José Jacinto Van-Dúnem

José Jacinto da Silva Vieira Dias Van-Dúnem, makwaara dị ka Zé Van-Dúnem Filósofo[1] (29 Ọgọst 1939 - 8 Julaị 1977) bụ onye agha Angolan, onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na onye na-akwado ọchịchị..

Ọ bụ onye kọmishọna ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke ndị ọrụ izugbe nke ndị agha ndị agha nnwere onwe nke Angola (FAPLA), [2] onye otu Central Committee nke MPLA, [3] na kọmishọna ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke Eastern Front (III Região Político- Militar).[3] O tinyere aka na agha Angolan maka nnwere onwe na agha obodo Angolan.

Otu onye otu n'akụkụ ndị Kọmunist Ọtọdọks nke MPLA,[4] Van-Dúnem bụkwa otu n'ime ndị isi nke ngalaba Nitista.[3] N'ịbụ ndị e jidere n'usoro mmegide a nwara ịchị ọchịchị Angola steeti, e gburu ya na nwunye ya Sita Valles..

## Akụkọ ndụ
Nwa mbụ nke Antónia Vieira Dias na Mateus Van-Dúnem,  José Jacinto Van-Dunem si n'ezinụlọ jikọtara ya na ndị guzobere òtù mba Angola nke oge a,  nna ya, Manuel Pereira dos Santos Van-Dúem,  na nwanne nna ya, Manual Inácio dos Santos Torres Vieira Dies. Nwanne ya nwanyị, Francisca Van Dunem, bụ minista gọọmentị ojii mbụ na Portugal, na-eje ozi dị ka Minista nke Nchịkwa N'ime na Minista nke Ikpe Ziri Ezi.

Van-Dúnem gụrụ akwụkwọ praịmarị n'ụlọ akwụkwọ dị na Sumbe ka ezinụlọ ya bi n'ebe ndị dabeere n'ọrụ nna ya. Ọ kwagara Luanda wee soro nwanne nna ya biri  ka o wee nwee ike ịmụ ihe na Liceu Nacional Paulo Dias de Novais (nke bụzi Escola Angola Quiluanje). O mechara gụọ akwụkwọ na Faculty of Medicine nke Mahadum Luanda .  Site n'etiti afọ 1960, n'ihi mmetụta ezinụlọ, ọ ghọrọ akụkụ nke ọgụ megide ọchịchị nchịkwa na òtù Marxist MPLA, na-ahapụ ọmụmụ ya na Faculty of Medicine.

O sonyere na Agha nke Nnwere Onwe nke Angola dị ka onye ọrụ na ndị ụbụrụ na-aghọ nkọ nke People's Army for the Liberation of Angola (EPLA) na onye nhazi nke Kọmitii Mpaghara Nzuzo nke Luanda (CRL),  na-ahazi netwọk cell na MPLA na Luanda.  Omume ọgụgụ isi ya mere ka a kpọọ ya "Filósofo" (Portuguese maka onye ọkà ihe ọmụma).  O sonyekwara n'ọrụ agha, gụnyere ijide ụfọdụ ụgbọelu na 1969. 

Dị ka akụkụ nke ọrụ nzuzo nke ndị agha, Van-Dúnem sonyeere ndị agha Portuguese na Jenụwarị 1970, na-enweta ohere ịnweta ozi agha nzuzo. Ọ rụrụ ọrụ na Huambo na Cuíto na ọkachamara na ịgba égbè ndị agha. Ọ haziri ohi nke ngwá agha na mgbọ site na ogige ndị agha na Cuíto, nke dugara n'ụlọ mkpọrọ ya na Luanda ma mesịa na Moçâmedes. N'agbanyeghị na a tụrụ ya mkpọrọ n'ihi mgbalị ya inweta ngwá agha maka nnupụisi, ọ nwetara aha ọjọọ na nkwanye ùgwù n'etiti ndị agha EPLA maka obi ike nke onwe ya na ọchịchọ egwu iji tinye onwe ya n'ihe ize ndụ.

