5ma di agosto

Videz quo ligesas adhike (che utensili). - A pagino di yaro.

La **5ma di agosto** esas la 217ma dio di la yaro (218ma en bisextila yari) segun Gregoriala kalendario. Restas 148 dii til la fino di la yaro.
----
## Dio

## Eventi
* 1392 - Yi Song-gye kronizas su kom imperiestro Taejo de Joseon, e komencas tale nomizita dinastio Yi. Kom chef-urbo ilu selektas Kyong-Song, la nuna Seoul. La dinastio Yi regnos Korea til 1910.
* 1585 - Vilajeto *Cidade Real de Nossa Senhora das Neves*, la nuna João Pessoa, fondesas en Brazilia.
* 1772 - L'unesma divido di Polonia-Lituania komencas.
* 1860 - Karl la 15ma di Suedia kronizesas kom Karl la 4ma di Norvegia.
* 1903 - Pius la 10ma divenas papo.
* 1914 - Unesma mondomilito: Montenegro deklaras milito kontre Austria-Hungaria.
* 1940 - Sovietia enkorpigas Latvia a sua teritorio, kom Republiko Socialista Sovietiana Latvia.
* 1949 - Ter-tremo kun forteso 6.75 che la skalo di Richter frapas Equador e produktas 6.000 morti e destruktadi en 50 urbeti.
* 1950 - Milito di Korea: Komencas l'Unesma batalio di Naktong. Trupi dil Unionita Nacioni luktos kontre Nord-Koreani.
* 1954 - En Rio de Janeiro, jurnalisto ed ex-deputato Carlos Lacerda eskapas de pafado, ma lua amiko, mayoro Rubens Vaz, mortas. Gregório Fortunato, chefo di personala sekureso dil prezidanto Getúlio Vargas, akuzesas pri pafar kontre la du.
* 1962 - Nelson Mandela enkarcerigesas.
* 1963 - Usa, Unionita Rejio e Sovietia signatas transakto por abnegar atomala testi.
* 1968 - Kanalo di Saimaa inauguresas en la nuna formo.
* 1973 - Du Palestinana teroristi pafas kontre grupego en la salono dil aeroportuo di Athina, Grekia, e mortigas 3 personi e vundas plusa 55 homi. Pose deskovresas ke la du apartenis a terorista grupo Nigra Septembro.
* 1998 - Irak finas omna laboro kun armal inspektisti di UN.
* 2005 - En Hungaria László Sólyom divenas prezidanto.
* 2011 - NASA anuncas ke posible existas liquida aquo sur Marso dum varma sezoni.
* 2015 - Fragmenti dil aviono Boeing 777 de *Malaysia Airlines* flugo 370, qua desaparis la 8ma di marto 2014 trovesas apud l'insulo Réunion.
* 2016 - Adminime 27 rebeli mortigesas pro bombardi dal internaciona koalisuro kontre emi del Islamala Stato en Mosul, Irak.
* 2016 - Komencas l'Olimpiala Ludi en Rio de Janeiro.
* 2017 - Sekureso-Konsilistaro dil Unionita Nacioni aprobas sancioni pri komerco e koloko kontre Nord-Korea pro lua testi kun nukleara projektili.
* 2019 - En Hong-Kong eventas la maxim granda striko e strada protesti pos 1967.
* 2019 - India revokas parto de lua konstituco qua donabis autonomio a Kashmir.
* 2021 - Che regiono Tigray, rebeli siejas Lalibela, loko deklarita Patrimonio di la Homaro da UNESKO.

