open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Calytrix leschenaultii

Ti ***Calytrix leschenaultii*** ket ti sebbangan ti agsabsabong a mula iti pamilia ti Myrtaceae nga endemiko iti abagatan-laud ti Akinlaud nga Australia.  Kadawyan nga agtubo ti bassit a mula iti katayag iti .

## Deskripsion
Iti ruar ti panawen ti panagsabong, daytoy a mula ket naranas laeng. Nabanglo bassit, bassit nga arinduyog a bulbulong ket mailinia kadagiti agbalikuskos a busel iti maysa nga agsinnublat nga urnos, iti isu met laeng a waya a kas dagiti adu a dadduma a pamilia ti mirtus.

Napintas ti mula iti panawen ti panagsabongna. Dagiti sukog bituen a sabong ket dagiti naraniag a purpura nga agraman kadagiti puraw wenno duyaw nga estambre (kumusnaw a nalabbasit), ken agparang iti pagbaetan ti Hunio ken Nobiembre iti patneng a sakup ti sebbangan.  Mabalin pay a mabirukan dagiti mula nga agpataud kadagiti puraw, asul wenno derosas a sabong . Ti nagan a botaniko iti *Calytrix* ket mangibaga kadagiti napino a dutdot iti calyx dagiti sabong. Mapolinar dagiti mula babaen dagiti billit ken dagiti insekto.

## Taksonomia
Daytoy ket immuna a pormal nga impalawag babaen ni Johannes Conrad Schauer idi 1844 iti *[[Plantae Preissianae]]*. Ninagananna daytoy iti *Calycothrix leschenaultii*. Idi 1867 inyakar ni George Bentham ti sebbangan iti henero ti *[[Calytrix]]*.

## Pannakaiwarwaras ken habitat
Mabirukan ti *Calytrix leschenaultii* iti abagatan a laud ti Australia, agarup nga iti linia manipud iti Kalbarri aginggana iti Luek Israelite. Daytoy ket agayat ti nawaya a lokasion, iti nadarat a pagtubuan ti babassit a mula.

## Panangimuyong
Uray no karkarna maimuyongan, ti *Calytrix leschenaultii* ket nasayaat a makaibtur kadagiti nakaro a klima ti Australia. No maikkan iti nainit a lugar iti nadarat a daga, daytoy ket makaibtur iti tingkag ken nayelo a linnaaw. Daytoy ket nasaysayaat a mapatubo manipud iti ungel ngem iti bukel.

## Dagiti nagibasaran
Calytrix sapphirina

Ti ***Calytrix sapphirina*** ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti mirtus iti Myrtaceae nga endemiko iti Akinlaud nga Australia.

Ti nalinteg ken adu ti sangana a bassit a mula ket kadawyan nga agtubo iti katayag iti . Kadawyan daytoy nga agsabong iti pagbaetan ti Agosto ken Nobiembre ken agpataud kadagiti derosas-asul-purpura a sukog bituen a sabong.

Dagiti bulong ket addaan iti immatiddog a sukog ken nasamek kadagiti ungkay ket agarupda a  iti kaatiddog. Dagiti sabong ket agarup a  iti diametro nga agraman kadagiti napino a dutdot a gumay-at manipud iti kadagiti pingir ti calyx iti labes dagiti petalo.

Mabirukan daytoy kadagiti tanap ti darat, kadagiti pantok ken kadagiti umallo-allon a bakras iti maysa a lugar manipud kadagiti rehion ti Mid West babaen ti Wheatbelt ken iti Goldfields-Esperance iti Akinlaud nga Australia nga idiay ket agtubo kadagiti nadarat a daga kadagiti laterito wenno ironstone.

Ti sebbangan ket immuna a pormal nga impalawag babaen ni botaniko John Lindley idi 1839 kas parte ti obrana iti *[[A Sketch of the Vegetation of the Swan River Colony]]*. Adda dagiti nadumaduma a sinonimo a mairaman ti *Calycothrix lasiostachya* kas impalawag babaen ni Ferdinand von Mueller idi 1859 iti *[[Fragmenta Phytographiae Australiae]]*, *Calycothrix sapphirina* babaen ni Johannes Conrad Schauer idi 1843 iti *Monographia Myrtacearum Xerocarpicarum* ken *Calytrix lasiostachya* kas impalawag babaen ni George Bentham idi 1867 kas parte ti artikulo ti *Orders XLVIII. Myrtaceae- LXII. Compositae.* iti obra iti *[[Flora Australiensis]]*.

## Dagiti nagibasaran
Calytrix simplex

Ti ***Calytrix simplex*** ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti mirtus iti Myrtaceae nga endemiko iti Akinlaud nga Australia.

Kadawyan nga agtubo ti bassit a mula iti katayag iti . Kadawyan daytoy nga agsabong iti pagbaetan ti Oktubre ken Disiembre ken agpataud kadagiti purpura a sukog bituen a sabong.

Mabirukan daytoy kadagiti pantok ken kadagiti tanap ti darat iti maysa a naiwarwara a lugar manipud iti Swan Coastal Plain ken aginggana iti  Wheatbelt nga iiday ket agtubo kadagiti nadarat a lateritiko a daga.

Adda dagiti dua nga ammo a subsebbangan:
* *Calytrix simplex* subsp. *simplex*
* *Calytrix simplex* subsp. *suboppositifolia*

## Dagiti nagibasaran
Calytrix strigosa

Ti ***Calytrix strigosa*** ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti mirtus iti Myrtaceae nga endemiko iti Akinlaud nga Australia.

Ti kumalatkat bassit a bassit a mula ket kadawyan nga agtubo iti katayag iti . Kadawyan daytoy nga agsabong iti pagbaetan ti Agosto ken Nobiembre ken agpataud kadagiti derosas-purpura ken duyaw a sukog bituen a sabong.

Mabirukan daytoy kadagiti karuburoban ti darat iti maysa a dakkel a lugar manipud iti Mid West aginggana iti Wheatbelt ken ti Swan Coastal Plain nga idiay ket agtubo kadagiti nadarat a lateritiko a daga.

## Dagiti nagibasaran
Calytrix tetragona

Ti ***Calytrix tetragona*** ket ti bassit a mula ti Australia iti pamilia ti Myrtaceae. Ti kadawyan a nagan iti Ingles ket **common fringe-myrtle**. Daytoy jet adu nga agtubtubo a mula kadagiti adu aparte ti akin-abagatan nga Australia. Daytoy ket sumakup manipud kadagiti adu a matuduan a luglugar aginggana kadagiti sona a namaga bassit. Daytoy ket mabirukan kadagiti rurog wenno nadarat a daga. Daytoy ket mabalin a mausar a kas masetas.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Calytrix superba

Ti ***Calytrix superba***, kadawyan nga ammo iti Ingles kas ti **superb star-flower**, ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti mirtus iti Myrtaceae nga endemiko iti Akinlaud nga Australia.

Kadawyan nga agtubo ti bassit a mula iti katayag iti . Kadawyan daytoy nga agsabong iti pagbaetan ti Disiembre ken Pebrero ken agpataud kadagiti derosas-nalabbasit a sukog bituen a sabong.

Mabirukan daytoy kadagiti nadalumpinas a lugar iti maysa a bassit a lugar iti Mid West iti pagbaetan ti Carnamah, Coorow ken Dangara nga iiday ket agtubo kadagiti nadarat a lateritiko a daga.

## Dagiti nagibasaran
Calytrix purpurea

Ti ***Calytrix purpurea*** ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti mirtus iti Myrtaceae nga endemiko iti Akinlaud nga Australia.

Ti dumalapdap a bassit a mula ket kadawyan nga agtubo iti katayag iti . Kadawyan daytoy nga agsabong iti pagbaetan ti Septiembre ken Disiembre ken agpataud kadagiti purpura a sukog bituen a sabong.

