open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hannibal

**Hannibal Barka** (naskis en 246 aK e mortis en 183 aK) esis politikisto, statestro ed un ek la precipua militisti de la historio. Lua nomo posible devenis de la Feniciana vorto *bârâq*, qua signifikas 'brila'. "Hannibal" signifikus "Baal favoras me".

Hannibal esis Kartagana. Ilu esas konocata pro lua vinki dum la Duesma Feniciana Milito, kande lu marchigis armeo di Hispania tra la Pirenei ed Alpi en nord-Italia e vinkis la Romani en la Batalo dil Trebia (216-218 aK). Pos la yari di okupado di Romala teritorio, la Romani kontreatakis en nord-Afrika da Scipio Africanus en 204 aK, qua forsis Hannibal retroirar a Kartago, ube Scipio vinkis il che Zama en 202 aK).
Hella Wuolijoki

**Hella Wuolijoki** (n. **Ella Marie Murrik** ye la 22ma di julio 1886 til la 2ma di februaro 1954) esis Finlandana skriptisto.

## Referi
Sao Vang aeroportuo

**Sao Vang aeroportuo** (IATA: ?, ICAO: VV01) jacas cirkum Thanh Hoa, nordala centrala litoro en Vietnam, proxim multa bela plaji.
Listo pri chefministri di Andora

La chefministro esas la chefo di guvernerio (*Cap de Govern* en kataluniana) di Andora. Lu elektesas dal **generala konsilantaro di vali** *(Consell General de les Valls)*, Andorana parlamento.

Yen listo pri chefministri dil Princio Andora (oficala nomo di la lando) pos la kreo di ta ofico, dum la yari 1980a.
Listo pri chefa ministri di Burkina Faso

La **[[chefa ministro]] di [[Burkina Faso]]**  nur esas la chefo dil ministraro di lando. L'ofico kreesis en 1971, kande la nomo di lando esis Supra-Volta. La prezidanto di Burkina Faso selektas la chefa ministro kun la konkordo dil parlamento.

## Chefa ministri di Burkina Faso

## Videz anke
* Prezidanto di Burkina Faso
Listo pri chefministri di Bhutan

Yen la listo pri chefa ministri di Bhutan de 1907 til nun.

### Chefi di la ministraro (Gongzim)

### Chefministri (Lyonchen)

## Videz anke
* Listo pri monarki di Butan
Listo pri sultani di Brunei

**Sultano di Brunei** esas la titulo dil chefo di stato di Brunei. Sultani okupas la trono di lando depos la 15ma yarcento. Yen la listo pri sultani di Brunei, til nun

## Sultani

## Extera ligilo
* Pagino dil guvernerio di Brunei. (en Angliana)
Listo pri chefministri di Kroatia

La chefministro esas la chefo di guvernerio di Kroatia. Yen la listo pri la chefministri di Kroatia pos la nedependo en 1991.

#### Chefministri de 1991 til nun

## Videz anke
* Listo pri prezidanti di Kroatia
Listo pri chefministri di Togo

Yen listo pri chefministri di Togo pos la nedependo en 1960, til nun.
## Key

## Referi

## Videz anke
* Prezidanti di Togo
UEFA

L**'Uniono dil Europana Futbalo-Asociuri**, abreviita **UEFA**, esas l'oficala Europana futbalo-asociuro e regionala membro-asociuro di la mondala futbalo-asociuro FIFA.

UEFA fondesis ye la 15ma di junio 1954 en Basel, Suisia.

Lu guvernas futbalo, futsalo e plajofutbalo en Europa e di transkontinentala landi: Rusia, Turkia, Azerbaijan, Gruzia e Kazakstan, ed anke di Aziana landi: Israel, Chipro ed Armenia.

## Membri
Hodie la UEFA havas 55 membro-asociuri del Europana landi, ed anke inkluzas Israel. Ye la 13ma di mayo 2016, UEFA aceptis la membreski di Gibraltar e Kosovo.

## Direktantaro
* Prezidanto: Aleksander Čeferin ()
* Generala sekretario: Theodore Theodoridis ()

## Referi
Listo pri prezidanti di Bangladesh

Yen la **listo pri [[prezidanto|prezidanti]] di [[Bangladesh]]** pos la nedependo di la lando, en 1971. Pos 1991, la prezidanto esas nur chefo di stato, ceremoniala ofico, ed elektesas dal parlamento.

## Referi

## Videz anke
* Chefministro di Bangladesh
Listo pri chefministri di Liechtenstein

La chefministro esas la chef-exekutivo di la guvernerio di Liechtenstein, e la chefo dil ministraro. Lu nominesas dal princo di la lando ensemble kun la parlamento (*Landtag*). Ordinare lu ank esas la chefo di la partiso kun la majoritato di sidili che *Landtag*. L'ofico originis del olima *Landesverweser* ("administranto dil stato").

Yen listo pri chefministri di Liechtenstein, de 1921 til nun.

Partisi:
* &nbsp;**FBP**&nbsp;: *Fortschrittliche Bürgerpartei*
* &nbsp;**VU**&nbsp;&nbsp;: *Vaterländische Union*

## Videz anke
* Listo pri monarki di Liechtenstein
Listo pri chefa ministri di Uzbekistan

Yen la listo pri chefa ministri di Uzbekistan, de 1991 til nun.

## Videz anke
* Listo pri prezidanti di Uzbekistan
Historio di la cienco

**Historio di la cienco** esas fako qua studias la tempala developo di konoci ciencala e teknologiala en homala socii, e l'influi qui amba havas sur la kulturo, l'ekonomiko e la politiko.

Cienco esas l'ensemblo di empirikala e teoriala konoco, produktita da globala komunitato di inquestisti, qui uzas partikulara tekniki por observar ed explikar fenomeni di la naturo, uzanta tale nomizita ciencala metodo. La historial analizo di cienco rekursas a historiala metodologio, sive de la historio dil idei, sive de la histori di la socii.

## La cienco dum l'Antiqueso
La historio di la cienco dum l'Antiqueso studias l'evoluciono di la konoco ante la developo di ciencala metodo, quo eventis dum Mezepoko. Dum la prehistorio, la konsili e la konoci transmisesis de generaciono a generaciono tra orala tradiciono. La developo di la skribajo posibligis konservar la konoci, samatempe kam l'adopto dil agrokultivo posibligis augmentar l'ofro di nutrivi, e posibligis la developo dil unesma civilizuri. Homi komencis havar libera tempo por altra agadi diferanta de simple transvivar, exemple serchar konoco pro kuriozeso.

## Cienco dum Mezepoko
Kun la divido dil imperio Romano, l'Imperio Romana dil Ocidento perdis kontakto kun lua pasintajo. La Biblioteko di Alexandria, qua subisis l'efekti di la falo dil Romana imperio, destruktesis en 642, pos l'Araba konquesto di Egiptia. Malgre l'existo di lernado-centri, exemple Konstantinoplo en Bizancana imperio, la konoco di Westal Europa koncentresis en monakeyi til la developo di Mezepokal universitati dum la 12ma e 13ma yarcenti.

