2006

La yaro **2006** (MMVI per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye sundio segun Gregoriala kalendario. Ol esis la 6ma yaro di la triesma yarmilo, la 6ma yaro di la 21ma yarcento, e la 7ma yaro di la yari 2000a.

## Eventi
### [[Kosmo]]
* 19ma di januaro - NASA lansas kosmoprobilo *[[New Horizons]]* vers Plutono.
* 24ma di agosto - Internacion Astronomial Uniono deklaras ke pos ca dato Plutono judikesos kom nano-planeto.

### [[Mondo]]
* 21ma di marto - *[[Twitter]]*, mikra blogo ube on povas skribar texti kun admaxime 140 literi, kreesas.

### [[Europa]]
* 28ma di januaro - En Polonia, tekto de un ek l'edifici dil Internaciona Ferio di Katowice krulas pro granda quanto di nivo, e produktas 67 morti.
* 21ma di mayo - Per plebicito, 55% del elektanti di Montenegro decidas divenar nedependanta de Serbia e Montenegro.
* 3ma di junio - Montenegro nedependanteskas de Serbia e Montenegro.
* 5ma di junio - Nacional Asemblitaro di Serbia deklaras ke la lando sucedis Serbia e Montenegro.
* 9ma di junio til la 9ma di julio - En Germania, eventas Mondala Kupo di futbalo. Germania vinkas.
* 26ma di junio - Montenegro membreskas Unionita Nacioni.
* 9ma di julio - Aviono Airbus A310 kun 200 pasajeri ennave kolizionas dum proximigo dil aeroportuo di Irkutsk, Rusia. L'acidento produktas 122 morti.
* 16ma di agosto - Mirek Topolánek divenas chefministro di Chekia.
* 7ma di decembro - Tornado frapas Kensal Rise, London, e domajas serioze 150 domeni.
* 30ma di decembro - En Hispania, bombo-atako da ETA che aeroportuo di Madrid mortigas 2 personi.

### [[Azia]]
* 12ma di januaro - Dum la lasta dio di la pilgrimo a Mekka, Saudi-Arabia, adminime 345 personi mortas pro tramplado dum tumulti che ceremonio "stonago dil demono".
* 17ma di februaro - Fango-glitado eventas en Leyte, Filipini, e produktas adminime 1800 morti.
* 27ma di mayo - Ter-tremo kun forteso 6,3 che skalo di Richter frapas Yogyakarta, Java, e produktas  morti.
* 1ma di julio - Popul-Republiko Chinia komencas probar ferovoyo liganta Qinghai a Lāsà, Tibet.
* 11ma di julio - Serio di terorist-ataki per bombi en Mumbai, India, produktas 189 morti.
* 19ma di septembro - Chefministro Thaksin Shinawatra de Tailando deklaras krizo-stando en Bangkok.
* 9ma di oktobro - Nord-Korea anuncas ke ol unesmafoye probis atom-armo, sucese.
* 16ma di decembro - Jigme Khesar Namgyel Wangchuck divenas rejulo di Bhutan.

### [[Afrika]]
* 16ma di januaro - Liberian Ellen Johnson-Sirleaf divenas l'unesma muliero chefo di stato en Afrika.
* 5ma di marto - Eventas prezidantal elekto en Benin, e Thomas Yayi Boni elektesas.

### [[Nord-Amerika]]
* 6ma di februaro - Stephen Harper divenas chefministro di Kanada.
* 18ma di februaro - Explozo di metano en karbono-mineyo che Nueva Rosita, Coahuila, Mexikia, mortigas 65 ministi.
* 1ma di mayo - Nelegala enmigranti qui rezidas en Usa organizas la Granda Usana Boikoto en diversa urbi.

### [[Central-Amerika]]
* 31ma di julio - En Kuba, Fidel Castro fakte transferas la povo a lua fratulo Raúl Castro.

### [[Sud-Amerika]]
* 15ma di januaro - Michelle Bachelet divenas l'unesma muliero qua vinkas prezidantal elekto en Chili.
* 22ma di januaro - Evo Morales, del etnio Aymara, divenas l'unesma indijena prezidanto di Bolivia.
* 11ma di marto - Michelle Bachelet divenas l'unesma muliero prezidanto di Chili.
* 29ma di septembro - En Brazilia, aeroplano Boeing 737 de *Gol Linhas Aéreas* kun 154 personi ennave kolizionas kontre avioneto modelo *Legacy* super l'Amazoniana regiono dil stato Mato Grosso. L'aeroplano Boeing falas sur foresto, e nulu transvivas.

