open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Adoniran Barbosa

**Adoniran Barbosa** (n. **João Rubinato** ye la 6ma di agosto 1910 til la 23ma di novembro 1982) esis Braziliana kompozisto di samba, kantisto, humuristo ed aktoro.
Marcus Stephen

**Marcus Stephen**, sportisto e politikisto n. ye la 1ma di oktobro 1969, esis prezidanto di Nauru de 2007 til 2011.
Édouard Ngirente

**Édouard Ngirente**, ekonomikisto e politikisto n. ye la 22ma di februaro 1973 esas la nuna chefa ministro di Ruanda.

Ilu studiis ekonomiko che l'universitato di Louvain, pose diplomizesis kom maestro pri la sama universitato, e recevis lua doktoreso pri la Katolik Universitato di Louvain/Leuven.
Paco-trupi dil Unionita Nacioni

La **Paco-trupi dil Unionita Nacioni** (Angle: *United Nations Peacekeeping Forces*) esas plurnaciona militala trupi kreita dal Unionita Nacioni kun aprobo e segun skopo determinata dal Sekureso-Konsilistaro dil Unionita Nacioni, por agar en zoni ube eventas militi, grantar pafo-ceso, inspektar la retreto di trupi, e suportar la desmobilizo di kombatanti. En kelka misioni li anke agis kom lokala polico por grantar la lego, o por removar landala torpedi. Lua membri konsistas ek soldati, policisti e kelkafoye civili sendata da landi qui esas membri del UN, ed esas populale konocata kom **blua kaski** o **blua beredi**. La paco-trupi kreesis en 1945, e sendesis unesmafoye en 1947 dum l'interna milito di Grekia, e restis ibe de 1947 til 1952.

Pro lua multa sucesoza internaciona misioni, en 1988 l'organizuro premiizesis per la Nobel-premio pri paco.
Cleveland

**Cleveland** esas urbo en la stato Ohio, Usa. Segun statistiki dil yaro 2018, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 213,6 km². Ol esas la 2ma maxim populoza urbo de Ohio, e lua metropolala regiono havis  habitanti en 2018.
Iván Duque Márquez

**Iván Duque Márquez**, advokato e politikisto n. ye la 1ma di agosto 1976, esis prezidanto di Kolumbia de 2018 til 2022.
Amerigo Vespucci

**Amerigo Vespucci** (n. ye la 9ma di marto 1454 til la 22ma di februaro 1512) esis Italiana navigisto e kartografo. Naviginta por Portugal de 1501 til 1502, ilu deskovris ke Brazilia e la nomizita Westal Indii ne esis parto de Azia, vice li apartenis a separata regiono, qua surnomizesis "Nova Mondo".
Apartheid

**Apartheid**, Afrikansa vorto qua signifikas "segregaco" esis politikala sistemo di rasala segregaco institucita en Sudafrika ed en Namibia de 1948 til 1990. Ol garantiis la dominaco politikala, sociala ed ekonomiala di la lando da la minoritato di blanka homi. Segun la rejimo dil *apartheid*, blanki havis superiora stando, sequita dal Aziani, mestici (koloriziti) e negri (Bantu). La legacajo ekonomiala e sociala de ta epoko duras til nun.

La surnomizita "mikra apartheid" esis la segregaco rasala pri l'uzo di transporto-moyeni, plaji ed altra publika loki, kontre ke la surnomizita "granda apartheid" esis la segregaco pri lojado ed employo.
Juha Sipilä

**Juha Petri Sipilä** (n. ye la 25ma di aprilo 1961) esis chefministro di Finlando de la 29ma di mayo 2015 til la 6ma di junio 2019.
Konrad Zuse

**Konrad Zuse** (n. ye la 22ma di junio 1910 til la 18ma di decembro 1995) esis Germana injenioro. Ilu kreis l'unesma elektromekanikala komputero, baptita Z3, en 1941. Il anke kreis l'unesma progamo-linguo por komputeri, baptita *Plankalkül*.
Billy Wilder

**Billy Wilder** (n. kom *Samuel Wilder* ye la 22ma di junio 1906 – m. ye la 27ma di marto 2002) esis Usana cinematografisto, cenaristo e produktisto.
Michael Kremer

**Michael Robert Kremer**, n. ye la 12ma di novembro 1964, esas Usan ekonomikisto, qua kunpremiizesis per la Nobel-premio pri ekonomiko en 2019 ensemble kun Abhijit Banerjee ed Esther Duflo, pro lia "studii experimentala pri quale alejar la povreso en la mondo".

## Referi
Camille Chautemps

**Camille Chautemps**, politikisto n. ye la 1ma di februaro 1885 til la 1ma di julio 1963, esis chefministro di Francia trifoye: de februaro til marto 1930, de novembro 1933 til januaro 1934, e de la 22ma di junio 1937 til la 13ma di marto 1938.
Carlos Delgado Chalbaud

**Carlos Román Delgado Chalbaud Gómez**, militisto n. ye la 20ma di januaro 1909 til la 13ma di novembro 1950 esis Prezidanto di Venezuela de 1948 til lua morto.

Ilu esis un ek la partopreninti en la stato-stroko di 1945, qua revokis lora prezidanto Isaías Medina Angarita. Dum la prezidantesi di Rómulo Betancourt e Rómulo Gallegos, il esis Ministro pri Defenso. En 1948 ilu komandis altra stato-stroko e guvernis kom prezidanto til esar asasinita, en 1950.
Dar-es-Salaam

**Dar-es-Salaam** esas la maxim populoza urbo e l'antea chef-urbo di Tanzania. Segun statistiki dil yaro 2012, ol havis  habitanti, esante la maxim populoza urbo de estal Afrika e la 7ma maxim populoza de la kontinento. Lua tota surfaco esas 1393 km².

## Historio
Dum la 19ma yarcento, **Mzizima** (Swahilia vorto por "salubra urbo") esis mikra vilajo di peskisti, an la periferio de la komercala voyi tra Indiana Oceano. En 1865 o 1866, lora sultano Sayyid Majid bin Said Al-Busaid, de Zanzibar, komencis konstruktar nova urbo proxim Mzizima, quon il nomizis **Dar-es-Salaam**, ordinare tradukata kom "urbo di la paco", de l'Araba vorti *Dar* (urbo) ed *es-Salaam* (di paco). L'urbo dekadis pos 1870, ma itere komencis prosperar kande la Kompanio Germana pri Estal Afrika (*Deutsch-Ostafrikanische Gesellschaft*, abreviuro DOAG) establisis lua bazo ibe.
Duncan Laurence

**Duncan Laurence** (pronuncez: *danken-lorens*; n. **Duncan de Moor** ye la 11ma di aprilo 1994) esas Nederlandana kantisto. Ilu reprezentis Nederlando en l'Euroviziono-Konkurso di Kansono di 2019, e vinkis ol.
Marcelo Salas

**José Marcelo Salas Melinao** (n. ye la 24ma di decembro 1974) esas Chiliana futbalisto. Dum lua kariero, inter altra klubi ilu ludis por *Club Atlético River Plate*, *Juventus FC* ed *Universidad de Chile*, ed anke por la nacionala futbalo-esquado di Chili.
Bochum

