Sasao a Khmuiko

Ti **sasao a Khmuiko** ket ti sanga ti sasao nga Austroasiatiko a kaaduan a naisasao idiay akin-amianan a Laos, ken idiay pay kaarruba nga akin-amianan a Bietnam ken ti akin-abagatan a  Yunnan, Tsina. Ti Khmu ket ti kaikaisuna a pagsasao iti grupo nga addaan kadagiti adu a mangisasao.

## Homeland
Insingasing ni Paul Sidwell (2015) a ti Khmuiko Urheimat (homeland) idi ket itan ti Probinsia ti Oudomxay, akin-amianan a Laos.

## Dagiti pagsasao
Ti sasao a Khmuiko ket dagiti sumaganad:
*Bit, Mlabri (Yumbri), Khang (Mang U’), Phong (Kniang, Tay Phong), Puoc (Puok, Pou Hok, Khsing-Mul), Khmu’, Khuen, O’du, Lua’ (Pray), Mal (Thin), Phray (Pray), Phai (Pray, Theen, Kha Sam Liam)

Adda met dagiti saan a pagtutunosan no ti Bit ket Khmuiko wenno Palaungiko; namatmati ni Svantesson a daytoy ket Palaungiko, ken daytoy ket sagpaminsan a naikabkabil iti Mangiko, ngem kaaduan kadagiti panangidasig ditoy ket alaenda a kas Khmuiko. Iti pay maipada, ti Phuoc (Xinh Mul) ken Khang ket sagpaminsanda pay a maidasig a kas Mangko.

Ti kaudian a pannakaduktal ti pagsasao a Bumang ket mabalin pay a pagsasao a Khmuiko wenno Palaungiko. Inkeddeng ni Jerold A. Edmondson a daytoy ket kaasitgan a kabagian ti pagsasao a Khang. Ti pay, Quang Lam ket saan a nasayaat a napasingkedan a pagsasao idiay Bietnam a mabalin nga asideg a kabagian ti Khang wenno Bit.

## Pannakaidasig
Dagiti panagkakabagian dagitoy a pagsasao ket di nalawag. Idasig isuda ti *Ethnologue* 19 a kas dagiti sumaganad:

***Khmuiko**
**Khao: Khao, Bit
**Mlabri: Mlabri
**Xinh Mul: Khang, Phong-Kniang, Puoc
**Mal–Khmu’
***Khmu’, Khuen, O’du
***Mal–Phrai: Lua’, Mal, Prai, 

Ti maysa a probisional a pannakaidasig iti SEALang ket ibatina ti Mal–Phrai, ngem ikapetna ti Khao iti Khang imbes nga iti Bit, tratuenna ti Khuen a kas dialekto ti Khmu':

***Khmuiko**
**Bit
**Khao–Khang: Khao, Khang
**Mlabri
**Phong
**Puoc
**Khmu’
**O’du
**Mal–Phrai: Lua’, Mal, Phray, Phai

### Diffloth & Proschan (1989)
Ti Chazée (1999), nga agdakdakmat iti Diffloth & Proschan (1989), ket addaan iti sumaganad:

***Khmuiko**
**(*[[Pagsasao a Khang|Khang]]*?)
***[[Pagsasao a Khmu|Khmu]]*
**Phray–Pram
****[[Pagsasao a Mlabri|Mlabri]]*
****[[Pagsasao a Phai|Phay]]*/*[[Pagsasao a Mal|Mal]]*/*[[Pagsasao a T'in|T'in]]*
***(Sanga)
*****[[Pagsasao a Ksingmul|Ksing Moul]] (Ksongmul)*
****Pramiko
******[[Pagsasao a Tai Hat|Tai Hat]] (Iduh)*
******[[Pagsasao a Tai Then|Tai Then]]*
******[[Pagsasao a Phong|Phong]] Laan, [[Pagsasao a Phong|Phong]] Phène, [[Pagsasao a Phong|Phong]] Tapouang*
******[[Pagsasao a Phong|Kaniang]], [[Pagsasao a Phong|Phong]] Piat, ([[Pagsasao a Phong|Phong]] Saloey)*

### Peiros (2004)
Ti Ilia Peiros (Peiros 2004:39) ket addaan iti sumaganad:

***Khmuiko**
**(Sanga)
****[[Pagsasao a Khang|Khang]]*
****[[Pagsasao a Bit|Bit]]*
**(Sanga)
***Mlabri–Pray
*****[[Pagsasao a Mlabri|Mlabri]]*
*****[[Pagsasao a Phray|Pray]]*
***(Sanga)
*****[[Pagsasao a Khmu|Kmu]]*
****(Sanga)
******[[Pagsasao a Kxinh Mul|Kxinh Mul]]*
******[[Pagsasao a Ksinmul|Ksinmul]]*
****(Sanga)
******[[Pagsasao a Phong|Phong]]*
******[[Pagsasao nga Iduh|Iduh]]*

### Sidwell (2014)
Naibatay kadagiti panagrang-ay iti Proto-Khmuiko nga *aː₁, idasig ni Paul Sidwell (2014) ti sasao a Khmuiko a kas dagiti sumaganad.

;Khmuiko
**[[Pagsasao a Khmu|Khmu]]*
*Mlabri-Pram
***[[Pagsasao a Mlabri|Mlabri]]*
**Phay-Pram
****[[Pagsasao a Phai|Phay]]/[[Pagsasao a Mal|Mal]]/[[Pagsasao a T'in|T'in]]*
****[[Pagsasao a Ksingmul|Khsing Mul]]*
***Pramiko
*****[[Pagsasao a Tai Hat|Tai Hat]]*
*****[[Pagsasao a Phong|Phong]] Laan, [[Pagsasao a Phong|Phong]] Phène, [[Pagsasao a Phong|Phong]] Tapouang*
*****Kaniang, [[Pagsasao a Phong|Phong]] Piat, ([[Pagsasao a Phong|Phong]] Saloey)*
*****[[Pagsasao a Tai Then|Tai Then]]*

Dagiti panagrang-ay ti Proto-Khmuiko nga *aː₁ segun kenni Sidwell (2014) ket:
*Proto-Khmuiko: *aː₁
**Khmu: *aː
**Proto-Mlabri-Pram: *ɛː
***Proto-Pray-Pram: *iə
****Proto-Pramiko nga *iː

## Kitaen pay
*Pagsasao a Khmu
*Tattao a Khmu

## Dagiti nagibasaran


## Adu pay a mabasbasa
*Chazée, Laurent. 1999. *The Peoples of Laos: Rural and Ethnic Diversities*. Bangkok: White Lotus.
*Cheeseman, Nathaniel; Paul Sidwell and Anne Osborne. 2017. Khmuic Linguistic Bibliography with Selected Annotations. JSEALS vol. 10 issue 1. pages i-xlvi.
*Filbeck, David. 1978. T’in: a historical study. Pacifĳic Linguistics Series B-49. Canberra: Australian National University. [Mairaman ti rekonstruksion ti Proto-T’inic]
*Peiros, Ilia J. 2004. *Geneticeskaja klassifikacija aystroaziatskix jazykov*. Moskva: Rossijskij gosudarstvennyj gumanitarnyj universitet (doktorskaja dissertacija).
*Sidwell, Paul. 2014. "Khmuic classification and homeland ". *Mon-Khmer Studies* 43.1:47-56

## Dagiti akinruar a silpo
*RWAAI (Repository and Workspace for Austroasiatic Intangible Heritage)
**The Kammu Project (Lund University) 
* Sasao a Khmuiko iti Dihital nga Arkibo ti RWAAI