open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tevita Momoedonu

**Tevita Momoedonu**, docisto, politikisto ed entraprezisto n. ye la 13ma di januaro 1946 til la 26ma di novembro 2020, esis dufoye chefministro di Fidji, ambe por kurta tempo. Il esis chefministro unesmafoye ye la 27ma di mayo 2000 dum kelka minuti, pos stato-stroko dum la guvernisteso di Kamisese Mara.
Petrozavodsk

**Petrozavodsk** (1703–1704 – *Shuiski Zavod*, 1704–1777 – *Petrovski Zavod*) esas urbo en westala Rusia (lua exklavo) e portuo sur Baltika Maro. Ol esas chefurbo di republiko Karelia e samtempe un ek la lua distrikti. Segun statistiki dil yaro 2022, ol havis  habitanti. Ol distas cirkume 690 kilometri nord-weste de Moskva.

## Fotografuri

White_night.jpg|Blanka nokto en Petrozavodsk.
Petrozavodsk, 1915 (1).jpg|Petrozavodsk en 1915.
City Hall of Prionezhsky District.jpg|Administreyo che strado Pravda.
Вид на город Петрозаводск (февраль 2022 года). A view of the Petrozavodsk town (February, 2022).jpg|Vido di enurbala distrikto Golikovka (1922).
Petrozavodsk (4)пр.Ленина.jpg|Komercala centro "Maxi" che placo Lenin.
Petrozavodsk 06-2017 img36 Railway station.jpg|Ferovoyala staciono.
Petrozavodsk 06-2017 img34 University.jpg|Universitato.
Petrozavodsk 06-2017 img19 Karelian National Theatre.jpg|Nacionala teatro.
Petrozavodsk 06-2017 img18 Music Theatre.jpg|Muzikala teatro.
КукольныйТеатр.jpg|Marioneto-teatro.
Petrozavodsk КинотеатрКалевала.jpg|Cinemoteatro "Kalevala".
Памятник Петру I в г. Петрозаводске.jpg|Monumento homaje Petrus la 1ma.
Карельский медведь.jpg|Monumento pri l'Urso de Karelia.


## Referi
Arraial d'Ajuda

**Arraial d'Ajuda** esas distrikto di Porto Seguro, urbo en la stato Bahia, Brazilia. Segun statistiki de 2010, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 234,2 km².

Ol havas bela plaji e historiala konstrukturi, qui atraktas mili di turisti omnayare. Ultre to, ol esas renkontro-loko por artisti e skriptisti.
Provinco Samara

**Provinco Samara** esas un ek la subdividuri di Rusia. Ol subdividesas en 37 distrikti, ed olua chefurbo esas Samara.

## Precipua loki
De loki en la provinco super 10 000 habitanti esas:

## Distrikti
De 37 distrikti esas 10 urbi kom legitima distrikti: Samara (3 loki), Jigulyovsk (6), Kinel (3), Novokuibishevsk (8), Oktyabrsk (1), Otradni (1), Pohvistnevo (2), Sizran (4), Tolyatti (1) e Chapayevsk (2). La cetera 27 distrikti esas: Alexeyevka (28 loki), Bezenchuk (51), Bogatoye (32), Bolshaya Glushica (33), Bolshaya Chernigovka (34), Borskoye (51), Samara (60), Yelhovka (39), Isakli (47), Kamishla (22), Kinel (63), Kinel-Cherkassi (50), Klyavlino (51), Koshki (82), Krasnoarmeiskoye (42), Krasni Yar (93), Neftegorsk (20), Pestravka (27), Pohvistnevo (79), Privoljye (24), Sergiyevsk (68), Tolyatti (51), Sizran (69), Hvorostyanka (27), Chelno-Vershini (53), Shentala (59) e Shigoni (46).

## Referi
Garret FitzGerald

**Garret Desmond FitzGerald**, advokato, ekonomikisto e politikisto n. ye la 9ma di februaro 1926 til la 19ma di mayo 2011, esis dufoye chefministro (*Taoiseach*) di Republiko Irlando.

Ilua patro Desmond FitzGerald esis politikisto, servante kom exterlanda ministro di la Republiko Irlando de 1922 til 1927, la unesma depos nedependeso de la Unionita Rejio. Garret studiis historio e la Franca e Hispana lingui ye Universitato-Kolegio en Dublin, e pose dum plura yari il laboris por la aero-lineo di Irlando, *Aer Lingus*. Il plu tarde divenis advokato, ed il divenis parlamentano por la partiso Fine Gael en 1969. Il esis duktanto di la partiso de 1977 til 1987, e servis kom chefministo ("Taoiseach") di la Republiko Irlando de 1981 til 1982, e de 1982 til 1987.
Caeté

**Caeté** esas urbo en la stato Minas Gerais, Brazilia. Segun la demografiala kontado di 2022, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 541,1 km².

Ol distas 60 kilometri de Belo Horizonte, la chef-urbo dil stato. En ca municipo jacas montareto Piedade. En la montareto konstruktesis dum la 18ma yarcento chapelo homajanta Nia Damo di la Pieso, qua til nun recevas multa pilgrimeri.

## Referi
Salado Cesar

La **salado Cesa**r (o **Cesar-salado**) esis nomizita segun Cesare Cardine (1896-1956), proprietinto di hotelo e restorerio e chef-koquisto de origino Italiana, qua habitis San Diego e laboris en Tijuana, Mexikia, jus trans la frontiero. La salado existis pro neceseso dum tre okupat epoko, ye la 4ma di julio 1924. Ta-instante plur ingredienti exhaustesis. Kande klienti plu tarde rivenis a la restorerio e demandis ca salado, Cesare savis ke il havis ulo specala.Ca salado esas popular en, exemple - Usa e Mexikia.

La salado di Cardini konsistis de nulo altra kam ok ingredienti:

    Latugo Romana
    (ri)bakita pan-kubeti
    alio
    Parmana fromajo
    1 ovo boliita
    Worcestershire-sauco
    Olivoleo
    suko di citrono
Provinco Irkuck

**Provinco Irkuck** esas un ek la subdividuri di Rusia. Ol subdividesas en 42 distrikti, ed olua chefurbo esas Irkuck.

## Precipua loki
Yen listo di loki en la provinco kun plu kam  habitanti:

## Distrikti
De 42 distrikti esas 10 urbi kom legitima distrikti: Angarsk, Bratsk, Cheremhovo, Irkutsk, Sayansk, Svirsk, Tulun, Usolye-Sibirskoye, Ust-Ilimsk e Zima. La cetera 32 distrikti esas: Balagansk, Bayandai, Belorechenski, Bodaibo, Bohan, Bratsk, Cheremhovo, Chunski, Irkutsk, Jeleznogorsk-Ilimski, Jigalovo, Kutulik, Kazachinskoye, Kachug, Kirensk, Kuitun, Mama, Nijneudinsk, Novonukutski, Osa, Shelehov, Slyudyanka, Taishet, Tulun, Ust-Ilimsk, Ust-Kut, Ust-Uda, Ust-Ordinski, Yelanci, Yerbogachyon, Zalari e Zima.

## Referi
Sundance Film-festo

La **Sundance Film-festo** esas la maxim grand Usana film-festo por nedependanta filmi, qua singla-yare eventas en Park City, Utah (Usa). La film-festo komencis en 1978 en Salt Lake City, ma translojesis en 1981 a Park City.

Multa fama nedependanta filmifisti (inter qui Kevin Smith, Robert Rodriguez, Quentin Tarantino, James Wan e Jim Jarmusch) atingis publika suceso ye ca film-festo.