Mabirukan daytoy kadagiti tanap ti darat ken kadagiti karuburoban ti darat iti maysa a lugar iti igid ti laud a pantar iti rehion ti Mid West iti Akinlaud nga Australia nga idiay ket agtubo kadagiti nadarat a daga kadagiti laterito.

Immuna a pormal a naipalawag ti sebbangan a kas *Lhotzkya purpurea* babaen ni botaniko Ferdinand von Mueller idi 1859 iti obra iti *[[Fragmenta Phytographiae Australiae]]*. Daytoy ket naidasig manen iti henero ti *Calytrix* babaenni Lyndley Craven idi 1987 iti artikulo ti *A taxonomic revision of Calytrix Labill. (Myrtaceae)* iti warnakan ti *[[Australian Systematic Botany|Brunonia]]*.

## Dagiti nagibasaran
Calytrix uncinata

Ti ***Calytrix uncinata*** ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti mirtus iti Myrtaceae nga endemiko itiAkinlaud nga Australia.

Kadawyan nga agtubo ti bassit a mula iti katayag iti . Kadawyan daytoy nga agsabong iti pagbaetan ti Agosto ken Nobiembre ken agpataud kadagiti puraw a sukog bituen a sabong.

Mabirukan daytoy kadagiti granito wenno dagiti pagsisinaaan a lugar ti sandstone, kadagiti nabato a bunton iti rehion ti tengnga a Mid West iti Akinlaud nga Australia nga idiay ket agtubo kadagiti nadarat ken nasekka a daga.

Immuna a pormal nga impalawag ti sebbangan babaen ni Lyndley Craven idi 1990 iti artikulo ti *Three additional species in Calytrix (including the reduction of Calythropsis), ken kadagiti nota iti Calytrix exstipulata (Myrtaceae).* iti warnakan ti *[[Australian Systematic Botany]]*.

## Dagiti nagiabsaran
Calytrix variabilis

Ti ***Calytrix variabilis*** ket tisebbangan ti mula iti pamilia ti mirtus iti Myrtaceae nga endemiko iti Akinlaud nga Australia.

Kadawyan nga agtubo ti bassit a mula iti katayag iti . Kadawyan daytoy nga agsabong iti pagbaetan ti Hulio ken Disiembre ken agpataud kadagiti derosas-purpura a sukog bituen a sabong.

Mabirukan iti Swan Coastal Plain aginggana kadagiti rehion ti akin-abagatan a Wheatbelt ken South West iti Akinlaud nga Australia nga idiay ket agtubo kadagiti lateritiko a daga.

Immuna a pormal nga impalawag ti sebbangan babaen ni botaniko John Lindley idi 1839 iti obra iti *A Sketch of the Vegetation of the Swan River Colony*.

## Dagiti nagibasaran
Chamelaucium axillare

Ti ***Chamaelaucium axillare***, kadawyan nga ammo iti Ingles a kas **Esperance waxflower**, ket kameng ti pamilia ti Myrtaceae nga endemiko iti Akinlaud nga Australia.

Ti nalinteg a bassit a mula ket kadawyan nga agtubo iti katayag iti . Daytoy ket agsabong iti pagbaetan ti Septiembre ken Disiembre ken agpataud kadagiti puraw-derosas-nalabbasit a sabong.

Masansan nga agtubo a kas maysa nga ornamental a bassit a mula ken addaan kadagiti nabanglo a kankanayon a berde a bulong ken agpataud kadagiti nalabbasit a busel ken dagiti bassit a puraw a sabong. Daytoy ket mabalin nga imula a kas alad ken maus-usar para kadagiti maputed a sabong.

Mabirukan iti igid ti abagatan a pantar nga adda met dagiti naiwarwaras iti rehion ti Goldfields-Esperance iti Akinlaud nga Australia nga iiday ket agtubo kadagiti nadarat a daga.

Ti sebbangan ket kasisigud nga impalawag babaen ni botaniko George Bentham idi 1867 kas parte ti obra iti *Orders XLVIII. Myrtaceae- LXII. Compositae.* iti *[[Flora Australiensis]]*. Ti kaikaisuna a sinonimo ket ti *Darwinia axillaris* babaen ni Ferdinand von Mueller idi 1882 iti obra iti *Systematic Census of Australian Plants*.

## Dagiti nagibasaran
Chamelaucium brevifolium

Ti ***Chamaelaucium brevifolium*** ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae nga endemiko iti Akinlaud nga Australia.

Ti nalinteg ken nawaya a bassit a mula ket kadawyan nga agtubo iti katayag iti . Daytoy ket agsabong iti pagbaetan ti Septiembre ken Nobiembre ken agpataud kadagiti puraw a sabong.

Mabirukan daytoy kadagiti umallo-allon a tanap iti rehion ti akin-amianan a Wheatbelt iti Akinlaud nga Australia nga idiay ket agtubo kadagiti nadarat a daga kadagiti laterito.

## Dagiti nagibasaran
Chamelaucium drummondii

Ti ***Chamaelaucium drummondii*** ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae nga endemiko iti Akinlaud nga Australia.

Ti nalinteg a bassit a mula ket kadawyan nga agtubo iti katayag iti  ngem mabalin a makaabot iti katayag iti . Daytoy ket agsabong iti pagbaetan ti Agosto ken Enero ken agpataud kadagitipuraw-derosas a sabong.

Mabirukan dauytoy kadagiti igid ti naapgad a dalan ti danum ken kadagiti danaw kadagiti nadarat a tanap kadagiti rehion ti Wheatbelt ken Mid West iti Akinlaud nga Australia nga idiay ket agtubo kadagiti nadarat wenno nasekka a daga kadagiti laterito wenno granito.

## Dagiti nagibasaran
Calytrix viscida

Ti ***Calytrix viscida*** ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti mirtus iti Myrtaceae nga endemiko iti Akinlaud nga Australia.

Mabirukan daytoy iti maysa a bassit a lugar iti rehion ti Goldfields-Esperance iti Akinlaud nga Australia iti arrubayan ti Menzies nga idiay ket agtubo kadagiti nadarat ken nabisel a daga.

## Dagiti nagibasaran
Chamelaucium marchantii

Ti ***Chamaelaucium marchantii*** ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae nga endemiko iti Akinlaud nga Australia.

Ti nasamek, maratimbukel ken adu ti sangana a bassit a mula ket kadawyan nga agtubo iti katayag iti . Daytoy ket agsabong iti Oktubre ken agpataud kadagiti duyaw-berde a sabong.

Mabirukan daytoy kadagiti igid ti waig ken kadagiti pagsisinaan a bakras iti maysa bassit a lugar iti rehion ti Mid West iti Akinlaud nga Australia iti asideg ti Northampton nga idiay ket agtubo kadagiti nadarat a daga.

## Dagiti nagibasaran
Chamelaucium uncinatum

Ti ***Chamelaucium uncinatum***, kadawyan nga ammo iti Ingles a kas **Geraldton waxflower** ken   **Geraldton wax**, ket ti agsabsabong a mula nga endemiko iti Akinlaud nga Australia. Daytoy ket maysa a nalinteg a bassit a mula iti katayag iti 0.5 aginggana iti 4&nbsp;m, agpataud kadagiti puraw wenno derosas a sabong iti Hunio–Nobiembre. Ti kayat a sawen ti nagan nga *uncinatum* ket "kimmawit" iti Latin, a mangibaga kadagit iungto ti bulong.

