open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
George Lucas

Ni **George Walton Lucas, Jr.**  ket maysa nga Amerikano a direktor ti pelikula, produser, kenmannurat ti senario a nalatak gapu iti epikona a pelikula a *[[Star Wars]]* ken dagiti pelikula ti Indiana Jones.

## Pilmograpia

### Pelikula

* *[[THX 1138]]* (1970) (kas direktor ken mannurat)
* *[[American Graffiti]]* (1973) (direktor, mannurat)
* *[[Star Wars Episode IV: A New Hope]]* (1977) (direktor, mannurat)
* *[[Star Wars Episode V: The Empire Strikes Back]]* (1980) (ehekutibo a mannurat, kumadua a mannurat, di napadayawan a kumadua a direktor)
* *[[Raiders of the Lost Ark]]* (1981) (kumadua a mannurat, ehekutibo a produser)
* *[[Star Wars Episode VI: Return of the Jedi]]* (1983) (ehekutibo aproduser, kumadua amannurat, di napadayawan a kumadua a direktor)
* *[[Indiana Jones and the Temple of Doom]]* (1984) (kumadua a mannurat, ehekutibo a produser)
* *[[Willow (movie)|Willow]]* (1988) (mannurat, ehekutibo a produser)
* **' ([[1988]]) (ehekutibo a produser)
* ''[[Indiana Jones and the Last Crusade]]'' ([[1989]]) (kumadua a mannurat, ehekutibo a produser)
* ''[[The Young Indiana Jones Chronicles]]'' ([[1992]] - [[1996]]) (sarita, ehekutibo a produser)
* ''[[Star Wars Episode I: The Phantom Menace]]'' ([[1999]]) (direktor, mannurat,ehekutibo a produser)
* ''[[Star Wars Episode II: Attack of the Clones]]'' ([[2002]]) (direktor, kumadua a mannurat, ehekutibo a produser)
* ''[[Star Wars Episode III: Revenge of the Sith]]'' ([[2005]]) (direktor, mannurat, ehekutibo a produser)
* ''[[Indiana Jones IV]]'' ([[2007]]) (Produser)
* ''[[Red Tails]]'' ([[2007]])

=== Ababa a Pelikula ===

* ''[[Look at Life]]'' ([[1965]])
* ''[[Herbie (George Lucas Student Film)|Herbie]]'' ([[1966]])
* ''[[1:42:08]]'' ([[1966]])
* ''[[The Emperor,]]'' ([[1967]])
* ''[[Electronic Labyrinth THX 1138:4EB]]'' ([[1967]])
* ''[[Anyone Lived in a Pretty How Town]]'' ([[1967]])
* ''[[6-18-67]]'' ([[1967]])
* ''[[Filmmaker (George Lucas film)|Filmaker]]'' ([[1968]])

=== Dadduma Pay a Pelicula ===

* ''[[The Star Wars Holiday Special]]'' ([[1978]]) (sarita)
* ''[[More American Graffiti]]'' ([[1979]]) (ehekutibo a produser)
* ''[[Kagemusha]]'' also known as ''[[Kagemusha|The Shadow Warrior]]'' ([[1980]]) (Executive Producer of International Edition)
* ''[[Body Heat]]'' ([[1981]]) (di napadayawan nga ehekutibo a produser)
* ''[[Twice Upon a Time]]'' ([[1982]])(ehekutibo a produser)
* ''[[Caravan of Courage: An Ewok Adventure]]'' ([[1984]]) (ehekutibo a produser, sarita)
* **' (1985) (ehekutibo a produser, sarita)
* *[[Mishima]]* (1985)(ehekutibo a produser)
* *[[Howard the Duck]]* (1986)(ehekutibo a produser)
* *[[Captain Eo]]* (1986) (produser, screenplay)
* *[[Labyrinth (movie)|Labyrinth]]* (1986)(ehekutibo a produser)
* *[[The Land Before Time]]* (1988)(ehekutibo a produser)
* *[[Hook (film)|Hook]]* (1991) (cameo as "man kissing on bridge")
* *[[Beverly Hills Cop III]]* (1994) (cameo as "Disappointed Man")
* *[[Radioland Murders]]* (1994) (sarita)

## Dagiti akinruar a silpo

* 
* Lucasfilm, Ltd
* Star Wars: Bio | George Lucas
Bais

Ti **Siudad ti Bais** ket maysa a maika-2 a klase a siudad iti probinsia ti Negros Oriental iti Filipinas.

## Dagiti baranggay

Ti Siudad ti Bais ket nabingbingay a politikal iti 35 a barbaranggay.

## Demograpia

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Nick Joaquin

Kaaduan nga ammo ni **Nicomedes Marquez Joaquin** (Mayo 4, 1917 – Abril 29, 2004)  a kas **Nick Joaquin**, maysa kadagiti kalatakan ken kalaingan a Filipino a nobelista, mannalaysay, dramaturgo, mannaniw, biograpo, historiador, editor, ken agiwarwarnak. Naipasngay iti Paco, Manila. Am-ammo pay iti naganna-iti-pluma a *Quijano de Manila* nga ar-aramatenna kas mabigbig nga agiwarwarnak.

Napadayawan kas Nailian nga Artista iti Literatura idi 1976.

## Obra

* *May Day Eve*
* *The Summer Solstice*
* *Ti Babai nga Addaan Dua a Puseg* (1961)
* *La Naval de Manila ken Dadduma pay a Salaysay* (1964)
* *Maysa a Ladawan ti Artista kas Filipino*
* *Manila, My Manila: A History for the Young*
* *The Ballad of the Five Battles*
* *Rizal in Saga*
* *Almanac para kadagiti Manileños*
* *Gukayab ken An-anniniwan*

## Pammadayaw
* Philippines Free Press Short Story Contest (1949)
* Pammadayaw a Palanca (1957–1958)
* Stonehill Award for the Novel (1960)
* Pammadayaw a Ramon Magsaysay iti Literatura (1966)
* Republic Cultural Heritage Award (1961)
* Nailian nga Artista (1976).
Kinalabus

Ti **kinalabus** wenno **kinalamolamo** ket ti kasasaad nga awan wenno bassit (nakiting) ti suot wenno abbong a pagan-anay wenno kawes.

Ti naan-anay ken sangonsango a kinalabus, wenno 'tay awan a pulos kawes wenno taparna, ket ti kadawyan a maan-annugot a kakaruan a kinalabus.
Listaan dagiti nailian a kanta ti pagilian

Maysa daytoy a **listaan dagiti [[nailian a kanta]]**. Ti nagan dagiti pagilian a nagawanen, wenno saanen nga agwaywayas nga estado ngem addaan pay laeng iti ofisial a kankanta ket nai-*italicize*.
__NOTOC__
Nailian a kanta ti pagilian

Ti **nailian a kanta** ket gagangay a ti patriotiko a musical a putar a formal a bigbigbigen ti turay ti maysa a pagilian kas ofisial a kanta ti pagilian. Nangrugi a maputar ken makanta dagiti nailian a kanta idi maika-19 ken maika-20 siglo, iti ibabangon dagiti nasionalista nga es-estado. Dagiti kaunaan a nailian a kanta ket naglatak iti Europa.

## Kitaen met
* Listaan dagiti nailian a kanta

## Silsilpo iti ruar
* Recording dagiti nailian a kanta dagiti pagilian ti banda ti US Navy
* Koleksion ti nailian a kankanta iti format nga mp3 .
India

Ti **India** (), opisial a ti **Republika ti India** (***Bhārat Gaṇarājya***), ket maysa a pagilian idiay Abagatan nga Asia. Isu daytoy ti maikapito a kadakkelan a pagilian babaen ti heograpiko a kalawa, ti maikadua a kaaduan ti populasion a pagilian nga adda ti sumurok a 1.2 a bilion a tattao, ken ti kaaduan ti populasion a demokrasia iti lubong. Nabeddengan daytoy babaen ti Taaw Indiano iti abagatan, ti Baybay Arabiano iti abagatan a laud, ken ti Luek iti Bengal iti abagatan a daya, makibingbingay kadagiti daga a nagbeddengan iti Pakistan iti laud; Tsína, Nepal, ken Bhutan iti amianan a daya; ken Burma ken Bangladesh iti daya. Idiay Taaw Indiano, ti India ket asideg idiay Sri Lanka ken ti Maldives; iti maipatinayon daytoy, dagiti Is-isla ti Andaman ken Nicobar ti Indias ket makibingbingayda ti baybay a pagbeddengan iti Tailandia ken Indonesia.

