open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Chung Won-shik

**Chung Won-shik**, docisto e politikisto n. ye la 5ma di agosto 1928 til la 12ma di aprilo 2020, esis chefministro di Sud-Korea de 1991 til 1992.
1ma yarmilo aK

L**'unesma yarmilo aK** esis la periodo di tempo inter la yaro 1000 aK e la yaro 1 aK (de la 10ma yarcento aK til la 1ma yarcento aK). Ol inkluzas la nomizita Fer-epoko en Eurazia ed Afrika, e la komenco di la nomizita klasika Antiqueso.

En l'anciena Grekia, la klasika antiqueso komencis kun la koloniigo di Magna Grekia, to esas, la sudo di nuna Italia, inkluzite Sicilia.
Alet-les-Bains

**Alet-les-Bains** (*Alet* en Ocitaniana, olima ortografio *Aleth*) esas komono en la departmento Aude en la regiono Occitanie en sudala Francia.

Alet-les-Bains situesas proxim termo en Aude en sudala Francia.  La vilajo distas cirkume un e duima hori del maro, ed un horo de vintro-sporto-centro.  Ambalatere dil vilajo, la monti atingas alteso de 750 metri super maro-nivelo.  Aceso al fervoyo SNCF esas trovebla che la staciono Alet-les-Bains.

L'origino dil abadeyo di Alet-les-Bains esas nesavata, ecepte prioreyo en la okesma yarcento.  Ol probable fondesis da Béra, viskomto di Razés.  En la dekeduesma yarcento, ol havis granda influo e multa pilgrimanti.  En 1318, l'abadeyo divenis episkopio por durar la lukto kontre la Katari; tale ol restis til la Franca Revoluciono.  La diocezo havis okadek parokii e kovris areo de Formiguères til Saint-Paul-de-Fenouillet.  Muro, kun quar pordegi, konstruktita en la dekeduesma yarcento por protektar l'abadeyo, esas ankore videbla hodie.

En la dekesisesma yarcento, dum la religio-militi, la Hugenoti brulis e destruktis l'abadeyo.  En la dekesepesma yarcento, Nicolas Pavillon, episkopo di Alet qua defiis la guvernerio di Rejo Louis XIV, povabus trovar la moyeni reparar l'abadeyo, ma sentis ke, donite la povreso dil homi en sua diocezo, lo esabus neaceptebla.  Il ya tamen konstruktis ponto trans Aude en 1662 e provizis plubonigita irigaco-sistemo.

**Vidindaji**

* Abadeyo e katedralo del dekesepesma yarcento
* Mezepokala, fortifikita kastelo
* Hoteli de la dekeduesma e dekequaresma yarcenti
* Fonto de termale varmigita aquo, deskovrita dal Romani plu kam duamil yari ante nun
* Termo

L'aquo di Alet-les-Bains esas un ek la maxim anciena vendata mineral-aqui en Francia, unesme enboteligita plu kam 120 yari ante nun, ol esas un ek la maxim granda fonti en Francia.  La vilajo esas tre vivaca e posedas kazino, termo, plura hoteli, e plura butiketi.  Esas un generala butiko.

*Ciné Sans Filet* esas festivalo pri kurta filmi qua eventas omnayare dum la duesma semanfino di agosto; ol inkluzas cent-e-kinadek kurta filmi dum tri dii.

Dum la 21ma yarcento multa britaniani translojis ad Alet-les-Bains.
Palembang

**Palembang** esas urbo en Indonezia. Segun statistiki dil yaro 2016, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 369,22 km².
Kiichi Miyazawa

**Kiichi Miyazawa** (n. ye la 8ma di oktobro 1919 til la 28ma di junio 2007) esis chefministro di Japonia de 1991 til 1993.
Tsutomu Hata

**Tsutomu Hata** (n. ye la 24ma di agosto 1935 til la 28ma di agosto 2017) esis chefministro di Japonia de la 28ma di aprilo til la 30ma di junio 1994.
Sosuke Uno

**Sosuke Uno** (n. ye la 27ma di agosto 1922 til la 19ma di mayo 1998) esis chefministro di Japonia de la 3ma di junio til la 10ma di agosto 1989.
Ryutaro Hashimoto

**Ryutaro Hashimoto** (n. ye la 29ma di julio 1937 til la 1ma di julio 2006) esis chefministro di Japonia de 1996 til 1998.
Keizo Obuchi

**Keizo Obuchi**, politikisto n. ye la 25ma di junio 1937 til la 14ma di mayo 2000 esis chefministro di Japonia de 1998 til 2000.
Ange-Félix Patassé

**Ange-Félix Patassé**, politikisto, n. ye la 25ma di januaro 1937 til la 5ma di aprilo 2011, esis prezidanto di Centrafrika de 1993 til 2003.
André Kolingba

**André-Dieudonné Kolingba**, militisto e politikisto n. ye la 12ma di agosto 1936 til la 7ma di februaro 2010, esis prezidanto di Centrafrika de 1981 til 1993.
Hitoshi Ashida

**Hitoshi Ashida** (n. ye la 15ma di novembro 1887 til la 20ma di junio 1959) esis chefministro di Japonia de marto til oktobro 1948.
Carlos Arias Navarro

**Carlos Arias Navarro**, advokato e politikisto n. ye la 11ma di decembro 1908 til la 27ma di novembro 1989, esis chefministro di Hispania de 1973 til 1976.
Felicjan Sławoj Składkowski

**Felicjan Sławoj Składkowski** (n. ye la 9ma di junio 1885 til la 31ma di agosto 1962) esis chefministro di Polonia de 1936 til 1939.
Aliaxandr Rihoravich Lukashenka

**Aliaxandr Rihoravich Lukashenka** (rus. *Alexandr Grigoryevich Lukashenko*; n. ye la 30 di agosto 1954) esas la prezidanto di Bielorusia de la 20ma di julio 1994 til nun.

Origina linguo di Lukashenka es Trasianka (varianto di la Bielorusa).
Phoumi Vongvichit

**Phoumi Vongvichit** (n. ye la 6ma di aprilo 1909 til la 7ma di januaro 1994) esis prezidanto di Laos de 1986 til 1991.
Win Myint

**Win Myint**, geologiisto e politikisto, n. ye la 8ma di novembro 1951, esas la nuna prezidanto di Myanmar.
José María Iglesias

**José María Iglesias Inzáurraga**, advokato e politikisto, n. ye la 5ma di januaro 1823 til la 17ma di decembro 1891 esis prezidanto di Mexikia de oktobro til novembro 1891.
Muhammad Ali Bogra

**Muhammad Ali Bogra** (n. ye la 19ma di oktobro 1909 til la 23ma di januaro 1963) esis Chefministro di Pakistan de 1953 til 1955.
Hideki Tojo

**Hideki Tojo**, militisto e politikisto n. ye la 30ma di decembro 1884 til la 23ma di decembro 1948 esis chefministro di Japonia de 1941 til 1944.
Kuniaki Koiso

**Kuniaki Koiso**, militestro e politikisto n. ye la 22ma di marto 1880 til la 3ma di novembro 1950 esis chefministro di Japonia de 1944 til 1945.
U Nu

**U Nu** politikisto, n. ye la 25ma di mayo 1907 til la 14ma di februaro 1995, esis chefministro di Myanmar tri foyi: de 1948 til 1956, de 1957 til 1958, e de 1960 til 1962.
Souphanouvong

**Souphanouvong** (n. ye la 13ma di julio 1909 til la 9ma di januaro 1995), politikisto, esis l'unesma prezidanto di Laos. Ilu guvernis de 1975 til 1991.
Hara Takashi

