open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ceriscoides

Ti ***Ceriscoides*** ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Mabirukan ti henero manipud iti probinsia ti Hainan aginggana iti tropikal nga Asia.

## Dagiti sebbangan

* *[[Ceriscoides campanulata]]* (Roxb.) Tirveng.
* *[[Ceriscoides celebica]]* Azmi
* *[[Ceriscoides curranii]]* (Merr.) Tirveng.
* *[[Ceriscoides howii]]* H.S.Lo
* *[[Ceriscoides imbakensis]]* Azmi
* *[[Ceriscoides kerrii]]* Azmi
* *[[Ceriscoides mamillata]]* (Craib) Tirveng.
* *[[Ceriscoides parvifolia]]* Azmi
* *[[Ceriscoides perakensis]]* (King & Gamble) K.M.Wong
* *[[Ceriscoides sessiliflora]]* (Wall. ex C.B.Clarcke) Tirveng.
* *[[Ceriscoides turgida]]* (Roxb.) Tirveng.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
* ''Ceriscoides'' iti World Checklist of Rubiaceae
Coddia

Ti ***Coddia*** ket ti monotipiko a henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Aglaon laeng ti henero ti maysa a sebbangan, viz. ***Coddia rudis***, ken patneng daytoy iti Mozambique, Zimbabwe, Abagatan nga Aprika (ti Cape Provinces, KwaZulu-Natal ken ti Northern Provinces), ken ti Eswatini.

## Dagiti nagibasaran
Deccania

Ti ***Deccania*** ket ti monotipiko a henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Aglaon laeng ti henero iti maysa a sebbangan, viz. ***Deccania pubescens***, ken  endemiko daytoy iti India.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
* ''Deccania'' iti World Checklist of Rubiaceae
Duperrea

Ti ***Duperrea*** ket ti monotipiko a henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Aglaon laeng ti henero iti maysa a sebbangan, viz. ***Duperrea pavettifolia***, ken mabirukan daytoy iti akin-abagatan a Tsina ken Indotsina.

## Dagiti sebbangan
**Duperrea pavettifolia* var. *pavettifolia*
**Duperrea pavettifolia* var. *scabra* Pit.

## Dagiti nagibasaran
Euclinia

Ti ***Euclinia*** ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Mabirukan ti henero iti tropikal nga Aprika ken Madagascar.

## Dagiti sebbangan
**[[Euclinia longiflora]]* Salisb. – tropikal nga India
**[[Euclinia squamifera]]* (R.D.Good) Keay – Kamerun, Gabon, Probinsia ti Cabinda
**[[Euclinia suavissima]]* (Homolle ex Cavaco) J.-F.Leroy – Madagascar

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
* ''Euclinia'' iti World Checklist of Rubiaceae
Fosbergia

Ti ***Fosbergia*** ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Mabirukan ti henero iti akin-abagatan a Tsina, Tailandia, ken Bietnam.

## Dagiti sebbangan
**[[Fosbergia alleizettii]]* 
**[[Fosbergia petelotii]]* 
**[[Fosbergia shweliensis]]* 
**[[Fosbergia thailandica]]* 

## Dagiti nagibasaran
Ganguelia

Ti ***Ganguelia*** ket ti monotipiko a henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Aglaon laeng ti henero iti maysa a sebbangan, viz. *Ganguelia gossweileri*, ken endemiko daytoy iti Angola. Naitakder daytoy idi naiyakar ti sebbangan ti *Oxyanthus gossweileri* iti baro a henero iti tribu ti Gardenieae.

## Dagiti nagibasaran
Genipa

Ti ***Genipa*** ket ti henero dagiti kayo iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy a henero ket patneng kadagiti tropikal a bakir ti Kaamerikaan.

## Deskripsion
Dagitoy ket dadakkel a kayo, awanan kadagiti ania man a siit ken agraman kadagiti agsisinnublat a bulong iti ganggani a nalalat a tekstura, nalamuyot wenno nadutdotan. Daytoy ket addaan kadagiti interpesiolar nga estipula, trianggulo ti sukog. Dagiti dakkel a sabong ket naurnos iti patingga dagiti cymes; timmubo ti calyx, bayat a ti corolla ket mabalin a sukog trumpeta wenno ababa a silindriko ken agraman kadagiti 5-6 a pingir. Dagiti estambre ket mabirukan iti ngato ti corolla. Ti bunga ket gangggani a maratimbukel wenno arinduyog a berry, nalamuyot, nalasag, ken agraman ti napuskol nga ukis. Dakkel ken nadalumpinas dagiti bukel.

## Taksonomia
Ti sebbangan  manipud iti Madagascar a kasisigud nga impalawag babaen ni Drake, ket saan a maitagikua iti Rubiaceae a tribu ti Gardenieae a kas ti baro a Lubong a sebbangan ti *Genipa*, ngem adda iti tribu ti Octotropideae. Naiyakar dagita a sebbangan iti henero ti *[[Hyperacanthus (mula)|Hyperacanthus]]*.

Ti *Genipa spruceana* ket naikeddeng a saan a naisangayan manipud iti *Genipa americana*.

Dagiti sebbangan nga agdama a mabigbig iti *Genipa* ket dagiti sumaganad:
* *[[Genipa americana]]* L.
* *[[Genipa infundibuliformis]]* Zappi & J.Semir
* *[[Genipa spruceana]]* Steyerm.

## Pannakaiwarwaras ken habitat
Ti henero ket patneng kadagiti tropikal a bakir iti Amerika, a mairaman ti Florida.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Genipa americana

Ti ***Genipa americana*** ket ti sebbangan dagiti kayo iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket patneng kadagiti tropikal a bakir iti Amianan ken Abagatan nga Amerika.

## Deskripsion
Dagiti kayo nga *Genipa americana* ket agtayagda aginggana iti 30&nbsp;m ken aginggana iti 60&nbsp;cm dbh. Dagiti ukis ti kayoda ket nalamuyot ken bassit laeng dagiti rengngat. Dagiti bulong ket agsinnublat, arinduyog, wenno immatiddog, 10–35&nbsp;cm iti kaatiddog, 6–13&nbsp;cm iti kaakaba, ken nasileng a nangisit a berde, nga agraman iti intero a paraigid, natirad wenno timmirad nga ungto, ken umakikid iti baba. Dagiti inploressensia ket rimpuok aginggana iti 10&nbsp;cm iti kaatiddog. Dagiti sabong ket puraw aginggana iti maraduyaw, nabanglo bassit, ti calyx ket sukog kampana, ti corolla ket 2–4.5&nbsp;cm iti kaatiddog, sukog trumpeta, ken lima wenno innem ti pingirna. Dagiti lima nga ababa nga estambre ket naiseksek iti ngato ti tubo ti corolla. Ti bunga ket napuskol ti ukisna a makan a maris-dapo a berry a 10–12&nbsp;cm iti kaatiddog, 5–9&nbsp;cm iti diametro.

## Pannakaiwarwaras ken habitat
Ti *Genipa americana* ket patneng kadagiti tropikal a bakir iti Kaamerikaan, manipud iti tropikal a Florida iti abagatan aginggana iti Arhentina. Daytoy ket adda manipud iti pantar ti baybay aginggana iti 1200&nbsp;m iti kangato, ngem adda met dagiti mangibagbaga a ti kasisigud a sakup ket ti akin-abagatan nga Abagatan nga Amerika.

## Dagiti bernakular a nagan
Iti Ingles, ti kayo ket ammo a kas **genip**  ken ti bunga a kas **genipap** .

Colombia: *jagua, caruto, huito*; Brasil: *jenipapo*, dati a *genipapo*; Costa Rica: *guaitil, tapaculo*; Nicaragua: *tapaculo, yigualtí*; Mehiko:* shagua, xagua*; Perú: *huito, vito*; Arhentina: *ñandipá*; Bolivia:* bí*

Daytoy ket matawtawagan a kas *we'e* (weʔe) iti Proto-Tucanoan.

