Modest Petrovich Musorgski

**Modest Petrovich Musorgski** (rusa: Модест Петрович Мусоргский; 21ma di marto 1839 - 28ma di marto 1881) esis rusa kompozisto, membro dil grupo konocata kom la "Grupo de Kin".

Il esis novigero di rusa muziko dum la Romantika periodo. Il esforcis atingar unike rusa muzikala identeso, ofte defianta la establisita konvencioni di westala muziko.

Multa lua verki inspiresis da rusa historio, rusa folkloro, ed altra nacionalista temi. Tala verki inkluzas la opero *[[Boris Godunov]]*, la orkestrala ton-poemo *Nokto sur Kalva Monto*, e la piano-serio *Pikturi che Expozo*.

Dum multa yari la verki da Musorgski precipue konocesas per versioni revizita o kompletigita da altra kompozisti. Multa lua max importanta kompozuri posmorte populareskis ye lia originala formi, ed ula originala particioni esas nun anke havebla.

### Nomo
La espelo e pronunco dil nomo di la kompozisto produktis kelka konfundo.

La familio-nomo derivesas de 15ma- o 16ma-yarcenta ancestro, Roman Vasilyevich Monastyryov, qua aparas en la Velura Libro, 17ma-yarcenta genealogio de rusa boyari. Roman Vasilyevich havis alternativa nomo "*Musorga*", ed esis la avulo dil unesma Musorgski. La kompozisto povis sequar sua lineajo a Rurik, legendala 9ma-yarcenta fondinto dil rusa stato.

En familio-dokumenti la espelo dil nomo varias: "*Musarski*", "Muserski", "*Muserskoi*", "*Musirskoi*", "*Musorski*" e "*Musurski*". En la baptala registro la nomo aparas kom "*Muserski*".

### Frua vivo
Musorgski naskis en Karevo, Toropets Uyezd, Pskov, Rusa Imperio, 400 km sude de Sankt Petersburg. Lua richa tero-proprietanta familio, la nobela familio Musorgski, repute decendas del unesma Ruteniana regnero, Rurik, per la suverena princi di Smolensk. Evinta sis yari Musorgski komencis recevar piano-lecioni de sua matro, ipsa pianisto. Lua progreso esis sat rapida ke tri yari pose il povis plear koncertomuzikajo da John Field e verki da Franz Liszt por familio ed amiki. En 10 yari, il e lua fratulo prenesis a Santa Petersburg por studiar che la elitala german-lingua *[[Petrischule]]*. Dum ibe, Modest studiis piano kun Anton Gerke. En 1852, la 12-evinta Musorgski editis piano-muzikajo kun titulo "*Porte-enseigne Polka*", pagita da lua patro.

La genitori di Musorgski projetis la translojo a Santa Petersburg por ke amba filiuli rinovigez la familio-tradiciono di militala servo. Taskope, Musorgski eniris la Kadet-Skolo evinta 13. Esis kontroverso pri edukala atitudi che ta skolo e lua direktisto, Generalo Sutgof. Omnu konkordis ke la skolo povus esar brutala loko, aparte por nova rekrutiti. Por Musorgski, ol probable esis la fonto di lua voyo vers alkoholikeso. Segun olima studento, kantisto e kompozisto Nikolai Kompaneisky, Sutgof "esis fiera kande kadeto retrovenis de vakanco ebria pro champanio."

### Verki
La verki da Musorgski, malgre frapante nova, esas stile Romantika e cherpas de rusa muzikala temi. Il inspiris multa rusa kompozisti, inkluzite Dmitri Shostakovich (lua tarda simfonii) e Sergei Prokofyev (lua operi).

En 1868/1869 ilu kompozis la opero *Boris Godunov*, pri la vivo dil rusa caro, ma ol refuzesesis dal *Mariinsky Opera*. Musorgski do redaktis la verko, til finala versiono en 1874. La frua versiono egardesas kom plu tenebroza e konciza kam la tarda versiono, ma anke plu kruda. Nikolai Rimski-Korsakov ri-instrumentizis la opero en 1896 e revizis ol en 1908. La opero anke revizesis da altra kompozisto, notinde Shostakovich, qua facis du versioni, un por filmo ed un por teatro.

La opero *Khovanshchina* esis nefinita e nepleita kande Musorgski mortis, ma ol kompletigesis da Rimski-Korsakov ed unesmafoye pleesis en 1886 en Santa Petersburg. Ta opero anke revizesis da Shostakovich. *La Ferio che Sorochyntsi*, altra opero, esis nekompleta lor lua morto, ma dans-etraktajo, la *Gopak*, freque pleesas.

La max imaginiva e freque pleata verko da Musorgski esas la ciklo de piano-muzikaji qua deskriptas pikturi per sono, *Pikturi che Expozo*. Ica kompozuro, maxim bone konocata per orkestral aranjuro da Maurice Ravel, skribesis memore lua amiko, la arkitekto Viktor Hartmann.

Lua un-movimenta orkestrala verko *Nokto sur Kalva Monto* juis populara agnosko dum la yari 1940ma kande ol uzesis, kun *'[[Ave Maria (Schubert)|Ave Maria]]*' da Schubert, en la Disney-filmo *[[Fantasia]]*.