1936

La yaro **1936** (MCMXXXVI per Romala algarismi) esis bisextila yaro komencinta en merkurdio segun Gregoriala kalendario. Ol esis la 936ma yaro di la duesma yarmilo, la 36ma yaro di la 20ma yarcento, e la 7ma yaro di la yari 1930a.

## Eventi
### [[Europa]]
* 7ma di marto - Germania riokupas Rhenlando.
* 10ma di mayo - Manuel Azaña divenas prezidanto di Hispania.
* 4ma di junio - Léon Blum divenas chefministro di Francia.
* 26ma di junio - Focke-Wulf Fw 61, l'unesma helikoptero, flugas unesmafoye.
* 16ma di julio - Che Nacional-Socialista Germania, 600 cigani arestesas e sendesas a koncentreyo pri koaktata laboro en Marzahn, proxim Berlin.
* 1ma til la 16ma di agosto - L'Olimpiala Ludi eventas en Berlin, Germania. Televiziono broadkastas l'evento unesmafoye.
* 16ma di agosto - En Hispania, Federico García Lorca arestesas dal Frankoisti.
* 14ma di septembro - Dum kongreso en Nürnberg, Adolf Hitler anuncas ke militarala dejuro esos 10 yari, plu un projeto por ri-armizar Germania.
* 30ma di novembro - "Kristala Palaco" (*Crystal Palace*), grandega strukturo en London, destruktesas pro fairo.
* 5ma di decembro - En Soviet-Uniono, efikeskas konstituco promulgita da Yosif Stalin. Federala Republiko Transkaukazia desaparas, e Gruzia, Armenia ed Azerbaijan divenas republiki Sovietiana.
* 11ma di decembro - Edward la 8ma di Unionita Rejio abdikas por ke ilu povez mariajar Usanino Wallis Simpson. Ilua fratulo, George, divenas rejo.

### [[Azia]]
* Eventas generala striko en Siria. En septembro, Francia signatas pakto pri la nedependo di Siria.

### [[Afrika]]
* En Sudafrika, lego extirpas de negri politikal equaleso.
* 5ma di mayo - Italiana trupi okupas Addis Ababa.
* 7ma di mayo - Italia konquestas Etiopia.
* 17ma di julio - Hispana interna milito: komencas la milito kande parto dil armeo Hispana probas en Maroko facar stato-stroko kontre la duesma republiko.
* 26ma di agosto - Egiptia ed Unionita Rejio signatas pakto pri Egiptiana nedependo.
* 17ma di oktobro - Komunista partiso di Aljeria fondesas.

### [[Nord-Amerika]]
* 1ma di marto - Aquobarilo Hoover, inter Usana stati Nevada ed Arizona, kompleteskas.
* 3ma di novembro - Franklin Delano Roosevelt rielektesas prezidanto di Usa.

### [[Sud-Amerika]]
* 7ma til la 8ma di januaro - Eventas generala striko en Buenos Aires. Segun l'organizeri,  laboristi partoprenas, postulanta l'agnosko di sindikati e plubonigo di salarii e laboro-standi.
* 18ma di februaro - En Paraguay, Eusebio Ayala revokesas de la povo per stato-stroko.
* 16ma di mayo - En Bolivia, José Luis Tejada Sorzano revokesas de la povo per stato-stroko.

### [[Oceania]]
* 7ma di septembro - Lasta tasmaniana tigro mortas en zoo di Hobart, Tasmania.

## Naski
* 1ma di januaro - Jerzy Stajuda, Polona piktisto e kritikisto pri arto (m. 1992)

* 5ma di januaro - Antonio López García, Hispana piktisto e skultisto
* 6ma di januaro - Julio María Sanguinetti, prezidanto di Uruguay
* 6ma di januaro - Alejandro Maldonado Aguirre, prezidanto di Guatemala
* 10ma di januaro - Robert Woodrow Wilson, Usana fizikisto, Nobel-laureato
* 9ma di januaro - Koos Koster, Nederlandana jurnalisto (m. 1982)
* 12ma di januaro - Émile Lahoud, prezidanto di Libano
* 19ma di januaro - Ziaur Rahman, prezidanto di Bangladesh (m. 1981)
* 22ma di januaro - Alan Jay Heeger, Usana fizikisto, Nobel-laureato pri kemio
* 22ma di januaro - Ong Teng Cheong, prezidanto di Singapur (m. 2002)
* 27ma di januaro - Samuel Chao Chung Ting, Usana fizikisto, Nobel-laureato
* 27ma di januaro - Barry Clark Barish, Usana fizikisto, Nobel-laureato

