open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Placo

**Placo** esas loko publika, netektoza, perimetro-garnisata per domi o monumenti, kun, posible, monumento centrala, qua uzesas por renkontri, demonstri od altra publika uzi, exemple komerco. Placi ne esas necese quadrata, e povas havar altra geometriala formi.

En urbi ed urbeti, placi ordinare cirkondesas da komerceyi, rezideyi, publika edifici, templi od altra konstrukturi. En kelka urbi, ula placo povas selektesar kom la "centrala punto", o "kilometro zero", de ube kontesas la disti de la centro dil urbo ad altra quarteri, o mem ad altra urbi. Exemple urbo Sao Paulo, en qua monumento che placo *Praça da Sé* selektesis kom punto de ube kontesas la disti til la centro dil urbo.
Listo pri prezidanti di Grekia

Moderna Grekia divenis republiko unesmafoye de 1828 - pos l'agnosko di lua nedependo del Otoman imperio - til 1835, kande rejulo Otto asumis la povo. La lando itere divenis republiko de 1924 til 1935, e de 1974 til nun.

Yen la listo pri prezidanti di Grekia, ed altra chefi di stato qui ne esis reji.

## Unesma republiko (1828 til 1833

## Duesma Republiko (1924 til 1935)

Monarkio restauresis en Grekia en 1935, komence kun la regenteso dal generalo Georgios Kondilis de la 10ma di oktobro til la 25ma di novembro 1935, e pose kun la regno di Georgios la 2ma di Grekia. En 1967 eventis militala stato-stroko e lora rejulo Konstantinos la 2ma di Grekia exilis su en Roma.

Monarkiala rejimo fakte finis en 1974, kande Grekia aprobis nova konstituco e divenis republiko.

## Militistala diktatoreso (1967 til 1974)

## 3ma Republiko (1974 til nun)

## Referi

## Videz anke
* Chefministri di Grekia
* Reji di Grekia (1835 til 1973)

## Extera ligili

* Oficala pagino de la prezidanto di Grekia
* Listo pri chefi di stato e chefi di guvernerio di Grekia
Listo pri chefministri di Hispania

La chefministro esas la chefo di guvernerio di Hispania. Yen la listo pri chefministri di Hispania, de 1833 til nun.

## Regno di [[Isabel la 2ma di Hispania]] (1833-1868)

### Regenteso di María Cristina de Bourbon-Du Sicilii

### Regenteso di Baldomero Espartero

### Isabel la 2ma kom rejino

## Periodo di demokrata monarkio (1868 til 1874)

### Provizora Revolucionala Uniono, e Regenteso di Serrano

### Regno di [[Amadeo la 1ma di Hispania]]

## Unesma Hispana republiko (1873 til 1874)

La prezidanto di la konsilistaro di ministri e la prezidanto di la republiko esis la sama persono.

## Restauro di la Dinastio Bourbon (1874-1931)

## Duesma Hispana republiko (1931 til 1939; ''1977'')

### Chefministri en exileso

La guvernerio di Hispania en exileso finis ye la 21ma di junio 1977.

## Diktatoreso di Francisco Franco (1936-1975)

## Rejio Hispania (1975 til nun)

## Noti

## Videz anke
* Listo pri monarki di Hispania
Listo pri prezidanti di Hungaria

**[[Hungaria]]** nedependanteskis de Austrian imperio la 14ma di aprilo 1849, kun Lajos Kossuth kom Guvernisto-prezidanto. La 13ma di agosto 1849 Habsburgi riestablisesis en povo kun la helpo di rusi. Pos l'Unesma mondomilito Hungaria divenis itere nedependanta, kom republiko.

Yen listo pri prezidanti di Hungaria en 1849, e de 1918 til nun.
## Hungara revoluciono (1849)

## Unesma Hungara Republiko

## Unesma Republiko abolisita

## Monarkio ri-establisita (sen rejulo)

## Duesma Hungara Republiko

## Popul-Republiko Hungaria

## Generala sekretarii di Komunista Partiso Hungara (1945-1989)

* Mátyás Rákosi - de februaro de 1945 til 18ma di julio 1956
* Ernő Gerő - de 1956, 21ma di julio til 25ma di oktobro 
* János Kádár - de 25ma di oktobro 1956 til 22ma di mayo 1988
* Károly Grósz - de 22ma di mayo 1988 til 7ma di oktobro 1989

## Republiko Hungaria (1989 til nun)

Triesma Hungara Republiko.

## Videz anke
* Chefministri di Hungaria
* Reji di Hungaria
Plantigrado

**Plantigrado** esas mamifero qua, marchante, pozas la plando di sua pedi sur sulo. (ex: urso, daxo, e.c.)
Listo pri chefministri di Latvia

La chefministro esas la chefo di guvernerio di Latvia. La prezidanto elektas lu, ma mustas havar la suporto de la majoritato en la parlamento (*Saeima*).

Yen la listo pri omna chefministri di Latvia, de 1918 til 1940 (unesma periodo di nedependo), e de 1990 til nun.

## Chefministri de 1918 til 1940

De 1940 til 1991 Latvia okupesis da Sovietia, e divenis Sovietiana republiko.

## Chefministri de 1990 til nun

## Noti

## Videz anke
* Prezidanto di Latvia

## Extera ligili
* Oficala listo di chefministri di Latvia (en angliana)
Einars Repše

**Einars Repše**, fizikistulo e politikistulo n. ye la 9ma di decembro 1961, esis chefministro di Latvia de 2002 til 2004
Andris Bērziņš (chefministro)

**Andris Bērziņš**, n. ye la 4ma di agosto 1951 en Rīga, esas Latviana politikistulo. Ilu esis chefministro di Latvia de 2000 til 2002.
Plantono

**Plantono** od **ordonanco** esas soldato qua stacas avan la pordo di oficiro alta-grada, por transmisar komandi, e.c.
Plastido

**Plastido** esas ensemblo ek la substanci vivanta di la celulo, ecepte la rezervo-substanci, l'ek-sekrecaji, l'envelopo-membrano.
Plastrono

**Plastrono** esas :
* peco pektorala di kuraso.
* peco pektorala polsterizita, di vesto di skermisto.
* parto pektorala di kamizo di viro.
Platano

**Platano** esas arboro di qua la folii esas larja, simila a manuo apertita, tipo di la familio "platanei".
Plateno

**Plateno** esas en l'imprimo-mashino, brakio-funcionanta, la peco de gisfero, quadrata o rektangula, perfekte glata, qua, kande abasata adsur la komposturo (per la stano) produktas l'imprimuro.
Plesiosauro

**Plesiosauro** esas genero di reptero, tipo de la familio "plesiosauridei", grand animalo marala, 3/5 metri longa, remarkinda pro lua mikra lezardo-kapo, lua denti strioza, lua kolo longa nemezureble.
Eulalio Gutiérrez Ortiz

**Eulalio Gutiérrez Ortiz**, militestro (generalo) e politikistulo n. ye la 2ma di februaro 1881 til la 12ma di agosto 1939, esis prezidanto di Mexikia de 1914 til 1915.
Plezuro

**Plezuro** esas sentimento di komforto psikologiala, qua naskas de la satisfaceso di deziro, di aspiro.
Plutokratio

**Plutokratio** (de la Greka πλοῦτος, *ploutos*, "richa", e κράτος, *kratos*, "povo") esas formo di oligarkiala guverno en qua ula socio guvernesas da richa individui. Ca vorto uzesis unesmafoye dal Greka filozofo e historiisto Xenofon. Dessimila ad altra sistemi politikala, exemple demokratio, kapitalismo, socialismo od anarkiismo, la plutokratio ne originas de ula politikala filozofio. La koncepto pri plutokratio freque havas pejorativa senco.