Daytoy ket pagtaengan dagiti taga-ugma a Tanap ti Indo a Sibilisasion ken maysa a rehion ti naipakasaritaan a dalan dagiti komersio ken dagiti nawatiwat nga imperio, ti Indiano a subkontinente ket nainaganan idi para iti komersial ken kultural a kabaknang para iti atiddog a pakasaritaanna. Uppat kadagiti kangrunaan a relihion ti lubong—Hinduismo, Budismo, Hainismo, ken Sihismo—ket manipud ditoy, a dagiti Soroastrismo, Kristianidad, ken Islam ken dimteng idi umuna a milenioCE ken nakatulong daytoy ti panagsukog ti nadumaduma a kultura iti daytoy a rehion. Naininut nga inkapet babaen ken tinurayan ti administrasion iti Britaniko Daya nga India a Kompania manipud idi nasap a maika-18 a siglo ken dagus a nadmistratibo babaen tiu Nagkaykaysa a Pagarian manipud idi tengnga ti maika-19 a siglo, ti India nagbalin a maysa a nawaya apagilian idi 1947 kalpasan ti maysa a panagsagsagaba para iti panagwaya a namarkaan daytoy babaen ti nakappia a resistansia nga indauloan babaen ni Mahatma Gandhi.

Ti Indiano nga ekonomia ket isu ti maika-11 iti lubong babaen ti nominal GDP ken ti maika-3 a kadakkelan babaen ti agpadaan ti kapigsa ti panag-gatang (PPP). Sumakbay ti panagreporma ti naibatay ti paggatangan nga ekonomia idi 1991, ti India kety nagbalin a maysa kadagiti kapardasan nga agrangrang-ay a nagruna nga ekonomia; naipanunutan daytoy a maysa a baro nga industrialisado a pagilian. Nupay kasta, agtultuloy a mangsango kadagiti panagkarit iti kapanglaw, panakaammo ti panagbasa ken panagsurat, corruption, ken di-makaanay a publiko a pannaripato ti salun-at. Maysa naarmasan ti nuklear nga estado ken maysa a rehional a bileg, adda daytoy ti maikatlo a kadakkelan kadagiti buyot iti lubong ken mairanggo a maikasiam ti panaggasto ti milisia kadagiti amin a pagilian. Ti India ket maysa a pederal a batay-linteg a republika a tinurayan babaen ti parlamentario a sistema a binuklan dagiti 28 nga estado ken dagiti 7 a kappon ateritorio. Ti India ket maysa a pluralistiko, nadumadumaan tipagsasao, ken nadumadumaan ti etniko a kagimongan. Daytoy ket pagtaengan pay dagiti nadumaduma nga ayup kadagiti nadumaduma a nasalakniban apagtaengan.

## Paammo


## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

* Opisial a website ti Gobierno ti India
* 
* 
* 
*
Lapulapu

Ni **Lapulapu** (Caliph Pulaka) (1491 &ndash; 1542), maysa a Muslim a pangulo iti Isla ti Mactan iti Cebu iti Filipinas. Mabigbig kas kaunaan a nativo ti arkipelago ti Filipinas a nangbusor iti kolonisasion dagiti Espaniol, maibilang ni Lapulapu a kas umuna a nailian a bannuar iti Filipinas. 

Iti bigat ti Abril 27, 1521, nakiranget dagiti mannakigubat ti Mactan nga idauluan ni Lapulapu kadagiti soldado nga Espaniol nga indauluan ni Fernando Magellan. Nagtagipika ken nagtagikampilan, pinarmek da Lapulapu dagiti ganggannaet ket maysa kadagiti napasag ni Magellan.

Kas pammadayaw dagiti Cebuano, nangipatakderda iti estatua ken simbaan iti isla ti Mactan ken binaliwanda ti nagan ti ili ti Opon iti Cebu iti Siudad ti Lapu-Lapu.

## Dagiti akinruar a silpo
*Ladladawan ken articulo maipapan ken ni Lapu-Lapu
Capote (pelikula)

Ti ***Capote*** ket tipelikula idi 2005 a maipanggep kenniTruman Capote, kalpasan kadagiti pasamak idi las-ud ti pannakaisurat iti saan a piksion a libro ni Capote iti *[[In Cold Blood]]*. Nangabak ni Philip Seymour Hoffman kadagiti nadumaduma a gunguna, mairaman ti Kalaingan nga Aktor, para iti nasayaat a paangiladawanna iti karakter ti titulo. Ti pelikula ket naibatay iti biograpia ni Capote babaen ni Gerald Clarke ken inturong babaen ni Bennett Miller.
Isabelo de los Reyes

Ni **Isabelo de los Reyes**  ket maysa a nalatak a politiko, aktibista, mannurat ken agiwarwarnak idi maika-19 ken 20 a siglo. 

Maysa nga Ilokano, naiyanak isuna idiay Vigan, Ilocos Sur, kada Elias de los Reyes ken iti mannaniw a ni Leona Florentino. Nagturpos iti Colegio de San Juan de Letran ken Unibersidad ti Santo Tomas ket sinurotna ni nanangna a nagbalin a mannurat. Nangged a kas editor ken agiwarwarnak idiay Manila ket isuna ti nangbangon iti *[[El Ilocano]]*, ti kaunaan a bernakular (iti Ilokano) a pagiwarnak iti pagilian.

Nabalo ni de los Reyes iti namitlo ket addaan iti 27 nga annak.

## Dagiti nagibasaran
Leona Florentino

Ni **Leona Florentino** (nayanak **Leona Josefa Florentina**, 19 Abril 1849 – 4 Oktubre 1884) ket maysa idi a nawaya a Filipino kadagiti pagsasao nga Espaniol ken Ilokano.  Naikeddeng isuna a kas "ina ti literatura ti babbai iti Filipinas" ken ti "silpo manipud iti naisasao ken literario a tradision".

Naiyanak iti nabaknang ken nalatak a pamilia idiay Vigan, Ilocos, ni Florentino ket nangrugi a nagsurat kadagiti umuna a bersikulona iti Ilokano iti nasapa nga edad. Nupay kasano ti kinasayaat ti tina, saan a napalubosan a makaawat iti uniberso gapu iti maysa nga isu ket maysa a babai. Imbes ketdi ni Florentino ket insuro ti inana, ken idi agangay babaen kadagiti nadumaduma a libre a mannursuro. Isu ket insuro ti nabaybay-an nga Espaniol babaen ti maysa nga edukado nga Ilokano a padi ken inawisna a mangpadur-as ti timek na.

Idi agtawen iti 14, inkallaysa ni Florentino ni Elias de los Reyes, maysa a politiko. Lima ti annak ti agassawa. Nagbalin a Filipino a mannurat, aktibista, ken senador ti balasangda a ni Isabelo de los Reyes. Gapu iti kina-feminista dagiti sinuratna, liniklikan ni Florentino ti asawa ken annakna; isu ket naidestiero, a sadiay nagnaed nga agmaymaysa ken naisina iti pamiliana. Isu ket natay iti edad na.

