Frances Margaret Leighton

**Frances Margaret Leighton** (8 Machị 1909 - 8 Jenụwarị 2006) bụ ọkachamara n'ihe ọkụkụ na onye nkuzi na mba Saụt Afrịka. Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na Mahadum Rhodes na nzere Master ya na 1931, ọ rụrụ ọrụ na Bolus Herbarium ruo 1947. Isi ihe ọ na-achọ n'ihe gbasara nnyocha bụ na osisi monocot, ọrụ ya mekwara ka Ornithogalum na Agapanthus nwee mmetụta.

Leighton lụrụ onye otu ya bụ ọkachamara n'ihe gbasara osisi bụ́ William Edwyn Isaac na 1936, di na nwunye ahụ mụtara ụmụ atọ. N'afọ 1950, Leighton na-arụsi ọrụ ike na ndọrọ ndọrọ ọchịchị na ngagharị Black Sash, na-eme ngagharị iwe megide ịkpa ókè agbụrụ. Mgbe ọ kwagara Nairobi na 1961, ọ mụrụ ahịhịa mmiri n'akụkụ ụsọ oké osimiri ọwụwa anyanwụ Afrịka. Leighton na di ya mechara laa ezumike nká na Mornington Peninsula dị na Australia, ebe Leighton malitere itinye aka na mmegharị gburugburu ebe obibi obodo ma 'Society for the Protection of Indigenous Flora and Fauna of Australia' họpụtara ya dị ka ọkachamara n'ihe gbasara osisi.

## Akụkọ ndụ
A mụrụ Frances na King William's Town ma gụọ akwụkwọ na Mahadum Rhodes n'etiti 1927 na 1931. Ọ gụsịrị akwụkwọ na M.Sc. , wee sonye na ndị ọrụ nke Bolus Herbarium na 1931 ma nọrọ ruo 1947. Mmasị ya bụ monocots, nke dugara na mmezigharị nke *Ornithogalum* (1944-5) na *Agapanthus*, na monographs bipụtara na taxa abụọ ahụ.

Na Bolus Herbarium ọ zutere William Edwyn Isaac, onye na-eto eto Welsh botanist, onye ọ lụrụ na 1936 - njikọ nke dịgidere ruo ọnwụ ya na 1995. William, onye na-ahụ maka ihe ọkụkụ n'oké osimiri, bipụtara "Nnyocha ihe ndị dị ndụ n'oké mmiri na ụlọ ọrụ ịkụ azụ South Africa" n'afọ 1943, wee kwuo okwu mmeghe ya, "Plants of the Sea", n'ihu Mahadum Cape Town n'ọnwa Eprel afọ 1955. Di na nwunye ahụ mụrụ ụmụ atọ - Rhys na Glynn, ụmụ ejima amụrụ na 1937, na nwa nwanyị na 1948. Rhys meriri 1983 Pulitzer Prize for History maka akwụkwọ ya "The Transformation of Virginia, 1740-1790". Frances Leighton kụzikwaara n'ụlọ akwụkwọ dị na South Africa. Ka ọ na-erule ngwụcha afọ 1950, ọ malitere ịrụsi ọrụ ike na ndọrọ ndọrọ ọchịchị ma sonye na Black Sash movement, otu n'ime òtù ndị ọcha mbụ na-eme ngagharị iwe megide Ịkpa ókè agbụrụ. 

N'afọ 1961, di na nwunye ahụ kwagara Nairobi. William ghọrọ prọfesọ ntọala nke botany na Mahadum Nairobi na mbido nnwere onwe Kenya, ma dee "Marine botany of the Kenya coast" na 1967. Frances malitere ịmụ banyere ahịhịa mmiri nke ụsọ oké osimiri nke East Africa, ma wepụta onwe ya iji jikwaa mmemme agụmakwụkwọ na nkà ndụ maka ụmụ nwanyị, gụnyere ịkụzi na ụlọ oriri na ọṅụṅụ nke ndị akwụna.

Mgbe ha lara ezumike nká, na abụọ n'ime ụmụ ha atọ bi na Australia, William na Frances sochiri ma biri na Blairgowrie na Mornington Peninsula, ebe obibi ha maka afọ 35 sochirinụ. Frances malitere itinye aka na ọdịmma nke ndị mmadụ nọ n'ógbè ahụ, a na-enyekwa ya nkuzi na-enweghị isi banyere gburugburu ebe obibi nke Port Phillip Bay na ihe ize ndụ nke ụdị ndị ọzọ na-awakpo ahịhịa ndị dị n'ụsọ oké osimiri Australia. N'oge na-adịghị anya, ọ chọtara ndị ọzọ lara ezumike nká ma na-arụsi ọrụ ike, sonye na 'Ndị enyi nke Rosebud Library Society' na Rosebud, Victoria, ma mesịa bụrụ onye isi oche ya. Ya na onye ọzọ na-eme ngagharị iwe malitere otu ndị agbata obi na-ahụ maka gburugburu ebe obibi nke ebumnuche ya bụ idebe okporo ụzọ obodo na ịkụ ụdị ụmụ amaala n'akụkụ osimiri. A họpụtara ya ka ọ bụrụ onye na-ahụ maka ihe ọkụkụ n'ime 'Society for the Protection of Indigenous Flora and Fauna of Australia'. Site na ntọala nke Mahadum nke Oge nke Atọ, ọ ghọrọ otu n'ime ndị na-akwado ya.  Ọ nwụrụ na Blairgowrie, Victoria, mgbe ọ dị afọ 96.

Osisi ndị a kpọrọ aha iji sọpụrụ ya gụnyere *Delosperma leightoniae* Lavis, *Mesembryanthemum leightoniae* e L.Bolus, *Lampranthus francesiae* H.E.K.Hartmann, *Bergeranthus leightoniae* L.Bolos.

## James Leighton
Nwanne nna Frances Leighton, James Leighton FRHS (19 Jenụwarị 1855 Kincardine O'Neil - 22 Jenụwarụ 1930 King William's Town) bụ onye na-elekọta ubi na Kew 1878-1880, 1881-1887 onye nlekọta nke Botanical Gardens na King William'S Town, n'otu oge ahụ na-azụlite ụlọ akwụkwọ nke ya, 1888-1922 ọ bụ onye kansụl obodo, 1910-11 ọ bụ onye isi obodo nke King William"s Town. Ọ na-anụ ọkụ n'obi maka ime akwụkwọ ma mara banyere eriri sitere na osisi ndị dị n'ala na ndị dị iche iche dabara adaba maka akwụkwọ.
 

## Akwụkwọ ndị e bipụtara

* 

## Edemsibia

## Njikọ mpụga

* Biography of Frances Margaret LeightonnaS2A3Biographical Database nke Southern African Science
* Obituary of Rhys Isaac E debere ya na  Wayback Machine
* Akụkọ ndụ maka James Leighton E debere ya na  Wayback Machine