* 28ma di januaro - Ismail Kadare, Albaniana skriptisto (m. 2024)
* 31ma di januaro - Michel Hulin, Franciana filozofo (m. 2026)
* 11ma di februaro - Burt Reynolds, Usan aktoro e filmifisto (m. 2018)
* 18ma di februaro – Adolphe Nicolas, Franca geologo (m. 2020)
* 22ma di februaro - John Michael Bishop, Usana virologiisto, Nobel-laureato
* 23ma di februaro - Veniamin Sibirski, Sovietiana e Rusa piktisto (m. 2019)
* 5ma di marto - Canaan Banana, unesma prezidanto di Zimbabwe (m. 2003)
* 6ma di marto - Choummaly Sayasone, prezidanto di Laos
* 11ma di marto - Harald zur Hausen, Germana ciencisto, Nobel-laureato pri fiziologio o medicino (m. 2023)
* 15ma di marto - Francisco Ibáñez, Hispana kartunisto (m. 2023)
* 18ma di marto - Frederik Willem de Klerk, prezidanto di Sudafrika, Nobel-laureato pri paco (m. 2021)
* 19ma di marto - Ursula Andress, Suisa cinem-aktorino
* 20ma di marto - Lee "Scratch" Perry, Jamaikana muzikala produktisto e kantisto (m. 2021)
* 26ma di marto - Éder Jofre, Braziliana boxisto (m. 2022)

* 28ma di marto - Mario Vargas Llosa, Peruana skriptisto, Nobel-laureato (m. 2025)
* 29ma di marto - Juan Carlos Stekelman, Arjentiniana piktisto ed imprimisto (m. 2015)
* 2ma di aprilo - Abdelhamid Brahimi, chefministro di Aljeria (m. 2021)
* 4ma di aprilo - Ferenc Németh, Hungara atleto
* 9ma di aprilo - Michael Somare, chefministro di Papua-Nova-Guinea (m. 2021)
* 12ma di aprilo - Øystein Lønn, Norvegiana skriptisto (m. 2022)
* 15ma di aprilo - Pen Sovan, chefministro di Kambodja (m. 2016)

* 19ma di aprilo - Wilfried Martens, chefministro di Belgia (m. 2013)
* 23ma di aprilo - Roy Kelton Orbison, Usana kantisto (m. 1998)
* 24ma di aprilo - Akwasi Amankwaa Afrifa, prezidanto di Ghana (m. 1979)
* 9ma di mayo - Ernest Shonekan, prezidanto di Nigeria (m. 2022)
* 9ma di mayo - Glenda Jackson, Britanian aktorino e politikisto (m. 2023)
* 9ma di mayo - Albert Finney, Angla aktoro (m. 2019)

* 12ma di mayo - Guillermo Endara Galimany, prezidanto di Panama (m. 2009)
* 12ma di mayo - Frank Stella, Usana piktisto e grafik-artisto (m. 2024)
* 17ma di mayo - Dennis Hopper, Usan aktoro e filmifisto (m. 2010)
* 21ma di mayo - Günter Blobel, Germana-Usana ciencisto, Nobel-laureato (m. 2018)
* 7ma di junio - Chaovarat Chanweerakul, Tailandana politikisto
* 8ma di junio - Kenneth Geddes Wilson, Usana fizikisto, Nobel-laureato (m. 2013)
* 18ma di junio - Ronald Venetiaan, prezidanto di Surinam
* 22ma di junio - Hermeto Pascoal, Braziliana muzikisto e kompozisto (m. 2025)
* 22ma di junio - Kris Kristofferson, Usan aktoro, kantisto e kompozisto (m. 2024)
* 23ma di junio - Konstantinos Simitis, chefministro di Grekia (2025)
* 24ma di junio - Bedřich Baroš, Chekoslovakiana hokeisto (m. 1974)

* 25ma di junio - Jusuf Habibie, prezidanto di Indonezia (m. 2019)
* 5ma di julio - James Mirrlees, Skota ekonomikisto, Nobel-laureato (m. 2018)
* 1ma di julio - Gerard Soeteman, Nederlandana cinematografisto (m. 2025)
* 16ma di julio - Yasuo Fukuda, chefministro di Japonia
* 31ma di julio - Boniface Alexandre, prezidanto di Haiti (m. 2023)
* 1ma di agosto - Yves Saint-Laurent, Franca modisto (m. 2008)
* 12ma di agosto - André Kolingba, prezidanto di Centrafrika (m. 2010)
* 12ma di agosto - Gabriel Matzneff,  Franca skriptisto di romani, esayi, naraco e poezio
* 16ma di agosto - Vladimir Bagirov, Azera shakoludisto (m. 2000)
* 17ma di agosto - Margaret Hamilton, Usan informatikisto

* 18ma di agosto - Robert Redford, Usan aktoro, cinematografisto e filmo-produktisto (m. 2025)
* 18ma di agosto - Hifikepunye Pohamba, prezidanto di Namibia
* 20ma di agosto - Hideki Shirakawa, Japoniana kemiisto, Nobel-laureato
* 24ma di agosto - A.S. Byatt, Britaniana skriptisto (m. 2023)
* 25ma di agosto - Hugh Hudson, Angla filmifisto (m. 2023)
* 29ma di agosto - John McCain, Usana politikisto (m. 2018)
* 31ma di agosto - Otelo Saraiva de Carvalho, Portugalana politikisto e militisto (m. 2021)
* 3ma di septembro - Zine El Abidine Ben Ali, prezidanto di Tunizia (m. 2019)

* 7ma di septembro - Buddy Holly, Usana kantisto (m. 1959)
* 14ma di septembro - Ferid Murad, Usana biologiisto, Nobel-laureato (m. 2023)
* 23ma di septembro - Valentín Paniagua Corazao, prezidanto di Peru (m. 2001)
* 25ma di septembro - Moussa Traoré, prezidanto di Mali (m. 2020)
* 26ma di septembro - Luis Fernando Verissimo, Braziliana skriptisto (m. 2025)
* 29ma di septembro - Silvio Berlusconi, chefministro di Italia (m. 2023)
* 4ma di oktobro - Hannu Salama, Finlandana skriptisto

* 5ma di oktobro - Václav Havel, ex-prezidanto di Chekoslovakia, e prezidanto di Chekia (m. 2011)
* 9ma di oktobro - Jan Voss, Germana piktisto
* 10ma di oktobro - Gerhard Ertl, Germana fizikisto, Nobel-laureato
* 11ma di oktobro - Tom Zé, Braziliana kompozisto, kantisto e mult-instrumentisto
* 13ma di oktobro - Christine Nöstlinger, Austriana skriptisto (m. 2018)
* 26ma di oktobro - Òscar Ribas Reig, chefministro di Andora (m. 2020)
* 4ma di novembro - Didier Ratsiraka, prezidanto di Madagaskar (m. 2021)
* 8ma di novembro - Virna Lisi, Italian aktorino (m. 2014)
* 9ma di novembro - Mihail Tal, Sovietiana shakoludo-championo (m. 1992)
* 19ma di novembro - Yuan T. Lee, Taiwanana-Usana kemiisto, Nobel-laureato
* 27ma di novembro - Zaid al-Rifai, chefministro di Jordania
* 3ma di decembro - Klaus Johann Jacobs, Suisa entraprezisto (m. 2008)
* 8ma di decembro - David Carradine, Usana cinem-aktoro (m. 2009)
* 11ma di decembro - Hans van den Broek, Nederlandana politikisto (m. 2025)

* 17ma di decembro - Papo Franciskus, naskinta **Jorge Mario Bergoglio** (m. 2025)
* 28ma di decembro - Han Seung-soo, chefministro di Sud-Korea
* 29ma di decembro - Mary Tyler Moore, Usan aktorino (m. 2017)
* Mustafa Ould Salek, chefo di stato di Mauritania (m. 2012)
* Abdallah Mohamed Kamil, chefministro di Djibuti

## Morti
* 5ma di januaro - Ramón María del Valle-Inclán, Hispana skriptisto (n. 1866)
* 18ma di januaro - Rudyard Kipling, Britaniana skriptisto, Nobel-laureato (n. 1865)

