2003

La yaro **2003** (MMIII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye merkurdio segun Gregoriala kalendario. Ol esis la 3ma yaro di la triesma yarmilo, la 3ma yaro di la 21ma yarcento, e la 4ma yaro di la yari 2000a.

## Eventi
### [[Kosmo]]
* 23ma di januaro - La lasta signalifi di la kosmosondilo Pioneer 10 recevesas.
* 1ma di februaro - Spaco-paromo *Columbia* explozas che l'atmosfero e produktas la morto di 7 astronauti.
* 7ma di mayo - Tero, Merkuro e Suno esas en la sama lineo.
* 2ma di junio - *[[Mars Express]]* lansesis.
* 15ma di oktobro - Popul-Republiko Chinia sendas unesma astronauto aden la kosmo.
* 9ma di novembro - Lunal eklipso en norda misfero.
* 14ma di novembro - Planeteto Sednao deskovresas.
* 24ma di novembro - Eventas sunal eklipso en norda misfero.

### [[Mondo]]
* printempo che norda misfero - Sars-pulmonito deskovresas en Chinia ed expansas a Kanada ed Europa. De la maladi, 3% til 4 %, o min kam 1.000 homi, mortas.
* 28 landi en la mondo jucidiis sua populani a morto.
* On vendis  automobili en Europa.

### [[Europa]]
* 16ma di aprilo - En Athina, Grekia, signatesas kontrato pri la eniro di 10 nova membri en Europana Uniono: Malta, Chipro, Slovenia, Slovakia, Hungaria, Polonia, Latvia, Estonia, Lituania e Chekia, ye la 1ma di mayo 2004.
* 17ma di aprilo - Anneli Jäätteenmäki divenas unesma chefministrino di Finlando.
* Junio - En Genève, Suisia, eventas konflikto inter demonstranti anti-globalismo e policisti dum la kunveno di G8-landi, qua eventas dop la limito en Francia, Evian.
* 24ma di junio - En Finlando Matti Vanhanen nominesas chefministro.
* En Europa dum la somero c. 20.000 homi mortis pro varmego.
* 15ma di julio - Olimpiala komitato selektas London por gastigar l'Olimpiala Ludi en 2012.
* 20ma di julio - Plu kam sis monati durinta erupto finas en Stromboli (che Eolia-insuli).
* 3ma di agosto - Anglikan eklezio ordinacas lua unesma geya episkopo, Canon Gene Robinson.
* de la 8ma til la 12ma di agosto - Ido-konfero 2003, en Grossbothen, Germania.
* 10ma di septembro - Anna Lindh, ministrino di exteral aferi di Suedia, poniardagesas da Mijailo Mijailovic. El mortos la sequanta dio.
* 14ma di septembro - Estonia aprobas en plebicito integrigar su a l'Europana Uniono.
* 24ma di oktobro - Eventas la lasta komercala flugo dil aviono *[[Concorde]]*.
* 15ma di novembro - Du bombi en automobili explozas en Istanbul, Turkia, proxim du sinagogi. Altra bombo explozos ye la 20ma di novembro proxim l'ambasado di Unionita Rejio e la banko HSBC. En decembro, polico arestas adheranto di al-Kaida pro l'explozi.

### [[Azia]]
* Israel konstruktas murego pro protektor Juda kolonii de terorismo da Palestinani en okupita arei. UN ed EU konsideras ke la murego esas nelegala.
* 20ma di marto - Usa e lua federiti atakas Irak por suplantar la prezidanto Saddam Hussein.
* 9ma di aprilo - Bagdad konquestesas da Usana trupi. En la centro di Bagdad, Usana soldati faligas granda statuo di Saddam Hussein.
* 1ma di mayo - Prezidanto di Usa George W. Bush anuncas fino di milito di Irak. Tamen la partizano-milito kontre Usa e lua federiti duras.
* 22ma di julio - Pos tri-hora pafado, Usana soldati mortigas Udai e Qusay Hussein, filii de Saddam Husein.
* agosto - En Bagdad, Irak, Usani bombardas la domo dil Unionita Nacioni e produktas 20 morti inkluzite specala reprezentero di UN, Braziliana Sérgio Vieira de Mello.
* 31ma di oktobro - Mahathir Mohamad, chefministro di Malaizia, renuncas pos 22 yari en povo.
* 15ma di novembro - Du bombi en automobili explozas en Istanbul, Turkia, proxim du sinagogi. Altra bombo explozos ye la 20ma di novembro proxim l'ambasadeyo di Unionita Rejio e lokala sideyo dil Banko HSBC. En decembro turka polico arestos adheranto di al-Kaida pro l'explozi.
* 13ma di decembro - En Irak Usana soldati trovas su-celinta Saddam Hussein proxim Tikrit, en la vilajo Ad Dawri.
* 14ma di decembro - Falias atento kontre Pervez Musharraf, prezidanto di Pakistan.
* 26ma di decembro - Ter-tremo en Bam, Iran, produktas plu kam  morti e plu kam 30 mil plusa homi vundita.

