open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ronaldo Puno

Ni **Ronaldo V. Puno** , ket maysa a mangimaton ti kampania kadagiti politika iti Filipinas. Isu ket nagsuporta kadagiti panagtaray ti presidente ken panagabak ni Fidel Ramos, Joseph Estrada, ken Gloria Macapagal Arroyo.

Isu ket sigud idi a kaunegan a sekretario ti Filipinas, ken maysa pay idi a pannakabagi ti Kongreso. Isu pay ket mangidaulo iti Kampi, ti kangrunaan nga administratibo a partido ni Gloria Macapagal Arroyo. 

## Dagiti nagibasaran
Reynaldo Aguinaldo

Ni **Reynaldo B. Aguinaldo** (naiyanak Septiembre 28, 1946 – Marso 24, 2019) ket ti dati a Mayor ti Kawit, Cavite. Isu ket nagserbi idi a kas bise mayor kadagiti tallo a nagsasaruno a termino, manipud idi 1998 aginggana idi 2007.

Ni Aguinaldo ket apoko a lalaki (anak a lalaki ni Emilio Aguinaldo, Jr) ni Emilio Aguinaldo, ti immuna a Presidente iti Filipinas.

Pimmusay idi Marso 24, 2019.

## Dagiti nagibasaran
James A. Garfield

Ni **James Abram Garfield** (nayanak idi Nobiembre 19, 1831 idiay Orange, Ohio; pimmusay idi Septiembre 19, 1881 idiay Elberon, New Jersey) ket maysa nga maika-20 a presidente iti Estados Unidos.
Dissuor Victoria

Ti **Dissuor Victoria** wenno **Mosi-oa-Tunya** (Tokaleya Tongga: *Agkanagruod nga Ulep*) ket dissuor a masakaran iti abagatan ti Aprika iti Ayus a Zambezi nagbaetan kadagiti paglilian a Zambia ken Zimbabwe.

## Nagan
Naipagarup ket ni David Livingstone, misionero ken eksplorador nga eskoses, ti immuna a Europeano a nakita ti dissuor. Itatta ti nagkitaanna ket napanaganan ti 'Puro a Livingstone', puro a masarakan iti Zambia. Daytoy a puro met kais-isu a daga a mapagnaan iti tengnga ti dissuor. Pinanaganan ni Livingstone ti dissuor iti 'Dissuor a Victoria' tapno madayawanna ni Reyna a Victoria. Ngem, am-ammo pay met ti 'Mosi-oa-Tunya' ta nalatak, isu nga nailistaan iti World Heritage List babaen dagiti dua a nagan.

## Dakamat
Pagarian iti Serbia

Ti **Pagarian iti Serbia** (), ket naibangon idi ni Milan IV Obrenović, ket nabalangatan King of Serbia idi 6 Marso 1882. Ti pagarian ket nakaibtur ti dua a Balkaniko a Gubgubat, ket ti panagraut manipud ti Austria-Hungaro a daytoy ti dimtengan iti Umuna a Sangalubongan a Gubat aginggana idi 1918 nga idi daytoy ket timmipon kadagiti Estado iti Eslobeno, Krota ken Serbo tapno agporma ti pagarian dagiti Serbo, Krota kenEslobeno (a kalpasan daytoy ket naamammon a kas ti Yugoslavia) babaen ni Pedro I Karađorđević.
James Madison

Ni **James Madison, Jr.** (Marso 16, 1751 (O.S. Marso 5)&nbsp; – Hunio 28, 1836) ket maysa idi nga Amerikano nga estadista ken politiko a teorista, ti maikapat a Presidente iti Estados Unidos (1809–1817). Isu ket naikabkablaawan akas ti “Ama iti Batay-linteg” para iti kaipangrunaanna iti panagburador iti Batay-linteg iti Estados Unidos ken kas ti kangrunaan a nangipatakder ken nagsurat iti Bilin dagiti Karbengan iti Estados Unidos. Isu ket nagserbi a kas maysa a politiko ti kaaduana apanagbiagna.  A kasla dagiti nanipud ti Virginia nga estadista iti panagtagabu a kagimongan, isu ket nagtagikua kadagiti tagabu a kas paset dagiti napili; isu ket nakatawid ti bukodna a plantasion a tinawtawagan a kas ti Montpelier, ken nagtagikua kadagiti ginasut a tagabu iti panawen ti kabibiagna tapno agtalon ti tobako ken dagiti dadduma pay a maapit.

## Dagiti nagibasaran
James Monroe

Ni **James Monroe** (Abril 28, 1758 – Hulio 4, 1831) ket maysa idi a maikalima a Presidente iti Estados Unidos (1817–1825). Ni Monroe ket isu ti naudi idi nga isu ket Nagipatakder nga Ama iti Estados Unidos, ken ti kinaudi a presidente manipud iti Virginia a dinastia ken ti Republikano a Henerasion. Ti pinakapresidentena ket namarkaan babaen kadagiti "Panawen ti Naimbag a Panakarikna"&nbsp;– ti maysa a paset ti panawen nga adda dagiti bassit laeng a panagriri ti makitipon&nbsp;– ken kalpasan daytoy ti Derraaw iti 1819 ken ti maysa a narungsota debado ti panagawat iti Missouri a Teritorio. Ni Monroe ket kaaduana naamammoan para iti panagirangarangna iti Monroe a Doctrina idi 1823, a nagibaga a ti Estados Unidos ket saanna nga ibturan dagiti sumakbay a panakibiang ti Europa iti Kaamerikaan.

## Dagiti nagibasaran
John Quincy Adams

Ni **John Quincy Adams**  (Hulio 11, 1767Pebrero 23, 1848) ket isu idi ti maikanem a Presidente iti Estados Unidos (1825–1829). Idu ket nagserbi idi a kas maysa nga Amerikano a diplomatiko, Senador, ken pannakabagi ti Kongreso. Isu ket kameng idi iti Pederalista, Demokratiko-Republikano, Nailian a Republikano, ken ti kalpasan daytoy ti Kontra-Masoniko ken ti Whig a partido. Ni Adams ket anak ti dati a Presidente ani John Adams ken Abigail Adams. A kas maysa a diplomatiko, ni Adams ket adda ti importante a papel iti pannakitinnulag kadagiti adu nga internasional a tulagan, a naisangsangayan ti Tulag iti Ghent, a daytoy ti nagileppas ti Gubat iti 1812. A kas ti Sekretario iti Estado, isu ket nakitinnulag iti Nagkaykaysa a Pagarian para iti amianan a pagbeddengan ti Amerika ken ti Kanada, nakitinnulag iti Espania ti panakaikapet ti  Florida, ken sinuratna ti Monroe a Doctrina. Dagiti historiador ket umannurotda nga isu ket maysa kadagiti kalatakan a diplomata ken sekretario iti estado iti Amerikano a pakasaritaan.

## Dagiti nagibasaran
Andrew Jackson

Ni **Andrew Jackson** (Marso 15, 1767 Hunio 8, 1845) ket isu idi ti maikapito a Presidente iti Estados Unidos (1829–1837). A naikuartel idiay prontera ti Tennessee, ni Jackson ket maysa idi a politiko ken heneral iti buyot a nagparukma dagiti Creek Indiano idiay Gubat iti Horseshoe Bend (1814), ken dagiti Britaniko idiay Gubat iti New Orleans (1815). Isu ket maysa a polarisador a pigura a nagituray ti Maikadua a Partido a Sistema idi panawen ti 1820 ken 1830, a kas nga presidente, dinadaelna ti ti nailian a banko ken inyakarna dagiti kaaduan a tribu dagiti Indiano manipud iti Abagatan a daya ken inpanna ida idiay laud ti Karayan Mississippi. Dagiti nagagar a sumursurot kaniana ket nagpartuat ti moderno a Partido Demokratiko. Th 1830–1850 paset ti panawen a kalpasan daytoy ket nagbalin a kas ti panawen iti Jacksoniano a demokrasia.

