open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nutrivo-banko

**Nutrivo-banko** esas ne-komercala, karitatala organizuro quo distributas nutrivo a ti qui ne povas komprar sat multa nutrivo por evitar hungro.

En Nord-Amerika ed Australia, nutrivo-banki maxim ofte uzas la "magazino"-modelo. Li servas kom depozeyi por mikra agenterii, e ordinare ne ipsa disdonas nutrivo direte a hungranti. Ica agenterii inkluzas nutrivo-provizerii, supo-koqueyi, senhemo-azili, orfanerii, e skoli.

Exter Nord-Amerika ed Australia, la "fronto"-modelo ofte trovesas.  Tala nutrivo-banki disdonas nutrivo direte al uzanti. Por amba modeli, fonti de nutrivo inkluzas farmeyi, fabrikerii, distributerii e butiki qui ofte havas ecesa nutrivo quon li ne povas vendar.  Ula nutrivo-banki anke recevas nutrivo de individua donacanti, inkluzante sua volunteri.

La unesma nutrivo-banko dil mondo establisesis en Usa en 1967, e depos lore mili aparis cirkum la mondo. En Europa, ube til recente on poke bezonis oli pro sistemi di sociala sekureso, nombri kreskis rapide pos la globala augmento di nutrivo-preci depos 2006, ed aparte pos la financala krizo di 2007-08.

La kresko di nutrivo-banki esas ordinare bonvenanta, aparte che dextrani, ma anke sinistrani, qui vidas li exemple di aktiva komuneso nedependanta de la stato. Tamen, profesori ed altri expresis sucio ke la kresko di nutrivo-banki povus erodar politikala susteno por sociala sekureso. Inquestisti raportis ke ula nutrivo-banki esas neefikanta kompare statala servi, e ke ula homi shamas pro rekursar a li.
Homala Kun-Eso

La **Homala Kun-Eso** (angle: *Human Be-In*) esis evento en ''Golden Gate''-Parko en San Francisco, Usa ye januaro 14ma 1967. Ol esis preludo dil Somero di Amo, quo transformis la *Haight-Ashbury* distrikto a simbolo di usana kontrekulturo, ed enduktis la vorto "*psychedelic*" a preurbia.

La Homala Kun-Eso anuncesis sur la kovrilo dil kinesma numero di la *San Francisco Oracle* kom "Kunveno di la Tribui por Homala Kun-Eso". La kauzo esis nova lego en Kalifornia en 1966 quo interdiktis la uzo dil "psikadelika" drogo LSD. La diskursanti che la ralio omna invitesis da Michael Bowen, la chef-organizanto. Li inkluzis Timothy Leary, qua establisis la tono ta-posdimeze per sua famoza frazo "*Turn on, tune in, drop out*", Richard Alpert e poeti quala Allen Ginsberg, qua kantis mantri*, Gary Snyder e Michael McClure. Altra kontrekulturo-gurui* inkluzis komediero Dick Gregory, Lenore Kandel, Lawrence Ferlinghetti, e Jerry Rubin.

Le *Hells Angels*, kontre lia bandito-reputeso, kolektis perdita pueri. Muziko provizesis da multa lokala *[[rock]]-*grupi inkluzanta *Jefferson Airplane, The Grateful Dead, Big Brother and the Holding Company*, e *Quicksilver Messenger Service*, qui pleabis che la *Fillmore* e la *Avalon-*Balchambro depos 1966. "Subtera kemiisto" Owsley Stanley provizis enorma quanti de sua "*Blanka Fulmino*" LSD, specale produktita por la evento, al kunveninta turbi.

La Homala Kun-Eso enfokigis la klef-idei di la kontrekulturo dil yari 1960ma: personala povigo, kulturala e politikala descentraligo, komuna vivo, ekologiala koncio, plu alta koncio (per helpo de "psychedelic"-a drogi), acepto di kontrelega drog-uzado, e radikala liberala politikala koncio. La *hippie-*movado developis ek deskontenta studento-komunesi cirkum San Francisco Stat-Universitato, *City*-Kolegio e Berkeley, e che la ''beat-''generacionana poeti e jaz-*hipster*-i di San Francisco, qui anke kombinis sercho ad intuiciva spontaneso kun refuzo dil etiko "meza-klasala". Allen Ginsberg personigis la transito inter la *[[Generaciono Beat|beat]]-* e *hippie-*generacioni. 

La nomo *Human Be-In* devenis de hazarda dicajo dal artisto Michael Bowen. La ludema nomo kombinas humanista valori kun la "kun-sidi" qui reformabis praktiki che kolegii ed universitati ed erodabis segregaco, depos la famoza kun-sidi di 1960 en Greensboro, Nordal Karolina, e Nashville, Tennessee.
Panforte

**Panforte** esas tradicionala italiana desero quo kontenas frukti e nuci, e similesas fruktokuko o *Lebkuchen*.  Olua origino esas forsan la 13ma yarcento en Siena, en la regiono Toscana, Italia.  Dokumenti de 1205 montras ke ibe on pagis per *panforte* la monakuli e monakini di lokala monakeyo, imposto o dismo pagenda ye la sepesma di februaro ta-yare.

Literale, *panforte* signifikas "forta pano", quo referas la spicoza saporo.  La originala nomo di *panforte* esis "*panpepato*" (piprizita pano), pro la forta pipro uzita en la kuko.

La procedo di facar *panforte* esas sat simpla.  On dissolvas sukro en mielo e mixas diversa nuci, frukti e spici kun farino.  La tota mixuro bakesas en neprofunda kasrolo.  La finita kuko esas polvizata per sukro.  Komercale produktita *panforte* ofte havas bendo de rizo-papero cirkum la bordo.

Nunadie esas multa butiki en Italia qui produktas *panforte*, singla recepto esas jaluze gardata interpreto dil originala recepto e distinte pakigata.  Ofte konieto servesas kun kafeo o desero-vino pos repasto, ma uli juas ol kun sua kafeo ye dejuneto.

En Siena - egardata da multa, mem la maxim multa habitanti di ta urbo, kom la *panforte-*chefurbo di Italia - on kelkafoye dicas ke *panforte* devas kontenar dek-e-sep diferanta ingredienti, nam dek-e-sep esas la nombro de c*ontrade* (distrikti) interne dil urbo-muri.
Martinus Rørbye

**Martinus Christian Wesseltoft Rørbye** (Drammen, Norvegia, 17ma di mayo 1803 - København, 29ma di agosto 1848) esis Dana piktisto.

Lua patro esis administranto e butikisto qua ekmigrabis a Norvegia. Kande Martinus evis dek-e-du yari la familio retroiris a Dania. Ibe Martinus studieskis en 1820 che la Rejala Dana Art-Akademio sub Christoffer Wilhelm Eckersberg e Christian August Lorentzen, piktisti di la 'Ora Epoko dil Dana pikt-arto'.

Lua frua verki konsistis precipue ek urbo-ceni di København, ma anke ek portreti e peizaji piktita sur la insulo Seeland. Inter 1830 e 1832 il piktis precipue peizaji en Norvegia. De 1833 til 1837 il multe voyajis, inkluzite a Nederlando, Paris, Roma e Konstantinoplo. Lua voyajo a Turkia supozeble multe influis lua piktado, interne dil dana novigema uzo di koloro e lumo. 

