1971

La yaro **1971** (MCMLXXI per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye venerdio segun Gregoriala kalendario. Ol esis la 971ma yaro di la duesma yarmilo, la 71ma yaro di la 20ma yarcento, e la 2ma yaro di la yari 1970a.

## Eventi
* Dijitala horlojo inventesas.

### [[Kosmo]]
* 5ma di februaro - Apollo 14 venas adsur Luno.
* 19ma di aprilo - Soviet-Uniono sendas *[[Salyut 1]]*, unesma kosmala staciono de la historio, a Terala orbito.
* 30ma di mayo - Usa lansas kosmosondilo Mariner 9 por explorar Marso, Venuso e Merkuro.
* 6ma di junio - Sovietia lansas kosmonavo *[[Soyuz 11]]*.
* 30ma di junio - Kosmonauti Sovietiana Georgi Dobrovolsky, Vladislav Volkov e Viktor Patsayev mortas kande eventas deskompreso che la kabino di *[[Soyuz 11]]*, dum retroveno a la Tero.
* 26ma di julio - Usana kosmoprobilo Apollo 15 lansesas, kun l'astronauti David Scott, James Irwin ed Alfred Worden. Ye la 1ma di agosto li trovas roki evante de la formaco di la Luno.
* 1ma di agosto - Astronauti de kosmoprobilo Apollo 15 trovas roki evante de la formaco di la Luno.
* 11ma di septembro - *[[Luna 18]]* kolizionas kontre Lunala sulo.
* 2ma di decembro - Modulo *[[Mars 3]]* arivas en Marso e transmisas informi dum 20 sekundi.

### [[Mondo]]
* 20ma di decembro - L'organizuro Médecins Sans Frontières fondesas.
* 22ma di decembro - Kurt Waldheim divenas chefa sekretario dil Unionita Nacioni.

### [[Europa]]
* 15ma di februaro - En Unionita Rejio, nova decimala monetaro-sistemo introduktesas. Ol remplasas la sistemo qua durabis dum plura yarcenti, en qua la pundo havis 20 *shilling*, e singla *shilling* havis 12 *pence*. En la nova sistemo la sama pundo havas 100 nova *pence*. La ideo pri decimala monetaro existis en la dek-e-nonesma yarcento; la *florin*, qua esis dekimo di pundo, introduktesis en 1849 kom unesma pazo vers nova sistemo, ma la projeto ne esis sustenata. En 1961, specala komitato esis establisata por explorar la propozo, ed ol donis raporto en 1963; la sistemo adoptenda esis anuncata en 1966. Kelka nova moneto-peci (5p e 10p) esis introduktata en 1968, ed altra (0,5p, 1p e 2p) en 1971.
* 14ma di junio - Norvegia komencas explotar petrolo en Norda Maro.
* 16ma di julio - Francisco Franco indikas Juan Carlos la 1ma kom lua sucedanto en guvernerio di Hispania.
* 23ma di julio - Dizastro fervoyala en Suisia produktas 23 morti 30 km norde de Basel.
* 15ma di oktobro - Finlandia-edifico da Alvar Aalto kompleteskas en Helsinki.

### [[Azia]]
* 26ma di marto - Bangladesh deklaras nedependo de Pakistan.
* 6ma di junio - Milito di Vietnam: Komencas la batalio di Long Khanh, inter Australiana trupi e la komunista trupi en Vietnam.
* 14ma di agosto - Bahrain deklaras nedependo de Unionita Rejio.
* 15ma di agosto - Bahrain nedependanteskas de Unionita Rejio.
* 3ma di septembro - Katar nedependanteskas de Unionita Rejio.
* 2ma di decembro - Unionita Araba Emirii nedependanteskas de Unionita Rejio.
* 6ma di decembro - India e Pakistan agnoskas la nedependo di Bangladesh.
* 16ma di decembro - Indiana trupi eniras Dhaka, Bangladesh.
* 16ma di decembro - Unionita Rejio agnoskas la nedependo di Bahrain.

### [[Afrika]]
* 25ma di januaro - en Uganda, Idi Amin Dada revokas lora prezidanto Milton Obote e kaptas la povo.
* 6ma di julio - En Malawi, Hastings Kamuzu Banda divenas dumviva prezidanto.
* Nigeria membreskas ONEP.

### [[Nord-Amerika]]
* 2ma di januaro - En Usa, negesas tabako-reklami en televiziono.
* 4ma di septembro - Boeing 727 di Alaska Airlines (Flugo 1866) kolizionegas proxim Juneau, Alaska, e produktas 111 morti.
* 1ma di oktobro - Apertesas Disney-lando en Orlando, Florida.

### [[Sud-Amerika]]
* 18ma di marto - Terkrulado en Peru atingas lago Yanahuani e produktas 200 morti.
* 19ma til 21ma di agosto - Stato-stroko en Bolivia: kolonelo Hugo Banzer Suárez kaptas la povo.
* 10ma di novembro til la 3ma di decembro - Fidel Castro vizitas Chili.

