22ma di januaro

Videz quo ligesas adhike (che utensili). - A pagino di yaro.

La **22ma di januaro** esas la 22ma dio di la yaro segun Gregoriala kalendario. Restas 343 dii til la fino di la yaro (344 en bisextila yari).
----
## Dio
* En Hungaria - Dio di Hungara kulturo.
* Dio di Santa Vincentius, por katolik-eklezio.

## Eventi
* 613 - Konstantinus la 3ma, lor evanta 8 monati, kronizesas kunimperiestro di Bizancana imperio da lua patro, Heraklius.
* 906 - En Chinia, Zhu Quanzhong mortigas imperiestrino He, vidvo del imperiestro Zhaozong.
* 1300 - Armei de regiono Mithila (nun dividita inter India e Nepal) kaptas rejio Bhaktapur, o Bhadgaon.
* 1349 - Ter-tremo frapas L'Aquila, sudal Italia, efektiganta serioza domaji e produktanta plu kam 2 mil morti.
* 1498 - Cristoforo Colombo deskovras Santa Vincent e Grenadini.
* 1532 - En Brazilia, Martim Afonso de Sousa fondas urbo São Vicente.
* 1808 - Portugalana rejala familio arivas a Brazilia.
* 1863 - Eventas sedicio en Polonia, Lituania e Rutenia intencante unionar la tri regioni en singla stato nedependanta de Rusa imperio.
* 1901 - Edward la 7ma divenas rejulo dil Unionita Rejio pos la morto di ilua matro, Victoria.
* 1904 - Urbo Ölesund flagras en Norvegia, e  civitani perdas sua domo.
* 1905 - Komencas Rusa revoluciono di 1905, qua koaktos l'imperiestro Nikolaus la 2ma aceptar l'adopto di konstitucala monarkio.
* 1924 - Ramsay MacDonald divenas l'unesma chefministro de la Laboristala Partiso che Unionita Rejio.
* 1941 - Duesma mondomilito: Dum l'Operaco Kompaso, Britanian ed Australiana trupi kaptas Tobruk, en Libia, de Italiani, en la batalio di Tobruk.
* 1944 - Duesma mondomilito: En Italia, Westala federiti acensas Anzio.
* 1946 - CIA (*Central Intelligence Agency*) fondesas en Usa.
* 1957 - Israelana trupi retretas de Sinai.
* 1963 - Charles de Gaulle de Francia, e Konrad Adenauer de West-Germania signatas pakto di Elysée, o la Pakto pri Amikeso, qua finas historiala rivalesi inter la du landi.
* 1967 - Eventas grandega terkrulado pos intensa tempesto en la regiono konocata kom *Serra das Araras* en Rio de Janeiro, Brazilia. La terkrulado destruktas plu kam 5km de la Choseo Dutra - qua ligas Rio de Janeiro kun Sao Paulo - e produktas cirkume  morti (nombro ne oficala). On trovas nur 300 korpi. To judikesas kom la maxim mala naturala katastrofo en Brazilia.
* 1973 - Aviono Boeing 707 explozas pos arivar en l'aeroportuo di Kano, Nigeria. To produktas 176 morti.
* 1983 - Tenisisto Björn Borg demisionas pos kin vinki en Wimbledon.
* 1992 - Revoltanti okupas radio-brodkasteyo en Kinshasa, Zaire, e demandas revoko di la rejimo.
* 1996 - En Grekia, chefministro Andreas Papandreou renuncas, e Konstantinos Simitis sucedas lu.
* 1998 - Theodore Kaczynski, konocata kom "Unabomber", judiciesas a dumviva enkarcerigo.
* 2002 - En Usa, firmo Kmart divenas la maxim granda kompanio qua volas protekto pro bankroto.
* 2006 - Evo Morales divenas l'unesma prezidanto de raso indijena Aymara en Bolivia.
* 2007 - Du automobilo-bombi explozas che la merkato *Bab Al-Sharqi* en Baghdad, Irak, e produktas plu kam 130 morti.
* 2024 - En India, Hindua templo inauguresas en Ayodhya, Uttar Pradesh, ube ante existis moskeo Babri Masjid, demolisita en 1992 da turbo di Hindua nacionalisti.