Dagiti sabong ket (kapadpada bassit ti kayo a tsa) ket relatiboda a napaut kalapsan ti panagputed, a makaaramid daytoy a popular iti hortikultura. Daytoy ket adu a naimulmula iti amin a paset ti Australia, kadagiti hardin ti balay ken iti industria ti naputed a sabong. Napadur-asen dagiti kultibar ti mula nga agsabong iti purpura.

## Pannagimuyong
Daytoy ket natibker ken nalaka a mapatubo iti klima a Mediteraneo kadagiti nasayaat a maatianan a nadarat a daga ken ti maysa a nainit a lugar. Daytoy ket mabalin a maimula kadagiti lugar iti nakarkaro a dam-eg, kas iti Sydney, ngem saan met unay nga agpaut iti biagna. Nasayaat pay daytoy  kadagiti masetera. Daytoy ket nalaka a matuang ken makasapul iti tungkal. Daytoy ket nasayaat a makaibtur iti tikag ken nabanglo dagiti bulongna.

Dagiti pannakailassinna iti katibker ket nakaiturongan daytoy iti pannakausarna a kas sebbangan a mapatubo iti ramut para kadagiti maisulbong a sebbangan kadagiti asideg a kabagian a *featherflowers* iti henero ti *[[Verticordia]]*.

## Dagiti sabali a kita
Adda dagiti sabali a kita  amabalin a magun-od iti komersio, a nanaganan para kadagiti maris ken kadagiti panawen ti nasapa/naladaw a panagsabong. Iti kaatapan, kadawyan daytoy a puraw nga agraman kadagiti nadumaduma a maris ti mauve. Ti naun-uneg a purpura ket mangbukel (*nailadawan dita baba*) kadagiti napili a kita a komersial a mapropagado:

**Chamelaucium* "Early Purple"
**Chamelaucium* "Purple Pride"

## Dagiti nagibasaran

* 

## Dagiti akinruar a silpo

* 
*
Delfina Herbosa de Natividad

Ni **Delfina Rizal Herbosa de Natividad** (Disiembre 20, 1879 – Marso 10, 1900) ket maysa idi a Filipina a naindayegan a kas maysa kadagiti tallo a babbai, a kakuyogna da Marcela Agoncillo ken ti anakna a babai a ni Lorenza, a nagkukuyog a nagdait iti wagayway ti Filipinas, ken ti kaanakan a babai ti Nailian a bannuar iti Filipinas, ni José Rizal.

## Nasapa a biag
Nayanak ni Delfina Rizal Herbosa idi Disiembre 20, 1879 iti Calamba, Laguna kada Mariano Herbosa ken Lucia Rizal, kabsat a babai ni José Rizal, ken kaputotan isuna ti Espaniol, Insik ken Hapon. Iti tawen ti sangapulo ket tallo, timmmipon isuna iti Katipunan gapu ti tarigagayna a manglaban ti panangirurumen kalpasan ti pannakailibak ti amana iti maysa a Nakristianuan a pumpon bbabaen dagiti Kastila a prayle gapu ti tunton nga isu ket saan a nakompesar, ngem ti pudno a rason ket kabagianna ni José Rizal, a ti nobelana iti *[[Noli me Tangere (nobela)|Noli me Tangere]]* ket nangipakita kadagiti panagabuso dagiti Kastila.

## Pannakiasawa ket panagaramid ti wagayway ti Filipinas
Nayassawa ni Natividad ken ni Jose Salvador, a naammuanna iti Katipunan, ken kamaudian a nagbalin a heneral iti Yaalsa ti Filipino. Kinuyogna ti asawana iti bukod a panag-eksilona iti Hong Kong nga idiay ket dinamag babaen ni Marcela Agoncillo a tumulong kaniana ken ti anakna a bababi a mangdait iti wagayway ti Filipinas.

## Ipupusay
Ni Natividad ken ti asawana ket adda anakda a babai nga agnagan iti Paz, a pimmusay idi agtawen iti dua gapu ti pannakatnag kaniana iti lampara nga alkohol, daytoy ti nakaro a nakaladladingitan ken panagsagsagaba iti isip ni Natividad, ken panggep daytoy ti nakatayanna iti tawen ti 20.

## Iti nadayeg a kultura
* Inladawan babaen ni Jenny Javier iti pelikula idi 2012, ti *[[El Presidente (pelikula)|El Presidente]]*.

## Kitaen pay
* Marcela Agoncillo
* Lorenza Agoncillo
* Wagayway ti Filipinas

## Dagiti nagibasaran
Hilaria del Rosario de Aguinaldo

Ni **Hilaria del Rosario de Aguinaldo** (nayanak a kas ni **Hilaria del Rosario y Reyes**, 17 Pebrero 1877 – 6 Marso 1921) ket isu idi ti immuna nga asawa ni Heneral Emilio Aguinaldo, ti immuna a Presidente ti Filipinas.

## Biag
Nayanak ni Hilaria del Rosario idi Pebrero 17, 1877 idiay Tinabunan (itan ket Pag-asa) iti Imus, Cavite kada Guillermo del Rosario y Bautista ken Cristina Reyes y Flores. Nabunyagan isuna kalapasan ti uppat nga aldaw babaen daydi Andrés Galdeano iti Simbaan ti Imus.

Inasawa isuna ni Emilio Aguinaldo idi Baro a Tawen, 1896–ti isu met laeng nga aldaw idi timmipon ni Aguinaldo iti Katipunan, ti nalimed a kagimongan a mangiruginto iti Yaalsa ti Filipino iti dayta a tawen. Uray no saan a naus-usar ti titulo nga "Umuna a Balasang" (Espaniol: *Primera Dama*), ken saan a mangibagbaga iti asawa ti Presidente ti Filipinas (naus-usar laeng a mangibagbaga kadagiti asawa dagiti Amerikano a gobernador heneral) iti dayta a panawen, isuna ita nga aldaw ket naikeddeng a ti immuna nga Umuna a Balasang ti Filipinas.

Nangkomplemento isuna kadagiti kompania ti militar ni Emilio babaen ti panagay-aywan kadagiti nasugatan a soldado ken dagiti pamiliada. Idi 1899, kas asawa ti presidente, nangbangon isuna ti *Hijas de la Revolución* (Annak a Babbai ti Rebolusion) a kanungpalan a nagbalin a kas *Asociación de la Cruz Roja* (Gunglo ti Nalabbasit a Krus). Ti gunglo ket naikeddeng a nagrugian ti agdama a Nailian a Nalabbasit a Krus ti Filipinas, ken para iti daytoy nagurnong isuna kadagiti pundo para kadagiti agas ken dagiti pay sabali a kaaramatan ti mediko. Natiliw isuna babaen dagiti tropa ti Amerikano idi 1900 ken naidenna manen iti asawana kalpasan ti pannakatiliwna babaen dagiti Amerikano idi 1901.

Natay ni Del Rosario idiMarso6, 1921 kalpasan ti panagsagaba manipud iti pulmonario a daig. Naitabon isuna iti simmaruno nga aldaw.

## Iti nadayeg a kultura
* Inladawan babaen ni Cristine Reyes iti pelikula idi 2012 iti *[[El Presidente (pelikula)|El Presidente]]*.
* Inladawan babaen ni Che Ramos iti pelikula idi 2018 iti **.

## Dagiti nagibasaran
Kapitania Heneral ti Filipinas

Ti **Kapitania Heneral ti Filipinas** ( ; ), ammo pay a kas ti **Pagarian ti Filipinas** (Espaniol: *Reino de Filipinas*; Filipino: *Kaharian ng Pilipinas*), ket maysa idi nga administratibo a distrito ti Imperio nga Espaniol iti Abagatan a daya nga Asia a tinurayan babaen ti maysa a Gobernador-Heneral. Ti Kapitania Heneral ket buklen iti Daya nga Indias ti Espaniol, a mangiraman pay kadagiti sabali a kas ti Is-isla ti Filipinas kenti Is-isla ti Carolina. Daytoy ket napundar idi 1565 kadagiti immuna a permanente a pagataengan ti Espaniol.

