open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Otto Bahr Halvorsen

**Otto Bahr Halvorsen** (1872 til 1923) advokato e politikistulo, esis chefministro di Norvegia 2 foyi: de 1920 til 1921 ed en 1923.
Antonio Segni

**Antonio Segni** (1891 til 1972) politikistulo, esis chefministro di Italia 2 foyi: de 1955 til 1957, e de 1959 til 1960. Ilu anke esis prezidanto di lando, de 1962 til 1964.
Stanisław Wojciechowski

**Stanisław Wojciechowski** (1869 til 1953) politikistulo, esis prezidanto di Polonia de 1922 til 1926.
Bettino Craxi

**Benedetto "Bettino" Craxi** (1934 til 2000) politikistulo, esis chefministro di Italia de 1983 til 1987.
Giovanni Goria

**Giovanni Giuseppe Goria**,  politikistulo n. 1943 til 1994, esis chefministro di Italia de 1987 til 1988.
Jorge Sampaio

**Jorge Fernando Branco de Sampaio** (n. ye la 18ma di septembro 1939) advokato e politikistulo esis prezidanto di Portugal de 1996 til 2006.
Mário Soares

**Mário Alberto Nobre Lopes Soares** (n. ye la 7ma di decembro 1924) advokato, historiisto, profesoro e politikistulo esis prezidanto di Portugal de 1986 til 1996. Ilu anke esis chefministro, de 1976 til 1978 e de 1983 til 1985.
Francisco Pinto Balsemão

**Francisco José Pereira Pinto Balsemão** (n. 1 di septembro 1937) Portugalana entraprezisto, esis chefministro di Portugal de 1981 til 1983.
António Ramalho Eanes

**António dos Santos Ramalho Eanes** (n. 25 di januaro 1935) militestro, esis prezidanto di Portugal de 1976 til 1986.
Francisco da Costa Gomes

**Francisco da Costa Gomes**, militisto (marshalo) e politikisto n. ye la 30ma di junio 1914 til la 31ma di julio 2001, esis prezidanto di Portugal de 1974 til 1976.
Paul Berg

**Paul Naim Berg** (n. 30 di junio 1926) esas Usana biokemiisto, qua recevis la Nobel-premio pri kemio en 1980.
Sezono

**Sezono** esas singla ek la quar dividuri inter-egala di la yaro, determinita segun la quanto de tempo quan spensas Suno por irar de solstico ad equinoxo, e de equinoxo a solstico, segun la varii temperaturala qui korespondas a li.
Johan Nygaardsvold

**Johan Nygaardsvold** (1879 til 1952) laboristo en ligno industrio e politikisto, esis chefministro de Norvegia de 1935 til 1945 (en exileso de 9 di aprilo 1940 til 31 di mayo 1945).
Listo pri prezidanti di Islando

La **prezidanto di Islando** (Islandane: *Forseti Islands*) esas la chefo di stato di Islando. Segun la konstituco, lu elektesas dal populo por 4-yara periodo.

Yen la listo pri prezidanti di Islando pos la 17ma di junio 1944, kande la lando divenis republiko.

## Videz anke
* Chefministri di Islando
Leopold Skulski

**Leopold Skulski** (1878 - forsan 1940) kemiisto e politikistulo, esis chefministro di Polonia de decembro 1919 til junio 1920.
Patrick John Hillery

**Patrick John "Paddy" Hillery** (1923 til 2008) mediko e politikistulo, esis prezidanto di la Republiko Irlando de 1976 til 1990.
Cearbhall Ó Dálaigh

**Cearbhall Ó Dálaigh** advokato, judiciisto, jurnalisto e politikistulo n. 1911 til 1978, esis prezidanto di Republiko Irlando de 1974 til 1976.
Manuel Gomes da Costa

**Manuel de Oliveira Gomes da Costa** (1863 til 1929) militestro (generalo), esis prezidanto e chefministro di Portugal de junio til julio 1926.
Giulio Andreotti

**Giulio Andreotti** (1919 til 2013) politikisto e jurnalisto, esis chefministro di Italia 3 foyi: 1972 til 1973, 1976 til 1979 e 1989 til 1992.
Listo pri prezidanti di Lituania

La **prezidanto di Lituania** esas la chefo di stato di Lituania. Segun la konstituco, lu elektesas dal populo por 5-yara periodo.

Yen la listo di prezidanti pri Lituania depos 1918.

## Prezidanti de 1918 til 1957

## Sovietian okupeso ([[1940]] til [[1990]])
En julio 1940 Sovietia okupis Lituania, qua divenis Sovietiana republiko til la 11ma di marto 1990, kande la lando itere deklaris nedependo.

## Prezidanti di Lituania ([[1991]] til nun)
Vytautas Landsbergis divenis la prezidanto di Lituania dum la transito de Sovietiana republiko a nedependanta lando. Il esis l'unesma prezidanto pos la nova deklaro di nedependo.

## Videz anke
* Listo pri chefministri di Lituania
Samak Sundaravej

**Samak Sundaravej** (1935 til 2009) televizion-personeso e politikistulo esis chefministro di Tailando de 29 di januaro til 9 di septembro 2008.
Asti

**Asti** esas urbo en Italia. Segun statistiki de 2023, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 151 km².

Ol distas cirkume 55 kilometri este de Torino ed esas famoza pro lua vini, nome spumoza vino *Asti spumante* e *Barbera d'Asti*, produktita kun vitoberi *Barbera*.

## Referi
Surayud Chulanont

**Surayud Chulanont** (n. 28 di agosto 1943) militestro esis chefministro di Tailando de oktobro 2006 til januaro 2008.
Trondheim

**Trondheim** esas la 3ma maxim populoza urbo di Norvegia. Segun statistiki por 2020, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 342,2 km².

## Referi
Parma

**Parma** esas urbo en la regiono Emilia-Romagna, Italia. Segun statistiki de 2021, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 160 km².
Sonthi Boonyaratglin

**Sonthi Boonyaratglin** (n. 2 di oktobro 1946) militestro (generalo), esis chefministro di Tailando de 19 di septembro til 1 di oktobro 2006.
Thaksin Shinawatra

**Thaksin Shinawatra**, entraprezisto di movebla telekomuniko n. ye la 26ma di julio 1949, esis chefministro di Tailando de 2001 til 2006.
Potenza

**Potenza** esas chef-urbo di la regiono Basilikata, Italia. Segun statistiki dil yaro 2018 ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 173 km².

## Referi
Listo pri prezidanti di Republiko Irlando

La **prezidanto** esas la chefo di stato di Republiko Irlando. L'ofico kreesis en 1937.

Segun la konstituco, lu elektesas dal populo por 7-yara periodo, e povas rielektesar unfoye por la sequanta periodo. L'oficala domicilo dil prezidanto esas la prezidantala palaco (*Áras e Uachtaráin*) en Dublin.

Yen la listo pri prezidanti di Republiko Irlando, de 1937 til nun.

