Asụsụ Aramaic nke Lebanọn

Aramaic Lebanese bụ olumba Aramaic nke ọdịda anyanwụ na-adịghịzi adị. Ndị Kraịst Maronite na-asụ ya na Levant, ọkachasị na Ugwu Lebanọn.

## Aha ya
Dị ka Christian Palestinian Aramaic,  Lebanese Aramaic enweghị aha pụrụ iche dị ka olumba ma ọ bụ asụsụ n'ihe odide nke oge a dịka ndị na-asụ ya na-akpọ ya Sūrien (Syriac). [6] Ndị ọkà mmụta na isi mmalite nke oge a na-ezo aka n'asụsụ ahụ dị ka Lebanese Aramaic,   ma ọ bụ Lebanese Syriac.

A na-eji okwu Siriak eme ihe n'oge ochie iji zoo aka n'asụsụ niile nke Aramaic, ọ bụghị naanị asụsụ Edessan, ebe ọ bụ na okwu Aramaic nwere ihe ndị ọgọ mmụọ na-adịghị mma maka ndị Siria ghọrọ Ndị Kraịst, nke a na-akpọ ndị Siria site na mgbe ahụ gaa n'ihu.

## Akụkọ ihe mere eme
thumb|Map na-egosi usoro iheomume nke ebe ndị na-asụ asụsụ Aramaic na Middle East
Kemgbe oge ochie, ndị Siria bi n'ógbè ugwu Lebanon na-asụ Aramaic ebe ndị Kenan nọ n'ụsọ oké osimiri na-asụ Finishia. N'oge ọchịchị Alaeze Ukwu Neo-Asiria na narị afọ nke asaa tupu Kraịst, Aramaic gbasaa n'akụkụ ọwụwa anyanwụ na ndịda ọwụwa anyanwụ dum wee bụrụ asụsụ mba ọzọ. Mgbe ndị Siria nabatara Iso Ụzọ Kraịst, ha malitere ịkpọ onwe ha Siria, asụsụ ha na-akpọkwa Siriak. Aramaic ghọrọ asụsụ a na-asụkarị na Lebanon, e wezụga Grik n'obodo ndị a ma ama na Latin na Beirut. N'oge mmeri Arabic (Islam) Levant, Arabic nọchiri Aramaic ma jiri nwayọọ nwayọọ ghọọ asụsụ kachasị na mpaghara ahụ, ọ bụ ezie na ọ dịlarị na alaeze Ghassanid. Agbanyeghị, ndị Maronites bụ́ ndị kewapụrụ onwe ha n'Ugwu Lebanon nọgidere na-asụ asụsụ ha.

Aramaic nọgidere bụrụ naanị asụsụ obodo nke ndị Maronite ruo na narị afọ nke iri na anọ mgbe ndị Mamluk meriri North Lebanon.[13] Nke a mere ka ndị Maronite ugwu soro ndị Arab bi n'obodo ahụ na-emekọrịta ihe ma mesịa malite ịmụ Arabic. N'ihi ya, ọtụtụ ndị Maronite malitere ịmụta ma na-asụ ma Aramaic na Arabic mana ndị nọ n'ebe ugwu ndị dịpụrụ adịpụ na-amụta Aramaic naanị. Mmetụta nke Arabic ji nwayọọ nwayọọ mebie ihe ọmụma nke Aramaic n'etiti ndị Maronite ka ọtụtụ ndị Maronites malitere ịnabata Arabic dị ka asụsụ mbụ ha na Aramaic bụ naanị n'etiti ha nọ n'ógbè ndị dị n'ugwu nakwa n'etiti Ndị ụkọchukwu na ụfọdụ ndị a ma ama.[14] Mkpebi Chọọchị Maronite iji gbanwee gaa n'ihu na Arabic na akwụkwọ na liturgy mekwara ka usoro ahụ dị ngwa. Ndị Maronite nke Aleppo gbanwere gaa na Arabic na Syriac naanị na-eji eme ihe na njedebe nke narị afọ nke iri na asaa.  Ndị ikpeazụ na-asụ asụsụ ahụ na Lebanọn ka edere na ngwụcha narị afọ nke 19 ebe Arabic ghọrọ asụsụ kachasị na Lebanons n'oge a.

