1854

La yaro **1854** (MDCCCLIV per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta en sundio segun Gregoriala kalendario, ed ordinara yaro komencinta en venerdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 854ma yaro di la duesma yarmilo, la 54ma yaro di la 19ma yarcento, e la 5ma yaro di la yari 1850a. Kande 1854 komencis, Gregoriala kalendario esis 12 dii avan Juliala kalendario, qua duris uzesar en kelka loki til 1923.

## Eventi
### [[Europa]]
* 28ma di marto - Francia e pose Unionita Rejio deklaras milito kontre Rusa imperio komencante tale nomizita milito di Krimea. Ye la 22ma di agosto dum la milito, Angla navi *Odin*, *Driver*, *Gorgon* ed *Alba* sub la komando dil komodoro Scott atakas Turku, Finlando probante defenso-povo dil urbo. La marala batalo duras dum tri hori.
* 25ma di oktobro - Eventas la batalio di Balaklava dum la milito di Krimea.
* 8ma di decembro - Papo Pius la 9ma proklamas la dogmato di senmakula koncepto qua reputesas ke Virgino Maria naskis sen Originala Peko.

### [[Afrika]]
* Buri fondas Libera Stato Orange en sudal Afrika.

### [[Amerika]]
* 20ma di marto - Republikana Partiso fondesas en Usa.
* 24ma di marto - Venezuela abolisas sklaveso.

### [[Oceania]]
* Japonia ed Usa subskribas unesma komercala kontrato en Kanagawa ed apertas sua pordi. Japoniani despitas l'ago di shoguno.
* Ministi revoltas en oro-mineyi di Ballarat, en Australia.

## Naski
* 1ma di januaro - James George Frazer, Skota antropologo (m. 1941)
* 11ma di marto - Viggo Pedersen, Dana piktisto (m. 1926)

* 14ma di marto - Paul Ehrlich, Germana ciencisto, Nobel-laureato pri Fiziologio o Medicino (m. 1915)
* 15ma di marto - Emil Adolf von Behring, Germana mediko, Nobel-laureato pri Fiziologio o Medicino (m. 1917)
* 27ma di marto - Giovanni Battista Grassi, Italiana mediko e zoologiisto (m. 1925)
* 1ma di aprilo (o la sama dio en 1853) - Bill Traylor, Usana piktisto (m. 1949)
* 22ma di aprilo - Henri La Fontaine, Franca advokato ed aktivisto, Nobel-laureato pri paco (m. 1943)
* 29ma di aprilo - Henri Poincaré, Franca matematikistulo e fizikistulo (m. 1912)
* 11ma di mayo - Rafael López Gutiérrez, prezidanto di Honduras (m. 1924)
* 21ma di mayo - John Frederick Peto, Usana piktisto (m. 1907)
* 28ma di mayo - Germán Riesco, prezidanto di Chili (m. 1916)
* 26ma di junio - Robert Laird Borden, chefministro di Kanada (m. 1937)
* 3ma di julio - Leoš Janáček, Cheka kompozisto (m. 1928)
* 4ma di julio - Alexandru Marghiloman, chefministro di Rumania (m. 1925)
* 12ma di julio - George Eastman, Usan inventisto, komercisto e filantropo (m. 1932)
* 21ma di julio - Albert Edelfelt, Finlandana piktisto (m. 1905)
* 27ma di julio - Vasil Radoslavov, chefministro di Bulgaria (m. 1929)
* 27ma di julio - Takahashi Korekiyo, chefministro di Japonia (m. 1936)
* 31ma di julio - José Canalejas, chefministro di Hispania (m. 1912)

* 16ma di oktobro - Oscar Wilde, Irlandana skriptisto (m. 1900)
* 18ma di oktobro - Karl Kautsky, Marxista teoriisto Cheka-Austriana (m. 1938)
* 18ma di oktobro - Salomon August Andrée, Sueda injenioro e fizikisto, explorero di Arktiko (m. 1897)
* 20ma di oktobro - Arthur Rimbaud, Franca poeto (m. 1891)
* 21ma di oktobro - Leonard Ochtman, Nederlandana piktisto (m. 1935)
* 1ma di novembro - Izidor Gunsberg, Hungara shakoludisto (m. 1930)
* 5ma di novembro - Paul Sabatier, Franca kemiisto, Nobel-laureato pri kemio (m. 1941)
* 6ma di novembro - John Philip Sousa, Usana kompozisto (m. 1932)
* 21ma di novembro - Papo Benedictus la 15ma (m. 1922)
* Petros Protopapadakis, chefministro di Grekia (m. 1922)

## Morti

* 13ma di januaro - Fructuoso Rivera, prezidanto di Uruguay (n. 1784)
* 10ma di februaro - José Joaquín de Herrera, prezidanto di Mexikia (n. 1792)
* 17ma di februaro - John Martin, Angla piktisto (n. 1789)
* 22ma di aprilo - Nicolás Bravo, prezidanto di Mexikia (n. 1786)
* 23ma di mayo - Justo Figuerola, prezidanto di Peru (n. 1771)
* 6ma di julio - Georg Simon Ohm, Germana fizikisto (n. 1789)
* 13ma di julio - José María Vargas Ponce, prezidanto di Venezuela (n. 1786)
* 16ma di novembro - Juan Mora Fernández, chefo di stato di Kosta Rika (n. 1784)
* 22ma di novembro - José Joaquín Prieto Vial, prezidanto di Chili (n. 1786)
* 9ma di decembro - Almeida Garrett, Portugalana skriptisto (n. 1799)
* 15ma di decembro - Kamehameha la 3ma, rejulo di Havayi (n. 1814)?

## Referi