1868

La yaro **1868** (MDCCCLXVIII per Romala algarismi) esis bisextila yaro komencinta ye merkurdio segun Gregoriala kalendario, e bisextila yaro komencinta ye lundio segun Juliala kalendario. Ol esis la 868ma yaro di la 2ma yarmilo, la 68ma yaro di la 19ma yarcento, e la 9ma yaro di la yari 1860a. Kande 1868 komencis, Gregoriala kalendario esis 12 dii avan Juliala kalendario, qua duris uzesar en kelka loki til 1923.

## Eventi
### [[Europa]]
* marto - Franca geologiisto Louis Lartet deskovras tillore la maxim ancinena skeleti di Homo sapiens, de plu kam 50 mil yari ante nun, sub roko-shirmilo Cro-Magnon.
* 18ma di agosto - Helio deskovresas dal Franca astronomo Pierre Janssen.
* Jules Verne publikigas *[[Michel Strogoff]]*.
* Eventas tre severa famino en Finlando.

### [[Azia]]
* En Japonia, grupo di nacionalista nobeli suplantas shoguno e konkordigas yuna cezaro Mucuhito translojar chef-urbo de Kyoto ad Edo, quo rinomizesas Tokyo. Meiji-epoko komencas, e duros til 1912. Mucuhito komencas novigi e Japonia ligas relati kun ocidentala landi. Privileji di la *[[samurayo|samurayi]]* finas.
* Rama la 5ma divenas regnanto di Tailando, til 1910. Il regnos kom despoto, ma la lando prosperos.

### [[Afrika]]
* Milito inter Libera Stato Orange e Moshweshwe, chefo di la populo Basuto, finas.

### [[Nord-Amerika]]
* 25ma di julio - Wyoming divenas Usana teritorio.
* 28ma di julio - Usa adoptas la 14ma emendo en lua konstituco. La emendo deklaras ke "omna personi naskinta o civitanigita en Usa esas... civitani di Usa e di la stato ube li rezidas" e "darfas egala protekto de la legi".

### [[Sud-Amerika]]
* 5ma di januaro - Milito di Paraguay: Braziliana komandanto Luís Alves de Lima e Silva okupas Asuncion, chef-urbo di Paraguay e deklaras la milito finita. Tamen, Francisco Solano López preparas gerileri* por luktar en la ruro.
* 13ma di agosto - Ter-tremo kun posibla forteso 8.5 o 9 che skalo di Richter frapas Arica, Peru, efektigas ondego e produktas  morti.

### [[Oceania]]
* 9ma di januaro - Transporto di krimininti de Unionita Rejio ad Australia finas. Entote  viri e  mulieri transportesis dum nonadek yari.

## Naski
* 9ma di januaro - Søren Peder Lauritz Sørensen, Dana kemiisto (m. 1939)

* 17ma di januaro - Louis Couturat, Franca matematikisto e pacifisto qua developis Ido linguo (m. 1914)
* 29ma di januaro - Albin Egger-Lienz, Austriana piktisto (m. 1926)
* 31ma di januaro - Theodore William Richards, Usana kemiisto, Nobel-laureato (m. 1928)
* 26ma di februaro - Venceslau Braz, prezidanto di Brazilia (m. 1966)
* 3ma di marto - Alain, Franca filozofo, jurnalisto, esayisto e profesoro pri filozofio (m. 1951)
* 5ma di marto - Panagis Tsaldaris, chefministro di Grekia (m. 1936)
* 22ma di marto - Robert Andrews Millikan, Usana fizikisto, Nobel-laureato (m. 1953)
* 28ma di marto - Maxim Gorki, (nask. Alexei Maximovich Peshkov), Rusa skriptisto (m. 1936)
* 1ma di aprilo - Edmond Rostand, Franca skriptisto (m. 1918)
* 6ma di aprilo - Léopold Leau, Franca matematikisto, fondinto di la Delegitaro (m. 1943)
* 19ma di aprilo - Józef Świeżyński, chefministro di Polonia (m. 1948)
* 1ma di mayo - Afonso Arinos de Melo Franco, Braziliana yuristo, jurnalisto e membro di Brazilian akademio pri Literaturo (m. 1916)