### [[Afrika]]
* 6ma di marto - Aviono Boeing 737 de Air Algérie aplastas proxim Tamanrasset, Aljeria pos flugeskar, e produktas 102 morti.
* 21ma di mayo - Ter-tremo frapas la nordo di Aljeria e produktas plu kam  morti.
* 19ma di julio - En Liberia, trupi loyala a prezidanto Charles Ghankay Taylor kombatas kontre rebela trupi en Monrovia.
* 11ma di agosto - Prezidanto di Liberia, Charles Ghankay Taylor renuncas pos kombati inter revoltanti ed armeo dum la yaro. UN sendos paco-trupi ma violento prolongigos.

### [[Nord-Amerika]]
* 15ma di februaro - Protesti kontre la milito di Irak eventas en multa Usana urbi.
* 14ma di agosto - Vasta interrupto di elektrifo en nord-esta Usa ed esta Kanada en areo di 50 milioni homi. L' interrupto duros de du til kin dii.
* 19ma di septembro - Uragano *Isabel* frapas Washington DC, produktas 15 morti ed efektigas US$ 500 milion dolari en domaji.

### [[Sud-Amerika]]
* 1ma di januaro - Luiz Inácio Lula da Silva divenas prezidanto di Brazilia.
* 25ma di mayo - Néstor Kirchner divenas prezidanto di Arjentinia.
* 15ma di agosto - Nicanor Duarte Frutos divenas prezidanto di Paraguay.
* 18ma di oktobro - La prezidanto di Bolivia Gonzalo Sánchez de Lozada koaktesas renuncar pos intensa protesti kontre lua ideo pri posibligar l'exportaco di naturala gaso po chipa preco a Kalifornia e Mexikia, tra la teritorio di Chili.

## Naski
* 3ma di januaro - Greta Thunberg, sueda aktivisto
* 13ma di januaro - Oxana Selehmetyeva, Rusa tenisistino
* 28ma di januaro - Xenia Alyoshina, Rusa tenisistino
* 31ma di januaro - Julia Middendorf, Germana tenisistino
* 4ma di marto - Flavie Brugnone, Franca tenisistino
* 8ma di aprilo - Bianca Behúlová, Slovaka tenisistino
* 16ma di aprilo - Nicole Rivkin, Germana tenisistino
* 3ma di mayo - Elsa Jacquemot, Franca tenisistino
* 16ma di mayo - Loïs Boisson, Franca tenisistino
* 30ma di mayo - Lucie Nguyen Tan, Franca tenisistino
* 4ma di junio - Polina Kudermetova, Rusa tenisistino
* 13ma di junio - Radka Zelníčková, Slovaka tenisistino
* 17ma di junio - Madison Sieg, Usana tenisistino
* 24ma di junio - Mara Guth, Germana tenisistino
* 27ma di julio - Elvina Kalieva, Usana tenisistino
* 4ma di agosto - Anastasia Agafonova, Rusa gimnastikistino
* 10ma di agosto - Yana Kaladzinskaya, Bielorusa tenisistino
* 17ma di agosto - Nastasja Schunk, Germana tenisistino
* 25ma di septembro - Kriscina Dzmitruk, Bielorusa tenisistino
* 5ma di oktobro - Ignacy Błażejowski, Polona kantisto, kompozisto e kansonifisto
* 22ma di oktobro - Nina Radovanovic, Franca tenisistino
* 1ma di novembro - Xenia Klimenko, Rusa gimnastikistino
* 18ma di novembro - Maria Timofeyeva, Rusa tenisistino
* 2ma di decembro - Noma Akugue, Germana tenisistino
* 10ma di decembro - Darya Belousova, Rusa gimnastikistino

## Morti
* 5ma di januaro - Roy Jenkins, prezidanto di Europana Komisitaro (n. 1920)
* 12ma di januaro - Maurice Gibb, Britaniana muzikisto (Bee Gees) (n. 1949)
* 12ma di januaro - Leopoldo Fortunato Galtieri, Arjentiniana diktatoro (n. 1926)
* 27ma di januaro - Henryk Jablonski, prezidanto di Polonia (n. 1909)
* 1ma di februaro - Mongo Santamaría, Kubana muzikistulo (n. 1922)
* 6ma di februaro - José Craveirinha, Mozambikana poeto (n. 1922)

* 25ma di februaro - Alberto Sordi, Italian aktoro (n. 1920)
* 28ma di februaro - Fidel Sánchez Hernández, prezidanto di Salvador (n. 1917)
* 9ma di marto - Bernard Dowiyogo, prezidanto di Nauru (n. 1946)
* 12ma di marto - Zoran Ðindic, chefministro di Serbia (n. 1952)
* 30ma di marto - Valentin Pavlov, chefministro di Sovietia (n. 1937)
* 30ma di marto - Michael Jeter, Usan aktoro (n. 1952)
* 20ma di aprilo - Bernard Katz, Germana biofizikisto, Nobel-laureato pri Fiziologio o Medicino (n. 1911)