Inter 1833 e 1847 Rørbye restis plurafoye en la nord-dana pesko-vilajo Skagen, ube il precipue piktis peizaji e jenro-verki. Lua saneso esis febla e lu mortis en 1848, evante 45 yari.

Rørbye esis dum la yari 1870ma multe admirata da Michael Ancher. Ancher anke voyajis a Skagen por piktar, e fondis ibe la famoza artisto-kolonio la *Skagen-piktisti*, qui forte influesis da Rørbye.
Granda Dikto di la Nederlandana Linguo

La **Granda Dikto di la Nederlandana Linguo** (*Het Groot Dictee der Nederlandse Taal*) esas konkurso por adulti pri la korekta espelo di la nederlandana linguo.  Ol eventas singlayare ye la triesma saturdio di decembro e brodkastesas ye televiziono en Nederlando e Belgia.

Spektanti heme povas skribar samtempe kam la konkursanti por probar sua propra espelo-habileso.  La konkurso eventas en la edifico di la Unesma Chambro dil parlamento en Den Haag.  La televizion-brodkasto esas prizentata dal ex-jurnalisto nederlandana Philip Freriks e prizentisto flandriana, qua depos 2015 esas Freek Braeckman.

La konkurso havas singlayare sisadek partoprenanti: triadek de Nederlando e triadek de Flandria.  Duimo de singla grupo konsistas ek invitita eminenti, e duimo ek partoprenanti selektita per pre-konkurso en la jurnali *[[de Volkskrant]]* e *[[De Morgen]]*.  Til hodie nur un eminento ganis la konkurso.

La espelo-reguli adheras la *Woordenlijst Nederlandse Taal* o "Verda Libreto"; por vorti qui ne esas en la Verda Libreto, on referas la dicionario ''Van Dale''*.*  La konkurson ganis dekfoye nederlandani, e dek-e-tri-foye flandriani, kun du egalesi.

Inter 2004 e 2012 eventis anke konkurso por pueri, nomizita la *Groot Kinderdictee.*
Rhenturmo

**La Rhenturmo** (germane: *Der Rheinturm*) esas turmo qua servas kom brodkast-masto e turisto-vidindajo en Düsseldorf, Germania.

La Rhenturmo havas anteni por radio (FM) e televiziono, e ye 240,5 metri ol esas la maxim alta edifico di Düsseldorf.  En la Rhenturmo esas observo-platformo e rotacanta restorerio.

La turmo kontenas 7.500 metrokubi de betono e pezas 22.500 tuni.  An la turmo esas dijitala* horlojo, qua esas la maxim granda dil mondo.  Apud la turmo stacas la edifico dil parlamento di la stato Nordrhein-Westfalen.
Dickens-Festivalo

**Dickens-Festivalo** (Nederlandane: *Dickens Festijn*).

Singla-decembre la 19ma yarcenta angla urbo di Charles Dickens rivivas ye plena glorio en la historiala quartero Bergkwartier di Deventer, Nederlando. Singlayare dum decembro rivivas plu kam 950 karakteri ek la famoza libri dal angla autoro: de Scrooge ad Oliver Twist, de Sr. Pickwick a Kristnasko-kanteri, de orfani a komizi e respektindi.

La Dickens-Festivalo eventis 26ma-foye en 2016, e yarale vizitesas da plu kam 135.000 homi. La festivalo eventas che la Walstraat, Golstraat, Damstraat, Bergkerkplein, Roggestraat, Bergstraat, Kerksteeg, Bergschild e Menstraat. La odoro di puncho, dom-alta Kristnasko-arbori e bela restaurita edifici provizas la fundo. La Dickens-Festivalo duras du dii e finas ambadie per kunkanto che la kirko Bergkerk.
Pokémon Go

**Pokémon Go** esas video-ludo dil sorto "augmentata realeso".  Ol esas programeto ("app") quon on povas instalar che onua portebla telefonilo.  Ol til nun esas obtenebla en Australia ed Usa, ed anke en Europa.

Ludanti interagas kun la reala mondo.  La skopo esas trovar fiktiva animaleti ("Pokémon") en diversa loki e kaptar oli.  La programeto esas gratuita e rapide divenas tre populara.

Esas ja sucii pri la sekureso di ludanti.  La precipua sucii esas distrakteso di ludanti, quo povus krear danjero por li e mem por altra strado-uzanti; e la posibleso, ke ludanto luresus a certena loko en la reala mondo.

Ja esas raporti di problemi, exemple kande ludanti kunvenis che domo di ulu, quo esis olim kirko.  Esas anke raporti di ne-grava vundi produktita da fali.  Ula fairo-autoritato en Australia rimemorigis ludanti, ke li devas cesar atencar sua telefonilo, e regardar vicee la strado ante transirar ol.

Ula muzei en Usa demandis homi ne ludar Pokémon Go en sua tereno.
Ponto Yavuz Sultan Selim

La **Ponto Yavuz Sultan Selim** esas ponto por treni ed automobili trans la Bosforo, norde del du existanta ponti en Istanbul, Turkia.  Ol esis unesme nomizata la Triesma Bosforo-Ponto (la Bosforo-Ponto esante la unesma, e la Ponto Fatih Sultan Mehmet la duesma).

Ol jacas cirkume 5 km norde del Bosforo-Ponto.  La ponto konektas Garipçe en Sarıyer sur la europana rivo e Poyrazköy en Beykoz sur la aziana rivo.

La fundamento-ceremonio eventis ye 29ma mayo 2013.  La ponto apertesis por trafiko ye 26ma agosto 2016.

Ye 322 metri la ponto esas la maxim alta suspendo-ponto en la mondo.  Ol esas, dop la Millau-Viadukto en Francia, la duesma maxim alta ponto irga-speca en la mondo.  Ol esas anke un ek la maxim larja suspendo-ponti dil mondo, ye 58,5 metri.
Brumado

**Brumado** esas urbo en la stato Bahia, an la Nord-Estala regiono di Brazilia. Segun la demografiala kontado di 2022, ol havis  habitanti. Jacanta an altitudo di 455 m, l'urbo distas 555 km de Salvador, chef-urbo di la stato. Lua tota surfaco esas 2174 km². Ol fondesis ye la 11ma de junio 1877.

Chosei BR-030, BA-262, BA-148 trairas la teritorio di la municipo. 

Lua precipua ekonomial agado esas minado di magnezo, qua extraktesas de jaceyi an la montaro *Serra das Éguas*, ed anke di talko.

## Referi
Marbordo-Tramvoyo

La **Marbordo-Tramvoyo** (nederlandane: *Kusttram*) esas publika tramvoyo quo konektas la urbi ed urbegi alonge la tota belga marbordo (di West-Flandria), inter De Panne proxim la franca frontiero e Knokke-Heist proxim Nederlando.  Ye longeso de 68 km, ol esas la maxim longa tramvoyo en la mondo, ed un ek la poka interurba tramvoyi en la mondo ankore funcionanta.  La voyo esas konstruktita ye metro-larjeso e par-elektrizita ye 600 volti DK.