## Cienco dum Renesanco
Renesanco esas la periodo di la historio Europana de la fino di Mezepoko til la komenco di Modern-epoko. Ol nomesis tale pro la rideskovro, dum la fino di Mezepoko, di verki dal antiqua penseri Greka e Romana. Renesanco kreis solida bazo por la developo di nova konoci. Exempli pri remarkinda ciencisti de ta epoko esas Francis Bacon, Nikolaus Kopernikus e Galileo Galilei. Li establisis la nomizita ciencala metodo.

## Cienco dum moderna e nuntempal epoki
Tale nomizita "ciencala revoluciono" establisis cienco kom fonto di progreso di savo. Dum la 19ma yarcento, ciencala praktiko divenis profesionala, e klasifikesis en faki qui duris dum la 20ma yarcento. Pro ke la rolo di ciencala savo kreskis en la socii, ol enkorpigis multa aspekti dil funcionado dil stato-nacioni.

## Extera ligilo
* Mil yari di historio di la cienco en Italia ()
Ray Bradbury

**Ray Douglas Bradbury** (1920 til 2012) esis Usana skriptisto pri ciencala fiktivajo.

Sua pasiono esas magio.
Listo pri chefministri di Djibuti

Yen la listo di chefministri di Djibuti de 1958 til nun.

## Republiko di Djibuti (1977 til nun)

## Partisi
* RPP : *Rassemblement populaire pour le Progrès* unika legala partiso de 1977 til 1993 
* UMP : *Union pour la Majorité Présidentielle*, koalisuro favorebla a la prezidanto Guelleh
* LPAI : *Ligue Populaire Africaine pour l'Indépendance*
* PMP : *Parti Mouvement Populaire*
* RDA : *Rassemblement Démocratique Afar* 
* UNI : *Union Nationale pour l'Indépendance*

## Videz anke
* Listo di prezidanti di Djibuti
Listo pri chefministri di Namibia

La chefministro esas la chefo di guvernerio di Namibia. Yen la listo pri chefministri di Namibia pos la nedependo en 1990.

* SWAPO - *South West Africa People's Organization*

## Referi
Sofokles

**Sofokles** (*Σοφοκλῆς*, 496 aK til 406 aK) esis Greka dramatifisto. Sofokles esis la maxim frua ek la maxim granda autori Greka di tragedii, la altri esis Aishilos e Euripides. 

## Verki
* *Aias*
* *Antigone*
* *Trachiniai*
* *Oedipus re*
* *Elektra*
* *Philoctetes*
* *Oedipus in Colonos*
Lucretius

**Titus Lucretius Carus** esis poeto e filozofo Romano, autoro di *De rerum natura*. Ilu vivis de 98 aK til 55 aK.
Listo pri chefa ministri di Mozambik

En Mozambik, la chefa ministro esas la chefo dil ministraro, ma ne esas chefo di guvernerio. Yen la **listo pri chefa ministri di [[Mozambik]]**, de la nedependo en 1975, til nun.

## Portugalana Mozambik

## Chefa ministri di Mozambik (1975 til nun)

## Videz anke
* Listo pri prezidanti di Mozambik
Listo pri prezidanti di Montenegro

Yen listo prezidanti di Montenegro, de 1990 (kande ol esis parto de la Republiko Socialista Federala Yugoslavia, til nun.

## Noti

## Videz anke
* Listo pri chefministri di Montenegro
Listo pri chefministri di Montenegro

Ica essas la listo pri chefministri di Montenegro pos 1991, kande cesis existar la Republiko Socialista Federala di Yugoslavia. Montenegro unionesis a Serbia en la Federala Republiko di Yugoslavia, e pos en Serbia e Montenegro, til divenar nedependanta en 2006.

## Montenegro en Yugoslavia (1991-2006)

## Nedependanta Montenegro (2006 til nun)

## Videz anke
* Listo di prezidanti di Montenegro
Listo pri chefministri di Slovenia

La chefministro esas la chefo di guvernerio di Slovenia. Lu elektesas dal parlamento.

Yen la listo pri chefministri di Slovenia de 1990 til nun.

## Videz anke
* Listo pri prezidanti di Slovenia
Listo pri chefa ministri di Kamerun

La chefa ministro di Kamerun esas nur la chefo dil ministraro di la lando, ne la chefo di guvernerio. 
Yen listo pri chefa ministri di Kamerun, ed anke di Esta Kamerun e Westa Kamerun, pos 1960.

## Partisi
* RDPC *Rassemblement Démocratique du Peuple Camerounais/Cameroonian*, konservema partiso, ante UNC. Divenis RDPC Pos 1985
* SDF *Social-Democratic Front/Front Social-Démocratique social-democratic*
* KNDP *Kamerun National Democratic Party*, de Britana Kamerun, Pos 1966: parto di UNC
* UC *Union du Camerounais* en Franca Kamerun. Pos 1966: parto di UNC
* UNC *Union National du Camerounais*, Pos 1985: RDPC

## Fonti
* https://archive.is/20121205064238/www.terra.es/personal2/monolith/00index.htm
* http://www.rulers.org/rulc1.html#cameroon
* *African States and Rulers*, John Stewart, McFarland
* *The Guinness Book of Kings, Rulers and Statesmen*', Clive Carpenter, Guinness Superlatives Ltd
La rebeleso di Atlas

**La rebeleso di Atlas** (*Atlas Shrugged*) esas romano dil filozofistino e skribisto Ayn Rand publikigita en Usa en 1957. 

Ica romano esis la lasta fiktivajo di Ayn Rand, ante di dedikar su nun al filozofio.  Kun  vorti e cirkume 1300 pagini, esas anke un del romani maxim longe nulatempe skribita. La bazika temo dil romano esas, en paroli dil propri autorino, "ne pri l'ocido dil korpo dil homo, ma pri l'ocido -e la rinasko- dil homala sprito", ol esas historio profunde filozofala ed alegoriala.
Listo pri chefa ministri di Kenia

L'ofico di chefa ministro di Kenia kreesis pos la nedependo di la lando en 1963. Jomo Kenyatta esis l'unesma chefa ministro di la lando e guvernis til 1964, kande la monarkio abolisesis e Kenia divenis republiko. Kenyatta divenis l'unesma prezidanto di la lando, e l'ofico di chefa ministro abolisesis.

Pos konvenciono pri partigo di la povo establisita en 2008, l'ofico di chefa ministro itere kreesis. Raila Odinga esis la duesma chefa ministro di Kenia, e guvernis til l'aboliso dil ofico en 2013, segun establisas la konstituco di 2010.

Yen la listo pri chefa ministri Kenia de 1963.

