1940

La yaro **1940** (MCMXL per Romala algarismi) esis bisextila yaro komencinta ye lundio segun Gregoriala kalendario. Ol esis la 940ma yaro di la duesma yarmilo, la 40ma yaro di la 20ma yarcento, e la 1ma yaro di la yari 1940a.

## Eventi
### [[Mondo]]
* Duesma mondomilito duras.

### [[Europa]]
* 8ma di januaro - Komencas porcionizo di nutrivi, nome butro, sukro e karno, en l'Unionita Rejio.
* 1ma di februaro - Vintro-milito: Soviet-Uniono lansas atako kontre Finlando ed okupas Karelia.
* 29ma di februaro - Vintro-milito: Finlando komencas negociar pri paco kun Soviet-Uniono.
* 13ma di marto - Vintro-Milito inter Finlando e Soviet-Uniono finas per pakto en Moskva. Finlando mustas donar areo a Sovietiani.
* 9ma di aprilo - Duesma mondomilito: Germania atakas Dania, qua kapitulacas subite, e Norvegia, qua finos sua rezisto en mayo.
* 12ma di aprilo - Duesma mondomilito: Unionita Rejio okupas Faero.
* 10ma di mayo - Neville Chamberlain renuncas e Winston Churchill divenas chefministro di Unionita Rejio.
* 10ma di mayo - Duesma mondomilito: nacional-socialista Germania invadas Belgia, Nederlando e Luxemburgia ante atakar Francia.
* 10ma di mayo - Duesma mondomilito: Unionita Rejio okupas Islando.
* 12ma di mayo - Duesma mondomilito: Germania atakas Francia, qua kapitulacos pos sep semani ye la 22ma di junio.
* 13ma di mayo - En lua unesma diskurso kom chefministro di Unionita Rejio, Winston Churchill dicas lua famoza frazo: "me povas ofrar nulo a vi, ecepte sango, laborego, lakrimi e sudoro".
* 16ma di mayo - Duesma mondomilito: *[[Luftwaffe]]* bombardas Rotterdam.
* 20ma di mayo - Unesma koncentreyo apertesas da nacional-socialista Germania en Auschwitz (nun en Polonia).
* 3ma di junio - Duesma mondomilito: *Luftwaffe* bombardas Paris.
* 3ma di junio - Duesma mondomilito: Nacional-socialista Germania vinkas la batalio di Dunkirk.
* 5ma di junio - Duesma mondomilito: Pro tre rapida avancado di German armeo, tra Dunkirk evakuesas c. 320.000 Britaniani e Franci ad Anglia. Omna equipuri perdesas.
* 10ma di junio - Duesma mondomilito: Benito Mussolini en Italia deklaras milito kontre Francia ed Unionita Rejio.
* 10ma di junio - Duesma mondomilito: Norvegia kapitulacas a Germania.
* 11ma di junio - Duesma mondomilito: Unesma atako di Italian avioni kontre Malta.
* 14ma di junio - Duesma mondomilito: Germana trupi okupas Paris.
* 15ma di junio - Pos Sovietian invado, Antanas Smetona abandonas la prezidanteso di Lituania e fugas vers Suisia.
* 16ma di junio - Soviet-Uniono donas ultimato a Estonia e Latvia, pri aceptar l'eniro di la Reda Armeo en lua teritorii.
* 17ma di junio - Soviet-Uniono anexas Latvia.
* 18ma di junio - Diskurso per radio da Charles de Gaulle brodkastita de London apelas ke Franci rezistez kontre Naziista okupo.
* 21ma di junio - Philippe Pétain signatas paco-pakto di Francia kun Germania.
* 24ma di junio - Pétain signatas paco-pakto di Francia kun Italia.
* 10ma di julio - Duesma mondomilito: en Francia, Philippe Pétain divenas chefo di Franca Stato. Triesma Republiko finas.
* 10ma di julio - Duesma mondomilito: Germani komencas intensa aerala bombardi en plena jorno kontre militala e civila emi en Britania.
* 21ma di julio - Republiko Socialista Sovietiana Estonia kreesas.
* 22ma di julio - Prezidanto di Estonia Konstantin Päts renuncas, pos preso.
* 3ma di agosto - Soviet-Uniono anexas Lituania a lua teritorio.
* 5ma di agosto - Soviet-Uniono enkorpigas Latvia a sua teritorio, kom Republiko Socialista Sovietiana Latvia.
* 6ma di agosto - Soviet-Uniono oficale anexas Estonia a sua teritorio.
* 12ma di septembro - Kaverno en Lascaux, en sud-westala Francia, kontenanta multa pre-historiala pikturi, deskovresas da quar yunuli e lia hundo.
* 27ma di septembro - Duesma mondomilito: Naziista Germania, Italia e Japonia subskribas pakto qua kreas tale nomizita "Axo Roma-Berlin-Tokio".
* 28ma di oktobro - Duesma mondomilito: Italia atakas Grekia, sensucese.
* 30ma di oktobro - Duesma mondomilito: Philippe Pétain deklaras ke la Francia di Vichy kunlaboros kun nacional-socialista Germania.
* 31ma di oktobro - Duesma mondomilito: Britanian aer-armeo vinkas la Batalio di Britania.
* 16ma di novembro - Duesma mondomilito: Britaniani bombardas Hamburg.
* 22ma di novembro - Duesma mondomilito: Finlando permisas Germania transportar supleanta trupi tra Finlando a Norvegia.
* 24ma di novembro - Duesma mondomilito: Slovakia signatas pakto kun l'Axo ed establisas militala federuro.
* 18ma di decembro - Duesma mondomilito: Adolf Hitler imperas a lua generali prontigar invado di Soviet-Uniono.
* 22ma di decembro - Duesma mondomilito: Nacional-socialista Germania bombardas Manchester, Anglia.
* 22ma di decembro - Duesma mondomilito: Greka armeo kaptas Himarë, en Albaniana litoro.

