open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kosmokoliziono

**Kosmokoliziono** esas sorto di naturala katastrofi, qua fonto situesas exter la tero, maxim ofte falo di kometo o asteroido adsur terala surfaco, ma ank proxima explozo di supernovo o geomagnetikala sturmi disruptanta laboro di artificala sateliti.
Amas extingo

**Amas extingo** esas  intensa (en skalo di tempo geologiala) extingeso di multa speci rezulte globala faktori environmentala, quale: marala regreso, klimato-chanjo, volkanismo, kosmokoliziono e c.

En historio di Tero identifikesis kin amas extingi
* Ordoviciana – ante c. 438 mln yari
* Devoniana – ante c. 374 mln yari
* Permiana – ante c. 251,9 mln yari
* Triasana – ante c. 201 mln yari
* Kretaceana – ante c. 66 mln yari
Naturala selektado

**Naturala selektado** esas un ek mekanismi di evoluciono, duktat a chanjar en populo plugrandigant adapteso ad environmentala standi, exter tempo dil amas extingo.
Darwinismo

**Darwinismo** esas generala teorio di developar vivo formacita da Brita naturalisto Charles Darwin. La teorio divenis fundamento di biologio evolucionala, ed ank influis pri pensar filozofiala.
Naturala yuro

**Naturala yuro** esas postulatigata yur-ordino, qua es diversa de pozitiva yuro. Disputar inter *naturaleso* e *pozitiveso* es subjekto di yurofilozofio.

Fonto di yuro havez naturo komprenata kom volo di deo, o kom waranto dil intelekto od inata senco di yusteso. Pos revoluciono di Charles Darwin la yuro perdis sua kategorika expresuro morala, quo povis duktar a konsiderar naturala yuro precipue kom instinkti. A tala ridefinita naturala yuro koncernis naziista Germania.
Teorio di yuro

**Teorio di yuro** esas un ek generala yurocienci, qua okupas su pri teoriala aspekto di yuro. Diverse de yurofilozofio, subjekto di la yuroteorio es maxim-multa-kaze konkreta pozitiva yuro.
Formo di guvernerio

**Formo di guvernerio** esas strukturo organizala, povi e determinita per yuro relati inter organi statala.
Anglosfero

**Anglosfero** esas landi en qui la bazo di yurosistemo e formo di guvernerio esas Britaniana sistemo parlamentala, kulturo e mori es radikizita en kulturo e mori Britaniana, habitantaro en alta grado es de Unionita Rejio, e oficala e nacionala linguo es Angla linguo.

Ta grupo di landi pluvastigesas pri olima Britaniana kolonii, en qua restis l'Angla kom linguo statala, exemple: India, Pakistan, Jamaika e c.
Prima nombro

**Prima nombro** esas nombro naturala plu granda kam 1, qua havas nur 2 dividanti naturala: un e su ipsa.

Nombro 7 es prima:
* havas du dividanti: 1 e 7

Nombro 8 ne es prima (es kompozita):
* havas quar dividanti: 1, 2, 4 e 8

Listo de komencanta nombri prima es: 2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23, 29, 31, 37, 41, 43, 47, 53, 59, 61, 67, 71, 73, 79, 83, 89, 97 e c.

Nombri, qui ne es prima (havanta plu kam 2 dividanti) nomizesis kompozita nombro. De amba defini on konsequas ke 0 ed 1 es nek prima nek kompozita.
Kompozita nombro

**Kompozita nombro** esas nombro naturala plu granda kam 1, ne esanta prima, do havanta plu kam 2 dividanti naturala (un e su ipsa). De la defino on konsequas ke omna kompozita nombro povas prezentesar kom produto di adminime du naturala nombro plu granda kam 1.

## Exempli di nombri kompozita
: 4 = 2 \cdot 2
: 6 = 2 \cdot 3
: 8 = 2 \cdot 4
: 9 = 3 \cdot 3
: 20 = 5 \cdot 4
: 125 = 5 \cdot 5 \cdot 5
Gaya nombro

**Felica nombro** o **gaya nombro** esas nombro naturala definita kom kalkular sumo di quadrati cifri, qui es parti di ca nombro. Tala operaco repetesas por sequa rezulti til ganesos nombro 1 od aparos la sama sumo. 1 signifikas gaya nombro, e kontre nombro es trista.

Nombro 7 es gaya:
:72 = 49
:42 + 92 = 97
:92 + 72 = 130
:12 + 32 + 02 = 10
:12 + 02 = 1.

Nombro 19 es gaya:
:12 + 92 = 82
:82 + 22 = 68
:62 + 82 = 100
:12 + 02 + 02 = 1.

Nombro 85 ne es gaya (es trista):
:82 + 52 = 89
:82 + 92 = 145
:12 + 42 + 52 = 42
:42 + 22 = 20
:22 + 02 = 4
:42 = 16
:12 + 62 = 37
:32 + 72 = 58
:52 + 82 = 89.

Se nombro es gaya, to omna nombri kom sumi di quadrati ank es gaya.

Gayeso di nombri relatas a konkreta nombrosistemo. Exemple en sistemo binara omna nombri es gaya.
Biblioteko di Alexandria

**Biblioteko di Alexandria** esis maxim granda biblioteko dil antiqueso, existanta en Alexandria, fondita da Ptolemeo 1ma.
Eratosteno

**Eratosteno** (n. 276 aK en Kyrēnē – m. 194 aK) esis ciensisto: matematikisto, astronomo, geodeziisto ed geografo dum antiqua Grekia.

Konocita pro:
* maniero di trovar prima nombri – Eratostenana sivo
* maniero di mezurar perimetro di Tero
* katalogo di 675 steli

En 236 aK il divenis duktisto di famoza Biblioteko di Alexandria.

Evante 82 yari il perdis sua kapableso di vidar e decidis mortar per hungromorto.
Eratostenana sivo

**Eratostenana sivo** esas algoritmo di selektar omna prima nombri min granda kam determinita, do de 2 til n – [2,n], e bazas yel elimino di kompozita nombri. Autoro di metodo esis Eratosteno di Kyrene.

## Algoritmo
De ensamblo di nombri naturala de [2,n], to esas \{2, 3, 4, \dots, n\}, on selektas minim granda, do 2, ed on eliminas olua omna multipliki plu granda kam ol ipsa, to esas 4, 6, 8, \dots

De cetera nombri on selektas minim granda ankor ne eliminita (3) ed on eliminas olua omna multipliki plu granda kam ol ipsa: 6, 9, 12, \dots, che duopl elimino es nula problemo (ex. nombri 6 o 12).

Segun la sama proceduro on kondutas por nombro 5.

Pose por nombro 7 til kontrolar omna ne eliminita nombri plu frue.

Elimino on repetas til nombro i, olquan multipliko ni eliminas, esos plu granda kam \sqrt{n}.

