open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ido en Hispania

La internaciona linguo Ido naskis dum la yaro 1907 en Paris, Francia. Ol divenis parolata en multa landi en la mondo, inter li, Hispania.

## Historio
Pedro Marcilla Ferrús ed Alberto Galant esis unu de l'unesma pioniri di Ido en Hispania. Ambi publisis l'unesma revuo en Ido en Hispania, nomizita *[[Laboro (revuo)|Laboro]]*.

En 1927 fondesis la Hispan Ido-Societo.

Pedro Marcilla e Manuel Escudero publisis la vortaro Ido-Hispana ye 1931. En 1933 fondesis la Iberiana Ido-Federuro, qua divenis la Hispana Federuro dil Amiki dil Linguo Internacional.

Post la civitanala milito, la propagado e docado de Ido esis interdiktata. Pedro Marcilla preparis hispan-Ido vortaro e kompedio di gramatiko, ma li perdesis en la imprimerio dum la milito.

Ye 1951, Pedro Marcilla rikonstitucis la Hispan Ido-Federuro.

La Ido Societo Hispana (ISH) fondesis ye 2004 di qua skopo esas propagar ed konocigar la internaciona linguo Ido en Hispania ed atingar olua maxima difuzo en la tota mondo, kun specala atenco a la Hispano-parolanta Amerika. 

Ye 2024 okazione dil Ido-konfero, kelka hispan idisti decidis ri-establisar ja legale l'asociuro Hispan Ido-Societo.

## Konferi
Ula Ido-konferi enventis en Hispania:
* L'Ido-konfero 2016 eventis inter 18ma e 21ma di agosto 2016 en Valencia, Hispania.
* La Ido-konfero 2024 eventas inter li 22ma e 25ma di agosto 2024 en Madrid.

## Idisti
* Andrés Bravo del Barrio
* Pedro Marcilla Ferrús
* Alberto Galant
* Joaquín Ferreres
* Elena Just Castillo o Palmira Luz
* José Sánchez Rosa
* Javier Casares Bescansa
* Pablo de Ballester Convallier
* Ricardo Mallén Insertis
* Robert Castelló
* José García
* Antonio Padilla
* Adrian Pastrana
* Fernando Tejón
* Antonio Martinez
* José Maria Rodriguez
* Alfonso Borrego Cuesta
* Partaka
* Pilar Gómez Movellan

## Bibliografio
La maxim parto de la informo de ic artiklo prenesis ek Ad-Avane! Nº30

## Referi


## Extera ligili
* Anciena retopagino di l'Ido Societo Hispana
* Aktuala interreto-pagino dil Ido Societo Hispana
Akademio di Ido

**Akademio di Ido** esis l'akademio dil linguo Ido.

## Membri (1938)
* Hon. prezidero Prof. A. Kock (Suedia)  
* prezidero Adyunto Sigurd Quarfood (Suedia)  
* viceprezidero G. H. Richardson (Anglia)  
* sekretario, kasero Hans Cornioley (Suisia) 

Cetera membri 
* E. Bogard (Francia)  
* L. Horovitz (Hungaria)  
* Patro Kauling (Brazilia)  
* Dro Jean Laurent (Francia)  
* Th. Lesch (Finlando)  
* Pedro Marcilla (Hispania)  
* Patro Nakhla (Siria)  
* Dro M. A. O’Regan (Irlando)  
* Dro H. Palmer (Anglia)  
* Lektoro Janis Roze (Latvia)  
* Prof. Dr. A. Stör (C. S. R.)  
* L. Weber (Polonia)
Yevgeni Pavlovich Leonov

**Yevgeni Pavlovich Leonov** (n. ye la 2ma di septembro 1926 – m. ye la 29ma di januaro 1994) esis Rusa cinem- e teatr-aktoro.
Yuri Vladimirovich Nikulin

**Yuri Vladimirovich Nikulin** (n. ye la 18ma di decembro 1921 – m. ye la 21ma di agosto 1997) esis Rusa cinem- e teatr-aktoro.
Andrei Alexandrovich Mironov

**Andrei Alexandrovich Mironov** (n. ye la 7ma di marto 1941 – m. ye la 16ma di agosto 1987) esis Rusa cinem- e teatr-aktoro.
Anatoli Dmitriyevich Papanov

**Anatoli Dmitriyevich Papanov** (n. ye la 31ma di oktobro 1922 – m. ye la 5ma di agosto 1987) esis Rusa cinem- e teatr-aktoro.
Arto Povra

**Arto Povra**, del Italiana *Arte Povera*, esas tendenco en arto, tale nomizita dal Italiana kritikisto pri arto Germano Celant. Esas ilta qua anke skriptis la principi di ca tendenco en "Arte Povera" en 1969 ed esis olua maxim importanta promocero.

Verki di Arto Povra esas precipue tridimensiona skulturi de la maxim simpla materiali, ofte de la naturo. Fango, rameti, shifoni, peci de texuro, papero, felto e cemento konstitucas artaji qui devas fuzar kulturo e naturo.

Arto Povra esas la kontrasto di Minimismo.
Abstrakt expresionismo

**Abstrakt expresionismo** (en l'Angla: *abstract expressionism*) esis Usana tendenco en pikt-arto depos 1940. Ol developesis en New York. Verki di abstrakt expresionismo karakterizesas da granda teli sur qua farbo forte e rapide aplikesis per granda pinseli o per jetar o gutifar direte sur la telo. Esas l'expresiva maniero piktar qua atraktis l'atenco.

Ne omna verki esis pure abstrakta, ma la spontana metodo liberigis la kreiveso di subkoncio dil artisto.
Arto Neformala

**Arto Neformal** (de la Franca: *Art Informel*) esas fakte arto senforma, tendenco de la 20ma yarcento qua dominacis la mondo di arto dum la yari 1945 - 1960. 

La nomo venas de Franca esayisto Michel Tapié qua en 1950, dum sua expozo "Véhémences confrontées" deskriptis ca sorto di pikt-arto kom arto neformala (arto senforma), stilo qua emfazas l'ago piktar e nur dum la procedo di qua existas - spontane o nespontane, lektebla simboli.

L'artisti di ca tendenco serchis nova maniero por krear arto sen rikonocebla formi. Li aspiris a trovar nova geometrial e figurala formi e deskovrar nova linguo artistal.

La verki di Arto Neformala karakterizesas da dika strati de farbo ed interkonkordo de apliko-metodo per libera pinselago.

         
27. Mai 1954 by Karl Otto Götz.jpg|Karl Otto Götz / K.O. Götz (1954)
France Rotar - Skulptur Leben.jpg|France Rotar
Jiménez-Balaguer_Détail_1-_2013.JPG|Laurent Jiménez-Balaguer
Jardin d'émail Dubuffet.jpg|Jean Dubuffet, *Jardin d’émail* 
Umberto MIlani scultura.jpg|Umberto Milani
Alberto Burri Cretto.jpg|Alberto Burri, Cretto
La Blua Kavalkero

**La Blua Kavalkero** (en la Germana: *Der Blaue Reiter*) esis grupo de *expresionisti* en Germania, fondit en 1911 en München. Ol nomesas segun pikturo da Vasili Kandinski. Malgre manko di vera grupo tamen existis deskripto di programo.

La verki inklinas a mistiko e spiritaleso.
Traktato pri Nedifuzo di Nukleal Armi

**Traktato pri Nedifuzo di Nukleal Armi** (TNNA) esas traktato signatebla depos l'1ma di julio 1968 en qua signatesis da 191 stati (2018), inter qui reprezentanti di Vatikan-urbo e Palestina, anke Taiwan konsideras su ligat a la traktato. Ol vizas la limitizo di nukleal armi.

