1935

La yaro **1935** (MCMXXXV per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye mardio segun Gregoriala kalendario. Ol esis la 935ma yaro di la duesma yarmilo, la 35ma yaro di la 20ma yarcento, e la 6ma yaro di la yari 1930a.

## Eventi
* 28ma di februaro - Ciencisto Wallace Carothers, de kompanio DuPont, inventas nilono.
* 5ma di novembro - Monopolo-ludo lansesas da *Parker Brothers*.

### [[Europa]]
* 13ma di januaro - En Saarlando, 90.3% votas yes en plebicito pri uniono kun nacional-socialista Germania.
* 28ma di januaro - Islando legaligas aborto.
* 27ma di aprilo - Moskva inauguras lua urbala fervoyo.
* 12ma di mayo - Italia abandonas Ligo di la nacioni.
* 15ma di mayo - Metropoliteno* di Moskva inauguresas.
* 17ma di junio - Radaro experimentesas unesma-foye en Unionita Rejio.
* 18ma di junio - Anglo-Germano navala contrato.
* 11ma til la 16ma agosto - Ido-konfero en Fredericia, Dania.
* 10ma di oktobro - Stato-stroko revokas la Duesma Republiko Greka.
* 12ma di novembro - Portugalana nevrologo Egas Moniz igas l'unesma lobotomio-operaciono.
* En Sovietia, Ukrainana Aleksey Stahanov minas 102 tuni karbono en sis hori. Tale naskas *Stahanovismo*, ideo pri nefatigebla Sovietiana laboristo.

### [[Azia]]
* 26ma di februaro - En Turkia, jus-elektita nacionala kunveno decidas ke omnu devas havar familiala nomo.

### [[Afrika]]
* 2ma di oktobro - Duesma milito Italian-Abisiniana komencas kande fashista Italia di Benito Mussolini atakas Etiopia.

### [[Nord-Amerika]]
* 11ma di januaro - Amelia Earhart divenas l'unesma muliero a flugar de Havayi til Kalifornia.
* 14ma di aprilo - En central areo di Usa eventas grava polvo-tempesto, qua destruktas multa domi e plantacerii.
* 1ma di decembro - Lázaro Cárdenas del Río divenas prezidanto di Mexikia.

### [[Sud-Amerika]]
* 10ma di junio - Pafo-ceso haltigas la milito di Chaco, inter Bolivia e Paraguay.
* 12ma di junio - Milito di Chaco finas, pos armistico inter Bolivia e Paraguay.
* 24ma di junio - Arjentiniana kantisto Carlos Gardel mortas en avional acidento proxim Medellín, Kolumbia.
* novembro - *Intentona Comunista*: komunista partiso di Brazilia probas rebeleskar kontre guvernerio di Getúlio Vargas.

### [[Oceania]]
* Laborala partiso duktata da M. J. Savage vinkas elekto en Nova-Zelando, ed novigos la lando.

## Naski
* 7ma di januaro – Valeri Kubasov, Rusa kosmonauto e aviacisto (m. 2014)

* 8ma di januaro - Elvis Presley, Usana *rock*-muzikisto (m. 1977)
* 16ma di januaro - Inger Christensen, Dana novelistino e poetino (m. 2009)
* 25ma di januaro - António Ramalho Eanes, prezidanto di Portugal
* 28ma di januaro - Nicholas Pryor, Usan aktoro (m. 2024)
* 31ma di januaro - Kenzaburo Oe, Japoniana skriptisto, Nobel-laureato (m. 2023)
* 4ma di februaro - Martti Talvela, Finlandan opero-kantisto (m. 1989)

* 11ma di februaro - Gene Vincent, Usana muzikisto e kantisto (m. 1971)
* 15ma di februaro - Roger Chaffee, Usan astronauto (m. 1967)
* 16ma di februaro - Sonny Bono, Usana politikisto (m. 1998)
* 23ma di februaro - Artur Rasizade, prezidanto di Azerbaijan
* 24ma di februaro - Zdeněk Haber, Chekoslovakiana hokeisto e entrenero
* 26ma di februaro - Artur Rasizade, chefministro di Azerbaijan
* 3ma di marto - Zhelyu Zhelev, prezidanto di Bulgaria (m. 2015)
* 4ma di marto - Bent Larsen, Dana shakoludisto (m. 2010)

* 26ma di marto - Mahmud Abbas, prezidanto di Palestinana Stato depos 2005
* 29ma di marto - Renate Holland-Moritz, Germana film-kritikisto, satirala skriptisto e jurnalisto (m. 2017)
* 3ma di aprilo - Märta Tikkanen, Finlandana skriptisto
* 9ma di aprilo - Stanley Mulaik, Usana linguisto, prezidanto dil Usana Societo por Interlingua
* 19ma di aprilo - Dudley Moore, Britanian aktoro (m. 2002)
* 25ma di aprilo - Phillip James Edwin Peebles, Kanadan-Usana fizikisto, Nobel-Laureato
* 27ma di aprilo - Theo Angelopoulos, Greka filmifisto (m. 2012)
* 2ma di mayo - Rejulo Faisal la 2ma di Irak (m. 1958)
* 2ma di mayo - Félix Aráuz, Equadorana piktisto (m. 2024)
* 5ma di mayo - Bernard Pivot, Franca jurnalisto e televiziono-prizentisto (m. 2024)
* 13ma di mayo - Manuel José Leonardo Arce Leal, Guatemalana skriptisto (m. 1985)
* 15ma di mayo - Zvest Apollonio, Sloveniana piktisto (m. 2009)

* 20ma di mayo - José Alberto Mujica, prezidanto di Uruguay
* 27ma di mayo - Kim Friele, Norvegiana skrptisto, politikisto e HBTI-aktivisto (m. 2021)
* 31ma di mayo - Jim Bolger, chefministro di Nova-Zelando
* 13ma di junio - Lyudmila Chernih, Rusa astronomino (m. 2017)
* 13ma di junio - Samak Sundaravej, chefministro di Tailando (m. 2009)
* 13ma di junio - Kristo Yavachef, Bulgarian-Usan arkitekto, skultisto, instalaj-artisto, piktisto e desegnisto (m. 2020)
* 16ma di junio - Jim Dine, Usana piktisto, desegnisto e skultisto
* 19ma di junio - Rodrigo Borja Cevallos, prezidanto di Equador
* 6ma di julio - Tenzin Gyatso, la 14ma dalai-lamao, Nobel-laureato pri paco

* 9ma di julio - Mercedes Sosa, Arjentiniana muzikistino (m. 2009)
* 12ma di julio - Satoshi Omura, Japoniana biokemiisto, Nobel-laureato pri Fiziologio o Medicino
* 14ma di julio - Ei-ichi Negishi, Japoniana kemiisto, Nobel-laureato (m. 2021)
* 17ma di julio - Donald Sutherland, Kanadan aktoro
* 17ma di julio - Diahann Carroll, Usan aktorino (m. 2019)
* 10ma di agosto - Laurynas Stankevičius, chefministro di Lituania (m. 2017)
* 18ma di agosto - Hifikepunye Pohamba, prezidanto di Namibia
* 23ma di agosto - Léonard Gianadda, Suisa meceno (m. 2023)

* 24ma di agosto - Tsutomu Hata, chefministro di Japonia
* 24ma di agosto - Lando Buzzanca, Italian aktoro (m. 2022)
* 30ma di agosto - John Edmund Phillips, Usana kantisto, muzikisto e kompozisto (The Mamas & the Papas) (m. 2001)
* 31ma di agosto - Bryan Organ, Britanian artisto
* 2ma di septembro - Yıldırım Akbulut, chefministro di Turkia (m. 2021)
* 7ma di septembro - Abdou Diouf, prezidanto di Senegal
* 11ma di septembro - Arvo Pärt, Estoniana kompozisto
* 11ma di septembro - German Titov, unesma homo en kosmo plu longa kam 24 hori (m. 2000)
* 16ma di septembro - Carl Andre, Usana skultisto (m. 2024)
* 29ma di septembro - Jerry Lee Lewis, Usana muzikisto (m. 2022)

* 1ma di oktobro - Julie Andrews, Britanian aktorino
* 5ma di oktobro - Tarcísio Meira, Brazilian aktoro (m. 2021)
* 12ma di oktobro - Luciano Pavarotti, Italiana kantisto (m. 2007)
* 1ma di novembro - Edward Said, Palestinana literatur-teoriisto, kritikisto e politikal aktivisto (m. 2003)
* 5ma di novembro - Jerzy Gralak, Polona Idisto (m. 2010)
* 8ma di novembro - Alain Delon, Franca cinem-aktoro (m. 2024)
* 8ma di novembro - Peer Hultberg, Dana skriptisto (m. 2007)
* 11ma di novembro - Bibi Andersson, Sueda aktorino (m. 2019)
* 14ma di novembro - Rejulo Hussein di Jordania (m. 1999)
* 16ma di novembro - France-Albert René, prezidanto di Seycheli (m. 2019)
* 30ma di novembro - Stojan Andov, provizora prezidanto di Norda Macedonia (m. 2024)

