open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Xalapa

Ti **Xalapa** (masansan a mailetra a kas **Jalapa**, ; opisial a **Xalapa-Enríquez** ) ket ti kapitolio a siudad ti estado ti Mehiko iti Veracruz ken ti nagan ti mangpalikmut a munisipalidad. Iti senso idi 2005 nangireporta ti siudad iti populasion iti 387,879 ken ti munisipalidad a pagserbianna a kas tugaw ti ili ket nangireporta iti populasion iti 413,136. Ti munisipalidad ket addaan iti kalawa iti 118.45&nbsp;km². Mabirukan ti Xalapa iti asideg ti heograpiko a sentro ti estado ken daytoy ti maikadua a kadakkelan a siudad iti estado kalpasan ti siudad ti Veracruz iti abagatan a daya.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
La Paz, Baja California Sur

Ti **La Paz** (, *Peace*) ket ti kapitolio a siudad ti estado ti Mehiko ti  Baja California Sur ken ti maysa a nangruna a sentro ti rehional a komersio. Ti siudad ket addaan iti populasion iti 215,178 a tattao manipud iti senso idi 2010, ngem ti populasion ti metropolitano ket dakdakkel bassit gapu kadagiti mangpalikmut nga ili a kas ti el Centenario, el Zacatal ken San Pedro. Ti mangpalikmut nga ilina, ken isu pay ti maikapat a kadakkelan nga ili idiay Mehiko iti kadakkel ti heograpia ket mangireporta ti populasion iti 251,871 a tattao nga agtataeng iti kalawa ti daga iti .

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
Siudad ti Aguascalientes

Ti **Aguascalientes** () ket tiu kapitolio ti estado ti Aguascalientes ket ti kaaduan ti populasion a siudadna, iti metropolitano a populasion iti 1,000,000. Daytoy ket mabirukan idiay Amianan-Tengnga ti Mehiko. Daytoy ket parte ti makrorehion ti Bajío, ken maysa daytoy kadagiti katalnaan ken karang-ayan a rehion iti Mehiko.  Kankanayon a nabigbigan ti Aguascalientes a kas maysa kadagiti kasayaatan ti kalidad iti biag iti Latin nga Amerika.
Ita nga aldawen, ti Aguascalientes ket narang-ay a siudad ti serbisio nga agdama nga agsansanay iti proseso iti panagpasayaat iti sosial, ekonomia, ken aestetiko.

Daytoy ket mabirukan iti igid ti karayan Aguascalientes, iti 1880 a metro iti pantar ti ngato ti baybay, iti . Daytoy ti tugaw ti munisipio iti Ili ti Aguascalientes. Ti lugar ti metropolitano ti Aguascalientes ket mairaman dagiti ili ti Jesús María ken San Francisco de los Romo. Daytoy ket teritorio dagiti Chichimeca nga Indiano.  Daytoy ket rimmang-ay a kas silpo ti estratehiko a silpo ti pagbaetan ti Siudad ti Mehiko ken dagiti mina ti Zacatecas, bayat a ti narang-ay nga agrikultura ken panagrantso ket nakatulong a mangpakan dagiti baro a siudad ti Baro a Lubong ti Espaniol.

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
Siudad ti Campeche

Ti **San Francisco de Campeche** () (**Ahk'ìin Pech - /aχkʼiːn˥˧ pʰetʃ/** iti Maya Yucatec) ket ti siudad iti Ili ti Campeche iti estado iti igid ti aplaya ti Campeche a mabirukan iti , iti igid ti Luek ti Campeche iti Golpo ti Mehiko ken ti tugaw ti munisipio ket agserbi pay a kas kapitolio a siudad ti estado. Ti populasion ti sudad ket 220,389 manipud iti senso idi 2010, ken ti ili a pagserbianna a kas tugaw ti munisipio ket addaan iti populasion iti 259,005.

Ti siudad ket napundar iti 1540 babaen ni **San Francisco de Campeche** ti maysa nga Espaniol a kongkistador, iti kasakbayan a siudad ti Maya iti Can Pech. Ti sakbay ti Columbiano a siudad ket naibagbaga idi nga addaan kadagiti 3,000 a balay key dagiti nadumaduma a monumento, ngem itan ket bassit laengen dagiti naitugotan a tidda. 

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
Tuxtla Gutiérrez

Ti **Tuxtla Gutiérrez** () ket ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti abagatan a daya nga estado ti Mehiko ti Chiapas. IDaytoy ti karang-ayan, kaaduan ti populasion ken isu a daytoy ti kangrunaan nga ili ti estado. Ti maysa a masingangar a gobierno, komersio ket naibatay iti serbisio a siudad, ti Tuxtla (a kas sapasap nga ammo daytoy) ket addaan iti maysa kadagiti kapardasan a rumangrang-ay idiay Mehiko kadagiti napalabas a 40 a tawen. Saan kas dagiti sabali alugar iti Chiapas, daytoy ket saan a papanan dagiti turista, ngem sentro daytoy ti pagluganan para kadagiti turista a mapmapan iti estado, ken addaan daytoy iti nangruna nga eropuerto ken terminal ti bus.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Siudad ti Chihuahua

Ti siudad ti **Chihuahua** () ket ti kapitolio ti estado ti Mehiko ti  Chihuahua. Daytoy ket addaan iti populasion iti agarup a 925,970. Ti kangrunaan nga aktibidadna ket industria, a mairaman dagiti industria ti nadagsen ken nalag-an nga industria, panagpataud kadagiti tagilako ken dagiti pay *[[maquiladora]]*.

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
Sasao a Melanesio

Iti lingguistika, ti **Melanesio** ket ti maysa a duog a termino a mangibaga iti sasao nga Austronesio ti **[[Melanesia]]**: a daytoy ket, dagiti pagsasao nga Oceaniko, Akindaya a Malayo-Polinesio, wenno Tengnga–Akindaya a Malayo-Polinesio a malaksid ti Polinesio ken Mikronesio. Ti kadawyan a pannakaidasig ti sasao nga Austronesio ca. 1970 ket mangbingbingay kaniada iti kasla kadagiti sumaganad a sanga:

*Sasao a Formosano (Akin-amianan)
*Akinlaud a Malayo-Polinesio
*Akindaya a Malayo-Polinesio
****Sasao a Melanesio** (mairaman ti Fijiano)
**Sasao a Mikronesio
**Sasao a Polinesio

Ammo itan a ti sasao a Melanesio ket saan a mangporma iti maysa a heneolohiko a nodo: isuda ket nasaysayaat a parapiletiko, ken mabalinda a polipiletiko; kas ti Papuano, ti ternimo ket naus-usar itan a kas maysa a panagpalaka, ken sagpaminsan a naikabkabil iti pangbutbuteng nga inadaw a sasao. Uray no ti termino ket sangkapaset a makasagid iti puli imbes a lingguistiko, ti Melanesio ken dagiti dadduma a sasao a  Tengnga–Akindaya a Malayo-Polinesio ket tipolohikoda nga agpapada, gapu ta ti sasao nga Austronesio ket nakaro a naestruktura manen babaen ti impluensia dagiti nadumaduma a pamilia ti pagsasao a Papuano.