La traktato, rezulto di negocii en l'Unionita Nacioni, venis en vigoro la 5ma di marto 1970.  Stati sen nukleal armi renuncas nukleal armi e submisas su a kontrolo dal IAA.

Lor kompozo di la traktato, esis kin stati kun nukleal armi: Usa, Soviet-Uniono, Unionita Rejio, Popul-republiko Chinia e Francia (omna permananta membri di la Sekureso-konsilistaro dil UN)

En la traktato registragesis:

* la posedo di nukleal armi limitizesas a ca kin landi e ke li ne transferos la necesa savo ad altra landi.
* Li ne uzos nukleal armi tam longe kam li ipsa ne esas atakata per nukleal armi. Intertempe tam Usa kam UR indikis uzor nukleal armi se li atakesos per biologial o kemial armi.
* La traktato decidas ke landi qui posedas o disponas pri nukleal armi reduktas lia stoki.

Quar UN-membri nulafoye signatis la traktato: India, Pakistan ed Israel, same kam Sud-Sudan qua nedependis en 2011. Nord-Korea anuncis l'10ma di januaro 2003 retraktar su de la traktato.
Frontiero di Odro-Niso

La **frontiero di Odro-Niso** (en la Germana: *Oder-Neiße-grenze*, en la Polona: *Granica na Odrze i Nisie*) esas frontiera rivero inter Est-Germania e Polonia depos la Konfero di Potsdam (1945). Dum la konfero decidesis ke la germana teritorio este del Odro provizore juntesis a Polonia (ultre parto di est-Prusia qua divenis Rusa). Pos la riuniono en novembro 1990 la ja existanta frontiero inter Germania e Polonia konfirmesis per traktato.
Kunlaboro por Developo

**Kunlaboro por developo** esas la kunlaboro inter landi por helpar developar l'ekonomio di povra landi. En 1968 decidesis dum Konfero di Unionita Nacioni pri Komerco e Developo ke developita landi spensez 0,7% de la TNP a kunlaboro por developo. Tamen, en 1995 la financala helpo da la richa landi esis nur 0,27%.

Kunlaboro por developo esas aktiva ye diversa tereni, tale quale edukeso, saneso, ekonomiala developo, agrokultivado ed infra-strukturo. Ultre konkreta temi kunlaboro vizas aferi quale la plufortigo di kapaceso e plugrandigo di partopreno da grupi neglektita.

De origino on parolis pri 'helpo pri developo', ma dum la yari sepadek di la 20ma yarcento la termino 'kunlaboro por developo' uzesas. Tale expresesas ke helpanta landi e helpata landi ed organizuri esas konsiderata sam-valoranta parteneri.
Interkonsenti di Oslo

L**'Interkonsenti di Oslo** esis du interkonsenti inter Israel e l'OLP en 1993, en Oslo, kun skopo esar inicio a solvar l'Israelan-Palestinana konflikto per fondo di Palestinana su-guverno sub Palestinan Autoritato en Cisjordania e la Gaza-strio.
Israelan-Palestinana konflikto

**Israelan-Palestinana konflikto** esas la lukto pri la suvereneso di historiala Palestina depos l'acenso di la cionismo ye la komenco di la duadekesma yarcento. Depos la fondo di la stato Israel en ca regiono, la lukto developis a konflikto inter Israel e la Palestinani. Ol esas parto dil Arab-Israelana konflikto. 

L'Israelan-Palestinana konflikto chanjis a milito di Israel kontre Hamas pos l'atako di Hamas la 7ma di oktobro 2023.
Pentagono (edifico)

La **Pentagono** (en l'Angla: *the Pentagon*) esas kinpint edifico en Arlington, Virginia. Ol servas kom edifico por la ministerio di Defenso di Usa e chef-kontori dil aer-armeo, mar-armeo ed armeo.

L'edifico konstruktesis dum la Duesma Milito Mondal ed apertesis la 15ma di januaro 1943.

La 11ma di septembro 2001 - exakte 60 yari pos la komenco di la konstrukto, aviono di American Airlines (aviaco 77) - boris su aden un del extera fasadi di la Pentagono. Ol esis teror-atento qua efektigis la krulo di parto dil edifico. 184 personi mortis. L'aviono kolizionis kontre jus rinovigit e plufortigita parto dil edifico, qua preventis plu alta nombro de mortinti.
Atakama

**Atakama** esas dezerto en Sud-Amerika, kovranta regiono longa de 1600 kilometri weste de Andi. Sua tota surfaco amontas a  km², en la nordo di Chili e la sudo di Peru, inter latitudi 18°24′S e 29°55′S.

Atakama esas la maxim sika dezerto de la mondo, pro influo de la kolda marala fluo di Humboldt, veninta desude, e de tale nomizita anticiklono di Pacifiko. Lua maxim sika porciono jacas sude de la fluvio Loa.
KOBRA

**KOBRA** (o **KoBra** - Kobenhavn/Bruxel/Amsterdam. En la Franca: *Cobra: Copenhague-Bruxelles-Amsterdam*, l'urbi di la fondinta membri di la movemento. Li uzis la Franca kom komuna linguo) esis internaciona grupo de piktisti en Europa inter 1848-1951. La movemento fondesis l'8ma di novembro 1948 en kafeerio *Notre Dame* en Paris. La piktisti di KOBRA vizis ne-impedat expreso di lo nekoncianta, aplikis dika strati de farbo sur la telo ed uzis remarkebla kolori por donar forteso e vivaceso a lia verki.

Anke uzesis kapricoza folkloro di nordal Europa, same kam mistika simboli.

Nombro de la piktanta membri obtenis granda internaciona konoceso: la Belgiano Pierre Alechinsky, la Daniani Asger Jorn e Carl-Henning Pedersen, la Suediano Uno Vallman e la Nederlandani Karel Appel, Constant e Corneille.
Kongreso di Pan-afrikanisti di Azania

La **Kongreso di Pan-afrikanisti di Azania** (**KPA**) esis politikal organizuro fondit en 1959 da Robert Sobukwe. L'organizuro di nigra Sudafrikani aspiris l'aboliso di Aparteso. KPA esis plu radikala kam ANK, qua konsideresis tro indulgema da Robert Sobukwe e samideani. Tam la KPA kam ANK interdiktesis, tamen KPA (ed ANK) partoprenis en 1994 l'unesma general elekti en Sudafrika. La radikala KPA nur ganis 2% de la voti.

KPA preferis la Greka nomo *Azania* por sudal Afrika.
Brücke (arto)

L'art-grupo **Brücke** (Ponto) esis grupo de artisti Germana de expresionismo, e fondesis en 1905 en Dresden. La nomo prenesis (tre probable) de libro da Nietzsche (*Tale parolis Zoroastra*) qua vizis per to la transiro de ancien a nova (pasinto a futuro).

La ne-fixa grupo parte esis influita da la Fauvismo, e havis forta prefero por vivaca kolori, simpligita naturala formi ed expresiv uzo di linei. En 1910 la grupo translojis a Berlin ed en 1913 desligesis.
Konceptal arto

**Konceptal arto** o **koncept-arto** esas arto di qua la koncepto, l'ideo, esas plu importanta kam l'estetikal o  material-teknikala konsideri. Dum la yari sisadek di la 20ma yarcento, konceptal arto divenis tre populara. Konceptal arto havas tre diversa formi e povas esar komunikata per diversa manieri (fotografuri, cinematografuri, exekut-arti, texti, diagrami, mapi, edc.) e povas esar prizentata diversa-terene, exemple muzeo, peizajo, teatro, strado, skolo, (art-)galerio, e tale pluse.

