1861

La yaro **1861** (MDCCCLXI per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye mardio segun Gregoriala kalendario, ed ordinara yaro komencinta ye sundio segun Juliala kalendario. Ol esis la 861ma yaro di la duesma yarmilo, la 61ma yaro di la 19ma yarcento, e la 2ma yaro di la yari 1860a. Kande 1861 komencis, Gregoriala kalendario esis 12 dii avan Juliala kalendario, qua duris uzesar en kelka loki til 1923.

## Eventi
### [[Europa]]
* 18ma di februaro - Vittorio Emanuele la 2ma adoptas titulo "Rejo di Italia".
* 21ma di februaro - Mariehamn, chef-urbo di Alando, fondesas.
* 27ma di februaro - Turbo en Warszawa protestas kontre Rusa dominaco sur Polonia. Rusa armeo fusilagas la turbo.
* 3ma di marto - Caro Alexandr la 2ma di Rusia subskribas manifesto, qua finas serfeso, e 52 milion serfi divenas libera.
* 17ma di marto - Vittorio Emanuele la 2ma, rejulo di Piemont-Sardinia, kronizesas rejo di Italia.
* Germano Johann Philipp Reis konstruktas unesma telefonilo.

### [[Azia]]
* Bahrain oficale divenas Britaniana protektorato.

### [[Nord-Amerika]]
* 1ma di januaro - Benito Juárez kaptas urbo México.
* 9ma di januaro - Mississippi separas su del Uniono.
* 18ma di januaro - Georgia unionas kun Alabama, Sudal Karolina, Florida e Mississippi en separo de Usa.
* 29ma di januaro - Kansas divenas la 34ma Usana stato.

* 12ma di aprilo -  Komencas Usana interna milito, kande kunfederita trupi atakas fuorto Fort Sumter, en la portuo di Charleston, Sudal Karolina.
* 13ma di aprilo - Usana interna milito: Fort Sumter kapitulacas a Kunfederita trupi.
* 17ma di aprilo - Virginia separas su del Uniono.
* 27ma di aprilo - West-Virginia separas su de Virginia.
* 6ma di mayo - Arkansas separas su del Uniono.
* 7ma di mayo - Tennessee separas su del Uniono.
* 15ma di junio - Benito Juárez formale elektesas prezidanto di Mexikia.

### [[Central Amerika]]
* 18ma di marto - Hispania anexas Dominikana Republiko por la duesma foyo.

### [[Sud-Amerika]]
* 20ma di marto - Ter-tremo destruktas komplete Mendoza, Arjentinia.
* 17ma di septembro - En Arjentinia eventas batalio di Pavón: provinco Buenos Aires vinkas la batalio.

### [[Oceania]]
* Oro trovesas en Otago, Nova-Zelando.

## Naski

* 14ma di januaro - Sultano Mehmed la 6ma Vahidettin di Otoman imperio (m. 1926)
* 15ma di februaro - Charles Édouard Guillaume, Franca fizikisto, Nobel-laureato (m. 1938)
* 25ma di februaro - Santiago Rusiñol, Hispana piktisto (m. 1931)
* 25ma o 27ma di februaro - Rudolf Steiner, Austriana filozofo (m. 1925)
* 3ma di marto - Racho Petrov, chefministro di Bulgaria (m. 1942)
* 7ma di marto - Jožef Petkovšek, Sloveniana piktisto (m. 1898)
* 23ma di aprilo - Stanisław Lentz, Polona piktisto (m. 1920)
* 7ma di mayo - Rabindranath Tagore, Indiana skriptisto, Nobel-laureato pri literaturo (m. 1941)
* 24ma di mayo - Gerald Strickland, Australiana politikisto e pose chefa ministro di Malta (m. 1940)
* 16ma di junio - Emiliano González Navero, prezidanto di Paraguay (m. 1934)
* 19ma di junio - José Rizal, Filipinana skriptisto, heroo di Filipinana nedependantesko (m. 1896)

* 20ma di junio - Frederick Hopkins, Angla biokemiisto, Nobel-laureato pri Fiziologio o Medicino (m. 1947)
* 9ma di agosto - Diego Manuel Chamorro Bolaños, prezidanto di Nikaragua (m. 1923)
* 4ma di oktobro - Frederic Remington, Usana piktisto (m. 1909)
* 9ma di agosto - John William Godward, Angla piktisto (m. 1922)
* 5ma di oktobro - Ismael Montes Gamboa, prezidanto di Bolivia (m. 1933)
* 10ma di oktobro - Fridtjof Nansen, Norvegian explorero, Nobel-laureato pri paco (m. 1930)
* 10ma di oktobro - Claudio Williman, prezidanto di Uruguay (m. 1934)
* 29ma di oktobro - Andrei Ryabushkin, Rusa piktisto (m. 1904)
* 2ma di novembro - Georgi Lvov, chefministro di Rusia (m. 1925)
* 7ma di novembro - Tomás Regalado, prezidanto di Salvador (m. 1906)
* 4ma di decembro - Hannes Hafstein, chefministro di Islando (m. 1922)
* 8ma di decembro - Georges Méliès, Franca filmifisto (m. 1938)
* 8ma di decembro - Aristide Maillol, Franca skultisto e piktisto (m. 1944)
* 15ma di decembro - Pehr Evind Svinhufvud, Finlandana politikisto (prezidanto e chefministro di la lando) (m. 1944)
* 16ma di decembro - Antonio de La Gándara, Hispana piktisto (m. 1917)
* 19ma di decembro - Italo Svevo, Italiana skriptisto (m. 1928)
* 31ma di decembro - Włodzimierz Tetmajer, Polona piktisto (m. 1923)
* Sebastián Uriza, provizora prezidanto di Nikaragua (m. depos 1927)

## Morti

* 2ma di januaro - Rejulo Friedrich Wilhelm la 4ma di Prusia (n. 1795)
* 20ma di februaro - Eugène Scribe, Franciana dramatisto e libretisto (n. 1791)
* 21ma di februaro - Lars Levi Laestadius, Sueda pastoro, botanikisto e verkisto (n. 1800)
* 14ma di aprilo - Gabriel Antonio Pereira, prezidanto di Uruguay (n. 1794)

* 6ma di junio - Camillo Benso di Cavour, Italiana politikisto (n. 1810)
* 25ma di junio - Sultano Abdülmecid la 1ma di Otoman imperio (n. 1823)
* 28ma di junio - William John Wills, Angla explorero (n. 1834)
* 28ma di junio - Robert O'Hara Burke, Irlandan explorero (n. 1821)
* 29ma di junio - Elizabeth Barrett Browning, Britaniana skriptisto (n. 1806)
* 11ma di novembro - Rejulo Pedro la 5ma di Portugal (n. 1837)

## Referi