**Hara Takashi**, politikisto n. ye la 15ma di marto 1856 til la 4ma di novembro 1921 esis chefministro di Japonia de 1918 til lua morto.
Keigo Kiyoura

**Keigo Kiyoura**, militestro e politikisto n. ye la 14ma di februaro o la 27ma di marto 1850 til la 5ma di novembro 1942, esis chefministro di Japonia de januaro til junio 1924.
Globasa

**Globasa** esas konstruktita helpolinguo kreita de Hector Ortega en 2019.

## Ortografio

## Exemplo
Artiklo 1 de la Universala deklaro pri homala yuri en Globasa:

## Referenti


## Extera ligili
* Globasa.net (en l'Angla)
* Wiki fe Globasa (en Globasa)
* r/Globasa (en l'Angla)
Paul Boffa

**Paul Boffa**, mediko e politikisto n. ye la 30ma di junio 1890 til la 6ma di julio 1962 esis chefministro di Malta de 1947 til 1950.
Guy Scott

**Guy Lindsay Scott**, ekonomikisto e politikisto n. ye la 1ma di junio 1944 esis prezidanto di Zambia de la morto di Michael Sata ye la 29ma di oktobro 2014 til januaro 2015.
Andris Bērziņš (prezidanto)

**Andris Bērziņš**, injenioro e politikisto n. ye la 10ma di decembro 1944 esis prezidanto di Latvia de 2011 til 2015.
Enrico Mizzi

**Enrico "Nerik" Mizzi**, advokato e politikisto n. ye la 20ma di septembro 1885 til la 20ma di decembro 1950 esis chefministro di Malta de septembro til decembro 1950.
Raimonds Vējonis

**Raimonds Vējonis**, biologiisto, docisto e politikisto n. ye la 15ma di junio 1966 esis prezidanto di Latvia de 2015 til 2019.
Ants Piip

**Ants Piip**, advokato, diplomacisto e politikisto n. ye la 28ma di februaro 1884 til la 1ma di oktobro 1942 esis chefministro di Estonia de la 26ma di oktobro til la 20ma di decembro 1920.
Ādolfs Bļodnieks

**Ādolfs Bļodnieks**, politikisto n. ye la 24ma di julio 1889 til la 21ma di marto 1962 esis chefministro di Latvia de 1933 til 1934.
Egils Levits

**Egils Levits**, advokato e politikisto n. ye la 30ma di junio 1955, esas prezidanto di Latvia depos la 8ma di julio 2019.
Clara Schumann

**Clara Josephine Schumann** (n. ye la 13ma di septembro 1819 til la 20ma di mayo 1896) esis Germana pianisto e kompozisto.

El naskis en Leipzig, nomizite Clara Josephine Wieck; elua patro Friedrich Wieck esis muzikisto e piano-docero. Clara esis notinda pianisto de frua evo. El unesmafoye renkontris Robert Schumann en 1828, ye muzikala vespero ube el pleis. En 1840 li esis mariajata, malgre forta opozado de Friedrich Wieck. Clara Schumann divenis famoza pianisto en Europa, e kompozis multo.
Martin Dahlin

**Martin Nataniel Dahlin** (n. ye la 16ma di aprilo 1968) esas Sueda futbalisto. Inter altra futbalo-klubi, ilu ludis por *Malmö FF* e *A. S. Roma*.
Scott Morrison

**Scott John Morrison**, ekonomikisto e politikisto n. ye la 13ma di mayo 1968 esas la chefministro di Australia de la 24ma di agosto 2018 til la 23ma di mayo 2022.
Péter Boross

**Péter Boross**, yuristo e politikisto n. ye la 27ma di agosto 1928 esis chefministro di Hungaria de 1993 til 1994.
György Gordon Bajnai

**György Gordon Bajnai**, ekonomikisto n. ye la 5ma di marto 1968, esis chefministro di Hungaria de 2009 til 2010.
Jānis Čakste

**Jānis Kristaps Čakste**, advokato e politikisto n. ye la 14ma di septembro 1859 til la 14ma di marto 1927, esis l'unesma prezidanto di Latvia. Ilu guvernis de 1918 til lua morto, ye la 14ma di marto 1927.
Burt Reynolds

**Burton Leon Reynolds Jr.** (n. ye la 11ma di februaro 1936 til la 6ma di septembro 2018) esis Usana televizion- e cinem-aktoro. Ilu komencis fameskar kande ilu aparis en televiziono-serio *Gunsmoke* (1962–1965). Ilu ganis premio "Ora Globo" por ilua partopreno en televizionala komedio-serio *Evening Shade* (1990–1994).
Joomart Otorbayev

**Joomart Otorbayev**, ekonomikisto e politikisto n. ye la 18ma di agosto 1955 esis chefministro di Kirgizistan de 2014 til 2015.
Temir Sariyev

**Temir Sariyev**, ekonomikisto e politikisto n. ye la 17ma di junio 1963, esis chefministro di Kirgizistan de 2015 til 2016.
Charles Gates Dawes

**Charles Gates Dawes** (n. ye la 27ma di agosto 1865 til la 23ma di aprilo 1951) esis Usana bankisto, ambasadisto e politikisto, viceprezidanto di Usa dum l'administrado da Calvin Coolidge. En 1925 ilu kunpremiizesis per la Nobel-premio pri paco kun Austen Chamberlain, pro la nomizita "projeto Dawes", qua posibligis Germania rekuperar lua industriala produktado.
Joseph Joffre

Marshalo **Joseph Jacques Césaire Joffre** (n. ye la 12ma di januaro 1852 til la 3ma di januaro 1931) esis Franca militisto. Ilu esis la supra-komandero di Franca trupi an westala fronto dum l'unesma mondomilito. Ilu divenis famoza pos rigrupigar la retretinta trupi Franca dum l'unesma batalio di Marne, en septembro 1914.
Ahmed al-Mirghani

**Ahmed Ali Al-Mirghani**, politikisto n. ye la 16ma di agosto 1941 til la 2ma di novembro 2008, esis prezidanto di Sudan de 1986 til esar revokita per stato-stroko, komandita da Omar Hasan Ahmad al-Bashir ye la 30ma di junio 1989.
Nanjing

**Nanjing** (pinyine **Nánjīng**) esas chefurbo di provinco Jiangsu en Popul-Republiko Chinia. Segun statistiki dil yaro 2017, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 6587 km². Jacanta an la valo dil fluvio Yangce, ol esis chef-urbo por multa Chiniana dinastii, rejii e republikala rejimi, de la 3ma yarcento til 1949.

## Geografio

Jacanta an la delto dil fluvio Yangce, la reliefo di Nanjing esas plana, nome an lua urbala zono. Kovranta entote 6600 km², existas kelka kolini e monti en lua teritorio Lua mezavalora altitudo esas 20 metri e lua maxim alta punto esas *Zijin Shan* ("purpurea monto"), havanta altitudo di 448,2 metri super la marala nivelo.

La klimato dil urbo esas subtropikala humida, kun influo de musono (*Cfa* segun la klimatala klasifikuro da Köppen). La mezavalora temperaturo en januaro (vintro) esas 2,7°C, kontre ke la mezavalora temperaturo en julio (somero) esas 28,1°C.

