Kọleji nke Fine and Applied Art (Khartoum)

The **College of Fine and Applied Art** na Khartoum bụ naanị ụlọ akwụkwọ nka ọha na Sudan . Ndị ọchịchị Britain hiwere onye bu ya ụzọ na 1945 dị ka ụlọ akwụkwọ nke imewe na kọleji mbụ Gordon Memorial (mgbe e mechara Mahadum Khartoum ). Na 1951, etinyere ya na Khartoum Technical Institute nke ghọrọ Sudan University of Science and Technology (SUST) na 1971, na aha ụlọ akwụkwọ ahụ aha College of Fine and Applied Art.

Ụfọdụ ndị ama ama Sudanese artist bụ ndị gụrụ akwụkwọ ma ọ bụ kụziri na kọleji bụ Kamala Ibrahim Ishaq, Ibrahim El-Salahi na Ahmed Shibrain, makwaara na mba ụwa dị ka ndị òtù nke Khartoum School of Modernist art. N'agbanyeghị nnukwu ihe ndọghachi azụ kpatara n'ihi nleghara ọtụtụ gọọmentị anya kemgbe ngwụcha 1980s, ụlọ akwụkwọ nka na-aga n'ihu na narị afọ nke 21 ma bụrụ ebe ọtụtụ ndị na-ese ihe nkiri Sudan ọgbara ọhụrụ malitere agụmakwụkwọ nka. Mgbe mgbanwe Sudanese nke 2018/19 gasịrị, kọleji ahụ megharịrị usoro ọmụmụ ya na ndị ọrụ nkuzi, ma na-enye aka na nkwupụta mmekọrịta ọha na eze na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke mmegharị nka nke mba ahụ. 

## Akụkọ ihe mere eme

### N'oge colonial
Iji zụọ ndị nkuzi nka maka ụlọ akwụkwọ ọha nke Britain na-achị nke Anglo-Egyptian Sudan, ewebata ngalaba nka na 1930 na Bakhtalruda Teachers Institute. Ewebatara nke a na Institute of Education nke mbụ Gordon Memorial College na 1943, na na 1945, e hiwere Ụlọ Akwụkwọ nke Kere. Jean-Pierre Greenlaw, onye nkuzi nka nke Britain, ghọrọ onye ntụzi mbụ nke ụlọ akwụkwọ a wee bụrụ onye ama ama n’ihe ngosi nka nke mba ahụ.   Na 1951, a kwagara ụlọ akwụkwọ ahụ na Khartoum Technical Institute, na 1971, ọ ghọrọ kọleji nke Fine na Applied Art na Mahadum Sayensị na Teknụzụ nke Sudan (SUST). 

Site na mmalite, e hiwere ụlọ akwụkwọ ahụ na ọdịnala nke ụlọ akwụkwọ nka nke Britain, na-enye nkuzi na nka na nka etinyere na nka nka, ihe owuwu, eserese, geometry na imewe. Ebumnuche ya bụ imepụta ndị nkuzi maka ụlọ akwụkwọ sekọndrị na ọzụzụ nka . Site na 1963 ruo 1977, ndị prọfesọ na ndị nkuzi sitere na Royal College of Arts, Central School of Art and Design na Slade School of Fine Art na United Kingdom jere ozi dị ka ndị otu kọmitii nyocha na ndị nyocha mpụga .  Ruo n'afọ 1970, usoro ọmụmụ ahụ nwere klas na usoro ọdịda anyanwụ na-enwechaghị mmasị na omenala ụmụ amaala : Akụzighịkwa ọdịnala oge ochie nke nka anya na Sudan ma ọ bụ nka Africa ma ọ bụ Alakụba .  

### Mgbe nnwere onwe
thumb| College of Fine and Applied Art Khartoum, nke Abdel-Moneim Mustafa Ayoub na Omer Salim haziri 1978
Mgbe mba ahụ nwesịrị nnwere onwe na 1956, ndị mbụ Sudanese nka zụrụ n'ụlọ akwụkwọ ahụ gara n'ihu na ọmụmụ ha na United Kingdom, ụfọdụ n'ime ha mechara bụrụ ndị nkuzi na kọleji.  Mgbe ụlọ akwụkwọ nke imewe mepechara na 1945 ruo na 1970s, ọgbọ mbụ nke ndị na-ese ihe na-ahụ anya pụtara, bụ ndị webatara ma ọdịnala ọdịnala Africa na nke islam yana mmụọ mmụọ sitere na mmegharị nka ọgbara ọhụrụ nke ọdịda anyanwụ, na-anwa ịchọta njirimara Sudan nke ha. 

Na 1960s, onye na-akpọ oku Osman Waqialla malitere mmegharị nka emecha mara dị ka Khartoum School of Modernist art,  ya na Ibrahim El-Salahi, Ahmed Shibrain na Kamala Ibrahim Ishaq ghọrọ ndị ama ama Sudanese nka.   N'ime ndị omenkà Sudan ndị ọzọ ama ama bụ ndị gụrụ akwụkwọ ma ọ bụ kụziri na kọleji bụ Hassan Musa, Muhammad Omer Khalil, Musa Khalifa, Mo Abarro na Rashid Diab . 