## Naski
* 1440 - Granda duko Ivan la 3ma di Rusia (m. 1505)
* 1561 - Francis Bacon, Angla filozofo e politikisto (m. 1626)
* 1573 - Sebastian Vrancx, Flandriana piktisto (m. 1647)
* 1690 - Nicolas Lancret, Franca piktisto (m. 1743)
* 1729 - Gotthold Ephraim Lessing, Germana skriptisto, filozofo e dramatisto (m. 1781)
* 1788 - George Gordon Byron, Britaniana poeto (m. 1824)
* 1815 - Vicente Cerna Sandoval, prezidanto di Guatemala (m. 1885)
* 1849 - August Strindberg, Sueda skriptisto (m. 1912)
* 1859 - Wincenty Trojanowski, Polona piktisto (m. 1928)
* 1869 - Grigori Rasputin, Rusa monako (m. 1916)
* 1869 - José Vicente de Freitas, chefministro di Portugal (m. 1952)
* 1874 - Wincenty Witos, chefministro di Polonia (m. 1945)
* 1879 - Francis Picabia, Franca piktistulo e poeto (m. 1953)
* 1890 - Milton Menasco, Usana piktisto (m. 1974)
* 1891 - Antonio Gramsci, Italiana politikisto (m. 1937)
* 1896 - Sava Šumanović, Serbiana piktisto (m. 1942)
* 1907 - Mikola Livickiy, Ukrainana jurnalisto e politikisto (m. 1989)
* 1908 - Lev Davidovich Landau, Rusa fizikisto Nobel-laureato pri fiziko (m. 1968)
* 1909 - U Thant, Burmana politikisto, generala-sekretario dil Unionita Nacioni (m. 1974)
* 1909 - Morris Swadesh, Usana linguisto (m. 1967)
* 1911 - Bruno Kreisky, kancelero di Austria (m. 1990)
* 1922 - Leonel Brizola, Braziliana politikisto (m. 2004)
* 1931 - Sam Cooke, Usana kantisto (m. 1964)
* 1936 - Alan J. Heeger, Usana fizikisto, Nobel-laureato pri kemio
* 1936 - Ong Teng Cheong prezidanto di Singapur (m. 2002)
* 1939 - Alfredo Palacio, prezidanto di Equador
* 1940 - John Hurt, Britanian aktoro (m. 2017)
* 1943 - Marília Pêra, Brazilian aktorino (m. 2015)
* 1946 - Malcolm McLaren, Britaniana muzikisto ed entraprezisto (m. 2010)
* 1959 - Linda Blair, Usan aktorino
* 1960 (posible) - Alexandr Zverev, Sovietiana tenisistulo e Germaniana entrenistulo
* 1962 - Mizan Zainal Abidin, Yang di-Pertuan Agong (rejulo) di Malaizia
* 1965 - Diane Lane, Usan aktorino
* 1971 - Rogério Ceni, Braziliana futbalisto
* 1974 - Joseph Muscat, chefministro di Malta
* 1984 - Raica Oliveira, Braziliana manekinino
* 1986 - Kenia Carcaces, Kubana volebalistino
* 1990 - Alizé Cornet, Franca tenisistino

## Morti
* 1188 - Rejulo Fernando la 2ma di Leon (n. c. 1137)
* 1840 - Johann Friedrich Blumenbach, Germana mediko, antropologo e naturalisto (n. 1752)
* 1901 - Victoria, rejino di Unionita Rejio (n. 1819)
* 1919 - Carl Larsson, Sueda piktisto (n. 1853)
* 1922 - Papo Benedictus la 15ma (n. 1854)
* 1922 - Fredrik Bajer, Dana pacifisto, Nobel-laureato pri paco (n. 1837)
* 1942 - Walter Sickert, Angla piktisto (n. 1860)
* 1942 - Racho Petrov, chefministro di Bulgaria (n. 1861)
* 1943 - Gyula Peidl, chefministro di Hungaria (n. 1873)
* 1968 - Duke Kahanamoku, Usana natisto (n. 1890)
* 1973 - Lyndon Johnson, prezidanto di Usa (n. 1908)
* 1982 - Eduardo Frei Montalva, prezidanto di Chili (n. 1911)
* 1989 - Vladimir Belov, Sovietiana pianisto (n. 1906)
* 1989 - Sándor Weöres, Hungara poeto (n. 1913)
* 1990 - Mariano Rumor, chefministro di Italia (n. 1915)
* 1993 - Kobo Abe, Japoniana skriptisto (n. 1924)
* 1994 - Telly Savalas, Usan aktoro (n. 1924)
* 2009 - Chau Sen Cocsal Chhum, chefministro di Kambodja (n. 1905)
* 2018 - Ursula Le Guin, Usana skriptisto (n. 1929)
* 2010 - James Mitchell, Usana cinem-aktoro (n. 1920)
* 2024 - Arno Penzias, Usana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1933)

## Referi