Thomas Lambie

Dr. Thomas Alexander Lambie (1885 – 14 Eprel 1954) bụ dọkịta ahụike ozi ala ọzọ kwesịrị ịrịba ama maka ịbụ nwa amaala Etiopia, na-ahụ maka ọtụtụ mbọ ahụike mbụ na Etiopia (gụnyere ntọala ụlọ ọgwụ abụọ). Ọ rụkwara ọrụ dịka dọkịta ahụike na Sudan, Nigeria na Palestine, ebe ọ nwụrụ.

## Ndụ
A mụrụ Dr. Lambie na Pittsburgh, Pennsylvania, United States. Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye ozi ala ọzọ ya na ezinụlọ ya na Sudan n'etiti ndị Nuer na Anuak, wee banye n'Osimiri Baro banye Etiopia na 1918, ghọọ ndị ozi ala ọzọ America mbụ na Etiopia. Ọ malitere ọrụ na Sayo, Welega, na Gore na Illubabor Province.

Dọkịnta Lambie wepụrụ obere bekee gbadara na ntị Gọvanọ Ras Tessema Nadew nke na-akpata nnukwu mgbu. Ekele Ras Nadew mere ka o dee akwụkwọ ozi ịja mma na okwu mmeghe nye onye isi ọchịchị, bụ́ Ras Tafari (mgbe e mesịrị Emperor Haile Selassie).

Mgbe ezinụlọ Lambie gara Addis Ababa, Ras Tafari rịọrọ Dr. Lambie ka o wuo ụlọ ọgwụ n’ebe ahụ, na-enye ya traktị dị acres 12 n’obosara na Gullele ná mpụga obodo ahụ. Mgbe ọ laghachiri United States, Dr. Lambie gakwuuru bọọdụ ya maka enyemaka na mbọ a. Ọ bụ ezie na ha ghọtara na ọ dị mkpa maka ụlọ ọgwụ, bọọdụ ahụ enweghị ike inye ya ego ndị dị mkpa, nke mere Lambie ịmalite njem nlegharị anya ego na obodo ya. Ọ bụ mgbe ọ gara n’obere obodo dị na Ohio ka ọ hụrụ WS. George, onye ọchụnta ego na-aga nke ọma nke nyere ya US $ 70,000 iji chọta ụlọ ọgwụ ahụ. Ewubere ụlọ ọgwụ ahụ na 1922, nke ghọrọ ụlọ kachasị ukwuu na Etiopia n'oge ahụ.

Na 1928, ebe ọ malitere ọrụ Abyssinian Frontiers Mission na 1927, wee jikọta ya na SIM (n'oge ahụ "Sudan Interior Mission") na Etiopia, Dr. Lambie kwadoro ikike ịmalite ọrụ ozi ala ọzọ na ndịda Addis Ababa, ruo Sidamo. Nke a bụ usoro siri ike n'ihi na Ras Tafari nwere nrụgide siri ike sitere n'aka ụfọdụ ndị nọ na Chọọchị Ọtọdọks nke Etiopia.

Na 1932, Dr. Lambie wuru ụlọ ọgwụ ekpenta na nsọtụ Addis Ababa, nke ugbu a akụkụ nke ALERT. N'ịgba ume nke Ras Kassa, Dr. Lambie nyochara iwu ụlọ ọgwụ na Lalibela na 1934, ma ntiwapụ nke agha ahụ gbochiri nke a. Emperor Haile Selassie m họpụtara Dr. Lambie odeakwụkwọ ukwu nke Red Cross ọhụrụ nke Etiopia ka ọ na-ahụ maka mbọ ndị otu ahụike Etiopia na mba ofesi.

Mgbe Ịtali weghaara Addis Ababa na 1935, Lambie na mbụ nyefere n'aka ọchịchị Ịtali ka ọ gaa n'ihu n'ọrụ ya, na-aga n'ihu na-eweghachi akụkọ ya banyere iji gas mọstad na Italy na Agha Italo-Abyssinian nke Abụọ. Na mweghachi nke Emperor Haile Selassie n'ocheeze, Dr. Lambie hapụrụ Etiopia; n'ihi na ọ nwetagoro nwa amaala Etiopia ka o wee nwee ihe onwunwe nke ụlọ ọgwụ ya wuru na ya, a manyere ya itinye akwụkwọ maka ị nweta mba.

Na 1946, o sonyeere Independent Board for Presbyterian Foreign Missions (IBPFM). Ọ gara n’ihu na-arụ ọrụ na Nigeria, Sudan, na na Palestine ebe o wuru akwa 90 Berachah Tuberculosis Sanitarium na Betlehem wee malite Baraka Bible Presbyterian Church, Bethlehem na 1953.

Ọ nwụrụ n'ili Kraịst, n'April 14, 1954.

## Ihe odide

* Lambie, Thomas 1935. Nwee! ma ọ bụ arịrịọ enyemaka nke Ethiopia. Nwee! ma ọ bụ arịrịọ maka enyemaka nke Etiopia
* Lambie, Thomas 1939. Doctor Without a Country (nke e mechara bipụta ọzọ dị ka A Doctor's Great Commission). Dọkịta Na-enweghị Mba Nnukwu Ọrụ Dọkịta New York
* Lambie, Thomas 1942. Dọkịta na-aga n'ihu. New York Dọkịta Na-aga n'ihu
* Lambie, Thomas 1943. Boot na Saddle na Africa. Ụgbọ mmiri na Saddle n'Africa New York
* Lambie, Thomas 1954. Nnukwu Ọrụ Dọkịta. Nnukwu Ọrụ Dọkịta  Wheaton, Illinois

## Ihe odide

## Akwụkwọ ndị dị mkpa

* [Ihe e dere n'ala ala peeji] Thomas Lambie: Onye ozi ala ọzọ ọsụ ụzọ na Sudan na Ethiopia, 1907-1942. Na Gateway to the Heart of Africa, nke Francesco Pierli, Maria Teresa Ratti, na Andrew C. Wheeler dezigharịrị, 126-145. Ọnụ ụzọ mbata nke Obi Afrịka Nairobi: Akwụkwọ Paulines
* [Ihe e dere n'ala ala peeji] 2020. Thomas A Lambie: Dọkịta na onye ọchụnta ego. Thomas A Lambie: Dọkịta na Onye Ọchụnta ego Wipf na Stock: Eugene, OR; 312 peeji:  __ibo____ibo____ibo__ Ọ bụ ezie na ọ bụ ISBN __ibo____ibo____ibo__ Ọ bụ ezie na ọ bụ 9781725257641
* Unseth, Peter. 2007. "Lambia, Thomas Alexander".  Encyclopaedia Aethiopica Sigbert Uhlig, ed. [Ihe e dere n'ala ala peeji] 3:491. Encyclopaedia Aethiopica

## Njikọ mpụga

* https://web.archive.org/web/20091220032739/http://www.dacb.org/stories/ethiopia/lambie_thomas.html