1 Samuel 29

1 Samuel 29 bụ isi nke iri abụọ na itoolu nke Akwụkwọ mbụ nke Samuel n’ime Testament Ochie nke Akwụkwọ Nsọ Ndị Kraịst ma ọ bụ akụkụ mbụ nke akwụkwọ Samuel na Akwụkwọ Nsọ Hibru. Dị ka ọdịnala ndị Juu si dị, e nyere akwụkwọ ahụ sitere n’aka Samuel onye amụma, tinyere ndị amụma Gad na Netan gbakwụnye ya, [1] ma ndị ọkà mmụta nke oge a na-ele ya anya dị ka ihe mejupụtara ọtụtụ ederede nọọrọ onwe ha nke afọ dị iche iche site na c. 630–540 TOA.[3][4] Isiakwụkwọ a nwere akụkọ banyere otú Devid si gbanarị ná mgbalị Sọl gbalịrị ugboro ugboro igbu ya.[5][6] Nke a bụ n'ime akụkụ nke nwere 1 Samuel 16 ruo 2 Samuel 5 nke na-edekọ mbilite n'ọnwụ Devid dị ka eze Izrel.[7]

## Ihe odide
E ji asụsụ Hibru dee isiakwụkwọ a na mbụ. E kewara ya n’amaokwu iri na otu.

### Ndị akaebe ederede
Ụfọdụ ihe odide ndị mbụ nwere ihe odide nke isiakwụkwọ a n’asụsụ Hibru sitere n’ọdịnala Ederede Masoret, bụ́ nke gụnyere Codex Cairensis (895), Aleppo Codex (narị afọ nke 10), na Codex Leningradensis (1008).[8] A chọtara iberibe akwụkwọ ndị nwere akụkụ nke isiakwụkwọ a n'asụsụ Hibru n'etiti Akwụkwọ Mpịakọta Osimiri Nwụrụ Anwụ gụnyere 4Q51 (4QSama; 100–50 TOA) nwere amaokwu 1 dị ugbu a.[9][1][11][2]

Ihe odide ochie nke nsụgharị gaa na Grik Koine nke a maara dị ka Septuagint (nke e meburu na narị afọ ole na ole gara aga TOA) gụnyere Codex Vaticanus (B;

𝐺

B; narị afọ nke anọ) na Codex Alexandrinus (A;

𝐺

A; Narị afọ nke ise).[13][a]

## Ebe ndị a na-anọ
 

* Aphek
* Jezreel
* Ziklag

## Ndị Filistia jụrụ Devid (29:1-5)
Ndị Filistia chịkọtara ndị agha ha n’Efek dị njikere izute Sọl n’ala dị larịị nke Jezreel, mgbe ndị ọchịagha ha hụrụ na ‘ndị Hibru’ nọ n’òtù ha—bụ́ ndị a na-adị mfe iche n’uwe ha kama ịbụ ndị agbụrụ ọ bụla.[15] Ma eleghị anya, n’icheta otú ‘ndị Hibru’ siri gbapụ na Mikmash (1 Samuel 13–14), ndị Filistia kpebisiri ike na ha agaghị ekwe ka Devid na ndị ya sonye n’agha ha, ọbụna ka ha ka na-echeta abụ mmeri ahụ e nyere Devid maka ọnwụ nke “iri puku kwuru iri puku” ndị Filistia.[16]

### Amaokwu 1

: *Ugbu a, ndị Filistia kpọkọtara ndị agha ha niile gaa Afek: ndị Izrel kpọkọkwara isi iyi dị na Jezreel.*

* "Aphek": aha ebe a na-ahụkarị na-eji okwu Hibru nke pụtara "ebe e wusiri ike". E nwere otu na Juda (1 Samuel 4:1), ebe a ka a na-ejikọta ya na obodo Fuku'a nke oge a, nso Ugwu Gilboa, n'ime ókèala nke ebo Issachar.
* "A na-ejikọta isi iyi nke dị na Jezreel" na aha oge a *Ain-Jalûd*, "Isi iyi nke Golaịat" (n'ihi na a na-ewere ya dị ka ebe agha na Golaịad), nnukwu isi iyi nke na-esi n'okpuru ọgba dị na nkume dị n'ala Gilboa. 

## Akish zigara Devid na Ziklag (29:6-11)
N’ịbụ ndị ndị ndú ndị Filistia ndị ọzọ kpagidere, a manyere Ekish izighachi Devid na Ziklag, ọ bụ ezie na ọ dịtụbeghị mgbe o ji aka ya nwee obi abụọ na Devid na-eguzosi ike n’ihe, ọbụna hụtara na Devid enweghị ntụpọ, onye na-akwụwa aka ọtọ, na-enweghị ntụpọ ‘dị ka mmụọ ozi nke Chineke’ (amaokwu 3, 6–7, 9–10).[20] Devid kwuputara na aka ya dị ọcha nye Ekish ma rube isi n'iwu ahụ ka ọ lọghachi n'ụlọ, ya mere a napụrụ ya site n'itinye aka na ọnwụ Sọl na Jọnatan.[20][21]

### Amaokwu 10

: [Achish gwara Devid] *"Ugbu a, biliri n'isi ụtụtụ na ndị na-ejere nna gị ukwu ozi ndị sooro gị bịa. Ozugbo ị biliri n"isi ụtụtụ wee nwee ìhè, pụọ. "*

N’ịbụ ndị ndị ndú ndị Filistia ndị ọzọ kpagidere, a manyere Ekish izighachi Devid na Ziklag, ọ bụ ezie na ọ dịtụbeghị mgbe o ji aka ya nwee obi abụọ na Devid na-eguzosi ike n’ihe, ọbụna hụtara na Devid enweghị ntụpọ, onye na-akwụwa aka ọtọ, na-enweghị ntụpọ ‘dị ka mmụọ ozi nke Chineke’ (amaokwu 3, 6–7, 9–10).[20] Devid kwuputara na aka ya dị ọcha nye Ekish ma rube isi n'iwu ahụ ka ọ lọghachi n'ụlọ, ya mere a napụrụ ya site n'itinye aka na ọnwụ Sọl na Jọnatan.[20][21]

* "Ndị na-ejere nna gị ukwu ozi ndị sooro gị bịa": dị ka Barnes si kwuo, ọ nwere ike ịpụta na ọnụ ọgụgụ dị ukwuu nke ndị Manase kpebiri iso Devid (1 Ihe E Mere 12:19-21) n'oge a, wee soro ya laghachi Ziklag.

## Hụkwa
 

* Akụkụ Bible ndị metụtara ya: 1 Samuel 27, 1 Samuel 28, 1 Samuel 30

## Ihe edeturu
a. Akwụkwọ 1 Samuel dum adịghị na Codex Sinaiticus. [14]

## Edensibia

## Ebe e si nweta ya

### Nkọwa banyere Samuel
 

### Ọchịagha
 

## Njikọ mpụga

* Nsụgharị Ndị Juu:
** Shmuel I - I Samuel - Isi nke 29 (Judaica Press) . Ihe odide Hibru na nsụgharị Bekee [na nkọwa Rashi] na Chabad.org
* Nsụgharị Ndị Kraịst:
** Bible Online na GospelHall.org (ESV, KJV, Darby, American Standard Version, Bible in Basic English) 
** 1 Samuel isi nke 29. Ọnụ Ụzọ Bible