## Referi
Pluviometro

**Pluviometro** esas instrumento quan onu uzas por mezurar la quanto de pluv-aquo qua falas en certena loko dum certena quanto di tempo. Ol mezuras la pluvo-quanto ordinare en milimetri.

L'unesma registrago di pluvo-quanto konocata facesis en India ed Antiqua Grekia, cirkume 400 o mem 500 yari aK.
Pulmonito

**Pulmonito** esas inflamuro di la parenkimo di pulmono, afektanta precipue l'alveoli. Olua simptomi esas precipue tuso sika o kataroza, febro e desfacileso por respirar. La severeso di la kondiciono esas variebla.

Ordinare, la kauzo di pulmonito esas infekto da virusi o bakterii, e min freque da altra mikroorganismi. Identificar la patogeno povas esar desfacila. La bazo por diagnozo esas la simptomi e fizikala exameno. Radiografuro di pulmoni, probi di sango, e kultivo dil expektoruro povas konfirmar la diagnozo.

## Referi
Polarimetro

**Polarimetro** esas instrumento por mezurar la proporciono di la lumo polarigita qua existas en lumoradio o la rotaco di la polarigo-plano.
Polico

**Polico** esas organo qua komisesas mantenar la publik ordino e sekureso, ofrar direta sokurso ed exekutar aresti.

La komiso di judiciala polico esas konstatar la violaco di la punisala yuro, kolektar la pruvi ed inquestar l'aganti.
Polimatio

**Polimatio** (de la Greka: πολυμαθής, *polymathēs*, "to qua lernis multe") esas savo qua embracas plura cienci tre diversa. Ulu judikata kom polimato uzas komplexa grupo di konoci por solvar specifika problemi, o por developar studii e labori en arei multe diferanta. En westal Europa, l'unesma uzo di la vorto "polimatio" aparis en 1603 en la publikigo *De Polymathia tractatio: integri operis de studiis veterum*, da Johann von Wowern, Hamburgana filozofo.

Galileo Galilei (astronomo, fizikisto ed injenioro), Leonardo da Vinci (piktisto, ciencisto, injenioro, skultisto, arkitekto) e Benjamin Franklin (skriptisto, inventero, ciencisto, politikisto, diplomacisto, imprimisto e politikala filozofo) esas exempli pri polimati.
Euclides da Cunha

**Euclides Rodrigues da Cunha** (1866 til 1909) esis Brazilian skriptisto, jurnalisto, sociologo, historiisto ed injenioro. Il esis autoro di *Os Sertões* ("La regioni en-landa"), lia maxim konocita libro, qua deskriptas Canudos-milito en Brazilia. Il elektesis membro di Brazilian Akademio pri Literaturo en 21 di septembro 1903.
Polipo

**Polipo** esas un ek la du formi en qui povas existar animali de la brancho *cnidaria* - l'altra esas meduzo. Polipi havas ventuzo en lia korpo qua posibligas li atachar su a roki od altra infrastrati, exemple konko. Lia kapo havas periferiala palpili. Li anke posedas tentakuli cirkum lia boki, por atraktar e kaptar viktimi.

La klaso *Anthozoa* inkluzas aktinii e koralii, e lia individui esas polipi dumvive. Tamen, che klaso *Hydrozoa*, individui povas esar sive polipi, sive meduzi, e la maxim multa speci havas vivo-cikli, parto kom polipo e parto kom meduzo.
Polipo (medicino)

*Videz anke [[Polipo]]* 
**Polipo** esas surkreskajo qua su developas en la kavaji qui havas membrano mukoza.
Poliporo

**Poliporo** esas genero de fungi bazidiomiceta, karakterizata da chapelo lignatra, qua havas sube tubi sporoza, paralela.
Polonezo

**Polonezo** esas danso nacionala di Polonia, nobla, kun marcho vice salteti, preske pompoza, segun ario tri-tempa, segun movimento mezvalora.
Pomelo

**Pomelo** esas :
* kapo mi-sfer-forma di la mancho di spado.
* saliajo mi-sfer-forma, meze di sel-arko, avan ica.
Pompelmuso

**Pompelmuso** esas speco di "citrus" di qua la frukto, grosega, kultivesas omnaloke en la regioni tropikala.
Pumpilo

**Pumpilo** esas mashino uzata por pulsar liquidi o gasi. Anke kordio esas esence pumpilo en animali (exemple homo) por cirkuligar la sango.

L'unesma pumpilo esas deskriptita da Archimede cirkume 300 aK ed esas konocita kom Archimed-skrubo. Pumpili laboras per uzita mekanikala forci pro pulsar la materio, sive da levetinta fizikala o da kompres-forco.
Pompono

**Pompono** esas tufo per qua onu ornas la kapvesti, la vestizuri hominala. tufo de lano quan la soldati portas somite di sua kapo.
Pontono

**Pontono** esas :
* ponto flotacanta, facita ek du bateli interjuntita per trabi.
* konstrukturo uzata kom staciono di departo o di arivo por la navi qui transportas pasajeri.
Ponyeto

**Ponyeto** esas bendo a qua abutas la maniko di kamizo, di robo, di korsajo, en la loko ube lu kovras la karpo.
Populo

**Populo** esas :
* ensemblo ek la personi qui habitas la sama lando, esas (maxim-multa-kaze) sama-raza, ed uzas la sama linguo.
* la korpo di la naciono, opoze a la suvereno ed a la nobeli.
Porfiro

**Porfiro** esas roko harda, obskure-reda, en qua dissemesas makuli blanka, quan l'antiqui obtenis de la regioni alte-situita di Egiptia.
Porismo

**Porismo** esas teoremo nekompleta, qua establisas proprajo komuna inter ula elementi quin l'enunco determinas, ed altra teoremi qui rezultas de l'hipotezo.
Poro

Poro esas :
* singla ek l'orifici preske neperceptebla di la pelo di animalo, per qui eventas la transpiro.
* singla ek l'orifici analoga, ye qui truizesas la vejetanti.
* singla ek l'interstici qui interseparas la molekuli di korpo ed igas ica plu o min permeebla.
Portalo

**Portalo** esas :
* quaza vestibulo, multa-kaze ornita per koloni, en l'enireyo di templo, di kirko, di palaco.
* fasado di kirko en qua esas la pordo precipua.
Portaveino

**Portaveino** esas veino qua recevas sango de la viceri abdominala (ventrala), quan lu distributas aden hepato.
Posterno

**Posterno** esas galerio vultoza, subsula, en fortreso o kastelo, uzata por komunikar kun la parto extera.
Postigo

**Postigo** esas vitro-plako di fenestro, quan onu povas apertar sen apertar la tota fenestro, por parolar ad ulu, por lasar l'aero enirar, e.c.
Postiliono

**Postiliono** esas la duktisto di posto-veturo tirita da du kavali qua kavalkis sur un de la kavali jungita. La vesti dil postiliono esis maxim-multa-kaze di koloro okul-frapanta, kun chapelo rubandoza. Ca tipo di posto-veturo uzesis dum la 18ma til la 19ma yarcento, e la vorto "postiliono" (Angle: *postilion* o *postillion*) originis de la vorto "posto".

