Nabawiyya Musa

**Nabawiyya Mohamed Musa Badawia** (Arabic; December 17, 1886 - April 30, 1951) bụ onye Egypt Nationalist na Feminist ma bụrụ onye a ma ama dị ka otu n'ime ndị na-akwado ụmụ nwanyị nke narị afọ nke 20 na Egypt. A na-ekwukarị ọrụ ya na ndụ ya na ndị dị ka Huda Sharawi na Malak Hifni Nasif, dịka ụmụ nwanyị atọ a niile nyere nkuzi ma mee ihe omume ndị ọzọ iji gaa n'ihu na agụmakwụkwọ, kwalite ahụike, ma belata mmegbu mmekọahụ maka ụmụ nwanyị, n'etiti ihe ndị ọzọ. Ọ tolitere n'Alexandria ma bụrụ akụkụ nke ndị nọ n'etiti ndị Ijipt. Tinyere ịbụ onye nkuzi na-anụ ọkụ n'obi, ọ bụ onye edemede na-emepụta ihe. O dere ma bipụta isiokwu ndị dị ka "al-Ayat al-badyyina fi Johannes al-banat" (akwụkwọ gbasara agụmakwụkwọ ụmụ nwanyị) na 1902, "al-Mar'a wa-l-'amal" (Nwanyị na Ọrụ) na 1920 yana idezi peeji nwanyị maka *al-Balagh al-usbui* (The Weekly News).   A maara ya dị ka nwanyị Ijipt mbụ nwetara akara ugo mmụta sekọndrị, a na-ewerekwa ihe odide ya dị mkpa na akụkọ ihe mere eme na-egosipụta oge akụkọ ihe mere anya Ijipt nke ndụ ya, ọkachasị ndụ Ijipt n'okpuru ọchịchị nke British protectorate.  

## Mmụta
Nabawiya Mohamed Musa Badawia bụ nwanyị Zagazigi fallahi (onye nkịtị) nke gosipụtara ụkpụrụ siri ike nke ịhụ mba n'anya na nwanyị ọbụna dị ka nwa agbọghọ. O guzoro maka ikike obodo ya na ụmụ nwanyị Ijipt ibe ya. Nna Nabawiya bụ onye uwe ojii Ijipt nke gara ozi ala ọzọ na Sudan, ọ gaghị alaghachi azụ.[1][2][3] Ya, nwanne ya nwoke, na nne ya (nke bụzi nwanyị di ya nwụrụ) mechara kwaga Cairo n'ihi nwanne ya nwoke, ịga n'ihu n'ụlọ akwụkwọ.. 

Nabawiyya Musa bụ otu n'ime ụmụ nwanyị mbụ na nke ikpeazụ mechara ule agụmakwụkwọ ma nabata ya n'ụlọ akwụkwọ Saniyya n'okpuru Ọchịchị ndị ọchịchị, n'ihi egwu n'oge inye ụmụ nwanyị ikike n'ime ndị nna ochie. N'oge ọ bụ nwata, nwanne ya nwoke nyeere ya aka ịmụta ịgụ na ide ihe n'ụlọ, ọ mụtakwara mgbakọ na mwepụ n'onwe ya. Ka ọ na-erule oge ọ gbara afọ iri na atọ, ọ chọsiri ike ịga n'ihu na agụmakwụkwọ ya n'ụlọ akwụkwọ, mana ezinụlọ ya jụrụ. N'ịgbagha ụkpụrụ ọha na eze nke oge ahụ, ọ zuru stampụ nne ya wee ree mgbaaka ọla edo ya iji tinye akwụkwọ maka ụlọ akwụkwọ, na-aga n'ihu na ọmụmụ ihe ya na nzuzo megide ọchịchọ ezinụlọ ya.

Ọ gụsịrị akwụkwọ sekọndrị ya na 1907 iji bụrụ nwa agbọghọ mbụ gụsịrị akwụkwọ ụlọ akwụkwọ sekọstrị na Egypt. N'afọ 1908, ọ gụsịrị akara ugo mmụta ya ma gaa n'ihu bụrụ onye nkuzi a ma ama maka ndị nọ n'etiti na onye na-akwado ikike ụmụ nwanyị. Ọ bụghị ruo mgbe afọ 1922 gasịrị ka a hapụrụ ụmụ nwanyị ndị ọzọ ka ha banye na Mahadum Ijipt e guzobere ọhụrụ; n'oge a, Nabawiyya Musa bụ onye nkuzi dị mkpa na onye ndú n'etiti ndị ọrụ ibe ya.3 Nabawiyaa bụ nwanyị Ijipt mbụ gara ụlọ akwụkwọ sekọndrị.

## Ọrụ
Nabawiyya Musa bụ onye edemede na onye nkuzi na-anụ ọkụ n'obi nke nyere nkuzi gburugburu Ijipt na-akwado agụmakwụkwọ ụmụ nwanyị. O kwenyere n'ụzọ siri ike na ụmụ nwanyị gụrụ akwụkwọ ga-emeziwanye steeti site n'inwe ike ịnwe onwe ha, weta ego maka ezinụlọ dị ka ụmụ nwanyị nọ n'etiti na / ma ọ bụ zụlite ụmụ ha ka ha wee nwee ike itolite ka ha bụrụ akụ na ụba na ọha mmadụ. O kwenyesiri ike na enweghị ọkwa n'etiti ndị ọrụ ugbo na ndị nọ n'ọkwá dị ala bụ ezigbo ihe nlereanya nke otu ụmụ nwanyị nwere ike isi bụrụ akụ maka mmepụta ihe site na ohere ha na ụmụ nwoke hà nhata. Ọ maara na ọdịiche dị n'etiti ụmụ nwoke na ụmụ nwanyị abụghị ihe ọ bụla ma ọ bụghị usoro mmekọrịta mmadụ na ibe ya ma nwee ike imebi ya n'ụzọ dị mfe ka oge na-aga. Site n'ịkwalite agụmakwụkwọ ụmụ nwanyị, ọ chọrọ ịkwụsị ime ihe ike mmekọahụ megide ụmụ nwanyị. O kwenyere na inye ụmụ nwanyị ọnọdụ hà nhata n'ọrụ na agụmakwụkwọ ga-eme ka ha ghara ịdị mfe ma ghara ịdị mfe maka ime ihe ike mmekọahụ.  

O nyere aka chọta magazin ụmụ nwanyị n'Ijipt nke a na-akpọ *majallat al-fata* ("akwụkwọ akụkọ ụmụ agbọghọ") nke o nyere aka na kọlụm akụkọ ndụ nke a na'akpọ "memoirs" site na 1938-1942. O mechara chịkọta edemede ndị a n'akwụkwọ n'okpuru isiokwu "My history, by my pen" 

## Òtù ụmụ nwanyị
Nabawiyya Musa bụ akụkụ dị mkpa na mmegharị nwanyị na Egypt. Ọ pụtara n'ihi na ọtụtụ n'ime echiche ya kwadoro ịhụ mba Egypt siri ike yana ohere nha anya maka ụmụ nwanyị. Tinyere ime ka agụm akwụkwọ ụmụ nwanyị pụta ìhè, ọ bụkwa onye na-ebute ụzọ n'ịkwatu n'ịkwatu ụkpụrụ mmekọrịta ụmụ nwanyị. Ya na ndị ya na ha na-arụkọ ọrụ n'òtù nwanyị kwenyere na ọ dịghị mkpa ịkpọ oku ikpughe ụmụ nwanyị na mmalite nke mmegharị ahụ n'ihi na Egypt adịghị njikere ịnakwere ya. Otú ọ dị, mgbe ọ gachara mgbakọ e nwere na Rom na 1923, ya na Huda Shaarawi na Ceza Nabarawi, laghachiri n'Ijipt, bụ́ nke e kpughere dị ka mkpọsa nye ọha mmadụ Ijipt.. 

## Ọnwụ
Musa nwụrụ na Eprel 30, 1951. 

## Edemsibia