Célia Xakriabá

**Célia Nunes Correa** (amuru 9 Mee 1990), amara aha ya dika **Célia Xakriabá** , bụ onye nkuzi na onye na-akwado ndị Xakriabá nke Brazil. A maara ya nke ọma maka ịrụ ụka na nkuzi na mahadum dị na Brazil na-akwalite, tinyere ihe ndị ọzọ, ịkwalite ọnọdụ na ikike nke ụmụ nwanyị amaala, ikike ala ụmụ amaala, na agụmakwụkwọ ụmụ amaala.  

## Ndụ mbido
A mụrụ Xakriabá n'ime obodo São João das Missões na steeti Minas Gerais nke Brazil. Ọ gara akwụkwọ na Xukurnuk Indigenous State School.  Mgbe e mesịrị, ọ gara ma kụzie agụmakwụkwọ ndị obodo na Mahadum Federal nke Minas Gerais na 2013. Site na 2016 gaa, Xakriabá nwetara nzere masta ya na agụmakwụkwọ na Mahadum Brasília na 2018.  Ọ bụ onye mbụ n'ebo ya nwetara nzere masta. 

Xakriabá abụrụla onye na-akwado ikike ndị obodo kemgbe ọ dị afọ iri na atọ. 

## Ọrụ
thumb|240x240px|Xakriabá na-ekwu okwu na Mahadum Brasília

### Ọrụ agụmakwụkwọ
Na 2015, Xakriabá ghọrọ onye mbụ si n'agbụrụ ụmụ amaala Brazil nọchitere anya ụmụ amaala Brazil na Ngalaba Mmụta Minas Gerais.  O jisiri ọkwa ahụ site na 2015 ruo 2017. Xakriabá na-ekwu na agụmakwụkwọ ndị ntorobịa si n'agbụrụ Brazil na-enweta ezughi oke n'ihi na ọ naghị akụziri ha ikike ha nwere n'ala na akụkọ ihe mere eme ha.  O kwukwara na n'agbụrụ ọdịda anyanwụ, ihe ọmụma niile sitere n'aka onye nkuzi, mana na n'agbụrụ ụmụ amaala, onye ọ bụla na-eweta ihe ọmụma ịkọrọ. 

Kemgbe afọ 2017, Xakriabá ekwuola okwu n'ọtụtụ ogbako na arụmụka na mahadum dị iche iche dị na Brazil nke lekwasịrị anya n'ikike ndị obodo, dịka ịkwalite agụmakwụkwọ ụmụ amaala, na ịgba ume ka asụsụ obodo dịghachi ndụ na Brazil. 

### Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị
Xakriabá megidere iwu e mere n'Ụlọ Omeiwu Minas Gerais nke ga-amachibido ndị ọkà okwu iyi okpu isi ma ọ bụ uwe "ndị na-adịghị mma". O kwuru na ebumnuche iwu a bụ igbochi ndị na-asụ asụsụ obodo ịhụ ihe.  Na Febụwarị 2019, ọ sonyeere bọọdụ ndụmọdụ maka onye nnọchi anya Socialism na Liberty Party, Áurea Carolina si Minas Gerais.  na ntuli aka izugbe nke 2022, Xakriabá ghọrọ nwanyị mbụ si Minas Gerais nke a họpụtara na Federal Congress.  

## Echiche
Xakriabá na-arụ ụka na agụmakwụkwọ Brazil nke oge a anaghị eme nke ọma inyocha akụkọ ihe mere eme nke ndị pere mpe dịka ndị Brazil na ndị Africa, nke o kwuru na ọ na-eme ka ndị a nwee mmetụta nkewa na akụkọ ihe mere eme na nna nna ha. Xakriabá na-ekwu na agụmakwụkwọ maka ndị ntorobịa Brazil bụ ndị obodo ga-eme ka njikọ dị n'etiti ala nna nna ha na ihe nketa ha, njirimara ha, na mmụọ ha. Xakriabá bụkwa onye na-akatọ idebe ezumike kalenda Gregorian na agụmakwụkwọ Brazil, na-ekwu na ezumike ọdịda anyanwụ na nke Ndị Kraịst enweghị ihe ọ bụla dị mkpa maka ndị Brazil bụ ndị obodo. 

O kwuru na enweghị ụmụ nwanyị Brazil n'ọkwa ọchịchị, n'ozuzu ya, karịsịa ụmụ nwanyị obodo, metụtara ọchịchị ndị mba ọzọ na ụkpụrụ ndị ọdịda anyanwụ. Xakriabá kwuru na enweghị nnọchiteanya ụmụ nwanyị bụ otu n'ime ihe kpatara ime ihe ike megide ụmụ nwanyị obodo na Brazil. Dịka ya si kwuo, mmetụta ụmụ nwanyị na-ebelatakwa site n'ụzọ ụlọ akwụkwọ Brazil si egosipụta akụkọ ihe mere eme nke ọchịchị obodo, nke na-eme ka obodo obodo yie ihe ochie na nke nna ochie karịa ihe o chere na ha bụ. 

Xakriabá kwuru na usoro ndị ọchịchị nke igbu ọchụ na ịkpa ókè agbụrụ na-amalite site n'igbu ndị obodo ahụ, wee bibie njirimara ndị obodo ahụ, na n'ikpeazụ, ibibi ihe ọmụma ndị obodo ahụ.  Xakriabá agbachitere sinima ndị obodo ahụ duziri ma mepụta, na-ekwu na ọ na-akwalite ihe ọmụma obodo. 

Ọ na-akatọ amụma gọọmentị Jair Bolsonaro nke ukwuu, na-ekwu na ọ bụ ihe nketa nke ike ọchịchị ndị ọcha na mgbukpọ agbụrụ nke ndị obodo sitere na ọchịchị ndị ọchịchị.  N'oge ntuli aka nke 2018, Xakriabá sonyere na ngagharị iwe megide Bolsonaro na São Paulo . 

## Ihe ndetu

## Edensibia

Otú:Mmadụ ndi di ndụ
Otú:Pages with unreviewed translations