* 21ma di aprilo - Nina Simone, Usana kantistino (n. 1933)
* 26ma di aprilo - Yun Hyon-seok, Sud-Korean aktivisto (n. 1984)
* 15ma di mayo - Constantin Dăscălescu, chefministro di Rumania (n. 1923)
* 23ma di mayo - Jean Yanne, Franc aktorino (n. 1933)
* 28ma di mayo - Ilya Prigogine, Rusa kemiisto e fizikisto, Nobel-laureato pri kemio (n. 1917)
* 12ma di junio - Gregory Peck, Usan aktoro (n. 1916)
* 13ma di junio - Malik Meraj Khalid, chefministro di Pakistan (n. 1916)
* 27ma di junio - Walter Hugo Khouri, Braziliana filmifisto (n. 1929)

* 29ma di junio - Katharine Hepburn, Usan aktorino (n. 1907)
* 1ma di julio - Herbie Mann, Usana jazo-flutisto (n. 1930)
* 4ma di julio - Barry White, Usana kantisto e kompozisto (n. 1944)
* 6ma di julio - Buddy Ebsen, Usan aktoro (n. 1908)
* 12ma di julio - Benny Carter, Usana muzikistulo (n. 1907)
* 13ma di julio - Compay Segundo, Kubana muzikistulo (n. 1907)
* 14ma di julio - Jiří Dolana, Chekoslovakiana hokeisto (n. 2003)

* 16ma di julio - Celia Cruz, Kubana kantistino (n. 1925)
* 22ma di julio - Udai Hussein, filiulo di Saddam Hussein (n. 1964)
* 23ma di julio - Anni Polva, Finlandana skriptisto (n. 1915)
* 3ma di agosto - Joseph Saidu Momoh, prezidanto di Sierra Leone (n. 1937)
* 4ma di agosto - Frederick Chapman Robbins, Usana virologiisto, Nobel-laureato (n. 1916)
* 16ma di agosto - Idi Amin Dada, diktatoro di Uganda
* 16ma di agosto - Haroldo de Campos, Braziliana poeto (n. 1929)
* 19ma di agosto - Sérgio Vieira de Mello, Braziliana diplomacisto (n. 1948)
* 19ma di agosto - Carlos Roberto Reina, prezidanto di Honduras (n. 1926)

* 30ma di agosto - Charles Bronson, Usan aktoro (n. 1921)
* 8ma di septembro - Leni Riefenstahl, Germana filmifistino (n. 1902)
* 11ma di septembro - Anna Lindh, ministrino pri exterlandal aferi di Suedia (n. 1957)
* 12ma di septembro - Johnny Cash, Usana kompozisto, kantisto e muzikisto (n. 1932)
* 25ma di septembro - Franco Modigliani, Italian ekonomikisto, Nobel-laureato (n. 1918)
* 28ma di septembro - Elia Kazan, Usana filmifisto, skriptisto por cinemo ed aktoro (n. 1909)
* 13ma di oktobro - Bertram Neville Brockhouse, Kanadana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1918)

* 19ma di oktobro - Alija Izetbegovic, prezidanto di Bosnia e Herzegovina (n. 1925)
* 27ma di oktobro - Rod Roddy, Usana televiziono-prizentisto (n. 1937)
* 4ma di novembro - Rachel de Queiroz, Braziliana skriptistino (n. 1910)
* 10ma di novembro - Canaan Banana, prezidanto di Zimbabwe (n. 1936)
* 13ma di novembro - Dola de Jong, Nederlandan-Usana skriptisto (n. 1911)
* 20ma di novembro - David Dacko, unesma prezidanto di Centrafrika (n. 1930)
* 6ma di decembro - Carlos Manuel Arana Osorio, prezidanto di Guatemala (n. 1918)
* 6ma di decembro - Haddis Alemayehu, Etiopiana skriptisto e politikisto (n. 1910)
* 12ma di decembro - Heydar Aliyev, prezidanto di Azerbaijan (n. 1923)
* 18ma di decembro - Charles Berlitz, Usana docisto di idiomi e skriptisto (n. 1914)
* 23ma di decembro - Kriangsak Chomanan, chefministro di Tailando (n. 1917)

## Nobel-premiiziti
* Fiziko: Anthony James Leggett, Alexei Abrikosov, Vitali Lazarevich Ginzburg
* Kemio: Peter Agre, Roderick MacKinnon
* Fiziologio o Medicino: Paul Lauterbur, Peter Mansfield
* Literaturo: John Maxwell Coetzee
* Paco: Shirin Ebadi
* Ekonomiko: Robert F. Engle, Clive William John Granger

## Referi