Nun, la vorto "postiliono" anke povas esar la duesma duktisto di karoso tirata da 4 o 6 kavali - la viro qua duktas la kavali avana.
Potencialo

**Potencialo** esas :
* mekan.) sumo de la forci qui esas necesa por startar sistemo.
* (fiziko) intensesogrado di la forco necesa por retroduktar molekulo deformita a lua formo prima.
Potenciometro

**Potenciometro** esas aparato analoga a la reostato de Wheatstone, uzata por mezurar la difero di potenciali inter la poli di baterio.

**Reostato** esas aparato qua inkluzas rezistivo elektrala, regulebla segun-vole, e qua, interpozite en elektrocirkuito, posibligas la variigo dil elektrofluo.
Potenco

**Potenco** esas operaco matematikala, qua rezulto esas valoro di quanto nombrala, multiplikita un, du o tri-foye per lu ipsa.

Indexo supera, do mikra nombro dextre e kelke super nombro (radiko) por indikar en qua potenco lu egardesas, nomatesas exponento.
Augusto César de Almeida de Vasconcelos Correia

**Augusto César de Almeida de Vasconcelos Correia** (1867 til 1951) mediko, profesoro di medicino e politikistulo, esis chefministro di Portugal de 1911 til 1912.
Precesiono

**Precesiono** dil equinoxi : diplaso pokopa dil axo di Tero, pro quo l'equinoxo printempala eventas ante la rieso di Tero en la sama punto di lua orbito.
Prefaco

**Prefaco** esas expozo-texto preliminara quan autoro insertas ante la komenco-parto di sua verko ed en qua lu savigas olua skopo, olua karaktero, e.c.
Prelato

**Prelato** esas :
* (eklezio katolika) oficiero ekleziala alta-grada.
* oficiero ek l'oficieraro papala, yurizita pri portar vesti violea.
Presbiterismo

**Presbiterismo** esas parto de la tradiciono di religiala reformo Protestanta kun origino en Britania, nome en Skotia. En l'eklezii qui sequas ca tradiciono, lia sacerdoti o pastori submisesas hierarkiale al asemblo dil oldi de lia komunitato. Ca eklezii ne agnoskas episkopi, ed organizesas en kongregacioni.

L'origino di ca eklezii esas l'Eklezio di Skotia, fondita en 1560 da John Knox.
Prestijo

**Prestijo** esas to quo frapas, astonas, surprizas per sua brilo, e.c. autoritato od influo qua naskas de l'aspekto extera, ed efikas a l'opiniono ed a l'imagino-fakultato di ula personi.
Pretoro

**Pretoro** (Latine *praetor*) esis la titulo grantita dal guverninti di Antiqua Roma a viro qua havis du kapacesi: 1 - komandar armeo ed, 2 - qua esis elektita *magistratus*, to esas, judiciisto, religiala chefo oficiero, indikita por diversa taski. La loko ube pretoro exercis lua povo nominesis *praetorium* ("pretoreyo").

Segun Titus Livius, pretori kreesis por liberigar konsuli de lua judiciala taski. Til 337 aK, pretori selektesis inter tale nomizita "patrici", to esas, l'oficieri altaklasa. Ye ca yaro Quintus Publilius Filo divenis l'unesma plebeyo elektita kom pretoro.
Prevosto

**Prevosto** esas :
* oficiero di qua la tasko konsistas ye judiciar pri la kazi kriminala en l'armei.
* chefo di la kanoni-karo en kirko kolegiala, superioro en ula ordeni religiala.
Presbiterio

**Presbiterio** esas asemblitaro ek la personi qui administras la proprietaji e la revenui di la paroko.
Listo pri chefministri di Libano

Yen la listo pri chefministri di Libano pos 1926. Segun la Nacionala pakto establisita en 1943, la chefministro ordinare esas sunita Mohamedano, quankam la konstituco ne determinas to exprese. Tamen, dum la Libanana historio, diversa nomi selektita kom chefministri esis kristani.

## Franc Administrado en Libano (1926 til 1943)

## Republiko Libano (1943 til nun)

## Noti
# Kontroverso: revoko ye la 22ma di septembro 1988 kontestita. 
# Kontroverso: indiko ye la 22ma di septembro 1988 kontestita.

## Videz anke
* Prezidanti di Libano
Prismato

**Prismato** esas :
* (geom.) poliedro di qua la bazo infre e la bazo supra esas poligoni paralela egala ; e l'edri laterala, paralelogrami qui interunionas la lateri homologa di la bazo.
* (fiziko) prismo triangula de kristalo qua, kande lumo-radii trairas lu, refraktas la radii e deskompozas li aden lia kolori prima.
Pritaneo

**Pritaneo** esas (en l'epoki antiqua) edifico en qua esis lojigata ed entranata, da la stato e lua-spense, la civitani qui tre meritis de la patrio.
Profeto

**Profeto** esas la persono quan Deo inspiras, qua presavigas l'eventontaji, o revelas fakti celita de la personi cetera.
Listo pri prezidanti di Somalia

Pos novembro 1991 Somalia ne havas centrala guvernerio agnoskata en tota lando. Kande Mohamed Siad Barre revokesis de la povo ta monato, Ali Mahdi Muhammad asumis povo, ma ne kontrolis tota lando. Somalia anke havis du periodi sen oficala prezidanto.

Yen listo pri prezidanti di Somalia pos la nedependo, ye la 1ma di julio 1960, til nun.

## List

## Noti e referi

## Videz anke
* Listo pri chefa ministri di Somalia
Listo pri prezidanti di Vanuatu

La prezidanto esas la chefo di stato di Vanuatu. Yen la listo pri prezidanti di Vanuatu pos la nedependo en 1980, til nun.

## Referi

## Videz anke
* Chefministri di Vanuatu
Listo pri prezidanti di Togo

Yen la listo pri prezidanti di Togo de la nedependo en 1960, til nun.

## Noti

## Videz anke
* Listo pri chefministri di Togo
Aritmetikala progresiono

*Videz anke [[Progresiono]]*

**Aritmetikala progresiono** esas intersequo de termini, inter qui la raporto aritmetikala (difero) esas konstanta.
Projektilo

**Projektilo** esas:

1. Irga korpo qua esas lansita per la impulso da forco irgequala, por atingar ulu od ulo.

2. Korpo qua esas lansita per lans-armo o per pafarmo.

Projektajo en sport-balono e chasado esas nominita pafar.
Prokonsulo

**Prokonsulo** esis (che Antiqua Roma) konsulo qua jus ekiris de sua ofico-periodo ed a qua onu konfidis la komando di armeo o di provinco.
Prokuraco

**Prokuraco** esas darfo grantita legale da ulu a persono quan lu komisas por agar ye homo di la grantinto.
Listo pri prezidanti di Kiribati

La **prezidanto di Kiribati** (***Beretitenti*** en Kiribatana linguo) esas chefo di stato e chefo di guvernerio di Kiribati.

