1929

La yaro **1929** (MCMXXIX per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye mardio segun Gregoriala kalendario. Ol esis la 929ma yaro di la duesma yarmilo, la 29ma yaro di la 20ma yarcento, e la 10ma yaro di la yari 1920a.

## Eventi
### [[Europa]]
* 10ma di januaro - En Belgia, Tintin aparas unesmafoye che la revuo *Le Petit Vingtième*.
* 11ma di februaro - Benito Mussolini signatas la kontrato di Laterano, qua transformos Vatikano en suverena stato.
* mayo - Iosif Stalin sendas Lev Trocki ad exilo.
* 24ma di julio - En Francia, Raymond Poincaré demisionas pro medikala kauzi. Aristide Briand sucedas lu.
* 25ma di julio - Papo Pius la 11ma aparas en la placo di Santa Petrus, en Vatikano, en procesiono vidita da cirkume  personi. Tale finas preske 60-yara propra-enkarcerigo di papi interne Vatikano.
* 23ma di septembro - Prezidanto Antanas Smetona demisionas chefministro Augustinas Voldemaras e divenas diktatoro di Lituania.

### [[Azia]]
* 16ma di agosto - Konflikti inter Palestinani e Judi en Ierusalem rezultas la morto di 133 judi e 116 Palestinani.

### [[Nord-Amerika]]
* 14ma di februaro - En Chicago, gangsteri de la bando di Al “Cikatrala Facio” Capone, travestiita kom policisti, mitraliagas sep gangsteri de George “Bugsy” Moran ye la dio di Santa Valentinus.
* 4ma di marto - Herbert Hoover divenas Usana prezidanto.

* 24ma di oktobro - Kursi falas 13% che borso di New York. Komencas ekonomiala krizego (Granda depreso ekonomiala) quo duros til 1932.
* Walt Disney igas unesma desegnita cinematografuro "Willie la Vapornaveto".

### [[Central-Amerika]]
* Volkano *Santiaguito* eruptas en Guatemala e produktas 5.000 morti.

### [[Sud-Amerika]]
* 28ma di agosto - Chili retrodonas Tacna a Peru.

### [[Oceania]]
* 28ma di decembro - "Nigra Saturdio": Pos koloniala polico pafar kontre demonstranti en Apia, Mau-populo de Samoa revoltas kontre Nova-Zelando e demandas nedependo. Erste en 2002, Nova-Zelandana chefministrino Helen Clark prizentos exkuzi pri ta mortigi..

## Naski
* 2ma di januaro - Anton Lehmden, Austriana piktisto (m. 2018)

* 3ma di januaro - Sergio Leone , Italiana filmifisto (m. 1989)
* 6ma di januaro - Babrak Karmal, prezidanto di Afganistan (m. 1996)
* 11ma di januaro - Nureddin al-Atassi,prezidanto di Siria (m. 1992)
* 12ma di januaro - Alasdair MacIntyre, Skota filozofo
* 13ma di januaro - Villy Sørensen, Dana skriptisto (m. 2001)

* 15ma di januaro - Martin Luther King Jr., Usana polilitikal aktivisto pri homala yuri, Nobel-laureato pri paco (m. 1968)
* 23ma di januaro - John Charles Polanyi, Hungara-Kanadana kemiisto, Nobel-laureato
* 28ma di januaro - Claes Oldenburg, Usana skultisto (m. 2022)
* 30ma di januaro - Isamu Akasaki, Japoniana fizikisto, Nobel-laureato (m. 2021)
* 31ma di januaro - Rudolf Mössbauer, Germana fizikisto, Nobel-laureato (m. 2011)
* 31ma di januaro - Mikko Niskanen, Finlandana filmifisto (m. 1990)
* 2ma di februaro - Carlos Alberto Lacoste, prezidanto di Arjentinia (m. 2004)
* 5ma di februaro - Fred Sinowatz, kancelero di Austria (m. 2008)
* 13ma di februaro - Omar Torrijos Herrera, chefo di Panama (m. 1981)
* 24ma di februaro - Zdzisław Beksiński, Polona piktisto (m. 2005)
* 27ma di februaro - Djalma Santos, Braziliana futbalisto (m. 2013)

