Bouches-du-Rhône

Ti **Bouches-du-Rhône** (; Oksitano: *Bocas de Ròse*, lit. "Sabsabangan ti Rhône") ket maysa a departamento idiay abagatan ti Pransia a naipanaganan manipud iti sabangan ti Karayan Rhône. Daytoy ti kaaduan ti populasion a departamento ti rehion ti Provence-Alpes-Côte d'Azur . Ti INSEE ken kodigo ti koreona ket 13.

## Pakasaritaan
### Pakasaritaan ti departamento

Ti Bouches-du-Rhône ket maysa kadagiti 83 a kasisigud a departamento a napartuat idi las-ud ti Pranses a Rebolusion idi 4 Marso 1790. Daytoy ket napartuat manipud iti lumaud a paset ti dati a probinsia ti Provence ken dagiti prinsipalidad ti Orange, Martigues, ken Lambesc. Daytoy ket nakapukaw ti paset ti teritoriona idi 1793, a nairaman ti Orange ken Apt, idi napartuat ti departamento ti Vaucluse

Kalpasan ti panakapartuatna, ti departamento ket dagus a napigsa ken aktibo a sinuportaran ti Pranses a Rebolusion, a naglaon kadagiti 90 a "Jacobin a Sangkatiponan" babaen idi 1794. Daytoy ket naipangrunaan pay nga adda idi dagiti ad-adu ngem 50% kadagiti padi iti daytoy a departamento ti nangawat ti Sibil a Batay-linteg ti Klero a nagbanagan daytoy a panakaiturayan ti simbaaan babaen ti gobierno. Idi las-ud ti ingangato ti Partido Komunista kadagiti nagbanagan ti panagbutos ti maika-12 a siglo ket nangipakita a ti panakaisuporta dagiti politika ti kanigid a payak ket nagtultuloy a napigsa ditoy a departamento, ken naipangpangruna kadagiti akin-amianan a suburbo ti Marseille.

### Pakasaritaan ti lugar

Ti pakasaritaan daytoy a lugar ket asideg a mainaig iti Provence. Ti Marseille ket nangruna idi a sangladan manipud idi kasakbayan ti panagparukma ni Julius Caesar ti Gaul. Ti kaadda dagiti Romano ket nakaibatian dagiti adu a monumento ti ballasiw ti departamento. Dagiti nadayeg a tattao a naipasngay ti daytoy a lugar ket mairaman ti Romantiko a pintor a ni Camille Roqueplan ken ti agiwarwarnak ken direktor ti teatro a kabsatna a ni Nestor Roqueplan.

## Heograpia
Ti departamento ket paset ti agdama a  rehion ti Provence-Alpes-Côte d'Azur. Daytoy ket napalikmutan kadagiti departamento ti Gard iti laud, ti Vaucluse iti amianan, ken ti Var iti daya, ken babaen ti Baybay Mediteraneo iti abagatan.  Ti Karayan Rhône delta ket agporporma ti nawatiwat a sagneb ti kalugnakan a lugar a makunkuna a Camargue idiay abagatan a laud a paset ti departamento.

Ti kadakkelan asiudad ti departamento ket ti Marseille, daytoy ket aglaon ti nangruna a sangladan ti industria, ken agserserbi a a kas ti kadakkelan a puerto ti komersio ti Pransia. Ti Bouches-du-Rhône ket kaaduan nga urbano, nga adda dagiti 28 nga ili nga adda ti populasion ti agarup a 10,000 manipud idi 2008:

* Marseille, populasion 851,420, departmento ken rehional a kapitolio  (prepektura)
* Aix-en-Provence, populasion 142,743, subprepektura, ti unibersida nga ili ken tugar ti rehional a Korte dagiti Pagkiddawan
* Arles, populasion 52,729, subprepektura ken lugar ti taga-ugma a Romano a siudad
* Martigues, populasion 46,471, ti mangidaulo a siuda para iti Europeano a petrokimiko nga industria
* Aubagne, populasion 46,093, nakaipasngayan ti Provençal a mannurat a ni Marcel Pagnol
* Istres, populasion 42,603, subprepektura ken panagibalayan ti kuartel ti milisia a pagitayaban
* Salon-de-Provence, population 41,411, ti pangibalayan ti siudad ti maika-16 a siglo a mammadto a ni Nostradamus
* Vitrolles, Bouches-du-Rhône, populasion 36,610
* Marignane, populasion 33,909, pakabirukan ti rehional nga eropuerto ti Marseille-Provence
* La Ciotat, populasion 33,790
* Miramas, populasion 25,632, sentro ti rehional a perokaril
* Gardanne, populasion 21,121
* Les Pennes-Mirabeau, populasion 20,187
* Allauch, populasion 18,728
* Port-de-Bouc, populasion 17,207
* Fos-sur-Mer, populasion 15,448
* Châteaurenard, populasion 14,817
* Berre-l'Étang, populasion 13,881
* Bouc-Bel-Air, populasion 134,37
* Tarascon, populasion 13,340
* Rognac, population 12,195
* Auriol, populasion 11,969
* Châteauneuf-les-Martigues, populasion 11,564
* Plan-de-Cuques, populasion 11,096
* Saint-Martin-de-Crau, populasion 10,979
* Saint-Rémy-de-Provence, populasion 10,662
* Septèmes-les-Vallons, populasion 10,481
* Trets, populasion 10,239

Dagiti karayan ket mairaman ti:
* Ti Rhône, a mangporma ti pagbeddengan iti departamento ti Gard.
* Ti Durance, a mangporma ti pagbeddengan iti departamento Vaucluse.
* Ti Arc
* Ti Huveaune

Dagiti danaw ket mairaman ti:
* Étang de Berre
* Étang de Vaccarès, idiay Camargue

Dagiti bantay ket mairaman ti:
* Kabanbantayan ti Alpilles
* Dagiti Calanque a nagbaetan ti Marseille ken La Ciotat
* Corniche des Crêtes
* Garlaban
* Mont Puget
* Turturod ti Montagnette
* Bantay ti Sainte-Victoire
* Masip ti Sainte-Baume

## Kitaen pay
*Dagiti kanton ti departamento ti Bouches-du-Rhône
*Dagiti komuna ti departamento ti Bouches-du-Rhône
*Dagiti distrito ti departamento ti Bouches-du-Rhône

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

* Sapot a pagsaadan ti prepektura 
* Sapot a pagsaadan ti konsilo