Indira Gandhi

**Indira Gandhi** (amụrụ**Nehru**; 19 Nọvemba 1917 - 31 Ọktoba 1984) bụ onye ọchịchị India nke jere ozi dị ka praịm minista nke India site na 1966 ruo 1977 na ọzọ site na 1980 ruo mgbe e gburu ya na 1984. Ọ bụ praịm minista mbụ na naanị nwanyị India, na onye dị mkpa na ndọrọ ndọrọ ọchịchị India dị ka onye ndú nke  (INC). Ọ bụ nwa nwanyị nke Jawaharlal Nehru, praịm minista mbụ nke India. Ọ bụ nne Rajiv Gandhi, onye nọchiri ya dị ka praịm minista. Ọchịchị ya nke afọ 15 na ụbọchị 350 mere ka ọ bụrụ praịm minista India nke abụọ na-eje ozi ogologo oge mgbe nna ya gasịrị.

## Ndụ ya
A mụrụ Indira Gandhi na 19 Novemba 1917 na  na steeti . Nna ya, Jawaharlal Nehru, bụ onye isi na ngagharị nke India maka nnwere onwe pụọ n'ọchịchị Briten, wee bụrụ onye isi ala mbụ nke India. Indira bụ naanị nwa dị ndụ nne na nna ya dị ka nwanne ya nwoke nke tọrọ nwụrụ mgbe ọ na-eto eto. 

Ọ gụrụ akwụkwọ n'ụlọ akwụkwọ dị iche iche na India wee gaa Switzerland maka agụmakwụkwọ mahadum ya. N'ihi ọrịa, ọ kwagara United Kingdom; ọ bụ na United Kingdom ka ọ zutere di ya . Ha lụrụ na Allahabad. Agbamakwụkwọ ha dịruru afọ 18 ruo mgbe nkụchi obi nwụrụ ya na 1960. Ha mụrụ ụmụ nwoke abụọ—Rajiv na Sanjay. Na mbụ, nwa ya nwoke nke nta bụ Sanjay bụ onye nketa ọ họpụtara, ma mgbe ọ nwụsịrị n'ihe mberede ụgbọ elu na June 1980, Indira Gandhi mere ka nwa ya nwoke Rajiv kwenye ka ọ kwụsị ọrụ ya dị ka onye ọkwọ ụgbọ elu wee banye na ndọrọ ndọrọ ọchịchị na February 1981.

N'oge ọchịchị nna ya Jawaharlal Nehru site na 1947 ruo 1964, Gandhi bụ onye ọbịa ya wee soro ya gaa ọtụtụ njem mba ofesi. N'afọ 1959, o kere òkè na mwepu nke gọọmentị steeti Kerala nke ndị Kọmunist na-edu dị ka onye isi ala Indian National Congress n'oge ahụ. , onye nọchiri Nehru dị ka praịm minista mgbe ọ nwụrụ na 1964, họpụtara ya onye ozi mgbasa ozi na mgbasa ozi na ọchịchị ya; N'otu afọ ahụ a họpụtara ya na Rajya Sabha, nzuko omeiwu India. Mgbe Shastri nwụsịrị na Jenụwarị 1966, Gandhi meriri onye ndoro-ndoro ochichi ya, Morarji Desai, na ntuli aka ndị omeiwu nke INC ka ọ bụrụ onye ndu ma nọchie Shastri dị ka praịm minista. Ọ bụ praịm minista nwanyị nke abụọ n'ụwa ka Sirimavo Bandaranaike gasịrị mgbe ọ ghọrọ praịm minista nke India. 

Dị ka praịm minista, Gandhi bụ onye ama ama maka ọnọdụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị ya na-adịghị emebi emebi na nhazi nke ike n'ime ngalaba ndị isi. N'afọ 1967, ọ gara agha na China nke India weghaara mbanye ndị China na . Na 1971, ọ gara agha na Pakistan na nkwado nke nnwere onwe na agha nke nnwere onwe na Bangladesh nke a maara mgbe ahụ dị ka East Pakistan, nke butere mmeri ndị India.

Gandhi rụkwara ọrụ dị mkpa n'ịmalite nnwale ngwa agha nuklia mbụ nke India mere na 1974. Ọchịchị ya mere ka India bịaruo . India nwetara nkwado agha, ego, na nkwado ọchịchị site na Soviet Union n'oge esemokwu ya na Pakistan n'otu afọ ahụ. Gandhi mere India otu n'ime ndị Soviet Union na-akpachi anya n'Eshia, onye ọ bụla na-akwado ibe ya mgbe mgbe n'agha nakwa na United Nations.

N'ịzaghachi echiche nkewapụ na oku maka mgbanwe, o hiwere ọnọdụ mberede site na 1975 ruo 1977, bụ nke ọ na-achị site n'iwu wee kwụsịtụ nnwere onwe obodo. A tụrụ ihe karịrị 100,000 ndị mmegide ndọrọ ndọrọ ọchịchị, ndị nta akụkọ na ndị nwere nghọtahie. Ọ chere òtù ndọrọ ndọrọ ọchịchị  ihu n'oge ọchịchị nke anọ ya; na nzaghachi, o jiri ọrụ agha na ụlọ nsọ Sikh nke butere igbu ọtụtụ narị ndị Sikh. Na 31 Ọktoba 1984, ndị nche ya abụọ gburu ya, ndị ha abụọ bụ ndị mba Sikh na-achọ nkwụghachi maka ihe omume na temple.

Akpọrọ ya ọkụ n'otu saịtị nwere nnukwu nkume ọla dị iche iche nke na-echeta ya dị ka "Iron Lady of India".. A na-echeta Gandhi dị ka otu n'ime ụmụ nwanyị kachasị ike n'ụwa. Ndị na-akwado ya na-ehota ọchịchị ya n'oge mmeri nke ndị na-emegide geopolitical China na Pakistan, akụ na ụba na-eto eto na mmalite 1980s, na mgbasa ozi nke ịda ogbenye ya nke mere ka a mara ya dị ka "Mother Indira" *(Nne Indira)* n'etiti ndị ogbenye na ime obodo. Ndị nkatọ na-ahụ na òtù nzuzo ya nke àgwà ya na ọchịchị aka ike nke India. Na 2020, akwụkwọ akụkọ *Times* kpọrọ ya aha n'etiti ụmụ nwanyị 100 nke oge ya.

## Ntụaka

### Akwụkwọ ọgụgụ
*Ndị ọ dere*
* *My Truth* (1980), Orient Paperback, 

*Ndị e dere gbasara ya*
* *My Years with Indira Gandhi* by P. C. Alexander, Orient Paperbacks, , 
* *Indira Gandhi* by H. Y. Sharada Prasad, Penguin India, 
* *Indira Gandhi – Tryst with Power* by Nayantara Sahgal, Penguin India, 
*** by Sagarika Ghose,