open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Baybay Norwego

Ti **Baybay Norwego** () ket ti pingir a baybay iti Amianan a Taaw Atlantiko, iti amianan  a laud ti Norwega. Daytoy ket mabirukan iti pagbaetan ti Baybay Amianan (kas iti amianan ti Nagkaykaysa a Pagarian) ken ti Baybay Greenland ken tumipon iti Amianan a Taaw Atlantiko iti laud ken ti Baybay Barents iti amianan a daya. Iti abagatan a laud, daytoy ket maisina manipud iti Taaw Atlantiko babaen ti submarino a pantok nga agtaray iti pagbaetan ti Islandia ken ti Is-isla Feroe. Iti amianan, ti Pantok Jan Mayen ket mangisina daytoy manipud iti Baybay Greenland.

Saan met a kasla dagiti sabali a baybay, kaaduan iti sirok ti Baybay Norwego ket saan a parte ti kontinental a samang ken isu a daytoy ket mabirukan iti kaadalem iti agarup a dua  a kilometro iti pagtengngaan. Mabirukan ti nabaknang a desposito iti lana ken natural a gas kadagiti sirok ti baybay ken agdama a komersial a nasuksukisok, kadagiti lugar a ti kaadalem ti baybay ket agarup a maysa a kilometro. Dagiti sona ti aplaya ket nabaknangda iti ikan a mangbisita ti Baybay Norwego manipud iti Amianan nga Atlantiko wenno manipud iti Baybay Barents (cod) tapno agitlogda. Ti nabara nga anod ti Amianan nga Atlantiko ket mangisigurado ti natalinaay ken napudot a temperatura ti danum, ken saan a kas dagiti baybay ti Artiko, ti Baybay Norwego ket awanan iti yelo iti amin a paset ti tawen. Ti kinaudi a panagsukisok ket nangikeddeng a ti dakkel a tomo ti danum iti Baybay Norwego iti dakkel a kapasidadna iti panaggupgopna iti pudot ket nangruna a kas taudan dagiti saan unay a nalamiis a panaglalam-ek iti Norwega ngem iti Gulf Stream ken dagiti pagpaatiddogna.

## Sakup
Ipalawag ti Gunglo ti Internasional a Hidrograpiko dagiti patingga ti Baybay Norwego a kas dagiti sumaganad:

::*Iti amianan a daya.* Ti linia a mangisilpo ti akin-abagatan unay a punto ti Laud a Spitzbergen aginggana iti Rawis Amianan ti Isla Uso, babaen ti daytoy nga isla aginggana iti Rawis Bull ken kalpasanna idiay Rawis Amianan iti Norwega (71°10'N 25°47'E).

::*Iti abagatan a daya.* Ti laud nga aplaya ti Norwega iti pagbaetan ti Rawis Amianan ken Rawis Stadt ().

::*Iti abagatan.* Manipud iti punto ti laud nga aplaya ti Norwega iti Latitud 61°00' Amianan iti igid iti daytoy a paralelo aginggana iti Longitud 0°53' Laud kalpasanna ti linia iti amianan a daya a patingga ti Fuglö () ken mapan iti daya a patingga ti Gerpir () iti Islandia.

::*Iti laud.* Ti abagatan a daya a patingga ti Baybay Greenland [Ti linia  amangisilpo ti akin-abagatan unay a punto ti Laud nga Spitzbergen aginggana iti akin-amianan a punto ti Isla Jan Mayen, ken agpababa iti laud ngaaplaya iti dayta nga isla aginggana iti akin-abagatan a patingga, kalpasanna ti linia iti akindaya a patingga ti Gerpir () iti Islandia].

## Kitaen pay
* Listaan dagiti baybay

## Dagiti nagibasaran

## Bibliograpia

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Dagiti akinruar a silpo
World Geodetic System

Ti **World Geodetic System** (**WGS**) ket ti pagalagadan para iti panagusar iti kartograpia, heodesia, ken nabigasion nga iraman babaen ti GPS.  Daytoy ket buklen ti pagalagadan ti sistema ti nagsasabtan para iti Daga, ti pagalagadan a maipapan iti esperoide a reperensia ti rabaw (ti *datum* wenno *[[elipsoide ti reperensia]]*) para iti batayna a datos ti altitud, ken  iti maipapan iti grabidad nga ekuipotensial a rabaw (ti *[[geoid]]*) a mangipalawag ti *nominal a pantar ti baybay*.

Ti kaudian a rebision ket ti **WGS 84** (ammo pay a kas ti  **WGS 1984**, **EPSG:4326**), a naipatakder idi 1984 ken naudi a nabaliwan idi 2004.  Dagiti nasapsapa nga isbangan ket nangiraman iti **WGS 72**, **WGS 66**, ken **WGS 60**.  Ti WGS 84 ket ti sistema ti reperensia ti nagsasabtan nga inus-usar babaen ti Global Positioning System.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
* ''Geodesy for the Layman'', Chapter VIII, "The World Geodetic System"
* NIMA Technical Report TR8350.2  *Department of Defense World Geodetic System 1984, Its Definition and Relationships With Local Geodetic Systems,* Third Edition, National Geospatial-Intelligence Agency.  This is the official publication of the standard, including addenda. Note this report actually documents the EGM 96 model (a revision of WGS 84). The original WGS 84 is documented in versions prior to 1996.
* Main NGA (was NIMA) page on Earth gravity models
* Description of the difference between the geoid and the ellipsoid from the US NOAA National Geodetic Survey GEOID page
* NASA GSFC Earth gravity page 
* GeographicLib provides a utility GeoidEval (with source code) to evaluate the geoid height for the EGM84, EGM96, and EGM2008 earth gravity models.  Here is an online version of GeoidEval.
* Spatial reference EPSG Projection 4326 – WGS 84
912

Ti tawen idi **912** ket bisiesto a tawen a nangrugi iti Mierkoles (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.

## Dagiti akinruar a silpo
927

## Sharing Location

https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=User:TiProfile.co&action=edit&redlink=1

https://procurement.web.cern.ch/sites/default/files/inline-images/logo_0_1_0.png
## Silpo
https://home.cern/search/node?keys=Olympics&newsformat=1101&topic=1118&audience=20&date_from=2026-03-20&date_to=2026-03-20&type=All

## Dagiti akinruar a silpo
Łobez

Ti **Łobez** (, ) ket maysa a siudad iti distrito ti Łobez, idiay Zachodniopomorskie, Polonia. Mabirukan daytoy iti agarup a  iti abagatan ti Szczecin, idiay karayan Rega. Daytoy a siudad ket addaan kadagiti 10,066 nga agtataeng (manipud idi 2019).