La pluvoza sezono iras de marto til septembro. La mezavalora yarala pluvo-quanto esas 1090,7 mm, e la maxim pluvoza monato esas julio, kun mezavalore 216,3 mm.
Emma Bunton

**Emma Lee Bunton** (n. ye la 21ma di januaro 1976) esas Britaniana kantistino e muzikistito, ex-membro di Spice Girls, femina pop-grupo en qua el surnomizesis **Baby Spice**. La grupo vendis plu kam 100 milion kopiuri de sua kansoni, ed esis la maxim sucesoza femina grupo de la historio.
Ralph Bunche

**Ralph Johnson Bunche** (n. ye la 7ma di agosto 1904 til la 9ma di decembro 1971) esis Usana diplomacisto. Ilu ganis la Nobel-premio pri paco en 1950 pro lua mediaco en Israel.
Philip Noel-Baker

**Philip John Noel-Baker, barono Noel-Baker** (n. ye la 1ma di novembro 1889 til la 8ma di oktobro 1982) esis Britanian atleto, politikisto, akademikisto e diplomacisto. Kom atleto, ilu ganis l'arjenta medalio pri 1500-metra kurado dum l'Olimpiala Ludi en Antwerpen, 1920.

Kom politikisto e diplomacisto, ilu esis advokato pri desarmizado nukleara pos la duesma mondomilito. Pro to, ilu recevis la Nobel-premio pri paco en 1959.
Sprent Dabwido

**Sprent Arumogo Dabwido**, sportisto e politikisto n. ye la 16ma di septembro 1972 til la 11ma di junio 2013 esis prezidanto di Nauru de 2011 til 2013.
Gilles Villeneuve

**Joseph Gilles Henri Villeneuve** (n. ye la 18ma di januaro 1950 til la 8ma di mayo 1982) esis Kanadana automobilisto.
Santos León Herrera

**Santos León Herrera**, injenioro e politikisto n. ye la 21ma di mayo 1874 til la 8ma di mayo 1950 esis prezidanto di Kosta Rika de la 20ma di aprilo til la 8ma di mayo 1948.
Cesária Évora

**Cesária Évora** (n. ye la 27ma di agosto 1941 til la 17ma di decembro 2011) esis Kaboverdana kantistino, precipue di la jenri *morna* e *coladera*, qui originis en elua lando.
Faustino Asprilla

**Faustino Hernán "Tino" Asprilla Hinestroza** (n. ye la 10ma di novembro 1969) esas Kolumbiana futbalisto. Inter altra futbalo-klubi, ilu ludis por *Cúcuta Deportivo*, *Sociedade Esportiva Palmeiras* ed *Estudiantes de la Plata*.
Ennio Morricone

**Ennio Morricone**  esis Italiana kompozisto, muzikisto (trumpetisto) ed orkestrestro. Ilu kompozis plu kam 400 muziki por cinemo, inkluzite por premiizita cinematografuri, exemple *A Fistful of Dollars*, *Cinema Paradiso*, ed altri.
Bouasone Bouphavanh

**Bouasone Bouphavanh**, politikisto n. ye la 3ma di junio 1954, esis chefministro di Laos de 2006 til 2010.
Thongloun Sisoulith

**Thongloun Sisoulith**, politikisto n. ye la 10ma di novembro 1946, esas la nuna prezidanto di Laos. Antee il esis chefministro di la lando, de 2016 til 2021.
Frans Gunnar Bengtsson

**Frans Gunnar Bengtsson** (n. ye la 4ma di oktobro 1894 til la 19ma di decembro 1954) esis Sueda skriptisto.
Stoyan Danev

**Stoyan Petrov Danev**, politikisto n. ye la 28ma di januaro 1858 til la 30ma di julio 1949 esis dufoye chefministro di Bulgaria: de 1902 til 1903, e de junio til julio 1913.
Que sais-je?

**"Que sais-je?"** esas serio de libri editita da la franca editerio *Presses universitaires de France* (PUF).

La skopo dil serio esas provizar la laika lektanto per acesebla introdukto a studio-feldo skribita da experto en ta feldo.  Tale, li esas bona exemplo di *haute vulgarisation* (alta popularigo).  La frazo "Que sais-je?" cherpesis de la verki dal franca esayisto Michel de Montaigne.

Iniciita en 1941 da Paul Angoulvent (1899-1976), fondinto di *Presses Universitaires de France*, la serio nun inkluzas plu kam 3900 libri da plu kam 2500 autori, e tradukita aden plu kam 43 lingui.  Ula libri vendesis plu kam 300.000-foye (exemple ti da Jean Piaget). 

Singlayare, 50 til 60 nova libri adjuntesas al kolekturo, qua kontenas dek diferanta serii.  Tale, ol esas certe la maxim longe duranta 'enciklopedio' en paperakuvrila formato.  La ensemblo de temi esas vere enciklopediatra, pri omno de *chanson de geste* e Homer, til gastronomio e libera volo.

Ne omna temi esas intelektala - li povas inkluzar aktuala temi, quala violento en sporto, o personal instrukto.  La prizento di informo esas diversa e povas konsistar ek introdukto a temo, detaloza esayo pri penso-skolo, od analizo di aktual eventi.  Til 2004, plu kam 160 milion kopii vendesis mondvaste.

La serio esas nenormala pluramaniere: unesme, la preco di singla tomo esas sama e minima (€9 en 2011), e singla libro havas 128 pagini.

Kande libro desaktualeskas, ol povas retraktesar de la serio, od ol povas aktualigesar.  Kelkafoye ta aktualigo esas kompleta ri-skribo, quale exemple *Parfumerie* (tomo 1888), originale skribita da Edmond Roudnitska en 1980 e ri-skribita da Jean-Claude Ellena en 2006, ma prezervante la sama numero en la serio.

La serio esas simila kam altra serii quala *Collection 128* editita da Armand Colin en Francia, *Very Short Introductions* editita da Oxford University Press, e *C.H. Beck Wissen* editita da Verlag C.H. Beck.
Tallis Obed Moses

**Tallis Obed Moses**, kleriko e politikisto n. ye la 24ma di oktobro 1954, esas prezidanto di Vanuatu de 2017 til 2022.
Keith Christopher Rowley

**Keith Christopher Rowley**, geologo e politikisto n. ye la 24ma di oktobro 1949 esas chefministro di Trinidad e Tobago de 2015 til nun.
Onam

**Onam** esas la maxim granda e la maxim importanta festo-dii di la stato Kerala (India) . Ol esas la festo di rekolto en la stato Kerala. Ol esas nacioniala festo-dii depos la yaro 1961. La tota socio di Kerala festas tadie, do ne nur la Hinduisti. Segun la legendo, on festas por bonvenar la anmo di la rejo Mahabali, qua esas kredata vizitar Kerala dum ita festo-dii.

Onam festesas kustumale dum la fino di agosto o ye la komenco di septembro. Ol esas konsiderata kom la komenco di nova yaro segun la kalendario di kerala. La festo duras ofte 10 dii. La dio di Thiruonam esas la maxim importanta.

### Celebrado

On festas Onam divers-maniere kun kansoni, danci, energioza ludi, konkursaji kun barki e floro-tapisi ( facita ek florala petali ). La Keralani facas omno en lua povo por invitar la anmo di Mahabali adheme. Homi kompras nova vestaji kom donacaji por parenti ed amiki. On kompras anke sukraji.


onam.jpg|Tapiso di flori
Katay Don Sasorith

**Katay Don Sasorith**, skriptisto e politikisto n. ye la 12ma di julio 1904 til la 29ma di decembro 1959 esis chefministro di Laos de 1954 til 1955.
Sisavath Keobounphanh

**Sisavath Keobounphanh**, politikisto n. ye la 1ma di mayo 1928 til la 12ma di mayo 2020, esis chefministro di Laos de 1998 til 2001.
Batalio di Las Piedras

La **batalio di Las Piedras** esis l'unesma triumfo importanta di José Gervasio Artigas, komandero dil armeo patriota de la nomizita *Junta Grande* (granda uniono) dil Unionita Provinci dil Fluvio Plata en la nuna Uruguay. Artigas vinkis la trupi de Montevideo loyala al armeo Hispana, ye la vespero dil 18ma di mayo 1811.