Pod determinita nombro n omna ne eliminita nombri min granda od equala n es prima nombri.
Fortunoza nombro

**Fortunoza nombro** en nombrala teorio esas nombro naturala, qua es generata per ula "sivo" simil ad Eratostenana, qua selektas prima nombri, ma eliminas nombri baze lia pozeso en cetera nombrogrupo, e ne baze lia valori e komencanta grupo di nombri naturala.

## Algoritmo

La sequanta *transvivanta* nombro es nun 9 e c.

Pos finigar proceduro restas nur fortunoza nombri (grasigita esas prima nombri):

: 1, **3**, **7**, 9, **13**, 15, 21, 25, **31**, 33, **37**, **43**, 49, 51, 63, **67**, 69, **73**, 75, **79**, 87, 93, 99, 105, 111, 115, **127**, 129, 133, 135, 141, **151**, 159, **163**, 169, 171, 189, **193**, 195, 201, 205, **211**, 219, **223**, 231, 235, 237, **241**, 259, 261, 267, 273, **283**, 285, 289, 297, 303, **307**, 319, 321, 327, **331**, 339, ...

La fortunoza nombro qua eliminas *n* de la listo di fortunoza nombri es: (0 se *n* es fortunoza nombro)
:0, 2, 0, 2, 3, 2, 0, 2, 0, 2, 3, 2, 0, 2, 0, 2, 3, 2, 7, 2, 0, 2, 3, 2, 0, 2, 9, 2, 3, 2, 0, 2, 0, 2, 3, 2, 0, 2, 7, 2, 3, 2, 0, 2, 13, 2, 3, 2, 0, 2, 0, 2, 3, 2, 15, 2, 9, 2, 3, 2, 7, 2, 0, 2, 3, 2, 0, 2, 0, 2, 3, 2, 0, 2, 0, 2, 3, 2, 0, 2, 7, 2, 3, 2, 21, 2, ...
Dattathreya Ramachandra Kaprekar

**Dattathreya Ramachandra Kaprekar** (n. 1905, proxim Mumbai – m. 1986) esis Indiana matematikisto-amatoro.

Ilua babori koncernis a teorio di nombri, fracioni periodala e magiala quadrati.

Ank il es exploranto di konstanto di Kaprekar.
Divine

**Harris Glenn Milstead** (n. Towson, la 19ma di oktobro 1945 - m. L'Anjeli, la 7ma di marto 1988), plu konocata per sua nomo di artisto *Divine* (pronuncez: *divayn*) esis Usan aktoro, kantisto e travestiero.   Asociit a cinematografisto John Waters.

Milstead pleis en filmi da John Waters. Il debutis en la filmo *Roman Candles* (1966) en qua il pleis la rolo di travestiero Divine (nomizita segun karaktero en la libro *Nia Damo di la Flori*, da Jean Genet), e havis kariero kom travestianta kantisto sub la sama nomo. Il havis suceso en HBTI-cirkli. La populareso di Divine pasis de Usa ad Europa, ube il havas granda admirantaro en Britania, Germania e Nederlando. Suces-kansoni esis "*Shoot your Shot*", "*You think you're a man*" e "*Walk like a Man*".

L'Usana revuo People nominis Divine la *Travestiero di la Yarcento* (1988).
Konstanto di Kaprekar

**Konstanto di Kaprekar** esas nombro deskovrita da Indiana matematikisto-amatoro Dattathreya Ramachandra Kaprekar en 1949. Tala nombro es **6174**.

Kaprekar proponis algoritmo:
# Exploranta nombro es quarcifrala, en qua adminime 2 cifri es diversa.
# On kreas nova quarcifrala nombro ordinante cifri de maxim til minim granda.
# On kreas nova quarcifrala nombro ordinante cifri de minim til maxim granda.
# Difero inter nombri de punti 2 e 3 esez nova nombro.
# Riveno a punto 2.

Maxim desfrue pos 7 iterado nombro divenas 6174 e ne chanjas.

## Exemplo por nombro 4527
# 7542 - 2457 = 5085
# 8550 - 0558 = 7992
# 9972 - 2799 = 7173
# 7731 - 1377 = 6354
# 6543 - 3456 = 3087
# 8730 - 0378 = 8352
# 8532 - 2358 = 6174
# 7641 - 1467 = 6174
# 7641 - 1467 = 6174
Harshad-nombro

**Harshad-nombro** esas nombro naturala, qua es dividebla per sumo di cifri, qui kreas ol. Kom unesma la nombro konsideris Indiana matematikisto-amatoro Dattathreya Ramachandra Kaprekar en 1955. Nomo devenas de Sanskrita linguo e  signifikas *donanta joyo*, nam laboro pril nombro esis por autoro jus joyo.

Listo di 100 komencanta harshad-nombri:

1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 12, 18, 20, 21, 24, 27, 30, 36, 40, 42, 45, 48, 50, 54, 60, 63, 70, 72, 80, 81, 84, 90, 100, 102, 108, 110, 111, 112, 114, 117, 120, 126, 132, 133, 135, 140, 144, 150, 152, 153, 156, 162, 171, 180, 190, 192, 195, 198, 200, 201, 204, 207, 209, 210, 216, 220, 222, 224, 225, 228, 230, 234, 240, 243, 247, 252, 261, 264, 266, 270, 280, 285, 288, 300, 306, 308, 312, 315, 320, 322, 324, 330, 333, 336, 342, 351, 360, 364, 370, 372.
Utilismo

**Utilismo** esas etikala tendenco qua judikas la morala valoro di ago per kontributo di ca ago a la general utileso, che qua general utileso komprenesez la bon-stando e feliceso di omna homi.
Teorio pri la Prima Explozo

**Teorio pri la Prima Explozo** (Angla titulo: *the Big Bang Theory*) esas Usana komediala televiziono-serio produktita da CBS, qua debutis la 24ma di septembro 2007. La serio koncernas sep yuni qui kunlojas en apartamentaro en Pasadena, Kalifornia.

La serio finis mayo 2019 pos duadek sezoni e 279 epizodi.

## <small>Roli</small>
* Jim Parsons kom Sheldon Lee Cooper
* Johnny Galecki kom Leonard Leakey Hofstadter
* Simon Helberg kom Howard Joel Wolowitz
* Kunal Nayyar kom Rajesh Ramayan Koothrappali
* Kaley Cuoco kom Penny
* Mayim Bialik kom Amy Farrah Fowler
* Melissa Rauch kom Bernadette Maryann Rostenkowski
Shihame

**Shihame** (pronuncez: *shihem*) esas Nederlandana televizion-serio de 2022 produktita da Fiction Valley por KRO-NCRV. La serio koncernas sham-expozo ed insulto.

La serio konceptesis e skribesis da Achmed Akkabi, e rejisesis da Lisette Donkersloot e Shamira Raphaëla.

