Ileana Simziana

thumb|328x328px| Ihe stampụ Romania nke na-egosi adaeze a na-akpọghị aha si ''Ileana Simziana'' na-alụ ọgụ dragọn ahụ.
***Ileana Simziana*** ma ọ bụ ***Ileana Sînziana*** (a sụgharịkwara ya na Bekee dị ka ***Princess nke ga-abụ onye isi ma ọ bụ Iliane nke Golden Tresses***   na ***Helena Goldengarland***  ) bụ akụkọ ifo ndị Romania nke Petre Ispirescu chịkọtara ma dee n'etiti 1872 na 1886.  Ọ na-akọ akụkọ banyere otu ada eze ukwu a na-akpọghị aha ya, bụ́ onye na-eji ejiji dị ka nwoke, jere ijere eze ukwu ọzọ ozi ma napụta adaeze aha ya bụ Ileana. N'oge ọ na-achọ inweta Mmiri Nsọ, ọbụbụ ọnụ nke onye mọnk na-eme ka ọ gbanwee ghọọ nwoke - Făt-Frumos (Prince Charming Figure), onye lụrụ Ileana na njedebe obi ụtọ.

## Nkọwa okwu
Akụkọ ahụ gosiri otu eze ukwu nwere ụmụ nwaanyị atọ, bụ́ onye na-ewute ya na ya amụtaghị nwa nwoke. Ada ya gakwuuru eze ukwu jụọ ya nsogbu ọ na-enwe ma gwa ya na ọ ga-eje ozi eze ọzọ dị ka onye agha naanị iji mee ka obi dị ya ụtọ. Mgbe ahụ, eze ukwu mere àkwà mmiri ọla kọpa wee ghọọ anụ ọhịa wolf. Ụjọ tụrụ ada ada ada wee laghachi n'obí eze. Otu ihe ahụ na-eme na nwa nwanyị etiti, onye na-atụkwa egwu anụ ọhịa wolf. Nwa-nwanyi nke-ntà je ije, ya na inyinya ochie nke nna-ya, we zọda ya n'elu àkwà mmiri atọ, nke mbu dika anu-ọhia wolf, emesia dika ọdum, emesia dika dragon isi iri na abua. Nwatakịrị nwanyị ahụ rutere n'obí "nnukwu eze ukwu siri ike" wee gwa ya ka ọ napụta Ileana Simziana, nwa ya nwanyị, onye dike ahụ tọọrọ. Nwa nwanyị nke ọdụdụ napụtara ya, eze ukwu gwara ya ka ọ kpọpụta ìgwè ehi ya na-agba afa, nwa agbọghọ ahụ nwere ihe ịga nke ọma na nke a. Mgbe ahụ, Ileana Simziana gwara ada eze ukwu ka ọ weta Mmiri Nsọ nke e debere na obere ụlọ ụka dị n'elu Jọdan na ndị nọn na-adịghị ehi ụra n'ehihie ma ọ bụ n'abalị na-echekwa ya. Nwatakịrị nwanyị ahụ nwere ihe ịga nke ọma mana onye mọnk nke na-elekọta ụka na-ekpegara Chineke ekpere ma jụọ ya ma onye ohi ahụ bụ nwoke ka ọ mee ya nwanyị na nke ọzọ, nke mere na adaeze wee ghọọ onye isi - Făt-Frumos . Ugbu a onye isi, Ọ lụrụ Ileana Simziana na ha na-ebi ndụ obi ụtọ.

## Nyocha

### Ụdị akụkọ
N'ime usoro nhazi akụkọ ifo Aarne-Thompson-Uther, akụkọ ahụ na ụdị ya dị ka ụdị akụkọ 514, "Mgbanwe na Mmekọahụ".  Ndị ọkà mmụta na-akọwakarị ha dị ka akụkọ banyere njirimara transgender na mgbanwe .  

Rainer Wehse, na otu isiokwu dị na *Enzyklopädie des Märchens*, ghọtara na ụdị akụkọ a na-egosi ụdị dịgasị iche iche na motifs na n'usoro akụkọ, ma ha na-atụgharị gburugburu otu isi: mgbanwe nke nwanyị n'ime nwoke.  N'otu aka ahụ, Stith Thompson kwuru na e nwere nnukwu ụdị dị iche iche na akụkọ ifo ndị e depụtara dị ka ụdị a. 