La du flanki militis en nomo de Fernando la 7ma di Hispania. L'armeo Hispana havis moderna armi por l'epoko, ed instalis lua kazerno en Las Piedras, proxim Montevideo. Artigas decidis atakar li dum la matino.  José Posadas, kapitano qua komandis Hispana trupi, pafis kontre l'invaderi, qui retretis. Posadas decidis persequar li kun lua trupi, ed abandonis la kazerno. Lor, la trupi komandita da Manuel Francisco Artigas, kuzulo de José Gervasio Artigas, atakis Hispani en lua dopa flanko. Hispani, sub atako en du flanki, subisis multa perdaji. Ye la vespero di la 18ma di mayo, Posadas decidis kapitulacar, e donis lua espado ad Artigas.
Henri Cartier-Bresson

**Henri Cartier-Bresson** (n. ye la 22ma di agosto 1908 til la 3ma di agosto 2004) esis Franca fotografisto e piktisto.
Chatichai Choonhavan

**Chatichai Choonhavan**, militisto e politikisto n. ye la 5ma di aprilo 1920 til la 6ma di mayo 1998 esis chefministro di Tailando de 1988 til 1991.
Flint, Michigan

**Flint** esas urbo en la stato Michigan, Usa. Segun la demografiala kontado di 2010, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 88,34 km².

L'automobila kompanio General Motors fondesis en Flint en 1908.
Prayut Chan-o-cha

**Prayut Chan-o-cha**, militisto e politikisto n. ye la 21ma di marto 1954, esas chefministro di Tailando depos 2014.
Désiré Rakotoarijaona

**Désiré Rakotoarijaona**, militisto n. ye la 19ma di junio 1934, esis chefministro di Madagaskar de 1977 til 1988.
Albert Zafy

**Albert Zafy**, docisto e politikisto n. ye la 1ma di junio 1927 til la 13ma di oktobro 2017 esis prezidanto di Madagaskar de 1993 til 1996.
Patroklos

**Patroklos** (en antiqua Greka *Πάτροκλος o Πατροκλῆς*) - vortope «glorio (κλέϝος) de patro (πατήρ)» - esas persono diala mitologio Grekiana e militanto ilua poemo Iliado da Homeros. Patroklos esas filiulo di Menezios e di Steneles e amiko (forsan amatoro) di Ahileus. Lu decidis metar armaturo di Akhilleus ilta, pro insulto da Agamemnon, refuzis bataliar kontre Troyani. Vundita da Euforbo, Patroklos ocidesis da Hektor.
Mahamadou Issoufou

**Mahamadou Issoufou**, politikisto n. 1952 esis prezidanto di Nijer de 2011 til 2021. Antee, il esis chefa ministro di la lando, de 1993 til 1994.
Agamemnon

**Agamemnon** (ancien-Greke *Ἀγαμέμνων*) en Greka mitologio esis rejulo di Mikeni, filiulo di Atreus e Aerope.

Il esis patroprenanto di la Troya-milito kom chefo di Ahayi – centrala figuro en poemo da Homeros – Ilias. Agamemnon esas spozulo di Klitemnestra, elta esis fratino di Helena e dioskuri.
Linda Blair

**Linda Denise Blair** (n. ye la 22ma di januaro 1959) esas Usana cinem-aktoro ed aktivisto. El fameskis e ganis premio Ora Globo por elua rolo kom Regan MacNeil en hororo-filmo "L'Exorcisero" (*The Exorcist*), lansita en 1973.

El esas eminenta aktivisto pri animal-yuri.
Gheorghe Gheorghiu-Dej

**Gheorghe Gheorghiu-Dej**, politikisto n. ye la 8ma di novembro 1901 til la 19ma di marto 1965, esis chefministro di Rumania de 1952 til 1955.
Sahle-Work Zewde

**Sahle-Work Zewde**, politikistino n. ye la 21ma di februaro 1950 esas la prezidantino di Etiopia de la 25ma di oktobro 2018 til nun.
Tafari Benti

**Tafari Benti**, militisto e politikisto n. en oktobro 1921 til la 3ma di februaro 1977 esis prezidanto di Etiopia de 1974 til lua morto.
Vital Brazil

**Vital Brazil Mineiro da Campanha**, plu konocata kom **Vital Brazil** (n. ye la 28ma di aprilo 1865 til la 8ma di mayo 1950) esis Braziliana mediko, imunologiisto e biologiala inquestisto. Ilu developis serumi por traktar mordo di venenoza serpenti de la generi *Bothrops*, *Crotalus* ed *Elaps*. Ilu anke developis serumi serumi kontre veneni de skorpioni ed aranei.
Imata Kabua

**Imata Jabro Kabua**, politikisto n. ye la 20ma di mayo 1943 til la 17ma di septembro 2019, esis prezidanto dil Insuli Marshall de 1997 til 2000.

## Referi
Kessai Note

**Kessai Hesa Note**, politikisto n. ye la 7ma di agosto 1950 esis prezidanto dil Insuli Marshall de 2000 til 2008.
Sokotra

**Sokotra** (Arabe: سُقُطْرَى‎ Suquṭrā) esas la maxim granda insulo del samnoma arkipelago, jacanta inter la kanalo Guardafui e l'Araba maro. Ol jacas strategiale inter navigala itinerarii, ed esas oficale teritoriala parto de Yemen. Ol distas cirkume 240 km del estala litoro di Somalia e 380 km sude del Araba peninsulo. Geografiale, ol esas parto de Afrika. Che l'insulo existas multa endemika speci, nome planti. Ol havas entote  quadrata kilometri, e habitesas da cirkume 60 mil personi.
William Lassell

**William Lassell** (n. ye la 18ma di junio 1799 til la 5ma di oktobro 1880) esis Britanian astronomo. Ye la 10ma di oktobro 1846 ilu deskovris Tritono, la maxim granda satelito de Neptuno, 17 dii pos la deskovro dil planeto. Du yari pose, ilu deskovris Hyperion, satelito de Saturno.
Waldemar Hoven

**Waldemar Hoven** (n. ye la 10ma di februaro 1903 til la 2ma di junio 1948) esis Germaniana mediko. Ilu konduktis experienci pri homala tolero di fenolo, qui efektigis la morto di multa interni en koncentreyi, ed anke partoprenis en l'eutanazio-programo del Naziista Germania.

Pos la Duesma mondomilito ilu arestesis e judiciesis en la judicii di Nürnberg pro milito-krimini, e kondamnesis a mortopuniso. Ilu mortigesis per jibeto ye la 2ma di junio 1948.
Väinö Tanner

**Väinö Tanner**, politikisto n. ye la 12ma di marto 1881 til la 19ma di aprilo 1966, esis chefministro di Finlando de 1926 til 1927.
Nadia Murad

**Nadia Murad Basee Taha** (n. ye la 10ma di marto 1993) esas Irakana politikal aktivisto. En 2016 el recevis la Premio Václav Havel pri Homala Yuri, en 2018 el recevis la Nobel-premio pri paco.
Giovanni Falcone

**Giovanni Falcone** (n. ye la 18ma di mayo 1939 til la 23ma di mayo 1992) esis Italiana judiciisto. Ilu notoreskis pro judiciar membri de la mafio Italiana.

