open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Podgorica

Ti **Podgorica** ( ; Montenegrino/Serbio: *Podgorica / Подгорица* , lit. "sirok ti bassit a turod") ket isu ti kapitolio ken kadakkelan a siudad iti Montenegro.

Ti nasayaat a puesto ti Podgorica idiay pagsasabtan ti karayan Ribnica ken Morača ken ti punto a pagsasabtan iti nalames a Tanap ti Zeta ken Ginget ti Bjelopavlići ket nakaawawis iti panagtaeng. Ti siudad ket asideg kadagiti sentro ti ski iti amianan ken dagiti pagliwliwaan iti igid ti baybay idiay Baybay Adriatiko.

Ti maysa a senso idi 2011 ket nangikabil ti populasion ti siudad iti 150,977. Ti Podgorica a munisipalidad ket aglaon ti 10.4% iti teritorio ti Montenegro ken 29.9% ti populasionna. Isu daytoy ti administratibo a sentro iti Montenegro ken isu pay ti ekonomiko, kultura ken edukasion a sentro ti daytoy a pagilian.

## Etimolohia
Ti kayatna a sawen ti nagan a Podgorica ket "sirok ti Gorica" iti Pagsasao a Montenegrino. Ti *Gorica* (maipatarus ti "bassit a turod" wenno *pantok*) isu daytoy ti nagan ti naabbongan ti sipres a turod a pakatan-awan ti sentro ti siudad.

Iti tallo a kilometro (1.9 milia) iti amianan a laud ti Podgorica ket naisanglad dagiti nadadael a tidda ti ''Doclea'', ti maysa nga ili nga ammo dagiti Griego, sakbayan ti Romano ken Roman a paset ti panawen. Ti Romano nga Emperador a ni Diocletian ket naggapu iti daytoy a rehion. Kadagiti sumagad a siglo, Dagiti Romano ket "nagpasayaatda" iti nagan a *Dioclea*, a nagkamalida a nangipagarup a ti "i" ket napukawen iti panangisao. Ti "Duklja" ket isu ti kaudian (Eslabo) a bersion ti balikas.

Idi nabangon daytoy (sakbay ti maika-11 a siglo), ti ili ket tinawtawagan a kas ti **Birziminium**. Idi Tengnga a Panawen, daytoy ket ammo a kas ti **Ribnica** (). Ti nagan a **Podgorica** ket naus-usaren manipud idi 1326. Manipud idi 1946 aginggana idi 1992, ti siudad ket nanaganan idi iti '''Titograd''' () a naipammadayaw kenni Josip Broz Tito, ti dati a Presidente ti Yugoslavia.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

* Opisial a website
Maria Gracia Padaca

Ni **Gracia Cielo "Grace" Magno Padaca**  ket Filipina a politiko ken dati a broadcaster ken isun ti gobernador ti probinsia ti Isabela, Filipinas manipud idi 2004..

## Dagiti nagibasaran
Pagsasao nga Itawit

Ti **Itawit** (wenno *Tawit* a kas endonimo) ket ti pagsasao idiay Akin-amianan a Filipinas nga insasao babaen dagiti tattao nga Itawis ken asideg daytoy a kabagian ti Ibanag ken Ilokano. Saan met a kasla dagiti sabali a sasao a Filipino, ti Itawit ken dagiti kakabagianna ket agus-usarda kadagiti konsonante ti /z/, /f/, /v/, ken /dʒ/ (nailetra iti ). Kas pagarigan, fefeg (paid), madyan (katulong), kazzing (kalding), ken bavi (baboy).

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
*Listaan dagiti balikas ti pagsasao nga Itawit manipud iti Austronesian Basic Vocabulary Database
Pagsasao nga Olandes

Ti pagsasao nga **Olandes** () () ket maysa a Pagsasao a Laud nga Aleman ken patneng a pagsasao iti kaaduan a population iti Olánda, Belhika, Surinam, dagiti tallo a kameng iti Kappon ti pagsasao nga Olandés. Kaaduan kadagiti agsasao ket agtaeng idiay Kappon ti Europa, nga isu daytoy ket ti umuna a pagsasao  dagiti 23 a riwriw ken ti makadua a pagsasao dagiti adu pay a 5 a riwriw a tattao. Agtengtengel pay ti opisial a kasasaad idiay pagilian nga isla ti Karibe nga Aruba, Curaçao, ken Sint Maarten, ken adda pay dagiti babassit a pakasaritaan iti paset ti Pransia ken Alemania, ken adda pay met bassit idiay Indonesia, ken sumurok a kagudua a riwriw ti agsasao ti patneng nga Olandés nga agtataeng idiay Estados Unidos, Canada, ken Australia.

## Paammo

## Dagiti nagibasaran
Agosto 18

## Paspasamak

## Naipasngay
* 1978 &ndash; Fabíula Nascimento, Brasiliana nga aktres

## Pimmusay
* 1988 &ndash; Frederick Ashton, Briton a sumasala ken koreograpo (naipasngay 1904)
* 2009 &ndash; Kim Dae-Jung, maika-15 a Presidente ti Abagatan a Korea (naipasngay 1924)

## Dagiti akinruar a silpo
* BBC: On This Day
* Today in History: August 18
1571

Ti tawen ti **1571** ket kadawyan idi a tawen a nangrugi iti Lunes iti kalendario a Huliano.

## Paspasamak

## Naipasngay

## Pimmusay
Sarah Lahbati

Ni **Sarah Alzol Nagbati** ( idiay Hinebra, Suisa) ket Suiso-Filipino nga aktres ken nakisalisal iti "reality show" ken nakagun-od iti pannakabigbig iti midia a kas kamaudian iti maika-5 a paset ti panawen ti  *[[StarStruck (serye ti telebision ti Filipinas|StarStruck]]*.

## Dagiti nagibasaran
Pagsasao a Masbatenio

Ti **Masbatenio** wenno **Minasbate** ket ti pagsasao a Bikol-Bisaya nga insasao babaen dagiti ad-adu ngem 600,000 a tattao, a naipangpangruna idiay probinsia ti Masbate idiay Filipinas. Daytoy ket asideg unay a kabagian ti Capiznon, Hiligaynon/Ilonggo ken Waraywaray, ken amin dagitoy ketinsasao idiay Visayas. Daytoy ket naikeddeng a pagsasao a Bisakol, a ti kayatna  sawen ket ti pagsasao nga agpakatengnga iti pagbaetan dagiti sasao a Bisaya ken sasao a Bikol.

## Dagiti nagibasaran
Osasco

Ti **Osasco** () ket maysa nga ili idiay Estado ti São Paulo, Brasil a mabirukan idiay Kalatakan a São Paulo ken mairanggo a maikalima iti populasion kadagiti ili ti São Paulo. Segun ti IBGE idi 2015, ti Osasco ket agdama nga addaan iti maika-9 a kangatuan a dagup ti domestiko a produkto idiay Brasil, ken ti maikadua a kadakkelan iti Estado ti São Paulo. Ti populasion ket 696,382 (karkulo idi 2016) iti maysa a kalawa iti 64.95&nbsp;km². Daytoy ket maysa kadagiti kapusekan iti populasion a siudad, ken maipada iti densidadna iti Tokyo ken Siudad ti New York.  Daytoy ket naikeddeng a nangruna nga urbano a sentro iti Akinlaud a parte ti Kalatakan a São Paulo. Daytoy ket maysa idi a distrito ti Siudad ti São Paulo aginggana idi Pebrero 19, 1962, idi ti Osasco ket nagbalin nga ili. Ti pagsasao ti siudad ket "Urbs labor", insasao a Latin a ti kayatna  sawen ket "Obra ti Siudad".

