open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1387

La yaro **1387** (MCCCLXXXVII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye mardio segun Juliala kalendario. Ol esis la 387ma yaro di la duesma yarmilo, la 87ma yaro di la 14ma yarcento, e la 8ma yaro di la yari 1380a.

## Eventi
### [[Europa]]
* Lituaniani prenas Kristanismo segun l'impero di grandprinco Jogaila. Nun la maxim multa Lituania esas katoliki.

## Naski
* 16ma di septembro - Rejulo Henry la 5ma di Anglia (m. 1422)
* (posible) Fra Angelico, Italiana piktisto (m. 1455)

## Morti
* 5ma di januaro - rejulo Petrus la 4ma di Aragon (n. 1319)
1389

La yaro **1389** (MCCCLXXXIX per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye venerdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 389ma yaro di la duesma yarmilo, la 89ma yaro di la 14ma yarcento, e la 10ma yaro di la yari 1380a.

## Eventi
### [[Europa]]
* 2ma di novembro - Bonifacius la 9ma divenas papo.
* En Balkania, Otomani vinkas Serbi e Bulgari per batalio en Kosovo Polye. La domeno di Otomani duros dum 500 yari en la regiono di sudala Slavi, tamen la Serbi celebros, 600 ani pose, ica batalio kom granda vinko.
* En Skandinavia rejino Margareta di Dania-Norvegia divenas rejino di Suedia.

## Naski
* 27ma di septembro - Cosimo de' Medici, Italiana bankisto e politikisto (m. 1464)

## Morti
* 15ma di oktobro - Papo Urbanus la 6ma (n. c. 1318)
* 15ma di junio - Sultano Murad la 1ma di Turkia (n. 1326)
1390

La yaro **1390** (MCCCXC per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye saturdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 390ma yaro di la duesma yarmilo, la 90ma yaro di la 14ma yarcento, e la 1ma yaro di la yari 1390a.

## Eventi
### [[Bizancana imperio]]
* 14ma di aprilo - Ioannes la 7ma Palaiologos revokas ilua patro Ioannes la 5ma Palaiologos.

## Naski
* (posible) Jan van Eyck, Nederlandana piktisto (m. 1441)
* (posible) Pisanello, Italiana piktisto (m. 1455)

## Morti
* 9ma di oktobro - Rejulo Juan la 1ma di Kastilia (n. 1358)
* (posible) Altichiero, Italiana piktisto (n. c. 1330)
Yari 1390a

La **yari 1390a** dil 14ma yarcento komencis ye la 1ma di januaro 1390 e finis ye la 31ma di decembro 1399. Dum la yari 1390a eventis, inter altri:
## [[Europa]]
* 1390 - Che Bizancana imperio, Ioannes la 7ma Palaiologos revokas ilua avo, Ioannes la 5ma Palaiologos ye la 14ma di aprilo ca yaro.
* 1392 - L'universitato di Erfurt fondesas en Germania.
* 1394 - Ye la 17ma di septembro, rejulo Charles la 6ma imperas l'ekpulso di judi de Francia.
* 1394 - Ye la 28ma di septembro, kontrepapo Benediktus la 13ma elektesas por sucedar kontrepapo Klemens la 7ma.

## [[Azia]]
* 1398 - Ye la 17ma di decembro, Timur la Klaudikanta vinkas la lasta sultano dil sultanio Delhi, spolias Delhi e masakras mili di Hindui.
* 1399 - Otomani komandita da Bayezid la 1ma konquestas Siria del Mamluki.

## [[Afrika]]
* 1398 - Martín la 1ma di Aragon lansas krucomilito kontre Mauri en nordal Afrika.

## [[Nord-Amerika]]
* 1390 - *Tempo Mayor*, la maxim granda templo del imperio Azteka, konstruktesas en Tenochtitlán.
1391

La yaro **1391** (MCCCXCI per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye sundio segun Juliala kalendario. Ol esis la 391ma yaro di la duesma yarmilo, la 91ma yaro di la 14ma yarcento, e la 2ma yaro di la yari 1390a.

## Eventi
### [[Europa]]
* 7ma di oktobro - Katolik-eklezio anuncas Birgit Birgesson kom Santa Birgit. El esis Sueda vizionero e fondinto di kongregaciono.

## Naski
* 31ma di oktobro - Rejulo Duarte la 1ma di Portugal (m. 1438)

## Morti
* 16ma di februaro - Ioannes la 5ma Palaiologos, imperiestro di Bizanco (n. 1332)
1385

La yaro **1385** (MCCCLXXXV per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye sundio segun Juliala kalendario. Ol esis la 385ma yaro di la duesma yarmilo, la 85ma yaro di la 14ma yarcento, e la 6ma yaro di la yari 1380a.

## Eventi
### Europa
* 6ma di aprilo - João de Avis divenas rejulo di Portugal sub la titulo João la 1ma.
* Jogaila, Grandaduko di Lituania, aceptas Poloniana propozo por divenar rejulo.
* 31ma di decembro - Károly la 2ma divenas rejulo di Hungaria.

## Naski

## Morti
* 28ma di junio - Andronikos la 4ma Palaiologos, imperiestro di Bizanco (n. 1348)
1386

La yaro **1386** (MCCCLXXXVI per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye lundio segun Juliala kalendario. Ol esis la 386ma yaro di la duesma yarmilo, la 86ma yaro di la 14ma yarcento, e la 7ma yaro di la yari 1380a.

## Eventi
### [[Europa]]
* Suisiana rurani vinkas duko di Austria en kombato, en Sempach.

## Naski
* 9ma di agosto - Rejulo Henry la 5ma di Anglia (m. 1422)

## Morti
1394

La yaro **1394** (MCCCXCIV per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye jovdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 394ma yaro di la duesma yarmilo, la 94ma yaro di la 14ma yarcento, e la 5ma yaro di la yari 1390a.

## Eventi

## Naski

## Morti
1396

La yaro **1396** (MCCCXCVI per Romala algarismi) esis bisextila yaro komencinta ye saturdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 396ma yaro di la duesma yarmilo, la 96ma yaro di la 14ma yarcento, e la 7ma yaro di la yari 1390a.

## Eventi
### [[Europa]]
* Rejo Sigismund di Hungaria, guidas krucomiliteri kontre Bayasid Yıldırım, sultano di Osmani. La sultano par-aplastis krucomiliteri en Nikopolo.

## Naski
* Rejo Alfonso la 5ma di Aragon (m. 1458)

## Morti
1397

La yaro **1397** (MCCCXCVII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye lundio segun Juliala kalendario. Ol esis la 397ma yaro di la duesma yarmilo, la 97ma yaro di la 14ma yarcento, e la 8ma yaro di la yari 1390a.

## Eventi
### [[Europa]]
* En Skandinavia uniono di Dania, Norvegia e Suedia (kune Finlando) formacas Kalmar-Uniono, qua duros til 1521. Erik la Pomeraniana divenas rejo dil Uniono.

## Naski
* 15ma di junio - Paolo Uccello, Italiana piktisto (m. 1475)
* 15ma di novembro - Papo Nikolaus la 5ma (m. 1455)
* Johannes Gutenberg, Germana inventinto dil imprimomashino (m. 1468)

## Morti
1398

La yaro **1398** (MCCCXCVIII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye mardio segun Juliala kalendario. Ol esis la 398ma yaro di la duesma yarmilo, la 98ma yaro di la 14ma yarcento, e la 9ma yaro di la yari 1390a.

