Ethnologue

Ti ***Ethnologue: Dagiti Pagsasao iti Lubong*** ket naibatay ti web apablaak nga aglaon kadagiti estadistika para kadagiti 7,105 a pagsasao ken dagiti dialekto iti maika-17 nga edision, a naipablaak idi 2013. Aginggana idi maika-16 nga edision idi 2009, ti pablaak ket naiprenta idi a tomo. Ti *Ethnologue* ket mangited kadagiti pakaammo iti bilang dagiti agsasao, lokasion, dagiti dialekto, dagiti lingguistiko a pakainaigan, pannakagun-od ti Biblia iti pagsasao, ken ti maysa a karkulo iti nakarkulo a biabilidad ti pagsasao nga agus-usar ti EGIDS. Manipud idi Hulio 2013, daytoy ti kaaduan a komprenhesibo ken maserrekan a katologo ti pagsasao, urayno adda met dagiti pakaammo a baak wenno madi a pakaammo. Ti proyekto nga adda met ti kapada a gandat a naiparparang-ay pay laeng ket ti Rehistro ti Obserbatorio ti Linguaesperio.

Ni William Bright, ti editor idi ti *[[Language (warnakan)|Pagsasao]]: Warnakan ti Lingguistika a Kagimongan ti Amerika*, ket nangisurat iti *Ethnologue* a daytoy "ket naserbi para kadagiti ania man a reperensia a samang dagiti pagsasao iti lubong." Segun kenni Ole Stig Andersen iti Radio Danmarks, urayno ti "Ethnologue ket dimmakkelen a nagbalin a kakompletuan iti lubong ken autoratibo a panagsukimat kadagiti pagsasao iti lubong," ti datos ket adu kadagiti biddut.  Kas pagarigan, ti panangipada a reperensia ket mabalin a mangisilpo iti madi a kodkodigo ti ISO 639, bayat a dagiti puon ti pamilia ket automatiko a napataud, a pagresultaan ti problematiko a mabalin a manbakkawen dagiti pannakaikabagian ti pagsasao.

## Pakabuklan
Ti *Ethnologue* ket inpablaak babaen ti SIL Internasional (dati a naamammuan a kas ti Kalgaw nga Instituto ti Lingguistika), ti Kristiano a gunglo ti serbisio ti lingguistika, a mangadal kadagiti nadumaduma minoridad a pagsasao, tapno mapalaka ti panagdur-as ti pagsasao ken makiobra kadagiti agsasao kadagiti kasta a komunidad ti pagsasao tapno maipatarus dagiti paset ti Biblia iti bukodda a pagsasao.

Idi 1984, ti *Ethnologue* ket nagipablaak ti sistema ti panagkodigo a sistema iti tallo a letra, a tinawtawagan ti maysa a "kodigo ti SIL", tapno mainaganan ti tunggal maysa a pagsasao nga ipalawagna. Dagitoy nga agasmang ti kodigo ket nalabsanna ti sakop dagiti dati nga alagaden, a kas ti ISO 639-1.  Ti maika-14  nga edision, a naipablaak idi 2000, ket nangiraman kadagiti 7148 a kodigo ti pagsasao a kadawyan a saan a naitumbas kadagiti kodigo ti ISO 639-2. Idi 2002 ti *Ethnologue* ket dinamag idi a maki-obra iti International Organization for Standardization (ISO) tapno maitipon dagiti kodigona iti burador nga internasional nga alagaden. Ti *Ethnologue* ket agus-usar tattan iti daytoy nga alagaden, a tinawtawagan iti ISO 639-3.
Ti maika-15 nga edision, a naipablaak idi 2005, ket mangiraman kadagiti 7299 a kodigo. Ti maika-16 nga edision ket naipablaak idi tengnga ti 2009, ken ti maika-17 idi 2013.

No ania ti pakaibilangan ti pagsasao ket depende iti sosio-lingguistiko a panangipategan: kitaen ti Dialekto. A kas inbagbaga ti pangyuna, "Saan amin dagiti Eskolar ket makibinningay ti isu met laeng a kriteria no ania ti pannakabukel iti 'pagsasao' ken no ania dagiti langa a mangipalawag ti dialekto. Ti *Ethnologue* ket surotenna ti kriteria nga inus-usar babaen ti ISO 639-3, a kangrunaan a naibatay iti mutual a pannakiinnawat.  Ti nagbibingayan a langa dagiti pannakiinnawat ti pagsasao ket kompleks, ken kadawyan a mangiraman ti etimolohiko ken gramatika nga ebidensia a nagtutunosan dagiti eksperto.  Ti tipolohiko a panagusig ti pagsasao ket pakaiturongan dagiti eksperto iti sapasap a pannakitunos (wenno saan) kadagiti dadduma a panagkakabagian ti pagsasao. No adda mabirukan a baro a mangsuporta nga eksperto nga ebidensia para iti pagsasao ken dagiti editor ti  *Ethnologue* ket maawatda ti pakaammo, mabalin a baliwanda ti pannakaidasig ti pagsasao, ken baliwanda dagiti pananginagan. Dagiti panangikeddeng ti panangidasig ti ISO ket inaramid babaen ti sabali a proseso ken timpuyog.

Iti pay maipatinayon iti panagpili ti nangruna a nagan para ti pagsasao, ti *Ethnologue* ket mangited pay kadagiti nagan babaen no ania ti panagtawag dagiti agsasao iti pagsasaoa, babaen dagiti gobierno, babaen dagiti gangganaet ken babaen dagiti agkakaarruba, ken no kasano pay a nanaganan idi ken naipakasaritaan a naireperensia, uray ania ti designasion ken naikeddeng nga opisial, politikal a husto wenno makapagura. Ti pananginagan ti tattao babaen dagiti akin-ruar a grupo ket agtultuloy a kontrobersial.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
* Web a bersion iti ''The Ethnologue''
** Ethnologue – Pakasaritaan
* Kasano a dagiti Lingguista ken dagiti Mersenario ket Nakibinningayda ti Biblia kadagiti 6,912 a Pagsasao (*The New York Times*)
* ''Ethnologue'' 13  (1996) kodkodigo ti pagsasao ken nagnagan