Dora Moono Nyambe

Dora Moono Nyambe (23 June 1992 [1] [2] - 25 Disemba 2024) bụ onye Zambia na-elekọta mmadụ, onye nkuzi na TikToker mara maka ọrụ ya na ụmụaka na ime obodo Zambia.

## Akụkọ ndụ
Nyambe mụrụ nne South Africa na nna Zambia.[1] O tolitere na Chibombo, [2] Lusaka, Zambia.[3][4] Ọ bụ ndị ozi ala ọzọ si mba ọzọ kpugheere ya mgbe ọ ka dị obere, ma mata ihe mgbochi nke ndị ala ọzọ na-enye aka.[5] Nyambe nwetara asambodo dị ka ụlọ akwụkwọ praịmarị na onye nkuzi ESL, ma mee atụmatụ ịrụ ọrụ dị ka onye nkuzi na China.[6][7] Ọ kuchiri nwa mbụ ya mgbe ọ dị afọ 22

Nyambe gara Mapapa, Mkushi, Zambia na 2019, izute ezinụlọ enyi ya. Ọnụ ọgụgụ ụmụaka na-anọghị n'ụlọ akwụkwọ wụrụ ya akpata oyi n'ahụ, na ọnụ ọgụgụ dị elu nke alụmdi na nwunye na ime ime ime n'oge uto". N'oge ahụ, Nyambe nwere ụmụ nkuchi ise, atọ n'ime ha bụ ndị nọ n'afọ iri na ụma. >

Nyambe na ụmụ ya kwagara Mapapa mgbe ọ dị afọ iri abụọ na asaa. Ọ chere ọtụtụ ihe ịma aka ihu, gụnyere mmegide sitere n'aka ndị bi n'ógbè ahụ na ụkpara na ebe obibi ọhụrụ ya, ụlọ apịtị. Na Mapapa, Nyambe guzobere ọrụ ebere Footprints of Hope ma guzobe ụlọ akwụkwọ. Ka ọ na-erule afọ 2023, ụlọ akwụkwọ ahụ na-ejere ụmụ akwụkwọ 350 ozi, gụnyere ụmụ akwụkwọ 150 na-ebi ebi, ma gụnye klas, ọbá akwụkwọ, ụlọ iri nri, na ụlọ ihi ụra. Ụlọ akwụkwọ ahụ na-aga site na mbido Febụwarị ruo mbido Disemba, na ezumike na-enye ụmụ akwụkwọ ohere inyere ezinụlọ aka na ọrụ ugbo. Ka oge na-aga, mmemme Nyambe ghọrọ ihe a ma ama n'etiti ndị obodo ahụ, bụ ndị ghọtara mmetụta dị mma ha na-enwe n'ahụ ụmụaka. Ka ọ na-erule afọ 2023, ọ naghị enweta nkwado ọ bụla site na ụlọ ọrụ ma ọ bụ gọọmentị maka ọrụ ya.

Ọ kuchiri ụmụ 13 n'ozuzu ya ma zụlite ụmụ akwụkwọ 150 ya.  Na mgbakwunye na atụmatụ agụmakwụkwọ, Nyambe tinyekwara aka na alụmdi na nwunye ụmụaka nke ụmụ akwụkwọ ya haziri, mgbe ụfọdụ na-akwụghachi ezinụlọ ụgwọ maka ego ha mefuru na agbamakwụkwọ nwata. Ọ gbakwara mbọ ikpe megide ndị metọrọ ụmụ akwụkwọ ya.

Joseph Schmitt dere akwụkwọ banyere akụkọ Nyambe, Under a Zambian Tree, ma wepụta ya na Febụwarị 2023. 

Nyambe nwụrụ n'isi ụtụtụ nke 25 Disemba 2024, mgbe ọ dị afọ 32. A mara ọkwa na a ga-eli ya n'ụlọ akwụkwọ ya na Mapapa, na 30 Disemba. N'iburu mbọ ọ na-agba ịkwụsị ndị na-eri ụmụaka na ịzụ ahịa, na nkọwa ndị gbara ọnwụ ya gburugburu, ọtụtụ ndị kwenyere na ọ nwere ike ịbụ na ọ bụ mmadụ ma ọ bụ otu ndị na-achọghị ka ọ nyochaa mpụ ndị a gburu ya.

### Ọnụnọ n'ịntanetị
N'ọnwa Mee 2020, site na agbamume nke otu n'ime ụmụ ya nwanyị, Nyambe malitere ide na TikTok banyere ọrụ ya, ọtụtụ vidiyo mbụ ya wee gbasaa. Ka ọ na-erule Septemba 2020, o nwere ihe karịrị ndị na-eso ụzọ 700,000.  Ka ọ na-erule afọ 2023, o nwere nde ndị na-eso ụzọ anọ ma nweta ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ US $ 500,000 maka agụmakwụkwọ ụmụaka. N'otu GoFundMe nke Nyambe bipụtara, ndị na-ekiri ya nwetara US $ 58,000 iji mee oghere maka obodo ahụ iji nweta mmiri.

A na-akatọ Nyambe mgbe ụfọdụ maka akaụntụ ya, ma ndị Zambia ndị tụrụ aro na ọ na-akwalite echiche efu nke obodo ahụ yana ndị mba ọzọ na-atụ aro ọdịnaya ya bụ "ihe na-akpali agụụ mmekọahụ ebere".[1] Ọ zara aro ndị a site n'ịkọwapụta na kama iji ahụhụ ụmụ akwụkwọ ya na-ata, o lekwasịrị anya n'ihe ha rụzuru na "ihe ọma ndị na-abịa na nri kwesịrị ekwesị, agụmakwụkwọ, nlekọta na ịhụnanya..

## Edemsibia