## Dagiti obra
Ti maipapan iti liriko a daniwna iti Espaniol, ken naipangpangruna iti Ilokano, ket nakagun-od iti pannakadillaw kadagiti nadumaduma a forum idiay Espania, Paris ken St. Louis, Missouri. Dagiti literario a kontribusionna – a naipangpangruna dagiti 22 a napreserba a daniw – nabigbigan isuna idi nairaman iti *Encyclopedia Internationale des Oeuvres des Femmes* (Sangalubongan nga Ensiklopedia dagiti Obra ti Babbai) idi 1889.  Naipampamattian nga isuna ti immuna a Filipina a nakaawat iti datoy a sangalubongan a dayaw, ti maysa a panagraem a napasamak kalpasan ti ipupusayna idi ubing pay laeng. Naipabpabuya dagiti obrana iti Exposition Filipina iti Madrid idi 1887 ken iti Exposition Internationale iti Paris idi 1889.

## Dagiti nagibasaran
Lasam

Ti **Lasam** ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Cagayan iti Filipinas. Ti pinakasentro ti Lasam ket mapattapatta a 13 a kilometro, dua degrado iti abagatan nga lumaud iti Rangtay Magapit, 68 a kilometro manipud iti Siudad ti Tuguegarao no ballasiwen ti Karayan Cagayan ket sumalpot iti ili ti Gattaran, Cagayan. Ngem no talaytayen iti nailian a kalsada a Lasam-Logac-Magapit ket daliasaten ti aganay a sangagasut ket innem a kilometro tapno madanon ti Siudad ti Tuguegarao. Kaabay ti Lasam iti amianan-a-daya ti ili ti Lal-lo, iti amianan-a-laud ti Allacapan, ken Flora, Apayao iti met daya ket ti Karayan Cagayan ken ti ili Gattaran, iti abagatan ket ti ili Santo Niño, ken iti abagatan-a-laud ti ili ti Rizal.

Ti Lasam ket napartuat idi 1950 manipud kadagiti baranggay ti Gattaran, Cagayan iti laud ti Karayan Cagayan. 

Addaan ti ili ti Lasam iti saksakup a dagdaga a 234 pakuadrado a kilometro wenno 23,400 nga ektaria.

## Dagiti baranggay

Ti ili ti Lasam ket nabingbingay a politikal iti 30 a barbaranggay.

## Demograpia

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Las Piñas

Ti **Siudad ti Las Piñas** ket maysa a siudad a karaman iti Nailian a Kapitolio a Rehion ti Filipinas. Kabeddengna iti amianan ken amianan-a-daya ti Siudad ti Parañaque , iti daya ken abagatan-a-daya ti Siudad ti Muntinlupa, iti abagatan ti ili ti Imus, Cavite, iti abagatan-a-laud ken laud iti ili ti Bacoor, Cavite, ken iti  amianan-a-laud ti Luek Manila.

## Dagiti baranggay

Addaan ti Siudad ti Las Piñas iti 20 a barbaranggay.

**Dagiti baranggay ti Distrito 1**

**Dagiti baranggay ti Distrito 2**

## Dagiti silpo ti ruar
* Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippine Census Information 
* Ofisial website ti Ciudad ti Las Piñas
Malabon

Ti Ciudad ti Malabon ket maysa kadagiti ciudad ken ili a mangbukel iti Metro Manila iti Filipinas.

Kasali ti ciudad iti informal a subrehion a maaw-awagan iti CAMANAVA iti Metro Manila. Buklen ti CAMANAVA ti Caloocan, Malabon, Navotas, ken Valenzuela. Kaabay ti Malabon ti Caloocan iti abagatan, ti Navotas iti laud, ti Valenzuela iti amianan, ken ti ili ti Obando iti provincia ti Bulacan iti amianan-a-laud.

## Silpo iti ruar
* Ofisial a website ti Govierno ti Ciudad ti Malabon 

## Heograpiko a lokasion
Mandaluyong

Ti **Ciudad ti Mandaluyong** ket maysa kadagiti ciudad ken ili a mangbukel iti Metro Manila iti Filipinas. Kabeddengna ti ciudad ti Manila iti laud, ti ili ti San Juan iti amianan, ti Ciudad ti Quezon iti daya, ken ti Ciudad ti Makati iti abagatan.

## Dagiti baranggay

Addaan ti Ciudad ti Mandaluyong iti 27 a barbaranggay.



* Addition Hills
* Bagong Silang
* Barangka Drive
* Barangka Ibaba
* Barangka Ilaya
* Barangka Itaas
* Burol
* Buayang Bato
* Daang Bakal
* Hagdang Bato Itaas
* Hagdang Bato Libis
* Harapin Ang Bukas
* Highway Hills
* Hulo

* Mabini-J. Rizal
* Malamig
* Mauway
* Namayan
* New Zañiga
* Old Zañiga
* Pag-asa
* Plainview
* Pleasant Hills
* Poblacion
* San Jose
* Vergara
* Wack-wack Greenhills

## Dagiti litrato idiay Mandaluyong

## Kasilpo iti ruar

* Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippine Census Information 
* Ofisial a website ti Ciudad ti Mandaluyong
Marikina

Ti **Siudad ti Marikina** ket maysa kadagiti siudad ken ili a mangbukel iti Metro Manila iti Filipinas. Maaw-awagan ti Marikina kas "Kapitolio ti Sapatos iti Filipinas" gapu iti mabigbig nga industria ti sapatos. Nalatak ti siudad kadagiti aramidna a sapatos a mailaklako pay iti sabsabali a pagilian. Itay nabiit, inaramid dagiti sapatero ditoy iti maibilang a kadakkelan a paris ti sapatos iti sangalubongan. Ti met Museo ti Sapatos iti Marikina ti ayan ti nalatak a 3,000 a paris ti sapatos ni sigud nga Umuna a Babai Imelda Marcos.

## Dagiti baranggay
Addaan ti Siudad ti Marikina iti 16 a barbaranggay.

## Dagiti akinruar a silpo
* Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippine Census Information 
* Opisial a website ti Gobierno ti Siudad ti Marikina
Pasay

Ti **Ciudad ti Pasay** ket maysa kadagiti ciudad ken ili a mangbukel iti Metro Manila iti Filipinas. Maysa ti Ciudad ti Pasay kadagiti orihinal nga uppat a ciudad ti Metro Manila. Napagbalin a ciudad ti Pasay idi Junio 21, 1947 ngem napanaganan *Ciudad ni Rizal* kas pammadayaw ken ni Jose Rizal, ti nailian a bannuar ti Filipinas. Idi 1949, naisubli ti naganna a Pasay.

## Akinruar a Silsilpo

* Ofisial a Website ti Ciudad ti Pasay

## Heograpiko a lokasion
Pasig

Ti **Siudad ti Pasig** ket maysa kadagiti siudad ken ili a mangbukel iti Metro Manila iti Filipinas. Sigud a kapitolio ti probinsia ti Rizal sakbay a nabukel ti Metro Manila, kabeddeng ti Pasig iti laud ti Siudad ti Quezon ken Siudad ti Mandaluyong,; iti amianan ti Siudad ti Marikina; iti abagatan ti Siudad ti Makati, ili ti  Pateros, ken ti Siudad ti Taguig; ken iti daya ti ili ti Cainta iti probinsia ti Rizal.

## Dagiti ladawan idiay Pasig

File:Pasig City 3.jpg|Palenque de Pasig
File:Pasig City 1.jpg|Old center of Pasig at the Pasig City Museum and near the Immaculate Conception Cathedral
File:Ortigas Tonight.jpg|Tengnga a Ortigas 
File:Pasig City 2.jpg|Dr. Sixto Antonio Avenue is a major north-south road in Pasig City.


## Dagiti baranggay

Nabingbingay ti Siudad ti Pasig iti 30 a barbaranggay.



