open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1891

Ti **1891** ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Huebes iti kalendario a Gregoriano ken ti kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Martes ti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a kalendario a Huliano.

## Paspasamak

## Naipasngay
* Pebrero 9 &ndash; Ronald Colman, Ingles nga aktor (pimmusay 1958)
* Marso 9 &ndash; Jose P. Laurel, maika-3 a Presidente ti Filipinas (pimmusay 1959)
* Mayo 23 &ndash; Pär Lagerkvist, Sueko a mannurat, Premio Nobel iti Literatura (pimmusay 1974)
* Mayo 26 &ndash; Paul Lukas, Hungaro-Amerikano nga aktor (pimmusay 1971)

* Oktubre 20 &ndash; James Chadwick, Ingles a pisiko, nagungunaan ti Premio Nobel iti Pisika (pimmusay 1974)
* Disiembre 10 &ndash; Nelly Sachs, Aleman a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (pimmusay 1970)

## Pimmusay
* Abril 7 &ndash; P. T. Barnum, Amerikano a politiko ken negosiante (naipasngay 1810)
* Hulio 4 &ndash; Hannibal Hamlin, maika-15 a Bise Presidente iti Estados Unidos (naipasngay 1809)

## Dagiti akinruar a silpo
1889

Ti **1889** ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Martes iti kalendario a Gregoriano ken ti kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Domingo iti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a kalendario a Huliano.

## Paspasamak
* Marso 4 &ndash; Ni Grover Cleveland, ti maika-22 a Presidente ti Estados Unidos (1885&ndash;1889) ket sinaruno babaen ni Benjamin Harrison (1889–1893).
* Nobiembre &ndash; Natengngel dagiti immuna a nawaya a panagbubutos idiay Costa Rica.
* Nobiembre 2 &ndash; Ti North Dakota ken South Dakota ket naawatda a kas ti maika-39 ken maika-40 nga estado ti Estados Unidos.
* Nobiembre 8 &ndash; Ti Montana ket naawat a kas ti maika-41 nga estado ti Estados Unidos.
* Nobiembre 11 &ndash; Ti Washington ket naawat a kas ti maika-42 nga estado ti Estados Unidos.
* Nobiembre 20 &ndash; Ti Arhentina ket ti immuna a pagilian a nangbigbig ti pannakawaswas ti monarkia idiay Brasil.

## Naipasngay

* Marso 29 &ndash; Warner Baxter, Amerikano nga aktor  (pimmusay 1951)
* Abril 7 &ndash; Gabriela Mistral, Chileno a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (pimmusay 1957)
* Abril 16 &ndash; Charlie Chaplin, Ingles nga aktor ken direktor ti pelikula (pimusay 1977)
* Abril 20 &ndash; Adolf Hitler, naipasngay iday Austria a diktador ti Nazi nga Alemania (pimmusay 1945)
* Abril 26 &ndash; Ludwig Wittgenstein, naipasngay idiay Austria a pilosopo (pimmusay 1951)

* Hulio 5 &ndash; Jean Cocteau, Pranses a mannurat (pimmusay 1963)
* Nobiembre 14 &ndash; Jawaharlal Nehru, Kangrunaan a Ministro ti India (pimmusay 1964)

## Pimmusay

* Oktubre 11 &ndash; James Prescott Joule, Ingles a pisiko (naipasngay 1818)

## Dagiti akinruar a silpo
1888

Ti **1888** ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Domingo iti kalendario a Gregoriano.

## Paspasamak

## Naipasngay
* Pebrero 7 &ndash; Cornelis Eliza Bertus Bremekamp, Olandes a botaniko (pimmusay 1984)
* Nobiembre 7 &ndash; C. V. Raman, Indiano a pisiko (pimmusay 1970)

## Pimmusay
1887

Ti **1887** ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Sabado iti kalendario a Gregoriano.

## Paspasamak

## Naipasngay

* Oktubre 6 – Le Corbusier, Suiso nga arkitekto (pimmusay 1965)

## Pimmusay
1913

Ti **1913** ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Mierkoles iti kalendario a Gregoriano.

## Paspasamak

## Naipasngay
### Enero
* Enero 6 &ndash; Loretta Young, Amerikana nga aktres (pimmusay 2000)

* Enero 9 &ndash; Richard Nixon, maika-37 a Presidente ti Estados Unidos (pimmusay 1994)

### Abril
* Abril 4 &ndash; Muddy Waters, Amerikano a musikero (pimmusay 1983)

### Hulio

* Hulio 14 &ndash; Gerald R. Ford, maika-38 a Presidente ti Estados Unidos (pimmusay 2006)

### Oktubre
* Oktubre 10 &ndash; Claude Simon, Pranses a mannurat (pimmusay 2005)

### Nobiembre

* Nobiembre 2 &ndash; Burt Lancaster, Amerikano nga aktor (pimmusay 1994)
* Nobiembre 5 &ndash; Vivien Leigh, Briton nga aktres (pimmusay 1967)
* Nobiembre 7 &ndash; Albert Camus, Pranses a mannurat (pimmusay 1960)
* Nobiembre 24 &ndash; Carlos Bulosan, Filipino-Amerikano a mannurat (pimmusay 1956)

### Disembre
* Disiembre 11 &ndash; Jean Marais, Pranses nga aktor (pimmusay 1988)

## Pimmusay
### Hulio
* Hulio 4 &ndash; Tomás del Rosario, Filipino a politiko (naipasngay 1857)
1884

Ti **1884** ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Martes iti kalendario a Gregoriano.

## Paspasamak

## Naipasngay
* Hulio 23 &ndash; Emil Jannings, Suiso nga aktor  (pimmusay 1950)

### Di ammo ti petsa
* Paul Carpenter Standley, Amerikano a botaniko (pimmusay 1963)

## Pimmusay
*Oktubre 4 &ndash;  Leona Florentino, Filipina a mannaniw (naipasngay 1849)
1883

Ti **1883** ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Lunes iti kalendario a Gregoriano.

## Paspasamak

## Dagiti naipasngay
### Enero&ndash;Marso

### Abril&ndash;Hunio
* Abril 20 &ndash; Kurt Krause, Aleman a botaniko (pimmusay 1963)
* Hunio 5 &ndash; John Maynard Keynes, Ingles nga ekonomista (pimmusay 1946)

### Hulio&ndash;Septiembre

* Hulio 3 &ndash; Franz Kafka, Austriano a mannurat (pimmusay 1924)

### Oktubre&ndash;Disiembre

### Di ammo  a petsa

## Dagiti pimmusay
### Enero&ndash;Hunio

* Pebrero 13 &ndash; Richard Wagner, Aleman a kompositor (naipasngay 1813)
* Marso 14 &ndash; Karl Marx, Aleman a komunista a pilosopo (naipasngay 1818)

### Hulio&ndash;Disiembre

* Hulio 17 &ndash; Tự Đức, emperador iti Bietnam (naipasngay 1829)

### Di ammo a petsa
1882

Ti **1882** ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Domingo iti kalendario a Gregoriano.

## Paspasamak

## Naipasngay
* Nobiembre 27 &ndash; Takenoshin Nakai, Hapon a botaniko (pimmusay 1952)

## Pimmusay
* Septiembre 11 &ndash; George Henry Kendrick Thwaites, Ingles a botaniko ken entomologo (naipasngay 1812)
1886

Ti **1886** ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Biernes iti kalendario a Gregoriano.