## Populasion
Piramida dagiti agtataeng iti Łobez babaen ti tawen manipud idi 2014 (kanigid babbai, kanawan lallaki).

### Pakasaritaan ti populasion

ImageSize = width:420 height:320
PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.2,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:11000
ScaleMajor = unit:year increment:11000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:1000 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:20 align:center
  bar:1680 from:0 till:800
  bar:1740 from:0 till:1191
  bar:1749 from:0 till:1339
  bar:1831 from:0 till:2443
  bar:1861 from:0 till:4756
  bar:1895 from:0 till:5187
  bar:1925 from:0 till:5994
  bar:1933 from:0 till:6947
  bar:1939 from:0 till:7310
  bar:1945 from:0 till:1710
  bar:1946 from:0 till:4144
  bar:1957 from:0 till:6026
  bar:1970 from:0 till:7355
  bar:1990 from:0 till:10953

PlotData=
  textcolor:black fontsize:S
  bar:1680 at: 800 text: 0,8 shift:(0)
  bar:1740 at: 1191 text: 1,2 shift:(0)
  bar:1749 at: 1339 text: 1,3 shift:(0)
  bar:1831 at: 2443 text: 2,4 shift:(0)
  bar:1861 at: 4756 text: 4,8 shift:(0)
  bar:1895 at: 5187 text: 5,2 shift:(0)
  bar:1925 at: 5994 text: 6 shift:(0)
  bar:1933 at: 6947 text: 7 shift:(0)
  bar:1939 at: 7310 text: 7,3 shift:(0)
  bar:1945 at: 1710 text: 1,7 shift:(0)
  bar:1946 at: 4144 text: 4,1 shift:(0)
  bar:1957 at: 6026 text: 6 shift:(0)
  bar:1970 at: 7355 text: 7,4 shift:(0)
  bar:1990 at: 10953 text:11 shift:(0)
  

## Mayor

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

*  www.lobez.pl
* BIP Łobez
* Łobez - You Tube
*  Pakaamo ti turista
Neomura

Ti **Neomura** ket ti mabalin a klado a buklen dagiti dua a dominio ti biag ti Archaea ken Eukaryota.  Ti grupo ket immuna nga insingasing babaen ni Thomas Cavalier-Smith ken ti kayat a sawen ti naganna ket "dagiti baro a diding"; natawtawagan daytoy iti kasta gapu ta naipagpagarup a nagtaud manipud iti Bakteria, ken maysa kadagiti nangruna a panagbalbaliw ket ti pannakaisukat dagiti peptidoglukano a diding ti selula kadagiti sabali a glikoprotina.  Ti pangilasin a porma ket ti **Neomurano**, ken ti bugbugtong manipud iti grupo ket tinawtawgan pay iti **Neomurano**.

Imbagbaga babaen ni Thomas Cavalier-Smith, a dagiti porma ti "Eukariota ken arkeabakteria manipud iti klado ti neomura ket agkakabsatda, a kas nalawag a naipakpakita babaen dagiti gen a naiwarwara babaen dagiti arkeabakteria ken babaen dagiti adu a panagsasaruno dagiti kayo. Daytoy a panagkakabsat supadienna amian a teoria nga amin dagiti eukariota ket nagtaud babaen ti panagtitipon ti maysa nga arkeabakteria ken ti maysa a  α-proteobakteria, ken mapaay pay daytoy a mangiraman dagiti nadumaduma a langa a naisangayan a nagbibingayan babaen dagiti eukariota ken aktinobakteria."

## Morpolohia
Dagiti Neomura ket agdumadumada a grupo, ken aglaon iti amin dagiti adu ti selulana a sebbangan, ken dagiti pay amin kadagiti kaaduan nga ekstremopiliko a sebbangan, ngem agbibinningayda amin kadagiti naisangayan a pakaidumaan iti molekula.  Amin dagiti Neomurano ket addaan kadagiti histonea tapno makatulong iti panangipakahe iti kromosoma, ken kaaduan ket addaan kadagiti intron.  Amin dagitoy ket agus-usar iti molekula ti metionina a kas ti inisiador nga amino asido para iti sintesis ti protina (ti bakteria ket agus-usar iti formilmetionina).  Iti kanungpalan, amin dagiti Neomurano ket agus-usar kadagiti nadumaduma a kita ti RNA ti polimerasa, bayat a dagiti Bakteria ket agus-usar laeng iti maysa.

## Kitaen pay
*Protoselula

## Dagiti nagibasaran

## Adu pay a mabasbasa

*  
* 
*  
* 
* 
*
Ursa (lawwalawwa)

Ti ***Ursa*** ket ti henero ti lawwalawwa iti pamilia ti Araneidae. Daytoy ti kaikaisuna a henero iti tribu ti Ursini.

## Listaan dagiti sebbangan
* *[[Ursa flavovittata]]* Simon, 1909 — Bietnam
* *[[Ursa lunula]]* (Nicolet, 1849) — Chile
* *[[Ursa pulchra]]* Simon, 1895 — Brasil
* *[[Ursa turbinata]]* Simon, 1895 — Abagatan nga Aprika
* *[[Ursa vittigera]]* Simon, 1895 — Sri Lanka

## Dagiti nagibasaran
Warsaw

Ti **Warsaw** ket isu ti kapitolio ken kadakkelan a siudad iti Polonia, idiay karayan Wisła. Daytoy a siudad ket addaan kadagiti 1,735,442 nga agtataeng (manipud idi 2014).

## Populasion
Piramida dagiti agtataeng iti Warsaw babaen ti tawen manipud idi 2014 (babbai kanigid, lallaki kanawan).

### Pakasaritaan ti populasion

ImageSize = width:750 height:280
PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
 id:linegrey2 value:gray(0.9)
 id:linegrey value:gray(0.7)
 id:cobar value:rgb(0.2,0.7,0.8)
 id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:1750
ScaleMajor = unit:year increment:100 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:50 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
 color:cobar width:19 align:left
 bar:1700 from:0 till:39
 bar:1800 from:0 till:63
 bar:1830 from:0 till:140
 bar:1850 from:0 till:164
 bar:1882 from:0 till:383
 bar:1900 from:0 till:686
 bar:1925 from:0 till:1003
 bar:1939 from:0 till:1289
 bar:1946 from:0 till:479
 bar:1955 from:0 till:1001
 bar:1965 from:0 till:1253
 bar:1975 from:0 till:1436
 bar:1985 from:0 till:1659
 bar:1995 from:0 till:1653
 bar:2000 from:0 till:1676
 bar:2005 from:0 till:1697
 bar:2010 from:0 till:1720
 bar:2012 from:0 till:1711
 bar:2014 color:cobar2 from:0 till:1732

PlotData=
 textcolor:black fontsize:S
 bar:1700 at: 30 text: 39,0 shift:(-8,5)
 bar:1800 at: 63 text: 63,4 shift:(-8,5)
 bar:1830 at: 140 text: 139,7 shift:(-11,5)
 bar:1850 at: 164 text: 163,6 shift:(-11,5)
 bar:1882 at: 383 text: 383,0 shift:(-11,5)
 bar:1900 at: 686 text: 686,0 shift:(-11,5)
 bar:1925 at: 1003 text: 1003,0 shift:(-14,5)
 bar:1939 at: 1289 text: 1289,0 shift:(-14,5)
 bar:1946 at: 479 text: 478,8 shift:(-11,5)
 bar:1955 at: 1001 text: 1000,6 shift:(-14,5)
 bar:1965 at: 1253 text: 1252,6 shift:(-14,5)
 bar:1975 at: 1436 text: 1436,4 shift:(-14,5)
 bar:1985 at: 1659 text: 1659,4 shift:(-14,5)
 bar:1995 at: 1653 text: 1653,1 shift:(-14,5)
 bar:2000 at: 1676 text: 1675,9 shift:(-14,5)
 bar:2005 at: 1697 text: 1697,5 shift:(-14,5)
 bar:2010 at: 1720 text: 1720,4 shift:(-14,5)
 bar:2012 at: 1711 text: 1711,3 shift:(-14,5)
 bar:2014 at: 1732 text: 1735,4 shift:(-14,5)


## Dagiti akinruar a silpo

* Warsaw  
* Youtube
* Wikivoyage
Szczecin

Ti **Szczecin** ket maysa a siudad iti distrito ti Szczecin, idiay Zachodniopomorskie, Polonia. Mabirukan daytoy iti agarup a  iti abagatan ti Berlin, idiay karayan Odra. Daytoy a siudad ket addaan kadagiti 407,180 nga agtataeng (manipud idi 2014).