* Bagong Ilog
* Bagong Katipunan
* Bambang
* Buting
* Caniogan
* Dela Paz
* Kalawaan
* Kapasigan
* Kapitolyo
* Malinao
* Manggahan

* Maybunga
* Napico
* Oranbo
* Palatiw
* Pinagbuhatan
* Pineda
* Rosario
* Sagad
* San Antonio
* San Joaquin

* San Jose
* San Miguel
* San Nicolas (Pob.)
* Santa Cruz
* Santa Lucia
* Santa Rosa
* Santo Tomas
* Santolan
* Sumilang
* Ugong


## Dagiti akinruar a silpo

* Opisial a website ti Siudad ti Pasig
* Philippine Standard Geographic Code 
* 2000 Philippine Census Information
Bill Gates

Ni **William Henry Gates III**, kaaduan nga ammo kas **Bill Gates**  ti nangpundar, agdama a mangipangulo ken daulo a arkitekto ti sopwer ti  Microsoft Corporation, ti kadakkelan a kompania ti sopwer iti sangalubongan. Isu pay ti nangpundar iti Corbis, maysa a kompania ti pagilebbenan ti imahen a digital. segun iti magasin a *[[Forbes]]*, ni Gates ti kabaknangan a tao iti intero a lubong, addaan iti neto a pateg nga aganay a US$50 bilion, (nanipud Marso 2006). 

## Dagiti nagibasaran
Gingined

Ti **gingined** (makunkuna pay a **gungon**, **kintayeg** wenno **garigengen**) ket isu ti resulta ti kellaat a panagibbatan iti enerhia idiay ukis ti Daga nga agpartuat kadagiti sismiko nga allon. Ti **sismisidad**, wenno **sismiko nga aktibidad** iti maysa a lugar ket mangitudo iti pannakasansan, kita ken kapigsa dagiti gingined a napadasan kadagiti napalabas a panawen. Dagiti gingined ket rinukrukod babaen ti panagusar kadagiti panagpalpaliiw manipud kadagiti sismometro. Ti darikmat a kinapigsa ket isu ti kaaduan a gantingan a panagreporta para iti intero a lubong kadagiti gingined a napigpigsa ngem ti 5. Dagiti ad-adu pay a gingined a basbassit ngem ti kinapigsa a 5 a naireporta babaen dagiti nailian a sismolohiko nga obserbatorio ket rinukod babaen ti lokal a gantingan ti kinapigsa, a tinawtawagan pay a kas ti Richter a gantingan. Dagitoy dua a gantingan ket numerikal nga agpadpadada kadagiti sakup iti maipategan. Ti kinapigsa a 3 wenno dagiti nababbaba agingined ket kaaduan a ganggani a saan a marikna ken ti kinapigsa ken sumurok a 7 ket makapataud kadagiti nakaro a dakkel a panagdadadel, a maitalged ti kinauneg. Dagiti kapigsaan a gingined iti naipakasaritaan a panawen ket adda ti kapigsa iti sumurok bassit a 9, uray no awan ti patingga ti mapataud a kinapigsa. Ti kinaudi a dakkel a ginginéd iti kinapigsa a 9.0 wenno dakdakkel ket ti 9.0 a kinapigsa a gingined idiay Hapon idi 2011 (manipud idi Marso 2011), ken isu daytoy ti kadakkelan a gingined ti Hapon manipud idi nairugi ti panagrehistro. Ti kapeksa iti panagtigerger ket rinukod iti nabaliwan a Mercalli a gantingan. No ti gingined ket ababaw, makapataud daytoy ti ad-adu a pannakadadael dagiti patakder, wenno ti kapadpadana.

Iti rabaw ti Daga, dagiti gingined ket agipamatmat babaen ti panagkintayeg ken sagpaminsan ti panagyallatiw iti daga. No ti episentro iti dakkel a gingined ket adda idiay adayo ti baybay, ti batok ti baybay ket mabalin a maiyallatiw ken mabalin daytoy a gapuanan ti sunami. Dagiti gingined ket makapataud pay kadagiti guedday, ken sagpaminsan pay kadagiti bulkan nga aktibidad.

## Dagiti nagibasaran
Sühbaataryn Yanjmaa

Ni **Sükhbaataryn Yanjmaa** ( naiyanak a kas ni Nemendeyen Yanjmaa, ; 15 Pebrero 1893 – 1963) ket biuda ni Mongoliano a daulo ti rebolusion Damdin Sükhbaatar, a kas Mangidaulo ti Presidium ti Estado ti Nalatak a Khural manipud idi Septiembre 1953 aginggana idi Hulio 1954 ket nagbalin nga isu laeng ti maikadua a babai iti pakasaritaan a nabutosan wenno naidutok a daulo ti estado.

## Dagiti nagibasaran
Kanal Babuyan

Maysa a grupo dagiti isla iti abagatan a depaar ti Filipinas. Dagiti isla ti Babuyan ket makita iti Lingsat Luzon, amianan ti isla ti Batan ken Balintang Channel. Addaan daytoy ti daga nga aganay ti 600 pakuadrado a kilometro.

Buklen daytoy dagiti isla ti Babuyan, Camiguin, Calayan, Fuga, ken Dalupiri.
Vigdís Finnbogadóttir

Ni **Vigdís Finnbogadóttir**  ti maika-4 a presidente ti Islandia, manipud idi 1 Agosto 1980 agingga idi 1 Agosto 1996. Isuna ti kaunaan iti lubong ken iti Europa a nabutosan a babai a presidente. Isu pay ti kapautan a nagtakem a daulo a babai.

## Dagiti akinruar a silpo
Agatha Barbara

Ni **Agatha Barbara** (Marso 11, 1923 – Pebrero 4, 2002), maysa a daulo a babai, a nagturay a kas presidente ti Malta manipud idi Pebrero 15, 1982 aginggana idi Pebrero 15, 1987. Isu ti kaunaan a babai a presidente ti Malta.

## Dagiti akinruar a silpo
*Opisial a biograpia manipud iti gov.mt
Megawati Sukarnoputri

Ni **Diah Permata Megawati Setiawati Soekarnoputri** , ket ti Presidente ti Indonesia manipud idi 23 Hulio 2001 agingga idi 20 Oktubre 2004. Anak ti dati a presidente ti Indonesia a ni Sukarno (ti kaibuksilan ti *Sukarnoputri* ket "anak ni Sukarno" iti Sanskrito), ni Megawati ti kaunaan a babai a presidente ti Indonesia.

## Dagiti akinruar a silpo
Basi

Ti **basi** ket naggapu iti tubbog ti unas a naipissok iti burnay ket maidulin iti tallo a bulan. Malaukan daytoy iti bubod, ukis ti kayo ti lumboy ken bulong ti bayabas tapno patingkidenna ti maris daytoy.
Michelle Bachelet

Ni **Verónica Michelle Bachelet Jeria **/βeˈɾonika miˈtʃɛl batʃˈlet ˈçeɾja/  , maysa a siruhano, pediatriko, epidemiologo ken politiko, ti Presidente ti Chile manipud idi 11 Marso 2006 aginggana idi 11 Marso 2010, ti kaunaan a babai a presidente iti pakasaritaan ti Chile.

## Dagiti akinruar a silpo
Corazon Aquino

Ni **Maria Corazon Sumulong Cojuangco Aquino** (25 Enero 1933 – 1 Agosto 2009), maiam-ammo kas **Cory Aquino**, iti Presidente ti Filipinas inggana idi 1986 aginggana idi 1992. Isu met iti imunna nga babai a presidente ti Filipinas, ken iti buo nga Asya. Asawana ni Benigno Aquino Jr., mabigbig nga senador nga oposision iti panawen iti administrasion ni Presidente Ferdinand E. Marcos. Idi nga napaltogan ni Benigno Aquino didyay Internasional nga Eropuerto (itan ket ti Sangalubongan nga Eropuerto ti Ninoy Aquino) iti Manila iti panagsusublina iti Pilipinas idi nga Agosto 21, 1983 manipud iti Estados Unidos kasla eksilo, ni Cory Aquino iti naisaad nga pannakalider ti oposisyon nga nanglaban dagiti turay nga Marcos agingga nga naurnos daytoy iti Rebolusion ti Bileg ti Tattao idi 1986 ket nagbalin nga presidente ni Cory Aquino.