## Noti

## Videz anke
* Listo pri chefministri di Republiko Irlando
* Republiko Irlando
Chuan Leekpai

**Chuan Leekpai** (n. 28 di julio 1938) advokato e politikistulo esis chefministro di Tailando 2 foyi: 1992 til 1995, e 1997 til 2001
Corneille Heymans

**Corneille Jean François Heymans** (1892 til 1968) esis Belga biologiisto qua recevis la Nobel-premio pri fiziologio o medicino en 1938.
Baden-Baden

**Baden-Baden** esas urbo weste Germana stato Badenia-Wurtemberg. Segun statistiki de 2022, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 140,18 km². Baden-Baden distas 717,5 kilometri sud-weste de Berlin per chosei.

Ol konocesas del Antiqueso pro sua termala aqui. Romani uzis lua fonti di varma aqui che Nigra foresto. Dum la 19ma yarcento la fonti rideskovresis, e l'urbo divenis destino por le richa, qui instalis kazino ibe. En 2021, UNESKO inkluzis lua fonti en la Mondala Patrimonio di la Homaro.

En Baden-Baden situesas l'Akademio Europana pri Komunikilaro ed Eventi (Germane: *Europäische Medien- und Event-Akademie*) e multa skoli primara e sekundara.

## Referi


Baden-Baden-Stiftskirche-20-Marktplatz-Altes Dampfbad-2013-gje.jpg
Baden-Baden-Leopoldsplatz-26-Victoria-2020-gje.jpg
Baden-Baden-Stadtbibliothek-20-Luisenstr 34-2020-gje.jpg
Baden-Baden-Palais Gagarin-20-Goldenes Kreuz-2012-gje.jpg
Baden-Baden-Kloster vom Heiligen Grab-02-gje.jpg
Baden-Baden-Altes Schloss Hohenbaden-44-Palas-gje.jpg
Baden-Baden-Goenneranlage-02-Battert-gje.jpg
Baden-Baden-Lichtentaler Allee-172-Rhododendron-Burdamuseum-Kunsthalle-2015-gje.jpg
Mannheim

**Mannheim** esas urbo en Germana stato Badenia-Wurtemberg. Segun statistiki de 2023, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 144,96 km². Ol esas centro di metropolala regiono kun cirkume 2,4 milion habitanti.

Jacanta apud rivero Necker, la regiono ja habitesis dum Romana epoko, tamen ol divenis urbo erste en 1607, pos ke  Palateniana elektero Friedrich la 4ma komencis konstruktar fortreso Friedrichsburg. Nun, l'urbo esas famoza pro sua universitato, fondita en 1967.

## Referi
Heilbronn

**Heilbronn** esas urbo en Badenia-Wurtemberg. Ol havis  habitanti en 2013. Lua tota surfaco esas 99,88 km². Ol jacas apud rivero Necker.

Olim ol esis nedependanta imperial urbo (*«freie Reichsstadt»*). De Mezepoko ol developis kom importanta komercala centro. Dum la komenco dil 19ma yarcento ol divenis importanta industrial urbo en Wurtemberg. Lua historiala centro destruktesis komplete dum bombardo ye la 4ma di decembro 1944, e rikonstruktesis dum la yari 1950a. Nun, ol esas importanta industriala centro en la nordo dil stato.

Ol esas sideyo dil universitato * Hochschule Heilbronn*, fondita en 1961.
Rolandas Paksas

**Rolandas Paksas**, injenioro e politikistulo n. ye la 10ma di junio 1956, esis prezidanto di Lituania de 2003 til 2004. Il ank esis chefministro di la lando du foyi: en 1999, e de 2000 til 2001.
José Mendes Cabeçadas

**José Mendes Cabeçadas Júnior** (1883 til 1965) militestro (admiralo) esis prezidanto di Portugal de 30 di mayo til 19 di junio 1926.
Domingos da Costa Oliveira

**Domingos Augusto Alves da Costa Oliveira** (1873 til 1957) militestro (generalo) esis chefministro di Portugal de 1930 til 1932.
Trento

**Trento** esas chef-urbo di Italiana regiono Trentino-Supr Adijo/Suda Tirol. Segun statistiki de 2023, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 157 km².

## Referi
Trieste

**Comune di Trieste** esas urbo en Friuli-Venezia Giulia, Italia, an la frontiero kun Slovenia. Segun statistiki por aprilo 2023, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 84 km².

Fondita da Romani dum la 2ma yarcento aK, ol kontrolesis da Bizancana imperio til 788, kande ol kaptesis dal Frankiani. Dum la 12ma yarcento ol divenis libera urbo e, pos diversa batalii kontre Veneziani en 1382 ol aceptis volontarie kontrolesar da dinastio Habsburg. Dum la 19ma yarcento ol esis la precipua portuo di Austrian imperio e pose di Austria-Hungaria til 1918, kande ol transferesis ad Italia.

## Extera ligilo
* Trieste - Photo Guide - (pdf)
Kaunas

**Kaunas**, olim konocita kom **Kovno** (lua nomo en Rusa linguo) esas la 2ma maxim populoza urbo di Lituania, jacanta apud fluvio Neman. Segun statistiki dil yaro 2018 ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 157 km². La urbo duras esar importanta centro ekonomiala, akademiala e kulturala.

Kaunas divenis urbo en 1408. De 1843 til 1915 ol esis chef-urbo di la provinco (*gubernija*) Kovno (*Kovno* esas la nomo en la Rusa por Kaunas). Inter la du mondomiliti - de 1920 til 1939 - ol divenis provizora chef-urbo di nedependanta Lituania, kande Vilnius subisis siejo da Poloni. Dum ca epoko, konstruktesis multa edifici segun stili Romantika Lituaniana ed *[[Art déco]]*. Ca edifici judikesis kom la maxim bon exempleri pri *Art déco* Europana, e deklaresis Heredala Patrimonio Europana. En 2022, ensemble kun Esch-sur-Alzette en Luxemburgia, e Novi Sad en Serbia, ol selektesis kom "Europana chef-urbo di la Kulturo".

## Referi
Klaipeda

**Klaipėda** esas urbo e portuo en Lituania. La Germana nomo di la urbo esis *Memel*. Til la jaro 1920 Klaipeda apartenis a Germana Imperio.
Potsdam

**Potsdam** esas chef-urbo dil stato Brandenburg, en Germania. Segun statistiki de 2020, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 188,24 km². Potsdam esas vicina a Berlin, ed esas un ek la maxim richa urbi de lua metropolala regiono.

L'urbo konocesas por esir rezideyo di Prusiana reji, e havas multa palaci e parki. En 1990, lua kulturala loki deklaresis Kulturala Patrimonii di la Homaro, segun UNESKO.

De la 19ma yarcento, l'urbo ank esas importanta centro por developo di la cienco: tri universitati e plu kam 30 inquesto-centri jacas ibe.

## Geografio

Jacanta sud-weste de Berlin, la reliefo di Potsdam esas partale plana, kun kelka kolini poke alta. La mezavalora altitudo dil urbo esas 32 metri. Lua maxim basa punto, jacanta apud rivero Havel, esas 29 metri super la marala nivelo, kontre lua maxim alta punto, Kleiner Ravensberg, esas 114,2 metri super la marala nivelo.

La klimato di Potsdam esas moderema - *Cfb* segun la klimatala klasifikuro da Köppen - influata dal Atlantiko norde e weste, e da kontinentala klimato este. La mezavalora temperaturo en julio (somero) esas 17,9°C, kontre ke la mezavalora temperaturo en januaro (vintro) esas -0,9°C.