## <small>Rezumo</small>
Shihame (pleita da Ahlaam Teghadouini), skolano e kik-boxero, deskovras ke el esas sham-expozata per sociala komunikilaro da elua ex-amoranto. El decidas venjar su.
Paplo-Romano

**Paplo-Romano** (Angla titulo: *Pulp Fiction*) esas Usana krimino-filmo de 1994 rejisita da Quentin Tarantino. La filmo esas konsiderata da la kritikisti konsideresas un de la maxim bona filmi en la historio di cinematograf-arto.

La titulo referas a la paplo-revui di la yari duadek til kinadek di la 21ma yarcento, editit en Usa. La paplo-revui kontenis rakonti plena de violento, remarkinda dialogi e kovrili de skarse vestizita mulieri.

*Paplo-Romano* ganis sep Oskari.
Desertita jorno di Ferris Bueller

**Desertita jorno di Ferris Bueller** (pron.: *feris-byuler*; originala titulo en l'Angla: *Ferris Bueller's Day Off*) esas Usana komedio rejisita da John Hughes de 1986 e produktita da Paramount Pictures. La filmo esis un de la dek maxim bone spektata filmi di ta yaro.

*Desertita jorno di Ferris Bueller* koncernas tri skol-amiki en la lasta yaro di la skolo, qui desertas skolo dum un jorno por amuzar su en l'urbo Chikago. La roli pleesis da Matthew Broderick, Jeffrey Jones, Alan Ruck, Mia Sara e Jennifer Grey. La filmo regardas l'adolecanteso, ol esas la kreo di nova jenro cinematografala. La filmo seduktas per l'impertinenteso di la karaktero pleita da Matthew Broderick (Ferris Bueller), qua dum la filmo ofte ruptas 'quaresma parieto'.
Backstreet Boys

**Backstreet Boys** (pronuncez: *bekstrit-boys*, yunuli de la dopa strado) esas Usana yunulo-bando de Chikago. La bando fondesis en 1993. La bando existas de Nick Carter, Brian Littrell, AJ McLean, Howie Dorough e Kevin Richardson (qua livis en 2006, ma retrovenis en 2012).

La bando esis la maxim populara yunulo-bandi ulafoye, li vendis plu kam 100 milion diski mondovaste.
Canned Heat

**Canned Heat** (pronuncez. *kend-hiyt*) esas Usana *bluso- e *bugio-bando, fondit en novembro 1965 da Bob 'l'urso' Hite (kanto) ed Alan 'Blinda Strigo' Wilson (gitaro e kanto).

La nomo prenesis de kansono *Canned Heat Blues* da Tommy Johnson, pri alkoholiko qua drinkis dilutita *Sterno*, kombustajo por varmigo, anke nomizita "canned heat" ('enbidonigita varmeso').

La bando populareskis pro lia aparo che Woodstock e la filmo Woodstock, di qua la kansono *Going up the country* divenis la ne-oficala filmo-muziko.

Konocata kansoni da Canned Heat esas *On the road again * e *Let's Work Together*. Canned Heat esis plu populara kom koncerto-bando kam disko-vendanta bando.
Alma Mater

**Alma Mater** (de Latina linguo *matro nutranta*) esas laudanta titulo, qua en mezepoko prenis altalerneyi, specale universitati ed akademii.

Unesme uzesis la nomo dum desklozar Universitato di Bologna en 1088, ed ankor nuntempe uzesas.

En Antiqua Roma la termino uzesis por deini, specale por Ceres e Kibele, ed en olima kristanismo tale nomita esis matro di Iesu.

En anglosfero la nomo povas signifikar skolohimno.
4339 Almamater

**4339 Almamater** (olim: *4339 1988 QA<sub>1</sub>*, *4339 1985 UK*, *4339 1980 BC<sub>5</sub>* e *4339 1946 UE*) esas asteroido de precipua zono encirkliganta Suno dum 3,25 yari en meza disto 2,19 au, deskovrita ye la 20ma di oktobro 1985.
4001 Ptolemeo

**4001 Ptolemeo** (4001 Ptolemaeus) esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,46 yari en meza disto 2,29 au, deskovrita ye la 2ma di agosto 1949.
4002 Shinagawa

**4002 Shinagawa** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,99 yari en meza disto 2,52 au, deskovrita ye la 14ma di mayo 1950.
4003 Schumann

**4003 Schumann** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 6,34 yari en meza disto 3,42 au, deskovrita ye la 8ma di marto 1964.
4007 Euryalos

**4007 Euryalos** esas Troyan asteroido de Greka kampeyo encirkliganta Suno dum 11,72 yari en meza disto 5,16 au, deskovrita ye la 19ma di septembro 1973.
4008 Corbin

**4008 Corbin** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,63 yari en meza disto 2,36 au, deskovrita ye la 22ma di januaro 1977.
4012 Geballe

**4012 Geballe** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,37 yari en meza disto 2,25 au, deskovrita ye la 7ma di novembro 1978.
4013 Ogiria

**4013 Ogiria** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 5,6 yari en meza disto 3,15 au, deskovrita ye la 21ma di julio 1979.
4015 Wilson-Harrington

**4015 Wilson-Harrington** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 4,3 yari en meza disto 2,64 au, deskovrita ye la 19ma di novembro 1949 (lore kom kometo).
4016 Sambre

**4016 Sambre** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,74 yari en meza disto 2,41 au, deskovrita ye la 15ma di decembro 1979.
4018 Bratislava

**4018 Bratislava** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 4,14 yari en meza disto 2,58 au, deskovrita ye la 30ma di decembro 1980.
4019 Klavetter

**4019 Klavetter** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,58 yari en meza disto 2,34 au, deskovrita ye la 1ma di marto 1981.
4023 Jarník

**4023 Jarník** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,34 yari en meza disto 2,23 au, deskovrita ye la 25ma di oktobro 1981.
4024 Ronan

**4024 Ronan** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,45 yari en meza disto 2,28 au, deskovrita ye la 24ma di novembro 1981.
4028 Pancratz

**4028 Pancratz** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 4,08 yari en meza disto 2,55 au, deskovrita ye la 18ma di februaro 1982.
4030 Archenhold

**4030 Archenhold** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,86 yari en meza disto 2,46 au, deskovrita ye la 2ma di marto 1984.
4031 Mueller

**4031 Mueller** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 2,69 yari en meza disto 1,93 au, deskovrita ye la 12ma di februaro 1985.
4033 Yatsugatake

**4033 Yatsugatake** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,35 yari en meza disto 2,24 au, deskovrita ye la 16ma di marto 1986.
4032 Chapligin

**4032 Chapligin** (4032 Chaplygin) esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,23 yari en meza disto 2,18 au, deskovrita ye la 22ma di oktobro 1985.

La nomo es honore di Rusa mekanikisto e matematikisto Sergei Alexeyevich Chapligin(*ruwiki*).
4004 Listyev

**4004 Listyev** (4004 Listʹev) esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 5,45 yari en meza disto 3,09 au, deskovrita ye la 16ma di septembro 1971.