## Ligoi
* Carlo Biotti
Jan Oort

**Jan Hendrik Oort** (n. ye la 28ma di aprilo 1900 til la 5ma di novembro 1992) esis Nederlandan astronomo.
Cassie Scerbo

**Cassandra Lynn "Cassie" Scerbo** (n. ye la 30ma di marto 1990) esas Usana cinem- e televizion-aktorino, kantistino e dansistino. El esis membro dil femina muzikala grupo Slumber Party Girls.
Yara Puebla

**Yara Puebla Huguet** (n. ye la 16ma di novembro 1990) esas Hispana televizion-, cinem- e teatr-aktorino.
Urszula Radwańska

**Urszula Radwańska** (n. ye la 7ma di decembro 1990) esas Polona tenisisto. El vinkis la teniso-konkurso di Wimbledon en 2007, kom juniora tenisistino.
Marcos Rojo

**Faustino Marcos Alberto Rojo** (n. ye la 20ma di marto 1990) esas Arjentiniana futbalisto. Nun ilu ludas por Britaniana futbalo-klubo *Manchester United* e por la nacionala futbalo-esquado de Arjentinia.
Frances Arnold

**Frances Hamilton Arnold** (n. ye la 25ma di junio 1956) esas Usana kemial injenioro. El ganis la Nobel-premio pri kemio en 2018.

## Referi
Vintrala Olimpiala Ludi

La **Vintrala Olimpiala Ludi** (Angle *Winter Olympic Games*, France *Jeux olympiques d'hiver*) esas  internaciona plursporta konkurso qua eventas ye singla quaresma yaro, kun la partopreno da centi de atleti, viri e mulieri, qui praktikas sporti sur glacio o nivo. L'unesma Vintrala Olimpiala Ludi eventis en Chamonix, Francia. Li duris de la 25ma di januaro til la 2ma di februaro 1924. Komence, esis nur 5 sporti: glitoveturo (*bobsled*), *curling*, hokeo sur glacio, Nordala skiglitado, e sketado sur glacio.

Dum la historio, 12 diferanta landi de 3 kontinenti gastigis la Ludi, e la sequanta landi gastigis la ludi plu kam un foyo: Usa (1932, 1960, 1980 e 2002), Francia (1924, 1968, 1992), Austria (1964 e 1976), Kanada (1988 e 2010), Japonia (1972) e 1988), Italia (1956 e 2006), Norvegia (1952 e 1994) e Suisia (1928 e 1948). Germania (1936), Yugoslavia (1984), Rusia (2014) e Sud-Korea (2018) gastigis la Ludi nur 1 foyo dum la historio.
Kusuo Kitamura

**Kusuo Kitamura** (n. ye la 9ma di oktobro 1917 til la 6ma di junio 1996) esis Japoniana natisto qua ganis l'ora medalio pri 1500-metra natado libera stilo por viri dum l'Olimpiala Ludi en Los Angeles, 1932.

## Referi
József Eötvös

**József Eötvös, barono de Vásárosnamény** (n. ye la 3ma di septembro 1813 til la 2ma di februaro 1871) esis Hungara skriptisto e politikisto.
Gregory Paul Winter

**Gregory Paul Winter** (n. ye la 14ma di aprilo 1951) esas Britaniana biokemiisto. Ilu ganis la Nobel-premio pri kemio en 2018.
William Nordhaus

**William Dawbney Nordhaus** (n. ye la 31ma di mayo 1941) esas Usan ekonomikisto. Ilu ganis la Nobel-premio pri ekonomiko en 2018.
Paul Romer

**Paul Michael Romer** (n. ye la 6ma di novembro 1955) esas Usan ekonomikisto. Ilu kunpremiizesis per la Nobel-premio pri ekonomiko en 2018 kune William Nordhaus.
Olga Valentinovna Korbut

**Olga Valentinovna Korbut** (n. ye la 16ma di mayo 1955) esis Sovietiana gimnastikistino. El ganis quar ora Olimpiala medalii pri gimnastiko, di qui tri dum l'Olimpiala Ludi en München, 1972, ed 1 dum l'Olimpiala Ludi en Montréal, 1976. El anke ganis du arjenta Olimpiala medalii, en 1972 ed en 1976.

El finigis sua kariero en 1977 e lojeskis en Atlanta, Usa
Paul Simonon

**Paul Gustave Simonon** (n. ye la 15ma di decembro 1955) esas Britaniana muzikisto, bas-gitaristo de la bando The Clash. Il anke partoprenis en la granda muzikala grupo "The Good, The Bad & The Queen", e Gorillaz.
Albert Lutuli

**Albert John Lutuli** (n. c. 1898 til la 21ma di julio 1967) esis Sudafrikana politikal aktivisto e membro dil Afrikana Nacionala Kongreso. Ilu ganis la Nobel-premio pri paco en 1960.
Hanns Heinz Ewers

**Hanns Heinz Ewers** (n. ye la 3ma di novembro 1871 til la 12ma di junio 1943) esis Germana filozofo, skriptisto ed aktoro.
Antônio Gonçalves Dias

**Antônio Gonçalves Dias** (n. ye la 10ma di agosto 1823 til la 3ma di novembro 1864) esis Braziliana poeto de Romantikismo.
Penaia Ganilau

**Penaia Kanatabatu Ganilau**, militisto e politikisto n. ye la 28ma di julio 1918 til la 15ma di decembro 1993, esis prezidanto di Fidji de 1987 til lua morto.
Frank Bainimarama

**Josaia Voreqe "Frank" Bainimarama**, militisto e politikisto n. ye la 27ma di aprilo 1954, esas Fidjiana politikisto. Il esis dufoye prezidanto di la lando: de mayo til julio 2000 e de decembro 2006 til januaro 2007, e chefministro de januaro 2007 til decembro 2022.
Jona Senilagakali

**Jona Baravilala Senilagakali**, mediko e politikisto n. ye la 8ma di novembro 1929 til la 26ma di oktobro 2011 esis chefministro di Fidji de 2006 til 2007.
Mokgweetsi Masisi

**Mokgweetsi Eric Keabetswe Masisi**, docisto e politikisto n. ye la 21ma di julio 1961 esis prezidanto di Botswana, qua guvernis la lando de la 1ma di aprilo 2018 til la 1ma di novembro 2024.
Seretse Khama

**Seretse Goitsebeng Maphiri Khama**, advokato e politikisto n. ye la 1ma di julio 1921 til la 13ma di julio 1980 esis prezidanto di Botswana de 1966 til lua morto.
Laurentino Cortizo

**Laurentino "Nito" Cortizo Cohen**, administristo di entraprezi, farmisto e politikisto n. ye la 30ma di januaro 1953 esas prezidanto di Panama depos la 1ma di julio 2019.
Emilio Estefan

**Emilio Estefan Gómez** (n. ye la 4ma di marto 1953) esas Kubana-Usana muzikisto e muzikala produktisto. Il esas spozulo de la kantistino Gloria Estefan. Ensemble, li kreis la bando Miami Sound Machine.
Aman Andom

**Aman Mikael Andom**, militisto e politikisto n. ye la 21ma di junio 1924 til la 23ma di novembro 1974 esis chefo di stato di Etiopia de septembro til novembro 1974.
Andie MacDowell

**Rosalie Anderson MacDowell** (n. ye la 21ma di aprilo 1958) esas Usana cinem-aktorino ed ex-manekinino. El laboris kom manekinino por L'Óreal e Calvin Klein. Inter atra cinematografuri, el partoprenis *Greystoke: The Legend of Tarzan, Lord of the Apes* (1984), e *Sex, Lies, and Videotape* (1989)
Rejio dil Commonwealth

La **rejii dil Commonwealth** (Angle: *Commonwealth realms*) esas la suverena stati, membri dil *Commonwealth*, qui havas komuna chefo, nun la rejulo Charles la 3ma, kom statestro e konstitucionala monarko.

