open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bishkek

Ti **Bishkek** (iti Kirgistan ken ti Ruso: Бишкек), nga isu idi ti **Pishpek** ken **Frunze**, isu daytoy ti kapitolio ken ti kadakkelan a siudad iti Kirgistan.
Ti Bishkek ket isu pay to administribo a sentro iti Chuy a nakapalikmut iti daytoy a siudad, nupay daytoy a siudad ket saan a paset iti probinsia ngem agpang a probinsia iti Kirgistan.

Ti nagan na ket naala manipud iti Kirgistan a balikas para iti batir a panagaramid ti permentada a gatas ti kabalio a babai (kumis), ti nailian a maininum ti Kirgistan. Naibangon daytoy idi 1825 a kas ti Kirgistán-Khokand a pagsammakedan iti "Bishkek", ngem, idi 1862, napanaganan a kas ti Ruso a pagsammakedan iti *Pishpek* (крепость Пишпек), idi 1926 daytoy a siudad ket napanaganan a kas *Frunze* (Фрунзе), manipud iti Bolshevik a daulo ti militar a ni Mikhail Frunze. Idi 1991, ti parlamento ti Kirgistan ket inpasublida ti naipakasaritaan a nagan iti daytoy a siudad.

## Dagiti nagibasaran
Michael Jackson

Ni **Michael Joseph Jackson** (Agosto 29, 1958&nbsp;– Hunio 25, 2009) ket maysa idi nga Amerikano a kumakanta ken mannurat ti kanta, sumasala, negosiante, ken pilantropo. Isu ken masansan a makunkuna a ti **King of Pop**, wenno ti pangyababaan ti naganna iti **MJ**, Ni Jackson ket mabigbigan nga isu ti kaballigian a mangliwliwa iti amin a panawen babaen ti Guinness World Records. Dagiti kontribusionna iti musika, sala, ken moda, a kakuyog ti naidayegan a personal a biagna, ket nangaramid kaniana a pigura iti sangalubongan iti nadayeg a kultura para kadagiti nasurok nga uppat a dekada.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
* 
* 
*
Nathalia Dill

Ni **Nathalia Goyannes Dill Orrico**, kaaduan nga ammo a kas ni **Nathalia Dill** , ket Brasiliana nga aktres iti telebision ken sinema. 

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti silpo tiruar
*
Monzón

Ti **Monzón**  ket maysa a bassit a munisipalidad idiay naturay a komunidad iti Aragon, Espania. Ti populasionna ket 17,236 manipud idi 2019. Mabirukan daytoy idiay amianan a daya  (idiay Cinca Medio a distrito ti probinsia iti Huesca) ken asideg kadagiti karayan ti Cinca ken Sosa.

## Dagiti nagibasaran
Tokyo

Ti  , ; opisial a ti , ket maysa kadagiti 47 a prepektura iti Hapon. Ti Tokyo ket isu ti kapitolio iti Hapon, ti sentro iti Kalatakan a Lugar ti Tokyo, ken isu ti kadakkelan a metropolitana a lugar iti lubong. Isu daytoy ti tugae iti gobierno iti Hapon ken ti Imperio a Palasio, ket ti pagtaengan iti Hapon nga Imperio a pamilia. Ti Tokyo ket adda idiay rehion ti Kantō idiay abagatan a daya a bangir iti kangrunaan nga isla iti Honshu ken mairaman ti Is-isla ti Izu ken Is-isla ti Ogasawara.  Ti Tokyo a Metropolis ket naporma idi 1943 manipud iti panagtipon iti sigud idi a  ken ti .

## Dagiti nagibasaran
2009

Ti tawen idi **2009** (MMIX) ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes iti kalendario a Gregoriano (dominikal a letra D), ti maika-2009 a tawen kadagiti panangikeddeng ti Kadawyan a Panawen (CE) ken Anno Domini (AD), ti maika-9 a tawen ti maika-3 a milenio, ti maika-9 a tawen iti maika-21 a siglo, ken ti maika-10 ken maudi a tawen iti dekada ti tawtawen ti 2000.

## Paspasamak

## Naipasngay

## Pimmusay
* Marso 6 &ndash; Francis Magalona, Filipino a rapper (naipasngay 1964)

* Hunio 25 &ndash; Michael Jackson, kumakanta iti Estados Unidos iti Amerika (naipasngay 1958)
* Hulio 5 &ndash; Godofredo S. Reyes, Filipino a politiko ken mannurat (naipasngay 1918)

* Agosto 1 &ndash; Corazon Aquino, maika-11 a Presidente ti Filipinas (naipasngay 1933)

* Agosto 18 &ndash; Kim Dae-Jung, maika-15 a Presidente ti Abagatan a Korea (naipasngay 1924)
* Agosto 31 &ndash; Eraño Manalo, Iglesia ni Cristo (naipasngay 1925)

* Disiembre 17 &ndash; Jennifer Jones, Amerikana nga aktres (naipasngay 1919)

## Dagiti akinruar a silpo
Lordi

Ti **Lordi** ket maysa a Pinlandes a hard rock banda, a naporma idi 1992 babaen ti daulo ti banda a kumakanta, mannurat ti kanata ken ti nagdidibuho ti kawwes, a ni Mr. Lordi. Ti banda ken naamammuan a nagus-usar kadagiti nakabutbuteng a maskara ken agus-usar kadagiti palibang kadagiti las-ud ti panagdangdangngay ti tokar. Naindayeganda ti lokal a panagballigi idi 2002 iti immuna nga agmaymaysa a tokarda, iti "Would You Love a Monsterman?" (literal a pannakaipatarus ti ).

Ti Lordi ket nakaaramid ti pakasaritaan idi 2006 babaen ti panangabak ti 2006 Eurovision a Salisal ti Kanta nga adda idi ti kanagtuan a puntos iti 292, nga isuda ti immuna nga Pinlandes nga agpabpabuya a nangabay iti daytoy a salisal. Ti Lordi ket naipabuya idi 2006 Dagiti Gungguna ti Musika ti MTV Europa idiay Copenhagen idi ti daulo ti banda, a ni Mr. Lordi, ket nangitanggaya ti gungguna para iti *rock*. Isuda pay ti naudi a nagpabuya, a nagtoktokar ti kantada iti "Hard Rock Hallelujah". Nagpabuyada pay iti *[[Making Your Mind Up (serie ti telebision)|Panagbalbaliw ti Isipmo]]*  ti Britaniko para iti Eurovision a Salisal ti Kanta.

## Kamkameng
* Mr. Lordi
* Amen
* Hiisi
* Mana
* Hella

## Diskograpia

### Estudio nga album
* 2002: Get Heavy
* 2004: The Monsterican Dream
* 2006: The Arockalypse
* 2008: Deadache
* 2010: Babez For Breakfast
* 2013: To Beast or Not To Beast
* 2014: Scare Force One
* 2016: Monstereophonic – Theaterror vs. Demonarchy
* 2018: Sexorcism
* 2020: Killection
* 2021: Lordiversity

### DVD
* 2006: Market Square Massacre
* 2007: Bringing Back The Balls To Stockholm 2006
* 2018: Recordead Live – Sextourcism in Z7

## Dagiti nagibasaran
Hebe Camargo

Ni **Hebe Maria Camargo** (Marso 8, 1929 – Septiembre 29, 2012)  maysa idi nga artista ken kumakanta manipud idiay Brasil.