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
Macau

Ti **Macau** (mailetra pay a kas **Macao** ken opisial a ti **Espesial nga Administratibo a Rehion ti Macao iti Republika ti Tattao ti Tsina**, ket ti maysa nga autonomo a teritorio iti akinlaud a bangir ti estuario ti Karayan Perlas idiay Daya nga Asia. Ti Macau ket beddengan babaen ti siudad ti Zhuhai iti Nangruna a daga ti Tsina iti amianan ken ti Delta ti Karayan Perlas iti daya ken abagatan. Mabirukan ti Hong Kong iti agarup a  iti dayana iti ballasiw ti Delta. Iti populasion ti 650,900 kadagiti agtataeng iti kalawa iti , daytoy ti kapusekan ti populasion a rehion iti lubong. Daytoy ket dati a kolonia ti Portugal, ken naisubli iti turay ti Insik idi 20 Disiembre 1999.

## Dagiti nagibasaran
Frencheska Farr

Ni **Marie Frencheska Mae Tobias Farr**  ket maysa a Filipina a kumakanta, modelo ken aktres. Isu idi ti nalatak a kampion ti Sika Kadi ti Sumaruno a Nalatak nga Artista? a kaduana ni Geoff Taylor.

## Dagiti nagibasaran
Colegio de San Juan de Letran

Ti **Colegio de San Juan de Letran** (wenno **CSJL**, **SJLC** o **San Juan Letran College**, o **Letran**) ket maysa nga privado a escuela nga catolico a institusion, pannakabangon idi 1620 a matas nga paaralan iti Intramuros, Maynila, Filipinas.

## Dagiti ladawan


Letran Admin.jpg|Historikal a sanguanan ti Letran


## Dagiti akinruar a silpo

* www.letran.edu
Quezon, Quezon

Ti **Quezon** ket maysa a maika-5 klase nga ili iti probinsia ti Quezon iti Filipinas.

## Gobierno
Dagiti opisial ti munisipalidad

*Mayor: Crispin Clacio
*Bise Mayor: Alberto Caparros
*Dagiti konsilor:
**Alberto Luna Binocaz Jr.
**Arnel C. Imperial
**Juan F. Escolano
**Butch Rodriguez
**Wilma B. Isla
**Carlito Cawas
**Apollo Bayan
**Celso Fullante

*ABC Presidente: Crispo Sisperez
*SKMF Presidente Deon T. Calvelo

## Dagiti baranggay

Nabingbingay a politikal ti Quezon iti 24 a barbaranggay.

## Demograpia
 	

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
1452

Ti **1452** ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Sabado iti kalendario a Gregoriano.

## Paspasamak

## Naipasngay
* Abril 15 &ndash; Leonardo da Vinci, Italiano nga artista ken imbentor (pimmusay 1519)

## Pimmusay
Disiembre 28

## Paspasamak

## Naipasngay
* 1856 &ndash; Woodrow Wilson, maika-28 a Presidente ti Estados Unidos (pimmusay 1924)
* 1934 &ndash; Maggie Smith, Briton nga aktres
* 1954 &ndash; Denzel Washington, Aprikano-Amerikano nga aktor

## Pimmusay
* 1976 &ndash; Freddie King, Amerikano a gitarista ken kumakanta iti blues (naipasngay 1934)

## Dagiti piesta
Disiembre 29

## Paspasamak

## Naipasngay
* 1864 &ndash; Yun Chi-ho, Koreano nga aktibista (pimmusay 1945)
* 1938 &ndash; Jon Voight, Amerikano nga aktor

## Pimmusay
* 1924 &ndash; Carl Spitteler, Suiso a mannurat (naipasngay 1845)

## Dagiti piesta
2011

Ti tawen idi **2011** (MMXI) ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado iti kalendario a Gregoriano (dominikal a letra B), ti maika-2011 a tawen kadagiti panangikeddeng ti Kadawyan a Panawen (CE) ken Anno Domini (AD), ti maika-11 a tawen ti maika-3 a milenio, ti maika-11 a tawen iti maika-21 a siglo, ken ti maika-2 a tawen iti dekada ti tawtawen ti 2010.

## Paspasamak
* Disiembre 31 &ndash; bisperas iti baro a tawen iti **[[2012]]**

## Pimmusay

* Marso 23 &ndash; Elizabeth Taylor, Briton-Amerikana nga aktres (naipasngay 1932)
* Mayo 9  &ndash; Lidia Gueiler Tejada,  Presidente ti Bolivia (naipasngay 1921)
* Septiembre 10 &ndash; Cliff Robertson, Amerikano nga aktor (naipasngay 1923)
* Oktubre 5 &ndash; Steve Jobs, Amerikano a negosiante ti kompiuter (naipasngay 1955)
* Oktubre 25 &ndash; Bernard Verdcourt, Briton a botaniko (naipasngay 1925)
* Oktubre 29 &ndash; Ram Revilla, aktor manipud idiay Imus, Cavite, Filipinas (naipasngay 1989)

## Dagiti akinruar a silpo
Tarja Halonen

Ni **Tarja Kaarina Halonen** (; ) ket taga-Pinlandia a politiko ken isu idi ti maika-11 a Presidente ti Pinlandia, ken nagserbi manipud idi 2000 aginggana idi 2012. Isu idi ti immuna a babai a daulo ti estado idiay Pinlandia ken bayat nga adda iti opisina, idi 2003 ken 2010-11, ti Pinlandia ket addaan pay iti babbai a kangrunaan a ministro (Anneli Jäätteenmäki ken Mari Kiviniemi). Ni Halonen ket nagtengngel kadagiti dua a pannakaidutok a kas ministro ken nagserbi a kas kameng ti parlamento manipud idi 1979 aginggana idi 2000 aginggana iti pannakabutosna a kas presidente. 

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

* Tarja Halonen & Seta
* Partido Sosial-demokratiko ti Pinlandia
Disiembre 27

## Paspasamak

## Naipasngay
* 1734 &ndash; Nicolaas Laurens Burman, Olandes a botaniko (pimmusay 1793)
* 1901 &ndash; Marlene Dietrich, Aleman-Amerikana nga aktres (pimmusay 1992)

## Pimmusay

## Dagiti piesta
Disiembre 2

## Paspasamak

## Naipasngay
* 1982 &ndash; Britney Spears, aktres ken kumakanta manipud idiay Estados Unidos

## Pimmusay

## Dagiti piesta
Disiembre 5

## Paspasamak

## Naipasngay
* 1901 &ndash; Walt Disney, Amerikano nga animador ken produser ti pelikula (pimmusay 1966)
* 1901 &ndash;  Werner Heisenberg, Aleman a pisiko (pimmusay 1976)

## Pimmusay
* 1791 &ndash; Wolfgang Amadeus Mozart, Austriano a kompositor (naipasngay 1756)
* 2013 &ndash; Nelson Mandela, Presidente ti Abagatan nga Aprika ken nagungunaan ti Premio Nobel iti Kappia (naipasngay 1918)

## Dagiti piesta
Disiembre 4

## Paspasamak

## Naipasngay
* 1922 &ndash; Gérard Philipe, Pranses nga aktor (pimmusay 1959)
* 1949 &ndash;  Jeff Bridges, Amerikano nga aktor