## Paspasamak

## Naipasngay
### Enero–Hunio

### Hulio–Disiembre
* Disiembre 10 &ndash; Victor McLaglen, Ingles nga aktor (pimmusay 1959)

## Pimmusay
### Enero–Hunio

### Hulio–Disiembre

* Nobiembre 18 – Chester A. Arthur, maika-21 a Presidente ti Estados Unidos (naipasngay 1829)

## Dagiti nagibasaran
Alcala, Cagayan

Ti **Alcala** ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Cagayan iti Filipinas. Daytoy nga ili ti pakasarakan ti kalawaan a simbaan iti intero a Tanap ti Cagayan. Isu ti simbaan ni Santa Filomena Virjen. Maang-angay kada Agosto 27 ti Patronal Piesta. 

## Dagiti baranggay

Ti ili ti Alcala ket nabingbingay a politikal iti 25 a barbaranggay.

## Demograpia
 	

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
1885

Ti **1885** ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Huebes iti kalendario a Gregoriano.

## Paspasamak

## Naipasngay
### Pebrero
* Pebrero 7 &ndash; Sinclair Lewis, Amerikano a nobelista (pimmusay 1951)

### Abril
* Abril 1 &ndash; Wallace Beery, Amerikano nga aktor (pimmusay 1949)

### Hunio
* Hunio 21 &ndash; André Guillaumin, Pranses a botaniko (pimmusay 1974)

### Oktubre
* Oktubre 7 &ndash; Niels Bohr, Danes a pisiko (pimmusay 1962)
* Oktubre 11 &ndash; François Mauriac, Pranses a mannurat (pimmusay 1970)

## Pimmusay

### Enero
* Enero 13 &ndash; Schuyler Colfax, maika-17 a Bise Presidente iti Estados Unidos (naipasngay 1823)

### Mayo
* Mayo 22 &ndash; Victor Hugo, Paranses a mannaniw (naipasngay 1802)

### Hulio
* Hulio 23 &ndash; Ulysses S. Grant, maika-18 a Presidente iti Estados Unidos (naipasngay 1822)

### Nobiembre
* Nobiembre 25 &ndash; Thomas A. Hendricks, maika-21 a Bise Presidente iti Estados Unidos (naipasngay 1819)
Tsina

Ti **Tsina** (; ; kitaen pay ti Nagnagan ti Tsina), opisial a ti **Republika ti Tattao iti Tsina** (**PRC**), ket maysa a naturay nga estado a mabirukan idiay Daya nga Asia. Daytoy ti kaaduan ti populasion a pagilian, nga adda ti populasion ti sumurok a 1.3&nbsp;bilion. Ti PRC ket maysa nga agmaymaysa a partido nga estado a tinurturayan babaen ti Partido Komunista, a ti tugaw iti gobierno ket adda idiay kapitolio a siudad ti Beijing. Daytoy ket nagsansanay to panagturay kadagiti sumurok a 22 a probinsia, dagiti lima nga autonomo a rehion, dagiti uppat a dagus a natengtengngel a munisipalidad (Beijing, Tianjin, Shanghai, ken Chongqing), ken dagiti dua a bukod a nagturturay nga espesial nga administratibo a rehion (Hong Kong ken Macau). Ti PRC ket mangtuton pay ti Taiwan – a tinengtengngel baban ti Republika ti Tsina (ROC), ti sabali nga entidad ti politika  – a kas bukodna a maika-23 a probinsia, ti maysa a kontrobersial a pangtunton gapu ti narikut a politikal a kasasaad ti Taiwan ken ti saan pay a nabanagan a Sibil a Gubat ti Insik.

Daytoy ket sumakop ti agarup a 9.6&nbsp;riwriw a kuadrado kilometro, ti Tsina ket isu ti maikadua a kadakkelan a pagilian babaen ti kalawa ti daga, ken ti maiaktlo wenno maikapat a kadakkelan babaen ti dagup a kalawa, depende iti panangilawlawag iti dagup a kalawa. Ti langa ti daga ti Tsina ket nawatiwat ken agdumaduma, nga adda dagiti estepa a kabakiran ken dagiti desierto ti Gobi ken ti Taklamakan a mangsaksakop kadagiti namaga nga amianan ken amianan a laud nga asideg ti Mongolia ken Tengnga nga Asia, ken dagiti subtropiko a kabakiran nga ad-adu kadagiti nabasbasa nga amianan idiay asideg ti Abagatan a daya nga Asia. Ti langa ti daga ti akinlaud a Tsina ket nagubsang ken agpangato, nga adda ti Himalaya, Karakoram, Pamir ken kabambantayan ti Tian Shan a mangsina ti Tsina iti Abagatan ken Tengnga nga Asia. Dagiti karayan ti Yangtze ken Duyaw, ket isu dagitoy ti maikatlo ken maikainnem a kaatiddogan iti lubong, ken adda dagiti taudanda idiay  Tibetano a Banak ken agtultuloy idiay napusek a nataengan iti akindaya nga aplaya. Ti pantar ti Tsina iti igid ti Taaw Pasipiko ket  ti kaatiddogna ken nabeddengan babaen dagiti baybay ti Bohai, Duyaw, Daya ken Baybay Abagatan Tsina.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
* 
* 
* Maysa a pagataldiap ti Tsina 
* BBC News – Bariweswes ti Tsina
* 
* Republika ti Tattao ti Tsina manipud idiay *UCB Libraries GovPubs*
*
Claveria, Cagayan

Ti **Claveria** ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Cagayan iti Filipinas. Kabeddeng ti Claveria iti daya ti ili ti Sanchez-Mira, iti abagatan ti probinsia ti Apayao, iti laud ti ili ti Santa Praxedes, ken iti amianan ti Babuyan Channel.

## Dagiti baranggay

Ti ili ti Claveria ket nabingbingay a politikal iti 41 a barbaranggay.

## Demograpia
 	

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Lal-lo

Ti **Lal-lo** ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Cagayan iti Filipinas. Idi panawen ti panagturay dagiti Espaniol iti Filipinas, am-ammo ti Lal-lo a kas ti siudad ti Nueva Segovia.

## Dagiti baranggay

Ti ili ti Lal-lo ket nabingbingay a politikal iti 35 a barbaranggay.

## Demograpia
 	

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Alfonso Castañeda

Ti **Alfonso Castañeda** ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Nueva Vizcaya iti Filipinas.

## Dagiti baranggay

Ti ili ti Alfonso Castañeda ket nabingbingay a politikal iti 6 a barbaranggay.

* Abuyo
* Galintuja
* Cauayan
* Lipuga
* Lublub (Poblacion)
* Pelaway

## Demograpia
 	

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Sinanglaw

Ti **sinanglaw** ket maysa a kita ti luto ti karne a nalatak iti Kailokuan. Maanger ti kaaduanna a paspaset ti naguneg wenno lalaem ti maparti nga ayup a kas iti baka, nuang wenno kalding, malaokan iti sumagmamano nga il-ilgat ti lasag. Kaaduanna nga adu ti digo ti sinanglaw, kas kaldo, ken masansan a maalseman iti bunga ti pias wenno salamagi. Ti dadduma nga agluto ket ikkanda pay no kua iti ramenna a papait ti sinanglaw.
Fargo (pelikula)

Ti ***Fargo*** ket ti Amerikano a pelikula idi 1996 nga insurat, pinataud, ken inturong babaen ni Joel ken ni Ethan Coen.
Svalbard

Ti **Svalbard** ket maysa a purpúro idiay Artiko, a nagbuklan ti kaamianan a paset iti Norwega. Mabirukan daytoy iti amianan iti kangrunaan a daga ti Europa, ti tengnga a nagbaetan ti kangrunaan a daga ti Norwega ken ti Amianan nga Ungto. Dagitoy a grupo ti is-isla ket nakasakopda manipud iti 74° aginggana iti 81° amianan a latitud (ti kaunegan ti Sirkulo ti Artiko), ken manipud ti 10° aginggana ti 35° daya longitud. Ti Spitsbergen ket isu ti kadakkelan nga isla, a sarunuen babaen ti Nordaustlandet ken Edgeøya. Ti administribo a sentro ket ti Longyearbyen, ken dagiti pagtaengan ket mairaman ti Ruso a pagminaan a komunidad ti Barentsburg, ti pagsukisokan a komunidad iti Ny-Ålesund ken ti pagminaan a lugar iti Sveagruva. Ti purpuro ket tinurayan babaen ti Gobernador iti Svalbard.