N'akụkụ ahụ, dị ka Richard MacGillivray Dawkins si kwuo, nkọwa zuru ezu nke akụkọ ahụ bụ na eze nwere ụmụ nwanyị atọ, na nke atọ bụ nke kachasị ike. Ọ na-agbanwe onwe ya dị ka nwoke wee sonyere ndị agha n'ọnọdụ nna ya. Ọ na-egosipụta ọmarịcha omume obi ike wee lụọ ada ada. N'ikpeazụ, mmadụ na-anwa ikpughe nwoke na nwanyị heroine ahụ, ruo mgbe e zigara dike ahụ na ozi ebe ọ na-agbanwe ghọọ nwoke site na ọbụbụ ọnụ nke anwansi.  

## Ụdị dị iche iche

### Nkesa
Dị ka agụmakwụkwọ etiti narị afọ nke 20 si kwuo, a na-ahụ ụdị akụkọ ahụ na Europe, na ọtụtụ n'ime ụdị ya dị iche iche na-apụta (na-agbada n'usoro) na Finland (akụkọ 17), [ a ] Turkey (akụkọ 13), Ireland [ b ] na Lithuania (10 akụkọ), Denmark (9 akụkọ), Greece na Poland [ c ] (6 akụkọ), Romania (4 akụkọ).   A na-anakọta ụdịdị dị iche iche na Eshia (Indonesia na Malaysia), na ọdịnala Iberian (Spain, Portugal) na ógbè mbụ ya (Cape Verde Islands, Mexico na Chile).  

### Europe

#### Romania
Ihe dị iche iche nke akụkọ a, nke aha ya bụ *Nwa agbọghọ ahụ nke mere ka ọ bụ nwata*, na 1901 na Andrew Lang's The Violet Fairy Book, ma bụrụ nsụgharị Bekee nke akụkọ sitere na 1894 Romanian *Sept Contes Roumains* ( *Akụkọ asaa Romanian* ), nke Jules Brun na Leo Bachelin deziri.  

N'ụdị dị iche iche nke Pauline Schullerus anakọtara si Harbachtal nwere aha *Das tapfere Königstöchter* ("Nwa nwanyị Eze ahụ nwere obi ike"), Red Emperor, ugbu a bụ onye na-esighị ike na onye dị afọ 99, natara akwụkwọ ozi n'aka enyi ya, Green Emperor, na-akpọ ya ka ọ gaa agha. The Red Emperor kwara arịrị na enweghi ndị nketa nwoke, mana ụmụ ya nwanyị atọ na-enye ohere ịnọchite anya ya. Ndị okenye na-eyi uwe nwoke na-agafe akwa mmiri, ma anụ ọhịa wolf nwere eze na-atụ ha ụjọ ịlaghachi n'alaeze ha. Ụmụ nwanyị nke atọ na-eyi onwe ya uwe nwoke, na-agba ịnyịnya ya ma na-ezere ịhụ anụ ọhịa wolf. Ihe dị ka kilomita ole na ole ka e mesịrị, ọ hụrụ ọgịrịga ezì ọlaedo n'ala, ma ịnyịnya ya dọrọ ya aka ná ntị megide ya. O rutere ebe ọ na-aga, eze hụkwara ọgịrịga ezì ahụ, na-achọ ka onye na-agba ya nwetaghachi onye nwe ya. Mgbe e mesịrị, ọ ghaghị ịchọta nwa agbọghọ nwere ntutu isi ọlaedo na Mma agha nke Chineke. N'ọrụ nke atọ a, onye ọchịagha na-ezu ohi mma agha, na Chineke n'onwe ya na Saint Peter nyere iwu na ọ ga-abụ nwoke, ebe ọ bụ na o yiworị uwe nwoke. 