Pos general elekti, ube la populo elektas la membri di la Domo di Reprezentanti, la nova membri dil parlamento indikas 3 o 4 personi inter lua membri por disputar la prezidanteso. Pose, la populo elektas 1 ek la 3 por esar la prezidanto di lando.

## Prezidanti di Kiribati

## Referi
Listo pri prezidanti di Palau

La **[[prezidanto di la republiko|prezidanto]]** esas la chefo di stato e la chefo di guvernerio di Palau. Lu elektesas direte dal populo por 4-yara periodo. Yen listo pri prezidanti di Palau, de 1981 til nun.

Omna prezidanti esas nedependanta politikisti.

## Referi
Montpellier

**Montpellier** esas chef-urbo dil departmento Hérault, en Francia. Segun statistiki dil yaro 2015 ol havis  habitanti. Ol esas la 7ma maxim populizita urbo di Francia, e l'urbo Franca qua havis la maxim rapida kresko dum la pasinta 25 yari. Lua tota surfaco esas 56,88 km². En 2014,  personi habitis lua urbala regiono.
Proletariaro

**Proletariaro**

**Proletario** esas :
* (en Roma, antique) civitano ek la klaso maxim inferiora, imuni de imposti.
* la persono qua vivas en standi di indijo sen-cesa, pri lua vivo-necesaji.
Listo pri prezidanti di Haiti

Yen listo pri prezidanti ed altra chefi di stato di Haiti pos lua nedependantesko en 1804.

De 1806 til 1820 Haiti dividesis inter nordala "Stato Haiti" (pose *Rejio Haiti*), e sudala *Republiko Haiti*.

= Referi =

= Videz anke =
* Listo pri chefministri di Haiti
Polisilogismo

**Polisilogismo** 

**Prosilogismo** esas katenatra dispozeso di la silogismo, en qua la konkluzo dil unesma divenas la premiso di la duesma - e tale pluse.

**Sorito** esas serio de propozicioni, interligita tale ke l'atributo dil unesma divenas la subjekto dil unesma, e tale pluse - la lasta esas implicite inkluzita en l'unesma se la rezono esas korekta.
Prostato

**Prostato** esas glando situita (che la viro) ye la juntopunto di la vezikokolo kun l'uretro.

La hundo esas nura mamifero qua povas havar anke kancero di prostato.
Protektorato

**Protektorato** esas dependo impozata a stato, a teritorio pozita sub la protekto di stato plu povoza, qua administras lu.
Protestantismo

**Protestantismo** esas Kristana fako, qua establisesis dum la Reformatio en la 16ma yarcento. Ol ne reprezentas un unionita tradiciono, ma plural diversa tradicioni, qui omna atribuas granda importo a la Biblo. Importanta protestanta teologi es Luther, Melanchthon e Kalvin, e pose Arminius, Zinzendorf, Wesley e Whittaker.

La ultim origino di protestantismo esis en skismi del eklezio katolika, ma diversa movadi protestanta ne direte desasociis de katolikismo, ma de altra protestanta tradicioni.
Protezo

**Protezo** esas artificala remplasigo di organo o parto de la korpo (exemple gambo, manuo, brakio, okulo, edc) sive deprenita per ablaciono (pro acidento o kirurgio), sive mankanta od atrofiita denaske.
Protisto

**Protisto** esas organismo maxime simpla, qua havas karakteri qui esas komuna a la du regni: animalaro e plantaro.
Protokolo

**Protokolo** esas :
* raporto pri la rezolvi de kongresintaro, da konferintaro diplomacala.
* raporto per qua persono yurizita pri lo, o persono autoritatoza legale, konstatas to quon lu agis, facis, vidis od audis.
* akto da oficiero judiciala, qua konstatas delikto o kontravenco.
* raporto pri to quo eventis en kunsido e seciono di asemblitaro.
Protoplasmo

**Protoplasmo** esas substanco komplexa, pasable fluida e diafana, ye qua konsistas la korpo di la celulo vivanta, e qua kontenas parto diferenciita (nukleo) e kelka organeti : mikrosomi, leciti, vakuoli, e.c.
Protagonisto

**Protagonisto** esas:
* la persono ke pleas la precipua rolo en teatrajo, en afero.
* (metaf.) la persono qua inicias ed agas quaze kom chefo en ta o ca afero publik-utila, homaro-bona.
Protozoo

**Protozoo** esas animaleto quan lua organismo elementala lokizas ye la grado maxim infra en la hierarkio animala.
Provinco (homonimo)

**Provinco** esas :
* (en Roma, antique) Teritorio qua konquestesis exter Italia, ed administrata da guverniestro.
* Dividuro teritoriala di stato, administrata ye la nomo di la suvereno da guverniestro partikulara.
* Kontraste kun l'urbo metropola: la cetero di la lando.
Prozodio

**Prozodio** esas :
* (gram.) pronunco regulkonforma di vorto, konforme a l'acentizo.
* reguli pri la quanto de silabi e la mezuro di la versi diversa.
Psalterio

**Psalterio** esas tir-instrumento kordoza, quan onu pleas per plektro.


Arkivo:Cantigas de Santa Maria, Musician's Codex, page Bl-2 062V.jpg
Arkivo:B-I-2 260R large psaltery.jpg
Arkivo:Cantigas de Santa Maria, Musician's Codex, page Bl-2 096V.jpg
Arkivo:Cantigas de Santa Maria, Musician's Codex, page Bl-2 089R.jpg
Arkivo:Cantigas de Santa Maria, Musician's Codex, page Bl-2 071V.jpg
Psikiatrio

**Psikiatrio** (de la Greka *psiqué*, "anmo", ed *iatréia*, "kuraco") esas fako de la medicino qua studias mentala morbi kun origini genetikala o nevrologiala, havanta kom skopo preventar, evaluar, diagnozar, kuracar e rehabilitar personi kun perturbi mentala, ed asekurar lia adapto a lia mentala standi. Ol anke studias l'encefalo e quo funcionas male en ol, ne nur mentala morbi.