Depos la 30ma di novembro 2021, kande Barbados divenis republiko, restas 15 rejii che Commonwealth. Quankam Charles la 3ma esas rejo di omna 15 landi, singla ek ca stati konservas sua suvereneso e sua personal uniono. Ecepte en Unionita Rejio, ube la rejo lojas, la monarko reprezentesas en singla rejio dil Commonwealth da generala guvernisto.

Omna rejii dil Commonwealth esas olima Britaniana kolonii, qui malgre sua nuna nedependo, konservis Britaniana monarko kom statestro. 

## Listo

## Referi
Tônia Carrero

**Tônia Carrero** (n. **Maria Antonieta Portocarrero Thedim** ye la 23ma di agosto 1922 til la 3ma di marto 2018) esis Braziliana televizion-, cinem- e teatr-aktorino.
Claribel Alegría

**Clara Isabel Alegría Vides** (n. ye la 12ma di mayo 1924til la 25ma di januaro 2018) esis Nikaraguana poeto.

## Referi
Connie Sawyer

**Connie Sawyer** (n. **Rosie Cohen** ye la 27ma di novembro 1912 til la 21ma di januaro 2018) esis Usana cinem-aktorino.
Horst Matthai Quelle

**Horst Matthai Quelle** (n. ye la 30ma di januaro 1912 til la 27ma di decembro 1999) esis Germana filozofo.
Nicanor Parra

**Nicanor Segundo Parra Sandoval** (n. ye la 5ma di septembro 1914 til la 23ma di januaro 2018) esis Chiliana poeto, matematikisto e fizikisto.
Chris Cornell

**Christopher John Cornell** (n. ye la 20ma di julio 1964 til la 18ma di mayo 2017) esis Usana muzikisto, kantisto e kompozisto, qua esis la precipua kantisto de la bandi Soundgarden ed Audioslave.
Mark Edward Smith

**Mark Edward Smith** (n. ye la 5ma di marto 1957 til la 24ma di januaro 2018) esis Britaniana kantisto e kompozisto, e la precipua membro de la bando The Fall.
Beatriz Segall

**Beatriz de Toledo Segall** (n. ye la 25ma di julio 1926 til la 5ma di septembro 2018) esis Braziliana televizion-, teatr- e cinem-aktorino.
Dennis Edwards

**Dennis Edwards Jr.** (n. ye la 3ma di februaro 1943 til la 1ma di februaro 2018) esis Usana kantisto e muzikisto di R&B e soul. Il esis la precipua kantisto de la bando The Temptations.
Marília Pêra

**Marília Pêra** (n. ye la 22ma di januaro 1943 til la 5ma di decembro 2015) esis Braziliana televizion-, cinem- e teatr-aktorino, e kantistino.

## Referi
Isaías Medina Angarita

**Isaías Medina Angarita**, militisto e politikisto n. ye la 6ma di julio 1897 til la 15ma di septembro 1953 esis prezidanto di Venezuela de 1941 til 1945.
Franck Lavaud

**Franck Lavaud**, militisto n. ye la 16ma di februaro 1903 til 1986 esis dufoye provizora prezidanto di Haiti: de la 11ma di januaro 1946 til la 16ma di agosto 1946, e de la 10ma di mayo til la 6ma di decembro 1950.
Norman Ross

**Norman DeMille Ross** (n. ye la 2ma di mayo 1895 til la 19ma di junio 1953) esis Usana natisto, qua ganis tri ora medalii dum l'Olimpiala Ludi en Antwerpen, 1920.
Željko Šturanović

**Željko Šturanović**, politikisto n. ye la 31ma di januaro 1960 til la 30ma di junio 2014, esis chefministro di Montenegro de 2006 til 2008.
KLM

**KLM**, la Nederlandana komercala kompanio *Koninklijke Luchtvaart Maatschappij* ("Rejala Aviaco-kompanio"), fondesis ye 7 di oktobro 1919.

Ol esas la maxim olda aviacala kompanio, ankore aganta sub la originala nomo, en la mondo. La fondo sequis aviaco-expozo en Amsterdam en 1919, qua esis sucesoza ed iniciis komercala intereso pri establisar Nederlandana aviaco-kompanio. La unesma flugo di KLM eventis ye 17 di mayo 1920, de la aeroportuo di Croydon en London, ad Amsterdam.
William Randolph Hearst

**William Randolph Hearst Sr.** (n. ye la 29ma di aprilo 1863 til la 14ma di agosto 1951) esis Usana entraprezisto e politikisto. Ilu fondis ed esis proprietero di multa jurnali, e kreis jurnalaro-kompanio *Hearst Communications*.
Amácio Mazzaropi

**Amácio Mazzaropi** (n. ye la 9ma di aprilo 1912 til la 13ma di junio 1981) esis Braziliana cinem-aktoro e filmifisto.
Julie Adams

**Julie Adams** (n. **Betty May Adams** ye la 17ma di oktobro 1926 til la 3ma di februaro 2019) esis Usan cinem-aktoro. El partoprenis kelka cinematografuri dum la yari 1950a, exemple *Bend of the River* (1952) e *Creature from the Black Lagoon* ("La Bestio di la Nigra Lago", de 1954), ed en diversa televiziono-serii depos la yari 1960a.
Bibi Ferreira

**Abigail Izquierdo "Bibi" Ferreira** (n. ye la 1ma di junio 1922 til la 13ma di februaro 2019) esis Braziliana teatr-, televizion- e cinem-aktorino.
Puebla

**Puebla** povas signifikar:

;En Mexikia
* stato Puebla, un ek la stati di Mexikia,
* Puebla de Zaragoza, chef-urbo di stato Puebla.

;En Hispania
* Puebla de Alcocer, municipo che provinco Badajoz, Extremadura,
* Puebla de la Calzada, municipo che provinco Badajoz, Extremadura,
* Puebla de Lillo, municipo che provinco León, Kastilia e Leon,
* Puebla del Maestre, municipo che provinco Badajoz, Extremadura,
* Puebla de Obando, municipo che provinco Badajoz, Extremadura,
* Puebla del Prior, municipo che provinco Badajoz, Extremadura,
* Puebla de la Reina, municipo che provinco Badajoz, Extremadura,
* Puebla de Sancho Pérez, municipo che provinco Badajoz, Extremadura.
Courtney Love

**Courtney Michelle Love** (n. ye la 9ma di julio 1964) esas Usana kantistino, kompozistino, muzikistino ed aktorino. El esas la precipua kantistino dil alternativ-rock bando *Hole*, quan el kreis en 1989. Ante, el komencis kariero en cinemo, komence en suporto-roli en filmi, exemple *Sid and Nancy* (1986) e *Straight to Hell* (1987). En 1996, el nominesis por la premio "Ora Globo", por elua rolo kom Althea Leasure, en la cinematografuro *The People vs. Larry Flynt*. En 2004, el lansis l'albumo *America's Sweetheart* sen sua bando.

