open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Wagayway ti Alaska

Ti **[[wagayway]] ti [[Alaska|Estado ti Alaska]]** ket naglaon kadagiti walo a nabalitokan a bitbituen, a nagbukel ti Dakkel nga Aklo ken ti Amianan a Bituen, iti maris a nangisit nga asul a lugar ti likod.
Ti Dakkel nga Aklo ket maysa a asterismo idiay Konstelasion Ursa Major a naisinboloan iti uso, daytoy ket maysa nga ayup a patneng idiay Alaska.  A kasla ti nailadawan iti dayta a wagayway, dagti bitbituenna ket mabalin a mausar a pagalagadan babaen dagiti agdadamo tapno mabirukanda ti Polaris ken tapno ammoda ti pudno nga amianan, a daytoy ket sabsabali unay no maipada iti magnetiko nga amianan.

Daytoy a daremdem ket inaramid babaen ni  Benny Benson iti Seward ken napili daytoy manipud kadagiti 700 a naipaserrek iti 1927 a salisal.

## Dagiti nagibasaran
Selio ti Alaska

Ti **Selio ti [[Alaska|Estado ti Alaska]]** ket immuna a naampon sakbay idi nagbalin nga estado, a daytoy a lugar ket ammo a kas ti Distrito ti Alaska. Ti immuna a gobernador ket isu ti nanginagan iti selio iti daytoy a distrito, nga addaan iti langa ti glasier, akin-abagatan a lawlawag, dagiti iglu, ken maysa nga Eskimo nga agbanbanniit iti yelo.

Idi 1910, daytoy a selio ket nasukatan idi iti daremdem a nasaysayaat a pannakabagi iti industria ket katutubo a kabaknangan iti daytoy nga estado. Daytoy a selio tatta nga aldaw ket naglaon kadagiti raya iti ngato dagiti banbantay nga agrepresenta ti nalatak nga akin-amianan a lawlawag ti Alaska. Ti smelter ket isimbolona ti  panagmina; ti tren ket isimbolona dagiti perrokaril iti Alaska; ken dagiti barbarko ket isimbolona dagiti pagluganan babaen ti baybay. Dagiti kaykayo a nailadawan iti dayta a selio ket isimbolona ti kabaknanganna kadagiti tarikayo, ken ti mannalon, ti kabaliona, ken ti tallo a siddaaw ti trigo ket isimbolona ti agrikultura iti Alaska. Ti ikan ken ti poka ket isimbolona ti kinapangruna iti panagkalap ken ti selio a kolonia ket para ti ekonomia ti Alaska.

## Kitaen pay
*Wagayway ti Alaska

## Dagiti akinruar a silpo
*Ti Selio ti Estado ti Alaska
Pasig (panangilawlawag)

Ti Pasig ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:

* Karayan a Pasig
* Pasig, maysa kadagiti siudad a mangbukel iti Metro Manila
Pagsasao a Pinlandes

Ti **Pinlandes** wenno **Pinés** (, wenno *suomen kieli*) ket isu ti pagsasao  a maisasao babaen dagiti kaaduan a populasion idiay Pinlandia (92% Manipud idi 2006) ken babaen dagiti patneng a Pines iti ruar ti Pinlandia. Maysa daytoy kadagiti dua nga opisial a pagsasao iti Pinlandia ken opisial a mioridad a pagsasao idiay Suésia. Idiay Suesia, ti pagalagadan a Pinlandes ken Meänkieli, maysa a Pinlandés a dialekto, ket isuda ti maisasao. Ti Pagsasao a Kven, ket maisasao idiay Akin-amianan a Norwega.

## Dagiti nagibasaran
Pagsasao a Kirgistan

Ti pagsasao a **Kirgistan** wenno **Kirgis** (, , ) ket  maysa a Turko a pagsasao ken maysa kadagiti dua nga opisial a pagsasao iti Kirgistan, ti sabali pay a maysa ket ti Ruso. Kameng daytoy iti Kazakh-Nogai nga apo ti grupo iti Pagsasao a Kipsiak, ken ti moderno nga aldaw a panagtitipon ti pagsasao ket nagbanagan daytoy ti kaaduan a panakaawat ti bagbaetan ti Kirgistán ken Kasak.
Alubijid

Ti **Alubijid** ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Misamis Oriental iti Filipinas.

## Dagiti baranggay

Ti Alubijid ket nabingbingay a politikal iti 16 a barbaranggay.

## Demograpia
 	

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Kontinente

Ti maysa a **kontinente** ket maysa kadagiti kadakkelan a bagbagi ti kadagaan iti Lubong. Dagitoy ket kadawyan da a nainaganan babaen ti taripnong nga adadda ngem ti nainget a pagalagadan, nga addaan dagiti pito a rehion a naipammateg a kas dagiti kontinente—dagitoy ket ti (manipud ti kadakkelan aginggana ti kabassitan): Asia, Áprika, Amianan nga Amerika, Abagatan nga Amerika, Antártika, Europa, ken Australia.

Ti Plata a tektoniko ket isu ti heoliko a panagaramid ken panagadal iti panaggunay, panagdungpar ken panakabingbingay dagiti kontinente, a makunkuna idi a *[[kontinental a panaganod]]*.

Dagiti agnaed idiay Britaniko ken Irlanda ket sagpaminsan da a makunkuna ti Kontinental a Europa, nga daytoy ket, ti kangrunaan a daga ti Europa, a mailaksid ti Is-isla ti Britaniko, Islandia ken dagiti sabsabali pay nga is-isla, a kas "ti Kontinente".

## Panakaipalpalawag ken panagaramat

Naipagbibinnagbagaan, a dagiti "kontinente ket maawawatan a dagitoy ket dadakkel, agnanayon, mapagtalken a bagbagi iti daga, nga umno a naisina babaen ti kaatiddag ti danum."  Adu kadagiti pito a kadawyan a mabigbigana kontinente ket mnainaganan babaen ti timpuyog ket saan a mapagtalken a bagbagai ti dagdaga a nailasin babaen ti danum. Ti pagalagadan a "dakkel" ket mapan iti arbitrario a panakaidasig: Ti Greenland, nga addan ti rabaw a kalawa a  ket naipammategan a kas iti kadakkelan nga isla iti lubong, ngem ti Australia, iti  ket makunkuna a maysa a kontinente. Kasta met, ti umno a pagalagadan nga ti tunggal maysa ket nasken nga agnaynayon a bagbagi ti dagdaga ket kadawyan a saan a maipanunutan babaen ti panakairaman iti kontinental a samang ken dagiti Is-isla a Kataawan, ken sinupiat babaen ti panakaidasi ti Amianan ken Abagatan nga Amerika a kas dagitoy ket dua a kontinente; ken/wenno ti Eurasia ken Aprika a kas dagitoy ket dua a kontinente, nga awan ti masna a panakaisina da babaen ti danum. Daytoy nga anomalia ket madanon na ti patingga no ti agnaynayon a bagbagi ti dagdaga iti Europa ken ti Asia ket maipammategan a dagitoy ket dua a kontinente. Dagiti kangrunaan a bagbagi ti dagdag iti lubong ket nasakupan babaen t imaymaysa, agnanayon a taaw ti lubong,a daytoy ket nabingbingay kadagiti kangrunaan  a komponente iti taaw babaen dagiti kontinente ken sabsabali a pagalagadan ti heograpiko.