## Eventi
### [[Azia]]
* Mongola Timur Lenk konquestas Delhi en India e preske omna habitanti mortigesas.

## Naski
* (posible) Johannes Gutenberg, Germana imprimisto (m. 1468)

## Morti
1392

La yaro **1392** (MCCCXCII per Romala algarismi) esis bisextila yaro komencinta ye lundio segun Juliala kalendario. Ol esis la 392ma yaro di la duesma yarmilo, la 92ma yaro di la 14ma yarcento, e la 3ma yaro di la yari 1390a.

## Eventi
### [[Azia]]
* Militestro Yi Song-gye vinkas Chiniana familio qua administras Korea.
* 5ma di agosto - Yi Song-gye kronizas su kom imperiestro Taejo de Joseon, e komencas tale nomizita dinastio Yi. Kom chef-urbo ilu selektas Kyong-Song, la nuna Seoul. La dinastio Yi regnos Korea til 1910.

## Naski

## Morti
Yari 1400a

La **yari 1400a** komencis ye la 1ma di januaro 1400 e finis ye la 31ma di decembro 1409. Dum la yari 1400a de la 15ma yarcento eventis inter altri:
## [[Europa]]
* 1403 - Jan Hus komencas predikar idei da John Wycliffe en Bohemia.
* En Francia, kartoludi populareskas e divenas modo che korto di Charles la 6ma, surnomizita "l'Alienacanta".

## [[Azia]]
* 1402 - Ye la 20ma di julio eventas la batalio di Ankara. L'imperio Timurid vinkas sultano Bayezid la 1ma dil Otoman imperio, ed enkarcerigas lu.
* Lamaismo developas de Budismo en Tibet.

## [[Afrika]]
* Che Engaruka, Tanzania, lokala populo developas injenioza irigaco-sistemo.

## [[Oceania]]
* Le Tonga konstruktas granda kulto-centro che insulo Mu’a, en l'arkipelago Tonga.
1405

La yaro **1405** (MCDV per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye jovdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 405ma yaro di la duesma yarmilo, la 5ma yaro di la 15ma yarcento, e la 6ma yaro di la yari 1400a.

## Eventi
### [[Europa]]
* Pro epidemii e militi multa mulieri esas vidvi e divenis chefo di familio. Un ek li esas Franca poeto Christine de Pisan. El publikigas la "Libro di Urbala Mulieri", qua judikesas kom l'unesma feminista verko. El demandis por puerini la sama posibleso pri developar su en skolo kam la pueruli havis.

## Naski
* 8ma di februaro - Imperiestro Kostantinos la 11ma Palaiologos di Bizanco (m. 1453)
* 6ma di marto - Rejulo Juan la 2ma di Kastilia (m. 1454)
* 6ma di mayo - Gjergj Kastrioti Skanderbeg, Albanian heroo (m. 1468)
* 20ma di julio - Rejulo Juan la 2ma di Kastilia (m. 1454)
* 18ma di oktobro - Papo Pius la 2ma (m. 1464)

## Morti
* 18ma di februaro - Timur la klaudikanta, Mongola kano sur voyo pro konquestar Chinia (n. 1336)
1417

La yaro **1417** (MCDXVII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye venerdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 417ma yaro di la duesma yarmilo, la 17ma yaro di la 15ma yarcento, e la 8ma yaro di la yari 1410a.

## Eventi
### [[Europa]]
* 27ma di julio - Che Katolik-eklezio finas la Granda Skismo, qua komencabis en 1378: Benedictus la 13ma (surnomizita papo Luna) revokesas de la povo.
* 11ma di novembro - Martinus la 5ma elektesas papo, e la Granda Skismo fakte finas. Ilu asumos la papeso ye la 14ma di novembro sam yaro.
* Unesma deskripto pri la Dio di Tynwald: la parlamento dil Insulo Man asemblas en Tynwald.
* Unesma Cigani iras a Germania e Hungaria. Lia ancestri departis India dum la 10ma yarcento.

## Naski
* 23ma di februaro - Papo Paulus la 2ma (m. 1471)

## Morti
* 18ma di oktobro - Papo Gregorius la 12ma (n. c. 1327)

## Referi
Sanskrita linguo

La **Sanskrita** esas la linguo qua duktesis en India dal Aryana konquesteri di nord-India en periodo inter 1500 e 1000 aK cirkume. La maxim anciena verki religiala e filozofiala dil Hinduismo le Veda redaktesis en la arkaika formo di ca idiomo qua lore ne esis tre normigita. Tre probable la Aryani kreabis imperio e nord-India esis provinco di ca imperio. Notinde ke la linguo di Persiana dil Zarathustra-tempo (8ma yarcento aK esis preske sama kam olta di le Veda). La Aryani impozis sua linguo a la Dravidana habitanti di India ma ol evolucionis e disdialekteskis tre rapide. Opozite la sacerdotala klaso mantenis ol en sat bona, unesala e poke evolucioninta stando por nobla religiala e filozofiala verki. 

Cirkum la 4ma yarcento aK genioza gramatikisto nomizita Panini deskriptis la stando di la linguo lore ankore parolata ed uzata en la singladia vivo dal sacerdotala klaso. Du yarcenti pose altra gramatikisto Patanjali establisis e normigis defintive la gramatiko di la Sanskrita, qua atingis lore lua klasika stando. En la komenco dil Kristana ero, la linguo cesis esar spontane parolata ed divenis artificala idiomo cesinte evolucionar, simile a la Latina en Europa dum la Mezepoko. Plura reji ed imperiestri probabis unionar India ed impozar sua idiomo kom komuna linguo. Li faliis. Ma la Hinduista religio esis komuna a tota India e lua linguo esis la Sanskrita. Konseque la Sanskrita divenis la komuna linguo di India e mem ol difuzesis a vicina landi qui esis sub la kulturala influo di India. Lore ol esis plene helpanta linguo, por tale dicar sucesoza Ido. Til la Mohamedismala konquesto (fino dil 12ma yarcento pK) Sanskrita signifikas la "perfekta linguo" opozite a la dialekti veninta de ol e qui nomizesis prakrit-i, t.e. "vulgara" idiomi.

Dum la 19ma e 20ma yarcenti, la "prakrit"-i plene acesis la literaturo ed un ek oli, la Hindia idiomo divenis la oficala linguo di India. Ma la Sanskrita duras uzesar ed havar adepti che la Brahmani. Existas ankore libri e jurnali qui redaktesas en ca linguo e radiofonala e televizionala emisi en ol. Ed en urbeto di 5000 habitanti ol parolesas en la singladia vivo da lua habitanti. Ita tradicionala linguo dil Indiala kulturo esas ankore vivanta niaepoke.
1400

La yaro **1400** (MCD per Romala algarismi) esis bisextila yaro komencinta ye jovdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 400ma yaro di la duesma yarmilo, la 100ma yaro di la 14ma yarcento, e la 1ma yaro di la yari 1400a.

## Eventi
### [[Azia]]
* Mongoli komandita da Timur Lenk furias en Siria.

## Naski
* (o 1399) Rogier van der Weyden, Nederlandana piktisto (m. 1464)
* (cirkume) Jacopo Bellini, Italiana piktisto (m. 1470)

## Morti
* 25ma di oktobro - Geoffrey Chaucer, Angla skriptisto (n. 1340?)
1401

La yaro **1401** (MCDI per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye saturdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 401ma yaro di la duesma yarmilo, la 1ma yaro di la 15ma yarcento, e la 2ma yaro di la yari 1400a.