Idei di konceptal arto venas de filozofio, politiko, aktivismo, socio edc.
Grupo Camden Town

La **Grupo Camden Town** o **Camden Town Grupo** (pron. 'Kemden Taun') esis grupo de Britaniana pos-impresionisti aktiv inter 1911 e 1913. L'artisti omna frequentis la pikteyo di Walter Sickert en Camden Town, quartero en London.

Li inspiresis dal urbala vivo laboristal ed influesis da Vincent van Gogh e Paul Gauguin.

Pos 1913 la grupo fuzis kun altra grupi qui divenis la London-grupo.
Kolorfeldo-pikto

**Kolorfeldo-pikto** o simple **Kolorfeldo** esas tendenco en pikt-arto en Usa, variajo di abstrakt expresionismo. Importas l'uzo di koloro, granda monokroma feldi por emfazar la fenomeno 'koloro', plu kam la granda gesto di pikto, tale preparante la voyo por pos-piktala abstrakteso e minimismo.
Patrick Dewaere

**Patrick Dewaere** (26 di januario 1947 – 16 di julio 1982) esis Franca cinem-aktoro. Ilua kariero duris plu kam 21 yari, til ilua su-ocido en Paris, en 1982.
Peronismo

**Peronismo** esas la ne-ofical ideologio quale formigesis dal Arjentiniana prezidinto Juan Perón en la periodi 1946-1955 e 1973-1974. Ilua guvernerio suportesis dal armeo, da la sindikati fondita da lu e kombino de sociala politiko e propagando.

L'influo di Evita Perón, la duesma spozino, ye la peronismo certe esis tre importanta, precipue koncernante l'emancipo di mulieri e sociala yusteso, same kam la fanatik antikapitalismo ed antikomunismo, quan el partigis kun elua spozulo.
Pilastri dil Europan Uniono

Ante ke la Kontrato di Lisboa venis en vigoro, la politikala tereni dil Europan Uniono esis dividita, segun la Traktato di Maastricht, en tri tereni, nomizite pilastri. La tri pilastri esis: 
# Komuna Merkato e l'Ekonomial e Monetal Uniono (EMU)
# Politiko Exterlandal e Sekureso Komuna
# Judicio ed Intern Aferi
.
Populismo

**Populismo** esas politikala tendenco qua emfazas la fort e direta ligo inter duktisto e la grand amaso di populo. En praktiko esas misdukto da la duktisto. Propagando esas uzata por donar a la populo l'impreso implikesar.

Lo esas maniero komunikar e politikagar en qua esas central opozeso inter la supozita populo e la supozit elito ed en qua la populisto selektas la latero di la populo. Nun, ca vorto uzesas por klasifikar diversa politikala fenomeni, desfacila por klasifikar. En Latin-Amerika, politikisti kun karismo qui proximigis su di la proletariaro propozanta reformi en kapitalista sistemo ordinare qualifikesas kom "populisti de sinistra". Altralatere, politikisti dextrana qui blamas stranjera enmigranti por sociala problemi di ula lando, e dicas ke la "solvo di la problemi" di ca lando esus "ekpulsar enmigranti" anke klasifikesas kom populisti.

La vorto aquiris signifiko pejorativa, donita da studiisti di sociala cienci, nam diskursi dicita "populista" ofte judikesas kom simpligo di la vera problemi e, fakte demagogio.
Pre-elekto

**Pre-elekto** ma plu ofte plurale: **pre-elekti** (Angle: *primary* e plur. *primaries*) esas intencita por selektar la prezidantala kandidato o - kandidati elektebla, tale ke li povas partoprenar elekto. L'elektanti havas la chanco votar lia preferata prezidantala kandidato.

Lo eventas en la printempo di yaro en qua esas prezidantal elekti, ye nivelo di la stati (provinci) por la nacionala konvencioni di amba Usana politikala partisi. La sistemo aranjesis en singla stato e por singla partiso. Kelka stati ne havas pre-elekti.
Protektismo

**Protektismo** esas intervenal ekonomiala politiko da stato o grupo de stati por protektar interna produkturi kontre - ed avantajizar pro konkurenco da exterlandala produkturi.
Pro ke protektismo limitizas mondala komerco, GITKo esforcar desimpedar tam multe kam posible l'impedi.
Konsilantaro di Europa

La **Konsilantaro di Europa** (**KdE**) esas organizuro  fondita la 5ma di mayo 1949 skope plugrandigar la kunlaboro inter 21 Europana membrostati, precipue ye tereno kultural e yurala. Ol havas sideyo en Strasbourg.

Hodie 46 Europana landi esas membro e 6 ne-Europana esas reprezentata che la KdE e pluse Vatikan-urbo.
Helenismo

**Helenismo** (en l'ancien-Greka: Ἑλληνισμός, en la Latina: *hellenismos*) esas la difuzo di la greka kulturo. Koncernas la grek-orientala kulturo qua florifis pos la konquesto- e koloniigo-voyaji da Alexandros la Granda.

La mondo di helenismo kovris la Makedonian Imperio, la precipua teritorio di Grekia, e l'olima Persian Imperio de Egiptia til la nord-esto di India e la rejii di la Greka sucedinti di Alexandro la Granda - la (Seleukian Imperio en Avan-Azia, Grekia dil Antigonidi e Ptolemayan Egiptia), en qui komencis grandaskala komerco.
Avan-Azia

**Avan-Azia** esas larja peninsulo che westala frontiero di Azia cirkondata per: sude Nigra maro, nord-weste maro di Marmara,  weste Egea maro e sude Mediteraneo.
Organizuro por Afrikan Uneso

L**'organizuro por Afrikan Uneso** (**OAU**) esis interguvernerial organizuro fondita la 25ma di mayo 1963 por promocar l'Afrikan uneso e solidareso, koordino di politiko, luktar koloniigo e defensar ensemble la nedependanteso di membro-stati. Ol naskis de ja plu-longe existanta pan-afrikanismo.

La chefa kontoro di OAU esis en Adis Abeba, (Etiopia) pro invito dal olim imperiestro Haile Selasi l'1ma. La charto dil organizuro esis signatita da 23 nedependant Afrikana stati. Ye l'instanto di desligo OAU havis 53 de 54 Afrikana landi. Maroko livis OAU ye la 12ma di novembro 1984, kom reakto ye l'admiso di Sahrawi Arabiana Demokrata Republiko (SADR). Same kam Maroko SADR revendikas westala Sahara.

OAU desligesis la 9ma di julio 2002 e sucedesis dal Uniono Afrikana.
Organizuro por Liberigo di Palestina

**L'Organizuro por Liberigo di Palestina** (**OLP**) (Angle: *Palestine Liberation Organization*; Arabe: منظمة التحرير الفلسطينية; *Munazamat al-Tahrir al-Filastiniya*) fondesis - la 28ma di mayo 1964 ye inicio dil Egiptiana prezidinto Gamal Abd-el Naser por donar voco a la Palestinani en la panarabiana movemento - kom organizuro qua reprezentis diversa Palestinana grupi di rezisto. De 1969 til 2004 Yaser Arafat prezidis OLP. La charto mencionas l' 'obligo' "purigar Palestina de zionistal asisto". Praktike to facesis per terorataki. En 1988 OLP agnoskis Israel ed expresis pronteso por negiocar. Hodie OLP esas la maxim importanta diskuto-partenero dil Israelana guvernerio en general aspiro a definitiv aranjo por reciproka relato.
Srebrenica

**Srebrenica** (Serbe: Сребреница - unesma silabo emfazesas) esas urbo e komono en Bosnia e Herzegovina, e trovesas en la regiono Vlasenica. Segun statistiki dil yaro 2013, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 2,62 km².