## Dagiti nagibasaran
Australia (kontinente)

Ti **Australia** ket isu ti kabassitan a kontinente iti lubong, a naglaon ti kangrunaan a daga ti Australia ken dagiti asideg nga is-isla a mairaman ti Tasmania, New Guinea, ti Is-isla ti Aru ken Is-isla ti Raja Ampat. Ti Australia ken dagitoy nga asideg nga is-isla, ket paset amin ti agpadpada a heolohikal a bagbagi ti dagdaga, ket naisina babaen dagiti baybay a nagyanan ti kontinental a samang&nbsp;— ti Baybay Arafura ken ti Nailet a Baybay a Torres a nagbaetan ti Australia ken New Guinea, ken Nailet a Baybay a Bass a nagbaetan ti kangrunaan a daga ti Australia ken Tasmania.

Idi kaadalem ti baybay ket ababaw idi panawen ti Panawen ti yelo a Pleistoseno, a mairaman ti kinaudia a kaaduan a glasier idi 18,000&nbsp;BC, dagiti dagdag ket nagpormada iti maymaysa, ken agnanayon a bagbagi ti dagdaga. Iti lasud ti napalabas a sangagasut a tawtawen, dagiti panagadalem ti agpang ti baybay ket nalayusan na dagiti ababa a dagdaga ken naisina ti koninente iti tatta a nga aldaw a nababa a natikag aginggana ti natikag bassit a kangrunaan a daga ken ti kabanbantayan nga is-isla iti New Guinea ken Tasmania.

Iti heolohia, ti kontinente maigay-at iti igid ti kontinent a samang, nga tatta dagiti naisina a daddaga ket maipanunutan pay laeng a kontinente. Gapu ti panakaiwarwars ti mulmula ken ayayup a naiballasiw ti maymasa a Pleistoseno a bagbagi ti dagdaga dagiti naisina a dagdaga ket addaan da ti maikabagian a biota.

Ti New Zealand ket saan nga adda iti daytoy a kontinental a samang ngarud ket daytoy ket saan a paset iti kontinente iti Australia ngem daytoy ket paset iti limned a kontinente ti Zealandia. Ti Zealandia ken Australia ket paset dagitoy iti nalawlawa a rehion a naamammoan a kas iti Oceania wenno Australasia. Ti Australia ket sagpaminsan pay a maammuan iti teknikal a panaglaon babaen kadagiti nagan a *Sahul*, *Australinea* ken *Meganesia*.

## Dagiti nagibasaran
Eurasia

Ti **Eurasia** ket maysa a heograpiko  a kontinente. Daytoy ket maysa pay a  sosio-politikal a nalatak a kontinente  a nagbukel kadagiti sosio-politikal a kontinente iti Europa ken Asia, nga addaan iti kosepto nga *Eurasia* a daytoy ket maysa a panangilimog kadagitoy a dua.

Ti panakaipapan ti bagi a heograpia, daytoy ket maymaysa a kontinente;  ti konsepto iti Europa ken Asia a kas sabsabali a kontinete ket naamammuan pay laeng idi umuna a panawen ken dagiti nagbeddengan da ket heolohiko nga a naikedeng. Ti Eurasia, ket isu met, a maysa a paset ti dakdakel pay a bagbagi ti dagdaga it Apro-Eurasia, nga ti Eurasia ket naisilpo iti Áprika idiay Suez a Kanal.

Ti Eurasia ket pagtaengan babaen dagiti agarup a 4 billion a tattao, sunurok a 72.5% iti populasion iti lubong, 60% idiay Asia ken 12.5% idiay Europa.

## Dagiti nagibasaran
Tuyo

Ti **tuyo** (makunkuna pay a miller's bran iti Ingles) ket isu ti natangken nga akin-ruar nga ukis ti bukel ti sereal. Daytoy ket buklen ti naitiptipon nga aleurona ken perikarpio.

No mairaman ti bungag, daytoy ket nangruna a paset dagiti sibubukel a bukel, ken kankanayon a mapataud a kas maysa a produkto ti panaggiling iti panagpataud kadagiti napapino a bukel. No ti tuyo ket maikkat manipud ti bukbukel, dagiti bukel ket mapukawda dagiti pateg ti taraonda. Ti tuyo ket adda iti ken mabalin a magiling manipud kadagiti ania man a bukel ti sereal, a mairaman ti pagay, mais, trigo, dagiti obena, sebada ken miho. 

## Dagiti nagibasaran
Mahoma

Ni **Mahoma** (s. 26 Abril 570&nbsp;– 8 Hunio 632; naisurat pay a kas **Mohammad**, **Mohammed**, wenno **Muhammed**; ), kadawyan a mapaspasurotan iti Moro a nagtaudan a ti "PBUH" (napno a nagan: **Mohama Ibn `Abd Allāh Ibn `Abd al-Muttalib** ) ket isu idi ti nangbangon iti relihion iti Islam. Isu ket naipanunotan babaen dagiti Moro ken dagiti Bahá'í nga isu ket ti babaonen ken manmadles iti Dios, ken babaen dagiti Moro ti kinaudi a nagaw-awit ti kalintegan a serye dagiti Islamiko a manmadles. Kaaduan kadagiti Moro ket maipanunutanda nga isuna ket ti kinaudi a manmadles iti Dios nga isu daytoy ipaad-adal ti Koran. Dagiti Moro ket maipanunotanda nga isuna ket agipulpulang iti kasisigud a saan a nadadael a monoteistiko (maymaysa a dios) a pammati iti  Adan,  Noah, Abraham, Moses, Hesus ken dagiti sabsabali pay a manmadles.

## Paammo

## Dagiti nagibasaran
Patnanungan

Ti **Patnanungan** ket maysa a maika-5 klase nga ili iti probinsia ti Quezon iti Filipinas.

## Dagiti baranggay

Nabingbingay a politikal ti Patnanungan iti 6 a barbaranggay.

* Amaga
* Busdak
* Kilogan
* Luod
* Patnanungan Norte
* Patnanungan Sur (Pob.)

## Demograpia
 	

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Luek Batangas

Ti **Luek Batangas** ket ti nailukong bassit a bagi ti danum a mabirukan idiay probinsia ti Batangas iti isla ti Luzon, Filipinas. Ti kalawa ti rabaw ti danum ket agarup a , ken ti aplaya ket addaan iti agarup a . Ti sumrekan ti luek ket agadalem iti , ken mangiraman daytoy kadagiti pribado ken puerto ti gobierno. Ti luek ket bineddengan babaen ti siudad ti Batangas ken dagiti ili ti Mabini, Bauan, San Pascual ken Tingloy iti Lingsat Maribacan.

Ti luek ket naliniaan kadagiti paktoria ti industria a mairaman dagiti panagpapino iti lana, panagproseso iti makan ken panagbangon iti bapor. Mangsangaili pay ti luek kadagiti napateg a rekurso ti enbiromento, kas dagiti raw-ang ti korales a tinawen a mangawis kadagiti rinibo a turista.

## Dagiti nagibasaran

## Kitaen pay
* Batangas
* Siudad ti Batangas

## Dagiti akinruar a silpo

* Batangas Coastalink
* Pagkakadduaan iti Panangimaton iti Enbironmento kadagiti Baybay ti Daya nga Asia
Tayabas

Ti **Siudad ti Tayabas** ket maysa a maika-4 a klase a siudad iti probinsia ti Quezon iti Filipinas.

## Dagiti baranggay

Nabingbingay a politikal ti Siudad ti Tayabas iti 66 a barbaranggay.