## Dagiti ladawan ni Corazon Aquino

Papeles:Cory Aquino during a ceremony honoring US Air Force.jpg|Ni Corazon Aquino idi las-ud ti seremonia a pammadayaw ti Aero Puersa ti Estados Unidos
Papeles:Corazon Aquino 1992.jpg|Ni Corazon Aquino idi 1992
Isabel Martinez de Peron

Ni **María Estela Martínez de Perón** , ammo pay a kas ni **Isabel Peron**, ket isu idi ti presidente ti Arhentina manipud idi Hulio 1, 1974 aginggana idi Marso 24, 1976. Isu ti maikatlo nga asawa ni Juan Domingo Peron a presidente met laeng iti Arhentina (1946-1955, 1973-1974). Isu ti immuna a babai a presidente ti Arhentina ken iti intero a kontinente ti Amerika.

Nagbalin a presidente ni Isabel Peron idi sinukatanna ti pimmusay nga asawana a presidente a ni Juan Peron idi Hulio 1, 1974. Ni Isabel idi ti bise presidente met laeng a kabayatan a presidente ti lakayna. 

Idi Marso 24, 1976, nakidnap ken napadisi iti takem ni Isabel babaen ti maysa a panangrabsut iti turay (kudeta) nga indauluan ti hepe ti militar a ni Heneral Jorge Videla a nagbalin a presidente kalpasan daytoy. Natengngel ni Isabel iti babaen ti pannakaibalud iti balay. Idi 1981, naipan sadiay Espania a kas maysa a pammagtalaw.

## Dagiti akinruar a silpo

* Immuna a babai a presidente ti Arhentina
Lidia Gueiler Tejada

Ni **Lidia Gueiler Tejada** (Agosto 28, 1921 – Mayo 9, 2011) ket isu idi ti immuna a babbai a Presidente ti Bolivia, a nagserbi a kas ti agtigtignay a kapasidad manipud idi 1979 aginggana idi 1980. Isu idi ti immuna (ken is-isu pay laeng) a babai a Daulo iti Estado ti Bolivia, ken ti maikadua ti pakasaritaan ti Latin nga Amerika (ti immuna ket ni Isabel Perón ti Arhentina idi nagbaetan ti 1974 ken1976).
Ópalo

Ti **ópalo** (maysa a porma ti silika, SiO2·*n*H2O) ket maysa a nasileng a bato nga addaan iti agduduma maris ken kulor a kasla iti nangisit, lumabbaga nga amarillo ken puraw.
Calayan

Ti **Calayan** ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Cagayan iti Filipinas. Masarakan ti Calayan iti nagbeddengan ti ili ti Aparri, Cagayan ken ti probinsia ti Batanes, iti Baybay Abagatan Tsina. Dagitoy ket isla a naaramid iti puraw a darat ken natitirad a bato. 

Naggapu iti Ibanag a balikas ti "calayaan" a kayatna a sawen ket "adu a laya."

Ti Calayan ket isu ti maika-29 nga ili ti Cagayan.

## Dagiti baranggay

Ti ili ti Calayan ket nabingbingay a politikal iti 12 a barbaranggay.

## Demograpia
 	

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
1984 (Libro)

Ti ***1984*** (**Iti Tawen a Sangaribu siam-a-gasut walopulo-ket-uppat**) ket maysa a satirical a novela a political a sinurat ni George Orwell. Agwerret iti novela dagiti pagteng iti biag ken aglawlaw ti maysa a tao iti maysa a sociedad a dystopia wenno nalidem a masakbayan a ti agdama nga estado ket maysa a totalitarian a turay ken partido a mangtengtengel kadagiti umili babaen ti indoctrinasion, propaganda, buteng, ken naaprang a pannusa. Inyam-ammo ti novela ti konsepto ti sitataginayon ken naynay a sisisiput a Dakkel a Manong (Big Brother iti Ingles), a mangibagi iti kinabileg ken kinaturay.
Muntinlupa

Ti **Siudad ti Muntinlupa** ti kaabagatanan a siudad ti Metro Manila, Filipinas. Kaabayna iti amianan ti Siudad ti Taguig; iti amianan-a-laud, ti Siudad ti Parañaque; iti laud, ti Siudad ti Las Piñas; iti abagatan-a-laud, dagiti ili ti Bacoor, Cavite, San Pedro, Laguna, ken ti Dan-aw ti Laguna, iti daya. 

Adda iti Siudad ti Muntinlupa ti Nailian a Pagbaludan ti Bilibid, ti kadakkelan a pagbaludan iti pagilian.

Masarakan iti csiudad ti sumagmamano kadagiti kasayaatan a a comercial nga estalisimiento iti Metro Manila. Adda met ditoy ti nalatak nga Ayala Alabang Village, a pagnanaedan dagiti babaknang ken mabigbig a pamilia iti pagilian.

## Dagiti baranggay

Addaan ti Siudad ti Muntinlupa iti 10 a baranggay kadagiti dua a distritona.

### Dagiti baranggay iti Distrito 1
* Alabang Riles
* Ayala Alabang
* Buli
* Cupang
* Sucat
* Ilaya

### Dagiti baranggay iti Distrito 2
* Bayanan
* Poblacion
* Putatan
* Tunasan

## Dagiti silpo ti ruar

* Opisial a website ti Gobierno ti Siudad ti Muntinlupa 

## Heograpiko a lokasion
Portia Simpson-Miller

Ni **Portia Lucretia Simpson-Miller**, , ket Hamaikana a politoko ket isu idi ti Kangrunaan a MInistro tiHamaika manipud idi Marso 2006 aginggana idi Septiembre 2007 ken manen manipud idi 5 Enero 2012 aginggana idi 3 Marso 2016.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

*Opisial a Bariweswes
Kangrunaan a ministro

Ti **Kangrunaan a ministro** () ket maysa a politiko nga agserserbi a kas daulo nga ehekutibo iti maysa a sanga ti gobierno iti parlamentario wenno semi-presidensial a sistema.
Dagiti Ina ti Plaza de Mayo

Ti **Dagiti Ina ti Plaza de Mayo** () ket maysa a gunglo dagiti Arhentino nga inna a dagiti annakda ket "nagpukaw" kabayatan ti turay a diktadoria militar kadagidi tawen ti 1970 iti Arhentina.

Maysa a naisangayan nga organisasion ti Dagiti Ina ti Plaza de Mayo dagiti babai nga Arhentino a nagbalin nga aktibista iti karbengan a pangtao tapno magun-odan ti maysa a panggep. Iti agarup tallo a dekada, inrupir dagiti Ina ti karbenganda a makidenna manen kadagiti naagaw nga annakda.

Iti panagprotestada, agsuotda kadagiti puraw a dalungdong kas panglagip iti lampin dagiti nagpukaw nga annakda. Nagtaud ti nagan ti gungloda manipud iti Plaza de Mayo iti sentro ti Buenos Aires, Arhentina nga immuna a nagtitiponan dagiti agladladingit nga ina ken lola. Aguurnongda iti kada malem ti Hueves para iti kagudua ti oras a panagpagnapagnada iti plaza.

Nabukel ti gunglo babaen dagiti babbai a nagsasarak kabayatan ti panangpadpadasda a mangsapul kadagiti nagpukaw nga annakda, a tiniliw dagiti ahente ti gobierno ti Arhentina kadagiti tawtawen ti Narugit a Gubat (1976–1983), nga adu kadagitoy ti naparparigat ken napapatay sa nailemmeng dagiti bangkayda. Ni Azucena Villaflor, ti pundador ti gunglo, a kaduana ti 13 a sabali pay a babbai, ti nangirugi kadagiti demonstrasion iti Plaza de Mayo, iti sango ti Casa Rosada, ti palasio presidensial, idi Abril 30, 1977. Innem a bulanen a sapsapulen ni Villaflor ti maysa kadagiti barona ken ti manugangna a babai. Idi Disiembre 10, 1977, innala met ti militar ni Villaflor ket inkursongda iti pupokan militar Navy's Mechanics Training School (ESMA, ) iti distrito Núñez iti Buenos Aires. Manipud idin saanen a nakita pay a sibibiag ni Villaflor. Idi katengngaan ti 2005, nasarakan ti bangkay ni Villaflor ken dua pay nga ina a kaduana a da Esther Careaga ken María Eugenia Bianco. Naikali ti dapo ni Villaflor iti sakaanan ti Piramida ti Mayo iti Plaza idi Disiembre 8, 2005.