## Naski
* 1ma di januaro - Bobby Holík, Cheka hokeisto
* 6ma di januaro - Andrzej Piaseczny, Polona kantistulo

* 7ma di januaro - Jeremy Renner, Usan aktoro
* 11ma di januaro - Mary J. Blige, Usana kantistino
* 18ma di januaro - Christian Fittipaldi, Brazilian automobilisto
* 22ma di januaro - Rogério Ceni, Braziliana futbalisto
* 27ma di januaro - Lil Jon, Usana kantisto e disk-jokeo
* 31ma di januaro - Sylvana Simons, Nederlandana politikisto
* 5ma di februaro - Peyman Moaadi, Iranana cinem-aktoro
* 20ma di februaro - Jari Litmanen, Finlandana futbalisto
* 22ma di februaro - Arnon Grunberg, Nederlandana skriptisto
* 22ma di februaro - Tümencecegiyn Üitümen, Mongoliana boxisto
* 26ma di februaro - Erykah Badu, Usana kantistino
* 27ma di februaro - Zaal Udumashvili, Gruziana politikisto
* 19ma di marto - Ceyen-Oidovin Davaaceren, Mongoliana boxisto
* 27ma di marto - David Coulthard, automobilisto di Formulo 1
* 1ma di aprilo - Sergei Beshukov, Rusa shakoludistulo (m. 2024)

* 9ma di aprilo - Jacques Villeneuve, Kanadan automobilisto
* 12ma di aprilo - Fernando Meligeni, Braziliana tenisisro
* 16ma di aprilo - Natallia Zvierava, Bielorusa tenisistino
* 27ma di aprilo - Luka, episkopo di Rusa Ortodoxa Eklezio
* 6ma di mayo - Chris Shiflett, Usana gitaristo (Foo Fighters)
* 10ma di mayo - Katja Woywood, German aktorino
* 16ma di mayo - Marcin Rozynek, Polona kantistulo
* 25ma di mayo - Stefano Baldini, Italian atleto
* 1ma di junio - Ghil'ad Zuckermann, Israelana linguisto
* 4ma di junio - Joseph Kabila, prezidanto di Demokratial Republiko Kongo
* 5ma di junio - Mark Wahlberg, Usan aktoro
* 7ma di junio - PJ DeBoy, Usan aktoro
* 11ma di junio - Natalya Sindeyeva, Rusa jurnalistino ed entraprezistino

* 16ma di junio - Tupac Shakur, Usana kantisto ed aktoro (m. 1996)
* 17ma di junio - Paulina Rubio, Mexikiana kantisto, kompozisto e televiziono-prizentisto
* 27ma di junio - Princo Dipendra de Nepal (m. 2001)
* 28ma di junio - Fabien Barthez, Franca futbalisto
* 28ma di junio - Elon Musk, Sudafrikana injenioro ed injenioro
* 1ma di julio - Missy Elliott, Usana kantisto
* 21ma di julio - Charlotte Gainsbourg, Franc aktoro
* 5ma di agosto - Valdis Dombrovskis, chefministro di Latvia

* 12ma di agosto - Pete Sampras, Usana tenisisto
* 29ma di agosto - Carla Gugino, Usana cinem-aktoro
* 4ma di septembro - Bas van de Goor, Usana volebalisto
* 6ma di septembro - Dolores O'Riordan, Irlandana kantistino (The Cranberries) (m. 2018)
* 18ma di septembro - Anna Netrebko, Rusa kantistino
* 18ma di septembro - Lance Armstrong, Usana biciklisto
* 20ma di septembro - Henrik Larsson, Sueda futbalisto
* 5ma di oktobro - Erdenocogtin Cogtjargal, Mongoliana boxisto
* 5ma di oktobro - Sandagsürengiyn Erdenebat, Mongoliana boxisto
* 6ma di oktobro - Choijiljavin Ceveenpürev, Mongoliana boxisto
* 13ma di oktobro - Sacha Baron Cohen, Britanian aktoro e komediisto
* 14ma di oktobro - Jyrki Katainen, chefministro di Finlando
* 20ma di oktobro - Snoop Dogg, Usana rap-kantisto
* 23ma di oktobro - Bohuslav Sobotka, chefministro di Chekia

