Bantay Mariveles

Ti **Bantay Mariveles** ket malmalmeng a bulkan a mabirukan idiay probinsia ti Bataan iti Filipinas. Ti Bantay Mariveles ken ti kaaripingna a Bantay Natib ket buklen ti 80.9 a porsiento iti dagup a kalawa ti daga ti probinsia.  Ti bantay ken ti kaaripingna a kono ket naisanglad iti bangir ti siudad ti Manila iti ballasiw ti Luek Manila, a mangit-ited ti napintas a pakabuyaan ti ilelennek ti init a nakitkita manipud idiay Manila.

## Lokasion

Ti Bantay Mariveles ket naisanglad iti akin-abagatan a patingga ti Banbantay ti Zambales idiay Peninsula ti Bataan, laud ti Luek Manila. Ti probinsia ti Bataan ket tagikua ti Sentral a Luzon wenno Rehion III ti Filipinas.

## Dagiti pisikal a langa

Ti Bantay Mariveles ket dakkel nga estratobulkan nga addaan iti  a kaldera iti pantok nga agayus iti amianan. Ti kangatuan a pantok, a tinawtawagan iti Mariveles, ket agtayag iti  asl.  Ti Bantay Pantingan, Bataan, Tarak, ken Vintana ket dagiti sabali pay a pantok ti kompleks ti kaldera ti bulkan, nga addaan iti diametro ti baba iti .

Ti Bantay Samat idiay akin-amianan a bakras ken ti Bantay Limay idiay akindaya a bakras, ket dagiti nangruna, dagiti ubbing pay ti kitana a parasitiko a kono ti bulkan.

Ti Bantay Mariveles ket termal pay laeng nga aktibo nga addaan kadagiti sumaganad a napudot nga ubbog ti mabirukan iti kaunegan ti kompleks: Ubbog Tiis, Ubbog Saysain, ken Ubbog Pucot.

## Dagiti panagbettak

Awan dagiti naipakasaritaan a panagbettak a nairehistro manipud iti kaldera ti Mariveles, nga iti kaudian nga aktibidad nga impakpakita babaen ti Radiokarbon a panangipetsa ket napasamak idi tengnga-Holoseno wenno agarup a 2050 BCE.

## Heolohia

Ti kabatbatuan a kita ket kaaduan iti biotita, hornblenda, ken andesita, nga addaan kadagiti dasita a panagayus ken dasitiko a tufo a kapada ti asideg a Bantay Natib.

Ti Bantay Mariveles ket adda iti Lineamento ti Akinlaud a Bataan a bulkaniko a barikes ti Luzon, a mangiraman ti Bantay Pinatubo, ti lugar ti maikadua a kadakkelan a panagbettak iti naudi a maika-20 a siglo.

## Dagiti listaan

Ti Instituto ti Filipinas iti Bulkanolohia ken Sismolohia (PHIVOLCS), ti sanga ti gobierno ti Filipinas a mangipanggep ti bulkanolohia ti pagilian, ket ilistana ti Mariveles a kas mabalin nga aktibo a bulkan para iti edad ti kaudian a panagbettakna ken dagiti aktibo a termal a langa.

## Panagsang-at iti Mariveles
Adda metten dagiti tallo a pantok nga ammo ti lokal a komunidad nga agkalkalay-at iti bantay: Pantok Tarak, Pantok Pantingan wenno Banayan, ken Pantok Mariveles.  Dagiti sabali pay a pantok ket agur-urayda pay laeng a masukimat.

Ti Pantok Tarak ket nadayeg a papanan idiay Bantay Mariveles a ti pagrugian a puntona ket mabirukan idiay Baranggay Alas-asin, Mariveles, Bataan.  Ti Pantok Pantingan (lokal a Tinawtawagan ti Pantok Banayan) ket mabalin a serrekan babaen ti Sitio Duhat, Saysain, Bagac, Bataan. Ti Pantok Mariveles ket mabalin a maserrekan babaen ti Sitio Parca, Mariveles, Bataan.

## Kitaen pay
* Listaan dagiti aktibo a bulkan ti Filipinas
* Listaan dagiti mabalin nga aktibo a bulkan ti Filipinas
* Listaan dagiti di aktibo a bulkan ti Filipinas
* Singsing ti Apuy ti Pasipiko

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
* Instituto ti Filipinas iti Bulkanolohia ken Sismolohia (PHIVOLCS), Panid ti Mariveles 
* Global a Programa ti Bulkanismo ti Instituto ti Smithsonia, Panid ti Mariveles
* Kabambantayan ti Mariveles manipud iti MyBataan
* Panagsang-at iti Mariveles papaen ti Pantok Tarak\ manipud iti Pinoy Mountaineer