## Dagiti nagibasaran
Martin Van Buren

Ni **Martin Van Buren** (; Disiembrer 5, 1782Hulio 24, 1862) ket isu idi ti maikawalo a Presidente iti Estados Unidos (1837–1841). Sakbay ti panaka-presidentena, isu idi ti maikawalo a Bise Presidente (1833–1837) ken ti maikasangapulo a Sekretario ti Estado, babaen ni Andrew Jackson (1829–1831). 

Ni Van Buren ket maysa kadagiti nangruna a nagurnos iti Partido Demokratiko, maysa a naturay a pigura iti Maikadua a Partido a Sistema, ken isu ti immuna a presidente a saan a Britaniko wenno Irlandes a kaputotan&mdash;ti pamiliana ket Olanda. Isu ti immuna a presidente a naipasngay nga Amerikano nga umili, ken dagiti sinarunona a naipasngay a suheto ti Britaniko sakbay ti Amerikano a Rebolusion. Is-su laeng ti presidente a ti Ingles ket saan nga isu ti immuna a pagsasaona, nga isu ket dimmakkel a nagsasao iti Olandes, ken ti immuna a presidente manipud idiay New York.

Kas Sekretario iti Estado ken idi pay a kas Bise Presidente  ni Andrew Jackson, ni Van Buren ket maysa idi a nangruna a pigura iti panagpatakder ti organisasional a  patakder para iti Jacksoniano a demokrasia, a naisangsangayan idiay Estado ti New York. A kas presidente, saanna idi a kinayat ti pannakaikabit ti Estados Unidos ti Texas, a daytoy a maysa a tignay ket nagun-od ni John Tyler kalpasan ti walo a tawen a pinalikudan ni Van Buren. Iti nagbaeten ti awan ti nadangran a Gubat ti Aroostook ken ti ''Carolina'' a Panakibiang, dagiti pannakibiangna ti Britaniko ken dagiti koloniana idiay Kanada ket napaneknekan a nasasagsagaba dagitoy

Ti administrasionna naidakkelan a naidasig babaen ti panagrigat ti ekonomia iti dayata a panawenna, ti Derraaw iti 1837. Isu ket nangipangpulotan para iti depresion ken nakunkuna a ti "Martin Van Ruin" babaen dagiti politiko a kasuppiatna. Ni Van Buren ket nabutosan a maikkat iti opisina kalpasan ti uppat a tawen, a naabak babaen ti Whig a kandidato a ni William Henry Harrison.

Idi 1848 ni Van Buren napaay a timmaray para iti presidente iti maysa a maikatlo a partido nga etiketa, ti Partido ti Nawaya a Daga.

## Dagiti nagibasaran
William Henry Harrison

Ni **William Henry Harrison** (Pebrero 9, 1773Abril 4, 1841) ket isu idi ti maikasiam a Presidente iti Estados Unidos (1841), maysa nga Amerikano nga opisial ti milisia ken politiko, ken ti immuna a presidente a natay bayat bga adda ti opisina. Isu ket agtawen idi ti 68, ken 23 nga aldaw idi immuna a nagtakem, ti kalakayan a nabutosan a presidente aginggana idi nabutosan ni Ronald Reagan idi 1981, ken ti kinaudi a  Presidente a naipasngay sakbay ti Panagirangarang iti Pannakawaya ti Estado sUnidos. Ni  Harrison ket pimmusay idi maika-32 nga aldawna iti opisina iti komplikasion manipud ti sakit ti bara, nga isu ket nagserbi ti kabassitan a panagturay iti pakasaritaan ti presidente ti Estados Unidos. Ti ipupusayna ket nakarisik ti bassit a batay-linteg a kibaltang, ngem dayta a kibaltang ket nagsolbar kadagiti adu a salusod a maipanggep ti panagsarsaruno ti presidente a saan a nasungbatan babaen ti Batay-linteg aginggana idi naipasa tio maika-25 a panagpasayaat.

Sakbay ti pannakabutosna a kas presidente, ni Harrison ket nagserbi a kas ti immuna a delagado ti kongreso para iti teritorio manipud ti Amianan a laud a Teritorio, gobernador iti Teritorio ti Indiana ken kalpasan daytoy a kas ti pannakabagi ti E.U. ken senador manipud ti Ohio. Isu ket nakaal ti panakadayeg para kadagiti panagidaulona dagiti puersa ti Estados Unidos para iti panagsuppiatna kadagiti Amerikano nga Indiano idiay Gubat iti Tippecanoe idi 1811, nga idiay a nakagun-od ti parbo a nagan a "Tippecanoe" (wenno "Daan a Tippecanoe"). A kas maysa a heneral iti simmaruno a Gubat iti 1812, ti kalatakan nga inparawadna ket ti panagballigina idi idiay Gubat iti Thames idi 1813, nga isu ket nangpasardeng kadagiti riribok iti rehionna.

Kalpasan ti gubat, ni Harrison ket immalis idiay Ohio, nga idiay ket nabutusan ti Kongreso ti Estados Unidos, ken idi 1824 isu ket nagbalin a kameng iti Senado. Ken nagserbi ti napasardeng a termino sakbay nadutokan a kas Ministto ti Plenipotensiario idiay Colombia idi Mayo 1828. Idiay Colombia, nakisao kenni Simón Bolívar a nangawawis kaniana nga umampon ti Amerikano nga estilo ti demokrasia, sakbay a nagsubli idiay talonna idiay Ohio, nga isu a nagtaeng iti pannakaretiro aginggana nga isu ket nainominado a presidente idi 1836. Kalpasan a napaay, isu ket nagretiro manen idiay talonna sakbay a nabutosan a kas presidente idi 1840, ken natay iti sakit ti bara idi Abril 1841, ti maysa a bulan kalpasan ti panagtakemna ti opisina.

## Paammo
 
## Dagiti nagibasaran
John Tyler

NI **John Tyler** (29 Marso 1790 – 18 Enero 1862) ket isu idi ti maikasangapulo a Presidente iti Estados Unidos (1841–1845), kalpasan nga isu ti maikasangapulo a Bise Presidente iti Estados Unidos (1841). Isu ket patubo ti Virginia, ni Tyler ket nagserbi a kas maysa a lehislador  ti estado, gobernador, pannakabagi ti E.U., ken senador kalpasana a nabutosan a kas Bise Presidente idi 1840. Isu idi ti immuna a simmaruno ti opisina ti Presidente kalpasan ti ipupusay ti agdama. Ti panagsuppiat ni Tyler ti nationalismo ken empatiko a panagsuporta kadagiti karbengan ti estado ket nakaayayat kaniana dagiti kailianna ti Virginia ngen isu ket linislisian dagiti politiko a kumaduaanna a nangited kaniana ti bileg idiay Washington. Ti panaka-presidentena ket nabaldado babaen ti panagsuppiat manipud kadagiti dua a partido. Iti asideg ti gibus ti biagna, isu ket nagsuporta kadagit panagsina a tignay dagiti estado ti abagatan, ket  isu ket nabutosan idiay Kongreso iti Konpederado nga Estado iti Amerika.