Du nekonciliebla idei influis l'evoluciono di la psikiatrio dum la 20ma yarcento: l'ideo pri organika o mem genetikala origino di la mentala morbi, qua kreskis nome pos la deskovro di la bakterio *Treponema pallidum*, qua produktas sifiliso; e l'ideo pri lua psikologial origino, nome pos la publikigo dil unesma libri da Sigmund Freud. L'idei "organicista" developesis nome en Germania, ube fondesis la *Institut für Erbforschung* ("instituto pri genetiko") en München. Kelka psikiatri ocilis inter ca du idei, exemple Emil Kraepelin, qua komence atraktesis da psikologiala tezi, e pose adoptis l'idei pri "organicismo" kande ilu klasifikis skizofrenio kom biologiala morbo, malgre la manko di nenormalesi anatomiala o histologiala en la maladi.
Psikologo

**Psikologo** esas :
* la persono qua su okupas pri psikologio, o kompozas verki pri psikologio.
* autoro, persono qua diletas per analizar la standi psikala.
Publicano

**Publicano** esas recevisto dil imposti o dil la censo-revenuo por la Romani (antique) e, pro lo, odiata e desestima lore da la judi.
Pudro

**Pudro** esas amilo, reduktita a partikuli extreme tenua, parfumizita, uzata por la karnaciono, la hari.
Infanto

**Infanto** esas homo de sua nasko til pubereso od inter sua devolopala periodo di bebeo e pubereso.

## Referi
Pulikario

**Pulikario** esas genero di floroza planti, de la familio di la sunofloro, nativa de Europa, Azia ed Afrika.
Pulpo

**Pulpo** esas :
* (botaniko) parto quaze-karna di ula frukti, legumi, e.c.
* (farmacio) pulpo pastigita por ula preparaji farmaciala.
Pulvero

**Pulvero** esas :
* substanco solida, medikamenta, reduktita a partikuli tre tenua.
* (Pulvero (milit-arto) mixuro de sulfo, salpetro e karbono, reduktita a partikuli tenua, qua, kande acendata, esas extreme exploziva - ed uzesas en la pafarmi por lansar projektili.
Pupitro

**Pupitro** esas moblo en qua existas surfaco plana, inklinita, sur qua onu pozas libri, muziko-kayeri, papero-folii, por lektar, kantar, plear, skribar komfortoze.
Purgatorio

**Purgatorio** esas loko ube l'anmi di homo qui mortas ye stando di graco, expiacas la peci pri qui li ne penitenc.is sat multe en ica mondo, ante esar admisita ad paradizo.
Puritano

**Puritano** esas membro di sekto protestanta tre rigoroza, qua aspiras ad igar kristanismo riesar pura quale lor lua origino.
Xbox 360

**Xbox 360** esas la duesma ludo-konsolo producita per Microsoft ed esas la sucedanto di Xbox. Xbox 360 konkurencas kun Playstation 3 di Sony e Wii di Nintendo. Ula precipua karakterizivi esas integraligata Xbox Live servo qua permisas kunludar tra la reto, muziko, vidajo de bendoreklamo, televiziono e cinematografuri. 

La plu recenta modelo esas 'Xbox 360 S' vendis de l'unesma di julio 2010 qua esas plu dina e havas 250 GB memorado.
Puso

**Puso** esas substanco flava o blanke-flava, densa, quan produktas la korupteso di la tisui, lor lia inflameso, en kavajo quale abceso pos plu longa inflameso o vunduri. Puso konsistas de mortinta leukociti, bakterii e kelkafoye restaji di nekrosala tisuo (mortinta fagociti).
Puteo

**Puteo** esas :
* exkavajo facita en sulo por tirar l'aquo quan donas, ye ta o ca profundeso-grado, fonti od infiltruri.
* puteo arteza : boro-kanaleto, facita en sulo per sondilo, qua atingas (multa-kaze) profundeso-grado tre granda, til aquo-strato.
PlayStation 3

**PlayStation 3** (oficiale abreviata *PS3*) esas la triesma ludo-konsolo produktita da Sony Computer Entertainment e la sucedanto di PlayStation 2. *PlayStation 3* konkurencis kun Xbox 360 di Microsoft e Wii di Nintendo. Olu unesme vendesis en 11 novembro 2006 en Japonia.

Majora karaktero qua distingas *PlayStation 3* de olua preiranti esas olua unigis online ludinto servo, PlayStation Network. Altra precipua karakteri dil konsolo esas olua robusta multimedio kapablesi, konekto kun PlayStation Portable, e sua uzo dil Blu-Ray disko por olua precipua moyeno di enmagazinigo.
Quadrilo

**Quadrilo** esas nombro para de dui de danseruli e de danseruni qui figurantesas, ici regardante iti facie, en kontradanso ; (b) la danso ipsa.
Quadro

**Quadro** esas petro-bloko qua esas taliita (o qua esos taliita) por esor uzebla kom parto di domo, di edifico.
Quarteto

**Quarteto** esas :
* (muziko) muzikajo kompozita por quar voci o por quar instrumenti (du violoni, alto e violoncelo).
* (en orkestro) ensemblo ek la violoni unesma e duesma, alti, violonceli (o kontrabasi) qui formacas quar parti.
Quarto (homonimo)

**Quarto** esas :
* (muziko) grado quaresma di la skalo diatonika.
* (skerm.) la vorto quaresma di la parei : pareo per situar la karpo vers-extere, kun la manuo-palmo vers cielo e la spado-punto alte.
* (kartoludo) eso, en manuo, di quar karti qui intersequas sen intermanko. (kom ex.: aso, rejulo, damo, pajo formacas quarto majora.)
* (navig.) (sur navo) singla de la periodi quar-hora dum qui agesas l'observo surveya.
Quasio

**Quasio** esas kortico de l'arbusto, detranchita aden mikra spani, qua saporas tre bitre, ed uzata en medicino kom tonigivo pos macereso (5 grami singla-litre), sive en tintivo alkoholoza.
Quartermastro

**Quartermastro** esas grado unesma super olta di navano, che la navistari di la militistaro marala. (lu korespondas a la grado "kaporalo" di la milistaro terala.
Querko

**Querko** esas granda arboro ek la klaso "amantacei", di qua la ligno, tre harda, esas un ek le maxim uzata por menuzo e karpento, e di qua la kortico, pulverigite, donas tano.
Questoro

**Questoro** esas :
* (che Antiqua Roma) oficiero qua administris financi publika.
* (nun) la persono qua, en ula korporacioni, esas komisita por surveyar l'uzo di la pekunio korporacionala.
Quilayo

**Quilayo** esas genero de rozacei, ek tri o quar speci de arbori, kun folii alternanta, flori dioica, qui kreskas en la sudo-regioni di Amerika, e di qui la pulvero, obtenata de lia kortico, uzesas por netigar la linji sordida de makuli grosa.
Quingo

**Quingo** esas frukto flava, di qua la pulpo kontenas quaza stoneti, acerba ed astriktiva - donata da arboro ek la familio "rozacei", kun folii di qui la suba facio aspektas kotonoza.
Quercitrono

**Quercitrono** esas granda querko sempre-verda de la nordo regioni di Amerika, di qua la kortico donas materio tintala flava.
Quinkunco

**Quinkunco** esas asemblitaro de objekti (ordinare : arbori) dispozita kinope : quar qui formacas l'anguli di quadrato, ed un en la centro.
House (televiziono-serio)

***House*** esas Usana televizionala dramato, qua debutis en *[[Fox (televiziono)|Fox]]* ye 16 di novembro 2004. La programo esis inventita da David Shore e Paul Attanasio. La precipua karaktero esas Dro Gregory House (alias Hugh Laurie), ne-ordinara e grunera medikala genio, qua direktas esquado di diagnozisti di la fiktiva *Princeton‑Plainsboro Teaching Hospital* en New Jersey, Usa.
Quinto

