Viking

Dagiti **Viking** (manipud ti Duog a Nordiko **) ket isu dagidi managbanniaga nga amianan a Hermaniko a tattao a nagraraut, nagtagilako, nagsukimat, ken nagtaeng kadagit adu a luglugar idiay Europa, Asia, ken dagiti isla ti Amianan nga Atlantiko manipud kadagiti naladaw a maika-8 ken maika-11 a siglo.  Dagiti Viking ket nagus-usar kadagiti natarikayo nga atiddog a barko nga addaan ti akaba, ababaw ti kaskara, a mangpalubos ti panagdaliasat kadagiti nadaleg a baybay wenno ababaw a danum ti karayan. Dagiti barko ket mabalinda ti sumanglad kadagiti aplaya , ken ti kinalag-anda ket mangpalubos kadagitoy a maawit kadagiti porteo. Dagiti a nasayaat a barko ket nangpalubos kadagiti Viking a nagbanniaga iti adayo a daya a kas ti Konstantinopla ken ti Karayan Volga idiay Rusia, ti adayo a laud a kas ti Islandia, Greenland, ken Newfoundland, ken ti adayo nga abagatan a kas ti Nekor. Daytoy a paset ti panawen a panagpadakkel ti Viking, a naamammuan iti Panawen ti Viking, ket mangbukel ti maysa a nangruna nga elemento ti mediebal a pakasritaan ti Eskandinabia, Gran Britania, Irlanda, Rusia, aken ti amin a Europa.

Dagiti nadayeg a pannagipagarup kadagiti Viking ket kanknayon a maigiddiat ti narikut a ladawan a nagtaud kadagiti arkeolohia ken dagiti naisurat a tinaudan. Ti romantisado aladawan dagiti Viking a kas dagiti natakneng a salbahe ket nangrugi a rimsua idi maika-18 a siglo, ken daytoy ket rimmang-ay ken nagbalin nga adu a naamammuan idi las-ud ti maika-19 a siglo a Pangpaungar ti Viking. Ti naipagpgarup a panirigan kadagiti Viking a kas dagiti naranggas a bruto wennointrepido nga adbenturero ket kaaduan a naggapo ti moderno a mito ti Viking a nakaala ti sukogna babaen ti nasapa a maika-20 a siglo. Ti agdama a nadayeg a representasion ken kaaduan a nakaro a cliché, a mangireprepresenta kadagiti Viking a kas dagiti naamammuan a karikatura.

## Dagiti nagibasaran

* Askeberg, Fritz, 1944: *Norden och kontinenten i gammal tid*. Studier i forngermansk kulturhistoria. Uppsala: Almqvist & Wiksell.
* Downham, Clare, *Dagiti Ari a Viking ti Gran Britania ken Irlanda: Ti Dinastia ti Ívarr aginggana ti AD 1014*. Dunedin Academic Press, 2007. 
* Fitzhugh, William W., ken ni Ward, Elisabeth I., *Dagiti Viking: Ti Saga ti Amianan nga Atlantiko*. Smithsonian Institution Press, 2000. 
* Hadley, D.M., *Dagiuti Viking idiay Inglatera: Nagtaengan, Kagimongan ken Kultura*. Unibersidad ti Manchester a Pagmalditan, 2006. 
* Hall, Richard, *Panagsukimat ti Lubong dagiti Viking*. Thames ken ni Hudson, 2007. 
* Hall, Richard, *Arkeolohia ti Panawen ti Viking (serie dagiti Panagadal ti Shire)*, 2010. 
* Heide, Eldar,  2005: «Víking - 'rower shifting'? Etimolohiko a kontribusion». Arkiv för nordisk filologi 120. 41–54.
* Heide, Eldar,  2008: «Viking, week, and Widsith. Sungbat kenni Harald Bjorvand». Arkiv för nordisk filologi 123. 23–28.
* Lindqvist, Thomas, 'Nasap a Gunglo ti Politika: (a) Ti Maysa nga Umuna a Panagsukimat', iti *Ti Cambridge a Pakasaritaan ti Eskandinabia: Prehistoria aginggana ti 1520*, ed. Knut Helle. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan, 2003. . pp.&nbsp;160–67.
* Roesdahl, Else. *The Vikings*. Penguin, 1998. 
* Sawyer, Peter, *Ti Panawen dagiti Viking* (maikadua ngaedision) Palgrave Macmillan, 1972. 
* Williams, Gareth, 'Kina-ari, Kristianidad ken sensilio: dagiti perspektibo ti kuarta ken politika iti pirak nga ekonomia iti Panawen ti Viking', iti *Pirak nga Ekonomia iti Panawen ti Viking*, ed. James Graham-Campbell and Gareth WIlliams, pp.&nbsp;177–214; 

## Dagiti akinruar a silpo