1985

La yaro **1985** (MCMLXXXV per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye mardio segun Gregoriala kalendario. Ol esis la 985ma yaro di la duesma yarmilo, la 85ma yaro di la 20ma yarcento, e la 6ma yaro di la yari 1980a.

## Eventi

### [[Mondo]]
* 1ma di januaro - On komencas uzar DNS-nomo-servo che Interreto.
* 23ma di junio - Boeing 747 de *Air India* explozas super Atlantiko e produktas 329 morti.
* 13ma di julio - Live Aid, serio de koncerti por karitatala skopo en London, Philapelphia ed altra loki
* 19ma di novembro - En Genève Ronald Reagan e Mihail Gorbachyov renkontras unesmafoye.

### [[Europa]]
* 19ma di februaro - Aviono Boeing 727 de Iberia kolizionas kontre monto Oiz, en Hispania, e produktas 148 morti.
* 11ma di marto - Mihail Gorbachyov divenas chefo di Sovietia.
* 22ma di marto - En Wien, internaciona konkordo pri la gardo dil ozono-strato signatesas; ol pose ratifikesos da 196 stati. Ca konkordo establisesis ye la konfero en Wien di ta yaro, qua eventis pos la deskovro di truo en la ozono-strato ye la suda polo; la truo esis kauzo di augmento di ultreviolea radiado atinganta Antarktika. Pro la konkordo, la produkto di ozono-diminutanta substanci diminutesos.
* 9ma di aprilo - Che Karolina kliniko en Stockholm igesas en Europa l'unesma transplantaco di artificala kordio.
* 23ma til la 24ma di aprilo - Erich Honecker, chefo di Est-Germania, vizitas Roma.
* 11ma di mayo - Fairo che futbalo-stadio dil klubo *Bradford City A.F.C.* en Bradford, West Yorkshire, Anglia, produktas 56 morti e cirkume 256 plusa homi vundita.
* 29ma di mayo - Dizastro di Heizel (Belgia), 39 mortinti pos interkombatanta futbal-suporteri
* De la 3ma til la 8ma di agosto - Eventas Ido-konfero en Antwerpen, Belgia.
* 13ma di agosto - Eventas en London l'unesma transplantaco di kordio e pulmono de la historio.
* 11ma di septembro - Du treni kolizionas proxim Alcafache, Portugal, produktanta cirkume 150 morti.
* 7ma di oktobro - Palestinani kaptas pasajero-navo *Achille Lauro*.
* 10ma di oktobro - Milital aeroplani dil Usana navaro koaktas Egiptian aeroplano kun raptinti di navo *Achille Lauro* decendar aden militala bazo di Sigonella, Sicilia.
* 23ma di novembro - Aeroplano di *EgyptAir* kaptesas inter Athina e Kairo e decendas en Malta. Ibe, Egiptiana soldati atakas l'aeroplano, e 60 homi perisas.
* 27ma di decembro - Palestinana kombateri mortigas 20 homi en l'aeroportui di Roma e Wien.

### [[Azia]]
* 14ma di januaro - Israel decidas pokope retretar ek Libano.
* 14ma di januaro - Hun Sen divenas chefministro di Kambodja.
* 16ma di februaro - Hezbollah fondesas.
* 8ma di marto - Automobilo plenigita per bombi explozas en Beirut, Libano e produktas 45 morti e 175 plusa homi vundita.
* 25ma di mayo - En Bangladesh, tropikala ciklono produktas 10.000 morti.
* 9ma di junio - Thomas Sutherland kidnapesas en Libano. Ilu liberigesos en 1991.
* 12ma di agosto - Aviono Boeing 747 de Japan Airlines kolizionas kontre du protuberanci de la monto Takamagahara, che prefektio Gunma, Japonia. Omna 15 membri de la kruo e 505 ek la 509 vehanti perisas.

### [[Afrika]]
* En Etiopia la famino duras.
* Ocidentala Sahara aceptesas kom membro dil Afrikana Uniono. Maroko demisionas del organizuro protestigante l'acepteso.

### [[Nord-Amerika]]
* 31ma di mayo - 41 tornadi frapas Ohio, Pensilvania, Nova-York ed Ontario, e produktas 76 morti.
* 20ma di julio - Hispana navo *[[Nuestra Señora de Atocha]]* deskovresas an rivo di Florida. La navo sinkis en 1622 kun oro ed arjento (valoro en 1985 esis 400 milion US-dolari).
* 1ma di septembro - Usana-Franca expediciono deskovras *[[Titanic]]* en lito di Atlantiko.
* 19ma di septembro - Ter-tremo  kun forteso 8.0 che skalo di Richter frapas Mexikia e produktas granda destrukto e  morti.
* 15ma di novembro - Teroristo Unabomber explozas bombo che universitato di Michigan.

