2002

La yaro **2002** (MMII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye mardio segun Gregoriala kalendario. Ol esis la 2ma yaro di la triesma yarmilo, la 2ma yaro di la 21ma yarcento, e la 3ma yaro di la yari 2000a.

## Eventi
### [[Kosmo]]
* 19ma di februaro - La probilo di NASA *[[2001 Mars Odyssey]]* komencas mapifar la surfaco di Marso.
* 1ma di marto - Spaco-paromo *Columbia* lansesas. La kruo i.a. sorgos kosmala teleskopo „Hubble“.
* 26ma di mayo - *2001 Mars Odyssey* trovas aquo en Marso.
* 4ma di junio - Nana planeto *50000 Quaoar* deskovresas dop Neptuno.
* 7ma di oktobro - Ofical anunco pri la deskovro di *5000 Quaoar*.
* 4ma di decembro - Totala eklipso sunala.

### [[Mondo]]
* 16ma di januaro - Sekureso-Konsilistaro dil Unionita Nacioni embarasas aceso al fondi di Osama bin Laden ed al-Kaida. Anke armal importaco a la Taliban inhibesas.
* 18ma di aprilo - Nova insekto-familio, *Mantophasmatodea*, trovesas.

### [[Europa]]
* 1ma di januaro - Euro uzeskas kom valuto en Europana Uniono.
* 6ma di februaro - En l'Unionita Rejio eventas festi pri la 50-yara regno di Elizabeth la 2ma.
* 12ma di februaro - La litijo kontre l'ex-prezidanto di Yugoslavia Slobodan Milosevic komencas en Haag, en la tribunalo dil UN pri militala krimini.
* 28ma di februaro - Finlando adoptas Euro kom monetaro, e *markka* ne plus esas uzebla.
* 17ma di marto - Eventas parlamentala elekti en Portugal.
* 9ma di mayo - En Kaspiysk, Rusia, bombo duktita fore explozas dum militala revuo, e produktas 43 morti e 130 vunditi.
* 23ma di mayo - La muziko-konkurso Europala eventas unesmafoye en Estonia.
* 4ma di junio - En Hispania, deputati aprobas lego qua posibligos Baskiana partiso *Herri Batasuna* divenar legala.
* 14ma di julio - En Francia, militanto de extrema-dextra Maxime Brunerie probas mortigar prezidanto Jacques Chirac dum la festo pri memoriala dio di Franca Revoluciono.
* 26ma til 30ma di julio - Eventas Ido-renkontro 2002, en Krakow, Polonia.
* 27ma di julio - En Ukraina milital aeroplano Su-27 falas dum aeral expozo, e produktas 78 morti e plua 100 vunditi.
* 10ma di septembro - Suisia divenas membro dil Unionita Nacioni.
* 23ma til 26ma di oktobro - En Moskva, 40 Checheniani, di qui la duimo mulieri, prenas 750 gajo-homi en teatro. Rusa trupi asaltas la teatro ed ocidas per gaso omna Checheni ecepte du, e plusa 117 gajo-homi.
* 13ma di novembro - Greka petrolonavo *Prestige* sinkas pos ruptar en du parti, e 76.000 m³ di petrolo likas apud la litoro di Galisia e nordo di Portugal. Ol esas la maxim mala ambientala dizastro di Hispania e Portugal.
* 21ma di novembro - Bulgaria, Estonia, Latvia, Lituania, Romania, Slovakia e Slovenia divenas membri di NATO.
* 13ma di decembro - EU anuncas ke ol havos 10 nova membro-stati ye l'1ma di mayo 2004.

