2011

La yaro **2011** (MMXI per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye saturdio segun Gregoriala kalendario. Ol esis la 11ma yaro di la triesma yarmilo, la 11ma yaro di la 21ma yarcento, e la 2ma yaro di la yari 2010a.

## Eventi
### Januaro
* 1ma di januaro - Estonia adoptas l'Euro kom monetaro.
* 1ma di januaro - Dilma Rousseff asumas kom unesma prezidantino di Brazilia.
* januaro - Australia: La sezono di inundadi duras en Nova Suda Wals e Queensland. Til la 5ma di januaro la du stati subisabis perdaji di miliardi de dolari. Plu kam 40 urbi e plu kam 200 mil personi afektabis severe, 4 mil personi perdabis lia domi, e l'exportaco di Australiana karbono e la produktado di kotono afektabis forte.
* Januaro - Brazilia: Intensa pluvi duras en la Sud-estala regiono. La stati Sao Paulo e Rio de Janeiro severe afektesas. En Sao Paulo, l'urbi Sao Paulo, Franco da Rocha, Mauá, Osasco e Guarulhos subisas inundadi en stradi en basa quartera. En Mauá, til la 12ma di januaro 5 personi ja mortabis pro terkruladi. En la montoza regiono dil stato Rio de Janeiro til la 15ma di februaro plu kam 900 korpi ja trovesis da salveso-esquadi. En Santa Catarina 52 urbi anke subisas l'efekti dil inundadi, kun 5 morti, plu kam 1700 personi perdis lia domi e plu kam 15.000 personi restas sen shirmilo til 24ma di januaro. Altra urbi doplanda en Sao Paulo ed 80 urbi en Minas Gerais anke subisas inundadi, krulo di domi e terkruladi.

* januaro - Azia: En Sri Lanka, inundadi afektas plua kam 1 milion personi e produktas, til la 12ma di januaro, 18 morti. La precipua regiono afektata esas Batticaloa. En Filipini, til la 13ma di januaro, plu kam 1,3 milioni di personi ja afektabis, e 42 personi mortabis.
* januaro - Afrika: Inundadi eventas en Sudafrika, Mozambik, Zimbabwe, Namibia, Botswana, Zambia e Malawi. Plu kam 100 personi mortabis til la 24ma di januaro. Zimbabwe enrejistras la maxim intensa pluvi en 30 yari. La pluvi komencis en decembro 2010.
* 4ma di januaro - Komercisto Mohamed Bouazizi mortas en Tunizia pos brular su un monato antee, kom protesto kontre Tuniziana guvernerio. To esas la komenco di Tuniziana revoluciono, ed anke di altra revolti qui divenos konocata kom Araba Printempo.
* 7ma di januaro - Chili agnoskas Palestinana stato.
* 8ma di januaro - Usana deputatino Gabrielle Giffords recevas pafo en lua kapo dum vizito ad elekteri en Tucson, Arizona. On anke pafas kontre plusa 19 personi, e 6 ek li mortigesas.
* 9ma til la 15ma di januaro - Habitanti de Sud-Sudan decidas per referovoto favorebla a lua nedependo de Sudan.
* 10ma di januaro - Intensa pluvi efektigas severa inundadi en Queensland, Australia, e produktas 9 morti.
* 14ma di januaro - En Tunizia, prezidanto Zine El Abidine Ben Ali abandonas la povo konseque de populala preso ed abandonas lando vers Saudi-Arabia. Fouad Mebazaa, prezidanto dil parlamento, asumas provizore kom chefo di stato en 15ma di januaro.
* 14ma di januaro - Samir Rifai, chefministro di Jordania, renuncas pro intensa populala protesti.
* 24ma di januaro - Rusia: Atako per bombo da suocidinta teroristo che aeroportuo di Moskva produktas 35 mortinti e 43 vunditi.
* 25ma di januaro - Araba printempo: Komencas revoluciono en Egiptia qua koaktos la renunco dil prezidanto Hosni Mubarak.
* 27ma di januaro - Araba printempo: Plu kam  personi protestas en Sanaa, Yemen.
* 27ma di januaro - Egiptiana guvernerio blokusas aceso a reti di telefono ed interreto en tota la lando. To stimulas plu radikala opozanti intensigar la protesti.
* 28ma di januaro - Araba printempo: Pos intensa populala protesti en la stradi di Kairo, Alexandria e Suez qui produktis cirkume 50 morti, Egiptiana prezidanto Hosni Mubarak anuncas chanji en sua guvernerio. Malgre to, il ne anuncas sua abdiko, demandita dal opozantaro.
* 29ma di januaro - Volkano Shinmoedake lansas cindri en atmosfero, qui kovras urbo Takaharu, en Japonia.