## Dagiti naginasaran

## Dagiti akinruar a silpo
* Website ni Hebe Camargo 
* Hebe Camargo - IMDB
Panagrangrang-ay a Turay ti Metropolitan a Manila

Ti **Panagrangrang-ay a Turay ti Metropolitan a Manila** (Ingles:Metropolitan Manila Development Authority, naipangyababaan a kas **MMDA**) kety maysa nga ahensia iti Republika ti Filipinas a naaramid a pangrakep kadagiti siudad ti Manila, Quezon, Caloocan, Pasay, Mandaluyong, Makati, Pasig, Marikina, Valenzuela, Malabon, Taguig, Navotas, ken San Juan.
Erineo S. Maliksi

Ni **Erineo Saquilayan Maliksi** (Marso 25, 1938 – Pebrero 24, 2021idiay Imus, Cavite) ket maysa a politiko a Pilipino. Isu ti agdama a kongregista manipud iti Maikatlo a Kongresional a Distrito ti Cavite, ken ammo pay a kas ti Maymaysa a Distrito ti Imus. Isu ket nagserbi a kas Gobernador ti Probinsia ti Cavite manipud idi Hunio 30, 2001 aginggana idi Hunio 30, 2010. Isu ket ammo a kas ni **Ayong** babaen dagiti makaammo kaniana, asawana ni Olivia L. Maliksi ken ama ti Mayor ti Imus a ni Manny L. Maliksi.

Isu ket nagturpos iti elementaria nga edukasion idiay Eskuela ti Elementaria ti Anabu II idiay Imus idi 1951, ken nagturpos ti sekondaria nga edukasion idiay Akademia Del Pilar, idiay met laeng Imus, idi 1955. Idi 1969, nagturpos ni Erineo manipud idiay Unibersidad ti Daya, ken nakagun-od iti Titulo ti grado ti Siensia politika.

## Dagiti nagibasaran

*Bariweswes iti LGU
*Website ti Cavite 
*  abs-cbnnews.com
Horst Köhler

Ni **Horst Köhler** (; ) ket Aleman a politiko iti Kappon ti Kristiano a Demokratiko. Isu ti Presidente ti Alemania manipud idi 2004 aginggana idi 2010. 

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Amadeo

Ti **Amadeo** ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Cavite iti Filipinas.

## Dagiti baranggay

Ti Amadeo ket nabingbingay a politikal iti 26 barbaranggay.

## Demograpia
 	

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

## Heograpiko a lokasion
Yerevan

Ti **Yerevan** (, ) ket isu ti kapitolio ken kadakkelan a siudad iti Armenia ken maysa kadagiti kadaanan nga agnanayon a nataengan a siudad. Naisanglad daytoy ti igid ti Karayan Hrazdan, ti Yerevan ket isu ti administratibo, kultural, ken industria a sentro iti pagilian ti Armenia. Isu daytoyen ti kapitoliona manipud idi 1918, ti maikasangapulo ket tallo ti pakasaritaan iti Armenia.

Ti pakasaritaan iti Yerevan ket napetsado manipud idi maika-8 a siglo BC, a ti panakabangon ti pagsammakedan iti Erebuni idi 782 BC babaen ni Ari Argishti I idiay kalaudan nga ungto iti Tanap ti Ararat.Kalpasan ti Umuna a Sangalubongan a Gubat, ti Yerevan ket nagbalin a kapitolio iti Demokratiko a Republika iti Armenia gapu kadagiti ribribo a nagbiag iti Armenio a Genosidio ket nagtaeng iti daytoy a lugar. Napardas a dimmakkel daytoy a siuadad idi maika-20 a siglo a kas ti Armenia ket nagbalian a maysa kadagiti sangpulo ket lima a republika idiay Kappon ti Sobiet. Iti limapulo a tawtawen, ti Yerevan ket nabaliwan a kas maysa nga ili nga addaan laeng ti bassit a ribo a nagtaeng iti uneg ti Ruso nga Imperio, iti kangrunaan a kultural, artistiko, ken industria a sentro, ken nagbalin pay a tugaw ti nailian a gobierno.

## Dagiti ladawan

Yerevan-Republic Square-32-Marriott-Foreign Affairs-2019-gje.jpg|Kuadrado ti Republika
Yerevan-Cascade-08-2019-gje.jpg|Cascade
Yerevan-2800th anniversary park-08-2019-gje.jpg|Parke ti Maika-2800 nga anibersario
Yerevan-Matenadaran-12-2019-gje.jpg|Matenadaran
Yerevan-Cathedral-30-innen-2019-gje.jpg|Katedral
Yerevan-Tsitsernakaberd-08-2019-gje.jpg|Tsitsernakaberd


## Dagiti nagibasaran
2010

Ti tawen idi **2010** (MMX) ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes iti kalendario a Gregoriano (dominikal a letra C), ti maika-2010 a tawen kadagiti panangikeddeng ti Kadawyan a Panawen (CE) ken Anno Domini (AD), ti maika-10 a tawen ti maika-3 a milenio, ti maika-10 a tawen iti maika-21 a siglo, ken ti umuna a tawen iti dekada ti tawtawen ti 2010.

## Paspasamak

## Naipasngay

## Pimmusay
### Hunio
* Hunio 18 &ndash; José Saramago, Portuges a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (naipasngay 1922)

### Hulio
* Hulio 22 &ndash; Magnolia Antonino, Filipina a politiko (naipasngay 1915)

### Agosto

* Agosto 8 &ndash; Patricia Neal, Amerikana nga aktres (naipasngay 1926)

## Dagiti akinruar a silpo
Barack Obama

Ni **Barack Hussein Obama**  ti maika-44 a presidente iti Estados Unidos.

## Enero 2009
Ni **Barack Hussein Obama**, senador a Demokarata ti Illinois, iti nangabak a maika-44 a presidente iti Estados Unidos idi Nobiembre 2008. Inabakna ni John McCain, senador a Republikano iti Arizona. Maysa a mulato a naipasngay ken dimmakel idiay Hawaii, isuna iti immuna a presidente iti Estados Unidos nga saan puraw, kaskasdaaw gapu iti nabayag a pannakaapi dagiti nangisit iti Amerika. Ni tatangna ket maysa a Luo iti Kenya ket ni nanangna ket maysa a puraw iti Kansas. Ni Joseph Biden, senador iti Delaware, iti kaduana a bise-presidente.

## Dagiti ladawan


Papeles:BarackObama2005portrait.jpg|Barack Obama 2oo5
Papeles:Sen. Barack Obama smiles.jpg|Barak obama, parasasenado
Papeles:President Barack Obama speaks in Cairo, Egypt 06-04-09.jpg|Obama bei seiner Rede an der Universität Kairo


## Dagiti nagibasaran
Moscow

Ti **Moscow** ket isu ti kapitolio, ti kapusekan ti papulasion a siudad, ken ti kaaduan ti populasion a pederal a suheto iti Rusia. Daytoy a siudad ket maysa a nangruna iti politikal, ekonomia, kultural, siensa, relihion, busbos, edukasion ken sentro kadagiti pagluganan iti Ruso ken ti kontinente. Ti Moscow ket isu ti akin-amianan unay a dakkel a siudad iti Lubong (ngem saan nga isu ti kalamiisan), ti kapusekan ti populasion a siudad iti Europa, ken maika-6 a kadakkelan a maitutop a siudad iti lubong. Ti populasion na daytoy, segun ti 2010 a Senso, ket 11,503,501. Batayan ti Forbes 2011, ti Moscow ket addaan kadagiti 79 a bilionario, naiyallatiw na ti Siudad ti New York a kas ti siudad nga addaan ti kaaduan a bilang kadagiti bilionario.