## Eventi
### [[Europa]]
* Komencas revolto di la habitanti di Samogitia kontre la dominaco da Germana kavalieri.

### [[Azia]]
* 24ma di marto - Timur la klaudikanta, chefo di Turko-Mongoli spolias Damascus.

## Naski
* 21ma di decembro - Masaccio, Italiana piktisto (m. 1428)

## Morti
1402

La yaro **1402** (MCDII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye sundio, segun Juliala kalendario. Ol esis la 402ma yaro di la 2ma yarmilo, la 2ma yaro di la 15ma yarcento, e la 3ma yaro di la yari 1400a.
## Eventi
### [[Europa]]
* Jean de Béthencourt deskovras Kanarii.
* La Republiko Genova riprenas kontrolo super Monako.

### [[Azia]]
* 12ma di julio - Princo Zhu Di de la dinastio Ming e lua armeo kaptas l'urbo Nanjing, chef-urbo dil imperio Ming. L'imperiestro Zhu Yunwen posible mortigesas.
* 20ma di julio - Batalio di Ankara: Turka-Mongola-kano Timur la klaudikanta vinkas Otomani proxim Ankara en Turkia, e kaptas sultano Bayezid la 1ma.

## Naski

## Morti
1403

La yaro **1403** (MCDIII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye lundio segun Juliala kalendario. Ol esis la 403ma yaro di la duesma yarmilo, la 3ma yaro di la 15ma yarcento, e la 4ma yaro di la yari 1400a.

## Eventi
### [[Europa]]
* Lorenzo Ghiberti igas ek bronzo naturala homo-figuri por bapto-kapelo di Firenze, Italia. To esas unesma signo de renesanco.
* Jan Hus komencas predikar l'idei da John Wycliffe en Bohemia.

## Naski
* 22ma di februaro - Rejulo Charles la 7ma di Francia (m. 1461)

## Morti
1404

La yaro **1404** (MCDIV per Romala algarismi) esis bisextila yaro komencinta ye mardio segun Juliala kalendario. Ol esis la 404ma yaro di la 2ma yarmilo, la 4ma yaro di la 15ma yarcento e la 5ma yaro di la yari 1400a.

## Eventi
### [[Europa]]
* 17ma di oktobro - Inocentius la 7ma divenas papo.
* Universitato di Torino fondesas.

## Naski
* 14ma di februaro - Leon Battista Alberti, Italian arkitekto, matematikisto, piktisto, skriptisto e filozofo (m. 1472)

## Morti
* 1ma di oktobro - Papo Bonifacius la 9ma (n. 1356)
1406

La yaro **1406** (MCDVI per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye venerdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 406ma yaro di la duesma yarmilo, la 6ma yaro di la 15ma yarcento, e la 7ma yaro di la yari 1400a.

## Eventi
* 30ma di novembro - Gregorius la 12ma divenas papo.

## Naski
* Filippo Lippi, Italiana piktisto (m. 1469)

## Morti
* 17ma di marto - Ibn Khaldun, Araba historiisto (n. 1332)
* 6ma di novembro - Papo Inocentius la 7ma (n. 1339)
* 25ma di decembro - Rejulo Enrique la 3ma di Kastilia (n. 1379)
1407

La yaro **1407** (MCDVII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye saturdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 407ma yaro di la duesma yarmilo, la 7ma yaro di la 15ma yarcento, e la 8ma yaro di la yari 1400a.

## Eventi

## Naski

## Morti
* Pero López de Ayala, Hispana politikisto, poeto e judiciero (n. 1332)
Frigyes Schulek

**Frigyes Schulek** (n. ye la 19ma di novembro 1841 til la 5ma di septembro 1919) esis Hungara arkitekto, profesoro che Teknikal Universitato József, akademiano dil Akademio Hungara pri Cienci (*Magyar Tudományos Akadémia*), Idisto, e prezidero di Uniono por la Linguo Internaciona Ido en 1912.
Dénes Berinkey

**Dénes Berinkey**, yuristo e politikisto n. ye la 17ma di oktobro 1871 til la 25ma di junio 1944, esis chefministro di Hungaria dum du monati en 1919. Il ank esis esis ministro pri Judicial Aferi di Hungaria de 1918 til 1919, ed adepto di Ido.
1408

La yaro **1408** (MCDVIII per Romala algarismi) esis bisextila yaro komencinta ye sundio segun Juliala kalendario. Ol esis la 408ma yaro di la duesma yarmilo, la 8ma yaro di la 15ma yarcento, e la 9ma yaro di la yari 1400a.

## Eventi
* Kaunas, en la nuna Lituania, divenas urbo.

## Naski

## Morti
* 22ma di septembro - Ioannes la 7ma Palaiologos, imperiestro di Bizanco (n. 1370)
* Abdul Majid Hassan, sultano di Brunei (n. 1380)
1409

La yaro **1409** (MCDIX per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye mardio segun Juliala kalendario. Ol esis la 409ma yaro di la duesma yarmilo, la 9ma yaro di la 15ma yarcento, e la 10ma yaro di la yari 1400a.

## Eventi
### [[Europa]]
* 26ma di junio - Alexander la 5ma, pose konsiderata kontrepapo, deklaresas papo.

### [[Azia]]
* En Chinia enciklopedio, nominita *Yongle dadian*, kompletesas. Ol kontenas plu kam 20.000 serchinda vorti.

## Naski
* (od en 1408) 1ma di oktobro - Rejulo Karl la 8ma di Suedia (m. 1470)

## Morti
1410

La yaro **1410** (MCDX per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye merkurdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 410ma yaro di la duesma yarmilo, la 10ma yaro di la 15ma yarcento, e la 1ma yaro di la yari 1410a.

## Eventi
### [[Europa]]
* 15ma di julio - Polona-Lituanian armeo vinkas Germana kavalieri en la batalio di Grunwald.

## Naski
* (posible) Wiraqucha Inka, imperiestro dil imperio Inkao (m. 1438)

## Morti
* 3ma di mayo - Kontrepapo Alexander 5ma (n. 1339)
* (cirkume) Feofan Grek, Greka-Bizancana piktisto (n. c. 1340)
1411

La yaro **1411** (MCDXI per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye jovdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 411ma yaro di la duesma yarmilo, la 11ma yaro di la 15ma yarcento, e la 2ma yaro di la yari 1410a.

## Eventi
### [[Azia]]
* Ahmad Shah divenas sultano di India, e regnos til 1442. Ilu konstruktigos Ahmadabad kom chef-urbo.

## Naski

## Morti
1412

La yaro **1412** (MCDXII per Romala algarismi) esis bisextila yaro komencinta ye venerdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 412ma yaro di la duesma yarmilo, la 12ma yaro di la 15ma yarcento, e la 3ma yaro di la yari 1410a.

## Eventi

## Naski
* c. la 6ma di januaro - Jeanne d'Arc, Franca heroino, e santino de katolik-eklezio (m. 1431)

## Morti
* 28ma di oktobro - Rejino Margrete Valdemarsdatter di Dania, Norvegia e Suedia (n. 1353)
1415

La yaro **1415** (MCDXV per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye mardio segun Juliala kalendario. Ol esis la 415ma yaro di la duesma yarmilo, la 15ma yaro di la 15ma yarcento, e la 6ma yaro di la yari 1410a.