## Dagiti nagibasaran
James K. Polk

Ni **James Knox Polk** ( "poke"; Nobiembre 2, 1795 – Hunio 15, 1849) ket isu idi ti maika-11 a Presidente iti Estados Unidos (1845–1849). Ni Polk ket naipasngay idiay Kondado ti Mecklenburg, North Carolina. Isu ket nagtaeng ken nangirepresenta pay ti Tennessee. Isu ket maysa a Demokratiko, ni Polk ket nagserbi a kas ti maika-17 a Tagabitla iti Kamara dagiti Pannakabagi iti Estados Unidos (1835–1839) ken Gobernador iti Tennessee (1839–1841). Ni Polk ket isu ti surpresa a (nangisit a kabali) kandidato para iti presidente idi 1844, nga inabakna ni Henry Clay iti kasuppiatna a Partido Whig babaen ti panagikarina a mangikapet ti Texas. Ni Polk ket daulo idi ti Jacksoniano a Demokrasia iti panawen ti Maikadua a Partido a Sistema.

Ni Polk ket isu ti naudi a napigsa a sakbay ti Sibil a Gubat a presidente, ken isu ti kaasapaan nga adda dagiti nabati a naala a retrato idi agdama a nagtaken ti opisina. Isu ket naamammoan para iti panagbalballigina iti gangganaet a panakibiang. Isu ket nangipangta ti gubat iti Britania iti kapanggepana a banag no sino ti agtagikua ti Pagilian ti Oregon, ngem nagsanod met laeng ken nakbinningbingay ti panagtagikua iti daytoy a rehion iti Britania. Idi linikudan ti Mehiko ti panagikapet ti Amerika ti Texas, ni Polk ket nangidaulo iti puro a panagballigi iti Mehikano-Amerikano a Gubat, a daytoy ket nakaited ti Estados Unidos kadagiti kaaduan ken agdama a Abagatan a laud. Isu ket nagtalged ti panakaipasa iti Walker taripa iti 1846, nga adda kadagit nababa a gatad a nagpaayat iti patnengna nga Abagatan, ken isu ket nangipatakder ti panguartaan a sistema a nagpaut aginggana idi 1913.

Ni Polk ket namatmati a ti panaglukat iti Akademia ti Marina E.U. ken ti Smithsonian Institution, ti panangrugi para iti Washington a Monumento, ken ti panakairuar kadagiti immuna a selio idiay Estados Unidos.

Isu ket nagikari nga agserbi laeng iti maysa a termino ken saan a timmaray a mapabutosan manen. Isu ket pimmusay iti bayabgubong idi ti tallo a bulan a pannakalpas ti terminona.

Dagiti eskolar ket kinaykayatda nga inranggo iti listaan dagiti kalatakan a presidente para iti abilidadna nga agidisso kadagiti panungpalan ken ti panaggun-odna iti amin. Ni Polk tinawtawagan a ti "di amammo unay a naibanagan presidente" iti Estados Unidos.

## Dagiti nagibasaran
Zachary Taylor

Ni **Zachary Taylor** (Nobiembre 24, 1784 – Hulio 9, 1850) ket isu idi ti maika-12 a Presidente iti Estados Unidos (1849–1850) ken maysa nga Amerikano a daulo ti militar. Nangrugrugi a nagayat iti politiko, ni Taylor ket timmaray a kas maysa a Whig iti 1848 a panagbubutos to presidente, nga inabakna ni Lewis Cass. Isu ket maysa nga agmulmula ken agtagtagabu ken naikauertel idiay Baton Rouge, Louisiana.

Isu ket ammo a kas ti "Narusanger a lakay ken Sisasagana," ni Taylor ket adda ti 40 a tawtawen a pagsapulan iti militar iti Buyot ti Estados Unidos, a nagserbi ti Gubat iti 1812, ti Black Hawk a Gubat, ken ti Maikadua a Gubat ti Seminole. Isu ket nakagun-od ti kalatakan gapu ti panangidaulona ken panagballigi dagiti tropa ti Almerikano iti Gubat iti Palo Alto ken ti Gubat iti Monterrey idi panawen ti Gubat Mehikano–Amerikano. 

A kas presidente, ni Taylor ket nakaparurod kadagiti taga-Abagatan babaen ti panagala ti natimbeng a takder iti banag a panagtagabu. Isu ket nangaw-awis kadagiti nagtaeng idiay New Mexico ken California a manglabas ti entablado ti teritorio ken ken agaramid ti burador ti batay-linteg para iti panakaestado, a nakaaramid daytoy para iti Kompromiso iti 1850.

Ni Taylor ket pimmusay idi Hulio 9, 1850, 16 a bulbulan kalpasan nga immuna  a nagtakem; daytoy ti maikatlo a kaababaan a termino ti ania man a Presidente. Naipamatmati nga isu ket pimmusay iti gastroenteritis.  Ni Presidente Taylor ket sinarunuan babaen ti Bise Presidentena, a ni Millard Fillmore.

Ni Taylor ket isu idi ti naudi a Presidente a nagtagikua kadagiti tagabu nga isu ket agtaktakem ti opisina. Isu idi ti maikadua ken kinaudi a Whig a nabutosan a presidente, ken ti makadua a naudi a nagserbi a kas presidente; a ti naudi ket ni Fillmore. Ni Taylor ket isu pay idi ti maikadua a presidente a natay bayat nga adda ti opisina, a sinarunona babaen ni William Henry Harrison nga isu ket pimmusay bayat nga agserserbi a kas Presdente idi siam a napalabas a panawen.

## Paammo

## Dagiti nagibasaran
Millard Fillmore

Ni **Millard Fillmore** (Enero 7, 1800 – Marso 8, 1874) ket isu idi ti maika-13 a Presidente iti Estados Unidos (1850–1853) ken isu ti kinaudi a kameng ti Partido Whig a nagtengngel ti opisina ti presidente. A kas Bise Presidente ni Zachary Taylor, isu ket nagtakem ti kina-presidente kalpasan ti ipupusay ni Taylor.

## Dagiti nagibasaran
Franklin Pierce

Ni **Franklin Pierce** (Nobiembre 23, 1804Oktubre 8, 1869) ket isu idi ti maika-14 a Presidente iti Estados Unidos (1853–1857) ken is-isu laeng ti Presidente a nanipud idiay New Hampshire. Ni Pierce ket maysa idi a Demokratiko ken maysa a "nagmaskara ti masa" (mysa a Taga-amianan nga adda iti Abagatan a pannakipagrikna) a nagserbi idiay Kamara dagiti Pannakabagi iti Estados Unidos ken ti Senado. Ni Pierce ket nakilaban ti Gubat ti Mehikano-Amerikano ken nagbalin a maysa a brigada heneral iti Buyot. Ti pribadona a panagsanay ti linteg idiay pagtaenganna nga estado, ti New Hampshire, ket nagballigi unay nga isu ket naidatonan kadagiti nadumaduma a puesto, nga isu ket saan nga immawat. Kalpasan daytoy, isu ket nainominado a kas ti kandidato ti partido para iti presidente iti maika-49 a balota iti 1852 a Demokratiko a Nailian a Taripnong. Iti panagbutos ti presidente, ni Pierce ken ti timmaray a kaduana a ni William R. King ket nanagbak babaen ti maysa a guedday iti Elektoral a Kolehio. Inakda ti Partido Whig nga etiketa ni Winfield Scott ken William A. Graham babaen ti 50 porsiento aginggana ti 44 a porsiento a naggiddiatan iti nadayeg a butos ken 254 aginggana ti 42 iti elektoral a butos.

## Dagiti nagibasaran
James Buchanan

Ni **James Buchanan, Jr.** (Abril 23, 1791Hunio 1, 1868, ) ket isu idi ti Maika-15 a Presidente iti Estados Unidos (1857–1861). Isu ket ti maymaysa laenga presidente manipud idiay Pennsylvania ken ti laeng presidente a saan nakiasawa. Ti kaanakanna a babai a ni Harriet Lane ket isu nagayayam ti papel a kas ti balasang iti balay.

