Yoruba language

**Yoruba** (, ; Yor.  ) í chẹ íchí  Niger-Congo language kù ma ka efu  West Africa,ọ́lólo- ún chí efu  Southwestern kpaí Central Naijẹria ,íbíní , kpaí amí ísẹkúbo ojìane Togo. Ón chí íchí ká amí  Yoruba people á ‘ka. Amóne kù má kí íchí íyanjí chẹ dábí Òdulugwu óójẹ, manyú amóne kí dabí Òdulugwu mẹ́jí ón chí íchí má ẹ́kẹ́jí kú má kàá abẹ́kí L2. ábú ẹ́í pluricentric language, í chì íchí kú má kpẹ́ju kàà ógbẹgbẹlẹ́  Nigeria, Benin,kpaí Togo manyú amí ísà péé kú ma ló tí ojìane Côte d'Ivoire, Sierra Leone kpaí The Gambia.

Íchí íyanjí ma n̄o du chẹkwù efu  African diaspora religions dabí amí yà ábo Afro-Brazilian religion yé  Candomblé, amí Iwu Caribbean  yà í Santería efu yé kí kwí  liturgical Lucumí language, kpaí amí yà í Afro-ámẹ́ríka Iwu ye North America.ámí abíléwa Igbeje yé Iwu efu í Améríkà ma chí Ọgbeju-nwu efu ichí íyají ùn , tá‘bálẹ má dú ómu‘kola yají chẹ kwu kpaí ẹ́ du kẹlí abẹkí yà í enwu ogkwu . Dabí en yà Igbeje , yà amí íyají lexicon òlólọ̀-ún íchí átọdu íchà‘bó àlélójí ,kpaí ojí-ólu-ẹ́ñní í mu dóna omúné ku ma má kí‘beno ẹkíchí egbaduuu gẹ̀ ù.

As the principal Yoruboid language, íchí yají chí íchí kí gbẹju mẹru íchí Itsekiri (kú ma kà efu Niger Delta) kpaí Igala (ku ma efu central Nigeria).

## Ọ̀híla

íchí yájí ché defu amí íchí yà Edekiri languages, yá kí chẹ dámà mânyù Itsekiri kpaí ì isolate Igala kwí yé í  Yoruboid efu újo amí chí kí dẹ ówe yé Volta–Niger ómatọ̀ ka yà ófìkpalì Niger–Congo. 
í mí úche ichí údámâ yà amí ófìkpalì, kí égbá àdíkó óhíla  Niger–Congo , mânyù atagbara kú má ché í ché dúowe ọdọ Íchámú ny'ọ́gwọ̄kọ̄o mẹ́gwākáá kí lélẹ kwudu-í  (ùgbojí yé Upper Paleolithic).efu ẹn̄íní Nigeria,iín̄o chí at'agbara kí yà ló tí ùyí kocha ísakulu yé ẹdọ mẹfa kpaí ẹdọ megwẹ́gí kú má lò tí Òdulugwu-óójẹ́ ku ma kí íchí yají, mânyù amí chakubo wẹwẹ kí dẹ ódọ́‘da Naijẹria kí dẹ́bí Òdulugwu kú má kí íchí yají, takí ẹlẹ́ jẹwń mú dù íchí kí banẹ́ma úgbo duuuuu ojìane amí ẹnẹ́dudu afríkà kú má kí íchí. Í ché namí ícha chá újo efu ichí amí yají kú má chí  literature , mânyù ọtakìda, newspapers, kpayí pamphlets.ma dú íchí yají chíkulo efu edukolo gbogo efu Rádẹo kpaì ojí chélema manyú efu ùyì kocha ísakulu ẹdọ mẹfa kpaí ẹdọ megwẹ́gí mânyù ya tértíy Yoruba is used in radio and television broadcasting and is taught at primary, secondary, and tertiary levels.

## Varietie
**

* **North-East Yoruba** (NEY)
**Yagba, Owe, Ikiri, Ijumu, Oworo, Gbede, Abunu, Okun.
* **Central Yoruba** (CY)
** Igbomina, Ijesha, Ifẹ, Ekiti (including Akurẹ), Ẹfọn, Western Akoko.

* **South-West Yoruba** (SWY)
** Ketu, Awori, Sakété, Ifè (Togo), Idasha, Anago.
* **South-East Yoruba** (SEY)
** Ondo, Ọwọ, Remo, Ijẹbu, Ikale, Eastern Akoko (Akoko, Ào), Ilaje, Usẹn.

*

## Notes and references

### Notes

### References
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*Oyètádé, B. Akíntúndé & Buba, Malami (2000) 'Hausa Loan Words in Yorùbá', in Wolff & Gensler (eds.) *Proceedings of the 2nd WoCAL, Leipzig 1997*, Köln: Rüdiger Köppe, 241–260.
*

#### History
*
*
*
*

#### Dictionaries
*
*
*
*

#### Grammars and sketches
* Adesola, Oluseye (2005). ''Yoruba: A Grammar Sketch. Version 1.0.'' The Afranaph Project.
*
*
*
*
* Available at the Internet Archive.
* The first grammar of Yoruba. Available at the Internet Archive.
*
*
*

## External links

* Yoruba Wikipedia
* Omniglot: Yoruba orthography
* Yoruba dictionary
* kasahorow Yoruba Dictionary
* Ọrọ èdè Yorùbá 
* lingua: Yoruba-Online-Dictionary English-Yoruba / Yoruba-English 
* Sabere d'owo Yoruba video drama series. Radio Abeokuta (2006).
* Pan-African Localization page for Yoruba
* Journal of West African Languages: Yoruba
* 
* Abibitumi Kasa Yorùbá Language Resources 
* Yorùbá Yé Mi – A Beginning Yorùbá Textbook
* A Vocabulary of the Yoruba Language