### [[Azia]]
* 23ma di marto - Muhammad Ali Jinnah, chefo di Mohamedana Ligo, demandas la divido di Indiana subkontinento.

### [[Afrika]]
* 8ma di julio - Duesma mondomilito: Unionita Rejio atakas Dakar.
* 15ma di julio - Duesma mondomilito: Italiani atakas urbo Moyale, en Kenia.
* 13ma di septembro - Duesma mondomilito: Italia invadas Egiptia.

### [[Nord-Amerika]]
* 6ma di mayo - John Steinbeck recevas premio Pulitzer por lua libro *The Grapes of Wrath*.
* 15ma di mayo - Unesma restorerio Mc Donald's apertesas en San Bernardino, Kalifornia.
* 20ma di agosto - En Mexikia, asasinanti sendita da Stalin lezas Lev Trocki tre serioze. Lu mortos ye 21ma di agosto.
* 5ma di novembro - Franklin Delano Roosevelt rielektesas kom prezidanto di Usa.
* 25ma di novembro - *[[Woody Woodpecker]]* debutas en desegnita filmo *Knock Knock*.
* 1ma di decembro - Manuel Ávila Camacho elektesas prezidanto di Mexikia.

### [[Sud-Amerika]]
* 14ma di junio - Brazilia rideklaras lua amikeso kun Usa e ke restos neutra en la duesma mondomilito.
* 7ma di septembro - José Félix Estigarribia, diktatoro di Paraguay, mortas en avional acidento. Higinio Morínigo sucedas il.

## Naski

* 4ma di januaro - Brian David Josephson, Walsana fizikisto, Nobel-laureato
* 4ma di januaro - Gao Xingjian, Chiniana skriptisto, Nobel-laureato
* 5ma di januaro - Pim de la Parra, Surinamana-Nederlandana cinematografisto (m. 2024)
* 9ma di januaro - Miguel Ángel Rodríguez Echeverría, prezidanto di Kosta Rika
* 11ma di januaro - Andres Tarand, chefministro di Estonia
* 17ma di januaro - Tabaré Ramón Vázquez Rosas, prezidanto di Uruguay
* 17ma di januaro - Mircea Snegur, prezidanto di Moldova (m. 2023)
* 18ma di januaro - Iva Zanicchi, Italiana kantistino e politikistino
* 20ma di januaro - Mandé Sidibé, chefministro di Mali (m. 2009)
* 22ma di januaro - John Hurt, Britanian aktoro (m. 2017)
* 24ma di januaro - Joachim Gauck, prezidanto di Germania
* 27ma di januaro - Graham Chapman, Britanian aktoro (m. 1989)