## Populasion
Piramida dagiti agtataeng iti Szczecin babaen ti tawen manipud idi 2014 (kanigid babbai, kanawan lallaki).

### Pakasaritaan ti populasion

ImageSize = width:680 height:320
PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.2,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:420000
ScaleMajor = unit:year increment:50000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:10000 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:20 align:center
  bar:XII from:0 till:5000
  bar:1720 from:0 till:6000
  bar:1740 from:0 till:12300
  bar:1810 from:0 till:20700
  bar:1840 from:0 till:35300
  bar:1861 from:0 till:58500
  bar:1872 from:0 till:76000
  bar:1890 from:0 till:116200
  bar:1910 from:0 till:236000
  bar:1939 from:0 till:383000
  bar:1945 from:0 till:26000
  bar:1946 from:0 till:72948
  bar:1950 from:0 till:178907
  bar:1955 from:0 till:229462
  bar:1960 from:0 till:269318
  bar:1965 from:0 till:312013
  bar:1978 from:0 till:384900
  bar:1988 from:0 till:410296
  bar:1994 color:cobar2 from:0 till:419608
  bar:2002 from:0 till:415117
  bar:2009 from:0 till:406307
  bar:2014 from:0 till:407180

PlotData=
  textcolor:black fontsize:S
  bar:XII at: 5000 text: 5,0 shift:(0)
  bar:1720 at: 6000 text: 6,0 shift:(0)
  bar:1740 at: 12300 text: 12,3 shift:(0)
  bar:1810 at: 20700 text: 20,7 shift:(0)
  bar:1840 at: 35300 text: 35,3 shift:(0)
  bar:1861 at: 58500 text: 58,5 shift:(0)
  bar:1872 at: 76000 text: 76,0 shift:(0)
  bar:1890 at: 116200 text: 116,2 shift:(0)
  bar:1910 at: 236000 text: 236,0 shift:(0)
  bar:1939 at: 383000 text: 383,0 shift:(0)
  bar:1945 at: 26000 text: 26,0 shift:(0)
  bar:1946 at: 72948 text: 72,9 shift:(0)
  bar:1950 at: 178907 text: 178,9 shift:(0)
  bar:1955 at: 229462 text: 229,4 shift:(0)
  bar:1960 at: 269318 text: 269,3 shift:(0)
  bar:1965 at: 312013 text: 312,0 shift:(0)
  bar:1978 at: 384900 text: 384,9 shift:(0)
  bar:1988 at: 410296 text: 410,3 shift:(0)
  bar:1994 at: 419608 text: 419,6 shift:(0)
  bar:2002 at: 415117 text: 415,1 shift:(0)
  bar:2009 at: 406307 text: 406,3 shift:(0)
  bar:2014 at: 407180 text: 407,1 shift:(0)


## Dagiti akinruar a silpo

* Opisial a website ti Siudad ti Szczecin
* Opisial a website ti Opisina ti Szczecin
* Birtual a panagpasiar iti Szczecinie
Joe Alaskey

Ni **Joseph Francis** "**Joe**" **Alaskey III** (Abril 17, 1952 – Pebrero 3, 2016) ket Amerikano nga aktor ken direktor.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
* 
*
Oras ti Tengnga nga Europa

Ti **Oras ti Tengnga nga Europa** (Central European Time - **CET**), inus-usar iti kaaduan a parte ti Kappon ti Europa, ket ti pagalagadan nga oras a 1&nbsp;nga oras nga umun-una iti Panagpapada ti Sangalubongan nga Oras (UTC). Ti timbengan ti oras manipud iti UTC ket mabalin a maisurat a kas +01:00. Ti isu met laeng a pagalagadan nga oras ti UTC+01:00, ket ammo pay a kas ti **Oras ti Akintengnga nga Europa** (Middle European Time - MET, Aleman: MEZ) ken kadagiti pay sabali a nagan a kas ti **Oras ti Berlin**, **Oras a Pagalagadan ti Romanse**, **Oras ti Paris** wenno **Oras ti Roma**.

Ti maika-15 a meridiano daya ket ti sentral nga aksis para iti UTC+01:00 iti sistema ti lubong dagiti sona sona ti oras.

Manipud idi 2011 amin a es-estado a kameng ti Kappon ti Europa ket agpalpaliiw iti oras tikalgaw; dagiti agus-usar iti CET iti las-ud ti panaglalamek ket agus-usarda iti Oras ti Kalgaw ti Tengnga nga Europa (Central European Summer Time - CEST) (wenno: UTC+02:00, oras a panagin-inut ti lawag) iti kalgaw (manipud ti kaudian a Domingo ti Marso aginggana iti maudi a Domingo ti Oktubre).

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
*Tignay ti Oras ti Alemania
*Tignay ti Oras ti Olanda 
*Listaan dagiti pagilian nga agus-usar iti CET (Central European Time)
Oras ti Kalgaw ti Tengnga nga Europa

Ti **Oras ti Kalgaw ti Tengnga nga Europa** (**CEST**) ket ti pagalagadan nga oras a napalpaliiww iti las-ud ti panawen iti panagin-inut ti lawag ti kalgaw kadagiti pagilian ti Europa nga agpalpaliiw iti Oras ti Tengnga nga Europa (UTC + maysa nga oras) iti las-ud iti amin a nabati a paset ti tawen. Daytoy ket maitunos iti UTC + dua nga or-oras.

## Nagnagan
Dagiti sabali a nagan a naipakaten iti Oras ti Kalgaw ti Tengnga nga Europa ket ti Kalgaw nga Oras ti Akintengnga nga Europa (Middle European Summer Time - MEST), Oras ti Panagin-inut tiLawag ti Tengnga nga Europa (Central European Daylight Saving Time - CEDT), ken Oras Bravo (manipud iti maikadua a letra iti ponetiko nga alpabeto ti NATO).

## Panagpalpaliiw a paset ti panawen
Manipud idi 1996, napalpaliiwen ti Oras ti Kalagaw ti Europa iti pagbaetan ti 1:00 UTC iti maudi a Domingo ti Marso ken 1:00 iti maudi a Domingo ti Oktubre; iti dati dagiti alagaden ket saan nga agpapada iti amin a paset ti Kappon ti Europa.

## Panagusar
Dagiti sumaganad a pagilian ken teritorio ket agus-usarda iti Oras ti Kalgaw ti Tengnga nga Europa.
* Albania, kadawyan manipud idi 1974
* Andorra, kadawyan manipud idi 1985
* Austria, kadawyan manipud idi 1980
* Belhika, kadawyan manipud idi 1980
* Bosnia ken Herzegovina, kadawyan manipud idi 1983
* Kroasia, kadawyan manipud idi 1983
* Republika a Tseka, kadawyan manipud idi 1979
* Dinamarka (metropolitan), kadawyan manipud idi 1980
* Pransia (metropolitano), kadawyan manipud idi 1976
* Alemania, kadawyan manipud idi 1980
* Gibraltar, kadawyan manipud idi 1982
* Hungaria, kadawyan manipud idi 1983
* Italia, kadawyan manipud idi 1968
* Liechtenstein
* Luxembourg, kadawyan manipud idi 1981
* Malta, kadawyan manipud idi 1974
* Monaco, kadawyan manipud idi 1976
* Montenegro, kadawyan manipud idi 1983
* Olanda, kadawyan manipud idi 1977
* Norwega, kadawyan manipud idi 1980
* Polonia, kadawyan manipud idi 1977
* Republika ti Amianan a Macedonia, kadawyan manipud idi 1983
* San Marino, kadawyan manipud idi 1966
* Serbia, kadawyan manipud idi 1983
* Eslobakia kadawyan manipud idi 1979
* Eslobenia, kadawyan manipud idi 1983
* Espania (malaksid ti Is-isla Canaria, mga imbes a maipakat ti Oras ti Kalgaw ti Akinlaud nga Europa), kadawyan manipud idi 1974
* Suesia, kadawyan manipud idi 1980
* Suisa, kadawyan manipud idi 1981
* Batikano, kadawyan manipud idi 1966

Ti CEST ket inus-usar pay idi kadagiti tawen ti 1993&ndash;1995 idiay Portugal ken idi 1998&ndash;1999 idiay Lituania.