## Mmetụta
Ọtụtụ okwu n'asụsụ Arabic nke Lebanọn taa nwere mgbọrọgwụ Syriac tinyere ọtụtụ obodo nta Lebanọn na Aha onwe onye nke nọgidere na-enwe aha Syriac ha.   Abụ uri a na-ekwu n'ógbè ahụ ka nwere ọtụtụ n'ime usoro metrical Syriac na recitation ya. Dị ka Robert Gabriel, prọfesọ nke Syriac na onye isi oche nke Association of Syriac Language Friends si kwuo, *Ihe dị ka pasent 50 nke usoro ụtọ asụsụ Lebanọn bụ n'ihi mmetụta Syriac.*

### Aha obodo
Ọtụtụ obodo nta, obodo nta na obodo ukwu dị na Lebanọn nwere aha ala sitere na Aramaic / Syriac. Dị ka Al-Machriq si kwuo, obodo nta 530 dị na Lebanọn nwere aha sitere na Syriac.[23] Prọfesọ Elie Wardini nke Mahadum Stockholm na-eme nnyocha ugbu a na "Aramaic in Lebanese Place Names. " Dị ka nchọpụta ya si kwuo: Of the ca. *Aha ebe 25000 dị na nchekwa data gụnyere na nyocha a (na-ekpuchi mpaghara niile nke Lebanọn; ma e jiri ya tụnyere Wardini 2002 nke gụnyere aha 1700 na-ekpuchi North Lebanon na Ugwu Lebanọn), anyị na-atụ anya na ihe dị ka 36%, ya bụ, ihe dị ka aha ebe 9000 ga-abụ Aramaic, ihe atụ buru ibu ebe enwere ike ịkọwa ọtụtụ n'ime ụdaolu na ọdịdị na akụkụ nke okwu nke Lebanese Aramaic. N'iburu ọdịdị nke aha ebe Lebanọn, a na-atụ anya na nkọwa nke syntax ga-abụ nke a kpaara ókè.*

Aramaic / Syriac loanwords na Arabic, okwu ndị ọzọ bụ cognates sitere na mmalite Proto-Semitic.

### Okwu
Ọtụtụ okwu na okwu Aramaic lanarịrị mgbanwe gaa na Arabic. Ihe atụ nke ndị dị otú ahụ n'asụsụ Lebanọn gụnyere *eimata* (ma ọ bụ mgbe), bobo (nwa), *ta'awa* (ịgba ụfụ), *wawa* (mkpu / ọ na-egbu mgbu), *jawwa* (n'ime), barra (n'èzí), bobi (obere nkịta / nwa), zoum (juice), *Zouwédé* (nri), *shlaħ* (ịkwụsị uwe) na *beit* (ụlọ ma ọ bụ ezinụlọ).

Dị ka onye Lebanese American ọkọ akụkọ ihe mere eme Philip K. Hitti si kwuo:
 
Ekwesiri iburu n'uche na ọtụtụ n'ime okwu ndị dị na Lebanese Aramaic nke gafere na Lebanish Arabic bụ n'ezie Phoenician na mmalite. Ihe atụ nke ndị a gụnyere *hess* (mmetụta), *mnihn* (olulu mmiri), *<nowiki/>'a bokra* ma ọ bụ *bakir* (ụtụtụ), *barghash* (mkpụrụ anwụnta), hon (ebe a), **'honik**' (ebe a, *abét* ma ọ bụ abété (onye ụkọchukwu ma ọ bụ nna), state ma ọ bụ *qarqash* (freeze), *Lél* (abalị), yom (ụbọchị) na ta'a (bịa).

Aramaic Lebanese ebinyewokwa okwu ndị e si n'asụsụ Europe dị ka Italian na French.

## Hụkwa

* Asụsụ Turoyo
* Garshuni
* Ndị Maronite Arabic nke Saịprọs
* Mgbukpọ asụsụ
* Nweghachi asụsụ

## Ihe edeturu

## Edemsibia

Otú:Pages with unreviewed translations