Ti Moscow ket naisaad idiay Karayan Moslva idiay Tengnga a Pederal a Distrito iti Europa a Ruso. Iti kabayatan iti pakasaritaanna, daytoy a siudad ket nagserbi a kapitolio kadagiti nagsasaruno nga estado, manipud iti taga-ugma a Natan-ok a Dukesa iti Moscow ken ti simmaruno a Tsardon iti Russia ken ti Kappon ti Sobiet. Ti Moscow ti pagsaadan ti Moscow Kremlin, ken ti taga-ugma a kota nga iti daytoy nga aldaw ket isu ti pagtaengan ti Presidente ti Ruso ken iti ehukutibo a sanga iti Gobierno iti Ruso. Ti Kremlin ket isu pay ti maysa kadagiti nadumaduma a Sangalubongan a Tawidan a Sitio ditoy a siudad. Isuda a dua a siled ti parlamento iti Ruso (ti Duma ti Estado  ken ti Tipunan ti muyong a Konsilo ket nakatugaw met idiay Moscow.

Ti siudad ket naiserbian babaen ti bariwakwak a naaramidan a paglugluganan, nga mairaman dagiti uppat nga internasional nga eropuerto, siam a pungto ti tren, ken maysa kadagiti kaunegan iti uneg ti daga a tubo iti lubong, ti Moscow a Metro, ket maikadua laeng iti Tokyo iti banag iti panaglugan ken maibigbigan a kas ti maysa a mohon babaen ti kinabaknag ken sabsabali nga arkitektura kadagiti isuda a 185 nga estasion.

## Dagiti nagibasaran
Angela Merkel

Ni **Angela Dorothea Merkel**  ket politiko ken dati agsuksukimat a sientista nga isun ti daulo ti Kappon ti Demokratiko a Kristiano manipud idi 2000 ken ti Kansilier ti Alemania manipud idi 2005. Isu ti immuna a babai ken umuna nga umili a nagtakem iti opisina ti dati a Demokratiko a Rebuplika ti Alemania.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

* www.angela-merkel.de
Afrikaans

Ti **pagsasao nga Afrikaans** ket maysa a Lumaud ang Alemania a Pagsasao, patneng a pagsasao iti Abagatan nga Áprika ken Namibia.

## Dagiti nagibasaran
Republika

Ti **republika** ket maysa a kita iti gobierno nga dagiti tattao, wenno ti kaadu a biliang kaniada, ket addaan ti kangatuan a panagturay iti ngatuen iti gobierno ken dagiti opisina ti estado ket nabutosan wenno pinili dagiti nabutosan nga tattao.

## Dagiti nagibasaran
Balimbing

Ti **Balimbing** ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:

* Balimbing, Tawi-Tawi, ili ti Tawi-Tawi, Filipinas
* Balimbing (Calaca), baranggay ti Calaca, Batangas, Filipinas
Pagsasao a Kroata

T **Pagsasao a Kroata** (en-hrvatski jezik), ket maysa a naurnong a nagan para iti pagalagadan a pagsasao ken dagiti dialekto a naisasao babaen dagiti Kroata, naipangpangruna idiay Kroasia, Bosnia ken Herzegovina, ti probinsia ti Serbia a Vojvodina ken dagiti dadduma pay a kaarubaan na a pagpagilian. Dagitoy ket sabsabali a kita iti Pagsasao a Serbo-Kroata, a mairaman ti Serbio, Bosnio, ken Montenegrino.

Ti pagalagadan a pagsasao ken literario a Kroata iti tengnga a dialekto, ti Shtokavian (Štokavian), ken kaaduan a naisangayan iti Akindaya a Herzegovinia, nga daytoy ket isu ti nagibatayan ti pagalagadan a Serbio, Bosnio, ken Montenegrino.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

* Pagadalan ti  pagsasao a Kroata 
* Akademia ti  pagsasao a Kroata
1871

Ti **1871** ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Domingo iti kalendario a Gregoriano.

## Paspasamak

## Naipasngay
* Mayo 25 &ndash; Otto Dempwolff, Aleman a lingguista ken antropologo (pimmusay 1938)
* Hulio 10 &ndash; Marcel Proust, Pranses a mannurat  (pimmusay 1922)

## Pimmusay
Taipei

Ti **Taipei** (literal a kas "Amianan ti Tai(wan)"), opisial nga ammo a kas **Siudad ti Taipei** (), ket ti kapitolio a siudad ken ti espesial a munisipalidad ti Taiwan. Mabirukan daytoy iti akin-amianan nga ungto ti Taiwan, ti Siudad ti Taipei ket maysa nga enclave ti munisipalidad ti Siudad ti Baro a Taipei. Daytoy ket agarup a  iti abagatan a laud ti akin-amian a a puerto a siudad ti Keelung. Ti siudad ket kaaduan a mabirukan iti Labneng Taipei, ti maysa nga antigo a sirok ti danaw a nabeddengan babaen dagiti dua nga akikid a ginget dagiti karayan Keelung ken Xindian, nga agsilpo dagitoy tapno mangporma ti Karayan Tamsui iti igid ti akinlaud a pagbeddengan ti siudad.

Ti maitutop a siudad ket pagtaengan ti populasion a nakarkulo iti 2,693,672 in 2009, a mangporma iti bugas a parte ti metropolitano a lugar ti Taipei–Keelung a mangiraman kadagiti asideg a siudad ti Baro a Taipei ken Keelung nga agraman iti populasion iti 6,900,273, ti maika-40 a kaaduan iti populasion nga urbano iti lubong. Ti nagan a "Taipei" ket mabalin a mangibaga iti sibubukel a metropolitano a lugar wenno ti maitutop a siudad.

Ti Taipei ket isu ti sentro ti politika, ekonomia, edukasion, ken kultura ti Taiwan, ken maysa kadagiti kangrunaan a sentro iti lubong ti agsasao iti Insik. Naikeddeng a global a siudad, ti Taipei ket paset ti nangruna a lugar iti industria iti high-tech. 

### Administratibo a pannakabingbingay
Ti Siudad ti Taipei ket nabingbingay kadagiti 12 nga administratibo a distrito (區 *qu*). Ti tunggal maysa a distrito ket nabingbingayda manen kadagiti purok (里), kalpasanna manbingbingayda met kadagiti kaarubaan (鄰).

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

* Opisial a wensite ti Gobierno ti Siudad ti Taipei 
* Konsilio ti Siudad ti Taipei
Las Vegas

Ti **Las Vegas** () ket isu ti kaaduan ti populasion a siudad idiay estado ti Nevada ken ti kondado tugaw ti Kondado ti Clark. Ti Las Vegas ket maysa a naamammoan ti sangalubongan a nagruna apagliwliwaan a siudad para iti panagsugalan, paggatangan, ken dagiti naimas a panganan. Ti siudad ket kinabukbukodanna nga inbagbaga nga isu  Ti Pagliwliwaan a Kapitolio iti Lubong, ken daytoy ket nadayegan para kadagiti naipagtitipon a kasino–otel ken dagiti nairamraman a pagliwliwaan. Daytoy ket dumakdakkel a pagretiroan ken pamilia a siudad, ti Las Vegas ket isu ti maika-31 a kaadaun ti populasion a siudad idiay Estados Unidos, nga adda ti populasion ti 2010 esnso iti 583,756. Ti 2010 a populasion ti metropolitano a lugar ti Las Vegas idi ket 1,951,269.