* 29ma di oktobro - Winona Ryder, Usan aktorino
* 30ma di oktobro - Peter New, Kanadana cinem-aktoro e skriptisto por cinemo
* 5ma di novembro - Sergei Berezin, Rusa hokeisto
* 10ma di novembro - Mario Abdo Benítez, prezidanto di Paraguay
* 16ma di novembro - Alexandr Popov, Rusa natisto
* 17ma di novembro - Michael Adams, Angla shakoludisto
* 23ma di novembro - Chris Hardwick, Usan aktoro
* 26ma di novembro - Sergei Kopenkin, Kirgiziana boxisto
* 18ma di decembro - Arantxa Sánchez Vicario, Hispana tenisistino
* 24ma di decembro - Ricky Martin, Portorikana kantisto
* 26ma di decembro - Martin Filip, Chekoslovakiana e Cheka hokeisto
* 26ma di decembro - Jared Leto, Usan aktoro, filmifisto e membro di rock grupo *[[30 Seconds to Mars]]*
* 27ma di decembro - Artur Andrus, Polona jurnalisto, aktoro, prizentisto, kantisto e skriptisto

## Morti

* 10ma di januaro - Coco Chanel, Franca modisto (n. 1883)
* 27ma di januaro - Jacobo Arbenz, prezidanto di Guatemalana (n. 1913)
* 5ma di februaro - Mátyás Rákosi, chefministro di Hungaria (n. 1892)
* 25ma di februaro - Theodor Svedberg, Sueda kemiisto, Nobel-laureato pri kemio (n. 1884)
* 26ma di februaro - Fernandel, Franca aktoro (n. 1903)
* 8ma di marto - Harold Clayton Lloyd, Usana cinem-aktoro (n. 1893)
* 13ma di marto - Rockwell Kent, Usana piktisto (n. 1882)
* 25ma di marto - Anne Savage, Kanadana piktistino (n. 1896)
* 6ma di aprilo - Igor Stravinski, Rusa kompozisto (n. 1882)
* 12ma di aprilo - Igor Tamm, Sovietiana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1895)
* 15ma di aprilo - Friedebert Tuglas, Estoniana skriptisto (n. 1886)
* 21ma di aprilo - François Duvalier, konocata kom *Papa Doc*, diktatoro di Haiti (n. 1904)
* 11ma di mayo - Seán Lemass, chefministro di Republiko Irlando (n. 1899)

* 4ma di junio - Georg Lukács, Hungara filozofo (n. 1885)
* 14ma di junio - Carlos Polistico Garcia, prezidanto di Filipini (n. 1896)
* 15ma di junio - Wendell Meredith Stanley, Usana biokemiisto, Nobel-laureato (n. 1904)
* 18ma di junio - Paul Karrer, Suisa kemiisto, Nobel-laureato (n. 1889)
* 25ma di junio - John Boyd Orr, Skota fizikisto e biologiisto, Nobel-laureato pri fiziko (n. 1880)
* 1ma di julio - William Lawrence Bragg, Britaniana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1890)
* 3ma di julio - Jim Morrison, Usana *rock*-muzikisto (n. 1943)
* 6ma di julio - Louis Armstrong, Usana muzikisto (n. 1901)
* 7ma di julio - Ub Iwerks, Usan animisto, kartunisto, efekt-specalisto, cinematografisto e produktisto pri animi (n. 1901)
* 10ma di julio - Ahmed Bahnini, chefministro di Maroko (n. 1909)
* 21ma di julio - Yrjö Väisälä, Finlandana fizikisto ed astronomo (n. 1891)
* 23ma di julio - Van Heflin, Usan aktoro (n. 1910)
* 23ma di julio - William Tubman, prezidanto di Liberia (n. 1895)

* 11ma di septembro - Nikita Hrushchyov, ex-chefo di Sovietia (n. 1894)
* 20ma di septembro - Giorgos Seferis, Greka skriptisto, Nobel-laureato (n. 1900)
* 21ma di septembro - Bernardo Houssay, Arjentiniana mediko e biologiisto, Nobel-laureato (n. 1887)
* 8ma di oktobro - Ramón Villeda Morales, prezidanto di Honduras (n. 1908)
* 12ma di oktobro - Gene Vincent, Usana rock-kantisto (n. 1935)
* 25ma di oktobro - Paul Terry, Usana kartunisto, animisto, cenaristo, cinematografisto e produktisto pri animi (n. 1887)
* 29ma di oktobro - Arne Tiselius, Sueda kemiisto, Nobel-laureato en 1948 (n. 1902)
* 3ma di novembro - Thawi Bunyaket, chefministro di Tailando (n. 1904)
* 4ma di novembro - Guillermo León Valencia, prezidanto di Kolumbia (n. 1909)
* 9ma di decembro - Ralph Bunche, Usana diplomacisto, Nobel-laureato pri paco (n. 1904)
* 30ma di decembro - Jo Cals, chefministro di Nederlando (n. 1914)
* Eric Ahlström, Sueda Interlinguisto (n. 1902)

## Nobel-premiiziti
* Fiziko: Dennis Gabor
* Kemio: Gerhard Herzberg
* Fiziologio o Medicino: Earl Wilbur Sutherland Jr.
* Literaturo: Pablo Neruda
* Paco: Willy Brandt
* Ekonomiko: Simon Kuznets

## Referi