Catalogue of Life

Ti **Catalogue of Life** ket ti maysa nga online a database a mangited iti maysa a pagsurotan dagiti ammo a sebbangan dagiti ayup, mula, fungus, ken mikroorganismo. Napartuat daytoy idi 2001 a a kas kumadduaan a nagbaetan ti global Species 2000 ken ti Amerikano nga Integrated Taxonomic Information System. Magun-od ti interface ti Catalogue kadagiti sangapulo ket dua a pagsasao ken inus-usar dagiti agsuksukimat a sientista, dagiti umili a sientista, dagiti mannuro, ken dagiti agparpartuat iti annuroten. Inus-usar pay ti Catalogue babaen ti Biodiversity Heritage Library, ti Barcode of Life Data System, Encyclopedia of Life, ken ti Global Biodiversity Information Facility. Agdama nga agur-urnong ti datos ti Catalogue manipud kadagiti 168 a rinepaso ti agar-aramat a taksonomiko a database a tinartaripato dagiti espesialista iti patakder iti amin a paset iti lubong. Manipud idi Hunio 2021, mangilista ti Catalogue kadagiti 1,997,284 2.2m a sibibiag a sebbangan nga ammo kadagiti taksonomo iti planeta iti agdama a panawen.

## Estruktura
Mangisayangkat ti Catalogue of Life ti simple nga estruktura iti datos tapno makaipaay iti pakaammo iti sinonimo, pannakaigrupo iti kaunegan ti taksonomiko a herarkia, dagiti kadawyan a nagan, pannakaiwarwaras kenekolohiko nga enbironmento. Mangipaay daytoy iti daytoy iti dinamiko nga edision, a binulan a mapabaro (ken ti datos ket mabalin nga agbaliw nga awananan iti panagsiput kadagita a panagbaliw) ken ti maysa nga Annual Checklist, a mangipaay iti maysa a napetsado, mapasingkedan a reperensia para iti panagusar kadagiti nagan ken mainaig a datos.  Ti panagpadur-as ti Catalogue of Life ket pinunduan idi babaen dagiti proyekto ti Species 2000 europa (EuroCat), 4d4Life, i4Life idi 2003–2013, ken iti agdama babaen ti Naturalis Biodiversity Center, Leiden, ti grupo ti Netherlands and Species Files iti Illinois Natural History Survey iti Champaign-Urbana.

## Panagusar
Kaaduan iti panagusar ti Catalogue ket ti panangipaay ti batayan ti taksonomia para kadagiti sabali a serrekan ti global a datos ken dagiti biolohiko nga urnong. Babaen ti proyekto ti i4Life, addaan daytoy iti pormal a pannakikadua iti Global Biodiversity Information Facility, European Nucleotide Archive, Encyclopedia of Life, Europeano a Consortium for the Barcode of Life, IUCN Red List, ken ti Life Watch. Ti publiko nga interface ket mairaman dagiti annong ti panagbiruk ket panagbasabasa ken maipaay pay kadagiti serbisio ti adu a pagsasao.

Inlista ti Catalogue dagiti 300,000 a sebbangan babaen idi 2003, dagiti 500,000 a sebbangan babaen idi 2005, ken dagiti usmurok a 800,000 a sebbangan babaen idi 2006. Manipud idi 2019, inlista ti Catalogue dagiti 1.9 a riwriw a sibibiag ken naungaw a sebbangan. Adda dagiti nakarkulo a 14 a riwriw a nangruna a saan a naipablaak a sebbangan; nupay kasta, di maikeddeng daytoy a bilang gapu ti kaawan ti datos iti mabalin a bilang dagiti di naipalaawag nga insekto, nematoda, bakteria, dagiti fungus ken dadduma pay.

## Catalogue of Life Plus
Idi 2015, ti maysa a grupo dagiti eksperto ket nangipresenta iti maysa a konsenso iti maipapan iti hererkia a pannakaidasig ti biag a mangiraman kadagiti sumagmamano a sektor a saan pay a nairepresenta iti napablak a *Catalogue*. Iti isu met laeng a tawen, nagsasarungkar ti Catalogue of Life, Barcode of Life Data System, Biodiversity Heritage Library, Encyclopedia of Life, ken ti Global Biodiversity Information Facility (GBIF) a mangikeddeng a mangipatakder iti bugbugtong a pagbibingayan nga autoretibo a nopmenklatura ken taksonomiko a pundasion ti "Catalogue of Life Plus" a mabalin a mausar a mangurnos ken mangikapet ti biodibersidad a datos, a maniraman ti linaon a saan pay nga adda iti CoL ngem magun-od babaen dagiti sabali a taudan, tapno agserbi kadagiti agar-aramat iti agdama a *Catalogue* kendagiti agar-aramat iti naipaatiddog a taksonomiko a linaon (kas ti GBIF) nga agusar iti sapasap nga impraestruktura. Mangpadur-asto ti COL+ iti maysa a *clearinghouse* a mangsakup kadagiti sientipiko a nagan iti amin a ballasiw ti biag, mangipaay iti bugbugtong a taksonomiko a panirigan, ken mangipaay iti maysa a lugar para iti *feedback* manipud kadagiti autoridad ti linaon. Kumadkadua nga agpadpadur-as ti CoL iti Global Species List Working Group tapno maliklikan ti replikasion ken mapan nga agobra iti maysa nga autoratibo a global a listaan dagiti sebbangan.

## Kitaen pay
*ARKive
*Encyclopedia of Life
*Global biodiversity
*Global Biodiversity Information Facility
*Integrated Taxonomic Information System
*Wikispecies
*World Register of Marine Species

## Dagiti nagibasaran

## Adu pay a mabasbasa
*Blundell N (2005). There's more to life on Earth. Telegraph Online, 8 Dec 2005 (naala idi 2012-05-03).

## Dagiti akinruar a silpo
* Catalogue of Life: historical checklist downloads
* 2019 Annual Checklist, 1,900,983 a sebbangan (mairaman dagiti 63,418 a naungaw a sebbangan)
* 2018 Annual Checklist, 1,803,488 a sebbangan (mairaman 59,284 a naungaw a sebbangan)
* 2017 Annual Checklist, 1,713,852 a sebbangan (mairaman 49,346 a naungaw a sebbangan)
* 2016 Annual Checklist , 1,640,969 a sebbangan
* 2015 Annual Checklist , 1,606,554 a sebbangan
* 2014 Annual Checklist , 1,578,063 a sebbangan
* 2013 Annual Checklist , 1,352,112 a sebbangan
* 2012 Annual Checklist, 1,404,038 a sebbangan
* 2011 Annual Checklist , 1,347,224 a sebbangan
* 2010 Annual Checklist , 1,257,735 a sebbangan
* 2009 Annual Checklist, 1,160,711 a sebbangan
* 2008 Annual Checklist, 1,105,589 a sebbangan
* 2007 Annual Checklist, 1,008,965 a sebbangan
* 2006 Annual Checklist, 884,552 a sebbangan
* 2005 Annual Checklist, 526,323 a sebbangan
* Listaan dagiti nagkontribusion a database 
* Twitter ti Catalogue of Life