Kadagitinapalabas a siglo, amin dagiti aspekto a maipapan iti politika ken  ekonomia ti Kapitani Heneral ket inadministro idiay Siudad ti Mehiko babaen ti Birreinato ti Baro nga Espania, bayat a dagiti administratibo a banag ket nasken a maikonsultado iti Balangat ti Espaniol wenno ti Konseho ti Indias babaen ti Real Audiencia ti Manila. Nupay kasta, indi 1821, kalpasan ti wayawaya ti Mexhiko, naiyakar a amin a panagtengngel iti Madrid. Sinarunuan idi daytoy ti nabiit iti biagna nga Umuna a Republika ti Filipinas kalpasan ti wayawayana babaen ti Yaalsa ti Filipino.
Josepha Abiertas

Ni **Josepha Abiertas** (1894–1929) ket maysa idi a Filipina nga abogado ken peminista. Isu ti immuna a babai a nagturpos nga addaan iti grado manipud iti Eskuela ti Linteg ti Filipinas.

Nayanak ni Abiertas iti Capiz iti Filipinas. Isu ket maysa idi nga ulila. Dimmar-ay isuna iti Eskuela ti Linteg ti Filipinas. Isu ti immuna a babai a nagturpos nga addaan iti grado ti linteg manipud iti eskuela. Nairaman isuna iti panangital-o para kadagiti agpapada a karbengan para iti babbai iti Filipinas. Sinuratna ti maysa a lektura a tinawagan iti "Ti Baro a Panawen para iti Babbai."  Naawat isuna iti bar idi Septiembre 27, 1920. Kas maysa nga abogado, nakilablaban isuna para kadagiti karbengan ti babbai, dagiti karbengan ti agtarabtrabaho, ken dagiti karbengan ti mannalon. Pimmusay suna iti daig iti 1929.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
*Abiertas House of Friendship and Radiance School, nanaganan ken ni Josepha Abriertas
Natividad Almeda-López

**Ni Natividad Almeda-López** (8 Septiembre 1892 – 22 Enero 1977) ket maysa idi a sufragista  ken suna iti immununa nga babai nga abogado iti Filipinas,  at naipasa na iti ti bar idi 1914 ken ti immuna nga babai nga nangidepensa ti maysa a babai iti maysa a korte ti linteg.   Isu pay idi ti immuna a babai nga ukom ti korte munisipal ti Manila . Isu ket nailadawan a kas maysa a " *parola iti feminista a tignay* ". 

Nkiasawa suna kenni Domingo López, nakapalpas ken nagtrabaho nga abogado, idi agtawen suna iti 30  ken nangaramid da da iti tallo nga annak, da Marita, Lulu ken Jake.  Bayat ti Gubat Sangalubongan II, isu ken dagiti tallo nga annakna ket naibakuit manipud idiay Manila idiay ilina ni lakayna a Tayabas . 

Ni Almeda-López ket nakapasa ken nakapalpas iti bar na idi tawen 1913 ngem gapu ti ubing pay unay su a ket naguray pay suna iti maysa a tawen bago a makasrek iti Roll of Attorneys.  Idi 26 nga tawen suna  isu ket nangipaay ti bitla idiay Lehislatibo nga Asemblia ti Filipinas a nagsusuppiat para kadagiti karbengan dagiti babbai.  Idi 1919 isu ket tinaraken babaen ti Opisina ti Hustisia ken naipangato a kas katulongan nga abogado idiay Opisina ti Abogado Heneral.  Idi 1934 ni presidente Manuel Quezon ket nangted kenkuana ti permanente a pannakadutok a kas hues ti siudad ti Siudad ti Korte ti Manila, ti puesto a nagserbianna a kas temporario a kapasidad iti tallo a tawen.
Trove

Ti **Trove** ket ti maysa a mangigugop ti database ti online a bilioteka ti Australia; ti maysa a nawaya nga adi ti parupa a a makina ti panagbiruk nga ibalayan babaen ti Nailian a Biblioteka ti Australia, a makikadua kadagiti agipapaay iti linaon a mairaman dagiti kameng ti Nailian ken Estado a Biblioteka ti Australasia. Daytoy ket maysa kadagiti kaaduan a maresrespekto ken dagiti maserserrekan a serbisio ti GLAM iti Australia nga agraman kadagiti sumurok a 70,000 nga inaldaw nga agus-usar.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
*
*  In
Nailian a Biblioteka ti Korea

Ti **Nailian a Biblioteka ti Korea** ket mabirukan iti Seoul, Abagatan a Korea ken nabangon idi 1945. Daytoy ket mangibalay kadagiti sumurok a 10 a riwriw a tomo, mairaman dagiti sumurok a 1,134,000 a gangganaet a libro ken adda pay iti Nailian a Gamgameng ti Abagatan a Korea.

Daytoy ket nabaliwan ti ayanna iti kaunegan ti Seoul, manipud iti Sogong-dong, Jung-gu iti Namsan-dong idi 1974, ken manen iti agdama a lokasion iti Banpo-dong, Seocho-gu, idi 1988. Daytoy ket naiyakar manipud iti Ministro ti Edukasion iti the Ministro ti Kultura idi 1991.

## Pannakaikapet iti publiko a pagloganan

Ti biblioteka ket serbian dagiti linia ti subway 3, 7 ken 9 nga amin ket mangikapet iti Estasion ti terminal ti Express a Bus.

## Dagiti akinruar a silpo
*
Sabiceeae

Ti **Sabiceeae** ket ti tribu dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae ken aglaon kadagiti agarup a 164 a sebbangan kadagiti 7 a henero. Dagiti representatibona ket mabirukan iti tropikal nga  Aprika, Madagascar, Sri Lanka, ken manipud iti Mehiko aginggana iti tropikal nga Amerika. Ti henero ti *[[Sabicea]]* ket maysa kadagiti kakarkanaan a henero ti Rubiaceae a mabirukan iti tropikal nga Aprika ken tropikal nga Amerika.

## Dagiti henero
Dagiti agdama a maawat a nagan

* *[[Hekistocarpa]]* Hook.f. (1 sp)
* *[[Pentaloncha]]* Hook.f. (2 sp)
* *[[Sabicea]]* Aubl. (149 sp)
* *[[Stipularia]]* P.Beauv. (2 sp)
* *[[Tamridaea]]* Thulin & B.Bremer (1 sp)
* *[[Temnopteryx (mula)|Temnopteryx]]* Hook.f. (1 sp)
* *[[Virectaria]]* Bremek. (8 sp)

Dagiti sinonimo

* *Ecpoma* K.Schum. = *[[Sabicea]]*
* *Paiva* Vell. = *[[Sabicea]]*
* *Phyteumoides* Smeathman ex DC. = *[[Virectaria]]*
* *Pseudosabicea* N.Hallé = *[[Sabicea]]*
* *Schizostigma* Arn. ex Meisn. = *[[Sabicea]]*
* *Schwenkfelda* Schreb. = *[[Sabicea]]*
* *Virecta* Afzel. ex Sm. = *[[Virectaria]]*

## Dagiti nagibasaran
Sabicea

Ti ***Sabicea*** ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Kadawyan dagitoy nga ammo iti Ingles kas **woodvines**. Ti sebbangan-kita ket ti *[[Sabicea cinerea]]*. Adda dagiti agarup a 145 a sebbangan. Kaaduan dagitoy ket naiwarwaras iti tropikal nga Aprika ken Abagatan nga Amerika.

