W

Ti **W** ket ti maika-23 a letra iti alpabeto a Romano. 

## Pakasaritaan

Awan ti klasiko nga alpabeto a Latin — gubuayan dagiti moderno nga alpabeto nga Europeo (ken ngarud ti alpabeto a Filipino) — iti karakter a  "W". Nangirepresentar ti Latin a letra a "V" — iti dayta a tiempo, saan pay a naiduma iti "U" — iti uni ti "W".

No maipapan iti dagiti uni a  (naipalpalawag a   ) ken  (naipalpalawag a  ) iti Klasiko a Latin, nagparang-ay dagitoy iti *[[voiced bilabial fricative]]* a  iti nagbaetan dagiti bokal idi Bulgar a Latin, pagaammo met kas Nasapa a Mediebal a Latin. Gapuna, saanen a umiso a nairepresentar ti  iti *[[voiced labial–velar approximant]]* a uni a , iti ponolohia ti Kadawyan a Hermaniko.

Gapuna, iti maika-7 wenno maika-8 a siglo, insurat dagiti kaunaan a mannurat (ti Daan nga Ingles wenno Daan a Nangato nga Aleman) ti Hermaniko a ponema a  kas  wenno . Naidumduma  ken  iti nasapa a moderno a panawen laeng. Nausar laeng ti alpabeto a Gotiko, a maisupadi iti alpabeto a naibatay iti Latin, iti maysa a letra a naibatay iti Griego nga Υ para iti isu met laeng a uni iti maika-4 a siglo. Nausar met ti digrapo a / tapno mangirepresentar iti dagiti Hermaniko a nagan, agraman dagiti Gotiko a kas ni Wamba.

Naala ti nagan a "doble nga U" () manipud iti daytoy a digrapo a . Kadawyan ti panagusar ti digrapo iti ortograpia ti Daan a Nangato nga Aleman, ngem iti dagiti kaunaan teksto laeng ti Daan nga Ingles, a sadiay iti mabiit nairepresentar ti uni a  iti nautang a runa a , a nabaliwan kas ti Latin a letra a wynn: . Iti nasapa a Tengnga nga Ingles, kalpasan ti Panangsakup dagiti Norman, Nagbalin manen a nalatak ti , ket idi 1300, nasukatanna ti wynn iti kadawyan a panagusar.

Gapuna, idi insurat dagiti eskriba daytoy a digrapo, mabalin a kasla pares dagiti V nga agsisinnublat dagiti sangana iti tengnga. Agparang dagiti agpadpada a porma (naisina ken nailaslasat), kas pagarigan, iti kangrunaan a teksto ti Tapis ti Bayeux iti dagiti bukod a nagan kas ti EDVVARDVS ken VVILLELMVS (dagiti kapuonan dagiti moderno a nagan nga Eduardo ken Guillermo). Ti sabali pay a bariante ket  a ti kannawan unay a sanga ket nagkurbo iti aglawlaw, kas iti maysa a kursibo a  (kitaen ti \mathfrak{w}. ) Nausarna agingga idi maika-19 a siglo idiay Britania, ket am-ammo pay laeng iti Alemania.

Gapuna, in-inut ti panagbaliw manipud iti digrapo a  iti nailasin a ligatura a , ket nalawag iti dagiti abesedario laeng. Ti W ket mabalin a naibilang a maysa a naisina a letra idi maika-14 a siglo, iti dagiti ortograpia agpadpada ti Tengnga nga Ingles ken Tengnga a Nababa nga Aleman. Nupay kasta, nagtalinaed dayta a maysa a "ganggannaet", saan a talaga a maibilang a paset ti alpabeto a Latin, kas naiparang idi maika-16 a siglo ni Valentin Ickelshamer, a nagreklamo a:

Iti Tengnga a Nangato nga Aleman (ken mabalin nga addan iti naladaw a Daan a Nangato a Aleman), maibalikas ita ti Lumaud a Hermaniko a ponema a  kas iti . Dayta ti makagapu nga ita, mangirepresentar ti Aleman a  dayta a uni.

## Dadduma pay a panagusar
* Masansan a maus-usar ti *w* kas iti bariable iti matematika, nangnangruna tapno mangirepresentar iti maysa a komplikado a numero wenno bektor.
* Iti pisika, mangirepresentar ti *w* iti trabaho ().

## Dagiti nagibasaran