Sasao a Bahnariko

Ti **sasao a Bahnariko** ket ti grupo dagiti agarup a tallopulo a sasao nga Austroasiatiko nga insaao babaen dagiti agarup a 700,000 a tattao idiay Bietnam, Cambodia, ken Laos. Inbagbaga ni Paul Sidwell a ti Austroasiatiko/sasao a Mon–Khmer ket ad-aduda nga agpapada iti leksiko iti Bahnariko ken sasao a Katuiko no as-asidegda iti heograpia, a nawaya uray ania a sanga ti pamilia a mangtagikua kaniada, ngem ti Bahnariko ken ti Katuiko ket awananda iti ania man a pagbibingayan nga inobasion a mangisingasing nga isuda ket mangporma iti sanga ti pamilia ti Austroasiatiko.

## Dagiti pagsasao
Mangisingasing ti internal a dibersidad a ti pamilia ket nagsisinada iti agarup a 3000 ti napalabas. Nailasin ti Amianan a Bahnariko babaen ti pannakaigiddiat iti rehistro iti pagbaetan ti boses nga umanges ken modal.

Ti Lamam ket ti nagan ti sangkaputotan ti kaarruba a Tampuon ken Kaco’.

Tentatibo nga indasig ni Sidwell (2009) ti sasao a Bahnariko kadagiti uppat a sanga, a ti Cua (Kor) ket nawaya a naidasig a kas Daya a Bahnariko.

Dagiti saan a naidasig a sasao a Bahnariko ti Cambodia ket mairaman ti Mel, Khaonh, Ra’ong, ken Thmon.

;Bahnariko
*Laud a Bahnariko
**Jru' (Laven), Juk, Su'
**Nyaheun
**Oi, The, Sok, Sapuan, Cheng
**Brao, Laveh, Krung, Kravet
*Tengnga a Bahnariko
**Taliang (Kasseng)
**Alak
**Tengnga nga Abagatan
***Tampuon
***Bahnar
***Abagatan a Bahnariko
****Chrau
****Sre
****Stieng
****Mnong
*Amianan a Bahnariko
**Halang, Kayong
**Jeh
**Kotau
**Tadrah, Modrah
**Sedang
**Hrê
**Monom (Bonam)
**Rengao
**Kaco’, Ramam
*Daya a Bahnariko
**Cua (Kor)

### Amianan a Bahnariko
Buklen ti Amianan a Bahnariko ti lugar ti dialekto a naisasao iti amianan ti sasao a Chamiko. Addaan ti Sedang ken Hre kadagiti kaaduan nga agsasao, iti tunggal maysa ket addaan iti agarup a 100,000.

Dagiti sabali pay a sasao nga Akin-amianan a Bahnariko a saan unay a nasayaat a maidasig ket ti Duan ken Katua.

### Laud a Bahnariko
Ti Laud a Bahnariko ket ti lugar ti dialekto iti laud ti Amianna a Bahnariko, Saan met a kas dagiti sasao a Bahnariko iti daya, ti sasao a Laud a Bahnariko ket adda iti baba ti Khmer imbes nga iti impluensia ti Chamiko, ken babaen pay ti sasao a Katuiko a kas parte ti sprachbund a Katuiko-Laud a Bahnariko (Sidwell 2003).
*Laud a Bahnariko
**Brao–Kavet: Lave (Brao), Kru'ng, Kravet
**Laven, Sou [nagsina?]
**Nyaheun
**Oi–The: Jeng; Oy, Sok, Sapuan, The

Insingasing ni Sidwell (2003) ti sumaganad a pannakaigrupo ti Laud a Bahnariko, nga umuna nga agsanga iti Lavi, Jru'/Laven, Su', ken Juk a kas mangporma iti sanga a maikadua a nangsanga, ken ti nabati iti kaunegan ti grupo a bugas. Iti tunggal maysa ti Jru' ken Brao ket addaan kadagiti sangapulo a rinibo nga agsasao, bayat a dagiti sabali a pagsasao ket addaanda iti saan nga ad-adu ngem 1,000 nga agsasao iti tunggal maysa.