El esis mariajita kun Kurt Cobain kande ilu suocidis en 1994.
Carroll O'Connor

**John Carroll O'Connor** (n. ye la 2ma di agosto 1924 til la 21ma di junio 2001) esis Usana cinem- e televizion-aktoro, e cinemo-produktisto. Ilua televizionala kariero duris dum plu kam 40 yari, laborinta en diversa serii, exemple *The Man from U.N.C.L.E.*, *Voyage to the Bottom of the Sea*, *Time Tunnel*, ed altri.
John Edmund Phillips

**John Edmund Andrew Phillips** (n. ye la 30ma di agosto 1935 til la 18ma di marto 2001) esis Usana muzikisto, kantisto e kompozisto, membro dil bando The Mamas & the Papas.
Karlheinz Stockhausen

**Karlheinz Stockhausen** (n. ye la 22ma di agosto 1928 til la 5ma di decembro 2007) esis Germana kompozisto e muzikisto pri elektronikala muziko.
César Mansueto Lattes

**Cesare Mansueto Giulio Lattes**, anke konocata kom **César Lattes** (n. ye la 11ma di julio 1924 til la 8ma di marto 2005) esis Braziliana fizikisto. Il esis kundeskovrinto di la subatoma partikulo *pion*, qua konsistas ek quarko ed antiquarko.
Herbie Mann

**Herbie Mann**, artala nomo di **Herbert Jay Solomon** (n. ye la 16ma di aprilo 1930 til la 1ma di julio 2003) esis Usana flutisto. Lua maxim konocata muzikajo esis *Hijack*, qua atingis l'unesma rango che la listo *Billboard*.
Johan Svendsen

**Johan Severin Svendsen** (n. ye la 30ma di septembro 1840 til la 14ma di junio 1911) esis Norvegiana kompozisto, orkestr-duktisto e violinisto.
Fritz von Uhde

**Fritz von Uhde** (n. **Friedrich Hermann Carl Uhde** ye la 22ma di mayo 1848 til la 25ma di februaro 1911) esis Germana piktisto.
Antonio Guzmán Fernández

**Silvestre Antonio Guzmán Fernández**, agronomo, entraprezisto e politikisto (n. ye la 11ma di februaro 1911, m. ye la 4ma di julio 1982) esis prezidanto di Dominikana Republiko de 1978 til 1982.
Oui, oui, oui, oui

"**Oui, oui, oui, oui**" (en Ido: "Yes, yes, yes, yes") esas kansono kompozita da Pierre Cour e Hubert Giraud exekutita France da Jean Philippe. Ol publikigesis kom albumeto e singlajo en 1959 da Barclay Records. Ol elektesis por reprezentar Francia en l'Euroviziono-Konkurso di Kansono di 1959 pos ganar Franca nacionala finalo.

## Euroviziono-Konkurso di Kansono 1959

### Selekto
"Oui, oui, oui, oui" partoprenis en nacionala finalo aranjita dil Franca broadkasto Radiodiffusion-Télévision Française. Ol esis la vinkinta, do qualifikis por reprezentar Francia en l'Euroviziono-Konkurso di Kansono 1959.

### En la konkurso
La kansono partoprenis la konkurso eventinta en la Palais des Festivals et des Congrès di Cannes, Francia, la 11ma di marto 1959, e kantesis dal Franca kantisto Jean Philippe. L'orkestro duktesis da Franck Pourcel.

Ol exekutesis unesme ante Dania kun Birthe Wilke exekutante "Uh, jeg ville ønske jeg var dig". Kande la votado finis, la kansono recevabis 15 punti, obtenante la triesma plaso ek 11.

## Videz anke
* Francia en la Euroviziono-Konkurso di Kansono

## Referi
Hans Fritzsche

**Hans Georg Fritzsche** (n. ye la 21ma di aprilo 1900 til la 27ma di septembro 1953) esis Germana militisto e ministro pri propagando de Naziista Germania.
Scott Raymond Adams

**Scott Raymond Adams** (n. ye la 8ma di junio 1957) esas Usana humuristo e skriptisto di satiri. Ilu kreis la kartuno *Dilbert*.
Anémone

**Anémone**, pseudonimo di **Anne Bourguignon** (n. ye la 9ma di agosto 1950 til la 30ma di aprilo 2019) esis Franca cinem-aktorino e politikal aktivistino.
Ricardo Boechat

**Ricardo Eugênio Boechat** (n. ye la 13ma di julio 1952 til la 11ma di februaro 2019) esis Braziliana jurnalisto e televiziono-prizentisto.
Dick Dale

**Richard Anthony Monsour** profesionale konocata kom **Dick Dale** (n. ye la 4ma di mayo 1937 til la 16ma di marto 2019) esis Usana muzikisto.
Shenzhen

**Shenzhen** esas urbo en Popul-Republiko Chinia. Segun statistiki dil yaro 2017, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 2050 km². Ol esas vicina a la Nova Teritorii de Hong-Kong, e distas 30 km del insulo Victoria, per streta lineo.
Madhya Pradesh

**Madhya Pradesh** (signifikanta en Hindi, "centrala provinco") esas stato en central India. Lua chef-urbo esas Bhopal, ma lua maxim populoza urbo esas Indore.
Dumarsais Estimé

**Léon Dumarsais Estimé**, advokato e docisto n. ye la 21ma di aprilo 1900 til la 20ma di julio 1953 esis Prezidanto di Haiti de 1946 til 1950.
Terpomo-krespo

**Terpomo-krespo** esas maniero preparar e servar manjaji ek terpomo.

## Ingredienti

La precipua ingrediento esas senpeligita e krude tondita terpomi. On adjuntas en ito ovaji e farino por facar pasto ek lu. Pose on adjuntas spici e salo e muskado. Pos ito on fritas lu en padelo.

## Loke

Regione terpomo-krespo precipue prizeskas en la centra e orienta Europa, kun foko en Germanlingua regioni. Famozesas la variajo kom Reiberdatsch de Bavaria quan on manjas precipue dum Oktoberfest de München.
Gianni Versace

**Gianni Versace** (n. ye la 2ma di decembro 1946 til la 15ma di julio 1997) esis Italiana fasonisto di modo.
Odisha

**Odisha**, olim **Orissa**, esas un ek la 28 stati di India. Lua chef-urbo esas Bhubaneswar. Ol esas la 9ma maxim vasta stato di India. La linguo oriya parolesas da 93,33% de lua habitanti, ed ank esas oficala lokale.

Lua chef-urbo Bhubaneswar esas konocata por sua granda quanto di templi. Puri, urbo sakra por Hinduisti, jacas an la litoro dil stato.

Kelkafoye Odisha subisas efekti di violentoza musoni. Exemple en 1999, kande pluvegi produktis cirkume 10 mil mortis ed efektigis granda destruktado.
Charles la 9ma di Francia

**Charles la 9ma** (n. **Charles-Maximillien** ye la 27ma di junio 1550 til la 30ma di mayo 1574) esis rejo di Francia de la 5ma di decembro 1560 til lua morto.
Olga Tokarczuk

**Olga Nawoja Tokarczuk** (n. ye la 29ma di januaro 1962) esas Polona skriptisto. En 2018, el ganis la premio *International Booker Prize*, donata omnayare en l'Unionita Rejio a libri judikata kom maxim bona tradukuri al Angla linguo. En 2019, el ganis la Nobel-premio pri Literaturo del yaro 2018.
Tania Lamarca Celada

**Tania Lamarca Celada** (n. ye la 30ma di aprilo 1980) esas Hispana gimnastikistino. Ensemble kun Estíbaliz Martínez Yerro, Nuria Cabanillas, Estela Giménez Cid, Lorena Guréndez García e Marta Baldó Marín, el ganis l'unesma Olimpiala ora medalio pri ritmala gimnastiko por grupi de la historio, dum l'Olimpiala Ludi en Atlanta, 1996.
Ric Ocasek

**Richard Theodore Otcasek**, konocata kom **Ric Ocasek** (n. ye la 23ma di marto 1944 til la 15ma di septembro 2019) esis Usana kantisto, kompozisto, muzikisto, muzikala produktisto e piktisto. Il esis la chefa kantisto de la bando The Cars.
Afrodite

**Afrodite** en Greka mitologio esis deino di amoro, beleso e genitado.

Afrodite esis filiino di Zeus e Dione, e spozino di Hefaistos. El esis konsorto di Ares, kun qua havis i.a. filiulo Eros.