;Partisi

## Videz anke
* Listo pri prezidanti di Kenia
Antoni Ponikowski

**Antoni Ponikowski** (1878 til 1949), akademiisto e politikisto, esis chefministro di Polonia du foyi: de februaro til aprilo 1918 e de 1921 til 1922.
Jan Kucharzewski

**Jan Kucharzewski** (1876 til 1952) historiisto, advokato e politikisto esis l'unesma chefministro di Polonia. Il guvernis de 1917 til 1918.
Kongreso di Wien

**Kongreso di Wien**, di ambasadisti di Europana stati, sequis la fino di Napoleonala militi.

Ol komencis ye 18 di septembro 1814. Ol kunvokesis pos la vinkeso en mayo 1814 di la Francia di Napoléon dal armei dil Austriana Imperio, Unionita Rejio, la Rusian imperio e Prusia. Plura nacionala reprezentanti kunvenis por traktar la politikal aferi di la kontinento. La skopo di la kongreso esis atingar duranta paco per equilibro di la nacioni di Europa. Nula plena kunsido eventis; esis diversa diskutado di la reprezentanti en mikra neformala kunsidi. La finala konkordo, pri la proprieto di diversa landi inter la lora autoritati di Europa, esis signata ye 9 di junio 1815; ol esis framo por Europala politiko qua duris til la unesma mondomilito.
Manhattan

**Manhattan** esas insulo en l'ekireyo di Hudson-rivero, norde de la portuo di New York ed anke un de la kin distrikti qui formacas l'urbo New York.
Libro de buen amor

**Libro de buen amor** (*Libro di bon amoro*) esas la titulo segun qua konocesas l'unesma libro di Hispana skriptisto konocata kom Arcipreste de Hita. Fakte ol esas kolekturo di poemi. Ta libro esas un ek la maxim remarkinda mezoepokala verki di Hispanlingua literaturo e certe de la duimo dil 14ma yarcento.
Mowgli

**Mowgli** esas la nomo di protagonisto di la romano La libro di la junglo, skribita da Rudyard Kipling. Esas infano, raptita da la tigro Shere Khan. Kan ol savis la situeso, ol esas aceptita da volfi.
Romana Imperio

**Romana imperio** (Latine: *IMPERIVM ROMANVM*) esis historiala etapo de la historio dil Antiqua Roma dum tale nomizita "klasika Antiqueso", qua sequis historiale la Romana Republiko. L'imperio enkorpigis vasta teritorii cirkume Mediteraneo, en Europa, nordal Afrika e westal Azia. Ol guvernesis da imperiestri. L'unesma imperiestro esis Gaius Octavius Augustus, qua guvernis de 27 aK til lua morto, ye la 19ma di agosto dil yaro 14.

Dum l'epoko imperiala, la teritorii dil Antiqua Roma augmentis til atingar maxim extenso - 6,5 milion km² - dum la regno di Traianus. Del epoko di Augustus til la 3ma yarcento, kande ol subisis militistal anarkio, Romana imperio, lua provinco Italia esis lua metropolo, ed urbo Roma esis lua sola chef-urbo. Pose, l'imperio subdividesis en du, e Roma restis lua chef-urbo til 476, kande Westala Romana imperio kaptesis dal barbari.

## Historio

Gaiseric, rejulo di la Vandali, prenis Kartago, parto di la Roman imperio la 19ma di oktobro 439. Kande il divenis rejulo en 428, la Vandali rezidis en nuna Andalusia en Hispania. Il duktis sua populo a nord Afrika, probable invitita da Bonifacius, Romana guberniestro en nord Afrika, qua esis akuzata por trahizo en Roma e bezonis militala helpo de la Vandali. Tamen Gaiseric vinkis la armeo di Bonifacius, e vinkis la armei di la estala e westala Roman imperii qui pose arivis en nordal Afrika. En 435 ilu paktis kun Romana imperiestro Valentinianus la 3ma: Gaiseric agnoskesus kom rejo di la recente ganita teritorii en Afrika, se il ne atakus Kartago. Tamen il pose prenis Kartago dum ke la Roman armeo esis okupata en Gallia; to esos grava evento por la Roman imperio.

## Videz anke
* Bizanco
Ruth Marlene

**Ruth Marlene Pereira Alves** (naskinta 1978), konocata kom **Ruth Marlene**, esas Portugalana kantistino di la muzikala stilo surnomizita *pimba*, konsiderata malgusta.

## Diskografio
* *A Paz é Sempre bem-vinda* (1990)-5.000
* *Baby Love Goodbye/Não Venhas Chorar Para Mim* (Single, Ovação) OV-N045-5.000
* *Espero O Amor* (LP, Discossete, 1992)-5.000
* *Beijo de Verão* (CD, Sucesso, 1994)-10.000
* *Só à Estalada* (CD, Sucesso, 1996)-70.000
* *A Moda do Pisca Pisca* (CD, Sucesso, 1997)-70.000
* *Tu És demais* (CD, Sucesso, 1998)-40.000
* *Cola-Cola* (CD, Strauss, 1998) - Produktata da Ricardo e José Feliz-60.000
* *Coração, Coração Sem Dono* (CD, Strauss, 1999)-70.000
* *Sonhar - as melhores baladas* (Compilação, Sucesso, 2000)-80.000
* *O Melhor de* (Compilação, Sucesso, 2001)-60.000
* *Quanto Mais Melhor* (Odisseia Espacial, 2001)-10.000
* *Sexy* (CD, Espacial, 2003)-60.000
* *Show de Bola* (CD, Espacial, 2005)-5.000
* *Rebelde* (CD, Espacial, 2007)-5.000
* *O Melhor de Ruth Marlene* (CD, Espacial, 2009)-5.000
Movado pri la suvereneso di Quebec

**Movado pri la suvereneso di Quebec** (France: *Mouvement souverainiste du Québec*) esas politikala movado kun skopo obtenar la suvereneso por Kebekia, provinco di Kanada depos 1867, en omna materii a qui kunvenas omna dispozeso de publika ordino ke esas aplikebla sur lua teritorio. La movado propozas al Quebecani uzar la yuro por lia propra determino.

Fine, la skopo di la movado esas ke Quebec divenos lando separata de Kanada. L'ideo pri suvereneso di Quebec naskis de nacionalista vidopunto ed interpreto di historiala fakti e sociologiala realesi di Quebec, qui atestas l'existo di Quebecana populo e naciono. Ye la 27ma di novembro 2006, la Chambro di Komuni di Kanada adoptis, per 266 yes-voti kontre 16 no-voti, mociono qua agnoskis ke "la Quebecani formacas naciono meze l'unionita Kanada".

Ye la 7ma di junio 2009, la quebecana partiso expozis plano por suverana Quebec. Ica plano esas strategio dil Quebecana Partiso por obtenar la nedependo di Quebec.
Standardo di Quebec

La **standardo di Quebec**, nomata *la fleurdelisé* (liliofloro) esas la provincala standardo adoptita dal registaro di Quebec, dum l'administrado di Maurice Duplessis. Ol esis l'unesma provincala standardo oficale adoptita en Kanada, e montresis unesmafoye ye la 21ma di januaro 1948, en la parlementeyo dil "nacional asemblitaro" di Quebec. La flagodio di Quebec esas la 21ma di januaro, kande esas festata lua adopto, quankam dum ula tempo ol celebresis en mayo.
Kampos di Kastilia

**Kampos di Kastilia** (Hispane *Campos de Castilla*) esas libro da Antonio Machado, skribita en 1912 kun stilo korespondanta a generaciono di 98, qua expresas ilua admiro pri Kastiliana tereni.