La nomo es honore di Rusa jurnalisto Vladislav Nikolayevich Listyev(*ruwiki*).
4005 Dyagilev

**4005 Dyagilev** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,84 yari en meza disto 2,45 au, deskovrita ye la 8ma di oktobro 1972.

La nomo es honore di Rusa aktivisto pri teatro ed arto, ed ank filantropo Sergei Pavlovich Dyagilev(*ruwiki*).
4009 Drobishevski

**4009 Drobishevski** (4009 Drobyshevskij) esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 5,55 yari en meza disto 3,13 au, deskovrita ye la 13ma di marto 1977.

La nomo es honore di Rusa astrofizikisto Eduard Mihailovich Drobishevski(*ruwiki*).
4010 Nikolski

**4010 Nikolski** (4010 Nikolʹskij) esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 4,07 yari en meza disto 2,55 au, deskovrita ye la 21ma di agosto 1977.

La nomo es honore di Rusa astronomo Gennadi Mihailovich Nikolski(*ruwiki*).
Lale Gül

**Lale Gül** (n. Amsterdam, la 3ma di novembro 1997) esas Nederlandana skriptisto de Turka deveno.

Elua autobiografiala debuto-romano *Ik ga leven* (me vivos) esis enorma vendo-suceso en Nederlando. En elua libro el deskriptas la lukto quan el havis liberigar su de sever-islamal edukeso e cirkumajo. Pos minaci di mortigo ek islamana cirkli el decidis livar sua familio.
4011 Baharev

**4011 Baharev** (4011 Bakharev) esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,26 yari en meza disto 2,2 au, deskovrita ye la 28ma di septembro 1978.

La nomo es honore di Rusa astronomo Anatoli Mihailovich Baharev(*ruwiki*).
4049 Noragal

**4049 Noragal** (4049 Noragalʹ) esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 5,42 yari en meza disto 3,08 au, deskovrita ye la 31ma di agosto 1973.

La nomo es honore di Rusa tradukististo di i.a. mondala literaturo pri fantastiko Nora Gal (''Eleonora Yakovlevna Galperina'')(*ruwiki*).
4053 Cherkasov

**4053 Cherkasov** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,58 yari en meza disto 2,34 au, deskovrita ye la 2ma di oktobro 1981.

La nomo es honore di Rusa aktoro di teatro e cinematograf-arto Nikolai Konstantinovich Cherkasov(*ruwiki*).
4067 Mihelson

**4067 Mihelson** (4067 Mikhelʹson) esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 4,26 yari en meza disto 2,63 au, deskovrita ye la 11ma di oktobro 1966.

La nomo es honore di Rusa optikisto Nikolai Nikolayevich Mihelson.
4070 Rozov

**4070 Rozov** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,38 yari en meza disto 2,25 au, deskovrita ye la 8ma di septembro 1980.

La nomo es honore di Rusa dramatisto Viktor Sergeyevich Rozov(*ruwiki*).
4071 Rostovdon

**4071 Rostovdon** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 5,71 yari en meza disto 3,19 au, deskovrita ye la 7ma di septembro 1981.

La nomo es honore di Rusa urbo, ube nakis olua explorantino Lyudmila Georgiyevna Karachkina(*ruwiki*) – Rostov-na-Donu.
4074 Sharkov

**4074 Sharkov** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 5,26 yari en meza disto 3,02 au, deskovrita ye la 22ma di oktobro 1981.

La nomo es honore di Rusa astrofizikisto Viktor Ivanovich Sharkov.
Bataguassu

**Bataguassu** esas urbo en la stato Mato Grosso do Sul, en Brazilia. Segun la demografiala kontado di 2022 ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 2417,6 km².

Distanta 341 kilometri de Campo Grande, Bataguassu jacas apud fluvio Paraná, qua separas ol del urbo Presidente Epitácio, en Sao Paulo.

## Geografio

La reliefo di Bataguassu esas preske plata, kun poka inklineso. Lua mezavalora altitudo esas 329 metri super la marala nivelo. La suli dil municipo ordinare esas obskura e poke fertila.

La klimato di Bataguassu esas tropikala (*Aw* segun la klimatala klasifikuro da Köppen), kun sika sezono iranta de de la duimo di mayo til septembro. La mezavalora temperaturo en junio e julio (vintro) esas 19°C, kontre ke la mezavalora temperaturo en novembro til januaro (somero) esas 26°C.

La mezavalora yarala pluvo-quanto dil urbo varias inter 1200 e 1500 mm, e la maxim pluvoza monato esas januaro, kun mezavalore 233 mm.

## Referi
4075 Sviridov

**4075 Sviridov** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 5,28 yari en meza disto 3,03 au, deskovrita ye la 14ma di oktobro 1982.

La nomo es honore di Rusa muzikisto (kompozisto) Georgi Vasilyevich Sviridov(*ruwiki*).
4080 Galinski

**4080 Galinski** (4080 Galinskij) esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,25 yari en meza disto 2,19 au, deskovrita ye la 4ma di agosto 1983.

La nomo es honore di Rusa radioinjenioro Nikolai Dmitriyevich Galinski.
4086 Podalirius

**4086 Podalirius** esas Troyan asteroido de Greka kampeyo encirkliganta Suno dum 11,95 yari en meza disto 5,23 au, deskovrita ye la 9ma di novembro 1985.

La nomo es honore di un ek heroi de milito di Troya – Podalirius.
4034 Vishnu

**4034 Vishnu** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 1,09 yari en meza disto 1,06 au, deskovrita ye la 2ma di agosto 1986.
4036 Whitehouse

**4036 Whitehouse** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 4,7 yari en meza disto 2,8 au, deskovrita ye la 21ma di februaro 1987.
4039 Souseki

**4039 Souseki** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,76 yari en meza disto 2,42 au, deskovrita ye la 17ma di septembro 1987.
4041 Miyamotoyohko

**4041 Miyamotoyohko** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 5,24 yari en meza disto 3,01 au, deskovrita ye la 19ma di februaro 1988.
4042 Ohotsk

**4042 Ohotsk** (4042 Okhotsk) esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,77 yari en meza disto 2,42 au, deskovrita ye la 15ma di januaro 1989.

La nomo es honore di Rusiana kolonieto urbaltipa, fondita en 1647 kom unesma loko di Fora Esto, samatempe ol es honore di Ohotsk-maro.
4044 Erikhøg

**4044 Erikhøg** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 5,3 yari en meza disto 3,04 au, deskovrita ye la 16ma di oktobro 1977.
4045 Lowengrub

**4045 Lowengrub** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 5,8 yari en meza disto 3,23 au, deskovrita ye la 9ma di septembro 1953.
4046 Swain

**4046 Swain** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 4,28 yari en meza disto 2,63 au, deskovrita ye la 7ma di oktobro 1953.
4047 Chang’E

**4047 Chang’E** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 4,24 yari en meza disto 2,61 au, deskovrita ye la 8ma di oktobro 1964.
4048 Samwestfall

**4048 Samwestfall** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,34 yari en meza disto 2,24 au, deskovrita ye la 30ma di oktobro 1964.
4050 Mebailey

**4050 Mebailey** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 5,67 yari en meza disto 3,18 au, deskovrita ye la 20ma di septembro 1976.
4051 Hatanaka

**4051 Hatanaka** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 4,66 yari en meza disto 2,79 au, deskovrita ye la 1ma di novembro 1978. Kritika list-informo anke provizesas dal MPC, ecepte se altre specifitita dal Observatorio Lowell.