## Eventi
### [[Europa]]
* 21ma di agosto - Portugalani konquestas Ceuta, an la nordo di Afrika.

## Naski

## Morti
* 6ma di julio - Jan Hus, Bohemiana sacerdoto,  brulita en rogo segun la decido di koncilo en Konstanz (n. c. 1369)
1416

La yaro **1416** (MCDXVI per Romala algarismi) esis bisextila yaro komencinta ye merkurdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 416ma yaro di la duesma yarmilo, la 16ma yaro di la 15ma yarcento, e la 7ma yaro di la yari 1410a.

## Eventi

## Naski
* (posible) Piero della Francesca, Italiana piktisto e matematikisto (m. 1492)
## Morti
1418

La yaro **1418** (MCDXVIII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye saturdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 418ma yaro di la duesma yarmilo, la 18ma yaro di la 15ma yarcento, e la 9ma yaro di la yari 1410a.

## Eventi

### [[Afrika]]
* Portugalani deskovras Madeira.

## Naski

## Morti
1419

La yaro **1419** (MCDXIX per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye sundio segun Juliala kalendario. Ol esis la 419ma yaro di la duesma yarmilo, la 19ma yaro di la 15ma yarcento, e la 10ma yaro di la yari 1410a.

## Eventi
### [[Europa]]
* Andora establisas lua unesma parlamento.

### [[Azia]]
* Sejong divenas rejo di Korea, til 1450. Dum lua ero Korea florifas, ed on komencos uzar l'oficala litero-skribajo (*han'guli*).

## Naski

## Morti
* 5ma di aprilo - Vicent Ferrer, dominikana monako, santo por katolik-eklezio (n. 1350)
1420

La yaro **1420** (MCDXX per Romala algarismi) esis bisextila yaro komencinta ye lundio segun Juliala kalendario. Ol esis la 420ma yaro di la duesma yarmilo, la 20ma yaro di la 15ma yarcento, e la 1ma yaro di la yari 1420a.

## Eventi
### [[Europa]]
* 2ma di junio - Henry la 5ma di Anglia mariajas su kun Catherine di Valois ye la katedralo di Troyes, Francia.
* 30ma di julio - Komencas Husana militi, liberiginta milito di Bohemiani qua duros til 1436.

### [[Arktiko]]
* Lasta kolonii di Vikingi perisas en Grenlando pro koldesko ed obsedo di Eskimoi.

## Naski
* (cirkume) Jean Fouquet, Franca piktisto (m. 1481)

## Morti
Yari 1420a

La **yari 1420a** komencis ye la 1ma di januaro 1420 e finis ye la 31ma di decembro 1429. Dum la yari 1420a dil 15ma yarcento eventis inter altri:
## [[Azia]]
* 1421 - Ye la 2ma di februaro ca yaro, imperiestro Yongle, de la dinastio Ming, transferas lua chef-urbo de Nanjing a Beijing.

## [[Afrika]]
* Portugalani exploras la westala rivo di Afrika.
* Le Songhai di Gao spolias Mali.

## [[Central Amerika]]
* L'areo dil Imperio Azteka extensas de la Gulfo di Mexikia a Pacifiko. Tenochtitlán divenas militala ed administrala chef-urbo: mikra vilajo argilala kreskos dum la yarcento e divenos grandioza urbego.

## [[Sud-Amerika]]
* L'[Inkai] uzas [lamao (animalo)|lamai kom porteri.
1413

La yaro **1413** (MCDXIII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye sundio segun Juliala kalendario. Ol esis la 413ma yaro di la duesma yarmilo, la 13ma yaro di la 15ma yarcento, e la 4ma yaro di la yari 1410a.

## Eventi
### [[Europa]]
* 20ma di marto - Henry la 5ma divenas rejulo di Anglia.
* 2ma di oktobro - Rejio Polonia e Grandadukio Lituania signatas tale nomizita Pakto di Horodło. L'uniono di la du landi komencas.

## Naski

## Morti
* 20ma di marto - Rejulo Henry la 4ma di Anglia (n. 1367)
* 6ma di oktobro - Imperiestro Dawit la 1ma di Etiopia (naskodio nekonocata)
1414

La yaro **1414** (MCDXIV per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye lundio segun Juliala kalendario. Ol esis la 414ma yaro di la duesma yarmilo, la 14ma yaro di la 15ma yarcento, e la 5ma yaro di la yari 1410a.

## Eventi

## Naski
* 21ma di julio - Papo Sixtus la 4ma (m. 1484)

## Morti
* Tewodros la 1ma, imperiestro di Etiopia.
1421

La yaro **1421** (MCDXXI per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye merkurdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 421ma yaro di la duesma yarmilo, la 21ma yaro di la 15ma yarcento, e la 2ma yaro di la yari 1420a.

## Eventi
### [[Europa]]
* En Italia inventesas torpedo iranta per seglo.

### [[Azia]]
* Beijing divenas chef-urbo di Chinia. L'antea esis Nanking.

## Naski
* 6ma di decembro - Rejulo Henry la 6ma di Anglia (m. 1471)

## Morti
1422

La yaro **1422** (MCDXXII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye jovdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 422ma yaro di la duesma yarmilo, la 22ma yaro di la 15ma yarcento, e la 3ma yaro di la yari 1420a.

## Eventi
### [[Europa]]
* 10ma di januaro - Husana militi: En la batalio di Deutschbrod, Husani vinkas 2.000 krucomiliteri.
* 1ma di septembro - Henry la 6ma divenas rejulo di Anglia.
* 21ma di oktobro - Charles la 7ma divenas rejulo di Francia.

## Naski
* (posible) - William Caxton, Angla piktisto (m. c. 1491)

## Morti
* 31ma di agosto - Rejulo Henry la 5ma di Anglia (n. 1387)
* 21ma di oktobro - Rejulo Charles la 6ma di Francia (n. 1368)
1423

La yaro **1423** (MCDXXIII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye venerdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 423ma yaro di la duesma yarmilo, la 23ma yaro di la 15ma yarcento, e la 4ma yaro di la yari 1420a.

## Eventi

## Naski
* 3ma di julio - Rejulo Louis la 11ma di Francia (m. 1483)

## Morti
1424

La yaro **1424** (MCDXXIV per Romala algarismi) esis bisextila yaro komencinta ye saturdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 424ma yaro di la duesma yarmilo, la 24ma yaro di la 15ma yarcento, e la 5ma yaro di la yari 1420a.

## Eventi

## Naski
* 31ma di oktobro - Rejulo Władysław la 3ma di Polonia (m. 1444)

## Morti
1425

La yaro **1425** (MCDXXV per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye lundio segun Juliala kalendario. Ol esis la 425ma yaro di la duesma yarmilo, la 25ma yaro di la 15ma yarcento, e la 6ma yaro di la yari 1420a.

## Eventi
### [[Europa]]
* 27ma di februaro - En Rusia Vasili la 2ma divenas granda-princo di Moskva.

## Naski
* 5ma di januaro - Rejulo Enrique la 4ma di Kastilia (m. 1474)

## Morti
* 27ma di februaro - Granda-princo Vasili la 1ma di Moskva (n. 1371)
1427

La yaro **1427** (MCDXXVII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye merkurdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 427ma yaro di la duesma yarmilo, la 27ma yaro di la 15ma yarcento, e la 8ma yaro di la yari 1420a.