**Bochum** esas urbo en la stato Nordrheno-Vestfalia, Germania. Segun statistiki dil yaro 2018, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 145,66 km².
Nnamdi Azikiwe

**Nnamdi Azikiwe**, politikisto n. ye la 16ma di novembro 1904 til la 11ma di mayo 1996, esis prezidanto di Nigeria de 1963 til 1966. Ilu divenis konocata kom "la patro di la nedependo di Nigeria".
Carl Orff

**Carl Orff** (n. ye la 10ma di julio 1895 til la 29ma di marto 1982) esis Germana kompozisto e docisto pri muziko.
Mario Gómez

**Mario Gómez García** (n. ye la 10ma di julio 1985) esas Germana ex-futbalisto. Inter altri, ilu ludis por *FC Bayern München* e *ACF Fiorentina*, e por la nacionala futbalo-esquado di Germania, de 2007 til 2018. Ilua lasta klubo esis *VfB Stuttgart*.
Phillip James Edwin Peebles

**Phillip James Edwin "Jim" Peebles** (n. ye la 25ma di aprilo 1935) esas Kanadan-Usana fizikisto. Ilu ganis la Nobel-premio pri fiziko en 2019.
Esther Duflo

**Esther Duflo** (n. ye la 25ma di oktobro 1972) esas Franca-Usana ekonomikisto. El kunpremiizesis per la Nobel-premio pri ekonomiko en 2019 ensemble kun Michael Kremer ed Abhijit Banerjee.
Jessica Simpson

**Jessica Ann Johnson**, n. ye la 10ma di julio 1980, esas Usana kantistino, aktorino e desegnisto pri modo. Pos kantar en kirki dum infanteso, el signatis kontrato kun Columbia Records en 1997, lor evanta 17 yari. Elua unesma albumo, *Sweet Kisses* vendis 2 milion kopiuri en Usa. Elua triesma albumo, *In This Skin*, lansita en 2003, vendis 3 milion kopiuri en Usa.

Jessica partoprenis en kelka cinematografuri e televiziono-serii, exemple *That 70's Show*, de 2002 til 2003, e *reality show* nomizita *Newlyweds: Nick and Jessica* de 2003 til 2005, alonge elua unesma spozulo Nick Lachey.
Nureddin al-Atassi

**Nureddin Mustafa Ali al-Atassi ** (n. ye la 11ma di januaro 1929 til la 3ma di decembro 1992) esis prezidanto di Siria de la 25ma di februaro 1966 til la 17ma di oktobro 1970. Il ank esis chefministro di la lando de 1968 til 1970.
Zbigniew Messner

**Zbigniew Stefan Messner** (n. ye la 13ma di marto 1929 til la 10ma di januaro 2014) esis chefministro di Polonia de la 6ma di novembro 1985 til la 27ma di septembro 1988.
Mieczysław Rakowski

**Mieczysław Franciszek Rakowski** (n. ye la 1ma di decembro 1926 til la 8ma di novembro 2008) esis chefministro di Polonia de la 27ma di septembro 1988 til la 2ma di agosto 1989.
Organizuro por l'Interdikto di Kemial Armi

L**'Organizuro por l'Interdikto di Kemial Armi** (Angle: *Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons*, OPCW) esas internaciona organizuro kreita en 1997 dal landi partopreninta en la Konvenciono Internaciona pri Kemial Armi. Lua skopo esas eliminar l'uzo di kemial armi en militi. Nun, 193 landi esas membri de ca organizuro. Lua sideyo esas Den Haag, Nederlando.

En 2013, ol recevis la Nobel-premio pri paco.
George Herbert Walter

**George Herbert Walter** (n. ye la 8ma di septembro 1928 til la 4ma di marto 2008) esis chefministro di Antigua e Barbuda de la 14ma di februaro 1971 til la 1ma di februaro 1976.
Ciriaco De Mita

**Ciriaco Luigi De Mita** (n. ye la 2ma di februaro 1928 til la 26ma di mayo 2022) esis chefministro di Italia de la 13ma di aprilo 1988 til la 22ma di julio 1989.

## Referi
Chadli Bendjedid

**Chadli Bendjedid** (n. ye la 14ma di aprilo 1929 til la 6ma di oktobro 2012) esis prezidanto di Aljeria de la 9ma di februaro 1979 til la 11ma di januaro 1992.
Alberto Natusch Busch

**Alberto Natusch Busch**, militisto n. ye la 23ma di mayo 1933 til la 23ma di novembro 1994, esis prezidanto di Bolivia de la 1ma di novembro til la 16ma di novembro 1979.
Fouad Mebazaa

**Fouad Mebazaa** (n. ye la 16ma di junio 1933) esis prezidanto di Tunizia de la 15ma di januaro 2011 til la 13ma di decembro 2011.
Abiy Ahmed Ali

**Abiy Ahmed Ali**, militisto e politikisto n. ye la 15ma di agosto 1976 esas la nuna chefministro di Etiopia. Pro lua esforci pri establisar paco-pakto kun Eritrea, ilu ganis la Nobel-premio pri paco en 2019.
Baqıtjan Äbdirulı Sağıntayev

**Baqıtjan Äbdirulı Sağıntayev**, politikisto n. ye la 13ma di oktobro 1963, esis chefministro di Kazakstan de 2016 til 2019.
Kocheril Raman Narayanan

**Kocheril Raman Narayanan** (n. ye la 27ma di oktobro 1920 til la 9ma di novembro 2005) esis prezidanto di India de la 25ma di julio 1997 til la 25ma di julio 2002.
Shankar Dayal Sharma

**Shankar Dayal Sharma** (n. ye la 19ma di agosto 1918 til la 26ma di decembro 1999) esis prezidanto di India de la 25ma di julio 1992 til la 25ma di julio 1997.
Kazimieras Būga

**Kazimieras Būga** (n. ye la 6ma di novembro 1879 til la 2ma di decembro 1924) esis Lituaniana linguistikisto. Ilu studiis historiala linguistiko dil Indo-Europana linguaro.
Kantabria

**Kantabria** esas Regiono di Hispania jacanta norde de la lando.

## Historio
L'unesma habitanti di Kantabria esis grupi di *[[Homo erectus]]* qui habitis la regiono cirkume 200 mil yari ante nun, dum Paleolitiko. Le *Homo erectus* esis mi-nomada e praktikis chaso e kolekto. Dum la lasta glacial epoko, *[[Homo neanderthalensis]]* okupis la kaverni de la regiono, sequita dal *[[Homo sapiens]]* dum la nomizita "supra paleolitiko". L'unesma skribita menciono pri la habitanti di la regiono datizas de 195 aK. Kantabri employesis kom mercenarii dum konflikti en la peninsulo. Posible li partoprenis en la duesma Punika milito, segun skribis la poeto Silius Italicus.