* 3ma di marto - Mohammed Zillur Rahman, prezidanto di Bangladesh (m. 2013)
* 8ma di marto - Hebe Camargo, Braziliana prizentistino di televiziono ed aktorino (m. 2012)
* 9ma di marto - Desmond Hoyte, chefministro e prezidanto di Guyana (m. 2002)
* 9ma di marto - Mohammed Zillur Rahman, prezidanto di Bangladesh (m. 2013)
* 13ma di marto - Zbigniew Messner, chefministro di Polonia (m. 2014)
* 18ma di marto - Christa Wolf, Germana skriptisto (m. 2011)
* 22ma di marto - Yayoi Kusama, Japoniana piktistino
* 29ma di marto - Lennart Meri, skriptisto, ministro di exterlandal aferi 1990-1992, prezidanto di Estonia de 1992 til 2001 (m. 2006)
* 1ma di aprilo - Milan Kundera, Cheka skriptisto (m. 2023)
* 1ma di aprilo - Marcel Amont, Franca kantisto (m. 2023)

* 3ma di aprilo - Poul Holmskov Schlüter, chefministro di Dania (m. 2021)
* 5ma di aprilo - Ivar Giaever, Norvegiana fizikisto, Nobel-laureato
* 6ma di aprilo - Kristos Sartzetakis, prezidanto di Grekia (m. 2022)
* 6ma di aprilo - Keijo Liinamaa, chefministro di Finlando (m. 1980)
* 8ma di aprilo - Jacques Brel, Belga kantisto (m. 1978)
* 8ma di aprilo - Walter Berry, Austriana kantisto di opero (m. 2000)
* 10ma di aprilo - Max von Sydow, Sueda cinem-aktoro (m. 2020)
* 14ma di aprilo - Chadli Bendjedid, prezidanto di Aljeria (m. 2012)
* 22ma di aprilo - Guillermo Cabrera Infante, Kubana skriptisto (m. 2005)
* 23ma di aprilo - George Steiner, Franc-Usana filozofo e literaturala kritikisto (m. 2020)
* 2ma di mayo - Jigme Dorji Wangchuck, rejulo di Buthan (m. 1972)
* 2ma di mayo - Édouard Balladur, chefministro di Francia

* 4ma di mayo - Audrey Hepburn, Belga-Britanian aktorino (m. 1993)
* 4ma di mayo - Ronald Golias, Braziliana komediisto (m. 2005)
* 6ma di mayo - Paul Lauterbur, Usana kemiisto, Nobel-laureato pri Fiziologio o Medicino (m. 2007)
* 12ma di mayo - Sam Nujoma, prezidanto di Namibia
* 12ma di mayo - Ágnes Heller, Hungara filozofino (m. 2019)
* 15ma di mayo - Otar Patsatsia, chefministro di Gruzia (m. 2021)
* 29ma di mayo - Peter Ware Higgs, Britaniana fizikisto, Nobel-laureato
* 3ma di junio - Werner Arber, Suisa mikrobiologiisto, Nobel-laureato
* 4ma di junio - Karolos Papoulias, prezidanto di Grekia (m. 2021)
* 7ma di junio - John Napier Turner, chefministro di Kanada (m. 2020)
* 12ma di junio - Anne Frank, Juda puerino quo skribis diario dum Duesma mondomilito (m. 1945)
* 16ma di junio - Pauline Yates, Britanian aktorino (m. 2015)
* 17ma di junio - Tigran Petrosyan, Sovietiana shakoludo-championo (m. 1984)

