1865

La yaro **1865** (MDCCCLXV per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye sundio segun Gregoriala kalendario, ed ordinara yaro komencinta ye venerdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 865ma yaro di la duesma yarmilo, la 65ma yaro di la 19ma yarcento, e la 6ma yaro di la yari 1860a. Kande 1865 komencis, Gregoriala kalendario esis 12 dii avan Juliala kalendario, qua duris uzesar en kelka loki til 1923.

## Eventi
### [[Europa]]
* 14ma di julio - La somito di Matterhorn en Alpi klimesas unesmafoye.

### [[Azia]]
* Rejo Kojong di Korea komencas regnar, til 1870. Il novigos Korea ed obsedos Kristani.

### [[Afrika]]
* Milito inter Libera Stato di Orange e Moshweshwe (del populo Basuto) komencas.

### [[Nord-Amerika]]
* 9ma di aprilo - Usana interna milito finas. Ol esis tre moderna milito, dum quo trupi transportesis per treni, precepti sendita per telegrafili, kruelegi savigesis per fotografuri e jurnali.
* 12ma di aprilo - Usana interna milito: L'armeo de la Uniono kaptas Mobile, Alabama.
* 13ma di aprilo - Usana interna milito: Raleigh, Nordal Karolina, kaptesas dal Uniono.
* 14ma di aprilo - John Wilkes Booth pafas kontre la kapo di Abraham Lincoln, qua mortos ye la sequanta dio.
* 15ma di aprilo - Pos la morto di Abraham Lincoln, Andrew Jackson divenas la 17ma prezidanto di Usa.
* 6ma di decembro - Usa ratifikas la 13ma emendo a lua konstituco e proskriptas sklaveso.
* 24ma di decembro - En Usa fondesas okulta societo Ku Klux Klan. La skopo dil societo esas prezervar la supereso di la blanki en suda stati.

### [[Central Amerika]]
* 15ma di julio - Pos interna milito qua komencis en 1863, nacionalisti de Dominikana Republiko vinkas Hispani, ed itere proklamas la nedependo di la lando.

### [[Sud-Amerika]]
* Milito di Paraguay: Paraguay komencas atakar sua vicina landi, Brazilia, Arjentinia ed Uruguay.
* 11ma di junio - Batalio di Riachuelo - Braziliana eskadro vinkas Paraguayana mar-armeo en la fluvio Paraná.

### [[Oceania]]
* Chiniana laboristi transportesas a Havayi.
* Administro-centro di Nova-Zelando translacesas de Auckland a Wellington.

## Naski
* 19ma di januaro - Valentin Serov, Rusa piktisto (m. 1911)

* 28ma di januaro - Kaarlo Juho Ståhlberg, unesma prezidanto di Finlando (m. 1952)
* 19ma di februaro - Sven Hedin, Sueda explorero (m. 1952)
* 10ma di marto - Julian Nowak, chefministro di Polonia (m. 1946)
* 17ma di marto - Gabriel Narutowicz, prezidanto di Polonia (m. 1922)
* 1ma di aprilo - Richard Adolf Zsigmondy, Austriana kemiisto, Nobel-laureato (m. 1929)
* 9ma di aprilo - Erich Ludendorff, Germana generalo (m. 1937)
* 15ma di aprilo - Olga Boznańska, Polona piktistino (m. 1940)
* 26ma di aprilo - Akseli Gallen-Kallela, Finlandana piktisto (m. 1931)
* 28ma di aprilo - Vital Brazil, Braziliana mediko e ciencisto (m. 1950)
* 23ma di mayo - Epitácio Pessoa, Braziliana prezidanto (m. 1942)
* 25ma di mayo - John Raleigh Mott, chefo di YMCA, Nobel-laureato pri paco (m. 1955)
* 25ma di mayo - Pieter Zeeman, Nederlandana kemiisto, Nobel-laureato (m. 1943)

* 3ma di junio - rejulo George la 5ma di Unionita Rejio (m. 1936)
* 9ma di junio - Albéric Magnard, Franca kompozisto (m. 1914)
* 9ma di junio - Carl Nielsen, Dana kompozisto (m. 1931)
* 12ma di junio - Franz Cižek, Bohemiana piktisto (m. 1946)
* 13ma di junio - William Butler Yeats, Irlandana skriptisto, Nobel-laureato (m. 1939)
* 24ma di junio - Robert Henri, Usana piktisto (m. 1929)
* 26ma di julio - Philipp Scheidemann, kancelero di Germania (m. 1939)
* 24ma di agosto - rejulo Ferdinand la 1ma di Rumania (m. 1927)
* 27ma di agosto - Charles Gates Dawes, vice-prezidanto di Usa, Nobel-laureato pri paco (m. 1951)
* 23ma di septembro - Suzanne Valadon, Franca piktistino (m. 1938)
* 12ma di oktobro - Arthur Harden, Angla kemiisto, Nobel-laureato (m. 1940)
* 12ma di oktobro - Manuel Enrique Araujo, prezidanto di Salvador (m. 1913)

* 18ma di oktobro - Arie de Jong, linguisto e Volapükologo (m. 1957)
* 2ma di novembro - Warren G. Harding, prezidanto di Usa (m. 1923)
* 12ma di novembro - Into Konrad Inha (nask. Nyström), Finlandana pioniro di fotografo (m. 1930)
* 19ma di novembro - Otto Eckmann, Germana piktisto (m. 1902)
* 8ma di decembro - Jean Sibelius, Finlandana kompozisto (m. 1957).
* 16ma di decembro - Olavo Bilac, Braziliana poeto (m. 1918)
* 28ma di decembro - Félix Vallotton, Suisa-Franciana piktisto (m. 1925)
* 30ma di decembro - Rudyard Kipling, Angla skriptisto, Nobel-laureato pri literaturo (m. 1936)
* Lazzaro Luxardo, Italiana piktisto (m. 1949)

## Morti

* 19ma di januaro - Pierre-Joseph Proudhon, Franca filozofo ed anarkiisto (n. 1809)
* 14ma di aprilo - Rafael Carrera y Turcios, prezidanto di Guatemala (n. 1814)
* 15ma di aprilo - Abraham Lincoln, prezidanto di Usa (n. 1809)
* 26ma di aprilo - John Wilkes Booth, Usan aktoro, asasinero di Abraham Lincoln (n. 1838)
* 15ma di mayo - David Gilmour Blythe, Usana piktisto (n. 1815)
* 9ma di julio - Carl Rahl, Austriana piktisto (n. 1812)
* 13ma di agosto - Ignaz Semmelweis, Hungara mediko (n. 1818)
* 14ma di agosto - Fitz Henry Lane, Usana piktisto (n. 1804)
* 18ma di agosto - Alexandros Mavrokordatos, chefministro di Grekia (n. 1791)
* 29ma di agosto - Gerardo Barrios, prezidanto di Salvador (n. 1813)
* 25ma di septembro - Andrés de Santa Cruz, prezidanto di Bolivia e prezidanto di Peru (n. 1792)
* 18ma di oktobro - Henry John Temple, chefministro di Unionita Rejio (n. 1784)
* 10ma di decembro  Rejulo Léopold la 1ma di Belgia (n. 1790)

## Referi