#### Ndị Abkhazian
N'akụkọ sitere na ndị Abkhazia nke nwere aha "Царь и его везир" ("Eze na Vizir"), onye vizir na-eziga nwa ya nwoke nke okenye na ndị agha eze, ma kpebie igwu egwu ya: tupu nwa ya nwoke erute nnukwu ụlọ eze, vizir na-eme ka ọ bụ onye na-elekọta ya n'okporo ụzọ. Okenye ya daa n'ule, otu ahụ ka nke ọdụdụ ya ada. Nwa ya nke atọ, otu nwanyị, na-eyi uwe nwoke wee gafee ule ya. "O" gbagoro n'elu inyinya gaa n'ulo ndi "adauys" ato ma kwatuo uzo. Ndị "adauys" nwere mmasị na ngosipụta nke ike onye ọbịa ha ma nabata "ya". Mgbe e mesịrị n'abalị, ụmụnne nwanyị atọ "adauys" na-abanye n'ọnụ ụlọ onye ọbịa, otu otu. Onye ọbịa ahụ jụrụ ọganihu ihunanya ọ bụla site n'ịsị "ọ" nọ na njem. Nwanne nke ọdụdụ, onye nwere ikike maara ihe, maara na onye ọbịa ha bụ nwa agbọghọ, ma buru amụma na "ọ" ga-abụ nwoke n'ọdịnihu, na-adụ ya ọdụ ka ọ họrọ ịnyịnya ha na-egbu egbu n'ụtụtụ echi. "dike" ahụ gakwuuru eze wee nye ya ọrụ iji nweta obi na imeju nke nnukwu boar, na iko atọ nke mmiri ara ehi site na ele. N'oge ozi nke abụọ, "ọ" rutere n'otu obodo nwere nsogbu. Eze nwaanyị ya na-agba afa n’obodo ahụ, n’ihi na ihe ọ bụla o kwuru ga-abụ eziokwu. "dike" ahụ na-achọta eze nwanyị wee manye ya ka ọ gbanwee afa, ime nwoke ọ bụla ghọọ nwanyị, na nwanyị ọ bụla ghọọ nwoke. dike wee gbuo eze nwanyị. Ka ọ na-alọta, ọ nara iko mmiri ara ehi n’elu ele ma laghachikwuru eze. Ka ọ na-alakwuru nna ya, ọ gafere n’ụlọ “adauys” kpọrọ ụmụnne ha ndị nwanyị atọ ka ọ bụrụ nwunye ya na ụmụnne ya. 

### Asia

#### toro toro
Na *Typen türkischer Volksmärchen* ("Turkish Folktale Catalogue"), nke Wolfram Eberhard na Pertev Naili Boratav dere, ndị ọkà mmụta abụọ ahụ chịkọtara akụkọ banyere mgbanwe nwanyị na nwoke n'okpuru otu ụdị: TTV 97, "Der weinende Granatapfel" ("Pomegranate dị iche iche na-akwa ákwá"), ndị ọkà mmụta sayensị. N'ụdị akụkọ a, a zụlitere nwa nwanyị padisha dị ka nwa ya nwoke, wee gbanarị n'ịnyịnya tupu ememe ibi úgwù. "Ọ" na-arụ ọrụ maka eze ọzọ na a kwere na adaeze. Nwa ada eze nwere onye na-ahụ n'anya nzuzo nke ihe karịrị nke mmadụ ma na-ezigara "suitor" na ajụjụ ndị siri ike, n'oge nke "suitor" na-aghọ nwoke. 

