Mae Azango

**Mae Azango** bụ onye nta akụkọ Liberia maka *FrontPage Africa* . A maara ya karịsịa maka akụkọ ya banyere igbu ọkpụkpụ nwanyị (FGM), nke nyeere aka ịkwụsị omume ahụ na mba ahụ. N'afọ 2012, e nyere ya onyinye International Press Freedom Award nke Kọmitii na-echebe ndị nta akụkọ.

## Oge ọ malitere
Azango bụ nwa nwanyị nke Robert G.W. Azango, onye ọka ikpe nke Ụlọikpe Kasị Elu nke Liberia. N'afọ 1990, n'oge Agha Obodo Liberia nke Mbụ, ndị otu Charles Taylor's National Patriotic Front of Liberia dọpụrụ ya n'ụlọ n'oge nri ụtụtụ ma tie ya ihe, o mechara nwụọ n'ụlọ mkpọrọ n'ihi mmerụ ahụ ya. 

Mae Azango mụrụ nwa mbụ ya n'oge agha ahụ, mgbe ọ dị afọ iri na asatọ. N'ịbụ onye a manyere iji onye na-amụ nwa ọdịnala, Azango kwuru na onye na-eme nkwenkwe ụgha ahụ tiri ya ihe mgbe a na-amụ ya ma bo ya ebubo na ọ bụ onye na-akwa iko. Azango mechara bụrụ onye gbara ọsọ ndụ.

## Ọrụ odeakụkọ
Azango laghachiri Liberia na 2002 wee malite ịrụ ọrụ dị ka onye nta akụkọ.  Isiokwu nke akụkọ ya gụnyere ite ime, Igwu ala n'ụzọ iwu na-akwadoghị, ndina n'ike, ime Ime ime n'afọ iri na ụma, na ọnọdụ ọrụ na ọrụ ndị onye ọchịchị Libya Muammar Gaddafi kwadoro na Liberia. N'afọ 2011, o dekọrọ ndina n'ike nke nwa agbọghọ dị afọ iri na atọ site n'aka onye uwe ojii, nke mere ka e jide ya.  

## Akụkọ banyere igbu ọkpụkpụ nwanyị
A maara Azango nke ọma maka akụkọ ya banyere FGM, omume ọdịnala nke ndị otu nzuzo Sande na-ebipụ clitoris na akụkụ nke egbugbere ọnụ, mgbe mgbe n'ọnọdụ na-adịghị ọcha. A na-eme atụmatụ na 58% nke ụmụ nwanyị Liberia gafere ụdị usoro ụfọdụ. Azango dere akụkọ mbụ ya n'isiokwu a n'afọ 2010. N'ịkọwa nhọrọ ya ide banyere isiokwu "taboo", o kwuru, "Ọtụtụ ndị mmadụ enweghị olu. Ọ bụrụ na anaghị m ede banyere ya, olee otu ndị mmadụ ga-esi mara banyere ya?" 

Na 8 Maachị 2012 - International Women's Day - a Front Page Africa akụkọ kọwara otu nwanyị ejidere ụmụ anụmanụ ndị ọzọ mgbe ebipụrụ clitoris ya.[1][2] Akụkọ ahụ kọwara ahụ, nke Sande weere dị ka ozu. Akwụkwọ akụkọ ahụ bipụtara ọtụtụ akụkọ n'ụbọchị ahụ na pastọ na onye nchịkọta akụkọ Azango, Wade Williams, hụrụ ka ọ na-ezo.[1] Akụkọ ndị ahụ kwuru na a ga-ejide Azango n'onwe ya wee bipụ ya.[3] Mgbe ndị uwe ojii nọ n'ógbè ahụ zaghachiri n'ihe iyi egwu ahụ, Azango Ọ gara zoo na-ezipụ nwa ya nwanyị dị afọ itoolu ka ọ nọrọ na onye ikwu ya [1][4]

Kọmitii Na-echebe Ndị nta akụkọ (CPJ), otu ụlọ ọrụ mgbasa ozi na US, kpọrọ onye isi ala Liberia Ellen Johnson Sirleaf ka o nye Azango nchebe ma hụ na ọ dị nchebe. Amnesty International na Reporters Without Borders weputara nkwupụta nkwado,  dị ka Columbia Journalism School  na International Federation of Journalists. Onye nta akụkọ redio Tetee Gebro nke ụlọ ọrụ Sky FM nke Liberia gbasaa akụkọ Azango na ngosipụta nke ịdị n'otu.

Tupu ngwụcha ọnwa ahụ, n'otu akụkụ n'ihi nrụgide nke ụlọ na nke mba ụwa nke ihe ahụ mere, gọọmentị Sirleaf kwupụtara na ya na ndị isi ọdịnala ekwekọrịtala na a ga-akwụsị ọrụ nke FGM. Nkwupụta a bụ oge mbụ ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị Liberia katọrọ omume nke FGM n'ihu ọha.

## Onyinye
N'afọ 2011, Azango nwetara onyinye sitere n'aka anyị - Pulitzer center na mkpesa nsogbu maka ọrụ ya."akụkọ ndị a na-akọghị" na mmasị mmadụ na akwụkwọ akụkọ mmepe.

Mgbe ikpe FGM gasịrị, a mara ọkwa Azango dị ka onye mmeri nke 2012 CPJ International Press Freedom Awards. Ihe nrite a na-amata ndị nta akụkọ gosipụtara obi ike n'ịgbachitere ụlọ ọrụ mgbasa ozi nọọrọ onwe ha n'agbanyeghị na ha na-eche nyocha, egwu, ma ọ bụ ihere.[1]

N'afọ 2012, Azango meriri otu n'ime ndị nta akụkọ kacha elu nke Canada maka onyinye nturu ugo nnwere onwe nke Free Expression's International Press Freedom. A na-enye ndị obere okpukperechi ihe nrite a kwa afọ maka ọrụ ha na-ahụ maka ikike mmadụ na ikpe ziri ezi, yana ndị na-akwado ebumnuche ha. Enyere ihe nrite a na CJFE Gala: A Night to Honor Courageous Reporting, nke emere na Toronto, Canada.

## Edensibia

Otú:Mmadụ ndi di ndụ