L'urbo jacas an la valo di la rivero Guber, en qua ol extensas su en longeso, ma ne acensas la kolini. Pro ta longeso l'urbo existas precipue de du longa chefa stradi.

La nomo Srebrenica signifikas en la Serbo-Kroata 'arjenta loko'. Simila nomo donesis da la Romani, qui deskovris arjento en la valo Guber e fondis la kolonieto Argentario (Arjent-urbo). Ultre arjento anke altra kruda materiali e minerali trovesis, quale erco e zinko.

## Masakro di Srebrenica
Srebrenica esis exklamita 'sekura inkluzajo' dum la milito di Bosnia, e protektesis da la Nederlandana bataliono qua esis parto di la pac-armeo di UN. Pos Bosnian-Serbian atako sub generalo Mladic en julio 1995, Nederlandana bataliono devis retraktar su, pos qua la trupi di Mladic deportis ed ocidis plu kam 8000 islamanuli.
Kupo di Polonia (virala futbalo)

**Kupo di Polonia** pri virala futbalo es nomita populare *Kupo di mil esquadi*. La kupo organizesas da Poloniana Asociuro pri Futbalo, e apartenas en lo esquadi klubala profesionala e amatorala. Vinkero dil kupo havas yuro por batalo pri ludo en Ligo di Europana Konfero di UEFA e pri Superkupo di Polonia.

La Kupo kreesis ye la 16ma di septembro 1925 en Kraków.

## Vinkeri dil Kupo

En 1951 championo di Polonia divenis ganisto di Kupo di Polonia Unia Chorzów.
Smolyan

**Smolyan** esas la chef-urbo di la provinco Smolyan en Bulgaria. Segun statistiki de 2022, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 134,59 km².
Superkupo di Polonia (futbalo)

**Superkupo di Polonia** pri virala futbalo es trofeo por vinkero di konkurso inter championo di Polonia (fakte – di Ekstraklasa) e ganistero di Kupo di Polonia. Lo organizesas da Poloniana Asociuro pri Futbalo o Ekstraklasa, e en yari 2006-2009 nomesis *Kupo di Ekstraklasa*.

La Kupo kreesis en la 1980 (fakte – 1983).

## Vinkeri dil Kupo
Górnik Zabrze

**Górnik Zabrze** esas futbalala klubo de Polonia. Segun datumi de aprilo 2023 lo ludis en maxim alta Poloniana ligo Ekstraklasa.

## Sucesi dil klubo
### [[Ekstraklasa (futbalo)|Championeso di Polonia]]
* **1**ma plaso: 1957, 1959, 1961, 1963, 1964, 1965, 1966, 1967, 1971, 1972, 1985, 1986, 1987, 1988
* **2**ma plaso: 1962, 1969, 1974, 1991
* **3**ma plaso: 1958, 1960, 1968, 1970, 1977, 1989, 1994
### [[Kupo di Poloniana ligo futbalala]]
* **Vinkero**: 1978
### [[Kupo di Polonia (virala futbalo)|Kupo di Polonia]]
* **Vinkero**: 1965, 1968, 1969, 1970, 1971, 1972
* **Finalero**: 1956, 1957, 1962, 1966, 1986, 1992, 2001

### [[Superkupo di Polonia (futbalo)|Superkupo di Polonia]]
* **Vinkero**: 1988
* **Finalero**: 1987
### [[UEFA-Ligo di Championi]]
* **Quarimfinalero**: 1968
### [[UEFA-Kupo di Vinkeri di Kupi]]
* **Finalero**: 1970
* **Quarimfinalero**: 1971

## Referi
Kupo di Poloniana ligo futbalala

**Kupo di Poloniana ligo futbalala** pri virala futbalo es neregularala konkursi organizita da Poloniana Asociuro pri Futbalo (1952, 1977-1978, 1999-2002) e Ekstraklasa (2006-2009) por esquadi (generale) de maxim alta ligo en Polonia.

La Kupo kreesis ye 1952.

## Vinkeri dil Kupo
Wisła Kraków (futbalo)

**Wisła Kraków** esas futbalala klubo de Polonia. Segun datumi de aprilo 2023 lo ludis en 2ma nivelo-ligo Poloniana.

## Sucesi dil klubo
### [[Ekstraklasa (futbalo)|Championeso di Polonia]]
* **1**ma plaso: 1927, 1928, 1949, 1950, 1978, 1999, 2001, 2003, 2004, 2005, 2008, 2009, 2011 e championeso di ligo en 1951 (tamen championo di Polonia divenis vinkero di Kupo di Polonia)
* **2**ma plaso: 1923, 1930, 1931, 1936, 1947, 1948, 1951, 1966, 1981, 2000, 2002, 2006, 2010
* **3**ma plaso: 1925, 1929, 1933, 1934, 1938, 1953, 1976, 1991, 1998
### [[Kupo di Poloniana ligo futbalala]]
* **Vinkero**: 2001
* **Finalero**: 2022
* **3**ma plaso: 1952
### [[Kupo di Polonia (virala futbalo)|Kupo di Polonia]]
* **Vinkero**: 1926, 1967, 2002, 2003
* **Finalero**: 1951, 1954, 1979, 1984, 2000, 2008
### [[Superkupo di Polonia (futbalo)|Superkupo di Polonia]]
* **Vinkero**: 2001
* **Finalero**: 1999, 2004, 2008, 2009
### [[UEFA-Ligo di Championi]]
* **Quarimfinalero**: 1979
### [[Europana Ligo di UEFA]]
* **Okimfinalero**: 2003
### [[UEFA-Kupo di Vinkeri di Kupi]]
* **Okimfinalero**: 1968, 1985

## Referi
UEFA-Kupo Intertoto

**UEFA-Kupo Intertoto** pri virala futbalo esis somerala konkurso organizita da UEFA por klubi di Europa, qua ne ganis bazala kupi di UEFA – UEFA-Ligo di Championi e Europana Ligo di UEFA.

La Kupo kreesis ye 1961.

## Vinkeri dil Kupo
Til 1967 vinkero esis un esquado, inter 1995 e 2005 – 2 esquadi, e pose – 11 esquadi juntinta a Europana Ligo di UEFA.
Ruch Chorzów

**Ruch Chorzów** (olim *Ruch Hajduki Wielkie* e *Unia Chorzów*)  esas futbalala klubo de Polonia. Segun datumi de aprilo 2023 lo ludis en 2ma nivelo-ligo Poloniana (*I liga*).