### [[Sud-Amerika]]
* 1ma di marto - Restauro di la demokratio en Uruguay.
* 3ma di marto - Ter-tremo frapas la regiono  Valparaíso, Chili, e produktas 177 morti.
* 6ma di marto - Tancredo Neves nedirete elektesas prezidanto di Brazilia da Braziliana nacionala kongreso, kun 480 voti favoroza, kontre 180 voti por Paulo Maluf, lua opozanto.
* 14ma di marto - Tancredo Neves enternesas en hospitalo 1 dio ante la asumar povo en Brazilia. Lua vice-prezidanto, José Sarney, asumos la sequanta dio.
* 15ma di marto - José Sarney, unesma civila prezidanto di Brazilia pos 1964, asumas la povo.
* 21ma di aprilo - Tancredo Neves, Braziliana prezidanto elektita dal Kongreso, mortas en Sao Paulo pro septicemio.
* 6ma di junio - Tombeyo di Josef Mengele apertesas en Embu das Artes, Brazilia. Il dronabis su en plajo che litoro dil stato São Paulo en 1979, e sepultabis sub la falsa nomo "Wolfgang Gerhard".
* 20ma di julio - Hispana navo *[[Nuestra Señora de Atocha]]* deskovresas an rivo di Florida. La navo sinkesis en 1622 kun oro ed arjento (valoro en 1985 esis 400 milion US-dolari).
* 28ma di julio - Alan García asumas la povo en Peru pos elekto.
* 6ma di novembro - En Bogotá, Kolumbia, sinistra partisani okupas la yuro-domo, e 115 homi mortigesas dum la siejo.
* 13ma di novembro - Erupto dil volkano *[[Nevado del Ruiz]]* en Kolumbia efektigas enorma fango-glitado, qua enterigas granda parto dil urbo Armero e produktas  morti.

### [[Oceania]]
* 4ma di februaro - Nova-Zelando abandonas organizuro ANZUS.
* 10ma di julio - Navo *Rainbow Warrior*, del organizuro pri naturo-prezervo *[[Greenpeace]]* igesas sinkar en portuo di Auckland, Nova Zelando. Pose revelesas ke l'explozo igesis da inquestanta servo di Francia.
* 6ma di agosto - Kontrato di Rarotonga, signatita da Usa, Unionita Rejio e Francia kreas zono libera de nuklear armi. Ol ratifikesos erste en 1996.
* 26ma di oktobro - La proprieto di Uluru ("Ayer's Rock"), granda petra saliajo en la mezo di Australia, donesas da la guvernerio di Australia a lokala aborijedi del etnio Pitjantjatjara. Kondiciono esis ke le Anangu, la tradicionala proprietanti di Uluru, lugus ol a la agenterio por nacionala parki e sovaja animali dum periodo di 99 yari, e ke ol esus kune administrata.

## Naski

* 7ma di januaro - Lewis Hamilton, Britanian automobilisto
* 13ma di januaro - Renal Ganeyev, Rusa skermisto
* 13ma di januaro - Milan Hluchý, Cheka hokeisto
* 15ma di januaro - Batnasangiyn Gonchigdamba, Mongoliana luktisto
* 19ma di januaro - Olga Kaniskina, Rusa atleto pri 20-kilometra marchado

* 23ma di januaro - Doutzen Kroes, Nederlandana manekino
* 5ma di februaro - Cristiano Ronaldo, Portugalana futbalisto
* 9ma di februaro - Vladimir Shklyarov, Rusa balet-dansisto
* 22ma di februaro - Larissa Riquelme, Paraguayana manekino
* 23ma di februaro - Emily Cox, Austriana-Britanian aktoro
* 24ma di februaro - William Vitved Kvist, Dana futbalisto
* 28ma di februaro - Jelena Janković, Serbiana tenisisto
* 1ma di marto - Anton Avdeyev, Rusa kantisto ed aktoro
* 8ma di marto - Zinovi (Majuga), episkopo e metropolito di Gruziana Ortodoxa Eklezio (n. 1896)
* 9ma di marto - Natalya Pogonina, Rusa shakoludistino
* 12ma di marto - Stromae, Belgiana muzikisto
* 15ma di marto - Eva Amurri, Usan aktorino
* 17ma di marto - Yulia Biryukova, Rusa skermisto
* 28ma di marto - Stan Wawrinka, Suisa tenisisto
* 6ma di aprilo - Anna Avdeyeva, Rusa atleto pri globo-jetado
* 16ma di aprilo - Andreas Granqvist, Sueda futbalisto
* 18ma di aprilo - Pürevdorjiyn Serdamba, Mongoliana boxisto