Ni Buchanan (kankanayon a matawtawagan a kas ni *Buck-anan* babaen dagiti kontemporariona) ket maysa a nadayeg ken napadasan a politiko ket maysa anagballgi nga baogado sakbay a nagbalin a presidente. Isu ket pannakabagi ti Pennsylvania iti Kamara dagiti Pannakabagi ti E.U. ken kalpasan daytoy ti Senado, ken nagserbi a kas ti Ministro para iti Rusia babaen ni Presidente Andrew Jackson. Isu pay ket ti Sekretario iti Estado babaen ni Presidente James K. Polk. Kalpasan idi saanna nga inawat ti daton para iti panakaidutok ti Kangatuan a Korte, ni President Franklin Pierce ket nangidutok kaniana ti Ministro para iti Nagkaykaysa a Pagarian, nga ti daytoy a kapasidad ket timmulong a nagburador ti kontrobersial a Waragawag ti Ostend.

## Dagiti nagibasaran
Andrew Johnson

Ni **Andrew Johnson** (Disiembre 29, 1808 Hulio 31, 1875) ket isu idi ti Maika-17 a Presidente iti Estados Unidos (1865–1869). A kas ti Bise Presidente iti Estados Unidos idi 1865, isu ket simmaruno a presidente kalpasan ti panakapapatay ni Abraham Lincoln.  Ni Johnson ket isu idi ti nagtakem ti rugi ken nasuppiatan a Panagpatakder manen a panawen iti Estados Unidos kalpasan ti Sibil a Gubat ti Amerikano. Dagiti panagpatakder manen nga annuroten ni Johnson ket napaay a mangidegdega kadagiti karbengan dagiti Nawayaan a tagabu, ken isu ket nabileg a rinaut ti politiko a nanipud kadagiti Republikano, a nagpatinggaan daytoy ti panakaidarumna babaen ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos; ngem isu ket pinakawan laeng babaen ti Senado ti E.U..

Ni Johnson, ket napanglaw a naipasngay ken iti Eskosen ken Irlandes a kaputotan, isu ket nagbalian nga agturay a mannait ket binukbukodanna ti nagadal, nagasawa ken nagannak ti lima. Isu ket nagserbi a kas konsehal ken kas Mayor iti Greeneville, Tennessee ken nagtugaw iti kamara iti Tennessee a lehislatura. Isu ket nagtugaw ti lima a nagsasaruno a termino iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Estados Unidos ken dua a termino a kas Gobernador iti Tennessee, iti amin a kas maysa a Demokratiko. Ti signatura ken ken kinaykayatanna a lehislatibo iti estado ken pederal ket ti panakairuar iti Panagtagikua ti Daga a Tignay.

## Dagiti nagibasaran
Ulysses S. Grant

Ni **Ulysses S. Grant** (naipasngay a kas ni **Hiram Ulysses Grant**; Abril 27, 1822 – Hulio 23, 1885) ket isu idi ti Maika-18 a Presidente iti Estados Unidos (1869–1877) kalpasan ti naturay a papelna iti gudua a paset iti Sibil a Gubat. Babaen ni Grant, ti Buyot ti Kappon ket inabakda ti Konpederado a Milisia ken nangiturong daytoy ti panakalpas ti gubat ken ti panagsuko ti buyot ni Robert E. Lee idiay Appomattox. A kas presidente isu ket nangidaulo dagiti Radikal a Republikano kadagiti ganetgetda a mangikkat amin a tugot iti Konpederado a nationalismo ken panagtagabu; isu ket nagballigi a nangdadael ti Ku Klux Klan idi 1871.  Ti dayawna ket napaalas babaen kadagiti panakaulit a panagsalaknibna kadagiti naidutok, ken babaen ti nauneg a pangrigrigat ti ekonomia (a tinawtawagan ti "Derraaw iti 1873") a nangturay daytoy ti maikadua a terminona. Nupay ti bukodna a Partido Republikano ket nakisina idi 1872 ken dagiti nagreporma ket nangipabasol kaniana, ni Grant ket nalaka a nabutosan manen. Babaen idi 1874 dagiti kasuppiatna ket nakaalada ti kapigsa ken idi mangrugrugi a pimanaw ti White House idi Marso 1877, dagiti konserbatibo a puraw a Taga-abagatan, a kas dagiti pederal a tropa ket sumansanod, ket nagun-odda nga agtengngel kadagiti amin nga estado iti Abagatan ken ti Panagpatakder manen ket napaay a kas dagiti sibil a karbengan dagiti nangisit ket saan a natalgedan.

## Dagiti nagibasaran
Deoksiribonukleiko nga asido

Ti **Deoksiribonukleiko nga asido** ()) **DNA**) ket maysa a nukleiko nga asido nga aglaon ti henetiko a mangisursuro ti panagusar iti panagrang-ay ken pamay-an kadagiti amain nga ammo a sibibiag nga organismo (malaksid kadagiti RNA a birus). Ti DNA a paset nga umawawir iti daytoy a henetiko a pakaammo ket makunkuna a dagiti gene.  Ken dagiti dadduma pay a panagsasaruno ti DNA ket adda dagiti kapanggepanna a patakder, wenno mairaman ti panagtimbeng ti panagusar iti daytoy a henetiko a pakaammo. No mairaman dagiti RNA ken dagiti protina, ti DNA ket maysa kadagiti tallo a kangrunaan a makromolekula a kammasapulan para kadagiti amain nga ammo a porma iti biag.

Ti DNA ket buklen dagiti dua nga atiddog a polimero iti naampapaok a paset a tinawtawagan a dagiti nukleotido, nga adda dagiti duri a napartuat dagiti asukar ken pospato a grupgrupo a nagtitipon babaen dagiti bedbed nga ester. Dagitoy dua a baraan ket adda kadagiti dua nga agsumbangir a turong ken isu dagitoy ket kontra-paralelo. Ti naikabit ti tunggal maysa nga asukar ket maysa kadagiti uppat a kita dagiti molekula a makunkuna a nukleobases (impormal a kas ti, *bases*). Isu daytoy ti panagsarsaruno kadagitoy nga uppat a nukleobase iti igid ti duri nga agikodigo kadagiti pakaammo. Daytoy a pakaammo ket mabasa ti panagusar ti henetiko a kodigo, a mangibaga ti panagsarsaruno dagiti amino nga asido iti uneg ti protina. Ti kodigo ket mabasa babaen ti panagkopia dagiti nabennat a DNA idiay mainaig a nukleiko nga asido a RNA iti pamay-an a makunkuna a ti transkripsion.

Iti uneg dagiti selula a DNA ket naur-urnos kadagiti attiddog a patakder a tinawtawagan a dagiti kromosoma. Bayat ti panagbingbingay ti selula dagitoy a kromosoma ket mapaminduanda iti pamay-an ti DNA a panagpamindua, nga agited ti tunggal maysa a selula ti bukodna a kompleto a agasmang dagiti kromosoma. Ti Eukaryotiko nga organismo (dagiti ayup, dagiti mula, hongo, ken dagitii protista) ket agidulinda a kaaduan kadagiti bukodda a DNA ti uneg ti tennga ti selula ken dagiti dadduma pay a DNA kadagidiay organulo, a kas ti mitokondria wenno kloroplasto. Iti naigiddiatan, dagiti prokaryote(bakteria ken arkuea) ket idulinda laeng ti bukodda DNA iti sitoplasma.Iti uneg dagiti kromosoma, dagiti kromatina a protina a kas dagiti histona a kompakto ekn naurnos a DNA. Dagitoy a kompakto a patakder ket mangiturong kadagiti panagtignay a nagbaetan ti DNA ken dagiti nadumaduma aprotina, a tumultulong a tengngel no ania kadagiti paset ti DNA ti maisuratan.