## Dagiti akinruar a silpo
* Asociación Madres de Plaza de Mayo 
* Madres de Plaza de Mayo – Línea Fundadora 
* Asociación Abuelas de Plaza de Mayo  
* Proyecto Desaparecidos
Cesar Virata

Ni **Cesar Enrique Aguinaldo Virata** , dati a Primo Ministro ti Filipinas a nagtakem manipud idi 1981 aginga idi 1968 babaen ti Nailian nga Asemblia. Nagtakem pay a kas Ministro ti Pinansia idi 1970 kabayatan ti rehimen ni Marcos. Nagbalin a Kangrunaan a Ministro babaen ti panagbubutos idi 1981. Apo ni Emilio Aguinaldo, immuna a pangulo iti Filipinas.

Nasukatan a kas Kangrunaan a Ministro babaen iti rebolusyon. Sinuktan isuna ni Salvador Laurel a nagakem a kas de facto Kangrunaan a Ministro idi maika 25 iti Pebrero 1986. Kalpasan iti maysa a bulan ti puesto a Kangrunaan a Ministro ket naikkat babaen ti Proklamasion Blng. 3 ni Corazon Aquino ket pinasingkedan pay iti Batay-linyteg ti 1987.

Ni Virata ket inasawana ni Phylita Joy Gamboa, maysa a popular nga aktres iti entablado. Naaddaanda iti tallo nga annak da Steven Cesar, maysa a negosiante, Gillian Joyce, maysa nga internasional a mangusig iti annuroten, ken Michael Dean, doktor nga ages-espesialista iti impektado a sakit.

## Dagiti nagibasaran
Fidel V. Ramos

Ni **Fidel Valdez Ramos**  ket ti maika-12 a Presidente ti Filipinas. Sinarunona ni Corazon Aquino ket nagtakem agingga iti 1998 a panangsublat ni Joseph Estrada.

Manipud iti gobierno ti dati a Presidente Ferdinand Marcos, ni Ramos ti pangulo ti Konstabularia ti Filipinas. 

## Dagiti akinruar a silpo
*The Philippine Presidency Project
Ebanghelio ni Hudas

Ti **Evangelio ni Judas** ket maysa a documento a maipagarup nga inar-aramat dagiti Cainites, maysa a nasapa a Cristiano a gnostico a secta. Naipablaak daytoy iti 2006 kalpasan a natarimaan ken naipatarus daytoy manipud kadagiti nasarakan a kadaanan a manuscrito a papyrus a naisurat iti duog a pagsasao a Coptico. Mapapati nga orihinal a naisurat daytoy iti pagsasao a Griego ngem naipatarus iti Coptico iti nasarakan a manuscrito a napetsaan babaen ti radiocarbon iti nagbaetan ti maika-3 ken maika-4 a siglo.

Linaon ti evangelio ti positivo a a pannakaitalimudok ken ni Judas Iscariote, ti apostol a nadakamat  kadagiti orthodox wenno tradisional nga Evangelio a kas nangliput ken ni Jesus babaen ti panangilakona iti Cristo kadagiti autoridad a Romano a nangilansa ken Jesus iti cruz. Patalgedan ti Evangelio ni Judas a maysa a panagtungpal kadagiti bilin ni Jesus ti inaramid ni Judas Iscariote a saan ket a kas panangliput.

Adda aganay a 50 nga ob-obra a mapapati kas evangelios ti nasapa a simbaan, ngem 20 laeng kadagitoy nga evangelio ti am-ammo, a pakairamanan dagiti uppat a canonical nga evangelio da Juan, Marcos, Lucas ken Juan. Ti *Evangelio ni Judas* ket maysa kadagiti nabati a 16 nga evangelio.

## Kasilpo
Pagsasao a Koptiko

Ti **Koptiko** wenno **Koptiko nga Ehipsio** ( *Met Remenkēmi*) ket isu ti agdama nga agpang iti pagsasao nga Ehipsio, daytoy ket maysa nga akin-amianan nga Apro-Asiatiko a pagsasao a maisasao idiay Ehipto aginggana idi maika-17 a siglo. Ti Ehípsio ket narugian a sinuratan babaen ti panagusar ti Griego nga abesedário idi umuna a siglo. Daytoy a baro a sistema ti panagsurat ket nagbalin a ti Koptiko a sinuratan, maysa a naampon nga alpabeto a Griego a nanayonan kadagiti innem wenno pito a senial manipud iti demotiko a sinuratan a mangipabagi dagiti Ehipsio nga uni nga awan iti pagsasao a Griego. Adda dagiti nadumaduma a dialekto a Koptiko a nainaganan, ti kangrunaan ket dagiti **Sahidiko** ken **Bohairiko**.

Ti Koptiko ken Demotiko ket asideg a maikabagian iti Naladaw nga Ehipsio, a daytoy ket naisurat iti sinuratan a Heroglipiko. Ti Koptiko ket rimmang-ay a kas ti literario a pagsasao manipud idi maika-2 aginggana idi maika-13 a siglo, ken ti bukodna a dialekto a Bohairiko ket agtultuloy nga isu ti liturhikal a pagsasao iti Koptiko nga Ortodokso a Simbaan iti Alehandria. Sinumallin daytoy babaen ti Ehipsio nga Arabiko a kas ti maisasao a pagsasao idi kapapanan ti nasapa a moderno a panawen, ngem ti panagungar a ganetget ket naiparugi manipud idi maika-19 a siglo.

## Adu pay a mabasbasa
*Wolfgang Kosack Libro ni Koptischen.Paset I:Koptiko a Gramatika.Paset II:Dagiti Koptiko a mabasbasa, Graz 1974.
* Wolfgang Kosack: *Der koptische Heiligenkalender. Deutsch – Koptisch – Arabisch nach den besten Quellen neu bearbeitet und vollständig herausgegeben mit Index Sanctorum koptischer Heiliger, Index der Namen auf Koptisch, Koptische Patriarchenliste, Geografische Liste*. Christoph Brunner, Berlin 2012, .
* Wolfgang Kosack: *Schenute von Atripe De judicio finale.* Papyruskodex 63000.IV im Museo Egizio di Torino. Einleitung, Textbearbeitung und Übersetzung herausgegeben von Wolfgang Kosack. Christoph Brunner, Berlin 2013, .
* Wolfgang Kosack: *Koptisches Handlexikon des Bohairischen.* Koptisch – Deutsch – Arabisch. Verlag Christoph Brunner, Basel 2013, .

## Dagiti nagibasaran
Kristianismo

Ti ***Kristianismo*** ket adda dagiti nadumaduma a panakaipalpalawag kadagiti napalabas a tawen. Daytoy ket kasisigud a naipalpalawas a kas "ti Kristiano a relihion" wenno "ti Kristiano a lubong". Kadagiti napalabas a panawen, ti *Kristianismo* (wenno *Kristianista*) ket naususar payen a kas maysa a panagilawlawag ti termino iti Kristiano a pundamentalista, a kaaduan idiay Estados Unidos, par aiti ideolohia iti Kristiano a karbengan, a naibuksilan a mangkontra  "Islamismo". Naisurat idi 2005, ti *[[New York Times]]* kolumnista ti pagsasao a ni William Safire naiapgupit ti termino (iti moderno a panakausar) ti konserbatibo a bloger a ni Andrew Sullivan, a nagisurat idi Hunio 1, 2003: Adda baro a ternimok para kadagiti barayubay iti relihioso a karbengan a nagususar ti Ebanghelio tapno makapataudda ti bukodda a aspirasion para iti bilegr, panagtengngel kenp anagirurumen: Kristianista. Daytoy ket kasla lunod kadagiti agpayso a Kristiano a kas dagiti Islamista ket agpaysoda nga Islam." Ti liberal dagiti bloger a ni Tristero ken David Neiwert ket inususarda daytoy a termino kalpasan daytoy.  Kalpasan daytoy ni Sullivan ket nagpaadu ti panagusarna iti daytoy a termino iti maysa a *[[Time (magasina)|Time]]* a magasina nga insurat.  Ti panagusar iti daytoy a termino ket mabirukan pay manipud idi maika-17 a siglo, ngem dagityo ket saan a minaig iti tatta nga aldaw a kayatna a saoen.