### Februaro
* 11ma di februaro - Araba printempo: Pos intensa populala protesti, Hosni Mubarak renuncas l'ofico di prezidanto di Egiptia.
* 14ma di februaro - Araba printempo: Komencas protesti en Bahrain pri politikala libereso e respekto di homala yuri. Malgre ke la protesti komencas pacifike, ye la 17ma di februaro la polico mortigas 3 demonstreri. La protesti kreskos dum la sequanta dii.
* 15ma di februaro - Araba printempo: Komencas protesti en Libia kontre la diktatoreso di Muammar al-Qaddafi, en povo depos 1969. Ca dio, 500 til 600 personi protestas en Benghazi. La sequanta dii eventos protesti en altra urbi.
* 17ma di februaro - Araba printempo: En Bahrain, polico mortigas 3 personi qui demonstris por politikala libereso e respekto a homala yuri.
* 22ma di februaro - Ter-tremo kun forteso 6.3 che skalo di Richter frapas Christchurch, Nova-Zelando e produktas 181 morti.
* 26ma til la 28ma di februaro - Araba printempo: Duras la protesti en Oman por demokratio e plusa employi. Ye la 28ma di februaro protesteri spolias ed incendias supermerkato en Sohar.

### Marto
* 4ma di marto - En Libia, rebeli kaptas urbo Ra's Lanuf.
* 7ma di marto - Libian aer-armeo atakas rebela pozicioni en Ra's Lanuf, urbo kaptita da rebeli ye la 4ma di marto.
* 11ma di marto - Ter-tremo kun forteso 9.1 che skalo di Richter frapas Japonia, nome la provinci Iwate, Miyagi e Fukushima, ed efektigas granda ondego. Segun posa statistiki, la dizastro produktis  morti,  plusa homi vundita, e  desaparinta. Dum la sequanta dii, eventas altra ter-tremi qui desfaciligos la salvo di viktimi. Tri nukleara reaktori domajesas en Fukushima e likos radioaktiva materii qui kontaminos vicina regioni. La personi qua habitis 10-kma radiusa zono de la reaktoro *Fukushima Daini* e 20-kma radiusa zono de la reaktoro *Fukushima Daiichi* mustos evakuesar.
* 15ma di marto - Araba Printempo: Komencas rebeleso en Siria kontre la rejimo di Bashar al-Assad.
* 15ma di marto - Araba Printempo: rejulo Hamad bin Isa Al Khalifa deklaras tri monati di krizo-stando en Bahrain e sendas trupi por kontrolar civil agiteso.
* 18ma di marto - la kosmosondilo *[[MESSENGER]]* eniras orbito cirkum Merkuro.

### Aprilo
* 7ma di aprilo - Ter-tremo kun forteso 7.1 che skalo di Richter frapas Japonia. La sama dio, altra ter-tremo kun forteso 6.5 che skalo di Richter frapas Mexikia.
* 11ma di aprilo - Laurent Gbagbo, ex-prezidanto di Ivora Rivo arestesas en lua domo en Abidjan da suporteri di elektita prezidanto Alassane Ouattara. Krizo en Ivora Rivo finas.
* 11ma di aprilo - Altra ter-tremo, lor kun forteso 6.6 che skalo di Richter, frapas la provinco Fukushima, en Japonia, un monato pos la 7.7-grada sismo an la sama regiono. Quar personi mortas e 10 plusa homi vundesas.
* 29ma di aprilo - Princo William, Duko de Cambridge mariajas Catherine Middleton che abadeyo di Westminster, London.