La mezavalora yarala pluvo-quanto esas 590 mm, e la maxim pluvoza monato esas junio, kun mezavalore 69 mm. Malgre ke Potsdam situesas en la maxim varma e sika regiono di Germania, ne existas sezono o monato komplete sika - dum la min pluvoza monato, oktobro, la mezavalora pluvo-quanto esas 36 milimetri. L'atmosferala humideso rare esas infre 70%. Violentoza tempesti o nivosturmi multe rare eventas. Aproxime ye singla quar yari, nivas dum Kristnasko.

## Sporto
Potsdam esas la hemo por la sucesoza futbalo-klubo por mulieri 1. FFC Turbine Potsdam, qua ludas en la Germana Futbalo Federala Ligo di Mulieri.

## Potsdam ed Ido
En la yaro 2025 eventos la internaciona Ido-renkontro en Potsdam.

## Referi
Cottbus

**Cottbus** esas urbo en la stato Brandenburg, Germania. Segun statistiki dil yaro 2017 ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 164,23 km². Ol distas 125 km este de Berlin.

Malgre ke nur mikra komunitato di Sorbi habitas la urbo, l'urbo judikesas kom politikala e kulturala centro dil Sorbi en la regiono Basa Lusacia.

## Fratala urbi
* Montreuil, 
* Grosseto, 
* Lipeck, 
* Zielona Góra, 
* Targovishte, 
* Košice, 
* Saarbrücken, 
* Gelsenkirchen, 
* Nuneaton and Bedworth, ,
José Vicente de Freitas

**José Vicente de Freitas**, militisto e politikisto n. 1869 til 1952, esis chefministro di Portugal de 1928 til 1929.
Vitorino Máximo de Carvalho Guimarães

**Vitorino Máximo de Carvalho Guimarães** (1876 til 1957) ekonomikisto e politikistulo, esis chefministro di Portugal de la 15ma di februaro til la 1ma di julio 1925.
José Domingues dos Santos

**José Domingues dos Santos**, politikistulo, yuristo, jurnalisto e docisto n. 1885 til 1958, esis chefministro di Portugal de 1924 til 1925.
Francisco Cunha Leal

**Francisco Pinto da Cunha Leal** (1888 til 1970) injenioro e politikistulo, esis chefministro di Portugal de decembro 1921 til februaro 1922.
Ignacy Mościcki

**Ignacy Mościcki** (1867 til 1946) kemiisto e politikistulo, esis prezidanto di Polonia de 1926 til 1939.
Gabriel Narutowicz

**Gabriel Narutowicz** (1865 til 1922) injenioro e politikistulo, esis prezidanto di Polonia de 11 til 16 di decembro 1922, kande esis asasinita.
Catanzaro

**Catanzaro** (pronuncez *Katanzaro*) esas chef-urbo di Italiana regiono Kalabria. Segun statistiki de 2023, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 112,72 km². Ol jacas sur istmo samnoma, ed apud gulfo Squillace.

Fondita dal Bizancani dum la 10ma yarcento, lua teritorio selektesis probante konfrontar l'invadi dal Saraceni. Tamen, segun kelka hipotezi, Greki ja havis kolonieto en la regiono dum la 5ma yarcento aK.

Nun, Catanzaro esas sideyo dil Universitato di Antiqua Grekia (Italiane: *Università degli Studi Magna Græcia di Catanzaro*). Pro esar apud Mediteraneo e pro la granda quanto di historiala konstrukturi, l'urbo povas atraktar multa turisti. Tamen, la turismala substrukturo existanta esas nesuficanta por la kreskanta demando.

## Referi
Matera

**Matera** esas urbo en la regiono Basilikata, en sudala Italia.

Segun statistiki de 2017, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 387,4 km².

Lua historiala quarteri *Sasso Caveoso* e *Sasso Barisano* deklaresis Mondala Patrimonio di la Homaro en 1993.

L'originala habiteyo jacas en du ravinegi tranchita da la rivero Gravina  Ta areo, la Sassi di Matera, esas komplexo de kaverno-lojeyi tranchita aden l'anciena rivero-ravino, ofte citata kom "un ek la maxim anciena kontinue habitata urbi en la mondo."

Dum la tarda 1800a yari, la kaverno-lojeyi di Matera konocesis pro nesolvebla povreso, mala higieno, magra laboro-standi, ed abundanta morbi.  Vakuigita en 1952, la habitanti translojis a moderna domi, e le Sassi ("stoni" en la Italiana) esis abandonita til la 1980a yari.

Pro rinovigita viziono e koloko, la kaverno-lojeyi divenis historiala turisto-destino, kun hoteli, mikra muzei e restorerii, e florifanta arti-komuneso.

## Referi
Diogo Freitas do Amaral

**Diogo Pinto de Freitas do Amaral** (n. 21 di julio 1941) profesoro di universitato, skriptisto e politikistulo, esis chefministro di Portugal de decembro 1980 til januaro 1981.
Morgan Fairchild

**Morgan Fairchild** (n. **Patsy Ann McClenny** ye la 3ma di februaro 1950) esas Usana cinem- e televizion-aktorino.
Tun Abdul Razak

**Tun Abdul Razak bin Haji Dato' Hussein**, advokato e politikisto n. ye la 11ma di marto 1922 til la 14ma di januaro 1976, esis chefministro di Malaizia de 1970 til lua morto, ye la 14ma di januaro 1976.
Lee Van Cleef

**Lee Van Cleef** (n. *Clarence LeRoy Van Cleef, Jr.*; n ye la 9 di januaro 1925 – m. ye la 16 di decembro 1989) esis Usana cinem-aktoro. Ilua maxim konocata cinemo-rolo esis kom "la bruto" en la "spaghetti western" filmo *[[La Bono, la Bruto e la Ledo]]* ye la yaro 1966.

Lua genitori, Marion Van Fleete e Clarence Van Cleef, havis Nederlandana ancestri, e dum yuneso il esis farmo-laborero en Nederlandana komuneso en Nova-Jersey. Dum la duesma mondo-milito il servis en la Usana navaro. Il pose esis membro di amatora teatro-grupo. Ilua unesma rolo en filmo esis en *High Noon* en 1952. Il pose ofte aparis en filmi e ye TV.

Il divenis plu famoza kande Sergio Leone donis ad il precipua roli en *[[Por Kelka Plusa Dolari]]* (1965) e *La Bono, la Bruto e la Ledo* (1966). En posa filmi il duris havar precipua roli.
Vila Nova de Gaia

**Vila Nova de Gaia** esas urbo an la nordo di Portugal, sude del urbo Porto, an l'opozanta rivo di fluvio Durio. Segun statistiki dil yaro 2015 ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 168.7 km².

Ol esas la maxim populoza urbo dil nordo di Portugal, e ligesas a Porto per ponti super fluvio Durio. Un ek la linei dil metropoliteno* di Porto ligas la du urbi. La depozeyi dil famoza vino *porto* jacas en Vila Nova de Gaia, e nun li esas granda atraktivi por turisti.

Multa personi qui laboras en Porto rezidas en Vila Nova de Gaia, nam la preci di habiteyi esas plu chipa. Tamen, l'urbo anke havas tradiciono industriala, nome produktado di ceramiko, texuro e konstrukturo.