Dagiti sebbangan ket mairaman dagiti sumaganad:
**[[Sabicea batesii]]*
* *[[Sabicea cinerea]]* Aubl. – largeflower woodvine
**[[Sabicea medusula]]*
**[[Sabicea pedicellata]]*
* *[[Sabicea pyramidalis]]* L. Andersson
* *[[Sabicea stenantha]]* K.Krause
* *[[Sabicea villosa]]* Willd. ex Roem. & Schult. – woolly woodvine
* *[[Sabicea xanthotricha]]* Wernham

## Adu pay a mabasbasa
*

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

*
Isertieae

Ti **Isertieae** ket ti tribu dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae ken aglaon kadagiti agarup a 16 a sebbangan kadagiti 2 a henero. Dagiti representatibona ket mabirukan iti tropikal nga Amerika.

## Dagiti henero
Dagiti agdama a maawat a nagan

* *[[Isertia]]* Schreb. (14 sp)
* *[[Kerianthera]]* J.H.Kirkbr. (2 sp)

Dagiti sinonimo

* *Brignolia* DC. = *[[Isertia]]*
* *Bruinsmania* Miq. = *[[Isertia]]*
* *Cassupa* Humb. & Bonpl. = *[[Isertia]]*
* *Creatantha* Standl. = *[[Isertia]]*
* *Phosanthus* Raf. = *[[Isertia]]*
* *Yutajea* Steyerm. = *[[Isertia]]*

## Dagiti nagibasaran
Sabicea cinerea

Ti ***Sabicea cinerea***, tinawtawagan iti Ingles a kas **largeflower woodvine**, ket ti sebbangan ti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket perenial a dicot a maysa a kumalatkat wenno bassit a mula. Daytoy ket patneng iti Puerto Rico.

## Kitaen pay
* *[[Sabicea villosa]]*

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

* ''S. cinerea'' photos iti Flickr
* 
* SACI2 ''Sabicea cinerea''
Sabicea medusula

Ti ***Sabicea medusula*** ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Mabirukan daytoy iti laud-tengnga a tropikal nga Aprika.  Ti masna a habitatna ket dagiti subtropikal wenno tropikal a nadam-eg a tanap a  bakir. Daytoy ket maipangta babaen ti pannakaawan iti habitat.

## Dagiti nagibasaran
*
Virectaria

Ti ***Virectaria*** ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Ti henero ket ammo a kas *Virecta* aginggana idi 1952, ken eksklusibo a buklen dagiti sebbangan ti tropikal nga Aprika. Daytoy ket maysa a Guineo-Kongoliano a henero, ken kaaduan ti deibersidadna iti Akinbaba a Guinea ngem mabirukan pay daytoy iti Rehion ti Zambezia. Nangited ti maysa a rebision ni Verdcourt a nangipalawag kadagiti lima a sebbangan ngem tallo pay ti kanungpalan a nainayon. Idi 2001, naaramid ti maysa naisalaysayan a morplohiko ken anatomiko  apanagadal iti henero ken ti maysa a taksonomiko a panagsukisok ken naikkan idi ti maysa a tekla iti sebbangan.

## Desckripsion
Amin dagiti sebbangan ket yierba wenno natarikayo bassit a mula ket agtagikua iti kita ti agukrad a bunga a naisangayan iti pamilia.. Ti *Virectaria* ket nasayaat a maipada ti panagkukuana iti Hedyotideae ti Aprika a kas ti *[[Otomeria]]* ken *[[Parapentas]]* ngem awanan kadaguti diagnostiko a langa iti tribu.

## Pannagimuyong ken usar
Masansan a maus-usar ti *[[Virectaria major]]* a kas tradisional nga agas. Maus-usar daytoy a pangngagas kadagiti nadumaduma a sakit.

## Dagiti sebbangan

* *[[Virectaria angustifolia]]* (Hiern) Bremek.
* *[[Virectaria belingana]]* N.Hallé
* *[[Virectaria herbacoursi]]* N.Hallé
* *[[Virectaria major]]* (K.Schum.) Verdc.
* *[[Virectaria multiflora]]* (Sm.) Bremek.
* *[[Virectaria procumbens]]* (Sm.) Bremek.
* *[[Virectaria salicoides]]* (C.H.Wright) Bremek.
* *[[Virectaria tenella]]* J.B..Hall

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
* World Checklist of Rubiaceae
* Ladawan ti ''Virectaria major'' iti Nailian a Botaniko a Hardin ti Belhika
Tamridaea

Ti ***Tamridaea*** ket ti henero ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket aglaon kadagiti sumaganad a sebbangan (ngem saan a kompleto ti listaan):
* *[[Tamridaea capsulifera]]*, (Balf.f.) Thulin & B.Bremer
Tamridaea capsulifera

Ti ***Tamridaea capsulifera*** ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Yemen.  Ti masna a habitatna ket dagiti nabato a lugar.

## Dagiti nagibasaran
*
Temnopteryx (mula)

Ti ***Temnopteryx*** ket ti monotipiko a henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Kasisigud nga impalawag daytoy babaen ni Joseph Dalton Hooker idi 1873. Mabirukan daytoy iti Kamerun, Guinea Ekuatorial ken Gabon.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
*''Temnopteryx'' iti World Checklist of Rubiaceae
Sherbournieae

Ti **Sherbournieae** ket ti tribu dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae ken aglaon kadagiti 54 a sebbangan kadagiti 4 a henero. Mabirukan dagiti representatibona iti tropikal ken akin-abagatan nga Aprika.

## Dagiti henero
Dagiti agdama a maawat a nagan
* *[[Atractogyne]]* Pierre (2 sp)
* *[[Mitriostigma]]* Hochst. (5 sp)
* *[[Oxyanthus]]* DC. (34 sp)
* *[[Sherbournia]]* G.Don (13 sp)

Dagiti sinonimo
* *Afrohamelia* Wernham = *[[Atractogyne]]*
* *Amaralia* Welw. ex Hook.f. = *[[Sherbournia]]*
* *Megacarpha* Hochst. = *[[Oxyanthus]]*

## Dagiti nagibasaran
Atractogyne

Ti ***Atractogyne*** ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Mabirukan daytoy iti akinlaud ken akinlaud-tengnga a tropikal nga Aprika.

## Dagiti sebbangan
Dua dagiti agdama  mabigbig a sebbangan:

**[[Atractogyne bracteata]]* (Wernham) Hutch. & Dalziel – Ghana, Côte d'Ivoire, Nigeria, Republika ti Tengnga nga Aprika, Kamerun, Gabon
**[[Atractogyne gabonii]]* Pierre – Republika ti Tengnga nga Aprika, Kamerun, Gabon, Kongo-Brazzaville, Kongo-Kinshasa (Zaire)

## Dagiti nagibasaran

## External links
* ''Atractogyne'' inti World Checklist of Rubiaceae
Sabicea villosa

Ti ***Sabicea villosa***, tinawtawagan iti Ingles a kas **woolly woodvine**, ket ti sebbangan ti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket perenial a dicot a kumalatkat ket maysa  abassit amula nga agay-ayat kadagiti nabasa a lokasion. Daytoy ket patneng a mula iti Puerto Rico, Tengnga nga Amerika ken Abagatan nga Amerika.

Agtubo ti *Sabicea villosa* iti ekosistema ti katuduan a bakir iti Isla Barro Colorado iti Kanal Panama nga agdama nga inad-adal babaen dagiti sientista manipud iti Smithsonean Tropical Research Institute.

## Kitaen pay
* *[[Sabicea cinerea]]*

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

* ''S. villosa'' dagiti ladawan iti Flickr
Mitriostigma

Ti ***Mitriostigma*** ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Adda dagiti lima a sebbangan ken amin ket patneng iti Akin-abagatan nga Aprika.

