open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Venera 9

**Venera 9** esis kosmosondilo lancita da Sovietia en 1975. Lo esis komenco di nova projeto por explorar la planeto Venuso.

Venera 9 lansesis de kosmodromo Baikonur ye 8 di junio. Ye 22 di oktobro la sondilo atingis Venuso ed esis pozata aden orbito cirkum la planeto. La terveno-vehilo separis su de la orbito-vehilo e decensis vers la surfaco. Dum la decenso, mezurili notis atmosferala preso, vento-rapideso, temperaturo e humideso. Parafali diminutis la rapideso di la terveno-vehilo, ed ol atingis la surfaco ye rapideso di sep metri po sekundo.

Fotografuri transmisesis a la orbito-vehilo, qua sendis oli a Tero. La imaji esis la unesma de la surfaco di Venuso. Oli montris inklinita tereno kun desordinita roki, qui havis akuta anguli; on povis dicernar detali til 100&nbsp;m de la abordilo. Ye la surfaco, temperaturo esis 485&nbsp;°C ed atmosferala preso esis 90-opla de olta di Tero. Venera 10, lansita ye 14 di junio, anke esis sucesoza; olua terveno-vehilo atingis la Venusala surfaco ye 25 oktobro; fotografuri montris plana dezerta ceno.
Zichyújfalu

**Zichyújfalu** esas vilajo en Hungaria. Segun statistiki de 2021, ol havis 921 habitanti. Lua tota surfaco esas 10,82 km².

## Demografio
Segun la kontado di 2011 esis 939 personi, 310 hemanari, e 255 familii qui rezidis en la vilajo. La denseso di habitantaro esis 86/km². Esis 282 domi kun mezvalora denseso di 26/km². Segun raso, 80% esis Hungari e 1% Rumani.

## Referi

## Extera ligili

*Zichyújfalu - Google Maps
*Fekete István Általános Iskola
Suffolk

**Suffolk** esas ceremoniala komtio di Anglia, jacanta este de la lando. Segun statistiki de 2022, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas   km².

La litoro di Suffolk esas komplexa, konsistanta ek tale nomizita "argilo di London" e rokajo eskarpoza, kun gipso sub ol, do tendencanta ad erodo la regiono havas diversa estuarii profunda, inkluzite olta di fluvii Blyth, Deben, Orwell e Stour.

Lua chef-urbo esas Ipswich.
Sociobiologio

**Sociobiologio** esas fako di ciencala studio qua supozas ke sociala konduto rezultas del evoluciono e probi por explikar ed inquestar sociala konduto en ta kontexto. Ofte judikata kom fako di la biologio e la sociologio, ank uzas konoci de etologio, antropologio, evoluciono, zoologio, arkeologio, populo genetiko, ed altra faki. En la studio di homala socii, sociobiologio esas tre proxima asociata a faki di Darwinal antropologio, homala kondutala ekologio ed evolucionala psikologio.
Dorset

**Dorset**, olim nomizita **Dorsetshire**, esas ceremoniala komtio jacanta sude de Anglia, apud Angla Kanalo. Segun statistiki de 2022, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas  km².

## Historio
L'unesma homi qui habitis Dorset esis chaseri, cirkume 8.000 aK, dum Mezolitiko. L'unesma permananta kolonieti aparis dum neolitiko, cirkume 3.000 yari aK.
Astrobiologio

**Astrobiologio** esas la studio di origino, evoluciono, distributo e futuro di vivo en universo: extraterala* vivo e vivo en Tero. Ca studio interfaka inkluzas la serchado por habitebla ambienti en nia sunala sistemo ed habitebla planeti exter sunala sistemo, la sercho di evidenteso di prebiotala* kemio, laboratorio e feldo serchado en l'origini e frua evoluciono di vivo sur Tero, e studii di potencialo por vivo adaptar a chalenji sur Tero ed en extera spaco. Astrobiologio inquestas se vivo existas en ambienti exterterana, e quale homi povas detektar se ol existas. (La termino **exobiologio** esas simila ma plu specifika — kovras la serchado di vivo ultre Tero, e l'efekti di extraterala ambienti sur vivanta kozi.)
Grizelda Kristiņa

**Grizelda Kristiņa** (n. Bertholde), naskis ye 19ma di marto 1910 en Kurlando, Latvia e mortis en Kanada ye 2ma di junio 2013.

Elu fugis de Latvia ye 1944, kande Sovietia okupis la lando, a Suedia e pose plu fore a Kanada. Elu esis tre aktiva linguo-uzero anke exter lua hemolando e kreis multa Livoniana poemi.

## Extera ligili
* Novajo pri elua morto
West Midlands

**West Midlands** esas metropolala komtio an la centro di Anglia. Ol kreesis en 1974, de parti di la komtii Staffordshire, Worcestershire e Warwickshire. Segun statistiki de 2022, ol havis . Lua tota surfaco esas 902 km².

Ol esas preske komplete urbala komtio. Lua precipua urbi esas Birmingham e Coventry. Ank en la komtio esas industriala regiono weste de Birmingham, nomizita *The Black Country* (La Nigra Lando) pro la fuliginoza aspekto di la regiono dum la 19ma yarcento, efektigita da industrii.
Worcestershire

**Worcestershire** esas komtio an la centro di Angla teritorio. Segun statistiki de 2022, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 1741 km².

Lua chef-urbo esas Worcester.
Santa Romana Imperio

La **Santa Romana Imperio** (Latine: *Imperium Romanum Sacrum*, Germane: *Heiliges Römisches Reich*, Italiane: *Sacro Romano Impero*, Cheke: *Svatá říše římská*, Sloveniane: *Sveto rimsko cesarstvo*, Nederlandane: *Heilige Roomse Rijk*, France: *Saint-Empire romain germanique*) esis komplexa uniono politikala di central Europala teritorii, qua existis de 962 til 1806.

Mez-Francia esis efemera rejio Franka, qua fondesis per pakto en Verdun ye 843. La pakto dividis la Karolusal Imperio inter la filiuli di Louis la Pia. Mez-Francia esis situita inter la rejii di Est- e West-Francia, e konsistis de la Frankala teritorio inter Rheno- e Skeldo-fluvio, pose konocata kom Lotringia, ed inter la Friziana rivo di la Nord-Maro e la antea rejio di Burgundia (sen la westa parto, pose konocata kom *Bourgogne*) e Provence e rejio di Italia. En la mez-epokala historiografio, Est-Francia (en Latina: Francia orientalis) o la rejio di la Est-Franki (*regnum Francorum orientalium*) esis la maxim frua stadio di la Germana rejio, qua duris de cirkume 840 til cirkume 962. Est-Francia formacesis per divido di la Karolusal Imperio pos la morto dil imperiestro Louis la Pia, e la divido inter estala e westala teritorii establis la developo di du separita rejii.

## Fino di la imperio
Ye la 6 di agosto 1806, Franz la 2ma abdikis kom Imperiestro di la Santa Romana Imperio e dissolvis l'imperio. Ilu naskabis en 1768 e divenis imperiestro en 1792. La abdiko di 1806 sequis vinkeso da Napoléon la 1ma ye la batalio di Austerlitz, e la sequanta Kontrato di Pressburg en qua Austria perdis teritorii. Pos 1806 il regnis kon Imperiesto dil Austrian imperio. 

