Afro-Brazilian culture

thumb|320x320px|Na Pernambuco, akụkọ ọdịnala na rhythm Afro-Brazilian mbụ pụtara: congada na maracatu. Na foto ahụ, ngagharị Maracatu Nação na Recife.</ref>
Omenala Afro-Brazil bụ nchikota nke ngosipụta omenala na Brazil nke nwere mmetụta ụfọdụ sitere na omenala Africa kemgbe oge ọchịchị ruo ugbu a. Ọtụtụ n'ime omenala Africa rutere Brazil site na ahia ohu transatlantic, ebe omenala ndị Europe na nke ụmụ amaala na-emetụta ya, nke pụtara na njirimara ndị Africa sitere na omenala Brazil na-ejikọta ya na ntụaka omenala ndị ọzọ.

Ugbu a, enwere ike ịmata akụkụ siri ike nke omenala Africa n'ọtụtụ akụkụ nke obodo Brazil, dị ka egwu na-ewu ewu, okpukperechi, nri, akụkọ ọdịnala na mmemme ndị na-ewu ewu. Na steeti Maranhão, Pernambuco, Alagoas, Bahia, Minas Gerais, Espírito Santo, Rio de Janeiro, São Paulo na Rio Grande do Sul bụ ndị kasị emetụta omenala si Africa n'ihi na ọnụ ọgụgụ nke ndị ohu natara n'oge ahia ohu na n'ime ha Mbugharị mgbe ọgwụgwụ nke sugar okpete na mpaghara Northeast.

Ọ bụ ezie na a na-ebelata ya n'oge ọchịchị ndị ọchịchị na narị afọ nke iri na itoolu, akụkụ nke ọdịbendị Brazil nke sitere n'Afrịka nwere usoro nke revalorization site na narị afọ de 20 gaa n'ihu nke ka dị taa.

## Ọganihu akụkọ ihe mere eme
thumb|Ndị ohu Africa na Brazil sitere n'ọtụtụ mba (Rugendas, c. 1830).
N'ozuzu, ma n'oge colonial na na narị afọ nke 19, njirimara omenala nke sitere na Europe bụ ihe a na-ahụkarị na Brazil, ebe a na-elegharakarị ihe ngosi omenala Afro-Brazil anya, nkụda mmụọ na ọbụna machibido. Ndị ọchịchị na-akwụsịkarị okpukpe ndị Afro-Brazil na nkà agha capoeira. N'aka nke ọzọ, a nabatara ụfọdụ ihe ngosi akụkọ ọdịnala, dị ka congadas na maracatu, yana okwu egwu dị ka lundu, ma kpalie ya.

Site n'etiti narị afọ nke 20 gaa n'ihu, okwu ọdịnala Afro-Brazil malitere ji nwayọọ nwayọọ na-anabata ma na-enwe mmasị n'ebe ndị ọkachamara Brazil nọ dị ka ezigbo okwu nka nke mba. Otú ọ dị, ọ bụghị ihe ngosi omenala nile anabatara n'otu oge. Samba bụ otu n'ime okwu mbụ nke omenala Afro-Brazil nke a na-enwe mmasị na ya mgbe ọ nwetara ọnọdụ dị mma na egwu ndị a ma ama na mmalite nke narị afọ nke 20. 

N'ikpeazụ, gọọmentị Estado Novo ọchịchị aka ike nke Getúlio Vargas mejuputa atumatu iji kpalite ịhụ mba n'anya ebe enwere ike ịnakwere omenala Afro-Brazil n'ihu ọha. Ọ bụ n'oge a ka mmemme ụlọ akwụkwọ samba nwetara nkwado gọọmentị site na General Union of Samba Schools nke Brazil, nke hiwere na 1934. 

Otu ihe ahụ mere na ngosipụta ọdịbendị ndị ọzọ. Capoeira, nke a na-ewere dị ka ọrụ nke ndị omempụ na ndị omempụrụ iwu, bụ nke Mestre Bimba nyere onye isi ala Vargas na 1953, onye kpọrọ ya "naanị egwuregwu mba n'ezie".  

Site na 1950s gaa n'ihu, mkpagbu nke okpukpe Afro-Brazilian belatara ma akụkụ nke ndị nọ n'etiti Rio de Janeiro nabatara umbanda. N'ime afọ iri sochirinụ, okpukpe Afro-Brazilian malitere ịbụ ndị ụbụrụ na-aghọ nkọ na-eme ememe.