Ti Kristianismo ket nagbalin a nalatak pay idiay Nagkaykaysa a Pagarian, segun ti maysa nga agkokomentario.

## Dagiti nagibasaran
Judas Iscariote

Ni **Judas Iscariote** ket maysa kadagiti 12 nga apostol wenno adalan ni Jesus. Segun kadagiti kanonikal nga Ebangelio, ni Judas Iscariote ti paborito ni Jesus nga apostol ken isu pay ti agik-ikut iti kuarta ti grupoda. Nupay kasta, isu met laeng ti nangliput iti Mesias babaen ti panangilakona iti daytoy iti 30 a pedaso ti pirak kadagiti Fariseo ken autoridad a Romano a nakaigapuan ti pannakatiliw ken pannakailansa iti krus ni Jesus.
Gnostisismo

Ti **gnostisismo** ket maysa a historikal a termino a dumakdakamat kadagiti agduduma a mistikal a relihion, sekta ken eskuela ti pannakaammo nga akitbo iti umuna a sigsiglo kalpasan ti ipapatay ni Cristo Jesus iti aglawlaw ti Mediteraneo agingga iti tengnga nga Asia.  

Dagitoy a sistema ket gagangay a mangisingasing iti pannakagun-od ti mistisismo wenno "naidumduma nga ammoe" (*[[gnosis]]*) kas kangrunaan a panggep iti biag.
1970

Ti **1970** ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Huebes iti kalendario a Gregoriano.

## Paspasamak
Hunio 4 &ndash; Nakagun-od ti Tonga ti wayawaya manipud iti Nagkaykaysa a Pagarian.

## Naipasngay
### Enero
* Enero 29 &ndash; Paul Ryan, politiko nga Amerikano iti Partido Republikano

### Pebrero

* Pebrero 1 – Albert Garcia, politiko manipud iti Filipinas
* Pebrero 14 &ndash; Simon Pegg, Briton a komidiante, aktor ken mannurat

### Marso
* Marso 5 – Aleksandar Vučić, maika-5 a Presedente ti Serbia

### Abril
* Abril 22 &ndash; Regine Velasquez, Filipina a kumakanta ken aktres

## Pimmusay
### Pebrero
* Pebrero 2 &ndash;  Bertrand Russell, Ingles a lohiko ken pilosopo, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (naipasngay 1872)

### Marso
* Marso 24 – Amado V. Hernandez, Filipino a mannurat (naipasngay 1903)

### Abril
* Abril 21 &ndash; Earl Hooker, Amerikano a gitarista (naipasngay 1929)

### Mayo

* Mayo 12 &ndash; Nelly Sachs, Aleman a mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (naipasngay 1891)

### Septiembre
* Septiembre 1 &ndash; François Mauriac, Pranses a mannurat (naipasngay 1885)

### Oktubre

* Oktubre 4 &ndash; Janis Joplin, Amerikana kumakanta (naipasngay 1943)

### Nobiembre

* Nobiembre 9 &ndash; Charles de Gaulle, Presidente ti Pransia (naipasngay 1890)
* Nobiembre 21 &ndash; C. V. Raman, Indiano a pisiko (naipasngay 1888)

## Dagiti akinruar a silpo
1980

Ti **1980** ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Martes iti kalendario a Gregoriano (dominikal a letra FE).

## Paspasamak

## Naipasngay
### Hulio

* Hulio 18 &ndash; Kristen Bell, Amerikana nga aktres

### Agosto
* Agosto 26 &ndash; Chris Pine, Amerikano nga aktor

### Septiembre
* Septiembre 28 - Dino Chua, politiko iti Siudad ti Cavite

### Nobiembre
* Nobiembre 29 &ndash; Chun Jung-myung, taga-Abagatan a Korea nga aktor

### Disiembre

* Disiembre 18 &ndash; Christina Aguilera, Amerikana a kumakanta
* Disiembre 26 &ndash; Jo Jung-suk, taga-Abagatan a Korea nga aktor

## Pimmusay
### Abril

* Abril 15 &ndash; Jean-Paul Sartre, Pranses a pilosopo ken mannurat, nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura (naipasngay 1905)
* Abril 29 &ndash; Alfred Hitchcock, Briton a direktor (naipasngay 1899)

### Hulio

* Hulio 24 &ndash; Peter Sellers, Ingles a komidiante ken aktor (naipasngay 1925)
* Hulio 25 &ndash; Vladimir Vysotsky, Ruso a kumakanta-mannurat ti kanata, mannaniw, aktor (naipasngay 1938)

### Nobiembre
* Nobiembre 22 &ndash; Mae West, Amerikana nga aktres ken simbolo ti sekso (naipasngay 1893)

## Dagiti akinruar a silpo
1990

Ti **1990** ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Lunes iti kalendario a Gregoriano.

## Paspasamak

## Naipasngay
* Abril 19 &ndash; Kim Chü, artista iti ABS-CBN manipud idiay Siudad ti Tacloban
 
*Agosto 15 &ndash; Jennifer Lawrence, Amerikana nga aktres
* Septiembre 20 &ndash; Erich Gonzales, aktor manipud idiay Davao Oriental

## Pimmusay
* Enero 20 &ndash; Barbara Stanwyck, Amerikana nga aktres (naipasngay 1907)

* Abril 15 &ndash; Greta Garbo, Sueko nga aktres (naipasngay 1905)
* Hunio 2 &ndash; Rex Harrison, Ingles nga aktor (naipasngay 1908)
* Septiembre 30  &ndash; Patrick White, Australiano a mannurat (naipasngay 1912)
1960

Ti **1960** ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Biernes iti kalendario a Gregoriano.

## Paspasamak

## Naipasngay
### Enero
* Enero 29 &ndash; Tigran Sargsyan, Armenio a politiko

### Pebrero
* Pebrero 2 &ndash; Matt K. Miller, Amerikano a dramaturgo, aktor ken komidiante

* Pebrero 8 &ndash; Benigno Aquino III, maika-15 a Presidente ti Filipinas (pimmusay 2021)

* Pebrero 23 – Naruhito, Emperador ti Hapon

### Hulio
* Hulio 2 &ndash; Maria Lourdes Sereno, nagserbi a kas *[[de facto]]* a Pangulo ti Hustisia ti Kangatuan a Korte ti Filipinas manipud idi 2012 aginggana idi naikkat idi 2018

### Agosto
* Agosto 4 &ndash; Jose Luis Rodriguez Zapatero, Kangrunaan a Minsitro ti Espania

* Agosto 17 &ndash; Sean Penn, Amerikano nga aktor

### Septiembre

* Septiembre 10 &ndash; Colin Firth, Ingles nga aktor

### Oktubre
* Oktubre 10 &ndash; Sonny Cabatu, Filipino a basketbolista

## Pimmusay

*Abril 24 &ndash; Max von Laue, Aleman a pisiko ken akademiko, laureado ti Premio Nobel (naipasngay 1879)

### Nobiembre
* Enero 4 &ndash; Albert Camus, Pranses a mannurat (naipasngay 1913)
 
* Nobiembre 16 &ndash; Clark Gable, Amerikano nga aktor (naipasngay 1901)
1950

Ti **1950** ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Domingo iti kalendario a Gregoriano.

## Paspasamak

## Naipasngay

* Marso 20 &ndash; William Hurt, Amerikano nga aktor (pimmusay 2022)

## Pimmusay
* Enero 2 &ndash; Emil Jannings, Suiso nga aktor  (naipasngay 1884)
* Enero 21 &ndash; George Orwell, Ingles a mannurat (naipasngay 1903)
1940

Ti **1940** ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Lunes iti kalendario a Gregoriano.