La unesma segmento dil voyo inter Oostende e Nieuwpoort serveskis en 1885, malgre ke la originala voyo esis plu marfora kam la moderna.  Lor kreeso, la voyo jeresis da la NMVB (*Nationale Maatschappij van Buurtspoorwegen*).  En 1991, la NMVB fendesis aden du regionala kompanii, un walona* ed un flandriana, e la flandriana sucedanta kompanio, *[[Vlaamse Vervoermaatschappij De Lijn]]* responseskis pri la Marbordo-Tramvoyo.

La servo havas 69 halteyi alonge la 68-kilometra voyo, e tramveturo arivas ye omna dek minuti dum la somero-monati (omna duadek minuti dum la vintro), dum qua tempo ol uzesas da plu kam tri milion pasajeri.  La servo recente divenis plu acesebla per adjunto di segmenti kun basa pavimento ad existanta vehili, ed endukto di kelka nova *HermeLijn*-veturi kun basa pavimento.

La plu olda tramveturi esas unsinsa, e pro to mustas turnar per slingo por inversigar sua veho-sinso, ma le plu nova esas dusinsa.
Berthe Morisot

**Berthe Morisot** (Bourges, 14ma di januaro 1841 – Paris, 2ma di marto 1895) esis Franca impresionista piktistino.

El esis la unesma muliero qua adheris grupo de impresionisti, e malgre protesti da familiani ed amiki el duris esforcar vers agnosko di ca artoformo.

En 1857 el komencis desegno-lecioni e kopiis multa verki, del olda maestri til Jean-Baptiste Corot.  Kun Corot el anke kontaktis.  De 1860 til 1862 el esis ilua studento, kun sua fratino Edma.  Corot konsilis el irar ad Auvers-sur-Oise ed ibe lernar piktar en libera aero (*en plein air*).  En 1864 aparis elua unesma peizaji che la *[[Salon]]*.

En 1868 el konoceskis Édouard Manet ed amikeskis kun il.  Manet influegis elua developo e stilo.  Nequale la maxim multa impresionisti, qui facis optikala kolorexperimenti, elektis Morisot e Manet plu konservema metodo, malgre ke Morisot ibe influis Manet ed instigis il selektar la koloraro dil impresionisti ed uzar min multa nigro.

En 1872 el voyajis tra Hispania.  En 1874 el mariajesis kun Eugène, la fratulo di Manet.  Inter 1874 e 1886 el partoprenis che omna impresionista expozi, ecepte la quaresma di 1879 (pro maladeso pos la nasko di elua filiino Julie).  Dum 1881-1883 li konstruktis domo en Paris, quo divenis renkontreyo por piktisti e skribisti, quala Edgar Degas, Gustave Caillebotte, Claude Monet, Camille Pissarro, James McNeill Whistler, Pierre-Auguste Renoir, Stéphane Mallarmé ed altri. Mallarmé divenis elua maxim bona amiko e granda admiranto.

Berthe piktis precipue mulieri e pueri, ed interne ed extere, en pensema kompozuri e brilanta kolori.  El esis la maxim famoza muliera reprezentanto di impresionismo.

En 1892 elua spozulo mortis, ed el kompris kastelo en Mesnil.  Pos elua morto en 1895 eventis granda expozo che Paul Durand-Ruel.
Lago Pontchartrain

**Lago Pontchartrain** (en la franca: *Lac Pontchartrain*) esas salozeta estuario situita en sud-esta Louisiana en Usa.  Ol kovras areo de 1.600 km2 kun mezvalora profundeso de 3.7 a 4.3 m.  Ula navo-voyi esas pluprofundigata per dragado.  Ol esas quaze ovala, cirkume 64 km de westo ad esto e 39 km de sudo a nordo.

La lago esas situita en parti de sis komoni di Louisiana: St. Tammany, Orleans, Jefferson, St. John the Baptist, St. Charles, e Tangipahoa.  La aquo-limiti definesis en 1979.

Lago Pontchartrain esas nomizita pro Louis Phélypeaux, komto di Pontchartrain de Pontchartrain-urbo.  Il esis la franca Ministro di la Mari, Kancelero, e Financo-ministro dum la regno dil franca "Sun-Rejo," Louis la 14ma, pro qua la kolonio *[[La Louisiane]]* nomizesis.

Lago Pontchartrain ne esas vera lago ma estuario konektita al Gulfo di Mexikia per la ''Rigolets''-stretajo e ''Chef Menteur''-Paseyo aden Lago Borgne, altra lagunego, e do experiencas mareala chanjeti.  Ol recevas fresha aquo del riveri Tangipahoa, Tchefuncte, Tickfaw, Amite, e Bogue Falaya, e de *[[Bayou Lacombe]]* e *[[Bayou Chinchuba]]*.  Ol esas un ek la maxim granda marshi alonge la Gulfo-Marbordo di Nord-Amerika.  Ol inkluzas plu kam 50.000 hektari de marshlandi, inkluzante decidua foresti e cipreso-marshi, plus komplexa mixuro de herbala marshi inkluzante fresha, meza e salozeta marsho.

Salozeso varias de pokega en la norda parto weste de Mandeville, til preske duime maro-salozeso en la esta parto proxim *[[Interstate 10]]*.  Lago Maurepas, vera freshaqua lago, esas konektita kun Lago Pontchartrain weste per Paseyo ''Manchac''.   La Industriala Kanalo konektas la fluvio Mississippi kun la lago che Nov-Orleans. *[[Bonnet Carré Spillway]]* deviacas aquo de la Mississippi aden la lago dum inundi.
Henri-Edmond Cross

**Henri-Edmond Cross** (Douai, 20ma mayo 1856 – Saint-Clair, 16ma mayo 1910) esis franca piktisto qua precipue laboris per la stilo *[[pointillisme]]*.

Cross, di qua la vera nomo esis Henri-Edmond Delacroix, en 1883 angligis sua familionomo por havar artistonomo.  (Lua matro esis di britana deveno.)  Il kreskis en Lille e komencis studiar lego.  Pose il lernis piktar che François Bonvin e studiis che la *[[École des Beaux-Arts]]* en Paris.

Cross laboris unesme per la stilo realismo uzante sat pezoza kolori.  Lua koloraro heleskis kande lu konoceskis la verki da Claude Monet e Georges Seurat.

Kun la nov-impresionisti Seurat e Paul Signac il fondis en 1884 la *[[Société des Artistes Indépendants]]*.  Pro influo da Signac il transiris a *pointillisme*.  Il uzis ibe ne vere punti, ma plu larja pinselstroki.

Cross facis portreti, nudi, senviva pikturi e maro-pikturi.  Il uzis precipue prima kolori, pro quo il povas konsideresar kom prekursoro di *[[Fauvismo|fauvisme]]*.  Ultre lua verki per oleo-farbo il anke produktis multa aquareli.
Richard Simmons

**Milton Teagle** "**Richard**" **Simmons** (n. ye la 12ma di julio 1948) esas Usana instruktisto pri korpala stando. Ilu duktas la televizion-programo *Sweatin' to the Oldies*.
Tom Lister, Jr.

**Thomas Duane Lister, Jr.** (n. ye la 24ma di junio 1958 til la 10ma di decembro 2020) esis Usana cinem- e televizion-aktoro e kelkafoye luktisto profesionala. Il esis maxim konocata pro lua rolo kom Deebo, en la cinematografuro *Friday* (1995) e lua sequo *Next Friday* (2000).
Floriade (Nederlando)

La **Floriade** esas internaciona expozo e garden-festivalo, quo eventas ye omna dek yari en Nederlando.  La lasta Floriade eventis en 2012 en Venlo.  La nexta* Floriade eventos en 2022 en Almere.