* 18ma di junio - Jürgen Habermas, Germana filozofo
* 29ma di junio - Oriana Fallaci,  Italiana jurnalisto e skriptisto (m. 2006)
* 1ma di julio - Gerald Edelman, Usana biologiisto, Nobel-laureato (m. 2014)
* 2ma di julio - Imelda Marcos, vidvo di Ferdinand Marcos

* 9ma di julio - Rejulo Hassan la 2ma di Maroko (m. 1999)
* 19ma di julio - Emmanuel Le Roy Ladurie, Franca historiisto (m. 2023)
* 22ma di julio - Neil Welliver, Usana piktisto (m. 2005)
* 27ma di julio - Jean Baudrillard, Franca filozofo e fotografisto (m. 2007)
* 28ma di julio - Jacqueline Kennedy Onassis, spozino di John Fitzgerald Kennedy (m. 1994)
* 30ma di julio - Werner Tübke, Germana piktisto (m. 2004)
* 1ma di agosto - Hafizullah Amin, prezidanto di Afganistan (m. 1979)
* 4ma di agosto - Kishore Kumar, Indiana kompozistulo, aktoro e filmifistulo (m. 1987)
* 16ma di agosto - Bill Evans, Usana jazo-pianisto (m. 1980)
* 19ma di agosto - Haroldo de Campos, Braziliana poeto (m. 2003)
* 24ma di agosto - Yaser Arafat, chefo di Palestina, Nobel-laureato pri paco (m. 2004)
* 27ma di agosto - Ira Levin, Usana skriptisto (m. 2007)
* 4ma di septembro - Anne Dunn, Angla piktistino
* 9ma di septembro - Claude Nougaro, Franca kantisto (m. 2004)
* 10ma di septembro - Kazimierz Polus, Polona serial ocidero (m. 1985)
* 14ma di septembro - Larry Collins, Usana skriptisto (m. 2005)
* 15ma di septembro - Murray Gell-Mann, Usana fizikisto, Nobel-laureato (m. 2019)
* 28ma di septembro - Nikolai Rijkov, Rusa politikisto (m. 2024)
* 30ma di septembro - Mir Hazar Khan Khoso, chefministro di Pakistan (m. 2021)
* 13ma di oktobro - Walasse Ting, Chiniana-Usana piktisto (m. 2010)
* 15ma di oktobro - Milorad Pavić, Serbiana skriptisto (m. 2009)

* 16ma di oktobro - Fernanda Montenegro, Brazilian aktorino
* 18ma di oktobro - Violeta Chamorro, prezidantino di Nikaragua
* 21ma di oktobro - Ursula Le Guin, Usana skriptisto (m. 2018)
* 21ma di oktobro - Walter Hugo Khouri, Braziliana filmifisto (m. 2003)
* 31ma di oktobro - Bud Spencer, Italian aktoro (m. 2016)
* 22ma di oktobro - Camille Souter, Britanian-Irlandana piktistino (m. 2023)
* 23ma di oktobro - Thomas Gamkrelidze, Gruziana linguisto (m. 2021)
* 29ma di oktobro - Yevgeni Primakov, chefministro di Rusia (m. 2015)
* 2ma di novembro - Richard Edward Taylor, Usana fizikisto, Nobel-laureato (m. 2018)
* 2ma di novembro - Muhammad Rafiq Tarar, prezidanto di Pakistan (m. 2022)
* 7ma di novembro - Eric Richard Kandel, Austriana neurociencisto, Nobel-laureato
* 8ma di novembro - Jona Senilagakali, chefministro di Fidji (m. 2011)
* 9ma di novembro - Imre Kertész, Hungariana skriptisto, Nobel-laureato (m. 2016)
* 15ma di novembro - Ed Asner, Usan aktoro (m. 2021)
* 1ma di decembro - Alfred Spiro Moisiu, prezidanto di Albania
* 5ma di decembro - Annikki Tähti, Finlandana kantistino ed aktorino (m. 2017)
* 9ma di decembro - Bob Hawke, chefministro di Australia (m. 2019)
* 9ma di decembro - John Cassavetes, Usan aktoro e filmifisto (m. 1989)
* 13ma di decembro - Christopher Plummer, Kanadan aktoro (m. 2021)
* 23ma di decembro - Chet Baker, Usana muzikisto (m. 1988)
* 27ma di decembro - Günter Anton, Germana Idisto (m. 2021)
* Heidi Neussner, Ido poetino
* Patrick Pye, Britaniana skultisto e piktisto (m. 2018)

