Pouteria

Ti ***Pouteria*** ket ti henero dagiti agsabsabong a kayo iti pamilia ti gutta-percha iti Sapotaceae. Ti henero ket adu a maiwarwaras kadagiti amin a paset ti tropikal a rehion iti lubong. Daytoy ket mairaman ti canistel (*[[Pouteria campechiana|P. campechiana]]*), ti Mamey sapote (*[[Mamey sapote|P. sapota]]*), ken ti lucuma (*[[Lucuma|P. lucuma]]*). Iti kadawyan, daytoy a henero ket ammo iti Ingles a kas ti **pouteria trees**, wenno iti dadduma a kaso, **eggfruits**.

Ti *Pouteria* ket maikabagian iti *[[Manilkara]]*, ti sabali pay a henero nga agpataud kadagiti natangken ken nadagsen a kayo (kas ti balatá, *M. bidentata*) a kaaduan a maus-usar iti nadagsen wenno konstruksion iti ruar, ken ti pay makan a bunga (kas ti sapodilla, *M. zapota*).

## Dagiti usar

Adu dagiti sebbangan, kas ti *[[Pouteria maclayana]]* ket addaan kadagiti makan a bunga ken nangrunada a makan. Sumagmamano ket komersial a naur-urnong ken nailaklako kadagiti lokal a paglakuan wenno ipakahe kadagiti lata.

Ti sebbangan ti *Pouteria* ket addaan kadagiti natangken, nadagsen, naandur a kayo a maus-usar a kas sungrod ken tabla, ngem naipangpangruna iti konstruksion iti ruar ket marina, a kas ti adigi ti sangladan, dagiti datar ti barko, kdpy. Adda met dagiti sebbangan, a kas ti abiu (*[[Pouteria caimito|P. caimito]]*), a naikeddeng a makaandur iti shipworm; nupay kasta, depende daytoy iti linaon a silica, a mabalin nga agdumaduma manipud iti 0.0-0.9%. Ti dagsen babaen ti tomo (iti 12% iti linaon a dam-eg) ti kayo ti *Pouteria* ket mabalin nga agsurok iti 1140&nbsp;kg/m3 (71 lb/ft3; isu a, ti kayo ket lumned iti danum. Ti kayo ti sebbangan ti *Pouteria* ket makasanay iti nakaro a panaggunay ken panagkillo no mamagaan, ngem iti kangrunaan nga usarna, iti konstruksion ti marina, daytoy ket saan a problema, gapu ta saan met a mamagaan ti kayo.

## Sistematika ken taksonomia

Ti *Pouteria* ket makunkuna iti Ingles a kas "wastebasket taxon", ken ti kadakkelan ket agtultuloy a maipadpadakkel wenno maipabpabassit. Ti segregado a *Labatia*, nga impalawag babaen ni Olof Swartz idi 1788 ken naipanagan iti Pranses a botaniko a ni Jean-Baptiste Labat, ket nataripato idi a kas naiduma nga entidad aginggana kadagiti tawen ti 1930, idi daytoy ket naisinonimo iti *Pouteria*. Kaaduan kadagiti naisegregado a henero ket kanungpalan a naitipon manen iti *Pouteria* ket intakder idi babaen da Henri Ernest Baillon ken Jean Baptiste Louis Pierre.

### Dagiti napili a sebbangan


* *[[Pouteria adolfi-friedericii]]*
* *[[Pouteria altissima]]*
* *[[Pouteria amapaensis]]*
* *[[Pouteria amygdalina]]*
* *[[Pouteria andarahiensis]]*
* *[[Pouteria anteridata]]*
* *[[Pouteria arcuata]]*
* *[[Pouteria areolatifolia]]*
* *[[Pouteria arguacoensium]]*
* *[[Pouteria aristata]]*
* *[[Pouteria arnhemica]]* (F.Muell. ex Benth.) Baehni
* *[[Pouteria atabapoensis]]*
* *[[Pouteria austin-smithii]]*
* *[[Pouteria australis]]* (R.Br.) Baehni
* *[[Pouteria bapeba]]*
* *[[Pouteria beaurepairei]]*
* *[[Pouteria belizensis]]*
* *[[Pouteria benai]]*
* *[[Pouteria bonneriana]]*
* *[[Pouteria bracteata]]*
* *[[Pouteria brevensis]]*
* *[[Pouteria brevipedicellata]]*
* *[[Pouteria brevipetiolata]]*
* *[[Pouteria briocheoides]]*
* *[[Pouteria brownlessiana]]* (F.Muell.) Baehni
* *[[Pouteria buenaventurensis]]*
* *[[Pouteria bullata]]*
* *[[Pouteria butyrocarpa]]*
* *[[Pouteria caimito]]* – Abiu, *abiurana ferro*
* *[[Pouteria calistophylla]]*
* *[[Pouteria campechiana]]* – Canistel, yellow sapote, *coztic-zapote*, *cây trứng gà* wenno *lekima* (Bietnamis)
* *[[Pouteria canaimaensis]]*
* *[[Pouteria capacifolia]]*
* *[[Pouteria cayennensis]]*
* *[[Pouteria chartacea]]* (F.Muell. ex Benth.) Baehni
* *[[Pouteria chiricana]]*
* *[[Pouteria chocoensis]]*
* *[[Pouteria cicatricata]]*
* *[[Pouteria cinnamomea]]*
* *[[Pouteria coelomatica]]*
* *[[Pouteria collina]]*
* *[[Pouteria congestifolia]]*
* *[[Pouteria contermina]]*
* *[[Pouteria costata]]* – Tawāpou, bastard ironwood
* *[[Pouteria crassiflora]]*
* *[[Pouteria cubensis]]*
* *[[Pouteria cuspidata]]* (A.DC.) Baehni
* *[[Pouteria danikeri]]*
* *[[Pouteria decussata]]*
* *[[Pouteria eerwah]]* (F.M.Bailey) Baehni – Shiny-leaved condoo, black plum, "wild apple" (Australia)