* 6ma di mayo - Chris Paul, Usana basketbalisto
* 7ma di mayo - Mihail Ignatyev, Rusa biciklisto
* 17ma di mayo - Greg Van Avermaet, Belga biciklisto
* 21ma di mayo - Lucie Hradecká, Cheka tenisistino
* 29ma di mayo - Hernanes, Braziliana futbalisto
* 2ma di junio - Magomed Ibragimov, Rusa e Uzbekistanana luktisto
* 3ma di junio - Enhbatin Badar-Uugan, Mongoliana boxisto

* 4ma di junio - Bar Refaeli, Israelana manekinino
* 21ma di junio - Lana Del Rey, Usana kantistino
* 26ma di junio - Katrin Heß, Germana aktorino
* 30ma di junio - Michael Phelps, Usana natistulo
* 8ma di julio - Jiří Doležal, Cheka hokeisto
* 9ma di julio - Alexei Cheremisinov, Rusa skermisto
* 10ma di julio - Mario Gómez, Germana futbalisto
* 19ma di julio - LaMarcus Aldridge, Usana basketbalisto

* 25ma di julio - Salomėja Zaksaitė, Lituana shakoludisto
* 28ma di julio - Anton Golocuckov, Rusa gimnastikisto
* 9ma di agosto - Anna Kendrick, Usana cinem-aktoro e kantisto
* 12ma di agosto - Osmany Juantorena, Kubana volebalisto
* 17ma di agosto - Yū Aoi, Japonian aktoro
* 30ma di agosto - Leisel Jones, Australiana natisto
* 30ma di agosto - Tianna Bartoletta, Usan atletino
* 31ma di agosto - Mohamad bin Salman, Saudi-Arabiana politikisto
* 2ma di septembro - Kaciarina Snicina, Bielorusa basketbalistino
* 3ma di septembro - Tatyana Kotova, Rusa manekino e kantisto
* 9ma di septembro - Luka Modrić, Kroata futbalisto
* 17ma di septembro - Bayasgalangiyn Garidmagnai, Mongoliana futbalisto
* 17ma di septembro - Alexandr Ovechkin, Rusa hokeisto
* 29ma di septembro - Elkouria Amidane, Sahrawian aktivistino pri homala yuri
* 3ma di oktobro - Aliena Aladka, Bielorusa manekino
* 6ma di oktobro - Pepa Rus, Hispan aktoro
* 8ma di oktobro - Max Crumm, Usan aktoro e kantisto
* 8ma di oktobro - Bruno Mars, Usana kantisto
* 10ma di oktobro - Sandra Záhlavová, Cheka tenisistino
* 11ma di oktobro - Michelle Trachtenberg, Usan aktorino
* 23ma di oktobro - Masiela Lusha, Usana skriptisto ed aktoro
* 16ma di novembro - Sanna Marin, chefministro di Finlando
* 28ma di novembro - Yevgeni Alexeyev, Rusa shakoludistulo
* 3ma di decembro - László Cseh, Hungara natisto
* 3ma di decembro - Alexandr Pavlyuchenkov, Rusa tenisistulo
* 8ma di decembro - Dwight Howard, Usana basketbalisto
* 9ma di decembro - Ernesto Inarkiev, Rusa shakoludistulo
* 10ma di decembro - Roman Červenka, Cheka hokeisto
* 20ma di decembro - Aibek Abdimomunov, Kirgiziana boxisto
* 24ma di decembro - Natalya Ziganshina, Rusa gimnastikistino
* 25ma di decembro - Yuliya Sviridenko, chefministro di Ukraina
* 28ma di decembro - Dan Amboyer, Usan aktoro
* 30ma di decembro - Milan Gulaš, Cheka hokeisto
* Nazanin Ahmadi, Iranan aktorino
* John Jumper, Usana Nobel-laureato pri kemio en 2024

## Morti
* 13ma di januaro - Adam Marczyński, Polona piktisto (n. 1908)
* 19ma di januaro - Eric Voegelin, Germana sociologo (n. 1901)
* 3ma di februaro - Frank Oppenheimer, Usana fizikisto (n. 1912)
* 20ma di februaro - Veselko Tenžera, Kroata skriptisto (n. 1942)

