České Budějovice

**České Budějovice** (Germane: *Budweis* o *Böhmisch Budweis*, Latine *Budovicium*) esas la maxim populoza urbo di la regiono Sudala Bohemia, en Chekia. Segun statistiki de 2017, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 55,71 km². Ol distas 149 km sude de Praha per la choseo E55.

L'urbo havas importanta muzei e historiala monumenti. Ol anke jacas proxima de la turistala urbi Hluboká nad Vltavou, Český Krumlov, Zlatá Koruna, Vyšší Brod e Třeboň. L'industro di biro restas tre importanta por l'urbo. La maxim importanta kompanio, "Pivovar Budějovický Budvar", lokale konocita kom "Budweiser" ma vendita altraloke kom "Budvar" o "Czechvar" (pro legala problemi pri la nomo kun l'Usana kompanio Anheuser-Busch), fondesis ibe en 1895.

La maxim multa habitanti esas Cheki (94.9% en 2001), kun 1,15% Slovaki. Ante 1945, l'urbo havis importanta minoritato di Germani, qui vivis ibe de la Mezepoko. En 1930, la Germani esis cirkume 15% de la habitantaro, ma pos finir la duesma mondomilito li ekpulsesis del urbo per dekreto da lora prezidanto Edvard Beneš.

## Historio
České Budějovice fondesis en 1265 dal rejo Otakar la 2ma di Bohemia ed ol quik divenis urbo. Lua unesma habitanti venis de la foresti di Bohemia e de Supra Austria. En 1341 lor rejulo Johan di Bohemia permisis judi habitar l'urbo, e l'unesma sinagogo konstruktesis en 1380. Tamen, diversa pogromi (persekuto di la Judi) eventis en l'urbo dum la 15ma e la 16ma yarcenti.

Ol divenis parto dil imperio Habsburga pos 1526. L'urbo suportis Ferdinand la 2ma, Santa Romana imperiestro dum la Triadek-yara milito. En 1641 eventis granda incendio en České Budějovice, e du triimi dil urbo destruktesis komplete.

L'urbo okupesis dum kurta periodo dal Prusiani dum la Sileziana militi, e dum la milito inter Habsburgi e la Franca armeo, en 1742. En 1803, ol havis  habitanti, ma gradope ol kreskis dum la 19ma yarcento. L'unesma importanta fabrikerio, inaugurita en 1848, esis brancho de *Koh-i-noor Hardtmuth*. En 1866 eventis granda epidemio di kolero, qua produktis 266 morti, e koaktis l'administrado dil urbo konstruktar sistemo di kloaki e furnisar neta aquo a lua habitanti. Til 1882 l'aquo por konsumo obtenesis de putei.

En 1895 inauguresis fabrikerio biro-fabrikerio *Ceský*, nun *Budějovický Budvar*. En 1908 inauguresis nova ferovoyala staciono, ed en 1909 inauguresis l'unesma elektrala tramveturo dil urbo.

La kreo di Chekoslovakia pos finir l'unesma mondomilito esis tranquila en České Budějovice. Ol esis l'unesma urbo en qua Tomáš Masaryk, unesma prezidanto di la lando, arivis pos retrovenir de Usa. Gradope, la procento di Cheki en la urbo kreskis dum la sequanta yari, ante 1939.

Dum la duesma mondomilito l'urbo okupesis da Naziista Germania, qui instalis kampeyo por koaktita laboro e kontoro di Gestapo ibe. České Budějovice subisis du bombardi qui efektigis granda destruktado e produktis multa morti. Ye la 9ma di mayo 1945, Sovietiana trupi liberigis l'urbo. Ye la 1ma di januaro 1949 ol divenis l'administrala centro por la samnoma regiono (České Budějovice), ed en 1960 pos administrala reformo en l'anciena Chekoslovakia, ol divenis chef-urbo di Sudala Bohemia. L'anciena Germana habitantaro ekpulsesis del urbo per dekreto dal prezidanto Edvard Beneš, pos la fino dil duesma mondomilito.

## Geografio

La reliefo di České Budějovice esas plana an lua centro, cirkondata da montoza e kolinoza arei. L'urbo kreskis an la kunfluo di riveri Malše e Vltava. Lua mezavalora altitudo esas 394 metri, e lua maxim alta punto esas  metri super la marala nivelo.

České Budějovice jacas an la limito inter l'oceanala klimato (*Cfb* segun la klimatala klasifikuro da Köppen) e la humida kontinentala klimato (*Dfb*) kun moderema someri e moderema vintri. La vetero influesas da la proximeso kun monti Šumava e Novohradské e, min intense, dal Alpi. La mezavalora temperaturo en januaro (vintro) esas -0,3°C, kontre ke la mezavalora temperaturo en julio (somero) esas 19,2°C. La mezavalora temperaturo yarala esas 8.1 Celsio-gradi. La maxim basa temperaturo ul-tempe mezurita esis -42.2 Celsio-gradi, ye la 11ma di februaro 1929, kontre ke la maxim alta temperaturo ul-tempe mezurita esis 37.8 Celsio-gradi, ye la 27ma di julio 1983. 

La mezavalora yarala pluvo-quanto dil urbo esas 659,3 mm, e la maxim pluvoza monato esas junio, kun mezavalore 102 mm. Pluvas maxime dum somero. La maxim granda pluvo-quanto en singla dio esis 127.7 milimetri, ye la 25ma di agosto 1925. La maxim granda pluvo-quanto en singla monato eventis en agosto 2002, dum la maxim granda inundado en 500-yara historio.

## Vidindaji turistal
En la Placo di Otakar la 2ma di Bohemia esas vidindaji historial: katedralo di Santa Nikolaus, la Turmo Nigra, Fonteno di Samson e la distinte flava Palaco Včela (Abelo).

An la limito westal di České Budějovice jacas foresto Branišovský les (anke nomata Bor), ube segun legendi eventas fenomeni paranormal - falo di NIFO, omisi di tempo, e chasadi di homi da voci sugestanta suocido, da demono aqual, da stranja viro nigra, da stranja soni de pazi, da stranja okuli reda e da stranja muliero blanka.

## Referi