## Demograpia

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Isaac Newton

Ni **Apo Isaac Newton** PRS (25 Disiembre 1642 – 20 Marso 1727 ) ket maysa idi nga Ingles a pisiko, matematiko, astronomo, katutubo a pilosopo, alkimista, ken teologo, nga isu ket "naipanpanunutan babaen kadagiti kaaduan nga isu ket ti kalatakan ken kina-inpluente a nagbiag a sientista." Ti minogrpia na a  *[[Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica]]*, a naipablaak idi 1687, ket nagited kadagiti pundasion para kadagiti klasiko a mekanika. Iti daytoy nga obra, ni Newton ket inlawlawag na ti unibersal a grabitasion ken dagiti tallo a kalintegan ti panaggunay, a naiturayan ti sientipiko a pannakakita iti maipapapan ti bagi nga uniberso para kadagiti simmaruno a tallo a siglo. Ni Newton ket nangipakiat a dagiti panaggunay dagiti bambanag ditoy Daga ken dagiti selestial a bagbagi ket naiturayan babaen ti agpapada a disso kadagiti katutubo a kalintegan, babaen ti panangipakitana ti baetan dagiti kalintegan ti panaggunay dagiti planeta ni Kepler ken ti teoriana iti grabitasion, a daytoy ket nagikkat kadagiti panagdudua a maipanggep ti heliosentrismo ken pinarang-ayna na ti Sientipiko a Rebolusion.

## Dagiti nagibasaran
Australia (panangilawlawag)

Ti **Australia** ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:

Ti **Australia**, maysa a nagan a naggapu iti Latin a (australis) a kayat na a sawen ket "akin-abagatan", ket maus-usar a mangitudo kadagitoy dua:

* Australia - maysa a naturay a mankomunidad a pagilian iti lubong.
* Australia (kontinente) - ti kabassitan a kontinente iti lubong
Irlanda

Ti **Irlanda** (; ; Ulster Eskoses: *Airlann* wenno *Airlan*) ket maysa nga isla iti amianan a laud iti kontinente nga Europa. Isu daytoy ti maikatlo a kadakkelan nga isla idiay Europa ken ti maikadua pulo a kadakkelan nga isla iti lubong. Iti daya ket ti dakdakkel nga isla iti Gran Britania, a daytoy ket naisina babaen ti Baybay Irlandes.

## Paammo


## Dagiti nagibasaran
Pagsasao nga Irlandes

Ti **Irlandes** (), naipanpankuna pay nga  **Irlandes a Gaeliko**, ket maysa a pagsasao a Goideliko iti pamilia ti pagsasao nga Indo-Europeano, nagtaud daytoy idiay Irlanda ken napakasaritaan a maisasao dagiti tattao nga Irlandes. Ti Irlandes ket naisasao tattan a kas maysa nga umuna a pagsasao babaen ti bassit a minoridad nga Irlandes a tattao, ken kasla pay a maikadua a pagsasao kadagiti dakdakel a bilang ti populasion. Ti Irlandes addan ti batay-linteg a kasasaad a kas iti nailian ken umuna nga opisial a pagsasao iti Republika iti Irlanda. Maysa daytoy nga opisial a pagsasao iti Kappon ti Europa ken opisial a maibigbigan a minoridad a pagsasao iti Akin-amianan nga Irlanda.

## Dagiti nagibasaran
Irlanda (panangilawlawag)

Ti **Irlanda** ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:

* Irlanda, maysa nga isla idiay amianan a laud ti Europa, ken dagiti pagilian a mabirukan idiay:
** Irlanda (mapakunkuna pay nga  *Éire*, no maisursurat ti Irlandes), maysa a naturay nga estado a nabuklan dagiti is-isla iti Republika ti Irlanda
Mauricio Domogan

Ni **Mauricio Granada Domogan** (, idiay Quirino, Ilocos Sur), ket isu ti agdama a mayor ti Siudad ti Baguio, Filipinas.
Rachelle Ann Go

Ni **Rachelle Ann Go**  ket Filipina a kumakanta, modelo ken aktres a nagabak kadagiti nadumaduma a salip, a ti immuna ket ti *[[Eat Bulaga!]]* idi isu ket agtawen laeng iti sangapulo ket maysa. Isu ket naindayegan idi nagbalin a Gran Kampeonato iti panagbiruk iti talento iti pabuya ti *[[Search for a Star]]* idi 2004. 

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
* Opisial a website 
*
Rizal (panangilawlawag)

Ti **Rizal** ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:

## Dagiti luglugar
* Rizal, probinsia iti Filipinas
* Rizal, Cagayan,ili iti Filipinas
* Rizal, Kalinga, ili iti Filipinas
* Rizal, Laguna, ili iti Filipinas
* Rizal, Nueva Ecija, ili iti Filipinas
* Rizal, Occidental Mindoro, ili iti Filipinas
* Rizal, Palawan, ili iti Filipinas
* Rizal, Zamboanga del Norte, ili iti Filipinas

## Dagiti tattao
* Jose Rizal, nailian a bannuar iti Filipinas
Sherwin Gatchalian

Ni **Sherwin T. Gatchalian**  ket nalatak a pigura iti negosio ken politika. Isu idi ti mayor Siudad ti Valenzuela, Filipinas nga idiay ket nagserbi kadagiti tallo a termino ket agdama nga elektibo a Representatibo ti Umuna a Lehislatibo a Distrito iti isu met laeng a siudad para iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Sakbay a nagtakem a kas mayor ti siudad, isu pay ket nagserbi iti Kamara manipud idi 2001 aginggana idi 2004. Idi 2011, isu idi ket Ti Napammadayawan a Naisangayan nga Agtutubo a lallaki para iti Serbisio iti Publiko. 

## Dagiti nagibasaran
Horst Seehofer

Ni **Horst Lorenz Seehofer**  ket politiko ti Kanawan a payak (CSU) ti Aleman.  Isu ket nagserbi a kas Ministro Pederal ti Salun-at ket Seguridad Sosial manipud idi 1992 aginggana idi 1998 ken kas ti Ministro Pederal ti Taraon, Agrikultura ken Panagsalaknib ti Konsumer iti gabinete ni Angela Merkel manipud idi 2005 aginggana idi 2008. Idi Oktubre 2008, isu ket nagbalin a mangipangulo ti CSU ken Ministro-Presidente ti Baviera.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

*Opisial a website ni Seehofer
*Opisial a website ti gobierno ti Baviera  Biograpia ni Horst Seehofer
Dänikon

Ti **Dänikon** ket maysa a munisipalidad idiay distrito iti Dielsdorf idiay kanton iti Zürich idiay Suisa.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

* Opisial a website
Jolina Magdangal

Ni **Jolina Magdangal** ( idiay Hagonoy, Bulacan) ket Filipina nga aktres ken kumakanta.

## Telebision

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
*
Kanton ti Zurich

Ti **Kanton ti Zurich** ( ) ket addaan ti populasion a (manipud idi ) iti .  Daytoy a kanton ket mabirukan idiay abagatan a daya iti Suisa ken ti siudad iti Zürich ket isu ti kapitoliona. Ti opisial a pagsasao ket Aleman, ngem dagiti tattao ket agsasaoda iti lokal a Suiso nga Aleman a dialekto a *[[Züritüütsch]]*.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Gran Britania

Ti **Gran Britania** wenno **Britania** (, Eskoses a Gaeliko: *Breatainn Mhòr*, ) ket maysa nga isla a naisanglad idiay amianan a laud iti kontinental a Europa.  Isu daytoy ti maikasiam a kadakkelan nga isla iti lubong, ti kadakkelan iti Europeano nga isla, ken ti kadakkelan iti Isla ti Britaniko. Nga addaan ti populasion ti agarup a 60.0&nbsp;riwriw a tattao iti tengnga ti 2009,  isu daytoy ti maikatlo a kapusekan ti populasion nga isla iti lubong, lkalpasan ti Haba ken Honshū.  Ti Gran Británia ket napalikmutan babaen ti sumurok a 1,000  a babassit nga  is-isla] ken dagiti kabassitan nga isla. Ti isla iti Irlanda naisanglad iti laud. Iti politika, ti Gran Británia ket mangitudo ti isu met laeng nga isla a mairaman dagiti nakapalikmut nga is-isla a nakabiklan ti teritorio iti Inglatera, Eskosia ken Gales.