N'afọ 2003, a bịanyere aka na Iwu No. 10.639, nke gbanwere Iwu nke Ntuziaka na Ntọala nke Mmụta (LDB), na-achọ ka ụlọ akwụkwọ praịmarị na nke sekọndrị nke Brazil tinye nkuzi nke akụkọ ihe mere eme na ọdịbendị Afro-Brazilian na usoro mmụta.

## Ọmụmụ Afro-Brazilian
thumb|Ebe ndebe ihe ochie nke Abolition - Ebe ndebe nke ọdịbendị Afro-Brazilian, na Recife.
A na-egosipụta mmasị na ọdịbendị Afro-Brazilian site n'ọtụtụ ọmụmụ na ngalaba nke sociology, anthropology, ethnology, egwu na asụsụ, n'etiti ndị ọzọ, lekwasịrị anya na nkwupụta na akụkọ ihe mere eme nke ọdịbendị Afrro-Brasilian.

Ọtụtụ ndị ọkà mmụta Brazil, dị ka onye ọka iwu Edison Carneiro, onye nyocha Nina Rodrigues, onye edemede Jorge Amado, onye na-ede uri na onye edemede sitere na Minas Gerais Antonio Olinto, onye edemede na onye nta akụkọ João Ubaldo, ọkà mmụta ihe ọmụmụ na onye na-ahụ maka ihe ochie bụ Raul Lody, yana ndị mba ọzọ dị ka ọkà mmụta mmekọrịta ọha na eze French bụ Roger Bastide, onye na-ese ihe nkiri America na onye na-ese foto bụ Pierre Verth Land. Carybé, raara onwe ha nye ịnakọta data na omenala Afro-Brazil, nke a na-amụbeghị nke ọma.

Ụfọdụ n'ime ha sonyere n'okpukpe Afro-Brazilian, dị ka João do Rio;  a kpọrọ ndị ọzọ ka ha sonye na candomblé dị ka ndị otu zuru oke, na-enweta ọkwa nsọpụrụ dị ka Obá nke Xangô na Ilê Axé Opô Afonjá na Ogã na Ilê Ajé Oká na Ilê Axé Iyá Omin Iyamassê, na-enyere aka n'ụzọ ego iji lekọta *[[Terreiro (religion)|Terreiros]]* ndị a.

Ọtụtụ ndị ụkọchukwu na-ede akwụkwọ wepụtara onwe ha ide akụkọ ihe mere eme nke okpukpe Afro-Brazilian site n'enyemaka nke ndị ọkà mmụta nwere ọmịiko ma ọ bụ ndị otu candomblés. Ndị ọzọ, ebe ọ bụ na ha enweelarị agụmakwụkwọ, ghọrọ ndị edemede n'otu oge ahụ na ọnọdụ ha dị ka ndị ụkọchukwu, dị ka ndị ọkà mmụta ọdịdị mmadụ Júlio Santana Braga na Vivaldo da Costa Lima, iyalorishás Nne Stella na Giselle Cossard Binon - Omindarewa, prọfesọ Agenor Miranda, ọkàiwu Cléo Martins na prọfesor sociology Reginaldo Prandi, n'etiti ndị ọzọ.

## Okpukpe
thumb|Chọọchị nke Our Lady of the Rosary of the Black Men of Olinda bụ chọọchị mbụ na Brazil nke ụmụnne ndị isi ojii nwere.
N'ozuzu, e mere ndị isi ojii si Africa kpọta dị ka ndị ohu ozugbo ma manye ha ịgbaso Okpukpe Katọlik. Otú ọ dị, ntọghata bụ naanị elu na okpukpe ndị sitere n'Afrịka jisiri ike nọgide site na omume nzuzo ma ọ bụ syncretism na Katọlik. Ụfọdụ okpukpe Afro-Brazilian ka na-edebe ọtụtụ omenala Africa ha, dị ka omenala candomblé na xangô na mpaghara ugwu ọwụwa anyanwụ; e guzobere ndị ọzọ site na njikọ okpukpe, dị ka batuque, tambor de mina, xambá na umbanda.

N'agbanyeghị nke ahụ, okpukpe Afro-Brazilian na-egosi mmetụta sitere na Katọlik na ụmụ amaala encantaria na pajelança. Syncretism na-egosipụtakwa onwe ya n'omenala nke baptizim nke ụmụaka na alụmdi na nwunye na Chọọchị Katọlik, ọbụlagodi mgbe ndị otu ahụ na-agbaso okpukpe Afro-Brazilian n'ihu ọha.