Daytoy ket nabagon idi 1905, ti Las Vegas ket nainkorporado a kas maysa a siudad idi 1911. Idi patingga ti maika-20 a siglo, ti Las Vegas ket isu idi ti kaaduan ti populasion nga Amerikano a siudad a nabangon iti dayta siglo (ti panakaisalsalumina a tinengtengel babaen ti Chicago idi maika-19 a siglo). Ti panagipatuloy para kadagiti nadumaduma a kita ti pagliwliwaan dagiti manakman ket nakagun-od daytoy ti titulo a Basol a Siudad, ken daytoy a panakaimatangan ket nakaaramid ti Las Vegas a nadayeg a lugar para kadagiti pelikula ken programa ti telebision . Adda dagiti nadumaduma a makitkita ti ruar a pabuya ti silaw idiay Kalsada ti Fremont, ken dagiti pay dadduma a lugar iti siudad.

Ti *Las Vegas* ket kadawyan a mangitudo iti siudad ket mainayon pay dagiti dadduma a lugar ti labes a patingga ti siudad, a naipangpangruna dagiti pagliwliwaan a luglugar ket ti a sideg ti Banda ti Las Vegas, ken sagpaminsan pa ti intero a Tanap ti Las Vegas. Ti  a bistrad ti Abagatan a Akaba adalan ti Las Vegas a naamaamoan a kas ti*Strip* ket kaaduan kadagitoy kadagiti saan a nainkorporado a komunidad ti Paradise, Winchester, ken Enterprise.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Alfredo Lim

Ni **Alfredo Siojo Lim** (nakayanakan a nagan: 林雯洛, *Lín Wénluò*; Disiembre 21, 1929 – Agosto 8, 2020) ket dati a Filipino a politiko ken polis a nagserbi a kas maysa a senador manipud idi 2004 aginggana idi 2007. Nagserbi pay isuna a kas mayor ti Manila idi 1992 aginggana idi 1998, ken manen idi 2007 aginggana idi 2013.

## Dagiti nagibasaran
Corregidor

Ti **Isla ti Corregidor**, lokal a matawtawagan nga **Isla ng Corregidor**, ket maysa nga isla a mabirukan idiay sumrekan iti Luek Manila idia abagatan a laud a paset iti Isla ti Luzon idiay Filipinas. Gapu ti lokasion daytoy, ti Corregidor ket maysa idi  a pagsammakedan nga addaan dagiti pantar nga artileria ken dagiti pagbala a magasina tapno masalakniban ti sumrekan iti Luek ti Manila ken ti Siudad ti Manila, manipud kadagiti panagraut dagiti kabusor a  pakigubat a bapor no mapagteng iti gubat. Mabirukan daytoy ti , ti Manila ken isun ti kadakkelan a siudad ket ti kangrunaan a pagsangladan a idiay Filipinas kadagiti napalabas a siglo manipud kadagiti panagturay iti Espana, ti Estados Unidos, ken ti Hapon ken kalpasan ti pannakabangon iti  Republika iti Filipinas idi 1946. 

Ti Corregidor a (Kota Mills) ket isu ti kadakkelan kadagitoy nga is-isla a nangbukel ti panagsalaknib ni puerto iti Luek ti Manila a mairaman ti Isla ti El Fraile (Kota Drum), Isla ti Caballo (Kota Hughes) ken Isla ti Carabao (Kota Frank), a dagitoy ket napasammakedan idi panawen ti panagsakup dagiti Amerikano iti daytoy a pagilian. Daytoy nga isla ket nagyanan pay ti maysa a bassit a milisia a pagsangladan ti eroplano, a kas paset ti panagsalaknib.

Idi agdama ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat, ti Corregidor maysa kadagit ikangrunaan a lugar iti panawen ti panagraut ken panagwaya iti Filipinas manipud kadagiti puersa ti Hapon.  Adu ti pannaka-bomba daytoy a lugar iti gibus a paset iti daytoy a gubat, dagiti nadadaen a banbanag ket naibati iti daytoy nga isla tapno agserbi a kas milisia a panaglagip kadagiti Amerika, Filipino ken Hapon a soldado a nagserbi ken natay iti daytoy nga isla.  Ti Corregidor ket maysa kadagiti kangrunaan a pakasaritaan ken turista a lugar-lugar iti daytoy a pagilian.

## Heograpia

Ti Corregidor ket naam-ammuan pay a kas ti "Ti Bato" gapu kadagiti kabatuan a ladawan ti daga ken dagiti adu a pagsammakedan iti daytoy nga isla .  Ti paraigidna ket naisukog a kasla bayyék a ti ipusna ket agpadaya. No mairaman ti Isla ti Caballo (a naisanglad ti agarup a 2000 metro iti murdong ti ipusna), ti Corregidor ket bingbingayenna ti sumrekan iti Luek Manila iti Amianan ken Abagatan a Kanal.  ti Corregidor ken dagiti napasammakedan nga is-isla ket masakupan babaen ti panagturay iti probinsia iti Cavite.

Daytoy nga isla ket agarup a  ti kaatiddogna, ken agarup a  ti kalawa na iti kalawaan a murdong nga addan ti dagup a kalawa ti daga ti agarup a  wenno agarup a . Daytoy nga isla ket nabingbingay iti nadumduma a paset:

## Dagiti akinruar a silpo

*Maysa a Panagtaldiap iti Biag idiay  Corregidor Sakbay ti WWII Paset 1
*Maysa a Panagtaldiap iti Biag idiay  Corregidor Sakbay ti WWII Paset 2Pa
*Babaen ti Bilin ni Komandante Kline
*Ti Corregidor Idi ken Tattan
*Dagiti Pagsammakedan iti Luzon
*Ft. Drum (Isla ti El Fraile)
*Dagiti Panorama a retrato iti Corregidor
*Dagiti Retrato iti Corregidor - MacArthur Memorial
*Napasindayag Kami a Kumablaaw! (1943) : Panaka-drama a pelikula ti Panawe ti Gubat
Jejomar Binay

Ni **Jejomar "Jojo" Cabauatan Binay, Sr.** , ket ammo pay a kas ni **Jojo Binay** wenno **VPNay**, ket maysa a Filipino a politiko nga isu ti maika-13 a Bise Presidente ti Filipinas manipud idi 2010. Isu ket dati a, Mayor iti Siudad ti Makati manipud idi 1986 aginggana idi 1998 ken manen idi 2001 aginggana idi 2010. Isu pay ti Presidente ti Nagkaykaysa a Suppiatan (UNO), Presidente ti Partido Demokratiko Filipino-Lakas ng Bayan (PDP-Laban), Mangipangulo ti Asia-Pasipiko a Rehion a Komite ti Eskawt, ken ti Presidente iti Eskawt dagiti Lallaki iti Filipinas.

## Dagiti nagibasaran
Vladimir Putin

Ni **Vladimir Vladimirovich Putin** (, ) ket isu ti Presidente ti Rusia manipud idi 7 Mayo 2012. Isu ket dati a nagserbi a kas Presidente manipud idi 2000 aginggana idi 2008, ken kas Nangruna a Ministro ti Rusia manipud idi 1999 aginggana idi 2000 ken manipud idi manen 2008 aginggana idi 2012. Idi las-ud ti kinaudi a kas Nangruna a Ministro, isu pay idi ti Mangidaulo ti partido politikal ti Nagkaykaysa a Rusia.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
*
*
*Personal nga opisial a website
*Opisial a website ti Presidente ti Rusia
General Emilio Aguinaldo

Ti **General Emilio Aguinaldo** ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Cavite iti Filipinas.