### [[Azia]]
* Unesma banko-automato lansesas en Laos.
* marto - L'operaco *Anaconda* di Usa kontre la Talibani finas en est Afganistan.
* 25ma di marto - Ter-tremo kun forteso 6.1 che la skalo di Richter frapas la montaro Hindukush en Afganistan e produktas 1.000 morti.
* 30ma di aprilo - En Pakistan votanti volas ke militala regno durez.
* Junio - La mondala championkonkurso pri futbalo eventas en Japonia e Sud-Korea.
* 14ma di junio - En Karachi, Pakistan, 20 homi mortas e 50 vundesas lor explozo avan Usan ambasadeyo.
* 5ma di julio - Irak ne aceptas propozo pri l'armala kontrolo da UN.
* 18ma di julio - En India Abdul Kalam elektesas prezidanto.
* 2ma di agosto - Irak invitas Hans Blix pro negociar pri desarmizo. UN ne aceptas la propozo da Irak e demandas prolongar armala kontrolo-viziti.
* 5ma di septembro - En Afganistan l'atento kontre la prezidanto Hamid Karzai ne sucesas.
* 12ma di oktobro - L'explozo di du bombi en noktala klubi en Kuta e Bali, Indonezia, produktas 202 morti.
* 8ma di novembro - La Sekureso-Konsilistaro dil Unionita Nacioni demandas de Irak konkordar pri diminuto de armi. Irak konkordos ye la 13ma di novembro.
* 15ma di novembro - Hu Jintao divenas chef-sekretario dil komunista partiso di Popul-Republiko Chinia.
* 18ma di novembro - Arm-inspektisti dil UN advenas Irak duktata da Hans Blix. 

### [[Afrika]]
* 17ma di januaro - En Demokratial Republiko Kongo volkano Nyiragongo eruptas e 400.000 homi evakuesas.
* 18ma di januaro - Interna milito di Sierra Leone finas oficale.
* 27ma di januaro - En Lagos, Nigeria, armala magazino explozas e 1.000 homi mortas.
* 20ma di februaro - En Egiptia fairo en treno produktas 370 morti.
* 22ma di februaro - Jonas Savimbi, chefo di rebela grupo UNITA, mortigesas dum kombati en la provinco Moxico, Angola.
* 4ma di aprilo - Interna milito di Angola finas.
* 22ma di novembro - En Nigeria, plu kam 100 homi mortas, kande demonstranti protestas kontre la konkurso pri la Belino di la Mondo.

### [[Nord-Amerika]]
* 9ma di januaro - En Usa, ministerio pri yural aferi komencas kriminal inquesto pri bankroto dil kompanio Enron.
* 22ma di januaro - En Usa la firmo *Kmart* divenas la maxim granda kompanio, qua volas protekto pro bankroto.
* De l'8ma til la 24ma di februaro - Eventas Vintrala Olimpiala Ludi en Salt Lake City, Utah.
* 18ma di junio - En Arizona en fairo inflamita da lokali brulas 1.872 km² de foresto.
* De la 13ma di julio til la 5ma di septembro - Dum terenala fairo en Oregon e Kalifornia brulas  km²
* 6ma di agosto - Markezo de la Fayette (1757-1834) divenas honorumala civitano di Usa.
* 12ma di septembro - Prezidanto di Usa George W. Bush konferas en Unionita Nacioni demandante opozar Irak.
* 2ma di oktobro - Parlamento di Usa permisas ke prezidanto uzez militala forco, se ilu volos.
* 16ma di oktobro - George W. Bush signatas decido pri milito kontre Irak.

### [[Central Amerika]]
* 10ma di januaro - En Nikaragua, Enrique Bolaños komencas lua prezidanteso kin-yara.
* 3ma di februaro - Eventas prezidantal elekti en Kosta Rika.
* 12ma di mayo - Ex-prezidanto di Usa Jimmy Carter vizitas Kuba dum kin dii.

### [[Sud-Amerika]]
* 1ma di januaro - Parlamento di Arjentinia nominas Eduardo Duhalde kom prezidanto. To finigas 10-dia periodo dum qua Arjentinia havis sep prezidanti.
* 14ma di novembro - Arjentinia ne pagas al Mondala Banko lua 805-milion-dolara debo.

### [[Oceania]]
* 20ma di mayo - Estal Timor divenas nedependanta, pos 26-yara okupo da Indonezia.
* 27ma di septembro - Estal Timor membreskas Unionita Nacioni.