## Referi
Willi Stoph

**Willi Stoph**, injenioro e politikistulo n. ye la 9ma di julio 1914 til la 13ma di aprilo 1999, esis dufoye prezidanto di la Konsilistaro di Ministri di Est-Germania (equivalanta a chefministro): de 1964 til 1973, e de 1976 til 1989. Il ank esis prezidanto di la lando de 1973 til 1976.
Genova

**Genova** esas chef-urbo di Italiana regiono Liguria. Segun statistiki dil yaro 2018 ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 243 km².
Józef Piłsudski

**Józef Klemens Piłsudski** (1867 til 1935) militestro e politikistulo, esis l'unesma chefo di stato di nedependanta Polonia. Ilu guvernis de 1918 til 1922. Il anke esis chefministro di lando, de 1926 til 1928, e de agosto til decembro 1930.
Victoriano Huerta

**José Victoriano Huerta Márquez** (1850 til 1916) militestro, esis prezidanto di Mexikia de 1913 til 1914.
Pedro Lascuráin Paredes

**Pedro José Domingo de la Calzada Manuel María Lascuráin Paredes**, politikistulo n. ye la 8 di mayo 1856 til la 21ma di julio 1952, esis prezidanto di Mexikia ye la 18 di februaro 1913 dum aproxime 45 minuti.

Ye la 19ma di februaro 1913, generalo Victoriano Huerta revokis Francisco Ignacio Madero de la povo. Lascuráin esis un ek la politikisti qui konvinkis Madero renuncar la prezidanteso dum ilua enkarcerigo en la Nacionala Palaco, dicinte ke la vivo esis en danjero. Sub la konstituco di 1857, la viceprezidanto, la chef-advokato, e la sekretario pri exteral aferi formacis sucedo-lineo se la prezidanto ne povis guvernar. Huerta ekpulsabis la viceprezidanto José María Pino Suárez e la chef-advokato Adolfo Valles Baca. Por donar a la fakte stato-stroko ul aspekto di "legaleso", Huerta facis Lascuráin, lor la sekretario pri exteral aferi, asumar la prezidanteso e pose nomizar lu kom sekretario pri exteral aferi, esanta la sequanto en la sucedo-lineo. Lascuráin pose renuncus, e Victoriano Huerta asumus la prezidanteso.

To fakte eventis, e Lascuráin divenis prezidanto di Mexikia dum min kam 1 horo. Til nun, la prezidanteso di Lascuráin Paredes esas la maxim kurta de la historio, mem plu kurta kam la prezidanteso di Diosdado Cabello en Venezuela.
Brescia

**Brescia** esas urbo en Italiana regiono Lombardia. Segun statistiki de 2019, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 90,68 km².
Guadalupe Victoria

**José Miguel Ramón Adaucto Fernández y Félix**, pseudonimo **Guadalupe Victoria** (1786 til 1843) militestro, esis l'unesma prezidanto di Mexikia. Guvernis de 1824 til 1829.
Listo pri prezidanti di Mexikia

Kande Mexikia nedependanteskis de Hispana imperio en 1821, l'unesma formo di guvernerio esis la monarkio. Agustín de Iturbide proklamesis imperiestro kun titulo Agustín la 1ma. Ilu guvernis til 1823, kande la lando divenis republiko.

En 1864 Franci invadis Mexikia e instalis Maximilian la 1ma Habsburg kom imperiestro. Ilu guvernis til 1867 kande revokesis de la povo e fusilagesis. Benito Juárez riestablisis la republiko.

Nun, segun la konstituco di 1917, la prezidanto di Mexikia elektesas dal populo por 6-yara periodo e ne povas re-elektar.

Yen la listo pri tota chefi di stati (prezidanti e imperiestri) di Mexikia pos la nedependo en 1821.

## Provizora Rejenteso
* 1821&ndash;1822 Agustín de Iturbide, Juan O'Donojú y O'Rian, Antonio Pérez Martínez y Robles, Manuel de la Barcena, José Isidro Yañez, Manuel Velázquez de León y Pérez, Miguel Valentín y Tamayo, Manuel de Heras Soto, Nicolás Bravo

## Unesma Mexikian imperio
*1822&ndash;1823 Agustín la 1ma

## Unionita Prezidanteso
*1823&ndash;1824 Pedro Celestino Negrete, Nicolás Bravo, Guadalupe Victoria, José Mariano de Michelena, José Miguel Domínguez, Vicente Guerrero

## Republiko e konstituco di 1824
### Unesma republiko federalista

### Unesma republiko centralista

### Duesma republiko federalista

#### Diktatoreso di Santa Anna (1853 til 1855)

### La reformo

#### Prezidanto agnoskita dal liberali dum Reformo-milito

#### Prezidanti agnoskita dal konservemi dum Reformo-milito

Konservemi vinkesis erste ye la 22ma di decembro 1860, che batalio di Calpulalpan, ed ye la 1ma di januaro 1861, kande liberali rikaptis la chef-urbo, México.

## Duesma Mexikian imperio (1863 til 1867)

En 1863, konservemi decidis sendar delegitaro ad Europa por ofrar la krono di Mexikia a Maximilian Habsburg, arkiduko di Austria. Maximilian e lua spozino, Charlotte de Belgia, aceptis l'ofro e voyajis a Mexikia. L duesma imperio Mexikiana duris de 1863 til 1867, e sustenesis dal armeo konservema, dal armeo Franca e da voluntala legioni de Austria-Hungaria e Belgia.

### Supera guvernerio-uniono (1863)

### Regenteso (1863 til 1864)

### Imperiestro

## Republiko restaurita (1867 til nun)

### ''Porfiriato'' (1876 til 1911)

### [[Mexikiana revoluciono]]

Ye la 20ma di novembro 1910 komencis tale-nomizita Mexikiana revoluciono, qua revokis la diktatoreso di Porfirio Díaz.

; Partisi

#### Prezidanti agnoskita dal Asemblo di Aguascalientes

### Restituco di la demokratio

; Partisi

### Maximato (1928-1934)

; Partiso

### Moderna Mexikia (1934 til nun)
Pos konstitucala emendo en 1926, la guvernisteso dil prezidanto augmentesis por sis yari sen posibleso pri rielekto depos 1928. Pos l'elekto di 1934, omna 6-yara mandati prezidantala kompleteskis.

; Partisi

## Referi

## Extera ligili
* ''Lista de gobernantes de México'' - oficala listo pri prezidanti di la lando
Ekonomio di Zimbabwe

Zimbabwe subisas serioza ekonomiala problemi, exemple fiskala deficito, tro-valorita oficala kurso di kambio, hiperinflaciono, e manko di produkturi en komerceyi. Chomeso superiris 80% de la laboro-povo totala en 2005. La partopreno di la lando en milito che Demokratial Republiko Kongo de 1998 til 2002 kustis centi di milion dolari.

La lando havas importanta jaceyi di kromo, karbono, asbesto, kupro, nikelo, oro, fero e platino, ma politikala problemi e la maxim granda procento di personi infektita per AIDS de la mondo impedas lua progreso.

## Referi
Ekonomio di Afganistan

L'ekonomio di Afganistan komencis rekuperar su kun extera helpo pos yardeki de konflikti, e kreskis signifikante pos la falio dil rejimo di Talibanisti. L'agrokultivo rekuperesis, e la totala nacionala produkturo reala kreskis plu kam 22% en 2009. Tamen, l'ekonomio di lando duris febla, kun TNP po persono proxim 2000 Dolari en 2015. En februaro 2020, Usana guvernerio e talibanisti signatis paco-pakto, e gradope internaciona trupi foriris la lando, kambie obligeso da talibanisti pri kombatar terorismo.