### [[Oceania]]
* 5ma di decembro - Pos stato-stroko, Frank Bainimarama divenas prezidanto di Fidji.

## Naski
* 16ma di januaro - Marcin Maciejczak, Polona kantistulo
* 31ma di januaro - Sára Bejlek, Cheka tenisistino
* 25ma di februaro - Nikola Bartůňková, Cheka tenisistino
* 17ma di mayo - Mia Ristić, Serbiana tenisistino

* 18ma di julio - Volodar Murzin, Rusa shakoludistulo
* 19ma di julio - Clervie Ngounoue, Usana tenisistino
* 17ma di novembro - Dzianis Lazavik, Bielorusa shakoludistulo

## Morti
* 3ma di januaro - Bill Skate, chefministro di Papua-Nova-Guinea (n. 1954)
* 4ma di januaro - Maktoum bin Rashid Al Maktoum, chefministro di Unionita Araba Emirii (n. 1946)

* 6ma di januaro - Lou Rawls, Usana kantisto (n. 1933)
* 15ma di januaro - Jaber Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah, emiro di Kuwait (n. 1926)
* 21ma di januaro - Ibrahim Rugova, unesma prezidanto di Kosovo (n. 1944)
* 24ma di januaro - Christopher Penn, Usana cinem-aktoro (n. 1965)
* 27ma di januaro - Johannes Rau, prezidanto di Germania (n. 1931)
* 4ma di februaro - Betty Friedan, Usana feministo (n. 1921)
* 8ma di februaro - Aldemir Martins, Braziliana piktisto (n. 1922)
* 15ma di februaro - Sun Yun-suan, chefministro di Republiko Chinia (n. 1913)
* 18ma di februaro - Ratmir Holmov, Rusa shakoludisto (n. 1925)
* 22ma di februaro - Said Mohamed Djohar, prezidanto di Komori (n. 1918)
* 28ma di februaro - Owen Chamberlain, Usana fizikistulo, Nobel-laureato (n. 1920)
* 11ma di marto - Slobodan Milošević, prezidanto di Serbia (n. 1941)
* 14ma di marto - Lennart Meri, prezidanto di Estonia (n. 1929)
* 15ma di marto - Georgios Rallis, chefministro di Grekia (n. 1918)
* 16ma di marto - Jan Eysselt, Chekoslovakiana hokeisto e Cheka entrenero (n. 1945)
* 27ma di marto - Stanisław Lem, Polona skriptisto (n. 1921)
* 5ma di aprilo - Gene Pitney, Usana kantisto (n. 1941)
* 11ma di aprilo - June Pointer, Usana kantistino (The Pointer Sisters) (n. 1953)
* 14ma di aprilo - Robert Julius Brawley, Usana piktisto (n. 1937)

* 20ma di aprilo - Sylvia de Leur, Nederlandan aktoro e kabaretisto (n. 1933)
* 29ma di aprilo - John Kenneth Galbraith, Kanadan ekonomikisto (n. 1908)
* 30ma di aprilo - Jean-François Revel, Franca jurnalisto e filozofo (n. 1924)
* 1ma di mayo - Rauno Lehtinen, Finlandana kompozisto (n. 1932)
* 3ma di mayo - Christiaan Karel Appel, Nederlandana piktisto (n. 1921)
* 12ma di mayo - Hussein Maziq, chefministro di Libia (n. 1918)
* 14ma di mayo - Robert Bruce Merrifield, Usana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1921)
* 25ma di mayo - Desmond Dekker, Jamaikana kantisto (n. 1941)
* 31ma di mayo - Raymond Davis Jr., Usana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1914)

* 6ma di junio - Billy Preston, Usana kantisto (n. 1946)
* 13ma di junio - Charles Haughey, chefministro (*Taoiseach*) di Republiko Irlando (n. 1925)
* 1ma di julio - Ryutaro Hashimoto, chefministro di Japonia (n. 1937)
* 7ma di julio - Syd Barrett, Angla muzikisto (Pink Floyd) (n. 1946)
* 7ma di julio Elias Hrawi, chefministro di Libano (n. 1925)
* 22ma di julio - Gianfrancesco Guarnieri Brazilian aktoro (n. 1934)
* 9ma di agosto - James Van Allen, Usana fizikisto (n. 1914)

