirevich, Bielorusa manekinino
* 20ma di julio - Sainjargalin Nyam-Ochir, Mongoliana judoisto
* 27ma di julio - Jure Borišek, Sloveniana shakoludistulo
* 29ma di julio - Anahita Afshar, Iranan aktorino
* 29ma di julio - Anton Belov, Rusa hokeisto
* 1ma di agosto - Yelena Vesnina, Rusa tenisistino
* 5ma di agosto - Marina Guseva, Rusa shakoludistino
* 8ma di agosto - Mihail Ledovskih, Rusa tenisistulo
* 10ma di agosto - Andrea Hlaváčková, Cheka tenisistino

* 21ma di agosto - Usain Bolt, Jamaikan atleto
* 26ma di agosto - Kerstin Thiele, Germana judoistino
* 27ma di agosto - Sebastian Kurz, kancelero di Austria
* 5ma di septembro - Kamelia, Rumana kantistino
* 6ma di septembro - Andreea D, Rumana kantistino
* 12ma di septembro - Emmy Rossum, Usana aktorino
* 23ma di septembro - Mansur Isayev, Rusa judoisto
* 12ma di oktobro - Tanner Cohen, Usan aktoro e kantisto

* 16ma di oktobro - Inna, Rumana kantistino e dansistino
* 16ma di oktobro - Nikolai Kavkazski, Rusa politikisto ed aktivisto pri HBTI e reformo di drogala politiko
* 28ma di oktobro - Nikolai Kovalyov, Rusa skermistulo
* 5ma di novembro - Kasper Schmeichel, Dana futbalisto
* 10ma di novembro - Samuel Wanjiru, Kenian atleto (m. 2011)
* 15ma di novembro - Miloslav Čermák, Cheka hokeisto
* 21ma di novembro - Xavi Torres, Hispana futbalisto
* 8ma di decembro - Lukáš Endál, Cheka hokeisto
* 13ma di decembro - Mikael Lustig, Sueda futbalisto
* 18ma di decembro - Adenízia da Silva, Braziliana volebalistino
* 27ma di decembro - Shelly-Ann Fraser-Pryce, Jamaikan atletino
* Mehdi Fard Ghaderi, Iranana cinematografisto, cenaristo e filmo-produktisto
* Grzegorz Musiatowicz, Polona serial ocidero

## Morti

* 7ma di januaro - Juan Rulfo, Mexikiana skriptisto e fotografo (n. 1917)
* 10ma di januaro - Jaroslav Seifert, Cheka poeto, Nobel-laureato en 1984 (n. 1901)
* 24ma di januaro - Lafayette Ronald Hubbard, skriptisto pri ciencala fiktivajo, fondinto dil religio cientologio (n. 1911)
* 28ma di januaro - La kruo di spaco-paromo *Challenger*: Greg Jarvis, Christa McAuliffe, Ronald McNair, Ellison Onizuka, Judit Resnick, Francis R. Scobee, Michael J. Smith.
* 1ma di februaro - Alva Myrdal, Sueda politikisto, diplomacisto ed skriptisto, Nobel-laureato pri paco (n. 1902)
* 28ma di februaro - Olof Palme, chefministro di Suedia (n. 1927)
* 10ma di marto - Magnus Colcord Heurlin, Sueda-Usana piktisto (n. 1895)
* 30ma di marto - James Cagney, Usan aktoro (n. 1899)
* 7ma di aprilo - Leonid Kantorovich, Rusa ekonomikisto, Nobel-laureato (n. 1912)

* 14ma di aprilo - Simone de Beauvoir, Franca skriptistino (n. 1908)
* 15ma di aprilo - Jean Genet, Franca skriptisto (n. 1910)
* 29ma di aprilo - Raúl Prebisch, Arjentinian ekonomikisto (n. 1901)
* 9ma di mayo - Tenzing Norgay, Nepalana *sherpa* (n. 1914)
* 31ma di mayo - James Rainwater, Usana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1917)
* 13ma di junio - Benny Goodman, Usana jazo-muzikisto, klarinetisto (n. 1909)
* 14ma di junio - Jorge Luis Borges, Arjentiniana skriptisto (n. 1899)
* 15ma di julio - Alice Morris Sturges, Usana linguisto (n. 1911)
* 24ma di julio - Fritz Albert Lipmann, Usana biokemiisto, Nobel-laureato (n. 1899)
* 25ma di julio - Vincente Minnelli, Usana filmifisto (n. 1903)
* 26ma di julio - Dominique Mbonyumutwa, prezidanto di Ruanda (n. 1921)
* 28ma di julio - Edmund Kolanowski, Polona serial ocidero (n. 1947)
* 2ma di agosto - Roy Cohn, Usana yuristo (n. 1927)
* 31ma di agosto - Urho Kekkonen, prezidanto di Finlando (n. 1900)
* 31ma di agosto - Henry Moore, Britaniana skultisto (n. 1898)
* 31ma di agosto - Jorge Alessandri Rodríguez, prezidanto di Chili (n. 1896)
* 7ma di septembro - Omar Ali Saifuddin la 3ma, sultano di Brunei (n. 1914)
* 11ma di septembro - Panagiotis Kanellopulos, chefministro di Grekia (n. 1902)
* 25ma di septembro - Nikolai Nikolayevich Semyonov, Sovietiana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1896)

* 19ma di oktobro - Samora Machel, prezidanto di Mozambik (n. 1933)
* 22ma di oktobro - Albert Szent-Györgyi, Hungara fiziologiisto, Nobel-laureato (n. 1893)
* 23ma di oktobro - Edward Adelbert Doisy, Usana biokemiisto, Nobel-laureato (n. 1893)
* 25ma di oktobro - Forrest Tucker, Usan aktoro (n. 1919)
* 31ma di oktobro - Robert Sanderson Mulliken, Usana fizikisto e kemiisto, Nobel-laureato pri kemio (n. 1896)
* 8ma di novembro - Vyacheslav Molotov, ministro dil exterlandal aferi di Soviet-Uniono dum duesma mondomilito (n. 1890)

* 29ma di novembro - Cary Grant, Britanian-Usan aktoro (n. 1904)
* 2ma di decembro - Desi Arnaz, Kubana-Usan aktoro (n. 1917)
* 9ma di decembro - Antonio Cardile, Italiana piktisto (n. 1914)
* 11ma di novembro - Ángel Botello, Hispana piktisto (n. 1913)
* 15ma di decembro - Serge Lifar, Franciana dansisto e dans-artisto pri baleto (n. 1905)
* 27ma di decembro - Snorri Hjartarson, Islandana skriptisto (n. 1906)
* 28ma di decembro - Andrei Tarkovski, Sovietiana filmifisto (n. 1932)
* 29ma di decembro - Harold Macmillan, chefministro di Unionita Rejio (n. 1894)
* Dattathreya Kaprekar, Indiana matematikisto (n. 1905)
* Franck Lavaud, prezidanto di Haiti (n. 1903)

## Nobel-premiiziti
* Fiziko: Ernst Ruska, Gerd Binnig, Heinrich Rohrer
* Kemio: Dudley R. Herschbach, Yuan T. Lee, John C. Polanyi
* Fiziologio o Medicino: Stanley Cohen, Rita Levi-Montalcini
* Literaturo: Wole Soyinka
* Paco: Elie Wiesel
* Ekonomiko: James Buchanan Jr

## Referi