## Extera ligili
*Konstitucala strukturo dil Imperio
Protestanta reformo

**Protestanta reformo** esas la skismo en westala kristaneso iniciita da John Wycliffe, Jan Hus, Martin Luther, Jean Calvin ed altra frua protestanti. Procesis per ye 1527 afish-glutinis di nonadek ed kin tezi di Luther. L'esforci di su nominata "reformanti", qua objecionis a ("protestis") la doktrini, rituari, chefeso ed ekleziala strukturo di romana katolika eklezio, duktas a la kreado di nova protestanta nacionala eklezii. Ta reformo esas hastoza per antea eventi en Europa, tale negra morto e westala skismo, qua erodis la fido en Katolik eklezio e papeso ke governas lo. Ta, kam multa altra faktori, tale dissemino di renesanco idei ed inventuri, kam imprimomashino, e la krulo di estala romana imperio, kontributis a la kreo di protestanto.
Frankia

**Frankia** esis la regiono ube habitis Franki, populo di raso Germana, qua pose administresis da la Karolus-dinastio dum frua Mezepoko. Ta dinastio judikesas kom l'origino di la moderna Francia e Germania, e la kronizo di Karolus la Magna kom imperiestro dil Ocidento judikesas kom lua komenco.

La morto di Karolus la Grosa judikesas kom lua fino. Segun ca perspektivo, Karolus-dinastio povas judikesar sive kom la lasta de la historio di Frankia, sive kom l'unesma de historio di Rejio Francia e Santa Romana Imperio.

## Franko e Libera
**Franko e libera** esas proverbo qua probable referas a la nedependanta poziciono dil individuala membri di la Germana tribuo di la Franki.
Cario Rusia

**Cario Rusia** (anke konocata kom **Cario Moskva**, oficale *Русское царство*) esas la nomo di centraligita Rusa stato de entronesko di Ivan la 4ma di Rusia en 1547 til la fondo di imperio di Rusia per Pyotr la 1ma di Rusia en 1721. De 1550 til 1700, Rusia kreskis de 35.000 km² (surfaco simila a de Nederlando) omnayare. La periodo inkluzas la subverso di transito de Rurik til la dinastio Romanov, lentega militala konflikto kun Polonia-Lituania, Rusa konquesto di Siberia, duktanta a la regno di Pyotr 1ma, qua entroneskis ye 1682 e transformis la cario en precipua Europana povo, pos militala vinko di Suedia e Polonia-Lituania kreinta chefa reformi e proklamis Rusa imperio (*Российская Империя*) en 1721, kreanta agnoskata povo en Europa.
Aachen

**Aachen** (France: *Aix-la-Chapelle*) esas urbo en la Germana stato Nordrheno-Vestfalia, jacanta an la frontiero kun Belgia e Nederlando. Segun statistiki de 2015, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 160,85 km².

L'urbo developesis de antiga Romana kolonieto, ed esis importanta rezideyo di Karolus la Granda. La katedralo di Aachen konstruktesis pro ilua impero en 796. De 936 til 1531, 31 Santa Romana imperiestri kronizesis ibe.
Stendhal

**Henri Beyle**, maxim konocata sub la pseudonimo literaturala **Stendhal** (1783 til 1842) esis Franca skriptisto.

## Selektika verki
* 1831 - *Le Rouge et le Noir*
* 1834 - *Lucien Leuwen*
* 1839 - *La Chartreuse de Parme*

## Citaji

## Referi
Wiedemar

**Wiedemar** esas urbeto en Germana stato Saxonia. Segun statistiki de 2022, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 93,48 km².

## Referi
Eilenburg

**Eilenburg** esas urbo en Germania. Segun statistiki de 2022, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 46,85 km².

## Referi
Regnum Teutonicum

***Regnum Teutonicum*** (Latine por *Rejio Germania*) originis del estala parto di olima Frankia.

Quale mezepokal Anglia e Francia, ol komencis kom "konglomerato, asemblajo di multa olim singla ed nedependanta ... *gentes* (homi) e *regna* (rejii)". L'origino di Estala Francia esis trale nomizita kontrato di Verdun de 843, ed esis guvernita da la dinastio Karolingiana til 911, kande la rejio elektesis. La frua elektanti esis la regnanti di la tipo di dukio, ke maxim-multa-kaze selektis inter li. Pos 962, kande Otto la 1ma kronizesis imperiestro, la rejio formacis la precipua parto di la Santa Romana Imperio, qua ank inkluzis Italia (pos 951) e Burgundia (pos 1032).

## Heinrich la Ucelo-kaptero
Heinrich, duko de Saxonia depos 912, elektesis rejulo di Germania en 919, che asemblo di Saxona e Frankoniana nobeli en Fritzlar. Ilua patro Otto la Nobela esis la antea duko di Saxonia; ilua matro Hedwiga esis decendanto di Karolus la Granda. Il havis intereso pri wildo-kaptado; il nomizesis "Heinrich la Ucelo-kaptero" pro ke, segun legendo, il esis fixiganta sua ucelo-reti kande kurieri arivis por informar il ke ilu selektesis rejulo. Il esas egardata kom la unesma rejo di la Germana stato mezepokal. Il mortis ye la 2ma di julio 936 en Memleben, en la nuna Saxonia-Anhalt.

Ilua filiulo Otto, lua sucedinto, eventuale regnis anke en nordala Italia, ed en 962 il kronizesis kom imperiestro Otto la 1ma, Santa Romana imperiestro.

## Referi

## Bibliografio
*  Beumann, H., "Die Bedeutung des Kaisertums für die Entstehung der deutschen Nation im Spiegel der Bezeichnungen von Reich und Herrscher", in *Nationes*, 1 (1978), pp 317-366
Henry Hudson

**Henry Hudson** (n. cirkume 1565, desaparinta pos la 23ma di junio 1611) esis Angla exploristo e navigisto, maxim bone konocata por sua explori di parti di la nuna Kanada e nordo di Usa.

Ye la 22ma di junio 1611, en la navo *Discovery*, dum expediciono en Nord-Amerika explorante posibla nord-westa voyo vers la Pacifiko, membri di la nav-trupo rebeleskis kontre kapitano Henry Hudson. Li pasabis kelka semani ye la litoro di la nuntempe-nomizita bayo Hudson, esforcante trovar westala voyo. La navo pose divenabis kaptita en glacio dum la vintro. Kelka navani, deskontenta pro la agadi di Hudson e deziranta ne pluse explorar, pozis il, ilua filiulo e sep altra de la nav-trupo aden shalupo, e la rebeli komencis eventoza voyajo retroe vers Europa; la shalupo esis nultempe pluse vidata. Arivinte en Anglia, kelka de la sep posvivanta rebeli subisis legala proceso; ili esis akuzata pro ocido, vice rebeleso, e li fine esis absolvata. Teorio esas ke ili, posedanta importanta informeso pri la expediciono, esis tro valoroza por exekutesar.
Frua Slavi

**Frua Slavi** esis diversa grupo di populi qui migris tra Europa dum la komenco di la Mezepoko (de la 5ma til la 10ma yarcenti)  tribuala organizuri nedirete kreis la fondado por nuna Slavika nacioni (tra la Slava stati di tarda mezepoko).

La vorto *Slavo* mencionesis unesmafoye dum la 6ma yarcento, epoko en ke Slava tribui habitis vasta areo en central estal Europa. Dum la sequanta du yarcenti, Slavi expansis pluse, vers Balkani ed Alpi sude e weste, e vers Volga norde ed este.