Aktoro Robert Redford pleis importanta rolo en la durigo e publikigo di la film-festo.
Worcestershire-sauco

**Worcestershire-sauco** (pron. *wostersher-sauco*) o **worcester-sauce** (pron. *woster-sauco*) esas fermentacinta fluido produktita per vinagro de malto, siropo, siropo de maizo, aquo, pimenti di Chili, soyo-sauco, pipro, tamarindo, anchovo, onyoni, shaloti, kariofilo ed alio.

La sauco uzesas kom saporigivo en tam koquita kam ne koquita dishi, e precipue kun bovajo. En la koquarto di Filipini ol uzesas kom marinajo, precipue che porkajo. Esas important ingrediento di salado Cesar, *Armorikana* bov-hachajo, *karpacho* ed en la drinkajo *Bloody Mary*.
Parmana fromajo

**Parmana fromajo**, **fromajo di Parma** o **parmezano** (Italiane *Parmigiano Reggiano*) esas fromajo de origino Italiana, de la regiono di Parma.

La Parmana fromajo esas harda fromajo e tre longa-friste konservebla. Por uzo - exemple en forno-dishi o sur pasto-dishi - ol esas raspata. Od en dinega lonchi sur la saladi, garnita nur per olivoleo e balsamiko de Modena, juntas saporo a la disho.

Parmana fromajo anke vendesas raspite od en floki, ma ofte tala produkturi ne kontenas aprobita originala parmana fromajo.
Olivoleo

**Olivoleo** esas plantal oleo qua obtenesas per presar olivi, la frukti di oliviero. La homaro uzas olivoleo, de tre ancien epoki, la maxim ancien informi montras ke ca oleo ja uzesis 4000 yari ante la komenco di nia kontado di yari. Cirkum 1200 ante Kristo la Feniciani portis la olivoleo ad Italia. Olivoleo precipue uzesas por repasto-preparo. En multa landi cirkum la Mediteraneo dum mili de yari olivoleo esas importanta en divers apliki. Ne nur kom nutrivo, ma ol anke amasale uzesis kom fuelo por lumo da oleo-lampi.
Afisho-modelo

**Afish-modelo** (**afish-modelino** od **afish-modelulo**) esas modelo qua fotografesas kun erotik atrakteso. Maxim ofte koncernas yuni, do anke parolesas pri *afisho-yuno* (*afish-yunino* od *afish-yunulo*). L’afishi od imaji ofte esas cizagita de revui o jurnali, ma anke postala karti esas klovagit an la muro per paper-klovo. Pro to en l’Angla parolesas pri *Pin-up Model* (traduk.: klovago-modelo).

La maxim konocata afishomodelo esis Betty Grable, elua fotografuri esis popular inter soldati dum la duesma mondomilito. Inter 1922 e 1942 la da Enoch Bolles piktita kovropagini di la monatala revuo *Film Fun*, tre populareskis.

Dum la 20ma yarcento vira modeli esis min kustumala kam lia muliera konkurencanti, ma ili sempre esis ibe. Mulieri o yunini vizesis per precipue imaji de populara vira celebri, exemple, James Dean e Jim Morrison. Tre popular afish-modelo esis Rudolph Valentino. Famoza desegnita erotika modelulo esis *Konan la Barbarulo*https://archive.org/details/KonanLaBarbarulo.
Seán Lemass

**Seán Francis Lemass**, politikisto n. ye la 15ma di julio 1899 til la 11ma di mayo 1971, esis chefministro di Republiko Irlando de 1959 til 1966. Ilu partoprenis la Revolto di Pasko di 1916, la nedependo-milito di Irlando e la posa interna milito. Il elektesis deputato (*Teachta Dála*) unesmafoye en 1924.
Balzam-vinagro

**Balzam-vinagro** o **balzamvinagro** esas odoroza vinagro produktita de *trebiano*-beri. Oli kreskas en la regiono di Modena en nord-Italia. Oli tre tarde koliesas. Balzamvinagro esas protektita geografiala indiko agnoskata dal Europana Uniono.

Balzamvinagro kun l'indiko *aceto balsamico tradizionale* evas cirkume dekedu yari. Por tre evoza balzamvinagro on kelkafoye pagas centi de euri. Kontrastant a to esas ke on nur bezonas tre poke por saporigar disho. Balzamvinagro qua esas plu yuna kam 12 yari esas plu chipa.

En stokeyo obskur e koldeta balzamvinagro povas esar konservata literale dum yarcenti. La sedimento qua existas ne havas mala konsequantaji por la qualeso. Tamen, ne konservez la balzamvinagro en kontenilo metala, to produktas ke nedezirata reakti.

L'Italiana vorto *balsamico* (de la Latina *balsamum*, de la Greka *βάλσαμον*, *bálsamon*) signifikas 'balzamatra" en la senco di restoriva o kuraciva. Tandem del ancien-Hebrea-Fenician "בשׂם‎" (*bāśām/besem*, pron.: [baam]), quo signifikas "parfumo/spico".
Soyo-sauco

**Soyo-sauco** esas fermentacinta sauco, produktita de la soyo-fabo, rostita grani, aquo e mar-salo. Kustumale ol uzesas en l'Aziana koquarto ed en kelka dishi en l'ocidentana koquarto, kom alternativo por worcestershire-sauco o sup-aromato. Vera soyo-sauci esas fermentacinta kun frumento (en la Japoniana: *kōji* ((麹) - la fungi (*Aspergillus oryzae*) ed altra mikro-organismi.

Quankam esas diversa sorti de soyo-sauco, la majoritato esas saloz e bruna fluidi por spicizar repasti dum koquo o sur la tablo. Quankam oli inventesis en Chinia oli uzesas en multa koquarti Aziana. En la Japoniana koquarto ol esas importanta saporigo. Chiniana e Japoniana soyo-sauci diferas enorme, e ne esas rekomendat uzar l'una por l'altra. En Nederlando on konocas precipue l'Indoneziana *ketjap manis* (dolca) e *ketjap asin* (sala), en Belgia ca sauci en min konocata.
La Triumfo di Volo

**La Triumfo di Volo** (titulo dil originala: *Triumph des Willens*) esas Germana propagado-filmo realigita da Leni Riefenstahl en 1934.

La filmo ankore hodie influas filmi, dokumentali e reklamo-filmi, malgre la fakto ke la filmo ne nur konsideresas kom objektiva dokumentalo, ma anke kom nazio-propagando. La filmo montras la paso ("Dokumento") di la kongreso ("Reichsparteitag) di la nazio-partiso en Nürnberg en septembro 1934. La filmo kontenas fragmenti de diskursi da la NSDAP (Nacional-socialistala Germana Laboristala Partiso), inter qui Adolf Hitler, ed imaji del amaso di partiso-membri e simpatianti.

## Rezumo

*Triumph des Willens* esas deskriptita kom filmo "da naziisti, por naziisti e pri naziisti" e komencas per prologo, qua esas l'unika komento en la filmo. Sur muro stona aparas la texto:

: «*Ye la 5ma di septembro 1934, 20 yari pos l'erupto dil Unesma Mondo-milito, 16 yari pos nia sufrado, 19 monati pos la komenco di la Germana renesanco, Adolf Hitler riaviacis a Nuremberg por spektar la koloni de fidel adheranti.*»

Sequas 4 dii pri asemblo di Nazio-partiso en Nürnberg kom opero da Richard Wagner.

## Konsequantajo

La filmo ne esas permisita projektesar komplete pro timo gloriizar la dangeroza rejimo, ma imitesis da George Lucas e Steven Spielberg en Militi di Steli (*Star wars*).
Zoran Živković

**Zoran Živković**, politikisto n. ye la 22ma di decembro 1960, esis chefministro di Serbia de 18ma di marto 2003 til la 4ma di marto 2004. Ante, il esis urbestro di Niš, de 1997 til 2000.
Zoran Đinđić

**Zoran Đinđić**, sociologiisto e politikisto, n. ye la 1ma di agosto 1952 til la 12ma di marto 2003, esis Chefministro di Serbia de 25ma di januaro 2001 til la 12ma di marto 2003. Ante, il esis urbestro di Beograd. Il asasinesis ye la 12ma di marto 2003, per pafado.
Vladikavkaz

**Vladikavkaz** (ruse *Владикавказ*, osetiane: *Дзæуджыхъæу*; til 1931 – *Vladikavkaz*; de 1931 til 1944 – *Ordjonikidze*; de 1944 til 1954, *Dzaudjikau*; 1954–1990 – *Ordjonikidze*) esas urbo en westala Rusia. Ol esas chefurbo di republiko Nord-Osetia-Alania e samatempe un ek la lua distrikti. Segun statistiki dil yaro 2022, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 291,61 km². Ol distas cirkume 1490 kilometri sud-este de Moskva.

## Fotografuri

AFRE Vladikavkaz.jpg|Mapo dil urbo dum la yari 1830a.
View of Vladikavkaz.jpg|Vidado di Vladikavkaz.
Железнодорожный вокзал станции Владикавказ.jpg|Fervoyala staciono.
Vladikavkaz bus station.jpg|Autobusala staciono.
ВладТрамвай.jpg|Tramveturo en Vladikavkaz.
ГГАУ.jpg|Universitato.
Art Museum named after M. S. Tuganov.jpg|Muzeo pri Arto.
TeatrVlad.jpg|Akademiala teatro.
ОсМузТеатр.jpg|Opero.
Stadium Spartak Vladikavkaz.JPG|Futbala stadio di "Spartak".
EkaterinaVladik.jpg|Monumento pri Amikeso (inter Osetia e Rusia).


## Referi
Serial ocidero

**Serial ocidero** esas individuo qua, dum multa okazioni extensit en tempo, ocidas viktimi qui esas generale nekonocata da lu.

Segun simpozio di la *FBI* en 2005, lu esas ocidero qua produktas un o du viktimi en diferanta ne interrelatanta krimini. Serial ocidero dicernas su de amas-ocidero (di qua la krimini esas interrelatanta) e de vagant- o katen-ocidero (pri qua - pro manko di tempo inter la diferanta ocidi ofte ne esas parolata de diferanta krimini)

Maxim ofte serial ocidero ocidas sama-mode, e sen-kompate.
Mozdok

**Mozdok** (ruse *Моздок*, osete *Мæздæг*) esas urbo en westala Rusia. Ol esas 2ma maximurbo di republiko Nord-Osetia-Alania. Segun statistiki dil yaro 2022, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 17,50 km² e distas cirkume 1410 kilometri sud-este de Moskva.

## Fotografuri

Взорванный и сожжённый немцами вокзал Моздока.jpg|Fervoyala staciono en 1943.
Части Красной армии входят в освобождённый Моздок.jpg|Reda Armeo en Mozdok (1943).
Coat of Arms of Mozdok (North Ossetia) (1842).png|Urbo-blazono de 1842.


## Referi
La Bono, la Bruto e la Ledo

***La Bono, la Bruto e la Ledo*** (En l'Italiana: *Il buono, il brutto, il cattivo*) esas filmo (Spaghetti Western) direktita da Sergio Leone ye 1966. La Bono, la Bruto e la Ledo esas studiuro pri avideso en la homo. Omnu en la filmo esas avida, mentiema, korupt e desmorala. Leone skrizas mondo plena de kaoso, en qua omnu devas luktar por survivar.

## Rezumo

Dum la Kampanio di Nova Mexikia dil interna milito di Usa ye 1862 tri viri serchas or-trezoro. Quankam li interodias, cirkonstanci koaktis li kunlaborar. 

Dum la lasta dek minuti di la filmo ne parolesas ma nur sonas l'angoroza muziko da Ennio Morricone.
La Granda Blondo kun un nigra shuo

**La granda blondo kun un nigra shuo** esas komika filmo realigita da Yves Robert en 1972.

## Rezumo

François Perrin, tromp-aspektanta muzikisto, eniras l'aeroportuo di Orly kun un nigra shuo ed un beja shuo a la pedi. La chefo di Franca sekreta servo, Louis Toulouse, decidas lore uzar lu en Machiavelliatra projeto pro faliigar lia adyunto, Milan, qua probar prenar ilua plaso. Il kredigas da Milan ke Perrin esas dangeroza spionanto. Milan employas seduktino, Christine, en inform-komisiono ...
La Granda Bokachi

**La Granda Bokachi** esas Franciana filmo realigita da Robert Enrico, de la romano **La fer-alto** ( *Le Haut de Fer*) da José Giovanni, prizentita en 1965.

## Rezumo
Hector Valentin, Franco qua lojas ja dum longa tempo en Kanada e qua probis ibe richeskar, audas de su notario ke il heredis de sua patro la familiala segerio en la Vosges.

Il retroiras a sua regiono di nasko, rezolvema rivivigar la dekadinta firmo. Therraz, la proprietanto di altra segerio en la vilajo volas havar la monopolio en la regiono e komprar la segerio di Hector. Ilta refuzas l'ofro da Therraz.

Depos lore Therraz komencas impedar la projeto di Hector. Nur Laurent e Mick, du ex-enkarcerigiti, esas komplezanta kunlaborar kun Hector. Por havar plusa personaro, la du konvinkas Hector employar jus liberigint enkarcerigiti. Laurent e Mick, tamen, havas altra intenci, li venis a la regiono por venjar su.
Insulo Martín García

**Insulo Martín García** (Hispane *Isla Martín García*) esas insulo che fluvio Plata qua apartenas ad Arjentinia, tamen ol jacas en Uruguayana teritorial aqui. L'insulo havas entote 1,84 km² e havas permananta habitantaro di cirkume 180 personi (50 familii). En Arjentinia, ol apartenas a provinco Buenos Aires, jacanta 33 kilometri norde de la portuo di Tigre.

La sulo dil insulo havas rokoza origino, e lua maxim alta punto jacas 27 metri super la marala nivelo. Malgre mikra, l'insulo havas aerodromo, qua posibligas viziteri arivar ibe, ed anke portuo. L'insulo Timóteo Rodríguez, havanta sabloza origino ed olim vicina norde de Martín Garcia, gradope unionesis komplete ad ol pro depozo di sedimenti. Nun, existas ibe la singla "sika frontiero" inter Uruguay ed Arjentinia.

Martín García deskovresis en 1516, dum l'expediciono di Juan Días de Solís, qua deskovris fluvio Plata. Ol nomizesis segun Martín García, butikisto dil expediciono. L'insulo uzesis kom karcero de 1765 til 1886, nam esus preske neposibla por ulu fugar natanta de ibe, pro la violentoza aquoflui. Depos la revoluciono di Mayo en 1810, dum tale nomizita kombato di Martín García en 1814, e dum la milito por nedependo di Uruguay eventis milital okupadi e navala batalii en lua vicineso.

Dum la 20ma yarcento, l'ex-prezidanti Arjentiniana Hipólito Yrigoyen, Marcelo Torcuato de Alvear, Juan Domingo Perón ed Arturo Frondizi restis enkarcerigita ibe dum kelka tempo. Dum la yari 1970a establisesis definitive ke la suvereneso sur Martín García esus Arjentiniana, tamen la teritoriala aqui vicina apartenus ad Uruguay. Nun, la precipua ekonomial agado dil insulo esas turismo e komerco di nutrivi e suveniri por turisti.

