1814

La yaro **1814** (MDCCCXIV per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye saturdio segun Gregoriala kalendario, ed ordinara yaro komencinta ye jovdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 814ma yaro di la duesma yarmilo, la 14ma yaro di la 19ma yarcento, e la 5ma yaro di la yari 1810a. Kande 1814 komencis, Gregoriala kalendario esis 12 dii avan Juliala kalendario, qua duris uzesar en kelka loki til 1923.

## Eventi
### [[Europa]]
* 14ma di januaro - Tra tale nomizita kontrato di Kiel, Dania cedas Norvegia a Suedia, e kompense recevas Pomerania.
* 29ma di januaro - Francia vinkas Rusia e Prusia en la batalio di Brienne.
* 10ma di februaro - Napoleonala militi: che batalio di Champaubert, Napoléon la 1ma vinkas Rusi e Prusiani proxim Paris.
* 18ma di februaro - Che batalio di Montereau, Franca trupi komandita da Napoléon la 1ma vinkas trupi de Austria e Württemberg.
* 30ma di marto - Trupi de la 6ma koalisuro kontre Napoléon la 1ma invadas Francia ed eniras Paris.
* 6ma di aprilo -  Louis la 18ma acensas sur trono di Francia.
* 13ma di aprilo - Napoléon la 1ma abdikas ed exilesas ad insulo Elba, proxim la rivo di Italia.
* 30ma di mayo - Tra kontrato signatita en Paris, Unionita Rejio mantenas suvereneso super Malta.
* 1ma di oktobro - Komencas Kongreso di Wien, por restaurar l'anciena frontieri di Europa, pos la vinkeso di Napoléon la 1ma.
* 4ma di novembro - Norvegia, tillore Dana posedajo, divenas parto de Suedia. Karl la 13ma di Suedia divenas rejulo di Norvegia.

### [[Azia]]
* 1ma di februaro - Volkano *Mayón* eruptas en Filipini, e produktas plu kam  morti. To esas la maxim mala erupto di ta volkano.

### [[Afrika]]
* Nederlando desertas Kap-lando ad Unionita Rejio.

### [[Nord-Amerika]]
* Grenlando divenas teritorio di Dania.
* Milito inter Unionita Rejio ed Usa, qua komencis en 1812, finas. Britaniani incendias Blanka Domo.

### [[Central Amerika]]
* Santa Lucia divenas definitive Britaniana kolonio.

### [[Sud-Amerika]]
* 19ma di marto - Hispana trupi vinkas José de San Martín en la nomizita dizastro di Cancha Rayada, proxim Santiago.
* 13ma di agosto - Unionita Rejio e Nederlando signatas pakto segun quo Essequibo, Demerara e Berbice divenas Britaniana teritorii, pose konocata kom Britaniana Guyana.

## Naski

* 8ma di februaro - Juan Rafael Mora Porras, prezidanto di Kosta Rika (m. 1860)
* 9ma di marto - Taras Shevchenko, Rusa skriptisto e poeto (m. 1861)
* 3ma di marto - Louis Buvelot, Suisa-Australiana piktisto (m. 1888)
* 31ma di marto - José Posada Herrera, chefministro di Hispania (m. 1885)
* 3ma di aprilo - Lorenzo Snow, prezidanto dil Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi (m. 1901)
* 25ma di aprilo - José Balta y Montero, prezidanto di Peru (m. 1872)
* 8ma di mayo (o la sama dio en 1808) - Dimitrios Valvis, chefministro di Grekia (m. 1892)
* 21ma di mayo - Louis Janmot, Franca piktisto (m. 1892)

* 30ma di mayo - Mihail Bakunin, Rusa anarkiisto (m. 1876)
* 13ma di agosto - Anders Jonas Ångström, Sueda fizikistulo (m. 1874)
* 26ma di agosto - Johann Pucher (anke Janez Puhar), Sloveniana sacerdoto e piktisto (m. 1864)
* 4ma di oktobro - Jean-François Millet, Franca piktisto (m. 1875)
* 15ma di oktobro - Mihail Lermontov, Rusa skriptisto (m. 1841)
* 24ma di oktobro - Rafael Carrera y Turcios, prezidanto di Guatemala (m. 1865)
* 6ma di novembro - Adolphe Sax, Belga inventisto e muzikisto (m. 1894)
* 6ma di decembro - Juan Prim y Prats, chefministro di Hispania (m. 1870)

## Morti

* 27ma di januaro - Johann Gottlieb Fichte, Germana filozofo (n. 1762)
* 26ma di marto - Joseph-Ignace Guillotin, Franca mediko (n. 1738)
* 29ma di mayo - Joséphine de Beauharnais, imperiestrino di Francia, spozino di Napoléon la 1ma (n. 1763)
* 18ma di novembro - Aleijadinho, Braziliana skultisto (n. 1730 o 1738)
* 2ma di decembro - Markezo de Sade (alias Donatien Alphonse François de Sade), Franca skriptisto (n. 1740)

## Referi