## Pimmusay

## Dagiti piesta
Disiembre 6

## Paspasamak

## Naipasngay
* 1942 &ndash; Peter Handke, Austriano a mannurat

## Pimmusay
* 952 &ndash; Takenoshin Nakai, Hapon a botaniko (naipasngay 1882)

## Dagiti piesta
Nobiembre 30

## Paspasamak

## Naipasngay
* 1817 &ndash; Theodor Mommsen, Aleman a mnnurat (pimmusay 1903)
* 1827 &ndash; Henri Ernest Baillon, Pranses a botaniko (pimmusay 1895)
* 1835  &ndash; Mark Twain, Amerikano a mannurat (pimmusay 1910)
* 1863 &ndash; Andres Bonifacio, daulo ti Katipunan (pimmusay 1897)
* 1869 &ndash; Gustaf Dalén, Sueko a pisiko (pimmusay 1937)
* 1909 &ndash; Robert Nighthawk, Amerikano a musikero (pimmusay 1967)
* 1915 &ndash; Emmanuel Pelaez, maika-7 a Bise Presidente ti Filipinas (pimmusay 2003)
* 1982 &ndash; Elisha Cuthbert, Kanadiana nga aktres

## Pimmusay
* 1945 &ndash; Ludwig Diels, Aleman a botaniko (naipasngay 1874)
* 2006 &ndash; Rafael Buenaventura, Filipino a mangimaton iti banko (naipasngay 1938)
* 2018 &ndash; George H. W. Bush, maika-41 a Presidente ti Estados Unidos (naipasngay 1924)
1863

Ti tawen ti **1863** ket kadawyan idi a a tawen a nangrugi iti Huebes iti kalendario a Gregoriano ken ti kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes iti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a kalendario a Huliano.

## Paspasamak

## Naipasngay
### Nobiembre
* Nobiembre 30 &ndash; Andrés Bonifacio, Ama ti rebolusion iti Filipinas (pimmusay 1897)

### Disiembre
* Disiembre 14 &ndash; Arsenio Cruz-Herrera, Filipino nga abogado ken politiko (pimmusay 1917)

## Pimmusay
1861

Ti tawen a **1861** ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Martes.

## Paspasamak

## Naipasngay
* Enero 28 &ndash;  Julián Felipe, kompositor ti musika ti nailian a kanta ti Filipinas (pimmusay 1944)

* Hunio 19 &ndash;  Jose Rizal, nailian a bannuar iti Filipinas (pimmusay 1896)

## Pimmusay
Delaware

Ti **Estado iti Delaware** ket maysa nga estado iti Estados Unidos a mabirukan idiay Atlantiko nga Aplaya idiay Tengnga nga Atlantiko a rehion iti Estados Unidos. Nabeddengan iti abagatan ken amianan iti Maryland, ken Pennsylvania iti amianan.

## Dagiti nagibasaran
Maryland

Ti **Maryland** ket maysa nga estado iti Estados Unidos a mabirukan idiay Tennga nga Atlantiko a rehion iti Estados Unidos.

## Dagiti retrato idiay Maryland

File:Annapolis street.jpg|Annapolis
File:Baltimore City Hall from Northeast.jpg|Baltimore
File:Baltimore Inner Harbor.jpg|Baltimore's Inner Harbor
File:Bethesda downtown panorama.jpg|Bethesda
File:2008_01_02_-_MD564_@_Chapel_Ave_03.JPG|Bowie
File:Chesapeake_City_Maryland_Bridge_At_Night.jpg|Chesapeake City
File:McKeldin Library, front view, mid-afternoon light, August 21, 2006.jpg|College Park
|Cumberland
File:Ellicott City Main Street.jpg|Ellicott City
File:2008 03 28 - Frederick - City Hall 2.jpg|Frederick
File:Gaithersburg, Maryland.jpg|Gaithersburg
File:GreenbeltRooseveltCtr1.jpg|Greenbelt
File:Hagerstown Downtown Potomac St.JPG|Hagerstown
File:LaurelMuseum.jpg|Laurel
File:Ocean City Maryland aerial view north.jpg|Ocean City
File:Prince Frederick Maryland USA.jpg|Prince Frederick
File:East Middle Lane Rockville Maryland.jpg|Rockville
File:Ellsworth-ssmd.jpg|Silver Spring
File:PGcourthouse1.JPG|Upper Marlboro


## Dagiti nagibasaran
Apolinário Mabini

Ni **Apolinário Mabini y Maranan** (Hulio 23, 1864 — Mayo 13, 1903) ket maysa a Filipino a politiko ken rebolusionario a nangisurat ti plano a batay-linteg para iti umuna a republika iti Filipinas idi 1899-1901, ken nagserbi a kas ti immuna a kangrunaan a ministro idi 1899. Kadagiti naisurat a pakasaritaan ti Filipinas, kadawyan a makunkuna isuna a kas "*ti natan-ok a paralitiko*", ken kas "*ti Utek iti Rebolusion."* Kadagiti kasuppiatna ken mangiyallilaw, makunkuna isuna a ti "Nangisit a Kamara iti Presidente."

## Ti nasapa a biag ni Apolinario Mabini
Ni Mabini ket naipasngay idi Hulio 23, 1864 idiay Baranggay Talaga idiay Tanauan, Batangas. Isu ti maikadua kadagiti walo nga annak ni Dionisia Maranan, maysa nga aglaklako idiay Tiendaan ti Tanauan, ken ni Inocencio Mabini, nga isu ket maysa a taga-away.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

* Msc.edu Mabini link
* 
*
Nguyễn Minh Triết

Ni **Nguyễn Minh Triết**  ket presidente ti Bietnam manipud idi 2006 aginggana idi 2011.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Steve Lukather

Ni **Steven Lee "Luke" Lukather**  ken maysa nga Amerikano a gitarista, kumakanta, mannurat ti kanta, agur-urnos ken produser ti, a ndayeg a naamammuan para iti obrana iti rock a banada iti Toto. Maysa a nalaing a sesion a musikero, ni Lukather ket nangiplaka kadagiti tokar ti gitara kadagiti ad-adu ngem 1,500 nga album a nangireprepresenta kadagiti adu nga artista ken kita ti musika.
Salvador Laurel

Ni **Salvador Roman Hidalgo Laurel** (Nobiembre 18, 1928 &ndash; Enero 27, 2004), ken ammo pay a kas ni **Doy Laurel**, ket isu idi ti Bise Presidente ti Filipinas manipud idi 1986 aginggana idi 1992 babaen ni Corazon Aquino. Sakbay daytoy, nabiit a nagserbi a kas ti immuna ken (isu-isu laeng) a Kangrunaan a Ministro ni Aquino manipud idi Pebrero 25 aginggana idi Marso 25 1986.

## Dagiti nagibasaran
Mabini

Ti **Mabini** ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:

## Luglugar
### Filipinas
* Mabini, Batangas
* Mabini, Bohol
* Mabini, Davao de Oro
* Mabini, Pangasinan

## Tattao
*Apolinário Mabini, banuar iti Filipinas
Tanap iti San Fernando

Ti **Tanap iti San Fernando** (Ingles: *San Fernando Valley*) ket ti urbanisado a tanap a mabirukan idiay Kondado ti Los Angeles, California.

## Ladladawan


Papeles:San Fernando Valley Los Angeles CA.jpg|
Papeles:Intersections in Van Nuys in 2002.jpg|Victory Boulevard ken Sylmar Avenue idiay Van Nuys
Arnold Clavio

Ni **Arnold Clavio** ( idiay Tondo, Manila), tinawtawagn pay iti **Igan**, ket personalidad ti radio ken telebision, agiwarwarnak ken mangsangsangaili iti telebision idiay Filipinas.

## Dagiti nagibasaran
Taft

Ti **Taft** ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Daya a Samar iti Filipinas. 

## Dagiti baranggay

Ti Taft ket politikal a nabingbingay iti 24 a barbaranggay.