Dagiti isla ket immunada a maus-usar a kas balienero a kampo idi maika-17 ken maika-18 a siglo, a ti kalpasanna ket pinanawan da dagitoy. Ti Panagmina ti karbon ket nangrugi iti damo ti maika-20 a siglo, ken addaan dagiti permanente a komunidad ti naipabangon. Ti Tulag a Spitsbergen iti 1920 ket maibigbigan na ti Noewego a panakaturay, ken ti 1925 *[[Svalbard a Tignay]]* ket nagpabalin ti Svalbard a napno a paset iti Pagarian iti Norwega. Daytoy a tignay ket isu pay ti nagpabangon ti Svalbard a kas nawaya a sona ti ekonomia ken maysa a demilitarisado a sona. Ti Norwego a Store Norske ken ti Ruso nga Arktikugol ket isuda laeng dagiti agminmina a kompania ti nabati kadagitoy nga is-isla. Ti panagsukisok ken turismo ket isun ti nagbalin a kangrunaan nga industria.  Dagiti dua a kangrunaan a pasilidad ti panagsukisok ket ti Unibersidad a Sentro idiay Svalbard ken ti Svalbard Global Seed Vault. Awan dagiti kalkalsada a mangisilpo kadagitoy a pagtaengan; imbes ket agususarda iti niebe a pagluganan, eroplano, ken banbanka nga agserserbi a pagluganan kadagitoy a komunidad. Ti Eropuerto ti Svalbard , Longyear ket agserserbi a kas ti kangrunaan a pagsangladan kadagiti dadduma a paset ti Europa.

## Dagiti ladawan

Papeles:Adventtoppen Hiorthfjellet from SE side of Adventfjorden Longyearbyen Svalbard on May 23 2025.jpg|Ti bantay Adventtoppen ken Hiorthfjellet iti fjord Adventfjorden, iti amianan laeng ti Longyearbyen
Papeles:Polar bear warning sign at north eastern perimeter of Longyearbyen Svalbard on May 23 2025.jpg|Karatula a pakdaar dagiti polar bear iti amianan a daya a beddeng ti Longyearbyen
Papeles:UNIS The university centre in Svalbard from S in distance Adventtoppen Hiorthfjellet May 23 2025.jpg|Unibersidad a Sentro idiay Svalbard


## Dagiti nagibasaran
Bacnotan

Ti **Bacnotan** ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti La Union iti Filipinas. Ti amiananna nga ili ket Balaon, abagatanna met ket ili iti San Juan ti akindaya nga ili ket San Gabriel, ken ti laudna met ket ti Baybay Abagatan Tsína. Segun ti Senso tawen 2010, addaan iti 40,307 nga umili. Ilokano iti nangruna a sao iti umili. Ti Ingles ken Filipino met iti us-usaren a sao kadagiti sangay iti Gobierno ken kadagiti Pagbasaan.

Panagtalon, panagkalap ti ikan ken madumaduma a lames, panagala iti diro, panaggala iti bisil, turismo, ken panagaramid iti semento. Ditoy iti sentro iti panagala iti diro ken panagalaga iti uyokan iti Probinsia ti La Union.  

  

## Pakasaritaan

Opisial a nabangon idi 1599 a kas parte ti Ilocos Sur. Idi 1785, idi ni timmugaw ni Gobernador-Heneral Jose Basco, nagbalin a maysa nga ili ti Pangasinan. Nabangon iti La Union a kas maysa a probinsia, idi 1850, iti ili ti Bacnotan  ket maysa kadagiti umuna a dose nga ili a bimmagi ti probinsia.

Maysa a nawatiwat a bakir laeng iti Bacnotan idi umuna a panawen. Ken pagnanaedan umili nga addaan ti nasimple a gobierno. Adaan iti panawen nga indauluan ti maysa a nabang-es nga ulo ti ili. Ti saan a panangtungpal kanyana ket madusa iti napalalu a panangbasnut. Ngem iti napalabas iti sumagmamanu a tawen, isu met ti dinusa iti naseknan na nga isu ti impugsat ti angasna. Iti sao a "Basnutan" ket nagbalin a pakalaglagipan iti umili kadagiti napaspasamak idi, ken isu met iti nagbalin a nagan iti ili dan.

Idi panawen iti Kastila, iti nagan a "Basnutan" ket nabaliwan ti "Bacnotan", amin a paksaritaan iti panagbaliw ti nagan ket makita kadagidiay Nailian nga Arkibo idiay Manila.

## Dagiti baranggay

Nabingbingay ti ili a Bacnotan iti 47 a barbaranggay.

## Demograpia
 

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Günter Grass

Ni **Günter Wilhelm Grass** ket maysa nga mannurat nga Aleman a napadayawan ti Premio Nobel iti Literatura idi 1999. Naipasngay isuna iti dati a nawaya nga Nawaya a Siudad iti Danzig (tattan ken Gdańsk, Polonia) idi 1927. 

### Bibliograpia
* Ti Agkatlo nga Istoria ti Danzig
** *Die Blechtrommel* (Ti Lata a Tambor) (1959)
** *Katz und Maus* (Iti Pusa ken Marabutit) (1961)
** *Hundejahre* (Tawtawen Dagiti Aso) (1963)
* *Örtlich betäubt* (Patneng nga Pangbibineg) (1969)
* *Aus dem Tagebuch einer Schnecke* (Manipud iti Diario ti Birruruko) (1972)
* *Der Butt* (Iti Ubet) (1979)
* *Das Treffen in Telgte* (Iti Pinagsarak idiay Telgte) (1979)
* *Kopfgeburten oder Die Deutschen sterben aus* (Annak ti utek, wenno iti pinnakatay dagiti Aleman) (1980)
* *Die Rättin* (Iti Bao) (1986)
* *Zunge zeigen. Ein Tagebuch in Zeichnungen* (Ipakitam dayta Dilam) (1988)
* *Unkenrufe* (Iti Ayab ti Pilat) (1992)
* *Ein weites Feld* (Iti Adayo nga Tanap) (1995)
* *Mein Jahrhundert* (Iti Sangagasut a Tawenko) (1999)
* *Im Krebsgang* (Pagna iti Kappi) (2002)
* *Letzte Tänze* (Dagiti Naudi a Salsala) (2003)

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
* Biografia ni Günter Grass iti Nobel websayt
Bangar, La Union

Ti **Bangar** ket maysa a maika-3 klase nga ili iti probinsia ti La Union iti Filipinas.

## Dagiti baranggay

Ti Bangar ket nabingbingay iti 33 a barbaranggay.