## Naski
* 7ma di januaro - Alexandra Vecic, Germana tenisistino
* 18ma di januaro - Anastasia Zaharova, Rusa tenisistino
* 26ma di januaro - Darya Astahova, Rusa tenisistino
* 31ma di januaro - Luisa Meyer auf der Heide, Germana tenisistino
* 13ma di februaro - Sophia Lillis, Usan aktorino
* 22ma di marto - Andrei Yesipenko, Rusa shakoludistulo
* 17ma di aprilo - Whitney Osuigwe, Usana tenisistino
* 8ma di mayo - Chantal Sauvant, Germana tenisistino
* 22ma di mayo - Paulina Chávez, Usan aktorino
* 6ma di junio - Mina Hodzic, Germana tenisistino
* 17ma di junio - Angelina Wirges, Germana tenisistino
* 4ma di julio - Julie Belgraver, Franca tenisistino
* 8ma di julio - Volha Badelka, Bielorusa shakoludistino
* 11ma di julio - Alexandra Shchekoldina, Rusa gimnastikistino
* 16ma di julio - Conor Sherry, Usan aktoro
* 17ma di julio - Denisa Hindová, Cheka tenisistino
* 23ma di julio - Séléna Janicijevic, Franca tenisistino
* 20ma di aprilo - Irina Alexeyeva, Rusa gimnastikistino
* 24ma di aprilo - Victoria Hu, Usana tenisistino
* 1ma di septembro - Diane Parry, Franca tenisistino
* 17ma di septembro - Elina Avanesyan, Rusa tenisistino
* 5ma di decembro - Xenia Kamkova, Rusa gimnastikistino
* 10ma di decembro - Yekaterina Golceva, Rusa shakoludistino

## Morti
* 3ma di januaro - Freddy Heineken, ex-chefo dil Heineken-biriferio (n. 1923)
* 6ma di januaro - Sanya Dharmasakti, chefministro di Tailando (n. 1907)

* 8ma di januaro - Alexandr Prohorov, Rusa fizikistulo, Nobel-laureato (n. 1916)
* 17ma di januaro - Camilo José Cela, Hispana skriptisto, Nobel-laureato (n. 1916)
* 19ma di januaro - Martti Miettunen, chefministro di Finlando (n. 1907)
* 21ma di januaro - Peggy Lee, Usana kantistino (n. 1920)
* 23ma di januaro - Pierre Bourdieu, Franca sociologo (n. 1930)
* 28ma di januaro - Astrid Lindgren, Sueda skriptisto (n. 1907)
* 4ma di februaro - Agatha Barbara, prezidantino di Malta (n. 1923)

* 6ma di februaro - Max Ferdinand Perutz, Austriana biologiisto, Nobel-laureato (n. 1914)
* 8ma di februaro - Ong Teng Cheong, prezidanto di Singapur (n. 1936)
* 9ma di februaro - Princino Margaret, komtino de Snowdown (n. 1930)
* 11ma di februaro - Traudl Junge, privata sekretario di Adolf Hitler de 1942 til 1945 (n. 1920)
* 21ma di februaro - John Thaw, Britanian aktoro (n. 1942)
* 22ma di februaro - Jonas Savimbi, chefo di UNITA (n. 1934)
* 25ma di februaro - Claire Davenport, Britanian aktorino (n. 1933)
* 26ma di februaro - Lawrence Tierney, Usan aktoro (n. 1919)
* 8ma di marto - Justin Ahomadégbé-Tomêtin, prezidanto di Benin (n. 1917)
* 11ma di marto - James Tobin, Usan ekonomikisto, Nobel-laureato (n. 1918)
* 12ma di marto - Spyros Kyprianou, prezidanto di Chipro (n. 1932)
* 13ma di marto - Hans-Georg Gadamer, filozofo, evante 102 yari (n. 1900)
* 14ma di marto - Cherry Wilder, Nova-Zelandana skriptisto (n. 1930)

* 24ma di marto - César Milstein, Arjentiniana ciencisto, Nobel-laureato (n. 1927)
* 26ma di marto - Taisto Sinisalo, Finlandana politikisto (n. 1926)
* 27ma di marto - Billy Wilder, Austrian-Usana filmifisto (n. 1906)
* 27ma di marto - Dudley Moore, Britaniana pianisto ed aktoro (n. 1935)
* 30ma di marto - Elizabeth, rejino-matro del Unionita Rejio (n. 1900)
* 16ma di aprilo - Ramiro de León Carpio, prezidanto di Guatemala (n. 1942)
* 18ma di aprilo - Thor Heyerdahl, Norvegian explorero (n. 1914)
* 22ma di aprilo - Linda Lovelace, Usana pornografo aktorino (n. 1949)

