Yohanna Madaki

Barrister (Colonel) **Yohanna Anteyan Madaki** (1941–2006) í chí gòminar ye í was  Gongola State akubí kpaí ye í ẹgba kí Benue State, Nigeria ẹgba kí chí ama‘gimí dojí ofa oñwu chi‘ko kí eneowoja  Ibrahim Babangida

## Àbàkwéne ñwu

Yohanna Madaki ma bí éfu ódò  1941 in **Ziturung Ka̠ryi**, Zangon Kataf Local Government Area efu Kaduna State. Í nyí únyí Úkoche ísakulu èdo mëfa ki chí egbale St Paul's efu Zonkwa Kaduna State ubilé ta ki lo tí unyí úkoche ísakulu am‘gímí (NMS) Zaria. Omó í gbbojí enwu kí nya gba  , oñwu chí enlisted dabí Private efu ye í amí agimí efu Naijerya kpaí í chu kolo ugbo‘ojí ojí and served Battalions ta kí ño lo tí ye í  Mons Cadet Officer Academy ki de ojikpalí  Aldershot England. Onwu í mu dí He was commissioned kí chí  2nd Lieutenant efu ye amí agimí kí kpojí kọchẹ ye kí lo . oñwu ño chí kolo ẹgba ogwu ye Nigerian civil war kpaí ubíle ojí ukpahu ojì -o ojì ,manyu  i Colonel AQ ye í 2nd mechanised division, Ibadan kpaí e ño de'fu amí agimí kí chí omamale ye í  Tribunal (Ibadan Zone) 1984-85. Í cha chí efu  Ibadan e ño chu úkoche ọlọda ñwu LLB ye í University efu Ibadan kpaí ní ótakada oloda  degree efu 1984 ubilé ge e ño lo tí Isakulu kocha ye oloda kpaí ma fu do wí bar efu ódò bar  1985. í fí sarah né chí oyá  Sarah Yanshi kpaí ení Abímoto mèlu kí odu ma chí , Dorothy, Julie, Astirah, Gagarin, Cindy.

## Agimí igọbina.

Yohanna Madaki mu fu chí kí chí igọbina agimí ye  Gongola State kí ma chukọlọ ge wñ (ki chí  Adamawa kpaí  Taraba abojí ) efu ódò 1985, kpaí ma Fu onwu du trasífar kwo  Gongola State lo tí Benue State kí mu dí agímí igọbina kwí efu óchu ékéjo lo tí efu óchu ekéla efu ódò 1986.
efu òfà ñw kí che ojo gwee efu í Benue State oñwu í gbeju ní ójilé enwu nyo duu éfu ukólònwu ki che ñw .
alu kí chí igọbina ye Gongola State efu ódò 1985, efu Amó‘nu nó bukolo ta alu ka éja dama kpo‘la ma ma de ní ownu chí onu ye  Muri efu eñí kí de í  Taraba State, ka kiní :  onwu dagane í gba ma áne ka amo onu gba kw'efu ọwọ amone.takí í mu ama ana le ko dabí úñwu abo kí chí ama ne. Anubí Benue state ma fu onwu du lo tí ùgbo Naijerya agimí alu kí oda che kpaí ubíle ikpokpa ñw, ya kwò tane bukolo té .

## Efu amí chanwu

Yohanna Madaki túkolono efu ódò 1986 kpaí í lo nya chu kocha efu óla oda jalí efu éwo  Kaduna. Í fu óla tu tane tefí eñwu oda ololo takí íko ño deñwu ge wñ ,ẹgba ka domo  ya dí‘ko tane ñwu amone alaha kí ma ní alaja ñw ñu abo kí tene ñwu, ólolonwu Cha abo ku ma cha agimí ku ma de'fu úkolo .
efí olawnu engaged efu ya  prolonged legal battle ñwu abo ku ma chí igọbina agimí akwubi ye í  Rivers State, Major General Zamani Lekwot kwí  execution. Eño chukọlọ kpaí amí ye í 2nd Constituent Assembly efu ódò 1988 manyu kpaí amí Presidential Committee on Reforms at the University of Ibadan efu ódò  2000. 
efu ubí Odo le í ya mu en‘ejuodudu kí chí National Legal Adviser nwú ye í   People's Democratic Party (PDP).
efu oda kí Cha , efu óchu ékélu efu ódò 2003 ma chí jiwea ñw lo tí ojiane ugboduu efu újo campaní ye í  All Nigeria People's Party (ANPP)ñwu  presidential candidate, General Muhammadu Buhari, as an act of treason. Efu ódò  2001 ma fu onwu chí úñwu amí  Board té í Securities kpaí Exchange Commission (SEC) abene ki chí agbojí újo le.

Colonel Yohanna Anteyan Madaki (rtd) í tí lie no efu óchu ékélu nolu ogwu efu ódo 2006 efu acibití kí dí ojiane amenefu kí chí  London ubí kí í choka ojo gwee .

## References

Gbúgbe:Nigerian Army officers
Gbúgbe:1941 births
Gbúgbe:2006 deaths
Gbúgbe:Nigerian Christians
Gbúgbe:Governors of Benue State
Gbúgbe:Governors of Gongola State
Gbúgbe:Military personnel of the Nigerian Civil War
Gbúgbe:Deaths in England
Gbúgbe:University of Ibadan alumni
Gbúgbe:20th-century Nigerian lawyers
Gbúgbe:Bajju people