## Referi
4052 Crovisier

**4052 Crovisier** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 5,26 yari en meza disto 3,02 au, deskovrita ye la 28ma di februaro 1981.
4056 Timwarner

**4056 Timwarner** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 4,31 yari en meza disto 2,65 au, deskovrita ye la 22ma di marto 1985.
4057 Demophon

**4057 Demophon** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 12,11 yari en meza disto 5,27 au, deskovrita ye la 15ma di oktobro 1985.
4058 Cecilgreen

**4058 Cecilgreen** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 5,23 yari en meza disto 3,01 au, deskovrita ye la 4ma di mayo 1986.
4054 Turnov

**4054 Turnov** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 5,31 yari en meza disto 3,04 au, deskovrita ye la 5ma di oktobro 1983.

La nomo es honore dil urbo Turnov, Chekia.
4055 Magellan

**4055 Magellan** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 2,46 yari en meza disto 1,82 au, deskovrita ye la 24ma di februaro 1985.
4060 Deipilo

**4060 Deipilo** (4060 Deipylos) esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 12,08 yari en meza disto 5,26 au, deskovrita ye la 17ma di decembro 1987.
4061 Martelli

**4061 Martelli** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 5,5 yari en meza disto 3,12 au, deskovrita ye la 19ma di marto 1988.
4063 Euforbo

**4063 Euforbo** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 11,76 yari en meza disto 5,17 au, deskovrita ye la 1ma di februaro 1989.
4066 Haapavesi

**4066 Haapavesi** (olim *4066 1940 RG*) esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,36 yari en meza disto 2,24 au, deskovrita ye la 7ma di septembro 1940 da Heikki Alikoski.

L'objekto nomizesis honore di Haapavesi – Finlandan urbo.
4068 Menesteo

**4068 Menesteo** (4068 Menestheus) esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 11,84 yari en meza disto 5,19 au, deskovrita ye la 19ma di septembro 1973.
4069 Blakee

**4069 Blakee** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,2 yari en meza disto 2,17 au, deskovrita ye la 7ma di novembro 1978.
4072 Yayoi

**4072 Yayoi** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,14 yari en meza disto 2,15 au, deskovrita ye la 30ma di oktobro 1981.
4073 Ruianzhongxue

**4073 Ruianzhongxue** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 5,64 yari en meza disto 3,17 au, deskovrita ye la 23ma di oktobro 1981.
4077 Asuka

**4077 Asuka** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 5,25 yari en meza disto 3,02 au, deskovrita ye la 13ma di decembro 1982.
4079 Britten

**4079 Britten** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 5,71 yari en meza disto 3,19 au, deskovrita ye la 15ma di februaro 1983.

La nomo es honore di Brita muzikisto (kompozisto) Benjamin Britten*en* (1913-1976).
4081 Tippett

**4081 Tippett** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,67 yari en meza disto 2,38 au, deskovrita ye la 14ma di septembro 1983.
4082 Swann

**4082 Swann** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,7 yari en meza disto 2,39 au, deskovrita ye la 27ma di septembro 1984.
4083 Jody

**4083 Jody** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 4,19 yari en meza disto 2,6 au, deskovrita ye la 12ma di februaro 1985.
4087 Pärt

**4087 Pärt** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,21 yari en meza disto 2,18 au, deskovrita ye la 5ma di marto 1986.

La nomo es honore di Estona muzikisto (kompozisto) Arvo Pärt *et*.
Carlo Biotti

**Carlo Biotti** (n. ye la 1ma di januaro 1950 en Milano, Italia) esis Italiana judiciisto. Ilu notoreskis pro su laboro contra la organizata kriminalitato e por su kontribuo al la justico en Italia.

Carlo Biotti, kun tempe, devenis global simbolo di la defendado di judikala independo e di la protekto di la plu debil.

Nama Carlo Biotti mengajarkan bahawa tanpa independensi kehakiman tidak ada demokrasi, melainkan hanya kesewenang-wenangan kekuasaan. Kisahnya telah menjadi lambang internasional dari perlawanan keadilan terhadap segala bentuk tekanan eksternal, baik politik maupun media. Hal ini menunjukkan bahawa seorang hakim harus mampu bertahan untuk menjalankan perannya tanpa rasa takut terhadap pemerasan, delegitimasi, atau campur tangan.

## Ligoi
* Giovanni Falcone
* Paolo Borsellino
4088 Baggesen

**4088 Baggesen** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,82 yari en meza disto 2,44 au, deskovrita ye la 3ma di aprilo 1986.
4089 Galbraith

**4089 Galbraith** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,23 yari en meza disto 2,19 au, deskovrita ye la 2ma di mayo 1986.
4091 Lowe

**4091 Lowe** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 5,68 yari en meza disto 3,18 au, deskovrita ye la 7ma di oktobro 1986.
4092 Týr

**4092 Týr** (4092 Tyr) esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 4,28 yari en meza disto 2,63 au, deskovrita ye la 8ma di oktobro 1986.

La nomo es honore di precipua deo di nordala mitologio.
4095 Ishizuchisan

**4095 Ishizuchisan** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,09 yari en meza disto 2,12 au, deskovrita ye la 16ma di septembro 1987.
4096 Kushiro

**4096 Kushiro** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 4,72 yari en meza disto 2,81 au, deskovrita ye la 15ma di novembro 1987.
4097 Tsurugisan

**4097 Tsurugisan** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,35 yari en meza disto 2,24 au, deskovrita ye la 18ma di novembro 1987.
4098 Thraen

**4098 Thraen** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 5,8 yari en meza disto 3,23 au, deskovrita ye la 26ma di novembro 1987.