* *[[Pouteria espinae]]*
* *[[Pouteria euryphylla]]*
* *[[Pouteria euphlebia]]* (F.Muell.) Baehni
* *[[Pouteria exstaminodia]]*
* *[[Pouteria filiformis]]*
* *[[Pouteria fossicola]]*
* *[[Pouteria foveolata]]*
* *[[Pouteria franciscana]]*
* *[[Pouteria fulva]]*
* *[[Pouteria furcata]]*
* *[[Pouteria gabrielensis]]*
* *[[Pouteria gigantea]]*
* *[[Pouteria glauca]]*
* *[[Pouteria gracilis]]*
* *[[Pouteria grandiflora]]*
* *[[Pouteria guianensis]]* Aubl.
* *[[Pouteria hotteana]]*
* *[[Pouteria howeana]]* (F.Muell.) Baehni
* *[[Pouteria izabalensis]]*
* *[[Pouteria juruana]]*
* *[[Pouteria kaalaensis]]*
* *[[Pouteria kaieteurensis]]*
* *[[Pouteria krukovii]]*
* *[[Pouteria latianthera]]*
* *[[Pouteria leptopedicellata]]*
* *[[Pouteria longifolia]]*
* *[[Pouteria lucens]]*
* *[[Pouteria lucuma]]* – Lúcuma, lucumo
* *[[Pouteria macahensis]]*
* *[[Pouteria maclayana]]* (F.Muell.) Baehni
* *[[Pouteria macrocarpa]]*
* *[[Pouteria maguirei]]*
* *[[Pouteria malaccensis]]* (C.B.Clarke) Baehni
* *[[Pouteria melanopoda]]*
* *[[Pouteria micrantha]]*
* *[[Pouteria microstrigosa]]*
* *[[Pouteria minima]]*
* *[[Pouteria moaensis]]*
* *[[Pouteria multiflora]]* – Broad-leaved lucuma, "bully tree"
* *[[Pouteria myrsinoides]]* (F.Muell.) Jessup
* *[[Pouteria myrsinodendron]]* (F.Muell.) Jessup
* *[[Pouteria nemorosa]]*
* *[[Pouteria nudipetala]]*
* *[[Pouteria obovata]]* (R.Br.) Baehni
* *[[Pouteria oppositifolia]]*
* *[[Pouteria orinocoensis]]*
* *[[Pouteria oxypetala]]*
* *[[Pouteria pachycalyx]]*
* *[[Pouteria pachyphylla]]*
* *[[Pouteria pallens]]*
* *[[Pouteria pallida]]*
* *[[Pouteria peduncularis]]*
* *[[Pouteria penicillata]]*

* *[[Pouteria peruviensis]]*
* *[[Pouteria petiolata]]*
* *[[Pouteria pimichinensis]]*
* *[[Pouteria pisquiensis]]*
* *[[Pouteria platyphylla]]*
* *[[Pouteria pohlmaniana]]* (F.Muell.) Baehni
* *[[Pouteria polysepala]]*
* *[[Pouteria psammophila]]*
* *[[Pouteria pseudoracemosa]]*
* *[[Pouteria puberula]]*
* *[[Pouteria pubescens]]*
* *[[Pouteria putamen-ovi]]*
* *[[Pouteria retinervis]]*
* *[[Pouteria rhynchocarpa]]*
* *[[Pouteria ramiflora]]* (Mart.) Radlk.
* *[[Pouteria richardii]]* (F.Muell.) Baehni
* *[[Pouteria rigidopsis]]*
* *[[Pouteria rodriguesiana]]*
* *[[Pouteria rufotomentosa]]*
* *[[Pouteria sagotiana]]*
* *[[Pouteria sandwicensis]]* (A.Gray) Baehni & O.Deg. – *ʻĀlaʻa* (Hawaiʻi)
* *[[Pouteria sapota]]* – Mamey sapote, *abricó* (Portuges)
* *[[Pouteria sclerocarpa]]*
* *[[Pouteria scrobiculata]]*
* *[[Pouteria semecarpifolia]]*
* *[[Pouteria sessilis]]*
* *[[Pouteria silvestris]]*
* *[[Pouteria sipapoensis]]*
* *[[Pouteria splendens]]*
* *[[Pouteria squamosa]]*
* *[[Pouteria stenophylla]]* – Rio de Janeiro pouteria (naungaw)
* *[[Pouteria subsessilifolia]]*
* *[[Pouteria tarapotensis]]*
* *[[Pouteria tarumanensis]]*
* *[[Pouteria tenuisepala]]*
* *[[Pouteria torta]]* (Mart.) Radlk.
* *[[Pouteria trigonosperma]]*
* *[[Pouteria triplarifolia]]*
* *[[Pouteria vernicosa]]*
* *[[Pouteria villamilii]]*
* *[[Pouteria virescens]]*
* *[[Pouteria viridis]]* (Pittier) Cronquist – Green sapote
* *[[Pouteria xerocarpa]]* (F.Muell. ex Benth.) Baehni
* *[[Pouteria xylocarpa]]*



### Dati a naikabil ditoy

* *[[Englerophytum magalismontanum]]* (kas *P. magalismontana*)
* *[[Synsepalum dulcificum]]* (Miracle Fruit, kas *P. dulcifica*)

### Dagiti sinonimo

Gapu ti di masigurado a maipanggep iti pudno a linaon, ti bilang dagiti sinonimo ti *Pouteria* ket dakkel unay – no ti henero ket maipalawag iti naipadakkel a kapanunotan:


* *Achradelpha* O.F.Cook
* *Albertisiella* Pierre ex Aubrév.
* *Aningeria* Aubrév. & Pellegr.
* *Barylucuma* Ducke
* *Beauvisagea* Pierre
* *Beccarimnia* Pierre ex Koord.
* *Blabea* Baehni
* *Blabeia* Baehni
* *Bureavella* Pierre
* *Calocarpum* Pierre
* *Calospermum* Pierre
* *Caramuri* Aubrév. & Pellegr.
* *Chaetocarpus* Schreb. (*saan* a Thwaites: preokupado)
* *Daphniluma* Baill.
* *Discoluma* Baill.
* *Dithecoluma* Baill.
* *Eglerodendron* Aubrév. & Pellegr.
* *Englerella* Pierre
* *Eremoluma* Baill.
* *Fontbrunea* Pierre
* *Franchetella* Pierre
* *Gayella* Pierre
* *Gomphiluma* Baill.
* *Guapeba* Gomes
* *Hormogyne* A.DC.
* *Ichthyophora* Baehni
* *Iteiluma* Baill.
* *Krausella* H.J.Lam
* *Krugella* Pierre
* *Labatia* Sw.
* *Leioluma* Baill.

* *Lucuma* Molina
* *Maesoluma* Baill.
* *Malacantha* Pierre
* *Microluma* Baill.
* *Myrsiniluma* Baill.
* *Myrtiluma* Baill.
* *Nemaluma* Baill.
* *Neolabatia* Aubrév.
* *Neoxythece* Aubrév. & Pellegr.
* *Ochroluma* Baill.
* *Oxythece* Miq.
* *Paralabatia* Pierre
* *Peteniodendron* Lundell
* *Peuceluma* Baill.
* *Piresodendron* Aubrév. ex Le Thomas
* *Pleioluma* Baill.
* *Podoluma* Baill.
* *Poissonella* Pierre
* "Prozetia" Neck. (*[[Umiso a nagan (botanika)|nom. inval.]]*)
* *Pseudocladia* Pierre
* *Pseudolabatia* Aubrév. & Pellegr.
* *Pseudoxythece* Aubrév.
* *Pyriluma* (Baill.) Aubrév.
* *Radlkoferella* Pierre
* *Richardella* Pierre
* *Sandwithiodoxa* Aubrév. & Pellegr.
* *Siderocarpus*  ierre
* *Syzygiopsis* Ducke
* *Urbanella* Pierre
* *Woikoia* Baehni
* *Wokoia* Baehni



Iti pay maipatinayon, dagiti sumaganad a henero ket sagpaminsan a mairaman pay iti *Pouteria*:

* *"[[Beccariella (Sapotaceae)|Beccariella]]"* Pierre (*saan* a Cesati: preokupado)
* *[[Boerlagella]]* Cogn.
* *[[Planchonella]]* Pierre
* *[[Sersalisia]]* R.Br.
* *[[Van-royena]]* Aubrév.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

*  (1996): Germplasm Resources Information Network – ''Pouteria'' . Version of 2009-Mar-31. Retrieved 2009-Nov-15.