## Extera ligili
* http://www.alohacriticon.com/viajeliterario/article331.html "Campos de Castilla"
* http://www.abelmartin.com/critica/critica.html, *Sobre la publicación de Campos de Castilla* e *De Soledades a Campos de Castilla*.
* http://jaserrano.nom.es/Machado/.
Legendo pri Erik la Santa

La **legendo pri Erik la Santa** esas texto skribita ye la fino dil 13ma yarcento, qua esas la sola direta fonto qua naracas l'unesma krucovoyo a Finlando. La legendo skribesis maxim frue cirkume la yaro 1270, e lua skopo esis kanonizar (la santa) Erik, rejulo di Suedia. La maxim anciena manuskripto di la legendo, *Registrum Upsalense*, skribesis en 1344. Ol prezervesas en la statala arkivo di Suedia. En British Museum existas altra kopiuro, signifikante plu kurta versiono pri la legendo, en formo di letro. Ol skribesis en l'episkopio di Linköping. La standardala legendo deskriptas la vivo di Erik e lua 50 mirakli. Originale ol skribesis da la chefo di la Dominikana konvento en Sigtuna, Israel Erlandsson. Ilu pose divenis l'episkopo di Västerås. Ica texto posible kompleteskis maxim tarde en 1311, kande l'episkopo mortis. Balde pose, en 1314, mencionesis unesmafoye la kapelo di Santa Erik en Uppsala.
O Canada

**O Canada** (France: *Ô Canada*) esas la nacionala himno di Kanada.

## Historio
Muziko kompozesis da Calixa Lavallée ed originala texto Franciane esis skribita da Sir Adolphe-Basile Routhier kam Franco-Kanadana patriota kanto por la societo Saint-Jean-Baptiste.

Ol prezentesis unesmafoye la 24ma di junio 1880 por la festo di Santo Juan Baptisto e ne esis konfimita kam nacionala himno til 1ma di julio 1980. Til lore, la nacionala himno esabis *God Save the Queen*, qua hodie esas la rejala himno di Kanada.

Texto Angliane bazesas en poemo da Robert Stanley Weir skribita en 1908. Ol ne esas tradukado dil Franciana versiono. Kelka chanji aprobesis en l'Angla versiono en 1968 da komitato dil senato e la chambro di komoni.

La poemi en amba lingui havas plu strofi ma nun l'unesma di singla lingua esas rekonocata kam oficala himno. Nam Kanada esas lando oficale bilingua, amba versioni esas egale oficala.

## Vorti dil himno

### Tradukadi ad Ido

**Del Angla**
Ho Kanada!
Nia hemo e patrio!
Vera amo patriotal en omna nia komando.
Kun brilanta kordii ni regardas tu emersar,
La Vera Nordo forta e libera!
Fore e larje,
Ho Kanada, ni stacas en posteno por tu.
Deo mantenez nia lando glorioza e libera!
Ho Kanada, ni stacas en posteno por tu.
Ho Kanada, ni stacas en posteno por tu.




**De la Franca**
Ho Kanada! lando di nia ancestro
Tua fronto esas zonizata da glorioza girlandi!
Nam tua brako povas portar l'espado,
Povas portar la kruco;
Tua historio esas epikajo
Di maxim brilanta prodaji!
E tua valoro, trempita di fido,
Protektos nia hemi e nia yuri.
Euripides

**Euripides** (*Εὐριπίδης*, 485 aK til 406 aK) esis Grekian skriptisto, autoro di multa verki por teatro. Euripides esis la maxim frua ek la maxim granda Greka tragediisti; la altri esis Aishilos e Sofokles. 

## Verki
* *Alcestis*
* *[[Medea (dramo di Euripides)|Medea]]*
* *Heraklidi*
* *Hippolitus*
* *[[Andromahe (dramo di Euripides)|Andromahe]]*
* *Hekuba*
* *The Suppliants*
* *[[Elektra (dramo di Euripides)|Elektra]]*
* *Herakles*
* *La Troyana mulieri*
* *Iphigenia in Tauris*
* *Ion*
* *[[Helena (dramo di Euripides)|Helena]]*
* *Phoenician Women*
* *[[Orestes (verko di Euripides)| Orestes]]*
* *Bacchae*
* *Iphigenia at Aulis*
* *Rhesus*
* *Ciklopi*
Baskiana nacionalismo

**Baska nacionalismo** nun esas un ek la maxim importanta politikala temi di Baskia e di Hispania.

## Precedinti
En amba flanki de Pirenei, Romani trovis populo surnomizita dal historiisto Strabon *ouaskones*. Ca populi judikesas kom l'ancestri de la moderna Baski.

Romani ne sucesis okupar la montoza regioni de Baskia. Konseque, Baska linguo duris existar, malgre l'influo Romana.

Dum la regno di Karolus la Granda, kontinentala Baski divenis politikale autonoma en la dukio *Vaskonia*, dum la 7ma yarcento. Anke l'invado di Mohamedani en 711 ne multe efikis trans la vali di Ebro.

Du yarcenti pose, rejio Pamplona (pose rejio Navara) esis l'unesma nedependa stato. Dum la 11ma yarcento on kreis limi inter Navara e Kastilia, ma cirkume 1200, Alava, Gipuzkoa e Bizkaia lasis Navara e divenis kontrolita da Kastiliana monarkio.

Dum la komenco di la 16ma yarcento, la titulo "rejo di Navara" transferesis a la reji di Kastilia. La diversa regioni di Hispania havis sua propra legaro, kustumi e forumi. Baski aquiris li per la "specala statuti di Baska regioni". Til nun, Baska nacionalisti invokas ta statuti.

Tamen, la reji emis centrismo e dum yarcenti klopodis unionigar la landaro segun la modelo di Kastilia.

Baskia landi restis exter la komuna administraciono til triesma karlisma milito, dum qua la Baska kamparani favoris la disvenkanta kronkandidato.
Konseque, en 1876 lejo abolis la forui (hispane "fueros"), tradicia leji e yuri, metante la Baska landi en la Hispaniana doganteritorio, devigante pago di imposti al Hispaniana registaro e militservo.
Akademio pri Hebrea Linguo

L**'Akademio di Hebrea Linguo** (Hebree: *הַאֲקָדֶמְיָה לַלָּשׁוֹן הַעִבְרִית* Ha'academia Lalashón Ha'ivrit), institucita da legislaciono dil Kneset en 1953 kom la supera instituco por la Hebrea linguo, definas normi por gramatiko, ortografio, transliteracion-reguli e Hebrea diakritika puntizado, fondita en historiala developo dil linguo. 

Integrata da 23 membri, inter li on trovas linguisti, profesori di judala e bibliala studii, poeti, verkisti e tradukisti.

Decidi di l'Akademio pri linguistiko e lexiko esas obligebla en omna oficala departamenti di Israel.

## Funcioni
Kam definesas en lua fundamental akto, la funcioni di l'Akademio esas:
# Inquestar e kompilar lexiko di la Hebrea, segun lua diversa strati (historiala, e.c.).
# Studiar la historio e la strukturo dil linguo.
# Direktar e digizar la developo dil Hebrea segun lua naturo, lua necesi e lua potencialo, en omna parto di omnadia e akademiala vivo.

Altra funcioni esas la redaktado dil Historiala vortato, sendado di konselieri por korektigar erori dil jurnalisti e por konsiliar pri l'uzado dil linguo. Ol havas anke servizo di telefonala respondo pri linguala dubi dil civitani.

