БӀаринг (ракетий комплекс)

«**БӀаринг **» *(я)* () — юккъера гаьнал йола ракетий система я. Духхьашха пайда ийцаб 2024 шера лайчилла бетта 21-гӀча дийнахьа Днепропетровске «ЗӀилбухерча машенаш еча завода́» герз детташ. Баллистически ракета тӀум йоацаш гиперъоазаца хьалхийца хиннай Украина́и НАТО мехкаштеи духьала, Брянски областа уж тӀалаташ лайчилла бетта 19-гӀча 2024 шера ATACMS ракеташ цар тохар бахьан долаши, иштта Брянскии Курскии областашта герз детташ лайчилла бетта 21-гӀча дийнахьа Storm Shadow а HIMARS а ракеташ цар тохар бахьан долаши.

## Пайда эцар
«БӀаринг» ракетий системах толамца пайда эцарахи, 2024 шера лайчилла бетта 21-гӀча дийнахьа тӀема хьале из довхочунна тохарахи хоам бир Россен президента Владимир Путинc. Из ракета техай Украинай духьалъоттара-промышленни комплекса юкъе йоккхагӀчарех йолча объекта́ — «ЗӀилбухерча машенаш еча завода́». Россе паччахьалкхен мехкадас хьакхетадаьчох, «таханарча дийнахьа цу герза́ духьале е могаш цхьаккха гӀирс бац», хӀана аьлча «БӀаринг» ВСУ ракетий предприятенна тӀалетай 10 Ма́х сихалца (2,5-3 километр секунда́). «Южмаш» Украинас даьчох бекхам беш йохаяь хиннай: НАТО мога а даь, Украинас 2024 шера лайчилла бетта 19-гӀча дийнахьа Брянски областа́ тӀалаташ ATACMS ракеташ те́ха́ хиннай, цул тӀехьагӀа лайчилла бетта 21-гӀча дийнахьа Брянскии Курскии областашта Storm Shadow, HIMARS ракеташ йийттай.

Владимир Путинс 2024 шера лайчилла бетта 21-гӀча дийнахьа даь кхайкарал: «Укх ха-йовкъагара денз… Малхбузено цӀур белла Украине хьаэтта дола регионера дов глобальни дов хилара белгалонаш йолаш да».]]

Путинс хьахайтар британхой Storm Shadow а америкахой ATACMS а Брянски областе соцаяьй, саг лозваь вац, йохаяь хӀама яц аьнна, иштта Курски областе «ГӀинбухе» яхача бӀун тоабан командни пункта́ герз деттача хана боабаьраш а доарахой а ба аьнна. Цу тайпара системаш НАТО хьинаре дакъалоацаш лелае вӀаштӀехьа доацандаь, в духьаллаттара оамал хувцаянналга хоам бир президента:Укх ха-йовкъагара денз, оаха хьалхагӀа дуккхаза ма аллара, Малхбузено цӀур белла Украине хьаэтта дола регионера дов глобальни дов хилара белгалонаш йолаш да. Иштта, Путинс хьалхадаьккхар Россе Федераценна тӀалатара бехке долча мехкай тӀема объекташта герз тоха Россега бокъо хилар:Шоай герз вай объекташта детта шоашта бокъо луча мехкай тӀема объекташта тхоай герз дӀадетта тхоай бокъо йолаш да аьнна хет тхона. Агресси йолча гӀулакхий эскалаци хинна хӀама хуле, иштта хоадам болаш а хьадаьча тайпара нийсса юха а дӀадергда.

2024 шера лайчилла бетта 22-гӀча дийнахьа Путин вӀашагӀкхийттар Минобороны кулгалхошцеи, ОПК викалашцеи, уж даькъала а бийцар «БӀарингах» толамца пайда эцарца. Из система хьаяьраш а вӀашагӀъеллараш а паччахьалкхен совгӀаташ царна яла аьнна белгалбаьхалга хьоадир цо, иштта аьлар из герз серийни производстве хургдолга а, Россега хӀанз тоха кийча йолаш системаш йолга а: Ракетная система «Орешник» — это не просто эффективное гиперзвуковое оружие. В силу своей ударной мощи, особенно при массированном, групповом применении, да ещё и в сочетании с другими высокоточными дальнобойными системами, которые также есть у России, результаты её использования по объектам противника будут сопоставимы по эффекту, по своему могуществу с оружием стратегического назначения. Хотя по факту система «Орешник» стратегическим оружием не является.

## Техникацара экамаш
Россе тӀема эксперташа «Южмаша» ракет кхеташ кадрашка хьажачул тӀехьагӀа аьннад «БӀаринг» ишта экамаш долаш я:
* юкъера гаьнал — 1000-гара денз 5500 километрага кхаччалца;
* сихал — 10 Мах (12 эзар км/сахьата́);
* дӀахьадекъалуш дола керта да́къа да, хӀара да́къа къаьстта тӀахьожаде йиш йолаш;
* стандартацара тӀема нагрузка — 3—6 термоядерни боевой блокаш хӀараяр 150 килотонн йолаш.

«БӀаринг» — онда дагар дола ракета я. Цун чу лелаяьй МБР РС-24 «Ярс» яхачун технологеш. Из комплекс хьахиннай РС-26 «Рубеж» яхар дӀахо дегӀайоалаярца.

«Военная хроника» яхачун тӀа белгалъяьккхай ракета дӀакхачара ха:

* Полхой мехкага кхаччалца — 8 минота́;
* Немций мехкага кхаччалца — 11 минота́;
* Великобританега кхаччалца — 19 минота́.

## Тохарах хоам бар
Президента пресс-секретарь Дмитрий Песковс хьааьлар «БӀаринг» ракет хьалхецалехь 30 минот хьалха Россе США-га хоам баьбар аьнна.
КӀайча ЦӀен пресс-секретарь Карин Жан-Пьерс брифинге аьлар, США хоам баьб аьнна Украинайга а, бартхошка а, Россе ракеташ хьалхецаргйолга.

## Кхыбола хоам
Ракетах толамца пайда ийцача шоллагӀча дийнахьа интернет-тикашка футболкаш йохка йолаялар Владимир Путини «БӀаринг» ракетеи латташ.

## Белгалдаккхар

ОагӀат:Украине хинна тӀема хӀамаш (2022 шера денз)