## Demograpia
 	

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Solenn Heussaff

Ni **Solenn Marie Adea Heussaff-Bolzico** , , ket Filipino-Pranses a kumakanta, aktres, modelo, pintor, ken VJ.

## Telebision

## Dagiti nagibasaran
Zagreb

Ti **Zagreb** () ket isu ti kapitolio ken ti kadakkelan a siudad iti Republika iti Kroásia. Mabirukan daytoy idiay amianan a laud iti daytoy a pagilian, iti igid ti karayan Sava, idiay akin-abagatan a kabanbantayan iti bantay Medvednica. Ti Zagreb ket naisanglad iti kangato iti agarup a  iti pantar ti baybay. Iti naudi nga opisial a senso iti 2011, ti populasion ti pagnaedan iti Zagreb ket 686,568, a ti populasion iti administratibo a lugarna ket 792,875. Ti kalawaan a metropolitano a lugar ti Zagreb ket iramanna ti Siudad iti Zagreb ken ti naisina a Probinsia ti Zagreb nga addaan ti populasion ti 317,642, nga agited ti dagup ti metropolitano a lugar iti sumurok a 1,110,517. Isu laeng daytoy ti maymaysa a metropolitano a lugar idiay Kroasia nga addaan ti populasion iti sumurok a maysa a riwriw.

## Dagiti nagibasaran
Pagsasao a Sambal

Ti **Sambal** wenno **Sambali** ket ti pagsasao a Sambaliko a naipangpangruna a naisasao kadagiti ili ti Zambal ti Santa Cruz, Candelaria, Masinloc, Palauig, ken Iba, iti ili ti Pangasinan iti Infanta idiay Filipinas; dagiti agsasao ket mabirukan pay idiay Panitian, Quezon, Palawan ken Baranggay Mandaragat wenno Buncag iti Puerto Princesa.

Naitermino pay ti Sambal a kas *Tina* kadagiti dadduma a reperensia. Nupay kasta, ti termino ket naikeddeng a makapsagid kadagiti agsasao iti pagsasao. Ti makapasagid a termino ket immuna a nausar idi agarup a paset ti panawen ti 1976 aginggana idi 1979 babaen dagiti agsuksikosok manipud iti Summer Institute of Linguistics (itan ket SIL International).

## Kitaen pay
*Tattao a Sambal
*Zambales
*Dagiti pagsasao ti Filipinas

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
*
*Dagiti wadan a recording manipud iti GRN Network iti Tina  ken ti Candelariero a sub-karurayna
Kawayan

Dagiti **kawayan** ket dagiti kankanayon a berde a perenial nga agsabsabong a mula iti subpamilia ti *[[Bambusoideae]]* iti pamilia ti ruot iti *[[Poaceae]]*.

Iti kawayan, kas dagiti sabali a ruot, dagiti internodal a rehion ti ungkay ket kadawyan a kalawakaw ken dagiti baskular a reppet iti pagpuniponan ket naiwarwara iti amin a paset ti ungkay imbes nga iti silindriko a pannakaurnos. Awan pay ti dicotyledon a natarikayo a xylem. Ti kaawan ti sekondario a tubo ti kayo ket mangpataud kadagiti ungkay dagiti monocot, a mairaman dagiti palma ken dagiti dakkel a kawayan, nga agbatong imbes nga umakikid.

Dagiti kawayan ket mangiraman kadagiti sumagmamano a kapardasan nga agtubo a mulmula iti lubong, gapu iti naisangayan a sistema iti agdepdepende iti risoma. Dagiti dadduma a sebbangan ti kawayan ket mabalin nga agtubo iti  iti kaunegan ti paset ti 24 nga oras, iti maysa a gatad iti ganggani a  iti maysa nga oras (iti maysa a pangtubo iti agarup a 1&nbsp;mm iti tunggal maysa a 90 a segundo, wenno 1&nbsp;pulgada iti tunggal maysa a 40 a minuto).  Dagiti higante a kawayan ket dagiti kadakkelan a kameng iti pamilia ti ruot.

Dagiti kawayan ket nangrunada iti ekonomia ken kultura iti Abagatan nga Asia, Abagatan a daya nga Asia ken Daya nga Asia, gapu ta naus-usar dagitoy a kas materiales iti panagpatakder, kas taudan ti makan, ken kas maysa a bersatilo a produkto.  Ti kawayan ket addaan iti nagatngato a espesipiko a kompresibo a kapigsa ngem ti kayo, ladrilio wenno kongkreto, ken ti maysa nga espesipiko a tension a kapigsa a mangkaribal iti asero.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Balanga

Ti **** ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:

## Luglugar
### Filipinas
* Balanga, Bataan, siudad ti probinsia ti Bataan, Filipinas

### Nigeria
* Balanga, Nigeria, Lugar  ti Lokal a Gobierno ti Nigeria, Aprika
Amado Espino, Jr.

Ni **Amado Espino, Jr.** , ket gobernador ti Probinsia ti Pangasinan (Luyag na Pangasinan).

## Dagiti nagibasaran
Jimmy Wales

Ni **Jimmy Donal** "**Jimbo**" **Wales** (naiyanak idi Agosto 7, 1966) ket maysa nga Amerikano a Negosiante ti internet ken nalatak a naamammoan a kas ti kumaduaan a nagibangon ken nangiragragpat ti saan nga agganganansia nga ensiklopedia ti Wikipedia ken ti kompania ti Wikia. Ni Wales ket naipasngay idi idiay Huntsville, Alabama, Estados Unidos, nga idiay ket nagadal idiay Randolph nga Eskuela, maysa nga preparatorio nga unibersidad a pagadalan, ken nakagun-od ti lesensatura ken maestrioa a degrado iti busbos. 

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Dapitan

Ti **Siudad ti Dapitan** ket maysa a maika-3 a klase a siudad iti probinsia ti Zamboanga del Norte iti Filipinas. 

## Dagiti baranggay

Ti Siudad ti Dapitan ket nabingbingay a politikal kadagiti 50 a barbaranggay.

## Demograpia

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Mendez, Cavite

Ti **Mendez** (napno a nagan: Mendez-Nuñez) ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Cavite iti Filipinas. 

## Dagiti baranggay

Ti Mendez ket nabingbingay a politikal iti 25 barbaranggay.

## Demograpia
 	

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Britney Spears

Ni **Britney Jean Spears**  ket Amerikana a kumakanta ken aktres. Naipasngay idiay McComb, Mississippi, ken dimmakkel idiay Kentwood, Louisiana, isu ket nagpabpabuya kadagiti papel a kas aktres kadagiti produksion ti enteblado ken kadagiti pabuya ti telebision a kas ubing sakbay a nagpirma iti Jive Records idi 1997. 

## Dagiti akinruar a silpo

* 
* 
* 
*
Felipe Gozon

Ni **Felipe Enrique Lapuz Gozon**  ket isu ti agdama nga ehekutibo a pangulo ken mangipagulo ti GMA Network Inc., maysa kadagiti kadakkelan a midia network idiay Filipinas.

## Dagiti nagibasaran
Avril Lavigne

Ni **Avril Ramona Lavigne**  ket Kanadiana kumakanta ken aktres. Isu ket naiyanak idiay Belleville, Ontario, ken dimmakel idiay ili ti Greater Napanee.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

* 
* 
* Avril Alemania
Tito Sotto

Ni **Vicente "Tito" Sotto III**  ket maysa nga aktor, komediante, kumakanta, mannurat ti kanta, mangsangsangaili iti telebision, agiwarwarnak, ken politiko iti Filipinas.  Ni Sotto sket nagserbi a kas Bise Mayor ti Siudad ti Quezon, ti kaaduan ti populasion a siudad iti Filipinas, manipud idi 1988 aginggana idi 1992. Isu ket nagserbi kadagiti dua a termino iti Senado, manipud idi 1992 aginggana idi 2004; isu ket naburosan manen iti Senado idi 2010.
Kris Aquino

Ni **Kristina Bernadette Cojuangco Aquino**  ammo iti propesion na ni **Kris Aquino**, ket Filipina a personalidad ti telebision ken aktres. Isuna met ti buridek nga anak nga babai ni senador iti Pilipinas Benigno S. Aquino, Jr., ken ni Corazon Cojuangco-Aquino, nga isu nga ket nagserbi nga  ti maika-11 a Presidente ti pilipinas, ken kabsat a babai ni Benigno S. Aquino, III,  ti maika-15 a Presidente ti Filipinas.

Ti immuna a pelikulana ket ti *[[Pido Dida: Sabay Tayo]]*, a immuna na iti titulo a kas 'box office queen', ken ti pay pelikulana idi 2004 iti *[[Feng Shui (2004 pelikula)|Feng Shui]]* ken ti *[[So Happy Together (pelikula)|So... Happy Together]]*. Ti pelikula a *[[Sukob]]* ket isu idi ti kaaduan ti linalako a pelikula iti Filipinas idi 2006. 

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
*
Ferdinand Marcos, Jr.

Ni **Ferdinand "Bongbong" R. Marcos, Jr.** , kaaduan nga ammo a kas ni **Bongbong Marcos**, ket Filipino a politiko ken senador iti maika-16 a Kongreso ti Pilipinas.   Kameng ti Partido Nacionalista, ni Marcos ket mangidaulo kadagiti nadumaduma a komite ti senado, mairaman ti Komite ti Lokal a Gobierno ken ti Komite dagiti Obra ti Publiko, ken kameng ti pay dagiti nadumaduma a komite.

Isu ti maikadua nga anak ni Ferdinand E. Marcos, ti dati a Presidente ti Filipinas (1965–1986), ken ni Imelda R. Marcos ti dati nga Umuna a Balasang . Isu ti dati a kongregista ken dati a gobernador ti Ilocos Norte sakbay ti pannakabutosna iti Senado idi 2010.  Ni Marcos ket dati pay a nagserbi a kas Deputado a Daulo ti Minoridad ti Kamara dagiti Pannakabagi.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
*Opisial a website ni Bongbong Marcos
*Biograpia iti Senate.gov.ph
Marcos

Ti **Marcos** ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:

## Tattao
* Ferdinand Marcos, maika-10 a Presidente ti Filipinas
* Ferdinand Marcos, Jr., Senador ken Pannakabagi ti Ilocos Norte

## Luglugar
* Marcos, Ilocos Norte, Filipinas
Chelsea

: *Para iti dadduma pay a kaipapanan wenno artikulo maipapan iti Chelsea, kitaen ti [[Chelsea (panangilawlawag)]].*

Ti **Purok ti Chelsea** o **Purok iti Tselseya** ket maysa nga purok iti Londres se United Kingdom.
Juan Ponce Enrile

Ni **Juan Ponce Enrile Sr.**  ket Filipino a politiko, mentoria idi ni Presidente Ferdinand Marcos, ken nagserbi a kas Sekretario ti Hustisia ken kalpasanna Ministro ti Salaknib babaen ti turay ni Marcos.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
*Biograpia ni Juan Ponce Enrile
Concepción, Chile

Ti **Concepción** () ket ti siudad idiay Chile ken ti komuna a tagikua ti metropolitano a lugar ti Kalatakan a Concepción, daytoy ket maysa kadagiti kadakkelan nga urbano a konurbasion iti Chile. Daytoy ket addaan iti adu nga imakto iti domestiko a panagtagilako gapu ta pasey daytoy ti rehion nga agraman ti kaaduan nga industrialia iti pagilian ken iti politika, daytoy ket addaan iti maikadua a kaaduan kadagiti representatibo iti Nailian a Kongreso ti Chile. Ti lokasionna ket tinawtawagan iti *[[Tengnga a Ginget ti Chile|Zona Centro]] [[Zona Sur|Sur]]* (Sona ti Tengnga nga Abagatan), iti heograpiko a sentro ti pagilian, ken daytoy ti kapitolio ti probinsia ti Concepción ken Rehion ti VIII Bío Bío.

Ti Kalatakan a Concepción (*Gran Concepción*, mairaman ti Talcahuano, San Pedro de la Paz, Hualpén, Chiguayante, Penco, Tomé, Lota, Coronel, Hualqui ken Concepción) ket isu ti maikadua a kadakkelan a konurbasion iti pagilian, ken addaan daytoy dagiti 945,650 nga agtatang (senso idi 2012). No iti agmaymaysa, daytoy ti maika-11 a kadakkelan a komuna iti pagilian, nga agraman iti populasion iti 229,665.

## Pakasaritaan

Ti Concepción ket binagon idi babaen ni Pedro de Valdivia idi 1550 iti amianan ti Karayan Bío Bío, iti lugar nga ammo itan a kas Penco. Iti dayta a panawen ti naganna idi ket  *Concepción del Nuevo Extremo*. Ti baro a pagtaengan ti Concepción ket bassit laeng idi a kilkilometro iti amianan ti **[[La Frontera (heograpikal a rehion)|La Frontera]]** (Ti Prontera), ti pagbeddengan a pagbaetan ti teritorio ti Espania ken ti daga ti Mapuche, ti maysa nga atniko a grupo ti Amerikano nga Indiano a nagtultuloy a nawaya manipud kadagiti tawen ti 1870. Ti pagtaengan ket pormal nabigbig babaen dagiti turay ti Espaniol a kas maysa nga ili kalpasan ti dua a tawen babaen ti naarian a bilin. Daytoy ket naikkan iti eskudo nga agdama pay laeng a maus-usar ita nga aldaw.

## Dagiti nagibasaran
* Ida Stevenson Weldon Vernon (1969) *Pedro de Valdivia, Conquistador of Chile*, Greenwood Press
* John Milton Nickles, Marie Siegrist (1965) *Bibliography and Index of Geology Exclusive of North America*, Geological Society of America, v.28

### Dagiti nota

### Dagiti dakamat

## Dagiti akinruar a silpo

*''El Sur'', diario ti Concepción 
*''Viveconce'', Event schedule of Concepción  
* Taudan a maipanggep iti Concepción - Encyclopædia Britannica
1864

Ti tawen ti **1864** ket bisiesto a tawen a nangrugi iti Biernes iti kalendario a Gregoriano ken ti bisiesto a tawen a nangrugi iti Mierkoles iti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a kalendario a Huliano.

## Paspasamak

## Naipasngay

### Abril
* Abril 21 &ndash; Max Weber, Aleman a politikal nga ekonomista (pimmusay 1920)

### Hulio

* Hulio 7 &ndash; Isabelo de los Reyes, Filipino a politiko , mannurat ken aktibista (pimmusay 1938)

### Disiembre
* Disiembre 29 &ndash; Yun Chi-ho, Koreano nga aktibista (pimmusay 1945)

## Pimmusay
Kim Dae-Jung

Ni **Kim Dae-jung** (; 6 Enero 192418 Agosto 2009) ket ti maika-8 a Presidente ti Abagatan a Korea manipud idi 1998 aginggana idi 2003, ken ti nagungunaan ti Premio Nobel iti Kappia idi 2000. Inestilona ti bagina  a kas "Nelson Mandela ti Asia" para iti napaut a panagsuppiatna ti autoritariano a turay ken para iti kontrobersial nga Annuroten ti Inar iti Amianan a Korea.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

*Opisial a panid ti Nobel para kenni Kim
*Kim Dae-jung Presidensial a biblioteka
Santa Rosa

Ti **Santa Rosa** ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:

## Luglugar
### Colombia
* Santa Rosa de Osos

### Filipinas
* Santa Rosa, Laguna, siudad ti Laguna, Filipinas
* Santa Rosa, Nueva Ecija, ili ti Nueva Ecija, Filipinas
Santa Teresita

Ti **** ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:

* Santa Teresita, Cagayan, maysa nga ili iti Tanap ti Cagayan, Filipinas
* Santa Teresita, Batangas, maysa nga ili iti probinsia ti Batangas, Filipinas
Chelsea Kane

Ni **Chelsea Kane Staub** (), ammo iti propesion a kas ni **Chelsea Kane **, ket Amerikana nga aktres ken kumakanta.

## Dagiti pelikula

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
* 
*
Valery Leontiev

Ni **Valery Yakovlevich Leontiev** ( idiay Ust-Usa) ket maysa a kumakanta a nasikat idi panawen dagiti tawen ti 1980. 

## Dagiti akinruar a silpo
* Opisial a website
* Valery Leontiev - IMDB
Boracay

Ti **Boracay** ket maysa a bassit nga isla idiay Filipinas nga agarup a mabirukan iti  nga abagatan ti Manila ken 2&nbsp;km iti amianan a laud nga ungto ti Isla ti Panay iti Akinlaud a rehion ti Visayas iti Filipinas. Ti Isla ti Boracay ket dagiti aplayana ket nakagun-od kadagiti adu a gunguna manipud kadagiti nadumaduma a ppagipablaakan ti panagbanniaga ket dagiti ahensia.
Ti isla ket buklen dagiti barbaranggay ti Manoc-Manoc, Balabag, ken Yapak  iti ili ti Malay, probinsia ti Aklan. Ti isla ket tinartaripato babaen ti Turay ti Turismo ti Filipinas ken ti gobierno ti probinsia ti Aklan. Malaksid pay kadagiti puraw nga aplayana, Ti Boracay ket naidayegan pay a kas maysa kadagiti kasayatan a mabisita a pagaliwaksayan iti lubong. Daytoy ket agbalbalin payen a maysa kadagiti kasayaatan a mabisita para iti kinatalna ket rabii a paspasamak.

Idi 2012, ti Boracay ket nagungunaan ti kasayaatan nga isla iti lubong manipud ti sangalubongan a magasin ti panagbanniaga ti *[[Travel + Leisure]]*.

## Pakasaritaan

### Sakbay ti kolonia a paset ti panawen

Ti Isla ti Boracay Island ket maysa idin a natagtagitao a lugar sakbay idi simmangpet dagiti Kastila idiay Filipinas. Naamammuan idi daytoy babaen dagiti Iberio a konkistador a kas ti *Buracay*. Iti panawen a pannakaiyasideg kadagiti Europeano, ti *Buracay* ket addaan idi iti sangagasot a tattao a nagtataeng, a nagtaltalon iti bagas iti dayta nga isla, ken nagtartrakenda pay kadagiti kalding tapno manayonan ti matgedanda.

## Dagiti ladawan

Image:Boracay White Beach.jpg|Puraw nga Aplaya ti Boracay
Image:Boracay_Blue_Calm.jpg|Ti sumipnget a pannakakita ti Bato ni Willy idiay Aplaya ti Boracay
Image:1sunset.JPG|Ilelenek ti Init idiay Boracay
Image:White Beach at Boracay.jpg|Ti Puraw nga Aplaya ti Boracay, idiay maikadua nga Estasion ti Banka
Image:Station 2 Boracay April 2007.jpg|Puraw nga aplaya idiay maikadua nga estasion
Image:Boracay_sunset1.jpg|Ti sabali pay a pannakakita ti Bato ni Willy
Image:Boracay white beach1.JPG|Puraw nga Aplaya idiay Boracay
Image:Boracay Mt Luho.jpg|Ti pannakakita a naala manipud idiay Bantay Luho, ti kangatuan a puntos ti Isla ti Boracay.
Image:Hole on the Wall.JPG|Dagiti pormasion ti bato idiay Boracay


## Dagiti nota

## Dagiti nagibasaran
Alaminos

Ti **Alaminos** ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:

* Alaminos, Laguna, ili iti Filipinas 
* Alaminos, Pangasinan, siudad ti probinsia ti Pangasinan, Filipinas
Jake Zyrus

Ni **Charmaine Clarice Relucio Pempengco** ( idiay Siudad ti Cabuyao, Laguna, Filipinas), kaaduan nga ammo babaen ti nagan a **Jake Zyrus**, ket Filipina a kumakanta a nagsikat babaen ti YouTube. Kinunkuna idi babaen ni Oprah Winfrey a kas "ti katalentuan nga ubing a babai iti lubong", immuna isuna a nangipablaak ti internasional nga album ti estudio ti *[[Charice (album)|Charice]]* idi 2010. Ti album ket napan a maika-8 iti ''Billboard'' 200, ken ngaramid kenni Charice ti immuna a taga-Asia a solo a kumakanta iti pakasaritaan nga addaan iti Top 10 iti chart ti album ti *Billboard* 200.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

*
Noveleta

Ti **Noveleta** ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Cavite iti Filipinas. 

## Dagiti baranggay

Ti Noveleta ket nabingbingay a politikal iti 16 barbaranggay.

## Demograpia
 	

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Katerina, Prinsesa ti Gales

Ni **Katerina, Dukesa ti Gales** (Katerina Isabela "Kate"; *née* '''Middleton'''; ) ket isu ti asawa ni Prinsipe Guillermo, Duke ti Cambridge, ken maysa a kameng ti Naarian a Pamilia ti Britaniko. Ti Duke ti Gales ket isu ti maikadua a nailinia iti trono, kalpasan ti amana, kadagiti 16 a Mankomunidad a Pagturayan ken, ken dumtengto a maipangato kadagitoy, ti Dukesa ket automatiko nga agbalinto nga isu ti Konsorte ti Reina.

Ni Katerina ket dimmakkel idiay Chapel Row, ti maysa purok nga asideg idiay Newbury, Berkshire, Inglatera. Isu ket nagadal idiay Eskosia idiay Unibersidad ti St Andrews, nga isu idiay ti nakaamamuanna ni Prinsipe William ti Gales idi 2001. Ti nagtulaganda ket nairangarang idi 16 Nobiembre 2010, ken isu ket dimmar-ay kadagiti adu a nadayeg a naarian a paspasamak sakbay a nagassawada idi 29 Abril 2011 idiay Westminster Abbey. Ni Katerina ket nakapartuat ti nangruna a pagbanagan para iti Britaniko a moda a daytoy ket naitermino a kas ti "Kate Middleton a panakagapu", ken idi 2012, isu ket napili a kas maysa kadagiti *100 a Kaimpluensian a Tattao iti Lubong* babaen ti *[[Time (magasina)|Time]]* Magazine.

## Paammo


## Dagiti nagibasaran

### Bibliograpia
*

## Dagiti akinruar a silpo

*
Prinsipe Guillermo, Duke ti Cambridge

Ni **Prinsipe Guillermo, Duke ti Cambridge**  (William Arthur Philip Louis; ), ket isu ti kinauna nga anak ni Carlos, Prinsipe ti Gales, ken Diana, Prinsesa ti Gales, ken ti maikatlo a kaunaan nga apo ni Reina Isabel II ken Prinsipe Philip, Duke ti Edinburgh. Isu ti maikadua iti linia ti panagsasaruno, kalpasan ti amana, kadagiti trono ti sangapulo ket innem a nawaya a naturay nga estado a naamammoan a kas dagiti Mankomunidad a pagturayan: ti Nagkaykaysa a Pagarian, Kanada, Australia, Baro a Selanda, Hamaika, Barbados, ti Bahamas, Grenada, Papua Baro a Guinea, ti Is-isla ti Solomon, Tuvalu, Santa Lucia, San Vicente ken dagiti Grenadito, Belize, Antigua ken Barbuda, ken San Kristobal ken Niebes.

Isu ket naedukaduan kadagiti uppat nga eskuela idiay Nagkaykaysa a Pagarian ken naagun-od ti degrado manipud idiay Unibersidad ni St Andrews. Isu ket napnapan kadagiti paset ti sawang a tawenna idiay Chile, Belize, ken dagiti pagilian idiay Aprika, a kangrunaan idiay Kenya nga idiay ket nagtaeng ken namin-adu a nagbakbakasion. Ni Prinsipe Guillermo ket nagala pay idi ti Kiswahili a panagadadal kadagiti unibersidad idiay Kenya ken Tanzania. Isu ket nakomisionado a kas maysa a teniente iti Dagiti Asul ken dagiti Kaarian a rehimento ti Sangkabalayan a Kabaliero—a nagserserbi a kaduana ti kabsatna a lalaki a ni Prinsipe Harry—ken, kalpasan ti dua a tawen, isu ket nakagun-od ti paypayakna babaen ti panakalpasna ti piloto a panagsanayna idiay Kolehio ti Naarian nga Aero Puersa ti Cranwell. Idi 2009, ti Prinsipe ket immalis idiay Naarian nga Aero Puersa, ken naipangato idi ti agpatayab a teniente ken nagadal nga agpatayab ti helikopter tapno agbalin nga agnanayon a piloto iti Puersa ti Panagbiruk ken Panagisalakan. Idi Otonio ti 2010, nalpasanna ti sapasap ken ti panaysanay ti nangruna ken kita ti helikopter ken napan idiay RAF a Ginget diay Bil. 22 nga Eskuadron a nagtigtignay kadagiti aramid a kumaduaan a piloto iti Sea King a helikopter ti panagbiruk ken panagisalakan. Ni Prinsipe Guillermo nakiassawa iti napauten a nobiana, a ni Katerina Middleton, idi 29 Abril 2011 idiay Westminster Abbey. Dagiti oras sakbay ti kasarna, ni Prinsipe Guillermo ket napartuat idi a kas ti Duke ti Cambridge, Konde ti Strathearn ken Baron Carrickfergus.

## Dagiti nota

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
* 
* 
* Royal.gov.uk – Prinsipe Guillermo
* Prinsipe ti Gales.gov.uk – Prinsipe Guillermo
Sugar Shane Mosley

Ni **Shane Andre Mosley** , ket maysa a boksingero manipud idiay Estados Unidos.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
* Dagiti rekord ti karer ni Shane Mosley 
*Ensiklopedia ti boksing
Gales

Ti **Gales**  (, ) ket maysa a pagilian a paset iti Nagkaykaysa a Pagarian ken ti isla iti Nalatak a Britania, a nabeddengan babaen ti Inglatera iti daya ken ti Taaw Atlantiko ken Baybay Irlandes iti  laud. Adaan ti populasiona ti tallo a riwriw, ken ti kalawa a . Ti Gales ket addaan ti sumurok a  nga aplaya, a mairaman dagiti is-isla; ti kadakkelan, Anglesey, ken isu pay ti kadakkelan idiay Baybay irlandes. Ti Gales ket maysa a kabanbantayan, a dagiti kangatuan a murdongna iti amianan ken tengnga a luglugar, a kangrunaan idiay Snowdonia, a naglaon daytoy ti Snowdon, ti kangatuanna a pantokna.

## Paammo
 

## Dagiti nagibasaran
GMA

Ti **GMA** ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:

* GMA Network, maysa a network ti telebision idiay Filipinas
* Gloria Macapagal Arroyo, pangyababaan ti nagan ni Gloria Macapagal Arroyo ti maika-14 a Presidente ti Filipinas
* Gen. Mariano Alvarez, Cavite ,pangyababaan ti Gen. Mariano Alvarez, probinsia ti Cavite, Filipinas
Bikini

Ti **bikini** ket kadawyan a para iti babai a dua a pirgis a panaglagoy a kawes. Maysa a paset daytoy a kawes ket abbongan na ti suso ken ti sabali a paset  ket abbongan na ti sellang ken abbongan na ti paset iti wenno ti amin a paset ti ubet, ken mabati a saan a maabbongan ti nagbaetan dagitoy a dua pirgis.
Chelsea (panangilawlawag)

Ti **Chelsea** ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:

## Luglugar
### Nagkaykaysa a Pagarian
* Chelsea, maysa a lugar a mabirukan idiay Londres

### Estados Unidos
* Chelsea, Massachusetts
* Chelsea, Vermont
Yasmien Kurdi

Ni **Yasmien Yuson Kurdi** ( idiay San Juan, Metro Manila) ket kumakanta, aktres,  manipud iti Filipinas.

## Dagiti akinruar a silpo
*
*Yasmien Kurdi iti iGMA.tv
1 (bilang)

Ti **1** wenno **maysa** ket isu ti bilang wenno numero, ti numeral, ken ti nagan ti glipo a mangirepresenta ti dayta a bilang.  Daytoy ket mangirepresenta ti maymaysa nga entidad, ti paset ti panagbilang wenno panagrukod. Kas pagarigan, ti linia a segmento ti "paset ti kaatiddog" ket maysa a linia a segmento ti kaatiddog ti 1.
1

Ti tawen ti **1** (**[[Romano a bilbilang|I]]**) ket maysa idi a kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado wenno Dominggo iti Huliano a kalendario ken ti kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado iti Proleptiko a Huliano a kalendario. Daytoy ket maysa a Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes, iti sistema ti Proleptiko a Gregoriano a kalendario. 

## Paspasamak

## Naipasngay

## Pimmusay
Probinsia

Ti **probinsia** ket maysa a paset ti teritorio, a kankanayon nga isu ti agnaynayon nga administribo a pannakabingbingay, iti kaunegan ti maysa a pagilian wenno estado.

## Etimolohia
Ti balikas a "probinsia" ket naala manipud ti maika-13 a siglo a Daan a Pranses ti "*province*," a daytoy ket nagtaud met laeng ti Latin a balikas ti "*provincia*," a mangibagbaga ti pagiturayan ti maysa a mahistrado; a naisangsangayan, iti maysa a ganganaet a teritorio.

Ti mabalin a Latin nga etimolohia ket manipud ti "*pro-*" ("para iti") ken "*vincere*" ("tapno agballigi" wenno "mangtengngel iti"). Isunga ti  "probinsia" ket maysa idi a teritorio wenno opisio a ti maysa a Romano a mahistrado a tinengtengngel para iti gobiernona. Daytoy ket maipada ti nasapsapa a panag-usar ti Latin para iti pagturayan babaen ti Romano a linteg.

## Dagiti nota

## Dagiti nagibasaran
*Etimology OnLine
*WorldStatesmen
David Paich

Ni **David Frank Paich** ( idiay Los Angeles, California) ket maysa a sesion a musikero, agay-ayam ti intrumento a teklado, agpatpataud ti plaka, bokalista ken kangrunaan a komposer ti naikuartel idiay Los Angeles a rock/pop a banda ti Toto.
Disiembre 11

## Paspasamak

## Naipasngay
* 1475 &ndash; Papa Leon X (pimmusay idi 1521)
* 1803  &ndash; Hector Berlioz, Pranses a kompositor (pimmusay 1869)
* 1911 &ndash; Naguib Mahfouz, Ehipsio a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (pimmusay 2006)
* 1913 &ndash; Jean Marais, Pranses nga aktor (pimmusay 1988)
* 1918 &ndash; Aleksandr Solzhenitsyn, Ruso a mannurat (pimmusay 2008)

## Pimmusay

## Dagiti piesta
Disiembre 8

## Paspasamak

## Naipasngay
* 1832 &ndash; Bjornstjerne Bjornson, Norwego a mannurat (pimmusay 1910)
* 1845 &ndash; Herbert Giles, Briton a sinologo ken diplomata (pimmusay 1935)
* 1930 &ndash; Maximilian Schell, Austriano-Suiso nga aktor (pimmusay 2014)
* 1931 &ndash; Bob Arum
* 1832 &ndash; Bjornstjerne Bjornson, Norwego a mannurat (pimmusay 1910)

## Pimmusay

## Dagiti piesta
Silang, Cavite

Ti **Silang** ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Cavite iti Filipinas. 

## Dagiti baranggay

Ti Silang ket nabingbingay a politikal iti 64 barbaranggay.

## Demograpia
 	

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
1818

Ti tawen ti **1818** ket kadawyan idi a tawen a nangrugi iti Huebes iti kalendario a Gregoriano ken ti kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes iti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a kalendario a Huliano.

## Paspasamak

## Naipasngay
* Marso 15 &ndash; Mariano Álvarez, Filipino a rebolusionario ken politiko (pimmusay 1924)
* Agosto 25 &ndash; Thomas Francis Wade, Briton a sinologo ken diplomata (pimmusay 1895)

## Pimmusay
Sheryn Regis

Ni **Sheryn Mae Poncardas Regis** , ket maysa nga artista manipud idiay Carcar, Cebu.

## Dagiti ''single''
### Come In Out of the Rain
* 2004: Come In Out of the Rain
* 2004: Kailan Kaya (Marina OST)
* 2004: Maybe
* 2004: Follow Your Dream
* 2004: Sana'y Ingatan Mo
### What I Do Best
* 2005: Sabihin Mo Sa Akin (Kampanerang Kuba OST)
* 2005: What I Do Best
* 2006: Hindi Ko Kayang Iwan Ka (Gulong ng Palad Love OST)
* 2006: Dahil Nagmamahal (Nagmamahal, Kapamilya OST)
* 2006: Sa Piling Mo
### The Modern Jukebox Collection
* 2006: Ang Pag-ibig Kong Ito
* 2007: I Remember the Boy (Sana Maulit Muli Love OST)
* 2007: Maria Flordeluna (Maria Flordeluna OST)
* 2007: Ang Lahat Para Sa'yo
* 2008: Sayang na Sayang

## Dagiti nagibasaran
Benneg ti Naingayeman a Nam-ay ken Panagrang-ay

Ti **Benneg ti Naingayeman a Nam-ay ken Panagrang-ay** ()), () ket isu ti ehekutibo a benneg ti Gobierno ti Filipinas nga akinrebbeng a mangsalaknid kadagiti karbengan ti naingayeman a Nam-ay dagiti Filipino ken mangiyaddang ti naingayeman a panagrang-ay.

## Pakasaritaan
Idi 1915, ti Opisina ti Nam-ay ti Publiko () ket napartuat idi ken naakeman a mangadalwas, mangurnos ken mangimaton kadagiti amin a gobierno ken pribado nga entidad a makibingbinglay kadagiti naingayeman a serbisio.  Idi 1921, ti PWB ket naikkat idi ken sinukatan babaen ti Opisina ti Nam-ay ti Publiko a babaen ti Benneg ti Publiko a Pagbagbagaan.

Idi Nobiembre 1, 1939, napartuat ti Mankomunidad a Tignay Blng. 439 ti Benneg ti Salun-at ken Nam-ay ti Publiko idi 1941, ti Opisina ti Nam-ay ti Publiko ket opisial a nagbalin a paset ti Benneg ti Salun-at ken Nam-ay ti Publiko.  Iti maipatinayon kadagiti panagur-urnos ti serbisio kadagiti amin a publiko ken pribado a patakder ti naingayeman a nam-ay, ti opisina ket mangimaton pay kadagiti amin a patakder ti panagay-wan ti ubbing ken ti urnong dagiti serbisio ti nam-ay ti ubbing.

Idi 1947, ni Presidente Manuel Roxas ket inikkatna ti Opisina ti Nam-ay ti Publiko ken nagpartuat ti Komision ti Naingayeman a Nam-ay, babaen ti Opisina ti Presidente.

Idi 1968, Republika a Tignay 5416, a nakunkuna a ti Tignay ti Naingayeman a Nam-ay ti 1968, ket nagpartuat ti Benneg ti Naingayeman a Nam-ay, ken inkabilna iti ehekutibo a sanga ti gobierno. Idi 1976, ti Benneg ti Naingayeman a Nam-ay ket nanaganan manen a kas Dagiti Naingayeman a Serbiso ken Panagrang-ay () babaen ti bilin ti Presidente Blng. 994.  Daytoy ket napirmaan babaen ni Presidente Ferdinand E. Marcos ken nagited ti benneg ti pudno nagan ti patakder. Idi Hunio 2, 1978, ti DSSD ket nanaganan manen ti Ministro dagiti Naingayeman  a Serbisio ken Panagrang-ay () a maitunos iti panagbalbaliw iti porma ti gobierno .

Idi 1987, ti MSSD ket naurnos manen idi ken nanaganan manen ti Benneg ti Naingayeman a Nam-ay ken Panagrang-ay baaen ti Ehekutibo a bilin 123,a pinirmaan baban ni Presidente Corazon C. Aquino.  Ti Ehekutibo a Bilin Blng. 292, a naamammuan pay a kas ti Nabaliwan a Kodigo ti Administrasion ti 1987, ket nangibangon ti nagan, gunglo nga estruktura ken dagiti pamay-an a pagrebbengan alugar ti DSWD ken nagilawlawag pay kadagiti alagadenna a turay.

Idi 1991, ti Republik a Tignay 7160, a nakunkuna pay a ti Kodigo ti Lokal a Gobierno 1991, ket nangited kadagiti kangrunaan a serbisio ti DSWD kadagiti lokal a paset ti gobierno.

Dagiti agdama a gandat ket mairaman ti Nailian a Sangkabalayan a Panagpunta a Sistema Para iti Panagkissay ti Panglaw (), ti Programa ti Pantawid Pamilyang Pilipino (Pantawid Pamilya) ken Kapit Bisig Laban sa Kahirapan () (KALAHI-CIDSS).

## Dagiti silpo ti ruar
*Benneg ti Naingayeman a Nam-ay ken Panagrang-ay 
*Benneg ti Naingayeman a Nam-ay ken Panagrang-ay - Facebook
Bong Gordon

Ni **James Cuñada Gordon, Jr.** (*Bong Gordon*, wenno *Bonggo*; nayanak idi Enero 1, 1946), ket maysa nga politko ken mayor iti Siudad ti Olongapo, Filipinas.

## Dagiti akinruar a silpo
* jlgordonbsp.blogspot.com/2006_10_01_archive.html 
* Mayor Bong Gordon
* Bong Gordon - Facebook
* Mayor Bong Gordon
* Bong's first lady for Anne Gordon
Quebec

Ti **Québec** ket probinsia idiay daya-sentral iti Kanada. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Quebec.

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
Herminia Roman

Ni **Herminia B. Roman**  ket Filipina a politiko. Kameng ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas babaen ti Partido Liberal a nagirepresenta ti Umuna a Distrito ti Bataan manipud idi 2007.