## Dagiti baranggay

Ti General Emilio Aguinaldo ket nabingbingay a politikal iti 14 barbaranggay.

## Demograpia
 	

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

## Heograpiko a lokasion
Davao (panangilawlawag)

Ti **Davao** ket mangitudo kadagiti mainaig a luglugar idiay Mindanao, Filipinas. Daytoy ket kadawyan a mangitudtudo iti siudad.

* Davao del Norte, probinsia
* Davao del Sur, probinsia
* Davao Oriental, probinsia
* Siudad ti Davao, siudad ti Davao del Sur, Filipinas
* Rehion ti Davao, maysa nga administratibo a rehion
1872

Ti **1872** ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Lunes iti kalendario a Gregoriano.

## Paspasamak

## Naipasngay
### Enero&ndash;Hunio
* Mayo 18 &ndash; Bertrand Russell, Ingles a lohiko ken pilosopo, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (pimmusay 1970)

### Hulio&ndash;Disiembre

* Hulio 4 &ndash; Calvin Coolidge, Presidente iti Estados Unidos (pimmusay 1933)

* Hulio 16 &ndash; Roald Amundsen, Norwego nga eksplorador ti polar (pimmusay 1928)

## Pimmusay

* Pebrero 15 &ndash; Jose Burgos, padi a Filipino (naipasngay 1837)

## Dagiti akinruar a silpo
Pagsasao a Dabawenio

Ti **Dabawenio** (wenno Davawenyo ken Davaoeño) ket ti kangrunaan a pagsasao ti Rehion ti Davao ti Mindanao idiay Filipinas. Segun ti *Ethnologue*, daytoy ket ti "sintesis" ti Tagalog, Cebuano, ken dagiti dadduma pay a sasao a Bisaya.

## Dagiti nagibasaran
Jennica Garcia

Ni **Jennica Alexis Maitim Garcia** ( idiay Siudad ti Quezon, Filipinas) ket maysa a Filipina nga aktres.

## Telebision

## Dagiti akinruar a silpo
*Jennica Garcia idiay iGMA.tv
*Jennica Garcia
Pagsasao a Maguindanao

Ti **Maguindanaon** ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio nga insasao iti kaaduan a populasion ti Maguindanao idiay Filipinas. Daytoy ket naisasao pay babaen dagiti adu a minoridad kadagiti nadumaduma a parte ti Mindanao kas dagiti siudad ti Zamboanga, Davao, ken General Santos, ken dagiti probinsia ti Amianan a Cotabato, Sultan Kudarat, Abagatan a  Cotabato, Sarangani, Zamboanga del Sur, Zamboanga Sibugay, ken ti pay Metro Manila.

## Kitaen pay
*Dagiti pagsasao ti Filipinas

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
*Diksionario ti Bansa.org
Benigno Aquino III

Ni **Benigno Simeon Cojuangco Aquino III** (pannakabalikas  iti kaaduan a pagsasao iti Filipinas, (Pebrero 8, 1960 – Hunio 24, 2021), ken ammo pay a kas ni **Noynoy Aquino** wenno **PNoy**, ket maysa a Pilipino a politiko nga isu ti maika-15 a Presidente ti Filipinas manipud idi Hunio 2010 aginggana idi Hunio 30, 2016.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
* 
* Noynoy Aquino Website
Mindoro (panangilawlawag)

Ti **[[Mindoro]]** ket isu ti maikapito a kadakkelan nga isla idiay Filipinas.

Ti **Mindoro** ket mabalin pay a dumakamat kadagiti sumaganad:

* Occidental Mindoro, probinsia ti Filipinas
* Oriental Mindoro, probinsia ti Filipinas
Tagaytay

Ti **Siudad ti Tagaytay** ket maysa a maika-2 a klase a siudad iti probinsia ti Cavite iti Filipinas. Maysa kadagiti kapategan a siudad iti isla ti Luzón ken isu ti kadakkelan a siudad iti Filipinas babaen ti kalawa.

## Dagiti baranggay

Ti Siudad ti Tagaytay ket nabingbingay a politikal iti 34 a barbaranggay.

## Demograpia

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
1616

Ti **1616** ket  maysa a bisiesto a tawen a nangrugi ti aldaw ti Biernes iti kalendario a Gregoriano.

## Paspasamak

## Naipasngay

## Pimmusay

* Abril 23 &ndash; William Shakespeare, Ingles a dramaturgo ken mannaniw  (naipasngay 1564)
Siudad ti Cotabato

Ti **Siudad ti Cotabato** ket maysa a maika-3 a klase a siudad iti probinsia ti Maguindanao iti Filipinas. Ti Siudad ti Cotabato ket mairaman pay laeng iti rehion ti Agwaywayas a Rehion ti Bangsamoro iti Muslim a Mindanao (BARMM).

## Dagiti baranggay

Ti Siudad ti Cotabato ket politikal a nabingbingay iti 37 a barbaranggay.

## Demograpia
 	

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Morong

Ti **** ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:

* Morong, Bataan, ili iti probinsia ti Bataan iti Filipinas
* Morong, Rizal, ili iti probinsia ti Rizal iti Filipinas
Mike Enriquez

Ni **Miguel Castro Enriquez**  ( idiay Santa Ana, Manila), kaaduan nga ammo a kas ni **Mike Enriquez**, ket popular a personalidad iti telebision ken radio idiay Filipinas. Isu ket Daulo a Bise-Presidente para iti radio ti GMA Network, ken presidente ti rehional a subsidiario ti network ti RGMA Network Inc. 

## Dagiti nagibasaran
Dialekto a Boholano

Ti **Boholano** (Cebuano: *Binol-anon*) ket maysa a karuay ti pagsasao a Cebuano a naisasao idiay probinsia ti Bohol iti Filipinas ken ti akindaya a paset iti Akin-abagatan a Leyte. Sagpaminsan pay a nailanad a kasla sabali a pagsasao.

## Dagiti nagibasaran
Pagsasao a Portuges

Ti **Pagsasao a Portuges** ( wenno *língua portuguesa*) ket maysa a Pagsasao a Romanse. Daytoy ket isu ti opisial a pagsasao iti Portugal, ti sigud nga Abagatan nga Amerika a Portuges a kolonia iti Brasil ken dagiti sigud a kolonia ti Aprika: Mozambique, Angola, Cabo Verde, Guiné-Bissau ken Santo Tomas ken Prinsipe.Ti Portuges ket addan pay ti kasasaad a kas kadua nga opisial a pagsasao (maikaduaan kadagiti patneng a pagsasao) idiay Macao ken idiay Daya a Timor iti Abagatan nga Asia; Dagiti agsasao ti Portuges ket mabirukan pay iti Goa idiay India.

## Dagiti nagibasaran

## Adu pay a mabasbasa

* 
* 
* 
* 
*
Agosto 21

## Paspasamak

## Naipasngay
* 1906 &ndash; Charles Baehni, Olandes a botaniko (pimmusay 1964)
* 1986 &ndash; Usain Bolt, Hamaikano nga atletiko

## Pimmusay
* 1943 &ndash; Henrik Pontoppidan, Danes a mannurat  (naipasngay 1857)
* 1983 &ndash; Ninoy Aquino, maysa a politiko iti Filipinas, (naipasngay 1932)
EDSA (kalsada)

Ti **Abenida Epifanio de los Santos** (), kadawyan a maibagbaga babaen iti akronimona iti **EDSA**, ket ti maysa a kalsada iti likmut ti Manila, ti kapitolio ti Filipinas. Daytoy tikangrunaan a dalan idiay Metro Manila ken lumabas daytoy iti 6 kadagiti 17 a lokal a yunit ti gobierno ti kapitolio a rehion, manipud itiaminan nga agpaabagatan, ti Caloocan, Siudad ti Quezon, San Juan, Mandaluyong, Makati ken Pasay. Daytoy ket nanaganan kenni Epifanio de los Santos, ti kalsada ket isilpona ti North Luzon Expressway idiay Balintawak Interchange iti amianan aginggana iti South Luzon Expressway idiay Magallanes Interchange iti abagatan, ken dagiti pay kangrunaan a distrito t pinansia ti Makati Central Business District, Ortigas Center ken Araneta Center. Daytoy ti kaatiddogan ken kapusekan a highway iti metropolis, ket gumay-at daytpy iti .
1754

Ti **1754** ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Martes iti kalendario a Gregoriano.

## Paspasamak

## Naipasngay
* Abril 22 – José Antonio Pavón Jiménez, Espaniol a botaniko (pimmusay 1840)

## Pimmusay
Bario

Ti **Bario** ket maysa a purok a mabirukan iti Kelabit Highlands iti amianan a daya iti Sarawak, nga asideg ti internasional a pagbeddengan ti Kalimantan, Indonesia, ken 3280 a nangatngatoo ngem ti agpang iti baybay.

## Kitaen pay ti
* Bárrio
Louisiana

Ti **Estado iti Louisiana** (English): *State of Louisiana*) ket maysa nga estado a mabirukan idiay abagatan a rehion iti Estados Unidos.

## Dagiti nagibasaran
John (panangilawlawag)

Ti **** ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:

* John Galsworthy, politiko ti Nagkaykaysa a Pagarian
* John Maxwell Coetzee, politiko ti Abagatan nga Aprika
* John Steinbeck, politiko ti Estados Unidos
Anacna a Bugbugtong

**Anakna a Bugbugtong** wenno **Juan 3:16** (kapitulo 3, berso 16 iti Enbanghelio ni Juan) ket maysa kadagii kaaduan a naisasa a berso manipud ti Kristiano a Biblia. 

## Dagiti patarus

Ti pannkaipatarus ti **Juan 3:16**:

## Dagiti nagibasaran


## Kasilpo iti ruar
* John 3:16 Inggles (Estados Unidos; Pilipinas; Nagkaykaysa a Pagarian)
* Juan 3:16 Tagalog (Ang Dating Biblia 2010)
2007

Ti **2007** ket maysa a kadawyan a tawen a mangrugi iti aldaw iti Lunes iti kalendario a Gregoriano.

## Paspasamak

## Naipasngay

## Pimmusay
* Marso 26 &ndash; Mikhail Ulyanov, Sobiet-Ruso nga aktor (naipasngay 1927)
* Hulio 30 &ndash; Ingmar Bergman, Sueko a direktor ti pelikula (naipasngay 1918)

* Septiembre 6 &ndash; Luciano Pavarotti, Italiano a tenor (naipasngay 1935)

* Septiembre 10 &ndash; Jane Wyman, Amerikana nga aktres, immuna nga asawa ni Ronald Reagan (naipasngay 1917)
* Nobiembre 22 &ndash; Maurice Béjart, naiyanak idiay Pransia a Suiso a sumasala ken koreograpo (naipasngay 1927)
George W. Bush

Ni **George Walker Bush**  ket maysa a politiko nga a nagserbi a kas ti maika-43 a Presidente iti Estados Unidos manipud idi 2001 aginggana idi 2009 ken ti maika-46 a Gobernador iti Texas manipud idi 1995 aginggana idi 2000.

Ni Bush ket naipasngay idiay New Haven, Connecticut. Isu ti kalakayan nga anak a lalaki ni Barbara Bush ken ti maika-41 a Presidente a ni George H. W. Bush, nga isu ket ti maikadua nga Amerikano a Presidente a putot ti dati a presidente. Isuna pay ket kabsat ni Jeb Bush, Gobernador iti Florida idi.

## Dagiti nagibasaran
Kim Chiu

Ni **Kimberly Sue Yap Chiu** naiyanak idi abril 19, 1990. ket mysa a Filipino nga aktres, ag kansyon, agpabuya,  telebisyon host, ken negosiyante. Isuna ket am-amo ti kaaduan para kadagiti pabuya na kadagiti nadumaduma a henero iti ballasiw ti pelikula ken telebision, isu ket ngimmato iti kinalatak kalpasan ti pagakapangabak iti immuna a tin-edyer nga edision ti Pinoy Big Brother (2006).

## Dagiti nagibasaran
Septiembre 28

## Paspasamak

## Naipasngay
* 1910 &ndash; Diosdado Macapagal, maika-9 a Presidente ti Filipinas (pimmusay 1997)
* 1916 &ndash; Peter Finch, Australiano nga aktor (pimmusay 1977)
* 1924 &ndash; Marcello Mastroianni, Italiano nga aktor (pimmusay 1996)
* 1934 &ndash; Brigitte Bardot, Pranses nga aktres, aktibista kadagiti karbengan ti ayup
* 1946 &ndash; Reynaldo Aguinaldo, Filipino a politiko (pimmusay 2019)
* 1980 &ndash; Dino Chua, politiko iti Siudad ti Cavite

## Pimmusay
* 1929 – Gliceria Marella de Villavicencio, Filipina a rebolusionario (naipasngay 1852)
* 1978 &ndash; Papa Juan Pablo I, Italiano a Papa to Romano Katoliko (naipasngay 1912)
* 1989 &ndash; Ferdinand Marcos, maika-10 a Presidente ti Filipinas (naipasngay 1917)
Christian Wulff

Ni **Christian Wilhelm Walter Wulff** (; ) ket maysa nga Aleman a politiko ken abogado. Nagserbi a kas ti Presidente iti Alemania manipud idi 2010 aginggana ti 2012. Maysa a kameng iti Kappon ti Demokrata a Kristiano, nagserbi a kas ti Kangrunaan a Ministro iti estado iti Ababa a Sahonia manipud idi 2003 aginggana idi 2010. Nabutusan isuna a kas Presidente iti 30 Hunio 2010 a panagbutos ti presidente, nga inabakna ti kasupiatna a kandidato a ni Joachim Gauck ken nadagdagus a nagtakem iti opisina, uray no saan pay a nagsapata aginggana idi 

## Dagiti nagibasaran
Feliciano Belmonte, Jr.

Ni **Feliciano "Sonny" Belmonte, Jr.** ( idiay Manila) ket kameng ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas a mangirepresenta ti Maikapat a Distrito ti Siudad ti Quezon.  Isu pay ti Tagabitla ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas manipud idi 2010 agingga iti agdama. Isu ket nagserbi a kas Mayor ti Siudad ti Quezon manipud idi 2001 aginggana idi 2010.

## Dagiti nagibasaran
Corbin Bleu

Ni **Corbin Bleu Reivers** , ammo iti propesion a kas ni **Corbin Bleu**, ket Amerikano nga aktor, modelo, sumasala, produser ken kumakanta-mannurat ti kanata iti tawid a Hamaikano-Italiano.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

* Ti opisial a website ni Corbin Bleu 
* 
* 
* Corbin Bleu iti Facebook
* Corbin Bleu iti YouTube
*
Pagsasao a Chabacano

Ti **Pagsasao a Chabacano** ket maysa a pagsasao ti probinsia ti Kavite, Siudad ti Zamboanga, ken Peninsula ti Zamboanga.
Quezon (panangilawlawag)

Ti **Quezon** ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:

## Luglugar
### Filipinas
* Quezon, maysa a probinsia iti Filipinas
* Siudad ti Quezon, maysa a siudad iti Filipinas
* Quezon, Bukidnon, maysa nga ili iti Filipinas
* Quezon, Isabela, maysa nga ili iti Filipinas
* Quezon, Nueva Ecija, maysa nga ili iti Filipinas
* Quezon, Nueva Vizcaya, maysa nga ili iti Filipinas
* Quezon, Palawan, maysa nga ili iti Filipinas
* Quezon, Quezon, maysa nga ili iti Filipinas

## Tattao
* Manuel Quezon, maika-2 Presidente ti Filipinas
Camarines

Ti **** ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:

* Camarines Norte - probinsia ti Filipinas
* Camarines Sur - probinsia ti Filipinas
Trece Martires

Ti **Siudad ti Trece Martires** ket maysa a maika-4 a klase a siudad iti probinsia ti Cavite iti Filipinas.

## Dagiti baranggay

Ti Siudad ti Trece Martires ket nabingbingay a politikal iti 13 a barbaranggay.

## Demograpia
 	

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Ruffa Gutierrez

Ni **Charmaine Ruffa Gutierrez** ket artista a Filipina ; anak da Eddie Gutierrez ken Annabelle Rama, ken kabsat da Tonton Gutierrez, Elvis Gutierrez, Ricthie Paul Gutierrez, Raymond Gutierrez, Richard Gutierrez ken Ramon Christopher.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
*
Eddie Gutierrez

Ni **Jorge Eduardo "Eddie" Pickett Gutierrez** kaaduan nga ammo a kas ni **Eddie Gutierrez**  ket Filipino nga aktor ken dati nga idolo ti matinee.

## Dagiti nagibasaran
Laguna de Bay

Ti **Dan-aw ti Laguna** ket maysa a dan-aw nga clase probinsia ken siudad-municipio ti United States of Rizal, Laguna ken Muntinlupa, Cavite.

## Dagiti makadaan

Ti Dan-aw ti Laguna nga makukuha e pampumunta nga dagiti ili o siudad ti probinsia:

* Angono

* Baie
* Binangonan
* Biñan
* Cabuyao
* Calamba City
* Calauan
* Cardona
* Chelsea (wenno sigud ti Talim Island)
* Jala-Jala
* Kalayaan, LG
* Köhler (Pangîl ken Pâéte)
* Los Baños
* Lumban

* Morón

* Muntinlupa
* Pâéte
* Pakil
* Pangîl
* Pila
* Pililia
* San Pedro, LG
* Santa Kruz, LG
* Santa Rosa City
* Siniloan
* Taguig
* Tanay
* Taytay
* Victoria, LG

## Ladawan

Papeles:LagunaCaldera01.jpg|Laguna De Bay
Papeles:LagunaCaldera02.jpg|Laguna De Bay


## Heograpiko a lokasion

## Dagiti akinruar a silpo
Subic Bay Freeport Zone

Ti **Subic Bay Freeport Zone (SBFZ)** simple nga ammo a kas  **Subic Bay**, ket mabirukan idiay ili iti Subic, Siudad ti Olongapo ken Morong, Filipinas.
Pagsasao a Kalinga

Ti **Kalinga** ket ti lugar ti dialekto ti Probibsia ti Kalinga idiay Filipinas nga insasao babaen dagiti tattao nga Igorot, a kakuyogna ti Ilokano. Ti karuay ti Banao nga Itneg ket saan a maysa kadagiti kaaruba a pagsasao nga Itneg.

## Dagiti dialekto
Bingbingayen babaen ni Ronald Himes (1997) ti Kalinga kadagiti 3 a dialekto.
*Masadiit (idiay Abra)
*Akin-amianan a Kalinga
*Abagatan-Tengnga a Kalinga

## Dagiti nagibasaran
Siiigam a Buyot iti Estados Unidos

Ti **Puersa Militar iti Estados Unidos** ket isu dagiti puersa militar iti Estados Unidos. Buklen dagitoy dagiti soldado ti Buyoot, Marina, Kuerpo Marina, Aero Puersa, ken Guardia Aplaya.

### Personal iti tunggal maysa a serbisio

*Manipud idi 2009 Bilang dagiti babbai manipud idi of 30 Septiembre 2009*

## Dagiti nagibasaran
Judy Ann Santos

Ni **Judy Ann Santos-Agoncillo** (naiyanak isuna iti nagan a**Judy Anne Lumagui Santos**; ) ket Filipina nga aktres ti pelikula ken telebision, mangsangsangaili, agitaltal-o iti produkto, ken produser ti pelikula.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
*
Arizona

Ti estado ti Arizona ket maysa nga estado ti Estados Unidos a mabirukan idiay Abgatan a laud ti Estados Unidos.
New York

Ti **Estado iti Nueva York** ket maysa nga estado a mabirukan idiay Amianan a daya a rehion iti Estados Unidos.

## Dagiti nagibasaran
Tigran Sargsyan

Ni **Tigran Sureni Sargsyan** (, ) ket Armenio nga ekonomista nga isu idi ti Kangrunaan a MInistro ti Armenia manipud idi 9 Abril 2008 aginggana idi nagikkat idi 3 Abril 2014.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

*Ti Baro a Kangrunaan a Ministro ti Armenia ket saan a tumipon iti ania man a partido, 11 Abril 2008.
Manny Villar

Ni **Manuel "Manny" Bamba Villar, Jr.**  ket Filipino a negosiante ken politiko. Isu ket dati a SEnador ti Filipinas, ken ti agdama a presidente the Partido Nacionalista.

## Dagiti akinruar a silpo
*Opisial a website ni Sernador Manny Villar
*Senado ti Filipinas - Senador Manny Villar
*I-site.ph - Senador Manny Villar
Texas

Ti **Estado iti Texas** ket maysa nga estado a mabirukan idiay Abagatan a Katengngaan iti Estados Unidos.

## Dagiti nagibasaran
Serzh Sargsyan

Ni **Serzh Sargsyan** (, ; ) ket ti maikatlo ken agdama a Presidente ti Armenia. Isu ket nangabak iti panagbubutos iti presidente idi Pebrero 2008 babaen ti panagtulong ti agturturay a Partido Republikano ti Armenia, ti partido nga isu ket agserbi a mangipangulo, ken nagtakem iti opisina idi Abril 2008. Idi 18 Pebrero 2013, isu ket nabutosan manen a kas Presidente. 

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

* Opisial a website
* Presidente ti Republika ti Armenia
Teofisto T. Guingona, Jr.

Ni **Teofisto Tayko Guingona, Jr.** ( idiay San Juan, Rizal) ket isu idi ti Bise Presidente ti Filipinas manipud idi 2001 aginggan idi 2004 idi las-ud ti umuna atermino ni Gloria Macapagal-Arroyo.
Noli de Castro

Ni **Manuel Leuterio de Castro, Jr.** , kaaduan nga ammo a kas ni **Noli de Castro** wenno **"Kabayan" Noli de Castro**, ket isu idi ti maika-14 a Bise Presidente ti Filipinas (2004–2010). 