La deino devenis de Chipro, naskinta ek marospumo. Ita deveno de spumo fakte es pseudo-etimologio.

L'origino di elua nomo esas nek Greka nek Indo-Europana, tamen probable Semidala, quankam la exakta origino esas necerta. El equivalas Romana deino Venus.

Elua spozulo en la mitologio ofte esas Hefaistos, ma to esis desfelica mariajo por Afrodite. Ico semblas relative recenta temo en la mitologio. Kelk anciena texti havas altra tradicioni pri elua konsorti. Tamen Afrodite ofte koitis kun altra dei, e mem kun viri.

Existas importanta templi pri Afrodite en Chipro, Atina, Korinto e Kitira.
Novruz Mammadov

**Novruz İsmayıl oğlu Məmmədov**, docisto e politikisto n. ye la 18ma di marto 1947 esis chefministro di Azerbaijan de 2018 til 2019.
William Wyler

**William Wyler** (n. kom *Willi Wyler* ye la 1ma di julio 1902 – m. ye la 27ma di julio 1981) esis Usana cinematografisto e produktisto.
Wladimir Peter Köppen

**Wladimir Peter Köppen** (n. ye la 25ma di septembro 1846 til la 22ma di junio 1940) esis Rusa-Germaniana geografiisto, meteorologiisto e botanikisto. Ilu kreis la klasifikuro di klimati qua portas lua nomo.
Eric Eustace Williams

**Eric Eustace Williams**, historiisto e politikisto n. ye la 25ma di septembro 1911) til la 29ma di marto 1981, esis l'unesma chefministro di Trinidad e Tobago, e guvernis de la nedependo di la lando en 1962 til lua morto. Ante la nedependo, dum l'epoko di autonomeso, il esis chefa ministro di la lando, de 1956 til 1959.
Euhemerismo

**Euheremismo** esas tipo di interpreto mitologiala, qua alejas ke mitologial eventi e personi vere venis de kerni historiala exajerita. Ol nomizesas ad Euhemeros, antiqua Grekiana autoro pri mitologio, qua opiniis exemple ke la dei. Opozanti di Euhemeros pose ofte akuzis il pri ateismo, ma on ne bone savas quon il vere kredis pri la dei.

Euhemerismo esis grava instrumento interpretala en Kristanismo til la frua moderna epoko. Anciena Kristani ofte supizis ke pagana dei esis plubeligita personi historial.

En la moderna studiado historial e religial, Euhemerismo ne esas kustumala ed uzo di Euhemerismo kom metodo sistemala forte kritikesas. Tamen, en ula kazi on konsentas ke historiala homo divenis judikesor kom deo, exemple pri Imhotep.
John Bolton

**John Robert Bolton** (naskis ye la 20ma di novembro 1948) esas Usana politikisto e yuristo, qua laboris por la Republikana Partiso. Sub Donald Trump il esis importanta konsilero pri exterland aferi de aprilo 2018 til septembro 2019 ed esis altaranga oficisto sub George W. Bush. Bolton esis burokrata yuristo sub Ronald Reagan e George Bush.

Il esas notora neokonservativo. Il famoze alejis ke plura landi havis o deziris aquirar armi di amasala destrukto.
Abdelkader Bensalah

**Abdelkader Bensalah**, jurnalisto, diplomacisto e politikisto n. ye la 24ma di novembro 1941 esis provizora chefo di stato di Aljeria depos la renunco di Abdelaziz Bouteflika. Il asumis la povo ye la 9ma di aprilo 2019 e guvernis til la 19ma di decembro 2019.
Peter Handke

**Peter Handke** (n. ye la 6ma di decembro 1942) esas Austriana novelisto. Ilu ganis la Nobel-premio pri literaturo en 2019.
Michael York

**Michael York** (n. **Michael Hugh Johnson** ye la 27ma di marto 1942) esas Angla cinem- e televizion-aktoro.
Brian Wilson

**Brian Douglas Wilson** (n. ye la 20ma di junio 1942 til la 11ma di junio 2025, esis Usana muzikisto, kantisto, kompozisto e muzikala produktisto. Il esis un ek la fondinti di la bando The Beach Boys.

## Referi
Tobias Michael Carel Asser

**Tobias Michael Carel Asser** (n. ye la 28ma di aprilo 1838 til la 29ma di julio 1913) esis Nederlandana advokato e docisto pri yuro. En 1911 ilu ganis la Nobel-premio pri paco pro lua esforci pri la kreado di la Konfero pri Internaciona Privata Yuro di Den Haag.
Malala Yousafzai

**Malala Yousafzai** (n. ye la 12ma di julio 1997) esas Pakistanana blogisto e politikal aktivisto. En 2014 el ganis la Nobel-premio pri paco pro elua esforci pri l'eduko di mulieri, nome en la nordo di Pakistan.
Denis Mukwege

**Denis Mukwege** (n. ye la 1ma di marto 1955) esas Kongana mediko. Ilu fondis ginekologiala hospitalo en Bukavu, ube ilu traktas viktimi di sexuala violaci, nome praktikata dum militi. En 2018, ilu kunpremiizesis per la Nobel-premio pri paco ensemble kun l'aktivisto Nadia Murad.
Willem Schouten

**Willem Cornelisz Schouten** (n. c. 1567 til 1625) esas Nederlandana navigisto. Il esis l'unesma Europano qua navigis tra la regiono dil kabo Horn, de Atlantiko til Pacifiko. Ilu deskovris multa atoli qui nun apartenas a Franca Polinezia.
Leymah Gbowee

**Leymah Roberta Gbowee** (n. ye la 1ma di februaro 1972) esas Liberiana aktivisto pri paco. El ganis la Nobel-premio pri paco en 2011 ensemble kun Ellen Johnson Sirleaf pro lia ne-violentoza esforci pri grantar homala yuri a mulieri.
Katarina Frostenson

**Alma Katarina Frostenson Arnault** (n. ye la 5ma di marto 1953) esas Sueda skriptisto e poeto, qua ganis la Premio pri Literaturo de la Nordala Konsilantaro en 2016.
Gyrðir Elíasson

**Gyrðir Elíasson** (n. ye la 4ma di aprilo 1961) esas Islandana skriptisto. En 2011, ilu ganis la Premio pri Literaturo de la Nordala Konsilantaro.
Merethe Lindstrøm

**Merethe Lindstrøm** (n. ye la 26ma di mayo 1963) esas Norvegiana skriptisto. El ganis la Premio pri Literaturo de Nordala Konsilantaro en 2012.
Kim Leine

**Kim Leine Rasmussen** (n. ye la 28ma di agosto 1961) esas Norvegiana-Daniana skriptisto. Ilu ganis la Premio pri Literaturo de la Nordala Konsilantaro en 2013.
Vajiralongkorn

**Vajiralongkorn** (**Rama la 10ma**, n. ye la 28ma di julio 1952) esis Rejulo di Tailando de la 13ma di oktobro 2016 til nun.

Naskinta en Bangkok, Tailando, il esis la duesma filio de Bhumibol Adulyadej (Rama la 9ma) e de la rejino Sirikit, e l'unesma filiulo. Ilu studiis en l'Unionita Rejio ed en militistala akademii en Australia (*King's School* e *Royal Military College*). En 1982 ilu kompletigis studii pri yurocienco che l'universitato *Sukhothai Thammathirat*.