### Mayo
* 1ma di mayo - Papo Ioannes Paulus la 2ma beatifikesas en Vatikano.
* 2ma di mayo - Usana soldati de elito-trupi *Seals* pafas e mortigas Osama bin Laden en Pakistan.
* 5ma di mayo - En Brazilia, supra federala tribunalo agnoskas mariajo inter personi di sama sexuo.
* 15ma di mayo - Paraguay kompletigas du yarcenti di nedependo.
* 22ma di mayo - *Tokyo Sky Tree*, la maxim alta edifico en Japonia, inauguresas en Tokyo.
* 28ma di mayo - Maltana parlamento aprobas l'adopto di divorco.

### Junio
* 4ma di junio - Volkano Puyehue eruptas, ed efektigas kaozo en aeroportui di Sud-Amerika, Australia e Nova-Zelando.
* 5ma di junio - Ollanta Humala vinkas prezidantal elekto en Peru.
* 12ma di junio - Araba Printempo: mili di Siriani fugas vers Turkia, pos Siriana trupi siejar l'urbo Jisr al-Shughur, an la frontiero inter la du landi.

### Julio
* 1ma di julio - Plebicito en Maroko pri la diminuturo di povo dil rejo ed augmento di povo dil chefministro, e pri religiala libereso por la populo recevas yes de la majoritato di la votinti.
* 9ma di julio - Pos plebicito en januaro dil sama yaro, Sud-Sudan divenas oficale nedepentanta de Sudan.
* 13ma di julio - Tri bombi explozas en Mumbai, India, mortigas 26 personi e vundas 130 plusa homi.
* 19ma di julio - Prezidanto Alpha Condé de Guinea transvivas atako kontre lua vivo exekutita da rebeli, qui atakis lua domo kun forta armi.
* 22ma di julio - Teroristo mortigas adminime 91 personi en Oslo, Norvegia.

### Agosto
* 5ma di agosto - NASA anuncas ke posible existas liquida aquo sur Marso dum varma sezoni.
* 17ma til la 21ma di agosto - Ido-konfero en Echternach, Luxemburgia.
* 20ma til la 28ma di agosto - Batalio en Libia por okupar Tripoli, dum la revolto kontre la guvernerio di Muammar al-Qaddafi, qua revokesas ye la 23ma di agosto. La rebeli fine prenas kontrolo di la chef-urbo di la lando.
* 23ma di agosto - En Libia, Muammar al-Qaddafi revokesas de la povo.
* 24ma di agosto - Ter-tremo en Peru kun forteso 7 che skalo di Richter produktas 1 mortinto e 20 vunditi.

### Septembro
* 5ma di septembro - India e Bangladesh signatas pakto pri lia frontieri, e 40-yara disputi finas.

### Oktobro
* 14ma til la 30ma di oktobro - Eventas la 16ma Tot-Amerikala Ludi en Guadalajara, Mexikia.
* 14ma di oktobro - En Roma, Papo Franciskus demandas pardono de la fideli en nomo dil Eklezio Katolika pro recenta sexuala skandali, qui implikis katolika religiani.
* 20ma di oktobro - Rebeli kaptas e mortigas Muammar al-Qaddafi proxim lua naskourbo, Sirte.
* 23ma di oktobro - ] - Ter-tremo kun forteso 7.2 che skalo di Richter frapas Turka provinco Van, e produktas produktas 582 morti e  vunditi.
* 31ma di oktobro - UNESCO agregas Palestina kom membro, kun 107 yes-voti e 14 no-voti.
* 31ma di oktobro - Segun l'Unionita Nacioni en ca dio la habitantaro di la Tero atingas 7 miliardi.
* 31ma di oktobro - Popul-Republiko Chinia lansas kosmonavo Shenzhou 8, qua juntesas a kosmonavo Tiangong 1 ye la 3ma di novembro dil sama yaro.