Dum 9ma yarcento, Slavi esis gradope kristanizita e en la 12ma yarcento lu formacis la populo en nombro di mezepokala kristana stati, estala Slavi en Kiyiva Rus e Lituania, sudala Slavi en Bulgaria, Kroatia e Serbia, e westala Slavi en Polonia e Santa Romana Imperio (Pomerania, Bohemia).
Estala Francia

En mezepoka historiografio, **estala Francia** (Latin: *Francia orientalis*) o la **rejio di estala Franki** (*regnum Francorum orientalium*) formacis la frua etapo di rejio Germania, duranta de proxim 840 til proxim 962. Estala Francia kreesis kun la divido di Frankia pos la morto dil imperiestro Louis la Pia, ma l'estala e westala parti dil imperio gradope subdividesis en altra separita rejii.
Rusa republiko

**Rusa republiko** (Ruse: *Российская республика*, tr. *Rossiyskaya respublika*; IPA: [rɐˈsʲijskəjə rʲɪsˈpublʲɪkə]) esas kurt existanta politikala ento qua kontrolis legale la teritorio di olima Rusa imperio pos l'abdiko dil caro Nikolai la 2ma, ye la 15ma di marto 1917. Sis monati pose, la republiko revokesis da Rusa revoluciono, ye la 7ma di novembro 1917, ed establisesis la Republiko Socialista Sovietiana Rusia (Rusa SFSR). Oficale, la guvernerio di la republiko nomizesis provizora guvernerio di Rusia (Ruse: *Временное правительство России*), quankam fakte la kontrolo di la lando dividesis inter la provizora guvernierio, e tale nomizita *Soviet* di Petrograd.
Kurseto por Infanti (Ni lernas Ido)

**Kurseto por Infanti (Ni lernas Ido)** esas mikra kurso kreita da Antonio Martínez kun infantala desegni da José Cossío direktata ad infanti kom unesma kontakto kun la linguo. Ol aparis en 2009 e kontenas 16 pagini.

## Extera ligilo
* Kurseto por Infanti (Ni lernas Ido)
Maya

Le **Maya** esis populo qua habitis la nuna Belize, Guatemala, westa Honduras e norda Salvador. La civilizuro di le Maya komencis c. 2000 aK. Olua maxim alta nivelo eventis de c. 250 til c. 900; ol duris til la arivo di Hispana kolonigisti.

La kalendario di le Maya komencis ye 11ma di agosto 3114 aK. Segun lia mitologio, ye ca dato komencis la triesma esforco, da la dei Quetzalcoatl e Tepeu, krear homi. Dum antea kalendariala periodo esis la antea esforci krear homi. La unesma homi kreesis de fango, ma li polveskis; la duesma homi, de ligno, esis sen-spirita e obliviis laudar sua dei; tamen la triesma esforco, en qua homi kreesis de maizo (nutrivo importanta por le Maya), esis sucesoza, e ta homi esas nia ancestri.
Volga-Bolgaria

**Volga-Bolgaria**, o **Volgala Bolgaria**, esis historiala stato Mohamedana en Bulgaria qua existis inter la 7ma e 13ma yarcenti cirkum la konfluo di la fluvii Volga e Kama, en nuna Europana Rusia. La habitantaro esis precipue Bulgari, qui konquestabis Fino-Ugriani e Turka parolanti di la regiono. La habitantaro esabis pagani, ma adoptis islamala religio dum frua 10ma yarcento.
Republiko Novgorod

**Republiko Novgorod** (Ruse: *Новгоро́дская респу́блика*, tr. *Novgorodskaja respublika*; IPA: [nəvgɐˈrotskəjə rʲɪsˈpublʲɪkə]; anciena Slavona: *Новгородскаѧ земьлѧ* / *Novgorodskaja zemľa*) esis vasta mezepokala Rusa stato qua extensis de Baltiko ad Urali, de la 12ma til la 15ma yarcenti, kun chef-urbo en Novgorod. Civitani referanta lua urbostato kam "lua majesto (o suvereno) sinioro Novgorod la Granda (*Gosudař Gospodin Velikij Novgorod*). La republiko prosperis kom la maxim estala portuo di Hanso-uniono.

Novgorod esis chef-urbo dil populo Rus til 882, kande la chef-urbo transferesis a Kiyiv. De lore til 1019 o 1020, ol apartenis a Kiyiva Rus.

Ye la 5ma di aprilo 1242, l'armeo di Alexandr Nevski, princo de Novgorod, vinkis armeo dil Ordeno di la Germana Kavalieri apud lago Peipus, ye la nuntempa frontiero inter Rusia ed Estonia. La batalio surnomizesis "batalio di Glacio", nam ol eventis sur la frostigita lago. La kavalieri egardis la batalio kom parto di nordala kruco-milito kontre pagani ed estal ortodoxa Kristani. Alexandr Nevski, qua esis exilita, esis retro-vokata da la civitani di Novgorod kande la kavalieri proximeskis. La batalio esis longa, e la kavalieri esis jenata pro la glitiganta glacio. Fine, multa kavalieri, restriktita adsur bordo di la lago, falis tra dina glacio e dronesis. Pro ca vinkeso, l'Ordeno di Germana Kavalieri ne pluse kampaniis kontre Novgorod ed altra Rusa teritorii.
Princio Vladimir-Suzdal

**Princio Vladimir-Suzdal** (1168–1389) (rus. *Vladimiro-Suzdalskoye knyajestvo*) o **Rus Vladimir-Suzdal** (rus. *Vladimirsko-Suzdalskaya Rus*) esis uno di la precipua princii qui sucedis Kiyiva Rus en la fino dil 12ma yarcento. Ol esis centrigita en Vladimir-on-Klyazma. Lua unesma princo esis Andrei Bogolyubski, qua guvernis de 1157 til lia morto ye la 28ma di junio 1174.

Gradope la princio expansis su e divenis granda dukio, qua pose dividesis en diversa mikra princii. Pos konquestesar da Mongola imperio, la princio divenis suverena stato duktita da sua propra nobeleso. Guvernisteso di princio, tamen, esis preskriptita da deklaro di kano (*jarlig*) emisita de Ora Hordo a nobela familio od ula plu mikra pricii.
Kiyiva Rus

**Kiyiva Rus** (Olda Estala Slavonia *Рѹ́сь*, *Рѹ́сьскаѧ землѧ*, Grekiane *Ῥωσία*, Latine *Russia*, *Ruthenia*, *Ruscia*, *Ruzzia*, Old Norse Garðaríki) , esis laxa federuro di estala slava tribui en Europa de lasta 9 til mez 13 yarcenti sub la rejo di la dinastio Rurik. La moderna habitanti di Bielorusia, Ukraina e Rusia omni klamas havar Kiyiva Rus kom lia kulturala ancestro. Ad lua maxim extenso dum la duimo dil 11ma yarcento, ol extensis de Baltiko en nordo til la Nigra maro en sudo e de la fonti di Vistula en westo a la peninsulo Taman en esto, ed unionis la maxim multa estal slava tribui.
Rusa Kaganio

**Rusa Kaganio** esas hipotezala politikala konstituco qua prosperis dum povra dokumentizita periodo en la historio di estala Europa, cirkume di lasta 8 til frua mez 9ma yarcenti. Precedanto; di Rurik dinastio e Kiyiva Rus, Rusa Kaganato esis stato, o grupo di urbostati, kreita dal populo nominita Rusi, qua povis esar Norse, en qua esas nun Rusia. La populo di regiono en ta tempo esis kompozita di Baltika, Slavika, Finika, Turkica, e Norse populi. La regiono esas anke placo di operaci por Varangiani, estala Skandinavian aventureri, komercisti e pirati.
Lajos Kossuth

**Lajos Kossuth** (1802 til 1894) esis jurnalisto e politikisto, de nobela Hungara familio.

En 1848, yaro di multa revolucioni en Europa, Kossuth divenis dominacanta pri nacional aferi di Hungaria; ye la 13ma di aprilo 1849 ilu deklaris Hungaria nedependanta del Austrian imperio, e divenis prezidanto di la lando. Austria, rezistante la nedependo, recevis helpo de la Rusa imperio.
Kossuth abdikis ye la 11ma di agosto 1849. Ye la sequanta dio, Hungara armeo kapitulacis ad Austria e Rusia.

Pos la abdiko, Kossuth rezidis en Unionita Rejio ed Usa, ed esis eminenta parolinto pri la Hungara naciono.
La Sonjo dil Elefanteto

**La Sonjo dil Elefanteto** esas Idala rakonto tradukita da Antonio Martínez por infanti.

## Extera ligilo
* La Sonjo dil Elefanteto
Jorge Carlos Fonseca

**Jorge Carlos de Almeida Fonseca** (n. ye la 20ma di oktobro 1950) esas Kabo Verdana politikisto, advokato e profesoro en universitato qua esas la prezidanto di Kabo Verda pos 2011. Il esis ministro por exterlandal aferi de 1991 til 1993. Kun la suporto dil partiso MpD, il ganis la prezidantal elekto en 2011 en la duesma balotado.

## Referi
Mars 2

La kosmonavo **Mars 2** lansesis ye 19 di mayo 1971. Ol esis un de plura sondili di la Mars-projeto di Soviet-Uniono, qui lansesis inter 1960 e 1973 por explorar la planeto Marso. Kelka de li ne sucesis livar terala orbito; *Mars 2* esis la unesma qua atingis Marso. Ol transmisis imaji ed informeso inkluzante atmosferala temperaturo e preso. La navo kontenis vehilo por voyajar sur la surfaco di Marso; tamen ol ne esis utiligata, nam la arivala procedo faliis, e ye 27 di novembro la navo kolizionis kun la planeto.

Identa kosmonavo Mars 3, qua lansesis non dii pos la lanseso di *Mars 2*, esis plu sucesoza.
Ranger 9

Ye 24 di marto 1965 la Usana kosmosondilo *Ranger 9* (lansita ye 21 di marto) kolizionis kun la luno. Ol esis la lasta di 9 sondili lansita por fotografar la luno, di qui la unesma 6 faliis funcionar, pro lanso-falio o mala funciono di instrumenti. Dum la lasta 19 minuti di la flugo, *Ranger 9* transmisis 5814 imaji di bona qualeso di la proximeskanta luno, la unesma prenita ye 2363 km de la surfaco, la lasta ye min kam 1 m. La probilo frapis la kratero Alphonsus, proxim la centro di la vizajo di la luno.
Thongsing Thammavong

**Thongsing Thammavong** (Lao: ທອງສິງ ທຳມະວົງ; naskinta ye la 12ma di aprilo 1944) esas Laosana politikisto qua esis chefministro di Laos de 2010 til 2016.
Listo pri prezidanti di Laos

La **[[prezidanto]]** esas la chefo di stato di Laos. L'ofico kreesis en 1975, pos ke Pathet Lao abolisis la monarkio. Princo Souphanouvong, ex-membro de la antea rejala familio, esis l'unesma prezidanto. La nuna prezidanto, pos la 20ma di aprilo 2016, esas Bounnhang Vorachith.

## Prezidanti di Laos

## Videz anke
* Listo pri chefministri di Laos
John Balliol

**John Balliol** (naskis c. 1249; mortis ye la 25ma di novembro 1314 en Pikardia) esis rejo di Skotia de 1292 til 1296.

Ye 17ma di novembro 1292 John Balliol divenis rejulo di Skotia. Il selektesis de plura kandidati por l’ofico, qua esis vakanta depos la morto di Margaret, evante sep yari, en 1290. John esis decendanto di rejulo David la 1ma di Skotia, qua regnis de 1124 til 1153. L'arbitranto di ca selektala proceduro esis rejulo Edward la 1ma di Anglia, qua expektis ke la nova rejo esus quaza vasalo dil Angla rejo. John Balliol esis kompromisata; plura Skota chefi revoltis kontre la dominaceso di Anglia, ed Angla armei revanchante invadis Skotia. Il abdikis en 1296, e la naciono havis nula rejo til ke Robert the Bruce divenis rejulo en 1306.

Pos periodo di enkarcerigo, on posibligis ad il irar a Francia en 1299. De 1301 til morto il rezidis ye la ancestrala domeno di sua familio en Pikardia.
Dani Rodrik

**Dani Rodrik** (n. ye la 14ma di agosto 1957) esas Turka ekonomikisto e profesoro pri ekonomiko che l'universitato Harvard. Ilua libro *Has Globalization Gone Too Far?*, publikigita en 1997, klasifikesis dal semanala revuo pri ekonomiko *Bloomberg Businessweek* kom "un ek la maxim importanta libri pri ekonomiko dil yardeko".
Holando

**Holando** esas regiono di nuntempa Nederlando. De la 10ma yarcento til la 16ma yarcento, ol esis komtio di la Santa Romana Imperio. En la 17ma yarcento ol divenis importanta parto di la *Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden* (Republiko di la Sep Unionita Nederlandi).

Holando konsistas ek la du provinci Norda Holando e Suda Holando.
Hafez al-Assad

**Hafez al-Assad** (6 di oktobro 1930 - 10 di junio 2000) esis Siriana politikisto e generalo, qua esis prezidanto di Siria de 1971 til 2000, ed ante chefministro, de 1970 til 1971.
Jane Grey

**Siniorino Jane Grey** (naskis c. 1537, mortis ye la 12ma di februaro 1554) esis rejino di Anglia dum julio 1553.

Dum la lasta yaro di la vivo di Edward la 6ma di Anglia, ilua saneso divenis sempre plu mala. Ilua protektanto esis la Duko di Northumberland; kom Protestanto, Edward asentis a la opiniono di la Duko, ke la sucedanta rejo mustus ne esar Mary (mi-fratino di Edward), qua esis Katolika. La projeto di la Duko esis entronigar Siniorino Jane Grey, a qua la filiulo di la Duko esis recente mariajata; ed elqua esis pos-nepotino di rejo Henry la 7ma di Anglia. Jane, lor evante 15 yari, proklamesis rejino ye la 10ma di julio 1553. Ca projeto esis des-estimata da la nobelaro, e la publiko favoris Mary; la regno di Jane finis pos non dii, e Mary divenis rejino Mary la 1ma di Anglia. Jane plu tarde mortigesis.
Eugène Ionesco

**Eugène Ionesco** (26ma di novembro 1909 en Slatina Romania til la 28ma di marto 1994 en Paris) esis teatrala skriptisto.

Ilu frequentis la Universitato di Bucarest, ube en la yaro 1928 il renkontris Emil Cioran e Mircea Eliade, e li divenis dum-viva amiki.

