30ma di januaro

Videz quo ligesas adhike (che utensili). - A pagino di yaro.

La **30ma di januaro** esas la 30ma dio di la yaro segun Gregoriala kalendario. Restas 335 dii til la fino di la yaro (336 en bisextila yari).
----
## Dio
* Dio di Santa Hippolitus de Roma, santo di Katolik eklezio

## Eventi
* 1592 - Klemens la 8ma divenas papo.
* 1661 - Dum tale nomizita "Restauro" en Britania, kadavro di Oliver Cromwell esas ekterigita e linchita. Ilu mortabis en 1658.
* 1828 - En Paris, l'unesma sistemo di omnibusi dil urbo komencas funcionar.
* 1835 - Angla chomanto Richard Lawrence probas mortigar Usana prezidanto Andrew Jackson, qua eskapas sen vunduro.
* 1847 - Yerba Buena, en Kalifornia, rinomizesas San Francisco.
* 1933 - Adolf Hitler divenas kancelero di Germania.
* 1944 - Duesma mondomilito: Usa invadas Majuro, Insuli Marshall.
* 1948 - Komencas Vintrala Olimpiala Ludi en Sankt Moritz, Suisia.
* 1948 - Mahatma Gandhi, duktero di la procedo por nedependo di India, asasinesas da Hinduista fanatiko.
* 1968 - Milito di Vietnam: Eventas tale nomizita *[[atako di Tet]]* en tota Sud-Vietnam.
* 1969 - Eventas la lasta akto dil bando *[[The Beatles]]*, sur tekto di *Apple Records*.
* 1978 - Nivegoza tempesti en Usa produktas 90 morti.
* 1989 - Ambasadeyo di Usa evakuesas en Kabul, Afganistan.
* 2000 - Falo di aviono Airbus A310 de Kenya Airways poka minuti pos flugeskar de Abidjan, Ivora Rivo, produktas 169 morti.
* 2005 - En Irak, eventas unesma parlamental elekti pos atako da Usa e lua federiti.
* 2016 - En Nikaragua, volkano Momotombo explozas e lansas cindri e lavao.
* 2017 - En Arjentinia, prezidanto Mauricio Macri signatas dekreto qua limitizas l'eniro di enmigranti ed aceleras deporti.
* 2022 - Eventas legifantal elekti en Portugal. Partito Socialista unesmafoye obtenas la majoritato di la voti.
* 2023 - Komencas serio di forestala incendii en la sudo di Chili, qui produktos 24 morti e plu kam 2000 plusa homi vundita. Plu kam 12 milion hektari brulesos.
* 2023 - Adminime 59 personi mortas e plusa 170 homi vundesas pos ke teroristo detonigas explozivi atachita a sua korpo che moskeo en Peshawar, Pakistan.

## Naski
* 133 - Didius Julianus, imperiestro di Romana imperio (m. 193)
* 1721 - Bernardo Bellotto, Italiana piktisto (m. 1780)
* 1736 - James Watt, Angla inventisto (m. 1819)
* 1839 - Hippolyte Sebert, Franca militisto e ciencisto (m. 1930)
* 1841 - Félix Faure, prezidanto di Francia (m. 1899)
* 1845 - José Domingo de Obaldía, prezidanto di Panama (m. 1910)
* 1850 - Aleksander Gierymski, Polona piktisto (m. 1901)
* 1863 - Joseph Jastrow, Polona-Usana psikologo (m. 1944)
* 1899 - Max Theiler, Sudafrikana studiisto di virusi, Nobel-laureato (m. 1972)
* 1882 - Franklin Delano Roosevelt, prezidanto di Usa (m. 1945)
* 1884 - Pedro Pablo Ramírez, prezidanto di Arjentinia (m. 1962)
* 1894 - Rejulo Boris la 3ma di Bulgaria (m. 1943)
* 1901 - Samir Al-Rifai, chefministro di Jordania (m. 1965)
* 1911 - Abdur Rahman Farès, chefo di stato di Aljeria (m. 1991)
* 1912 - Horst Matthai Quelle, Germana filozofo (m. 1999)
* 1923 - Leonid Gaidai, Rusa cinematografisto (m. 1993)
* 1924 - Dorothy Malone, Usan aktorino (m. 2018)
* 1927 - Olof Palme, chefministro di Suedia (m. 1986)
* 1929 - Isamu Akasaki, Japoniana fizikisto, Nobel-laureato (m. 2021)
* 1930 - Gene Hackman, Usana cinem-aktoro
* 1937 - Vanessa Redgrave, Britanian aktorino
* 1937 - Boris Spasski, Rusa shakoludistulo
* 1938 - Islom Karimov, prezidanto di Uzbekistan (m. 2016)
* 1948 - Wu Den-yih, chefministro di Republiko Chinia
* 1948 - Akira Yoshino, Japoniana kemiisto ed injenioro, Nobel-laureato pri kemio
* 1949 - Peter Agre, Usana biologiisto, Nobel-laureato
* 1951 - Phil Collins, Britaniana kantisto e kompozisto (Genesis)
* 1953 - Laurentino Cortizo, prezidanto di Panama
* 1959 - Jody Watley, Usana kantistino e kompozistino (Shalamar)
* 1961 - Liu Gang, Chiniana jurnalisto ed aktivisto
* 1962 - rejulo Abdullah la 2ma di Jordania
* 1969 - Alexei Dreyev, Rusa shakoludisto
* 1986 - Stanislav Balán, Cheka hokeisto
* 1995 - Viktoria Komova, Rusa gimnastikistino
* 2001 - Alice Tubello, Franca tenisistino

## Morti
* 1574 - Damião de Góis, Portugalana filozofo (n. 1502)
* 1649 - Rejulo Charles la 1ma di Anglia (n. 1600)
* 1867 - Imperiestro Komei di Japonia (n. 1831)
* 1897 - Robert Themptander, chefministro di Suedia (n. 1844)
* 1912 - Luis Cordero Crespo, prezidanto di Equador (n. 1833)
* 1928 - Johannes Andreas Grib Fibiger, Dana ciencisto, Nobel-laureato (n. 1867)
* 1936 - Bartolomé Martínez González, prezidanto di Nikaragua (n. 1860)
* 1948 - Mahatma Gandhi, Indiana pacifisto, asasinita (n. 1869)
* 1948 - Orville Wright, Usana pioniro en aviacado (n. 1871)
* 1951 - Ferdinand Porsche, Austrian automobilo-konstruktisto (n. 1875)
* 1958 - Ernst Heinkel, German aeroplano-konstruktisto (n. 1888)
* 1963 - Francis Poulenc, Franca kompozisto (n. 1899)
* 1969 - Georges Pire, Belgiana monako, Nobel-laureato pri paco (n. 1910)
* 1972 - Sisowath Watchayavong, chefministro di Kambodja (n. 1891)
* 1991 - John Bardeen, Usana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1908)
* 2007 - Sidney Sheldon, Usana skriptisto (n. 1917)
* 2015 - Zhelyu Zhelev, prezidanto di Bulgaria (n. 1935)
* 2016 - Francisco Flores Pérez, prezidanto di Salvador (n. 1959)
* 2020 - Jörn Donner, Finlandana skriptisto (n. 1933)
* 2024 - György Barkó, Hungara aktoro (n. 1931)
* 2025 - Marianne Faithfull, Britaniana kantisto (n. 1946)

## Referi