### Novembro
* 1ma di novembro - Pos interkonsento kun Europana Uniono pri la debo-krizo di Grekia, chefministro Georgios Andreas Papandreou kunvokas plebicito pri aceptebleso o ne di l'ekonomiala aranji demandita da EU.
* 3ma di novembro - Spaconavi Chiniana *Shenzhou 8* e *Tiangong 1* interjuntesas en spaco.
* 26ma di novembro - Usa lansas robota spaconavo *[[Curiosity]]* por explorar Marso.

### Decembro
* 15ma di decembro - Usa formale deklaras ke Milito en Irak finis.
* 15ma di decembro - Silvio Berlusconi demisionas su de l'ofico di chefministro di Italia.
* 16ma di decembro - Tropikala tempesto *Washi* produktas  morti en Filipini.
* 17ma di decembro - Kim Jong-il, chefo di Nord-Korea, mortas. Lua filiulo Kim Jong-un formale asumas la povo ed konfirmesas kom supra chefo di la lando ye la 29ma di decembro ca yaro.
* 30ma di decembro - Samoa e Tokelau abolisas ta dio, por saltar de horala zono UTC-11 til UTC+13.

## Naski

## Morti

* 26ma di januaro - Tore Sjöstrand, Suedian Olimpial atleto (n. 1921)
* 6ma di februaro - Josefa Iloilovatu Uluivuda, prezidanto di Fidji (n. 1920)
* 11ma di februaro - Bo Carpelan, Finlandana skriptisto (n. 1926)
* 16ma di februaro - Justinas Marcinkevičius, Lituaniana poeto e dramatifisto (n. 1930)
* 27ma di februaro - Necmettin Erbakan, chefministro di Turkia (n. 1926)
* 27ma di februaro - Moacyr Scliar, Braziliana skriptisto (n. 1937)
* 2ma di marto - Allan Louisy, chefministro di Santa Lucia (n. 1916)
* 2ma di marto - Thor Vilhjálmsson, Islandana skriptisto (n. 1925)
* 4ma di marto - Simon van der Meer, Nederlandana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1925)
* 4ma di marto - Krishna Prasad Bhattarai, Indiana politikisto, chefministro di Nepal (n. 1924)
* 21ma di marto - Loleatta Holloway, Usana kantistino (n. 1946)

* 23ma di marto - Elizabeth Taylor, Britanian aktorino (n. 1932)
* 5ma di aprilo - Ange-Félix Patassé, prezidanto di Centrafrika (n. 1937)
* 5ma di aprilo - Baruch Samuel Blumberg, Usana mediko, Nobel-laureato (n. 1925)
* 14ma di aprilo - William Lipscomb, Usana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1919)
* 30ma di aprilo - Ernesto Sabato, Arjentiniana skriptisto (n. 1911)
* 2ma di mayo - Osama bin Laden, Araba teroristo (n. 1957)
* 7ma di mayo - Willard Boyle, Kanadana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1924)
* 9ma di mayo - Lidia Gueiler Tejada, prezidantino di Bolivia (n. 1921)
* 15ma di mayo - Samuel Wanjiru, Kenian atleto (n. 1986)
* 19ma di mayo - Garret FitzGerald, chefministro (*Taoiseach*) di Republiko Irlando (n. 1926)
* 27ma di mayo - Jeff Conaway, Usan aktoro (n. 1950)
* 29ma di mayo - Ferenc Mádl, prezidanto di Hungaria (n. 1931)

* 30ma di mayo - Rosalyn Sussman Yalow, Usana mediko e biokemiisto, Nobel-laureato (n. 1921)
* 7ma di junio - Jorge Semprún, Hispana skriptisto (n. 1923)
* 11ma di junio - Eliyahu M. Goldratt, Israelana fizikisto e teoriisto pri entraprezal agadi (n. 1947)
* 18ma di junio - Frederick Chiluba, prezidanto di Zambia (n. 1943)
* 23ma di junio - Peter Falk, Usan aktoro (n. 1927)
* 2ma di julio - Itamar Franco, prezidanto di Brazilia (n. 1930)
* 5ma di julio - Cy Twombly, Usana piktisto, skultisto e fotografisto (n. 1928)
* 17ma di julio - Juan María Bordaberry, prezidanto di Uruguay (n. 1928)
* 20ma di julio - Lucian Freud, Britaniana piktisto (n. 1922)