## Dagiti kemikal a kompuesto
Dagiti sumaganad a kompuesto ket naisinan manipud iti *G. americana*: genipic acid, genipinic acid, genipin (amin dagiti tallo ket manipud iti bunga) ken ti geniposidic acid (bulbulong).

## Dagiti usar
Ti naganos a bunga ti *G. americana* ket makaiyaon iti likod a maus-usar a kas tina para kadagiti batek, pinintaan iti kudil ken panagpassiat iti insekto.

Daytoy a sebbangan ket naimulmula para kadagiti makan a bunga, a makmakan kadagiti preserba wenno maaramid kadagiti mainum, jelly, wenno sorbetes.

Naresistansia ti kayo, natibker, ken nalaka maiyobra ken inus-usar a panagaramid kadagiti alikamen ken iti konstruksion ken panagallawagi.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Heinsenia

Ti ***Heinsenia*** ket ti henero dagiti mula, babassit a mula wenno babassit a kayo nga agtubtubo iti Aprika. Nagurnong ti espesimen ti Royal Botanic Gardens, Kew.

## Dagiti sebbangan
Mairaman dagiti sumaganad a sebbangan:
* *[[Heinsenia diervilleoides]]*

## Dagiti nagibasaran
Preussiodora

Ti ***Preussiodora*** ket ti henero dagiti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Aglaon laeng daytoy iti maysa a sebbangan, ti ***Preussiodora sulphurea*** ken patneng daytoy iti tengnga nga Aprika (Nigeria, Kamerun, Gabon, Kongo-Brazzaville, Kongo-Kinshasa, ken dagiti isla iti Golpo ti Guinea).

## Dagiti nagibasaran
Hyperacanthus (mula)

Ti ***Hyperacanthus*** ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket mabirukan iti Madagascar ken ti asideg nga akin-abagatan nga Aprika, agarup a manipud iti Mozambique aginggana kadagiti akin-abagatan unay a parte ti kontinente.

## Dagiti sebbangan
Dati nga aglaon laeng daytoy a henero kadagiti 5 a sebbangan, ngem namitlo nga immadu ti bilang dagiti mula a dati a naipammatian a kayo a genipas&nbsp;– ti grupo ti "*[[Genipa]] sensu* Drake";– ket nabigbig a saanda nga as-asideg a kabagian dagiti genipa. Dagita a sebbangan ket probisionalda itan a naikabil iti *Hyperacanthus*:
* *[[Hyperacanthus ambovombensis]]* Rakotonas. & A.P.Davis
* *[[Hyperacanthus amoenus]]* (Sims) Bridson
* *[[Hyperacanthus exosolenius]]* (dati iti *Genipa*, tentatibo a naikabil ditoy)
* *[[Hyperacanthus grevei]]* Rakotonas. & A.P.Davis
* *[[Hyperacanthus lantzianus]]* (dati iti *Genipa*, tentatibo a naikabil ditoy)
* *[[Hyperacanthus lastellianus]]* (dati iti *Genipa*, tentatibo a naikabil ditoy)
* *[[Hyperacanthus madagascariensis]]* (Lam.) Rakotonas. & A.P.Davis (dati iti *Genipa*)
* *[[Hyperacanthus mandenensis]]* Rakotonas. & A.P.Davis
* *[[Hyperacanthus microphyllus]]* (K.Schum.) Bridson
* *[[Hyperacanthus perrieri]]* (Drake) Rakotonas. & A.P.Davis (dati iti *Genipa*)
* *[[Hyperacanthus pervillei]]* (Drake) Rakotonas. & A.P.Davis (dati iti *Genipa*)
* *[[Hyperacanthus poivrei]]* (Drake) Rakotonas. & A.P.Davis (dati iti *Genipa*)
* *[[Hyperacanthus ravinensis]]* (Baill. ex Drake) Rakotonas. & A.P.Davis (dati iti *Genipa*)
* *[[Hyperacanthus talangninia]]* (DC.) Rakotonas. & A.P.Davis (dati iti *Genipa*)
* *[[Hyperacanthus tubulosus]]* (dati iti *Genipa*, tentatibo a naikabil ditoy)

## Dagiti nagibasaran
Kochummenia

Ti **Kochummenia** ket ti henero dagiti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Aglaon daytoy kadagiti dua a sebbangan, isuda a dua ket endemiko iti Malaysia Peninsular.

**[[Kochummenia parviflora]]* K.M.Wong – Terengganu
**[[Kochummenia stenopetala]]* (King & Gamble) K.M.Wong – Perak

## Dagiti nagibasaran
Randia (mula)

Ti ***Randia***, kadawyan nga ammo iti Ingles a kas **indigoberry**, ket ti kaaduan a neotropiko a henero dagiti babassit a mula wenno basbassit a kayo iti pamilia ti Rubiaceae. Ilista ti International Plant Names Index (IPNI) dagiti 738 a dagup ti nagnagan para iti henero, ken mairaman pay dagiti sinonimo. Adda dagiti nadumaduma a sebbangan manipud iti Australia a naiyakar iti henero ti *[[Atractocarpus]]*. Dagitoy ket mairaman dagiti masetas a *[[Atractocarpus chartaceus]]* ken *[[Atractocarpus fitzalanii|A. fitzalanii]]*.

Intalinnaay ni Carl Linnaeus ti nagan a*Randia*, nga impakat babaen ni Houston a mangipalagip ken ni Isaac Rand.

## Dagiti napili a sebbangan

### Dati a naikabil ditoy

## Dagiti nagibasaran

*
*

## Dagiti akinruar a silpo

*''Randia'' iti database ti USDA PLANTS.
Randia aculeata

Ti ***Randia aculeata***, kadawyan nga ammo iti Ingles a kas **white indigoberry** wenno **white indigo berry**, ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket bassit a mula wenno bassit a kayo nga agtubo iti katayag manipud iti 2 aginggana iti 6&nbsp;a metro. Ti *R. aculeata* ket patneng iti Florida, Bermuda, ti Bahamas, ken kadagiti sabali pay a lugar iti is-isla ti  Karibe, ken manipud pay iti Mehiko iti abagatan babaen ti Tengnga ken Abagatan nga Amerika aginggana iti Colombia.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
*
*''Randia aculeata'' iti database ti USDA PLANTS.
Randia carlosiana

Ti ***Randia carlosiana*** ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Ecuador.

## Dagiti nagibasaran

* Jaramillo, T., Cornejo, X. & Pitman, N. 2004.  ''Randia carlosiana''.   2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Naala idi 23 Agosto 2007.
Kilogramo

Ti **kilogramo** ket ti baatayan a yunit ti masa iti sistema a metriko, a pormal a ti Internasional a Sistema dagiti Yunit (International System of Units – SI), ken addaan iti simbolo ti yunit iti **kg**. Daytoy ket adu a maus-usar a panagrukod iti siensia, inhenniera, ken komersio iti sangalubongan, ken masansan a simple a makunkuna a  **kilo** iti inaldaw a panagsasao.

Kasisigud a naipalawag ti kilogramo idi 1795 a kas ti masa ti maysa a litro ti danum. Maysa idi daytoy a nalaka a panangipalawag, ngem narigat a mausar iti panagsanay. Babaen kadagiti kamaudian a panangipalawag ti yunit, nupay kasta, daytoy a pannakaikabagian ket addaan pay laeng iti kinaagpayso iti 30 ppm. Idi 1799, ti platino a *[[Grave (yunit)#Kilogramme des Archives|Kilogramme des Archives]]* ket sinukatanna daytoy a kas ti pagalagadan ti masa.  Idi 1879, ti maysa a silindriko ti platino-iridio, ti Internasional a Prototipo ti Kilogramo (International Prototype of the Kilogram – IPK) ket nagbalin a ti pagalagadan ti yunit ti masa para iti sistema a metriko, ken nagtultuloy daytoy aginggana idi 2019. Ti kilogramo ket isu idi kadagiti naudi a naipalawag a yunit ti SI babaen ti maysa a pisikal nga artepakto.

