Lucky Luciano

**Charles "Lucky" Luciano** (pr. c. *luchiano(u)*; n. **Salvatore Lucania** 24ma novembro 1897 - 26ma januaro 1962) esis Italian-usana kriminero e krimino-chefo.

Luciano egardesas kom la patro di moderna organizita krimino en Usa pro establiso dil unesma *[[Commission]]*. Il esis anke la unesma oficala chefo di la moderna Genovana krimino-familio. Il esis, kun sua asociati, instrumentala en la developo dil Nacionala Krimino-Sindikato.

Luciano procesesis e sucesoze kondamnesis pro koaktata prostituco e jerar prostituco-komerco en 1936 pos yari de inquestado da Distrikt-Advokato Thomas E. Dewey. Il kondamnesis a triadek yari en karcero, ma dum la Duesma Mondo-Milito esis konkordo kun la *Department of the Navy* per lua asociato Meyer Lansky skope protektar la portui di New York kontre U-Bateli. Dewey preske faliis satisfacar la konkordo, e monati bezonesis por fine trovar solvo por liberigar Luciano. Il deportesis por vivar libere exter Usa.

### Nomo
Ne esas klara quale Luciano ganis la nomo "Lucky". Ol forsan devenis de lua transvivo di severa batado da tri viri dum la 1920a yari, ultre fauco-seko. To eventis pro ke Luciano refuzis laborar por altra bando-chefo. De 1916 til 1936, Luciano arestesis 25-foye pro akuzi qui inkluzis asalto, kontre-lega risko-ludo, extorso e rapto, ma il pasis nula tempo en karcero. La nomo "Lucky" forsan anke esis mispronunco di lua familio-nomo "Lucania".

### Frua vivo
Salvatore Lucania naskis ye novembro 24ma 1897 en Lercara Friddi, Sicilia, Italia. Lua genitori, Antonio e Rosalia Capporelli-Lucania, havis quar altra filii: Bartolomeo (n. 1890), Giuseppe (n. 1898), Filippa (n. 1901), e Concetta. Lua patro laboris en sulfuro-mineyo en Sicilia.

Lua patro esis tre ambicioza e persistema pri migrar ad Usa. Luciano rakontas en sua mi-autobiografio *The Last Testament of Lucky Luciano: The Mafia Story in His Own Words* ke lua patro sempre havis nova kalendario di vaporonavo-kompanio singlayare e salvis pekunio por la voyajo per jaro sub sua lito. Il anke mencionas en la libro ke lua patro esis tro fiera demandar pekunio, do vicee lua matro recevis pekunio de kuzo di Luciano sekrete, kuzo Rotolo qua anke habitis Lercara Friddi. En aprilo 1906, kande Luciano evis non yari, la familio ekmigris ad Usa. Li lojeskis en New York-urbo en la distrikto Manhattan en la *Lower East Side*, populara destino por italiana enmigranti. Evinta 14, Luciano abandonis skolo e trovis employeso kom chapelo-livristo, ganinta $7 po semano. Tamen, pos ganir $244 en kubo-ludo, Luciano demisionis e komencis ganar pekunio en la stradi. Samayare, lua genitori sendis lu a la *Brooklyn Truant School*.

Kom adolecanto, Luciano komencis sua propra bando ed esis membro dil *[[Five Points Gang]]*. Nequale altra strado-bandi, di qui la komerco esis krimineti, Luciano ofris protekto a juda yuni de italiana ed irlandana bandi po 10 centimi po semano. Il anke lernis la proxeneto-komerco dum la yari cirkum la Unesma Mondo-Milito. Cirkum ta tempo, Luciano anke renkontris Meyer Lansky, lua futura komerco-partenero ed amiko.

### Interdikto

Ye januaro 17ma 1920, la 18ma Emendo dil Usana Konstituco ratifikesis, ed Interdikto** **duris til ke la emendo abrogesis en 1933. La emendo interdiktis** **fabriko, vendo, e transporto di alkoholoza drinkaji. Nam esis ankore demando ad alkoholaji, to provizis kriminozi per plusa revenuo-fonto.

Ante 1920, Luciano renkontris multa futura Mafia-dukteri, inkluzanta Vito Genovese e Frank Costello, lua longatempa amiko e futura komerco-partenero per la *Five Points Gang*. Samayare, bando-chefo Joe Masseria rekrutis Luciano kom un ek sua fusilieri. Cirkum ta tempo, Luciano e lua asociati laboreskis por risko-ludero Arnold "The Brain" Rothstein, qua quik vidis la posibla profiti de Interdikto ed edukis Luciano pri jerar kontre-lega alkoholaji kom komerco. Luciano, Costello, e Genovese komencis sua propra "bootlegging"-operaco per financizo de Rothstein.

Rothstein servis kom mentoro por Luciano; inter altro, Rothstein docis lu quale kondutar en alta socio. En 1923, Luciano kaptesis per trompo dum vendar heroeno a sekreta policani. Il pasis nula tempo en karcero, ma expozesar kom drogo-vendero domajis lua reputeso inter lua alta-klasa asociati e klienti. Por salvar sua reputeso, Luciano kompris 200 chera sideyi che la boxo-lukto Jack Dempsey-Luis Firpo en la Bronx e distributis li a bandani e politikisti. Rothstein lore duktis Luciano a la butiko *Wanamaker's Department Store* en Manhattan por komprar chera vesti por la lukto. La strategio sucesis, e lua reputeso salvesis.