Site na Mgbanwe Carnation na Portugal na 25 Eprel 1974, usoro decolonization amalitela. A tọhapụrụ Van-Dúnem, ya na Nito Alves na Daniel Chipenda, ghọrọ ndị nwere mmetụta kachasị na MPLA maka itinye aka na idu ndú ha n'ọgụ maka nnwere onwe. Ya na Alves, ma ya na Van-Dúnem malitere mgbanwe nke 1st Military Police Region (Luanda, Dembos na Norte Angolano) nke MPLA na ịmaliteghachi mpaghara nke 4 (Malanje na Cuanza).  Ha nwekwara ike imeghachi omume na òtù ndị dị mkpa na Luanda,  Operational Command of Luanda (COL), ma mee ka ọnọdụ dị n'isi obodo ahụ kwụsie ike,  na-ahazi ndị nche iji debe iwu, ihe omume ndị ga-eme ka ihe ịga nke ọma nke Agostinho Neto wing nke pati ahụ n'oge Nzukọ Lundoji. -reflink-text" id="mwXA">[3] Na nnọkọ ahụ na Julaị 1974, a họpụtara Van-Dúnem na Kọmitii Central nke pati ahụ wee bụrụ onye kachasị nta n'ime ndị ndu MPLA.

Na Machị 1975, Agostinho Neto họpụtara ya ka ọ bụrụ onye isi ndọrọ ndọrọ ọchịchị mba na osote onye isi nke ndị ọrụ FAPLA.  N'ọkwa ya, ọ bụ onye nke atọ na-achịkwa ndị isi agha nke pati ahụ, na-esote onye isi ndị agha Iko Carreira na onye isi ndị isi João Luís Xietu. N'abalị iri na otu n'ọnwa Nọvemba n'afọ 1975, a kwupụtara nnwere onwe Angola, na MPLA dị ka òtù na-achị achị. Agha obodo dị ogologo malitere mgbe nke ahụ gasịrị n'etiti steeti ọhụrụ nke Angola na ndị otu dị iche iche na-asọ mpi. Van-Dúnem sonyere n'agha nke 1975 na 1976. 

Ọ ghọrọ onye otu ndị nnọchi anya MPLA na 25th Congress nke Communist Party of the Soviet Union, nke e mere site na 24 February ruo 5 March 1976, nke Nito Alves duziri. Van-Dúnem ghọrọ ọbụna ihe kwekọrọ n'echiche nke ihe nlereanya Soviet ma kwado maka ụdị ọchịchị Kọmunist.

Site na Machị 1976 gaa n'ihu, Van-Dúnem malitere ịkatọ ndị isi a ma ama nke pati na nke steeti Angolan, ọkachasị na-agbakọ megide ndị e chere na ha bụ "ndị ọcha-mestiço elite",[3] bụ nke a na-ekwu na ọ bụ onye ozi ugbu a nke Nchebe Iko Carreira, yana ihe atụ. MPLA osote onye isi oche na onye isi oche nke Council Revolutionary Lúcio Lara. O mechara tinye aka na Agostinho Neto n'onwe ya na gọọmentị ya dị ka ebumnuche nke nkatọ ya.[3] Nkatọ ndị a mere ka ọ ghara inwe mmetụta na pati ahụ, na-ezigara ya na 3rd Military Police Region.

Na 1976, Van-Dúnem lụrụ Sita Valles, onye ọzọ na-akwado MPLA nke lekọtara mmegharị ndị ntorobịa na mmegharị ndị mmadụ nke otu pati na Luanda.[4] Ha nwere nwa nwoke ha kpọrọ João Ernesto "Che" Valles Van-Dúnem, aha ya bụ ụtụ Che Guevara.

Van-Dúnem bụ otu n'ime ndị isi nke Nitista ije, eziokwu nke mere ka ewepụrụ ya n'ọkwa ya na pati na steeti n'etiti 1976 na 1977.[3] Ọ bụ otu n'ime ndị isi na mbọ ọchịchị nke Angolan 1977.[3] Ndị steeti weghaara n'oge mmegwara nke steeti megide mwa ọchịchị, [3] e gburu ma Van-Dúnem na nwunye ya Sita Valles.. 

## Ihe odide