Ye la 15ma di agosto 2021, talibanisti prenis kompleta kontrolo di Afganistan. La lando duras esar multe povra, l'importaci diminutas, la rezervi internaciona desaparas rapide, e l'inflaciono augmentabas pos ke talibanisti kapis la povo. La komerco kun Popul-Republiko Chinia augmentabas recente.

## Referi
Ekonomio di Azerbaijan

Ante 2014, ekonomiala kresko di Azerbaijan esis atribuebla a kreskanta exportaci di energiala produkturi, nome petrolo. L'exportaco de petrolo tra l'oleodukto Baku-Tbilisi-Ceyhan, duras esar importanta, tamen existas esforci por anke plugrandigar la produktado ed exportaco di naturala gaso. Dum pasinta yari, altra sektori anke kreskis multe, inkluzinte konstrukturo e financala sektoro, ma l'ekonomio di merkato developesis poke. Korupto en sektori publika e privata, ne-efikiveso di multa sektori di l'ekonomio - ecepte la sektoro di energio -, e la duranta konflikto kontre Armenia restis serioza problemi qui impedis progreso ekonomiala di la lando. En oktobro 2017, la ferovoyo Baku-Tbilisi-Kars komencis funcionar limitizite.

La precipua agrokultivala produkturi di Azerbaijan esas kotono, grani, rizo, vitobero, frukti, legumi, teo, tabako; bovaro, porki, mutoni e kapri. Gaso e petrolo reprezentas 90% de la revenui kun exportaci, e 60% de lua financi. En 2015, Turkia ed Azerbaijan paktis pri augmentar lia mutuala komerco til 15 miliard Usana dolari en 2023.

## Referi
Ekonomio di Libia

L'ekonomio di Libia, qua dependas forte de l'exportaci di naturala gaso e petrolo, subisis nova diminuto en 2015 (6.4% relate a l'antea yaro) pro la basa preci di petrolo en l'internaciona merkati - la maxim basa preco en sep yari. La lando duras subisar l'efekti di konflikti e nestabilesi pos la falo dil rejimo di Qaddafi, e l'ekonomio anke diminutis plu kam 13% en 2013 e plu kam 19% en 2014. Petrolo reprezentas 95% de lua exportaci e cirkume 65% de TNP.

Lua mikra habitantaro e la revenui kun l'exportaco di petrolo posibligas Libia havar un ek la maxim granda TNP po persono de Afrika, quankam ol diminutis de US$ 24.700 en 2012 a US$ 15.800 en 2014 e US$ 14.600 en 2015. Dum la yari 2000a, Libia trairis ekonomikala reformi, kom parto di kampanio por reintegrigar la lando en mondala komerco. Konseque, Unionita Nacioni abolisis sancioni kontre Libia en 2003.

Quankam agrokultivo reprezentas la duesma maxim importanta ekonomial agado di Libia, la klimato e la povra suli diminutas la produktado. Nur 25% de la nutrivi bezonata produktesas en Libia, e lando importacas la maxim multa nutrivi quin ol konsumas. La kresko di la habitantaro e di la revenuo augmentis la demando. Dum la rejimo di Qaddafi, konstruktesis la projeto nomizita "granda artificala fluvio", qua uzis aquo del subsulo di Sahara por posibligar l'irigaco. Dum recenta yari, kolokesis multa pekunio en projeti por dessalizar l'aquo de Mediteraneo e satisfacar la kresko di la demando.

Publika sektoro kreskis forte dum recenta yari e duras kreskar. En 2014 la maxim multa laboristi recevis salario de la guvernerio. Segun *The World Factbook*, servadi reprezentis 58% de la TNP en 2015.

## Referi
Ekonomio di Aruba

Turismo, banki e rafinado di petrolo esas la precipua ekonomial agadi di Aruba. En 2017, plu kam 2 milion turisti vizitis l'insulo, di qui 80% til 85% esis Usani. Konseque de la kresko di turismo, altra agadi, exemple konstrukturo (nome hoteli) anke kreskis. Nun, la quanto di liti en hoteli esas 5-ople olta di la yaro 1985.

La sulo dil insulo esas povra, e la pluvo-quanto esas poka por developar agrokultivo. Industrio apogas su precipue en petrolo (la refinerio riapertesis en 1993) e portuala facilaji.

## Referi
Ekonomio di Israel

Israel havas moderna ekonomio di libera merkato kun moderna teknologiala sektoro. Diamanti, teknologiala produkturi e farmaciala produkturi esas importanta produkturi por exportaco. La lando importacas precipue petrolo, grani, kruda materii, e militarala equipuri. Israel havas la duesma maxim granda nombro di entraprezi en la borso NASDAQ, dop Usa.

Israel esas povra pri naturala moyeni, e dependas del importaci di petrolo e karbono.

## Referi
Aglo di Bonelli

L**'Aglo di Bonelli** (*Aquila fasciata*) esas speco di aglo qua habitas de sudal Europa weste til Indonezia este, e til la dezertoSahara sude. Ol deskovresis da Italiana zoologiisto Franco Andrea Bonelli en 1815 e nomizita en lua homajo.
Ilham Aliyev

**Ilham Heydar oglu Aliyev** (en Azerbaijana, **İlham Heydər oğlu Əliyev**), n. ye 1961) historiisto, administranto di entraprezi e politikistulo, esas nuna prezidanto di Azerbaijan. Ilu anke esis chefministro di lando de 4 di agosto til 4 di novembro 2003.

Ilu esas filiulo dil anke prezidanto Heydar Aliyev, mortinta ye 2003.
Artur Rasizadə

**Artur Tahir oğlu Rasizadə** (n. 1935) politikistulo, esis chefministro di Azerbaijan du foyi: de 1996 til agosto 2003, e de novembro 2003 til 2018.
Gäncä

**Gäncä** (Azerbaijanane **Gəncə**) esas la 2ma maxim granda urbo di Azerbaijan. Ol havis  habitanti en 2008. Lua tota surfaco esas 110 km².

En 1813, Rusa imperio konquestis la urbo e rinomizis ol *Elizavetpol*. En 1935, Iosif Stalin rinomizis ol **Kirovabad**. Kande Azerbaijan divenis itere nedependanta, l'urbo rinomizesis **Gəncə**.
Strasbourg

**Strasbourg** esas, depos la 1ma di januaro 2016, la chef-urbo di Franca regiono Granda Esto. Ol jacas an la historiala regiono Alzacia. Segun la demografiala kontado di 2015 ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 78,26 km².

Jacanta an la frontiero inter Francia e Germania, dum lua tumultoza historio ol administresis da l'un o l'altra lando. Lua richa e diversa arkitekturo nun esas parto del Mondala Patrimonio di la Homaro, segun l'UNESCO, exemple la Katedralo di Nia Damo e la quartero *Petite France*.