Lua rekomendi publikesas en *Rechumot*, oficala jurnalo dil stato di Israel. Ultre, l'Akademio publikigas specaligata vortari. Singla du monati, ol publikigas afisheto nomizata *Lamed ète lechonekha* (Doca tua linguo) qua korektigas l'erori maxim frequa e signalas la nova neologismi.

## Organizado
Ol havas 23 membri. Ultre, l'akademio employas 15 akademiala konsileri, inter li respektada eruditi dil linguo, linguistiko, Judala studii, e la Biblo. La decisioni di l'Akademio esas obliganta en omna agentesi di Israela guvernerio.

## Extera ligili

* Oficala retpagino (Anglia)
Interna medicino

L**'interna medicino** traktas la prevento, diagnozado, senoperaca terapio e posterapiala kontrolo di respirala morbi (*[[pneumonologio]]*), di la kordio e sangocirkulado (*[[kardiologio]]*), di digestiva organi (*[[gastroenterologio]]* e *[[hepatologio]]*), di reni (*[[nefrologio]]*), di sango e la sangokreanta organi (*[[hematologio]]*), di vaskulo, di metabolio ed interna sekretado (*[[endokrinologio]]* e *[[diabetologio]]*), di imunologiala sistemo (*[[imunologio]]*), di osti, artiki e kartilagi (*[[reumatologio]]*) e di infektiva morbi (*[[infektologio]]* e *[[tropikala medicino]]*), venenigi (*klinikals [[toxikologio]]*), hematologiala kanceri (*[[onkologio]]*), ed influo di entrenado e sporti sur sana e malada homi (*interna [[sportala medicino]]*). 

Dum universitatala studii pri medicino, la fako interna medicino reprezentas granda parto dil instruktado, ma pose kuracisti qui specaligas su pri interna medicino laboras en multa subfaki di medicino. La exakta kondicioni por divenar kuracisto pri interna medicino ed altra specalesi di medicino existas segun la diversa landi.

## Extera ligili
* www.internisten-im-netz.de "interna medicino en la reto" - kuracista prisana forumo germanlingva
* retejo anglalingva dil Usana societo pri interna medicino
* Angliana reto-pagino dil Kanadana societo pri interna medicino
* Angliana reto-paginodil societo pri interna medicino por Autralia e Nova-Zelando
* Franciana reto-pagino dil Franciana societo pri interna medicino
* Hispaniana reto-pagino dil Hispanian societo pri interna medicino
* Portugalano-linguala reto-pagino dil Braziliana societo pri interna medicino
Aristophanes

**Aristophanes** (*Ἀριστοφάνης*, 450 aK til 385 aK) esis Grekiana dramatifisto. Aristophanes esis la maxim frua ek la maxim granda Greka skriptisto di komedii.
Marcus Porcius Cato

**Marcus Porcius Cato** esis skriptisto e politikisto Romano lor Hannibal. Ilu vivis de 234 aK til 149 aK. Il desprizis omna to qua ne esis Romana, e sempre finis sua diskursi en la senato per la vorti "Ceterum censeo Carthaginem delendam esse" ('Cetere, me opinionas ke Kartago devas esar destruktata').
Rudimenta linguae finnicae breviter delineata

**Rudimenta linguae finnicae breviter delineata** estimesas esar la maxim anciena gramatiko pri la Finlandana linguo. La Nacionala Biblioteko di Finlando enarkivigis un exemplaro en sua arkivo di la manuskripti en autuno di la yaro 2009. Kolektero Ilkka Paatero obtenabis ol de librovendisto Andrew Eriksson, qua komprabis ol che la auciono di Sotherby.

*Rudimenta* esas mikra libro, qua konsistas nur de 24 pagini. Segun la studiisti di la Centro di la Finlandala Lingui la libreto esas skribita nur da un persono, qua, segun la dialektala traiti, venis probable de la regiono di Rauma od Uusikaupunki. La materio e la skribostilo datizesas en la 17ma yarcento, ma la manuskripto povas esar kopiuro de plu anciena fonto. La studiisti di la Centro di la Hemolandala Lingui konsideras esar posibla, ke la *Rudimenta* esas skribita en la fino di 16ma yarcento da Olaus Sundergelteus e Johannes Jussoila.
Historio di Finlando

La historio di Finlando komencas, kande l’areo, qua nun esas konocata kom Finlando, esis koloniigita cirkume 8500 aK nemediate pos la lasta glacial epoko. La komenco di la historial epoko en Finlando ordinare konsideresas la yaro 1150 kande eventis l'unesma krucovoyo de Suedia a westala Finlando. Ma fakte la maxim anciena dokumenti koncernanta Finlando (ecepte un) venas erste de la 13ma yarcento. Varianta teritorio de la nuna Finlando esis parto di Suedia de Mez-epoko til la Finlando-milito inter Rusia e Suedia en 1808. De 1809 til 1917 Finlando apartenis a Rusia kom autonoma grand-princio. La historio di la nedependanta Finlando komencis en 1917.

## Nedependo (pos 1917)
La senato di Finlando proklamis la nedependo ye la 6ma di decembro 1917 pos la duesma, altre dicante pos la Oktobra Revoluciono (bolshevista) en 1917. La komitato di la Soviet-Rusa populo-komitatani, duktata da Lenin, agnoskis ye la 31ma di decembro 1917 la nedependo di Finlando. Pos lo, multa stati agnoskis Finlando kom nedependanta. En 28 di januaro 1918 komencis la civila milito. En la milito le reda, suportita da la bolsheviki, desvinkis da le blanka, qui esis helpita da la Germana armeo. Mem ye la sama yaro la Finlandana volontarii igis inkursi a Soviet-Rusia, inter altri ad Aunus, Viena (en Karelia), anke ad Est-Estonia. Paco inter Finlando e Soviet-Rusia esis ligita en Tartu (Estonia) ye 14 di novembro 1920. Dum la duesma mondomilito Finlando militis kontre Sovietia en la Vintro-milito (de 31 di novembro 1939 til 13 di marto 1940) ed en la Prolongo-milito (1941-1944). Pos l'armistico ye 4 di septembro 1944 la Finlandal armeo militis (1944-1945), segun la demando di Sovietia, kontre la Germana armeokorpi, pro ke forchasez la trupi de Laponia.
Pierre Loti

**Pierre Loti** (ilua originala nomo esas **Julien Viaud**, n. ye la 14ma di januaro 1850 til la 10ma di junio 1923) esis verkisto ed oficiro di la Franca mar-armeo.

Literaturala komentisto Angla skribis:

## Vivo
Il havis navala kariero, e dum ilua navala instrukteso il rezidis dum du monati en 1872 en Tahiti. Il pose skribis Polineziana idilio *Le Mariage de Loti* (1880); sur ca rakonto fondesis la opero *Lakmé* da Léo Delibes. Lua voyaji kom navala oficisto donis idei di plura skriburi, fiktiva e faktala.

En 1883 aparis mi-autobiografiala romano *Mon Frère Yves*, qua deskriptis la amikeso di Franca navala oficiro ed ebriema Bretona maristo: ol divenis ilua maxim bone konocata romano. En 1886 aparis ilua romano pri la vivado di Bretona peskisti, *Pêcheur d'Islande*.

En 1891 il elektesis a la *Académie Francaise*. Il divenis kapitano en 1906.