## Dagiti nagibasaran
Inglatera

Ti **Inglatera**  ket maysa a pagilian a daytoy ket paset iti Nagkaykaysa a Pagarian. Nakibingbingay ti pagbeddengan iti Eskósia iti amianan ken ti Gales iti laud; ti Baybay Irlandes iti amianan a laud, ti Baybay Keltiko iti abagatan a laud, a ti Baybay Amianan iti daya ken ti Kanal Ingles iti abagatan ken isinana manipud iti kontinental nga Europa. Kaaduan ti Inglatera ket nabuklan ti tengnga ken akin-abagatan a paset iti isla iti Gran Británia idiay Amianan nga Atlantiko. Daytoy a pagilian ket agiraman pay ti sunurok a 100&nbsp;a babassit nga isla a kas ti Babassit nga isla iti Scilly ken ti Bassit nga isla iti Wight.

## Paammo


## Dagiti nagibasaran
Paciano Rizal

Ni **Paciano Rizal** (napno a nagan: **Paciano Rizal Mercado y Alonso Realonda**) (Marso 9, 1851 – Abril 13, 1930) ket maysa idi a Filipino a heneral ken rebolusionario, ken ti laklakay a kabsat a lalaki ni José Rizal, ti nailian a bannuar iti Filipinas.

## Nasapa a biag
Ni Paciano Rizal Valdez ket naipasngay kada Francisco Engracio Rizal Mercado y Alejandro (1818–1897) ken ni Teodora Morales Alonso y Quintos (1827–1911; a ti pamiliada ket sinukatanda ti apelyidoda iti "Realonda"), a kas ti maikadua kadagiti sangapulo ket maysa nga annak a naipasngay iti nabaknang a pamilia iti ili ti Siudad ti Calamba, Laguna, ken dimmakel a nakakitkita kadagiti abuso ti klerhia ken ti Kolonial a gobierno ti Kastila. Ti nangisursuro ken asideg a gayyemna, ni Prayle José Burgos ket napabasol idi iti Yaalsa iti Cavite idi 1872 ken pinatay met idi.

## Rebolusionario
Ni Paciano ket nakitipon ken aktibo a nangsuporta ti Tignay ti Propaganda para kadagiti sosial a reporma, ken sinuportaranna ti warnakan ti Tignay, ti *Diariong Tagalog*. Isu ket maysa a naganetget a mangsupsuporta ti tiganay, ken nagobra isuna iti panagkolekta kadagiti pundo tapno mabayadan dayta a naibagbaga a gunglo, ken nagdawdawat iti kuarta para iti dayta a nasionalista a warnakan.

Iidi Enero 1897, kalpasan iti pannakapatay ti ub-ubng a kabsatna a lalaki, ni Paciano ket timmipon ken ni Heneral Emilio Aguinaldo idiay Cavite. Isu ket naidutok a kas brigada heneral dagiti puersa ti rebolusionario, ken nabutosan a Sekretario ti Pinansia iti Departamental a Gobierno ti Tengnga a Luzon.

Idi las-ud ti Gubat ti Filipino–Amerikano (1899–1913), isu ket nangimaton kadagiti puersa ti Filipino idiay Laguna. Isu ket natiliw babaen dagiti puersa ti Estados Unidos idiay Laguna idi 1900. Pinarruarda isuna iti nabiit, ken nagnaed idiay Los Banos, Laguna.

## Ipupusay
Isu ket natalna a nagbiag a kas maysa a mannalon, ken pimmusay idi agtawen iti 79 iti daig.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

* Monumento, Panteon, Parke ken Altar ni Heneral Paciano Rizal
Eskosia

Ti **Eskosia**  ( ( )) ket maysa a pagilian a paset iti Nagkaykaysa a Pagarian. Sakupenna ti akin-amianan a pagkatlo iti isla iti Gran Britania, makibingbingay ti pagbeddengan iti Inglatera iti abagatan ken nabeddengan babaen ti Baybay Amianan iti Daya, ti Taaw Atlantiko iti amianan ken laud, ken ti Amianan a Kanal ken ti Baybay Irlanda iti abagatan a laud. Ti pay kangrunaan a daga, buklen pay ti Eskosia dagiti 790 nga is-isla a mairaman ti Akin-amianan nga is-isla ken ti Hebrides.

## Dagiti nagibasaran
SM City Rosario

Ti **SM City Rosario** ket maysa a dakkel a pagtagilakuan a naglukat idi Nobiembre 20, 2009 idiay Rosario, Cavite, Filipinas.
San Jose

Ni **Jose** (Hebreo יוֹסֵף, *Yosef*; , *Ioseph*) ket pigura dagiti Ebanghelio, ti asawa ni Maria, ti ina ni Hesus ken amaen ni Hesus. Kadagiti Kristiano a tradison ti Romano Katoliko, Akindaya nga Ortodokso ken Anglikano,isu ket naikeddenga a kas **San Jose**. Ikabil iti tradision a Kristiano ni Jose a kas nangtagibi nga ama ni Hesus. Adda met dagiti historiador a mangibagbaga a ni Jose ket isu ti ama ni Hesus. Dagiti aggigiddiat a panirigan ket gapu kadagiti teolohiko a panangipatarus a maisuppiat kadagiti historikal a panirigan.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
MTRCB

Ti **Movie and Television Review and Classification Board** (; naipangyababaan a kas ti **MTRCB**) ket ti ahensia ti gobierno ti Filipinas nga akinrebbeng para iti panangidasig ken panagrepaso kadagiti programa ti telebision, dagiti pelikula ken dagiti video a mabuya iti balay.

## Dagiti gatad ti panangidasig
### Pelikula
#### Pakabuklan

### Telebision
Ti MTRCB ket nangisayangkat ti sistema a panangigatad ti linaon ti telebision manipud idi Nobiembre 1, 1995. 

#### Baro a Bersion
Nupay kasta, idi Oktubre 6, 2011, tapno maawid dagiti nagannak nga agsuperbisio ken mangirebbengda kadagiti annakda iti panagbuya iti telebison, nabaliwan ti sistema ti panangigatad, ken nanayonan ti maysa a gatad

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
*Opisial a website ti Movie and Television Review and Classification Board 
*Panangisayangkat dagiti Alagaden ken dagiti Regulasion
San Jose (panangilawlawag)

Ni **[[San Jose]]**, babaen ti Baro a Bilin, ket isu ti asawa ni Maria ken amaen ni Hesus.

Ti **San Jose** ket mabalin pay a dumakamat kadagiti sumaganad:

## Luglugar
### Filipinas
#### Dagiti ili/siudad
* San Jose, Batangas
* San Jose, Camarines Sur
* San Jose, Negros Oriental
* San Jose, Amianan a Samar
* San Jose, Nueva Ecija
* San Jose, Occidental Mindoro
* San Jose, Romblon
* San Jose, Is-isla ti Dinagat
* San Jose, Tarlac
* San Jose de Buan, Samar
* San Jose de Buenavista
* San Jose del Monte, Bulacan

### Estados Unidos
* San Jose, California

### Costa Rica
* San José, Costa Rica
Chelsea, Vermont

: *Para iti dadduma pay a kaipapanan, kitaen ti [[Chelsea (panangilawlawag)]].*

Ti **Chelsea** ket maysa nga ili iti Orange County, Vermont iti Estados Unidos.