## Referi
Digora

**Digora** (ruse *Дигора*, osete *Дигорæ*; ad 1964 – *Hristianovskoye*) esas urbo en westala Rusia, republiko Nord-Osetia-Alania. Segun statistiki dil yaro 2022, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 9,19 km² e distas cirkume 1465 kilometri sud-este de Moskva.

## Fotografuri

Станислав Марзоев. Памятный бюст. Дигора, РСО-Алания.jpg|Busto di kolonelo Stanislav Marzoyev (1953–2002).
Закат в Дигорском ущелье.jpg|Ravinego di Digora (sun-levo).


## Referi
Magas

**Magas** (ruse e ingushe *Магас*) esas urbo en westala Rusia. Ol esas chefurbo di republiko Ingushia e samtempe un ek la lua distrikti. Segun statistiki dil yaro 2022, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 12,63 km² e distas cirkume 1480 kilometri sud-este de Moskva.

## Fotografuri

Alania Gates 2.jpg|Urbo-pordo di Alania.
Magas001.jpg|Prezidenteyo di republiko.
Magas-1.PNG|Aleo di Republiko.
Magas-3.PNG|Urbestreyo.
Магас (Magas) 2.jpg|Avenuo di Idris Zyazikov.


## Referi
Syr Darya

**Syr Darya** esas rivero di Azia longa de 2256,25 km, qua naskas che valo Fergana, ube riveri Naryn e Kara Darya kunfluas, e debushas an norda Maro Aral.
Gudermes

**Gudermes** (ruse *Гудермес*, chechene *Гуьмсе*; ad 1941 - kolonieto *Imeni Kalinina*) esas urbo en westala Rusia, republiko Chechenia. Segun statistiki dil yaro 2022, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 33,89 km². Ol distas cirkume 1480 kilometri sud-este de Moskva. 

## Fotografuri

Gudermes Mosque2.jpg|Moskeo.
|Kustume vido dil urbo.
Gudermes, Chechenskaya Republits, Russia - panoramio.jpg|Eniro-pordo.
Gudermes station 4.jpg|Fervoyala staciono.
Vladimir Putin in Gudermes - 1 January 2000.jpg|Vizito di prezidanto Vladimir Putin.


## Referi
Joseph Bonaparte

**Joseph-Napoléon Bonaparte** (n. **Giuseppe di Buonaparte** ye la 7ma di januaro 1768 til la 28ma di julio 1844) esis rejulo di Hispania ed Indii de la 6ma di junio 1808 til la 11ma di decembro 1813. Il esis l'olda fratulo di Napoléon Bonaparte.
Kurchaloi

**Kurchaloi** (ruse *Курчалой*, chechene *Курчалой-гӏала*; 1944–1957 – *Chkalovo*) esas urbo en westala Rusia, republiko Chechenia. Segun statistiki dil yaro 2022, ol havis  habitanti. Entote ol havas 38,15 km² e distas cirkume 1480 kilometri sud-este de Moskva. 

## Fotografuri

Курчалоевская центральная мечеть им. Кунта-Хаджи Кишиева.jpg|Moskeo.
Курчалой новостройки.jpg|Habiteyi en l'urbo.
Мировые судьи Курчалоя - их двое... - panoramio.jpg|Domo di Judikeri di Paco.
Здание администрации Курчалоя - panoramio.jpg|Distrikta administreyo.


## Referi
Shali

**Shali** (ruse *Шали*, chechene *Шела*; 1944–1957 – *Mejdurechye*) esas urbo en westala Rusia, republiko Chechenia. Segun statistiki dil yaro 2022, ol havis  habitanti. Entote ol havas 27,02 km² e distas cirkume 1480 kilometri sud-este de Moskva. 

## Fotografuri

Pride of Muslims mosque Shali.jpg|Moskeo.
Muslim pride mosque Shali Chechnya 09.jpg|Moskeo ene.


## Referi
Paper-klovo

**Paper-klovo** esas kurta klovo o pinglo kun tre larja kapo, pro qua ol povas esar presebla en mola fundo (exemple ligno o korko). Paper-klovi maxim ofte uzesas por fixigar papero sur anunc- o not-paneli.

La paper-klovo inventesis en 1903 da Mick Clay de Barnsley, sud-Yorkshire, Anglia. Il vendis la yuri ad aferisto Otto Lindstedt, qua patentizis ol en 1904. Lindstedt divenis richa e Clay restis povre. Altra fonti atributas l'inventuro al Austriana proprietanto di fabrikerii Heinrich Sachs en 1888, ma anke a Johan Kirsten de Lychen (Germania, 1903)
Annalena Baerbock

**Annalena Charlotte Alma Baerbock** (15 di decembro 1980) en Hannover esas Germana politikistino, di la sinistra-ekologiala partiso Federuro '90/Li Verdi ed el esas depos la 8 di decembro 2021 ministro por extera aferi di Germania en la guverno di Olaf Scholz.

Inter januaro 2018 e februaro 2022 Annelena Baerbock esis kun Robert Harbeck prezidanto di la partiso Federuro '90/Li Verdi. Annalena Baerboch studiis politikala cienci en Hamburg.

Annalena Baerbock esas mariajata kun Daniel Holefleisch. La paro havas du filiini e lojas en Potsdam.
Urus-Martan

**Urus-Martan** (ruse *Урус-Мартан*, chechene *Мартантӏе*, *Хьалха-Марта*; ad 1840 – *Martan-Aul*, 1840–1944 – *Urus-Martan*, 1944–1957 – *Krasnoarmeiskoye*) esas urbo en westala Rusia, republiko Chechenia. Segun statistiki dil yaro 2022, ol havis  habitanti. Entote ol havas 25,13 km² e distas cirkume 1480 kilometri sud-este de Moskva. 

## Fotografuri

1923-chechnya urus-martan celebrations.jpg|Rusiana soldati en Urus-Martan (1923).
ДК Умара Димаева.jpg|Domo di Kulturo.
Пятничная мечеть г. Урус-Мартан.jpg|Moskeo.


## Referi
Provinco Chelyabinsk

**Provinco Chelyabinsk** esas un ek subdividuri di Rusia. Ol subdividesas en 43 distrikti, ed olua administrala centro esas urbo Chelyabinsk.

## Precipua loki
Yen loki en Chelyabinsk qui havas plu kam 10 mil habitanti:

## Distrikti
De 43 distrikti esas 15 urbi kom legitima distrikti (Chebarkul, Chelyabinsk, Karabash, Kishtim, Kopeisk, Magnitogorsk, Miass, Ozyorsk, Snejinsk, Troick, Tryohgorni, Ust-Katav, Verhni Ufalei, Yujnouralsk e Zlatoust) e 1 kolonieto urbaltipa kom legitima distrikto (Lokomotivni). La cetera 27 distrikti esas: Agapovka, Argayash, Asha, Bredi, Chebarkul, Chesma, Dolgoderevenskoye, Fershampenyaz, Kartali, Kasli, Katav-Ivanovsk, Kizilskoye, Korkino, Kunashak, Kusa, Miasskoye, Nyazepetrovsk, Oktyabrskoye, Plast, Satka, Troick, Uiskoye, Uvelski, Varna, Verhneuralsk, Yemanjelinsk e Yetkul.

## Referi
São Sebastião, São Paulo

**São Sebastião** esas urbo en la litoro dil stato Sao Paulo, Brazilia. Segun la demografiala kontado di 2022, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 403 km².
Nyköping

**Nyköping** esas chef-urbo dil komtio Södermanland, en Suedia. Segun statistiki de 2020, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 13,43 km².
Republiko Dagestan

**Republiko Dagestan** esas un ek la subdividuri di Rusia, nord-Kaukazia. Ol subdividesas en 51 distrikti, ed olua chefurbo esas Mahachkala. Segun la kontado di 2022, ol havis  habitanti. En 2010 la granda majoritato di la habitanti esas aborijena-dagestana nacionani: Avariani (29,4 %), Dargani (17 %), Kumiki (14,9 %), Lezgini (13,3 %), Lakiani (5,6 %) e Tabasarani (4,1), e nur 3,6 % di la habitantaro esas Rusi. La republiko jacas an nordal Kaukazia, inter republiko Chechenia (weste) e maro Kaspia (este), e sude bordizas kun Gruzia e Azerbaijan. Entote ol havas  km².