## Demograpia
 

## Dagiti pagadalan
Iti ili ti Bangar ket addaan iti agarup kompleto nga elementaria iti kada baranggay ken uppat nga eskuwelaaan para iti nangato a pagadalan. Kadakkelan iti Dona Francisca Lacsamana de Ortega Memorial National High School (DFLOMNHS) wenno aw-awagan da a FLOS ken iti annex na nga maaw-awagan a Casa Cristo Annex. Kasta met a ditoy nga ili a  makita iti Regional Science High School. Adda pay iti Saint Christopher Academy a pribado nga elementaria ken nangato a pagadalan.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Bauang

Ti **Bauang** ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti La Union iti Filipinas. Kabeddengna ti Siudad ti San Fernando iti amianan, ti ili ti Caba iti abagatan, ti ili ti Naguilian iti daya, ken ti Baybay Abagatan Tsína iti laud.

## Dagiti baranggay

Ti ili ti Bauang ket nabingbingay iti 39 a barbaranggay.

## Demograpia
 

## Turismo
Dagiti pakaammuan ti Bauang ket dagiti baybay ken kultural nga pagpasyaran.
Papeles:FvfBauangChurch0001 17.JPG|Simbaan ti Bauang iti nagan da Apostol San Pedro ken San Pablo
Papeles:9262Santiago Pilar, Bauang, La Union 18.jpg|Baybay ti Santiago Pilar, Bauang
Papeles:460Barangays of Bauang, La Union 59.jpg|Bauang ti nakayanakan ni Manuel Arguilla, maysa a Filipino a mannurat iti Ingles
Papeles:8178Bauang Town Proper 10.jpg|Monumento iti ili ti Bauang
Papeles:8325Nagrebcan Boy‑utan Calumbaya, Bauang, La Union 05.jpg|Karayan ken rangtay ti Bauang


## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
San Gabriel, La Union

Ti **San Gabriel** ket maysa a maikalima a klase nga ili iti probinsia ti La Union iti Filipinas.

## Pakasaritaan

Ti ili ti San Gabriel ket dati a nanaganan iti sitio  “Baka-Burnotan” , aggapu iti abal ablay a ginnuyudan. Ti sitio Baka - Burnutan ket pagipaspasturan iti taraken a baka dagiti kaarrubana a sitio. 

## Dagiti baranggay

Ti San Gabriel ket nabingbingay iti 15 a barbaranggay.

## Demograpia
 

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
San Juan, La Union

Ti **San Juan** ket maysa a maikatlo a klase nga ili iti probinsia ti La Union iti Filipinas. 
 

## Pakasaritaan

Sakbay a nanaganan iti San Juan daytoy nga ili ket "Baratao"  pay ti umuna a naganna a maysa nga ili iti Pangasinan. Insurotda iti naganna kadigiti Padi nga Augutino idi 1586a ti Patronda ket ni San Juan Bautista. 

Awan iti naisurat no kaano a nabangon ti ili ti San Juan. Ngem segun kenni Pedro C. de Galando, nabangon iti ili ti San Juan idi 1850, a kas maysa a tagikua dagiti padi nga Augustino idi Abril 25, 1587.
Impaima kadigiti Papadi a Dominico idi 1772. Naipatakderda iti naisina a paggimungan nga ay-aywanan iti maysa a padi idi 1807, nga isu met iti pannakaisinana iti sentro a paggimungan.

Nauram iti ili agraman iti paggimungan iti 1898. Idi nalpas iti Gubat iti Espania ken Amerika, indaulo ni Rev. Mariano Gaerlan, kaunaan a padi a katutubo ti San Juan, iti panangpatakder iti paggimungan idi 1902. Sinaruno ni Rev. Eustaquio Ocampo iti panagpaaramid iti parokia aginggana idi nalpas. 

## Dagiti baranggay

Ti ili ti San Juan ket nabingbingay iti 41 a barbaranggay.

## Demograpia
 

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Cabarroguis

Ti **Cabarroguis** ket maysa a maika-3 a klase nga ili ken isu ti kapitolio ti probinsia ti Quirino iti Filipinas.

## Dagiti baranggay

Ti ili ti Cabarroguis ket nabingbingay a politikal iti 17 a barbaranggay.

## Demograpia
 	

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Cabagan

Ti **Cabagan** ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Isabela iti Filipinas. Nalatak ti Cabagan gapu iti naimas a pancit a produktona, ti "Pancit Cabagan".

## Dagiti baranggay

Ti ili ti Cabagan ket nabingbingay a politikal iti 26 a barbaranggay.

## Demograpia
 	

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Gigmoto

Ti **Gigmoto** ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Catanduanes iti Filipinas.

## Dagiti baranggay

Ti Gigmoto ket politikal a nabingbingay iti 9 a barbaranggay.

* Biong
* Dororian
* Poblacion District I
* Poblacion District II
* Poblacion District III
* San Pedro
* San Vicente
* Sicmil
* Sioron

## Demograpia

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
San Agustin, Isabela

Ti **San Agustin** ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Isabela iti Filipinas.

## Dagiti baranggay

Ti ili ti San Agustin ket nabingbingay a politikal iti 23 a barbaranggay.

### Bautista
Ti **Bautista** ket maysa kadagiti baranggay ti San Agustin, Isabela, daytoy a baranggay ket maysa kadagiti kaadaywan a baranggay ti San Agustin. Daytoy a lugar ket adayo iti centro ti San Agustin nupay kasta dagiti tattao nga aggigiyan iti daytoy a baranggay ket naanus da, ngamin babaen ti pannagna da a mapan iti kaasedgan a pagluganan ket naragsak da latta. Daytoy a lugar ket nasina sina iti kada purok, ti masungad a purok ti Bautista ket isu ti **Purok 1**. Daytoy a purok ket tawtawagen da iti *Sidecut* wenno *Sitio Dapis*. Kunada a *Sidecut* ngamin ta adda iti igid ti pannakaputid na isu a pinanaganan da iti Sidecut. Sitio Dapis kunada met gamin daytoy a purok ket asideg iti Dapis, no kuma parte iti Dapis ket isu uma iti kaadaywan a parte na. Ti Purok 1 ket aglalaok ti tao nga aggigiyan ngamin adda dagiti Ifugao, Ilokano, Kiangan, ken dadduma pay. Daytoy a purok ket isu ti masungad no mapan ka iti centro ti Bautista bale 500 wenno lima gasut pay a metro ti kaadayo na manipud iti daytoy a lugar, ti tattao iti daytoy a lugar ket aglalaok, napintas daytoy a lugar kunak ta dagiti tattao nga aggigiyan ditoy ket napintas ti pannagbiag da, ngamin daytoy a lugar ket adu ti produkto a pagbiagan da, kasla kuma iti mais, saba, pagay, kahoy, kamote a lanot, ken naduma duma pay a klase iti prutas, daytoy a lugar ket alisto ti irarang-ay mo no nagaget ka la ketdi nga agtrabaho,siyempre kadwana iti anus mo, ngamin ti kaadwan nga obra ditoy ket agbingkag.

Daytoy pay a lugar ket makakita ka kadagiti patneng a tattao ngem agtaeng da iti adayu pay a lugar, kuna da dagitoy a tao a kas "Tattao ti Banbantay", nga agpayso ngamin ket agpaminsan da laeng a bumaba idiay bantay. Ti Bautista ket maysa kadagiti kabatnangan a baranggay ti San Agustin, ngamin ket adu ti tattao nga agpatakder ti negosyo da. Ti maysa pay a kangrunaan ditoy ket dagiti pinagadal dagiti ubbing.