L'urbo ank esas la simbolo di la rikoncilio Franca-Germana. En Strasbourg existas multa institucuri Europana, exemple l'Europana Konsilistaro e l'Europana Parlamento.
Ajaccio

**Ajaccio** (Korsikane, *Aiacciu*) esas chef-urbo di Franca regiono Korsika. Segun statistiki dil yaro 2015 ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 82,03 km².

Ol esis l'unesma urbo liberigita dal Westala Federiti dum la duesma mondomilito, ye la 9ma di septembro 1943. Napoléon Bonaparte esas la maxim famoza persono qua naskis en Ajaccio.
Orea aglo

**Orea aglo** (*Aquila chrysaetos*) esas un di maxim konocata speci di rapt-uceli di mondo. Ol livas en nordala misfero (Europa, Azia, Amerika, e rare en nordo di Afrika. Adulta, lua pezo varias de 2,5 til 7 kg (la rekordo esas 9 kg).
Oreatra shakalo

**Oreatra shakalo** esas speco di shakalo qua habitas sud-westal Europa (Bulgaria, Grekia), sudal Azia de Turkia til Burma, e nordo di Afrika til Mauritania weste e Tanzania este. Ol esas la maxim granda speco di shakalo, e l'unika qua vivas exter Afrika.

Li esas longa de 70 til 105 cm, e lia kaudo esas longa de cirkume 25 cm. Li esas alta de 38 til 50 cm, de la sulo til la shultro. Lia mezavalora pezo varias de 7 til 15 kg (maskuli pezas cirkume 15% plua kam femini).

Existas 13 subspeci di oreatra shakalo. Ol judikesas kom komuna speco, e ne subisas risko di extingo.
Rennes

**Rennes** (Bretone, **Roazhon**) esas chef-urbo di Franca regiono Bretonia.  Segun statistiki dil yaro 2015 ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 50,39 km².

## Historio
Dum la 2ma yarcento aK, Galiana tribuo konocita kom *Riedones* okupabis teritorio en Bretonia ube nune jacas Rennes. Dum l'unesma yarcento aK li adoptis li komencis emisar monetaro. En 57 aK li federis kun altra Galiana tribui por luktar kontre Romani, ma vinkesis da Crassus.

## Eduko
Rennes havas 2 universitati:
*Universitato di Rennes 1: Cienci, Teknologio, Yuro-cienco, e Ekonomiko.
*Universitato di Rennes 2 Alta Bretonia: Literaturo, Homara Cienci, Arti, Cienci dil Edukado e Sporto.
Saint-Étienne

**Saint-Étienne** esas urbo en Franca regiono Rodano Alpi. Segun la demografiala kontado di 2021, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 79.97 km². Lua metropolala regiono havis  habitanti en 2021.

## Referi
Frankfurt (Oder)

**Frankfurt an der Oder** esas urbo en Germana stato Brandenburg, an la frontiero kun Polonia. Segun statistiki dil yaro 2017 ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 147,61 km².

Til 1945 l'estala rivo dil fluvio Oder avan l'urbo ank esis parto di ol. Pos finar la Duesma mondomilito, ol divenis parto di Polonia, e formacis la nuna Polona urbo Słubice.
Benito Juárez

**Benito Pablo Juárez García** (1806 til 1872) advokato, judiciero e politikisto, esis prezidanto di Mexikia de 1858 til 1872.
Słubice

**Słubice** esas urbo en Polonia, an la frontiero kun Germania, apud fluvio Oder. Segun statistiki de . Lua tota surfaco esas 19,2 km².

Til 1945 ol apartenis a Frankfurt an der Oder, en Germania.

## Referi
Orléans, Francia

**Orléans** esas urbo an la regiono Centro-Valo dil Loire, Francia, apud la fluvio Loire. Segun la demografiala kontado di 2015, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 27.48 km².
Kastilia e Leon

**Kastilia e Leon** esas autonoma regiono di Hispania. Segun statistiki de 2024, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas  km².

**Bazala fakti pri Kastilia e Leon.**
## Historio
Kreita en 1983, la regiono formacesas per l'anciena teritorii di rejii Kastilia e Leon. La regiono habitesas de la prehistorio. Che montareto Atapuerca, trovesis restaji de *Homo antecessor* e de *Homo heidelbergensis*, qui vivis cirkume 900 mil e 600 mil yari ante nun, rispektive. La regiono habitesis da Kelti e pose da Romani.

## Geografio
Kastilia e Leon esas senlitora autonoma regiono an la nord-westo di Iberia. Lua teritorio vicinesas norde kun Asturia e Kantabria ultre Baskia (Bizkaia e Alava); este kun La Rioja e Aragon (provinco Zaragoza), sude kun l'Autonoma regiono Madrid, Kastilia-La Mancha (provinci Toledo e Guadalajara) ed Extremadura (provinco Cáceres) e weste kun Galisia (provincii Lugo ed Ourense) e Portugal).

La reliefo di la regiono esas grandaparte montoza, trairata da montaro *Meseta*, qua en multa arei esas alta planajo kun mezavalora altitudo di 800 metri. Fluvio Durio naskas che provinco Soria e trairas la teritorio di Kastilia e Leon, formacanta granda valo.

La klimato di la regiono esas mediteranea, kun influi kontinentala (*Csa*, segun la klimatala klasifikuro da Köppen, kun sika e varma someri e relate kolda vintri, pro lua grand altitudo e disto del oceano. La mezavalora temperaturi varias de 19° til 22 °C en julio, e 3°C til 6°C en januaro. La maxim pluvoza regiono esas Leon, qua recevas 556 mm omnayare. En regioni montoza, la klimato esas temperema kolda, kun temperaturi infre 3°C dum vintro.

## Ekonomio
En 2019, terciara sektoro (komerco, turismo ed altra servadi) reprezentis 70,2% de la totala produkturo regionala, kontre ke sekundara sektoro (industrio, minado) reprezentis 25,9%, ed agrokultivo reprezentis 4%. La regiono havas multa historiala loki, ed anke atraktas viziteri dum vintro por praktikar vintrala sporti, exemple en La Covatilla e La Pinilla.

## Cetera aferi
Kolokado en eduko en Kastilia e Leon superiras la mezavaloro de Hispania. Pro to, Kastilia e Leon esas un ek la regioni di Hispania kun min akademiala nesuceso, nur 16,94% dum l'akademiala yaro 2010-2011.

## Referi
Salamanca

**Salamanca** povas esar:

;*Loki ed urbi*

;;Hispania
:* Salamanca (Hispania), urbo en la regiono Kastilia e Leon
:* Provinco Salamanca, provinco Hispana kun chef-urbo en Salamanca

;;Australia
:* (Salamanca, Tasmania), distrikto en Hobart

;;Chili
:* (Salamanca, Chile), urbeto en la provinco Choapa

;;Mexikia
:* Salamanca, Guanajuato, urbo en la stato Guanajuato

;;Peru
:* (Salamanca, Peru), regiono en la distrikto Ate, en Lima

;;Usa
:* Salamanca, urbo ed urbeto en Nova-York stato.

;*Altra signifiki*
* Batalio di Salamanca, en 1812
Salamanca (Hispania)

**Salamanca** (pronuncez: 'Salamanka') esas chef-urbo di la provinco samnoma en la regiono Kastilia e Leon, Hispania. Segun statistiki dil yaro 2017 ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 38,6 km².

Ol originis dum la Fer-epoko, cirkume 2700 yari ante nun. Pos ta epoko multa populi (*Vaccaei*, *Vettoni*, Romani, Vizigoti, Mauri) okupis la regiono. L'universitato di Salamanca, fondita en 1218 dal rejulo Alfonso la 10ma di Kastilia, esas la maxim anciena de Hispania.
Valencia (homonimo)

**Valencia** povas esar:

;En Hispania
* L'urbo Valencia
* La regiono Valencia
* La provinco Valencia
* Rejio Valencia (1237 til 1707)
* La vilajo Valencia de Don Juan, en la provinco León

;En Usa
* Valencia, Pensilvania
* Valencia West, Arizona
* Valencia, Nova-Mexikia

;En Venezuela
* Valencia, urbo
Valencia (urbo)

**Valencia** esas chef-urbo di la samnoma regiono autonoma en Hispania. Segun statistiki dil yaro 2018 ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 134,65 km². Lua metropolala regiono havas  habitanti, ed esas la 3ma maxim populizita di Hispania, dop Madrid e Barcelona.
José María Bocanegra

**José María Bocanegra y Villalpando** (1787 til 1862) advokato e historiisto, esis prezidanto di Mexikia de 18 til 23 di decembro 1829
Alfonso la 12ma di Hispania

**Alfonso 12ma** (*Alfonso Francisco de Asís Fernando Pío Juan María de la Concepción Gregorio Pelayo*, 1857 til 1885) esis Rejulo di Hispania de 1874 til 1885.
Alfonso la 13ma di Hispania

**Alfonso 13ma** (*Alfonso León Fernando María Jaime Isidro Pascual Antonio de Borbon y Austria-Lorena*, 1886 til 1941) esis lasta Hispaniana rejulo ante la Duesma Hispaniana republiko. Ilu regnis de 1886 (yaro di lia nasko) til 1931.

Filiulo di Alfonso 12ma qua mortis en 1885 (ante lia nasko) il divenis rejulo ye 17 di mayo 1886, lia nasko-dio.
Vicente Guerrero

**Vicente Ramón Guerrero Saldaña** (1782 til 1831) esis prezidanto di Mexikia de 1 di aprilo til 17 di decembro 1829.
Manuel Gómez Pedraza

**Manuel Gómez Pedraza y Rodríguez** (1789 til 1851) militestro, esis prezidanto di Mexikia de decembro 1832 til aprilo 1833.
Melchor Múzquiz

**José Ventura Melchor Ciriaco de Eca y Múzquiz de Arrieta**, militisto n. ye la 6 di aprilo 1788 til la 14 di decembro 1844, esis prezidanto di Mexikia de la 14ma di agosto til la 26 di decembro 1832.
Francisco Ignacio Madero

**Francisco Ignacio Madero González** (1873-1913) entraprezisto e politikistulo, esis prezidanto di Mexikia de novembro 1911 til 18 di februaro 1913.
Francisco León de la Barra

**Francisco León de la Barra**, diplomacisto e politikistulo n. ye la 16ma di junio 1863 til la 23ma di septembro 1939, esis prezidanto di Mexikia de la 25ma di mayo til la 6ma di novembro 1911.
Biarritz

**Biarritz** esas urbo en Franca regiono Nov Aquitania. Segun statistiki de 2021, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 11,66 km². Ol distas 18 km de la frontiero kun Hispania.

## Referi
Toulon

**Toulon** esas urbo en Franca regiono Provenco Alpi Azur-Rivo. Segun la demografiala kontado di 2021, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 42,84 km².

## Referi
Mariano Paredes y Arrillaga

**Mariano Paredes y Arrillaga** (1797 til 1849), militestro (generalo) esis prezidanto di Mexikia de 4 di januaro til 28 di julio 1846.
Gabriel Valencia

**Gabriel Valencia** (1799 til 1848) militestro (generalo) esis prezidanto di Mexikia de 30 di decembro 1845 til 2 di januaro 1846.
Aix-en-Provence

**Aix-en-Provence** esas urbo en Franca regiono Provenco-Alpi-Azur-Rivo, e chef-urbo dil historiala regiono Provenco. Segun statistiki por la yaro 2021, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 186,08 km². La municipo havas 62,19 km² di arboroza arei.

Ol distas 30 kilometri de la centro di Marseille, e 20 km per rekta lineo de Mediteraneo. Del Antiqueso ol konocesas por sua termala fonti.

## Historio
Aix-en-Provence (*Aquae Sextiae*) fondesis en 123 aK da Romana konsulo Sextius Calvinus. Dum la 4ma yarcento ol divenis chef-urbo di la provinco Narbonensis Secunda. En 477, Visigoti okupis ol.
Alain Poher

**Alain Émile Louis Marie Poher** (1909 til 1996) civila servanto e politikistulo, esis provizora prezidanto di Francia ye 1969 ed ye 1974.
Pierre Pflimlin

**Pierre Eugène Jean Pflimlin** (1907 til 2000) advokato e politikistulo, esis chefministro di Francia de la 13ma di mayo til la 1ma di junio 1958.
Félix Gaillard

**Félix Gaillard**, depos **Félix Gaillard d'Aimé**, politikisto n. 1919 til 1970, esis chefministro di Francia de 1957 til 1958.
Tours

**Tours** esas urbo en Franca regiono Centro-Valo di Loire. Ol havis  habitanti en 2019. Lua tota surfaco esas 34,36 km².

Jacanta apud fluvio Loire inter Orléans e l'Oceano Atlantiko, ol fondesis da Romana imperiestro Augustus, qua nomizis ol *Caesarodunum*. Ol esis loko di tale nomizita batalio di Tours, eventinta en 732, kande Charles Martel vinkis Umayyadi veninta de Al-Andalus, e sucesis haltigar l'invado Mohamedana en Francia.

La quarteri di la historiala centro di Tours, konocata ensemble kom *Vieux-Tours*, esas granda atraktivo por turisti qui vizitas ol.

## Noti
Bourges

**Bourges** esas urbo en la regiono Centro-Valo di Loire, en Francia. Segun la demografiala kontado di 2019, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 68,74 km².
Chartres

**Chartres** esas urbo en Franca regiono Centro-Valo dil Loire. Segun statistiki dil yaro 2015 ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 16,85 km².

Dum la Palmosundio l'urbo recevas multa pilgrimanti.
Vichy

**Vichy** (Ocitaniana: *Vichèi*) esas urbo en la regiono Arvernia-Rodano-Alpi, Francia. Segun la demografiala kontado di 2015 ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 5.85 km².

Dum la Duesma mondomilito ol esis chef-urbo di Franca Stato, komandita dal marshalo Philippe Pétain, pro lua granda quanto di hoteli, la proximeso kun la zono okupita dal Germani e lor lua bona sistemo di telekomuniki. Tamen, pro lua kunlaborado kun la Nazisti, la frazo Francia di Vichy aquiris pejorativa signifiko.
Ocitaniana linguo

**Ocitaniana**  esas Latinida linguo parolata en Ocitania, precipue parto di la sudala Francia, nord-estala Hispania (la regiono Valo di Aran, la nura regiono ube Ocitaniana esas oficala linguo), Italia (la regiono Guardia Piemontese e la regiono *Vali Ocitani* en la nord-westo di la lando, sur la bordo kun Francia), ed en Monako.