## Sucesi dil klubo
### [[Ekstraklasa (futbalo)|Championeso di Polonia]]
* **1**ma plaso: 1933, 1934, 1935, 1936, 1938, 1951 (championo ne kom vinkero di la ligo, ma kom vinkero di Kupo di Polonia), 1952, 1953, 1960, 1967/1968, 1973/1974, 1974/1975, 1978/1979, 1988/1989
* **2**ma plaso: 1950, 1956, 1962/1963, 1969/1970, 1972/1973, 2011/2012
* **3**ma plaso: 1937, 1948, 1954, 1955, 1966/1967, 1982/1983, 1999/2000, 2009/2010, 2013/2014
### [[Kupo di Polonia (virala futbalo)|Kupo di Polonia]]
* **Vinkero**: 1950/1951, 1973/1974, 1995/1996
* **Finalero**: 1962/1963, 1967/1968, 1969/1970, 1992/1993, 2008/2009, 2011/2012
### [[Superkupo di Polonia (futbalo)|Superkupo di Polonia]]
* **Finalero**: 1989, 1996
### [[UEFA-Ligo di Championi]]
* **Quarimfinalero**: 1974/1975
### [[Europana Ligo di UEFA]]
* **Quarimfinalero**: 1973/1974
### [[UEFA-Kupo di Vinkeri di Kupi]]
* **Okimfinalero**: 1968, 1985
### [[UEFA-Kupo Intertoto]]
* **Finalero**: 1998
* **1**ma plaso en sua grupo: 1967

## Referi
Ratifiko

Ratifikar (yurocienco) Konfirmar per akto specala (akti emanita de privati o de autoritato ek judicio rango inferiora; od akti signatita plenipotenciere, ye
la nomo di lando, ma qui, por divenar valida por exekuteso, esas aprobenda da parlamento)

**Ratifiko** esas oficala konfirmo de kontrato ye nomo di stato da nacionala legifanto od altra autoritata persono od organo. Pos ratifiko kontrato havas yurala valideso.

## Referenci
Realistala politiko

**Realistala politiko** o pragmatala politiko, esas la politiko di realismo, to quo vere esas posibla. Ideologio, politikala konsideri od etiko esez evitata. Pro to realistala politiko anke videsas kom makiavelismo.

La termino venas de la Germana *Realpolitik* ed uzesis unesmafoye da Ludwig von Rochau en sua libro *Grundsätze der Realpolitik* (1853).
Makiavelismo

**Makiavelismo** esas politikala teorio qua dicas ke omno permisesas por obtenar o mantenar potenteso, nedependante yuro o moralo. La nomo referas al Italiana politikisto e filozofo Niccolò Machiavelli, qua en sua skripturi, precipue *la Princo*, deskriptas tala politikago.
Fronto di Sandinisti por Nacionala Liberigo

La **Fronto di Sandinisti por Nacionala Liberigo** (FSNL) o simple **Sandinisti**, esis sinistra-nacionalistala movemento gerilera qua prenis povo en 1979 en Nikaragua. La Sandinisti nomizis su segun Augusto César Sandino, revolucionero qua luktis dum la yari 1920-20 kontre l'okupo di Nikaragua da Usa.

FSNL guvernis Nikaragua de 1979 til 1990, periodo pos qua li esis l'opozanti en plur-partisala demokrata sistemo. Pos 1981 Usa suportis la rezisto da talanomizata Kontri kontre rejimo di Sandinisti divenante pluse e pluse diktatoral e komunistala.

Depos 2006 la Sandinisti itere guvernas.
Ajorno-letro

En yuro-cienco **ajorno-letro** (od **ajorno-granto**) esas la yurala moyeno per qua kreditanti impedesas dum certena fristo, por pagigar krediti, postulas la kapitalo  di la debitanto. To esas aplikebla a naturala personi, yurala personi, ma anke landi.

Tal ajorno-letro povas esar decidata bilaterale, ma anke un-laterale.

La termino anke uzesas por ajorno di certen aktivaji, precipue l'expanso di existanta stoki de nukleal armi, o l'ajorno di lego, exemple l'exekuto di morto-puniso.
Cissy van Marxveldt

**Cissy van Marxveldt**, pseudonimo di **Setske de Haan** (Oranjewoud, la 24ma di novembro 1889 – Bussum, la 31ma di oktobro 1948), esis Nederlandana skriptisto. El divenis famoza sub elua pseudonimo, per elua pre-militala libri por adolecantini, qui situesis en 'plu bona cirkli'. Elua maxim famoza libri esas pri *Joop ter Heul*. El esis amikino dil anke skriptistino Emmy Belinfante-Belinfante.
Populo Karib

Le **Karib**, **Kali'na** o **Kalina** esas aborijena populo qua habitas litorala regioni di Sud-Amerika e posible havas relati kun Karibiana Karib ("Kalinago"). La lingui di amba populi havas similesi.

Le Karib dil kontinento habitas la litori di Venezuela, Guyana, Surinam, Franca Guyana e Brazilia. Li videsis unesmafoye da Cristoforo Colombo. Un ek la posibla signifiki di ca vorto esas "brava militero". L'unesma koloniigiti Hispana uzis la termini *Arawak* e *Karib* por distingar grupi amikala a li (*Arawak*) e hostila a li (*Karib*).

Le Karib ne havis skribita kulturo ante l'arivo di Europani, do lia tradicioni transmisesis parole. Dum longa tempo, studiisti Europana ne distingis la diversa tribui Karibiana. Pos ke l'exploro-epoko cesis en la regiono, l'intereso pri ca tribui diminutis, ed erste dum la fino dil 20ma yarcento, kelka Franca historiisti komencis studiar li, e le Kali'na decidis naracar lia historii. Nun on kalkulas existar plu kam 30 mil Karib en Venezuela, 3 mil en Surinam, 3,1 mil en Guyana, 3 mil en Franca Guyana, e 1817 en Brazilia.
Carlos Saura

**Carlos Saura Atarés** (n. ye la 4ma di januaro 1932 til la 10ma di februaro 2023) esis Hispana filmifisto, fotografisto e skriptisto. Il obtenis internaciona suceso per la cinematografuro *La prima Angélica*, de 1973, qua recevis specala premio dum la Film-festo di Cannes. Altra notora cinematografuri esis *Cría cuervos* (1975), *Mamá cumple cien años* (1979), e *Carmen* (1983), qua premiizesis, inter altri, per BAFTA-premio e kom "maxim populara filmo" dil cinemo-festivalo di Montréal, Kanada.
Ezekiel Alebua

**Ezekiel Alebua**, politikisto n. en junio 1947 til la 7ma di agosto 2022 esis chefministro dil Insuli Salomon de 1986 til 1989. Malgre lua sucesoza partopreno en la kreo dil interguvernala grupo *Melanesian Spearhead Group* kun skopo promocar ekonomiala koopero inter membra nacioni, ilu divenis maxim konocata pro sua desbona agado dum l'etniala konflikti eventinta che insulo Guadalcanal, dum la yari 1990a.
Jacob Israël de Haan

**Jacob Israël de Haan** (en la Yidisha: יעקב ישראל דעהאן, en la Hebrea: יעקב ישראל דיהאן od יעקב ישראל דה האן; n. Smilde, la 31ma di decembro 1881 — m. Ierusalem, la 30ma di junio 1924) esis Nederlandana skriptisto, poeto, publikisto, yuro-ciencisto ed (anti)cionisto. En 1919 il migris a Palestina. Ibe il ocidesis la 30ma di junio 1924 da Avraham Tehomi, per teroratento da la Juda mi-armeal organizuro Hagana.

Il esis la fratulo di skriptisto Carry van Bruggen (Carolina Lea de Haan) qua naskis en la sama yaro. To pensigis ofte ke li esis jemelo, ma Carry naskis l'1ma di januaro 1881.

Ilua maxim konocata verko esas *Pijpelijntjes* (1904, 'lineeti de la Pijp'), novelo pri homeosexuala relato en l'Amsterdamana quartero *[[De Pijp]]*. La libro produktis tumulto e skandalo. De Haan, lore redaktisto di la pagino por infanti di socialistala jurnalo *Het Volk* (la Populo) esis desemployata pos publikigo di *Pijpelijntjes*.