## Demograpia
 	

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Itbayat

Ti **Itbayat** ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Batanes iti Filipinas. Ti Itbayat ti maibilang a kaamiananan amin nga ili idiay Filipinas.

## Dagiti baranggay

Ti ili ti Itbayat ket nabingbingay a politikal iti 5 a barbaranggay.

* Raele
* San Rafael (Idiang)
* Santa Lucia (Kauhauhasan)
* Santa Maria (Marapuy)
* Santa Rosa (Kaynatuan)

## Demograpia
 	

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Mahatao

Ti **Mahatao** ket maysa a maika-6 a klase nga ili iti probinsia ti Batanes iti Filipinas.

## Dagiti baranggay

Ti ili ti Mahatao ket nabingbingay a politikal iti 4 a barbaranggay.

* Hanib
* Kaumbakan
* Panatayan
* Uvoy (Poblacion)

## Dagiti ladawan

Papeles:Diura Fishing Village.jpg|Uvoy
Papeles:From Afar.jpg|Tayid


## Demograpia

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Ilagan

Ti **Siudad ti Ilagan** ket maysa a komponente a siudad ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Isabela iti Filipinas.

## Dagiti baranggay

Ti Siudad ti Ilagan ket nabingbingay a politikal iti 91 a barbaranggay.

## Demograpia
 	

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

## Heograpiko a lokasion
Ebanghelio ni Maria Magdalena

Ti ***Ebanghelio ni Maria Magdalena*** ket masarakan iti Codex nga Akhmim, maysa a teksto a gnostiko ti of the apokripa a Baro a Tulag a naala iti Cairo, Ehipto idi 1896. Ngem sa laeng naipablaak daytoy idi 1955, kalpasan a rimmuar ti Biblioteka a Nag Hammadi. Sumagmamano kadagiti teksto ti Codex nga Akhmim ti adda met laeng kadagiti teksto ti Nag Hammadi, ngem awan ti "Ebanghelio ni Maria Magdalena." Iti popular a literatura, am-ammo daytoy kas Ebanghelio ni Maria Magdalena, nupay kasta saan a nadakamat iti teksto ti "Magdalena" ket mabalin a ti Maria ket maysa kadagiti innem a Maria iti Baro a Tulag.

Ti teksto ti Ebanghelio ket kangrunaan a maseknan iti 
* mortalidad ken ti nagtaudan ti mortalidad kas bunga ti demi-urge
* iyuuli ni Jesus
* ti iyuuli ti kararua segun iti gnostisismo

## Akinruar a silsilpo

* ''Ebanghelio ni Maria'' 
* ''Ebanghelio ni Maria'': (sinkretiko a  teksto, nairaman dagiti Koptiko ken nasapsapa a Griego a kopkopia)
* Ebanghelio ni Maria (sabali pay a teksto)
Adams, Ilocos Norte

Ti **Adams** ket maysa a maikalima a klase nga ili iti probinsia ti Ilocos Norte iti Filipinas.

## Baranggay
Maymaysa laeng ti baranggay iti ili ti Adams.

Adams (Pob.)

## Demograpia
 

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Bangui, Ilocos Norte

Ti **Bangui**, wenno opisial nga ammo a kas **Munisipio ti Bangui**, ket maysa a maikapat a klase nga ili iti probinsia ti Ilocos Norte iti Filipinas.

## Dagiti baranggay

Ti Bangui ket nabennebenneg iti 14 a barbaranggay. Babaen ti keddeng ti Korte Suprema idi Agosto 10, 2012 ti baranggay San Isidro ket naiyalis manipud iti Bangui ken naikamang iti ili ti Dumalneg, Ilocos Norte.

## Dagiti ladawan

Papeles:Bangui Windmill Farm-Romantic Sunset.jpg|Windmill Farm ti Bangui
Papeles:Bangui, Ilocos Norte church (interior) - Flickr.jpg|Simbaan ti Bangui


## Demograpia

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Banna, Ilocos Norte

Ti **Banna** ket maysa a maikapat a klase nga ili iti probinsia ti Ilocos Norte iti Filipinas. Sigud nga Espiritu ti nagan ti ili ti Banna.

## Dagiti baranggay

Ti Banna ket nabennebenneg iti 20 a barbaranggay.

## Demograpia

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Batac

Ti **Siudad ti Batac** ket maysa a primera klase a siudad iti probinsia ti Ilocos Norte iti Filipinas.

Ti Batac ti  dimmakkelan ni Ferdinand Marcos, Presidente ti Filipinas idi 1965-1986. Ti ili pay ti nakayanakan ni Gregorio Aglipay, ti nangbangon iti Iglesia Indipendiente iti Filipinas wenno Simbaan nga Aglipayano.

## Dagiti baranggay

Nabennebenneg ti Siudad ti Batac iti 43 a barbaranggay.

## Demograpia

## Dagiti media
*DZRL 639 kHz (Radio Philippines Network) 
*DWPV-AM 1116 (Audiovisual Communicators, Inc.) (Soon)

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Sison, Pangasinan

Ti **Sison** ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Filipinas. Kaarripingna iti beddeng dagiti probinsia ti La Union ken Benguet ken dagiti ili ti Rosario iti amianan; Pozorrubio iti abagatan; ken San Manuel ken Binalonan iti abagatan a daya.

## Dagiti baranggay
Ti Sison ket nabingbingay a politikal kadagiti 28 a barbaranggay.

## Demograpia
 

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

## Heograpiko a lokasion
Bantay, Ilocos Sur

Ti **Bantay** ket maysa nga ili ti Ilocos Sur, nga asideg laeng ti Siudad ti Vigan a sentro ti probinsia.   Uppat a gasot ken innem a kilometro manipud idiay Manila.

## Dagiti baranggay

Ti Bantay ket nabingbingay a politikal kadagiti 34 a barbaranggay.

## Ti nagtaudan ti nagan a Bantay

Ti nagan ti munisipalidad ti Bantay ket nagtaud kenni Nuestra Senora de Caridad (Our Lady of Charity) nga patron ti ili.  Awan ti siasino man nga saan nga taga-Bantay ti nagballaigui nga nangtagikua iti milagroso nga imahen, kasla ipasimudaag na nga isu ti agbantay iti ili.

Ti sabali pay nga nagtaudan ti nagan ti ili ket iti Bantay Carballo, nga adda ti nagbaetan ti ili ken iti kabangibang nga probinsia ti Abra.

## Demograpia
 

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Cabugao

Ti **Cabugao** ket maysa a maikadua a klase nga ili iti probinsia ti Ilocos Sur iti Filipinas.

## Dagiti baranggay

Ti Cabugao ket nabennebenneg iti 33 a barbaranggay.

## Ti nagtaudan ti nagan ti ili

Idi sakbay a dimteng dagiti Kastila, nagturay ti ayan tatta ti Cabugao iti maysa a mangidadaulo nga agnagan ti Kabu Angaw.  Ni Kabu Angaw ket kayatanna ti ang-angaw, ngem no pay kasta, maysa isuna a natured ken nalaing a mangidadaulo.  Kas pammadayaw kenkuana, pinagtipon dagiti umindeg ti naganna, nga isu metten ti nagtaudan ti nagan ti ili.

## Demograpia

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Gregorio del Pilar, Ilocos Sur

Ti **Gregorio Del Pilar** ket maysa a maikalima a klase nga ili iti probinsia ti Ilocos Sur iti Filipinas.

