Imo Awka festival

**Ùchọlo yí amì Imo ku ma kwì ojanẹ́ Awka (Imo Oka or Imo)**  í chẹ́wn ọgwu éta ku ma cha'ché qwí ígbálẹ̀ ọdo-dûûû..... Ama ku ma chì amonẹ́ ya í ojí a'nẹ́ yẹ í Awka efu ochu èkelu úñ ma che tọ́ dù ku ma  venerate ọjọ ma . Imo-Oka chì ẹ́bóo ki dabi  symbolic kpaí ẹ́la ki ku ma dọ́o ki ọ́oga éfufu ùn ma gbaju aduwn , ma gbeju adu-ojima-wn kpaí ya du tajugede efu úkomu yẹ í ẹ́bọ́o .

Í  festival ma che agbeju adu chí uyo kí mudu ugwa ku ma gwo ñu ọjọ yẹ ì Imoka , tódu kì cha efā kpaí atěna ewn omamele odo omune . Ma chi ûcholo kí deí tó'du ki jewn amọna ya Awka ákìkoo efu ewǹ kpaí ẹdugwa gwo ọjọ yẹ í  Imoka  cha akpọne kí akaya kí wẹ́wugboma kpaí ma chi aduwa kì ẹ́bọ́o kpaí ùn yogba kí dì ojane ma.

## O'híla
The Imo Awka chî úcholo alu ku ma gwo ọjọ okwu onobule kí nu kpahu kí tajugede efu  Awka, kí abo  Imoka du chi ẹbọ ma. The ûcholo Imo Awka ma chì ẹneka gwuẹtewn lọtí ẹgba abagwane egba ku ma kí akanya bì amí  Awka kpaí ka amí  *Kasahorow* *afo ọ́koma* . ẹ́ne ku ma gbeju achí òkpò wn chi ẹ́nẹ́ kí á kp’ènẹ̀ kí chi onu yẹ Okoli Ijeoma kí dí  Ndikelionwu, *Ẹ́nẹ́ kí á-nò èrò kí à-já ènè* *ma:*. Alu k’í umaa nẹ́ oñwu kí onu ad’ibeé ogu nẹ ónu

Okoli, tá kí abógíjo anè fí amone kí-a chẹ'ju ma kpuche dufu ló tu gbo Akoto, an**ẹ** k'a chí **oboch í d’ẹfu n’yọ̀**, ku ma fu ọkà efu ma dọ́ọ̀ wa,ẹnẹ́ kí á gwo ọ́gwụ̀ kí á dódu k’ábó ku ma ajogwu nwu àbo Awka .
ama rẹ kpai Obochi ki íchu d’onwu, ídu n’yọ̀ k’odu nwu í che.. Okoyeke. I gwo ọ́gwụ̀ kí á dódu k'ábó ajogwu nwu, amonẹ́ i gba amà lo n’yọ̀ kábó anẹ i mu ọ́gwụ̀ nwu jà n'yọ̀ kí d’uchu. Amà d’ọ́gwụ̀ Imoka í che kí á dódu kí á mu amà rẹ k'ábó  kí á j'ogwu kpai ab'enẹ́bíbi nwu

Monkeys amà du amà kp’ẹ́bọ Imoka tódù íkò kí  Nwafia Amonẹ́ Awka amà tódù kí á j'ogwu kpai ábó Ókà, amà d’ẹ́bọ Imoka d’am’onuche nwu, kí á ch’am’oge kí d’ẹfu olópu, kí á wá gba amà lo tódù ogwu kí ab’enẹ́bíbi wá jẹ.Amà gb’ólìlì nwu, amà rẹ́ ọ́gwụ̀ nwu jà, amà fù ab’enẹ́bíbi amà jẹ.tódù n’yọ̀, í mu d’alì kí á kpa oge abà kí á jẹ ula nwu títí íkò kí íchẹ̀, enẹ́ kí í chẹ̀ á r’ojí n’yọ̀.

Amẹ́nu kí í che kpakaí che n’yọ̀, í mu d’ẹfu ẹ́gbá ọ́gwụ̀-ẹ́bọ n’yọ̀.uwn **Imoka**(Ẹ́bọ-ajẹ́-uné k'ábó Awka). Tódù n’yọ̀, amà mu óchá Imo Awka k’éduní tódù ẹ́gbá nwu..

## Ochá-Ẹ́bọ .
Í Imo Awka Íchẹ́lọ yii í che amẹ́nu aladi eji, kí á chanẹ́ kpai am'onobulé kí á gwá ẹ́bọ Imoka, kí á d'egwu Opu Eke n'yọ̀.. ojo eju-edudu ucha-ẹ́bo lẹ́ chi egbaduu kí ché anẹ́ẹ̀ oji aja Avbo (Afor) ki chi ọjọ aja oye ún ma chane úcholo-wn ,ma foọ okakachi , Amà kpa okanga Abia, amà fù Ikolo Imoka tódù kí á d’uchu Egwu Imoka wá.. 

Ochá yii n’íchi mẹ́lẹ k’í d’egbe n’yọ̀ ki chi **Ede-Mmuo, Ogwu Oghugha, Eqwu Opu-Eke and Egwu Imo-Oka**.Ochá Imo Awka í du am'egwú wẹ́wẹ́ wá kí á d'egbé d'ẹfu achẹ́kwu Imoka.efu odo  2019,amà lì am'egwú kí amà lí rí gbà k'amà d'egbé d'ẹfu ochá yii, tódù n'yọ̀ í mu d'imómó n'yọ̀ k'ochá nwu í chẹ́lọ..

d’ẹfu ochá yii, íchẹ́lọ d’onwu n’yọ̀ kí á kpa okpò ku ma á dọ̀ -**Nro-Nta** kí di òwe újoo ami onẹ́keke- mejí . Ámá kpa okpò gbagba títí k’ẹ́nẹ́ ọ̀kà i jẹ́ kpa rẹ́ n’yọ̀, i mu d’ọ́wọ́ tò. Í jógwú-ẹ́chẹ́ yii í che k'am'onẹ́kẹ́nẹ́ kí á kpa okpò, amonẹ́ am'onobulé á mọ̀ lì .I d’ẹfu ochá yii, íchẹ́lọ d’onwu n’yọ̀ kí á kpa okpò kí á dọ̀ . Ochá yii í d’ọ́wọ́ tò kpai éliẹ́ lo ẹ́gbẹ́ omi Imo-Ókà ẹfu ẹ́jẹ́ k’íchẹ̀kí n’yọ̀, kí omi mẹ́fẹ́ kí á rọ̀ ẹfu íkò oroka í du uchu nwu wá.. efu odo 2022, Amà dakatà ochá lẹ tódù abà kí anẹ Awka í che íkò lẹ 

.
## References