*Laud a Bahnariko
**Lavi
**(sanga)
***Jru'/Laven, Su', Juk
***(sanga)
****Nyaheun
****Sapuan
****Oi/Sok/Cheng
****Laveh/Brao

### Tengnga a Bahnariko
Ti Tengnga a Bahnariko ket ti pamilia ti pagsasao a biningbingay babaen ti sasao a Chamiko, Ti Bahnar, Mnong, ken Sre (Koho) ket addaanda kadagiti 100,000 nga agsasao iti tunggal maysa.
*Tengnga a Bahnariko
**Alak
**Cua
**Taliang (Kassang)
**Tengnga nga Abagatan: iti abagatan a laud ti Chamiko:
***Tampuon
***Bahnar
***Abagatan a Bahnariko
****Stieng–Chrau: Chrau, Stieng (Bulo, Budeh)
****Sre–Mnong: Koho, Mnong

Ti Kassang ket pagsasao a Bahnariko(Sidwell 2003), ngem ti *Ethnologue* ket ilistana a kas Katuiko.

Inted ni Sidwell (2002, naibaga iti Sidwell 2003) ti sumaganad a pannakaidasig ti sasao a Tengnga a Bahnariko. Laglagipen a ni Sidwell (2009) ket kamaudianna nga indasig ti Cua a kas maysa a nawaya a sanga, a mainaganan a kas Daya a Bahnariko.

*Tengnga a Bahnariko
**Amianan a Tengnga
***Alak (Halak)
**Laud a Tengnga
***Kasseng/Taliang
***Yaeh
**Daya a Tengnga
***Cua
**Abagatan a Tengnga
***Tampuon
***Bahnar
****Abagatan a Bahnariko
*****Chrau
*****Koho
*****Ma'
*****Stieng
*****Mnong

## Dagiti nota

## Adu pay a mabasbasa
*Cheeseman, Nathaniel; Herington, Jennifer; Sidwell, Paul (2013). Bahnaric Bahnaric linguistic bibliography with selected annotations. Mon-Khmer Studies vol. 42 Mahidol University and SIL International.
*Sidwell, Paul (2003). *[https://www.academia.edu/1546654/A_handbook_of_comparative_Bahnaric A Handbook of comparative Bahnaric, Vol. 1] : West Bahnaric*. Pacific Linguistics, 551. Canberra: Research School of Pacific and Asian Studies, Australian National University.
*Jacq, P., & Sidewell, P. (2000). *A comparative West Bahnaric dictionary*. Languages of the world, 21. München: LINCOM Europa. 
* Sidwell, Paul. (2002). Genetic Classification of the Bahnaric Languages: a comprehensive review. Mon-Khmer Studies, Vol. 32. Mahidol University, Thailand.
*Sidwell, Paul (2000). *[https://www.academia.edu/1540085/Proto_South_Bahnaric_a_reconstruction_of_a_Mon-Khmer_language_of_Indo-China Proto South Bahnaric: a reconstruction of a Mon–Khmer language of Indo-China]*. Pacific Linguistics, 501. Canberra: Research School of Pacific and Asian Studies, Australian National University. 
*Smith, K. D. (1972). *[http://www.sil.org/resources/archives/4194 A phonological reconstruction of Proto-North-Bahnaric]*. Language data: Asian-Pacific series, no. 2. Santa Ana, Calif: Summer Institute of Linguistics.

## Dagiti akinruar a silpo
*SEALang SALA – probisional a pannakaidasig ti Mon–Khmer
*Sasao a Bahnariko (2003) 
*http://projekt.ht.lu.se/rwaai RWAAI
* Sasao a Bahnariko ti Dihital nga Arkibo ti RWAAI