## Paspasamak

## Naipasngay
### Enero
* Enero 4 &ndash; Gao Xingjian, naiyanak nga Insik a mannurat, laureado iti Premio Nobel 

### Pebrero
* Pebrero 9 &ndash; J. M. Coetzee, mannurat a taga-Abagatan nga Aprika, laureado iti Premio Nobel 

### Abril

* Abril 14 &ndash; Julie Christie, Briton nga aktres
* Abril 25 &ndash; Al Pacino, Amerikano nga aktor

### Mayo
* Mayo 9 &ndash; Robert Blust, Amerikano a lingguista (pimmusay 2022)
* Mayo 24 &ndash; Joseph Brodsky, naiyanak a Ruso a mannaniw, Premio Nobel a laureado  (pimmusay 1996)

### Hulio
* Hulio 6 &ndash; Herminia Roman, politiko iti Bataan
* Hulio 27 &ndash; Ernie Chan, Filipino-Amerikano nga artista iti komiks (pimmusay 2012)

### Nobiembre

* Nobiembre 27 &ndash; Bruce Lee, Insik-Amerikano a martial artist ken aktor (pimmusay 1973)

## Pimmusay
### Marso
* Marso 16 &ndash; Selma Lagerlöf, Sueko a mannurat, Premio Nobel a laureado  (naipasngay 1858)

### Mayo
* Mayo 20 &ndash; Verner von Heidenstam, Sueko a mannurat, Premio Nobel a laureado (naipasngay 1859)

### Septiembre

* Septiembre 1 &ndash; Gregorio Aglipay, Filipino a daulo ti relihion (naipasngay 1860)
1930

Ti **1930** ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Mierkoles iti kalendario a Gregoriano.

## Paspasamak

## Naipasngay
### Enero

* Enero 23 &ndash; Derek Walcott, taga-Santa Lucia a mannaniw ken dramaturgo (pimmusay 2017)
* Enero 30 &ndash; Gene Hackman, Amerikano nga aktor

### Pebrero

* Pebrero 27 &ndash; Joanne Woodward, Amerikana nga aktres

### Abril
* Abril 15 &ndash; Vigdís Finnbogadóttir, maika-4 a Presidente ti Islandia 

### Agosto
* Agosto 5 &ndash; Neil Armstrong, Amerikano nga astronauta (pimmusay 2012)

* Agosto 25 &ndash; Sean Connery, Eskoses nga aktor

### Oktubre
* Oktubre 10 &ndash; Harold Pinter, Briton a mannurat (pimmusay 2008)

### Disiembre

* Disiembre 8 &ndash; Maximilian Schell, Austriano-Suiso nga aktor (pimmusay 2014)

## Pimmusay
### Marso
* Marso 8 &ndash; William Howard Taft, maika-27 a Presidente ti Estados Unidos (naipasngay 1857)

### Abril
* Abril 13 &ndash; Paciano Rizal, Filipino a heneral ken rebolusionario (naipasngay 1851)

### Mayo
* Mayo 9 &ndash; Gregorio S. Araneta, Filipino nga abogado ken negosiante (naipasngay 1869)
1920

Ti **1920** ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Huebes iti kalendario a Gregoriano.

## Paspasamak

## Naipasngay
### Enero

* Enero 2 &ndash; Isaac Asimov, mannurat (pimmusay 1992)
* Enero 20
** Fabian Ver, Filipino a Heneral (pimmusay 1998)
** Federico Fellini, Italiano a direktor ti pelikula (pimmusay 1993)

### Pebrero
* Pebrero 12 &ndash; Pran, taga-India nga aktor (pimmusay 2013) 

### Abril
* Abril 1 &ndash; Toshiro Mifune, Hapon nga aktor (pimmusay 1997)

### Mayo

* Mayo 18 &ndash; Papa Juan Pablo II (pimmusay 2005)

### Hulio

* Hulio 11 &ndash; Yul Brynner, naiyanak idiay Rusia nga Amerikano nga aktor (pimmusay 1985)

## Pimmusay
* Mayo 16 &ndash; Levi P. Morton, maika-22 a Bise Presidente ti Estados Unidos (naipasngay 1824)
* Hunio 14 &ndash; Max Weber, Aleman a politikal nga ekonomista (naipasngay 1864)
* Agosto 16 &ndash; John Gilbert Baker, Ingles a botaniko (naipasngay 1834)
1910

Ti **1910** ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Sabado iti kalendario a Gregoriano.

## Paspasamak

## Naipasngay
### Enero
* Enero 12 &ndash; Luise Rainer, naiyanak nga Aleman nga aktres (pimmusay 2014)

### Marso
* Marso 1 &ndash; David Niven, Ingles nga aktor (pimmusay 1983)
* Marso 23 &ndash; Akira Kurosawa, Hapon a mannurat ti senario, produser, ken direktor (pimmusay 1998)

### Mayo
* Mayo 28 &ndash; T-Bone Walker, Amerikano a gitarista (pimmusay 1975)

### Hunio
* Hunio 10 &ndash; Howlin' Wolf, Aprikano-Amerikano a musikero iti blues (pimmusay 1976)

### Septiembre

* Septiembre 19 &ndash; Arturo Tolentino, Filipino a politiko (pimmusay 2004)

* Septiembre 28 &ndash; Diosdado Macapagal, maika-9 a Presidente ti Filipinas (pimmusay 1997)

## Pimmusay
### Abril
* Abril 21  &ndash; Mark Twain, Amerikano a mannurat (naipasngay 1835)
* Abril 26 &ndash; Bjornstjerne Bjornson, Norwego a mannurat (naipasngay 1832)

### Septiembre
* Septiembre 25 &ndash; William Burck, Olandes a botaniko (naipasngay 1848)

### Nobiembre
* Nobiembre 20  &ndash; Leo Tolstoy, Ruso a mannurat (naipasngay 1828)
1900

Ti **1900** ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Lunes iti kalendario a Gregoriano.

## Paspasamak

## Naipasngay
### Marso
* Marso 13 &ndash; Giorgos Seferis, Griego a mannaniw, nagungunaan iti Premio Nobel iti Literatura (pimmusay 1971)

### Abril
* Abril 5 &ndash; Spencer Tracy, Amerikano nga aktor (pimmusay 1967)

### Hulio
* Hulio 29 &ndash; Eyvind Johnson, Sueko a mannurat, nagungunaan iti Premio Nobel iti Literatura (pimmusay 1976)

### Oktubre

* Oktubre 10 &ndash; Helen Hayes, Amerikana nga aktres (pimmusay 1993)

### Disiembre
* Disiembre 9 &ndash; Jose Garvida Flores, Filipino a mannurat (pimmusay 1944)

## Pimmusay
### Marso
* Marso 10 &ndash; Delfina Herbosa de Natividad, maysa kadagiti tallo a Filipina a nagdait iti wagayway ti Filipinas (naipasngay 1879)

### Abril
* Abril 21 &ndash; Alphonse Milne-Edwards, Pranses a sientista (naipasngay 1835)

### Agosto
* Agosto 25 &ndash; Friedrich Nietzsche, Aleman a pilosopo (naipasngay 1844)

### Septiembre
* Septiembre 21 &ndash; Joaquín González, Filipino a mangngagas ken politiko (naipasngay 1853)
2000

Ti **2000** ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Sabado iti kalendario a Gregoriano. Ti tawen 2000 ti umuna a tawen iti maika-21 a siglo ken ti maika-3 a milenio.

## Paspasamak

## Naipasngay

## Pimmusay
### Pebrero
* Pebrero 10 &ndash; Jim Varney, Amerikano nga aktor (naipasngay 1949)

### Abril
* Abril 8 &ndash; Alfredo Alcala, Filipino nga artista iti komiks (naipasngay 1925)

### Agosto

* Agosto 5 &ndash; Alec Guinness, Ingles nga aktor (naipasngay 1914)
* Agosto 12 &ndash; Loretta Young, Amerikana nga aktres (naipasngay 1913)