## Historio
*[[Ocitania]]* esas la nomo di la historiala regiono ube Ocitaniana parolesas. Ol cirkumklozis la sudo di nuna Francia, parto di nor-estala Hispania (nordo di Katalunia) ed nord-westo di nuna Italia.

Existas richa literaturo de la Mez-epoko en Ocitaniana linguo, specale poezio. En ta epoko aparis la trubaduri en sudo di Francia, qua skribis poemi e kompozis kanti por deklamar li. Peire d'Alvernhe e Bernat de Ventadorn esis du ek la maxim anciena trubaduri de ta epoko. La precipua temo di lia poezio esas amo, specale di la nobeleso.

Pos 13ma yarcento la literaturo en Ocitaniana perdis inspireso e dekadeskis. La precipua temi divenis religiala.

## Dialekti

Ocitaniana havas sis dialekti:

* Arverniana
* Gaskoniana (inkluzas Aranana)
* Lemosina
* Lengadocana
* Provencala (inkluzas la dialekto di Nice o Niceana)
* Vivaroalpina

## Referi
Montluçon

**Montluçon** esas urbo en Franca regiono Arvernia-Rodano-Alpi. Segun statistiki dil yaro 2012 ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 20,67 km².

Ca fortifikita urbo jacas an la frontiero inter du anciena regioni, Arvernia e Berry. Ol anexesis dal Franca krono en 1531. Dum la 19ma yarcento l'urbo prosperis pro l'extraktado di bitumoza karbono en mineyi an lua vicineso.
Aurillac

**Aurillac** esas urbo en Franca regiono Arvernia-Rodano-Alpi. Segun la demografiala kontado di 2021, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 28,76 km². La nomo dil urbo en Okcitana esas Orlhac. Ol jacas 600 metri super la marala nivelo.

Komto d'Arvernia Guiral/Géraud kreis abadeyo en 894. Pose, l'urbo naskis cirkum ol.

La habitanti nomesas "li Gaudots", komence kun signifiko negativa, ma pose adoptita da lua habitanti.

## Referi
Dijon

**Dijon** esas urbo an la sudo di Francia e chef-urbo di la regiono Burgundia-Libera Komtio. Antee, ol esis chef-urbo dil dukio di Burgundia e pose dil administrala regiono Burgundia. Segun statistiki dil yaro 2015 ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 40,31 km².

Lua anciena centrala quartero deklaresis Mondala Patrimonio di la Homaro de pos 2015, dal UNESKO.
Mâcon

**Mâcon** esas urbo en Franca regiono Burgundia. Ol havis  habitanti en 2021. Lua tota surfaco esas 27,04 km².

## Referi
Auxerre

**Auxerre** esas urbo en Franca regiono Burgundia-Libera Komtio, e chef-urbo dil departmento Yonne. Segun oficala statistiki por yaro 2022, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 49.95 km².

Ol esas kulturala e turistala urbo an la centro di historiala regiono Burgundia. L'urbo havas 35 historiala monumenti enrejistrita quale "muzei di Francia". L'urbo ank esas komercala ed industriala centro. Lua precipua industrii esas nutrivala, produkturi ek ligno, e baterii. Regioni vicina ad ol esas famoza por la produktado di tale nomizita "Burgundiana vino".

En junio 2024 deskovresis enterigeyo del epoko Romana, kun plu kam 250 tombi di pueri e naskemortinti, sub la placo *Place du Maréchal Leclerc*.
Guarani-linguo

**Guarani** esas indijena linguo parolata en Sud-Amerikana landi, precipue Paraguay (preske 94% di Paraguayani parolas ol), Brazilia e Bolivia, ma anke en Arjentinia ed en Uruguay.

Ol esas skribita kun latina alfabeto.
Ekonomio di Porto-Riko

Porto-Riko, ne-enkorpigita teritorio di Usa, havis un ek la maxim dinamika ekonomii inter Karibiana stati til 2006. Tamen, dum la lasta 19 yari, lua kresko diminutabas. La diminuto koincidis kun la fino di fiskal avantaji por Usan entraprezi qui instalesis en la teritorio, e kun mondal augmento di preci di petrolo, qua esas la precipua fonto di elektro por l'insulo. Malgre to, Porto-Riko duras havar la duesma maxim granda ekonomio de la regiono, dop Dominikana Republiko.

Industrio, nome medikamenti, stofi, petrokemial ed elektronikala produkturi superiris l'agrokultivo kom precipua ekonomial agado e fonto di revenui dil teritorio. Anke servadi - nome financi, asekuro, komerco di imobli e turismo ank esas importanta ekonomial agadi. On kalkulas ke la teritorio recevis plu kam 3,6 milion turisti en 2008.

Kompare Usana stati, Porto-Riko esas plu povra kam Mississippi, la maxim povra ek l'Usana stati. Tamen, kompare Latin-Amerika, Porto-Riko havas la maxim alta TNP po persono de la regiono. Porto-Riko havas moderna substrukturo e granda sektoro publika. Ol regulesas da federala agenterii Usana. Pro la diminuto di employi en la teritorio, multa Portorikani ekmigris vers la kontinento. En 2011, chomeso atingis 16% de la laboro-povo. En 2024 ol esis atingis nur 5,5% de la laboro-povo.

## Referi
Ahmed Ouyahia

**Ahmed Ouyahia** (n. 2 di julio 1952) diplomacisto e politikistulo, esis chefministro di Aljeria tri foyi: 1995 til 1998, 2003 til 2006, e 2008 til 2012.
Laureano Gómez Castro

**Laureano Eleuterio Gómez Castro** (1889 til 1965) jurnalisto e injenioro esis prezidanto di Kolumbia de 1950 til 1951.
Axo Roma-Berlin-Tokio

**Axo Roma-Berlin-Tokio**, od **Axo** esas la landi opozita a la Federiti dum la duesma mondomilito. La tri precipua Axo povi, nacional-socialista Germania, fashista Italia ed Japonian imperio esis parto di militala federo pos la signato di tri-parta pakto en septembro 1940. Ad kulmino, ta povi kontrolis imperii e dominacis granda parto di Europa, est e sud-est Azia, nordal Afrika e Pacifiko, ma duesma mondomilito finis kun lua totala vinkeso. Kom la Federiti, membraro ad Axo esis fluida, e kelka nacioni eniris e pose ekiris ta pakto dum la milito.
Ciudad del Este

**Ciudad del Este** esas la duesma maxim populoza urbo di Paraguay, e chef-urbo dil *departamento* (subdividuro di Paraguay) Alto Paraná. Ol jacas an la frontiero kun Brazilia, apud la fluvio Paraná. Segun statistiki dil yaro 2019 ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 104 km². Ol distas 327 km de Asuncion per la choseo *Ruta 7*. Proxim ol jacas l'aquobarilo Itaipu, qua furnisas elektro a Brazilia e Paraguay.

Fondita en 1957, komence ol recevis la nomo **Puerto Flor de Lis** ("Portuo Lili-floro"). Pos, til 1989 ol recevis la nomo **Puerto Stroessner** "homaje" a Paraguayana diktatoro Alfredo Stroessner. Kun la falo di lua diktatoreso, ol recevis la nuna nomo, **Ciudad del Este** ("Urbo del Esto'').

Ol esas importanta komercala urbo, nome por elektronikal equipuri.