Lua verki esas notora en absurda teatro. La dramati esas nuntempe la maxim famoza skriburi di Ionesco, partikulare la dramato "La cantatrice chauve". Ye la 11ma di mayo 1950 ca dramato unesmafoye pleesis en Paris.
Kaysone Phomvihane

**Kaysone Phomvihane** (ໄກສອນ ພົມວິຫານ) (13ma di decembro 1920&nbsp;- 21ma di novembro 1992) esis la chefo *de facto* di Revolucionala Partiso de Lao Populo depos 1955.  Il esis l'unesma chefministro di Demokratiala Republiko di Lao Populo de 1975 til 1991 e pos prezidanto di la lando de 1991 til lua morto ye la 21ma di novembro la sequanta yaro.

## Biografio
Phomvihane naskis kun la nomo **Nguyen Cai Song**, filiulo de Vietnamana patro, Nguyen Tri Loan, e de Nang Dok lia Laosana matro. Il naskis che vilajo Na Seng, en la distrikto Khanthabouli, Laos. Ilu studiis yuro en l'universitato di Hanoi, en Vietnam, ed abandonis l'universitato por luktar kontre Franca dominaco en Indochinia. Pos il unionis a Lao populo, qua anke luktis kontre Franciani.

## Referi
Pran

**Pran** (naskis **Pran Krishan Sikand** ye la 12ma di februaro 1920 &ndash; 12ma di julio 2013) esis Indiana cinem-aktorulo.
George Benson

**George Benson**, naskinta ye la 22ma di marto 1943, esas Usana muzikisto e kompozisto di jazo, soul e funk.
Gil Eanes

**Gil Eanes** esis Portugalana navala explorero.

Ye 28 di julio 1434 Gil Eanes departis de kabo Bojador, ye la rivo di nuntempa Westala Sahara, vers Lisboa, por kompletigar voyajo qua inkluzabis, unesmafoye da Europani, navo-voyajo trans kabo Bojador. On lore kredabis ke seglirar sude de ca loko esis neposibla pro la konstanta venti de la westo; plura navi esis perdita dum tala esforci. Princulo Henrique di Portugal ("Henrique la Naviganto") havis intereso pri komerco kun Afrika; il furnisis la moyeni por explorala navo-voyaji en karaveli, sude alonge la marbordo di Afrika. La unesma tala voyajo di Gil Eanes en 1433 faliis atingar trans kabo Bojador, quo desplezis princulo Henrique. Ilua suceso en la sequanta yaro posibligis, da altri, plusa voyaji plu fore; Kabo Verda deskovresis en 1445, e ye 1475 la marbordo sude de la equatoro esis explorita; en 1498 Vasco da Gama segliris trans la sudala kabo di Afrika ed atingis India.
Mondala Kupo di Futbalo 1930

**Mondala Kupo di Futbalo 1930** esis la 1ma Mondala Kupo di FIFA e kunigis lor la 13 maxim bona nacionala esquadi. Ol komencis ye 13 di julio 1930 en Uruguay. Ca loko selektabis da FIFA (la federuro internaciona por asociuro-futbalo) pro ke en ta yaro Uruguay celebris cent yari di olua unesma konstituco; anke, la futbalo-esquadro di Uruguay esis sucesoza ye la Olimpiala Ludi en Amsterdam, 1928. Pro desfacileso di voyajado, la plu multa de la 13 esquadri en la konkurso esis de sud-Amerika; ultre ti, 6 landi exter ca kontinento esis reprezentata: Belgia, Francia, Mexikia, Rumania, Usa e Yugoslavia. Omna ludi eventis en Montevideo, la plu multa ye la *Estadio Centenario*, qua esis konstruktita por ca konkurso. La mi-finali esis inter Usa ed Arjentinia, en qua Arjentinia esis vinkoza (6-1); ed inter Yugoslavia ed Uruguay, en qua Uruguay esis vinkoza (6-1). En la finalo, qua eventis ye 30 di julio, Uruguay vinkis Arjentinia (4-2).

## Konkursinta nacioni
13 esquadi qualifikesis por interludar dum ta konkurso:

## Rezulti
# 
# 
# 
#
Galileo (kosmonavo)

**Galileo** esis kosmosondilo qua studiis la planeto Jupitero.

Ol departis de Tero ye la 18ma di oktobro 1989, desligite de Spaco-paromo Atlantis. Por atingar la orbito di Jupitero, ol pasis Venuso e dufoye pasis Tero, utiligante olia gravitado por ganar momento. Ol exploris Venuso dum la paso.

Ye la 29ma di oktobro 1991, du monati pos ke ol eniris la asteroido-zono, Galileo  atingis maxim proximeso, cirkume 1600 km, a la asteroido 951 Gaspra. Lo esis la unesma renkontro kun asteroido di irga kosmosondilo. 951 Gaspra havis dimensioni cirkume 19 per 12 per 11 km, e havis multa krateri. Ye la 28ma di agosto 1993, Galileo renkontris altra asteroido, 243 Ida. 

Ye la 13ma di julio 1995, Galileo, atinginte disto 80 milion km de la planeto Jupitero, desligis sondilo por explorar la planeto. La sondilo decensis vers Jupitero e transmisis informeso a Galileo dum 57 minuti, ante ke kontakto esis perdata. Ca informeso indikis la existo di intensa radiiva zono, 50 000 km super la nubi di la planeto, e forta venti, di cirkume 640 m/sec. Dum sequanta yari, Galileo exploris la naturala sateliti di Jupitero, plurafoye pasante Europa, Kalisto ed Io.
Bujar Nishani

**Bujar Faik Nishani** (naskinta ye 29 di septembro 1966) esis la prezidanto di Albania de 2012 til 2017. Kande il elektesis, Nishani esis membro de Demokratiala partiso de Albania, membro di Albaniana parlamento, e ministro pri internal aferi.
Franko CFA di Westal Afrika

**West-Afrikana Franko CFA** esas la pekunio di Benin, Burkina Faso, Guinea-Bisau, Ivora Rivo, Mali, Nijer, Senegal e Togo. L'akronimo CFA signifikas *Communauté Financière Africaine* (Afrikana financala komuneso). Lua kurso di kambio relatanta a la Franko CFA di Central Afrika (XAF) esas 1:1, ma la landi qua uzas l'un ne aceptas l'altru.
Haxhi Lleshi

**Haxhi Lleshi** (1913 til 1998) esis la chefo dil *Presidium* (equivalanta a prezidanto) di Albania de 1953 til 1982.
Telekomuniko

**Telekomuniko** esas komuniko a larja disto per teknologiala moyeni, note per elektrala signali elektromagnetik ondi.

La maxim anciena formi di telekomuniki sen uzar elektro esis far-lumi, fumo-signali, optikala telegrafi, edc. Telegrafo, telefono, radio, komuniki per mikroondi, interreto, edc, uzas elektro od elektromagnetala teknologii. La revoluciono en telekomuniki sen metalofili eventis dum la yari 1900a, kande Guglielmo Marconi e Nikola Tesla developis la komuniko per radio. Marconi ganis Nobel-premio pri fiziko en 1909 por lua inquesto.