## Eventi

## Naski
* 30ma di novembro - Rejulo Kasimir la 4ma di Polonia (m. 1492)

## Morti
* septembro - Gentile da Fabriano, Italiana piktisto (n. c. 1370)
1429

La yaro **1429** (MCDXXIX per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye saturdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 429ma yaro di la duesma yarmilo, la 29ma yaro di la 15ma yarcento, e la 10ma yaro di la yari 1420a.

## Eventi
### [[Europa]]
* Rurana puerino de Lotringia Jeanne d'Arc, lor evanta 18 yari, incitas Franci pri milito kontre Angli dum Cent-yara milito. El guidas Franc armeo. Charles la 7ma di Francia kronizesas en Reims.

## Naski
* (cirkume) Gentile Bellini, Italiana piktisto (m. 1507)

## Morti
1430

La yaro **1430** (MCDXXX per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye sundio segun Juliala kalendario. Ol esis la 430ma yaro di la duesma yarmilo, la 30ma yaro di la 15ma yarcento, e la 1ma yaro di la yari 1430a.

## Eventi

## Naski
* Antonelo da Messina, Italiana piktisto (m. 1479)
* (cirkume) Giovanni Bellini, Italiana piktisto (m. 1516)
* (cirkume) Jean Colombe, Franca piktisto (m. 1493)
* (cirkume) Francesco del Cossa, Italiana piktisto (m. 1477)
* (?) Carlo Crivelli, Italiana piktisto (m. 1495)

## Morti
* 29ma di januaro (posible) - Andrei Rublyov, Rusa monako ed ikonopiktisto (n. inter 1360 e 1370)
Yari 1430a

La **yari 1430a** komencis ye la 1ma di januaro 1430 e finis ye la 31ma di decembro 1439. Dum la yari 1430a dil 15ma yarcento eventis inter altri:
## [[Europa]]

* 1431 - Ye la 21ma di februaro, Jeanne d'Arc komencas judiciesar en Rouen, Normandia, akuzita pri herezio. El kondamnesos a mortopuniso per brulado en rogo, e mortigesos ye la 29ma di mayo ca yaro.
* 1431 - Ye la 3ma di marto, Eugenius la 4ma divenas papo e sucedas Martinus la 5ma, mortinta ye la 20ma di februaro sam yaro.
* 1432 - Dum la printempo, komencas revolto en Albania kontre Otomana dominaco.
* 1436 - Erik la Pomerana itere revokesas de Sueda trono.
* 1436 - Germana estampisto Johannes Gutenberg probas aparta tipi por imprimo.
* 1438 - Ye la 13ma di septembro, Afonso la 5ma divenas rejulo di Portugal.
* 1439 - Ye la 4ma di mayo, Władysław la 3ma vinkas la movado Husita en Polonia dum la batalio di Grotnik.

## [[Azia]]
* 1431 - L'Imperio Kmer krulas en Kambodja pos atako dal imperio Ayutthaya, ed Angkor Vat despopulizesas.
* 1433 - Chiniana navigisto Zheng He kompletigas la maxim granda marala expediciono de la dinastio Ming, pos navigar tra Pacifiko ed Indiana oceano.
* 1434 - En Chinia komencas longa periodo di sikesi, inundadi e lokust-ataki kontre plantacerii, qui finos erste en 1448, ed efektigos famino e krulo di komerco dum Ming-epoko.

## [[Afrika]]
* 1434 - Portugalano Gil Eanes cirkondas kabo Bojador, che Ocidentala Sahara, e destruktas legendi pri "negra maro".
* En estal Afrika, sultani di Kilwa komencas granda edifico-konstrukto.
1432

La yaro **1432** (MCDXXXII per Romala algarismi) esis bisextila yaro komencinta ye mardio segun Juliala kalendario. Ol esis la 432ma yaro di la duesma yarmilo, la 32ma yaro di la 15ma yarcento, e la 3ma yaro di la yari 1430a.

## Eventi
## Eventi
### [[Europa]]
* 1ma di junio - Trupi de republiko Firenze vinkas trupi de republiko Siena.
* Universitato di Caen fondesas.

## Naski
* 15ma di januaro - Rejulo Afonso la 5ma di Portugal (m. 1481)
* 30ma di marto - Sultano Mehmed la 2ma dil Otoman imperio (m. 1481)
* Papo Inocentius la 8ma (m. 1492)

## Morti
1431

La yaro **1431** (MCDXXXI per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye lundio segun Juliala kalendario. Ol esis la 431ma yaro di la duesma yarmilo, la 31ma yaro di la 15ma yarcento, e la 2ma yaro di la yari 1430a.

## Eventi
### [[Europa]]
* 3ma di marto - Eugenius la 4ma divenas papo.
* 16ma di decembro - Henry la 4ma di Anglia kronizesas rejulo di Francia.

### [[Azia]]
* En Kambodja la templo di Angkor Wat desertesas pos atako dal armeo de Siam.
* Chiniana Zheng He departas ad esta rivo di Afrika. Ilu retrovenos en 1433. La maxim granda navo di Zheng esas longa de 160 m, pezanta de 3.000 tuni, e lua kruo esas cirkume 1.000 homi.

## Naski
* 1ma di januaro - Papo Alexander la 6ma (m. 1503)
* (cirkume) Andrea Mantegna, Italiana piktisto (m. 1506)

## Morti
* 20ma di februaro - Papo Martinus la 5ma (n. 1369)
* 30ma di mayo - Jeanne d'Arc, Franca soldatino, pose proklamita santino (brulita en rogo) (n. 1412)
* 12ma di julio - Felip de Malla, Kataluniana prelato, prezidanto di la *Generalitat* (n. 1370)
1433

La yaro **1433** (MCDXXXIII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye jovdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 433ma yaro di la duesma yarmilo, la 33ma yaro di la 15ma yarcento, e la 4ma yaro di la yari 1430a.

## Eventi

## Naski
* 10ma di novembro - Charles la Temerara, duko de Burgundia (m. 1477)

## Morti
* 14ma di agosto - Rejulo João la 1ma di Portugal (n. 1357)
* (o 1435) Zheng He, Chiniana navigisto (n. 1371)
1434

La yaro **1434** (MCDXXXIV per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye venerdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 434ma yaro di la duesma yarmilo, la 34ma yaro di la 15ma yarcento, e la 5ma yaro di la yari 1430a.

## Eventi
### [[Europa]]
* 16ma di agosto - Rejulo Eric di Pomerania revokesas de Sueda trono. Kristofer la 1ma sucedas il.

### [[Afrika]]
* Zara Yacub divenas cezaro di Etiopia til [[1468. Il esas pia Kristano e favoras eklezio e granda klostri.
## Naski

## Morti
1435

La yaro **1435** (MCDXXXV per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye saturdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 435ma yaro di la duesma yarmilo, la 35ma yaro di la 15ma yarcento, e la 6ma yaro di la yari 1430a.