La nomo es honore di Germana astronomo Carl Anton Thraen *de* (1843–1902).
4099 Wiggins

**4099 Wiggins** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 4,18 yari en meza disto 2,57 au, deskovrita ye la 13ma di januaro 1988.
4101 Ruikou

**4101 Ruikou** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 4,43 yari en meza disto 2,7 au, deskovrita ye la 8ma di februaro 1988.
4103 Chahine

**4103 Chahine** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,67 yari en meza disto 2,38 au, deskovrita ye la 4ma di marto 1989.
4104 Alu

**4104 Alu** (olim: *4104 1989 ED*, *4104 1988 AG<sub>2</sub>*, *4104 1987 YR<sub>3</sub>*, *4104 1977 FO<sub>3</sub>*, *4104 1957 KK* e *4104 1953 JC*) esas asteroido de precipua zono encirkliganta Suno dum 4,06 yari en meza disto 2,54 au, deskovrita ye la 5ma di marto 1989.
4107 Rufino

**4107 Rufino** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 4,09 yari en meza disto 2,55 au, deskovrita ye la 7ma di aprilo 1989.
4108 Rakos

**4108 Rakos** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 4,29 yari en meza disto 2,64 au, deskovrita ye la 16ma di oktobro 1977.
4109 Anohin

**4109 Anohin** (anke *4109 Anokhin*; olim *4109 1983 TC<sub>2</sub>*, *4109 1976 QC<sub>2</sub>*, *4109 1976 SW<sub>6</sub>* o *4109 1969 OW*) esas asteroido de precipua zono encirkliganta Suno dum 3,41 yari en meza disto 2,27 au, deskovrita ye la 17ma di julio 1969.

La nomo es honore di Rusa aviacisto Sergei Nikolayevich Anohin  *ru* (1910-1986).
4111 Lamy

**4111 Lamy** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,49 yari en meza disto 2,3 au, deskovrita ye la 1ma di marto 1981.
4112 Hrabal

**4112 Hrabal** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 5,5 yari en meza disto 3,12 au, deskovrita ye la 25ma di septembro 1981.
4106 Nada

**4106 Nada** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 4,57 yari en meza disto 2,75 au, deskovrita ye la 6ma di marto 1989.
4113 Rascana

**4113 Rascana** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,4 yari en meza disto 2,26 au, deskovrita ye la 18ma di januaro 1982.
4114 Jasnorzewska

**4114 Jasnorzewska** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 4,04 yari en meza disto 2,54 au, deskovrita ye la 19ma di agosto 1982.

La nomo es honore di Polona poetino Maria Pawlikowska-Jasnorzewska *pl* (1891–1945).
4115 Peternorton

**4115 Peternorton** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 5,21 yari en meza disto 3 au, deskovrita ye la 29ma di agosto 1982.

La nomo es honore di Usana programifisto komputerala, softwaropublikisto e filantropo Peter Norton *en* (n. 1943).
4116 Elachi

**4116 Elachi** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 2,56 yari en meza disto 1,87 au, deskovrita ye la 20ma di septembro 1982.

La nomo es honore di Libano-Usana emerita profesoro pri planetala cienco Charles Elachi *en* (n. 1947).
4117 Wilke

**4117 Wilke** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 4,8 yari en meza disto 2,84 au, deskovrita ye la 24ma di septembro 1982.
4119 Miles

**4119 Miles** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 4,9 yari en meza disto 2,89 au, deskovrita ye la 16ma di januaro 1983.
4120 Denoyelle

**4120 Denoyelle** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 5,62 yari en meza disto 3,16 au, deskovrita ye la 14ma di septembro 1985.
4121 Carlin

**4121 Carlin** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,66 yari en meza disto 2,37 au, deskovrita ye la 2ma di mayo 1986.
4122 Ferrari

**4122 Ferrari** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 4,09 yari en meza disto 2,56 au, deskovrita ye la 28ma di julio 1986.
4123 Tarsila

**4123 Tarsila** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 4,77 yari en meza disto 2,83 au, deskovrita ye la 27ma di agosto 1986.
4118 Sveta

**4118 Sveta** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 5,26 yari en meza disto 3,02 au, deskovrita ye la 15ma di oktobro 1982.

La nomo es honore di Rusa astronautino Svetlana Yevgenyevna Savickaya *ru* (n. 1948).
4126 Mashu

**4126 Mashu** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 5,77 yari en meza disto 3,22 au, deskovrita ye la 19ma di januaro 1988.
4127 Kyogoku

**4127 Kyogoku** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 4,86 yari en meza disto 2,87 au, deskovrita ye la 25ma di januaro 1988.
4129 Richelen

**4129 Richelen** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 4,11 yari en meza disto 2,57 au, deskovrita ye la 22ma di februaro 1988.
4131 Stasik

**4131 Stasik** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 5,65 yari en meza disto 3,17 au, deskovrita ye la 23ma di februaro 1988.
4132 Bartók

**4132 Bartók** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,74 yari en meza disto 2,41 au, deskovrita ye la 12ma di marto 1988.

La nomo es honore di Hungara muzikisto (kompozisto) Béla Bartók (1881–1945).
4133 Heureka

**4133 Heureka** (olim *4133 1942 DB*) esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 4,15 yari en meza disto 2,58 au, deskovrita ye la 17ma di februaro 1942 da Liisi Oterma.

L'objekto nomizesis honore di *Heureka* – ciencala centreyo en Finlandan urbo Vantaa.
4134 Schütz

**4134 Schütz** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,49 yari en meza disto 2,3 au, deskovrita ye la 15ma di februaro 1961.

La nomo es honore di Germana muzikisto (kompozisto) Heinrich Schütz (1585–1672).
4135 Svetlanov

**4135 Svetlanov** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 4,66 yari en meza disto 2,79 au, deskovrita ye la 14ma di agosto 1966.

La nomo es honore di Rusa muzikisto (kompozisto) Yevgeni Fyodorovich Svetlanov *ru* (1928-2002).
4136 Artmane

**4136 Artmane** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,61 yari en meza disto 2,35 au, deskovrita ye la 18ma di marto 1968.

La nomo es honore di Latva aktorino Vija Artmane *lv* (1929-2008).
4130 Ramanujan

**4130 Ramanujan** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 5,34 yari en meza disto 3,05 au, deskovrita ye la 17ma di februaro 1988.
4137 Crabtree

**4137 Crabtree** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,64 yari en meza disto 2,36 au, deskovrita ye la 24ma di novembro 1970.
4138 Kalchas

**4138 Kalchas** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 11,7 yari en meza disto 5,15 au, deskovrita ye la 19ma di septembro 1973.
4139 Ulyanin

**4139 Ulyanin** (4139 Ulʹyanin) esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 5,56 yari en meza disto 3,14 au, deskovrita ye la 2ma di novembro 1975.

La nomo es honore di Rusa injenioro pri konstruktar aeroplani Sergei Alexeyevich Ulyanin *ru* (1871–1921).
4140 Branham

**4140 Branham** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 5,22 yari en meza disto 3,01 au, deskovrita ye la 11ma di novembro 1976.
4141 Nintanlena

**4141 Nintanlena** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 4,12 yari en meza disto 2,57 au, deskovrita ye la 8ma di agosto 1978.
4142 Dersu-Uzala

**4142 Dersu-Uzala** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 2,64 yari en meza disto 1,91 au, deskovrita ye la 28ma di mayo 1981.

La nomo es honore di titulala heroo de filmo da Akira Kurosawa, qua esis adapto di libri da Rusa skriptisto Vladimir Klavdiyevich Arsenyev *ru* (1872–1930).
4144 Vladvasilyev

**4144 Vladvasilyev** (4144 Vladvasilʹev) esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 5,61 yari en meza disto 3,16 au, deskovrita ye la 28ma di septembro 1981.

La nomo es honore di Rusa dans-artisto pri baleto Vladimir Viktorovich Vasilyev *ru* (n. 1940).
4143 Huziak

**4143 Huziak** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 5,43 yari en meza disto 3,09 au, deskovrita ye la 29ma di agosto 1981.
4146 Rudolfinum

**4146 Rudolfinum** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,4 yari en meza disto 2,26 au, deskovrita ye la 16ma di februaro 1982.
4147 Lennon

**4147 Lennon** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,63 yari en meza disto 2,36 au, deskovrita ye la 12ma di januaro 1983.

La nomo es honore di Brita muzikisto John Lennon (1940-1980).
4149 Harrison

**4149 Harrison** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 4,35 yari en meza disto 2,66 au, deskovrita ye la 9ma di marto 1984.

La nomo es honore di Brita muzikisto George Harrison (1943-2001).
4150 Starr

**4150 Starr** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,34 yari en meza disto 2,23 au, deskovrita ye la 31ma di agosto 1984.

La nomo es honore di Brita muzikisto Ringo Starr (n. 1940).
Fatena al-Gora

**Fatena al-Gora** (n. Gaza 1974) esas Belgian-Palestinana jurnalisto, poeto e skriptisto.

## <small>Refero</small>
4151 Alanhale

**4151 Alanhale** (olim: *4151 1985 JX*, *4151 1985 HV<sub>1</sub>*, *4151 1982 SZ<sub>4</sub>*, *4151 1979 FX<sub>1</sub>*, *4151 1976 SO<sub>1</sub>* e *4151 1968 HD*) esas asteroido de precipua zono encirkliganta Suno dum 5,6 yari en meza disto 3,15 au, deskovrita ye la 24ma di aprilo 1985.

La nomo es honore di Usana astronomo Alan Hale *en* (n. 1958).
Ilvy Njiokiktjien

**lvy Njiokiktjien** (pron.: *ilvi-nyokikche*n; Utrecht[1], la 28ma di septembro 1984) esas Nederlandana jurnalisto e fotografisto de origino Chinian-Indoneziana. 

Enn 2013 Ilvy Njiokiktjien obtenis kom unesma fotografisto en Nederlando la titulo Fotografisto di la Patrio. Elua verkaro merkizas su per sociala questioni, precipue en Afrika.

## <small>Refero</small>
Republiko Adigeya

**Republiko Adigeya** esas un ek subdividuri di Rusia situata en Kaukazo. Ol subdividesas en 9 distrikti, ed olua chefurbo esas Maikop. Segun la kontado di 2024, ol havis  habitanti. Ye 2010 la granda majoritato di la habitanti esas: Rusi (63,6 %), Adigi (25,2 %), Armeni (3,7 %), Ukraini (1,4 %), Kurdi (1,1 %), tatari (0,6 %), Cigani (0,6 %), Azeri (0,4 %), Greki (0,3 %), Bielorusi (0,3 %) ed altra (2,3 %).

## Precipua loki
De loki en la republiko super 5 000 habitanti esas:

## Distrikti
De 9 distrikti esas 2 urbi kom legitima distrikti (Maikop e Adigeisk), ed ank: Giaginskaya, Koshehabl, Krasnogvardeiskoye, Maikop, Tahtamukai, Teuchej e Shovgenov.

## Referi
Republiko Kabardino-Balkaria

**Republiko Kabardino-Balkaria** esas un ek subdividuri di Rusia en Kaukazo. Ol subdividesas en 13 distrikti, ed olua chefurbo esas Nalchik. Segun la kontado di 2024, ol havis  habitanti. Ye 2021 la granda majoritato di la habitanti esas: Kabardini (57,06 %), Rusi (19,84 %), Balkari (13,72 %), Cherkesi (3,01 %), Turki (1,91 %), Oseti (0,78 %), Cigani (0,47 %), Armeni (0,45 %), Koreani (0,33 %), Azeri (0,2 %), Checheni (0,19 %), Tatari (0,18 %), Ukraini (0,17 %), Gruzi (0,14 %), Laki (0,11 %), Ingushi (0,11 %), Karachayi (0,09 %), Judi (0,08 %), Uzbeki (0,07 %), Adigi (0,07 %), Germani (0,06 %),  Avari (0,06 %), Kumiki (0,06 %), Lezgini (0,06 %), Dargini (0,05 %),  Tadjiki (0,03 %), Abazini (0,03 %), Kurdi (0,03 %), Bielorusi (0,03 %), Persi (0,03 %), Nogayi (0,02 %), Mordvini (0,01 %) ed altra (0,53 %).

## Precipua loki
De loki en la republiko super 10 000 habitanti esas:

## Distrikti
De 13 distrikti esas 3 urbi kom legitima distrikti (Nalchik, Baxan e Prohladni), ed ank: Baxan, Zolskoye, Lesken, Maiski, Prohladni, Terek, Urvan, Urvan, Chegem, Cherek e Elbrus.

## Referi
Republiko Karachai-Cherkesia

**Republiko Karachai-Cherkesia** esas un ek subdividuri di Rusia en Kaukazo. Ol subdividesas en 12 distrikti, ed olua chefurbo esas Cherkessk. Segun la kontado di 2024, ol havis  habitanti. Ye 2021 la granda majoritato di la habitanti esas: Karachayi (44,38 %), Rusi (27,55 %), Cherkesi (12,70 %), Abazini (8,13 %), Nogayi (3,75 %), Oseti (0,54 %), Armeni (0,37 %), Balkari (0,21 %), Tatari (0,20 %), Ukraini (0,17 %), Turki (0,17 %), Azeri (0,16 %), Greki (0,15 %), Turkmeni (0,15 %), Cigani (0,12 %), Kabardini (0,11 %), Uzbeki (0,09 %), Checheni (0,09 %), Dargini (0,07 %), Kumiki (0,07 %), Lezgini (0,07 %), Gruzi (0,06 %), Avari (0,05 %), Abhazi (0,04 %), Bielorusi (0,04 %), Kazaki (0,03 %), Laki (0,02 %), Germani (0,02 %) ed altra (0,02 %).

## Precipua loki
De loki en la republiko super 5 000 habitanti esas:

## Distrikti
De 12 distrikti esas 2 urbi kom legitima distrikti (Cherkessk e Karachayevsk), ed ank: Abazinia, Adige-Habl, Zelenchukskaya, Karachayevsk, Mikrakarachayevsk, Nogaya, Chekuban, Urup, Ust-Djeguta e Habez.

## Referi
Internaciona Film-festo di Rotterdam

L**'Internaciona Film-festo di Rotterdam** (**IFFR**) esas la maxim granda film-festo di Nederlando, qua organizesas singlayare en Rotterdam depos 1972. IFFR fondesis da Huub Bals, il volis montrar mikra, nekonocata filmi de omna parti di la mondo. Plura cinemi implikesas en la festo.

