Dagiti pormal a siensia

Ti **pormal a siensia** ket sanga ti siensia nga agadal dagiti disiplina a mainaig kadagiti abstrakto nga estruktura a nadeskribir babaen dagiti pormal a sistema, a kas iti lohika, matematika, estadistika, teoriko a siensia ti kompiuter, parbo a saririt, teoria ti pakaammo, teoria ti ay-ayam, teoria dagiti sistema, teoria ti desision ken teoriko nga lingguistika. Idinto dagiti masna a siensia ken sosial a siensia ikagkagumaanda a deskribiren dagiti pisiko a sistema ken dagiti sosial a sistema, sigun iti panagsasarunoda, babaen ti panangusar kadagiti teoriko ken empiriko a pamay-an, dagiti pormal a siensia agus-usarda kadagiti alikamen ti pagsasao a mainaig iti panangiladawan kadagiti abstrakto nga estruktura, a nailadawan babaen dagiti pormal a sistema, ken dagiti deduksion a mabalin a maaramid manipud kadagitoy. Dagiti pormal a siensia tumultulongda kadagiti masna ken sosial a siensia babaen ti panangipaayda iti pakaammo maipapan kadagiti estruktura a maus-usar a mangiladawan iti pisiko a lubong, ken no ania dagiti mabalin a maited a konklusion maipapan kadagitoy.

## Dagiti sanga
* Lohika (sanga ti pilosopia met)
* Matematika
* Estadistika
* Siensia dagiti sistema
* Siensia dagiti datos
* Teoria ti pakaammo
* Siensia ti kompiuter
* Kriptograpia

## Dagiti paggiddiatan manipud kadagiti sabali a siensia

Gapu iti di-empiriko a kasasaadda, dagiti pormal a siensia ket nailawlawag babaen ti panangilawlawag ti maysa a grupo dagiti aksioma ken dagiti panangipalawag a manipud kadagitoy ket maala dagiti dadduma a sasao (teorema). Gapu iti daytoy a makagapu, iti lohiko a positibista a konsepto ni Rudolf Carnap ti epistemolohia ti siensia, dagiti teoria a kameng ti pormal a siensia ket maawatan nga awan ti sintetiko a sasao, imbes a dagiti analitiko a sasao laeng ti linaonda.

## Kitaen pay
* Pilosopia – Panagadal dagiti sapasap ken kangrunaan a saludsod
* Siensia – Sistematiko a panagregget tapno manggun-od iti pannakaammo
* Rasionalismo – Epistemolohikal a panangmatmat a nakasentro iti rason
* Abstrakto nga estruktura – Kita ti abstraksion iti siensia, matematika, ken pilosopia
* Abstraksion (matematika) – Proseso ti panangikkat iti kangrunaan a linaon ti maysa a matematiko a konsepto
* Abstraksion (siensia ti kompiuter) – Software a mangipaay iti panagserrek bayat a mailemmeng dagiti detalye
* Kognitibo a siensia – Interdisiplinario a sientipiko a panagadal dagiti pamay-an ti panangammo
* Pormalismo (pilosopia ti matematika) – Kapanunotan a ti matematika ket saan a nasken a mangirepresentar iti kinapudno, ngem ad-adda a kas iti ay-ayam
* Pormal a gramatika – Estruktura ti maysa a pormal a pagsasao
* Pormal a pagsasao – Sekuensia dagiti balikas a buklen dagiti espesipiko a paglintegan
* Pormal a metodo – Matematiko a panangilasin ti sistema (software man wenno hardware)
* Pormal a sistema – Matematiko a modelo para iti deduksion wenno sistema ti saksi
* Porma ken linaon – Dagiti naisalsalumina nga aspeto ti maysa nga obra ti arte
* Matematiko a modelo – Pannakailadawan ti sistema babaen kadagiti konsepto ken pagsasao ti matematika
* Dagiti matematiko a siensia – Grupo dagiti pagadalan a kangrunaan a matematiko
* Klasipikasion dagiti Suheto iti Matematika (Mathematics Subject Classification) – Eskema ti panangidasig para iti matematika
* Semiotika – Panagadal dagiti pagilasinan
* Teoria dagiti porma – Pilosopiko a teoria a nainaig ken ni Plato

## Dagiti nagibasaran

## Ad-adu pay a panagbasbasa

## Dagiti akinruar a silpo

* Dagiti interdisciplinario a komperensia — ''Foundations of the Formal Sciences'' (iti Ingles)