8ma di mayo

Videz quo ligesas adhike (che utensili). - A pagino di yaro.

La **8ma di mayo** esas la 128ma dio di la yaro (129ma en bisextila yari) segun la Gregoriala kalendario. Restas 237 dii til la fino di la yaro.

----
## Dio
* Dio di Vinko, en Europa. Oficala fino di Duesma mondomilito.
* Dio di Reda Kruco e Reda Miluno.

## Eventi
* 1561 - Felipe la 2ma deklaras Madrid la chef-urbo dil Hispana imperio.
* 1721 - Michelangelo Conti divenas papo Inocentius la 13ma.
* 1769 - En Brazilia l'urbo São Luís do Paraitinga fondesas.
* 1794 - Judiciita kom trahizero dum Franca revoluciono, fizikisto Antoine Lavoisier mortigesas sam-die.
* 1821 - Nedependo-milito di Grekia: Greki vinkas Otomani en la batalio di Gravia.
* 1902 - Monto Pelée eruptas en Martinik e produktas cirkume 30.000 morti.
* 1921 - Suedia abolisas mortopuniso.
* 1924 - Pos la konvenciono di Klaipėda, signatita ca-die, Lituania recevas la regiono Memel, nordweste de Estal Prusia.
* 1942 - Duesma mondomilito: Lasta Usana trupi kapitulacas en Filipini.
* 1942 - Finas la batalio di Koralia maro che Pacifiko. Japoniani abandonas l'ideo pri invadar Port Moresby en Nova-Guinea.
* 1945 - Duesma mondomilito finas oficale en Europa.
* 1984 - Sovietia anuncas boikoto a l'Olimpiala Ludi en Los Angeles.
* 1996 - Sudafrika promulgas nova konstituco qua eliminas apartheid definitive.
* 2013 - En Mogadishu, Somalia, 19 personi mortas pro suocidant atako per bombi, dum l'interna milito en Somalia.
* 2014 - En Pakistan, proxim la frontiero kun Afganistan, bombo explozas en voyo e mortigas 8 Pakistanana soldati.
* 2016 - En Afganistan adminime du soldati de NATO mortigesas en atako asumata da talibani en Kandahar.
* 2018 - Donald Trump anuncas l'ekiro di Usa de la konkordo kun Iran pri lua nukleara programo. Tamen, l'Europana landi anuncas ke mantenos la konkordo.
* 2021 - Povoza explozi exter skolo por puerini en Kabul, Afganistan, produktas adminime 50 morti e plura plusa homi vundita.
* 2024 - Gordana Siljanovska-Davkova divenas l'unesma prezidantino di Norda Makedonia, pos ke centra-sinistrana partisi perdas l'elekti.
* 2025 - Papala konklavo finas: kardinali elektas Robert Francis Prevost, Usano, kom papo. Lu adoptas la nomo Leo la 14ma. Ilu havas nacionaneso Usana e Peruana, ed esas l'unesma papo Nord-Amerikana.