* 1ma di decembro - Woody Allen, Usana filmifisto ed aktoro
* 11ma di decembro - Pranab Mukherjee, prezidanto di India (m. 2020)
* 12ma di decembro - Harvey James Alter, Usana mediko e virologiisto, Nobel-laureato
* 26ma di decembro - Gnassingbé Eyadéma, prezidanto di Togo (m. 2005)
* 30ma di decembro - Omar Bongo, prezidanto di Gabon (m. 2009)
* 30ma di decembro - Sandy Koufax, Usana basbalo-ludisto
* Janet Dawson, Australiana piktisto

## Morti

* 8ma di januaro - Louis de Beaufront, Franca linguisto, pioniro di Ido (n. 1855)
* 26ma di januaro - José Sánchez-Guerra y Martínez, advokato e chefministro di Hispania (n. 1859)
* 8ma di februaro - Max Liebermann, Germana piktisto (n. 1847)
* 25ma di februaro - Gerhard Louis De Geer, chefministro di Suedia (n. 1854)
* 28ma di februaro - Chiquinha Gonzaga, Braziliana muzikistino e kompozistino (n. 1847)
* 15ma di marto - Johan Ramstedt, chefministro di Suedia (n. 1852)
* 16ma di marto - John James Rickard Macleod, Skota mediko e fiziologiisto, Nobel-laureato (n. 1876)
* 16ma di marto - Aaron Nimzowitsch, Latva shakoludisto (n. 1886)
* 29ma di marto - Edward Albert Sharpey-Schafer, Britaniana fiziologiisto (n. 1850)
* 15ma di aprilo - Anna Ancher, Dana piktisto (n. 1859)
* 12ma di mayo - Józef Piłsudski, chefo di stato di Polonia (n. 1867)
* 14ma di mayo - Magnus Hirschfeld, Germana mediko (n. 1868)
* 15ma di mayo - Kazimir Malevich, Rusa e Sovietiana piktistulo (n. 1879)
* 19ma di mayo - T. E. Lawrence, "Lawrence de Arabia", Britanian arkeologiisto (n. 1888)
* 21ma di mayo - Jane Addams, Usana sociala laboristo, Nobel-laureato pri paco (n. 1860)
* 26ma di mayo - Maurice Alphonse Boubier, Suisa naturalisto ed Idisto (n. 1874)
* 29ma di mayo - Josef Suk, Cheka kompozisto (n. 1874)
* 24ma di junio - Carlos Gardel, Arjentiniana kantisto (n. 1887)
* 3ma di julio - André Citroën, fondinto di Citroën (n. 1878)

* 12ma di julio - Alfred Dreyfus, Franca militestro (n. 1859)
* 31ma di julio - Tryggvi Þórhallsson, chefministro di Islando (n. 1889)
* 15ma di agosto - Paul Signac, Franca piktisto (n. 1863)
* 27ma di agosto - Childe Hassam, Usana piktisto (n. 1859)
* 19ma di septembro - Konstantin Ciolkovski, Rusa ciencisto (n. 1857)
* 20ma di oktobro - Arthur Henderson, Skota politikisto, Nobel-laureato pri paco (n. 1863)
* 23ma di oktobro - Charles Demuth, Usana piktisto (n. 1883)
* 30ma di novembro - Fernando Pessoa, Portugalana skriptisto (n. 1888)
* 4ma di decembro - Charles Robert Richet, Franca fiziologiisto, Nobel-laureato (n. 1850)
* 13ma di decembro - Victor Grignard, Franca kemiisto, Nobel-laureato (n. 1871)
* 17ma di decembro - Juan Vicente Gómez, prezidanto di Venezuela (n. 1857)
* 21ma di decembro - Kurt Tucholsky, Germana skriptisto (n. 1890)
* 24ma di decembro - Alban Berg, Austriana kompozisto (n. 1885)
* Karol Larisch, Polona piktisto (n. 1902)

## Nobel-premiiziti
*Fiziko: James Chadwick
*Kemio: Frédéric Joliot-Curie, Irène Joliot-Curie
*Fiziologio o Medicino: Hans Spemann
*Literaturo: ne premiizita
*Paco: Carl von Ossietzky

## Referi