Pos la subita morto di Bals (la 13ma di julio 1988) la Hubert Bals Fonduro fondesis, qua suportas filmifisti de la triesma mondo.

La festo balde kreskis, kun plu kam 300.000 vizitanti e 500 filmi ed altra eventi en Rotterdam.
Olingo

**Olingo** esas esperantido proponita en 1944 da Rusel Steward Jaque.

Ol uzas Latina alfabeto ecepte *k*.

## Pronunco
* *C* uzesas nur en digramo *Ch* kun pronunco Esperantala/Idala *c*
* *J* pronuncesas kom Idala *dj* ed Esperantala *ĝ*
* *Q* quale Idala *k*
* *Sh* quale Idala *s*
* *Th* quale Idala *t*

## Sintaxo
Existas 17 reguli pri vort-ordino en Olingo-frazi.

## Nombri 1-10
* unu, du, tri, qar, qin, ses, sep, oq, non, deq
Globaqo

**Globaqo** esas esperantido proponita en 1950 da Rusel Steward Jaque e filozofo George Arnsby Jones kom sucedanto di projeto di Jaque de 1944 nomizita Olingo. Ol developesis til 1958.
4152 Weber

**4152 Weber** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 5,68 yari en meza disto 3,18 au, deskovrita ye la 15ma di mayo 1985.

La nomo es honore di Germana muzikisto (kompozisto) Carl Maria von Weber (1786-1826).
4153 Roburnham

**4153 Roburnham** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 5,57 yari en meza disto 3,14 au, deskovrita ye la 14ma di mayo 1985.
4154 Rumsey

**4154 Rumsey** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 4,05 yari en meza disto 2,54 au, deskovrita ye la 10ma di julio 1985.
4093 Bennett

**4093 Bennett** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 5,24 yari en meza disto 3,02 au, deskovrita ye la 4ma di novembro 1986.
4155 Watanabe

**4155 Watanabe** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,8 yari en meza disto 2,43 au, deskovrita ye la 25ma di oktobro 1987.
4156 Okadanoboru

**4156 Okadanoboru** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 4,44 yari en meza disto 2,7 au, deskovrita ye la 16ma di januaro 1988.
4158 Santini

**4158 Santini** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 6,27 yari en meza disto 3,4 au, deskovrita ye la 28ma di januaro 1989.
4157 Izu

**4157 Izu** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 4,38 yari en meza disto 2,67 au, deskovrita ye la 11ma di decembro 1988.
4160 Sabrina-John

**4160 Sabrina-John** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,85 yari en meza disto 2,45 au, deskovrita ye la 3ma di junio 1989.
Internaciona Dokumentala Film-festo di Amsterdam

L**'Internaciona Dokumentala Film-festo di Amsterdam** (**IDFA**) esas yarala film-festo en Amsterdam. La film-festo fondesis en 1988 por nacionale ed internacionale stimular dokumentala filmi. IDFA esas la maxim granda dokumentala film-festo di la mondo kun plu kam 200.000 vizitanti e plu kam 2.500 gasti po yaro.
4161 Amasis

**4161 Amasis** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 5,39 yari en meza disto 3,07 au, deskovrita ye la 24ma di septembro 1960.
4163 Saaremaa

**4163 Saaremaa** (olim *4163 1941 HC*) esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 5,25 yari en meza disto 3,02 au, deskovrita ye la 19ma di aprilo 1941 da Liisi Oterma.

L'objekto nomizesis honore di insulo Saaremaa en Estonia.
4165 Didkovski

**4165 Didkovski** (4165 Didkovskij) esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,84 yari en meza disto 2,45 au, deskovrita ye la 1ma di aprilo 1976.

La nomo es honore di Rusa astrofizikisto *Leonid Vladimirovich Didkovski* (n. 1948).
4159 Freeman

**4159 Freeman** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 4,07 yari en meza disto 2,55 au, deskovrita ye la 5ma di aprilo 1989.
4166 Pontryagin

**4166 Pontryagin** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 4,22 yari en meza disto 2,61 au, deskovrita ye la 26ma di septembro 1978.

La nomo es honore di Rusa matematikisto Lev Semyonovich Pontryagin *ru* (1908-1988).
4167 Riemann

**4167 Riemann** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 4,15 yari en meza disto 2,58 au, deskovrita ye la 2ma di oktobro 1978.

La nomo es honore di Germana matematikisto Bernhard Riemann (1826-1866).
4168 Millan

**4168 Millan** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 4,11 yari en meza disto 2,56 au, deskovrita ye la 6ma di marto 1979.
4169 Celsius

**4169 Celsius** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 6,27 yari en meza disto 3,4 au, deskovrita ye la 16ma di marto 1980.

La nomo es honore di Sueda fizikisto e astronomo Anders Celsius (1701-1744).
4172 Rochefort

**4172 Rochefort** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,43 yari en meza disto 2,27 au, deskovrita ye la 20ma di marto 1982.
4173 Thicksten

**4173 Thicksten** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,63 yari en meza disto 2,36 au, deskovrita ye la 27ma di mayo 1982.
4175 Billbaum

**4175 Billbaum** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 4,4 yari en meza disto 2,69 au, deskovrita ye la 15ma di aprilo 1985.
4176 Sudek

**4176 Sudek** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 5,46 yari en meza disto 3,1 au, deskovrita ye la 24ma di februaro 1987.

La nomo es honore di Cheka fotografisto Josef Sudek *cs* (1896-1976).
4177 Kohman

**4177 Kohman** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 6,02 yari en meza disto 3,31 au, deskovrita ye la 21ma di septembro 1987.
4178 Mimeyev

**4178 Mimeyev** (4178 Mimeev) esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 5,68 yari en meza disto 3,18 au, deskovrita ye la 13ma di marto 1988.

La nomo es honore di Rusa astronomero e radio-injenioro Alexandr Pavlovich Mimeyev (n. 1951).
4179 Toutatis

**4179 Toutatis** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 4,03 yari en meza disto 2,53 au, deskovrita ye la 4ma di januaro 1989.
4180 Anaxagoras

**4180 Anaxagoras** (olim: *4180 6092 P-L*, *4180 1985 QX<sub>3</sub>*, *4180 1985 QJ<sub>2</sub>* e *4180 1980 GH<sub>1</sub>*) esas asteroido de precipua zono encirkliganta Suno dum 4,22 yari en meza disto 2,61 au, deskovrita ye la 24ma di septembro 1960.
4171 Carrasco

**4171 Carrasco** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 3,36 yari en meza disto 2,24 au, deskovrita ye la 23ma di marto 1982.
4174 Pikulia

**4174 Pikulia** esas asteroido de asteroido-zono encirkliganta Suno dum 5,71 yari en meza disto 3,19 au, deskovrita ye la 16ma di septembro 1982.

La nomo es honore di Rusa skriptisto Valentin Savvich Pikul *ru* (1928-1990).