## Eventi
### [[Europa]]
* En Suedia borgezi e rurani esas unesmafoye advokita ad Arboga a statala kunveno.

## Naski
* Andrea del Verrocchio, Italiana piktisto (m. 1488)

## Morti
1436

La yaro **1436** (MCDXXXVI per Romala algarismi) esis bisextila yaro komencinta ye sundio segun Juliala kalendario. Ol esis la 436ma yaro di la duesma yarmilo, la 36ma yaro di la 15ma yarcento, e la 7ma yaro di la yari 1430a.

## Eventi
### [[Europa]]
* Husana militi, liberiginta milito di Bohemiani, finas per paco-pakto.
* Tota Häme en Finlando revoltas kontre Suedi.

### [[Azia]]
* En Anam Le Loi prenas la titulo di rejo. La dinastio esos en povo til 1799, vere oficiale kom vasalo di Chinia.

## Naski
* (?) Hans Memling, Germana piktisto (m. 1494)

## Morti
1437

La yaro **1437** (MCDXXXVII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye mardio segun Juliala kalendario. Ol esis la 437ma yaro di la duesma yarmilo, la 37ma yaro di la 15ma yarcento, e la 8ma yaro di la yari 1430a.

## Eventi
### [[Europa]]
* 21ma di februaro - Rejulo James la 1ma di Skotia ocidesas.

## Naski
*  Andrea del Verrocchio, Italiana piktisto (m. 1488)

## Morti
* 21ma di februaro - Rejulo James la 1ma di Skotia (n. 1394)
1438

La yaro **1438** (MCDXXXVIII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye merkurdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 438ma yaro di la duesma yarmilo, la 38ma yaro di la 15ma yarcento, e la 9ma yaro di la yari 1430a.

## Eventi
### [[Sud-Amerika]]
* Parachuti Inka Yupanqui esas kronizita kom regnanto dil imperio Inkao. Lua filio Tupac Yupanqui konquestos vasta arei norde, inkluzite Quito.

## Naski

## Morti
* 20ma di oktobro - Jacopo della Quercia, Italiana skultisto (n. c. 1374)
* Wiraqucha Inka, imperiestro dil imperio Inkao (n. c. 1410)
1439

La yaro **1439** (MCDXXXIX per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye jovdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 439ma yaro di la duesma yarmilo, la 39ma yaro di la 15ma yarcento, e la 10ma yaro di la yari 1430a.

## Eventi
### Europa
* 16ma di julio - En Anglia, kisado interdiktesas por preventor expanso di morbi.
* 29ma di septembro o la 1ma di oktobro - Erik la Pomerana revokesas de povo en Suedia. Karl Knutsson Bonde duras administrar en lua nomo.

## Naski
* 29ma di mayo - Papo Pius la 3ma (m. 1503)

## Morti
* 27ma di oktobro - Rejulo Albert la 2ma, Santa Romana imperiestro (n. 1397)
1440

La yaro **1440** (MCDXL per Romala algarismi) esis bisextila yaro komencinta ye venerdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 440ma yaro di la duesma yarmilo, la 40ma yaro di la 15ma yarcento, e la 1ma yaro di la yari 1440a.

## Eventi
### [[Europa]]
* 9ma di aprilo - Christoffer la 3ma di Bavaria divenas rejulo di Dania.

### [[Central Amerika]]
* Moctezuma la 1ma divenas imperiestro dil populo Azteka, til 1468. Ilu konquestos areo este de nuna Mexikia.

## Naski
* 22ma di januaro - Grandaduko Ivan la 3ma di Rusia (m. 1505)
* (posible) Jorge Manrique, Hispana skriptisto (m. 1479)

## Morti
Yari 1440a

La **yari 1440a** dil 15ma yarcento komencis ye la 1ma di januaro 1440 e finis ye la 31ma di decembro 1449. Dum la yari 1440a eventis, inter altri:
## [[Europa]]
* 1440 - En aprilo, Sultano Murad la 2ma dil Otoman imperio siejas Beograd, qua domajesas severe. Tamen, lia habitanti sucesis rezistar, per uzo di artilrio.
* 1445 - Ye la 10ma di oktobro, Albaniani komandita da Skanderbeg, vinkas Otomani che batalio di Mokra.

## [[Sud-Amerika]]
* 1440 - Moctezuma la 1ma divenas imperiestro dil imperio Azteka, pos la morto di Itzcóatl.
1441

La yaro **1441** (MCDXLI per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye sundio segun Juliala kalendario. Ol esis la 441ma yaro di la duesma yarmilo, la 41ma yaro di la 15ma yarcento, e la 2ma yaro di la yari 1440a.

## Eventi
### [[Europa]]
* Kristofer la Bavariana divenas rejo di Suedia.

## Naski

## Morti
* 9ma di julio - Jan van Eyck, Flandriana piktisto (n. c. 1390)
1442

La yaro **1442** (MCDXLII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye lundio segun Juliala kalendario. Ol esis la 442ma yaro di la duesma yarmilo, la 42ma yaro di la 15ma yarcento, e la 3ma yaro di la yari 1440a.

## Eventi

## Naski
* 28ma di aprilo - Rejulo Edward la 4ma di Anglia (m. 1483)

## Morti
1443

La yaro **1443** (MCDXLIII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye mardio segun Juliala kalendario. Ol esis la 443ma yaro di la duesma yarmilo, la 43ma yaro di la 15ma yarcento, e la 4ma yaro di la yari 1440a.

## Eventi
### [[Europa]]
* Hungari okupas Sofiya.

## Naski
* 28ma di agosto - Rudolf Agricola, Nederlandana humanisto (m. 1485)
* 5ma di decembro - Papo Julius la 2ma (m. 1513)

## Morti
1444

La yaro **1444** (MCDXLIV per Romala algarismi) esis bisextila yaro komencinta ye merkurdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 444ma yaro di la duesma yarmilo, la 44ma yaro di la 15ma yarcento, e la 5ma yaro di la yari 1440a.

## Eventi
### [[Europa]]
* 10ma di novembro - En la batalio proxim Varna (nun en Bulgaria), sultano Murad la 2ma vinkas kristani komplete.

## Naski

## Morti
* 10ma di novembro - Rejulo Władysław la 3ma di Polonia (n. 1424)
1445

La yaro **1445** (MCDXLV per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye venerdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 445ma yaro di la duesma yarmilo, la 45ma yaro di la 15ma yarcento, e la 6ma yaro di la yari 1440a.

## Eventi

## Naski
* 1ma di marto - Sandro Botticelli, Italiana piktisto (m. 1510)

## Morti
1446

## Eventi
### [[Afrika]]
* Portugalani arivas en la nuna Guinea-Bisau.

## Naski

## Morti
* printempo (o vintro di 1445) - Konrad Witz, Germana piktisto (n. c. 1400 o 1410)
* 15ma di aprilo - Filippo Brunelleschi, Italiana piktisto (n. 1377)
1447

La yaro **1447** (MCDXLVII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye sundio segun Juliala kalendario. Ol esis la 447ma yaro di la duesma yarmilo, la 47ma yaro di la 15ma yarcento, e la 8ma yaro di la yari 1440a.

## Eventi
*6ma di marto - Nikolaus la 5ma divenas papo.
## Naski
* (posible) Pietro Perugino, Italiana piktisto (m. 1523)
* (posible) Francesco Raibolini, Italiana piktisto (m. 1517)

## Morti
* 23ma di februaro - Papo Eugenius la 4ma (n. 1383)
* (posible) - Masolino da Panicale, Italiana piktisto (n. c. 1383)
1426

La yaro **1426** (MCDXXVI per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye mardio segun Juliala kalendario. Ol esis la 426ma yaro di la duesma yarmilo, la 26ma yaro di la 15ma yarcento, e la 7ma yaro di la yari 1420a.