## Extera ligili
* Verki da Pierre Loti en Gutenberg.org
Listo pri chefa ministri di Gabon

En Gabon la prezidanto nominas la chefa ministro di la lando e l'altra ministri. Do, fakte lu esas ambe chefo di stato e chefo di guvernerio, kontre ke la chefa ministro nur esas la chefo dil ministraro. La prezidanto e la chefa ministro formacas l'exekutiva povo di Gabon.

Yen la listo pri chefa ministri e chefi di guvernerio di Gabon de 1957 til nun.

## Chefa ministri pos la nedependo (1960 til nun)

## Videz anke
* Listo pri prezidanti di Gabon
Gaius Sallustius Crispus

**Gaius Sallustius Crispus** esis skriptisto, historiisto e politikisto romano. Ilu vivis de 86 aK til 35 aK.
Listo pri chefministri di Gruzia

Yen listo pri chefministri di Gruzia, de 1918 til nun.

## Demokrata Republiko Gruzia (1918 til 1921)

## Republiko Gruzia (1991 til nun)

## Referi

## Videz anke
* Prezidanti di Gruzia

## Bibliografio
* Rulers.org
Herodotos

**Herodotos** ('‘Ηρόδοτος*, n. [[484 aK]] til [[422 aK]]) esis [[Historio|historiisto]] [[Grekia|Greka]], autoro di *Historii''.
Kriangsak Chomanan

**Kriangsak Chomanan** (1917 til 2003) militisto (generalo), esis chefministro di Tailando de 1977 til 1980.
Milla Jovovich

**Milla Jovovich** (n. **Milica Jovović** ye la 17ma di decembro 1975) esas Usana manekino ed cinem-aktorino. Elua matro - Galina Alexandrovna Loginova - esas rusa aktorino, ed patro - Bogdan Jovović - mediko de Serbia. Unesma yari di elua infanteso la aktorino havis en Moskva.
La Richeso di la Nacioni

L**'inquesto pri la naturo e la kozi di Richeso di la Nacioni** (Angle: *An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations*) o simple **La Richeso di la Nacioni**, esas la verko maxim konocata da Adam Smith. Publikigita en 1776, ol judikesas l'unesma moderna libro pri ekonomiko.

Smith expozis ilua analizo pri l'origino dil prospero di landi quale Anglia o Nederlando. Ilu developis ekonomiala teorii pri la laboro-repartisado, la merkato, la naturo di la richeso, la preco dil vari en laboro, la salarii, la benefici e l'akumulo dil kapitalo. Ilu examinis diferanta sistemi di politika ekonomio, e partikulare la mento di la komercisti e l'idei di la fiziokratio. Ank ilu developis l'ideo pri naturala ordino. Ica "sistemo di naturala libereso", segun nomizita da Smith, esas rezulto di la libera exercado dil individuala intereso qua beneficas sucese - sen propozar su ol - la komuna bonajo en la solvo di problemo e satisfaco di necesi per libera entraprezo, libera konkurenco e libera komerco.

La Richeso di la Nacioni nun judikesas un ek la maxim importanta verki pri ekonomiko e, segun Amartya Sen, ol esas "la maxim importanta libro ulatempe skribita pri ekonomikala vivo". Pro ta libro, Smith judikesas la fondinto di la klasika ekonomiko e dil ekonomikala liberalismo.
L'etiko Protestanta e la spirito di la Kapitalismo

**L'etiko Protestanta e la spirito di la Kapitalismo** (*Die protestantische Ethik und der 'Geist' des Kapitalismus*) esis verko skribita de 1904 til 1905 da Max Weber, Germana ekonomikisto, sociologo e politikisto. La libro ordinare konsideresas l'unesma texto pri ekonomiala sociologio e pri sociologio, propre.

En la libro, Max Weber afirmis ke kapitalismo developis en nordal Europa pos ke l'etiko de la protestanta religii (nome Kalvinismo) influis grandanombra personi, qui komencis laborar en la mondo sekulara, developar lia propra entraprezi, komercar vari, akumular richesi e profiti de lia verki por kolokar. Kurte, la laborala etiko de protestantismo, segun Weber, esis importanta stimulo por l'aparo di la moderna kapitalismo.

Ultre la Kalvinisti, Weber anke studiis Luterani, Metodisti, Baptisti, Quakeri e Moraviani. En 1998, l'Internaciona Asociuro pri Sociologio mencionis ca libro quale la 4ma maxim importanta sociologiala libro de la 20ma yarcento.

## Referi
Vanessa Hudgens

**Vanessa Hudgens** (n.**Vanessa Anne Hudgens** ye la 14ma di decembro 1988) esas Usana pop-kantistino. Elua unesma suceso, *This Is Me*, atingis #9 en diversa landi.
Thukydides

**Tukidides** (*Θουκυδίδης* n. en 460 aK til 397 aK) esis historiisto e skriptisto Grekiana, autoro di *[[Milito di Peloponezo]]*, milito en qua il ipsa kombatis.

Tukidides esis famoza pro sua analizala povo e dramatoza stilo.
Alicia Keys

**Alicia Keys**, pseudonimo di **Alicia Augello Cook**, n. ye la 25ma di januaro 1981, esas Usana kantistino di R&B e soul.
Leonard Bloomfield

**Leonard Bloomfield** (1887 til 1949) esis Usana linguisto qua developis strukturala linguistiko en Usa dum la yari 1930ma e 1940ma. Lua influanta lernolibro *Language*, publikigita en 1933, prizentis deskripto pri l'Usana strukturala linguistiko. Il facis importanta adportadi a l'Indo-Europana historiala linguistiko, la deskriptado di Austronezia lingui e deskripto di lingui di l'Algonkena linguaro.
Praha-skolo

**Praha-skolo** o **Praha liguistikala cirklo** esis influanta grupo di literaturala kritikeri e linguisti en Praha. Lua membri developis metodi di strukturala literatural analizo dum la yari 1928-1939. Ol havis signifanta influo en linguistiko e semiotiko. Pos la Duesma mondomilito, la cirklo dispersesis ma Praha-skolo duris influar la linguistikala funcionalismo.
Roman Osipovich Jakobson

**Roman Osipovich Jakobson** (Ruse: *Роман Осипович Якобсон*; 1896 til 1982) esis Rusa linguisto, fonologisto e teoriisto pri literaturo.

## Verki
* *Noturi pri fonologiala evoluo dil Rusiana komparata kun ta di altra Slava lingui*, 1929. 
* *Prencipui di historiala fonologio*, 1931. 
* *Kontributo al generala teorio dil kazi*, 1936. 
* *Pri la teorio dil fonologiala afinesi inter la lingui*, 1938. 
* *Infantala linguo, afazio e generala fonetikala legi*, Upsala, 1941.
* *La verbala kategorii*, 1950. 
* *Fundamenti dil linguo*, Den Haag, 1956, kun Morris Halle.
* *Esayi di generala linguistiko*, Paris, 1963.
* *Esayi di generala linguistiko, II*, Paris, 1973. Durado dil antea.
* *La kazo Maiakovski*, Icaria, 1977. 
* *Questioni di poetiko*, Seil, 1973.
* *Dialogi*.
* *Rusia foleso poezio*, Seuil, 1986, prezentita da Tzvetan Todorov.
Joseph Greenberg

**Joseph Harold Greenberg** (1915 til 2001) esis prominenta e kontroversiala Usana linguisto, precipue konocata pro lua laboro en dua sektori: linguala tipologio e genetikala klasifikado di lingui.
Hesiodos

**Hesiodos** (*Ἡσίοδος* n. dum la 8ma yarcento aK til la 7ma yarcento aK) esis Grekiana poetulo, autoro di *[[Teogonio (epikajo di Hesiodos)|Teogonio]]* (*Teogonia*) ed *[[Labori e Dii]]* (*Erga kai hemerai*).