## Dagiti nagibasaran
Alabel

Ti **Alabel** ket maysa a primera klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Sarangani iti Filipinas.

## Dagiti baranggay

Ti Alabel ket nabingbingay a politikal iti 12 a barbaranggay.

## Demograpia

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Golpo ti Mehiko

Ti **Golpo ti Mehiko** () ket napalikmutan bassit ti dagdaga a labneng ti taaw a kaaduan a napalikmutan daytoy ti kontinente ti Amianan nga Amerika ken ti isla ti Kuba. Nabeddengan daytoy idiay amianan a daya, amianan ken amianan a laud babaen ti Golpo a Pantar iti Estados Unidos, iti abagatan a laud ken abagatan babaen ti Mehiko, ken iti abagatan a daya babaen ti Kuba. Idiay Texas ken Louisiana makunkuna daytoy a ti "Maikatlo a Pantar," a maigiddiat daytoy kadagiti pantar ti Estados Unidos nga Atlantiko ken Pasipiko. Ti sukog daytoy a labneng ket kasla maratimbukel ken agarup a  ti kalawa na ken napno kadagiti sedimentario a batbato ken tinumek. Naikabit daytoy ti Taaw Atlantiko babaen ti Kipkipet ti Florida a nagbaetan ti Estados Unidos ken Kuba, ken ti Baybay Karibe (a daytoy ket nakaporma ti Baybay Amerikano Mediterraneo) babaen ti Kanal Yucatan a nagbaetan ti Mehiko ken Kuba. Iti daytoy a nailet a pannakakabit iti Atlantiko, daytoy a Golpo ket makapadpadas ti bassit a sakup ti ugot. Ti kadakkel ti labneng ti Golpo ket agarup a 615,000&nbsp;mi² (1.6 a riwriw km²). Gangani a kagudua iti labneng ket ababaw a kontinental a banilag a dandanum. Ti kaadaleman a paset na ket 14,383&nbsp;a pies (4,384&nbsp;m) idiay Adalem a Sigsbee, ti maysa a rinangis a deppaar a sumurok a  (550&nbsp;km) a kaatiddog. Ti labneng ket naglaon ti tomo iti agarup a 660 kuatrillon a galon (2.5 × 106 km3). Naporma daytoy idi agarup a 300 a tawtawen a kas resulta iti plato a tektoniko.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Bill Clinton

Ni **William Jefferson** "**Bill**" **Clinton** (naipasngay a kas ni **William Jefferson Blythe III**; ) ket maysa nga Amerikano a politiko a nagserbi a kas ti Maika-42 a Presidente iti Estados Unidos Manipud idi 1993 aginggana idi 2001. Naisunsung iti edad a 46, isu ti maikatlo a kaubingan a presidente. Nagtakem ti gibus ti Nalamiis a Gubat, ken isu ti immuna a presidente kadagiti napardas a nagrang-ay a maladaga a kapututan. Ni Clinton ket nailanad a kas maysa a Baro a Demokrata. Adu kadagiti annurotenna ket naigupit a  sentrista ti Maikatlo a Pamay-an a pilosopia a panagturay.
Joselito Mendoza

Ni **Joselito Mendoza** ammo pay a kas ni **Jon-Jon** ket dati a gobernador ti Bulacan, Filipinas idi 2004 agingga 2010.
Wilhelmino Sy-Alvarado

Ni **Wilhelmino Sy-Alvarado** ( idiay Hagonoy, Bulacan) iket isu ti Gobernador ti probinsia ti Bulacan, Filipinas. Isu ti immuna a Mayor a nabutosan a kas Pannakabagi ti Distrito, Bise Gobernador, ken Gobernador. Inabakna ti dati a gobernador a ni Josie dela Cruz, ti kabsat a babai ni gobernador Joselito Mendoza kadsagiti panagbutos idi 2010.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Bulkan Taal

Ti **Bulkan Taal** ket maysa a kompleks a bulkan a mabirukan idiay isla ti Luzon idiay Filipinas. Dagiti naipakasaritaan a panagpussuak ket kaaduan a naipatengnga idiay Isla ti Bulkan, ti isla idiay asideg ti tengnga ti Danaw Taal. Ti danaw ket punuenna bassit ti Taal Caldera, a naporma babaen kadagiti napigsa a prehistoriko a panagpussuak idi baetan ti 140,000 aginggana idi 5,380 BP. No makitkita manipud idiay Bakras ti Tagaytay, ti Bulkan Taal ken ti Danaw ket mangipakita ti maysa kadagiti nainladawan ken napintas a pakaimatangan idiay Filipinas. Daytoy ket mabirukan iti agarup a  iti abagatan ti kapitolio iti pagilian, ti siudad ti Manila.

Ti bulkan ket adda dagiti adu a naranggas a panagpussuak a nagtaudan kadagiti panakapukaw ti biag iti isla ken dagiti nataengan a lugar a nagpalpalikmut iti danawe, nga adda dagiti natay a nakarkulo ti agarup a 5,000 aginggana ti 6,000.  Gapu ti kaasidegna kadagiti nataengan a luglugar ken ti napalpalabas a panagpuspusuakna, ti bulkan ket naidutok a kas Dekada a bulkan, a maikanada nga ad-adalen tapno mapawilan dagiti masakbayan a masna a didigra. Daytoy ket maysa kadagiti aktibo a bulbulkan idiay Filipinas ken paset ti singsing ti apuy ti Pasipiko.

## Heograpia
Ti Bulkan Taal ken ti Danaw ket sibubukel dagitoy a mabirukan idiay probinsia ti Batangas. Ti akin amianan a gudua ti Isla ti Bulkan ket adda iti katurayan iti aplaya ti danaw nga ili iti Talisay, ken ti akin abagatan a gudua ket iti San Nicolas. Dagiti dadduma pay nga ili a mangpalpalikmut ti Danaw Taal ket mairaman ti Tanauan, Talisay, Laurel, Agoncillo, Santa Teresita, Alitagtag, Cuenca, Lipa, Balete ken Mataasnakahoy.

Ti permanente a panagtaeng iti isla ket ket iparparit babaen ti Instituto ti Filipinas iti Bulkanolohia ken Sismolohia wenno PHIVOLCS, a nagirangrangarang a ti sibubukel nga Isla ti Bulkan ket nakaro a nariesgo a lugar ken maysa a a permanente a Makadangran a Sona (PDZ). Urayno adda dagiti panagbalballaag, dagiti napanglaw a pamilia ket agtataengda iti isla, a nagipegpeggad kadagiti biagda, a mangmangged ti panagbiag babaen ti panagkalap ken panagtaltalon kadagiti apit manipu ti nalames a daga ti bulkan.

## Dagiti nagibasaran
Tabuk

Ti **Tabuk** ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:

## Luglugar
### [[Filipinas]]

* Tabuk, Kalinga

### [[Saudi Arabia]]

* Rehion ti Tabuk - maysa a rehion iti pagilian iti Saudi Arabia
* Tabuk, Saudi Arabia - maysa a siudad iti pagilian iti Saudi Arabia
Mandurriao

Ti **Mandurriao** ket maysa kadagiti pito a distrito iti Siudad ti Iloilo, a mabirukan idiay Filipinas.  Nabeddengan daytoy babaen ti Molo iti abagatan ken laud,  Maitutop a Siudad iti abagatan ken daya, ken La Paz iti amianan.