Onye Turkologist Theodor Menzel [ de ] tụgharịrị n'ụdị Turkish nke akpọrọ *Die Geschichte von von dem weinenden Granat-Apfel und der lachenden Quitte* (a sụgharịrị n'asụsụ Bekee dị ka "Akụkọ nke pọmigranet na-akwa na Bear Na-achị ọchị").  N'akụkọ a, padishah nwere ụmụ nwanyị itoolu ma chọọ nwa nwoke. Mgbe nwunye ya tụụrụ ime ọzọ, ọ na-eyi ya egwu igbu ya ma ọ bụrụ na a mụọ nwa nwanyị ọzọ. Ya mere amuru otù uzọ n'uzọ iri, ma nne-ya nēyiwe ya uwe dika nwa-nwoke, we zulite ya dika otù. Oge na-agafe, na padishah na-edepụta ụbọchị maka ibi úgwù nke "nwatakịrị" dị ka ememe, ma "ọ" na-achịkwa igbu oge ememe ahụ ruo afọ abụọ. N'afọ nke atọ, "ọ" gbapụrụ n'elu ịnyịnya na-ekwu okwu n'alaeze ọzọ. N'ebe ahụ, "ọ" na-echebe eze ka igirigi, ma na-enweta ihu ọma eze. "Ọ" gwara ya na ọ chọrọ ịlụ nwa agbọghọ yi uwe uhie "ọ" hụrụ n'otu n'ime ọnụ ụlọ ndị eze. Nwa agbọghọ ahụ yi uwe na-acha ọbara ọbara na-agwa onye ọ na-achọ ịbụ "di" na ọ ga-agwa nrọ nrọ tupu ya ekweta na alụmdi na nwunye ha. N'eziokwu, "nrọ nrọ" ya bụ onye na-ahụ n'anya nzuzo, nwa Padishah nke Peris, bụ onye na-abịakwute ya n'ụdị nduru ma kwenye ya iziga "ọkịta" iji nweta enyo mbụ site na igirigi, na mgbe e mesịrị *Säbelstein* si na Dews. "Nwa nwoke" na-enweta mirror na *Säbelstein* . Mgbe ọrụ nke abụọ gasịrị, nne igirigi na-akọcha "nwatakịrị", ọ bụrụ na nwoke, ịghọ nwanyị, ma ọ bụrụ na nwanyị, ịghọ nwoke, ya mere ọ na-eme: "nwoke" ahụ gbanwere ghọọ nwoke. N'ikpeazụ, nwa agbọghọ ahụ na-acha uhie uhie gwara di ya ka ọ nweta pọmigranet na-akwa ákwá na quince na-achị ọchị site n'ubi dị anya - ọnyà nke nwa Padisha nke Peris setịpụrụ. Site n’enyemaka nke ịnyịnya ya na ihe anwansi atọ o zuru n’aka ndị ikom atọ na-ese okwu, o nwetara ihe ndị ahụ ma were ha nye eze. Nwa nke padishah nke peris nakweere mmeri wee hapụ nwa agbọghọ ahụ na-acha uhie uhie na akara aka ya. Ya mere, onye knight lụrụ nwa agbọghọ na-acha uhie uhie wee gaa na nke nne na nna ya ka ha kọọ akụkọ ahụ dum.  Ọkà mmụta Turkologist Ignác Kúnos chịkọtara ụdị dị iche iche si na Adakale nwere aha *Die Geschichte von dem weinenden Granat-Apfel und der lachenden Zitrone* ("Akụkọ nke pọmigranet na-akwa ákwá na lemon na-achị ọchị"). 

Onye edemede Somnath Dhar bipụtara akụkọ Turkish nke akpọrọ *The Magic Mirror* : eze enweghị ụmụaka, mana ọ na-ahọrọ ịbụ ndị nketa nwoke. Mgbe nwunye ya, bụ́ eze nwaanyị, mara ọkwa na ọ dị ime, eze dọrọ ya aka ná ntị na ọ bụrụ na ọ bụ nwa agbọghọ, na ya ga-egbu ya. N'ịtụ egwu ndụ ya, ọ kọọrọ onye nọọsụ ya ihe nzuzo, bụ́ onye dụrụ ya ọdụ ka ọ zụọ nwa agbọghọ ahụ dị ka nwoke. Mgbe “onyeisi” ahụ dị ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ afọ iri na isii, eze chọrọ ịhụ ka “ya” kwere nkwa ịlụ. Nwanyị nwanyị ahụ kpọrọ nwa ya ma gwa ha ihe na-echegbu ya. "Onyeisi" na-ekweta na-ebu betrothal, na-ezube ịnya ịnyịnya ha na mpaghara amaghị, ma kwere nkwa na-alaghachi otu ụbọchị. Ha na-eme atụmatụ ha wee jiri ịnyịnya ha gbaga n'ala ọzọ. Nwa ịnyịnya ibu ha nyere ha ntutu isi wee sị na a pụrụ ịkpọ ya. "Onyeisi" ahụ na-achọta ọrụ dị ka nwata nwoke kichin n'obí eze ma na-ebuli elu n'ọkwá ruo n'ọkwa onye isi nri. Nna-ukwu nke nnukwu ụlọ ahụ, onye isi ọzọ, kpọpụtara onye isi nri ya ma jụọ ha gbasara ebe ha si. “Onyeisi” ahụ na-agha ụgha na ha furu efu n’ụgbọ njem nna ha wee gaa chọta ọrụ ebe ọzọ. Onye isi nke abụọ gwara ha ka ha họrọ otu n'ime ụmụ ya ndị inyom ka ọ bụrụ nwunye ha, ha na-ahọrọ nke atọ na nke ọdụdụ, onye na-adịghị mma na onye na-egwu egwu, ma "dị mma na nke mara mma". Nwa nwanyị nke atọ kwetara ịlụ onye na-esi nri, ma ọ laghachiri n'ọnụ ụlọ ya ịgakwuru onye hụrụ ya n'anya na nzuzo. Nduru si na windo ya fega, were efere saa ahụ́ wee ghọọ nwoke. Ndị hụrụ nzuzo n'anya na-atụ aro ka ha ziga onye isi nri ka ọ nweta ya "enyo kachasị mma n'ụwa", nke mmụọ ọjọọ debere n'ogige. Onye isi nri na-agba ịnyịnya na-enyere aka gaa n'ogige ndị mmụọ ọjọọ wee nweta enyo. N'ịbụ onye iwe were iwe n'ebe onye ahụ batara n'ime ya, mmụọ ọjọọ ahụ na-akọcha ya: ọ bụrụ na onye ahụ batara bụ nwoke, ọ ga-aghọ nwanyị; ọ buru na onye batara bu nwanyi, ọ gāghọ nwoke. "Onyeisi" na-aghọ nwoke n'ezie ma jiri enyo laghachi n'ụlọ. Onye isi a gbanwere ọhụrụ lụrụ nwa nwanyị nke atọ wee laghachi na nne na nna ya na nwunye ọhụrụ ya. 