## Eventi
### [[Central Amerika]]
* Azteki de Tenochtitlán unionas kun Texcoco e Tlacopan, til 1440. Imperiestro Itzcoatl koncentras povo por ipsa.

## Naski

## Morti
1448

La yaro **1448** (MCDXLVIII per Romala algarismi) esis bisextila yaro komencinta ye lundio segun Juliala kalendario. Ol esis la 448ma yaro di la duesma yarmilo, la 48ma yaro di la 15ma yarcento, e la 9ma yaro di la yari 1440a.

## Eventi
### [[Azia]]
* Trailok, eminenta administranto e pia Budisto, divenas rejo di Ayutthaya, (nune Tailando) til 1488. Il dividos socio en klasi. Tereni donesos ad omnu; tale nulu sufros pro hungro. Trailok kombatos tota-tempe kontre la nordala vicini di Tailando.

## Naski
* 2ma di junio - Domenico Ghirlandaio, Italiana piktisto (m. 1494)

## Morti
1450

La yaro **1450** (MCDL per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye jovdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 450ma yaro di la duesma yarmilo, la 50ma yaro di la 15ma yarcento, e la 1ma yaro di la yari 1450a.

## Eventi
### [[Europa]]
* 15ma di aprilo - Cent-yara milito: che batalio di Formigny, Franca trupi komandita da Charles de Clermont uzas kanoni kontre Angla trupi, e havas decidigiva vinko.

## Naski

## Morti
* 8ma di aprilo - Sejong, rejo di Korea (n. 1397)
1449

La yaro **1449** (MCDXLIX per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye merkurdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 449ma yaro di la duesma yarmilo, la 49ma yaro di la 15ma yarcento, e la 10ma yaro di la yari 1440a.

## Eventi
### [[Europa]]
* 20ma di novembro - Karl la 8ma di Suedia divenas Karl la 1ma di Norvegia.

### [[Azia]]
* 27ma di oktobro - Ulugh-beg, Mongola sultano di Persia, mortas. Samatempe l'imperio kreita da Timur Lenk krulas.
* Ashikaga Yoshimasa divenas shoguno di Japonia, til 1474.

## Naski
* 1ma di januaro - Lorenzo de' Medici, Italiana statestro (m. 1492)

## Morti
* 27ma di oktobro - Ulugh Beg, sultano di Persia ed astronomo (n. 1394)
1452

La yaro **1452** (MCDLII per Romala algarismi) esis bisextila yaro komencinta ye saturdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 452ma yaro di la duesma yarmilo, la 52ma yaro di la 15ma yarcento, e la 3ma yaro di la yari 1450a.

## Eventi
### [[Europa]]
* 24ma di agosto - Johann Gutenberg kompletigas l'unesma imprimuro di la Biblo.

## Naski
* 10ma di marto - Fernando la 2ma di Aragon e la 5ma di Kastilia, rejulo di Hispania (m. 1516)
* 15ma di aprilo - Leonardo da Vinci, arkitekto, muzikisto, anatomisto, inventisto, injenioro, skultisto e piktisto Italiana (m. 1519)
* 2ma di oktobro - Rejulo Richard la 3ma di Anglia (m. 1485)

## Morti
1454

La yaro **1454** (MCDLIV per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye mardio segun Juliala kalendario. Ol esis la 454ma yaro di la duesma yarmilo, la 54ma yaro di la 15ma yarcento, e la 5ma yaro di la yari 1450a.

## Eventi
### [[Europa]]
* 18ma di septembro - Polona armeo vinkesas da plu mikra, tamen plu profesionala, armeo di Germana kavalieri.
* 13ma di decembro - Isabel divenas rejino di Kastilia.

## Naski
* 9ma di marto - Amerigo Vespucci, Italiana navigisto ed explorero (m. 1512)

## Morti
* 20ma di julio - Rejulo Juan la 2ma di Kastilia (n. 1405)
1455

La yaro **1455** (MCDLV per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye merkurdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 455ma yaro di la duesma yarmilo, la 55ma yaro di la 15ma yarcento, e la 6ma yaro di la yari 1450a.

## Eventi
### [[Europa]]
* 8ma di aprilo - Callistus la 3ma divenas papo.
* En Germania unesma granda imprimuro, Biblo da Johannes Gutenberg, publikigesas.
* Familii de York e Lancaster militas pri la trono di Anglia, en la tale dicita Milito di la du Rozi).

### [[Central Amerika]]
* En Tenochtitlán konstruktesas grandega templo por Huitzilopochtl, Deo di la Milito.

## Naski

## Morti
* 18ma di februaro - Fra Angelico, Italiana piktisto (n. c. 1395)
* 24ma di marto - Papo Nikolaus la 5ma (n. 1397)
* 1ma di decembro - Lorenzo Ghiberti, Italiana skultisto ed arkitekto (n. 1378)
* (cirkume) Pisanello, Italiana piktisto (n. ante 1390)
Yari 1450a

La **yari 1450a** dil 15ma yarcento komencis ye la 1ma di januaro 1450 e finis ye la 31ma di decembro 1459. Dum la yari 1450a eventis, inter altri:

## [[Europa]]

* 1450 - Cent-yara milito: Ye la 15ma di aprilo ca yaro eventas la batalio di Formigny, kande Franca trupi komandita da Jean la 2ma, duko de Bourbon, destruktas Angla armeo che Formigny, urbeto proxim Caen. Ye la 6ma di julio, Franci sucese rikaptas Caen. Ye la 12ma di agosto li anke kaptas Cherbourg, la lasta Angla teritorio en Normandia.
* 1451 - Cent-yara milito: Franci kaptas Bayonne, la lasta bastiono Angla en Guyenne.
* 1452 - *[[Rikonquesto]]*: en la batalio di Los Alporchones, cirkum urbo Lorca, en Murcia, trupi de la rejio Kastilia vinkas armeo del emirio Kordoba.
* 1453 - 29ma di mayo ca yaro, Otomani konquestas Konstantinoplo, e Bizancana imperio desaparas.
* 1453 - Ye la 19ma di oktobro, Franci rikaptas Bordeaux, e la Cent-yara milito finas.
* 1455 - Ye la 24ma di marto ca yaro Papo Nikolaus la 5ma mortas, e sucedesas dal papo Calixtus la 3ma ye la 8ma di aprilo sam yaro.
* 1456 - Ye la 18ma di mayo eventas la duesma batalio di Oronichea: 15 mil Otomana soldati sendesas probante rikaptar Albania, ma vinkesas da min granda armeo, komandita da Skanderbeg.

## [[Azia]]
* 1453 - Ye la 10ma di novembro ca yaro, rejulo Sejo de Joseon mortigas generalo Kim Jong-seo e prenas kontrolo di Joseon, en Koreana peninsulo.

## [[Afrika]]
* 1450 - Posible dum ca epoko, Afrikana rejio Zimbabwe abandonis lua lora chef-urbo, Lusvingo, nun konocata kom Granda-Zimbabwe.
* 1456 - Imperiestro Zara Yaqob de Etiopia fondas urbo Debre Berhan.