Ti piesta nga aldaw daytoy a distrito ket Nobiembre 26 para kenni San Martin De Porres.

## Dagiti nagibasaran
Pinintaan

Ti **pinintaan** ket maysa a panagnasay iti panangipakat iti pinta, pigmento, maris wenno dadduma pay a banbanag iti maysa a  rabaw.  Daytoy a banag ket kadawyan a maidangep ti maysa nga arisadsad ti brútsa ngen mabalin pay ti agusar kadagiti sabsabali a banbanag. Iti arte, ti balikas a pintaan ket agipalpalawag ti aramid ken resulta ti panagaramid. Nupay kasta, ti pinintaan ket mabalin pay a mausar ti ruar iti arte a kas maysa a kadawyan a komersio babaen dagiti artesano ken dagiti agipakpatakder. Dagiti pinintaan ket mabalin a mausar a suporta kadagiti rabaw ti diding, papel, mantalóna, kayo, sarming, malapáko, sekka, bulong, gambáng wenno konkréto, ken mabalin pay a mairaman a pagtitiponen dagiti sabsabali a banbanag a mairaman ti darat, sekka, papel, nabalitokan a bulong ket dagiti dadduma pay a banbanag.

## Dagiti nagibasaran
Pinta

Ti **pinta** ket ti anianan a likido, mailikido, wenno masilia a komposision a no ti kalpasan a panangidangep iti maysa a sustrato iti naingpis a tuon ket agpabalin iti maysa nga agsaragasag a natangken a kulapot. Kadawyan daytoy a maus-usar a panagsalaknib, panagmaris wenno ipaayan ti linabag kadagiti banbanag.
Lehislatibo a distrito iti Abra

Ti **Lehislatibo a Distrito iti Abra** ket isu ti agdama a pannakabagi iti probinsia iti Abra iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas.

Ti Abra ket kasisigud idi a nairepresenta a kas paset iti maikatlo a distrito iti Ilocos Sur idi 1907, kalpasan ti panakaikapetna a kas maysa a subprobinsia iti Ilocos Sur. Kalpasan ti pannakabangonna manen a kas maysa a kadawyan a probinsia idi Marso 10, 1917 babaen ti Tignay Bilang. 2711, Ti Abra ket naikkan iti bukodna a pannakabagi, ken nagbutos ti immuna a pannakabagina idi 1919.

Daytoy a probinsia ket nairepresenta iti Temporario a Nailian a Kongreso a kas paset iti Rehion I manipud idi 1978 aginggana idi 1984, ken nagelektado ti maysa a pannakabagi  iti Kadawyan a Nailian a Kongreso idi 1984. Ti Abra ket nataginayonna ti maymaysa kongresional a distrito babaen ti baro a  Batay-linteg a napasingkedan idi Pebrero 7, 1987, ken dagiti nabutosan a kamkameng iti naipulang a Kamara dagiti Pannakabagi a nangrugi met laeng iti dayta a tawen.

## Maymaysa a distrito
'''Dagiti ili''': Bangued, Boliney, Bucay, Bucloc, Daguioman, Danglas, Dolores, La Paz, Lacub, Lagangilang, Lagayan, Langiden, Licuan-Baay, Luba, Malibcong, Manabo, Peñarrubia, Pidigan, Pilar, Sallapadan, San Isidro, San Juan, San Quintin, Tayum, Tineg, Tubo, Villaviciosa
***Populasion (2015)**: 241,160

: Naasasinado idi agdama a nagturay idi Disiembre 16, 2006.

## Sapasap (awanen)

## Kitaen pay
*Dagiti lehislatibo a distrito iti Ilocos Sur

## Dagiti nagibasaran
*Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas
Lehislatibo a distrito iti Sarangani

Ti maymaysa a **Lehislatibo a Distrito iti Sarangani** ket isu tu pannakabagi iti Probinsia iti Sarangani iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Ti Sarangani ket paset idi ti pannakabagi iti Abagatan a Cotabato aginggana idi 1995, idi naikkan ti bukodna a pannakabagi.

## Maymaysa a distrito
***Populasion (2010)**: 498,904

## Kitaen pay
*Dagiti lehislatibo a distrito iti Abagatan a Cotabato

## Dagiti nagibasaran
*Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas
Lovi Poe

Ni **Lourdes Virginia Moran Poe** (nayanak Pebrero 11, 1989), nasiyaat nga ammo ni **Lovi Poe**, isuna ket maysa a pilipina nga aktres, modelo, ken *recording artist*. Isu ti anak a babai daydi bida ti aksion nga ni Fernando Poe Jr. am-ammo da ni Poe para iti panangiladawanna iti papel ni Kristal Maisog kadagiti serye ti *[[Bakekang]]* idi 2006 ken ni Shiela Real kadagiti serye ti drama ti *[[Ang Dalawang Mrs. Real]]* iti 2014 a kaduana da Dingdong Dantes ken Maricel Soriano.

Nakaawat isuna ti immun-una a gunggunana a panagarte a kas Kalaingan nga Aktres aktres iti 2010 Cinemalaya Independent Film Festival para iti papelna a kas ni Lilibeth iti pelikula a *Mayohan*. Iti isu met laeng a taw-en, nagunggunaan pay isuna iti Kalaingan nga Aktres ti FAMAS para iti panangiladawanna ti papel ni Kath Asero iti *Sagrada Familia*.

## Nasapa ken personal a biag
Nayanak ni Poe idiay St. Luke's Medical Center iti Siudad ti Quezon, kada Fernando Poe Jr. ken Rowena Moran. Pebrero 2004 idi inamin iti publiko ni Poe Jr. nga adda anakna a babai iti dati nga aktres ken reina iti pintas ken mangaramid kaniana nga agkabsat iti ama ken ni Senador Grace Poe.

Naturpos iti high school ni Poe idi 2007 iti Colegio San Agustin iti Makati. Kanungpalan isuna a nangala kadagiti kurso iti International Academy of Management and Economics ken Miriam College.

Nakiayan-ayat ni Poe kadagiti aktor a ni Cogie Domingo, Jolo Revilla, Jake Cuenca, Rocco Nacino, ken politiko a ni Ronald Singson. Manipud idi 2017, romantiko a naikapet ni Poe is iti Pranses-Filipino Chris Johnson, a dati isuna a nangilibak a nakiayan-ayat iti napalabas a tawen idi Agosto.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
*
*Lovi Poe iti iGMA.tv
Dagiti lehislatibo a distrito iti Bataan

Dagiti **Lehislatibo a Distrito iti Bataan**, ket dagiti umuna ken maikadua a distrito, ket isu dagitoy ti agdama a pannakabagi iti probinsia iti Bataan iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas.  

Ti Bataan nabuklan ti agmaymaysa a pannakabagi a distrito manipud idi 1907 agingana idi 1972. Daytoy a probinsia ket nairepresenta iti Temporario a Nailian a Kongreso a kas paset iti Rehion III manipud idi 1978 aginggana idi 1984, ken nagelektado ti maysa pannakabagi idiay Kadawyan a Nailian a Kongreso idiay 1984. Napasingkedan daytoy idi Pebrero 11, 1987, daytoy a probinsia ket nabingbingay iti dua a kongresional a distrito babaen ti baro a Batay-linteg, ken nagbutos kadagiti kamkameng iti naipasubli a Kamara dagiti Pannakabagi a nangrugi met laeng iti dayta a tawen.

