Матенаькъан Ӏаббаса Илез

**Матенаькъан Ӏаббаса Илез**, иштта **Ильяс** () — гӀалгӀай хоамбоаржабархо, йоазонхо, оазархо, таржамхо, юкъарлен къахьегамхо, иштта радиоболхло, диктор, цул совгӀа тӀоговзанча.

## Вахара сурт оттадар
### Дешар
Матенаькъан Илез ваьв 1985-ча шера оагӀой бетта 5-ча дийнахьа СурхотӀа. Цун да́ Матенаькъан Ӏумара Ӏаббас цӀихеза гӀалгӀай йоазонхо ва. СурхотӀарча ишколе дийшад (1991-2002 шш). Цхьацца йоазонаш 8-гӀча класса хана денз деш хиннав. Ишколе деша вагӀаш наьна меттахи литературахи ишколерча яхьашка да́къа лувцаш толамаш даьхад цо.

Ишкол яьккхача ГӀалгӀай паччахьалкхен университете деша вахав химе-биологен факультета «Хими» яхача даькъе. ЦхьоалагӀа курс ма яьккханге цигара хьа а ваьнна технологе-педагогикай факультете заочни деша волавеннав («Технология и предпринимательство» яхача метте). 2009 шера из яьккха а яьккха, 2010-ча шера лакхерча дешарче шозлагӀа вахав: филологен факультета «Эрсий мотти, эрсий литературеи. ГӀалгӀай мотти, гӀалгӀай литературеи» Ӏомадеш. 2016-ча шера из дешар а чакхдаьккхад цо.

### Болх
2004-2010-ча шерашка цхьан гӀишлонхой организаце тӀоговзанчалла болх баьб.
2006-2010-ча шерашка СурхотӀарча кхоалагӀча школе лакхерча классашка багӀачарна эзделах лаьца хьехараш деш болх лелабаьб. 2013 дешара шера Магаса цхьоалагӀча лицее гӀалгӀай мотти литературеи хьехаш хул.

2010-2015-ча шерашка «Ангушт» радио тӀа «Наьна мотт» яха хьокхаче хьош къахьийгад, вешта диктор а, тоадерхо-корреспондент а хиннав. ГӀалгӀай мехка бахархошта Ильяса цӀи эггара хьалхагӀа хаза йолаенна ха я радио тӀа яьккха́р. 2010-ча шера лайчилла беттагара денз 2012-ча шера аьтинга беттага кхаччалца «Маьл» яхача дикача Ӏамала фонде лаьрххӀа вола корреспонденталла лийнав, карарча хана «Маьл» яхача фонда попечительски совете да́къа лоац.

2012-ча шера денз вай ханнолца «Эздел» яхача культурно-просветительски юкъарче доакъашхо ва, цига цхьацца проекташ дӀахьош новкъостал деш ва.

2014-ча шера маьтсела бетта 10-ча дийнахьа денз АьрхӀий цхьоалагӀча денга кхаччалца йола ха Оахарганькъан ЧхьагӀий цӀерагӀа йолча Ӏилман-тохкама института болхло волаш яьккхай фольклореи этнографени ралса чу.

2014-ча шера денз 2016-ча шерага кхаччалца КъТРК «ГӀалгӀайче» ши хьокхаче дӀахьош хиннав. 2012-2013 шерашка «Ингушетия» (ГӀалгӀайче) яхача газете контракта статьяш язъеш ха яьккхай, 2013-2015-ча шерашка — иззамо гӀулакх «Сердало» леладаьд, вешта-м цун йоазонаш 2008 шера денз хӀанз а арадувл цига. 2015-ча шерагара денз газета бехктокхаме волча секретара дарже ва.

Цул совгӀа, «Эздел» яхача культура-сердалъялара юкъарче берий киношкара турпалашта оаз юлаш болх бу. Иштта, 2018-ча шера «Лом паччахь» яхача фаьлга *Тимона* а́мал ловздаьд, хӀаьта 2020-ча шера «Мадагаскара» *Джулиан паччахьа́* оаз еннай. 2021-ча шера денз «Майра кӀант» () яхача берий сериала чу массехк турпала амал ловзадеш ва. Ца хана денз *Безликие* яхача проекте цу тайпара фаьлгаш гӀалгӀай меттала доахаш болх беш дукха фаьлгаш арахийца ва.

## Дезал
Саг йоалаяь ва. ВоӀ кхевеш ва.

## Кхолламаш
* «Дувцараши фаьлгаши»
* «Коа тӀара хьайбаши олхазараши»
* «ГӀалгӀай ага иллеш»
* «ГӀалгӀай меттала бӀаь дош»

## Белгалдаккхар

## ТӀатовжамаш
* *Евлоева Зарема*. Къаман библиотека болхло // «Сердало», № 33
* «Сердало» газета коллективах лаьца .

ОагӀат:ГӀалгӀай йоазонхой
ОагӀат:ГӀалгӀай оазархой
ОагӀат:ГӀалгӀай хоамбоаржабархой
ОагӀат:Хьарпхой
ОагӀат:Матенаькъан