* 18ma di mayo - Caro Nikolai la 2ma di Rusia (m. 1918)
* 20ma di mayo - Jonas Staugaitis, prezidanto di Lituania (m. 1952)
* 6ma di junio - Dawid Janowski, Polona shakoludisto (m. 1927)
* 6ma di junio - Robert Falcon Scott, Britanian explorero di Suda Polo (m. 1912)
* 14ma di junio - Karl Landsteiner, Austriana biologiisto e mediko, Nobel-laureato pri Fiziologio o Medicino (m. 1943)
* 18ma di junio - Miklós Horthy, chefo e regento di Hungaria inter mondomiliti (m. 1957)
* 18ma di junio - Georges Lacombe, Franca skultisto e piktisto (m. 1916)
* 21ma di junio - Graça Aranha, Braziliana diplomacisto e skriptisto, fondinto dil Akademio Braziliana pri literaturo (m. 1931)
* 28ma di junio - Manuel Ezequiel Bruzual, prezidanto di Venezuela (n. 1830)
* 30ma di junio - Lauri Ingman, chefministro di Finlando (m. 1934)
* 19ma di julio - Francesco Saverio Nitti, chefministro di Italia (m. 1953)
* 20ma di julio - José Félix Uriburu, prezidanto di Arjentinia (m. 1932)
* 2ma di agosto - rejulo Konstantinos la 1ma di Grekia (m. 1923)

* 5ma di agosto - Oskar Merikanto, Finlandana kompozisto (m. 1924)
* 6ma di agosto - Paul Claudel, Franca poeto (m. 1955)
* 23ma di agosto - Edgar Lee Masters, Usana skriptisto (m. 1950)
* 23ma di agosto - Carlos Felipe Morales Languasco, prezidanto di Dominikana Republiko (m. 1914)
* 1ma di septembro - Aaltje Noordewier–Reddingius, Nederlandana soprano  (m. 1949)
* 30ma di septembro - José Serrato, prezidanto di Uruguay (m. 1960)
* 4ma di oktobro - Marcelo Torcuato de Alvear, prezidanto di Arjentinia (m. 1942)
* 24ma di oktobro - Charles Conder, Angla-Australiana piktisto (m. 1909)
* 7ma di novembro - Delfim Moreira, Braziliana prezidanto (m. 1920)
* 11ma di novembro - Édouard Vuillard, Franca piktisto (m. 1940)
* 21ma di novembro - Federico Tinoco Granados, prezidanto di Kosta Rika (m. 1931)
* 21ma di novembro - Ludwik de Laveaux, Polona piktisto (m. 1894)
* 28ma di novembro - Algot Untola, Finlandana skriptisto (m. 1918)
* 9ma di decembro - Fritz Haber, Germana kemiisto, Nobel-laureato (m. 1934)
* 19ma di decembro - Théodore Steeg, chefministro di Francia (m. 1950)
* 20ma di decembro - Arturo Alessandri Palma, prezidanto di Chili (m. 1950)
* 22ma di decembro - Jaan Tõnisson, chefministro di Estonia (m. 1941)
* 24ma di decembro - Emanuel Lasker, duesma oficala shakoludo-championo (m. 1941)
* 24ma di decembro - Kantaro Suzuki, chefministro di Japonia (m. 1948)
* 24ma di decembro - Richard Teichmann, Germana shakoludisto (m. 1925)

## Morti

* 10ma di februaro - David Brewster, Skota fizikisto (n. 1781)
* 11ma di februaro - Léon Foucault, Franca fizikisto ed astronomo (n. 1819)
* 19ma di februaro - Venancio Flores, prezidanto di Uruguay (n. 1808)
* 29ma di februaro - Rejulo Ludwig la 1ma di Bavaria (n. 1786)
* 1ma di marto - Józef Simmler, Polona piktisto (n. 1823)
* 18ma di marto - Benizelos Rufos, chefministro di Grekia (n. 1795)
* 13ma di aprilo - Imperiestro Tewodros la 2ma di Etiopia (n. 1818)
* 23ma di aprilo - Ramón María Narváez, chefministro di Hispania (n. 1799)
* 23ma di mayo - Gennaios Kolokotronis, chefministro di Grekia (n. 1805 o 1806)

* 1ma di junio - James Buchanan, prezidanto di Usa (n. 1791)
* 18ma di julio - Emanuel Leutze, German-Usana piktisto (n. 1816)
* 31ma di julio - Stefan Karaga, Bulgara revolucionero (n. 1840)
* 14ma di agosto - Manuel Ezequiel Bruzual, prezidanto di Venezuela (n. 1832)
* 26ma di septembro - August Ferdinand Möbius, Germana matematikisto ed astronomo (n. 1790)
* 1ma di oktobro - Mongkut (Rama la 4ma), rejulo di Siam (n. 1804)
* 18ma di oktobro - José Tadeo Monagas Burgos, prezidanto di Venezuela (n. 1784)
* 13ma di novembro - Gioachino Rossini, Italiana kompozisto (n. 1792)
* 18ma di novembro - José Tadeo Monagas, prezidanto di Venezuela (n. 1784)
* 13ma di decembro - Carl Friedrich Philipp von Martius, Germana mediko, botanikisto ed antropologiisto (n. 1794)

## Referi