Ana de Castro

María Francisca Ana de Castro, onye a na-akpọ La bella toledana (ca.1686 – Disemba 23, 1736) bụ onye mbata na Spen na Peru, nke ama ama maka ịma mma na ịdị n'anya ya. E jidere ya na 1726, ebubo na ọ "na-ekpe ikpe" (ịbụ onye Juu na-eme ihe). A gbara ya ọkụ n'elu osisi mgbe ụgbọ ala gachara na 1736.[1] Ihe omume a bụ nnukwu ihe ngosi na Lima, [a chọrọ nkọwa] mana ọ welitere ajụjụ gbasara usoro na-adịghị agafe agafe na nrụrụ aka n'ime Njụta Okwukwe.

**María Francisca Ana de Castro**, called *La bella toledana* (ca.1686 &#x2013; December 23, 1736) was a Spanish immigrant to Peru, renowned for her beauty and hauteur. She was arrested in 1726, accused of "judaizing" (being a practicing Jew). She was burned at the stake after an *auto de fe* in 1736. This event was a major spectacle in Lima, but it raised questions about possible irregular procedures and corruption within the Inquisition.

## Akụkọ mmalite
A mụrụ Ana de Castro na Toledo, Spain. Ya na di ya nke abụọ, onye ahịa na Lima, rutere Peru na 1707, ya na onye nnọchi anya eze ọhụrụ, Manuel de Oms y de Santa Pau. A kpọtụrụ nnukwu ịma mma ya aha n'ọtụtụ akụkọ e dere banyere ya site n'aka ndị ha na ha dịkọrọ ndụ. A na-ekwukwa na ọ dị mpako nke ukwuu. Dịka ọmụmaatụ, a sịrị na ọ na-aga mas na Plaza de la Recoleta na ụgbọ ịnyịnya ya, mana ọ naghị esi na ya gbadata. Ọ bụ onye bara ọgaranya na onye gụrụ akwụkwọ na Lima. A na-ebo ya ebubo na ọ na-eme omume rụrụ arụ - e nwere asịrị na ya na otu n'ime ndị osote eze nwere mmekọahụ.  (Ọ bụrụ na ọ bụ eziokwu, nke a nwere ike ịbụ Oms ma ọ bụ José de Armendáriz, onye nnọchi anya eze site na 1724 ruo 1736.) 

## Njide, ịtụ mkpọrọ, ịta ahụhụ na ogbugbu
Akụkọ banyere njide ya dị ka ndị a: N'ihi ịbọ ọbọ, otu n'ime ndị bụbu ndị hụrụ ya n'anya nyere otu odibo n'ụlọ ya aka azụ iji zoo obe n'okpuru matarasị ya. Mgbe ahụ, ọ katọrọ ya na Inquisition, na-azọrọ na ikpe mara ya maka ịpịa onyinyo nke Kraịst. Nnyocha kpughere onyinyo ahụ n'etiti ákwà linin ya ma jide ya. Ọ gaghị ekwe omume ijide n'aka akụkọ a.

Ụmụ nwanyị enweghị ike ịta ahụhụ site na Inquisition, mana ka o sina dị, Kansụl Kasị Elu nke Inquisition na Lima vootu ka a taa ya ahụhụ iji nweta nkwupụta. N'ime afọ iri ọ nọrọ n'ụlọ mkpọrọ, a tara ya ahụhụ ugboro atọ, ya na ndị na-ekpe ikpe iri abụọ nwere ndị na-ege ya ntị iji nye ya ohere ikwupụta mmehie ya. E weghaara nnukwu ihe onwunwe ya, nke e mere atụmatụ na ọ dị 22,000 pesos.

O doro anya na ọ kwupụtara ebubo ndị a na-ebo ya, ọ bụ ezie na ọ kwetara na ememe ụfọdụ ndị Juu ọ kwenyere na ha ekwekọghị na Katọlik (na-edebe Ụbọchị Izu Ike na iru uju ndị nwụrụ anwụ, ihe ọ mụtara mgbe ọ bụ nwatakịrị). A na-ekwu na ọ kpughere n'okpuru mmekpa ahụ na nwanne ya nwanyị na ụfọdụ ndị ikwu ndị ọzọ ka Inquisition na Seville gbara ọkụ maka enweghị nchegharị, na ya onwe ya etinyela aka na mpụ ahụ, nakwa na a gwara ya ka ọ tie obere nwatakịrị ihe ọnwụ dị ka omume nke ndị Juu mana ọ hụrụ naanị omume ahụ.

N'afọ 1736, n'agbanyeghị mkpebi sitere na Spain na a ga-echebe ya, a na-agagharị ya n'okporo ámá Lima n'elu ịnyịnya ibu, na-ekwu okwuchukwu, nyefee ya n'aka ndị nkịtị, wee kpọọ ya ọkụ n'osisi. Ìgwè mmadụ 10,000 na-akwa ndị na-ekiri ihe ọchị hụrụ ogbugbu ya. Ndị mkpọrọ ndị ọzọ sonyeere ya, mana a mara ha ikpe ntaramahụhụ dị ala. A tụbara ntụ ya n'ime Osimiri Rímac.

## Ihe ndị na-adịghị mma
E nwere ihe na-ezighị ezi n'okwu ya, nke a ghọtara n'oge ahụ. Dị ka nwanyị, ekwesighi ịta ya ahụhụ. Ụfọdụ ndị akaebe kọrọ na ha hụrụ ihe ịrịba ama nke nchegharị mgbe a na-agafe ya na Lima gaa n'osisi, ihe kwesịrị ịzọpụta ndụ ya mana ọ bụghị. E nwekwara ntụziaka sitere na Spain na-egbochi ogbugbu ya, nke a leghaara anya. Fiscal (onye ọkàiwu ọha na eze) Mateo de Amusquíbar boro Cristóval Sánchez Calderón, onye inquisitor site na 1730 ruo 1748, ebubo igbu ya maka ihe ngosi ahụ, na dịka ngosipụta nke ike nke Inquisition. Enwere ike itinye ihe kpatara ya maka ịnapụ ya ihe onwunwe ya. Amusquíbar boro Sánchez Calderón ebubo nrụrụ aka - na-ejighị ego eme ihe n'ụzọ na-ezighị ezi na iji aka ya rite uru site na ụgwọ ọ tụrụ. E jidere Sánchez Calderón ma chụpụ ya na Lima, mana a hapụrụ ya ka ọ laghachi na 1747.

Ụlọikpe dị nsọ machibidoro mkparịta ụka banyere ikpe ya, n'okpuru ihe mgbu nke ịchụpụ ya.

## Ihe odide