1792

La yaro **1792** (MDCCXCII per Romala algarismi) esis bisextila yaro komencinta ye sundio segun Gregoriala kalendario, e bisextila yaro komencinta ye jovdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 792ma yaro di la 2ma yarmilo, la 92ma yaro di la 18ma yarcento, e la 3ma yaro di la yari 1790a. Kande 1792 komencis, Gregoriala kalendario esis 11 dii avan Juliala kalendario, qua duris uzesar en kelka loki til 1923.

## Eventi
### [[Europa]]
* 9ma di januaro - Kontrato di Jassy (*[[Iași]]*) finas milito inter Otoman imperio e Rusa imperio pri konquesto di Krimea. Otoman imperio cedas Krimea definitive a Rusa imperio.
* 16ma di marto - Rejulo Gustaf la 3ma di Suedia recevas pafo an la dopo. Il mortos ye la 29ma di marto.
* 29ma di marto - Gustaf la 4ma Adolf divenas rejo di Suedia.
* 20ma di aprilo - Francia deklaras milito kontre Santa Romana Imperio e Prusia. Britania, Hispania, Nederlando, Sardinia e Portugal formacos tale nomizita "unesma koalisuro" e militos alonge Santa Romana Imperio til 1797. Francia vinkos la milito.
* 25ma di julio - Prusia lansas tale nomizita "Manifesto di Brunswick" minacanta Franca civili, se ulu eventus a Franca rejala familio.
* 24ma di agosto - Austriani komencas siejar Thionville, en Francia.
* 21ma di septembro - Republiko adoptesas en Francia.
* 21ma di septembro -  - Komenco-punto di Franca revolucionala kalendario.
* 29ma di septembro til 8ma di oktobro - Lille, en Francia, siejesas, dum la revolucionala militi di Francia.
* En Francia, gilotino esas recepcionata kom oficala mortigilo. Rejo Louis la 16ma abdikas de la trono. Ilu mortigesos per gilotino ye la sequanta yaro.

### [[Afrika]]
* Dania-Norvegia unesmafoye interdiktas komerco di negra sklavi en sua Afrikana kolonii che Ora Rivo.

### [[Azia]]
* 21ma di mayo - Monto Unzen eruptas en Kyushu, efektigas ter-tremo, avalancho ed ondego en Japonia e produktas cirkume 14.300 morti.
* Chinian armeo invadas Nepal.
* En India, Britania vinkas sultanio Mysore, quo mustos cedar la duimo di lua teritorio a Britaniani.

### [[Nord-Amerika]]
* 1ma di junio - Kentucky divenas Usana stato.
* 13ma di oktobro - Washington DC, futura chef-urbo di Usa, fondesas.

## Naski
* 5ma di januaro - Antonio González y González, chefministro di Hispania (m. 1876)
* 23ma di februaro - José Joaquín de Herrera, prezidanto di Mexikia (m. 1854)

* 29ma di februaro - Gioachino Rossini, Italiana kompozisto (m. 1868)
* 19ma di marto - José María Carreño, prezidanto di Venezuela (m. 1849)
* 2ma di aprilo - Francisco de Paula Santander, prezidanto di Nova-Granada, la nuna Kolumbia (m. 1840)
* 13ma di mayo - Papo Pius la 9ma (m. 1878)
* 21ma di mayo - Gaspard-Gustave Coriolis, Franca matematikisto e fizikisto (m. 1843)
* 16ma di junio - John Linnell, Angla piktisto e grabisto (m. 1882)
* 4ma di agosto - Percy Bysshe Shelley, Angla poeto (m. 1822)
* 9ma di agosto - Alvan Fisher, Usana piktisto (m. 1863)

* 18ma di agosto - John Russell, 1ma Komto Russell, chefministro di Unionita Rejio (m. 1878)
* 24ma di agosto - Joaquim António de Aguiar, chefministro di Portugal (m. 1884)
* 26ma di agosto - Manuel Oribe, prezidanto di Uruguay (m. 1857)
* 2ma di septembro - Vicente Ramón Roca, prezidanto di Equador (m. 1858)
* 3ma di oktobro - Francisco Morazán, prezidanto di Federala Republiko di Central Amerika (m. 1842)
* 4ma di novembro - Carlos Antonio López, prezidanto di Paraguay (m. 1862)
* 1ma di decembro - Nikolai Lobachevski, Rusa matematikisto, fizikisto ed astronomo (m. 1856)
* 6ma di decembro - Rejulo Willem la 2ma di Nederlando (m. 1849)
* 20ma di decembro - Nicolas Toussaint Charlet, Franca piktisto (m. 1845)

## Morti
* 21ma di februaro - Joshua Reynolds, Angla piktisto (n. 1723)
* 29ma di marto - Gustaf la 3ma, rejo di Suedia, mortigita (n. 1746)
* 21ma di aprilo - Tiradentes, Braziliana heroo di nedependo-movado (n. 1746)
* 5ma di agosto - Frederick North, 2ma komto de Guilford, chefministro di Unionita Rejio (n. 1732)
* 12ma di decembro - William Hoare, Angla piktisto (n. 1707)
* 12ma di decembro - Denis Fonvizin, Rusa skriptisto (n. 1745)
* Sheiko Mohammas Ibn Abdul Wahhab, fondinto di Wahabismo en Saudi-Arabia (n. 1703)

## Referi