### Africa

#### Cape Verde Islands
Ọkà mmụta gbasara mmadụ bụ Elsie Clews Parsons chịkọtara ụdị dị iche iche site na Cape Verde Islands, site n'aka Antonio d'Andrade sitere na Fogo . N'akụkọ a, akpọrọ *The Princess Who na-asụ ude: Nwoke ma ọ bụ Nwanyị?* , otu onye isi aha ya bụ Bonito nwere nrọ banyere nwa agbọghọ aha ya bụ Aldraga Jiliana, bụ onye "na-agba egwu na ala nke oké osimiri, ụlọ elu asaa nke Bebel, nke bi n'Ugwu Gold", ebe ọ dịghị nwoke ijiji ma ọ bụ mmadụ nwere ike iru. Site n'ịnyịnya ya mara mma na akwa akwa atọ, Bonito gara n'Ugwu Gold, rata Aldraga Jiliana n'ịnyịnya ya wee kpọga ya n'alaeze ya. Otú ọ dị, Aldraga Jiliana anọgideghị na-ekwu okwu, na nna Bonito, bụ eze, mara ọkwa na onye ọ bụla na-eme ka Aldraga Jiliana na-ekwu okwu ga-alụ ya. Ka oge na-aga, otu onye ntorobịa aha ya bụ Marco ji ịnyịnya ibu ya gbagoro n'ụlọ elu ahụ. Mule na-adụ ya ọdụ ka ọ gaa n'ụlọ ahịa na-akụ violin atọ; Nwa agbọghọ ahụ ga-emeghachi omume ma sụọ ude na nzaghachi. Marco na-agbaso ntuziaka ahụ wee mee ka Aldraga Jiliana kwuo okwu. Otú ọ dị, nne Bonito, bụ eze nwanyị, na-enyo enyo na Marco bụ nwanyị, ọ bụghị nwoke, wee chepụta ule iji chọpụta onye ọ bụ: ịkụ osisi vine na ịkụpịa mkpụrụ vaịn maka mmanya; ka ọ gaa n’ubi were tụtụkọta mkpụrụ osisi; ịsa ahụ n'oké osimiri. Site n'enyemaka inyinya mule, Marco gafere ule niile. Eze, nna Bonito, lụrụ "Marco", na-eso enyo eze nwanyị. Mgbe e mesịrị n'abalị ahụ, Aldraga kpọrọ Marco ka ya na ya dinaa, n'ihi na Aldraga si n'ala ebe "nwanyị na-alụ nwanyị". Orù eze nwanyị nụrụ mgbanwe ahụ wee mee ngwa ngwa gwa eze nwanyị. "Marco" na-enweta nleta nke Saint Peter (San Pedro), nna nna ya, onye na-akpọ ya "Marta". Saint Peter dọrọ aka ná ntị na eze nwanyị na-abịa igbu "ya", ma, iji zọpụta "ya", na-akwadebe ya nwoke akụkụ.  

## Hụkwa
  

* Ndepụta akụkọ ifo ndị Romania
* Ileana Cosânzeana
* Ịnyịnya Lurja
* Vasilisa ada onye nchụaja
* The Dog in the Sea, ọzọ akụkọ ifo tụgharịrị dị ka onye nwere subtext queer
* Nwa agbọghọ ahụ dị ka onye agha (akụkọ ifo ndị Russia)

## Ihe odide ala ala peeji

## Ntụaka

## Njikọ mpụga

* Ntụgharị Mirela Roznoveanu Archived  
Otú:Pages with unreviewed translations