## Dagiti nagibasaran
Chris Pine

Ni **Christopher Whitelaw "Chris" Pine**  ket Amerikano nga aktor iti pelikula ken telebision.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

*
Jeremy Renner

Ni **Jeremy Lee Renner**  ket Amerikano nga aktor, kumakanta, ken produser ti pelikula. 

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

*
Apollo Quiboloy

Ni **Apollo Carreon Quiboloy** ket isu ti nangipatakder ken ti daulo ti naikuartel idiay Filipinas a Mangipaspasubli ti Kristiano a simbaan, ti Pagarian ni Hesukristo, Ti Kangatuan A Nagan Kadagiti Amin A Nagan, Inc (). Isu ket nangitunton nga isu ti "Naidutok nga Anak iti Dios".

## Dagiti nagibasaran
Dante Alighieri

Ni **Dante Alighieri** (Hunio 13, 1265 – Septiembre 14, 1321) ket maysa nga italiano a mannaniw, naindaklan a poeta. Ni Dante ti maibilang a maysa kadagiti kalaingan a mannurat iti. Nalatak a naammuan isuna kadagiti tallo nga obra na iti Italian a iteratura, ti *[[Divina Commedia]]* (wenno *Commedia*).

## Obra

* 1290: *Rime*
* 1292: *Vita nova*
* 1303-1304: *De vulgari eloquentia*
* 1304-1307: *Convivio*
* 1304-1321: *[[Divina Commedia]]*
* 1312-1313: *De Monarchia*
* 1319-1320: *Egloghe*

## Dagiti akinruar a silpo
*
*The World of Dante  multimedia, texts, maps, gallery, searchable database, music, teacher resources, timeline
*Danteworlds multimedia
*The Princeton Dante Project  texts and multimedia
*The Dartmouth Dante Project searchable database of commentary
*Società Dantesca Italiana (bilingual site) manuscripts of works, images and text transcripts
*"Digital Dante"  – Divine Comedy with commentary, other works, scholars on Dante
*Works Italian and Latin texts, concordances and frequency lists
*
*
*"The Earth is Round! The Image of the Earth in the Middle Ages"- Animated Short
Taylor Lautner

Ni **Taylor Daniel Lautner** (; ) ket Amerikano nga aktor, ken modelo.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

*
Benjamin Harrison

Ni **Benjamin Harrison** (Agosto 20, 1833&nbsp;– Marso 13, 1901) ket isu idi ti Maika-23 a Presidente iti Estados Unidos (1889–1893). Ni Harrison, ket apoko a lalaki ni Presidente William Henry Harrison, ket naipasngay idiay North Bend, Ohio, ken immalis idiay Indianapolis, Indiana, ti tawen a 21, a dimteng a nagbalin a nadayeg a politiko idiay. Idi panawen ti Sibil a Gubat ti Amerikano, isu ket nagserbi idi ti Kappon a kas maysa a Brigada Heneral iti XX a Kuerpo ti Buyot iti Cumberland. Kalpasan ti gubat isu ket napaay a timmaray para iti panakagobernador ti Indiana, ken idi kalpasan daytoy isu ket nabutosan idiay Senado ti Estados Unidos babaen ti lehislatura ti Indiana .

Ni Harrison, maysa a Republikano, ket nabutosan idi ti panakapresidente iti 1888, nga inabakna ti Demokratiko nga agdama a ni Grover Cleveland. Ti administrasionna ket kaaduan a nailaglagipan para iti ekonomiko a lehislasion, a mairaman ti McKinley a Taripa ken ti Sherman a Kontra ti panagtalek a Tignay, ken para iti tinawena panagbusbos ti pederal nga immuna a nakaabot ti maysa a bilion a doliar. Dagiti DEmokrata ket rinautda ti "Bilion a Doliar a Kongreso", ken inusar daytoy a panggep, a mairaman ti dumakdakkel a saan a panakaidayeg ti nagina a taripa, ti panagabakda dagiti Republikano, kadagitoy dua idiay 1890 a panagbutos ti tengnga atermino ken ti panakabutos manen a panagtaray ni Harrison idi 1892. Ni Harrison ket nagipatakder ti, urayno saan anagballigi, para iti pederal a panagpundo ti edukasion ken ti lehislasion a panagsalaknid kadagiti panagbutos a karbengan para kadagiti Aprikano nga Amerikano. Isu ket nangimaton pay ti pakanawat dagiti innem nga estado iti Kappon.

Isu ket inabak babaen ni Cleveland iti panagtarayna ti panakabutosna manen idi 1892, ni Harrison ket nagsubli ti pribado a panagbiag idiay Indianapolis. Kalpasan daytoy isu ket nagirepresenta ti Republika iti Venezuela iti internasionala kaso a maisuppiat ti Nagkaykaysa a Pagarian. Idi 1900, isu ket nagbanniaga idiay Europa a kas paset ti daytoy a kaso ken, kalpasan ti ababa a panagnaedna, isu ket nagsubli idiay Indianapolis, nga idiay ket pimmusay ti simaruno a tawen manipud ti komplikasion a nagtaudan ti trangkaso. Iti tatta a panawen is-isuna laeng ti presidente ti Estados Unidos a nanipud idiay Indiana ket isuna laeng ti apoko a lalaki ti maysa a presidente.

## Dagiti nagibasaran
Basilisa

Ti **Basilisa**  ket maysa nga maika-4 a klase nga ili ti probinsia ti Is-isla ti Dinagat ti Filipinas.

## Dagiti baranggay

Ti Basilisa ket nabingbingay kadagiti 27 barbaranggay.

## Demograpia
 	

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Dinagat

Ti **Dinagat** ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:

* Is-isla ti Dinagat, maysa a probinsia iti Filipinas
** Isla Dinagat, nangruna nga isla iti probinsia
** Dinagat, Is-isla ti Dinagat, maysa nga iili iti probinsia
Lehislatibo a distrito iti Is-isla ti Dinagat

Ti agmaymaysa a **Dustrito ti Kongreso iti Is-isla ti Dinagat** ket isu ti pannakabagi ti Is-isla ti Dinagat iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Daytoy ket nabangon idi 2007, kalpasan a ti Is-isla ti Dinagat ket nabangon idi a kas maysa a probinsia idi Disiembre 2, 2007. Manipud idi 1907 aginggana idi nabangon manen idi 2007, daytoy ket paset idi ti pannakabagi ti Surigao del Norte. Idi panawen ti Temporario a Nailian a Kongreso manipud idi 1978 aginggana idi 1984 daytoy ket paset idi ti pannakabagi ti Rehion X.
NUpay kasta, idi Pebrero 11, 2010 ti Kangatuan a Korte iti Filipinas ket nagirangarang ti panakapartuat ti probinsia ti Is-isla ti Dinagat ket awan serbina ken kodapis gapu ti saan a makaanay a kalawa ti daga ken populasion kas naibaga babaen ti Kodigo ti Lokal a Gobierno para iti panakapartuat kadagiti probinsia. Daytoy ket naipasubli met laeng idiay Surigao del Norte.Idi Marso 30, 2011, nupay kasta, ti Kangatuan a Korte ket inpasublina ti bilinna manipud ti napalabas a tawen, ken nagtengngel ti kontitunalidad iti RA 9355 ken ti panakapartuat ti Is-isla ti Dinagat a kas maysa a probinsia. 