N'afọ 1978, ndị na-ese ụkpụrụ ụlọ Sudan Abdel Moneim Mustafa Ayoub na Omer Salim haziri ogige ọgbara ọhụrụ maka kọleji. Ewubere ya maka ihe dịka ụmụ akwụkwọ 600, nwere oghere maka nkuzi, klaasị bara uru, nhazi, ọha na eze na ebe obibi, yana oghere gbara ya gburugburu maka ihe ngosi na ihe ntụrụndụ. 

Na-esochi ọchịchị ndị agha n'okpuru Omar al-Bashir na nghazi Islamist ha, ndị na-ese ihe na ihe nkiri nwere ahụhụ site na ogologo afọ 30 nke mmachi ndọrọ ndọrọ ọchịchị na akụ na ụba siri ike. N'ime ihe ndị ọzọ, ọtụtụ ndị na-ese ihe na-ahapụ obodo ahụ, mmachi nke US nyere,  na mmechi nke ọtụtụ ụlọ ọrụ ndị nnọchi anya ọdịda anyanwụ na 1990s gosipụtara nke a. Usoro mmefu ego nke kọleji na ọnọdụ maka ịhọpụta ndị nkuzi na ọzụzụ ụmụ akwụkwọ nwere nnukwu ahụhụ n'ime oge a, na ụkpụrụ nke ntozu ndị nkuzi na maka nnabata ụmụ akwụkwọ ọhụrụ dara. N'agbanyeghị na kọleji ahụ gara n'ihu ịdị adị, ọtụtụ ndị na-eto eto Sudanese kwesịrị ịzụlite nka ha na gburugburu ebe amachibidoro ọha na eze na ọ fọrọ nke nta ka ebipụ ya na ihe ọhụrụ nka na ụwa ndị ọzọ. 

### narị afọ nke 21
Na narị afọ nke 21st, kọleji ka na-ata ahụhụ site na mmefu ego ezughị oke yana ụkọ akụrụngwa nkuzi na ndị ọrụ.  N'ịzaghachi maka mmepe na mkpa nke ọha mmadụ n'oge a, ọ na-agba mbọ itinye nkuzi ya nke nka na teknụzụ ọgbara ọhụrụ na mmemme nke mmepe na-adigide . Nke a na-agụnye ọzụzụ nka maka ịdekọ na ịtụgharị uche okwu gbasara ọha mmadụ dịka ahụike ọha.  Ọ na-ahụkwa onwe ya dị ka ebe akụrụngwa mpaghara maka nka Afro-Arab .  Usoro mmụta mahadum dị iche iche na-enye ọpụrụiche na eserese, ihe ọkpụkpụ, ihe osise, calligraphy, eserese, seramiiki, textile, ime ime na imewe ụlọ ọrụ yana mbipụta na njide akwụkwọ. 

Dị ka agụmakwụkwọ Sudan Ahmad Sikainga dere na 2012, mmegharị nka ọgbara ọhụrụ na Sudan na ọnọdụ mmekọrịta ha adọtaghị ọtụtụ nyocha nke ndị ọkọ akụkọ ihe mere eme nka .  N'oge mgbanwe Sudanese nke 2018/19, agbanyeghị, a kọwapụtala ọrụ ndị nka na mgbasa ozi mba ụwa.  Tupu, n'oge na mgbe mgbanwe ahụ gasịrị, ndị na-ese ihe ekwupụtala echiche ha na ọha mmadụ na ndọrọ ndọrọ ọchịchị, ebe ọchịchị mbụ nke Omar al Bashir kpachibidoro okwu a nke ukwuu.  

Dị ka ngosipụta nke ikere òkè ha na ngagharị iwe na-aga n'ihu megide ọchịchị ndị agha kemgbe 2019, ụmụ akwụkwọ kọleji gosipụtara ihe ncheta ncheta na-anọchite anya slogans *Freedom, Peace and Justice* .  Na Septemba 2021, Documentation Center nke kọleji dechara ọzụzụ ọzụzụ maka akwụkwọ a na-ahụ anya na mmekorita ya na mmemme ebe nchekwa Sudan na British Museum . N'oge emume mmechi ahụ, prọfesọ Omer Mohamed Elhassan Darma tụrụ ụtụ maka ndị agha na ndị nwụrụ n'ihi okwukwe nke mgbanwe December wee sị: "Ụmụ akwụkwọ nke College of Fine and Applied Art rụrụ ọrụ dị mkpa site na eserese na eserese na mgbidi nke gosipụtara akụkọ na nkọwa nke ihe osise. mgba nke revolutionists". 

## Ntụaka

Òtù:Pages with unreviewed translations