## Kitaen pay
* Oras ti Kalgaw ti Europa
* Sona ti oras
* Dagiti sabali a nagan ti sona ti oras ti UTC+2

## Dagiti nagibasaran
Prague

Ti **Prague** (, , ) ket ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti Republika a Tseka. Daytoy ti maika-14 a kadakkelan a siudad iti Kappon ti Europa. Daytoy pay ti historikal a kapitolio ti Bohemia. Mabirukan daytoy iti amianan-laud ti pagilian idiay Karayan Vltava, ti siudad ket pagtaengan dagiti agarup a 1.24&nbsp;a riwriw a tattao, bayat a ti dakdakkelan nga urbano a sona ket naestimado nga addaan iti populasion iti gangani a 2&nbsp;a riwriw. Ti siudad ket addaan iti temperado a klima, addaan daytoy kadagiti napudot a kalgaw ken nalamiis a panaglalam-ek. Ti Prague ket addaan iti kabassitan a gatad dagiti saan nga agtrabtrabaho iti Kappon ti Europa.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

*Mapa ti Metro ti Prague 
*Ti nangato ti resolusionna iti 360° a panaromiko a ladawan ti Prague, naala idi Mayo 2013
Sofia

Ti **Sofia** (, *Sofiya*,) ket ti kapitolio ken ti kadakkelan a siudad ti Bulgaria. Ti Sofia ket ti maika-15 a kadakkelan a siudad iti Kappon ti Europa nga agraman iti populasion iti ad-adu ngem 1.2 a riwriw a tattao. Ti siudad ket mabirukan iti sakaanan ti Bantay Vitosha idiay akinlaud a parte ti pagilian, iti saan a basbassit ngem  a panagmaneho idiay pagbeddengan ti Serbia. Ti lokasionna idiay sentro ti peninsula Balkan ket pagtengngaan a pagbaetan ti Baybay Nangisit ken ti Baybay Adriatiko, a ti met ayan ti Baybay Egeo ket isu ti kaasitganna.

Ti Sofia hket isun ti lugar ti panagtagtagitao iti tao manipud idi saan a naladladaw ngem 7000 BCE. Adu kadagiti nangruna nga unibersidad, dagiti patakder ti kultura ken dagiti komersial a kompania iti Bulgaria ket naikapetda iti Sofia. Ti Sofia ket maysa kadagiti 10 a kasayaatan a lugar a pangrugian iti negosio iti lubong, naipangpangruna kadagiti teknolohia iti IT Ti Sofia ket ti kalakaan a mabisita  a kapitolio iti Europa manipud idi 2013.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

*
* Online a tarabay iti Sofia
* Opisial a Sitio ti Transportasion ti Sofia 
*
Beirut

Ti **Beirut** ( ; Hebreo: בְּאֵרוֹת *Be'erot*; Hebreo: ביירות *Beirut*; Latin: *Berytus*; ; ; ) ket ti kapitolio a siudad ti Lebanon. Awan ti kaudian a senso a naaramid ngem dagiti karkulo idi 2007 ket sumakop iti saan a basbassit ngem 1&nbsp;a riwriw agingga iti basbassit ngem 2&nbsp;a riwriw a kas parte ti Kalatakan a Beirut. Mabirukan iti peninsula iti pagtengngaan a punto ti aplaya ti Mediteraneo ti Lebanon, ti Beirut ket isu ti kadakkelan a puerto tibaybay ti pagilian.

Ti immuna a pannakaibaga iti daytoy a metropolis ket mabirukan kadagiti letra ti Tell el Amarna ti taga-ugma nga Ehipto a napetsado manipud idi maika-15 a siglo BC. Ti siudad ket nagtultuloyen a natagtagitao manipud idin. Ti Karayan Beirut ket agayos iti abagatan nga agpaamianan iti akindaya nga igid ti siudad.

Ti Beirut ket isu ti tugaw ti gobierno ti Lebanon ken nangruna daytoy iti ekonomia ti Lebanon, ken adu met dagiti banko ken dagiti korporasion a naikuartel iti Distrito Sentral, Kalsada Hamra, Rue Verdun ken Ashrafieh. Kalpasan ti nakadadael a Sibil a Gubat ti Lebanon, nakaro a napaabaro ti dulon ti kultura ti Beirut.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

* Tarabay iti Siudad ti Beirut
* 
*
Tirana

Ti **Tirana** (Pagalagadan a ; rrehional a Albanes a Gheg: *Tirona*) ket ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti Albania.

Ti Tirana ket nagbalin a kapitolio a siudad ti Albania idi 1920. Ti populasion ti maitutop a siudad iti senso idi 2015 ket 610,070  ken ti munisipalidad ti Tirana ket napartuat idi 2015 ken addaan daytoy iti dagup a populasion iti 800,986 (senso idi 2015).

Ti siudad ket pangsangailian kadagiti adu a publiko a patakder ken dagiti publiko ken pribado nga unibersidad, ken sentro pay daytoy iti politika, ekonomia, ken kultural a biag ti pagilian.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

*Munisipalidad ti Tirana
Ankara

Ti **Ankara** (Ingles&nbsp;; Turko&nbsp;), dati nga ammo a kas ti **Ancyra** ken **Angora**, ket ti kapitolio ti Turkia, ken mabirukan daytoy idiay Tengnga nga Anatolia. Addaan daytoy iti populasion iti 4,587,558 iti urbano a sentro (2014) ken 5,150,072 iti probinsiana (2015), daytoy ti maikadua a kadakkelan a siudad ti Turkia kalpasan ti Istanbul.

Kuartel idi ni Atatürk ti Ankara manipud idi 1920 ken isun ti kapitoli ti Republika ti Turkia manipud iti pannakapundarna idi 1923, ken sinukatanna ti Istanbul kalpasan ti pannakatnag ti Imperio nga Otomano. Ti gobierno ket prominente nga agpatpatrabaho ngem ti Ankara ket nangruna pay a siudad ti komersio ken industria, mabirukan daytoy iti tengnga dagiti network ti kalsada ken perokaril ti Turkia. Inted ti siudad ti naganna iti dutdot ti Angora a naabel manipud kadagiti kuneho ti Angorat, ti atiddog ti buokna a kalding ti Angora (ti taudan ti mohair), ken ti Angora a pusa. Ti lugar ket ammo pay para kadagiti peras, diro, ken dagiti muscat nga ubas. Uray no daytoy ket mabirukan iti maysa a kamagaan a lugar idiay Turkia ken kaaduan a napalikmutan babaen ti mulmula ti estepa malaksid kadagiti lugar ti kabakiran iti akin-abagatan a patingga, ti Ankara ket mabalin a maikeddeng a kas berde a siudad kadagiti termino dagiti berde a lugar iti tunggal maysa nga agtataeng, iti 72&nbsp;m2 iti tunggal maysa a tao.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

* Gobernorato ti Ankara
* Munisipalidad ti Ankara
* Ahensia ti Panagrang-ay ti Ankara 
* Sangalubongan nga Eropuerto ti Esenboğa
Ulaanbaatar

Ti **Ulaanbaatar** wenno **Ulan Bator** (, , *Ulaγanbaγatur*, literal a "Nalabbasit a Bannuar") ket ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti Mongolia. Daytoy ket pederal a munisipalidad, ti siudad ket saan a parte iti ania man a probinsia, ken ti populasionna manipud idi 2014 ket sumurok a 1.3 a riwriw.

Mabirukan idiay tengnga a Mongolia, ti siudad ket mabirukan iti kangato iti agarup a  idiay ginget ti Karayan Tuul. Daytoy ti sentro ti kultura, industria ken pinansia ti pagilian, ti sentro ti network ti kalkalsada ken naisilpo babaen ti perokaril ti Mongolia iti sistema ti perokaril idiay Rusia ken iti sistema ti perokaril idiay Tsina.