## Morti

* 13ma di januaro - Wyatt Earp, Usana komisario (n. 1848)
* 26ma di januaro – Constantin Le Paige, Belga matematikisto e Idisto (n. 1852)
* 11ma di februaro - Princo Johann la 2ma di Liechtenstein (n. 1840)
* 14ma di februaro - Thomas Edmund Burke, Usan atleto (n. 1875)
* 4ma di aprilo - Karl Benz, Germana automobilo-pioniro, fondinto di Mercedes Benz (n. 1844)
* 21ma di mayo - Archibald Primrose, chefministro dil Unionita Rejio (n. 1847)
* 6ma di junio - Richard Réti, Slovaka shakoludisto (n. 1889)
* 10ma di junio - Kazimierz Stabrowski, Polona piktisto (n. 1869)
* 9ma di julio - Julian Fałat, Polona piktisto (n. 1853)
* 12ma di julio - Robert Henri, Usana piktisto (n. 1865)
* 24ma di agosto - Juan Antonio Escurra, prezidanto di Paraguay (n. 1859)
* 30ma di agosto - Ivo Vojnović, Kroata skriptisto (n. 1857)
* 3ma di septembro - Jan Kanty Steczkowski, chefministro di Polonia (n. 1862)
* 23ma di septembro - Richard Adolf Zsigmondy, Austriana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1865)
* 29ma di septembro - Giichi Tanaka, chefministro di Japonia (n. 1863)

* 3ma di oktobro - Gustav Stresemann, Germana kancelero, Nobel-laureato pri paco (n. 1878)
* 8ma di oktobro - Jacek Malczewski, Polona piktisto (n. 1854)
* 20ma di oktobro - José Batlle y Ordóñez, prezidanto di Uruguay (n. 1856)
* 21ma di oktobro - Vasil Radoslavov, chefministro di Bulgaria (n. 1854)
* 28ma di oktobro - Bernhard von Bülow, Germana kancelero (n. 1849)
* 31ma di oktobro - António José de Almeida, chefministro e prezidanto di Portugal (n. 1866)
* 3ma di novembro – Jan Baudouin de Courtenay, Polona linguisto e Esperantisto (n. 1845)
* 6ma di novembro - Maximilian de Badenia, kancelero di Germania (n. 1867)
* 17ma di novembro - Herman Hollerith, Usan injenioro e statistiko, inventinto di mashino por lektar perforita kartoni (n. 1860)
* 24ma di novembro - Georges Clemenceau, chefministro di Francia (n. 1841)
* 2ma di decembro - Robert Reid, Usana piktisto (n. 1862)
* 8ma di decembro - José Vicente Concha, prezidanto di Kolumbia (n. 1867)
* 17ma di decembro - Manuel Gomes da Costa, prezidanto di Portugal (n. 1863)
* 20ma di decembro - Émile François Loubet, prezidanto di Francia (n. 1838)
* 29ma di decembro - Wilhelm Maybach, Germana automobilo-projetisto (n. 1846)

## Nobel-premiiziti
* Fiziko: Louis de Broglie
* Kemio: Hans von Euler-Chelpin
* Fiziologio o Medicino: Christiaan Eijkman, Sir Frederick Gowland Hopkins
* Literaturo: Thomas Mann
* Paco: Frank B. Kellogg

## Referi