## Precipua loki
Yen la loki di la republiko kun plu kam  habitanti:

## Distrikti
Ek la 51 distrikti, 10 esas urbi qui ank esas distrikti: Mahachkala, Buinaxk, Dagestanskiye Ogni, Derbent, Kaspiysk, Izberbash, Kizilyurt, Kizlyar, Hasavyurt e Yujno-Suhokumsk. La cetera 41 distrikti esas: Agvali, Ahti, Akusha, Babayurt, Bejta, Botlih, Buinaxk, Cinta, Cirib, Derbent, Dilim, Gergebil, Gunib, Hasavyurt, Hebda, Hiv, Huchni, Hunzah, Karabudahkent, Karata, Kasumkent, Kizilyurt, Kizlyar, Kormaskala, Kurah, Levashi, Madjalis, Magaramkent, Mahachkala, Mehelta, Novokayakent, Novolaxkoye, Rutul, Sergokala, Tarumovka, Terekli-Mekteb, Tlyarata, Tpig, Shamilkala, Urkarah e Vachi.

## Referi
Mahachkala

**Mahachkala** (ad 1857 – *Petrovskoye*, 1857–1921 – *Petrovsk* o *Petrovsk-Port*) esas urbo sur Kaspia Maro en westala Rusia. Ol esas chefurbo di republiko Dagestan e samtempe un ek la lua distrikti. Segun statistiki dil yaro 2022, ol havis  habitanti. Entote ol havas 468,13 km² e distas cirkume 1575 kilometri sud-este de Moskva.

## Fotografuri

Махачкала, памятник учительнице.jpg|Monumento di rusa instruktistino.
Дом Правительства Дагестана.png|Sideyo di Dagestanana parlamento.
Capital of Dagestan.jpg|Avenuo di Rasul Gamzatov.
Ночная Махачкала.jpg|Noktala vidado di avenuo *Shamil*.
Махачкала, сквер Сулеймана Стальского.jpg|Placo *Suleiman Stalski*.
Махачкала, Редукторный посёлок и озеро Ак-Гёль.jpg|L'urbo vidita de Kaspia Maro.
ZiU-682G-016.05 in Makhachkala, Russia.jpg|Troleobuso di Mahachkala.
Вокзал Махачкалы.jpg|Fervoyala staciono.
Городской пляж в Махачкале.jpg|Urbala plajo.
Avar theatre in Makhachkala.jpg|Avariana teatro.
Русский театр в Махачкале.jpg|Rusa teatro.
Кумыкский театр в Махачкале.jpg|Kumika teatro.
Театр кукол в Махачкале.png|Teatro di marioneti.
Дом Поэзии в Махачкале.jpg|Domo di la Poezio.
Национальная Библиотека Дагестана.jpg|Nacionala biblioteko.
2009 Махачкала 3572229721.jpg|Monumento homaje V. Lenin.


## Naskita hike
* Habib Abdulmanapovich Nurmagomedov ru en es pt – un ek maxim bona konkurencanto sur mondo en sporto MMA, avariano, naciona heroo di Dagestan

## Referi
Derbent

**Derbent** (ad c. 500 – *Chor*, c. 500-700 – *Darband*, c. 700-1100 – *Bab-al-Abvab*) esas urbo sur Kaspia Maro en westala Rusia (nord-Kaukazia), republiko Dagestan. Segun statistiki dil yaro 2022, ol havis  habitanti. Entote ol havas 69,63 km² e distas cirkume 1690 kilometri sud-este de Moskva. En 2010, la maxim multa habitanti apartenis a 3 etniala grupi: Lezgini (33,71 %), Azerbaijanani (32,32 %) e Tabasarani (15,80%).

## Fotografuri

RUSMARKA-2015.jpg|Postostampo homaje la 2 mil yari dil urbo.
Derbent fort.jpg|Mapo pri Derbent, en 1830.
Dagestan museum.jpg|Muzeo pri Arkitekturo.
Derbent railway station.jpg|Fervoyala staciono.
Школа № 15 в Дербенте.png|Skolo nombro 15
Мемориал скорбящей матери. Дербент.jpg|Monumento pri "Desesperanta Matro".
Ворота Орта Капы. Дербент.jpg|Urbala pordo "Orta Kapi".
Детская поликлиника в Дербенте.jpg|Pedriatriala kliniko.


## Referi
Bul-plumo

**Bul-pumo** esas plumo qua per buleto o kugleto transportas l'inko a la papero.

La bazo di bul-plumo esas

* L'ink-kontenilo, tubeto plenigita per inko e la 'boko' ye la fino, kun ibe buleto de kauchuko.
* envelopilo por prenar la plumo en manuo

e povas havar:

* pinchileto por pinchar la plumo a papero o posho
* butono e mekanismo por riduktar la buleto en l'envelopilo

## Invento

L'invento di la bul-plumo quale ni konocas ol esis da la Hungariana jurnalisto László Biró, e patentizesis en 1938. Ilua unesma modelon il prizentis ye internaciona expozo en 1931 en Budapest. 

Dum vizito ad imprimerio il konstatis ke l'inko dum l'imprimo sikeskis tre rapide e senmakule. Ca inko, tamen, esis de tre alta siropeso ed esis ne-util en ordinara fonten-plumo.

Por tamen esar kapabla uzar ta inko, il developis nova sorto di plumo. Il pozis buleto ye la fino di la plumo. Ca buleto turnas dum skribar e lasas traco sur la papero; sama-tempe ol klozas l'ink-kontenilo de aero, tale ke sikesko e liko evitesas.
Folio-pinchilo

**Folio-pinchilo** esas plurafoye flexita metala filo per qua kelka folii de papero kurt-friste povas esar kolektita sen domajar la papero.

## Historio
L'unesma folio-pinchilo esis la folio-pinchilo di Fay ed esis patentizit en 1867. Ca pinchilo existas de metala filo flexit a triangulo, ube ye la fini di la triangulo esas kelke plu longa. Depos ta epoko plura specala folio-pinchilo esas patentizita, exemple: la folio-pinchilo di Wright (1877), di Reeve (1897). La folio-pinchilo quale ni konocas ol esas la folio-pinchilo di Gem, qua patentizesis en 1927 da George F. Gritffiths.

Altra folio-pinchilo esas la pinchilo di Vaaler. Ol esis rektangulo, di qua la du fini esis paralel a la longa latero. La Norvegiana Johan Vaaler patentizis ol en 1899 e 1901, ma la mashino per qui oli produktesis, esis patentizita antee. Dum la Duesma Mondo-milito la folio-pinchilo esis la simbolo di la rezisto kande l'imaji de rejo Haakon VII interdiktesis da la Germani. Por honorizar Vaaler depos 1989 esas enorma statuo de folio-pinchilo en Oslo, qua mezuras 6 metri alte e pezas plu kam 600 kilogrami.
Fonten-plumo

**Fonten-plumo** esas plumo di qua l'ink-kontenilo devas esar riplenigata per fluid inko, kontrastante la bul-plumo. To povas eventas per inko de inkuyo, ma hodie maxim ofte per uzo di uzo-pronta kartochi. Ante l'introdukto di la fonten-plumo la skriptisti mustis imersar lia plumo en inkuyo, kun la fonten-plumo to ne plu esis necesa.