## Dagiti pagsasao ti Melanesia
Kaaduan dagiti pagsasao ti Melanesia ket kameng dagitoy dagiti pamilia ti pagsasao ti Austronesio wenno Papuano. Babaen ti maysa a bilang, adda dagiti 1,319 a pagsasao idiay Melanesia, a naiwarwaris iti ballasiw iti bassit a gatad iti daga. Ti proporsion ti 716 a kuadrdo kilometro iti tunggal maysa a pagsasao ket isun ti kapusekan a gatad dagiti pagsasao no mainaig iti masa ti lubong, gangani tallo a beses a kas napuspusek ngem idiay Nigeria, ti pagilian a nadayeg para iti adu a bilang dagiti pagsasao iti kompakto a lugar.

Iti pay maipatinayon iti daytoy nga adu a bilang dagiti indihenio a pagsasao, adda pay dagiti bilang dagiti pidgin ken dagiti kreol. Ti kangrunaan kadagitoy ket ti Tok Pisin, Hiri Motu, Pijin ti Is-isla Solomon, Bislama, ken Papuano Malayo.

## Dagiti nagibasaran
Siudad ti Durango

Ti **Durango**, opisial a kas **Victoria de Durango** ken ammo  pay a kas **Ciudad de Durango**, ket ti kapitolio ken ti kadakkelan a siudad ti estado ti Mehiko ti Durango. Daytoy ket mabirukan iti kangato iti .

Ti siudad ket napundar idi Hulio 8, 1563, babaen ti Espaniol Basko nga eksplorador a ni Francisco de Ibarra. Idi las-ud ti kolonia ti Espaniol ti siudad ket isu idi ti kapitolio ti probinsia ti Nueva Vizcaya ti Baro nga Espania, a kaaduan a nangbukel kadagiti agdama nga estado ti Chihuahua.

Idi 2010, thi siudad ket addaan iti populasion iti 518,709, immadu manipud iti 463,830 idi 2005. Daytoy ti tugaw ti ili ti Ili ti Durango nga addaan idi ti populasion iti 582,267 idi 2010. Ti ili ket relatibo nga addaan iti nalawa a daga iti  ken mairaman dagiti kaarrubayan a komunidad a kas ti El Nayar ken Cinco de Mayo.

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
Siudad ti Guanajuato

Ti **Guanajuato** () ket ti siudad ken ili idiay tengnga a Mehiko ken ti kapitolio ti sestado iti isu met laeng a nagan. Daytoy ket parte ti makrorehion ti Bajío. Daytoy ket akikid a ginget, ken mangaramid daytoy nga akikid ken agtikortikor dagiti kalsadana. 

Ti idadakkel ti Guanajuato ket nagresultaan ti kaadu dagiti magun-od a mineral kadagiti mangpalpalikmut a bantay. Dagiti minana ket nabaknangda idi ken ti siudad ket maysa idi kadagiti kaimpluensiaan idi las-ud ti kolonia. Maysa kadagiti mina, ti La Valenciana, ket pakabuklan iti dua apagkatlo iti panagtaud iti pirak iti lubong idi karang-ay ti panagpataudna.

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
Chilpancingo

Ti **Chilpancingo de los Bravo** kadawyan a maipangyababa iti **Chilpancingo**; ) ket ti kapitolio ken maikadua a kadakkelan a siudad ti estado ti Guerrero, Mehiko. Idi 2010 daytoy ket addaan iti populasion iti 187,251 a tattao. Ti ili ket addaan iti kalawa iti  iti abagatan-tengnga a parte ti estado, a mabirukan idiay Sierra Madre del Sur, iti bangkag ti Karayan Huacapa. 

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
Pachuca

Ti **Pachuca** , () pormal nga ammo a kas **Pachuca de Soto**, ket ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti estado ti Mehiko ti Hidalgo. Daytoy ket mabirukan idiay abagatan-tengnga a parte ti estado. Ti Pachuca de Soto ket isu pay ti nagan ti ili a pagserbian ti siudad a kas tugaw ti ili. Ti Pachuca ket mabirukan iti agarup a  manipud iti Siudad ti Mehiko babaen ti Mexican Federal Highway 85.
Awan ti konsenso no ania ti nagtaudan ti nagan a *Pachuca*. Daytoy ket naitugotan manipud iti balikas a *pachoa* (lingsat; wayaan), ti *Pachoacan* (lugar ti gobierno; lugar ti pirak ken balitok), ken *patlachuican* (lugar dagiti paktoria; lugar dagiti lua). Ti opisial a nagan ti Pachuca ket Pachuca de Soto a kas pammadayaw kenni kongregista Manuel Fernando Soto, nga isu ti naikkan iti pammadayaw iti pannakapartuta ti estado ti Hidalgo. 

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
Guadalajara

Ti **Guadalajara** () ket ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti estado ti Mehiko iti Jalisco, ken ti tugaw ti ili ti Guadalajara. Ti siudad ket ti tengnga a rehion ti Jalisco iti Akinlaud-Pasipiko a lugar ti Mehiko. Iti populasion iti 1,495,189 daytoy ti maikapat a kaaduan ti populasion nga ili ti Mehiko. Ti Lugar ti Metropolitano ti Guadalajara ket mangiraman kadagiti pito a kadenna nga ili nga addaan iti naireporta a populasion iti 4,328,584 idi 2009, ken mangaramid daytoy a kas ti maikadua a kaaduan ti populasion a Lugar ti metropolitano ti Mehiko kalpasan ti Siudad ti Mehiko. Ti ili ket ti maikadua a kapusekan iti populasion idiay Mehiko kalpasan ti Ciudad Nezahualcóyotl iti Estado ti Mehiko.

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
Toluca

Ti **Toluca** , opisial a tinawtawagan iti **Toluca de Lerdo** , ket ti kapitolio ti estado ti Estado ti Mehiko ken isu pay ti tugaw ti iIli ti Toluca. Daytoy  ti sentro ti napardas a dumakdakkel a lugar ti urbano, nga itan ket ti maikalima a kadakkelan idiay Mehiko. Daytoy ket mabirukan iti  iti laud-abagatan laud ti Siudad ti Mehiko, iti agarup a 40 minuto babaen ti lugan iti akinlaud nga igid ti siudad. Segun ti senso idi 2010, ti siudad ti Toluca ket addaan iti populasion iti 819,561. Ti siudad ket ti maikalima a kadakkelan idiay Mehiko babaen ti populasion. Ti ili ti Toluca, ken maikuyog dagiti sangapulo ket tallo a sabali nga ili, ket mangbukel iti populasion ti metropolitano iti 1,775,337 idiay Kalatakan a Toluca manipud idi 2009, ken mangaramid daytpy iti maikalima a kaaduan ti populasion a lugar ti metropolitano idiay Mehiko.

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
Siudad ti Colima

Ti **Colima** ket siudad ken kapitolio ti estado ti Colima ken ti tugaw ti ili ti Colima a mabirukan idiay tengnga−akinlaud a Mehiko.

Daytoy ket mabirukan idiay asideg ti bulkan Colima, a mangbigay ti bassit nga estado manipud iti Jalisco. Uray no kapitolio daytoy, ti sudad ket saan nga isu ti kangrunaan a papanan dagiti turista, abaken daytoy babaen ti Manzanillo ken Comala, gapu ta daytoy ket awanan kadagiti nangruna a lugar iti kultura ken pakasaritaan. Daytoy ket maysa kadagiti nangruna a sentro ti komersio ken pagiwarasan iti estado, nga addaan kadagiti sumurok a dua a pagkatlo iti populasion ket agtrabtrabaho iti komersio ken serbisio iti kaunegan ti maitutop a siudad. Iti ruar kadagiti bassit a komunidad ti ili, ti agrikultura pay laeng ti kangrunaan aktibidad ti ekonomia. Ti siudad ket nairanggo a kas umuna a nasayaat a pagnaedan a bassit a siudad idiay Mehiko ken maikasangapulo iti Latin nga Amerika babaen ti intelihensia ti FDI.

Ti siudad ti Colima ket ti kapitolio iti isu met laeng nga agnagan nga estado. Daytoy ti maikadua a kadakkelan nga ili babaen ti populasion kalpasan ti Manzanillo. 

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
Saltillo

Ti **Saltillo** () ket ti kapitolio ken kadakkelan a siudad iti akin-amianan a daya nga estado ti Mehiko ti Coahuila ken ti tugaw ti ili ti isu met laeng ti naganna nga ili. Ti siudad ket mabirukan iti agarup a  iti laud ti pagbeddengan ti Texas, ken  iti  laud ti Monterrey, Nuevo León.

Manipud iti senso idi 2005, ti Saltillo ket addaan iti populasion iti 725,095 a tattao.  Adda dagiti 823,098 a tatao nga agtataeng iti kaunegan ti lugar ti metropolitano, ken mangaramid daytoy iti maika-19 a kadakkelan a lugar ti metro iti pagilian. Ti lugar ti metro ket buklen dagiti ili ti Saltillo, Ramos Arizpe, ken Arteaga.

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
Morelia

Ti **Morelia** (manipud idi 1545 aginggana idi 1828, ket **Valladolid**) ket maysa a siudad ken ili iti amianan tengnga a parte ti estado ti Michoacán idiay tengnga a Mehiko. Ti siudad ket adda idiay Ginget ti Guayangareo ken isu ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti estado. Dagiti kangrunaan a kasakbayan a kultura ti Espaniol ket dagidi Purépecha ken ti Matlatzinca, ngem awan dagiti nangruna a siudad ti napundar iti ginget idi las-ud iti daytoy a panawen. Tinengngel ti Espaniol ti lugar kadagiti tawen ti 1520. Ti Espaniol babaen ti Birey Antonio de Mendoza ket isu ti nangpundar ti pagtaengan idi 1541 iti nagan a Valladolid, a nagbalin a karibal iti asideg a siudad ti Pátzcuaro para iti panagturay iti Michoacán. 

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
Monterrey

Ti **Monterrey** (), ket ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti akin-amianan a daya nga estado ti Nuevo León, iti Mehiko. Ti siudad ket angkla ti maikatlo a kadakkelan a lugar ti metropolitano iti Mehiko ken nairanggo a kas ti maikasiam a kadakkelan a siudad iti pagilian. Agserbi ti Monterrey a kas ti sentro ti komersio iti amianan ti pagilian ken ti kuartel dagiti adu a korporasion iti lubong.

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
Siudad ti Oaxaca

Ti siudad ken ili ti **Oaxaca de Juárez,** wenno simple laeng a ti **Oaxaca**, ket ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti estado ti Mehiko iti isu met laeng a nagan. Daytoy ket mabirukan idiay Distrito ti Centro iti rehion ti Tengnga a Gingginget ti estado, iti sakaanan dagiti turod ti Sierra Madre iti sakaana ti Cerro del Fortín a gumay-at kadagiti bangkag ti Karayan Atoyac.  Nakaro nga agkamkammatalek daytoy a siudad iti turismo, a naibatay iti adu a bilang dagiti estruktura iti panawen ti kolonia ken dagiti pay patneng a Zapoteca ken dagiti kultura ti Mixteca ken dagiti lugar ti arkeolohia. Daytoy ken maikuyog iti lugar ti arkeolohia ti Monte Albán, ket nanagananda a kas Lugar a Tawid ti Lubong idi 1987.  Daytoy ket ayan pay ti agpaut iti makabulan a piesta ti kultura a matawtawagan iti "Guelaguetza", a mangilanga iti sala ti Oaxaca manipud kadagiti pito a rehion, musika ken pagpinnintasan para iti indihenio a babbai.

Daytoy ket nabirngasan iti "la Verde Antequera" (ti berde nga Antequera) gapu iti dati a nagan (Nueva Antequera) ken dagiti nadumaduma nga estruktura a nabangon manipud iti patneng a berde a bato. Ti nagan nga Oaxaca ket naala manipud iti nagan a Nahuatl para iti lugar, ti Huaxyacac, a naipatarus iti Espaniol iti Guajaca ken kanungpalan a nailetra a kas Oaxaca. Nainayon idi ti "de Juárez" a kas pammadayaw kenni Benito Juárez, nga isu ket patubo iti daytoy nga estado. Ti eskudo para iti ili ket mangipakita ti naputolan a Donaji, nga isu ket maysa idi nga indihenio a prinsesa kadagiti tawen iti nabiit a kalpasan ti Panagrukma.

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
Cuernavaca

Ti **Cuernavaca** (; Klasikal a Nahuatl:Cuauhnāhuac [kʷawˈnaːwak] "asideg iti kakaykayuan", ) ket ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti  estado ti Morelos iti Mehiko. Ti siudad ket mabirukan iti abagatan ti Siudad ti Mehiko, ken maabutan daytoy manipud iti panagmaneho iti 1½ nga oras babaen ti panagusar iti Federal Highway 95D.

Naidesignado idi ti Cuernavaca a kas maysa a Sona ti Panagsalaknib iti Bakir babaen ni Presidente Lazaro Cardenas kadagidi tawen ti 1930 tapno masalakniban dagiti taudan ti danum, dagiti mula ken ti kasayaat iti biag dagiti agtataeng iti lokal ken Siudad ti Mehiko. Nabirngasan idi ti siudad iti "Siudad ti Agnanayon a Panagsuslbong" babaen ni Alexander von Humboldt idi maika-19 a siglo. Daytoy ket napauten a papanan dagiti agtataeng iti Siudad ti Mehiko ken dagiti ganganaet nga agbisbisita gapu iti daytoy a nabara, natalinaay a klima ken dagiti adu a mula.

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
Tepic

Ti **Tepic** () ket ti kapitolio ken ti kadakkelan a siudad ti akinlaud nga estado ti Mehiko iti Nayarit. Daytoy ket mabirukan iti tengnga a parte ti estado iti .

Daytoy ket mabirukan iti kangato iti  iti ngato ti pantar ti baybay, kadagiti bangkag ti Río Mololoa ken ti Río Tepic iti agarup a  iti amianan-laud ti Guadalajara, Jalisco. Iti asidegna ket ti awanen a bulkan Sangangüey ken ti abut ti bulkan a danawna. Ti Tepic ket ti kangruna nga urbano a sentro iti daytoy a nabaknang a rehion ti agrikultura; dagiti nagruna nga apit ket unas, tobako ken dagiti bunga ti citrus.

Ti siudad ket napundar iti 1531 a kas *Villa del Espíritu Santo de la Mayor España*.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo
Siudad ti Puebla

Ti **Puebla** (), porma kas **Heroica Puebla de Zaragoza** ken ammo pay a kas **Puebla de los Angeles**, ket ti tugaw ti Ili ti Puebla, ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti estado ti Puebla, ken maysa kadagiti lima a kangrunaan a siudad ti kolonia ti Espaniol iti Mehiko. Ti maysa anaplano a siudad iti panawen ti kolonia, daytoy ket mabirukan iti abagatan a daya ti Siudad ti Mehiko ken iti laud ti nangruna a puerto ti Atlantiko ti Mehiko, ti Veracruz, idiay nangruna a dalan a pagabetan dagitoy dua iti Tengnga a Mehiko.