## Naski
* 1720 - William Cavendish, 4ma duko de Devonshire, chefministro di Unionita Rejio (m. 1764)
* 1753 - Manuel Hidalgo, Mexikiana sacerdoto e revolucionero (m. 1811)
* 1781 - Pedro de Sousa Holstein, chefministro di Portugal (m. 1850)
* 1808 - Venancio Flores, prezidanto di Uruguay (m. 1868)
* 1814 (o la sama dio en 1808) - Dimitrios Valvis, chefministro di Grekia (m. 1892)
* 1828 - Jean Henri Dunant, fondinto di Reda Kruco, unesma Nobel-laureato pri paco (m. 1910)
* 1850 - José Ferraz de Almeida Júnior, Braziliana piktistulo (m. 1899)
* 1851 - Stanisław Witkiewicz, Polona piktisto (m. 1915)
* 1856 - Pedro Lascuráin Paredes, prezidanto di Mexikia (m. 1952)
* 1884 - Harry S. Truman, prezidanto di Usa (m. 1972)
* 1884 - Santiago Casares Quiroga, chefministro di Hispania (m. 1950)
* 1899 - Friedrich Hayek, Austrian ekonomikisto, Nobel-laureato (m. 1992)
* 1902 - André Michel Lwoff, Franca mikrobiologiisto, Nobel-laureato pri Fiziologio o Medicino (m. 1994)
* 1903 - Fernandel, Franc aktoro (m. 1971)
* 1906 - Roberto Rossellini, Italiana filmifisto (m. 1977)
* 1925 - Vladimir Makuc, Sloveniana piktisto (m. 2016)
* 1925 - Ali Hassan Mwinyi, prezidanto di Tanzania (m. 2024)
* 1926 - David Attenborough, Britaniana naturalisto
* 1926 - Don Rickles, Usana komediisto (m. 2017)
* 1940 - Ricky Nelson, Usana kantisto (m. 1985)
* 1947 - Howard Robert Horvitz, Usana biologiisto, Nobel-laureato pri fiziologio o medicino
* 1951 - Philip Bailey, Usana muzikisto (Earth, Wind & Fire)
* 1951 - Chris Frantz, Usana muzikisto (Talking Heads, Tom Tom Club)
* 1955 - Meles Zenawi Asres, prezidanto e chefministro di Etiopia (m. 2012)
* 1962 - Danny Faure, prezidanto di Seycheli
* 1965 - Mario Frick, chefministro di Liechtenstein
* 1965 - Steve Wang, Usana cinematografisto, filmo-produktisto, fardizisto ed artisto pri specal efekti
* 1966 - Cláudio Taffarel, Braziliana futbalisto
* 1970 - Naomi Klein, Kanadana jurnalisto e politikal aktivisto
* 1972 - Guillaume Soro, chefa ministro di Ivora Rivo
* 1975 - Enrique Iglesias, Hispana kantisto
* 1977 - Jiří Burger, Cheka hokeisto
* 1978 - Josie Maran, Usana manekino, aktorino ed entraprezistino
* 1981 - Dušan Frosch, Cheka hokeisto
* 1982 - Jessica Aguilar, Mexikian-Usana MMA-luktistino
* 1999 - Rebeca Andrade, Braziliana gimnastikistino
* 2002 - Chantal Sauvant, Germana tenisistino

## Morti
* 535 - Papo Ioannes la 2ma
* 685 - Papo Benedictus la 2ma
* 1063 - Rejulo Ramiro la 1ma di Aragon (n. ante 1007)
* 1794 - Antoine Lavoisier, Franca kemiisto, mortigita (n. 1743)
* 1819 - Kamehameha la 1ma, rejo di Havayi (n. 1758)
* 1842 - Jules Dumont d'Urville, Franca admiralo ed explorero (n. 1790)
* 1863 - Juan Francisco Giró, prezidanto di Uruguay (n. 1791)
* 1873 - John Stuart Mill, Britanian ekonomikisto (n. 1806)
* 1875 - Thomas Baines, Angla piktisto (n. 1820)
* 1880 - Gustave Flaubert, Franca skriptisto (n. 1821)
* 1885 - José Eusebio Otálora, prezidanto di Kolumbia (n. 1826)
* 1887 - Lorenzo Batlle y Grau, prezidanto di Uruguay (n. 1810)
* 1891 - Helena Blavatsky, Rusa skriptistino ed okultistino, fondinto di Teozofio (n. 1831)
* 1893 - Manuel del Refugio González, prezidanto di Mexikia (n. 1833)
* 1903 - Paul Gauguin, Franca piktistulo (n. 1848)
* 1932 - Petar Todorov Gudev, chefministro di Bulgaria (n. 1863
* 1936 - Oswald Spengler, Germana historiisto e filozofo (n. 1880)
* 1950 - Vital Brazil, Braziliana mediko (n. 1865)
* 1950 - Santos León Herrera, prezidanto di Kosta Rika (n. 1874)
* 1982 - Gilles Villeneuve, Franca automobilisto di *Formulo 1* (n. 1950)
* 1983 - John Fante, Usana skriptisto (n. 1908)
* 1990 - Luigi Nono, Italiana kompozisto (n. 1924)
* 1994 - George Peppard, Usan aktoro (n. 1928)
* 2000 - Hubert Maga, prezidanto di Dahome (n. 1916)
* 2019 - Sprent Dabwido, prezidanto di Nauru (n. 1972)
* 2021 - Lee Han-dong, chefministro di Sud-Korea (n. 1934)
* 2023 - Rita Lee, Braziliana kantisto, kompozisto e muzikisto (n. 1947)

## Referi