## [[Sud-Amerika]]
* 1450 - On kredas ke Inkao-urbo Machu Picchu konstruktesas en alta loko proxim la rivero Urumbamba, en la nuna Peru.

## [[Oceania]]
* 1452 - Volkano Kuwae eruptas en Vanuatu, e la cindri e sulfati dil erupto koldigas mondala klimato ca yaro

## Referi
1457

La yaro **1457** (MCDLVII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye saturdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 457ma yaro di la duesma yarmilo, la 57ma yaro di la 15ma yarcento, e la 8ma yaro di la yari 1450a.

## Eventi
### [[Europa]]
* 23ma di junio - Kristian la 1ma di Dania divenas rejulo di Suedia.

## Naski
* 28ma di januaro - Rejulo Henry la 7ma di Anglia (m. 1509)
* c. 15ma di aprilo - Filippino Lippi, Italiana piktisto (m. 1504)

## Morti
* 23ma di novembro - Rejulo László la 5ma di Hungaria (n. 1440)
1458

La yaro **1458** (MCDLVIII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye sundio segun Juliala kalendario. Ol esis la 458ma yaro di la duesma yarmilo, la 58ma yaro di la 15ma yarcento, e la 9ma yaro di la yari 1450a.

## Eventi
### [[Europa]]
* 19ma di agosto - Pius la 2ma divenas papo.
* Mátyás Corvinus, filio di János Hunyadi, elektesas rejo di Hungaria. Dum Mátyás Hungaria prosperas ed en kulturo komencas ero di humanismo.

## Naski

## Morti
* 6ma di agosto - Papo Callistus la 3ma (n. 1378)
1459

La yaro **1459** (MCDLIX per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye lundio segun Juliala kalendario. Ol esis la 459ma yaro di la duesma yarmilo, la 59ma yaro di la 15ma yarcento, e la 10ma yaro di la yari 1450a.

## Eventi
### [[Azia]]
* 12ma di mayo - fondo dil urbo Jodhpur en India.

## Naski
* 2ma di marto - Papo Adrianus la 6ma (m. 1523)
* 6ma di marto - Jakob Fugger, Germana bankisto (m. 1525)
* 22ma di marto - Maximilian la 1ma, Santa Romana Imperiestro (m. 1519)

## Morti
* 3ma di mayo - Rejulo Erik la 7ma di Dania, la 3ma di Norvegia e la 13ma di Suedia (n. 1381 o 1382)
1460

La yaro **1460** (MCDLX per Romala algarismi) esis bisextila yaro komencinta ye mardio segun Juliala kalendario. Ol esis la 460ma yaro di la duesma yarmilo, la 60ma yaro di la 15ma yarcento, e la 1ma yaro di la yari 1460a.

## Eventi
### [[Europa]]
* Portugalani arivas a regiono di la nuna Sierra Leone.

## Naski
* Juan Ponce de León, Hispaniana soldato e deskovristo (m. 1521)
* Vicente Yáñez Pinzón, Hispana explorero (m. 1523)
* Tristão da Cunha, Portugalana explorero (m. 1540)
* (cirkume) Francesco Bonsignori, Italiana piktisto (m. 1519)
* (cirkume) Geertgen tot Sint Jans, Nederlandana piktisto (m. c. 1495)

## Morti
Yari 1460a

La **yari 1460a** dil  dil 15ma yarcento komencis ye la 1ma di januaro 1460 e finis ye la 31ma di decembro 1469. Dum la yari 1460a eventis, inter altri:

## [[Europa]]
* 1461 - Ye la 28ma di junio ca yaro, Edward, filiulo de Richard de York, kronizesas kom rejulo Edward la 4ma di Anglia.
* 1461 - Otomani fondas Sarajevo.
* 1463 til 1479 - Eventas milito inter Republiko Venezia ed Otoman imperio. Turki vinkas.

## [[Azia]]
* 1461 - Ye la 7ma di agosto ca yaro, generalo Cao Qin probas stato stroko kontre imperiestro Yingzong, de la dinastio Ming. La stato-stroko falias, e Cao Qin suocidas.
* Kaolino-fabrikerio di Jingdezhen exportacas produkturi de la dinastio Ming, de Chinia.

## [[Afrika]]
* 1460 - Portugalano Pedro de Sintra arivas an litoro di la nuna Sierra Leone.
1461

La yaro **1461** (MCDLXI per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye jovdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 461ma yaro di la duesma yarmilo, la 61ma yaro di la 15ma yarcento, e la 2ma yaro di la yari 1460a.

## Eventi
### [[Europa]]
* 22ma di junio - Louis la 11ma divenas rejo di Francia.

## Naski

## Morti
1462

La yaro **1462** (MCDLXII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye venerdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 462ma yaro di la duesma yarmilo, la 62ma yaro di la 15ma yarcento, e la 3ma yaro di la yari 1460a.

## Eventi
## Eventi
### [[Europa]]
* 27ma di marto - Che Rusa imperio Ivan la 3ma divenas granda-princo di Moskva.
* 17ma di septembro - En la batalio di Świecino Poloni vinkas Germana kavalieri.

### [[Afrika]]
* Vasalo di Mali, Sonni Ali, rejo dil populo Songhai, komencas raptar lando di lua vasalestro proxim la fluvio Nijer e fondas imperio Songhai. Ol divenos la maxim granda imperio en tropikal Afrika.

## Naski
* 2ma di januaro - Piero di Cosimo, Italiana piktisto (m. 1522)
* 27ma di junio - Rejulo Louis la 12ma di Francia (m. 1515)

## Morti
1463

La yaro **1463** (MCDLXIII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye saturdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 463ma yaro di la duesma yarmilo, la 63ma yaro di la 15ma yarcento, e la 4ma yaro di la yari 1460a.

## Eventi
### [[Europa]]
* Otoman imperio vinkas ed okupas la Rejio di Bosnia. Bosna rejulo Stephen Tomašević esas senkapigita.
* Milito inter Venezia ed Otoman imperio komencas, e duros til 1469. Otomani volas havar komerco en Mediteraneo.
* 17ma di julio - Cent-yara milito finas pos la batalio di Castillon, kande Franci vinkas Angli.

## Naski
* 24ma di februaro - Giovanni Pico della Mirandola, Italiana filozofo (m. 1527)

## Morti
* 25ma di mayo - Rejulo Stephen Tomašević di Bosnia (n. c. 1438)
1464

La yaro **1464** (MCDLXIV per Romala algarismi) esis bisextila yaro komencinta ye sundio segun Juliala kalendario. Ol esis la 464ma yaro di la duesma yarmilo, la 64ma yaro di la 15ma yarcento, e la 5ma yaro di la yari 1460a.

## Eventi
* 30ma di agosto - Paulus la 2ma divenas papo.

## Naski

## Morti
* 18ma di junio - Rogier van der Weyden, Nederlandana piktisto (n. 1399 o 1400)
* 14ma di agosto - Papo Pius la 2ma (n. 1405)
1465

La yaro **1465** (MCDLXV per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye mardio segun Juliala kalendario. Ol esis la 465ma yaro di la duesma yarmilo, la 65ma yaro di la 15ma yarcento, e la 6ma yaro di la yari 1460a.

## Eventi

## Naski
* (?) Gil Vicente, Portugalana poeto (m. c. 1536)
* (cirkume) Hans Holbein la olda, Germana piktisto (m. 1524)

## Morti