10ma di septembro

Videz quo ligesas adhike (che utensili). - A pagino di yaro.

La **10ma di septembro** esas la 253ma dio di la yaro (254ma en bisextila yari) segun Gregoriala kalendario. Restas 112 dii til la fino di la yaro.
----
## Dio
* Mondala Dio por Preventar Suocido.
* Dio dil Puero, en Honduras.

## Eventi
* 422 - Celestinus la 1ma divenas papo.
* 1721 - Granda Nordala milito finas, kande Rusa imperio e Suedia paktas pri paco en Uusikaupunki, Finlando tra la pakto di Nystad. Suedia ne plus esas granda povo vicina a Baltiko, e perdas Estonia por Rusia.
* 1823 - Simón Bolívar divenas prezidanto di Peru.
* 1840 - Britanian ed Otoman armei bombardas Beirut.
* 1923 - Irlando divenas membro di la Ligo di la Nacioni.
* 1939 - Duesma mondomilito: Kanada deklaras milito kontre nacional-Socialista Germania.
* 1944 - Duesma mondomilito: Sovietia vinkas Bulgaria.
* 1951 - Unionita Rejio komencas boikoto ekonomiala kontre Iran.
* 1961 - Eventas grava acidento dum la Italiana *Grand Prix* en Monza, la maxim grava di irga *Grand Prix*. La vehilo di konkursanto Wolfgang von Trips livas la konkurso-voyo e frapas spektantaro-platformo: von Trips e 15 spektanti esas ocidata. La konkurso ne haltigesas, supozeble pro faciligar la sokurso di la vunditi. La vinkanto di la konkurso esas Usano Phil Hill, membro, quale von Trips, di la Ferrari-esquado.
* 1967 - Habitanti di Gibraltar decidas durar Britaniana teritorio vice divenar parto di Hispania.
* 1974 - Guinea-Bisau divenas nedependanta de Portugal.
* 1979 - Agostinho Neto, prezidanto di Angola, mortas. José Eduardo dos Santos asumas la povo.
* 1980 - Zhao Ziyang divenas chefministro di Popul-Republiko Chinia.
* 1989 - Hungaria apertas sua westala frontiero por ke Est-Germani povez transirar adweste.
* 2002 - Suisia divenas membro dil Unionita Nacioni.
* 2003 - Anna Lindh, ministrino di exteral aferi di Suedia, poniardagesas da Mijailo Mijailovic. El mortos la sequanta dio.
* 2016 - Atento per automobili kun bombi en Baghdad, Irak, produktas 13 morti e plua kam 30 plusa homi vundita.
* 2017 - Forta tempesti en Livorno, Italia, produktas adminime 5 morti.

## Naski
* 1487 - Papo Julius la 3ma (m. 1555)
* 1659 - Henry Purcell, Angla kompozisto (m. 1695)
* 1709 - Georg Wilhelm Steller, Germana botanikisto e zoologiisto (m. 1746)
* 1771 - Mungo Park, Skota deskovristo (m. 1806)
* 1797 - Carl Gustaf Mosander, Sueda kemiisto (m. 1858)
* 1807 - Friedrich Gauermann, Austriana piktisto (m. 1862)
* 1839 - Charles Sanders Peirce, Usana filozofo (m. 1914)
* 1882 - Károly Huszár, chefministro e chefo di stato di Hungaria (m. 1941)
* 1887 - Giovanni Gronchi, prezidanto di Italia (m. 1978)
* 1892 - Arthur Holly Compton, Usana fizikisto, Nobel-laureato (m. 1962)
* 1904 - Juan José Arévalo, prezidanto di Guatemala (m. 1990)
* 1908 - Carel Weight, Angla piktisto (m. 1997)
* 1912 - Basappa Danappa Jatti, Indiana politikisto (m. 2002)
* 1932 - Félix Malloum, prezidanto di Chad (m. 2009)
* 1933 - Yevgeni Hrunov, Sovietian astronauto (m. 2000)
* 1933 - Karl Lagerfeld, Germana modisto (m. 2019)
* 1940 - Roy Ayers, Usana muzikisto
* 1941 - Stephen Jay Gould, Usana paleontologiisto (m. 2002)
* 1958 - Siobhan Fahey, Irlandana kantistino (Bananarama, Shakespears Sister)
* 1968 - Guy Ritchie, Britaniana filmifisto
* 1976 - Gustavo Kuerten, Braziliana tenisisto
* 1989 - Alexa Glatch, Usana tenisistino
* 1998 - Anna Blinkova, Rusiana tenisistino

## Morti
* 954 - Louis la 4ma, rejulo di Westal Francia (n. 920 o 921)
* 1167 - Rejino Matilda di Anglia (n. 1102)
* 1382 - Rejulo Lajos la 1ma di Hungaria e Polonia (m. 1326)
* 1797 - Mary Wollstonecraft, Angla filozofo e skriptisto (n. 1759)
* 1816 - José María Arrubla Martínez, prezidanto dil Unionita Provinci di Nova-Granada (Kolumbia) (n. 1780)
* 1862 - Carlos Antonio López, prezidanto di Paraguay (n. 1792)
* 1889 - Princo Charles la 3ma di Monako (n. 1818)
* 1975 - George Paget Thomson, Angla fizikisto, Nobel-laureato (n. 1892)
* 1978 - Ronnie Peterson, Sueda automobilisto (n. 1944)
* 1979 - Agostinho Neto, prezidanto di Angola (n. 1922)
* 1983 - Felix Bloch, Suisa fizikisto, Nobel-laureato (n. 1905)
* 1983 - Balthazar Johannes Vorster, chefministro di Sudafrika (n. 1915)
* 2006 - Rejulo Taufa'ahau Tupou la 4ma di Tonga (n. 1918)
* 2020 - Diana Rigg, Angla cinem-aktorino (n. 1938)
* 2021 - Charles Konan Banny, chefa ministro di Ivora Rivo (n. 1942)
* 2021 - Jorge Sampaio, prezidanto di Portugal (n. 1939)

## Referi