En 1912 De Haan voyajis a Rusia, ube il vizitis karceri e deskriptis la situeso di politikal enkarcerigiti. Il publikigis pri to en *In Russische Gevangenissen* (1913, 'En Rusa karceri'). Retroe en Nederlando il fondis komitato por kolektar signaturi por incitar Francia ed Anglia, la federiti di Rusia, a protesto kontre Rusia. Ta aktivesi igis Jacob Israel de Haan pre-versiono di Amnestio Internaciona, segun artiklo en *Wordt Vervolgd*, ofical organo di Amnestio Internaciona.

Por la jurnalo *Handelsblad* De Haan skribis dial artikli pri sua vivo en Palestina. De Haan iris a Palestina kom cionisto, ma divenis religioz en Palestina ed esis aktiva por l'organizuro Eda Haredi, qua esis tre anti-cionista. Jacob Israël de Haan esis por stato en qua judi ed islamani vivez kom egali.

Il havis bona relati, amiki, kun Palestinani, statestri e tribuestri ed il pledis por negocii kun l'Arabestri por pacoza finigo di antagonismo inter Judi ed Arabi, to quo exasperigis la cionisti. De Haan esis korespondanto por *Algemeen Handelsblad* e skribis pri la konstrukto di 'Nacionala Hemo por Judi' depos la deklaro di Balfour (1917), la diala vivo en Ierusalem, la vivo dil Arabiana habitanti di Palestina, ma anke la politiko di la Proxim Oriento (Egiptia e Jordania).

Il skribis la libro *Palestina* (1925) pri sua voyajo tra la lando.

## Referi
Baskulo-politiko

**Baskulo-politiko** (Germane: *Schaukelpolitik*) deskriptas (minvaloriganta) politiko sen determineso, qua adaptas su singla-situese od alternante inter diferanta fronti. Talamaniere stato serchas (baskulo-)poziciono qua kapabligas ligo inter potentesi qui povas esar minaco, ed aceptebligas la stato por omna partii.

Exemplo esas la Turka prezidanto Erdoğan qua serchas baskulo-poziciono inter l'interesti di ONAT e Rusia.

La termino venas de la Germana statestro Otto von Bismarck (1815-1898).

## Referi
Sanciono

**Sanciono** (de la Latina: *sanctio*, (verbo: *sancire*) esas moyeno impozit a persono, grupo, firmo o lando por sancionar certena nedezirata konduto o por koaktar a certena konduto. Exemple, diplomacala relati povas esar ruptata, embargo di importaco od exportaco de vari o lando povas esar izolata da boikoto o blokuso.

Sanciono esas plu kam puniso. Sancioni povas esas civile yural (exemple: indemno), administrive yural (exemple: puniso per amendo), diciplinive yurala.
Inicio por Strategiala Defenso

**Inicio por Strategiala Defenso** esis kontre-fuzea shirmo en la kosmo, per qua balistika fuzei povis esar destruktat exter la teratmosfero. Esis la deziro di Ronald Reagan, en marto 1983, l'olima prezidinto di Usa.

La moyeno esus nenukleal armo-sistemi qui pozesis sur kosmo-stacioni.

Pose semblis ke la projeto esis tro chera. Tamen, por trompar la Soviet-Uniono e koaktar la Soviet Uniono a reakto, Usa duris developar la sistemo. La Soviet Uniono reaktis efektive, ma ne tantagrade quale esperesis. Balde la Soviet Uniono haltis la projeto, e kelka tempo pose, anke Usa.
Interkonsento di Helsinki

L**'Interkonsento di Helsinki** esas la finala parto di la konfero di OSKE, en 1975, en Helsinki. La politikala konfero registragis la neviolacebleso di la frontieri en Europa. On decidis kunlaborar pri sekureso, humanal, ekonomiala, ciencal, teknologial ed ambientala tereno.

Tamen l'interkonsento koncernis multe plu la yuri homala kam sekureso.
Solidareso (sindikato)

**Solidareso** (plene en la Polona: *Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność” (NSZZ „S”*), en Ido: Nedependant Autonoma Sindikato 'Solidareso') esis sindikato fondit en 1980 en Polonia, qua pleis importanta rolo en la rezistado kontre la rejimo komunistala di Polonia. En 1981 Solidareso deklaresis nelegale, ma en 1989 esis legaligita pos ke semblis ke guvernar sen Solidareso ne esis posibla. Til 2001 Solidareso anke esis politikala partiso. Un de olua fondinti, Lech Wałęsa mem esis prezidinto di Polonia. Hodie Solidareso itere esas sindikato.

Solidareso esis konsiderata kom un de la maxim important elementi en falo di la komunismo en estal Europa.
Pakto pri Stabileso e Kresko

La **Pakto pri Stabileso e Kresko** (**PSK**) esas serio de interkonsenti inter landi dil EMU (l'Euro-zono) qua devas garantiar la valoro-stabileso dil Euro.

La pakto esis propozo da Theodor Waigel, la Germana Ministro di Financo, por plu-severigar la kriterii di Maastricht. Precipue la postulo ke la financizindijo di la partoprenanti di la komuna moneto di EMU plu-diminutesez de 3% di la TNP, quale mencionita en la Traktato di Maastricht, a ne pluse kam 1% di la TNP.
Departmento di Stato di Usa

**Departmento di Stato di Usa**, kurte **Departmento di Stato** esas fakte la Ministerio di Extera Aferi di Usa, duktata da la Sekretario Statala, prezente Antony Blinken.

La Sekretario Statal esas la triesma en rango por sucedar la prezidanto se lu ne esas kapabla exekutar sua ofico.
Kupo di Feriala Urbi

**Kupo di Feriala Urbi** esis turniro pri virala futbalo en yari 1955-1971 kom incito di urbi, en qua eventis ferii.

## Vinkeri dil Kupo

Ye la 22ma di septembro 1971 eventis konkurso inter Leeds United F.C. e FC Barcelona. Vinkis Barcelona ganinte la Kupo por sempre.

De sezono 1971/1972 lua sucedanto divenis Europana Ligo di UEFA.
Legia Warszawa (futbalo)

**Legia Warszawa** (olim *CWKS Warszawa*)  esas futbalala klubo de Polonia. Segun datumi de aprilo 2023 lo ludis en Ekstraklasa.

## Sucesi dil klubo
### [[Ekstraklasa (futbalo)|Championeso di Polonia]]
* **1**ma plaso: 1955, 1956, 1969, 1970, 1994, 1995, 2002, 2006, 2013, 2014, 2016, 2017, 2018, 2020, 2021
* **2**ma plaso: 1960, 1968, 1971, 1985, 1986, 1993, 1996, 1997, 2004, 2008, 2009, 2015, 2019
* **3**ma plaso: 1928, 1930, 1931, 1961, 1972, 1980, 1988, 1999, 2001, 2005, 2007, 2011, 2012
### [[Kupo di Poloniana ligo futbalala]]
* **Vinkero**: 2002
* **Finalero**: 2000, 2008 
### [[Kupo di Polonia (virala futbalo)|Kupo di Polonia]]
* **Vinkero**: 1955, 1956, 1964, 1966, 1973, 1980, 1981, 1989, 1990, 1994, 1995, 1997, 2008, 2011, 2012, 2013, 2015, 2016, 2018 , 2023
* **Finalero**: 1952 (Legia II – Legia (I) perdis en 5ma nivelo), 1969, 1972, 1988, 1991, 2004