Na Brazil, ndị isi ojii na ndị Mulatto, ma ọ bụ ndị ohu ma ọ bụ mmadụ a tọhapụrụ, na-ejikọkarị onwe ha n'òtù okpukpe Katọlik. Sisterhood of Our Lady of the Good Death na Sisterhood of Notre Lady of the Rosary of the Black Men so n'ime ndị kachasị mkpa, na-arụkwa ọrụ dị ka njikọ dị n'etiti Katọlik na okpukpe Afro-Brazilian. Silva, Livia Maria Baêta da. "A IRMANDADE DE NOSSA SENHORA DA BOA MORTE, UMA PERSPECTIVA MUSEOLÓGICA E DE GÊNERO" (PDF). *Enecult*. **1**. Omume nke Katọlik ọdịnala nwere mmetụta Afrịka n'ofufe nke ndị senti sitere n'Afrịka dịka Saint Benedict, Saint Elesbaan, Saint Ephigenia na Saint Anthony nke Noto (Saint Anthony nke Carthage ma ọ bụ Saint Anthony nke Etiopia); n'ofuce kachasị mma nke ndị senti nwere njikọ dị mfe na orishas Afrịka dị ka Saints Coszena na Damian (ibeji), Saint George (Ogun na Rio de Janeiro), Saint Barbara (Yansbaan),  n'ịme nke ndị senti ọhụrụ a ma ama dị ka Escrava Anchanya nke ndị nsọ nke ndị nsọ,  na-ekpe ekpere nke ndị nsọ Sanitisha nke Sanitisha:  na-eme na Sanitisha (Santuantuantuantu:

Ọ bụ ezie na Katọlik na-agọnahụ ịdị adị nke orishas, ụka Pentikọstal kwenyere na ịdị adị ha, mana dị ka ndị mmụọ ọjọọ. Dị ka IBGE si kwuo, 0.3% nke ndị Brazil na-ekwu na ha na-agbaso okpukpe ndị sitere n'Afrịka, ọ bụ ezie na ọnụ ọgụgụ ka ukwuu nke ndị mmadụ na-agbasasị okpukpe ndị a na nzuzo.

Na mbụ, ọtụtụ ndị ụbụrụ na-aghọ nkọ na ndị na-ese ihe dị ka Jorge Amado, Dorival Caymmi, Vinícius de Moraes, Caetano Veloso, Gilberto Gil, Maria Bethânia (onye gara Nne Menininha's *Terreiro*), Gal Costa (onye a malitere na Orisha Babalú-Ayé), Mestre Didi (nwa nke Frealorishá Caymmi), Antonio Risério de Moraes (onye na-eseji),  Belto).
thumb|Candomblé na Pernambuco.

### Okpukpe ndị Afrịka na Brazil

* Babaçuê - Pará;
* Batuque - Rio Grande do Sul;
* Cabula - Espírito Santo, Minas Gerais, Rio de Janeiro na Santa Catarina; 
* Candomblé - Na steeti niile nke Brazil;
* Okpukpe Egungun - Bahia, Rio de Janeiro na São Paulo; 
* Ifá Cult - Bahia, Rio de Janeiro na São Paulo; 
* Macumba - Rio de Janeiro; 
* Omoloko - Rio de Janeiro, Minas Gerais na São Paulo; 
* Kimbanda - Rio de Janeiro na São Paulo; 
* Tambor nke Mina - Maranhão na Pará; 
* Terecô - Maranhão; 
* Umbanda - Na steeti niile nke Brazil; 
* Xambá - Alagoas na Pernambuco; 
* Xangô do Nordeste - Paraíba, Pernambuco, Alagoas na Sergipe; 
* Òtù;
* Ụmụnne nwanyị nke Our Lady of the Good Death; 
* Ụmụnne nwanyị nke Our Lady nke Rosary nke ndị isi ojii; 
* Syncretism; 

## Ihe osise
thumb|Onye na-akpa ákwà nke Ilê Axé Opô Afonjá candomblé ''Terreiro'' na Salvador, Bahia, Brazil.
Alaká Africa, nke a maara na Brazil dị ka pano-da-costa, bụ nke ndị na-akpa ákwà nke Ilê Axé Opô Afonjá candomblé *Terreiro* na Salvador, na mbara igwe a na-akpọ Casa do Alaká. Mestre Didi, Alapini (onye nchụàjà dị elu) nke ofufe Egungun na Azobá (onye nchụaja kachasị elu) nke okpukpe Babalú-Ayé na Orishas nke ụwa, bụkwa onye na-ese ihe ma ọrụ ya lekwasịrị anya kpamkpam na akụkọ ifo na nka Yoruba. Franco, Tasso (2013-10-06). "Filho de Mãe Senhora, mestre DIDI morre aos 95 anos de idade". *BahiaJá*. Retrieved 2023-08-16.