Ante la Floriade olim organizesis en Nederlando per la nomo *Flora internationale* flor-expozi en la hodiala promeno-bosko Groenendaal en Heemstede en 1925, 1935 e 1953, e mem plu frue en 1910 en la *Haarlemmerhout* en Haarlem.  En Groenendaal esas ankore videbla restaji del flor-expozi, quala pavilioni e sovaja narcisi e hiacinti.

La Floriade koordinesas da la *[[Nederlandse Tuinbouwraad]]* (Nederlandana Gardenkultivado-konsilistaro).  La *Tuinbouwraad* fondesis en 1908 e havas kom skopo, plufortigar la imajo di nederlandana gardenkultivado ed avancigar exportaco, e la Floriade esas por to la maxim importanta moyeno.

Municipi povas kandidatesar por esar hosto di expozo per prizentar "aucion-libro" a la *Tuinbouwraad*.
Samuel Wanjiru

**Samuel Kamau Wanjiru** (n. ye la 10ma di novembro 1986 til la 15ma di mayo 2011) esis Kenian atleto qua vinkis la maratono dum l'Olimpiala Ludi en Beijing, 2008, kun lor rekordo di 2 hori, 6 minuti e 32 sekundi.
Tromsø

**Tromsø** esas urbo e municipo en la komtio Troms, Norvegia.   La centro administrala dil municipo esas la urbo Tromsø.  Exter Norvegia, *Tromso* e *Tromsö* esas alternativa espeli dil nomo.  Tromsø konsideresas kom la maxim norda urbo en la mondo kun habitantaro plu kam 50.000.  La maxim populoza urbo norde de ol esas Alta, Norvegia kun habitantaro 14.272.

Tromsø jacas en norda Norvegia.  La municipo havas habitantaro 72.066 (en 2015), ma kun la yarala enfluo de studenti ol havas plu kam 75.000.  Ol esas la maxim granda urbana areo en norda Norvegia e la triesma maxim granda norde del Arktika Cirklo (dop Murmansk e Norilsk).   Tromsø grandaparte, inkluzante la urbo-centro, situesas sur la insulo Tromsøya, 350 kilometri norde del Arktika Cirklo.  En 2012, Tromsøya havis habitantaro 36.088.

Parti dil urbana areo anke situesas sur la kontinento este, e sur parti di Kvaløya - granda insulo weste.  Tromsøya esas konektita kun la kontinento per la Tromsø-Ponto e la Tromsøysund-Tunelo, e kun la insulo Kvaløya per la Sandnessund-Ponto.  La urbo esas plu varma kam la maxim multa altra loki ye la sama latitudo, pro la varmigo-efekto di la Gulfo-fluo.

La urbo-centro di Tromsø kontenas la maxim multa olda ligna domi en norda Norvegia; la maxim olda esas de 1789.  La urbo esas kulturala centro por la regiono, kun plura festivali dum la somero.  Bone konocata norvegiana muzikisti, Torbjørn Brundtland e Svein Berge dil *electronica-*duo Röyksopp e Lene Marlin kreskis ed entamis sua karieri en Tromsø.  Famoza elektronikala muzikisto Geir Jenssen anke devenas de Tromsø.

La maxim famoza futbal-esquado en la municipo, Tromsø IL, ludas en la norvegiana *[[Eliteserien]]*.
Zhou Youguang

**Zhou Youguang**  (Ido: Ju Yuguang, Chiniane: 周有光) (Changzhou, 13ma di januaro 1906 — Beijing, 14ma di januaro 2017) esis Chiniana linguisto. Ilu developis la sistemo Pinyin, per quo lua nomo skribesas tale: Zhōu Yǒuguāng.

Youguang esis depos la morto dil 109-evinta Irving Kahn ye la 24ma di februaro 2015 la maxim olda vivanta persono, qua esis konocata ne nur pro lua granda evo.

Zhou naskis ye 13ma la januaro 1906 en Changzhou, Chinia. Kande il evis dek yari il translojis kun sua familio a Suzhou. Ibe il esis skolano. Zhou komencis che l'universitato *Saint John's* en Shanghai en 1923, ube il studiis ekonomiko ed ultre to kursi di linguistiko. Il livis skolo dum la enorma protesti en mayo 1925 e studiis en 1927 che l'universitato di Guanghua. Zhou rezidis en Japonia kom kambio-studento e laboris kom bankisto ed ekonomikisto, precipue en New York. Kande en 1949 la populala republiko di Chinia establisesis, il retroiris a Shanghai.

En 1955 Youguang divenis la chefo di guverneriala komisitaro qua havis la tasko reformar la Chiniana linguo, skope plubonigar la skrib-habileso di la lando. La skopo dil komisitaro esis la romanigo di la linguo, e krear sistemo qua sugestus la pronunco dil Chiniana simboli. Youguang laboris dum tri yari pri la desegno e developo di Pinyin.

Zhou mariajesis en 1933 kun Zhang Yuhne. El mortis en 2002. Li genitis du filii: un filiino (elqua mortis evante sis yari) ed un filiulo.
Espero (pikturo)

**Espero** esas simbolista oleo-pikturo dal angla piktisto George Frederic Watts, di quo la unesma du versioni kompletigesis en 1886.

Radikale diferanta de antea trakti dil temo, ol montras sola okul-bandajizita muliero sidanta sur globo, pleanta liro qua havas nur un restanta kordo.  La fundo esas preske vakua, videbla esas nur unika stelo.  Watts intence uzis simbolismo, ne tradicionale asociata kun espero, por ambiguigar la senco dil pikturo.  Malgre ke lua uzo di koloro en *Espero* grande admiresis, lor olua expozeso multa kritikisti desprizis la pikturo.  *Espero* esis populara che la Estetikala Movado, qui egardis beleso kom la prima skopo di arto e ne suciis pri la ambigueso di olua mesajo.  Riprodukturi ye platino-imprimuri, e plu tarde chipa karbo-imprimuri, balde vendesis.

Malgre ke Watts recevis multa kompro-ofri por la pikturo, il konsentabis donacar sua maxim importanta verki a la naciono, e sentis ke lu devas inkluzar *Espero*.  Konseque, plu tarde en 1886 Watts e lua helpanto Cecil Schott piktis duesma versiono. Lor olua kompletigo Watts vendis la originalo e donacis la kopio a la *South Kensington*-Muzeo (nun la Viktoria ed Albert-Muzeo); do, ca duesma versiono esas plu bone konocata kam la originalo.  Il piktis adminime du plusa versioni por privata vendo.

Dum ke chipa riprodukturi di *Espero*, e de 1908 alta-qualesa imprimuri, cirkuleskis granda-quante, ol divenis vaste populara imajo.  Prezidanto Theodore Roosevelt expozis kopio che sua hemo en Sagamore Hill, Nov-York; riprodukturi cirkulis mondvaste; en 1922 filmo naracis la kreo da Watts dil pikturo.  Lore *Espero* sembleskis ekmoda e sentimentalacha, e Watts rapide ekmodeskis.  En 1938 la Tate-Galerio cesis permanante expozar sua kolekturo de verki da Watts.