### [[Superkupo di Polonia (futbalo)|Superkupo di Polonia]]
* **Vinkero**: 1989, 1994, 1997, 2008
* **Finalero**: 1990, 1995, 2006, 2012, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2020, 2021 
### [[UEFA-Ligo di Championi]]
* **Duimfinalero**: 1970
### [[Europana Ligo di UEFA]]
* **Dek-sesimfinalero**: 2012, 2015, 2017 
### [[UEFA-Kupo di Vinkeri di Kupi]]
* **Duimfinalero**: 1991 
### [[Kupo di Feriala Urbi]]
* **Okimfinalero**: 1969 

En 1993 Legia malgre ke vinkis la ligo tamen perdis la titulo pro nesportala atitudo en lasta konkurso di sezono. Batalis pri la championeso Legia e ŁKS Łódź. Decidis difero di goli, e en amba lasta konkursi eventis stranja rezulti: ŁKS – Olimpia Poznań (7:1) e Wisła Kraków – Legia (0:6). Ca dio de sezono 1992/1993 nomesis "sundio di mirakli". Kom puniso pro to esis "Championeso di Polonia" por 3ma esquado di la ligo Lech Poznań. Legia e ŁKS ganis 2ma e 3ma plaso.

## Referi
Organizuro Populala di Sud-West Afrika

L**'Organizuro Populala di Sud-West Afrika** (**OPSWA**) (en l'Angla: *South West Africa People's Organisation, SWAP*O; en la Germana: *Südwestafrikanische Volksorganisation, SWAVO*; en l'Afrikansa: *Suidwes-Afrikaanse Volksorganisasie, SWAVO*) esis partiso fondit en Namibia ye la 19ma di aprilo 1960, da Andimba Toivo ya Toivo, kom sucedanto di Organizuro Populala di Ovambolando (OPO).

Skopo di OPSWA esis rezistar la sistemo di koaktita laboro e koaktita translojo, introduktita da la Sudafrikan okupanti qui introduktabis Aparteso. La partiso aspiris nedependanteso de sub Sudafrikana guverno depos l'Unesma Milito Mondala. En 1988 negocii kun Sudafrika duktis ad interkonkordo.

Namibia obtenis nedependanteso ye la 21 di marto 1990.
Ferdinand Möller

**Ferdinand Möller** (n. ye la 21ma di aprilo 1933) esas Germana idisto. Il naskis ye la 21ma di aprilo 1933 en Waren (Müritz) en la nord-esto di Germania. Ferdinand Möller studiis ekonomiko e laboris en diversa firmi ed institucuri, anke kom docisto. Il tre prizas la naturala cienci e divenis specialisto por komputeri. Il okupas su pri questioni di logiko.

Ferdinand Möller konoceskis Ido en la yaro 2003, per artiklo en la lokal Germana jurnalaro pri la internaciona Ido-konfero 2003 en Großbothen. Il kontaktis Germana Ido-Societo e divenis membro en la asociuro.

Ferdinand Möller divenis aktiva en la grupo Ido-Amiki Berlin e balde komencis instruktar Ido en Berlin. Il instruktis Ido en skoli en Berlin ed anke por komencanti ed interesati en la chefurbo di Germania. Ferdinand Möller laboris por multa yari en la redakterio dil Germana Ido-revuo Ido-Saluto!. 

Ferdinand Möller partoprenis en plura internaciona Ido-Konferi depos la yaro 2004. Il kompilis plura Ido-vortari ed instruktas Ido ank en la interreto.

Ferdinand Möller esas mariajita e havas infanti.
Pohiva Tuʻiʻonetoa

**Pohiva Tuʻiʻonetoa**, publika kontisto e politikisto n. ye la 30ma di junio 1951 til la 19ma di marto 2023, esis chefministro di Tonga de 2019 til 2021.
Lech Poznań

**Lech Poznań**  esas futbalala klubo de Polonia. Segun datumi de aprilo 2023 lo ludis en Ekstraklasa kom aktuala championo di Polonia.

## Sucesi dil klubo
### [[Ekstraklasa (futbalo)|Championeso di Polonia]]
* **1**ma plaso: 1983, 1984, 1990, 1992, 1993, 2010, 2015, 2022
* **2**ma plaso: 2013, 2014, 2020
* **3**ma plaso: 1949, 1950, 1978, 2009, 2017, 2018
### [[Kupo di Poloniana ligo futbalala]]
* **Duimfinalero**: 1977 
### [[Kupo di Polonia (virala futbalo)|Kupo di Polonia]]
* **Vinkero**: 1982, 1984, 1988, 2004, 2009
* **Finalero**: 1980, 2011, 2015, 2016, 2017, 2022
### [[Superkupo di Polonia (futbalo)|Superkupo di Polonia]]
* **Vinkero**: 1990, 1992, 2004, 2009, 2015, 2016
* **Finalero**: 1983, 1988, 2010, 2022
### [[UEFA-Ligo di Championi]]
* **Okimfinalero**: 1990/91, 1992/93, 1993/94
### [[Ligo di Europana Konfero di UEFA]]
* **Quarfinalero**: 2022/2023
### [[UEFA-Kupo di Vinkeri di Kupi]]
* **Okimfinalero**: 1982/83, 1988/89
### [[Europana Ligo di UEFA]]
* **Dek-e-sesimfinalero**: 2008/09, 2010/2011
### [[UEFA-Kupo Intertoto]]
* **Grupala vinkero**: 1986, 1990

En 1993 Legia Warszawa malgre ke vinkis la ligo tamen perdis la titulo pro nesportala atitudo en lasta konkurso di sezono. Batalis pri la championeso Legia e ŁKS Łódź. Decidis difero di goli, e en amba lasta konkursi eventis stranja rezulti: ŁKS – Olimpia Poznań (7:1) e Wisła Kraków – Legia (0:6). Ca dio de sezono 1992/1993 nomesis "sundio di mirakli". Kom puniso pro to esis "Championeso di Polonia" por 3ma esquado di la ligo – jus Lech Poznań.

## Referi
KS Cracovia

**Cracovia**, *Klub Sportowy Cracovia* o *Miejski Klub Sportowy Cracovia Sportowa Spółka Akcyjna* (ank ofte kom pleonasmo *Cracovia Kraków*; olim: *Akademicki Klub Footballistów*, *Akademicki Klub Footballistów Cracovia*, *Ogniwo-Cracovia*, *Ogniwo Kraków*, *Ogniwo MPK Kraków*, *Sparta Kraków*) esas futbalala klubo de Polonia, unesma championo di Polonia (1921). Segun datumi de aprilo 2023 lo ludis en Ekstraklasa. 

## Sucesi dil klubo
### [[Ekstraklasa (futbalo)|Championeso di Polonia]]
* **1**ma plaso: 1921, 1930, 1932, 1937, 1948
* **2**ma plaso: 1934, 1949 
* **3**ma plaso: 1922, 1952
### [[Kupo di Polonia (virala futbalo)|Kupo di Polonia]]
* **Vinkero**: 2020
### [[Superkupo di Polonia (futbalo)|Superkupo di Polonia]]
* **Vinkero**: 2020

En 1921 Cracovia divenis unesma championo di Polonia, tamen en ne ligala sistemo.

## Referi
Pogoń Lviv (futbalo)

**Pogoń Lviv** o *LKS Pogoń Lwów* esas futbalala klubo Polona (til 1939 ank Poloniana), quaropla championo di Polonia. Pos 1945 l'esquado de Lviv dissolvesis – lua luderi divenis parto di Polonia Bytom. Lo rifuncionesis en 2009.