Romani okupis Kantabria en 29 aK. Li fondis urbi, exemple *Iuliobriga* e *Flaviobriga*, explotacis minerali (salo, fero, zinko, plombo) ed edukis bestii, e konstruktis chosei por transportar ca produkturi til Roma. Dum la 3ma e 4ma yarcenti komencis krizo en la regiono, e lua urbi komencis dekadar.
Fernando la 6ma di Hispania

**Fernando la 6ma** (n. ye la 23ma di septembro 1713 til la 10ma di agosto 1759) esis rejo di Hispania de la 9ma di julio 1746 til lua morto.

## Referi
Karl Seitz

**Karl Seitz** (n. ye la 4ma di septembro 1869 til la 3ma di februaro 1950) esis l'unesma prezidanto di Austria, e guvernis de la 5ma di marto 1919 til la 9ma di decembro 1920.
Jules Méline

**Félix Jules Méline** (n. ye la 20ma di mayo 1838 til la 21ma di decembro 1925) esis chefministro di Francia de la 29ma di aprilo 1896 til la 28ma di junio 1898.
Batalio di Guadalcanal

La **Batalio di Guadalcanal**, sekrete nomizita *Operaco Watchtower* dal Federiti, eventis de la 7ma di agosto 1942 til la 9ma di februaro 1943 cirkume del insulo Guadalcanal, parto del arkipelago dil Insuli Salomon dum tale nomizita "milito sur Pacifiko" di la Duesma mondomilito. Ca militistala kampanio esis la maxim granda operaco de la Federiti kontre la trupi de Japoniana imperio.

Ye la 7ma di agosto 1942,  trupi de la Federiti, precipue Usani, komencis desembarkar en l'insuli Guadalcanal, Tulagi e Forida (Nggela Sule), sude del Insuli Salomon. Sua skopo esis impedar l'uzo di ca insuli dal Japoniani por atakar  la provizo-linei inter Usa, Australia e Nova-Zelando. La Federiti anke deziris uzar Guadalcanal e Tulagi kom bazi por atakar e neutrigar Japoniana bazi en Rabaul, en la la nomizita Nova-Bretonia. Li sendis plua soldati a la regiono kam la Japoniani, dum l'okupo dil insuli en mayo 1942. La Federiti sucesis kaptar Tulagi e Florida, ed anke konstruktinta aerodromo en Guadalcanal, pose ribaptita "aerodromo Henderson".

Astonita pro l'atako dal Federit, Japoniani probis rekuperar l'aerodromo multafoye, de agosto til novembro 1942. Tri importanta terala batalii e 5 granda marala batalii ed aerala kombati preske omnadie kulminis en decidigiva marala batalio, qua eventis dum la komenco di novembro 1942,  kande Japoniani sensucese probis desembarkar trupi e kaptar l'aerodromo Henderson. En decembro 1942, Japoniani abandonis l'esforci pri rikapto di Guadalcanal, ed evakuis lia lasta trupi ye la 7ma di februaro 1943.

La kampanio di Guadalcanal esis l'unesma granda vinko strategiala dal Federiti che Pacifiko. Pro to, ol judikesas kom  «decidigiva» dum la milito. La Federiti komencis abandonar defensiva agadi e decidis lansar ataki kontre Japoniani, kontre ke Japonia koaktesis haltar lua expanso e komencis enfokigar defensiva agadi.

## Referi
Mahamadou Danda

**Mahamadou Danda**, politikisto n. ye la 25ma di julio 1951 esis chefa ministro di Nijer de 2010 til 2011.
Batalio di Bataan

La **batalio di Bataan** (Filipinane: *Labanan sa Bataan*) esis batalio de la Duesma mondomilito inter Usa e la komunitato di Filipini kontre Japonian imperio, qua eventis de la  7ma di januaro til la 9ma di aprilo 1942. To esis la maxim intensa fazo dil invado di Filipini. En januaro 1942, pos la bombardo di la navala bazo Usana en Pearl Harbor, trupi del armeo e de la mar-armeo  imperiala Japoniana invadis Luzon ed altra insuli del arkipelago Filipinana.

La chef-komandero di omna trupi Usana e Filipinana en l'insuli, generalo Douglas MacArthur, asemblis che la peninsulo Bataan omna trupi lokizita en Luzon, por luktar kontre Japonian armeo. Dum ta epoko, Japoniani já kontrolis preske tota sud-estal Azia. La peninsulo Bataan e l'insulo Corregidor esis la restanta teritorii de la Federiti en la regiono.

Malgre la manko di provizuri, Usana e Filipinana trupi povis luktar kontre Japoniani dum tri monati, e bataliis kontre li dum retreto sude. La kombato kontre rezistanta trupi Usana e Filipinana kustis precoza tempo a la Japoniani, ed impedis lia vinko nemediata tra Pacifiko. La kapitulaco Usana en Bataan, kande  soldati kapitulacis ensemble a la Japoniani che Filipini, esis la maxim granda kapitulaco en la militala historii de Usa e Filipini, ed esis la maxim granda kapitulaco pos la batalio di Harper's Ferry, dum l'Usana interna milito. Balde pose, Usana e Filipinana militala kaptiti koaktesis marchar pedirante de 96 til 112 kilometri til Camp O'Donnell, ube li restis enkarcerigita.

## Referi
Augustinas Voldemaras

**Augustinas Voldemaras** (n. ye la 16ma di aprilo 1883 til la 16ma di mayo 1942) esis dufoye chefministro di Lituania: de la 11ma di novembro til la 26ma di decembro 1918, e de 1926 til 1929.
Augustyn Mirys

**Augustyn Mirys‏‎** (n. ye la 8ma di januaro 1700 til la 8ma di marto 1790) esis Polona piktisto. Ilu piktis religiala, mitologiala e historiala temi, portreti e peizaji.

## Referi
Arvid Posse

**Arvid Rutger Fredriksson Posse**, judiciisto e politikisto n. ye la 15ma di februaro 1820 til la 24ma di aprilo 1901, esis chefministro di Suedia de 1880 til 1883.

Ilu propozis reformo en l'armeo di Suedia, tra l'adopto di volontaria soldati qui esus salariita vice la konskripto di rekruti, ed anke reformo en la sistemo di imposti pri l'agro e domi.
Bruce Johnston

**Bruce Arthur Johnston** (n. **Benjamin Baldwin** ye la 27ma di junio 1942) esas Usana muzikisto, kantisto e kompozisto, membro de la muzik-bando *[[The Beach Boys]]*.
Dubrovnik

**Dubrovnik** esas urbo en Kroatia. Segun la demografiala kontado di 2011, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 21,35 km².

Konocata en la Latina kom *Ragusa*, ol fondesis dum la 7ma yarcento da Greka refujinti, segun Konstantinos la 7ma Porphyrogennetos. Ol divenis prospera urbo pro marala komerco, e divenis chef-urbo de la nomata "republiko Ragusa", de 1358 til 1808.
François Tombalbaye

**François Tombalbaye**, docisto e sindikatano (n. ye la 15ma di junio 1918 til la 13ma di aprilo 1975) anke konocata kom **N'Garta Tombalbaye**, esis l'unesma prezidanto di Chad. Ilu guvernis de 1960 til esar asasinita, ye la 13ma di aprilo 1975.
Hissène Habré

**Hissène Habré**, militisto e politikisto n. ye la 13ma di septembro 1942 til la 24ma di agosto 2021, esis prezidanto di Chad de 1982 til 1990. Il ank esis chefa ministro di la lando, de 1978 til 1979.