En 1925, Luciano havis tota revenuo plu kam $12 milion singlayare. Il havis neta revenuo de c. $4 milion singlayare sen la kusti di subornar politikisti e policani. Luciano e lua parteneri jeris la max granda "bootlegging"-operaco en New York, qua anke extensesis aden Filadelfia. Il importacis "Scotch"-wiskio de Skotia, rumo de la Karibeano, e wiskio de Kanada. Luciano anke entraprezis kontre-lega risko-ludo.

### Acenso
Luciano balde divenis helpanto en la kriminal organizuro di Masseria. Kontraste a Rothstein, Masseria esis needukita, kun mala manieri e limitizita jerala habileso. En la tarda 1920a yari, la chefa rivalo di Masseria esis Salvatore Maranzano, qua venabis de Sicilia por jerar la klano Castellammarese. Maranzano refuzis pagar komisioni a Masseria. Lia rivaleso fine kreskis aden la sangoza Castellammarese-Milito e fine rezultis en la morti di e Maranzano e Masseria.

Masseria e Maranzano nomizesis le "Mustache Petes": olda, tradicionala Mafia-chefi qui komencis sua kriminala karieri en Italia. Li kredis a mantenar la supozita Mafia-principi di "honoro", "tradiciono", "respekto", e "digneso". Ta chefi refuzis laborar kun ne-italiani, ed esis mem skeptika pri laborar kun ne-Siciliani. Ula maxim konservema chefi nur laboris kun viri kun radiki en lia propra Siciliana vilajo. Luciano, kontraste, kredis ke tam longe kam esis posibla profito, la etnio di onua partenero ne importas. Il do volunte laboris kun ne nur italiani, ma anke juda ed irlandana bandani. Luciano shokesis audar tradicionala Siciliana Mafia-ani reprimandar lu pri lua relati kun amiko Costello, quan li nomizis "la sordida Kalabriano".

Luciano balde komencis kultivar ligi kun altra yuna kriminozi qui naskis en Italia, ma komencis sua kriminala kariero en Usa. Konocita kom le *Young Turks*, li iracesis da la konservemismo di sua chefi. Luciano volis uzar lecioni de Rothstein por konvertar band-aktivesi aden kriminal impirii. Dum la Milito, ta grupo inkluzeskis futura bando-dukteri quala Costello, Genovese, Albert Anastasia, Joe Adonis, Joe Bonanno, Carlo Gambino, Joe Profaci, Tommy Gagliano e Tommy Lucchese. Le *Young Turks* kredis ke la avareso e konservemismo di lia chefi povrigis li, dum ke la irlandana e juda bandi richeskis. La vizioni di Luciano esis formacar nacionala krimino-sindikato ube la italiana, juda, ed irlandana bandi povus kunlaborar e konvertar organizita krimino aden profitoza komerco por omni.

En oktobro 1929, Luciano pulsesis aden "limousine" per fusilo da tri viri, batesis, vundesis per kultelo, e depozesis sur plajo en Staten Island. Il ulmaniere transvivis la experienco ma markizesis por sempre per cikatro e falanta okulo. La identeso di lua kapteri nultempe deskovresis. Kande trovita da la polico pos la atako, Luciano dicis ke il ne savis qui responsis. Tamen, en 1953, Luciano dicis ad interviuvero ke la polico kaptis e batis lu, probinta trovar Jack "Legs" Diamond. Altra naraco esis ke Maranzano imperis l'atako. La maxim importanta konsequajo di ta epizodo esis la raportado en la jurnalaro, qua introduktis Luciano al publiko di New York.

### Personala vivo
En 1929, Luciano renkontris Gay Orlova, dansisto che noktoklubo en Broadway, *Hollywood*. Li esis neseparebla til ke il enkarcerigesis, ma nultempe mariajesis. En frua 1948, il renkontris Igea Lissoni, Milanana baletistino 20 yari plu yuna kam ilu, quan il pose deskriptis kom lua vivo-amoro. Dum la somero, Lissoni lojeskis kun ilu. Segun ula raporti la paro mariajesis en 1949, ma segun altri li nur interkambiis ringi. Luciano e Lissoni kunlojis che la domo di Luciano en Napoli. Il duris havar aferi kun altra mulieri. to quo duktis a multa argumenti inter il e Lissoni. Dum ta argumenti, Luciano kelkafoye frapis elu. En 1959, Lissoni mortis pro mamo-kancero.

Luciano ne genitis filii. Il unfoye provizis motivo por to: "Me ne deziris ke filiulo mea vivar kom filiulo di Luciano, la kriminero."

Ye la 26ma di januaro 1962, Luciano mortis pro kordio-atako che Internaciona Aeroportuo di Napoli. Il iris al aeroportuo por renkontrar usana produktisto Martin Gosch pri filmo pri sua vivo. Pos la renkontro kun Gosch, Luciano sufris kordio-atako e mortis. Il ne savis ke italiana drog-agenti sequis lu al aeroportuo skope arestar ilu pro akuzi di drogo-kontrabando.