* 20ma di januaro - Rejulo George la 5ma di Unionita Rejio (n. 1865)
* 30ma di januaro - Bartolomé Martínez González, prezidanto di Nikaragua (n. 1860)
* 1ma di februaro - Georgios Kondylis, chefministro di Grekia (n. 1878)
* 26ma di februaro - Takahashi Korekiyo, chefministro di Japonia (n. 1854)
* 26ma di februaro - Saito Makoto, chefministro di Japonia (n. 1858)
* 27ma di februaro - Ivan Pavlov, Rusa psikologo, Nobel-laureato pri Fiziologio o Medicino (n. 1849)
* 28ma di februaro - Charles Nicolle, Franca bakteriologiisto, Nobel-laureato (n. 1866)
* 16ma di marto - Marguerite Durand, Franc aktorino (n. 1864)
* 18ma di marto - Eleftherios Venizelos, chefministro di Grekia (n. 1864)

* 8ma di aprilo - Robert Bárány, Austriana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1876)
* 13ma di aprilo - Konstantinos Demertzis, chefministro di Grekia (n. 1876)
* 17ma di aprilo - Charles Ruijs de Beerenbrouck, chefministro di Nederlando (n. 1873)
* 18ma di aprilo - Ottorino Respighi, Italiana kompozisto (n. 1879)
* 30ma di aprilo - Carlos José Solórzano, prezidanto di Nikaragua (n. 1860)
* 8ma di mayo - Oswald Spengler, Germana historiisto (n. 1880)
* 18ma di junio - Maxim Gorky (nask. Alexei Maximovich Peshkov), Rusa skriptisto (n. 1868)
* 19ma di junio - William Hall-Jones, chefministro di Nova-Zelando (n. 1851)
* 9ma di julio - Auguste Adib Pacha, chefministro di Libano (n. 1859)
* 10ma di julio - Abraham Berge, chefministro di Norvegia (n. 1851)
* 24ma di julio - Georg Michaelis, kancelero di Germania (n. 1857)
* 2ma di agosto - Louis Blériot, Franca pioniro di aviacado (n. 1872)

* 15ma di agosto - Grazia Deledda, Italiana skriptisto, Nobel-laureato (n. 1871)
* 19ma di agosto - Federico García Lorca, Hispana skriptisto, mortigita (n. 1898)
* 19ma di agosto - Oscar von Sydow, chefministro di Suedia (n. 1873)
* 15ma di septembro - Alexandros Zaimis, chefministro e prezidanto di Grekia (n. 1855)
* 16ma di septembro - Karl Buresch, kancelero di Austria (n. 1878)
* 17ma di septembro - Henry Louis Le Chatelier, Franca kemiisto (n. 1850)
* 6ma di oktobro - Gyula Gömbös, chefministro di Hungaria (n. 1886)
* 2ma di oktobro - Juho Sunila, chefministro di Finlando (n. 1875)
* 5ma di oktobro - J. Slauerhoff, Nederlandana skriptisto, poeto (n. 1898)
* 5ma di oktobro - Zygmunt Waliszewski, Polona piktisto (n. 1897)
* 19ma di oktobro - Lu Xun, Chiniana skriptisto (n. 1881)
* 20ma di oktobro - Rejulo George la 5ma di Unionita Rejio (n. 1865)
* 30ma di oktobro - Ferdynand Ruszczyc, Polona-Bielorusa piktisto (n. 1870)

* 31ma di oktobro - Ignacy Daszyński, chefministro di Polonia (n. 1866)
* 31ma di oktobro - Léon Neuens, Belga mediko ed Idisto (n. 1885)
* 20ma di novembro - José Antonio Primo de Rivera, Hispana politikisto (n. 1903)
* 9ma di decembro - Arvid Lindman, chefministro di Suedia (n. 1862)
* 10ma di decembro - Luigi Pirandello, Italiana skriptisto, Nobel-laureato (n. 1867)
* 27ma di decembro - Leon Wyczółkowski, Polona piktisto (n. 1852)
* 31ma di decembro - Miguel de Unamuno, Hispana filozofo (n. 1864)

## Nobel-premiiziti
* Fiziko: Victor Francis Hess, Carl David Anderson
* Kemio: Peter Debye
* Fiziologio o Medicino: Henry Hallett Dale, Otto Loewi
* Literaturo: Eugene O'Neill
* Paco: Carlos Saavedra Lamas

## Referi