Dagiti sebbangan:
* *[[Mitriostigma axillare]]* Hochst.
* *[[Mitriostigma barteri]]* Hook.f. ex Hiern
* *[[Mitriostigma greenwayi]]* Bridson
* *[[Mitriostigma monocaule]]* Sonké & Dessein
* *[[Mitriostigma usambarense]]* Verdc.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Mitriostigma barteri

Ti ***Mitriostigma barteri*** ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Mabirukan daytoy iti Kamerun ken Guinea Ekuatorial. Ti masna a habitatna ket dagiti subtropikal wenno tropikal a nadam-eg a tanap a bakir. Maipangta daytoy babaen ti pannakaawan iti habitat.

## Dagiti nagibasaran
* Cheek. M. 2004.  ''Mitriostigma barteri''.   2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Naala idi 22 Agosto 2007.
Sherbournia

Ti ***Sherbournia*** ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket buklen dagiti 13 nga agdama a mabigbig a sebbangan. Daytoy ket naipanagan ken ni Briton a botaniko Margaret Sherbourne. (1791–1846)

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
* ''Sherbournia'' iti World Checklist of Rubiaceae
Sipaneeae

Ti **Sipaneeae** ket ti tribu dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae ken aglaon kadagiti agarup a 43 a sebbangan kadagiti 10 a henero. Mabirukan dagiti representatibona manipud iti Tengnga aginggana iti Akin-abagatan a Tropikal nga Amerika.

## Dagiti henero
Dagiti agdama a maawat a nagan

* *[[Chalepophyllum]]* Hook.f. (1 a sebbangan) – Guyana, Venezuela
* *[[Dendrosipanea]]* Ducke (2 a sebbangan) – Southern Venezuela, Akin-amianan a Brasil
* *[[Limnosipanea]]* Hook.f. (3 a sebbangan) – Panama aginggana iti Akin-abagatan a Tropikal nga Amerika
* *[[Maguireothamnus]]* Steyerm. (2 a sebbangan) – Guyana, Venezuela (+ Akin-amianan a Brasil?)
* *[[Neblinathamnus]]* Steyerm. (2 a sebbangan) – Venezuela, Akin-amianan a Brasil
* *[[Neobertiera]]* Wernham (4 a sebbangan) – Guiana a Pranses, Guyana
* *[[Pteridocalyx]]* Wernham (2 a sebbangan) – Guyana
* *[[Sipanea]]* Aubl. (19 a sebbangan) – Trinidad aginggana iti Tengnga ken Akin-abagatan a Tropikal nga Amerika
* *[[Sipaneopsis]]* Steyerm. (7 a sebbangan) – Colombia, Akin-abagatan a Venezuela, Akin-amianan a Brasil
* *[[Steyermarkia]]* Standl. (1 a sebbangan) – Abagatan-Akindaya a Mehiko, Guatemala

Dagiti sinonimo

* *Ptychodea* Willd. ex Cham. & Schltdl. = *[[Sipanea]]*
* *Sipania* Seem. = *[[Limnosipanea]]*
* *Virecta* L.f. = *[[Sipanea]]*

## Dagiti nagibasaran
Kanal Canigao

TI **Kanal Canigao** ket ti maysa a  lingsat kadagiti rehion ti Tengnga a Visayas ken Akindaya a Visayas iti Filipinas. Mangisina daytoy a lingsat kadagiti isla ti Bohol ken Leyte,  bayat a ti Lingsat Cebu ket isinana ti Bohol ken Cebu. Isu a ti Baybay Camotes ket maikapet iti Baybay Bohol babaen ti Kanal Canigao (daya ti Bohol) ken Lingsat Cebu  (laud ti Bohol).

Ti Raw-ang Adam , Raw-ang Abel Reef, Raw-ang Cain, ken Raw-ang Eve ket dagiti raw-ang ti korales a mabirukan iti daytoy a kanal. Mabirukan pay iti daytoy a kanal ti Babassit nga Isla ti Tood ken Isla Canigao.

## Dagiti tabas ti klima
Ti Kanal Canigao ket suheto ti napardas a panagbaliw dagiti tabas ti klima.

Kas maysa a tarabay, ti tabas ti klima ti *Amihan* ti Filipinas (ti nalamiis nga angin ti amianan-daya) ket mangrugi iti panawen ti Nobiembre wenno Disiembre ken agpatingga iti Mayo ken Hunio.  Nupay kasta, adda met dagiti mabalin a panagdumaduma manipud iti tinawen.

Iti amin a paset ti tawen, makasanay ti Filipinas ti laud wenno abagatan-laud nga angin; ti abagatan a laud a nepnep, a maibagbaga met a kas ti *Habagat*. Ti tiempo ti *Habagat* ket maibagbaga kas napudot ken nadam-eg a klima, kankanayon ti nakaro a panagtudtudo, ken ti agraraira nga angin ket manipud iti laud.

Ti kangrunaan a pannakaibaga ti panagiyallatiw a pagbaetan dagiti tabas ti tiempo ti *Amihan* ken *Habagat* ti ti panagiyallatiw ti turong ti angin. Kadagiti kaaduan a tawen daytoy a transision ket kellaat ken  mapasamak iti maysa a rabii. Kadagiti dadduma a tawen adda maysa paset ti panawen a mabalin a maysa lawas wenno dua a ti angin ket mamin adu a maiyallatiw iti pagbaetan dagiti tabas ti *Amihan* ken *Habagat* sakbay nga agtalinaay iti tabas para iti baro a tiempo.

## Kitaen oay
* Baybay Camotes — maysa kadagiti akin-uneg a baybay ti Filipinas.
* Lingsat Cebu — mangisina ti Bohol ken Cebu
* Igid ti Danajon — ti kaikaisuna a doble a bangen ti raw-ang iti Filipinas.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
* Kanal Canigao
Isla Canigao

Ti **Canigao** ket ti maysa  bassit nga isla a mabirukan iti Filipinas, iti asideg ti ili ti Matalom, Leyte. Ammo ti lugar para kadagiti nasayaat a pagkalapan ken dagiti lugar ti napintas a raw-ang ti korales a nasayaat a pagbatokan.

## Dagiti langa
Saan a matagtagitao ti Isla Canigao, mangipakita iti maysa a silaw-taaw kas ti kangrunaan nga aramid ti tao nga estrukturana.  Puraw darat dagiti aplayana, nga agraman kadagiti tropikal nga ayup ti baybay ken dagiti adu a raw-ang ti korales kadagiti mangpalikmut a danum. Ti klima ket tropikal ken kapada ti mabirukan kadagiti lugar iti is-isla ti Filipinas. Dagitoy a masna a langa ket masansan a mangawis kadagiti turista ken dagiti agbatbatok nga agus-usar iti scuba, a dumteng iti isla babaen ti panagbanniaga manipud iti Matalom (iti probinsia ti Leyte).

Ti akinlaud ken akin-amianan a parte ti Isla Canigao ket adda babaen ti salaknib ti katutubo a kas maysa a santuario. Gapu iti dayioy, dagiti aktibidad a kas ti panaglangoy, panagbatok, panagkalap, panag-snorkel, ken panagbanka kadagiti nasalakniban a lugar ket limitado babaen ti linteg.

## Dagiti ladawan


Papeles:Canigao Island.jpg|Daytoy ket 20 minuto iti kaadayo manipud iti puerto ti Matalom, Leyte babaen ti banka.
Papeles:View on the North Side.jpg|Buya iti amianan a bangir ti isla
Papeles:Taken from the East side of Canigao.jpg|Buya iti daya  bangir ti isla
Papeles:Crystal clear blue waters.jpg|Ti nalitnaw nga asul a danum ken ti pimmulbos a darat ti Isla Canigao.


## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
*
* Isla Canigao| Metro Tacloban
Cuatro Islas

Ti **Cuatro Islas** (Espaniol, kayatna a sawen ket "Uppat nga Is-isla") ket ti grupo dagiti isla a maitagikua kadagiti ili ti Inopacan ken Hindang, iti probinsia ti Leyte, Filipinas. Daytoy a grupo dagiti isla ket buklen ti *Apid*, *Digyo* ken *Mahaba*, a maitagikua iti administratibo a turay ti ili ti Inopacan, bayat a ti *Himokilan* ket maitagikua iti administratibo a turay ti ili ti Hindang.

## Turismo
Mangaw-awis ti isla kadagiti adu a bilang dagiti lokal ken gangganaet a turista kadagiti nadalus nga aplaya ken raw-ang ti koralesna. Bayat a dagiti isla ket nasalakniban, ti kombinasion ti nakaro a panagkalap, di nasayaat a panangipatungpal kadagiti regulasion ti panagkalap, di naimatonan a solido a rugit (naipangpangruna dagiti plastik) ket nakaipresionan dagiti isla ken dagiti mainaig nga ekosistema ti baybay.  Gapu ti sumaysayaat a panagsalaknib (naipangpangruna iti panagpadakkel a kadagiti lugar ti santuario) ken impraestruktura, mabalin a sumayaat ti salun-at ti ekosistema dagiti isla.

Dagiti isla ket addaan iti dakkel a panginanamaan nga agbalin a destinasion ti pagliwliwaan a panagbatok, no sumayaatto ti salun-at ti ekosistema ti baybay ken no maipatakderto dagiti maituos nga impraestruktura.

## Kitaen pay
*Listaan dagiti nasalakniban a lugar ti Filipinas
Chalepophyllum

Ti ***Chalepophyllum*** ket ti monotipiko a henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Ti bugbugtong a sebbangan ti ***Chalepophyllum guyanense*** ket mabirukan iti Guyana ken akin-abagatan a Venezuela.

Daytpy a sebbangan ket ababa, agsangsanga a bassit a mula a maratimbukel, nalalat a bulbulong. Ti inploressensia ket buklen iti maysa aginggana dagiti lima a sabong a mabirukan kadagiti axil ti bulong. Dagiti sabong ket agdumaduma iti sukog ken kadakkel ngem kadawyan a sukog imbudo ken puraw iti maris. Ti bunga ket natarikayo a kapsula.

Daytoy a mula ket agtubo kadagiti ayan ti babassit a mula ken ruot ken kadagiti naulep a bakir.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
* ''Chalepophyllum'' iti World Checklist of Rubiaceae
Oxyanthus okuensis

Ti ***Oxyanthus okuensis*** ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Kamerun.  Ti masna a habitatna ket dagiti subtropikal wenno tropikal a namaga a bakir. Daytoy ket maipangta babaen ti pannakaawan ti habitat.

## Dagiti nagibasaran
*
Dendrosipanea

Ti ***Dendrosipanea*** ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Mabirukan ti henero iti Brasil ken Venezuela.

## Dagiti sebbangan
* *[[Dendrosipanea revoluta]]* Steyerm. – Amazonas, Venezuela
* *[[Dendrosipanea spigelioides]]* Ducke – akin-abagatan a Venezuela, akin-amianan a Brasil

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
* Kew World Checklist of Selected Plant Families, ''Dendrosipanea''
Steenisia

Ti ***Steenisia*** ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Thi henero ket endemiko iti Borneo.

## Dagiti sebbangan

**[[Steenisia borneensis]]* (Valeton) Bakh.f.
**[[Steenisia corollina]]* (Valeton) Bakh.f.
**[[Steenisia elata]]* (Valeton) Bakh.f.
**[[Steenisia pleurocarpa]]* (Airy Shaw) Bakh.f.
**[[Steenisia pterosepala]]* (Airy Shaw) Bakh.f.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

*''Steenisia'' iti World Checklist of Rubiaceae
Trailliaedoxa

Ti ***Trailliaedoxa*** ket ti monotipiko a henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Aglaon laeng ti henero iti bugbugtong a sebbangan, viz. ***Trailliaedoxa gracilis***, nga endemiko iti abagatan-tengnga a Tsina. Daytoy pay ti kaikaisuna a sebbangan iti tribu ti **Trailliaedoxeae**.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

*''Trailliaedoxa'' itie World Checklist of Rubiaceae
Benkara

Ti ***Benkara*** ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Mabirukan daytoy iti tropikal ken subtropikal nga Asia manipud iti India iti daya aginggana iti Tsina ken ti Is-isla Ryukyu, iti abagatan aginggana iti Java ken ti Filipinas. Impalawag daytoy babaen ni Michel Adanson in 1763.

## Dagiti sebbangan
* *[[Benkara armigera]]* (K.Schum.) Ridsdale – Tailandia, Cambodia, Laos, Bietnam, Malaysia Peninsular
* *[[Benkara depauperata]]* (Drake) Ridsdale – Tsina, Bietnam
* *[[Benkara emanuelssoniana]]* (Lour.) Ridsdale – Palawan
* *[[Benkara esculenta]]* (Lour.) Ridsdale – Bietnam
* *[[Benkara evenosa]]* (Hutch.) Ridsdale – Yunnan
* *[[Benkara fasciculata]]* (Roxb.) Ridsdale – Assam, Bhutan, Nepal, India, Cambodia, Bietnam, Malaysia, Filipinas
* *[[Benkara forrestii]]* (J.Anthony) Ridsdale – Yunnan, Tailandia
* *[[Benkara griffithii]]* (Hook.f.) Ridsdale – Tsina, Assam, Bhutan
* *[[Benkara hoaensis]]* (Pierre ex Pit.) Ridsdale – Bietnam
* *[[Benkara malabarica]]* (Lam.) Tirveng – India, Sri Lanka
* *[[Benkara microcarpa]]* (Bartl. ex DC.) Ridsdale – Filipinas
* *[[Benkara miquelii]]* (Koord. & Valeton) Ridsdale – Java
* *[[Benkara ovoidea]]* (Pierre ex Pit.) Ridsdale – Tailandia, Laos, Cambodia, Bietnam
* *[[Benkara parviflora]]* (King & Gamble) Ridsdale – Malaysia Peninsular
* *[[Benkara pierrei]]* (Pit.) Ridsdale – Tailandia, Bietnam
* *[[Benkara rectispina]]* (Merr.) Ridsdale – Hainan
* *[[Benkara scandens]]* (Thunb.) Ridsdale – Tsina, Bietnam, Filipinas
* *[[Benkara sinensis]]* (Lour.) Ridsdale – Tsina, Taiwan, Tailandia,  Bietnam, Nansei-shoto (Is-isla Ryukyu)

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
* ''Benkara'' iti World Checklist of Rubiaceae
Brachytome

Ti ***Brachytome*** ket ti henero dagiti 8 a sebbangan dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Impalawag daytoy abaen ni Joseph Dalton Hooker idi 1871. Mabirukan daytoy iti nangruna a daga ti Abagatan a daya nga Asia manipud iti Banglades, iti daya aginggana iti abagatan-tengnga a Tsina ken iti abagatan aginggana iti Malaysia Peninsular.