## Maymaysa a distrito

* **Populasion (2015)**: 127,152

## Kitaen pay
*Lehislatibo a distrito iti Surigao
*Dagiti lehislatibo a distrito iti Surigao del Norte

## Dagiti nagibasaran
*Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas
Liblibro ti Google

Ti **Liblibro ti Google** () (dati a naam-ammuan a kas ti **Google a Pangbiruk ti Libro** ken **Maimaldit a Goggle**) ket maysa a serbisio manipud ti Google Inc. nga agbiruk kadagiti napno a testo dagiti libro ken magasina a sinukisok ti Google, anapabalin a testo nga inusar ti optikal a panagilasin ti karakter, ken naipenpen kadagiti bukodna a dihital a database. Ti serbisio ket dati a naam-ammuan a kas ti Maimaldit a Goggle () idi naipangyuna idiay Frankfurt a Piesta ti Libro idi Oktubre 2004. Ti Boblioteka a Gandat ti Google, a naam-ammuan pay a kas ti Google a Panagbiruk ti Libro (), ket nairangarang idi Disiembre 2004.

## Dagiti nagibasaran
Lehislatibo a distrito iti Apayao

Ti **lehislatibo a distrito iti Apayao** ket isu ti agdama a pannakabagi ti probinsia iti Apayao idiay Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 

Idi daytoy pay laeng idi ket maysa sub-probinsia, ti Apayao ket nairepresenta a kas paset ti ti awan tattan nga umuna a distrito iti saan pay a nabingbingay a Mountain Province manipud idi 1916 aginggana idi 1969. Kalpasan ti panakabingbingay iti Mountain Province idi 1969, ti sub-probinsia iti Apayao ket nagbalin a paset iti probinsia  ti Kalinga-Apayao, a nagbutos ti bukodna a pannakabagi manipud idi 1969 aginggana idi 1972. Ti Kalinga-Apayao ket nairepresenta idi ti Temporario a Nailian a Kongreso a kas paset iti Rehion II manipud idi 1978 aginggana idi 1984, ken nagbutos ti maysa apannakabagi idiay Temporario a Nailian a Kongreso idi 1984.

Ti Kalinga-Apayao ket nagtaginayon ti bukodna nga agmaymaysa a kongresional a distrito babaen ti Batay-linteg a napasingkedan idi Pebrero 7, 1987, ken nagbutos kadagiti kamengna ti naipasubli a Kamara dagiti Pannakabagi a nangrugi ti dayta met laeng a tawen. Ti Apayao ket naikkan ti bukodna a pannakabagi kalpasan ti panakasingked ti Republika a Tinag Bilang. 7878 idi Maya 8, 1995, nga isu daytoy ket nangisina kaniana manipud ti sub-probinsia ti Kalinga. Ti probinsia ket nangrugrugi a nagbutos ti bukodna a pannakabagi idi 1998.

## Maymaysa a distrito
***Populasion (2010)**: 112,636

## Kitaen pay
*Lehislatibo a distrito iti Mountain Province
*Lehislatibo a distrito iti Kalinga-Apayao

## Dagiti nagibasaran
*Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas
Lehislatibo a distrito iti Aurora

Ti **lehislatibo a distrito iti Aurora** ket isu ti agdama a pannakabagi ti probinsia iti Aurora idiay Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. 

Manipud idi 1907 aginggana idi 1972 dagiti liglugar a tinurayan ti Aurora ket nairepresenta idi a kas paset ti umuna adistrito iti Tayabas (nanaganag ti Quezon in 1949). Ti Quezon ken ti sub-probinsia iti Aurora (nabangon idi 1951) ket nairepresenta dagitoy idi idiay Temporario a Nailian a Kongreso a kas paset ti Rehion IV-A manipud idi 1978 aginggana idi 1984. 

Ti Aurora ket nairangarang idi a kas maysa a kadawyan a probinsia idi Agosto 13, 1979 babaen ti Linteg Bilang. 7 a napasingkedan idi Nobiembre 21, 1978. Ti probinsia ket nagbutos ti immuna a bukodna a pannakabagi idiay Kadawyan a Nailian a Kongreso idi 1984. Ti Aurora ket nagtagtaginayon ti bukodna a pannakabagi babaen ti baro a Batay-linteg a napasingkedan idi Pebrero 7, 1987, ken nagbutos ti kamengna ti naipasubli a Kamara dagiti Pannakabagi a nagrugi idi dayta met laeng a tawen.

## Maymaysa a distrito
***Populasion (2010)**: 201,233

## Kitaen pay
*Dagiti lehislatibo a distrito iti Quezon

## Dagiti nagibasaran
*Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas
Sauli Niinistö

Ni **Sauli Väinämö Niinistö** (; naipasngay idi 24 Agosto 1948) ket isu ti maika-12 ken agdama a Presidente ti Pinlandia.

Isu ket maysa nga abogado babaen ti panagadal, ni Niinistö ket Ministro ti Pinansia manipud idi 1996 aginggana idi 2003 ken ti Partido ti Nailian a Kumaduaan kandidato ti 2006 a panagbubutos ti presidente. Isu ket nagserbi a kas ti Tagabitla iti Parlamento ti Pinlandia manipud idi 2007 aginggana idi 2011 ken isun ti Honorario a Presidente ti Partido dagiti tattao ti Europa (EPP) manipud idi 2002.

Ni Niinistö ket isu idi ti kandidato ti Partido ti Nailian a Kumaduaan iti 2012 a panagbubutos ti presidente, nga inabakna ni Pekka Haavisto iti Berde a Liga nga adda ti 62.6% ti butos iti naikeddeng a panagbutos. Ni Niinistö ket nagtaken ti opisina idi Marso 1 2012, ken isu ti immuna apresidente manipud ti Partido ti Nailian a Kumaduaan manipud idi pimmanaw ti opisina ni Juho Kusti Paasikivi, idi 1956.
Woodrow Wilson

Ni **Thomas Woodrow Wilson** (Disiembre 28, 1856 – Pebrero 3, 1924) ket isu idi ti Maika-28 a Presidente iti Estados Unidos, manipud idi 1913 aginggana idi 1921. Isu ket maysa a daulo ti Rang-ay a Tignay, isu ket nagserbi a kas ti Presidente ti Unibersidad ti Princetony manipud idi1902 aginggana idi 1910, ken isu pay ti Gobernador ti New Jersey manipud idi 1911 aginggana idi 1913. Isu ket timmaray a sinuppiatna ti kandidato ti Rang-ay ("Bull Moose") a Partido a ni Theodore Roosevelt ken ti kandidato ti Republino a ni William Howard Taft, ni Wilson ket isu idi ti nabutosan a Presidente a kas Demokrata idi 1912. 

## Dagiti akinruar a silpo
Warren G. Harding

Ni **Warren Gamaliel Harding** (Nobiembre 2, 1865&nbsp;– Agosto 2, 1923) ket isu idi ti Maika-29 a Presidente iti Estados Unidos (1921–1923). Isu ket maysa a Republikano manipud idiay Ohio, ni Harding ket maysa idi a manakaseknan nga agiwarwarnak ti warnakan. Isu ket nagserbi idiay Senado ti Ohio (1899–1903), a kas it maika-28 a Teniente Gobernador iti Ohio (1904–1906) ken kas maysa a Senador ti E.U. (1915–1921). Isu pay ket ti immuna nga agdama a Senador ti Estados Unidos ken ti immuna nga agiwarwarnak ti warnakan a nabutosan a kas Presidente.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Calvin Coolidge

Ni **John Calvin Coolidge, Jr.** (Hulio 4, 1872Enero 5, 1933) ket isuidi ti Maika-30 a Presidente iti Estados Unidos (1923–1929).Isu ket mays a Republikano nga abogado manipud idiay Vermont, ni Coolidge ket ngimmato kadagiti politika ti estado ti Massachusetts , ken dimteng a banagbalin a gobernador iti dayta nga estado. Ti panagkukuana ti panawen ti Welga ti Polis ti Boston idi 1919 ket nagipangato kaniana ti nailian nga entablado ken nagited kaniana ti pakaidayawan a tao ti naikeddengan nga aksion. Kalpasan daytoy, isu ket nabutosan akas ti maika-29 a Bise Presidente idi 1920 ken naisaruno a kas ti sinarunona ti Presidente kalpasan ti kelaat nga ipupusay ni Warren G. Harding idi 1923. Isu met laeng ket nabutosan idi 1924, isu ket nakagun-od pannakaidayawan a kas maysa a bassit a gobierno a konserbatibo, ken ti maysa a tao a saan unay nga agsasao.

## Dagiti akinruar a silpo
Herbert Hoover

Ni **Herbert Clark Hoover** (Agosto 10, 1874 – Oktubre 20, 1964) ket isu idi ti  Maika-31 a Presidente iti Estados Unidos (1929–1933).  Ni Hoover idi ket kasisigud a maysa a propesional ti panagmina nga inhenniero ken mannurat. A kas ti Sekretario ti Komersio ti Estados Unidos idi panawen ti 1920 babaen ni Presidente Warren Harding ken Calvin Coolidge, isu ket nangiparang-ay kadagiti pagkakaduaan a nagbaetan ti gobierno ken negosio babaen ti paset ti "ekonomiko a panagpabaro". Idi panagbubutos ti presidente idi 1928, ni Hoover ket nalaka a nangabak ti Republikano a nominasion, urayno awan ti sigud a pannakasanayna ti nabutosan nga opisina.  Ni Hoover ket isu ti kinaudi a sekretario ti gabinete a nabutosan a Presidente ti Estados Unidos, ken ti maysa laeng kadagiti dua a Presidente (kaduana ni William Howard Taft) a nabutosan nga awan ti sigud nga elektoral a pannakasanayna wenno nangato a ranggo ti milisia. Ti Amerika ket nabaknang ken optimistiko iti dayta a panawen ken daytoy ket nangipan ti guedday a panagballigi ti kinasuppiatna a ni Al Smith.

## Dagiti akinruar a silpo
William Howard Taft

Ni **William Howard Taft** (Septiembre 15, 1857&nbsp;– Marso 8, 1930) ket isu iditi Maika-27 a Presidente iti Estados Unidos (1909–1913) ken kalpasan daytoy ti maikasangpulo a Pangulo ti Hustisia ti Estados Unidos (1921–1930). Isu laen tiagmaymaysa a nagserbi kadagitoy dua nga opisina.

Sakbay a nagbalin a Presidente, ni Taft ket napili idi nga agserbi idiay Kangatuan a Korte ti Ohio idi 1887. In 1890, ni Taft ket naidutok a kas maysa a Paradawat Heneral ti Estados Unidos ken idi 1891 a kas maysa a hues ti Korte ti Estados Unidos a Pagkiddawan para iti Maikanem a Lawlaw. Idi 1900, ni Presidente William McKinley indutokna ni Taft a kas Gobernador-Keneral ti Filipinas. Idi 1904, ni Presidente Theodore Roosevelt ket indutokna ni Taft a kas ti Sekretario ti Gubat iti maysa a ganetget a panagpalaing kenni Taft, nga idi ket asidegna a kumaduaan ti politika,  a pinilina a sumarono kaniana ti kinapresidente. Ni Taft nagipagarup ti nangruna a papel ti panasolbar kadagiti parikut, ken nagipagarup kadagiti dadduma nga okasion ti papel nga agtigtignay a Sekretario ti Estado, bayat a nagapday kadagiti daton manipud kenni Roosevelt nga agserbi ti Kangatuan a Korte.

Isu ket nagsaksakay ti allon iti nadayeg a panakasuporta ti kaduana a Republikano a ni Roosevelt, ni Taft nalaka a nagabak iti 1908 a panagtarayna para iti presidente.

Iti maymaysa a terminona, ti domestiko a programa ni Taft ket nagiyunay-unay ti panagdadael ti talek, reporma ti sibil a serbisio, ti panagpapigsa ti Komision ti Pangestado a Komersio, panagpasayaat dagiti panag-obra ti koreo a serbisio, ken ti panakaipasa ti Maikasagapulo ket innem a Panagpasayaat. Iti ballasiw taaw, ni Taft snagsukisok ti panagpasayaat ti panagrang-ay ti ekonomiko dagiti pagilian idian Latino nga Amerika ken Asia babaen ti "Doliar a Diplomasia", ken nangipakita ti naturay a panagikeddeng ken panagtengngel iti panagsungbat ti rebolusion idiay Mehiko. Ti managturong ti obra ani Taft ket naamammoanna idi dagiti pagbanagan kadagiti politiko a panagikeddengna, nga agnanayon a naisinsinanan dagiti nangruna a kontituensiana, ken nakaro a naabak ti panagtarayna ti maikadua a termino iti panagbutos ti presidnte idi 1912. Iti panagsukisok dagiti eskolar ti kinapresidente, ni Taft ket kadawyan a mairanggo iti makadua wenno maikatlo a pagkapat kadagiti amin a presidente.

Kalpasan ti ipapanawna ti opisina, ni Taft ket kaaduan nga inususarna dagiti orasna ti akademia, arbitrasion, ken ti panagbiruk para iti kappia ti lubong babaen ti bukodna nga inpatakder a Liga ti Panagipatungpal ti Kappia. Idi 1921, kalpasan ti Umuna a Sangalubongan a Gubat, ni Presidente Warren G. Harding indutokna ni Taft a kas ti Pangulo ti Hustisia iti Estados Unidos. Ni Taft ket nagserbi iti daytoy a kapasidad sakbay ti nabiit nga ipupusayna idi 1930.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Harry S. Truman

Ni **Harry S. Truman** (Mayo 8, 1884Disiembre 26, 1972) ket isu idi ti maika-33 a Presidente iti Estados Unidos (1945–1953). A kas ti maikatlo a bise pesidente ni Franklin D. Roosevelt ken ti maika-34 a Bise Presidente iti Estados Unidos (1945), isu ket simmaruno ti kinapresidente idi Abril 12, 1945, idi pimmusay ni Presidente Roosevelt kalpasan ti basbassit ngem tallo a bulan kalpasan ti irurugi ti awan ti pakaigiddiatanna a maikapat a termino.

Idi panawen ti Umuna a Sangalubongan a Gubat, ni Truman ket nagserbi iti pag-gugubatan idiay Pransia a kas maysa nga opisial ti arteleria ti bukodna a Nailian a Guardia. Kalpasan ti gubat, isu ket timmipon ti politiko a makina ti Partido Demokratiko ni Tom Pendergast idiay Siudad ti Kansas, Missouri. Isu ket nabutosan a kas opisial ti kondado ken idi 1934 a kas maysa a senador ti Estados Unidos. Kalpasan nga isu ket nakaala ti nailian a panakaidayawan a kas daulo ti panawen ti gubat a Truman Komite, ni Truman ket sinikatanna ni bise presidente Henry A. Wallace a kas ti kimmadduaan a timmarayan ni Roosevelt idi 1944.

## Dagiti akinruar a silpo
Dwight D. Eisenhower

Ni **Dwight David** "**Ike**" **Eisenhower** (maibalikas a , ; Oktubre 14, 1890&nbsp;– Marso 28, 1969) ket isu idi ti maika-34 a Presidente iti Estados Unidos manipud idi 1953 agunggana idi 1961. Isu idi ket dati a lima a bituen a heneral iti Buyot ti Estados Unidos idi panawen ti Maikadua a Sangalubongan aGubat, ken nagserbi a kas ti Kangatuan nga Agbilbilin kadagiti Kumaduaan a Puersa idiay Europa; responsiblidadna dagiti panagplano ken panangimaton ti panagraut iti Amianan nga Aprika idiay Operasion a Panagsilaw idi 1942–43 ken ti nagballigi a panagraut iti Pransia ken Alemania idi 1944–45, manipud ti Lumaud a Sanguanan. Idi 1951, isu ti immuna anagbalin a kangatuan nga agbilbilin ti NATO.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
John F. Kennedy

Ni **John Fitzgerald** "**Jack**" **Kennedy**  (Mayo 29, 1917&nbsp;– Nobiembre 22, 1963), kankanayon a maibagbagaan babe kadagiti immuna aletra ti naganna a **JFK**, ket isu idi ti maika-35 a Presidente iti Estados Unidos, a nagserbi manipud idi 1961 aginggana idi naasasinado idi 1963.

Kalpasan ti panagserbina iti militar a kas agbilbilin iti Motor Torpedo a Bangbangka ''PT-109'' ken ''PT-59'' idi panawen ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat idiay Abagatan a Pasipiko, ni Kennedy ket nagirepresenta ti maika-11 a distrito ti kongreso ti Massachusetts idiay Kamara dagiti Pannakabagi ti E.U. manipud idi 1947 aginggana idi 1953 a kas maysa a  Demokrata. Kalpasan dagitoy, isu ket nagserbi idiay Senado ti E.U. manipud idi 1953 aginggana idi 1960. Inabak idi ni Kennedy ti Bise Presidente ken Republikano a kandidato a ni Richard Nixon iti 1960 a panagbutos ti presidente ti E.U.. Isu ti kaubingan a nabutosan para iti opisina ti presidente, iti tawen a 43, ti maikadua a kaubingan a Presidente (kalpasan ni Theodore Roosevelt), ken ti immuna a tao a naipasngay idi maika-20 a siglo a nagserbi a kas presidente. Ni Kennedy ket isuisu laeng ti Katoliko a presidente, ken isisu laeng ti presidente a nangabak ti Premio Pulitzer. Dagiti napaspasamak ti kinapresidentena ket mairaman ti Panagraut ti Luek dagiti Baboy, ti Didigra ti Kubano a Misil, ti panagipatakder ti Diding ti Berlin, ti Lumba ti Limbang, ti Aprikano-Amerikano a Tiganay ti Sibil a Karbengan, ken dagiti rugi nga agpang ti Bietnam a Gubat.

Ni Kennedy ket naasasinado idi Nobiembre 22, 1963, idiayDallas, Texas. Ni Lee Harvey Oswald ket napabasol ti daytoy a krima, ngem isu ket napaltogan ken natay kalpasan ti dua nga aldaw babaen ni Jack Ruby sakbay a nairugi ti tribunal. Ti FBI, ken ti Warren a Komision ket opisialda a nagiturpos a ni Oswald ketisu idi ti nagmaymaysa a asesino.  Ti Kamara a Napili a Komite dagiti Panakaasasinado (HSCA) ket nagiturpos kadagitoy nga panagtaluntun ket napiltakan ken nagipagarup a ni Kennedy ket naasasinado a aks nagbanagan ti pannakikumplot. Tatta nga aldaw, ni Kennedy ket agtultuloy a nagato a nairangngo iti publiko a pammanunotan a panakairanggo dagiti presidente ti E.U..

## Paammo


## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Lyndon B. Johnson

Ni **Lyndon Baines Johnson** (Agosto 27, 1908&nbsp;–&#32; Enero 22, 1973), kankanayon a naibagbagaan ani **LBJ**, ket isu idi ti maika-36 a Presidente iti Estados Unidos (1963–1969), ti maysa a puesto a tinakemna kalpasan ti panagserbisiona a kas ti maika-37 a Bise Presidente iti Estados Unidos (1961–1963). Isu ket maysa kadagiti uppat a tao a nagserbi kadagiti amin nga uppat a bnabutosan a pederal nga opisina iti Estados Unidos: Representatibo, Senador, Bise Presidente, ken Presidente. Ni Johnson, ket maysa a Texas Demokrata, a nagserbi a kas maysa a Pannakabagi ti Estados Unidos manipud idi 1937–1949 ken kas ti maysa a Senador manipud idi1949–1961, a maraman dagiti innem a tawwn a kas Kaaduan a Daulo ti Senado ti Estados Unidos, dua kasa Daulo tiMinoridad ti Senado ken dua a kas Kaaduan a Baut ti Senado. Kalpasan ti napaay a panaglampaniana para iti Demokratiko a nominasion idi 1960, ni Johnson ket dinamag babaen ni John F. Kennedy nga isu ti tumaray a kaduana par iti 1960 a pangbutos ti presidente.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Richard Nixon

Ni **Richard Milhous Nixon** (Enero 9, 1913&nbsp;– Abril 22, 1994) ket isu idi ti maika-37 a Presidente iti Estados Unidos, a nagserbi manipud idi 1969 aginggana idi 1974. Ti is-isu laeng a presidente a nagikkat ti opisina, ni Nixon ket nagserbi idi idiay pannakabagi ti E.U. ken senador manipud idiay California ken ti maika-36 a Bise Presidente iti Estados Unidos manipud idi 1953 aginggana idi 1961.

Ni Nixon ket naipasngay idi idiay Yorba Linda, California. Kalpasan ti  panakalpasna ti lisensatura nga obrana idiay Kolehio ti Whittier, isu ket nagturpos idiay Unibersidad ti Duke a Pagadalan ti Linteg idi 1937, ken nagsubli idiay California tapno agpakasanay ti linteg. Isu ken ti asawana, a ni Pat Nixon, ket immalisda idiay Washington tapno agtrabaho para iti pederal a gobierno idi 1942. Isu ket simmarunoa nagserbi idiay Marina ti Estados Unidos idi panawen ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat. Ni Nixon ket nabutosan idiay Kamara dagiti Pannakabagi idi 1946 ken idiay Senado idi 1950. Ti panagkamatna ti Hiss a Kaso ket nangipatakder ti panakaidayawanna a kas ti maysa a daulo ti kontra-komunista, ken nangipangato kaniana ti nailaina a kadayegan. Isu idi ti tumaray a kadua ni Dwight D. Eisenhower, ti nominado ti Partido Republikano iti 1952 a panagbutos. Ni Nixon ket nagserbi ti walo a tawena a kas bise presidente. Isu ket nagigakat ti napaay a panagkampania ti presidente idi 1960, nga inabak ti bassit laeng ni John F. Kennedy, ken naabak ti panakilumba ti Gobernador iti California idi 1962. Idi 1968, isu ket timmaray manen para iti presidente ken nagballigi a  nabutosan.

## Dagiti akinruar a silpo
Gerald Ford

Ni **Gerald Rudolph** "**Jerry**" **Ford, Jr.** (naipasngay a **Leslie Lynch King, Jr.**; Hulio 14, 1913 – Disiembre 26, 2006) ket isu idi ti maika-38 a Presidente iti Estados Unidos, a nagserbi manipud idi 1974 aginggana idi 1977, ken ti maika-40 a Bise Presidente iti Estados Unidos a nagserbi manipud idi 1973 aginggana idi 1974.  A kas ti immuna a tao a naidutok iti panaka-bise presidente babaen ti sakup ti maika-25 a Panagpasayaat (kalpasan a nagikkat ni Spiro Agnew), idi nagbalin a Presidente kalpasan ti panagikkat ni Richard Nixon idi Agosto 9, 1974, isu ket nagbalin ti isisu a Presidente iti Estados Unidos a saan a nabutosan a kas Presidente wenno Bise Presidente babaen ti Elektoral a Kolehio.  Sakbay a ngimmato ti kina bise presidente, ni Ford ket nagserbi ti gangani a 25 a atwen a aks ti Pannakabagi manipud ti maika-5 a distrito ti kongreso ti Michigan, walo kadagitoy a kas ti Republikano a Daulo ti Minoridad.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo