Kim Jong Un

**Kim Jong Un**   (  ;  Koreano : 김정은; naipasngay idi 8 Enero 1982, 1983 wenno 1984)  ket maysa a politiko ti Amianan a Korea nga isu idi ti diktador ( kangatuan a lider ) ti Amianan a Korea manipud idi 2011, ken ti lider ti Partido dagiti Trabahador ti Korea (WPK) manipud idi 2012 .  Isu ket maikatlo nga anak a lalaki ni Kim Jong Il, nga isu idi ti maikadua a kangatuan a lider ti Amianan a Korea manipud idi 1994 aginggana idi pimmusay idi 2011, ken ni Ko Yong Hui . Isu ket apoko ni Kim Il Sung, nga isu idi ti nangibangon ken immuna a kangatuan a lider ti Amianan a Korea manipud idi pannakaipasdekna idi 1948 aginggana idi pimmusay idi 1994.

Manipud idi arinunos ti 2010, naibilang ni Kim a kas suno ti liderato ti North Korea. Kalpasan ti ipapatay ti amana idi Disiembre 2011, ti telebision ti estado ket nangipakaammo kenni Kim Jong Un a kas ti "Naindaklan a Sumuno". Ni Kim ket addaan kadagiti titulo a Heneral a Sekretario ti Partido dagiti Trabahador ti Korea ken Presidente ti Affairs ti Estado. Isu ket kameng pay ti Presidium ti Partido ti Trabahador ti Korea Politburo, ti kangatuan a bagi a mangaramid ti pangngeddeng iti pagilian. Idi Hulio 2012, ni Kim ket naipangato iti kangatuan a ranggo ti Marshal iti Buyot ti Tattao ti Korea, a nagtipon ti puestona a kas ti Kangato a Komander ti Armado a Puersa. Ti media ti estado ti Amianan a Korea ket masansan a mangibagbaga kaniana a kas "Naraem a Kakadua Kim Jong Un" wenno "Marshal Kim Jong Un". Isu ket nangitandudo ti panagturay ti byungjin, a kapada ti panagturay ni Kim Il Sung manipud idi 1960, a mangibagbaga ti aggigiddan nga ebolusion ti agpada nga ekonomia ken ti programa ti nuklear nga armas ti pagilian. Isu ket nangpabiag pay kadagiti urnos ti WPK, a nangpalawa ti bileg ti partido iti gastos ti organisasion ti militar.

Iturturayan ni Kim ti North Korea kas totalitariano nga estado, ket ti panangidaulona ket sinurotna ti isu met laeng a kulto ti personalidad a kas ken ni tatangna ken lolona. Idi 2014, insingasing ti report ti United Nations Human Rights Council a mabalin a maidarum ni Kim gapu kadagiti krimen maibusor iti sangatauan. Segun kadagiti artikulo ken report, imbilinna ti pannakapapatay ti sumagmamano nga opisial ti North Korea. Isu ket nasaknap pay a mapapati a nangibilin ti pannakapapatay ti kabsatna iti ama, ni Kim Jong Nam, idiay Malaysia idi 2017 gapu ti "lukuen". Isu ket nangidaulo ti pannakapalawa ti ekonomia ti konsumidor, dagiti proyekto ti panagbangon ken dagiti paglinglingayan dagiti turista idiay Amianan a Korea.

Pinalawa ni Kim ti programa ti pagilian iti nuklear nga armas, a nangiturong iti kimmaro a tension iti Estados Unidos ken South Korea, kasta met iti China. Idi 2018 ken 2019, nakipaset ni Kim kadagiti summit a kaduana ti presidente ti South Korea a ni Moon Jae-in ken presidente ti Estados Unidos a ni Donald Trump, a nangiturong iti apagbiit a panagtunaw iti nagbaetan ti North Korea ken dagiti dua a pagilian, nupay nadadael ti negosasion iti kamaudiananna nga awan ti panagrang-ay iti panagkaykaysa manen ti Korea wenno nuklear a panangikkat iti armas. Kinunana a naballigi iti pananglaban iti COVID-19 pandemic iti North Korea, gapu ta awan ti naireport ti pagilian a nakumpirmaan a kaso agingga idi Mayo 2022, nupay adu nga eksperto ti agduadua iti daytoy a protesta.

## Dagiti nota

## Dagiti nagibasaran