## Umuna a distrito
***[[Dagiti ili ti Filipinas|Munisipalidad]]**: Abucay, Dinalupihan, Hermosa, Morong, Orani, Samal
***Populasion (2010)**: 312,839

## Maika-2 a distrito
***[[Dagiti siudad ti Filipinas|Siudad]]**: Balanga
***[[Dagiti ili ti Filipinas|Munisipalidad]]**: Bagac, Limay, Mariveles, Orion, Pilar
***Population (2010)**: 374,643

## Maymaysa a distrito (awanen)

## Sapasap (awanen)

## Dagiti nagibasaran
*Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas
Anahawan

Ti **Anahawan** ket maysa a maikalima a klase nga ili iti probinsia ti Abagatan a Leyte iti Filipinas.

## Dagiti baranggay

Ti Anahawan ket nabingbingay a politikal iti 14 a barbaranggay.

## Demograpia
 	

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Dagiti lehislatibo a distrito iti Ilocos Norte

Dagiti **Lehislatibo a Distrito iti Ilocos Norte**, ket dagiti umuna ken maikadua a distrito, ket isu dagitoy ti agdama a pannakabagi iti Probinsia iti Ilocos Norte iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas.

Daytoy a probinsia ket nabingbingay ti dua a distrito manipud idi 1907. Dagiti umuna ken maikadua a distrito iti Ilocos Norte ket isuda kadagiti kasisigud a pannakabagi a distrito manipud idi 1907 a dagitoy ket saan a nagbalbaliw ti teritorio a panakasakup, a mairaman dagiti umuna a distrito iti  Albay, Ilocos Sur ken Iloilo.

Ti Ilocos Norte ket nairepresenta idi ti Temporario a Nailian a Kongreso a kas paset iti Rehion I manipud idi 1978 aginggana idi 1984, ken naelktado ti dua a pannakabagi  a sapasap iti Kadawyan a Nailian a Kongreso manipud idi 1984 aginggana idi 1986. Ti Ilocos Norte ket nataginayon na ti dua a kongresional a distrito babaen ti baro a Batay-linteg a napasingkedan idi Pebrero 7, 1987, ken dagiti nabutusan a kamkameng iti naipulang a Kamara dagiti Pannakabagi a nangrugi met laeng iti dayta a tawen.

## Umuna a distrito
***[[Dagiti siudad ti Filipinas|Siudad]]**: Siudad ti Laoag
***[[Dagiti ili ti Filipinas|Munispalidad]]**: Bacarra, Bangui, Pasuquin, Piddig, Sarrat (San Miguel), Vintar (nabangon manen idi 1909), Burgos (Nagparitan) (nabangon manen idi 1913), Pagudpud (nabangon idi 1959), Adams (nabangon idi 1983), Carasi (nabangon idi 1983), Dumalneg (nabangon idi 1983)
***Populasion (2015)**:  305,774

 Nabutosan babaen ti naipangpangruna a panagbutos idi Nobiembre 14, 1967.

## Maika-2 a distrito
***[[Dagiti siudad ti Filipinas|Siudad]]**: Siudad ti Batac
***[[Dagiti ili ti Filipinas|Munisipalidad]]**: Badoc, Dingras, Paoay, San Nicolas (nabangon manen idi 1909), Solsona (nabangon manen idi 1909), Banna (Espiritu) (nabangon idi 1913), Nueva Era (nabangon idi 1919), Pinili (nabangon idi 1919), Currimao (nabangon idi 1920), Marcos (nabangon idi 1963)
***Populasion (2015)**:  287,307

: Naasasinado sakbay a nagtakem idi Septiembre 20, 1935.
: Nabutosan tapno lippasen na ti panagturay ni Julio Nalundasan.
: Nabutosan iti Senado idi 1959.

## Sapasap (awanen)

## Dagiti nagibasaran
*Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas
Maasin

Ti **Siudad ti Maasin** ket maysa a maikapat a klase a siudad iti probinsia ken isu kapitolio iti Abagatan a Leyte iti Filipinas.

## Dagiti baranggay

Ti Siudad ti Maasin ket nabingbingay a politikal iti 70 a barbaranggay.

## Demograpia
 	

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Lehislatibo a distrito iti Abagatan a Leyte

Ti **Lehislatibo a Distrio iti Abagatan a Leyte** ket isu ti pannakabagi iti probinsia iti Abagatan a Leyte iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Kasakbayan ti panagbubutos iti Abagatan a Leyte iti bukodna a pannakabagi a kas maysa a nawaya a probinsia, dagiti agdama a tinurturayan iti daytoy a probinsia ket nairepresenta a kas paset iti maikadua ken maikatlo a distrito ti Leyte manipud idi 1907 aginggana idi 1931, ken iti maikatlo a distrito manipud idi 1931 aginggana idi 1961.  Manipud idi 1978 aginggana 1984 daytoy ket paset iti pannakabagi iti Rehion VIII. 

## Maymaysa a distrito
***Populasion (2010)**: 399,137

## Kitaen pay
*Dagiti lehislatibo a distrito iti Leyte

## Dagiti nagibasaran
*Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas
Dagiti lehislatibo a distrito iti La Union

Dagiti **Lehislatibo a Distrito iti La Union**, ket dagiti umuna ken maikadua a distrio, ket isu dagitoy ti pannakabagi iti Probinsia iti La Union iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Daytoy a probinsia ket nabingbinagy iti dua kongresional a distrito manipud idi 1907. Daytoy ket paset idi ti pannakabagi iti Rehion I manipud idi 1978 aginggana idi 1984, ken nagbutos ti dua a sapasap a pannakabagi idiay Kadawyan a Nailian a Kongreso Manipud idi 1984 aginggana idi 1986.

## Umuna a distrito
***[[Dagiti siudad ti Filipinas|Siudad]]**: Siudad ti San Fernando
***[[Dagiti ili ti Filipinas|Munisipalidad]]**: Bacnotan, Balaoan, Bangar, Luna, San Juan, San Gabriel (naiyakar manipud iti Mountain Province 1920), Santol (naiyakar manipud iti Mountain Province 1920), Sudipen (naiyakar manipud iti Mountain Province 1920)
***Populasion (2015)**:  359,719

### 1907–1922
***[[Dagiti ili ti Filipinas|Munisipalidad]]**: Bacnotan, Balaoan, Bangar, Luna, San Fernando, San Juan

## Maika-2 a distrito
***[[Dagiti ili ti Filipinas|Munisipalidad]]**: Agoo, Aringay, Bauang, Caba, Naguilian, Rosario, Santo Tomas, Tubao, Bagulin (naiyakar manipud ti Mountain Province 1920), Burgos (Disdis) (naiyakar manipud ti Mountain Province 1920), Pugo (naiyakar manipud ti Mountain Province 1920)
***Populasion (2015)**:  426,653

### 1907–1922
***[[Dagiti ili ti Filipinas|Munisipalidad]]**: Agoo, Aringay, Bauang, Caba, Naguilian, Rosario, Santo Tomas, Tubao

## Sapasap (awanen)

## Dagiti nagibasaran
*Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas
Dagiti lehislatibo a distrito iti Misamis Oriental

Ti **Lehislatibo a Distrito iti Misamis Oriental**, ket dagiti Umuna ken maikadua a distrito ket isu dagitoy ti pannakabagi iti Probinsia iti Misamis Oriental iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Ti Misamis Oriental ket paset idi ti Probinsia ti Misamis, aginggana idi naikkan ti bukod na a pannakabagi idi 1931. Daytoy ket paset idi ti pannakabagi iti  Rehion X manipud idi 1978 aginggana idi 1984. Idi 1986, nabingbingay daytoy iti dua a lehislatibo a distrito. 