**Quinto** esas intervalo de kin noti intersequanta, la du extrema inkluzite. Grado kinesma di la skalo diatonika.
Rabino

**Rabino** esas :
* doktoro pri la lego religiala di la judi.
* doktoro pri la kulto judala, chefo di socio de judi.
Rabio

**Rabio** esas morbo kauzigita de "Lyssa"-virusi qua duktas al neevitebla morto, se la rabio-infektita homo ne esas vacinizita ante la korpala simptomi de rabio apareskas. Pos la korpala simptomi de rabio apareskas la morto esas neevitebla. Cirkume 99 % de la tota quanteso del rabio-infektita homi kauzigas de hundo-mordi. Anke volfi, kati, ratoni, foxi ed altra mamiferi povas portar la rabio-morbo.
Radiatoro

**Radiatoro** esas :
* organo di ensemblo mekanikala, destinita ad eventigar la koldesko di liquido o di gaso uzata, en l'ensemblo, kom vehilo di kaloro.
* hem-aparato uzata por varmigar l'atmosfero di la chambri per fluido (aero, aquo, vaporo) qua uzesas kom vehilo di kaloro por transportar olca kelka-diste.
Tianjin

**Tianjin**, pinyine **Tiānjīn** esas un ek quar urbi separita kom legitima provinco e Popul-Republiko Chinia. Segun statistiki dil yaro 2016, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas  km². Ol esas la 4ma maxim populoza metropolo de Popul-Republiko Chinia, dop Shanghai, Beijing e Guangzhou.
Electronic Arts

Electronic Arts (akronimo EA) esas internacionala developisto, vendisto, publikisto e distributisto de video-ludi. Esas fondis la 28 mayo 1982 da Trip Hawkins.
Nintendo

**Nintendo Company, Ltd.** (Japoniane 任天堂株式会社 *Nintendō Kabushiki-gaisha*) esas plurnaciona korporaciono establisita en Kyoto, Japonia. Ol fondesis ye la 23ma di septembro 1889 kun la nomo **Nintendo Koppai** da Fusajiro Yamauchi, por produktar ludo-karti. Pos fabrikar diversa produkturi, en 1960 Nintendo divenis anonima societo, e pos 1977 ol developis su por divenar un ek la maxim influanta entraprezi qui produktas videoludi.
Pulchinelo

**Pulchinelo** esas rolo komika, representata kun du gibi (un dorse, un ventre), nazo hokatra e koloroza, kostumo tre precoza e mimaskilo nigra.
Rado

**Rado** esas parto de maro, qua penetras aden la tero ferma, e formacas quaza doko naturala ube la navi povas shirmar su.
Rafto

**Rafto** esas asemblitaro de trabi (o de arbori abatita) interligita tale ke li formacas quaza planko-sulo flotaciva.
Raguto

**Raguto** (de la Franca: *ragoût*, pronunco [ha-gu]) esas karno-peco qua preparesas koquanta en sauco, kun legumi e kelkafoye pipro. En Suisia, la karno uzata esas de mutono, ma povas uzesar bovokarno o karno de porko.
Raketo

**Raketo** esas planketo manuo-tenebla, kun reto de tripo-kordi, uzata por sendar la baloneto, en la baloneto-ludo - la flugbalono, en la ludo di ta nomo.

## Referi
José Serra

**José Serra** (n. en 1942) esas Braziliana politikistulo. Il esis urbestro di Sao Paulo de 2005 til 2006, e guberniestro di Sao Paulo de la 1ma di januaro 2007 til la 31ma di marto 2010.

## Biografio
Naskinta en Sao Paulo ye la 19ma di marto 1942 il komencis studiar injeniorarto en 1960. Balde il eniris en studentala movadi, ed eniris la *Juventude Universitária Católica* - JUC ("katolika universitatala yuneso"). En 1962 il helpis fondar la politikala grupo *Ação Popular* - AP ("popula agado"), qua havis ideologiala influi de Teilhard de Chardin ed altra katolika pensisti e deziris krear un "homala socialismo".

Kun la stato-stroko di 1964 en Brazilia il fugis a Bolivia, pose a Francia e fine establisis su en Chili, ube vivis til 1973. Kun Chiliana stato-stroko ta yaro, il refujis en Italiana ambasadeyo, e pos obtenis exilo en Usa, ube il studiis ekonomiko, ed obtenis lia doktoreso en 1977.

Sama yaro il retroiris a Brazilia ed probis elektesar kom federala deputato, ma lia politikala yuri esis suspensita da militarala guverno, til l'amnistio en 1979. Il divenis profesoro di l'universitato di Campinas e verkis ibe til 1983.

Kande Franco Montoro divenis guverniestro di Sao Paulo ye 1983 il indikis José Serra kom lia Sekretario por Financo. En 1986 Serra esis elektita federala deputato kom reprezentero di Sao Paulo stato, ed ye 1994 il esis elektita por senato ed esis senatano de 1 di januaro 1995 til 31 di decembro 2002.

Ye 2002 il decidis esar kandidato a Braziliana prezidanteso kun la suporto di Braziliana social-demokrata partiso - PSDB - ma perdis l'elekto vice Luiz Inácio Lula da Silva. En 2010 il itere esis kandidato a la prezidanteso, ma Dilma Rousseff elektesis.

Il esas mariajita kun la Chiliana psikologiistino Sylvia Mónica Allende Serra.
Ramno

**Ramno** esas arboreto di qua la beri (preske omnakaze: nigra) esas purgiva, e di qua la kortico donas kolorizivo flava. (L. rhamnus).
Chomeso

**Chomeso** esas social ed ekonomiala stando en qua parto ek la labor-povo ne havas laboro, o serchas laboro dum kelka tempo ma ne trovas labori quin li povas facar. Segun l'internaciona organizuro pri laboro (France **OIT**, Angle **ILO**) ula persono judikesas kom sen laboro kande lu serchas ula verko sensucese dum plu kam 4 sequanta semani.

Chomeso signifikas manko di suficanta labori che laboro-merkato por posibligar ke laboristi - segun lia studio-grado - recevar salarii por transvivar, nutrar su e sustenar adequate li e lia familii. Ta fakto ordinare demonstras la mala funcionado dil ekonomio en ula lando, regiono o - se eventas, quale en 1929 o 2009, generala ekonomiala krizo - en tota o granda parto de la mondo.

Segun klasika e neoklasika ekonomikisti e l'Austriana Skolo pri Ekonomiko, l'ekonomio di merkato havas fidinda mekanismi por solvar la problemi di chomeso. Kontree, segun John Maynard Keynes, chomeso eventas ciklale en l'ekonomii. Keynes konsilis guverni intervenar che ekonomio, por diminutar chomeso ed altra mala efekti dum l'ekonomiala krizi.

## Referi
Juan Díaz de Solís

**Juan Díaz de Solís** (1470 til 1516) esis Hispana explorero e deskovristo. Il esis la navigisto en expedicioni vers Yukatan de 1506 til 1507, tra Braziliana litoro en 1508, ed anke deskovris la fluvio Plata.
Charles Babbage

**Charles Babbage** (1787 til 1828) esis inventinto di kalkulilo. 

Il esis filiulo di richa bankisto; il studiis kun privata instruktisti e ye la universitato di Cambridge.