* 7ma di februaro - Toshihide Maskawa, Japoniana fizikisto, Nobel-laureato
* 9ma di februaro - John Maxwell Coetzee, Sudafrikana skriptisto, Nobel-laureato
* 15ma di februaro - Lokendra Bahadur Chand, chefministro di Nepal
* 17ma di februaro - Gene Pitney, Usana kantisto (m. 2006)
* 19ma di februaro - Smokey Robinson, Usana kantisto
* 19ma di februaro - Saparmurat Niyazov, prezidanto di Turkmenistan (m. 2006)
* 22ma di februaro - Aracy Balabanian, Brazilian aktorino (m. 2023)
* 23ma di februaro - Peter Fonda, Usan aktoro (m. 2019)
* 28ma di februaro - Mario Andretti, Usan automobilisto
* 2ma di marto - Mamnoon Hussain, prezidanto di Bangladesh (m. 2021)
* 9ma di marto - Raúl Juliá, Porto-Rikan aktoro (m. 1994)
* 10ma di marto - Chuck Norris, Usan aktoro
* 12ma di marto - Mauri Antero Numminen, Finlandana *underground*-muzikisto
* 12ma di marto - Al Jarreau, Usana kantisto (m. 2017)
* 13ma di marto - Candi Staton, Usana kantistino
* 16ma di marto - Bernardo Bertolucci, Italiana filmifisto (m. 2018)
* 21ma di marto - Solomon Burke, Usana kantisto e muzikisto (m. 2010)

* 26ma di marto - James Caan, Usan aktoro (m. 2022)
* 29ma di marto - Astrud Gilberto, Braziliana kantistino (m. 2023)
* 1ma di aprilo - Wangari Maathai, Keniana Nobel-laureato pri paco (m. 2011)
* 12ma di aprilo - Herbie Hancock, Usana muzikisto
* 13ma di aprilo - Jean-Marie Gustave Le Clézio, Franca skriptisto, Nobel-laureato
* 16ma di aprilo - Rejino Margrethe la 2ma di Dania
* 18ma di aprilo - Joseph L. Goldstein, Usana ciencisto, Nobel-laureato
* 20ma di aprilo - Jan Cremer, Nederlandana skriptisto e piktisto (m. 2024)
* 25ma di aprilo - Al Pacino, Usan aktoro

* 26ma di aprilo - Giorgio Moroder, Italiana kompozisto e disk-jokeo
* 29ma di aprilo - Peter Arthur Diamond, Usan ekonomikisto, Nobel-laureato
* 2ma di mayo - Manuel Esquivel, chefministro di Belize (m. 2022)
* 2ma di mayo - T. K. Padmini, Indiana piktistino (m. 1969)
* 8ma di mayo - Ricky Nelson, Usana kantisto (m. 1985)
* 24ma di mayo - Iosif Brodski, Rusa poeto, Nobel-laureato pri literaturo (m. 1996)
* 29ma di mayo - Farooq Leghari, prezidanto di Pakistan (m. 2010)
* 1ma di junio - Kip Thorne, Usana fizikisto, Nobel-laureato
* 2ma di junio - Rejulo Konstantinos la 2ma di Grekia (m. 2023)
* 7ma di junio - Tom Jones, Walsana kantisto
* 8ma di junio - Nancy Sinatra, Usana kantistino ed aktorino
* 17ma di junio - George Akerlof, Usan ekonomikisto, Nobel-laureato
* 17ma di junio - Ali Saibou, prezidanto di Nijer (m. 2011)
* 22ma di junio - Abbas Kiarostami, Iranana filmifisto (m. 2016)
* 23ma di junio - Stuart Sutcliffe, Britaniana muzikisto (The Beatles) (m. 1962)
* 28ma di junio - Muhammad Yunus, ekonomikisto de Bangladesh, Nobel-laureato pri paco