## Umuna a distrito
***[[Dagiti siudad ti Filipinas|Siudad]]**: Siudad ti Gingoog
***[[Dagiti ili ti Filipinas|Munisipalidad]]**: Balingasag, Balingaoan, Binuangan, Kinoguitan, Lagonglong, Magsaysay, Medina, Salay, Sugbongcogon, Talisayan
***Populasion (2010)**: 356,614

## Maika-2 a distrito
***[[Dagiti siudad ti Filipinas|Siudad]]**: Siudad ti El Salvador
***[[Dagiti ili ti Filipinas|Munisipalidad]]**: Alubijid, Claveria, Gitagum, Initao, Jasaan, Laguindingan, Libertad, Lugait, Manticao, Naawan, Opol, Tagoloan, Villanueva
***Populasion (2010)**: 457,242

## Maymaysa a distrito (awanen)

## Kitaen pay
*Dagiti lehislatibo a distrito iti Misamis

## Dagiti nagibasaran
*Kongresional a Biblioteka iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas
Listaan dagiti rehion ti Hapon

Dagiti **rehion ti [[Hapon]]** ket saan dagitoy nga opisial nga admiministratibo a paset, ngem tradisional a maus-usar a kas dagiti rehional a pannakabingbingay ti Hapon iti kaaduan a konteksto. Kas pagarigan, dagiti mapa ken heograpia a liblibro ket bingbingyenda ti Hapon kadagiti walo a rehion, dagiti reporta ti tiempo ket kadawyanda nga agit-ited iti tiempo babaen ti rehion, ken adu kadagiti negosio ken pagadalan ket us-usarenda dagiti balayda a rehion a kas paset iti nagan ti (Kinki Nippon a Perrokarril, Banko ti Chūgoku, Unibersidad ti Tōhoku, kdpy.). No met ti Hapon ket addaan kadagiti walo a nangato a Korte, dagiti panagsakopda ket saan nga agpada kadagiti walo a rehion a nailista dita baba. 

Manipud ti amianan nga agpa-abagatan, dagiti tradisional a rehion ket dagiti:
*Hokkaidō (ti isla ti Hokkaidō ken dagiti asideg nga is-isla, populasion: 5,507,456, kadakkelan a siudad: Sapporo)
*Rehion ti Tōhoku (akin-amianan a Honshū, populasion: 9,335,088, kadakkelan a siudad: Sendai)
*Rehion ti Kantō (akindaya a Honshū, populasion: 42,607,376, kadakkelan a siudad: Tokyo)
** Is-isla ti Nanpō: paset ti Tokyo a Metropolis
*Rehion ti Chūbu (tengnga a Honshū, a mairaman ti Bantay Fuji, populasion: 21,714,995, kadakkelan a siudad: Nagoya), sagpaminsan a nabingbingay iti:
**Rehion ti Hokuriku (amianan a laud a Chūbu, kadakkelan a siudad: Kanazawa)
**Rehion ti Kōshin'etsu (amianan a daya a Chūbu, kadakkelan a siudad: Niigata)
**Rehion ti Tōkai (akin-abagatan a Chūbu, kadakkelan a siudad: Nagoya)
*Kansai wenno rehion ti Kinki (laud-tengnga a Honshū, populasion: 22,755,030, kadakkelan a siudad: Osaka)
*Rehion ti Chūgoku (aknlaud a Honshū, populasion: 7,561,899, kadakkelan a siudad: Hiroshima)
*Rehion ti Shikoku (isla, populasion: 3,977,205, kadakkelan a siudad: Matsuyama)
*Rehion ti Kyūshū (isla, populasion: 14,596,977, kadakkelan a siudad: Fukuoka) a mairaman ti:
** Is-isla ti Ryukyu (*Nansei-shotō*)
*** Is-isla ti Satsunan: paset ti Prepektura ti Kagoshima
*** *Ryukyu-shotō* ken Is-isla ti Daitō: Okinawa

Ti tunggal maysa ket aglaon ti prepektura, malaksid ti rehion ti Hokkaidō, a masakupanna laeng ti Hokkaidō.
Prepektura ti Fukui

Ti  ket maysa a prepektura iti Hapon a mabirukan idiay rehion ti Chūbu idiay isla iti Honshū.  Ti kapitoliona ket ti siudad iti Fukui.

## Dagiti nagibasaran
Riyadh

Ti **Riyadh** (;  naisuratan a ** , ) ket isu ti kapitoliona ken kadakkelan a siudad iti Saudi Arabia. Isu pay daytoy ti kapitolio iti Probinsia ti Riyadh, ken naikameng daytoy kadagiti pakasaritaan a rehion iti Najd ken Al-Yamama. Naisanglad daytoy iti tengnga iti Peninsula Arabiano iti maysa a dakkel nga altiplano, ken pagnaedan daytoy dagiti 5,254,560 a tattao, ken ti urbano a sentro iti rehion nga addaan iti populasion iti aganay a 7 riwriw a tattao. Ti siudad ket nabingbingay kadagiti 15 a distrito ti munisipio, a tinartaripato babaen ti Munisipalidad ti Riyadh nga indauluan babaen ti mayor iti Riyadh, ken ti Panagrangrang-ay a Turay ti Riyadh, nga indauluan babaen ti Gobernador iti Probinsia ti Riyadh, ni Prinsipe Sattam bin Abdulaziz. Ti agdama a mayor iti Riyadh ket ni Abdul Aziz ibn Ayyaf Al-Miqrin ken isu ket naidutok idi 1998. Ti Riyadh ket addaan iti unibersidad para kadagiti babbbai ken daytoy ket ti kadakelan iti lubong, ti Unibersidad ti Prinsesa Nora bint Abdulrahman.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Santa Maria

Ti **Santa Maria** ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:

## Tattao
* Maria, ina ni Hesus, kadagiti nadumaduma a pagsasao a kas ti Italiano, Portuges wenno Espaniol

## Dagiti ili iti Filipinas
* Santa Maria, Pangasinan – ili idiay probinsia iti Pangasinan
* Santa Maria, Bulacan – ili idiay probinsia iti Bulacan
* Santa Maria, Ilocos Sur – ili idiay probinsia iti Ilocos Sur
* Santa Maria, Isabela – ili idiay probinsia iti Isabela
* Santa Maria, Laguna – ili idiay probinsia iti Laguna
* Santa Maria, Romblon – ili idiay probinsia iti Romblon
* Santa Maria, Davao Occidental – ili idiay probinsia iti Davao Occidental
Leonid Chernovetskyi

Ni **Leonid Mykhaylovych Chernovetskyi** (;  idiay Kharkiv, Ukrainiano nga SSR) ket isu ti maika-4 a Mayor ti Kiev, ti kaptitolio ti Ukrania. Sakbay ti pagsapulanna iti politika, isu ket maysa a narang-ay a negosiante, nangibangon ken agtengtengel ti kaimbagan iti Pravex a Grupo ken Banko ti Pravex, maysa kadagiti kadakkelan a banko iti Ukrania. Manipud ti panakaidutokenna babaen ti Presidente a ni Viktor Yanukovych iti Oleksandr Popov a kas Daulo iti Siudad nga Administrasion ti Kiev idi 16 Nobiembre 2010, a sinukatanna idi ni Chernovetskyi, Chernovetskyi ket naikkatan kadagiti ania man a panangikeddeng diay Kiev.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
* Opisial a website
Bagumbayan

Ti **Bagumbayan** ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Sultan Kudarat iti Filipinas.

## Dagiti baranggay

Ti Bagumbayan ket nabingbingay a politikal iti 19 a barbaranggay.

## Demograpia
 	

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo