Шолжа-ГӀала—Баку фекема чукхетар

**Шолжа-ГӀала—Баку фекема чукхетар**, е **Актау йисте Embraer E190 хатар** *(да)* () — 2024-ча шера оагӀой бетта 25-ча дийнахьа хинна фекемацара хатар да.

«ГӀозлой фенаькъий» Embraer E190 яха фекема № 8243 йола пассажирий рейс ийца Бакура Шолжа-ГӀала тӀа додаш хиннад. Фекема Актау дӀахьожадаь хиннад: Ӏаьдало хьаяхачох, Шолжа-ГӀала тӀа йоачан хилар бахьан долаши, хоамбоаржабархоша хьаяхачох, Шолжа-ГӀала тӀа БПЛА тӀахецар бахьан долаш. Актаун тӀакхоачаш аэропорта тӀа гӀолла ши го а баьккха, хьалгӀеттача-Ӏохоадеча оаса́ йисте чу а кхийтта, лотаденнад. Фекема чу вагӀаш 67 саг хиннав (62 наькъахои 5 фекема болхлои), царех дийна 20 саг висав.

## Самолёт
Чукхийтта фекема Embraer ERJ-190AR (заводской номер 19000630) хиннад ши General Electric CF34-10E5 яха мотор боалаш, 2013-ча шера хьадаь хиннад.

Хатар хилалехь дукха ха йоацаш ха яьккхай цо Баку аэропорте Ӏооттадаь латташ: 2023-ча шера оагӀой бетта 25-ча денгара 2024-ча шера ардара бетта 19-ча денга кхаччалца.

## Экипажи пассажираши
Экип́ажа лоаттам:

# Кшнякин Игорь
# Кальянинов Александр
# Алиева Хокума
# Асадов Зульфугар
# Рагимли Айдан

«ГӀозлой фенаькъаша» 62 пассажири экипажа 5 доакъашхои волаш листам кепатехаб, царех 16 РФ бӀорахой хиннаб, 42 — ГӀозлойчен бӀорахойи, 6 — ГӀазакхстанехьен бӀорахойи, 3 — ГӀиргӀизстанехьен бӀорахойи хиннаб. Еррига экипаж ГӀозлойчен бӀорахоех лаьттай.

## Хинначун аргӀа

### Хиннар
ОагӀой бетта 25-ча дийнахьа UTC-х 03:55 даьннача хана фекема Алиев Гейдара халкъашта юкъерча фекоара ара а даьнна Шолжа-ГӀалан фекоа додаш хиннад. Цу Ӏурра Шолжа-ГӀала́ йисте Россе ПВО украинхой БПЛА юхатохаш хиннай. Цигара фекема Махача-Кхаьле дӀахьожадаьд, Ӏаьдало хьаяхачох, дохк бахьан долаш даьд из, амма дар дийцача, хоамбоаржабархоша беспилотникаш тӀакхетар бахьан долаш хиннад из. UTC ханах 06:07 минот яьннача хана Къаспий форда тӀа долаш, фекеман экипажа 7700 сигнал дӀахийцай (чоалхане хьал яхилга да из), цул тӀехьагӀа командира Актау йоаллача сов аэропорте ваха лаьрхӀад. Аварийная посадка выполнялась в режиме direct mode. МСК ханах 9:28 минот яьннача хана лохача лакхалагӀа бата Ӏо а яхийта додаш хинна фекема лаьттах кхийттад аэропорта ВПП-нна юхе. Хатар хиннача 150 кӀалхаравоаккхари 45 техникан цхьоаллеи хиннай къахьегаши.

### Реакци
ГӀазакхстанехьен президент волча Токаев Касым-Жомарта а, Сербе президент волча Вучич Александра а, Пакистана премьер-министр волча Шариф Шахбаза а, ГӀиргӀизойчен президент волча Садыр Джапарова а, Эрсечен президент волча Владимир Путина а, Туркехьен президент волча Реджеп Тайип ЭрдогӀана а, КӀайэрсечен президент волча Александр Лукашенкос а, Молдаве президент волча Майя Сандус а, иштта СШАи, Йоккхача Британеи, Фаьренгехьени къаьша а, Гуржехьени, Руманеи МИДаш а ГӀозлой мехкага кодам бийцаб фекемаца хинна хатар бахьан долаш. ГӀозлой мехка оагӀой бетта 26-гӀа ди Ӏаьржа ди долаш кхайкадаь хиннада.

Хатар бахьан долаш Эрсече хьава везаш хинна ГӀозлойчен президент Алиев Ильхам хьа ца воагӀаш Ӏийннав. Эрсечено МЧС фекема ӀотӀадахийта хиннад хатар хиннача. «ГӀозлой Фенаькъаша» Баку — Шолжа-ГӀала — Баку яхаш йолеи Баку — Махача-Кхала — Баку яхаш йолеи рейсаш соцаяь хиннай тохкам чакхбаллалца, иштта кхыча мехкаша а цхьан бетта соцаяь хиннай цхьаццайола рейсаш.

## Бахьанаш
Фекема чукхийттача бахьаний эршех да — фекема оалхазарий жутаца вӀашкакхетари, фекема тӀара кислородацара баллон эккхари, технически меттахьа цахилар. Из хиннад юххьанцара кхайкадеш хиннар а. Амма тӀехьагӀа Къулбаседа Кавказе украинхой техникан тӀахьелхар хиннилга тӀаийцад Эрсечено а, ГӀозлойче раьза хиннаяц цар из тӀаэцар ишттал гаьнадаьккха.

## Белгалдаккхар

## Хьажа иштта
* Boeing 777 Донецка областе чукхетар

## ТӀатожвамаш
* Среди пассажиров рухнувшего самолета были граждане четырех стран — ФОТО — ВИДЕО — ОБНОВЛЕНО
* Катастрофа самолета Баку-Грозный — РБК

ОагӀат:Хатараш
ОагӀат:События 25 декабря
ОагӀат:Декабрь 2024 года
ОагӀат:2024 год в Казахстане
ОагӀат:Авиационные происшествия 2024 года
ОагӀат:Авиационные происшествия АЗАЛ
ОагӀат:Авиационные происшествия в Казахстане
ОагӀат:Авиационные происшествия с Embraer E-Jet
ОагӀат:История Мангистауской области
ОагӀат:Тупкараганский район