## Naski
* (baptita) 1681 - Vitus Bering, Dana explorero (m. 1741)
* 1799 - Ramón María Narváez, chefministro di Hispania (m. 1868)
* 1802 - Niels Henrik Abel, Norvegiana matematikisto (m. 1829)
* 1827 - Deodoro da Fonseca, unesma prezidanto di Brazilia (m. 1892)
* 1836 - Vilhelm Bissen, Dana skultisto (m. 1913)
* 1842 - Ferdinand von Keller, Germana piktisto (m. 1922)
* 1844 - Ilya Yefimovich Repin, Rusa piktisto (m. 1930)
* 1850 - Guy de Maupassant, Franca skriptisto (m. 1893)
* 1868 - Oskar Merikanto, Finlandana kompozisto (m. 1924)
* 1872 - Oswaldo Cruz, Braziliana mediko (m. 1917)
* 1877 - Thomas John Thomson, Kanadana piktisto (m. 1917)
* 1882 - Hernando Siles Reyes, prezidanto di Bolivia (m. 1942)
* 1885 - José Domingues dos Santos, chefministro di Portugal (m. 1958)
* 1905 - Wassily Leontief, Rusa ekonomikisto, Nobel-laureato (m. 1999)
* 1908 - Harold Holt, chefministro di Australia (m. 1967)
* 1923 - Devan Nair, prezidanto di Singapur (m. 2005)
* 1926 - Clifford Husbands, generala guvernisto di Barbados (m. 2017)
* 1928 - Chung Won-shik, chefministro di Sud-Korea (m. 2020)
* 1930 - Neil Armstrong, Usan astronauto (m. 2012)
* 1930 - Michal Kováč, prezidanto di Slovakia (m. 2016)
* 1937 - Manuel Pinto da Costa, prezidanto di San-Tome e Principe
* 1938 - Kintu Musoke, chefa ministro di Uganda
* 1948 - Baldwin Lonsdale, prezidanto di Vanuatu (m. 2017)
* 1952 - Hun Sen, chefministro di Kambodja
* 1971 - Valdis Dombrovskis, chefministro di Latvia
* 1972 - Arístides Moreno, Hispana kantisto
* 1984 - Helene Fischer, Germana kantistino
* 1986 - Marina Guseva, Rusa shakoludistino
* 1992 - Harhüügiyn Enh-Amar, Mongoliana boxisto

## Morti
* 1729 - Thomas Newcomen, Angla injenioro (n. 1663)
* 1792 - Frederick North, 2ma komto de Guilford, chefministro di Britania (n. 1732)
* 1852 - František Čelakovský, Cheka skriptisto (n. 1799)
* 1895 - Friedrich Engels, Germana filozofo (n. 1820)
* 1900 - Santiago Pérez de Manosalbas, prezidanto di Kolumbia (n. 1830)
* 1909 - Miguel Antonio Caro, prezidanto di Kolumbia (n. 1843)
* 1921 - Dimitrios Rallis, chefministro di Grekia (n. 1844)
* 1944 - Jędrzej Moraczewski, chefministro di Polonia (n. 1870)
* 1946 - Wilhelm Marx, kancelero di Germania (n. 1863)
* 1955 - Carmen Miranda, Portugalana-Brazilian aktorino e kantistino (n. 1909)
* 1957 - Heinrich Otto Wieland, Germana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1877)
* 1960 - Arthur Meighen, chefministro di Kanada (n. 1874)
* 1962 - Marilyn Monroe, Usan aktorino (n. 1926)
* 1987 - Anatoli Papanov, Rusa-Sovietiana cinem-aktoro (n. 1922)
* 1991 - Soichiro Honda, Japoniana entraprezisto (n. 1906)
* 1992 - Robert Muldoon, chefministro di Nova-Zelando (n. 1921)
* 1998 - Todor Zhivkov, chefo di stato e chefministro di Bulgaria (n. 1911)
* 2000 - Sir Alec Guinness, Britanian aktoro (*[[La ponto di rivero Kwai]]*, *Star Wars*) (n. 1914)
* 2010 - Godfrey Binaisa, prezidanto di Uganda (n. 1920)
* 2016 - Sheila McClean, Irlandana piktistino (n. 1932)
* 2019 - Toni Morrison, Usana skriptistino, Nobel-laureato (n. 1931)
* 2021 - Yevhen Marchuk, chefministro di Ukraina (n. 1941)
* 2022 - Jô Soares, Braziliana komediisto, aktoro, skriptisto e televiziono-prizentisto (n. 1938)

## Referi