## Konstrukteso
Anciena fonten-plumi havis kauchuka saketo kun mikra levero, la moderna havas pistono qua esas servigata per skrubo. Multa de la hodiala fonten-plumi uzas kartochi, ma anke povas funcionar per konvertilo, per qua la plumo povas esar plenigata de inkuyo.

La maxim multa fonten-plumi havas klozilo, qua povas esar klikto-presata adsur o skrubagata de la plumo. Anke existas senklozila fonten-plumi kun sistemo simil a la bul-plumo: per presar butono ye la dopa di la plumo ekvenas la plum-pinto ekvenas. La klozilo protektas la lezebla plum-pinto e preventas la sikesko dil inko. La plum-pinto existas de du duimi, inter qui l'inko fluas per la kapilarefekto e per la gravito. La plum-pinto ofte esas de stalo, ma che plu chera fonten-plumi oli esas de oro od orizita. L'extremajo di la pinto esas extra hard e dikigita por kontre la paruzo e por povar donar aceptebla lineo. L'extremajo anke povas esar produktita de altra materialo, exemple iridio. Iridio apene plu esas uzata, ma la vorto konvene uzesas. La plum-pinto di fonten-plumo prenas 'la manuo' dil uzanto. Certe olime, kande la plum-pinti esis plu flexebla. Prezente la plum-pinti esas plu ferma, pro ke homi kustumas presar plu pezoze sur la papero per la bul-plumo.
Kapilarefekto

**Kapilarefekto** esas la fenomeno en la fiziko ke fluido, exemple aquo, en tre dinega tubeto acensas, kontre la gravito, dum la fluido-surfaco produktas konkava surfaco. Tala dinega tubeto nomesas kapilara. Tam plu dina la tubeto, tam plu alta l'aquo povas acensar.
Goiás, Goiás

**Goiás**, anke konocata kom **Goiás Velho** ("anciena Goiás") esas historiala urbo en la stato Goiás, Brazilia. Segun la demografiala kontado di 2022, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 3108 km². Ol esas olima chef-urbo dil stato samnoma til la yari 1930a, kande projetita urbo Goiânia, distanta 148 kilometri sud-este, remplasis ol.

La historiala konstrukturi di Goiás deklaresis Patrimonio di la Homaro en 2002.

## Referi

## Imaji

Arkivo:Museu_das_Bandeiras_01.jpg|Anciena urbo-domo e karcero, nun muzeo
Arkivo:Largo_do_Chafariz_diagonal_frente.jpg|Anciena fonteno
Arkivo:Centro_histórico_de_Goiás,_LabAm_(0926).jpg|Rezideyo di skriptisto Cora Coralina
Arkivo:Casa_do_Bispo_(Cidade_de_Goiás,_Brasil)_.jpg|Domo dil Episkopo
Arkivo:Centro_histórico_de_Goiás,_LabAm_(0771).jpg|Kirko di Nia Damo d'Abadia
Arkivo:Centro_histórico_de_Goiás,_LabAm_(0491).jpg|Kirko di Nia Damo di Carmo
Arkivo:Pal_Conde_dos_Arcos.JPG|Palaco dil komto di Arcos
Batalio di Little Bighorn

La **Batalio di Little Bighorn** esis  militala konfronto en qua indijeni Lakota, Cheyenne ed Arapaho luktis kontre la 7ma Kavalrio-Regimento Usana. La batalio eventis inter la 25ma e la 26ma di junio 1876, proxim rivero Little Bighorn, en la nuna stato Montana, ed esis la maxim importanta batalio di tale nomizitaa "milito di Black Hills" eventinta en 1876. 

La batalio rezultis granda vinko da aborijena tribui, qui komandesis da diversa chefi, exemple Fola Kavalo e Chefo Gall, inspirita da vizioni de Sidanta Bovo. La 7ma Kavalrio konsistis ek cirkume 700 soldati, lor komandita dal lietnanto-kolonelo George Armstrong Custer qua, malgre uzar moderna fusili, vinkesis da enemiko plu multe nombroza. Kin ek la 12 kompanii de la regimento destruktesis, Custer mortigesis, ed anke lua du frati, un nevulo ed 1 bofratulo. Entote, Usani havis 268 mortinti e 55 vunditi, inter li, 6 aborijena exploreri qui lutis alonge Usan armeo.

## Referi
Yujno-Suhokumsk

**Yujno-Suhokumsk** esas urbo en westala Rusia (nord-Kaukazia). Ol jacas en republiko Dagestan e esas un ek lua distrikti. Segun statistiki dil yaro 2022, ol havis  habitanti. Entote ol havas 91,70 km² e distas cirkume 1345 kilometri sud-este de Moskva. Ye 2010 la majoritato di la habitanti esis nacioni: avariani (46,13 %), dargini (21,10 %), lezgini (10,35 %) e lakiani (9,20 %).

## Referi
Izberbash

**Izberbash** (kumike *Yizbirbash*) esas urbo sur Kaspia Maro en westala Rusia (nord-Kaukazia). Ol jacas en republiko Dagestan e esas un ek lua distrikti. Segun statistiki dil yaro 2022, ol havis  habitanti. Entote ol havas 22,55 km² e distas cirkume 1625 kilometri sud-este de Moskva. Ye 2010 la majoritato di la habitanti esis nacioni: dargini (64,9 %), kumiki (15,14 %) e lezgini (7,81 %).

## Fotografuri

Ночной Избербаш.jpg
Новостройка (Исм.Альберт) - panoramio.jpg
Избербас.jpg
Избербаш.jpg
Администрация г.Избербаш (Исм.Альберт) - panoramio.jpg


## Referi
Girija Prasad Koirala

**Girija Prasad Koirala**, politikisto n. ye la 4ma di julio 1924 til la 20ma di marto 2010, esis 5-foye chefministro di Nepal. Il ank esis chefo di stato di la lando provizore dum la transito di la monarkio a republiko.
Hasavyurt

**Hasavyurt** (til 1847, *Yariksuv*) esas urbo en westala Rusia (nord-Kaukazia). Ol jacas an republiko Dagestan e esas un ek lua distrikti. Segun statistiki dil yaro 2022, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 40 km². Ol distas cirkume 1520 kilometri sud-este de Moskva. En 2010, la maxim multa habitanti apartenis a 3 etniala grupi: Avariani (30,66%), Checheniani (28,46%) e Kumiki (28,11%).

## Fotografuri

Въезд в Хасавюрт.jpg|Eniro ad urbo.
Церковь Святого Знамения Божьей Матери г. Хасавюрт.JPG|Ortodoxa templo.
Мечеть (Хасавюрт).jpg|Moskeo.


## Referi
Chelyabinsk

**Chelyabinsk** esas urbo apud rivero Miass en westala Rusia (inter sudal Ural e west-Siberia). Ol esas chefurbo di provinco Chelyabinsk e samtempe un ek lua distrikti. Segun statistiki dil yaro 2022, ol havis  habitanti. Entote ol havas 500,91 km² e distas cirkume 1490 kilometri este de Moskva. Ye 2010 la majoritato di la habitanti esis rusi (86,53 %), pose tatari (5,03 %) e bashkiri (3,11 %). Enurbala disktrikti dil urbo esas: Centralni (100 015 habitanti), Kalininski (224 391), Kurchatovski (223 566), Leninski (191 288), Metallurgicheski (138 156), Sovetski (137 533) e Traktorozavodski (183 90). Chelyabinsk havas neoficala nomo "Pordo ad Siberia".