* 26ma di februaro - Tjalling Koopmans, Nederlandan ekonomikisto, Nobel-laureato (n. 1910)
* 10ma di marto - Konstantin Chernenko, Sovietiana politikisto (n. 1911)
* 24ma di mayo - Raoul Ubac, Franca piktisto, skultisto e fotografisto (n. 1910)
* 28ma di marto - Marc Chagall, Rusa piktisto (n. 1887)
* 6ma di aprilo - Gene Davis, Usana piktisto (n. 1920)
* 10ma di aprilo - Alfredo Duhalde Vásquez, provizora prezidanto di Chili (n. 1898)
* 11ma di aprilo - Enver Hoxha, Albaniana diktatoro (n. 1908)
* 21ma di aprilo - Tancredo Neves, Braziliana politikisto, ex-chefministro ed elektita prezidanto di la lando (n. 1910)
* 12ma di mayo - Jean Dubuffet, Franca piktisto (n. 1901)
* 18ma di mayo - Penn Nouth, chefministro di Kambodja (n. 1906)
* 19ma di mayo - Tapio Wirkkala, Finlandan akademiano, desegnisto (n. 1915)
* 19ma di junio - Ilka Gedő, Hungara piktisto (n. 1921)
* 21ma di junio - Tage Erlander, Sueda politikisto, ex-chefministro (n. 1901)

* 4ma di julio - Jan de Quay, chefministro di Nederlando (n. 1901)
* 8ma di julio - Simon Kuznets, Rusa-Usana ekonomikisto, Nobel-laureato (n. 1901)
* 9ma di julio - Granda-dukino Charlotte di Luxemburgia (n. 1896)
* 16ma di julio - Heinrich Böll, Germana skriptisto, Nobel-laureato (n. 1917)
* 27ma di julio - Michel Audiard, Franca filmifisto ed skriptisto por cinemo (n. 1920)
* 6ma di agosto - Forbes Burnham, prezidanto di Guyana (n. 1923)
* 6ma di agosto - Ramón Ernesto Cruz Uclés, prezidanto di Honduras (n. 1903)
* 31ma di agosto - Frank Macfarlane Burnet, Australiana biologiisto, Nobel-laureato (n. 1899)
* 6ma di septembro - Rodney Robert Porter, Angliana biokemiisto, Nobel-laureato (n. 1917)
* 8ma di septembro - John Franklin Enders, Usana ciencisto, Nobel-laureato pri Fiziologio o Medicino (n. 1887)
* 9ma di septembro - Paul John Flory, Usana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1910)
* 13ma di septembro - Generalo Augusto Hamann Rademaker Grünewald, membro dil uniono di militisti qua guvernis Brazilia en 1969 (n. 1905)

* 19ma di septembro - Italo Calvino, Italiana skriptisto (n. 1923)
* 22ma di septembro - Manuel José Leonardo Arce Leal, Guatemalana skriptisto (n. 1935)
* 30ma di septembro - Simone Signoret, Franc aktorino (n. 1921)
* 2ma di oktobro - Rock Hudson, Usan aktoro (n. 1925)
* 5ma di oktobro - Abdus Sattar, prezidanto di Bangladesh (n. 1906)
* 9ma di oktobro - Emílio Garrastazu Médici, prezidanto di Brazilia (n. 1905)
* 10ma di oktobro - Yul Brynner, Usan aktoro (n. 1920)
* 10ma di oktobro - Orson Welles, Usana filmifisto (n. 1915)
* oktobro - Henry Billings, Usan artisto (n. 1901)
* 5ma di novembro - Spencer W. Kimball, prezidanto dil Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi (n. 1895)
* 17ma di novembro - Avgust Černigoj, Slovena-Yugoslaviana piktisto (n. 1898)
* 17ma di novembro - Lon Nol, militisto e politikisto di Kambodja (n. 1913)

* 24ma di novembro - Big Joe Turner, Usana *blues*-kantisto (n. 1911)
* 12ma di decembro - Ian Stewart, Britaniana pianisto (n. 1938)
* 12ma di decembro - Anne Baxter, Usan aktorino (n. 1923)
* 15ma di decembro - Seewoosagur Ramgoolam, chefministro di Maurico (n. 1900)
* 26ma di decembro - Dian Fossey, Usana biologino (n. 1932)
* 31ma di decembro - Ğabït Müsirepov, Kazakstanana skriptisto (n. 1902)
* 31ma di decembro - Ricky Nelson, Usana kantisto (n. 1940)
* Charles Sebree, Usana piktisto (n. 1914)

## Nobel-premiiziti
* Fiziko: Klaus von Klitzing
* Kemio: Herbert A. Hauptman, Jerome Karle
* Fiziologio o Medicino: Michael S. Brown, Joseph L. Goldstein
* Literaturo: Claude Simon
* Paco: Internaciona Asociuro di Mediki por Prevento di Nukleara Milito
* Ekonomiko: Franco Modigliani

## Referi