Pagilian nga isla

Ti maysa a **pagilian nga isla** ket ti pagilian a ti kangrunaan a teritoriona ket buklen ti maysa wenno ad-adu nga isla wenno dagiti parte ti isla. Manipud iti 2011, 46 (agarup a 24%) kadagiti 193 estado a kameng ti UN ket dagiti pagilian nga isla.

## Politika
Ti porsiento dagiti pagilian nga isla a demokratiko ket ad-adu ngem dagiti  a paglian. Iti  pakasaritaan, nasansanayda iti talinaay ti politika negm dagiti kapadada a kontinental.

## Gubat
Dagiti pagilian nga isla ket masasanda a gapuanan ti panagrukma iti baybay ken historikal a pagbaetan a karibal dagiti pagilian.Dagiti isla a pagilian ket nakarkaroda a maatake babaen dagiti dakkel, ken kontinental a pagilian gapu ti kadakkelda ken panagkamkammatalekda kadagiti linia ti komunikasion iti baybay ken angin.Adu kadagiti pagilian nga isla ket nakarkaroda pay a akabilen dagiti mersenario ken dagiti gangganaet nga agparparukma,urayno ti pannakaisaluminada ket pakarigatan ti pannakapuntada. Dagiti nabileg a pagilian, kas ti Nagkaykaysa a Pagarian ket mabalinda nga agparang-ay iti marina para iti panagsalaknib ken panangipangato iti interesadoda, ken sagpaminsan a makunkuna iti bileg ti baybay.

## Dagiti natural a rekurso
Adu kadagiti pagilian nga isla ket nakraoda nga agkamkamatalekda iti ikan a kas ti kangrunaan a taraonda. Adda met dagiti dadduma a mapmapan iti mapabaro nga enerhia—a kas ti bileg ti angin, bileg ti danum, bileg ti heotermal ken biodiesel manipud iti lana ti copra—tapno mabakalanda dagiti presio ti lana.

## Heograpia
Adda met dagiti pagilian nga isla ket nakarkaroda a maapektaran ngem dagiti dadduma pagilian babaen ti panabaliw ti klima, nga agpataud kadagiti problema a kas ti panagpabassit iti panagusar ti daga, kabassit ti danum ken sagpaminsan pay a gapuanan kadagiti banag a maipanggep iti panabaliw iti pagtaengan. Adda met dagiti pagilian nga isla nga ababa ti ayanda ket agin-inutda a lumlumned babaen ti ngumatngato a danum iti Taaw Pasipiko.Mabanagan pay dagiti pagilian nga isla iti panagbaliw ti klima babaen dagiti natural a didigra a kas dagiti tropikal nga alipugpog, dagiti bagio, dagiti layus ken igaw. Idi 2011, ti Center for Climate Change Law (CCCL) ket nagtengngel iti komperensia napanan dagiti 272 ra nagrehistro manipud kadagiti 39 a pagilian nga isla a natituluan iti *Legal Issues for Threatened Island Nations*.

## Ekonomia
Adda kadagiti pagilian nga isla ket nakaroda nga agkamkammatalek kadagiti import ken nakaroda a maapektaran  babaen dagiti panagbaliw iti ekonomia ti sangalubongan.
Dagiti ekonomia dagiti pagilian  nga isla ket kadawyanda a basbassit ken nakarkaroda a maapektaran kadagiti ngina ti panagipatulod, pannakadadael ti inpraestrutura babaen ti enbiromento, ken ti pannakaisalumina kadagiti dadduma nga ekonomia kadagiti dakdakkel a pagilian; dagiti mailaksid ket mairaman ti Hapon, Australia ken ti Nagkaykaysa a Pagarian
Ti kaaduan nga industria para kadagiti adu a pagilian nga isla ket turismo.

## Komposision
Dagiti pagilian nga isla ket kadawyanda a bassit nga addaan kadagiti bassit a populasion, urayno adda met, kas iti Indonesia ken Hapon ket isuda dagiti mailaksid.

Adda met dagiti pagilian nga isla a naisentro iti maysa wenno dua a nangruna nga is-isla, kas ti Nagkaykaysa a Pagarian, Trinidad ken Tobago, Baro a Selanda, Kuba, Bahrain, Abu Dhabi, Singapur ken Taiwan. Dagiti dadduma ket naiwarwarasda kadagiti ginasut wenno rinibu a babbabassit nga isla, kas ti Indonesia, Hapon, ti Filipinas, Seychelles, ken ti Maldibas. Adda met dagiti pagilian nga isla a makibinningay iti maysa wenno ad-adu iti bukodda nga is-isla kadagiti sabali a pagilian, kas ti Nagkaykaysa a Pagarian ken ti Irlanda; Haiti ken ti Republika a Dominikano; ken ti Indonesia, a makibinningayda kadagiti isla iti Papua Baro a Guinea, Brunei, Daya a Timor, ken Malaysia. Ti Malaysia ken Singapur ket ti pay sabali a pagarigan iti daytoy ken ti naud-udi ket parte idi ti dati aginggana idi 1965.

Iti heograpia, to pagilian ti Australia ket naikeddeng a kas kontinenteal a masa ti daga imbes a maysa nga isla, a mangsakop ti kadakkelan a masa ti daga ti kontinente ti Australia. Iti napalabas, nupay kasta, naikeddeng idi daytoy a kas maysa nga isla para kadagiti panggep ti turismo. (among others) and is still often referred to as such.

## Dagiti nagibasaran