Bonn

**Bonn** esas urbo en Germana stato Nordrheno-Vestfalia. Segun statistiki de 2024, ol havis  habitanti. Lua tota surfaco esas 141,2 km².

Bonn distas cirkume 24 kilometri de Köln, e 600 km sud-weste de Berlin. Ol esas la nasko-loko di Ludwig van Beethoven, en 1770. Beethoven vivis lua infanteso ed adolecanteso en la urbo. L'urbo havas importanta universitato.

De 1949 til 1990, Bonn esis chef-urbo di West-Germania. Til nun, cirkume 1/3 ek la ministeriala ofici restas en la urbo.

## Historio
En 1914, trovesis en Oberkassel la restaji di moderna viro e muliero de cirkume 12.000 til 14.000 yari ante nun. To montras ke la regiono di Bonn ja habitesis adminime de paleolitiko. Tamen, la historio di la regiono ante 600 aK esas poke konocata. Posible la nomizita "kulturo Hunsrück-Eifel" dominacis la regiono ante l'arivo di Romani.

L'urbo fondesis dal Romani cirkume la yaro 12 ante Kristo. Li establisis garnizono proxim la centro di la nuna urbo. La Latina nomo por la kolonieto, "Bonna", posible originis de la populo trovita ibe, l'Eburoni. Malgre que Romana prezento en la urbo esis mikra ante Kristana epoko, ol augmentesis depos la batalio di Teutoburg ye yaro 9. Dum la sequanta yardeki, Romani instalis legiono ibe

De la 11ma til la 13ma yarcento, la kirko en arkitekturala stilo "Romanesko" *Bonn Minster* konstruktesis. En 1597 Bonn divenis la sideyo dil arkidiocezo di Köln. L'urbo prosperis e divenis influanta. En 1689, l'urbo siejesis e subisis bombardo dum tale nomizita non-yara milito, e kande la paco signatesis inter Francia e Santa Romana imperio e lua federiti, ol retrodonesis a Köln.

En 1794, Bonn siejesis da Franc armeo, e divenis parto dil unesma Franca imperio, e lua universitato fondita dum la 18ma yarcento, klozesis. Pos la vinkeso di Napoléon la 1ma en 1815, l'urbo enkorpigesis da Prusia. Dum la sequanta yardeki, l'urbo developesis pro nova universitato fondita da Prusiana guvernerio en 1818. La nova universitato surnomizesis "universitato di la princi", nam princo Friedrich, ilua filiulo Wilhelm la 2ma e la quar filii di Wilhelm studiis ibe. Depos 1815 profesori, studenti e publika servanti arivis en Bonn, inkluzite diversa protestanti de altra provinci.

En 1871 ol divenis parto di Germana imperio. Turismo kreskis pos ta yaro. Depos l'unesma mondomilito l'urbo okupesis da Kanadani, depos da Britaniani e fine, depos 1926, da Franci.

La prospereso dil urbo komencis pos la duesma mondomilito, kande ol divenis chef-urbo di West-Germania, pro lua strategiala lokizo, proxim Rheno.

## Geografio

La reliefo di Bonn esas plana, cirkondata da basa kolini, okupanta cirkume 141,2 km² en amba rivi dil Rheno. L'urbo jacas en la stato Nordrheno-Vestfalia, proxim Rhenlando-Palatenio.

La klimato dil urbo esas oceanala (klasifikata kom *Cfb* segun la klimatala klasifikuro da Köppen-Geiger). Bonn esas un ek la maxim varma regioni de Germania. La maxim kolda monato esas januaro, kun temperaturo mezavalora di 2,4°C. Nivas dum poka dii dum la vintro. La maxim varma monato esas julio, kun mezavalora temperaturo di 18,8°C. La mezavalora yarala temperaturo esas 10,3°C.

La mezavalora yarala pluvo-quanto esas 816 mm. La maxim pluvoza monato esas junio (86 mm), kontre ke la maxim sika monati esas februaro ed aprilo (54 mm).