## Raraji
Ye 15ma di februaro 2013 proxime Chelyabinsk flugis meteoro ye diametro 17 m e pezo cirkume 10 000 tuni, kun rapideso 55 000 km/h. L'objekto desintegrigis inter 30 e 50 km super la Tero, e produktis kelka domaji, precipue ruptita fenestri. Cirkume 1 500 habitanti vundesis.

## Fotografuri

Кировка.jpg
Фотография Челябинска с отражением (2021).jpg
Граффити на углу дома Ленина, 52 в Челябинске 01.jpg
Night views of Chelyabinsk-2021 - 13.jpeg
БЦ Бовид & отель Видгоф f010.jpg
Челябинская областная универсальная научная библиотека f003.jpg
Tsentralnyy rayon, Chelyabinsk, Chelyabinskaya oblast', Russia - panoramio (1).jpg
Колесо обозрения 360.jpg
Малахит - panoramio.jpg
Река Миасс.jpg


## Referi
Abdalá Bucaram

**Abdalá Bucaram**, advokato e politikisto n. ye la 20ma di februaro 1952, esis prezidanto di Equador de 1996 til 1997.
Stal-armaturo

**Stal-armaturo** esas teknikala rinforso qua aplikesas a konstrukturo o konstrukto-materialo quale betono. Pro to on parolas pri stalizita betono, stalizita masonajo o stalizita taluso. La konstruktartala motivo por uzar stal-armaturo povas diferar. Tale stal-armaturo en betono povas esar necesa pro ke ca materialo male aceptas tirala forci, stal-armaturo en masonajo por suportar la forco di superjacant aperturo ed stal-armaturo en taluso se plu eskarp angulo esas necesa kam povas esar realigata per naturala materialo.
Stalizita betono

**Stalizita betono** esas kombino de betono ed armaturo de stalo. L'armaturo konsistas de stala strii (pro to: stal-armaturo) qui absorbas la tirala forci, dum ke betono absorbas la presala forci. Tala-maniere preventesas o limitizesas laceri. Materialo qua konsistas de du materiali e pro to produktas nova karakterajo, anke nomesas kompozita materialo o kompozuro.
Yujnouralsk

**Yujnouralsk** (ad 1775 – *Nijneuvelski ostrog*, 1775–1843 – *Nijneuvelskaya sloboda*, 1843–1924 – *Nijneuvelskaya stanica*, 1924–1948 – *Uvelskoye*) esas urbo apud rivero Uvelka en westala Rusia (inter sudal Ural e west-Siberia). Ol jacas en provinco Chelyabinsk e esas un ek lua distrikti. Segun statistiki dil yaro 2020, ol havis  habitanti. Entote ol havas 110,57 km² e distas cirkume 1520 kilometri este de Moskva. Ye 2002 la granda majoritato di la habitanti esis rusi (93,23 %), pose ukraini (2,61 %) e tatari (1,3 %).

## Fotografuri

Grader in Yuzhnouralsk.jpg
Yu-uralsk.jpg
Yuzhnouralsk adm.jpg
Yuzhnouralsk biblioteka.jpg
Yuzhnouralsk memorial.jpg
Yuzhnouralsk new stella.jpg
Yuzhnouralsk Ushakov.jpg
Вид на ГРЭС со стороны стройки - panoramio.jpg
ГБПОУ «Южноуральский Энергетический Техникум».jpg
Зольник - гиблое место - panoramio.jpg
Южноуральский городской Дом культуры.jpg
Южноуральский жд Вокзал - panoramio.jpg


## Referi
Automobil-cinemo

**Automobil-cinemo** esas granda tereno ube homi povas spektar filmi del automobilo. La sono di la filmo esas audebla per l'automobil-radio. Por to on devas serchar specala frequantajo.

Kelkafoye che automobil-cinemo anke esas aparta sidili por homi sen automobilo, exemple sur estrado, tale ke anke li povez spektar la filmo. Aceso ad automobilo-cinemo povas esar gratuit, od on devas komprar bilieto. To diferas per evento.
Hem-cinemo

**Hem-cinemo** esas imitita cinemal aranjo en la salono di hemo, inkluzante l'atmosfero ed experienco. On uzas granda televizion-skreno o lum-projektoro, kombinita kun cirkondanta sono.
Cinemo di adulto-filmi

**Cinemo di adulto-filmi** (**- di adult-filmi**) esas eufemismo por cinemo en qua nur montresas pornografiala filmi.

Ke existas cinemi di adulto-filmi relatas la neskribita reguli pri sexual agi di vizitanti, ed eventuala necesa specala permiso da la municipo. Cinemi di adulto-filmi povas havar salono por tam heterosexuali kam homeosexuali, obskura sexuago-chambro, guato-trui e videokabini.
Yuryuzan

**Yuryuzan** (ad 1900 – *Yuryuzan-Ivanovski Zavod*, 1900-1943 – *Yuryuzanski Zavod*) esas urbo apud rivero Yuryuzan en westala Rusia (sudal Ural), provinco Chelyabinsk. Segun statistiki dil yaro 2020, ol havis  habitanti. Entote ol havas 20 km² e distas cirkume 1310 kilometri este de Moskva.

## Referi
Cinemo di arto-filmi

**Cinemo di arto-filmi**, o mem: cinemo di artal ed experimentala filmi, esas publika kultur-domo qua montras filmi de exter la kustumala komercala film-ofro. Koncernas mikra filmi kun ofte artistala karaktero. Ofte oli produktesis per min multa pekunio, atraktas min granda publiko kam la filmi di la chef-tendenco. Interaltre Europan ed Aziana produkturi havas chanco ye publikigeso, malgre min alt expekti koncernante komercala suceso.

Tipala karakterajo di cinemo di arto-filmi esas la granda nombro de volunteri e nedependanta programizo qua ofte relatas filmi kun kulturala fundo.
Verhni Ufalei

**Verhni Ufalei** esas urbo apud rivero Generalka, en westala Rusia (sudal Ural). Ol jacas en provinco Chelyabinsk e esas un ek lua distrikti. Segun statistiki dil yaro 2020, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 65 km², ed ol distas cirkume 1400 kilometri este de Moskva.

## Fotografuri

Marble canyon in Verkhny Ufaley.jpg
Ufaley Landscape.jpg
Ufaley.jpg
Verkhny Ufaley 002.jpeg
Verkhny Ufaley 005.jpg
Verkney Ufaley coal mine.jpg
Верхнеуфалейский пруд f006.jpg
Река Генералка f004.jpg
Уфалейский никелевый завод f001.jpg
Уфалейский никелевый завод f006.jpg


## Referi
Zlatoust

**Zlatoust** (ad 1811 – *Zlatoustovski zavod*) esas urbo apud rivero Tesma en westala Rusia (inter sudal Ural e west-Siberia). Ol jacas en provinco Chelyabinsk e esas un ek lua distrikti. Segun statistiki dil yaro 2020, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 236,4 km². Ol distas cirkume 1380 kilometri (1941 kilometri per treno) este de Moskva.

## Fotografuri

Abandoned GS - panoramio.jpg
G. Zlatoust, Chelyabinskaya oblast', Russia - panoramio (12).jpg
G. Zlatoust, Chelyabinskaya oblast', Russia - panoramio (14).jpg
G. Zlatoust, Chelyabinskaya oblast', Russia - panoramio (18).jpg
Вид с 25 дома - panoramio.jpg
Граница Европы. - panoramio.jpg
Грядет буря - panoramio.jpg
Дорога из Златоуста в Миасс. На горизонте Александровская сопка.jpg
Сентябрьское утро. Вид на машзавод с канатки. - panoramio.jpg
Утро на 7й Демидоской - panoramio.jpg
Хребет Уреньга.jpeg


## Referi
Yemanjelinsk

**Yemanjelinsk** (til 1951: *Yemanjelinskiye*) esas urbo en westala Rusia (sudal Ural), provinco Chelyabinsk. Segun statistiki dil yaro 2020, ol havis  habitanti. Entote ol havas 129,85 km² e distas cirkume 1495 kilometri este de Moskva.

