Karayan Cagayan (Mindanao)

Ti **Karayan Cagayan**, masansan pay a tinawtawagan ti **Karayan Cagayan de Oro**, ket maysa kadagiti karayan nga agay-ayus iti akin-amianan a tengnga a paset ti isla ti Mindanao idiay Filipinas. Ti karayan ket agtaud ti danumna idiay Kabambantayan ti Kalatungan a mabirukan idiay tengnga a paset ti probinsia ti Bukidnon. Daytoy ket lasatenna dagiti ili ti Talakag, Baungon ken Libona, ken dagiti maal-alana a tirubutario kadagiti paglasatanna. Daytoy ket kanungpalan nga agayus idiay Luek Macajalar idiay Siudad ti Cagayan de Oro idiay probinsia ti Misamis Oriental.

Ti karayan ket agserbi a kas ti masna a pagbeddengan ti probinsia ti Bukidnon ken ti Siudad ti Iligan ken ti baetan ti Bukidnon ken Siudad ti Cagayan de Oro, a naibatay iti administratibo a bilin nga inted ti awanen a Departamento ti Mindanao ken Sulu idi las-ud ti panagsakop dagiti Amerikano iti Filipinas. Idiay siudad ti Cagayan de Oro, daytoy ti mangbingay a linia iti baetan dagiti dua a Kongresional a distritona.

Ti Karayan Cagayan ket nadayeg a lugar para iti panagrakit ti parokpok a danum idiay Filipinas ken inragragpat babaen ti Departamento ti Turismo a kas ti kas ti nangruna a pagbisitaan iti Siudad ti Cagayan de Oro.

## Etimolohia
Ti kasisigud a nagan ti karayan ket Karayan Kalambaguasasahan , gapu ti kaadda dagiti kayo ti *Lambago* (*[[Hibiscus tiliaceus]]*, ti kameng ti pamilia ti kayo ti *[[Malvaceae]]* ng aagtubo laeng kadagiti lugar ti ababa nga altitud kasla dagiti igid ti baybay, igid ti karayan ken dadduma pay a lugar a maabutan dagiti atab) kadagiti igid ti karayan. Idi las-ud ti isasangpet dagiti Kastila idiay Siudad ti Cagayan de Oro, ti nagan ket nasukatan idi ti Karayan Cagayan.

Ti nagan ti karayan iti **Cagayan** ket nagtaud manipud iti Malayo-Polinesio a balikas ti *"Ag"*, a ti kaibuksilanna ket danum. Ti *"Kagay"* ket kaibuksilanna ti karayan ken ti *"Kagayan"* ket lugar nga addaan iti karayan.

## Heograpia

### Dalan

Ti taudan ti danum ti karayan ket mabirukan idiay Kabambantayan ti Kalatungan, idiay tengnga a paset ti Probinsia ti Bukidnon. Daytoy ket agayus nga agpa-amianan idiay Siudad ti  Cagayan de Oro iti agarup a 90 kilometro sakbay a maatianan idiay Luek Macajalar.

### Pagatianan a lugar

Ti karayan ket agayus iti agarup a kalawa ti 1,521 kuadrado kilometro. Agarup a 80% iti pagatianan a labneng ket mabirukan idiay Probinsia ti Bukidnon ken ti mabatbati ket idiay Siudad ti Iligan ken Siudad ti Cagayan de Oro.

### Dagiti tributario

Dagiti kangrunaan a tributario ti Karayan Cagayan de Oro ket dagiti sumaganad:

* Karayan Kalawaig
* Karayan Tagite
* Karayan Bubunaoan
* Karayan Tumalaong

### Sabangan

Ti sabangan ti karayan ket mabirukan idiay Siudad ti Cagayan de Oro. Kalpasan ti dalan iti 90-kilometro manipud iti banbantay ti Bukidnon, ti karayan ket kanungpalan a maatianan idiay Luek Macajalar.

## Turismo

### Panagrakit ti parokpok a danum ken Panagkayak

Ti panagrakit ti parokpok a danum , panagkayak ken pannagna ti karayan ket maysa kadagiti aktibidad ti turismo a mairagragpat iti karayan. Ti administrasion ti siudad ken ti Departamento ti Turismo ket nangaramid daytoy a kas ti kangrunaan nga aktibidad ti turismo idiay Siudad ti Cagayan de Oro. Ti pangrugian a punto iti karayan, panagrakit ti parokpok a danum ket adda idiay Baranggay Mambuaya, ti 30-40 minuto a panaglugan manipud iti maitutop a siudad.

Iti kinaudi, ti panagrakit ti parokpok a danum idiay karayan Cagayan ket makagungun-od ti kinadayeg babaen kadagiti napalabas a panawen kalpasan ti panagpadas a panagkarit ti panagrakit ti parokpok a danum ti karayan babaen ni Presidente Gloria Macapagal-Arroyo ken dagiti nadayeg a personalidad.

## Kitaen pay
* Siudad ti Cagayan de Oro
* Luek Macajalar
* Bukidnon

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo