Eudicotidae

Ti **Eudicotidae** ket dagiti monopiletiko a klade dagiti mula nga agsabsabong a tinawtawagan kadagiti *[[tricolpate]]* wenno dagiti *saan a magnoliid a dicot* babaen dagiti dati a mannurat. Ti botaniko a pannakaibaga ket naipayammo idi 1991 babaen ti ebolusionario a botaniko a ni James A. Doyle ken paleobotaniko a ni Carol L. Hotton tapno maiyunayunay ti kinaudi nga ebolusionario panagtitipon ti tricolpate a dicot manipud ti nasapsapa, dagiti saan unay a naipangruna, a dicot.  Ti asideg a pannakaikabagian kadagiti mula nga agsabsabong iti bukbukel a mota ti tricolpate ket immuna idi a makitkita kadagiti morpolohiko a panagadal kadagiti nagbibingayan a tinawid a karakter. Dagitoy a mula ket addaan kadagiti naisangayan a ugali kadagiti bukodda a bukkel ti mota a mangipakpakita ti tallo a colpi wenno dagiti gurit a kaabay ti polar nga aksis. Ti kinaudi a molekular nga ebidensia ket nangpasingked ti henetiko a batayan para iti ebolusionario a pannakaikabagian dagiti mula nga agsabsabong iti bukbukel ti mota ken ti dicotyledon nga ugali ti tricolpate. Ti pnangibaga ket kaibuksilanna dagiti "agpayso a dicotyledon" gapu ta aglaon ti kaaduan kaadgiti mula a naikeddengen a dagiti dicot ken addaan ti panangilasin kadagiti dicot. Ti panangipaga ti "eudicotidae" ket kanungplanen a kaaduan a naampon iti botanika tapno mangibaga ti maysa kadagiti dua a kadakkelan a klade dagiti angiospermae (buklen tisumurok a 70% dagiti sebbanagn ti angiospermae), ti sabali pay ket dagiti dagiti monocot. Dagiti natidda nga angiospermae ket masansan a naibagbaga a kas dagiti basal nga angiospermae wenno dagiti paleodicot ngem dagitoy a panangibaga ket saan pay nga adu wenno kankanayon a naampon gapu ta saanda a mangitudo ti maysa agrupo ti monopiletiko.

Ti sabali pay a nagan para iti eudicotidae ket dagiti **[[tricolpate]]**, ti nagan a mangitudo ti naguritan nga estruktura iti mota. Dagiti kameng ti grupo nga addaan ti tricolpate a mota, wenno dagiti porma a naala iti daytoy . Dagitoy a mota ket addaan ti tallo wenno ad-adu pay a babassit nga abut a naikabil iti gurit a tinawtawagan iti colpi. Iti pannakaigiddiat, kaaduan kadagiti sabali a agbukel a mulmula (nga isu ti gymnospermae, dagiti monocot ken dagiti paleodicot) ket agpataudda kadagiti monosulcate a mota, nga addaan ti agmaymaysa a bassit nga abut a nikabil iti sabali a turongna a gurit a tinawtawagan iti sulcus. Ti nagan a "tricolpate" ket kinaykayat dagiti botaniko tapno maliklikan ti pannakaallilaw kadagiti dicot, ti grupo a saan a monopiletiko(Judd & Olmstead 2004).

Adu kadagitinadayeg a mula ket dagiti eudicots, a mairaman kadagiti adu a masida a mulmula, kaykayo, ken dagiti ornamental. Adda met dagiti kadawyan ken pamiliar a eudicotidae ket mangiraman ti kamkameng ti pamilia ti mirasol kasla ti kadawyan a dandelion, ti forget-me-not, repolio ken dagiti sabali pay a kameng iti pamiliana, iti mansanas, buttercup, arse ken macadamia. Kaaduan kadagiti adu ti bulongna a kayo iti tengna a latitud ket tagikua pay dagiti eudicotidae, malaksid kadagiti kayo ti magnolia ken tulipa a tagikua ti magnoliids, ken *[[Ginkgo biloba]]* a saan daytoy nga angiospermae.

Ti nagan nga "eudicotidae" ket inus-usar iti sisitema APG, ti 1998, ken sistema APG II, ti 2003, para itipanangidasig kadagiti angiospermae. Daytoy ket maipakat ti klade, ti grupo ti monopiletiko, a mangiraman ti kaaduan kadagiti (dati) dicot.

## Dagiti subdibision
Dagiti eudicotidae ket mabaln met a mabingbingay kadagiti dua a grupo: dagiti basal a eudicotidae ken dagiti bugas a eudicotidae. Dagiti basal nga eudicotidae ket maysa nga inpormal a nagan para kadagiti grupo ti parapiletiko . Dagiti bugas nga eudicotidae ket dagiti grupo ti monopiletiko. 

Ti maikadu apanagadal ket nangisingasing idi a dagiti buagas nga eudicotidae ket mabalinda met a mabingbingay kadagiti dua a klade- Pentapetalae - a mangbukel kadagiti amina a eudicotidae malaksid kadagiti Gunnerales - ken Gunnerales. 

Ti Pentapetalae ket mabalin met a mabingbingay kadagiti tallo a klades:    
*(i) ti "superrosid" a klade a mangbukel kadagiti Rosids, Vitaceae ken Saxifragales
*(ii) ti "superasterid" a kalde a mangbukel kadagiti Berberidopsidales, Santalales, Caryophyllales ken Asteridae
*(iii) Dilleniaceae

Iti kaunegan dagiti bugas nga eudicotidae, dagiti kadakkelan a grupo ket dagiti "**rosids**" (bugas a grupo nga addaan ti prefix nga "eu−") ken dagiti "**asterids**" (bugas a grupo nga addaan ti prefix nga "eu−"). 