Naipanagan ti ili ken ni Heneral Gregorio Del Pilar, maysa a Filipino a bannuar iti Gubat ti Filipino-Amerikano.

## Dagiti baranggay

Ti Gregorio Del Pilar ket nabennebenneg iti 7 a barbaranggay.

## Demograpia
 

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
San Vicente, Ilocos Sur

Ti **San Vicente** ket maysa a maikapat a klase nga ili iti probinsia ti Ilocos Sur iti Filipinas.

## Dagiti baranggay

Ti San Vicente ket nabennebenneg iti 7 a barbaranggay.

* Bantaoay
* Bayubay Norte
* Bayubay Sur
* Lubong
* Poblacion
* Pudoc
* San Sebastian

## Demograpia
 

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Santa Maria, Ilocos Sur

Ti **Santa Maria** ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Ilocos Sur iti Filipinas. 

## Dagiti baranggay
Ti Santa Maria ket politikal a nabingbingay kadagiti 33 a barbaranggay.

## Heograpiko a lokasion

Ti ili ti Santa Maria ket mabirukan idiay tengnga a paset ti probinsia ti Ilocos Sur. Daytoy ket nabeddengan idiay amianan babaen ti ili ti Narvacan, iti daya babaen ti ili ti Pilar, Abra ken ti kabambantayan ti Kordiliera, iti abagatan babaen ti ili ti San Esteban, iti abagatan a daya babaen ti ili ti Burgos ken iti laud babaen ti Baybay Abagatan Tsína.

## Naipakasaritaan a paammo ken ti taudan ti nagan ti ili

Ti ili ti Santa Maria ket tinawtawagan idi ti “Purok” iti nasapa a pakasaritaanna. Adda pay dagiti dadduma a tumawtawag daytoy ti “Bukang” nupay ti “Purok” ket mabalin nga isu ti naited a nagan gaputa ti “Bukang” ket awan kapadana iti pagsasao nga Ilokáno.

Adda dagiti kasinnupiat a petsa a maipanggep ti panakabangon ti daytoy nga ili a kas maysa a nawaya a parokia. Adda dagiti pamunganayan a magun-od iti Manmano a Liblibro ken Manuskrito a Paset ti Filipiniana a Dibision ti Nailian a Biblioteka ken ti Nailian nga Arkibo a mangipakpakita a ti immuna nga Agustiniano a mision ket nabangon idiay Santa Maria idi 1760 nga iti dayta a paset ti panawen ket maysa daytoy a “Visita” ti Parokia manipud idi 1587. Adda dagiti dadduma a mangipakpakita nga idi 1765 ken 1769 a kas ti pundasion ti ili ngem daytoy ket nagrambak ti maika-200 a tawen ti kristianisasionna idi 1767 manipud ti keddeng ti “Libro de Bautismos” para iti 1766, ken naipreserba pay laeng kadagiti arkibo ti parokia. Ti Santa Maria nupay kasta, ket opisial a nabigbigan a kas maysa aministro idi 1765, ngem iti kalpasan daytoy nagbalin manen a visita ti Narvacan gapu ti kaawan ti padina. Daytoy ket kanungpalan a nagbalin a nawaya a parokia idi 1769 babaen ti patronato ti Nasantuan a Birhen Maria ti Asunsion nga iti pammadayaw kaniana ket nabaliwan ti nagan ti ili manipud ti Purok iti Santa Maria.

## Demograpia

 

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Sinait

Ti **Sinait** ket maysa a maikatlo a klase nga ili iti probinsia ti Ilocos Sur iti Filipinas.

## Dagiti baranggay

Ti Sinait ket nabennebenneg iti 44 a barbaranggay.

## Ti nagtaudan ti nagan ti ili

Idi sakbay nga immay dagiti Kastila, ti ayan tatta ti Sinait ket kuta dagiti pirata a "tirong."  Dagitoy a pirata ket addaan ti paay-ayam a "sin-nait."  Inikkat dagiti Kastila ti maysa nga 'n' iti "sin-nait," nga isu metten ti nagtaudan ti nagan ti ili.

## Trivia
* Gapu iti pannakailako iti bawang kada aldaw ti tienda, naawagan a kas "Centro ti Bawang iti Amianan" (Ingles:*Garlic Center of the North*).
* Nabalbaliwan iti nagan iti Baranggay Pug-Os nga Don Leopoldo Yabes, akas pammadayaw ken pakalaglagipan iti dati a dekano iti Universidad ti Filipinas nga nagnaed iti Sinait.

## Luglugar a mapasyar
* Imelda Cove - kabaybayan a makita diyay Baranggay Cabangtalan, nga addaan iti puraw nga kadaratan.
* Santuario ni Apo Lakay - Makita iti Baranggay Dadalaquiten, isu iti nagdissuan iti ladawan ni Santo Kristo Milagroso a naggapu idiay Nagasaki, Hapon.  Iti kabaybayan nga abay ti Baranggay Dadalaquiten iti nakaalaan dagiti mangngalap iti imahen, kagiddan iti imahen iti Virgen Milagrosa, nga innala dagiti taga - Badoc, Ilocos Norte. 

## Demograpia

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

*Sinait National High School - Official Website
Anda, Pangasinan

Ti **Anda** ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Filipinas. Kaaduan iti tattaona ket maibilang ti pagsasao a Bolinao. Asideg daytoy a puro iti Ginasut nga Is-isla, maysa a nailian parke iti Filipinas a nalatak kadagiti turista gapu iti kabaybayan a nakaparikos ken rukrukib a nagianna.

## Dagiti baranggay

Ti Anda ket nabingbingay a politikal kadagiti 18 a barbaranggay.

## Demograpia
 

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Sully Prudhomme

Ni **René François Armand Prudhomme** (Marso 16, 1839-Septiembre 6, 1907) ken maysa a mannaniw ken mannurat a Pransés, anak iti maysa nga tiendero. Isu iti umuna nga napadayawan iti Premio Nobel iti Literatura idi 1901. Nagbasa isuna para iti kinainheniero ngem simmardeng gapu iti pinagsakit ti matana. Iti literatura garud iti insublatna nga inadal. Simmali a miembro ni Prudhomme iti *Conférence La Bruyère*, gimong dagiti nalatakan nga estudiante idiay Pransia ket iti pinagaseptarda iti sursuratna iti nagrugiananna a nagsurat iti dandaniw. 

## Bibliograpia

### Dandaniw

* *Stances et poèmes*, 1865.
* *Les épreuves*, 1866.
* *Les solitudes: poésies*, A. Lemerre (Paris), 1869.
* *Les destins*, 1872.
* *La France*, 1874.
* *Les vaines tendresses*, 1875.
* *Le Zénith* (poem), published in journal *[[Revue des deux mondes]]*, 1876.
* *La justice* (poem), 1878.
* *Poésie*, 1865-88, A. Lemerre, 1883-88.
* *Le prisme, poésies diverses*, A. Lemerre (Paris), 1886.
* *Le bonheur* (poem), 1888.
* *Épaves*, A. Lemerre, 1908.

### Sursurat

* *Œuvres de Sully Prudhomme* (daniw kena prosa), 8 volumes, A. Lemerre, 1883-1908.
* *Que sais-je?* (philosophy), 1896.
* *Testament poétique* (essays), 1901.
* *La vraie religion selon Pascal* (salaysay), 1905.
* *Journal intime: lettres-pensée* (diario), A. Lemerre, 1922.

## Dagiti akinruar a silpo
* Gale Contemporary Authors Online, manipud ti Gale Biography Resource Center database
* http://www.kirjasto.sci.fi/prudhomm.htm
* http://www.nobel.se/literature/laureates/1901/prudhomme-bio.html
* http://www.britannica.com/nobel/micro/572_43.html
* Poèmes: http://www.poesies.net/prudhome.html i http://www.poesies.net/poeme0.html
* Les Vaines Tendresses  HTML, PDF in libro veritas
La Trinidad, Benguet

Ti **La Trinidad** ket maysa a primera klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Benguet iti Filipinas. 

## Dagiti baranggay

Ti ili ti La Trinidad ket nabingbingay a politikal iti 16 a barbaranggay.

## Demograpia
 	

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Villasis

Ti **Villasis** ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Filipinas.

## Dagiti baranggay
Ti Villasis ket nabingbingay a politikal kadagiti 21 a barbaranggay.

## Pakasaritaan
Maysa a barrio iti Villasis ti Malasiqui idi rugrugi ti maika-17 a siglo nga am-ammo iti dati a naganna a "Pandoyocan." 

## Demograpia
 

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Tabuk, Kalinga

Ti **Siudad ti Tabuk** ket maysa a maika-4 a klase a siudad iti probinsia ti Kalinga iti Filipinas.

## Dagiti baranggay

Ti Siudad ti Tabuk ket nabingbingay a politikal iti 42 a barbaranggay.

## Demograpia
 	

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Sadanga

Ti **Sadanga** ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Mountain Province iti Filipinas.

## Dagiti baranggay

Ti ili ti Sadanga ket nabingbingay a politikal iti 8 a barbaranggay.

* Anabel
* Belwang
* Betwagan
* Bekigan
* Poblacion
* Sacasacan
* Saclit
* Demang

## Demograpia
 	

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Sagada

Ti **Sagada** ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Mountain Province iti Filipinas.  Magteng ti Sagada 275 a kilometro iti amianan ti Metro Manila ken 100 kilometro manipud Siudad ti Baguio.

## Dagiti baranggay

Ti ili ti Sagada ket nabingbingay a politikal iti 19 a barbaranggay.

## Demograpia
 	

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Kiangan

Ti **Kiangan** ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Ifugao iti Filipinas. Ti Kiangan ti kadaanan nga ili iti Ifugao. Nagtaud ti naganna manipud iti Kiyyangan, maysa a duog a purok iti asideg ti igid ti Karayan Ibulao a nangbeltak iti tanap ti Lagawe. Ti nagan a "Kiyyangan" ket masarakan iti mitolohia nga Ifugao a kas taeng da Wigan ken Bugan, dagiti mitolohikal a nagtaudan dagiti Ifugao.

## Dagiti baranggay

Ti ili ti Kiangan ket nabingbingay a politikal iti 14 a barbaranggay.

## Demograpia
 	

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Bangued

Ti **Bangued**, ket maysa a primera klase nga ili, isu daytoy ti kapitolio ti probinsia iti Abra iti Filipinas.

## Dagiti baranggay
Addaan ti ili ti Bangued iti 31 a barbaranggay.

## Demograpia

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Boliney

Ti **Boliney** ket maysa a maikalima a klase nga ili iti probinsia ti Abra iti Filipinas. 

## Dagiti baranggay

Ti Boliney ket nabingbingay a politikal iti 8 a barbaranggay.

* Amti
* Bao-yan
* Danac East
* Dao-angan
* Dumagas
* Kilong-Olao
* Poblacion (Boliney)
* Danac West

## Demograpia
 

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Turtle Islands

Ti **Turtle Islands** ket maysa a maika-5 a klase nga ili a buklen dagiti bassit nga isla iti probinsia ti Tawi-Tawi iti Filipinas, iti akin-abagatan-a-laud a murdong ti pagilian, ken iti igid ti nagbedngan ti Filipinas ken Malaysia

## Dagiti baranggay

Ti ili ti Turtle Islands ket nabingbingay a politikal iti 2 a barbaranggay ti Taganak Poblacion ken Likud Bakkao.

## Demograpia
 	

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Panglima Sugala

Ti **Mapun** ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Tawi-Tawi iti Filipinas. 

## Dagiti baranggay

Ti Mapun ket nabingbingay a politikal kadagiti 17 a barbaranggay.

## Demograpia

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Danglas

Ti **Danglas** ket maysa a maikalima a klase nga ili iti probinsia ti Abra iti Filipinas.

## Dagiti baranggay
Ti Danglas ket nabingbingay a political iti 7 a barbaranggay.

* Abaquid
* Cabaruan
* Caupasan (Poblacion)
* Danglas and (sitio Nalutacan)
* Nagaparan
* Padangitan
* Pangal

## Demograpia
 

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Peñarrubia, Abra

Ti **Peñarrubia** ket maysa a maikanem a klase nga ili iti probinsia ti Abra iti Filipinas.

## Dagiti baranggay

Ti Peñarrubia ket nabingbingay a politikal iti 9 a barbaranggay.

* Dumayco
* Lusuac
* Namarabar
* Patiao
* Malamsit (Pau-Malamsit)
* Poblacion
* Riang (Tiang)
* Santa Rosa
* Tattawa

## Demograpia
 

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
San Quintin, Abra

Ti **San Quintin** ket maysa a maikalima a klase nga ili iti probinsia ti Abra iti Filipinas.

## Dagiti baranggay

Ti San Quintin ket nabingbingay a politikal iti 6 a barbaranggay.

Baranggay                 Dagiti sitio a masakupan ti Baranggay
* Labaan -                Labaan Proper, Vica. Mausoc, Carsuan ken Cabaruyan
* Palang -                Talaytay
* Pantoc -                Magmaguey ken Sabulod 
* Poblacion -             Poblacion west ken Poblacion east 
* Tangadan -              Presentar ken Paypayaw
* Villa Mercedes -        Purok ken Barit-barit

## Demograpia

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Tineg

Ti **Tineg** ket maysa a maikapat a klase nga ili iti probinsia ti Abra iti Filipinas.

## Dagiti baranggay

Ti ili ti Tineg ket nabingbingay a politikal iti 10 a barbaranggay.

* Poblacion (Agsimao)
* Alaoa
* Anayan
* Apao
* Belaat
* Caganayan
* Cogon
* Lanec
* Lapat-Balantay
* Naglibacan

## Demograpia

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Isulan

Ti **Isulan** ket maysa a primera klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Sultan Kudarat iti Filipinas.

## Dagiti baranggay

Ti Isulan ket nabingbingay a politikal iti 17 a barbaranggay.

## Demograpia

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Valencia, Bukidnon

Ti **Siudad ti Valencia** ket maysa a maika-2 a klase a siudad iti probinsia ti Bukidnon iti Filipinas.

## Dagiti baranggay

Ti Siudad ti Valencia ket nabingbingay a politikal iti 31 a barbaranggay.

## Demograpia

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Isabela, Basilan

Ti **Siudad ti Isabela** ket maysa a maika-4 a klase a siudad ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Basilan iti Filipinas. Bayat a ti isla a probinsia ti Basilan ket administratibo a paset ti Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao (ARMM), ti Siudad ti Isabela ket saan a paset iti daytoy a rehion ngem naikabil babaen ti rehion ti Peninsula ti Zamboanga.

## Dagiti baranggay

Ti Siudad ti Isabela ket politikal a nabingbingay iti 45 a barbaranggay.

## Demograpia

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Alcoy

Ti **Alcoy** ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Cebu iti Filipinas.