Napundar ti siudad idi 1531 iti maysa a lugar a tinawtawagan iti Cuetlaxcoapan, a ti kayatna a sawen ket "lugar a pagbaliwan ti kudil dagiti serpento", iti pagbaetan dagiti dua a nangruna a pagatengan dagiti indihenio iti dayta a panawen, ti Tlaxcala ken Cholula. 

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
Rehion ti Tarapacá

Ti **Rehion ti I Tarapacá** ( ) ket maysa kadagiti 15 nga umuna nga administratibo a pannakabingbingay ti Chile. Daytoy ket beddenganna ti Rehion ti Arica ken Parinacota ti Chile iti amianan, ti Departamento ti Oruro ti Bolivia iti daya, ti Rehion ti Antofagasta iti abagatan ken ti Taaw Pasipiko iti laud. Ti puerto a siudad ti Iquique (2002 pop. 216,419) ket isu ti kapitolio ti rehion.

Kaaduan ti rehion ket dati a Probinsia ti Tarapacá ti Peru, nga inkapet idi babaen ti Chile babaen ti Tulag ti Ancón idi 1883 idi panagpatingga ti Gubat iti Pasipiko. Ti rehion ket nangruna idi iti ekonomia a kas lugar ti nakaro a panagmina iti salitre, sakbay idi mabalin ti panagpataud iti sinteko a nitrato. Adda laeng dagiti adu a bilang dagiti napanawanen a pagminaan nga ili a mabirukan iti rehion.

Ti agdama nga aldaw a Rehion ti Tarapacá ket napartuat idi 2007 babaen ti panagbingbingay ti dati a Rehion ti Tarapacá babaen ti Linteg Blng. 20,175, a pinirmaan babaen ni Presidente Michelle Bachelet idiay Arica.

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
*Opisial a website ti Gobierno Regional de Tarapacá
Siudad ti Querétaro

Ti **Santiago de Querétaro** (), simple nga ammo a kas **Querétaro**, ket ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ken ti estado ti Querétaro, a mabirukan iti tengnga a Mehiko. Daytoy ket parte ti makrorehion ti Bajío. Daytoy ket mabirukan iti  iti amianan a laud ti Siudad ti Mehiko,  iti abagatan a daya ti San Miguel de Allende ken  iti abagatan ti San Luis Potosí. Ti siudad ti Querétaro ket nabingbingay kadagiti pito a burgos: ti Josefa Vergara y Hernández, Felipe Carrillo Puerto, Centro Histórico, Cayetano Rubio, Santa Rosa Jáuregui, Félix Osores Sotomayor ken Epigmenio González. Idi 1996, ti historiko a sentro ti Querétaro ket nairangaran idi a kas maysa a Lugar a Tawid ti Lubong babaen ti UNESCO.

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
Rehion ti Atacama

Ti **Rehion ti Atacama** ( ) ket maysa kadagiti 15 nga umuna nga administratibo a pannakabingbingay ti Chile. Daytoy ket buklen dagiti tallo a probinsia, ti Chañaral, Copiapó ken Huasco. Daytoy ket mabeddengan iti amianan babaen ti Antofagasta, iti abagatan babaen ti Coquimbo, iti daya babaen dagiti Probinsia ti Catamarca, La Rioja ken San Juan ti Arhentina, ken iti laud babaen ti Taaw Pasipiko. Ti kapitolio ti rehion ti Copiapó ket mabirukan iti  iti amianan ti kapitolio ti pagilian iti Santiago. Sakupen ti rehion ti akin-abagatan a paset ti Desierto Atacama, ti nabati a desierto ket nangruna a naiwarwaras kadagiti sabali a rehion ti Norte Grande

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
*Gobierno Regional de Atacama  Opisial a website
Rehion ti Arica y Parinacota

Ti **Rehion ti Arica y Parinacota** ( ) ket maysa kadagiti 15 nga umuna a pannakabingbingay ti Chile. Daytoy ket makibeddeng iti Peru iti amianan, ti Bolivia iti daya ken ti Rehion ti Tarapacá ti Chile iti abagatan. Daytoy pay ti kabaruan a rehion ti pagilian, napartuat babaen ti Linteg Blng. 20,175. Daytoy ket nagbalin nga operasional idi Oktubre 8, 2007. Ti dati a rehion ti Tarapacá ti Chile ket dati idi a probinsia ti Peru, a sinakup idi ti Chile babaen ti Tulag ti Ancón idi 1883 idi panagpatingga ti Gubat ti Pasipiko, ken kalpasan a naikapet idi 1929 babaen ti Tulag ti Lima.

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
*Sentensia ti Korte ti Batay-linteg
Chetumal

Ti **Chetumal**   ( Moderno a Maya: *Chactemàal* , "Lugar ti Nalabbasit a Kayo") ket ti siudad iti daya ti aplaya ti Peninsula Yucatán iti Mehiko. Daytoy ti kapitolio ti estado ti Mehiko ti Quintana Roo ken ti tugaw ti ili Ili ti Othón P. Blanco. Daytoy ket addaan iti populasion iti 151,243 idi 2010

Ti siudad ket mabirukan idiay akinlaud a bangir ti Luek Chetumal, iti asideg ti sabangan ti Río Hondo.  Ti Chetumal ket maysa a nangruna a puerto para iti rehion ken agtiganay a kas ti nangruna a ruangan ti pagtagilakuan ti Mehiko iti kaarubana a pagilian iti Belis. Dagiti tagilako ket mailuganda iti kalsada a mangikapet ti Chetumal ti Siudad ti Belis iti abagatan, ken babaen pay dagiti pagtagilakuan a barko iti aplaya. Adda komersial a pagtayaban, ti Sangalubongan a Pagtayaban ti Chetumal, nga addaan iti serbisio iti eroplano. 

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
*
*
Siudad ti San Luis Potosí

Ti **San Luis Potosí**, kadawayna a makunkuna nga **SLP** wenno simple laeng a **San Luis**, ket ti kapitolio ken ti kaaduan ti populasion a siudad ti estado ti San Luis Potosí iti Mehiko. Ti siudad ket mabirukan iti kangato iti . Daytoy ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 735,886 iti maitutop a siudad ken ti populasion iti agarup a 1,021,688 iti lugar ti metropolitanona, ken naporma daytoy iti kaarubana a siudad iti Soledad de Graciano Sánchez ken dagiti pay babassit nga ili iti kaunegan ti lugar ti urbano, a mangaramid iti lugar ti metropolitano ti Kalatakan a San Luis Potosí a kas ti maikasangapulo ket maysa a kadakkelan idiay Mehiko.

Ti siudad ket mabirukan idiay laud-tengnga a parte ti estado ti San Luis Potosí, at 22.16°N, 100.98°W. Ti ili ket addaan iti kalawa iti . Daytoy ket parte ti makrorehion ti Bajío. 

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
*
*
Culiacán

Ti **Culiacán** () ket ti maysa a siudad idiay akin-amianan a laud ti Mehiko. Daytoy ti kadakkelan a siudad ken ti kapitolio ti estado ti Sinaloa. Daytoy pay ti tugaw ti Ili ti Culiacán. Adda dagiti 675,773 nga agtataeng iti siudad (senso idi 2010) ken 858,638 iti ili. Bayat a ti ili ket addaan iti dagup a kalawa iti  , ti siudad ket napusek, iti laeng .

