Riverside, Kalifornia

**Riverside** esas urbo en la komtio Riverside, en Usana stato Kalifornia. Segun la demografiala kontado di 2020, ol havis  habitanti, kontre  habitanti en 2010. To signifikas ke lua habitantaro augmentis per 3,7% inter la du kontadi. Lua tota surfaco esas 210,40 km², equivalanta a 81,23 mi². Ol distas 97 kilometri este de Los Angeles.

Riverside esas la sideyo dil samnoma komtio e nomizesis pro lua loko apud la rivero Santa Ana. Ol esas la maxim populoza urbo  la metropol-areo *Inland Empire* ed en la komtio Riverside. Ol esas anke parto dil areo Granda Los Angeles. Riverside esas la 59ma maxim populoza urbo di Usa e 12ma maxim populoza di Kalifornia.

Riverside fondesis en la frua yari 1870a. Ol esas la naskeyo dil Kaliforniana citrus-industrio e hemo di la *Mission Inn*, la maxim granda edifico dil stilo *Mission Revival* en Usa. Ol esas anke la hemo dil tombeyo *Riverside National Cemetery*.

L'Universitato di Kalifornia, Riverside, situesas en la nordesta parto dil urbo. l'universitato esas anke hosto dil *Riverside Sports Complex*. Altra atraktivi en Riverside inkluzas *Fox Performing Arts Center*, *Riverside Metropolitan Museum*, quo expozas elementi di lokala historio; la *California Museum of Photography*, la *California Citrus State Historic Park*, e la *Parent Washington Navel Orange Tree*, la lasta de la du originala "*navel* "-oranjieri en Kalifornia.

## Historio

Dum la tarda yari 1700a e frua yari 1800a, l'areo habitesis dal populi Cahuilla e Serrano. "Kaliforniani", exemple Bernardo Yorba e Juan Bandini, establisis ranchi dum l'unesma duimo dil 19ma yarcento. En le 1860, Louis Prevost lansis la *California Silk Center Association*, kurte-vivinta experimento en silkokultivo. Pos olua falio, John W. North kompris parto di la tereno e formacis la *Southern Kalifornia Colony Association* por stimular developeso dil areo. En marto 1870, North distributis afishi qui anuncis la formaco di kolonio en Kalifornia. North, ferma sobresista abolisisto del stato Nova-York, fondabis Northfield, Minnesota. Kelka yari plu tarde, "navel"-oranjieri plantacesis e tante sucesis ke li plantacesis grandaskale. Riverside esis sobresista, e Republikana. Esis quar drinkeyi ("*saloon*"-i) en Riverside lor olua fondeso. On augmentis la licenco-kusti til ke li movis ek la urbo. Kolokeri de Anglia e Kanada adportis tradicioni ed aktivesi adoptita da prosperoza civitani.  Rezulte, l'unesma golfeyo e poloo*-agro en Suda Kalifornia konstruktesis en Riverside.

l'unesma oranjieri plantacesis en 1871, ma la citrus-industrio en Riverside famoze komencis tri yari plu tarde (1874) kande Eliza Tibbetts recevis tri brazilana "navel"-oranjieri sendita ad elu da personal amiko, William Saunders, gardenokultivisto che la Agrokultivo-Ministerio di Usa en Washington D.C. L' arbori venis de Bahia, Brazil. La Bahia-oranjo ne prosperis en Florida, ma sucesis enorme en Suda Kalifornia.

## Geografio
Riverside esas la 59ma maxim populoza urbo en Usa, la 12ma maxim populoza Kalifornia, e la maxim populoza en la metropolo *Inland Empire*. Ol havas entote 210,8 km², de quo 210 km² esas tereno e 0,78 km² (0.37%) esas aquo. La altitudo di centrala Riverside esas 260 m. Kolini interne dil urbo-limiti inkluzas Mount Rubidoux, turist-atraktivo dil urbo. Riverside cirkondesas da mikra e granda monti, sur qui nivetas dum vintro. Multa rezidanti anke juas la multa plaji di Suda Kalifornia. Riverside distas cirkume 75 km de la Pacifika Oceano.

## Vicineyi
La urbo Riverside havas 28 "vicineyi" interne dil urbo-limiti. Ica vicineyi inkluzas Airport, Alessandro Heights, Arlanza, Arlington, Arlington Heights, Arlington South, Canyon Crest, Casa Blanca, Downtown, Eastside, Grand, Hawarden Hills, Hillside Hunter Industrial Park, La Sierra, La Sierra Acres, La Sierra Hills, La Sierra South, Magnolia Center, Mission Grove, Northside, Orangecrest, Presidential Park, Ramona, Sycamore Canyon Park, Sycamore Canyon Springs, University, Victoria e Wood Streets.

Este del urbocentro esas "Eastside," quo kreskis ek *colonia* habitita da mexikiana enmigranto-laboristi en la oranjobosketi, altra fruktarboreyi ed altra agri. Ico esis originale habiteyo *La Placita* ante la fondo dil urbo en 1843. Mexikiana komunesi anke formacesis en la *bairro* (quartero) Casa Blanca dum la frua 20ma yarcento.