Naipalawag itan ti kilogramo kadagiti termino ti segundo ken ti metro, a naibatay iti naitalinaay a kammasapulan a konstansia ti katutubo. Mangipalubos daytoy iti nasayaat a naaramatan a laboratorio ti metrolohia a dagus a mangkalibrado iti maysa nga instrumento ti panagrukod ti masa a kas ti Kibble balance babaen ti panagrukod ti masna a penomena, nga awanen iti pannakasapul a panagusar ti maysa nga artepakto.

## Dagiti nota


## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Sorghum

Ti ***Sorghum*** ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti ruot iti Poaceae. Sangapulo ket pito kadagiti 25 a sebbangan ket patneng iti Australia, ken adda met dagiti sumagmamano a sumakup manipud iti Aprika, Asia, Mesoamerika, ken dagiti dadduma nga isla iti Taaw Indiano ken Pasipiko. Naimulmula ti maysa a sebbangan para iti bukbukel, bayat nga adu dagiti sabali a naus-usar a kas pakan ti ayup a mula, a naimuyongan kadagiti nabara a klima iti sangalubongan wenno naturalisado kadagiti daga ti pagaraban. Ti *Sorghum* ket adda iti subpamilia ti Panicoideae ken ti tribu ti Andropogoneae (ti tribu ti Andropogon gerardi ken unas).

## Panangimuyong ken dagiti usar
Ti maysa a sebbangan, ti *[[Sorghum bicolor]]*, a patneng iti Aprika nga adu itan iti porma a naimuyongan, ket maysa a nangruna nga apit iti sangalubongan, nga inaus-usar a kas makan (ka sbukbukeln ken iti sirup a sorghum wenno "arnibal a sorghum"), pakanti ayup, ti panagpataud kadagiti mainum ng arak, ken dagiti bio-sungrod. Kaaduan kadagiti kita ket ti makaibtur iti tikag- ken pudot, ken naipangpangruna kadagiti namaga a rehion, a ti bukbukel ket maysa kadagiti kangrunaan a makan para kadagiti napanglaw ken tattao ti away. Dagitoy akita ket mangbukel kadagiti nangruna a komponente iti pakan ti ayup kadagiti adua a tropikal a rehion. Ti *S. bicolor* ket maysa nagruna apit ti makan iti Aprika, Tengnga nga Amerika, ken Abagatan nga Asia, ken ti maikalima a kangrunaan a naimulmul nga apit a sereal iti lubong.

Kadagiti nasapa nga agpang iti panagtubo ti mula, adda dagiti sumagmamano a sebbangan ti sorghum a mabalin a makalon kadagiti agpang ti hydrogen cyanide, hordenine, ken dagiti nitrato a makapatay kadagiti agar-arab nga ayup. No madagsenan babaen ti tikag wenno pudot, mabalin pay nga aglaon dagiti mula iti makasabidong nga agpang ti cyanide ken dagiti nitrato kadagiti kamaudian nga agpang iti panagtubo.

Ti sangubongan a demanda para iti sorghum ket nakaro nga immadu iti baetan idi 2013 ken 2015 idi nangrugrugi a gimmatang ti Tsina kadagiti apit ti sorghum ti Estados Unidos tapno mausar a kas pakan dagiti dingoen a kas maysa a pangisukat para iti domestiko a naimulmula a mais. Gimmatang ti Tsina iti agarup a $1-bilion a dagup ti sorghum  ti Amerika iti tinawen aginggana idi Abril 2018 idi nagibales ti Tsina kadagiti panangiyutang iti sorghum  ti Amerika a kas parte ti suppiat ti panagtagialako dagiti dua a pagilian.

## Dibersidad
;Dagiti maawat a sebbangan

;Dati a nairaman
Adu kadagiti sebbangan a dati a parte ti *Sorghum*, ket naikeddeng itan a nasaysayaat a maikabil kadagiti sabali a henero: *[[Andropogon]], [[Arthraxon]], [[Bothriochloa]], [[Chrysopogon]], [[Cymbopogon]], [[Danthoniopsis]], [[Dichanthium]], [[Diectomis]], [[Diheteropogon]], [[Exotheca]], [[Hyparrhenia]], [[Hyperthelia]], [[Monocymbium]], [[Parahyparrhenia]], [[Pentameris]], [[Pseudosorghum]], [[Schizachyrium]], *ken* [[Sorghastrum]]*.

## Dagiti nagibasaran

## Adu pay a mabasbasa
*

## Dagiti akinruar a silpo

*
Oryza sativa

Ti ***Oryza sativa***, kadawyan nga ammo a kas ti **pagay ti Asia**, ket ti sebbangan ti mula a kaaduan a maibagbaga iti Ilokano a kas bagas. Ti *Oryza sativa* ket maysa a ruot nga agraman iti henoma a buklen dagiti 430Mb iti ballasiw dagiti 12 a kromosoma. naindayegan daytoy iti kalaka a henetiko a mabaliwan, ken maysa a modelo nga organismo para iti sereal a biolohia.

## Pannakaidasig

Aglaon ti *Oryza sativa* kadagiti dua nagruna a subsebbangan: ti nadikket, ababa-bukel a kita ti *[[pagay Japonica|japonica wenno sinica]]*, ken ti saan nadikket a atiddog-bukel a kita ti **. Dagiti kita ti *Japonica* ket kadawyanda a maimuyongan kadagiti namaga a talon (nangruma a nailenned a naimuyongan iti Hapon), iti temperado a Daya nga Asia, dagiti nagato a lugar iti Abagatan a daya nga Asia, ken dagiti nagato alugar iti Abagatan nga Asia, bayat a dagiti kita ti *indica* ket nagrunada a pagay ti tanap, kaaduan a nailenned a naimulmula, iti amin apaset ti tropikal nga Asia. Dagiti bagas ket addaan kadagiti nadumaduma a maris, a mairaman ti puraw, kayumanggi, nangisit, purpura, ken nalabbasit a bagas. Ti nangist a bags (ammo pay a kas purpura abagas) ket sakup dagiti kita ti bagas, sumagmano ket nadikket a bagas. Dagiti kita ket mairaman ti nangisit a bagas ti Indonesia ken ti hasmin a nangisit a bagas ti Tailandia.

Ti maikatlo a subsebbangan, ket ti akaba-bukel ket nasayaat nga agbtubo kadagiti tropikal a kasasaad, ken nailasin idi a naibatay iti morpolohia ken immuna a nakunkuna iti *javanica*, ngem ammo itan a kas *tropikal japonica*. Dagiti wadan iti daytoy akita ket mairaman ti kalalaingan-bukel a  kultibar ti 'Tinawon' ken 'Unoy', a naimulmula kadagiti nangato a payo ti pagay ti Banbantay ti Kordiliera oiti akin-amianan a Luzon, Filipinas.

Inusar ni Glaszmann (1987) dagiti isozyme tapno mangilasin ti *O. sativa* kadagiti innem a grupo: ti *[[pagay Japonica|japonica]]*, *aromatiko*, *indica*, *aus*, *rayada*, ken *ashina*.

Inus-usar ti Garris *et al.* (2004) ti panagulit-ulit a simple a sekuensia tapno mailasin ti *O. sativa* kadagiti lima a grupo: ti *[[pagay Japonica|temperado a japonica]]*, *tropikal a japonica* ken *aromatiko* ket buklen dagiti kita ti *japonica*, bayat a ti *indica* ken *aus* ket buklen dagiti kita ti *indica*.

## Nomenklatura ken taksonomia
Ti pagay ket naimulmulan manipud kadagidi taga-ugma panawen ken ti *oryza* ket klasiko a Latin a balikas para iti pagay. Ti kayat a sawen ti *Sativa* ket "naimuyong".