Ti siudad ket mabirukan iti maysa a ginget iti pagsasabtan ti Karayan Tamazula ken Humaya, iti ayan a pagsabtan dagitoy dua tapno mangporma iti Karayan Culiacán, iti 55 a metro iti ngato ti pantar ti baybay. Daytoy ket adda iti tengnga ti estado, iti agarup nga isu met laeng a kaadayo kadagiti dua a sabali a sentro ti urbano ti estado: ti Los Mochis iti amianan ken ti Mazatlán iti abagatan.

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
*
*
Hermosillo

Ti **Hermosillo** (), dati a tinawtawagan iti **Pitic** (kas iti *Santísima Trinidad del Pitic* ken *Presidio del Pitic*) ket ti maysa a siudad a mabirukan iti tengnga ti akin-amianan a laud ti estado ti Mehiko iti Sonora. Daytoy ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ken isu pay ti sentro ti ekonomia para iti estado ken rehion. Daytoy ket aglaon iti gangani amin a manopaktoria iti estado ken addaan iti tallopulo a porsiento iti populasionna. Ti kangrunaan a sektor ti maopaktoria ket dagiti karro, ken nangrugi daytoy kadagiti tawen ti 1980, idi binangon ti ti Ford ti Hermosillo Stamping & Assembly Plant.

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
*
*
Ciudad Victoria

Ti **Ciudad Victoria** (), ket ti kapitolio a siudad ti estado ti Mehiko iti Tamaulipas. Daytoy ket mabirukan iti rehion ti akinlaud-tengnga ti estado. Ti Ciudad Victoria ket isu pay ti tugaw ti ili ti kaarrubayan a Ili ti Victoria, a mangsakop iti kalawa iti . Segun ti bilang ti populasion ti INEGI idi 2010, ti siudad ket addaan kadagiti 305,155 nga agtataeng, ken ti ili ti Victoria ket addaan iti populasion iti 321,953. Ti siudad ken ili ket mairanggo isuda a dua a maikapat iti kaadu ti populasion iti estado, kalpasan ti Reynosa, Matamoros, ken Nuevo Laredo.
## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
*
*
Siudad ti Tlaxcala

Ti **Tlaxcala**, opisial a kas **Tlaxcala de Xicohténcatl** ( ,  ), ket ti kapitolio a siudad ti estado ti Mehiko iti Tlaxcala ken ti tugaw ti ili iti isu met laeng a nagan.  Awan idi ti siudad idi las-ud ti sakbay ti paset ti panawen ti Espaniol ngem binagon idi babaen ti Espaniol a kas sentro ti panag-ebanghelio ken panagturay kalpasan ti Panagrukma ti Espaniol iti Imperio nga Azteca. Daytoy ket naikeddeng idi a kas diosesis ngem kanungpalan a napukaw ti kasasaadna itiPuebla idi bimmassit ti populasionna. Addaan pay laeng ti siudad kadagiti adu a duog a kolonial nga estrukturana a mairaman ti dati a monestario ti Franciskano, ken dagiti pay kabarbaro nga estruktura ti sibiko a kas ti Teatro Xicohténcatl.

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
*
Villahermosa

Ti **Villahermosa** (, *Napintas a Purok*) ket ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti estado ti Mehiko iti Tabasco, ken ti tugaw ti ili ti Centro . Ti Villahermosa ket nangireporta ti populasion iti 658,524 iti senso idi 2005, bayat a ti ili ti Centro ket addaan kadagiti 558,524 nga agtataeng. Sakupen ti ili ti kalawa iti of 1,612&nbsp;km2 (622.4 sq mi). Ti siudad ket  manipud iti Siudad ti Mehiko.

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
*
*
Mérida, Yucatán

Ti **Mérida** () ket ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti estado ti Mehiko iti Yucatán ken ti pay kadakkelan a siudad iti Peninsula Yucatán. Daytoy ket mabirukan iti amianan a laud a parte ti estado, iti agarup a  manipud iti aplaya ti Golpo ti Mehiko. Ti siudad ket isu pay ti tugaw ti ili ti Ili ti Mérida, a mangiraman ti siudad ken dagiti lugar iti kaarrubayanna.

Segun ti senso idi 2015, ti populasion ti Mérida ket 892,363, mangiranggo daytoy a maika-13 kadagiti kaaduan ti populasion a lugar ti metropolitano iti Mehiko. Ti kalawa ti ili ket . Ti lugar ti metropolitano ket mangiraman kadagiti ili ti Mérida, Umán ken Kanasín ken addaanda iti populasion iti 1,035,238 iti isu met laeng a senso idi 2010. Daytoy ti kadakkelan kadagiti uppat a siudad iti lubong a makibinningay iti nagan a Mérida, dagiti tallo a sabali ket ti Espania, Venezuela, ken ti Filipinas.

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
*
*
Agusan (probinsia)

Ti **Agusan** ket ti dati a probinisia ti Filipinas. Daytoy ket napartuat idi Agosto 20, 1907, babaen ti Tignay ti Gobierno ti Probinsia Blng. 1693, ken nawaswas idi Nobiembre 14, 1967, babaen ti Tignay ti Republika Blng. 4979. Ti teritoriona ket nabingbingay idi kadagiti probinsia ti Agusan del Norte ken Agusan del Sur.

## Kitaen pay
* Probinsia ti Agusan del Norte
* Probinsia ti Agusan del Sur
Ciudad Juárez

Ti **Ciudad Juárez** (; *Siudad ti Juarez*) ket ti kaaduan ti populasion a siudad iti estado ti Mehiko iti Chihuahua.  Kadawyan a simple nga ibagbaga dagiti lokal a kas **Juárez**, ken ammo a kas **Paso del Norte** (*Bessang ti Amianan*) aginggana idi 1888, Ti Juárez ket isu ti tugaw ti ili ti Juárez nga agraman iti nakarkulo a populasion iti 1.5 a riwriw a tattao. Ti siudad ket mabirukan iti karayan Rio Grande (Río Bravo del Norte), iti abagatan ti El Paso, Texas, Estados Unidos. No mairaman dagiti kaarrubayan a lugar, dagiti siudad ket mangpormada iti El Paso–Juárez, ti makadua a kadakkelan a dua apagilian a lugar ti metropolitano iti pagbeddengan ti Mehikoo–Estados Unidos (kalpasan ti San Diego–Tijuana), nga addaan iti agtipon a populasion iti sumurok a 2.7 a riwriw a tattao.

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
Torreón

Ti **Torreón** () ket maysa a siudad ken ti tugaw ti Ili ti Torreón iti estado ti Mehiko iti Coahuila. Manipud idi 2010, ti populasion ti siudad ket 608,836 ken 639,629 iti ili. Ti populasion ti metropolitano, a mairaman ti Ili ti Matamoros, Ili ti Gómez Palacio ken Ili ti Lerdo iti kadenna a Durango, ket 1,215,993. Daytoy ti maikasiam a kadakkelan a lugar ti metropolitano iti pagilian ken maysa kadagiti kangrunaan a sentro ti ekonomia ken industria ti Mehiko. Ti Torreón ket serbian babaen ti Sangalubongan a Pagtayaban ti Francisco Sarabia, ti maysa a pagtayaban kadagiti serbisio ti eroplano kadagiti nadumaduma a siudad iti Mehiko ken ti Estados Unidos.

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
Manzanillo, Colima

Ti **Manzanillo** (), ket maysa a siudad ken ti tugaw ti Ili ti Manzanillo, iti estado ti Mehiko ti Colima. Ti siudad ket mabirukan iti Taaw Pasipiko, ken aglaon iti masingangar a puerto iti Mehiko nga akinrebbeng para kadagiti awit iti lugar ti Siudad ti Mehiko.  Daytoy ti kadakkelan nga agpatpataud nga ili para iti sektor ti negosio ken turismo iti estado ti Colima.