## Referi
Deklaro pri Infantala Yuri

La **Deklaro pri Infantala Yuri** adoptesis da la General Asemblo dil Unionita Nacioni ye la 20ma di novembro 1959 per sua resolvuro 1387 (XIV). Olu montras en **dek principi** la fundamenta yuri qui posibligas *"felica infanteso"*, egardante ke infanto *"pro sua nesuficanta matureso korpal ed intelektala, bezonas specala protekto e specala flego, inkluze konvenanta yurala protekto ante e pos la nasko"*.

Ol esas un ek la unesma precipua generala konsenti internaciona pri la fundamenta principi dil infantala yuri. Ol adeptesis unanime da la 78 membra stati dil Unionita Nacioni. Depos lore la Unionita Nacioni celebras la internaciona dio dil infantala yuri singlayare ye la 20ma di novembro.

Quankam ol esas nur deklaro nekoaktanta, ica texto esas la fundamento di to quo divenabos la Konvenciono pri Infantala Yuri adoptita da la General Asemblo dil Unionita Nacioni ye la 20ma di novembro 1989. Ica akto kontenas la principi di egaleso e nediskriminaco inter omna infanti (artiklo 1 dil Deklaro) ed anke la necesa sercho dil supra intereso dil infanto (artikli 2 e 7 dil Deklaro).

## Kontenajo dil texto

### Introdukto
La Deklaro komencas memoriganta la precipua temi qui kovris la redakto di la Charto dil Unionita Nacioni e dil Universala Deklaro pri Homala Yuri, e referas a la Deklaro di Genève.

### Principi
La Deklaro enuncas 10 principi:

# Nediskriminaco
# Supra intereso dil infanto
# Yuro pri personeso
# Yuro pri nutreso, lojado e flegeso konvenanta
# Yuro pri specala edukado e flegado por infanti handikapoza mente o korpe
# Yuro pri komprenemeso ed amo da la genitori e la socio
# Yuro pri gratuita edukado e pri libera tempo
# Yuro pri priora sokurso en irga cirkonstanci
# Yuro pri protekto kontre irga formo di krueleso, neglijo ed exploto
# Yuro pri formaco segun solidaremeso, komprenemeso, amikeso e justeso inter la populi

## Legal aplikebleso
Ol esas deklaro principala, morala, qua ne koaktas la stati. Tamen olu kreis vera agnosko dil infantala yuri.
Nur Muhammad Taraki

**Nur Muhammad Taraki‏‎** (n. ye la 15ma di julio 1917 til la 8ma di oktobro 1979) esis prezidanto di Afganistan de la 30ma di aprilo 1978 til la 14ma di septembro 1979, ed ante chefministro di la lando, de la 1ma di mayo 1978 til la 27ma di marto 1979.
Fahri Korutürk

**Fahri Sabit Korutürk**, militisto e politikisto n. ye la 3ma di agosto 1903 til la 12ma di oktobro 1987, esis prezidanto di Turkia de 1973 til 1980.

Il eniris kadetoskolo en 1916 ed evolucionis en lua kariero en la mar-armeo til divenir admiralo en 1950. Il anke laboris kom milital atasheo en Roma, Berlin e Stockholm, e pos finir lua militala kariero il indikesis kom ambasadisto en Sovietia e pos en Hispania. En 1974, kande il esis prezidanto, eventis la Turka invado en norda Chipro.
Esperanto Filmoj

**Esperanto Filmoj** esas usana filmo- e televiziono-produkto-kompanio kun chefkontoro en Sherman Oaks, Kalifornia, Usa.

Ol proprietesas da la mexikiana filmo-direktisto Alfonso Cuarón.

La nomo inventesis da Guillermo del Toro, segun qua cinematografo esas "la nova Esperanto".  *Filmoj* esas la Esperanto-vorto por filmi, e Cuarón publike montris sua suporto por, e facineso pri, ta konstruktita internaciona linguo.
Asociata kompanio esas Producciones Anhelo, proprietata da Jorge Vergara, mexikiana komercisto, kun Alfonso Cuarón.

**Roma** esas dramato-filmo di 2018 skribita e direktita da Alfonso Cuarón, qua anke produktis, cinematografis, e kun-redaktis ol.  Roma, mi-autobiografiala naraco dil puereso di Cuarón en 1970 e 1971 en la vicineyo Colonia Roma di Mexiko, kun steli Yalitza Aparicio e Marina de Tavira, sequas la vivo di menajisto di meza-klasa familio.

La filmo unesmafoye pleesis che la 75ma Internaciona Filmo-Festivalo di Venezia ye 30 agosto 2018, ube ol ganis la Ora Leono.  Ol komencis limitizita cinemala pleeso en Usa ye 21 novembro 2018, e che Netflix en Usa ed altra teritorii de 14 decembro 2018.  La filmo recevis universala aklamo, kun aparta laudo por la cenaro, direkto e cinematografo da Cuarón, ultre la plei da Aparicio e de Tavira.
Sitges

**Sitges** esas urbo situita cirkume 35 kilometri sudweste de Barcelona, en Katalunia, famoza mondvaste pro lua Filmo-Festivalo e Karnavalo.

Situita inter la *Garraf Massif* e la maro, ol konocesas pro lua plaji, nokto-klubi, e historiala situi.

Dum ke la radiki dil artala reputeso di Sitges devenas de la tarda 19ma yarcento, kande la kataluniana piktisto Santiago Rusiñol rezidis ibe dum la somero, l'urbo divenis centro por la kontrekulturo di la 1960a yari en Franco-ista Hispania, e konocesis kom "Ibiza en miniaturo".

Nunadie, l'ekonomio di Sitges esas fondita sur turismo e kulturo ed ofras plu kam 4.500 hotelo-liti, duimo de li en quar-stela hoteli.

Preske 35% de la cirkume 26.000 permananta habitanti esas de Nederlando, Britania, Francia e Skandinavia, la filii di qui asistas internaciona skoli en l'areo.  Esas 17 plaji.  Sitges esis anke la loko dil yarala Bilderberg-konfero en junio 2010.
Sitges referesis kom la Saint-Tropez di Hispania, kun imoblo-preci preske tam alta kam ti dil maxim chera europana urbi; la precipua kauzo di to esas la loko apud la maro e la cirkondanta *Parc Natural del Garraf*.  Proximeso al Aeroportuo Barcelona-El Prat esas anke grand avantajo.
Peter-principo

**La Peter-principo** esas jero-koncepto developita da Laurence J. Peter, qua observas ke homi en hierarkio tendencas acensar til sua "nivelo de nekompetenteso".

Altravorte, employato promocesas surbaze lua suceso en antea roli, til ke lu atingas nivelo ye qua lu ne plus esas kompetenta, nam habilesi en un rolo ne necese esas transferebla ad altra.  La koncepto explikesis en la libro di 1969 *The Peter Principle* da Peter e Raymond Hull.