## Verki
* *[[Teogonio (epikajo di Hesiodos)|Teogonio]]*
* *[[Labori e dii]]*
Mel Brooks

**Mel Brooks** (pron. *mel-brux*; n. kom *Melvin James Kaminsky* ye la 28ma di junio 1926) esas Usana cinem-aktoro, komediisto, cinematografisto, cenaristo e filmo-produktisto.
Centro di la Finlandala Lingui

**La Centro di la Finlandala Lingui** esas la institucuro, en qua studiesas e mantenesas la Finlandana linguo e la Suediana linguo (la versiono parolata en Finlando). Ibe koordinesas anke la laboro di la delegitaro di la Laponiana lingui, di la (Finlandala) gestolinguo e di la Cinagolinguo.

La nomo di la Centro esas en la Finlandana *Kotimaisten kielten keskus*, en la Suediana *Institutet för de inhemska språken*, en la (Nord-)Laponiana *Ruovttueatnan gielaid guovddás*, en la Angliana *Institute for the Languages of Finland*, en la Germaniana *Zentrum für die Landessprachen Finnlands*, en la Rusiana *Центр языков Финляндии*.

Maxim granda parto de la laboro publikigesas kom dicionarii, studiala artikli e monografii. La Centro mantenas la lingui e donas helpo en nomizo di la loki. La Centro organizas linguala kursi ed instruktas per telefonilo. Anke la arkivi esas uzebla a la populani.

La Centro
* direktas e developas la Finlandana linguo e la Suediana linguo (la versiono di la Suediana, qua esas parolata en Finlando).
* koordinas la laboro di la delegitaro di la Laponiana lingui, di la (Finlandala) gestolinguo e di la Cinagolinguo.
* kompilas dicionarii (un- e dulinguala) pri la nomizita lingui.
* studias la linguomantenanta e la dicionariala laboro, qua suportas la Finlandana linguo e la Suediana linguo en diversa anguli: vortari, nomaro, la uzo di la lingui en diversa situesi, la ancieneso e moderneso di la lingui, la diverseso e la manieri.
* Instruktas e guidas en linguala problemi.
* Atribuas a la studiisti la arkivi e la materii.

Ye la komenco di la yaro 2012 en la Centro laboris 76 homi.

La Centro esas experto-institucuro por la Docadala e Kulturala Ministerio di Finlando. Pri la funciono di la Centro esas ediktita en lego pri la Centro (en la Finlandana).

Originale la Centro fondesis ye 1976 e tatempe la nomo esis La Studiala Centro di la Finlandala lingui. En la riorganizo la studiala parto di la centro diminutesis rilokizante la studiisti en diversa universitati di Finlando. Ante la riorganizo en la Centro laboris plu kam 100 homi. 

## Extera ligilo
* La Centro di la Finlandala Lingui
Cyndi Lauper

**Cyndi Lauper**, artala nomo di **Cynthia Ann Stephanie Lauper** (n. ye la 22ma di junio 1953 en Queens, New York) esas Usana kantistino e cinem-aktorino.
Linguistikala tipologio

**Tipologio** en linguistiko esas la klasifiko di lingui segun gramatikala traiti. On distingas inter la tipologiala klasifiko e la plu konocata genetika klasifiko di lingui en familii, qua havas la sama pralinguo. Genetika linguaro esas linguala familio, ma tiopologiala linguaro esas linguala tipo.

## Videz anke
* Indo-Europana linguaro
Hipotezo di Sapir-Whorf

La **hipotezo di Sapir-Whorf** establisas ke existas certena relato inter la gramatikala kategorii di la linguo quon ulu parolas e la formo per qua la persono komprenas e konceptas la mondo. Anke konocata kom **Principo di Linguistikala Relativeso**. L'unesma linguisto en ica koncepto esis Harry Hoijer.

On povas distingar la forta e la febla hipotezo:
* la forta hipotezo di Whorf: Linguo di monolinguala parolanto determinas komplete la formo per qua il konceptas, memorigas e klasifikas "realeso" qua cirkondas (to eventas precipue en semantikala nivelo, quankam anke influas en la formo di asumar la procedi di transformado e la stati dil kozi expresita dal verbal acioni. Do, linguo determinas forte la pensado dil parolanto.
* la febla hipotezo di Whorf: La linguo di ula parolanto havas certena influo en la formo per quo lu konceptas e memorigas "realeso", fundamentale en semantikala nivelo. To signifikus ke povas exitar statistikala diferi en la formo per qua du parolanti di diferanta lingui solvas o enfokigas certena problemi.

La Hipotezo di Sapir-Whorf esabis un ek la precipua temi di debato pri la linguistikala relativismo.

## La tezo
La tezo da Sapir esas klarigita en ta ofte citita textero :

Yen traduko:

La diskuto pri linguistikala relativeso esas konfuzita pro ambigueso pri nocia e semantika kampi.

Linguistikala relativeso disvalidigas l'esencisma komrepno dil nomo qua postulatas ke:

Por transirar ek unu linguo ad alia necesus nur chanjar l'etikedi. Desfacilaji trovita en l'automatala tradukuro pruvas anke hodie quagranda ta tasko esas desfacila.
Alain (filozofo)

**Alain** (n. *Émile-Auguste Chartier* ye la 3ma di marto 1868 til la 2ma di junio 1951) esis filozofo, jurnalisto, esayisto e profesoro di filozofio.

## Extera ligili
*About Alain
*Alain, Philosophical and Humanistic Norman
*Works by Alain, in french
* (publika domeno en Kanada)
The Irish Rovers

**The Irish Rovers** esas Kanadana muzikala grupo di Irlandana folk*-muziko, kreita en 1963 en Toronto.

## Diskografio
* *The First of The Irish Rovers* (1966)
* *The Unicorn* (1967)
* *All Hung Up* (1968)
* *The Life of The Rover* (1969)
* *On The Shores of Americay* (1971)
* *The Best of The Irish Rovers* (1972)
* *The Irish Rovers Live* (1972)
* *Tales To Warm Your Mind* (1973)
* *Emigrate! Emigrate!* (1973)
* *Greatest Hits* (1974)
* *Children of The Unicorn* (1976)
* *Tall Ships And Salty Dogs* (1979)
* *The Rovers* (1980)
* *No More Bread + Butter* (1981)
* *Party Album* (1982)
* *It Was A Night Like This* (1982)
* *Twentieth Anniversary* (1984)
* *Party With The Rovers* (1985)
* *Hardstuff* (1989)
* *Silver Anniversary* (1989)
* *The Boys Come Rolling Home* (1992)
* *Celebrate! The First 30 Years* (1994)
* *Celtic Collection: The Next Thirty Years* (1995)
* *The Irish Rovers' Gems* (1996)
* *Come Fill Up Your Glasses* (1998)
* *Songs of Christmas* (1999)
* *Down By The Lagan Side* (2000)
* *Live in Concert* (2003)
* *Another Round* (2002)
* *40 Years A-Rovin*' (2005)
* *Still Rovin** (2007)
* *Gracehill Fair** (2010)
* ''Home in Ireland** (2011)
* *Merry Merry Time of Year*' (2011)
* *Drunken Sailor*' (2012)
* *50 Years*' (2014)
* *Songs for the Wee Folk*' (2015)
* *50th Anniversary, LIVE on St. Patrick's Day*' (2016)
* *The Unicorn, The Continuing Story*' (2017)
* *Up Among the Heather, The Scottish Album*' (2019)
* *Saints And Sinners*' (2020)
Mongola linguo

La **Mongoliana linguo** esas aglutinanta linguo qua apartenas al Mongoliana e Altaika linguari. Oni dividas ica linguaro en du grupi: norda e suda, e multa dialekti.

## Skrib-sistemo
Ica linguo uzas la Cirilik alfabeto.
Lou Reed

**Lou Reed** (n. **Lewis Allan Reed** en 1942 - 2013) esis Usana muzikisto, kompozisto e kantisto. Ilu fondis muzikala grupo The Velvet Underground. Lua muzikala kariero duris dum 5 yardeki. Malgre ne esir komercale sucesoza bando, The Velvet Underground judikesas kom un ek la maxim influiva bandi de tale nomizita "alternativa *rock*".

## Referi
Xenofon

**Xenofon** (*Ξενοφῶν* n. 430 aK/425 aK til 355 aK) esis historiisto e mercenario Greka, autoro di *[[Anabasis]]*.

## Verki
* *[[Anabazo]]*
* *Ciropedia*
* *Hellenica*
* *Agesilaus*
* *Memorabilia*
* *Apologia Socrates*
* *Symposium*
* *Hieron*
Franz Boas

**Franz Boas** (1858 til 1942) esis Usan antropologo de German origino.

## Verki
* Boas, Franz (2008), *Franz Boas: texti di antropologio*, Editorial Centro de Estudios Ramón Areces, Madrid, 2008, ISBN 978-84-8004-863-7
* Boas, Franz (n. d.), "The Relation of Darwin to Anthropology" («La relato di Darwin e l'antropologio») notes for a lecture; Boas papers (B/B61.5) American Philosophical Society, Philadelphia. Published on line with Herbert Lewis 2001b.
* Boas, Franz (1911), *The Mind of Primitive Man* (*La mento dil primitiva homo*), ISBN 0-313-24004-3 
* Boas, Franz (1940), *Race, Language, and Culture* (*La raso, la linguo e la kulturo*), ISBN 0-226-06241-4
* Stocking, George W., Jr., ed. (1974), *A Franz Boas Reader: "The Shaping of American Anthropology", 1883–1911* (*Lektoro di Franz Boas: «Konfigurado di l'Usan antropologio», 1883–1911*), ISBN 0-226-06243-0
* Boas, Franz (1928), *Anthropology and Modern Life* (*Antropologio e moderna vivo*) (2004 ed.), ISBN 0-7658-0535-9

## Extera ligilo
* A reassessment of human cranial plasticity: Boas revisited -- Kritiko di Boas da  Corey S. Sparks e Richard L. Jantz
Edward Sapir

**Edward Sapir** (n. ye la 26ma di januaro 1884 til la 4ma di februaro 1939) esis Usan antropologo e linguistikisto, guidanta figuro en l'Usana strukturismo. Il naskis en Lauenburg, Germania (la nuna Lębork, en Polonia. Ilu studiis sub Franz Boas, docisto di Benjamin Whorf.

Il esis profesoro che Universitato di Chicago e pose che Universitato Yale. Il esis un ek l'unesma studenti di relati inter linguistiko ed antropologio.

## <small>Sapir ed internaciona helpolingui</small>
Sapir intereseskis pri acepto di internaciona helplingui. En artiklo aparinta en 1925 *"The Function of an International Auxiliary Language"* ("La funciono di Internaciona Helpolinguo") il analizas la neceseso di internaciona helpolinguo, montras ke quankam l'Angliana, segun il, ja esis o tre balde esos igata l'universala helpolingo, ol ne aptesas bone por omno. Il, por to, argumentas per l'ambigueso di Angliana vorti qui povas esar senchanja tam por nomi kam verbi, e per manko di sistemala deriv-sistemo, qua igas l'Angliana multe plu desfacile dominaceble da exterlandi kam unesmavide supozesis. Il aspiras ad internaciona projet-linguo e ne konsideras Esperanto esar la maxim apta. Il opinionas ke ciencisti devas explorar por interkonsentar pri qua esez la maxim apta projet-linguo. Il intersequante prezidis IALA (*International Auxxiliary Language Association*) en 1930 ed 1931, en 1951 publikigis Interlingua da Alexander Gode. Tamen Sapir relatis nedirete ad Interlingua, qua kreesis plura yari pos ilua morto.

## Referi

## Literaturo
* *Wishram Texts* (1909)
* *[http://www.bartleby.com/186/ Language: An introduction to the study of speech]* (1921)
* *Nootka Texts* (1939)
* *[https://web.archive.org/web/19990203222553/http://www.geocities.com/Athens/Forum/5037/sapir.html The Function of an International Auxxiliary Language]*
Benjamin Lee Whorf

**Benjamin Lee Whorf** (1897 – 1941) esis Usana linguisto ed injenioro. Il konocesas pro l'ideo ke linguistikala diferi en gramatiko ed uzado duktas la parolanti di diferanta lingui a konceptar ed experimentar la mondo diferante. Ica principo nomesas Hipotezo di Sapir-Whorf, pro lu ed ilua mentoro, Edward Sapir, ma Whorf nomizis ta principo kom linguistikala relativeso, ed atencis ol kom simila en implikaji a la principo da Einstein di fizikala relativeso.
Semida lingui

**Semida lingui** esas familio apartenanta al Afro-Aziana linguaro. Li developis en Proxima Oriento ed en nordo ed esto di Afrika. Li prenas lia nomo ek la biblala persono Sem, di qua la decendanti esus kun fundamento en la biblala historio e la tradiciono, la Semida populi.

La maxim parolata Semida lingui esas l'Arabiana, l'Amhara e la Hebrea.
D. H. Lawrence

**D. H. Lawrence** (n. **David Herbert Richards Lawrence** en 1885 til 1930) esis Britanian skriptisto. Lua precipua noveli esis *Sons and Lovers*, *The Rainbow*, *Women in Love*, e *Lady Chatterley's Lover*.
Graciliano Ramos

**Graciliano Ramos de Oliveira**, n. ye la 27ma di oktobro 1892 til la 20ma di marto 1953, esis Braziliana modernist skriptisto, maxim konocata por sua libro *Vidas Secas* ("sika vivi")
Francis Picabia

**Francis Picabia** (n. **François Marie Martínez Picabia** ye la 22ma di januaro 1879 til la 30ma di novembro 1953) esis Franca poeto e piktisto.