Ti siudad ket ammo akas ti "kapitolio ti sailfish iti lubong". Manipud idi 1957, daytoy ket nangsangsangaili kadagiti nailian ken sangalubongan a salisal iti panagkalap, kas iti Torneo Dorsey, ken mangaramid daytoy a nasayaat a papanan para iti panagkalap. 
## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
León, Guanajuato

Ti **León** () ket isu ti kaaduan ti populasion a siudad ken ili iti estado ti Mehiko iti Guanajuato. Iti senso ti INEGI idi 2015, naireporta nga adda dagiti 1,578,626 a tattao nga agtataeng iti ili ti León, a mangaramid daytoy iti maikapat a kaaduan ti populasion nga ili iti Mehiko. Ti lugar ti metropolitano ti León ket nakairehistro iti populasion iti 1,630,094 iti senso idi 2010, a mangaramid daytoy iti maikapito a kaaduan ti populasion a lugar ti metropolitano iti Mehiko. Ti León ket parte ti makrorehion ti Bajío iti kaunegan ti Banak ti Tengnga a Mehiko.

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
Ecatepec de Morelos

Ti **Ecatepec**, (Espaniol  opisial idi a kas **Ecatepec de Morelos**, ket ti siudad ken ili iti Estado ti Mehiko. Isuda a dua ket kadawyanda a simple nga ammo kas  "Ecatepec". Ti siudad ket praktiko amangsakop iti isu met laeng a lugar akas iti ili. Ti siudad ket addaan iti populasion iti 1,687,549 idi 2005 ken 99.9% iti dagup apopulasion ti ili iti 1,688,258. Ti probisional apopulasion iti senso idi 2010 ket 1,658,806. Ti siudad ket mangporma iti kaaduan ti populasion a suburbo iti Siudad ti Mehiko (Ciudad de México) ken ti maika-15 a kaaduan ti populasion a suburbo iti lubong.  Daytoy  pay ti maika-2 a kaaduan ti populasion nga ili iti Mehiko (kalpasan ti Itzapalapa of CDMX).

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
Cancún

Ti **Cancún** () ket ti siudad idiay akin-abagatan a daya ti Mehiko iti amianan a daya nga aplaya ti Peninsula Yucatán iti estado ti Mehiko iti Quintana Roo. Daytoy ket maysa a nangruna a papanan dagiti turista idiay Mehiko, ken ti tugaw ti ili ti Benito Juárez. Ti siudad ket mabirukan idiay Baybay Karibe, ken maysa kadagiti akindaya unay a punto ti Mehiko. 

Ti Cancún ket adda laeng bassit iti amianan ti banda ti aplaya a panglinglingayan ti Karibe iti Mehiko nga ammo a kas ti Riviera Maya. Kadagiti dokumento ti naduduog a pagsasao nga Ingles, ti nagan ti siudad ket sagpaminsan a nailetra a kas "Cancoon," ti maysa a panangipadas a panangibaga iti uni ti nagan.

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
Reynosa

Ti **Reynosa** () ket maysa a pagbeddengan a siudad idiay akin-amianan a parte ti Tamaulipas, Mehiko. Daytoy pay ket tugaw ti ili ti Ili ti Reynosa.
TI siudad ket mabirukan iti akin-abagatan a bangkag ti Rio Grande iti internasional a Lugar ti Metropolitano ti Reynosa–McAllen, ken dagus a ballasiw iti pagbeddengan ti Mehiko-Estados Unidos manipud iti Hidalgo, Texas.

Manipud idi 2013, ti siudad ti Reynosa ket addaan iti populasion iti 672,183.    No mairaman dagiti saan nga agtataeng nga asbisbista, ti populasion ket mabalin nga umabot iti agarup a 1,000,000.

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
Vicente Guerrero, Tlaxcala

Ti **San Pablo del Monte** (dati a **Villa Vicente Guerrero**) ket ti kadakkelan a siudad iti estado ti Mehiko iti Tlaxcala, aken ti tugaw ti ili ti San Pablo del Monte. Daytoy ket mabirukan iti akin-abagatan unay a punto ti estado, iti asideg ti pagbeddengan iti kadenna nga estado iti Puebla. Daytoy ket suburbo ti siudad ti Puebla ken maysa a komponente daytoy iti lugar ti metropolitanona. Iti senso idi 2005, ti populasion ti siudad ket 55,760.

Kadagiti adu a tawen ti ili ket nanaganan kenni Vicente Guerrero ti maysa a rebolusionario a heneral. Nabaliwan ti nagan iti kaarrubayan nga ili idi Disiembre 20, 2016, babaen iti maysa a waya iti bilin a naipablaak iti opisial a gazette iti gobierno ti estado .

## Dagiti nagibasaran
Veracruz (siudad)

Ti **Veracruz** (), opisial nga ammo a kas **Heroica Veracruz**, ket ti maysa a nangruna a puerto a siudad ken ili idiay Golpo ti Mehiko iti estado ti Mehiko ti Veracruz. Ti siudad ket mabirukan idiay aplaya ti tengnga a parte ti estado, Iti  iti abagatan a daya ti estado ket ti kapitolio itiXalapa iti igid ti Federal Highway 140.

Daytoy ti kaaduan ti populasion a siudad iti estado, nga agraman iti populasion ng aad-adu ngem ti populasion ti ili, kas parte ti siudad ti Veracruz, daytoy ket gumay-at iti kaarrubana a Ili ti Boca del Río. Iti senso idi 2010, ti siudad ket addaan kadagiti 554,830 nga agtataeng, 428,323 idiay ili ti Veracruz ken 126,507 iti Ili ti Boca del Río. Naparang-ay idi las-ud ti kolonisasion ti Espaniol, ti Veracruz ket isun ti kaduogan iti Mehiko, kadakkelan, ken historiko a kangrunaan a puerto.

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
Rehion ti Antofagasta

Ti **Rehion ti Antofagasta** () ket maysa kadagiti 15 nga umuna nga administratibo a pannakabingbingay ti Chile.  Daytoy ket buklen dagiti tallo a probinsia, ti Antofagasta, El Loa ken Tocopilla. Daytoy ket mabeddengan iti amianan babaen ti Tarapacá ken babaen ti Atacama iti abagatan ken ti maikadua a kadakkelan a rehion iti Chile.  Iti daya daytoy ket beddenganna ti Bolivia ken Arhentina. Ti kapitolio ti rehion ket ti puerto a siudad ti Antofagasta, ti sabali pay a nangruna a siudad ket ti Calama. Ti nangruna nga aktibidad iti ekonomia ket panagmina iti gambang.

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
* Opisial a website ti Gobierno Regional de Antofagasta
Rehion ti Coquimbo

Ti **Rehion ti Coquimbo** ( ) ket maysa kadagiti 15 nga umuna nga administratibo a pannakabingbingay ti Chile. Daytoy ket agadayo iti 400&nbsp;km iti amianan ti kapitolio, ti Santiago.

Ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ket ti La Serena, dagiti sabali pay a nangruna a siudad ket mairaman ti puerto ti baybay ti Coquimbo ken ti sentro ti agrikultura ti Ovalle.

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
* Opisial a website ti Gobierno Regional de Coquimbo
Rehion ti Valparaíso

Ti **Rehion ti Valparaíso** (, ) ket maysa kadagiti 15 nga umuna nga administratibo a pannakabingbingay ti Chile. Iti maikatlo a kaaduan ti populasion iti pagilian iti 1,790,219 a riwriw idi 2017, ken ti makatlo a kabassitan iti kalawa iti , ti rehion ket ti maikadua a kapusekan iti populasion ti Chile kalpasan ti Rehion Metropilatano ti Santiago iti abagatan a daya.

Ti kapitoliona ket ti puerto a siudad ti Valparaíso, dagiti sabali pay a nangruna a siudad ket mairaman ti Viña del Mar, Quillota, Quilpué ken Villa Alemana.

## Dagiti nailina a nota

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
* Opisial a website ti Gobierno Regional de Valparaíso
Rehion ti O'Higgins

Ti **Rehion ti Libertador General Bernardo O'Higgins** ( ), kadawyan a maipangyababa iti **Rehion ti O'Higgins**, ket maysa kadagiti 15 nga umuna nga administratibo a pannakabingbingay ti Chile. Daytoy ket mabingbingay kadagiti tallo a probinsia ti Chile. Daytoy ket nanaganan a kas pammadayaw ken ni Bernardo O'Higgins Riquelme, maysa kadagiti nagpundar nga ama ti Chile.

Ti Rehion ti Libertador General Bernardo O'Higgins ket mabeddengan iti laud babaen ti Taaw Pasipiko, iti daya babaen ti Republika ti Argentina, iti amianan babaen dagiti rehion ti Valparaíso ken Santiago Metropolitan, ken iti abagatan babaen ti Rehion ti Maule. Daytoy ket gumay-at iti agarup a pagabetan ti paralelo ti 33°&thinsp;51′ ken 35°&thinsp;01′ iti latitud itiabagatan, ken iti pagbaetan ti meridiano ti 70°&thinsp;02′ longitud iti laud ken ti Taaw Pasipiko.

Ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti rehion ket ti Rancagua. Ti maikadua a nangruna nga ili ket ti San Fernando.

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
* Opisial a website ti  Región del Libertador General Bernardo O'Higgins
Rehion ti Maule

Ti **Rehion ti Maule** (, ) ket maysa kadagiti 15 nga umuna nga administratibo a pannakabingbingay ti Chile. Ti kapitoliona ket ti Talca. Naala ti nagan ti rehion manipud iti Kaarayan Maule, nga agayus nga agpalaud manipud iti Andes, guduaenna ti rehion ken gumay-at iti labneng iti agarup a 20,600&nbsp;km. Ti Kayaran Maule ket nangruna iti pakasaritaan gapu ta mangmarka daytoy kadagiti akin-abagatan a pagpatinggaan iti Imperio nga Inca.

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
* Opisial a website ti *Gobierno Regional del Maule
Rehion ti Bío Bío

Ti **Bío Bío Region** (;  ), ket maysa kadagiti sangapulo ket lima nga umuna nga administratibo a pannakabingbingay ti Chile; daytoy ket nabingbingay kadagiti uppat a probinsia: ti Arauco, Bío Bío, Concepción, ken Ñuble. Daytoy ket ammo pay para iti kasisigud a denominasion iti **Rehion VIII**. Ti Concepción ket ti kapitolio ken kadakelan a siudad. Dagiti nangruna pay a siudad ket mairaman ti Chillán, Coronel, Hualpén, Los Ángeles, ken Talcahuano.

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo

*Opisial a website ti Rehional a Gobierno ti Bío Bío
Rehion ti Araucanía

Ti **Araucanía** (**Araucanía Region** wenno **IX La Araucanía Region** ( ) ket maysa kadagiti sangapulo ket lima nga administratibo a pannakabingbingay ti Chile ken buklen dagiti dua a probinsia: ti Malleco iti amianan ken ti Cautín iti abagatan. Ti kapitolio ken kadakkelan a siudadna ket ti Temuco; dagiti dadduma pay a nangruna a siudad ket mairaman ti Angol ken Villarrica.

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo

*Opisial a website  ti Rehional a Gobierno ti Rehion ti Araucanía
Rehion ti Los Lagos

Ti **Rehion ti Los Lagos** ( , literal a kas *Rehion dagiti Danaw*) ket maysa kadagiti sangapulo ket lima nga administratibo a pannakabingbingay ti Chile , ken buklen dagiti uppat a probinsia: ti Chiloé, Llanquihue, Osorno ken Palena. Ti rehion ket aglaon iti maikadua a kadakkelan nga isla iti pagilian, ti Chiloé, ken ti maikadua a kadakkelan a danaw, ti Llanquihue.

Ti kapitoliona ket ti Puerto Montt; dagiti sabali pay a nangruna a siudad ket mairaman ti Osorno, Castro, Ancud, ken Puerto Varas. Ti nangruna a daga a paset ti Rehion ti Los Lagos iti abagatan ti Reloncaví Sound (Probinsia ti Palena) ke naikeddeng a kas parte ti Patagonia.

Ti ekonomia ti Rehion ti Los Lagos ket kaaduan iti sektor ti serbisio ngem naibatay iti panagkalap, akuakultura iti salamon, panagtarikayo ken ti panagtaraken iti baka. Nangruna pay iti ekonomia ti turismo idiay Andes.

Ti rehion ket ayan ti Monte Verde, maysa kadagiti kaduogan a lugar iti arkeolohia iti Kaamerikaan. Ti kadakkelan a grupo ti indihenio ket dagiti Huilliche nga isuda ket agtataengen iti lugar sakbay ti isasangpet dagiti Espaniol. Tinaengan ti balangat ti Espaniol ti Purpuro Chiloé idi 1567 bayat a dagiti nabati a rehion ket nagin-inutda a nakolonia laeng babaen dagiti saan nga indehenio a tattao idi naladaw a maika-18 a siglo. Kadagidi tawen ti 1850, simmangpet dagidi Aleman a nagkolonia kadagiti aplaya ti Danaw Llanquihue babaen ti programa nga inesponsoran ti estado ti Chile. 

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo

*Opisial a website  ti Rehional a Gobierno ti Los Lagos
Rehion Metropolitano ti Santiago

Ti **Rehion Metropolitano ti Santiago** () ket maysa kadagiti sangapulo ket lima nga administratibo a pannakabingbingay ti Chile. Daytoy ti kaikaisuna a anaserraan ti daga nga administratibo a rehion ti Chile ken aglaon iti nailian a kapitolio ti pagilian, ti Santiago. Kaaduan kadagiti sentro ti komersio ken administrasion ket mabirukan iti daytoy a rehion, ken mairaman ti nangruna a sangalubongan nga eropuerto ti Chile, ti Arturo Merino Benítez.

Iti kalawa iti  ken ti populasion iti sumurok a 7 a riwriw, daytoy ti kabassitan iti Chile babaen ti kalawa, kaaduan ti populasion ken kapusekan iti populasion ti rehion. Daytoy pay ti kaikaisuna a rehion ti pagilian nga awanan iti panangilasin iti numeral iti Romano.

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo

*Opisial a website  ti Rehional a Gobierno ti Metropolitano ti Santiago
Rehion ti Los Ríos

Ti **Rehion ti Los Ríos** (Espaniol: *XIV Región de Los Ríos*, , maipatarus a kas *Rehion dagiti Karayan*) ket maysa kadagiti sangapulo ket lima nga administratibo a pannakabingbingay ti Chile. Ti kapitolion aket ti Valdivia. Daytoy ket nagbalin a kas rehion idi Oktubre 2, 2007, ken napartuat idi babaen ti pannakabingbingay iti Rehion ti Los Lagos iti akin-abagatan a Chile. Daytoy ket buklen dagiti dua a probinsia: ti Valdivia ken ti kabarbaro a napartuat a Probinsia ti Ranco, a dati idi a parte ti Probinsia ti Valdivia.

Ti ekonomia ti rehion ket naibatay iti panagtarikayo, panagtaraken iti baka, turismo, panagpataud, ken dagiti serbisio. 

Ti populasion ti rehion ket 380,181 segun ti senso idi 2017. Agarup a kagudua ti populasion ket agtataeng iti komuna ti Valdivia. 

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo

*Opisial a website  ti Rehional a Gobierno ti Los Río
Rehion ti Magallanes

Ti **Rehion ti Magallanes** (), opisial a ti **XII Rehion ti Magallanes ken Antartika ti Chile** (), ket maysa kadagiti sangapulo ket lima nga administratibo a pannakabingbingay ti Chile. Daytoy ti akin-abagatan unay, kadakkelan, ken ti maikadua a kabassitan iti populasion a rehion ti Chile. Daytoy ket buklen dagiti uppat a probinsia: ti Última Esperanza, Magallanes, Tierra del Fuego, ken Antártica Chilena.

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
*Opisial a website ti Rehional a Gobierno ti Magallanes
Antofagasta

Ti **Antofagasta** () ket ti puerto a siudad iti akin-amianan a Chile, iti agarup a  iti amianan ti Santiago. Daytoy ti kapitolio ti Probinsia ti Antofagasta ken Rehion ti Antofagasta. Segun ti senso idi 2015, ti siudad ket addaan iti populasion iti 402,444.

Dati a parte ti Bolivia, ti Antofagasta ket tiniliw idi babaen ti Chile iti Gubat ti Pasipiko (1879–83), ken ti pannakaiyakar ti kinayuray ket natungpal ti Tulag ti Kappia ken Pannakigayyem idi 1904 iti pagbaetan dagiti dua a pagilian.

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
Copiapó

Ti **Copiapó** () ket ti siudad iti akin-amianan a Chile, mabirukan iti agarup a 65 kilometro iti dasya ti igid ti baybay nga ili ti Caldera. Napundar idi Disiembre 8, 1744, daytoy ti kapitoliuo ti Probinsia ti Copiapó ken Rehion ti Atacama.

Ti Copiapó ket mabirukan iti agarup a 800&nbsp;kilometro iti amianan ti Santiago babaen ti Karayan Copiapó, iti ginget iti isu met laeng a nagan. Kadagiti kaudian a tawen, ti karayan ket namagan. Ti ili ket napalikmutan iti Desierto Atacama ken makaala iti 12&nbsp;mm (½ in) iti tudo iti tinawen. Ti populasion ti Copiapó ken 9,128 idi 1903, 11,617 idi 1907 ken, manipud idi 2012, addan dagiti 158,438 nga agtatateng.

## Dagiti akinruar a silpo
La Serena, Chile

Ti **La Serena** () ket ti siudad ken komuna iti akin-amianan a Chile, kapitolio ti Rehion ti Coquimbo. Napundar idi 1544, daytoy ti maikadua  a kaduogan a siudad ti pagilian kalpasan ti nailian a kapitolio, ti Santiago, a mabirukan iti  iti abagatan. Daytoy ket addaan iti populasion iti 198,164 (senso idi 2012, ken  400,000 para iti lugar ti Kalatakan a La Serena), ti maikapat a kadakeklan a konurbasion iti pagilian (pop. 300,000, senso idi tawtawen ti 2002), a mairaman ti asideg a Coquimbo iti kalawa iti . Daytoy ket maysa kadagiti kapardasan a dumakdakkel a lugar iti Chile, ken nakasaksi iti iya-adu iti popualsion iti 32.6% idi baetan ti 1992 ken 2002.

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
Valparaíso

Ti **Valparaíso** () ket ti maysa a nangruna a siudad, puerto iti baybay, ken sentrpo ti edukasion iti komuna ti Valparaíso, Chile. Ti Kalatakan a Valparaíso ket ti maikadua a kadakkelan a lugar ti metropolitano iti pagilian. Ti Valparaíso ket mabirukan iti agarup a 120 kilometro iti amianan a laud ti Santiago babaen ti kalsada ken maysa kadagiti kangrunaan a puerto iti baybay ti Abagatan a Pasipiko. Ti Valparaíso ket ti kapitolio ti Chile ken ti maikatlo a kaaduan ti populasion nga administribo a rehion ken isun ti kuartel para iti Nailian a Kongreso ti Chile manipud idi 1990. Ti Valparaíso ket addaan kadagiti pito nga unibersidad. 

Nagserbi ti Valparaíso iti maysa a nangruna a papel iti heopolitiko iti maikadua a kagudua ti maika-19 a siglo, idi ti siudad ket nagserbi a kas pagsardengan para kadagiti barko nga agbanbanniaga iti baetan ti taaw Atlantiko ken Pasipiko babaen ti panagballasiw iti Linglingsat ti Magallanes. Ti Valparaíso ket rimmang-ay idi nabalitokan a panawenna, a kas papanan dagiti Europeano nga imigrante, idi ti siudad ket ammo babaen ti dagiti sangalubongan nga aglaylayag a kas "Bassit a San Francisco" ken "Ti Gameng ti Pasipiko". Idi 2003, ti historiko a pagkapat ti Valparaíso ket nairangarang idi a kas maysa a Lugar a Tawid ti Lubong ti UNESCO.

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
Rancagua

Ti **Rancagua** () ket ti siudad ken komuna iti tengnga a Chile ken parte ti konurbasion ti Rancagua. Daytoy ti kapitolio ti Probinsia ti Cachapoal ken ti Rehion ti O'Higgins, ken mabirukan daytoy iti  iti abagatan ti nailian a kapitolio ti Santiago.

Ti umuna a naganna idi ket **Santa Cruz de Triana**. Indi 2012, ti populasionna ket 232,211. Ti kangrunaan nga aktibidad ti ekonomia ket sumakop kadagiti panagmina, turismo, agrikultura, tarikayo, panagpataud iti makan ken dagiti serbisio aginggana iti bassit nga aktibidad iti industria. Ti siudad ket agserbi pay a kas ti sentro ti legado ti rehion.

Maiyasideg iti Machalí ken Gultro ket mangporma iti konurbasion ti Rancagua; ken maiyasideg iti Curicó, Talca ken Concepción, ket maysa kadagiti kangrunaan a matagtagitao a siudad iti sona ti abagatan a tengnga ti Chile.

## Dagiti nagibasaran


## Dagiti akinruar a silpo
Talca

Ti **Talca** () ket ti siudad ken komuna idiay Chile a mabirukan iti agarup a  iti abagatan ti Santiago, ken ti kapitolio ti Probinsia ti Talca ken Rehion ti Maule (maika-7 a Rehion ti Chile). Manipud ti senso idi 2012, ti siudad ket addaan iti populasion iti 201,142.

Ti siudad ket maysa a nangruna a sentro ti ekonomia, kadagiti aktibidad iti agrikultura (trigo) ken panagpataud, ken ti pay produksion ti bino. Daytoy pay ti lokasion ti Universidad de Talca ken ti Universidad Católica del Maule, ken dadduma pays. Ti Katoliko a Simbaan ti Talca ket nagtengngel idi iti prominente a papel iti pakasaritaan ti Chile.

## Dagiti akinruar a silpo