* 23ma di julio - Amy Winehouse, Britaniana kantistino (n. 1983)
* 23ma di julio - Nguyen Cao Ky, prezidanto di Vietnam (n. 1930)
* 24ma di julio – Janusz Gniatkowski, Polona kantisto (1928)
* 26ma di julio - Joe Arroyo, Kolumbiana kantisto e muzikisto (n. 1955)
* 30ma di julio - Mario Echandi Jiménez, prezidanto di Kosta Rika (n. 1915)
* 2ma di agosto - Baruj Benacerraf, Venezuelan-Usana biologiisto, Nobel-laureato (n. 1920)
* 7ma di agosto - Harri Holkeri, chefministro di Finlando (n. 1937)
* 14ma di agosto - Paul Alfred Reeves, generala guvernisto di Nova-Zelando (n. 1932)
* 16ma di agosto - Andrej Bajuk, chefministro di Slovenia (n. 1943)
* 8ma di septembro - Võ Chí Công, prezidanto di Vietnam (n. 1912)
* 14ma di septembro - Rudolf Mössbauer, Germana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1929)
* 19ma di septembro - George Cadle Price, chefministro di Belize (n. 1919)
* 20ma di septembro - Burhanuddin Rabbani, prezidanto di Afganistan (n. 1940)
* 22ma di septembro - Aristides Pereira, prezidanto di Kabo Verda (n. 1923)
* 25ma di septembro - Wangari Maathai, Keniana politikal aktivisto, Nobel-laureato (n. 1940)
* 30ma di septembro - Ralph Marvin Steinman, Kanadan imunologiisto, Nobel-laureato (n. 1943)

* 5ma di oktobro - Steve Jobs, fondinto di Apple Inc. (n. 1955)
* 6ma di oktobro - Petr Bavor, Chekoslovakiana hokeisto (n. 1943)
* 7ma di oktobro - Ramiz Alia, prezidanto di Albania (n. 1925)
* 20ma di oktobro - Muammar al-Qaddafi, chefo di Libia (n. 1942)
* 23ma di oktobro - Herbert A. Hauptman, Usana matematikisto, Nobel-laureato pri kemio (n. 1917)
* 23ma di oktobro - Bronislovas Lubys, chefministro di Lituania (n. 1938)
* 31ma di oktobro - Ali Saibou, prezidanto di Nijer (n. 1940)
* 4ma di novembro - Norman Foster Ramsey, Usana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1916)
* 7ma di novembro - Joe Frasier, Usana boxisto (n. 1944)

* 9ma di novembro - Har Gobind Khorana, Indian-Usana biokemiisto, Nobel-laureato (n. 1922)
* 26ma di novembro - Odumegwu Ojukwu, chefo di Biafra (n. 1933)
* 28ma di novembro - Ante Marković, chefministro di Yugoslavia (n. 1924)
* 1ma di decembro - Christa Wolf, Germana novelisto e kritikisto di literaturo (n. 1929)
* 5ma di decembro - Violetta Villas, Polona kantistino ed aktorino (n. 1938)
* 17ma di decembro - Cesária Évora, Kaboverdana kantistino (n. 1941)
* 17ma di decembro - Kim Jong-il, diktatoro di Nord-Korea (n. 1941)
* 18ma di decembro - Václav Havel, dramatifisto e prezidanto di Chekoslovakia (m. 1936)

## Nobel-premiiziti
* Fiziko: Saul Perlmutter, Brian P. Schmidt, Adam Guy Riess
*Kemio: Daniel Shechtman
*Fiziologio o Medicino: Bruce Alan Beutler, Jules A. Hoffmann, Ralph Marvin Steinman
*Literaturo: Tomas Tranströmer
*Paco: Ellen Johnson Sirleaf, Leymah Gbowee, Tawakkul Karman
*Ekonomiko: Thomas John Sargent e Christopher Albert Sims

## Referi