Sasao a Celebiko

Ti **sasao a Celebiko** ket dagiti naisingasing ngem saan a nasayaat a nasuportaran a grupo ti sasao a Malayo-Polinesio a naisasao idiay isla ti Sulawesi, daytoy ket dati a nailetra a kas *Celebes.* Daytoyton ti kadakkelan a pamilia dagiti pagsasao iti dayta nga isla.

## Dagiti pagsasao
Indasig ni David Mead (2003a:125) ti sasao a  Celebiko a kas dagiti sumaganad.
*Kaili–Pamona
*Tomini–Tolitoli
*Wotu–Wolio
* Akindaya
**Saluan–Banggai
**Akin-abagatan a daya
***Bungku–Tolaki
***Muna–Buton

## Akinruar a pannakaikabagian
Ti Sulawesi ket addaan kadagiti nadumaduma nga agsmang dagiti pagsasao. Dagiti pamilia ti amianan—Gorontalo, Sangiriko, ken sasao a Minahasan—ket addaan iti sistema ti pannakailinia nga Austronesio ti sintaksis a kadawyan kadagiti pagsasao ti Filipinas ken Borneo, ken nakonstrukto manen para iti proto-Malayo-Polinesio.

Dagiti pagsasao ti tengnga ken abagatan ti isla ket napukawdan daytoy a sistema. Inbagbagada Wouk ken Ross (2002) manipud iti daytoy a ti Sulawesi ket isu idi ti tengnga ti pannakaiwarwaras para iti grupo dagiti pagsasao a makibinningay iti daytoy a pannakapukaw, a tinawtawaganda iti Nuklear a Malayo-Polinesio. Binaybay-anda ti Gorontalo, Sangiriko, ken Minahasan iti ruar ti Nuklear a Malayo-Polinesioda, ken dagiti sabalia nadumaduma a pamilia ti Sulawesi a kas dagiti nangruna a sanga ti Nuklear a Malayo-Polinesio. Da Adelaar ken Himmelmann (2005) ad-aduda pay a mapmapan ken idasigda ti Gorontalo, Sangiriko, ken Minahasan a kas sasao a Filipino, a ti Gorontalo iti sanga ti "Kalatakan a Tengnga a Filipino" a maikuyog ti Tagalog.

## Pangbalbaliw iti uni
Inlista ni David Mead (2003a:125) dagiti sumaganad a panagbalbaliw ti uni para iti Celebiko ken dagiti sugrupona.

1. Proto-Malayo-Polinesio iti Proto-Celebiko
* *C1C2 > *C2 (C1 not nasal)
* *h > Ø
* *d > *r
* *ay, *-ey > *e
* *-aw, *-ew > *o
* *j > *y, Ø

2. Proto-Celebiko iti Proto-Akindaya a Celebiko
* *e (schwa) > *o
* *-iq > *eq
*antepenultimato *a  *oa
* *-b, *-g > *p, *k
* *q > *ʔ

4. Proto-Akindaya a Celebiko iti Proto-Akin-abagatan a daya a Celebiko
* *-w- > Ø
* *s > *s, *h
* *Z > *s
* *ñ > n
* *b > *b, *w

5. Proto-Akin-abagatan a daya a Celebiko iti Proto-Bungku–Tolaki
* *q > *ʔ
* *w- > *h
* *ʀ > Ø immuna ken mairaman iti *i

6. Proto-Akin-abagatan a daya a Celebiko iti Proto-Muna–Buton
* *w > Ø
*pagtungpalan a pannakapukaw ti konsonante (?)

## Dagiti nota

## Dagiti nagibasaran
*K. Alexander Adelaar and Nikolaus Himmelmann, *The Austronesian languages of Asia and Madagascar.* Routledge, 2005.
*Mead, David. 2003a. "Evidence for a Celebic supergroup." In *Issues in Austronesian historical phonology*, John Lynch (ed.). pages 115-141. Pacific Linguistics 550. Canberra: Pacific Linguistics, Research School of Pacific and Asian Studies, Australian National University.
*Mead, David. 2003b. "The Saluan-Banggai micro group of eastern Sulawesi." In *Issues in Austronesian historical phonology*, John Lynch (ed.). pages 65–86. Pacific Linguistics 550. Canberra: Pacific Linguistics, Research School of Pacific and Asian Studies, Australian National University.
*Fay Wouk and Malcolm Ross (ed.), *The history and typology of western Austronesian voice systems.* Australian National University, 2002.