## Dagiti baranggay

Ti Alcoy ket nabingbingay a politikal kadagiti 8 a barbaranggay.

* Atabay
* Daan-Lungsod
* Guiwang
* Nug-as
* Pasol
* Poblacion
* Pugalo
* San Agustin

## Demograpia
 	

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Mayor

Ti **mayor** (manipud iti Latin a *māior*, a kayatna a sawen "dakdakkel") wenno **alcalde**, iti moderno a panawen, ti titulo wenno takem ti kangatuan a mabutosan wenno mapusgan nga opisial ti maysa nga ili wenno munisipalidad wenno siudad.
Santo Tomas, Pampanga

Ti **Santo Tomas** ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Pampanga iti Filipinas.

## Dagiti baranggay

Ti ili ti Santo Tomas ket nabingbingay a politikal iti 7 a barbaranggay.

* Moras De La Paz
* Poblacion
* San Bartolome
* San Matias
* San Vicente
* Santo Rosario (Pau)
* Sapa (Santo Niño)

## Demograpia
 	

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Cordova, Cebu

Ti **Cordova** ket maysa a maika-6 a klase nga ili iti probinsia ti Cebu iti Filipinas.  Ti Cordova ket paset ti metropolitan a lugar a maw-awagan iti Metro Cebu.

## Dagiti baranggay

Ti Cordova ket nabingbingay a politikal kadagiti 13 a barbaranggay.

## Demograpia

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Kalawa

:*Ilawlawag daytoy nga articulo ti kaipapanan ti kalawa wenno lawa kas maysa a fisikal a kantidad. Ti articulo a [[kalawa (heometria)]] iti [[heometria]] ket ad-adda a [[matematika]]l. Kitaen met ti [[kalawa (panangilawlawag)]].*

Ti **kalawa** wenno **lawa** (**area** iti Inggles) ket fisikal a kantidad a mangipaduyakyak iti kadakkel wenno kabassit ti maysa a paset ti maysa a rabaw (surface). Ti kalawa ti rabaw (surface area) ket ti pakagupgupan dagiti lawa ti nakaparang a bakrang wenno igid ti maysa a banag.

## Dagiti unidad

Dagiti unidad iti panangrukod iti kalawa ti rabaw:
:kuadrado a metro = SI derived unit
:are = 100 a kuadrado metro
:ektaria = 10,000 a kuadrado metro
:kuadrado a kilometro = 1,000,000 a kuadrado metro
:kuadrado megametro = 1012 a kuadrado metro

Dagiti unidad nga tinuturay, a kas naituding nga agdinama a naikugnalan ti metro:
:kuadrado a pie = 0.09290304 a kuadrado a metro
:kuadrado a yarda = 9 a kuadrado a pie = 0.83612736 a kuadrado a metro
:kuadrado a perch = 30.25 a kuadrado a yarda = 25.2928526 a kuadrado a metro
:acre = 160 a kuadrado a perch wenno 43,560 a kuadrado a pie = 4046.8564224 a kuadrado a metro
:kuadrado a milia = 640 nga acre = 2.5899881103 kuadrado a kilometro

## Dagiti napateg a formula

## Akinruar a Kasilpo
* Area Converter
* Area Conversion table
Populasion

Iti sosiolohia ken biolohia, ti **populasion** ket ti kadagupan ti tattao, wenno dagiti organismo ti maysa a sebbangan, nga agnanaed wenno agbibiag iti maysa a naited a heograpiko a lugar, wenno espasio.

## Dagiti nagibasaran
Kuadrado kilometro

Tapno maibagnos ti panagpapadis ti rukrukod ti agduduma a rehion a heograpikal, adtoy ti listaan ti dagiti kalawa iti nagbabaetan ti 1&nbsp;km² (100 ektarias) ken 10&nbsp;km² (1000 ektarias). 

* Areas smaller than 1&nbsp;km²
* 1 **Square kilometre** (U.S. spelling: **square kilometer**), symbol **km²**, is an SI unit of surface area. It is one of the SI derived units. It is equal to:
** 100 ektarias
** 106&nbsp;m² or 1,000,000&nbsp;m²
** 0.386 kuadrado milias
** 247 acres
** the area of a square of side length 1&nbsp;km 
** a cube with this surface area has sides of length 408&nbsp;m
** a circle of this area has a radius of 564&nbsp;m
** a sphere of this surface area has a radius of 282&nbsp;m
* 135 hectares—the campus of the United States Naval Academy
* 195 hectares—Monaco (country ranked 192nd by area) 
* 200 hectares—Herm, Channel Islands
* 290 hectares—City of London
* 320 hectares—Hampstead Heath in London
* 650 hectares—Gibraltar
* 890 hectares—size of largest organism on Earth, Armillaria ostoyae. Reference
* Areas larger than 10&nbsp;km²

## Palawag
Ti "km²" ket kayatna a sawen kuadrado kilometro, saan a kilometro kuadrado. Kas pagarigan, 3 km² is equal to 3 000 000 m² and not to 3000 m² (nor even 9 000 000 m²). Thus, in the case of an area, the SI prefixes provide steps of a factor one million instead of one thousand . 

## Kasilpo iti ruar
*Conversion Calculator for Units of AREA
Densidad ti populasion

Ti **densidad ti populasion** ket rukod ti populasion iti kada unit area ken unit volume. Masansan a maidakamat kadagiti nabiag nga organismo, kas koma iti tattao.
Heograpikal a nagsasabtan

Ti **sistema a heograpikal a nagsasabtan** ket ipaduyakyakna ti kada paset wenno lugar iti Daga babaen ti dua wenno tallo a nagsasabetan ti nagtimbukel a pagsasabtan (spherical coordinates) a nakalinia iti aksis ti panagtayyek ti Daga. Manipud kadagiti teoria dagiti duog a taga-Babilonia, a pinadakkel kalpasanna ti nalatak a Griego a mammanunot ken heograpo a ni Potolemeo, ti bukel a nagbukel (sirkulo) ket naikkan iti 360 a grado (360°).

* latitud (Lat.) ket ti anggulo iti nagbaetan ti ania man a punto ken ti ekuador. 

* longitud (Long.) ket ti anggulo iti daya wenno laud ti maysa nga arbitrario a punto iti Daga. 

Babaen ti panangtipon kadagitoy a dua nga anggulo, mabalin a maituding ti horizontal a posision ti ania man a lokasion iti Daga.
Talisay, Batangas

: *Para iti dadduma pay a kaipapanan wenno artikulo a maipapan iti Talisay, kitaen ti [[Talisay (panangilawlawag)]].*

Ti **Talisay** ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Batangas iti Filipinas.

## Dagiti baranggay

Ti Talisay ket nabingbingay a politikal iti 21 a barbaranggay.

## Demograpia
 	

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Mactan

Ti **Mactan** ket maysa nga isla a mabirukan idiay asideg ti Isla ti Cebu idiay Filipinas. Ti isla ket paset ti probinsia ti Cebu ken nabingbingay kadagiti Siudad Lapu-Lapu ken ti ili ti Cordova. Ti isla ket naisina manipud idiay Cebu babaen ti Kanal ti Mactan nga iballasiwan daytoy dagiti dua a rangtay: ti Tangtay Marcelo Fernane ken ti Rangtay Mactan-Mandaue.

Ti Internasional nga Eropuerto ti Mactan-Cebu, ti maikadua a naisingangar nga eropuerto ti pagilian ket mabirukan idiay isla ti Mactan.