* 3ma di julio - Jerzy Buzek, chefministro di Polonia
* 4ma di julio - Valentin Simonenko, chefministro di Ukraina
* 6ma di julio - Nursultan Nazarbayev, prezidanto di Kazakstan
* 7ma di julio - Ringo Starr, (n. Richard Starkey), Britaniana muzikisto (The Beatles)
* 27ma di julio - Pina Bausch, Germana balet-dansisto (m. 2009)
* 30ma di julio - Mohammed Saeed al-Sahhaf, Irakana diplomacisto e politikisto
* 30ma di julio - Clive Sinclair, Britanian entraprezisto ed inventinto di mikrokomputatoro ZX80 (m. 2021)
* 3ma di agosto - Martin Sheen, Usan aktoro
* 4ma di agosto - Abdurrahman Wahid, prezidanto di Indonezia (m. 2009)
* 7ma di agosto - Jean-Luc Dehaene, chefministro di Belgia (m. 2014)
* 14ma di agosto - Arístides Royo Sánchez, prezidanto di Panama
* 19ma di agosto - Johnny Nash, Usana kantisto e kompozisto (m. 2020)
* 23ma di agosto - Thomas Steitz, Usana kemiisto, Nobel-laureato (m. 2018)
* 26ma di agosto - Michel Micombero, prezidanto di Burundi (m. 1983)
* 31ma di agosto - Dorrit Willumsen, Dana skriptistino
* 1ma di septembro - Annie Ernaux, Franca Nobel-laureato pri literaturo en 2022
* 2ma di septembro - Régis Debray, Franca skriptisto e filozofo

* 3ma di septembro - Eduardo Galeano, Uruguayana jurnalisto e skriptisto (m. 2015)
* 5ma di septembro - Raquel Welch, Usan aktorino (m. 2023)
* 7ma di septembro - Abdurrahman Wahid, prezidanto di Indonezia (m. 2009)
* 10ma di septembro - Roy Ayers, Usana muzikisto
* 11ma di septembro - Brian de Palma, Usana filmifisto
* 12ma di septembro - Joachim Frank, Germana-Usana biofizikisto, Nobel-laureato pri kemio

* 13ma di septembro - Óscar Arias, prezidanto di Kosta Rika, Nobel-laureato pri paco
* 18ma di septembro - Abbas El Fassi, chefministro di Maroko
* 20ma di septembro - Taro Aso, chefministro di Japonia
* 20ma di septembro - Burhanuddin Rabbani, prezidanto di Afganistan (m. 2011)
* 23ma di septembro - Michel Temer, prezidanto di Brazilia
* 23ma di septembro - Shajarian, Iranana kantisto
* 25ma di septembro - Eva Švankmajerová, Cheka piktistino
* 27ma di oktobro - John Gotti, Usana mafiestro (m. 2002)
* 8ma di oktobro - Knut Erik Jensen, Norvegiana filmifisto

* 9ma di oktobro - John Lennon, Britaniana kantisto e kompozisto, membro dil bando The Beatles (m. 1980)
* 15ma di oktobro - Peter Charles Doherty, Australian imunologiisto, Nobel-laureato
* 23ma di oktobro - Pelé, (Edson Arantes do Nascimento), Braziliana futbalisto (m. 2022)
* 5ma di novembro - Jaime Roldós Aguilera, prezidanto di Equador (m. 1981)
* 7ma di novembro - Antonio Skármeta, Chiliana skriptisto (m. 2024)
* 11ma di novembro - Charles Konan Banny, chefa ministro di Ivora Rivo
* 15ma di novembro - Boaventura de Sousa Santos, Portugalana sociologo
* 18ma di novembro - Qaboos bin Said Al Said, sultano di Oman (m. 2020)

* 20ma di novembro - Arieh Warshel, Israelan-Usana biokemiisto, Nobel-laureato pri kemio
* 22ma di novembro - Terry Gilliam, Usana filmifisto ed aktoro
* 25ma di novembro - Percy Sledge, Usana kantisto (m. 2015)
* 27ma di novembro - Bruce Lee, Chiniana-Usan aktoro (m. 1973)
* 29ma di novembro - Denny Doherty, Usana kantisto (The Mamas & the Papas) (m. 2007)
* 1ma di decembro - Richard Pryor, Usana komediisto (m. 2005)
* 1ma di decembro - Mário da Graça Machungo, chefministro di Mozambik (m. 2020)
* 11ma di decembro - Fríða Áslaug Sigurðardóttir, Islandana skriptisto (m. 2011)

* 12ma di decembro - Dionne Warwick, Usana kantistino
* 21ma di decembro - Frank Zappa, Usana muzikisto e kompozisto (m. 1993)
* 23ma di decembro - Mamnoon Hussain, prezidanto di Pakistan
* 26ma di decembro - Edward C. Prescott, Usan ekonomikisto, Nobel-laureato
* Mohamed Khouna Ould Haidalla, prezidanto di Mauritania
* (posible) Ansumane Mané, prezidanto di Guinea-Bisau (m. 2000)

## Morti
* 21ma di januaro - Charles Herbert Woodbury, Usana piktisto (n. 1864)

* 17ma di februaro - Julius Paulsen, Dana piktisto (n. 1860)
* 26ma di februaro - Michael Hainisch, prezidanto di Austria (n. 1858)
* 2ma di marto - Ricardo Miró, Panamana skriptisto e poeto (n. 1883)
* 9ma di marto - Rafael Suvanto, Fin astronomo (m. 1909)
* 10ma di marto - Mihail Bulgakov, Rusa-Sovietiana skriptisto (n. 1891)
* 16ma di marto - Selma Lagerlöf, Sueda skriptisto, Nobel-laureato (n. 1858)
* 23ma di marto - Dimitar Stanchov, chefministro di Bulgaria (n. 1863)
* 26ma di marto - Spyridon Louis, Greka atleto (n. 1873)
* 26ma di aprilo - Carl Bosch, Germana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1874)

* 20ma di mayo - Verner von Heidenstam, Sueda skriptisto, Nobel-laureato (n. 1859)
* 17ma di junio - Arthur Harden, Britaniana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1865)
* 21ma di junio - Édouard Vuillard, Franca piktisto (n. 1868)
* 22ma di junio - Wladimir Peter Köppen, Rusa-Germana meteorologiisto (n. 1846)
* 29ma di junio - Paul Klee, Suisa artisto (n. 1879)
* 30ma di junio - Arthur Merric Boyd, Austriana piktisto (n. 1862)
* 4ma di julio - Józef Pankiewicz, Polona piktisto (n. 1866)
* 18ma di agosto - Walter Percy Chrysler, Usan entraprezisto, fondinto di Chrysler (n. 1875)

* 21ma di agosto - Lev Trocki, Sovietiana revolucionero (n. 1879)
* 22ma di agosto - Gerald Strickland, 1ma barono Strickland, chefministro di Malta (n. 1961)
* 29ma di agosto - Arthur De Greef, Belga kompozisto (n. 1862)
* 29ma di agosto - Yevhen Petrushevich, prezidanto di Popul-Republiko West-Ukraina (n. 1863)
* 30ma di agosto - Joseph John Thomson, Angla fizikisto, Nobel-laureato (n. 1856)
* 5ma di septembro - Charles de Broqueville, chefministro di Belgia (n. 1860)
* 7ma di septembro - José Félix Estigarribia, diktatoro di Paraguay (n. 1888)
* 11ma di septembro - Neville Chamberlain, chefministro di Unionita Rejio (n. 1869)
* 27ma di septembro - Julius Wagner-Jauregg, Austriana neurociencisto, Nobel-laureato pri Fiziologio o Medicino (n. 1857)
* 27ma di septembro - Walter Benjamin, Austriana filozofo (n. 1892)

* 12ma di oktobro - Tom Mix, Usan aktoro (n. 1880)
* 26ma di oktobro - Olga Boznańska, Polona piktisto (n. 1865)
* 3ma di novembro - Manuel Azaña, prezidanto di Hispania (n. 1880)
* 7ma di novembro - Kazimierz Pochwalski, Polona piktisto (n. 1855)
* 9ma di novembro - Neville Chamberlain, chefministro di Unionita Rejio (n. 1869)
* 18ma di novembro - Ion Inculeț, prezidanto di Moldova (n. 1884)
* 27ma di novembro - Nicolae Iorga, chefministro di Rumania (n. 1871)
* 19ma di decembro - Kyösti Kallio, prezidanto di Finlando (n. 1873)
* 21ma di decembro - F. Scott Fitzgerald, Usana skriptisto (n. 1896)
* 27ma di decembro - Louis Hayet, Franca piktisto (n. 1864)

## Nobel-premiiziti
* Fiziko: Ne premiizita
* Kemio: Ne premiizita
* Fiziologio o Medicino: Ne premiizita
* Literaturo: Ne premiizita
* Paco: Ne premiizita

## Referi