Malgre la diminuto dil populareso di Watts, *Espero* restis influiva.  En 1959 Martin Luther King Jr. skribis prediko, nun konocata kom *Shattered Dreams*, segun la temo dil pikturo, quale anke agis Jeremiah Wright en Chicago en 1990.  En la kongregaciono che la lasta esis la yuna Barack Obama, qua profunde emocigesis.  Obama selektis "La Audaco di Espero" kom la temo di sua diskurso koram la Demokrata Nacionala Konvento en 2004, e kom la titulo di sua libro di 2006; il fondis sua sucesoza prezidantala kampanio en 2008 sur la temo "Espero".
Ani Lorak

**Ani Lorak** (n. **Karolina Miroslavivna Kuek** ye la 27ma di septembro 1978) esas Ukrainana kantistino di pop, soul, Synthpop, Eurodance e House.
Pahrump, Nevada

**Pahrump** esas urbo en la komtio Nye, Nevada, Usa.  En 2010 la habitantaro esis 36.441, pro quo ol esas la maxim granda habiteyo en la komtio.

Pahrump originale habitesis da la tribuo Suda Paiute.  Koloniisti lente arivis dum la tarda 19ma yarcento.  Li selektis la nomo Pahrump pro la originala indijena nomo *Pah-Rimpi*, od "Aquo-Roko," pro la abundanta arteza putei en la valo.  Pro la putei, la nova habitanti di Pahrump-Valo fondis plura granda ranchi*, precipue di grandeso plu kam 400 hektari.  Che la ranchi, luzerno e kotono kultivesis, ultre farm-animali.

Til la 1960a yari, Pahrump havis nula telefon-servo ecepte radio-telefonilo apud merkateto, ed esis nula bona stradi en od ek Pahrump-Valo.  Tamen, dum ke Las Vegas kreskis, spekulado pri imoblo plupopulareskis en la regiono, ed intereso augmentis pri Pahrump.  Sequis la endukto di telefon-servo e konstrukto di automobil-voyo de Las Vegas a Pahrump, dum la tarda 1960a yari.

Remarkinda komerci en la areo inkluzas *[[Front Sight Firearms Training Institute]]* e *[[Spring Mountain Motor Sports Ranch]]*, ultre plura legala prostituceyi quala la *[[Chicken Ranch]]* e S''heri's Ranch'', e viteyi inkluzanta Sander's Familio-Viteyo e Pahrump Valo-Viteyo.

Pahrump esas la hemurbo di Art Bell, autoro e radio-hosto.  Il konocesas pro fondir *[[Coast to Coast AM]]*, dumnokta radio-programo pri *paranormala temi, konspiri ed altra stranjaji, programo quon il brodkastis de sua hemo.  Bell olim proprietis KNYE, lokala radio-kanalo situita en Pahrump.

Richa kazinestro de Las Vegas, Ted Binion, enterigis granda trezoro de arjento en sekreta subtera kripto en Pahrump.  En 1998 Binion mortis en suspektinda cirkonstanci, ed un ek la akuziti pri ocido di Binion arestesis dum ekterigar la kripto.

Pahrump esas la hemo dil triesma kunfondinto di *[[Apple Computer]]*, Ronald Wayne.  Wayne nun quiete rezidas ibe, e vendas postmarki e rara moneto.
Spaco-paromo Challenger

La unesma flugo di **Spaco-paromo Challenger** komencis ye 4 di aprilo 1983.

Ye 28 di januaro 1986, super la Atlantiko proxim la marbordo di Florida, la spaco-paromo Challenger explozis, 73 sekundi pos lanseso por olua dekesma misiono. La sep pasajeri mortis: li inkluzis komandanto Francis R. Scobee, pilotisto Michael J. Smith, e Christa McAuliffe, qua esabus la unesma docisto en spaco.

Hiato di 32 monati di la paromo-programo sequis la dizastro. Esis konstatata ke esencala ringatra klozilo divenis min elastika ye basa temperaturo, quo esis kauzo di falio en la kolda vetero di ta matino.
Penny Lane

**Penny Lane** ("Penny-stradeto") esas kansono da le Beatles.  Ol skribesis precipue da Paul McCartney ma oficale da la partenereso Lennon–McCartney.  La liriki referas reala strado en Liverpool, Anglia.

Registragita dum la *[[Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band|Sgt. Pepper]]*-sesioni, "Penny Lane" aparis en februaro 1967 kom un facio di duopla A-facia disketo, kun "Strawberry Fields Forever".  Ol rezultis de deziro dil kompanio a nova disko, pos plura monati sen nova Beatles-disko.  Malgre ke la kansono ne atingis numero un en la rangi dil Unionita Rejio, ol tamen sucesis trans Europa.  La kansono plu tarde inkluzesis en la Usana albumo, *Magical Mystery Tour*, ma ne aparis en la samnoma britana duopla "EP".

En 2004, la revuo *[[Rolling Stone]]* rangizis "Penny Lane" ye numero 456 en sua listo del 500 Maxim Bona Kansoni Omnatempe.

La titulo dil kansono derivesas de la nomo di strado proxim la infantala hemo di John Lennon dum lua unesma kin yari (9 Newcastle Road) en la hemurbo dil grupo, Liverpool, Anglia.  McCartney e Lennon renkontradis che *Penny Lane* por abordar autobuso al urbo-centro.  Dum la yari 1960ma, ico esis signifikanta autobus-termino di plura voyi, ed autobusi montranta "Penny Lane" ofte videsis en Liverpool.
Nederlandana parlamentala elekto 2017

**Nacionala parlamentala elekto** (*Tweede Kamerverkiezingen 2017*) eventis en Nederlando ye la 15ma di marto 2017.  La antea tala elekto eventis en septembro 2012.

La votanti elektis omna 150 membri dil Duesma Chambro per sistemo di proporcionala reprezento.  La antea guvernerio esis koalisuro de du partisi, VVD e PvdA, ed esis la unesma guvernerio depos la ministraro Kok-I en 1998 qua parfinigis sua periodo. En la 10ma di oktobro 2017, 209 dii pos l'elekto, anuncesis nova koalisuro de quar partisi, VVD, CDA, D66 e ChristenUnie.

La sequanta partisi (inter altri) partoprenis l'elekto:

## Ante la elekto
Ye 2016 la chefo di la PvdA, Diederik Samsom, rezolvis ke esos elekto en la PvdA ye decembro 2016, por decidar la chefo dil partiso. Samsom profesis sua kandidateso ye la 23ma di septembro 2016,, parlamentano Jacques Monasch ye 13ma oktobro e Lodewijk Asscher, vicechefministro, ye la 17ma di oktobro. La popular urbestro di Rotterdam, Ahmed Aboutaleb, refuzis partoprenor. Monasch, qua volis chanjor la programo politikal se il triumfos, finigis sua kandidateso e forlasis la partiso ye 7ma di novembro 2016, restante parlamentano. La programo ja adoptesis da kongreso di partiso e la partiso ne permisos chanji. Il pose fondis nova partiso, Nieuwe Wegen, ye la 28ma di novembro 2016. Lor la chef-elekto ye l 8ma di decembro 2016 Asscher vinkis ganante 54.5% de la voti.