## Dagiti ladawan

Papeles:Kerbau Jawa.jpg|Ti nuang nga inus-usra iti panagarado kadagiti talon ti pagay iti Java
Papeles:Jumli Marshi Oryza sativa Rice.jpg|Jumli Marshi, kayumanggi a bagas manipud iti Nepal
Papeles:Niyamgiri rice.jpg|Tradisional pangngagas a bagas Niyamgiri, India
Papeles:Medicinal Rice.jpg|pangngagas a pagay iti Chhattisgarh
Papeles:Koeh-232.jpg|*O. sativa*
Papeles:RiceStemcs400x1.jpg|Ti naiwa nga ungkay ti pagay a naipadakkel iti 400 a beses


## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Randia moorei

Ti ***Randia moorei***, kadawyan nga ammo iti Ingles a kas **spiny gardenia**, ket ti karkarna a bassit a mula ti Australia nga agtubo iti adayo nga amianan ti akindaya a luglugar iti estado ti New South Wales ken dagiti kabangibang a lugar ti Queensland. Ti habitat ket subtropikal a katuduan a bakir iti amianan ti Lismore.

Ti *Randia moorei* ket impalawag babaen ni George Bentham iti bukodna a *[[Flora Australiensis]]* indi 1867. Daytoy ket maysakadagiti adu a mula a nanaganan a kas pammadayaw ken ni Charles Moore. Saan met a kas dagiti sabali a nadumaduma a sebbangan ti Australia, daytoy ket saan a naiyakar iti henero ti *[[Atractocarpus]]*, ken agtultuloy nga adda iti henero ti *[[Randia (mula)|Randia]]*, iti agdama daytoy ket historiko a makunkuna a wastebasket taxon. Ti botaniko ti New South Wales a ni Gwen Harden ket idasigna daytoy iti henero ti *Xeromphis*.

Agtubo akas bassit a mula wenno bassit a kayo, ti *Randia moorei* ket makaabot iti katayag iti 8&nbsp;m (25&nbsp;ft). Agtubo dagiti ramutna no madisturbo. Masansan nga adda siit dagiti ungkayna. Akaba nga immitlog, agrukod dagiti bulong iti 2–6&nbsp;cm (0.8-2.4&nbsp;in) iti kaatiddog babaen ti 1–3&nbsp;cm (0.4-1.4&nbsp;in) iti kaakaba, nga agraman iti akikid nga ungto. Dagiti nabanglo a sabong ket rummuarda kadagiti grupo ti tallo iti ungto wenno iti igid dagiti bassit a sanga, ken sarunuen babaen ti nagtimbukel a nabalitokan a berry, nga agrukod iti 0.6–0.9&nbsp;cm iti kaatiddog.

Mabirukan ti *Randia moorei* kadagiti basalto a daga manipud iti Lismore iti akin-amianan a New South Wales iti amianan iti Gold Coast Hinterland. Mabirukan daytoy iti subtropikal a namaga a katuduan a bakir kas maysa a mula iti sirok iti sirok ti  (*[[Araucaria cunninghamii]]*) ken  (*[[Lophostemon confertus]]*), ken masansan kadagiti dalan ti danum. Kaaduan a napukanen dagiti habitatna para iti panagpadur-as ti urbano ken agrikultura, a kas dagiti plantasion ti saba, ken kas pay ti panagdalus para it ipanagpabaro ti Pacific Highway.
## Dagiti nagibasaran
Randia nicaraguensis

Ti ***Randia nicaraguensis*** ket ti sebbangan ti mula nga endemiko iti Nicaragua. Mabirukan daytoy kadagiti tropikal a bakir iti baba ti 850&nbsp;m.

Ti *Randia nicaraguensis* ket bassit a mula wenno bassit a kayo iti katayag aginggana iti 3&nbsp;m , agraman iti nasiitana puon, nasiitan nga ungkay ken agsukat nga ukis ti kayo. Napuskol ken nalalat dagiti bulong, arinduyog aginggana iti umatiddog nga agraman kadagiti napayakan a duri, ti bulong ket agatiddog iti 10&nbsp;cm. Mapataud dagiti sabong kadagiti ungto ti sanga. Sukog trumpeta dagiti sabong, puraw wenno duyaw nga agraman iti berde iti tengnga, aginggana iti 15&nbsp;mm iti kaatiddog. Natangken dagiti bunga, nagtimbukel, aginggana iti 70&nbsp;mm iti diametro.

## Dagiti nagibasaran
Randia pleiomeris

Ti ***Randia pleiomeris*** ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Mabirukan daytoy iti El Salvador ken Guatemala. Maipangta daytoy babaen ti pannakaawan ti habitat.

## Dagiti nagibasaran

* World Conservation Monitoring Centre 1998.  ''Randia pleiomeris''.   2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Naala idi 23 Agosto 2007.
Randia portoricensis

Ti ***Randia portoricensis***, kadawyan nga ammo iti Ingles a kas **Puerto Rico indigoberry**, ket ti sebbangan ti bassit a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Puerto Rico, ken mabirukan daytoy kadagiti napuskol a takder ti kayo ken dagiti namaga bassit a bakir.

## Dagiti nagibasaran
Rosenbergiodendron longiflorum

Ti ***Rosenbergiodendron longiflorum*** ket ti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket patneng iti tropikal nga Abagatan nga Amerika.

## Dagiti nagibasaran
Rosenbergiodendron

Ti ***Rosenbergiodendron*** ket ti henero dagiti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Iti agdama (Mayo 2014), daytoy ket aglaon kadagiti 4 a mabigbig a sebbangan, amin ket patneng iti tropikal nga Amerika.

**[[Rosenbergiodendron densiflorum]]* (K.Schum.) Fagerl. – Hamaika, Trinidad, ti Is-isla Leeward, Guinea a Pranses, Guyana, Surinam, Venezuela, Colombia, Brasil
**[[Rosenbergiodendron formosum]]* (Jacq.) Fagerl.
***Rosenbergiodendron formosum *var*. formosum* – Panama, Colombia, Venezuela, Ecuador
***Rosenbergiodendron formosum *var*. nitidum* (K.Schum.) C.Gust. – Venezuela
**[[Rosenbergiodendron longiflorum]]* (Ruiz & Pav.) Fagerl – Guinea a Pranses, Guyana, Surinam, Venezuela, Colombia, Brasil, Ecuador, Peru, Paraguay
**[[Rosenbergiodendron reflexum]]* C.M.Taylor & Lorence – Peru

## Dagiti nagibasaran
Ridsdalea

Ti ***Ridsdalea*** ti henero ti mula iti Asia iti pamilia ti Rubiaceae; naipanagan daytoy ken ni Dr. Colin Ridsdale.  Ti sebbangan-kita ket ti *[[Ridsdalea grandis]]* (Korth.) J.T.Pereira, a nanaganan manen manipud iti basonimo *[[Gardenia]] grandis*.  Adda dagiti nadumaduma a sebbangan a naiyakar kadagiti sabali a henero: mairaman ti *[[Rothmannia]]*,= nga itan ket naireserba para iti sebbangan manipud iti Aprika.   Ti patneng a sakupna ket iti akin-abagatan a Tsina, Indotsina, Malesia ken Baro a Guinea.

## Dagiti sebbangan
Listaan ti Plants of the World Online ken IPNI:
* *[[Ridsdalea alba]]* K.Khamm.
* *[[Ridsdalea anisophylloides]]* (Wernham) J.T.Pereira
* *[[Ridsdalea attopevensis]]* (Pit.) J.T.Pereira
* *[[Ridsdalea daweishanensis]]* (Y.M.Shui & W.H.Chen) J.T.Pereira
* *[[Ridsdalea eucodon]]* (K.Schum.) J.T.Pereira
* *[[Ridsdalea forsteniana]]* (Miq.) J.T.Pereira
* *[[Ridsdalea graciliflora]]* (Merr.) J.T.Pereira
* *[[Ridsdalea grandis]]* (Korth.) J.T.Pereira
* *[[Ridsdalea kampucheana]]* (Tirveng.) J.T.Pereira
* *[[Ridsdalea kassamensis]]* J.T.Pereira
* *[[Ridsdalea lagunensis]]* (Merr.) J.T.Pereira
* *[[Ridsdalea leytensis]]* (J.T.Pereira & Ridsdale) J.T.Pereira
* *[[Ridsdalea macromera]]* (Lauterb. & K.Schum.) J.T.Pereira
* *[[Ridsdalea merrillii]]* (Elmer) J.T.Pereira
* *[[Ridsdalea negrosensis]]* (Merr.) J.T.Pereira
* *[[Ridsdalea nigrescens]]* (Valeton) J.T.Pereira
* *[[Ridsdalea papuana]]* J.T.Pereira
* *[[Ridsdalea pseudoternifolia]]* (Valeton) J.T.Pereira
* *[[Ridsdalea puffiana]]* J.T.Pereira
* *[[Ridsdalea pulcherrima]]* (Kurz) J.T.Pereira
* *[[Ridsdalea schoemannii]]* (Teijsm. & Binn.) J.T.Pereira
* *[[Ridsdalea sootepensis]]* (Craib) J.T.Pereira
* *[[Ridsdalea sundaensis]]* J.T.Pereira
* *[[Ridsdalea thailandica]]* (Tirveng.) J.T.Pereira
* *[[Ridsdalea uranthera]]* (C.E.C.Fisch.) K.M.Wong
* *[[Ridsdalea uvarioides]]* (Valeton) J.T.Pereira
* *[[Ridsdalea venalis]]* (Bremek.) J.T.Pereira
* *[[Ridsdalea vidalii]]* (Bremek.) J.T.Pereira
* *[[Ridsdalea vietnamensis]]* (Tirveng.) J.T.Pereira
* *[[Ridsdalea wittii]]* (Craib) J.T.Pereira

## Dagiti nagibasaran
Ridsdalea eucodon

Ti ***Ridsdalea eucodon*** (sinonimo *Rothmannia eucodon*) ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae a mabirukan iti Indotsina. Ti naganna iti Bietnamis ket *găng cơm* wenno *găng cao*.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
* Picture on VN Creatures: hoa chuông núi
Ridsdalea grandis

Ti ***Ridsdalea grandis*** (sinonimo ***Gardenia grandis***) ket ti mula iti pamilia ti Rubiaceae a mabirukan iti Borneo; daytoy ti sebbangan-kita ti baro a henero (2016) ti *[[Ridsdalea]]*.

## Dagiti nagibasaran
Rothmannia

Ti ***Rothmannia*** ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Naipalawag daytoy idi 1776 ken naipanagan ken ni Göran Rothman (1739–1778) babaen ni Thunberg – isuda a dua ket estudiante ni Linnaeus.

## Deskripsion
Uray no dagiti sabong ti Rubiaceae ket kadawyanda a naurnos kadagiti adu ti sabongna nga inploressia, mabirukan met dagiti solitario a sabong iti daytoy a henero. Ti pannakaipabassit ti bilang dagiti sabong iti tunggal maysa nga inploressia ket masansan a maitunos iti kadakkel dagiti sabong, a mangipalawag kadagiti dakkel a solitario a sabong dagiti naduamduma a *Rothmannia*.

## Pannakaiwarwaras ken dagiti sebbangan
Ti henero ket kasisigud nga addaan iti adu a pannakaiwarwaras, ngem maigawid itan kadagiti sebbangan a mabirukan iti tropikal ken akin-abagatan nga Aprika:

* *[[Rothmannia annae]]* (E.P. Wright) Keay
* *[[Rothmannia capensis]]* Thunb.
* *[[Rothmannia ebamutensis]]* Sonké
* *[[Rothmannia engleriana]]* (K.Schum.) Keay
* *[[Rothmannia fischeri]]* (K.Schum.) Bullock ex Oberm.
* *[[Rothmannia globosa]]* (Hochst.) Keay
* *[[Rothmannia hispida]]* (K.Schum.) Fagerl.
* *[[Rothmannia jollyana]]* N. Hallé
* *[[Rothmannia lateriflora]]* (K.Schum.) Keay
* *[[Rothmannia libisa]]* N. Hallé
* *[[Rothmannia liebrechtsiana]]* (De Wild. & T. Durand) Keay
* *[[Rothmannia longiflora]]* Salisb.
* *[[Rothmannia lujae]]* (De Wild.) Keay
* *[[Rothmannia macrocarpa]]* (Hiern) Keay
* *[[Rothmannia macrosiphon]]* (K.Schum.) Bridson
* *[[Rothmannia manganjae]]* (Hiern) Keay
* *[[Rothmannia mayumbensis]]*(R.D. Good) Keay
* *[[Rothmannia munsae]]* (Schweinf. ex Hiern) E.M.A. Petit
* *[[Rothmannia octomera]]* (Hook.) Fagerl.
* *[[Rothmannia ravae]]* (Chiov.) Bridson
* *[[Rothmannia talbotii]]* (Wernham) Keay
* *[[Rothmannia urcelliformis]]* (Hiern) Bullock ex Robyns
* *[[Rothmannia whitfieldii]]* (Lindl.) Dandy

### Dagiti sebbangan ti Asia naiyakar kadagiti sabali a henero
Dagiti sebbangan a mabirukan iti akinlaud a Taaw Indiano, akin-abagatan a Tsina aginggana iti Indotsina ken Baro a Guinea ket naikabilda itan kadagiti sabali a henero, a naipangpangruna ti *[[Ridsdalea]]*:
* *R. attopevensis* (Pit.) Bremek.
* *R. daweishanensis* Y.M. Shui & W.H. Chen
* *[[Ridsdalea eucodon|R. eucodon]]* (K.Schum.) Bremek.
* *R. kampucheana* Tirveng.
* *R. kuchingensis* (W.W.Sm.) K.M. Wong and *R. malayana* K.M. Wong are synonyms of *[[Ridsdalea grandis]]* (Korth.) J.T.Pereira
* *R. macromera* (Lauterb. & K.Schum.) Fagerl.
* *R. merrillii* (Elmer) J.T. Pereira & Ridsdale
* *R. pulcherrima* (Kurz) Tirveng.
* *R. schoemannii* (Teijsm. & Binn.) Tirveng.
* *R. sootepensis* (Craib) Bremek.
* *R. thailandica* Tirveng.
* *R. uranthera* (C.E.C. Fisch.) Tirveng.
* *R. venalis* Bremek.
* *R. vidalii* Bremek.
* *R. vietnamensis* Tirveng.
* *R. wittii* (Craib) Bremek.

Ti *Rothmannia macrophylla* (Hook.f.) Bremek. ket to sinonimo ti *[[Singaporandia]] macrophylla* (Hook.f.) K.M.Wong

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
*''Rothmannia'' iti World Checklist of Rubiaceae
Rothmannia annae

Ti ***Rothmannia annae*** ket ti sebbangan ti [mula] iti pamilia ti [Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Seychelles.  Mabirukan laeng daytoy iti masna a sakupna iti Isla Aride, ken ti  habitatna ket salakniban babaen ti Island Conservation Society.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
* Isla Aride
* Island Conservation Society
Rothmannia capensis

Ti ***Rothmannia capensis*** ket ti kayo ti Abagatan nga Aprika iti pamilia ti Rubiaceae> Kadawyan daytoy nga agtubo iti katayag iti 5&nbsp;m iti kaatapan, ngem makaabot met iti 20&nbsp;m kadagiti kasasaad ti sirok ti bakir. Mabirukan daytoy manipud iti abagatan-akinlaud a Cape Province kadagiti rehion ti pantar ken iti akin-uneg a daga aginggana iti Waterberg ken Soutpansberg iti Transvaal. Daytoy ket kadawyan a kayo iti Witwatersrand iti Johannesburg. Daytoy ket agpataud kadagiti adu a nasam-it ti angot a sabong iti kalgaw, ken sarunuen dagitoy dagiti nalamuyot, nangisit a berde a nagtimbukel a bunga iti agarup a 80&nbsp;mm iti diametro. Ti maranangist nga ukis ti kayo ket addaan iti naisangayan a rektanggulo a tabas dagiti napino a rengngat.

Naipanagan ti henero ken ni Göran Rothman (1739–1778) babaen ni Thunberg – isuda a dua ket estudiante ni Linnaeus.

## Dagiti akinruar a silpo

*Dagiti Apostolo ni Linnaeus
*
Rothmannia ebamutensis

Ti ***Rothmannia ebamutensis*** ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Kamerun.  Ti masna a habitatna ket dagiti subtropikal wenno tropikal a nadam-eg a tanap a bakir ken dagiti subtropikal wenno tropikal a nadam-eg a bakir ti bantay. Daytoy ket maipangta babaen ti pannakaawan ti habitat.

## Dagiti nagibasaran
*
Rothmannia globosa

Ti ***Rothmannia globosa*** ket ti bassit ngem ti napintas a kayo iti Abagatan nga Aprika iti pamilia ti Rubiaceae. Mabirukan daytoy iti kankanayon a berde a bakir ken kadagiti igid ti bakir iti Eastern Cape ken iti amianan aginggana iti Probinsia ti Limpopo ken Eswatini.

Ti ukis ti kayo ket maramarisdapo-kayumanggi nga agraman kadagiti rektanggulo a marka. Nasileng dagitibulong, masansan nga agraman kadagiti maraduyaw aginggana iti maroon nga urat iti baba ken agraman iti acarodomatia kadagiti axil – kadawyan ti acarodomatia iti daytoy a pamilia ken naserbi a diagnostiko a pakailasinan. Ti espesipiko a nagan ket mangibagbaga kadagiti nagtimbukel a bunga iti agarup a  25&nbsp;mm iti diametro.

## Dagit nagibasaran
*
Rubovietnamia

Ti ***Rubovietnamia*** ket ti henero dagiti mula iti pamilia ti Rubiaceae, a patneng iti Bietnam ken akin-abagatan a Tsina.

Iti agdama panawen (Mayo 2014), dua dagiti ammo a sebbangan:

**[[Rubovietnamia aristata]]* Tirveng. - Yunnan, Guangxi, Bietnam
**[[Rubovietnamia nonggangensis]]* F.J.Mou & D.X.Zhang - Guangxi
**Rubovietnamia coronula*  Ulrich Meve – Filipinas

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
*ladawan ti espesimen ti herbario iti Missouri Botanical Garden, naurnong manipud iti Bietnam, ''Rubovietnamia aristata''
Singaporandia

Ti ***Singaporandia macrophylla*** (Hook.f.) K.M.Wong (sinonimo ***Rothmannia macrophylla***) ket ti bassit a kayo iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ti kaikausuna a sebbangan iti henero ti ***Singaporandia***. Mabirukan daytoy iti tanap a dipterokarpo a bakir iti  Malaysia ken Sumatra.

## Dagiti nagibasaran
Tocoyena

Ti ***Tocoyena*** ket ti henero dagiti mula iti pamilia ti Rubiaceae.

Daytoy ket aglaon kadagiti sumaganad a sebbangan (ngem mabalin a saan a kompleto ti listaan):
* *[[Tocoyena pittieri]]*, (Standl.) Standl.

## Dagiti nagibasaran
Tocoyena pittieri

Ti ***Tocoyena pittieri*** ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Mabirukan daytoy iti Colombia, Costa Rica, Honduras, ken Panama.

## Dagiti nagibasaran
*
Schumanniophyton

Ti ***Schumanniophyton*** ket ti henero dagiti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket aglaon kadagiti sumaganad a sebbangan:
* *[[Schumanniophyton hirsutum]]* (Hiern) R.D.Good
* *[[Schumanniophyton magnificum]]* (K.Schum.) Harms
* *[[Schumanniophyton magnificum]]* var. klaineanum (Perre ex A.Chev.) N.Hallé
* *[[Schumanniophyton magnificum]]* var. trimerum (R.D.Good) N.Hallé
* *[[Schumanniophyton problematicum]]*, (A.Chev.) Aubrev.

## Dagiti nagibasaran
Vidalasia

Ti ***Vidalasia*** ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Mabirukan ti henero iti Malaysia, Tailandia, Bietnam, ken ti Filipinas.

## Dagiti sebbangan
**[[Vidalasia fusca]]* 
**[[Vidalasia morindifolia]]* 
**[[Vidalasia murina]]* 
**[[Vidalasia pubescens]]* 
**[[Vidalasia tonkinensis]]* 

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Isertia

Ti ***Isertia*** ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket aglaon kadagiti 15 a sebbangan dagiti bassit a mula wenno dagiti bassit a kayo nga indihenio iti neotropiko. Adda dagiti bassit a naimuyongan nga ornamental.

## Sistematika
Ti *Isertia* ket ninaganan babaen ni Johann von Schreber idi 1789. Ti kadawyan a nagan ket pammadayaw ken ni Aleman a botaniko ken eksplorador Paul Erdmann Isert.

Ti *Isertia* ket nabingbingay kadagiti dua a seksion: seksion Cassupa ken seksion Isertia. Iti seksion Cassupa, ti bunga ket maysa a berry ken ti iitlogan ket kadawyan nga addaan kadagiti dua wenno tallo a locule. Iti seksion Isertia, ti bunga ket maysa a pyrene ken ti iitlogan ket kadawyan nga addaan kadagiti lima wenno innem a locule.

Dagiti molekular a pilohenetiko a panagadal ket nakaipakitan a ti *Isertia* ket kaasitgan a kabagian ti *[[Kerianthera]]*, ti maysa a monoespesipiko a henero manipud iti Amasona ti Brasil.

## Dagiti sebbangan

**[[Isertia coccinea]]* 
**[[Isertia haenkeana]]* 
**[[Isertia hypoleuca]]* 
**[[Isertia krausei]]* 
**[[Isertia laevis]]* 
**[[Isertia longifolia]]* 
**[[Isertia parviflora]]* 
**[[Isertia pittieri]]* 
**[[Isertia psammophila]]* 
**[[Isertia reticulata]]* 
**[[Isertia rosea]]* 
**[[Isertia scorpioides]]* 
**[[Isertia spiciformis]]* 
**[[Isertia verrucosa]]* 
**[[Isertia wilhelminensis]]* 

## Dagiti nagibasaran
Chiococceae

Ti **Chiococceae** ket ti tribu dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae ken aglaon kadagiti agarup a 233 a sebbangan kadagiti 27 a henero. Kaaduan dagiti representatibo ket mabirukan manipud iti akin-abagatan a Florida aginggana iti tropikal ken subtropikal nga Amerika, malaksid kadagiti henero ti *[[Badusa]]* ken *[[Bikkia]]*, a mabirukan manipud iti Filipinas aginggana iti Laud a Pasipiko, ken ti *[[Morierina]]* ken *[[Thiollierea]]*, a patneng iti Baro a Caledonia.

## Dagiti henero
Dagiti agdama maawat a nagan

* *[[Badusa]]* A.Gray (3 sp)
* *[[Bikkia]]* Reinw. ex Blume (10 sp)
* *[[Catesbaea]]* L. (17 sp)
* *[[Ceratopyxis]]* Hook.f. (1 sp)
* *[[Ceuthocarpus]]* Aiello (1 sp)
* *[[Chiococca]]* P.Browne (25 sp)
* *[[Coutaportla]]* Urb. (3 sp)
* *[[Coutarea]]* Aubl. (6 sp)
* *[[Cubanola]]* Aiello (2 sp)
* *[[Eosanthe]]* Urb. (1 sp)
* *[[Erithalis]]* P.Browne (8 sp)
* *[[Exostema]]* (Pers.) Rich. ex Humb. & Bonpl. (43 sp)
* *[[Hintonia (mula)|Hintonia]]* Bullock (3 sp)
* *[[Isidorea]]* A.Rich ex DC. (17 sp)
* *[[Morierina]]* Vieill. (2 sp)
* *[[Nernstia]]* Urb. (1 sp)
* *[[Osa (plant genus)|Osa]]* Aiello (1 sp)
* *[[Phialanthus]]* Griseb. (22 sp)
* *[[Phyllacanthus]]* Hook.f. (1 sp)
* *[[Portlandia (mula)|Portlandia]]* P.Browne (6 sp)
* *[[Salzmannia]]* DC. (1 sp)
* *[[Schmidtottia]]* Urb. (15 sp)
* *[[Scolosanthus]]* Vahl (27 sp)
* *[[Shaferocharis]]* Urb. (3 sp)
* *[[Siemensia]]* Urb. (1 sp)
* *[[Thogsennia]]* Aiello (1 sp)
* *[[Thiollierea]]* Montrouz. (12 sp)

Dagiti sinonimo

* *Antacanthus* Rich. ex DC. = *[[Scolosanthus]]*
* *[[Asemnantha]]* Hook.f. = *[[Chiococca]]*
* *Bathysograya* Kuntze = *[[Badusa]]*
* *Bikkiopsis* Brongn. & Gris = *[[Bikkia]]*
* *Cormigonus* Raf. = *[[Bikkia]]*
* *Cutaria* Brign. = *[[Coutarea]]*
* *Dolichanthera* Schltr. & K.Krause = *[[Morierina]]*
* *Echinodendrum* A.Rich. = *[[Scolosanthus]]*
* *Gonianthes* Rich. = *[[Cubanola]]*
* *Herrera* Adans. = *[[Exostema]]*
* *Lorencea* Borhidi = *[[Coutaportla]]*
* *Solenandra* Hook.f. = *[[Exostema]]*
* *Steudelago* Kuntze = *[[Exostema]]*

## Dagiti akinruar a silpo
*World Checklist of Rubiaceae
*Manns, U., and B. Bremer. 2010. Towards a better understanding of intertribal relationships and stable tribal delimitations within Cinchonoideae s.s. (Rubiaceae). Molecular Phylogenetics and Evolution 56: 21-39
*Motley, T. J., K. J. Wurdack, and P. G. Delprete. 2005. Molecular systematics of the Catesbaeeae-Chiococceae complex (Rubiaceae) – flower and fruit evolution and biogeographic implications. American Journal of Botany 92: 316-329
*Paudyal, S. K., P. G. Delprete, and T. J. Motley. 2014. Using Molecular, Morphological, and Palynological Evidence to Transfer Strumpfia maritima to the Monotypic Tribe Strumpfieae (Cinchonoideae, Rubiaceae), and a Re-delimitation of the Tribe Chiococceae. Systematic Botany 39(4):1197-1203.
Badusa

Ti ***Badusa*** ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket impalawag babaen ni Asa Gray idi 1860. Ti henero ket patneng iti Filipinas (Palawan), Baro a Guinea, ken dagiti sumagmamano nga isla ti Laud a Pasipiko (Solomon, Fiji, Santa Cruz, Tonga, Vanuatu, ken Palau).

## Dagiti sebbangan
* *[[Badusa corymbifera]]* A.Gray – Baro a Guinea, Solomon, Fiji, Santa Cruz, Tonga, Vanuatu
***Badusa corymbifera* subsp. *biakensis* Ridsdale – Baro a Guinea
***Badusa corymbifera* subsp. *corymbifera* – Solomon, Fiji, Santa Cruz, Tonga, Vanuatu
* *[[Badusa palauensis]]* Valeton – Palau (Mikronesia)
* *[[Badusa palawanensis]]* Ridsdale – Palawan (Filipinas)

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
*''Badusa'' iti World Checklist of Rubiaceae
Bikkia

Ti ***Bikkia*** ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket patneng iti Filipinas, ti rehion ti Maluku iti akindaya nga Indonesia, Baro a Guinea ken ti akinlaud a Pasipiko (Melanesia ken Mikronesia). Ti henero ket ninaganan babaen ni Caspar Reinwardt idi 1825. Pito kadagiti  sebbangan ti Baro a Caledonia a dati a nairaman iti *Bikkia* ket naiyakar iti maysa a sabali a henero ti *[[Thiollierea]]* idi 2011 a naibatay iti molekular ken morpolohiko a pakaammo.

## Dagiti sebbangan
* *[[Bikkia bridgeana]]* F.Muell. – Baro a Guinea
* *[[Bikkia commerconiana]]* K.Schum. – Baro a Guinea
* *[[Bikkia gaudichaudiana]]* Brongn. – Baro a Guinea
* *[[Bikkia guilloviana]]* Brongn. – Baro a Guinea
* *[[Bikkia longicarpa]]* Valeton – Is-isla Marianas
* *[[Bikkia moluccana]]* Suess. ex Troll & Dragend. – Maluku
* *[[Bikkia palauensis]]* Valeton – Palau
* *[[Bikkia pancheri]]* (Brongn.) Guillaumin – Purpuro Bismarck, Is-isla ti Solomon, Baro a Caledonia, Vanuatu
* *[[Bikkia philippinensis]]* Valeton – Cebu
* *[[Bikkia tetrandra]]* (L.f.) A.Rich. – Baro a Guinea, Is-isla ti Solomon, Fiji, Niue, Baro a Caledonia, Tonga, Vanuatu, Mikronesia,  Is-isla Wallis-Futuna

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
*''Bikkia'' in the World Checklist of Rubiaceae
Bikkia tetrandra

Ti ***Bikkia tetrandra*** (Chamorro: *gausali*) ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket patneng iti Papuasia ken dagiti isla ti akinlaud a Pasipiko. Nalaka a mauram dagiti ungkay ket mabalin a mausar iti panagaramid kadagiti silaw wenno kandela.

## Dagiti nagibasaran
Catesbaea

Ti ***Catesbaea*** ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Mabirukan daytoy iti West Indies, ti Bahamas, ken ti Florida Keys. Ti henero ket nanaganan a kas pammadayaw ken ni Ingles a naturalista Mark Catesby.

## Dagiti sebbangan
* *[[Catesbaea ekmaniana]]* Urb. – Haiti
* *[[Catesbaea flaviflora]]* Urb. – Cuba
* *[[Catesbaea foliosa]]* Millsp. – Bahamas, Is-isla Turks ken Caicos
* *[[Catesbaea fuertesii]]* Urb. – Republika  a Dominikano
* *[[Catesbaea gamboana]]* Urb. – Kuba
* *[[Catesbaea glabra]]* Urb. – Republika  a Dominikano, Haiti
* *[[Catesbaea grayi]]* Griseb. – Kuba, Haiti
* *[[Catesbaea holacantha]]* C.Wright ex Griseb. – Kuba
* *[[Catesbaea longispina]]* A.Rich. – Kuba
* *[[Catesbaea macrantha]]* C.Wright – Kuba
* *[[Catesbaea melanocarpa]]* Urb. – tropical lilythorn – Puerto Rico, Is-isla Leeward
* *[[Catesbaea microcarpa]]* Urb. – Haiti
* *[[Catesbaea nana]]* Greenm. – Kuba
* *[[Catesbaea parviflora]]* Sw. – smallflower lilythorn wenno dune lilythorn iti Ingles – Florida Keys, Bahamas, Is-isla Turks ken Caicos, Is-isla Cayman, Kuba, Republika  a Dominikano, Haiti, Hamaika, Puerto Rico
* *[[Catesbaea parvifolia]]* DC. – Republika  a Dominikano, Haiti
* *[[Catesbaea sphaerocarpa]]* Urb. – Haiti
* *[[Catesbaea spinosa]]* L. – Kuba, Bahamas

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
* USDA Plants Profile
Ceuthocarpus

Ti ***Ceuthocarpus*** ket ti monotipiko a henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Ti henero ket aglaon laeng iti maysa a sebbangan, viz. *Ceuthocarpus involucratus*, nga endemiko iti Kuba.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
* ''Ceuthocarpus'' iti World Checklist of Rubiaceae
Catesbaea melanocarpa

Ti ***Catesbaea melanocarpa*** ket ti karkarna a sebbangan ti agsabsabong a mula iti pamilia ti kape nga ammo babaen ti kadawyan a nagan iti Ingles iti **tropical lilythorn**. Daytoy ket patneng kadagiti lima nga isla ti Karibe: ti Puerto Rico, St. Croix iti Is-isla Birhen ti Estados Unidos, Antigua, Barbuda, ken ti maysa nga isla iti Guadalupe. Ti mula ket maipangta babaen ti pannakaawan ti habitat.