*The Peter Principle* editesis da William Morrow and Company en 1969.  Peter e Hull intencis ke la libro esez satiro, ma ol divenis populara pro ke ol facis serioza punto pri la falii di quale homi promocesas en hierarkiala organizuri.  Hull skribis la texto, surbaze la resercho da Peter.
La Peter-principo esis la temo di multa posa komento e resercho.
La Peter-principo asertas ke persono qua esas kompetenta en sua rolo ganas promoceso a plu seniora ofico qua bezonas diferanta habilesi.  Se la promocita persono indijlas la habilesi bezonata por sua nova rolo, lu esos nekompetenta ye sua nova nivelo, e do lu ne promocesas itere.  Ma se lu esas kompetenta en sua nova rolo, lu promocesas itere, e lu duras promocesar til ke lu fine atingas nivelo ye qua lu esas nekompetenta.  Esante nekompetenta, lu ne darfas promocesar itere, e do restas ye ta finala nivelo dum sua cetera kariero (la tale-nomizita "Finala Ofico" o "Platajo di Peter").

Ta rezulto esas neevitebla, pos sat multa tempo e supozante ke esas sat multa ofici en la hierarkio a qui kompetenta employati povas promocesar.  La Peter-principo esas do expresebla tale: "En hierarkio omna employato tendencas acensar a sua nivelo de nekompetenteso."  To duktas a la Korolario di Peter: "Pos sat multa tempo, omna rolo tendencas okupesar da employato qua esas nekompetenta exekutar sua funcioni."  Hull nomizas la studio pri quale hierarkii funcionas "hierarkiologio."
Ponto Rialto

La **Ponto Rialto** (Italiana: Ponte di Rialto; Veneziana: Ponte de Rialto) esas la maxim anciena de la quar ponti trans la Granda Kanalo en Venezia, Italia.

Ol konektas la *sestieri* (distrikti) San Marco e San Polo, e rikonstruktesis plurafoye depos sua unesma konstrukteso kom pontono-ponto en la 12ma yarcento, ed esas nun signifikanta turist-atraktivo en la urbo.

L'unesma sika transireyo di la Granda Kanalo esis pontono-ponto konstruktita en 1181 da Nicolò Barattieri.  Ol nomizesis la Ponte della Moneta, supozeble pro la monetifeyo qua stacis proxim olua estala enireyo.

La developeso ed importo dil Rialto-merkato an la estala rivo augmentis trafiko sur la flotacanta ponto, do ol remplasesis en 1255 per ligna ponto.  Ta strukturo havis du inclinita rampi qui interrenkontris ye movebla centrala parto, qua povis levesar por permisar paso da alta navi.  La konekto kun la merkato fine duktis a nomo-chanjo por la ponto.  Dum la unesma duimo del 15ma yarcento, du rangi de butiki konstruktesis alonge la ponto.  La renti adportis revenuo a la Stato-Fisko, to quo helpis mantenar la ponto.

Manteno esis importantega por la ligna ponto.  Ol parte brulesis dum la revolto duktita da Bajamonte Tiepolo en 1310.  En 1444, ol krulis sub la pezo di turbo qua spektis batelo-parado ed ol krulis itere en 1524.

L'ideo pri rikonstruktar la ponto per petro unesme propozesis en 1503.  Plura projeti konsideresis dum la sequinta yardeki.  En 1551, l'autoritati demandis propozi por rinovigo dil Ponto Rialto.  Projeti ofresis da famoza arkitekti, quala Jacopo Sansovino, Palladio e Vignola, ma omna inkluzis klasika desegno kun plura arki, qua judikesis kom neapta.  Michelangelo anke konsideresis kom desegnero dil ponto.

La prezenta petra ponto, desegnita da Antonio da Ponte, fine kompletigesis en 1591.  Ol similesas la ligna ponto quan ol sucedis.  Du inklinita rampi duktas a centrala portiko.  Ambalatete de la portiko, sur la kovrita rampi esas rangi de butiki.  L'injenior-arto dil ponto egardesis kom tante audacoza, ke l'arkitekto Vincenzo Scamozzi predicis futura ruineso.  La ponto defiis sua kritikeri e divenis un ek l'arkitektural ikoni di Venezia.
Nunadie, la Ponto RIalto esas un ek la maxim populara turismo-atraktvi en Venezia.
Federico Errázuriz Echaurren

**Federico Errázuriz Echaurren**, advokato e politikisto n. ye la 16ma di novembro 1850 til la 12ma di julio 1901, esis prezidanto di Chili de 1896 til lua morto.
Henning Wehn

**Henning Wehn**, n. ye la 10ma di aprilo 1974, esas germana "stand-up"-komediisto e voyajero ilqua habitas London, Anglia.

Wehn studiis komerco-administro en Münster, Germania e laboris pri kliento-relati.  En 2002, il translojis a Britania por laborar che la futbalo-klubo Wycombe Wanderers.  Unvespere, il spektis amatorala komedio-spektaklo e decidis probar komedio.  Pri sua decido restar en Britania, Wehn pose skribis:

*Me unesme projetis restar en Britania dum nur 12 monati por plubonigar mea [[Angla linguo|Angla]], ma pro la bona vetero, la saporoza nutrivo e la alta-klasa mulieri, me restis.  Por fitar kun la lokani, me decidis divenar extreme ociera, spensar pekunio quan me ne havas e, maxim importante, fanfaronar pri mea bonega humuro.  Pro to me decidis, 1646 dii, non hori e 42 minuti ante nun, probar komedio e divenar la Germana Komedio-Ambasadisto.*

Rezulte, depos oktobro 2003, Wehn esas la su-stiliziita "Germana Komedio-Ambasadisto en London".   Pos komencar sua kariero kom "pre-akto" por diversa komediisti en London, il nun havas sua propra spektaklo che la britaniana komedio-cirkuito.

En 2014, Wehn ed altra komediisto, Mark Watson, prizentis voyajo-programo en Brazil titulizita *The Road to Rio* (La Voyo a Rio) por la TV-kanalo Dave.  En la programo, li exploris la sporto-kulturo di ta lando.  Henning ofte turis e pleis kun la germana komediisto Otto Kuhnle.

En mayo 2015, Wehn prizentis *An Immigrant's Guide to Britain* che Kanalo 4, segun lu: "Yen to quon me vere prizas pri la programo: ol mixas lejera temi (la employeso-merkato) a plu serioza temi (la trublo havar du aquo-robineti vice nur un) ed a le ultre-serioza (la britaniana klaso-sistemo)".  En oktobro tayare, Wehn prizentis radio-dokumentalo *Wall in the Head* (Muro en la Kapo) che BBC World Service en qua il exploris "la nevidebla kultural e psikologial divido" inter estala e westala germani, duadek-e-kin yari pos la riuniono di Germania pos la falo dil Murego di Berlin.
Rutger Bregman

**Rutger C. Bregman** (n. 26 aprilo 1988) esas nederlandana populara historiisto e skriptisto.

Il editis quar libri pri historio, filozofio ed ekonomiko, inkluze *Utopia for Realists: How We Can Build the Ideal World*, qua tradukesis aden triadek lingui.  Lua verki aparis en *The Washington Post*, *The Guardian* e che la BBC.