* 16ma di agosto - Alfredo Stroessner, Paraguayana diktatoro (n. 1912)
* 21ma di agosto - Robert Moog, Usana elektronikal injenioro, inventinto di muzikala sintezilo *Moog* (n. 1934)
* 25ma di agosto - Noor Mohamed Hassanali, prezidanto di Trinidad e Tobago (n. 1918)
* 28ma di agosto - Melvin Schwartz, Usana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1932)
* 30ma di agosto - Glenn Ford, Usan aktoro (n. 1916)
* 30ma di agosto - Naguib Mahfouz, Egiptiana skriptisto, Nobel-laureato (n. 1911)
* 4ma di septembro - Steve Irwin, Australiana naturalisto (n. 1962)
* 10ma di septembro - Taufa'ahau Tupou 4ma, rejo di Tonga (n. 1918)
* 11ma di septembro - William Auld, Skota poeto en Esperanto (n. 1924)
* 15ma di septembro - Oriana Fallaci, Italiana jurnalistino e skriptistino (n. 1929)
* 30ma di septembro - Saddam Hussein, prezidanto di Irak, mortigita (n. 1937)
* 6ma di oktobro - Timo Sarpaneva, Finlandana dizignisto e profesoro (n. 1926)
* 7ma di oktobro - Anna Politkovskaya, Rusa jurnalistino e aktivistino (n. 1958)
* 16ma di oktobro - Valentín Paniagua, prezidanto di Peru (n. 1936)
* 27ma di oktobro - Ghulam Ishaq Khan, prezidanto di Pakistan (n. 1915)

* 31ma di oktobro - Pieter Willem Botha, prezidanto di Sudafrika (n. 1916)
* 3ma di novembro - Paul Mauriat, Franca kantisto (n. 1925)
* 5ma di novembro - Bülent Ecevit, chefministro di Turkia (n. 1925)
* 5ma di novembro - Alexei Voropayev, Rusa gimnastikisto (n. 1973)
* 10ma di novembro - Jack Palance, Usan aktoro (n. 1919)
* 16ma di novembro - Milton Friedman, Usan ekonomikisto, Nobel-laureato (n. 1912)
* 17ma di novembro - Ferenc Puskás, Hungara futbalisto (n. 1927)
* 20ma di novembro - Robert Altman, Usana filmifisto (n. 1925)
* 21ma di novembro - Pierre Amine Gemayel, prezidanto di Libano (n. 1972)
* 21ma di novembro - Hassan Gouled Aptidon, prezidanto di Djibuti (n. 1916)
* 23ma di novembro - Philippe Noiret, Franc aktoro (n. 1930)
* 23ma di novembro - Anita O'Day, Usana kantistino di jazo (n. 1919)
* 24ma di novembro - Juice Leskinen, Finlandana kantisto e kompozisto (n. 1950)
* 1ma di decembro - Claude Jade, Franc aktoro (n. 1948)
* 3ma di decembro - Sven Nykvist, Sueda kameristo (m. 2006)
* 5ma di decembro - David Bronshtein, Rusa shakoludisto (n. 1924)
* 10ma di decembro - Augusto Pinochet, Chiliana diktatoro (n. 1915)
* 18ma di decembro - Joseph Barbera, kreinto di *Tom & Jerry*, *The Flintstones*, ed altri (n. 1911)
* 21ma di decembro - Hassan Gouled Aptidon, prezidanto di Djibuti (n. 1916)
* 21ma di decembro - Saparmurat Niyazov, prezidanto di Turkmenistan (n. 1940)
* 25ma di decembro - James Brown, Usana kantisto di *soul* e pioniro di *funk* (n. 1933)
* 26ma di decembro - Gerald Ford, prezidanto di Usa (n. 1913)

## Nobel-premiiziti
* Fiziko: George Fitzgerald Smoot, John C. Mather
* Kemio: Roger D. Kornberg
* Fiziologio o Medicino: Andrew Zachary Fire, Craig Cameron Mello
* Literaturo: Orhan Pamuk
* Paco: Muhammad Yunus e Banko Grameen
* Ekonomiko: Edmund Phelps

## Referi