Daytoy ket bassit a mula a mabalin a makaabot iti tallo a metro iti katayag, dagiti dumalapdap a sangana ket naliniaan kadagiti siit aginggana iti dua a sentimetro ti kaatiddog. Iti naetan dagiti siit ket dagiti rimpuok dagiti berde a bulong iti kaatiddog iti 2.5 a sentimetro babaen ti 1.5 a kaakaba. Solitario dagiti sabong wenno paris a rummuar manipud kadagiti axil ti bulong. Ti sukog imbudo a puraw a corolla ti sabong ket agarup a maysa a sentimetro iti kaatiddog. Nagtimbukel ti bunga ken maris nangisit.

Immuna a naduktalan daytoy a mula idiay Antigua. Dagiti kasisigud nga espesimen ket naidulin iti maysa a herario idiay Berlin aginggana idi nadadaelda iti maysa a panagbomba idi las-ud ti Sangalubongan Gubat II. Ita nga aldaw, ti mula ket naireporta a karkarna iti Antigua ken di ammo ti kaadu ti pannakaiwarwarasna iti Barbuda ken Guadalupe. Adda maysa a bugbugtong nga atap nga espesimen iti nakaro a nadisturbo, pribado a naitagikua a daga iti Cabo Rojo, Puerto Rico; agarup a 100 a mulmula iti nabati iti St. Croix. Iti kinakarkarnana kadagiti insular a lugar iti Estados Unidos ket nakaiturongan daytoy iti pannakailistana a kas maysa a naisagmak a sebbangan iti dayta a pagilian idi 1999. Daytoy ket addaan iti nakaro a pannakaungaw gapu ti kabassit ti bilangda ken adda pay laeng dagiti pannakaipangta. Dagiti kangrunaan a pangta ket ti pannakadadael ti habitat iti las-ud ti panagparang-ay dagiti lugar pagtaengan ken dagiti papanan dagiti turista, dagitiuram, ken ti ania man a maysa a nakaro a pasamak ket mabalin a mangdadael kadagiti dakkel a seksion dagiti nabati a populasion, a kas ti maysa a bagio. Kas pagarigan, ti mula ket narigat a mabirukan kalpasan ti Bagio Hugo idi 1989.

Kadagiti insular a lugar, mabirukan ti mula kadagiti subtropikal a namaga a bakir, a relatiboda a namaga no maiyasping kadagiti sabali a kita ti habitat kadagiti isla, a makaawat aginggana iti 40 a pulgada (100 a sentimetro) a tudo iti tinawen.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
*USDA Plants Profile
Chiococca alba

Ti ***Chiococca alba*** ket ti sebbngan ti agsabsabong a mula iti pamilia ti kape (Rubiaceae) a patneng iti Florida ken ti adayo nga akin-abagatan nga ungto ti Texas iti Estados Unidos, Bermuda, Mehiko, Tengnga nga Amerika, ti Karibe, ti Galápagos, ken ti tropikal nga Abagatan nga Amerika. Dagiti kadawyan a nagan iti Ingles ket mairaman ti **David's milkberry**, **West Indian milkberry**, **cahinca** ken **West Indian snowberry**. Ti espesipiko nga epiteta iti *alba*, a ti kayatna a sawen ket "puraw" iti Latin ken mangibagbaga iti maris dagiti bungana.

## Deskripsion
Ti *Chiococca alba* ket kankanayon a berde a natarikayo a kumalatkat wenno dumalapdap a bassit a mula a kadawyan nga agtubo kadagiti sabali a mula ken mabalin a makaabot iti katayag iti . Dagiti agsumbangir a simple a bulong ket  iti kaatiddog ken mabalin nga eliptiko agingggana iti arinduyog wenno akaba a timmirad iti sukog. Duyaw, sukog kampana a sabsabong ket aginggana iti  iti kaatiddog ket agparang iti amin a paset ti tawen kadagiti rasimo wenno kadagiti panikula iti innem aginggana iti walo.  Ti bunga ket puraw a drupa  iti diametro a kadawyan nga aglaon kadagiti dua a nangisit a kayumanggi a bukel.

## Taksonomia
Ti *[[Lonicera]] alba* ket naipalawag idi 1753 babaen ni Carl Linnaeus.  Naiyalis daytoy iti *[[Chiococca]]* idi 1893 babaen ni A. S. Hitchcock, ken naikedeng a ti sebbangan-kita ti henero. Implawag ni Stewardson Brown ti populasion ti mula iti Bermuda kas maysa a baro a sebbangan, ti *C. bermudiana*, idi 1909 gapu ti napuspusasaw a berde ken dakdakkel a bulong, dakdakkel a berry, ken ak-akaba ken at-atiddog a pediselo. Adu kadagiti autoridad a mangikeddeng ti *C. bermudiana* a sinonimo ti *C. alba*.

## Dagiti usar
Ti *C. alba* ket sagpaminsan a maimulmula a kas ornamental para iti nangisit a berde a bulongna, kankanayon a berde a bulbulong ken dagiti puraw a drupa. Naus-usar daytoy iti espaldera ke nnaimulmula kadagiti trellis.  Adda dagiti nadumaduma nga usar dagiti ramut iti yierba nga agas, a mairaman kas maysa a laksante, pagpaisbo, panagpasarrua, ken agas ti panagburis. Dati a komersial a nailaklako ti mula iti Europa ken ti Estados Unidos para kadagita a pangggep.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Coutaportla

Ti ***Coutaportla*** ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Mabirukan daytoy iti Mehiko ken Guatemala.

## Dagiti sebbangan
**[[Coutaportla ghiesbreghtiana]]* (Baill.) Urb. – Puebla, Oaxaca
**[[Coutaportla guatemalensis]]* (Standl.) Lorence – Veracruz, Chiapas, Guatemala
**[[Coutaportla pailensis]]* Villarreal – Coahuila

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
*''Coutaportla'' iti World Checklist of Rubiaceae
Coutarea

Ti ***Coutarea*** ket ti henero (biolohia) dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Ti henero ket patneng iti akin-abagatan a Mehiko, Tengnga nga Amerika, Abagatan nga Amerika ken ti West Indies.

Dagitoy a mula ket natarikayo a kayo ken babassit a mula nga agraman kadagiti agsumbangir a bulong ken dagiti imploressensia iti ungto. Dagiti dakkel, napintas a sabong ket puraw, derosas, nalabbasit, wenno marapurpura, sagpaminsan nga agraman kadagiti marapuraw wenno maraberde a marka. Natarikayo ti bunga, nadalumpinas a kapsula nga aglaon kadagiti bukel nga agraman kadagiti dakkel a payak.

## Dagiti sebbangan
**[[Coutarea andrei]]* Standl. – Ecuador, Peru
**[[Coutarea coutaportloides]]* C.M.Taylor – Ecuador
**[[Coutarea diervilloides]]* Planch. & Linden – Colombia
**[[Coutarea fuchsioides]]* C.M.Taylor – Peru
**[[Coutarea hexandra]]* (Jacq.) K.Schum. – adu anaiwarwaras iti Latin nga Amerika
**[[Coutarea mollis]]* Cham. – Brasil

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

* ''Coutarea'' iti World Checklist of Rubiaceae