Bregman studiis che la Universitato di Utrecht e che la Universitato di Kalifornia en Los Angeles.

Bregman komencis laborar kom jurnalisto.  Il esas l'autoro di *Utopia for Realists: The Case for a Universal Basic Income, Open Borders and a Fifteen-Hour Workweek*.  Il skribas reguloze por la enreta jurnalo *De Correspondent*.  En 2013 il receivis la yarala libro-premio de la penso-tanko *Liberales* por la maxim remarkinda ne-fiktiva libro en la Nederlandana.

*Utopia for Realists: How We Can Build the Ideal World* propozas plu produktiva ed equitatoza vivo surbaze di tri kern-idei qui inkluzas universal e senkondiciona bazala revenuo pagata ad omnu, kurta laborosemano de dekekin hori, ed apertita frontieri mondvaste kun libera kambio de civitani inter omna nacioni. En interviuvo kun la Montrealana jurnalo *Le Devoir* en septembro 2017, Bregman dicis: "por movar adavane, socio bezonas revi, ne inkubi.  Ma homi esas atrapita en la logiko di timo.  Sive Trump, Brekiro sive la lasta elekti en Germania, li votas kontre la futuro e vicee por solvi por remplasar ol, kredante ke la pasinto esis plu bona, surbaze di tote falsa mondo-vido: la mondo esis plu mala antee … la homaro pluboneskanta, standi di vivo, laboro e saneso anke.  E ni devas apertar la fenestri di nia menti por vidar lo."

En januaro 2019, Bregman partoprenis debato che la Mondala Ekonomiko-Forumo en Davos, ube il kritikis l'evento pro lua foko ye filantropeso vice imposto-evito e la bezono di yusta imposti.  Lua interveno esis vaste raportata e sequata che sociala reti.

### '''Bazala revenuo'''
Bregman aprobe citas la usana propozo pri minima revenuo, propozita da prezidanto Richard Nixon en 1968, inter altri. Il anke citas kanadana projeto de 1974-1979 en Dauphin, Manitoba, qua provizore eliminis povreso.  "La maxim populara studio pri l'efekti di bazala revenuo eventis en Manitoba inter 1974 e 1979 ube omnu recevis yarala “Mincome” (minima revenuo) de $9000 de la guvernerio, kun nula kondicioni."

### '''Interviuvo kun Fox News TV'''
Bregman interviuvesis dal Fox News-prizentisto Tucker Carlson.  Dum la diskuto il konfrontis sua hosto ke lu kom miliardiero, qua laboras por organizuro de miliardieri, apartenas al grupo quan il kritikas.  Lua pledo por pagar imposti vice evitar oli do validesis anke por lu.  Carlson semble expektis tote altra direciono dil interviuvo e klozis ol, e decidis ne brodkastar ol.  Bregman registragis l'interviuvo per sua telefonilo.  Pos sorgoze pripensar lo il decidis publikigar ol, pro ke ol helpis lua misiono por ekonomiala egaleso.
Café Landtmann

**Café Landtmann** esas tradicionala Wienana kafeerio situita en la strado Ringstraße an l'angulo di Lowelstraße 22, en l'unesma distrikto *Innere Stadt* di Wien, Austria.

La kafeerio okupas la ter-etajo dil Palais Lieben-Auspitz, proxim la Burgtheater, l'Universitato di Wien, l'urbodomo kun la *Rathauspark*,  e la Federala Kancelereyo.  Pro sua loko, la kafeerio esas populara renkontreyo por aktori, politikisti, oficisti, e jurnalisti, ed esas ofte la ceno di jurnalaro-konferi.

Café Landtmann fondesis da Franz Landtmann ye 1 oktobro 1873.  Originale de la distrikto Währing, Landtmann devenis de familio di kafeeriestri, mielokuko-bakisti, e fabrikisti di figo-kafeo.  Lor l'aperteso dil originala kafeerio, olua loko en la Ringstraße esis direte opozite du enorma konstrukteyi por la nova urbodomo ed universitato.

En 1881, Landtmann vendis la kafeerio a du fratuli, Wilhelm e Rudolf Kerl, qui duris jerar la komerco sub la nomo Landtmann.  Pos la retreto da Rudolf Kerl, Wilhelm jeris la kafeerio sole e divenis lokala famozo pro ke homi quala Gustav Mahler, Sigmund Freud, ed Emmerich Kálmán vizits lu reguloze.  En 1916, pos jerar la komerco dum 35 yari, Wilhelm vendis Café Landtmann a Karl Kraus, olima buchisto e restoreriestro.

Dum l'autuno di 1926, Café Landtmann kompresis da Konrad ed Angela Zauner.  En 1929, la gespozi expansis e tote rinovigis la kafeerio, ed engajis la famoza arkitekto e profesoro Ernst Meller, qua desegnis multa Wienana kafeerii di ta epoko.  Dum ta rinovigo, Café Landtmann recevis sua extravagant e prodiganta interna dekoruri, qui ankore prezervesas til hodie, inkluze la quar ligna koloni ye l'enireyo, skultita da Hans Scheibner.  Pos la Duesma Mondo-Milito, Konrad transferis jero dil kafeerio a lua filiulo Erwin, qua duris jerar ol sucesoze til 1976, kande ol vendesis al familio Querfeld.

Dum jeresar da la familio Querfeld, Café Landtmann komplete rinovigesis ye signifikanta kusto en 1982, ed itere en 2001 e 2002.  Ye 1 oktobro 1998, okazione la 125ma aniversario di Café Landtmann, la familio Querfeld organizis granda partio quan asistis famozi del politikal e kulturala vivo dil urbo, ultre multa reguloza patroni.  En 2003, la famoza chef-garsono Robert Böck, anke konocata kom "Herr Robert," retretis pos servir ibe dum 28 yari.
Dum sua longa historio, Café Landtmann servis kom renkontreyo por multa industrialisti, politikisti, penseri, ed artisti di Austria, ed esis la preferata kafeerio di Sigmund Freud, Gustav Mahler, Peter Altenberg, Felix Salten, ed Emmerich Kálmán.
La Flava Domo

**La Flava Domo** (nederlandane: *Het gele huis*), alternativa nomo **La Strado** (nederlandane: *De straat*), esas oleo-pikturo di 1888 da the 19ma-yarcenta nederlandana pos-impresionista piktisto Vincent van Gogh.

La piktita domo esis la dextra alo di 2 Placo Lamartine, Arles, Francia, ube, ye 1 mayo 1888, Van Gogh lokacis quar chambri.  Il okupis du granda chambri en la ter-etajo por servar kom ateliero e koqueyo, ed en l'unesma etajo, du mikra chambri qui regardis Placo Lamartine.  La fenestro en l'unesma etajo proxim l'angulo kun amba shutri apertita esas ta di lua gasto-chambro, ube Paul Gauguin lojis dum non semani de tarda oktobro 1888.  Dop la nexta fenestro, kun un shutro klozita, esas la dormochambro di Van Gogh.  La du mikra chambri dope lokacesis da Van Gogh plu tarde.