* 5ma di mayo - Hugo Banzer Suárez, prezidanto di Bolivia (n. 1926)
* 6ma di mayo - Pim Fortuyn, Nederlandana politikisto (n. 1948)
* 19ma di mayo - John Grey Gorton, chefministro di Australia (n. 1911)
* 20ma di mayo - Stephen Jay Gould, Usana paleontologisto (n. 1941)
* 21ma di mayo - Niki de Saint Phalle, Franc artisto (n. 1930)
* 23ma di mayo - Timur Novikov, Rusa piktisto, artisto, rejisoro e HBTI-aktivisto (n. 1958)
* 4ma di junio - Fernando Belaúnde Terry, prezidanto di Peru (n. 1912)
* 5ma di junio - Dee Dee Ramone, Usana basisto (n. 1952)
* 7ma di junio - Basappa Danappa Jatti, vice-prezidanto e provizora prezidanto di India (n. 1912)
* 9ma di junio - Alexandr Vladimirovich Vlasov, Rusa politikisto (n. 1932)
* 10ma di junio - John Gotti, Usana mafiestro (n. 1940)
* 24ma di junio - Pierre Werner, chefministro di Luxemburgia (n. 1913)
* 8ma di julio - Ward Kimball, Usana muzikisto, animisto, cinematografisto e produktisto pri animi (n. 1914)
* 9ma di julio - Rod Steiger, Usan aktoro (n. 1925)
* 14ma di julio - Joaquín Balaguer, ex-prezidanto di Dominikana Republiko (n. 1906)
* 23ma di julio - Olof Lagercrantz, Sueda skriptisto (n. 1911)
* 28ma di julio - Archer John Porter Martin, Britaniana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1910)
* 6ma di agosto - Edsger W. Dijkstra, Nederlandana teoriisto pri informatiko (n. 1930)
* 30ma di agosto - Zaid ibn Shaker, chefministro di Jordania (n. 1934)

* 31ma di agosto - Lionel Hampton, Usana muzikistulo (n. 1908)
* 31ma di agosto - George Hornidge Porter, Britaniana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1920)
* 19ma di septembro - Robert Guéï, diktatoro di Ivora Rivo (n. 1941)
* 11ma di oktobro - Antonio González González, Hispana kemiisto (n. 1917)
* 12ma di oktobro - Ray Conniff, Usana muzikisto (n. 1916)
* 13ma di oktobro - Stephen Ambrose, Usana historiisto (n. 1936)
* 31ma di oktobro - Mihail Stasinopoulos, prezidanto di Grekia (n. 1903)
* 3ma di novembro - Lonnie Donegan, Britaniana muzikisto, kompozisto e kantisto (n. 1931)
* 7ma di novembro - Rudolf Augstein, fondinto dil Germana revuo *Der Spiegel* (n. 1923)

* 17ma di novembro - Abba Eban, Israelana politikisto (n. 1915)
* 18ma di novembro - James Coburn, Usan aktoro (n. 1928)
* 5ma di decembro - Ne Win, diktatoro di Myanmar (n. 1911)
* 8ma di decembro - Charles Rosen, Kanadana informatikisto pri artifical inteligenteso (n. 1917)
* 12ma di decembro - Orlando Villas-Boas, Brazilian explorero e defensero di indijeni (n. 1914)
* 22ma di decembro - Desmond Hoyte, chefministro e prezidanto di Guyana (n. 1929)
* 22ma di decembro - Joe Strummer, Britaniana muzikisto (The Clash) (n. 1952)

## Nobel-premiiziti
* Fiziko: Raymond Davis Jr., Masatoshi Koshiba, Riccardo Giacconi
* Kemio: John B. Fenn, Koichi Tanaka, Kurt Wüthrich
* Fiziologio o Medicino: Sydney Brenner, H. Robert Horvitz, John E. Sulston
* Literaturo: Imre Kertész
* Paco: Jimmy Carter
* Ekonomiko: Daniel Kahneman, Vernon L. Smith

## Referi