Isu ket maysa a konmentarista ti radio ken telebision, ni De Castro ket nabutosan idi a kas maysa a Senador idi 2001 ken Bise Presidente idi 2004. Isu ti immuna a nawaya a kandidato ti naakala ti kangatuan a bilang dagiti butos iti maysa a senatorial a panagbutos ken immuna a nabutosan a Bise Presidente ti Filipinas a nawaya a timmaray, nupay isu ket nagkampania kadagiti dua a panagbutos baben ti kimmaduan a nagsuporta ti pannakakandidato ken administrasion ni Gloria Macapagal-Arroyo.
Wen Jiabao

Ni **Wen Jiabao**  ket  isu ti maikanem ken agdama a Premier ti Konsilo ti Estado ti Republika ti Tattao ti Tsina, nga agserserbi a kas daulo ti gobierno ti Tsina ken mangidulo pay ti gabinete. Iti kapasidad a kas Premier, ni Wen ket naitudtudo a kas ti nangruna a pigura iti ekonomiko nga annuroten ti Tsina. Manipud idi 2002 aginggana idi nagretiro idi 2012, isu ket nagtengngel ti panakaikameng iti Komite ti Sitatakder a Politburo ti Partido Komunista ti Tsina, nga isu daytoy ti kangatuan a de facto a pannakabagi, nga idiay ket nairanggo a kas maikatlo kadagiti siam a kamkameng.
Koronadal

Ti **Siudad ti Koronadal** ket maysa a maika-3 a klase a klase a siudad iti probinsia ken isu ti kapitolio iti Abagatan a Cotabato  iti Filipinas. 

## Dagiti baranggay

Ti Siudad ti Koronadal ket nabingbingay a politikal iti 27 a barbaranggay.

## Demograpia

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Pagsasao a Katalan

Ti **Katalan** (*nagan nga inted dagiti umili*: *català*, ) ket maysa a pagsasao a Romanse, ti nailian ken isu laeng ti opisial a pagsasao iti Andorra ken kumadua nga opisial a pagsasao iti Espaniol a naturay a komunidad iti Katalonia, ti Is-isla a Baleariko ken Komunidad ti Balensiano, a daytoy ket makunkuna idiay a **[[Balensiano]]** (*valencià*, ), ken idiay pay siudad iti Alghero (a daytoy ket naisasao nga Algheres), idiay Italiano nga isla iti Sardinia. Maisasao pay daytoy, nga awanan iti opisial a pannakabigbig, iti naturay a komunidad iti Aragon (idiay La Franja) ken Murcia (idiay Carche) iti Espania, ken iti napakasaritaan a rehion ti Roussillon iti akin-abagatan a Pranses, agarup a kapadpada ti agdama a *[[Dagiti Departmento ti Pransia|département]]* iti Pyrénées-Orientales (Akin-amianan a Katalonia).

## Dagiti nagibasaran

## Adu pay a mabasbasa

* 
* 
* 
* 

## Dagiti akinruar a silpo
* Gramàtica essencial de la llengua catalana 2018  – Institut d'Estudis Catalans 
* Diccionari de la llengua catalana de l'Institut d'Estudis Catalans
Pagsasao a Koreano

Ti **한국어** o **pagsasao a Koreano** ket pagsasao iti Amianan a Korea ken Abagatan a Korea.

## Dagiti nagibasaran
Hu Jintao

Ni **Hu Jintao** (, ) ket isu ti Presidente ti Republika ti Tattao ti Tsina. Isu idi ti daulo ti maikapat a kaputotan ti panag-daulo ti Partido Komunista ti Tsina. Isu idi ti Sekretario Heneral ti Partido Komunista ti Tsina manipud idi 2002 aginggana idi 2012 ken ti Mangidauli ti Komision ti Sental a Milisia ti Partido Komunista ti Tsina manipud idi 2004 aginggana idi 2012. Ti agdama a terminona a kas Presidente ket agpatinga intono Marso 2013.

## Dagiti nagibasaran
Maximo B. Dalog

Ni **Maximo Nirvano Barrado Dalog** (Oktubre 1, 1946 - Hunio 3, 2017) ket maysa idi a politiko manipud iti probinsia ti Mountain Province.

## Dagiti nagibasaran
Pagsasao nga Italiano

Ti **Italiano** ( wenno *lingua italiana*) ket maysa a Romanse a pagsasao a kaaduan ti agsasao idiay Europa:  Italia, Suisa, San Marino, Siudad ti Batikano, babaen dagiti minoridad idiay Malta, Monaco, Kroasia, Eslobenia, Pransia, Libya, Eritrea, ken Somalia, ken babaen dagiti emigrante idiay Kaamerikaan ken Australia. Adu kadagiti agsasao ket patneng nga agsasao ti dua a pagsasao iti pagalagadan nga Italiano ken dadduma pay a rehional a pagsasao.

File:Idioma%20italiano.png
Corsivo- come scriverlo a mano in italiano, schede didattiche con alcuni esempi di Paolo Villa (prima edizione commons wikimedia org)-Letters-characters in italics-cursive- how to write it by hand in Italian.pdf|Isurat ti ima a cursive iti italian school

## Dagiti nagibasaran

## Bibliograpia
*
*
*
Pagsasao a Danes

Ti **Danes** (*dansk,* ; *dansk sprog*, ) ket maysa a  Pagsasao nga Amianan a Hermaniko a maisasao babaen ti agarup nga innem a riwriw a tattao, a kangrunaan idiay pagilian iti Dinamarka. Maisasao pay daytoy babaen ti 50,000 nga Aleman a Danés nga etnisidad idiay akin-amianan a pas-paset iti Schleswig-Holstein, Alemania, ken 25,000 a Danes idiay Norwéga nga addaan idiay ti minoridad a kasasaad ti pagsasao. Ti Danés ket maysa a nasken a suheto iti pagadalan idiay balangat a teritoria ti Danés nga Is-isla ti Faroe (nga daytoy ket opisial pay a pagsasao kalpasan ti Faroese) kenGroenlandia (nupay kasta, ti opisial a pagsasao manipud idi 2009 ket ti Kalaallisut), ken ti sipud idi a balangat a tinengtengngel iti Islandia. Adda pay dagiti Danés a komunidad idiay Arhentina, ti Estados Unidos ken Canada. Ti Danes ket agsinnarangay a maawatan a mairan ti Norwego ken Suéko.

## Dagiti nagibasaran
Pagsasao a Sueko

Ti **pagsasao a Sueko** () ket maysa nga Amianan nga Alemania a pagsasao, a maisasao ti agarup a 10 a riwriw a tattao,kaaduan ti agsasao idiay Suésia ken dagiti paset ti Pinlandia, maipangpangruna kadagiti aplaya na ken dagiti is-isla ti Åland.

## Dagiti paammo

## Dagiti nagibasaran
### Maiimaldit a nagtaudan

*  
*  
* 
*  
*  
*  
*  Ferlin, Nils *Barfotabarn* (1976) Stockholm: Bonnier 
*  
* 
* 
*  Josephson, Olle (2005) *Ju: ifrågasatta självklarheter om svenskan, engelskan och alla andra språk i Sverige* 2nd edition, Stockholm: Nordstedts ordbok, 
*  
*  
*  
*