N'ihe osise, ọtụtụ ndị na-ese ihe na ndị na-emepụta ihe etinyela onwe ha n'igosi ịma mma nke candomblé, umbanda na batuque na ákwà ha. Otu n'ime ha bụ onye na-ese ihe na onye na-ise ihe n'Argentina bụ Carybé, onye raara ọtụtụ ndụ ya na Brazil nye na-ese ma na-ese Orishas na ememme ruo n'ụzọ kachasị mma. Enwere ike ịhụ ihe ọkpụkpụ ya na Afro-Brazilian Museum ma bipụta akụkụ nke ọrụ ya n'akwụkwọ. 

Na foto, onye France Pierre Fatumbi Verger, onye gara Bahia na 1946 ma nọrọ ruo ụbọchị ikpeazụ nke ndụ ya, gosipụtara ndị Brazil na oji na ọcha na ihe niile nke candomblé. E wezụga ise foto, ọ ghọrọ akụkụ nke okpukpe ahụ, ma na Brazil ma n'Afrịka, ebe a malitere ya dị ka Babalawo, yana ịmalite Pierre Verger Foundation na Salvador, ebe nchịkọta foto ya niile dị.

## Nri
A na-ekwukarị feijoada Brazil, nke a na-ewere dị ka nri mba Brazil, dị ka ihe ndị ohu kere, ebe ọ bụ na ọ nwere ike ịbụ na e mepụtara ya na *[[Senzala|senzalas]]*. Otú ọ dị, n'oge ndị a, a na-ewere *[[feijoada]]* Brazil dị ka mgbanwe okpomọkụ nke *feijoada* Portuguese nke a na-ejikarịghị ndị ohu. N'agbanyeghị nke a, nri mpaghara Brazil nwere mmetụta dị ukwuu site na nri ndị Afrịka, agwakọta ya na ihe oriri ndị Europe na nke ụmụ amaala.

Nri nke Bahia bụ nke na-egosipụtakarị mmetụta Afrịka na nri ya dịka *[[Akara|acarajé]]*, *caruru*, *vatapá* na *[[moqueca]]*. A na-eji mmanụ nkwụ, nke e si n'osisi nkwụ nke Afrịka weta na Brazil n'oge ọchịchị ndị ọzọ, akwadebe efere ndị a. Na Bahia, e nwere ụzọ abụọ iji kwadebe usoro nri ndị a. N'ụzọ dị mfe karị, nri ndị ahụ enweghị ọtụtụ ihe na-esi ísì ụtọ ma na-eme ya na candomblé *Terreiros* iji nye orishas. N'ụzọ ọzọ, a na-etinye ya n'èzí *Terreiros*, a na'iji ọtụtụ ihe na-esi ísì ụtọ na-akwadebe nri ahụ ma na-atọ ụtọ karị, ndị baianas do acarajé na-ere ya ma na-ata ya na ụlọ oriri na ọṅụṅụ na ụlọ.

## Egwú
Egwú ndị Afro-Brazilians mepụtara bụ ngwakọta nke mmetụta sitere n'ofe Afrịka ndịda Sahara na ihe ndị Portuguese na, ruo n'ókè dị ala, egwu ụmụ amaala, nke mepụtara ụdị dịgasị iche iche. Egwú ndị a ma ama na Brazil nwere mmetụta siri ike site na rhythms Africa; ụdị ndị kachasị ewu ewu bụ samba, marabaixo, maracatu, ijexá, coco, jongo, carimbó, lambada, maxixe, maculelê.

Dị nnọọ ka ọ mere n'ógbè nile nke America ebe ndị ohu Africa nọ, a na-eleghara egwu ndị Afro-descendants mere anya na mbụ ma na-ewepụ ya, ruo mgbe ọ nwetara aha ọjọọ na mmalite narị afọ nke 20 wee bụrụ nke kachasị ewu ewu taa.

### Ngwá egwu Afro-Brazil

* Ọ na-egbu mgbu;
* Agogô;
* Alfaia;
* Mwakpo;
* Berimbau;
* Ịgbà;

## Hụkwa

* Omenala Africa na Rio Grande do Sul
* Quilombo
* Akụkọ ihe mere eme nke Afro-Brazil

## Ihe odide

Otú:Pages with unreviewed translations