Ti siudad ket napundar idi 1639 a kas maiyalis (nomadiko) a sentro ti Budista a monastiko. Idi 1778, daytoy permanennte a natalinaay iti agdama a lokasionna, ti pagtutumpongan dagiti karayan Tuul ken Selbe. Sakbay iti dayta, daytoy ket nagbaliw iti lokasion kadagiti duapulo ket walo a beses, ken iti tunggal maysa a lokasion ket napili babaen ti seremonia. Iti maika-22 a siglo, dimmakkel ti Ulaanbaatar iti nangruna a sentro iti panagpataud.

## Dagiti nagibasaran

* 

## Dagiti akinruar a silpo

* Ulaanbaatar Sapasap a pakaammo a maipanggep iti Ulaanbaatar
* "Urga or Da Khuree"  manipud iti *Mongolia and the Mongols* ni A. M. Pozdneyev
Islamabad

Ti **Islamabad** (, , ) ket ti kapitolio ti Pakistan ken mabirukan daytoy iti kaunegan ti Kapitolio a Teritorio ti Islamabad. Daytoy ket addaan iti populasion iti 2&nbsp;a riwriw ken no kakakuyog iti kaarubana a singin a siudad ti Rawalpindi, ti kalatakan a metropolitano a lugar ti Islamabad-Rawalpindi ket ti maikatlo a kaaduan iti populasion idiay Pakistan iti sumurok a 4.5&nbsp;a riwriw nga agtataeng.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
* 
* 
* 
* TUray ti Panagdur-ar ti Kapitolio 
*
Kabul

Ti **Kabul** ( , ) ket ti kapitolio ti Islamiko a republika ti Apganistan ken isu pay ti kadakkelan a siudad ti Apganistan, mabirukan daytoy iti akindaya a paset ti pagilian. Segun iti karkulo idi 2015, ti populasion ti siudad ket agarup a 3,678,034, ken mangiraman daytoy kadagiti amin nga etniko a grupo. Gapu ti napardas nga urbanisasion a nakakitan iti adu a migrasion iti siudad, daytoyen ti maika-64 ken maika-5 a kapardasan a dumakdakkel a siudad iti lubong.

## Dagiti nagibasaran

## Adu pay a mabasbasa
*
*
*Hill, John E. (2009). *Through the Jade Gate to Rome: A Study of the Silk Routes during the Later Han Dynasty, 1st to 2nd Centuries CE*. BookSurge, Charleston, South Carolina. .

## Dagiti akinruar a silpo

*Dagiti Panoramiko a ladawan ti Kabul
David Bowie

Ni **David Robert Jones** (8 Enero 1947 – 10 Enero 2016), ammo a kas ni **David Bowie** (), ket Ingles idi a kumakanta, mannurat ti kanta ken musikero, nagtrabaho pay a kas aktor, produser ti rekord ken nagur-urnos. Isu ket pigura iti popular a musika para kadagiti sumurok a lima a dekada, ken isu ket inkeddeng babaen dagiti kritiko ken dagiti musikero a kas maysa a managpabaro, a naisangayan para kadagiti obrana kadagiti tawen idi 1970.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

* 
* 
* 
*
Boutros Boutros-Ghali

Ni **Boutros Boutros-Ghali** ( **, ; 14 Nobiembre 1922 – 16 Pebrero 2016) ket Ehipsio a politiko ken diplomata ken isu idi ti maika-6 a Sekretario Heneral ti Nagkaykaysa a Pagpagilian (UN) manipud idi Enero 1992 aginggana idi Disiembre 1996. Maysa nga akademiko ken dati a Bise-Ganganaet a Ministro ti Ehipto, ni Boutros-Ghali ket mangimaton idi iti UN iti panawen dagiti nadumaduma a didigra, mairaman ti panagsisina ti Yugoslavia and the henosidio ti Rwanda. Isu idin ti immuna a Sekretario Heneral iti Sangalubongan a Gunglo ti Francophonie manipud idi Nobiembre 1997 aginggana idi Disiembre 2002.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
* 
*
Hanoi

Ti **Hanoi** (Bietnamis: Hà Nội ) ket ti kapitolio ti Bietnam ken ti maiakdua a kadakkelan a siudad ti pagilian. Ti populasionna idi 2009 ket nakarkulo iti 2.6 a riwriw para kadagiti urbano a distrito ken 7 a riwriw para kadagiti metropolitano a lugar. Ti bilang ti populasion idi 2015 ket nakarkulo iti7.7 a riwriw a tattao. Manipud idi 1010 aginggana idi 1802, daytoy ti kangrunaan a sentro ti politika ti Bietnam. Daytoy ket linabsan idi ti Huế, ti imperial a kapitolio ti Bietnam idi las-ud ti Dinastia ti Nguyễn (1802–1945), ngem ti Hanoi ket nagserbi a kas kapitolio ti Indotsina ti Pransia manipud idi 1902 aginggana idi 1954. Manipud idi 1954 aginggana idi 1976, daytoy ket kapitolio idi ti Amianna a Bietnam, ken nagbali a kapitolio ti naikaykaysa a Bietnam idi 1976, kalpasan ti panangbak ti Amianan iti Gubat ti Bietnam.

## Dagiti nagibasaran

;Bibliograpia
*
* Forbes, Andrew, and Henley, David: *Vietnam Past and Present: The North* (History and culture of Hanoi  and Tonkin). Chiang Mai. Cognoscenti Books, 2012. ASIN: B006DCCM9Q.
*

## Dagiti akinruar a silpo
*Official Site of Hanoi Government 
*Artikulo iti ''New York Times'' a maipanggep iti Hanoi
*
Glenn Frey

Ni **Glenn Lewis Frey** (; Nobiembre 6, 1948 – Enero 18, 2016) maysa idi nga Amerikano a kumakanta, mannurat ti kanta, produser ken aktor, kaaduan nga ammo a kas kameng ti banda ti rock iti Eagles. Idi las-ud dagiti tawen ti 1970, ni Frey ket nagtoktokar iti gitara iti banda, ken nagtoktokar pay iti piano ken ti teklado. Kaduana idi ni Don Henley, ni Frey ket maysa idi kadagiti kangrunaan a kumakanta iti Eagles; isu ket kimmanta kadagiti mangiyuna a bokal a kas ti "Take It Easy", "Peaceful Easy Feeling", "Tequila Sunrise", "Already Gone", "Lyin' Eyes", "New Kid in Town"ken "Heartache Tonight".

Kalpasan ti panagsisina ti Eagles idi 1980, ni Frey ket napan iti solo a karerna. Isu ket nangipablaak iti immuna nga albumna iti *[[No Fun Aloud]]*, idi 1982 ken nangirekord pay iti Top 40 hits "The One You Love", "Smuggler's Blues", "Sexy Girl", "The Heat Is On", "You Belong to the City", "True Love", "Soul Searchin'" ken "Livin' Right".

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

*
*''Obituario ti 'The New York Times''
*Obituario ti ''The Guardian''
*Obituario ti ''The Telegraph''
*Obituario ti ''Detroit Free Press''
Sri Jayawardenepura Kotte

Ti **Sri Jayawardenepura Kotte ** wenno **Sri Jayewardenepura Kotte** (ammo pay a kas **Kotte**) ket ti opisial a kapitolio ti Sri Lanka.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

*University of Sri Jayawardenepura
*1400-1565 A. D
Ashgabat

Ti **Ashgabat** (, ; ), ammo a kas ti **Poltoratsk** () idi pagbaetan ti 1919 ken 1927, ket ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti Turkmenistan idiay Tengnga nga Asia, daytoy ket mabirukan it pagbaetan ti Desierto Karakum ken ti kabambantayan ti Kopet Dag. Ti senso idi 2001 ket nagkarkulo iti populasion iti 695,300, bayat a ti senso idi 2009 ket nagkarkulo iti populasion iti 1 a riwriw, ken kangrunaan dagitoy ket tattao a Turkomano, nga agraman kadagiti etniko a minoridad dagiti Ruso, Armenio, ken Azerbaijani.