Van Gogh indikis ke la restorerio, ube il kustumis repastar, esis la rozea edifico proxim la sinistra bordo dil pikturo (28 Placo Lamartine).  Ol jeresis da Vidvo Venissac, elqua esis anke la domo-mastrino di Van Gogh, e proprietis plura del altra edifici en la pikturo.  Dextre de la Flava Domo, Avenuo Montmajour iras al du fervoyo-ponti.  L'unesma lineo, kun treno pasanta, servis la lokala konekto a Lunel, sur l'opozita (dextra) rivo dil fluvio Rhône.  L'altra lineo proprietesis da la fervoyo-kompanio P.-L.-M.(Paris Lyon Méditerranée).

En l'avanajo sinistre, esas indiko dil angulo dil trotuaro, qua cirkondis un ek la publika gardeni en Placo Lamartine.  La fosato alonge Avenuo Montmajour de sinistre vers la ponti servis la gaso-tubo, qua pose posibligis a Van Gogh havar gaso-lampo instalita en sua ateliero.
L'edifico severe domajesis dum bombardo dal Alianciti ye 25 junio 1944, e pose demolisesis.
Unesme, Van Gogh titulizis la pikturo "La Domo ed olua medio" (France: *La Maison et son entourage*).  Pose il selektis plu sencoza titulo "La Strado" (France: *La Rue*).

La pikturo nultempe livis la domeno dil artisto.  Depos 1962, ol posedesas da la Vincent van Gogh-Fonduro, establisita da Vincent Willem van Gogh, la nevo dil artisto, ed ol permanante lugacesas al Van Gogh-Muzeo en Amsterdam.
Manuel Candamo Iriarte

**Manuel González de Candamo e Iriarte**, farmisto e politikisto n. ye la 14ma di julio 1841 til la 7ma di mayo 1904, esis prezidanto di Peru du foyi: provizore, de la 20ma di marto til la 8ma di septembro 1895, e de la 8ma di septembro 1903 til lua morto.
Thierry Baudet

**Thierry Henri Philippe Baudet** (n. Heemstede, 28 januaro 1983) esas nederlandana politikisto, skribisto e yuristo.

En 2015 il fondis *[[Forum voor Democratie]]* (FvD) kom penso-tanko; en 2016 FvD transformesis a politikala partiso kun Baudet kom duktero.  Pos la Nacionala Elekto di 2017 Baudet divenis la partiso-duktero di FvD en la Duesma Chambro di Nederlando.

Baudet esas nepoto dil profesoro di sociala ed ekonomiala historio e la milito-korespondanto Ernest Henri Philippe Baudet.  La patro di ca lasta esis la matematikisto Han Baudet.  Baudet naskis en Heemstede a familio de parte walona ed indoneziana ancestri.

Baudet esas euroskeptiko ed opozas multakulturalismo.  Baudet favoras retroiro a nacion-stati.  En 2014 il diskursis che la Flandriana nationalista evento *IJzerwake*.  Il anke diskursis che plura konferi di Vlaams Belang.  Baudet asertis ke lua konservema politikala opinioni grandaparte influesis da du eventi dum lua unesma yaro kom historio-studento en Amsterdam: l'ataki di 11 septembro, e l'asasineso di Pim Fortuyn.

Lor la nacionala elekto di 2017 lua nova partiso ganis du sidili en la Duesma Chambro; Baudet elektesis apud Theo Hiddema.

Baudet esas nacionala konservemo ed euroskeptiko, e favoras ekiro da Nederlando del Europana Uniono.  Il esas kontre nehabila enmigro aden Nederlando.  En diskurso il dicis ke enmigro produktas homeopatiala diluteso, ed en interviuvo il dicis ke il volas prezervar la indijena kulturi ed etnii di Europa.  Il opozas adhero da Ukraina al Europana Uniono. 

En 2016 Forum voor Democratie establisis la Ukraina–plebicito kun la retosituo GeenStijl e Burgercomité EU; Baudet votis no.  En novembro 2016 Baudet kunsignatis letro iniciita dal germana jurnalisto Billy Six qua pregis Donald Trump demandar nova exploro pri aviaco MH17.

Baudet havas forta opiniono pri arti, la temo di lua libro *Oikofobie*, ed egardas ne-Westala arto e Westala pos-1900a modernismo en vidala arti kom inferiora kam Westala Realismo, kurajigas eduko pri tonala muziko opoze atona* muziko, e desprizas moderna pos-1950a arkitekturo.
Baudet freque parolas pri la perceptata existo di "partiso-trusto", en qua la chefa partisi dividas povo inter su e konspiras vers la sama skopi.  Baudet ne esas religioza, ma il esas simpatioza a Kristana valori.  En interviuvo, il deskriptis su kom "agnostika kulturala Kristano."

Baudet esas adheranto dil konspiro-teorio 'Kulturala Marxismo', qua sugestas l'existo di kalkulita esforco destruktar westala kulturo per intelektala moyeni.  To supozeble atingesos per multakulturalismo, "politikala korekteso" e tolero vers homeosexualeso e trans-sexualeso.  Baudet akuzas la Europana Uniono pri esar 'Kulturala-Marxista projeto, kun la skopo destruktar Europana Civilizuro'.
Prater di Wien

**Prater di Wien** esas granda publika parko en la duesma distrikto (*Leopoldstadt*) di Wien, Austria.

La *Wurstelprater*, amuzo-parko ofte simple nomizata "Prater", jacas en un angulo dil Prater, ed inkluzas la rotego *Wiener Riesenrad*.

La nomo Prater devenas de sive l'una sive l'altra, o forsan amba Latina vorti *pratum* (prato) e *Praetor* (judiciisto o legisto), posible per Hispana *prado* od Italiana *prato*.

L'areo di la moderna Prater unesme mencionesis en 1162, kande Imperiestro Friedrich I donis la tereno a nobela familio kun la nomo *de Prato*.  La vorto "Prater" unesme uzesis en 1403, originale referinta mikra insulo en la Danubio norde de Freudenau, ma ol gradope extensesis a signifikar la vicina arei anke.

La tereno chanjis proprieteso freque til ke ol kompresis da Imperiestro Maximilian II en 1560 por esar chaseyo.  Por traktar la problemo di furto-chaseri, Imperiestro Rudolf II interdiktis eniro a la Prater.  Ye 7 aprilo 1766, Imperiestro Josef II deklaris ke la Prater esas libera por publika juo, e permisis l'establieso di kafeerii, quo duktis al komenco di la *Wurstelprater*.  Tra ta tempo, chaso duris eventar en la Prater, e finis erste en 1920.

En 1873, Mondo-Expozo eventis che la Prater, por qua grand areo de tereno rezervesis, cirkum la Rotunda, qua brulis en 1937.  Ta tereno nun kontenas la *Messegelände* (expozo-centro).

Sur la tereno dil moderna *Kaiserwiese*, atraktivo kun la nomo "Venezia en Wien” establisesis en 1895 da Gabor Steiner.  L'areo inkluzis artificala laguno por simular la kanali di Venezia, Italia.

En 2004, granda rinovigi dil *Wurstelprater* komencis, e nova subtera fervoyo kompletigesis e serveskis ye 11 mayo 2008, qua inkluzas tri halteyi alonge la Prater.   La staciono Wien Praterstern esas operacanta dum longa tempo e distas nur poka dozeni de metri de enireyo a la parko.

La *Hauptallee* (chef-avenuo) esas la precipua arterio, kun linei de maronieri, klozita ad automobili, e konocata da sport-entuziasmanti pro la yarala Maratono di Wien.  La Prater esas la hemo di la fervoyo *Liliputbahn*.  Altra nenormala objekto trovebla en la Prater esas la *Republik Kugelmugel* , sferatra "mikra-naciono".  La Prater anke kontenas *planetario e la Prater-Muzeo.
Tiësto

**Tijs Michiel Verwest**, konocata per lua artala nomo **Tiësto** (n. ye la 17ma di januaro 1969) esas Nederlandana kompozisto.
Manuel Enrique Araujo

**Manuel Enrique Araujo**, mediko e politikisto n. ye la 12ma di oktobro 1865 til la 9ma di februaro 1913, esis prezidanto di Salvador de 1911 til lua morto.
Mammad Amin Rasulzade

**Mammad Amin Rasulzade**, politikisto n. ye la 31ma di januaro 1884 til la 6ma di marto 1955, esis chefo di la Nacionala Konsilistaro di Azerbaijan, dum l'unesma periodo di nedependo di la lando. Ilu guvernis de la 27ma di mayo til la 7ma di decembro 1918.
Vlado Bučkovski

**Vlado Bučkovski**, advokato e politikisto n. ye la 2ma di decembro 1962, esis chefministro di Norda Macedonia de 2004 til 2006.
Pancho Villa

**Francisco "Pancho" Villa** (n. **José Doroteo Arango Arámbula** ye la 5ma di junio 1878 til la 20ma di julio 1923) esis Mexikiana militisto, un ek la maxim importanta simboli de Mexikiana revoluciono. Ilu esis guberniestro dil stato Chihuahua de 1913 til 1914, e luktis kontre la trupi dil prezidanto Victoriano Huerta til lua revoko en julio 1914.
Urdu-linguo

**Urdu**, anke konocata kom **Lashkari**, o plu precize **moderna normala Urdu**, esas formo di skribar la linguo Hindustana tra Persa alfabeto. Ol esas un ek la chefa lingui parolata en sudal Azia, la nacionala ed oficala linguo de Pakistan ed un ek la 22 oficala lingui de India. Ol parolesas tra tota India, nome en la stati Telangana, Andhra-Pradesh, Delhi, Bihar ed Uttar-Pradesh.

## Historio
L'origino de la nomo Urdu esas la Chagatai-vorto por armeo, *Ordu*. Urdu parolesas kom la nuna Hindi. La difero esas ke Hindi uzas la skripto *Devanagari* (de la sanskrita), kontre ke Urdu uzas persa-araba alfabeto. La poeto Ghulam Hamadani Mushafi skribis en Urdu en 1780.

## Varii
### Normo-formi
* Urdu-linguo
* Hindi-linguo
* Hindustani-linguo

### Dialekti
* Dakhini
* Khari Boli
* Rekhta

## Referi
Cambridge, Massachusetts

**Cambridge** esas urbo en la stato Massachusetts, Usa. Segun la demografiala kontado di 2010, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 18,47 km². La famozo Universitato di Harvard situesas en Cambridge.
The Next Web

**The Next Web (TNW)** esas retosituo e yarala serio de konferi qui enfokigas nova teknologio e nova kompanii en Europa.

The Next Web-kompanio fondesis en 2006 dal kunfondinti Boris Veldhuijzen van Zanten e Patrick de Laive en Amsterdam, Nederlando, e retosituo pri teknologio-novaji sam-noma fondesis en 2009.  Artikli da TNW citesis da Wired, Mashable, e la Huffington Post, inter altri.
Ye 5 marto 2019, *The Financial Times* kompris majoritatala parto de TNW.

TheNextWeb.com publikigas raporti ed opinion-artikli pri teknologio-novaji, analizo di nova teknologio-kompanii, "app"-i, produkturi, emersanta interreto-tendenci, kulturo, e komercala temi.
Dum un yaro TheNextWeb.com atingis 100.000 vizitanti monatale, ed en junio 2016, TNW.com recevis 8 milion til 10 milion vizitanti monatale.

Diskursanti che The Next Web-konferi inkluzas Gary Vaynerchuk, Princo Constantijn di Nederlando, e Robert Cailliau.
En 2017, l'Amsterdam-konfero di The Next Web kritikesis pro trompiva aserti e manko de diafaneso pri pagar diskursanti, e pro havar pago-difero inter sua maskula e femina prizentanti.
Les Temps modernes

**Les Temps modernes** ("Moderna Tempi") esas franca jurnalo, fondita da Simone de Beauvoir e Jean-Paul Sartre.

L'unesma numero editesis en oktobro 1945.  Ol nomizesis pro filmo da Charlie Chaplin.

*Les Temps modernes* plenigis la lakuno lasita da la desaparo dil maxim importanta pre-milita literaturala revuo, *La Nouvelle Revue Française* egardita kom la revuo di André Gide, qua klozesis pos la liberigo di Francia pro ke ol kunlaboris kun la okupeso.

*Les Temps modernes* unesme editesis da Éditions Gallimard.  Intertempe, la revuo chanjis editerio trifoye: Julliard (januaro 1949 a septembro 1965), Presses d'aujourd'hui (oktobro 1964 a marto 1985), Gallimard (aprilo 1985 al prezento).  *Les Temps modernes* cesis editesar en 2019, pos 74 yari.

L'unesma redakteraro konsistis ek Sartre (direktisto), Raymond Aron, Simone de Beauvoir, Michel Leiris, Maurice Merleau-Ponty, Albert Ollivier, e Jean Paulhan.  Omna ti editis multa artikli por la revuo.  Kontributi da Sartre inkluzis "*La nationalisation de la littérature*" ("La Nacionaligo di Literaturo"), "*Matérialisme et révolution*" ("Materialismo e Revoluciono"), e "*Qu'est-ce-que la littérature?*" ("Quo esas Literaturo?").  Simone de Beauvoir unesme editis *Le Deuxième Sexe* ("La Duesma Sexuo") en *Les Temps modernes*.

En la prefaco dil unesma edituro, Sartre asertis la skopo dil revuo: editar *littérature engagée*.  Ta filozofio o di literaturo expresas bazala kredo di existantalismo - ke persono responsas pri koncianta decidi exkutar sociale utila agi.  Tale literaturo en la revuo devas havar utilitista elemento; ol ne esez nur kulturale valoroza (arto por la skopo di arto).  Altra intelektozi, quala André Gide, André Breton, e Louis Aragon, desaprobis ica skopo.  Sartre respondis: "*Le monde peut fort bien se passer de la littérature. Mais il peut se passer de l'homme encore mieux.*" ("La mondo povas facile funcionar sen literaturo.  Ma ol povas funcionar mem plu facile sen la homaro.")

Verki da multa nova skribisti qui pose divenis famoza aparis en L*es Temps Modernes*.  Li inkluzas Richard Wright, Jean Genet, Nathalie Sarraute, Boris Vian, e Samuel Beckett.