## Dagiti sebbangan
* *[[Brachytome hainanensis]]* C.Y.Wu ex W.C.Chen – Hainan, Bietnam
* *[[Brachytome hirtella]]* Hu – Tibet, Yunnan, Bietnam
* *[[Brachytome kachinensis]]* Govaerts – Myanmar (Burma)
* *[[Brachytome pitardii]]* Tirveng. – Bietnam
* *[[Brachytome russellii]]* Deb & M.G.Gangop. – Myanmar (Burma)
* *[[Brachytome scortechinii]]* King & Gamble – Laos,  Tailandia, Malaysia
* *[[Brachytome wallichiii]]* Hook.f. – Yunnan, Assam, Banglades, Cambodia, Burma, Bietnam
* *[[Brachytome wardii]]* C.E.C.Fisch. – Myanmar (Burma)

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
*''Brachytome'' iti World Checklist of Rubiaceae
*Ladawan ti ''Brachytome wallichii''
Bungarimba

Ti ***Bungarimba*** ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Naiyakar ti sebbangan-kita manipud iti *[[Porterandia]]* babaen ni K.M. Wong idi 2004. Mabirukan ti henero manipud iti Borneo, Malaysia, Sumatra ken Baro a Guinea.

## Dagiti sebbangan

* *[[Bungarimba kahayanensis]]* K.M.Wong – Kalimantan
* *[[Bungarimba papuana]]* K.M.Wong – Papua Baro a Guinea
* *[[Bungarimba ridsdalei]]* K.M.Wong – Sabah
* *[[Bungarimba sessiliflora]]* (Ridl.) K.M.Wong – Borneo, Malaysia, Sumatra

## Dagiti akinruar a silpo
* ''Bungarimba'' iti World Checklist of Rubiaceae

## Dagiti nagibasaran
Calochone

Ti ***Calochone*** ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Mabirukan ti henero iti Kamerun, Gabon, Probinsia ti Cabinda, Republika ti Kongo, ken Demokratiko a Republika ti Kongo.

## Dagiti sebbangan
* *[[Calochone acuminata]]* Keay – Cabinda, Kamerun, Gabon
* *[[Calochone redingii]]* (De Wild.) Keay – Gabon, Probinsia ti Cabinda, Republika ti Kongo, ken Demokratiko a Republika ti Kongo

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
*''Calochone'' iti World Checklist of Rubiaceae
Casasia

Ti ***Casasia*** ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Mabirukan dagitoy a bassit a mula wenno bassit a kayo iti is-isla ti Karibe ken iti maysa a kaso (Seven-year Apple iti Ingles, *[[Casasia clusiifolia|C. clusiifolia]]*) iti Florida. Sumagmamano kadagiti naawat a sebbangan ket dati a naikabil iti sabali, kas iti mainaig a henero ti genip-tree (*[[Genipa]]*), iti *[[Gardenia]]* wenno iti *[[Randia (mula)|Randia]]*.

## Dagiti sebbangan
* *[[Casasia acunae]]* M.Fernández Zeq. & A.Borhidi – Kuba
* *[[Casasia calophylla]]* A.Rich. – Kuba
* *[[Casasia clusiifolia]]* (Jacq.) Urb. – Seven-year Apple
** *Casasia clusiifolia* var. *clusiifolia* – Florida, Bermuda, Bahamas, Kuba, Is-isla ti Turks ken Caicos
** *Casasia clusiifolia* var. *hirsuta* Borhidi – Kuba
* *[[Casasia domingensis]]* (DC.) Urb. – Republika a Dominikano
* *[[Casasia ekmanii]]* Urb. – Haiti
* *[[Casasia haitensis]]* Urb. & Ekman – Haiti
* *[[Casasia jacquinioides]]* (Griseb.) Standl. – Kuba
* *[[Casasia longipes]]* Urb. – Hamaika
* *[[Casasia nigrescens]]* (Griseb.) C.Wright ex Rob.
** *Casasia nigrescens* subsp. *moaensis* Borhidi & O.Muñiz – Kuba
** *Casasia nigrescens* subsp. *nigrescens* – Kuba
* *[[Casasia samuelssonii]]* Urb. & Ekman – Republika a Dominikano

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
*''Casasia'' iti World Checklist of Rubiaceae
*Regional Conservation Center, Floristic Inventory for South Florida Database
Casasia longipes

Ti ***Casasia longipes*** ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Hamaika.

## Dagiti nagibasaran
Catunaregam

Ti ***Catunaregam*** ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae a patneng iti tropikal nga Aprika ken tropikal nga Abagatan a daya nga Asia.

## Dagiti sebbangan
**[[Catunaregam longispina]]* (Link) Tirveng. – India, Banglades, Bhutan, Burma, Tailandia, Bietnam
**[[Catunaregam nilotica]]* (Stapf) Tirveng. – Guinea, Nigeria, Republika ti Tengnga nga Aprika, Kamerun, Chad, Eritrea, Etiopia, Somalia, Sudan, Kenya, Tanzania, Uganda
**[[Catunaregam nutans]]* (Roxb.) Tirveng. – India, Assam
**[[Catunaregam obovata]]* (Hochst.) A.E.Gonç. – Mozambique, KwaZulu-Natal, Eswatini
**[[Catunaregam oocarpa]]* (Ridl.) Tirveng. – Tailandia, Malaysia, Sumatra
**[[Catunaregam pentandra]]* (Gürke) Bridson – Tanzania, Malawi, Mozambique, Zimbabwe
**[[Catunaregam pygmaea]]* Vollesen – Tanzania
**[[Catunaregam spinosa]]* (Thunb.) Tirveng. – Tsina, Taiwan, Bangladesh, India, Bhutan, Pakistan, Sri Lanka, Cambodia, Laos, Burma, Tailandia, Bietnam, Java, Malaysia
**[[Catunaregam stenocarpa]]* Bridson – Mozambique
**[[Catunaregam swynnertonii]]* (S.Moore) Bridson – Mozambique, Zimbabwe
**[[Catunaregam taylorii]]* (S.Moore) Bridson – D.R.Kongo, Tanzania, Malawi, Zambia, Zimbabwe, Eswatini, Transvaal
**[[Catunaregam tomentosa]]* (Blume ex DC.) Tirveng.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
*''Catunaregam'' iti World Checklist of Rubiaceae
Catunaregam spinosa

Ti ***Catunaregam spinosa***, ti **mountain pomegranate** iti Ingles, ket ti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Mabirukan daytoy iti Abagatan nga Asia ken dagiti sabali pay a pagilian ti Asia.

## Kultura
*Ammo a kas "කුකුරුමාන් - kukuruman" iti Sinhala, ken kas "karai"(காரை) iti Tamil.
*Ammo a kas "गेळफळ"- gelphal wenno "पहील्या दिवशीचे फळ" maipatarus a kas "sabong ti umuna nga aldaw"  (gapu ta umuna nga agparang a puraw) ken ti sumaruno nga aldaw agbalin a duyaw ken makunkuna iti "sabong ti maikadua nga aldaw" (दुसर्या दिवशीचे फळ) iti Marathi.
*Dagiti Lepcha ti Sikkim ket tawtawaganda daytoy iti .

## Dagiti akinruar a silpo
*
*
*
*
* 

## Dagiti nagibasaran
Brenania

Ti ***Brenania*** ket ti henero dagiti agsabsabong a  mula iti pamilia ti Rubiaceae. Mabirukan daytoy manipud iti Nigeria aginggana iti Kamerun, Gabon, Cabinda, Republika ti Tengnga nga Aprika, Kongo, ken D.R.Kongo. Naipalawag ti henero idi 1958 ken aglaon laeng iti bugbugtong a sebbangan-kita ti *Brenania spathulifolia* (naikeddeng ita a sinonimo ti *B. brieyi*, ngem segun ti ICN ti *B. spathulifolia* ket talinaayenna ti kasasadna a kas tipo).

## Dagiti sebbangan
* *[[Brenania brieyi]]* (De Wild.) E.M.A.Petit – Nigeria, Cabinda, Republika ti Tengnga nga Aprika, Kamerun, Gabon, Kongo, D.R.Kongo
* *[[Brenania rhomboideifolia]]* E.M.A.Petit – D.R.Kongo

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
*Kew World Checklist of Selected Plant Species, ''Brenania''