## Fotografuri

Jemanschelinsk-Denkmal-2.jpg
Jemanschelinsk-Fahrschule-Lastwagen.jpg
Jemanschelinsk-Lenin-Denkmal-2.jpg
Jemanschelinsk-Lenin-Denkmal.jpg
Jemanschelinsk-Marx-Denkmal.jpg
Jemanschelinsk-Park-Denkmal.jpg
Jemanschelinsk-Park-Kapelle-2.jpg
Yemanzhelinsk, Chelyabinsk Oblast, Russia - panoramio (1).jpg
МПК Ромкор в г. Еманжелинске. Проходная.JPG


## Referi
Magnitogorsk

**Magnitogorsk** (ad 1929 – *Magnitnaya*) esas urbo an fluvio Ural en westala Rusia (sudal Ural). Ol esas chefurbo di provinco Chelyabinsk e samtempe un ek lua distrikti. Segun statistiki dil yaro 2020, ol havis  habitanti. Entote ol havas 392,35 km² e distas cirkume 1390 kilometri este de Moskva. Ye 2010 la granda majoritato di la habitanti esis rusi (84,74 %), pose tatari (5,2 %) e bashkiri (3,88 %). Esas 3 enurbala distrikti: Leninski, Pravoberejni e Ordjonikidzevski.

Pro ke Magnitogorsk esas grava centro di industrio (metalurgiala, kemiala e mashinala), hike esas grandega problemo di poluteso.

## Fotografuri

Magnitogorsk steel production facility 1930s.jpg
Magnitogorsk, Chelyabinsk Oblast, Russia - panoramio.jpg
Вид на Михайловскую церковь - panoramio (1).jpg
Вид с Кирпичного мыса.jpg
Юго-Запад. Вид на район ул.Тевосяна и садов "Мичурина" - panoramio.jpg
Магнитогорск - panoramio.jpg
Magnitogorsk (29757268772).jpg


## Referi
Mohamed Mahmoud Ould Louly

**Mohamed Mahmoud Ould Louly**, militisto e politikisto n. ye la 1ma di januaro 1943 til la 16ma di marto 2019, esis prezidanto di Mauritania de 1979 til 1980.
Karl la 8ma di Suedia

**Karl Knutsson**, konocata kom **Karl la 8ma di Suedia** e **Karl la 1ma di Norvegia**,  n. ye la 5ma di oktobro 1408 til la 15ma di mayo 1470, esis rejo di Suedia de 1448 til 1457, de 1464 til 1465, e de 1467 til 1470, e rejo di Norvegia de 1449 til 1450.
Quintana Roo

**Quintana Roo** esas stato di Mexikia, jacanta sude de la lando, che peninsulo Yukatan. Ol esas vicina de Belize sude, Campeche weste ed Yukatan nord-weste. Segun la demografiala kontado di 2020, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas  km².

## Historio
La regiono nun okuptada da Quintana Roo habitesis da populo Maya. Nun existas kelka etniala grupi e multa restaji arkeologiala, qui montras la vasteso ed importo di la regiono. En 1513, Juan Ponce de León konquistabis insulo Boriquén, la nuna Porto-Riko, e "deskovris" Florida. Antón de Alaminos, marino qua akompanis Ponce de León en sua expedicioni, kredis ke existis tereni wested de Kuba. Diego Velázquez de Cuéllar, lor guvernisto di Kuba, organizis expediciono por explorar la regiono. L'expediciono departis de Jaruco, Kuba, ye la 8ma di februaro 1517, ed ye la 1ma di marto li atingis peninsulo Yukatan.

La historio di Quintana Roo kom stato komencas en 1902, kande kreesis Federala Teritorio Quintana Roo.

## Geografio

## Referi
Ozyorsk (homonimo)

**Ozyorsk** – loki en Rusia

* Ozyorsk, urbo en provinco Kaliningrad, distrikto Ozyorsk
* Ozyorsk, urbo en provinco Chelyabinsk, distrikto Ozyorsk
* Ozyorsk, kolonieto ruraltipa en provinco Samara, distrikto Bolshaya Glushica
Fevzi Çakmak

**Mustafa Fevzi Çakmak**, militisto e politikisto n. ye la 12ma di januaro 1876 til la 10ma di aprilo 1950, esis chefministro di Turkia de 1921 til 1922, e ministro pri nacionala defenso di la lando de 1920 til 1944.

Kune Mustafa Kemal Atatürk, il restas un ek la du marshali di Turkia.
Ozyorsk (Chelyabinsk)

**Ozyorsk** (ad 1954 – *Baza-10*, 1954-1966 – *Chelyabinsk-40* o *Sorokovka*, 1966-1994 – *Chelyabinsk-65*) esis 'sekreta urbo' en westala Rusia (sudal Ural). Ol jacas apud quar lagi: Bolshaya Nanoga, Malaya Nanoga, Kiziltash, e Irtyash, an la provinco Chelyabinsk, de qua ol esas un ek la distrikti. Segun statistiki dil yaro 2020, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 657,3 km². Ol distas cirkume 1435 kilometri este de Moskva.

Komence Ozyorsk esis *urbo klozita* e dum l'epoko Sovietiana, ol ne mencionesis en mapi. Lua lokizo esis sekreta pro nuklearala programo, qua realigesis en fabrikerio "Mayak". En 1957, eventis katastrofo nuklearala en la fabrikerio – surnomizita "katastrofo di Kishtima" (Ozyorsk esis sekreta, e maxim proxima esis urbo Kishtim). L'acidento produktis cirkume 10 000 viktimi. Quankam formale l'acidento ne esis sekreta, erste en 1992 Usani konocis ol komplete. Segun Usa, ica desvelizeso povis inhibar nacionala industrio nuklearala pro posibla protesti di habitanti.

## Fotografuri

Бюст Пушкина в г. Озёрске 01.jpg|Busto di Alexandr Pushkin.
"Nash dom" theatre.jpg|Teatro "Nash dom" (ide *Nia domo*).
Театр кукол "Золотой петушок" в Озёрске 20.02.2022.jpg|Teatro di marioneti "Zolotoi Petushok".
Дом культуры Маяк.JPG|Kultureyo "Mayak".
Ozersk Broadway.jpg|Avenuo di Karl Marx.
Ozersk town.jpg|Anciena parto dil urbo.


## Referi
Kishtim

**Kishtim** (antea nomi: *Verhnekishtimski Zavod*, *Nijnekishtimski Zavod* e *Kishtimski Zavod*) esas urbo an lago Sugomak e rivero Yegoza en westala Rusia (sudal Ural). Ol jacas en provinco Chelyabinsk e esas un ek lua distrikti. Segun statistiki dil yaro 2020, ol havis  habitanti. Entote ol havas 45,67 km² e distas cirkume 1425 kilometri este de Moskva.

Ye 1957 eventis katastrofo nuklearala en fabrikerio "Mayak" apude Ozyorsk – nomita "Kishtima katastrofo" (Ozyorsk esis (e esas) klozita (do sekretita) urbo, e maxim proxima esis jus Kishtim). Esis cirkume 10 000 viktimi e 470 000 kontaminari.

## Fotografuri

Кыштым (здание вокзала).jpg|Fervoyala staciono.
Калинин Михаил Иванович г. Кыштым.JPG|Monumento di Mihail Kalinin.
Кыштым (мечеть).jpg|Moskeo.
Телевизионная башня.jpg|Televizionala turmo.
Озеро Сугомак (Вид с горы Сугомак).jpg|Lago Sugomak.


## Referi