Sasao nga Alor–Pantar

Ti **sasao nga Alor–Pantar** ket ti pamilia ti nalawag nga agkakabagian a sasao a Papuano a naisasao kadagiti isla ti purpuro Alor iti asideg ti Timor idiay akin-abagatan nga Indonesia. Mabalin dagitoy nga as-asideg a kabkabagian ti saan a sasao nga Austronesio ti akinlaud a Timor, ngem saan pay a nalawag daytoy. Ti ad-adayo a pannakaikabagian iti sasao a Trans–Baro a Guinea ti peninsula Bomberai ket naisingasingen a naibatay iti pronominal nga ebidensia, ngem urayno masansan a nadakdakamat, daytoy ken saan pay a nasayaat a naipatakder.

## Dagiti pagsasao
Ti pamilia ket kombensional a nabingbingay kadagiti dua a sangas, a naipatengnga kadagiti isla ti Alor ken Pantar.

* Sanga nga Alor: Kamang (Woisika), Abui, Adang–Kabola, Kafoa (Jafoo), Kui, Kelon
* Sanga a Pantar: Blagar, Tewa, Lamma, Nedebang, Retta

Ti Tereweng ket sagpaminsan a naikedkeddeng a sabali a pagsaao manipud iti Blagar, ken ti Hamap ket sagpaminsan a sabali manipud iti Adang. Ti Abui, Kamang, ken ti Kabola ket mabalinda pay a saan a dagiti unitario a pagsasao.

Ti maika-15 nga edision ti Ethnologue ket inramanna ti Makasae a kas ti maikatlo a sanga, ngem ammo itan a daytoy ket imbes ket a kabagian ti Oirata–Fataluku.

### Holton, et al. (2012)
Insingasing ti Holton, et al. (2012) ti sumaganad a pannakaidasig iti subgrupo para iti sasao nga Alor–Pantar, a dagiti agmaymaysa a pagsasao ket namarkaan iti italiko.

**Proto-Alor–Pantar*
**Teiwa
**Nedebang
**Kaera
**Akinlaud a Pantar (Mauta, Tubbe, Lamma)
**Alor (panagtitipon ti )
***Kui
***Abui
***Kamang
***?Kafoa (Jafoo)
***Laud nga Alor (*s > )
****Klon
****Straits (*k > Ø, *g > )
*****Blagar–Retta
*****Adang
***Daya nga Alor (*b > , *s > )
****Sawila (cf. Sasao a Tanglapui)
****Wersing (Kolana)

Ti "Proto-Alor–Pantar" ket mabalin a kapada ti Proto-Timor–Alor–Pantar, gapu ta dagiti pagsasao iti ruar ti sanga nga Alor ket kasla saan a mangporma iti umisu a nodo a daytoy ket mangsupadi iti sasao nga Oirata–Makasai ti Daya a Timor ken Pagsasao a Bunak iti pagbeddengan ti Timor.  Nupay kasta, adayo ti panagkabagian.  Ni Ross (2005) ket mangsingasing ti kaadda ti grupo a "Laud a Timor" a mangikaykaysa ti Alor–Pantar iti Bunak.  Nangikonstrukto manen kadagiti pangsandi a kas:

:

Ti 3pl *gi ket saan a napasingkedan manipud iti Bunak, ken ti inklusibo ket ti laeng*i*.

## Dokumentasion ti pagsasao
Dagiti ganetget ti dokumentasion ti pagsasao idi nasapa a maika-21 a siglo ket nakapataud ti sakup dagiti naipablaak a material ti dokumentasion.
*Dagiti deskripsion ti gramatika
**A Grammar of Adang (Haan 2001)
**A Grammar of Abui (Kratochvíl 2007)
**A Grammar of Klon (Baird 2008)
**A Grammar of Teiwa (Klamer 2010)
*Dictionaries
**Kamus Pengantar Bahasa Abui (Kratochvíl & Delpada 2008)
**Kamus Pengantar Bahasa Pantar Barat (Holton & Lamma Koly 2008)

## Dagiti akinruar a silpo
*Sasao nga Alor ken Pantar: Dagiti Taudan ken dagiti Teoretikal nga Impakto 
*Sasao nga Alor–Pantar: dagiti taudan ken dagiti teoretikal nga impaktoo – Uninibersidad ti Leiden
*Lingguistika a panagduduma iti Akindaya nga Indonesia: ti Projekto nga Alor ken Pantar – Unibersidad ti Leiden
* Ti Sasao nga Alor Pantar. Inurnos babaen ni Marian Klamer. Berlin:Language Science Press. 485pp. Free download.

## Dagiti nagibasaran