## Refero-noti
Biciklago en København

**Biciklago ** en Dania – partikulare en København – esas importanta transporto-moyeno e dominacanta parto dil urb-aspekto, ofte remarkata da la vizitanti.  La urbo ofras diversa facilesi por bicklago - densa urbana proximesi, kurta disti e plata tereno - ultre vasta bone-desegnita sistemo de biciklo-voyi.  Per to ol ganis reputeso kom un ek la maxim biciklo-afina urbi dil mondo.

Omnadie homi biciklagas 1,2 milion kilometri en København, e 36% del urbani vehas a la laboreyo, skolo od universitato per biciklo, preske tam multa kam en tota Usa.  Biciklago ordinare konsideresas kom plu sana, verda, chipa ed ofte rapida veho-moyeno kam publika transporto od automobilo.

Bicikli populareskis en København ye la komenco dil 20ma yarcento.  La unesma biciklo-voyo establisesis che Esplanaden en 1892; altra frua exemplo esas la voyo cirkum La Lagi en 1910.  En 1890 esis 2.500 bicikli en la urbo, nur 17 yari plu tarde ta nombro augmentabis til 80.000.  Dum la yari 1920ma e 1930ma lua populareso itere augmentis.

Biciklo-substrukturo en København nune inkluzas cirkume 350 kilometri de separata biciklo-voyi, 23 kilometri de en-strada biciklo-voyi, e 43 kilometri de ek-strada verda biciklo-voyi tra parki ed altra verda arei.  La urbo projetas expansar ico per 70 kilometri de biciklo-voyi e 67 kilometri de verda biciklo-voyi ante 2026 por kompletigar la reto.
Verzuiling

**Verzuiling** ("kolonigo") esas la divido di socio aden grupi sur bazo filozofiala o socio-ekonomiala, tale ke la grupi esas ulgrade shirmata de l'una l'altra.  Ico povas atingesar per fondar institucuri sur bazo filozofiala, quala skoli, klubi, partisi, sindikati, brodkasterii, jurnali e hospitali.  La divido inter ideologii esas vertikala, kontre ke ta inter sociala klasi esas horizontala.  Filozofiala "koloni" do kontenas plura sociala klasi.

La termino unesme uzesis precipue por deskriptar la situeso en Nederlando e Belgia, ma la modelo aplikesas hodie anke a landi quala Nord-Irlando, Suisia, Austria, Chipro, Libano e Malaizia.

*Verzuiling* eventis unlatere per akuta divido inter la grupi, altralatere per koopero dal eliti supre.  La separeso formacesis per ke singla "kolono" havis sua propra eklezio, brodkasterio, jurnalo, stat-organizuro, sindikato, politikala partiso, dom-asociuro, "scouting"-grupo, skoli, hospitalo, sporto-klubi e mem butiki e komerci.

Ante la mezo dil 20ma yarcento ica situeso esis tante frapanta, ke exemple certena nederlandana butiki preferis employar homi qui esis membro di certena eklezio.  Ico duktis a granda kulturala diferi, ne nur en la urbi, ma anke en la ruro, kun rezulto ke tota grupi vivis apud l'una l'altra sen havar multa kontakto.
Kristin Otto

**Kristin Otto** (n. ye la 7ma di februaro 1966) esas Germana natistino qua ganis sis ora medalii pri natado dum l'Olimpiala Ludi en Seoul, 1988.
Matt Biondi

**Matthew Nicholas "Matt" Biondi** (n. la 8ma di oktobro 1965) esas Usana ex-natisto, qua ganis entote 8 ora, du arjenta ed un bronza Olimpiala medalii pri natado, dum l'Olimpiala Ludi en Los Angeles, Seoul e Barcelona.
Stadtbahn di Köln

La **Stadtbahn di Köln** esas lejera fervoyo en la germana urbo Köln, inkluzante plura cirkondanta urbi di la regiono Köln-Bonn (Bergisch Gladbach, Bonn, Bornheim, Brühl, Frechen, Hürth, Leverkusen-Schlebusch, e Wesseling).

La termino *[[Stadtbahn]]* signifikas sistemo qua kontenas elementi de tramvoyi ultre subtera fervoyo-reto (U-Bahn) ed interurba fervoyo, mem inkluzante tri linei di "pezoza" fervoyo uzata da varo-treni ultre Stadtbahn-vehili.  Du ek ica linei konektas la Stadtbahn di Köln kun la Stadtbahn di Bonn.  Ica linei (16 e 18) kunjeresas da amba urbi, e kelkafoye referesas kom *Stadtbahn Rhein-Sieg*. La Stadtbahn di Köln jeresas da la *[[Kölner Verkehrsbetriebe]]* (KVB) e la Stadtbahn di Bonn da la *[[Stadtwerke Bonn]]* (SWB).  La KVB e SWB esas membri dil *[[Verkehrsverbund Rhein-Sieg]]*, formacita en 1987 por unionar la transit-autoritati en la Köln-regiono e havar sama preco-strukturo.  Esas 38 subtera stacioni, kun quar nun konstruktata.Entote la Stadtbahn di Köln havas reto di longeso 194,8 kilometri.  Ek to jacas 28 kilometri en tuneli e kin kilometri esas elevita fervoyo.  La konekti, anke subtere, esas generale samnivela.  Ultre signalizo, blok-signalizo aplikesas ye omna subtera voyi e ye multa altra loki.  Sur strado-nivela voyi la tramreli tote separesas del trafiko ecepte che krucovoyi.  La nombro de en-strada voyi esas limitizita.
Motown

**Motown** esas usana muzikdisko-kompanio.  La kompanio fondesis da Berry Gordy Jr. kom *Tamla Records* ye januaro 12ma 1958, ed esis korporacionigata kom *Motown Record Corporation* ye aprilo 14ma 1960, en Detroit, Michigan.  La nomo, kompozuro dil angla "motor" (motoro) e "town" (urbo), anke divenis alternativa nomo di Detroit.

Motown pleis importanta rolo en la rasala integrigo di populara muziko, kom afrikan-usana kompanio qua atingis signifikanta suceso exter la afrikan-usana komuneso.  Dum la 1960a yari, Motown e lua filiala etiketi (inkluzanta *Tamla Motown*, la etiketo uzita exter Usa) esis la maxim sucesoza propaganti dil Motown-Sono, stilo de "soul"-muziko kun distinta "pop*"-*influeso.  Dum la 1960a yari, Motown atingis spektaklatra suceso malgre sua mikreso: 79 diski en la Supra Dek dil *[[Billboard Hot 100]]-*rango inter 1960 e 1969.

Pos la eventi dil Detroit-Sedicii di 1967, ultre la perdo dil kansonifisti Eddie Holland, Lamont Dozier, e Brian Holland, Gordy movis Motown a Los Angeles en 1972, ed ibe ol restis nedependanta kompanio til junio 28ma 1988.  Ta-date Gordy livis la muzik-industrio, atraktita aden la *[[Hollywood]]-*vivstilo pos facar du filmi.  La kompanio lore vendesis a MCA.  Motown vendesis a PolyGram en 1994, ed itere a la sucedanta kompanio di MCA, *[[Universal Music Group]]*, kande ta aquiris PolyGram en 1999.