* **eudicotidae** :
*: **dagiti bugas a udicotidae** :
*:: **[[rosids]]** :
*::: **[[eurosids I]]**
*::: **[[eurosids II]]**
*:: **[[asterids]]** :
*::: **[[euasterids I]]**
*::: **[[euasterids II]]**

----

Iti ad-adu pay a salaysay, iti kaunegan ti tunggal amaysa a klade adda met dagiti saan a naipuesto a pamilia ken dagiti urnos (dagiti saan a naipuesto a henero ket saan a naibagbaga):

* klade ti **eudicotidae''
*::: pamilia ti [[Buxaceae]] [+ pamilia ti [[Didymelaceae]]]
*::: pamilia ti [[Sabiaceae]]
*::: pamilia ti [[Trochodendraceae]] [+ pamilia ti [[Tetracentraceae]]]
*:: urnos ti [[Ranunculales]]
*:: urnos ti [[Proteales]]
*: klade dagiti **bugas a eudicotidae**
*:::: pamilia ti [[Aextoxicaceae]]
*:::: pamilia ti [[Berberidopsidaceae]]
*:::: pamilia ti [[Dilleniaceae]]
*::: urnos ti [[Gunnerales]]
*::: urnos ti [[Caryophyllales]]
*::: urnos ti [[Saxifragales]]
*::: urnos ti [[Santalales]]
*:: klade ti **rosids**
*::::: pamilia ti [[Aphloiaceae]]
*::::: pamilia ti [[Geissolomataceae]]
*::::: pamilia ti [[Ixerbaceae]]
*::::: pamilia ti [[Picramniaceae]]
*::::: pamilia ti [[Strasburgeriaceae]]
*::::: pamilia ti [[Vitaceae]]
*:::: urnos ti [[Crossosomatales]]
*:::: urnos ti [[Geraniales]]
*:::: urnos ti [[Myrtales]]
*::: klade ti **eurosids I**
*:::::: pamilia ti [[Zygophyllaceae]] [+ family [[Krameriaceae]]]
*:::::: pamilia ti [[Huaceae]]
*::::: urnos ti [[Celastrales]]
*::::: urnos ti [[Malpighiales]]
*::::: urnos ti [[Oxalidales]]
*::::: urnos ti [[Fabales]]
*::::: urnos ti [[Rosales]]
*::::: urnos ti [[Cucurbitales]]
*::::: urnos ti [[Fagales]]
*::: klade ti **eurosids II**
*:::::: pamilia ti [[Tapisciaceae]]
*::::: urnos ti [[Brassicales]]
*::::: urnos ti [[Malvales]]
*::::: urnos ti [[Sapindales]]
*:: klade ti **asterids**
*:::: urnos ti [[Cornales]]
*:::: urnos ti [[Ericales]]
*::: klade ti **euasterids I**
*:::::: pamilia ti [[Boraginaceae]]
*:::::: pamilia ti [[Icacinaceae]]
*:::::: pamilia ti [[Oncothecaceae]]
*:::::: pamilia ti **Vahliaceae**
*::::: urnos ti[[Garryales]]
*::::: urnos ti [[Solanales]]
*::::: urnos ti [[Gentianales]]
*::::: urnos ti [[Lamiales]]
*::: klade ti **euasterids II**
*:::::: pamilia ti [[Bruniaceae]]
*:::::: pamilia ti [[Columelliaceae]] [+ family [[Desfontainiaceae]]]
*:::::: pamilia ti [[Eremosynaceae]]
*:::::: pamilia ti [[Escalloniaceae]]
*:::::: pamilia ti [[Paracryphiaceae]]
*:::::: pamilia ti [[Polyosmaceae]]
*:::::: pamilia ti [[Sphenostemonaceae]]
*:::::: pamilia ti [[Tribelaceae]]
*::::: urnos ti [[Aquifoliales]]
*::::: urnos ti [[Apiales]]
*::::: urnos ti [[Dipsacales]]
*::::: urnos ti [[Asterales]]

**Nota :*' “ + ....”  = pagpilian, a kas maysa a [[nailasin (taksonomia)|nailasin]] kadagiti dati a pamilia.

==Dagiti nagibasaran==

*Doyle, J. A. & Hotton, C. L. Dibersipikasion ti nasapa a pula ti sabong ti angiospermae iti kladistiko a kontesto. pp.&nbsp;169–195 in Pollen and Spores. Dagiti Tabas ti Dibersipikasion(eds Blackmore, S. & Barnes, S. H.) (Clarendon, Oxford, 1991).
* ([http://www.amjbot.org/cgi/content/full/91/10/1627 napno a testo]  )
*[http://www.mobot.org/MOBOT/Research/APweb/orders/ranunculalesweb.htm#Eudicots Eudicots] iti Stevens, P. F. (2001 ken masakbayan). [http://www.mobot.org/MOBOT/research/APweb Website ti Pilohenia ti Angiosperma]. Bersion 7, Mayo 2006.

== Dagiti akinruar a silpo ==
*
** Eudicots '', Gandat ti Web iti Puon ti Biag
*Dicots  Dagiti Porma ti Mula a Biag