## Referi
Henri Konan Bédié

**Aimé Henri Konan Bédié** (naskinta ye la 5ma di mayo 1934 til la 1ma di agosto 2023) esis Ivorana politikisto. Il esis prezidanto di Ivora Rivo de 1993 til 1999, e pose esis chefo dil partiso Demokrata di Ivora Rivo - Afrikana Demokratiala Ralio (PDCI-RDA).

## Referi
Félix Houphouët-Boigny

**Félix Houphouët-Boigny** ();18ma di oktobro 1905 til la 7ma di decembro 1993), konocita kom **Papa Houphouët** o **Le Vieux** (La Olda), esis l'unesma prezidanto di Ivora Rivo. Komence il esis vilajala chefo, pose ilu laboris kom mediko, kom administranto en plantacerio, e kom sindikatestro, ante divenar membro di Franca parlamento e laborar en koloniala guvernerio.

## Referi
Listo pri prezidanti di Ivora Rivo

Yen la listo pri prezidanti di Ivora Rivo de 1960 til nun.

## Videz anke
* Listo pri chefa ministri di Ivora Rivo
* Ivora Rivo
Robert Guéï

**Robert Guéï** (), n. ye la 16ma di marto 1941 til la 19ma di septembro 2002, esis la militala chefo di Ivora Rivo de la 24ma di decembro 1999 til 26ma di oktobro 2000. 

## Referi
Omar Bongo

**El Hadj Omar Bongo Ondimba** (30ma di decembro 1935 til la 8ma di junio 2009), naskinta **Albert-Bernard Bongo** esis prezidanto di Gabon dum 41 yari, de 1967 til lua morto en 2009.

## Referi
Léon M'Ba

**Gabriel Léon M'ba** (UMM-bah)  (9 di februaro 1902&nbsp;– 27 di novembro 1967) esis l'unesma chefa ministro (1959–1961) e prezidanto (1961–1967) di Gabon.

## Noti
Pearl Jam

**Pearl Jam** esas Usana rock-bando formacita en Seattle, Washington en 1990.

## Albumi di ateliero
* *Ten* (1991)
* *Vs.* (1993)
* *Vitalogy* (1994)
* *No Code* (1996)
* *Yield* (1998)
* *Binaural* (2000)
* *Riot Act* (2002)
* *Pearl Jam* (2006)
* *Backspacer* (2009)
* *Lightning Bolt* (2013)
* *Gigaton* (2020)
* *Dark Matter* (2024)
Eddie Vedder

**Eddie Vedder** (n. **Edward Louis Severson III** ye la 23ma di decembro 1964) esas Usana kompozisto, muzikisto e kantisto di la rock-bando Pearl Jam.
Jaime Roldós Aguilera

**Jaime Roldós Aguilera** (5ma di novembro 1940 - 24ma di mayo 1981) esis prezidanto di Equador de la 10ma di agosto 1979 til la 24ma di mayo 1981. En lua kurta guvernisteso, ilu divenis konocata kom defensero di la homala yuri.
Charles de Broqueville

**Charles Marie Pierre Albert, komto de Broqueville** (Postel, proxim Mol, Belgia, 4 di decembro 1860 - Bruxel, Belgia, 5 di septembro 1940) esis la 20ma chefministro di Belgia, e guvernis dum l'unesma mondomilito.
Frans Schollaert

**François Victor "Frans" Marie Ghislain Schollaert** (19 di agosto 1851&ndash;29 di junio 1917) esis Belgiana politikisto de Katolika partiso. Il esis la chefministro di Belgia de 1908 til 1911.
Viking 1

La kosmo-sondilo **Viking 1** atingis la surfaco di Marso ye 20 di julio 1976. Ye 20 di agosto 1975 la kosmo-navo, qua konsistis de orbitanto e tervenanto, lansesis de Kabo Canaveral, Usa; ol eniris orbito cirkum Marso ye 19 di junio 1976. Ciencisti selektis apta terveno-loko, per regardado di fotografuri di la surfaco transmisita da la orbitanto. Kande la tervenanto arivis ye la surfaco, ol transmisis kolorizita fotografuri di la cirkumajo; ol registragis temperaturo de -86C til -33C; tamen la sismografo ne funcionis. Brakio kolektis specimeno de la sulo, qua esis analizata; organika kompozuri ne esis trovata. La tervenanto duris transmisar informeso til 1 di februaro 1983. Lo esis la unesma sucesoza projeto en qua sondilo tervenis sur Marso; la plu frua Mars 3, di USSR en 1971, cesis funcionar 20 sekundi pos ke ol atingis la surfaco.
Henri la 1ma di Francia

**Henri la 1ma**  esis rejulo di la Franki. Il guvernis de la 14ma di mayo 1027 til  la 4ma di agosto 1060.

La regno di Henri 1ma di Francia komencis ye la morto di lua patro Robert 2ma di Francia ye la 20ma di julio 1031. Ilu balde subisis rebeleso, kande ilua stif-matro Constance esforcis establisar sua filiulo Robert (la yuna mi-fratulo di Henri) sur la trono; por to el asociis kun komto Odo (Eudes) la 2ma di Blois. Henri fugis a Normandia, ube ilu restis, dum ke la duko Robert la 1ma di Normandia kolektis suportanta nobeli qui esus pronta helpar Henri. Li koaktis Constance ed elua filiulo aden aranjuro, e Henri riganis sua trono. Kom rekompenso, Henri donis a Robert la sinioreso di Vexin, vicina komtio di Normandia. Dum la sequanta yari Henri asociesis kun la sucedanta duko William (Guillaume) 2ma di Normandia (ilqua divenis William la Konquestero di Anglia), ma il divenis envidiema pro la prodeso di William.
Jan Kanty Steczkowski

**Jan Kanty Steczkowski**, ekonomikisto e politikisto n. 1862 til 1929, esis chefministro di Polonia de aprilo til oktobro 1918.
Listo pri prezidanti di Republiko Chinia

La **[[prezidanto]] di [[Republiko Chinia]]** esas la precipua autoritato di la lando.

## Listo pri prezidanti
Pos l'adopto di la nuna konstituco en 1948, la prezidanti di Republiko Chinia esis:

## Videz anke
* Listo pri chefministri di la Republiko Chinia
* Republiko Chinia
Emilio Aguinaldo

**Emilio Aguinaldo y Famy**  esis l'unesma prezidanto di Filipini, e guvernis dum l'unesma periodo di nedependo, de 1899 til 1901.

## Referi
Nuestra Señora de Atocha

Survoye a Hispania, ye 6 di septembro 1622, pulsita adsur rifo en uragano, 56 km weste de Key West en nuntempa Florida, la Hispana galiono ***Nuestra Señora de Atocha*** naufrajis; omnu dronesis ecepte tri maristi e du sklavi. La *Atocha* portis granda quantesi de kupro, arjento, oro, gemi ed altraji de la portui Cartagena (en nuntempa Kolumbia) e Portobelo (en nuntempa Panama).

La navo *Santa Margarita*, simile kargita, esis perdita en la sama tempesto; olua kargajo lore esis parte salvata, tamen la *Atocha* esis ne trovata til 1985. La perdo di la kargajo di la *Atocha* e la *Santa Margarita* detrimentis la ekonomio di Hispania dum plura yari.

 
La restaji di la navo  *Atocha* esis trovata ye 20 di julio 1985, da Usana deskovristo Mel Fisher (1922-1998). Il esis serchanta ca navo dum multa yari; il ja deskovrabis plura naufrajinta navi en la maro apud Florida, Usa.
Cutty Sark

La navo **Cutty Sark** esis un de la lasta kliperi, konstruktita en 1869.

Ye 13 di oktobro 1870, *Cutty Sark* arivis ye London, pos olua unesma exkurso. La voyajo komencis de London ye 16 di februaro; la kargajo esis vino, wiskio e biro por la Chiniana urbo Shanghai. La navo departis de Shanghai ye 25 di junio; la kargajo esis teo. *Cutty Sark* esis seglo-navo konstruktata por rapida segl-iro, quo esis importanta pri komerco di teo. La navo kompletigis ok tala voyaji dum yaro. Ol esis inter le maxim rapida de klipero-navi, ed esis un de la lasta tala navi. Kande la Suez-kanalo apertesis en 1869, la teo-komercanti balde utiligis ca kanalo, uzante vapor-navi; seglo-navi, utiligante alizei cirkum Afrika, ne povis voyajar rapide tra la Suez-kanalo. *Cutty Sark* pose voyajis por lano-komerco inter Anglia ed Australia.
Omer Nishani

**Omer Nishani** (1887 til 1954) esis l'unesma chefo di la *Presidium* de Populal Asemblajo (ofico equivalanta a chefo di stato) di Albania, de 1946 til 1953. Dum la yari 1920ma e 1930ma ilu luktis kontre la rejimo di Ahmet Zogu (pose rejulo Zog la 1ma), e dum la yari 1940ma il luktis kontre fashist okupeso en Albania.
Great Eastern

La navo **Great Eastern** esis navo desegnita da Isambard Kingdom Brunel. Konstrukto komencis en 1854; olua unesma voyajo komencis en septembro 1859.

La navo esis multe plu granda kam irga navo ye ta tempo: olua longeso esis 211 metri e larjeso esis 25 metri, ol havis quar vaporomashini por paletoroti e plusa vaporomashino por helico, e la navego povis kontenar 4000 voyajanti.

## Lanseso
En novembro 1857, malgre grava pekuniala trubli dum konstruktado, ol esis pronta por lanseso. Pro la nekustumala grandeso di la navo, la vaporovindili ne povis movar ol. La navo fine pulsesis aden la aquo per specala hidraulikala arieti, preske tri monati pos la intencita lanso-dio. Pos equipado di la navo, la unesma voyajo komencis en septembro 1859.

## Unesma transatlantika voyajo
Ye 27 di junio 1860, la Great Eastern arivis ye New York ye la fino di olua unesma voyajo trans la Atlantiko, dek dii pos departo. Ol portis 35 paganta pasajanti, ok membri di la navo-kompanio e 418 navani. La originala intenco esis ke la navo facus voyaji inter Britania ed Australia; pro olua grandeso, ol povus portar suficanta karbono por ta itinerario. Tamen, pro chanjo di komercala standi, ol esis utiligata nur por transatlantika voyaji.
LaGrange, Indiana

**LaGrange** esas urbo en la komtio LaGrange, Indiana, Usa. Segun la demografiala kontado di 2010, ol havis 2,625 habitanti.

## Geografio
LaGrange jacas a .

Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 4.40 km², equivalanta a 1.70 mi².
Abdelmalek Sellal

**Abdelmalek Sellal** (عبد الملك سلال, n. ye la 1ma di agosto 1948) esas Aljeriana politikisto qua esis chefministro di Aljeria du foyi: de 2012 til marto 2014, e de aprilo 2014 til 2017.

## Vivo
Sellal naskis en 1948.

## Referi
IBM

Ye la 16ma di junio 1911, En Endicott, Nova-York Usa, fondesis la komercala kompanio *Computing Tabulating Recording Corporation*, o CTR; ol esis la pre-iranto di la famoza komercala giganto **IBM**. Ol esis formacuro di tri existanta kompanii: la *Tabulating Machine Company* fondita da Herman Hollerith por teknologiale traktar la oficala demografiala kontado (*census*) di Usa en 1890; la *Computing Scale Company*; e la *International Time Recording Company* qua fabrikis tempo-registragili por fabrikerii. En 1924 la nomo di la kompanio esis chanjata ad *International Business Machines Corporation*.

Ye 13 di septembro 1956, IBM anuncis nova *komputoro, la IBM 305 RAMAC; ol esis la unesma komercala *komputoro en qua informeso esis konservebla en harda disko-aparato kun movanta kapi. RAMAC signifikis *Random Access Method of Accounting and Control* - "hazarda-acesala metodo di kalkulado e direktado". Ol havis 50 diski di diametro 610 mm. Ol esis un ek la lasta *komputori di IBM qua utiligis vakuo-tubi, ed olua pezo esis plu kam un tuno; la mashino bezonis chambro di 9m per 15m. Plu kam 100 mashini esis konstruktata, e produktado duris til 1961.
Légion d'Honneur

Ye la 19ma di mayo 1802 la militarala ordeno la Legiono di Honoro - *Ordre national de la Légion d'Honneur* - establisesis da Napoléon Bonaparte. Pos la aboliso di Franca ordeni di kavaliereso dum la revoluciono, il deziris premiizar meritoza civitani e soldati di irga rango o profesiono. Ye la entronigo di rejulo Louis la 18ma di Francia en 1814, la ordeno ne abolisesis, tamen la desegno esis modifikata; la desegno itere modifikesis ye la regno di Louis Philippe en 1830, e dum la periodo di Napoléon la 3ma qua divenis imperiestro en 1852.
Paramore

**Paramore** esas bando di alternative rock de Franklin, Tennessee, Usa. Formacita en 2004 da kantisto Hayley Williams, Paramore esas un ek la maxim sucesoza bandi di *alternative rock*, *emo* e *pop-punk* en la mondo. 

* Kantisto : Hayley Williams
* Gitaristo: 
* Basisto: Taylor York

## Albumi di ateliero
* *All We Know Is Falling* (2005)
* *Riot!* (2007)
* *Brand New Eyes* (2009)
* *Paramore* (2013)
* *After Laughter* (2017)
* *This Is Why* (2023)
Freundel Stuart

**Freundel Jerome Stuart**, advokato e politikisto naskinta ye la 27ma di aprilo 1951, esis la 7ma chefministro di Barbados. Ilu guvernis de 2010 til 2018.

## Referi
Alvin Elliot Roth

**Alvin Elliot Roth** (n. ye la 18ma di decembro 1951) esas Usan ekonomikisto qua ganis la Nobel-premio pri ekonomiko en 2012.
Eisernes Kreuz

Ye la 10ma di marto 1813, la militarala ordeno la Fera Kruco - *Eisernes Kreuz* - esis establisata; rejulo Friedrich Wilhelm 3ma di Prusia donis la ordeno en Breslau a soldati dum la Napoleonala militi. Plu tarde l'ordeno donesis da Wilhelm la 1ma di Prusia, en 1870, dum la milito inter Francia e Prusia. Pos la fondo di la Germana Imperio en 1871 ol judikesis kom Germana ordeno.
Historiala provinci di Irlando

La **quar provinci** di Irlando (en Irlandana linguo: *Cúige Uladh*) - Leinster, Munster, Connacht ed Ulster - esis establisata per la esforci di povoza Irlandana dinastii dum frua epoko di la historio. Esis kin provinci ante la Normandiana invado; Meath plu tarde divenis parto di Leinster. Dum la mez-epoko, komtii esis establisata en Irlando segun la modelo en Anglia; oli quaze remplasis la provinci. Singla provinco kontenas grupo di komtii.

Sis de la non komtii di Ulster formacas nuntempa Nord-Irlando; la nomo Ulster nuntempe esas ofte utiligata vice Nord-Irlando.

La religiala konflikti inter la katoliki e protestanti e la dezirego di la katolika populo apartenar ad Irlando, efektigis konstanta situeso di violento.
Alexandra Stan

**Alexandra Ioanna Stan** (n. ye la 10ma di junio 1989) esas Rumaniana kantistino di *[[house-muziko|house]]*, pop e *dance* muziko.
Enrique Granados

**Pantaleón Enrique Joaquín Granados Campiña** (n. ye la 27ma di julio 1867 til la 24ma di marto 1916) esis Hispaniana kompozisto.

Il naskis en Lleida, Katalunia; ilua patro Calixto Granados esis Hispana armeo-kapitano. Kom yunulo il studiis piano en Barcelona; de 1887 til 1889 il studiis en Paris kun profesoro di la konservatorio. Il debutis kom pianisto en Barcelona en 1890, atraktante la atenco di rejo Alfonso 13ma di Hispania.

Dum sequanta yari il ganis lokala suceso kom pianisto e kompozisto di lejera operi. Ilua maxim famoza verko esis le *Goyescas* por piano, qui esis impresuri di pikturi da Francisco de Goya; oli esis unesme pleata en Barcelona en 1911, ed en Paris en 1914.

Il skribis opero de la muziko en *Goyescas*; Granados voyajis a New York ube ol esis pleata ye la opero-domo *Metropolitan* en januaro 1916, ed esis bone recevata. Il mortis ye la 24ma di marto 1916 che l'Atlantiko dum la retro-voyajo, pos ke lua navo frapesis per torpedo.
Aquobarilo Itaipu

**Aquobarilo Itaipu** esas aquobarilo konstruktita de 1975 til 1982 da Brazilia e Paraguay por furnisar elektro a la du landi. Nune ol havas la maxim granda kapaceso por furnisar elektro en la mondo: 14 GW, kun 20 turbini.

La rezervuyo dil aquobarilo kovras  km² de Foz do Iguaçu en Brazilia e Ciudad del Este en Paraguay til Guaíra (Brazilia) e Salto del Guairá (Paraguay), 150 km norde de l'aquobarilo. Por konstruktar l'aquobarilo, l'aquofalo di Sete Quedas, en fluvio Paraná, tote desaparis, submersita da la rezervuyo. Por konstruktar la rezervuyo e l'aquobarilo 40,000 laboristi laboris direte. La quanto de betono uzita esus suficanta por konstruktar 210 futbal-stadii equivalanta Maracanã en Rio de Janeiro. La quanto de stalo uzita esus suficanta por konstrukar 380 turmi Eiffel.

L'aquobarilo furnisas 90% di l'elektro konsumata en Paraguay e 17% de l'elektro konsumata en Brazilia. Quankam ol recevas duimo di l'energio di Itaipu, Paraguay konsumas poka e vendas la restanta a Brazilia. La binacion firmo Itaipu Binacional responsas pri administrar la produktajo e vendar l'energio produktita en Itaipu a la du landi.
Fluvio Paraná

**Paraná** (de *Pará* (maro) e *na* (simila ad) en la linguo Tupi  = fluvio simila a maro, ) esas un de la maxim importanta Sud-Amerikana fluvii. Ol naskas del interjunteso di fluvii Grande e Paranaíba, an la frontiero inter 3 Braziliana stati: Mato Grosso do Sul, Minas Gerais e Sao Paulo. Lua hidrografiala baseno esas la 2ma maxim granda en Sud-Amerika dop la baseno di Amazon.

Ol esas longa de 2,570 km. Se on adicionos la longeso di fluvio Paranaíba (1,370 km), on obtenos 3,940 km (la 14ma maxim longa fluvio en la mondo). Homi konstruktis important aquobarili en lua baseno: la maxim importanta esas Itaipu (an la frontiero inter Brazilia e Paraguay) e Yacireta (an la frontiero inter Arjentinia e Paraguay).
Mihail Uladzimiravich Miasnikovich

**Mihail Uladzimiravich Miasnikovich** (Bielorusa *Міхаіл Уладзіміравіч Мясніковіч*, , naskinta ye la 6ma di mayo 1950) esis la chefministro di Bielorusia de la 28ma di decembro 2010 til la 27ma di decembro 2014. Il elektesis da la prezidanto Aliaxandr Lukashenka pos l'elekto en 2010.

## Referi
Mandan, Nordal Dakota

**Mandan** esas urbo en la komtio Morton, Nordal Dakota, Usa. Segun la 2010 kontado, ol havis 18,331 habitanti.

## Geografio
Mandan jacas a .

Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 28.83 km², equivalanta a 11.13 mi².
Zhelyu Zhelev

**Zhelyu Mitev Zhelev** (3ma di marto 1935 til la 30ma di januaro 2015) filozofo e politikisto esis prezidanto di Bulgaria de 1990 til 1997.
Simeon Saxe-Coburg-Gotha

**Simeon Borisov de Saxe-Coburg e Gotha**, **Caro Simeon 2ma** o **Simeon 2ma di Bulgaria** (en Bulgariana: Симеон Борисов Сакскобургготски, n. 16 di junio 1937) esis la lasta caro di Bulgaria, e guvernis de 1943 til 1946, kande la republiko esis adoptita.

Pos fino di socialista rejimo, il divenis chefministro di Bulgaria, e guvernis de 2001 til 2005.
Marjorie Estiano

**Marjorie Dias de Oliveira**, konocata com **Marjorie Estiano** (n. ye la 8ma di marto1982) esas Braziliana  televizion-aktorino.

## Aktoro
* 2003: *Malhação* ... *Fabiana*
* 2004: *Malhação* ... *Natasha Ferreira*
* 2006: *Páginas da Vida* ... *Marina Andrade Rangel* 
* 2006: *Sob Nova Direção* ... *Nely Li* 
* 2007: *Duas Caras* ... *Maria Paula Fonseca do Nascimento*
* 2009: *Caminho das Índias* ... *Tônia (Antônia Cavinato)* 
* 2010: *S.O.S. Emergência* ... *Flávia Menezes*
* 2011: *Amor em Quatro Atos* ... *Letícia*
* 2011: *Malu de Bicicleta* ... *Sueli*
* 2011: *Cine Conhecimento* ... -
* 2011: *A Vida da Gente* ... *Manuela Fonseca*
* 2012: *Lado a Lado* ... *Laura Assunção*
* 2013: *O Tempo e o Vento* ... *Bibiana*

## CD
* 2005: Marjorie Estiano
* 2007: Flores, Amores e Bla, blá, blá
* 2013: TBA

### DVD
* 2005: Marjorie Estiano e Banda ao Vivo

## Links
* http://www.imdb.com/name/nm1597010 
* Marjorie Estiano official website 
* Marjorie Estiano on Universal Music website
* http://www.youtube.com/user/marjorieoficial/videos?view=0
Maria Yuryevna Sharapova

**Maria Yuryevna Sharapova** (n. ye la 19ma di aprilo 1987) esas Rusa extenisistino.

El ganis arjenta medalio pri teniso por singla ludisti dum l'Olimpiala Ludi en London, 2012.