Ti Kanal Karakum ket agayus babaen iti siudad, ken pagayusan dagiti danum manipud iti Amu Darya manipud iti daya nga agpalaud.

## Dagiti nagibasaran

### Dagiti taudan
*Е. М. Поспелов (Ye. M. Pospelov). "Имена городов: вчера и сегодня (1917–1992). Топонимический словарь." (*City Names: Yesterday and Today (1917–1992). Toponymic Dictionary.*) Москва, "Русские словари", 1993.

## Dagiti akinruar a silpo

*Opisial a wensite 
*Galeria dagiti ladawan ti Ashgabat
Sanaa

Ti **Sanaa** (nailetra pay a kas **Sana'a** wenno **Sana**;  ** , Yemeni nga Aeabiko: ) ket ti kadakkelan a siudad idiay Yemen ken ti sentro ti Gobernorato ti Sana'a. Ti siudad ket paset ti Gobernorato, ngem nagporma iti sabali nga administratibo a distrito ti "Amanat Al-Asemah". Babaen ti batay-linteg ti Yemen, ti Sana'a ket ti kapitolio ti Yemen, urayno ti tugaw ti mabigbigan iti sangalubongan a gobierno ket naiyalis idiay Aden kalpasan ti kudeta ti Yemen ti2014–15. Ti Aden ket nairangarang idi a kas temporario a kapitolio babaen ni Presidente Abd Rabbuh Mansur Hadi idi Marso 2015.

Ti Sana'a ket maysa kadagiti kaduogan nga agtultuloy a matagtagitao a siudad iti lubong. Iti kangato iti , daytoy pay ket maysa kadagiti kangatuan a kapitolio a siudad iti lubong. Ti Sana'a ket addaan iti populasion iti agarup a 1,937,500 (2012) ken mangaramid daytoy a kadakkelan a siudad ti Yemen.

## Dagiti nagibasaran

## Adu pay a mabasbasa
;Naipablaak idi maika-20 a siglo
* 

;Naipablaak idi maika-20 a siglo
* 
* 

## Dagiti akinruar a silpo

* Eric Hansen, Sana'a rising, *Saudi Aramco World*, 2006. Vol. 57 No. 1
* Tim Mackintosh-Smith, The Secret Gardens of Sana'a. *Saudi Aramco World*, 2006 Vol. 57 No. 1
Kuala Lumpur

Ti **Kuala Lumpur** () ket ti nailian a kapitolio ken ti kaaduan ti populasion a global a siudad ti Malaysia. Ti siudad ket sakupenna ti kalawa iti  ken addaan iti nakarkulo a populasion iti 1.6 a riwriw manipud idi 2010. Ti Kalatakan a Kuala Lumpur, ket mangsakop iti kapada a kalawa a kas ti Ginget Klang, ti maysa nga urbano nga aglomerasion iti 7.564&nbsp;a riwriw  tattao manipud idi 2018. Daytoy ket maysa kadagiti kapardasan a dumadakkel a metropolitano a rehion idiay Abagatan a Daya nga Asia, kadagiti termino iti populasion ken ekonomia.

Ti Kuala Lumpur ket sentro ti kultura, pinansia ken ekonomia ti Malaysia. Daytoy ket ayan pay ti Parlamento ti Malaysia ken ti opisial a pagtaengan ti Yang di-Pertuan Agong, ti Istana Negara. Immuna daytoy a napadur-as a kas maysa nga ili nga agserbi kadagiti mina ti lata iti rehion idi circa 1857, sakbay a nagbalin daytoy a ti kapitolio ti Selangor idi 1880 aginggana idi 1978, ken ti kapitolio ti Malaya bsakbay ti pannakabukel ti Malaysia. Nagtultuloy ti siudad a tugaw dagiti sanga ti ehekutibo ken hustisia ti pederal a gobierno aginggana idi naiyalis dagitoy iti Putrajaya iidi nasapa a 1999. Nupay kasta, adda met dagiti seksion dagiti bagi ti politika nga agdama a nabati iti Kuala Lumpur.

Ti Kuala Lumpur ket maysa kadagiti tallo a pederal a terteritorio ti Malaysia, enclaved iti kaunegan ti estado ti Selangor, iti tengnga a laud nga aplaya ti Malaysia Peninsular. Manipud kadagiti tawen idi 1990, nagpapel a nangsangaili ti siudad kadagiti adu a pasamak ti isport, politika ken kultura a mairaman ti 1998 Commonwealth Games ken ti 2017 Southeast Asian Games. Napardasen a napadur-as ti Kuala Lumpur kadagiti kaudian a dekada ken ayan dagiti tallo a singin a pasdek iti lubong, ti Petronas Towers, ken nagbalinen daytoy a simbolo ti panagdur-as ti Malaysia.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

* Munisipio ti Siudad ti Kuala Lumpur 
* Turismo ti Malaysia – Kuala Lumpur
* Insider Guide To Kuala Lumpur  From Pathfinder City  Dagiti Tarabay ti Panagbiahe ken Pakaammo
Michelle Obama

Ni **Michelle LaVaughn Robinson Obama**  ket Amerikana nga abogada ken mannurat. Isu ket asawa ti maika-44 ken agdama a presidente ti Estados Unidos, Barack Obama, ken ti immuna nga Aprikana-Amerikana nga Umuna a Balasang iti Estados Unidos. Isu ket dimmakkel idiay Abagatan a Bangir ti Chicago, ken nagturpos idiay Unibersidad ti Princeton ken Eskuela ti Linteg ti Harvard.

Iti amin a paset ti 2007 ken 2008, ni Obama ket timmulong a nagkampania para iti asawana iti panataray iti presidente. Isu ket ket nangited iti nangruna a bitla iti nailian a Kombension ti Demokratiko ti 2008 ken nagbitla pay iti Nailian a Kombension ti Demokratiko ti 2012. Isu ken ti asawana ket addaanda iti dua nga annak.Isu ket nagbalin a simbolo ti moda ken modelo iti ugali iti babbai, ken maysa pay a mangitaltal-o para iti panagrikna iti kinapanglaw, nutrision, pisikal nga aktibidad, ken ti nasalun-at a pannangan.

## Dagiti nagibasaran

## Adu pay a mabasbasa
*
*
*

## Dagiti akinruar a silpo

*
Hillary Clinton

Ni **Hillary Diane Rodham Clinton**  ket maysa nga Amerikana a politiko. Isu ti asawa ni William "Bill" Jefferson Clinton ti maika-42 a Presidente ti Estados Unidos, ken maysa idi nga Umuna a Balasang iti terminona idi 1993 aginggana idi 2001. Manipud idi 2001 aginggana idi 2009, isu ket nagserbi a kas Senador ti Estados Unidos manipud iti New York. Kalpasanna, isu ket nagserbi babaen ti agdama a Presidente Barack Obama a kas ti maika-67 a Sekretario ti Estado ti Estados Unidos manipud idi 2009 aginggana idi 2013. Isu ket kandidato para iti Demokratiko a nominasion para iti Presidente ti Estados Unidos iti panagbubutos ti presidente ti 2016.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
* 
* Pundasion Clinton
*
Harper Lee