En 1822 il facis modelo di kalkulilio qua povis adicionar nombri havanta sis cifri, e pose il desegnis plu granda mashino, quan il nomizis difero-mashino, qua povis kalkular matematikala tabeli. Il obtenis grantajo de la guvernerio por konstruktar ol. Konstruktado progresis lente, e la projeto abandonesis en 1834.

De 1835 til 1848 il esis okupata da konstruktado di analitiko-mashino; ca projeto, pagata per ilua pekunio, fine abandonesis.
Ranunkulo

**Ranunkulo** esas *ranunculus* planto herbatra, di qua un speco, kun flori dazlante flava, esas vulgara en la prati.
Rapiero

**Rapiero** esas espado longa, akutigita, di qua la konko esis truoza (trui aden qui povis penetrar l'espado dil adverso).
Anakondo

**Anakondi** esas granda ne-venenoza boai di genero Eunectes trovita en sudal Amerika. La maxim komuna speco esas la verda anakondo, Eunectes murinus, qua esas un ek la maxim granda serpenti del mundo. Verda anakondi povas kreskar plu kam 5.21 m en longeso, e pezar 97.5 kg.
Listo pri chefministri di Luxemburgia

La **[[chefministro]]** esas la chefo di guvernerio di Luxemburgia.

Pos 1989 la titulo *chefministro* divenis oficala, quankam la chefo di guvernerio recevis ta titulo ante, ne oficale. De 1857 til 1989 la chefministro recevis la titulo *prezidanto di guvernerio*, ecepte dum la 25 dii di la guvernerio di Mathias Mongenast.  Ante 1857, la chefministro recevis la titulo *chefo di la konsilistaro di ministri*.

Yen la listo di chefministri di Luxemburgia de 1848 til nun.

## Chefministri ante la konstitucala reformo (1848 til 1918)

## La sistemo di partisi
En 1918 kun la fino dil unesma mondomilito, nova chambro di deputati elektesis kun skopo revizar la konstituco di Luxemburgia. Kun l'organizo di la reformo, politikala grupi unionis su en partisi, por augmentar lia povo. La konstitucala revizi introduktis obligenda ed universala  votado, e limitis la suvereneso di la granda-duko.

Pos la kreado dil sistemo di partisi, nur unfoye (de 1921 til 1925) la ministraro inkluzis nur membri de singla partiso. Ordinare, guverni kompozesas per la du maxim granda partisi, sen ideologiala konflikti. To facas de Luxemburgia un ek la maxim stabila demokratii en la mondo  Du ministrari, de 1945 til 1947 inkluzis membri di omna partisi de la chambro di deputati.

Dum l'okupeso da nacional-socialista Germania, Luxemburgia administresis da Gustav Simon, nacional-socialista oficiro.  Pierre Dupong duris komandar la guvernerio de l'exilo en Unionita Rejio til la liberigo di Luxemburgia en decembro 1944. Kande nacional-socialisti vinkesis, Pierre Dupong retroiris a Luxemburgia.

## Videz anke
* Listo di granda duki di Luxemburgia

## Noti

## Referi
* '' Les gouvernements du Grand-Duché de Luxembourg depuis 1848'' Thewes, Guy. Yaro: julio 2003. Édition limitée. Service Information et Presse, Luxembourg. En franca linguo. Isbn 2-87999-118-8
* Les gouvernements de 1848 à nos jours, Publikigita ye la 31ma di julio 2004. Service Information et Presse. (Franca linguo)
*http://web.archive.org/web/20060708120143/
* http://www.gouvernement.lu/gouvernement/gouvernements_precedents/index.html
Listo pri prezidanti di Seycheli

La prezidanto esas chefo di stato e chefo di guvernerio di Seycheli. Yen listo pri prezidanti di Seycheli de la nedependo en 1976, til nun.

## Noto
Ravino

**Ravino** esas voyo naturala, profunde exkavita da aquo qua fluis olim en ta loko. La teroformacuro havas formo di longa konkavajo kun streta fundo ed eskarp inklineso, e esas sorto di riverala valo.
Redano

**Redano** esas fortifiko-masivo dento-forma, ek du facii qui intersekas, tale formacante angulo konvexa.
Otto Loewi

**Otto Loewi** (1873 til 1961) esis Germana fiziolologiisto e farmacologiisto qua deskovris acetilkolino e helpis augmentar medikala terapio. Por ta deskovro ilu recevis la Nobel-premio pri fiziologio o medicino en 1936.
Reduito

**Reduito** esas fortifikajo konstruktita dop altra por prolongar la defenso-fortifikaji se l'unesma esus kaptita da l'enemiko.
Reduto

**Reduto** esas fortifikajo aparta, tote klozita sen anguli konkava. - anke : fortifikajo flotacanta, garnisita ye bastioni, uzata por transportar trupi de soldati trans fluvio o rivero.
Reflektoro

**Reflektoro** esas aparato qua konsistas ye surfaco de metalo polisita od ye spegulo, destinita reflektor la radii konsiderata segun la direciono selektita : li uzesas precipue por lumo, ma anke por soni, kaloro.
Regalio

**Regalio** esas yuro quan havis la rejo pri inkasar la revenui dil episkopeyi, dil abadeyi, vakanta, e nominar pri la benefici qui dependis de li.
Registro

**Registro** esas libro, kayero, sur la skriburo-virga pagini di qua onu notas senfalie la fakti pri qui onu volas memoror.
Regiono

**Regiono** esas :
* ampleso di lando prizentanta speciganta karakteri.
* determinita loko.
* parto determinita di organismo.
Rejimo

**Rejimo** esas :
* (politiko) formo di guvernerio.
* maniero administrar institucuro.
* (medicino) maniero administrar sua higieno individuala, sua bona-stando.
* (medicino) maniero vivar en qua onu surveyas su, precipue pri to quon onu manjas o drinkas.
* (tekniko) maniero ye qua eventas la fluo di aquo nestagnanta.
Rejo (homonimo)

**Rejo** esas :
* chefo suverena di ula stati.
* (kartoludo) karto qua reprezentas rejo en singla de la du kolori.
* (shakoludo) piono precipua di la ludo, quan onu ne povas prenar ; la partio esas perdita kande la rejo esas prenebla.
Mondala rekordo

**Mondala rekordo** esas prodajo sportala (od analoga), konstatita oficale, e qua ecelas omna agi antea di la sama genero.
Relayo

**Relayo** esas elektromagnetal aparato konsistanta ek solenoido ed elektromagneto, qua uzesas kom swichilo por lasar od interruptar la paso di elektrofluo, en ula elektrala cirkuito. Relayo inventesis en 1834 dal Usana fizikisto Joseph Henry.

Relayi povas kontrolar la fluo di elektrala korento di cirkuiti qui portas tensi elektrala plu alta kam li. Pro to, cirkuiti portanta relayi povas judikesar, ampla-sence, kom ampligili. Relayi uzesis kun pilii o baterii por augmentar l'intenseso di signali di telegrafo, qui multafoye mustis parkurar granda disti inter l'emisero e la recevero.
Relayo (homonimo)

**Relayo** esas :
* (a) loko ube hundi qui vartas, en la parkureyo di chasantaro, remplasos la hundi qui esos fatigita ; (b) loko ube kavali quin onu vartigas, ye intervali, en posto-voyo, remplasos la kavali qui esos fatigita.
* (telegrafo) aparato di qua la rolo esas lasar l'elektro-fluo pasar, od interruptar ica, kande ula cirkonstanci esos realigita en altra circuito.
Reliquio

**Reliquio** esas to quo restas de santo pos lua morto, ek lua korpo, ek to quon lu esis, ek l'instrumenti di lua tormenteso.
Relo

**Relo** esas singla de la du bendi ek fero o stalo, polisita, sur qui la roti di treno-veturi rulas facile e mantenesas en la direciono volata ; konvexan esas la parto qua kontraktas la roti. (opoze a "tramo", ye qua ta parto esas konkava).

**Tramo** esas longa stango de fero o, maxim-multa-kaze, de stalo, en qua existas kanelo por recevar la parto salianta di la felgo di veturo-roto, e qua, instalite en sulo, ne salias de la surfaco di olca.
Remoro

**Remoro** esas familio (*Echeneidae*) di marala fishi, mezuranta de 30 cm til 110 cm, qui adheras a la pelo di granda marala animali, exemple baleni, tortugi o sharki, e nutras su de rezidui de la nutrado de ca animali. Remori anke povas adherar su a bateli. Dum l'Antiqueso Romani e Greki atribuis a remori la kapableso por impedar komplete l'avanco di la navi.
Remparo

**Remparo** esas cirkuito-murego, reliefajo de tero, e.c., destinita protektor urbo, kastelo, kontre enemiko.
Rento

**Rento** esas revenuo (yarala), ordinare personala, obtenata de sulo-proprieto, de domi lugata, o kapitalo prestita a la stato od a privato.
Reotaktismo

**Reotaktismo** esas karakterizivo di ula organismi : li su movas inverse dil aquafluo en qua il esas imersita.
Repertorio

**Repertorio** esas :
* sorto de tabelo, en qua la tituli, la nomi, e.c. esas klasifikita segun ordino qua igas posibla trovar li facile.
* listo de la teatraji qui permanas en la teatro e qui forsan ripleesos.
Reskripto

**Reskripto** esas :
* (yurocienco, che la Romani antiqua) respondo, dal imperiestro, a la questioni agita a lu da la gubernistieri, da la judiciisti, e.c., pri ula problemi solvenda.
* (en nia landi, nun) dekreto da la statochefo.
* (vatikano) averto papala, qua decidas pri ta o ca yaropunto.
Listo pri prezidanti di Maurico

Maurico divenis nedependanta en 1968 kom monarkio en la Commonwealth, kun Elizabeth la 2ma kom rejino, reprezentita da generala guvernisti. Erste en 1992 la lando divenis republiko.

Yen **listo pri [[prezidanto|prezidanti]] di [[Maurico]]**. 

### Politikala partisi
*MMM - *Mauritian Militant Movement*
*MSM - *Militant Socialist Movement*
*MLP - *Mauritius Labour Party*

## Videz anke
*Chefministri di Maurico
Retablo

**Retablo** esas :
* parto dopa di altaro (en kirko) qua supersalias la tablo.
* panelo kontre qua, en kirko, apogesas altaro e quan ornas, en la kazi maxim multa, pikturo, skulturo, en la parto qua superstacas l'altaro.
Retiario

**Retiario** esis gladiatoro dum Romana imperio de qua l'armo esis reto per qua lu probis enplektar sua opozinto.
Retikulo

**Retikulo** esas fili interkrukumenta quin onu lokizas sur l'objektalo di la teleskopi, por determinar ula punti di la feldo di ta aparati.
Retorto

**Retorto** esas :
* recipiento vitra, gresa, kun kolo streta e kurvigita, uzata da la kemiisti.
* tre granda recipiento ek tero refrakta, en qua onu varmigas min-karbono por la fabriko di lum-gaso.
Reumatismo

**Reumatismo** esas dolorigo qua su manifestas sen inflamuro, en maskuli, en artikli, e di qua la kauzo ne esas determinita bone.
Revenuo

**Revenuo** esas to quon onu obtenas, singla-yare, de sua kapitalo, de sua domeno, de pensiono, de rento.
Revolvero

**Revolvero** esas paf-armo portebla, pistoleto qua posibligas pafar plurafoye sen interrupto, per provizevir ye plura kulati quin onu povas charjar anticipe, e quin resorto igas pasar singlope avan la tubo o la tubi dil armo.
Rezedo

**Rezedo** esas planto herbacea, kun flori odoranta, folii dispozita sur la stipo intervaloze, quan onu kultivas en gardeni.
Rezidento

**Rezidento** esas agento diplomacala qua rezidas apud la guvernistaro di mikra lando, kun grado infra ye olta di ambasadisto o di plenipotenciero.
Reziduo

**Reziduo** esas la materio qua restas pos operaco kemiala, pos manipulo industriala ; ta parto di la dishi qua ne manjesis dum la repasto ; la restajo di objekto ruptita acidente.
Riglo

**Riglo** esas mikra peco fera, fixigita sur pordo, sur fenestro, e qua, se pulsita aden seruro-boketo, impedas l'aperto.
Listo pri prezidanti di Chad

Yen la listo pri **prezidanti di la Republiko [[Chad]]** pos la nedependo de Francia, ye la 11ma di agosto 1960.
Rigaro

**Rigaro** 

**Rigo** esas :
* to quo uzesas por manovrar navo (kordegi, segli, e.c.) od aerostato.
* singla de la kordegi, korda skali, ligna stangi qui pendas de la portiko di gimnastikeyo.
Rimeno

**Rimeno** esas :
* bendo de ledro, longa e streta.
* bendo de ledro di qua un extremajo esas garnisita ye bucklo, e l'altra havas, longeso-sinse, serio de trui aden qui eniras la buklo-pinto segun ke onu volas plektar plu o min streta.
* bendo kontinua de ledro, de kauchuko, di qua l'extremaji interligesis tale ke formacesas cirklo-kurvo flexebla, uzata por transmisar la movo di mashino.
Gheorghe Tătărescu

**Gheorghe I. Tătărescu**, advokato e politikistulo n. ye la 2ma di novembro 1886 til la 28ma di marto 1957, esis chefministro di Rumania du foyi: de 1934 til 1937, e de 1939 til 1940.
Rinoplastiko

**Rinoplastiko** esas operaco kirurgiala qua konsistas ye rifacar la nazo per la grefto animalala, per pelo-peco deprenita de la fronto, de la brakio, e.c.
Ritmo

**Ritmo** esas aparo inter-simetra di la tempi forta e di la tempi febla, qua rieventas periodope en frazo muzikala, en verso, en tamburo-frapado.
Rivalo

**Rivalo** esas la persono qua kontestas (ulo ad ulu) ; singla de la personi qui interluktas por havar ulo, ulu.

Rivalo review from best bookmakers