Motown enduktis multa granda steli, ek qui Diana Ross (e Le Supremes), Michael Jackson (e la Jackson 5), Stevie Wonder, Marvin Gaye, Smokey Robinson (e Le Miracles), Le Four Tops, Le Temptations, Martha e le Vandellas e Lionel Richie juis la maxim granda famo, anke en Europa.  Anke Gladys Knight e le Pips, Edwin Starr e Le Isley Brothers, qui anke esabis sucesoza che altra kompanii, profitis dum sua Motown-periodo la posiblesi quin ica kompanio ofris ye kansonifo, disko-produkto e propago.

Motown dum la 2000a yari esis parto di *Universal Music* kom *[[Universal Motown]]* e *[[Universal Motown Republic Group]]*, kun chefkontoro en Nov-York-urbo.  De 2011 til 2014, Motown esis parto di *[[Island Def Jam Music Group]]*.  Ye aprilo 1ma 2014, *Universal Music Group* anuncis la dissolvo di *Island Def Jam*; pose Motown retromovis a Los Angeles sub *[[Capitol Music Group]]*.  Olua kontoro esas nun en la famoza Capitol-Turmo.

Dum multa yardeki, Motown esis la maxim profitoza afrikan-usana komerco en Usa.
Nikolai Ivanovich Noskov (muzikisto)

**Nikolai Ivanovich Noskov** (Ruse *Николай Иванович Носков*, n. ye la 12ma di januaro 1956) esas Rusa kantisto e muzikisto di rock, ex-membro di la bando *Gorky Park*.
Paradiz-ucelo

**Paradiz-uceli** (*Paradisaeidae*) esas familio de uceli dil ordino kant-uceli, qui esas preske tote restriktita a Nov-Guinea e cirkondanta insuli, e nordesta Australia.  Kelka sorti trovesas anke sur la Moluka-insuli.  Paradiz-uceli esas kovrita per kolorozega plumi.  Ico esas la rezulto di ecesanta sexuala selekto, quo esis posibla pro manko de naturala enemiki.

Li esas forte-konstruktita uceli kun sat pezoza beko e povoza gambi e pedfingri.  Lia grandeso varias de ta di sturno til ta di korniko, ma ula sorti aspektas signifikante plu granda pro sua longa flanko- e kaudoplumi.  La bruna siklobeko (*Epimachus meyeri)* havas longeso 97-100 cm, ma granda parto de to esas la kaudo.  La maskuli esas generale brilanta-kolora ed ornita per veli, manteleti, abaniki e tale plus.  Li esas poligama.  Che la min remarkinda sorti la maskuli e femini havas simila plumaro.  Li esas generale monogama.

Che la monogama sorti la maskulo helpas pri sorgo di la genituro; che la poligama sorti ne.  Un grupo, la siklobeki (speci *[[Drepanornis]]* e *[[Epimachus]]*) havas remarkinda longa kurva beki, per quo li tiras animaleti ek la foliaro od ek trui en kortico.  Frukti formacas la bazala menuo, ma anke beri, semini, insekti, altra senvertebreti, rani e reptereti manjesas.  La nesti dil maxim multa sorti esas bolatra, e che la poligama sorti konstruktesas nur da la femini, qui anke prisorgas lo cetera: kovo dil ovi, eduko dil yuni, e possorgo.  Nur la rejoparadiz-ucelo nestifas en arborotrui.

La bruna paradiz-korniko trovesas sur le Moluka, e la ''Wallace''-paradiz-ucelo sur Bacan e Halmahera (Nord-Moluka).  La maskuli di plura sorti konocesas pro sua abundanta plumaro, kun ofte longa, kolorozega plumi.  La maskuli probas per ica plumaro, dum ofte komplikita kurtezo, impresar la multe min remarkinda femini.
Hummingbird (muzikgrupo)

**Hummingbird** esis britana "rock"-grupo, formacita en 1974 da Bobby Tench, olima membro di la *[[The Jeff Beck Group|Jeff Beck Group]]* e le ''Streetwalkers''.

Hummingbird registragis tri sucesoza albumi, editita dal kompanio A&M kun Ian "Sammy" Samwell kom disko-produktisto.  La originala muzikistaro inkluzis membri dil duesma *Jeff Beck Group*, kantisto e gitaristo Bobby Tench, klavaristo Max Middleton, basisto Clive Chaman, tamburisto Conrad Isidore e duesma gitaristo Bernie Holland.  Fine dil sesioni por lia unesma albumo Jeff Beck kunpleis dum kurta periodo, ma il ne kontributis al albumo e livis por laborar pri sua propra projeto.

Pos la unesma albumo Bernie Holland remplasesis da gitaristo Robert Ahwai, e tamburisto Bernard "Pretty" Purdie remplasis Isidore por la nexta* du albumi; kantisti Madeline Bell e Liza Strike enduktesis por komplementizar la grupo.

Hummingbird esis sucesoza precipue en Usa, ma anke en Europa e Japonia.

## Diskografio
### Albumi di ateliero
* Hummingbird (1974)
* We Can't Go On Meeting Like This (1975)
* Diamond Nights (1977)

### Single-i
* "For the Childrens Sake" /"You can keep your money" A&M AMS 7193 (1975)
* "Trouble maker"/"Gypsy Skies" A&M AMS 7254 (1976)
* "Madatcha"/"Anna's song" A&M AMS 7325(1977)
Sugar Land, Texas

**Sugar Land** esas urbo en la usana stato Texas. La urbo jacas en la metropolala areo "Houston-The Woodlands-Sugar Land" e la komtio Fort Bend. Segun la demografiala kontado di 2020, ol havis  habitanti, kontre  en 2010. Lua tota surfaco esas 112,2 km², equivalanta a 42,9 mi², de qui 104,81 km² (40,47 mi²) esas lando, e la cetera esas aquo.

Ol esas un ek la maxim richa e rapide-kreskanta urbi en Texas, kreskinta plu kam 158 procento inter 2000 e 2010. Dum la periodo 2000-2007, Sugar Land anke experiencis employeso-kresko ye 46,24%. Lor la popul-konto di 2010, la habitantaro dil urbo esis 78.817. En 2015 la habitantaro atingabis evaluita 88.156. Fondita kom sukro-plantacerio dum la frua-meza 20ma yarcento e municipigita en 1959, Sugar Land esas la maxim granda urbo ed ekonomiala centro dil komtio Fort Bend.

Sugar Land esas la hemo dil chefkontoro di *[[Imperial Sugar]]*, e la precipua sukro-rafinerio e -distributocentro dil kompanio esis olim situita en la urbo. Agnoskante ica heredajo, la krono-simbolo di *Imperial Sugar* inkluzesas en la urbo-sigluro.

La radiki di Sugar Land esas la originala Mexikiana land-granto a Stephen F. Austin. Un ek la unesma koloniisti di la lando, Samuel M. Williams, nomizis ol "*Oakland Plantation*" pro la diversa speci de querki ibe. La fratulo di Williams, Nathaniel, kompris la lando en 1838. Li jeris la plantacerio por kultivar kotono, maizo e sukrokano. Dum ica frua yari, la nuna Sugar Land esis la centro di sociala vivo alonge la rivero Brazos. En 1853, Benjamin Terry e William J. Kyle kompris *Oakland Plantation* de la Williams-familio. Terry konocesas pro organizir *[[Terry's Texas Rangers]]* dum la Intercivitana Milito e pro nomizir la urbo. Lor la morti di Terry e Kyle, Kolonelo E. H. Cunningham kompris la plantacerio de 5.100 hektari pos la Intercivitana Milito, e developis la urbo cirkum sua sukro-rafinerio en 1879.
Lunar Orbiter 3

**Lunar Orbiter 3** esis un de kin kosmosondili di Usa, lansita de 1966 til 1967, di projeto por fotografar la Luno; la skopo di la unesma tri sondili esis selektar terveno-loki por la Apollo-projeto. Omna misioni esis sucesoza.

Ye 8 di februaro 1967, Lunar Orbiter 3, lansita ye 5 di februaro, esis pozata aden orbito cirkum la luno. De 15 til 23 di februaro ol prenis fotografuri, transmisante plu kam 600 a Tero. Ol anke transmisis informo de instrumenti por trovar kosmala radiado e sentar kolizioni di mikrega meteori.
Garry Marshall

**Garry Marshall** (n. kom *Garry Kent Masciarelli* ye la 13ma di novembro 1934 – m. ye la 19ma di julio 2016) esis Usana cinem-aktoro, cinematografisto, cenaristo, produktisto.

Ilu konocesas por sua partopreno en romantika komedii, exemple *Pretty Woman*, *Frankie and Johnny*, *Runaway Bride*, *The Princess Diaries* e *Valentine's Day*.

## Referi
Roy Ayers

**Roy Ayers** (Los Angeles, 10ma septembro 1940) esas usana "funk"-, "soul"- e jaz-*vibrafonisto.  Kande il evis kin yari il recevis sua unesma vibrafon-marteli de Lionel Hampton, pos quo il komencis plear la vibrafono.

Dum yardeki Ayers konocesas kom pioniro e fondinto di diversa flui di jazo.  Dum la 1960a yari il laboris precipue pri tradicionala jazo e kunlaboris inter altri kun Herbie Mann, Curtis Amy e Chico Hamilton.  Dum la 1970a e 80a yari il enfokigis kombino di "rhythm and blues" kun jazo e "funk".  Dum la sequanta yari il itere chanjis direciono ed atingis la rango di Baptopatro di "*[[Acid Jazz]]"* pro la granda rolo quan il pleis en la developo di ta jenro ed olua senprecedenta populareso en Anglia.

Un ek la maxim bone konocata kansoni da Ayers esas *[[Everybody Loves the Sunshine]];* multa "hiphop"-artisti riuzis ("sampled") ta kansono en sua muziko.  Anke la kovrilo dil albumo *[[We Live In Brooklyn]]* inspiris tota "hiphop"-generaciono (exemple *[[N.W.A.]]*).

Ultre sua solo-albumi (ek qui kelka sucesis per influeso da diversa muzikojenri) Ayers dum la 1980a yari fondis sua propra diskokompanio *[[Uno Melodic Records]]*, skribis e produktis albumi por diversa artisti, e kunlaboris kun Fela Kuti de Nigeria.  Ayers laboris depos la 1990a yari anke plurafoye kun produktisti di "house"-muziko.  Il anke pleis ye la albumo *[[Nuyorican Soul]]* (1997) da *[[Masters at Work]]*.  Plu tarde il laboris plurafoye kun Kerri Chandler e Dennis Ferrer.  Nun evanta plu kam 65 yari Ayers ankore *turas, ed en 2004 editis la disko *[[Mahogany Vibe]]*.
Granda Sudbury

**Granda Sudbury**, ofte referata simple kom **Sudbury**, esas urbo en Ontario, Kanada.

Ol esas la maxim granda urbo en Norda Ontario segun habitantaro (160.274 en 2011) e la 24ma maxim granda metropolala areo en Kanada. Segun areo, ol esas la maxim granda urbo en Ontario e la sepesma maxim granda municipo segun areo en Kanada. Ol esas administrale un-strata municipo, e tale ne parto di irga distrikto, komtio, o regionala municipo.

Sudbury fondesis pos la deskovro di nikel-erco da Tom Flanagan, kanadana forjisto che la Pacifiko-Fervoyo en 1883, kande la transkontinenta fervoyo esis preske kompleta. Granda Sudbury formacesis en 2001 per kombinar la urbi ed urbegi dil olima Regionala Municipo di Sudbury kun plura nemunicipigita urbi.

La habitantaro rezidas en urbana kerno e multa mikra komunesi cirkum 300 lagi ed inter petra kolini nigrigita da historiala erc-extraktado. Sudbury esis olim importanta ligno-centro e mondo-duktero ye nikel-minado. Minado e relatanta industrii dominacis la ekonomio dum granda parto dil 20ma yarcento. La du granda mino-kompanii qui formizis la historio di Sudbury esis *Inco*, nun *[[Vale Limited]]*, quo employis plu kam 25% del populo en la 1970a yari, e *[[Falconbridge]]*, nun *[[Glencore]]*.  Sudbury depose expansis de *resurso-fondita ekonomio a la precipua endetala, ekonomiala, sanesala ed edukala centro di Nordesta Ontario. Sudbury esas anke la hemo di granda Franca-Ontariana populo quo influas olua arti e kulturo.

Sudbury havas humida kontinentala klimato kun varma ed ofte varmega someri e longa, kolda, nivoza vintri.
Drentsche Aa

La **Drentsche Aa** esas la sola rivero en Nederlando qua (grandaparte) retenis sua originala sinuoza voyo. 

Remarkinde la rivero nomesas nur en Groningen la *Drentsche Aa*.  En Drenthe ipsa ol nomesas de la punto ube la *Anreeperdiep* e la *[[Amerdiep]]* kunvenas, intersequante: la *[[Deurzerdiep]]*, la *[[Looner Diep]]*, la *Taarlosche Diep*, la *Oudemolensche Diep*, la *Schipborgsche Diep* e la *Westerdiep*.  Ibe ol divenas la frontiero inter Groningen e Drenthe e recevas sua familiara nomo.  La rivero lore fluas per aquotunelo sub la *[[Noord-Willemskanaal]]* e pose nomesas la *Oude Aa*.  Ico fine ekfluas aden la *Schipsloot* che la *[[Friesche Veen]]*, quo ipsa ekfluas aden la *Noord-Willemskanaal*.

Esas en Drenthe anke branch-rivereto, qua intersequante nomesas la *Andersche Diep*, la *Rolderdiep* e la *Gasterensche Diep*, ante ke ol ekfluas aden la cheffluo ube la *Taarlosche Diep* fluas aden la *Oudemolensche Diep*.

Plu mikra branch-rivereti esas la *Anlooerdiepje* e la *Zeegserloopje* qui ekfluas aden la cheffluo, rispektive en la *Oudemolensche Diep* ed en la Drentsche Aa.

La *[[Hoornsediep]]* quo fluas alonge la *[[Paterswoldsemeer]]* esas restajo dil rivero.  En la urbo Groningen la stradonomi ''Hoge der A'' e ''Lage der A'', la Asraat e la nomo dil kirko ''Der Aa'' ankore memorigas la rivero.

Originale la Aa ekfluis aden la *[[Hunze]]* proxim Adorp.  En 1385 la segmento dil Aa inter Dorkwerd ed Adorp klozesis e la kanalo exkavesis de Dorkwerd a la *Reitdiep*, tale ke la Aa de lore ekfluas aden la Lauwerszee.  La olda voyo esas pro slamizo apene rikonocebla.