## Sucesi dil klubo
### [[Ekstraklasa (futbalo)|Championeso di Polonia]]
* **1**ma plaso: 1922, 1923, 1925, 1926 (omna tituli en ne ligala sistemo)
* **2**ma plaso: 1932, 1933, 1935

## Farbi di esquado

## Referi
Internacionala Ligo pri Futbalo

**Internacionala Ligo pri Futbalo** o **International Soccer League** esis Usana futbalala ligo, en qua partoprenis Europana klubi.

Lo fondesis en 1960, e lasta konkursi eventis en 1965.

## Vinkeri di la ligo
* 1960: Bangu Atlético Clube
* 1961: Dukla Praha
* 1962: America FC Rio de Janeiro
* 1963: West Ham United F.C.
* 1964: Zagłębie Sosnowiec
* 1965: Polonia Bytom

## Kupo di la ligo
* 1960: Bangu Atlético Clube
* 1961: Dukla Praha
* 1962: Dukla Praha
* 1963: Dukla Praha
* 1964: Dukla Praha
* 1965: Polonia Bytom
Polonia Bytom (futbalo)

**Polonia Bytom** o *Bytomski Sport Polonia Bytom Sp z o.o.* (olim *Ogniwo Bytom*) esas futbalala klubo de Polonia, duopla championo di Polonia.

Fondita ye 1920 la klubo existsis nur du yari. Lo rifuncionesis en 1945, e precipua luderi di la klubo esis steluli di Pogoń – lore ex-klubo de Lviv, inter altri Michał Matyas.

## Sucesi dil klubo
### [[Ekstraklasa (futbalo)|Championeso di Polonia]]
* **1**ma plaso: 1954, 1962
* **2**ma plaso: 1952, 1958, 1959, 1961
### [[Kupo di Polonia (virala futbalo)|Kupo di Polonia]]
* **Finalero**: 1964, 1973, 1977
### [[UEFA-Kupo Intertoto]]
* **Vinkero**: 1965
* **Finalero**: 1964
### [[Internacionala Ligo pri Futbalo]]
* **Vinkero**: 1965
* **Vinkero dil Kupo di la ligo**: 1965

## Farbi di esquado

## Referi
Milito di Kosovo

La **milito di Kosovo** esis armala konflikto en la regiono Kosovo, lor aparteninta a Serbia, qua duris de fino di februaro 1998​ til la 11ma di junio 1999​. En la konflikto, Federala Republiko Yugoslavia (lor konsistanta ek la republiki Serbia e Montenegro), qua kontrolis Kosovo ante la milito, luktis kontre rebeli di etnio Albana qui formacis la Liberigo-Armeo di Kosovo (ELK), e havis aerala suporto de NATO pos la 24ma di marto 1999, e landala suporto del armeo Albaniana.

ELK kreesis en 1991 e facis lua unesma kampanio en 1995, kande ol lansis ataki kontre l'apliko di Serbiana legaro en Kosovo. En junio 1996, la grupo asumis responso pri saboti kontre polico-kontori en Kosovo. En 1997, l'organizuro kompris granda quanto di armi, qui recevis tra kontrabando per la frontiero kun Albania, pos revolto en qua lua armi konfiskesis da polico. Dum la komenco di 1998, l'ataki da ELK kontre Yugoslavian autoritatozi en Kosovo kreskis, pro la presenteso di paramilitisti e regulala trupi Serbiana, qui pose komencis represo-kampanio kontre simpatiidi de ELK e politikal opozinti. Ta kampanio mortigis de 1500 til 2000 civili e membri de ELK.

Ye la 20ma di marto 1999, Yugoslavian armeo komencis masiva kampanio por represar ed ekpulsar Albano-Kosovani, pos la retreto di trupi de la *Kosovo Verification Mission* (KVM) sendita dal organizuro OSCE, e la falio di la tale nomizita "Konfero di Rambouillet". Pos la falio pri obtenar diplomacala solvo dil konflikto, NATO intervenis, e justifikis la kampanio en Kosovo kom esanta "humanala milito". To stimulis masiva ekpulso di Albani de Kosovo, kande trupi Yugoslaviana duris kombatar dum l'aerala bombardo kontre Yugoslavia, de marto til junio 1999.​ Dum la yaro 2000, inquesti trovis restaji di preske 3 mil viktimi de diversa etnii, ed ye la sequanta yaro, tribunalo establisita en Kosovo dal Unionita Nacioni probis ke Serviana trupi produktis "masiva teroro-kampanio, qua inkluzis asasini e sexuala violaci" kun skopo exterminar la habitanti di etnio Albana.

La milito finis per la Traktato di Kumanovo, e trupi Yugoslaviana e Serbiana aceptis retretar su de Kosovo e permisar internaciona supervido. La Liberigo-Armeo di Kosovo dissolvis su poke pose, e kelk ek lua membri eniris l'armala grupo UÇPMB, qua luktis por la nedependo di municipi Preševo, Medveđa e Bujanovac, an la valo di Preševo, ed altri unionis su al Armeo pri Nacionala Liberigo di Kosovo (ELN) ed a la Nacional Armeo di Albania (ENA) dum l'armala konflikto en Norda Makedonia,​ kontre ke altri formacis la policistaro di Kosovo. Pos la milito, organizesis listo la nomi di plu kam  personi qui mortis dum la konflikto en la du yari. L'armei Yugoslaviana e Serbiana efektigis la diplaso di 1,2 til 1,45 milion Albano-Kosovani. Pos la milito, cirkume 200 mil Serbi, cigani ed altra etnii ne Albana fugis de Kosovo, e multa civili esis viktimi di violaci ed altra abuzi. Serbia divenis rezideyo por la maxim granda quanto di refujindi en Europa.
Bibliografio da Louis Couturat

**Louis Couturat** (1868 til 1914) esis Franca filozofo, matematikisto ed Idisto.

## Verki
### Libri
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Artikli
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* *
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Extera ligilo
* « Bibliographie des livres, articles et correspondances de Louis Couturat », en FICHANT (Michel), ROUX (Sophie) (dir.), Louis Couturat (1868-1914). Mathématiques, langage, philosophie, p. 343-352
Mihail Alexandrovich Ulyanov

**Mihail Alexandrovich Ulyanov** (n. ye la 20ma di novembro 1927 – m. ye la 26ma di marto 2007) esis Rusa cinem- e teatr-aktoro.
Oleg Nikolayevich Yefremov

**Oleg Nikolayevich Yefremov** (n. ye la 1ma di oktobro 1927 – m. ye la 24ma di mayo 2000) esis Rusa cinem- e teatr-aktoro.
GKS Katowice (futbalo)

**GKS Katowice** esas futbalala klubo de Polonia. Segun datumi de aprilo 2023 GKS ludis en duesma nivelo-ligo Poloniana.

## Sucesi dil klubo
### [[Ekstraklasa (futbalo)|Championeso di Polonia]]
* **2**ma plaso: 1988, 1989, 1992, 1994
* **3**ma plaso: 1987, 1990, 1995, 2003
### [[Kupo di Polonia (virala futbalo)|Kupo di Polonia]]
* **Vinkero**: 1986, 1991, 1993
* **Finalero**: 1985, 1987, 1990, 1995, 1997
### [[Superkupo di Polonia (futbalo)|Superkupo di Polonia]]
* **Vinkero**: 1991, 1995
### [[Europana Ligo di UEFA]]
* **Okimfinalero**: 1995
### [[UEFA-Kupo di Vinkeri di Kupi]]
* **Okimfinalero**: 1987, 1992

## Farbi di esquado

## Referi