Ni **Nelle Harper Lee**  ket maysa idi nga Amerikana a nobelista a kaaduan nga ammo para iti *[[To Kill a Mockingbird]]* a naipablaak idi 1960. Dagus a nagballigi, daytoy ket nangabak iti 1961 Premio Pulitzer ken nagbalinen a klasiko iti moderno a literatura ti Amerika. Urayno ni Lee ket nangipalaak laeng iti daytoy a librop, nagungunaan idi 2007 ti Presidensial Medalia ti Wayawaya para iti kontribusionna iti literatura. Iti pay maipatinayon, ni Lee ket nakaawat kadagiti nadumaduma a pammadayaw a grado, ngem isu ket saan met nga immawat nga agbitla kadagita nga okasion. Isu ket ammo pay para iti itutulongna iti gayyemna a ni Truman Capote iti panagsukisokna iti librona iti *[[In Cold Blood]]* (1966). Ni Capote ket isu idi ti nakaibatayan ti karakter ni Dill iti *To Kill a Mockingbird*.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

*
*
Fidel Castro

Ni **Fidel Alejandro Castro Ruz** ( ; ) ket taga-Kuba a politiko ken rebolusionario a nagturay iti Republika ti Kuba a kas ti Nangruna a Ministro manipud idi 1959 aginggana idi 1976 ken kalpasanna a kas Presidente ti Kuba manipud idi 1976 aginggana idi 2008. Iti politika, isu ket Marxista–Leninista ken Kubano a nasionalista,isu ket nagserbi pay a kas ti Umuna a Sekretario ti Partido Komunista ti Kuba manipud idi 1961 aginggana idi 2011. Babaen iti administrasionna, ti Kuba ket nagbalin maysa-partido nga estado ti komunista; ti industria ken dagiti negosio ket nainasionalisadoda idi, ken dagiti reporma sosialista ti estado ket naisayangkat iti amin a paset ti kagimongan. Iti sangalubongan, ni Castro ket Sekretario Heneral idi ti Di Nailinia a Tignay manipud idi 1979 aginggana idi 1983 ken manipud idi 2006 aginggana idi 2008.

## Dagiti nagibasaran

## Adu pay a mabasbasa

*
*

## Dagiti akinruar a silpo

*
Thimphu

Ti **Thimphu** ( ), dati a nailetra iti **Thimbu**, ket ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti Butan. Daytoy ket mabirukan idiay akinlaud a sentral a parte ti Butan ken ti mangpalikmut a ginget ket maysa kadagiti *[[dzongkhag]]* ti Butan, ti Distrito ti Thimphu. Ti siudad ket nagbalin a kapitolio ti Butan idi 1961. Daytoy ket addaan iti populasion iti 91,000, manipud idi 2011.

Ti siudad let lateral a naiwarwaras iti amianan-abagatan a direksion iti laud a bangkag ti ginget a pinorma babaen ti Karayan Raidāk, ammo daytoy a kas ti Wang Chuu wenno Thimphu Chuu idiay Butan. Ti Thimphu ket naiwarwaras iti maysa nga altitudinal a kabambantayan iti  ken . Naisangayan iti kapitolio a siudad, ti Thimphu ket saan a sinerbian iti eropuerto, ngem agtaltalek iti Eropuerto ti Paro nga insilpo babaen ti kalsada iti kaadayo iti agarup a .

Ti Thimphu, kas sentro ti politika ken ekonomia ti Butan, ket kaaduan a naibatay iti agrikultura ken dinguen, mangited daytoy iti 45% GNP iti ti pagilian. Ti turismo, urayno makait-ited iti ekonomia, ket nainget a naregregulado, ken mangtaltalinaay iti balanse a pagbaetan ti tradisional, panagdur-as ken modernisasion. Ti Thimphu ket aglaon kadagiti kaaduan a pasdek ti politika idiay Butan, mairaman daytoy ti Nailian nga Asemblia ti kabarbaro a naporma a parlamento a demokrasia ken ti Palasio Dechencholing, ti opisial a pagtaengan ti Ari, a mabirukan iti amianan ti siudad. Kas metropolis ken kapitolio a siudad, ti Thimphu ket tinartaripato babaen ti "Plano ti Estruktura ti Thimphu", a ti maysa a Plano ti Panagdur-as ti Urbano a napartuat idi 1998 nga agraman iti gandat iti panagsalaknib ti narukop nga ekolohia ti ginget. Daytoy a panagdur-as ket agdama nga agraman iti tulong iti pinansia manipud iti Banko ti Lubong ken Banko ti Panagdur-as ti Asia.

Ti kultura ti Butan ket napno nga ipaltiing ti Thimphu iti respeto iti literatura, relihion, dagiti ugali, ken kodigo ti nailian a kawes, dagiti monastiko a panagsanay kadagiti monasterio, musika,sala, literatura ken iti midia. Ti Tshechu ket maysa a nangruna a rambakan a maipabuya iti paraangan ti Tashichho Dzong idiay Thimphu dagiti naimaskara a panagsasala, a popular nga ammo a kas dagiti sala ti Cham. Daytoy ket uppat nga aldaw a rambakan a maaramid iti tinawen iti las-ud ti otonio (Septiembre/Oktubre), kadagiti petsa a maitunos iti kalendario ti Butan.

## Dagiti nagibasaran

## Adu pay a mabasbasa
*
*
*

## Dagiti akinruar a silpo

*Thimphu iti Bhutannica 
*Departamento ti Turismo, Bhutan 
*Mapa ti Siudad RAO online
*Thimphu Dzongkhag
Janis Joplin

Ni **Janis Lyn Joplin** (; ) ket maysa idi nga Amerikana a kumakanta-mannurat ti kanta nga immuna a limmatak kadagiti tengnga a tatwtawen ti 1960 a kas ti mangipanguna a kumakanta para iti banda ti sikodeliko/asido a rock ti Big Brother and the Holding Company, ken kalpasanna ti solo nga artista nga agraman iti bukodna a katulong dagiti grupo ti kumakanta, The Kozmic Blues Band ken The Full Tilt Boogie Band.

## Dagiti nagibasaran

## Adu pay a mabasbasa
* Amburn, Ellis. ''Pearl: The Obsessions and Passions of Janis Joplin: A Biography''. NY: Warner Books, 1992. .
* Albertson, Chris, *Bessie (Revised and Expanded Edition)*, New Haven: Yale University Press, 2003. .
* Caserta, Peggy. ''Going Down with Janis: Janis Joplin's Intimate Story''. Dell: 1974. ASIN: B000NSBNMI.
* Dalton, David. ''Piece of my Heart: A Portrait of Janis Joplin''. NY: Da Capo Press, 1991. .
* Echols, Alice. ''Scars of Sweet Paradise: The Life and Times of Janis Joplin''. NY: Henry Holt, 1999. .
* Friedman, Myra. *Buried Alive: The Biography of Janis Joplin*. NY: William Morrow, 1973. .
* Friedman, Myra. ''Buried Alive: The Biography of Janis Joplin'', updated edition. Three Rivers Press, 1992. .
* Joplin, Laura. ''Love, Janis''. NY: Villard Books, 1992. .
* Stieven-Taylor, Alison. ''Rock Chicks''. Sydney: Rockpool Publishing, 2007. .

## Dagiti akinruar a silpo
Katmandu

Ti **Katmandu** (Panangibalikas a Nepali: ) ket ti kapitolio a siudad ken ti kadakkelan a munisipalidad ti Nepal. Daytoy ket mangsangaili pay kadagiti kuartel ti Gunglo ti Abagatan nga Asia para iti Rehional a Kooperasion (SAARC). Daytoy laeng ti siudad idiay Nepal nga addaan iti administratibo a kasasaad iti *Mahanagar* (Metropolitano a Siudad), a kas maiyasping iti *Upa-Mahanagar* (Sub-Metropolitano a Siudad) wenno *Nagar* (Siudad). Ti Katmandu ket isu ti bugas iti kadakkelan nga urbano nga aglomerasion ti Nepal a mabirukan iti Ginget Katmandu a mangukel iti Lalitpur, Kirtipur, Madhyapur Thimi, Bhaktapur ken dagiti dadduma pay abilang dagiti babbabassit a komunidad. Ti Katmandu ket impormal pay nga ammo a kas "KTM" wenno ti "tri-city". Segun iti senso idi 2011, ti Metropolitano a Siudad ti katmandu ket addaan iti populasion iti 975,453 ken agrukod iti .

Ti siudad ket adda iti kangato iti agarup a  iti agsukog iti malukong a Ginget Katmandu iti sentral a Nepal. Daytoy ket napalikmutan kadagiti uppat a nangruna a turod: ti Shivapuri, Phulchoki, Nagarjun, ken Chandragiri. Ti Ginget Katmandu ket parte dagiti tallo a distrito ti (Katmandu, Lalitpur, ken Bhaktapur), ket addaan iti kaaduan ti densidad iti populasion iti pagilian, ken pagtaengan ti agarup a pagkaduapulo ket dua iti populasion ti Nepal.

Iti pakasaritaan, ti Ginget ti Katmandu ken dagiti kadenna a lugar ket ammo idi a kas Nepal Mandala. Aginggana idi maika-15 a siglo, ti Bhaktapur ket isu idi ti kapitolio idi dagiti dua a sabali a kapitolio, ti Katmandu ken Lalitpur, ket nabangonda. Idi las-ud ti panawen ti Rana ken Shah, dagiti historiador  Briton ket tinawtawaganda ti ginget a kas "Maitutop a Nepal". Ita nga aldaw, ti Katmandu ket saan laeng a kapitolio ti Pederal a Demokratiko a Republika ti Nepal, ngem dagiti pay kuartel ti Sona ti Bagmati ken ti Rehion ti Sentral a Panagdur-as ti Nepal.

Ti Katmandu ket ti sumrekan iti turismo idiay Nepal. Daytoy ket sentro pay ti ekonomia ti pagilian. Daytoy ket addaan iti abanse nga impraestruktura iti ania man nga urbano a lugar idiay Nepal, ken ti ekonomiana ket kaaduan iti turismo, a pakabilangan para iti 3.8% iti GDP ti Nepal idi 1995/96. Ti turismo idiay Katmandu ket bumasbassiten kalpasan dayta iti las-ud ti paset ti panawen ti riribok ti politika, ngem simmayaat metten kalpasan dayta. Idi 2013, ti Katmandu ket nairanggo idi a kas maikatlo kadagiti 10 a kasayaatan a sumaysayaat a destinasion iti luboong babaen ti TripAdvisor, ken nairanggo akas umuna idiay Asia.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Tbilisi

Ti **Tbilisi** ( ), kadawyan nga ammo babaen ti dati a naganna iti **Tiflis**, ken masansan a saan a husto a maibalbalikas iti **Tiblisi**, ket ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti Georgia, mabirukan daytoy kadagiti igid ti Karayan Kura ken agraman iti populasion iti agarup a 1.5 a riwriw nga agtataeng. Napundar idi maika-5 a siglo babaen ti monarko ti taga-ugma a sinaruno ti Pagarian ti Iberia ti Georgia, ti Tbilisi ket nagserbi manipud idin, saan a nagbalbaliw a kas ti kapitolio dagiti nadumaduma a pagarian ken republika ti Georgia. Babaen ti turay ti Rusia, manipud idi 1801 aginggana iti Tiflis ti 1917, daytoyen ti tugaw ti Imperial a Biseroyalidad a nagturturay kadagiti dua a bangir iti intero a kaukaso.

Mabirukan iti akin-abagatan a daya ti Europa, ti kaasideg ti Tbilisi iti lukratibo a daya-laud a daldalan ti panagtagilako ket masansan pakabalinan ti siudad a kas punto ti suppiat a nagbabaetan dagiti nadumaduma nga agkakaribal nga imperio iti amin a paset ti pakasaritaan ken ti lokasion ti siudad iti daytoy nga aldaw ket mangisigurado iti daytoy iti puestona a kas maysa a nangruna a papanan a dalan para iti global nga enerhia ken dagiti proyekto ti panagtagilako. Ti agdumaduma a pakasaritaan ti Tbilisi ket maipaltiing iti arkitekturana, nga aglalaok a mediebal, klasikal, ken dagiti Sobiet nga estruktura.

### Dagiti nota
*
*

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

* Opisial a website ti Siudad ti Tbilisi
Naypyidaw

Ti **Naypyidaw** (Birmano:နေပြည်တော်, Nepranytau), opisial a nailetra iti **Nay Pyi Taw** ken **Naypyitaw**; , dati nga ammo a kas **Kyetpyay, Pyinmana** wenno **Kyatpyay, Pyinmana**) ket ti kapitolio a siudad ti Myanmar, ken ammo pay daytoy a kas Burma. Daytoy ket inadministro a kas ti Teritorio ti Kappon ti Naypyidaw babaen ti Batay-linteg. Idi 6 Nobiembre 2005, ti administratibo a kapitolio ti pagilian ket opisial idi a naiyalis iti saan a naipadur-as a daga iti  iti laud ti Pyinmana, ken agarup a  iti amianan ti Yangon (Rangoon), ti dati a kapitolio.

Ti opisial a nagan ti kapitolio ket nairangarang idi 27 Marso 2006, ti Aldaw dagiti Pursa ti Myanmar. Daytoy ket immuna a nagbalin a kapitolio ti Myanmar kalpasan iti maysa a dekada, idi inkeddeng ti gobierno nga iyalis ti kapitolio manipud iti Yangon (ammo pay a kas Rangoon) nga awan unay iti pakaammo. Kaaduan daytoy a naplano a siudad ket agdama pay laeng a mabangbangon, ken naikeddeng nga agrup a malpas intono 2012.

## Dagiti nagibasaran

* Dulyapak Preecharushh, *Naypyidaw: New Capital of Burma*, 2009, White Lotus.  

## Dagiti akinruar a silpo

*Nay Pyi Daw – Album ti ladladawan
*Iti uneg ti Napyidaw,
Jerry Garcia

Ni **Jerome John "Jerry" Garcia**  ket maysa idi nga Amerikano a kumakanta ken kaaduan nga ammo iti panangiyuna nga obrana iti gitara, panagkanta ken panagsurat iti kanta iti banda ti Grateful Dead, a nagbalin a nalatak idi las-ud iti panagbabuya ti panawen ti kontra-kultura kadagiti tawen ti 1960. Urayno nanglikud iti papel, ni Garcia kaaduan a nakitkita nga isu ti daulo wenno "ngiwat" ti grupo.

Maysa kadagiti nagpundar, ni Garcia ket kimmuyog a nagpabuya iti Grateful Dead iti intero a tallo pulo a karerda (1965–1995). Pinundar pay ni Garcia ken nakibinglay kadagiti nadumaduma a sabali a proyekto, mairaman ti Saunders–Garcia Band (iti napauten a gayyemna a ni Merl Saunders), ti Jerry Garcia Band, Old and in the Way, ti Garcia/Grisman duo ti akostiko, ti Legion of Mary, ken ti New Riders of the Purple Sage (kimmadua a nagpundar ni Garcia kenni John Dawson ken ni David Nelson). Isu ket nangipablaak pay kadagiti solo nga albumna, ken nagkontribusion kadagiti nadumaduma a bilang nga album babaen dagiti sabali nga artista kadagiti napalabas a tawen a kas musikero iti sesion. Isuket nalatak nga ammo babaen dagiti gapu iti naisangayan a panaggitarana ken nairanggo idi a kas maika-13 kadagiti "100 Greatest Guitarists of All Time" ti istoria ti aklub ti *[[Rolling Stone]]*'.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

* Ti opisial a panid ni Jerry Garcia