Ntinye ọzụzụ maka ndị ọrụ ahụike na Naịjirịa

Ọzụzụ pụrụ iche maka ndị ọkachamara n’ahụike na Naịjirịa   Na-ezo aka n'oge iwu, ọzụzụ a haziri ahazi maka ndị ọkachamara n’ahụike na-esochi mmezu nke mmụta na agụmakwụkwọ ha. Ọ na-eje ozi dị ka oge mgbanwe n'etiti ntụziaka agụmakwụkwọ na ọrụ ọkachamara onwe onye. Ọ bụghị naanị na iwu na kansụl ndị ọkachamara nyere iwu ka nke a dị, kamakwa ọ bụ ihe dị mkpa maka ikikere zuru oke na ndebanye aha gafee usoro nlekọta ahụike dị iche iche.  

Na Naịjirịa, Ebumnuche nke ọzụzụ a bụ ijikọ ihe ọmụma na nkà e nwetara n’ọmụmụ mahadum ma ọ bụ kọleji na ahụmịhe bara uru nke sitere na ntọala ahụike ụwa. Ọ na-eme ka o doo anya na ndị gụsịrị akwụkwọ na-egosipụta ikike ahụike, ụkpụrụ omume ọkachamara, na ikike ịrụ ọrụ na ìgwè ahụike dị iche iche tupu e kwe ka ha rụọ ọrụ n'onwe ha.

A na-eme ọzụzụ na ụlọ ọrụ ndị a kwadoro nke ndị na-achịkwa dị mkpa kwadoro. Ndị a gụnyere ụlọ ọgwụ nkuzi, ụlọ ọgwụ gọọmentị etiti, ụlọ ọgwụ ndị ọkachamara, na, n'ọnọdụ ụfọdụ, ụlọ ọrụ ahụike onwe onye nwere ezigbo ngwá ọrụ. Oge ọzụzụ na-adịgasị iche na ogologo dabere na ọrụ mana ọ na-adịkarị ọnwa 12.

## Ihe ndị mere n'oge gara aga
Na Naịjirịa, dị ka ọtụtụ mba ndị nọ na Global South, usoro ahụike na-adabere n’ọzụzụ zuru oke, nlekọta kwesịrị ekwesị, na ikike ọkachamara nke ndị ọrụ ahụike. Ntinye aka n’ọrụ bụ akụkụ bụ isi n’ịkwalite mmepe ndị ọrụ ahụike, na-eme ka ọzụzụ ọkachamara bụrụ nke ọma ma na-eme ka usoro ahụike bụrụ nke dị nchebe.

N'akụkọ ihe mere eme, ọrụ ahụike na nke ahụike na Naịjirịa anaghị ahazi nke ọma ma na-adịkarị iche na mpaghara na ụlọ ọrụ. Otú ọ dị, ka ọchịchọ maka nlekọta ahụike dị mma na-eto, otú ahụ ka mkpa maka mgbanwe n'otú e si etinye ndị ọkachamara gụsịrị akwụkwọ ọhụrụ n'ime usoro ahụ. Ka oge na-aga, nguzobe nke ndị ọkachamara na-achịkwa ndị ọrụ dịka Medical and Dental Council of Nigeria (MDCN), Nursing and Midwifery Council of Nigeria, na Pharmacy Council of Nigeria.

Ọrụ ahụike ọ bụla ugbu a nwere usoro mmụta akọwapụtara ma ọ bụ usoro maka ọzụzụ ọzụzụ. Ihe ndị a gụnyere ntụgharị iwu site na ngalaba ndị dị mkpa, nlekọta ndị ọrịa, akwụkwọ, itinye aka na nzukọ ahụike, na nyocha oge site n'aka ndị ọkachamara. Dị ka ihe atụ:

* A chọrọ ka ndị dọkịta gbanwee site na ngalaba ndị dị ka ọgwụ ime ụlọ, ịwa ahụ, pediatrics, na obstetrics & gynecology.
* Ndị na-ahụ maka ọgwụ ga-eme mgbanwe na ụlọ ọgwụ ọgwụ, ụlọ ọgwụ, na ọrụ obodo.
* Ndị ọkà mmụta sayensị na-ahụ maka ahụike na-enweta ahụmịhe na microbiology, hematology, chemical pathology, na histopathology.

Usoro ọzụzụ ahụ na-arụkwa ọrụ dị oke mkpa n'idozi ọdịiche dị n'ịnye nlekọta ahụike, ọkachasị n'akụkụ Naịjirịa na-enweghị ihe onwunwe. Interns, ọ bụ ezie na ha ka nọ n'okpuru nlekọta, na-abụkarị akụkụ bara uru nke ndị ọrụ ahụike.

N'agbanyeghị mkpa ọ dị, usoro ntinye aka na Naịjirịa na-eche ihe ịma aka dịka ịkwụ ụgwọ karịrị akarị, ebe ntinye aka ezughi oke, nsogbu nhazi, na akụkọ nke ihu ọma na nrụrụ aka ihu. Nsogbu ndị a emeela ka a kpọọ oku maka mgbanwe usoro, gụnyere ọnụ ụzọ ntinye dijitalụ, ego dị elu, na nkesa ziri ezi nke ebe ọzụzụ gafee mba ahụ.

## Usoro itinye ya
Ntinye ọzụzụ na-esochi mmezu nke ule ọkachamara ikpeazụ na onyinye nke nzere iru eru (dịka, MBBS,  B.Pharm, BMLS). Usoro a gụnyere:

# Ngwa maka ụlọ ọgwụ ndị a kwadoro: Ndị gụsịrị akwụkwọ na-etinye akwụkwọ na ụlọ ọrụ ndị kansụl ọkachamara kwadoro.
# Nhọrọ na ịkpọ òkù: Dabere na uru, oghere dịnụ, na ụkpụrụ ụlọ ọrụ, a na-edepụta ndị na-achọ ma kpọọ ha maka ajụjụ ọnụ ma ọ bụ itinye ha n'ọrụ.
# Ntinye nke ikikere nwa oge: Ndị na-achịkwa na-enye ikikere nwa nwa oge nke na-enyere onye gụsịrị akwụkwọ aka ịrụ ọrụ n'okpuru nlekọta n'oge oge ọzụzụ.
# Mmalite nke ọzụzụ: Interns na-agbanwe site na ngalaba dị iche iche n'okpuru nlekọta.
# Nnyocha na asambodo: Na njedebe nke ọzụzụ, a na-enyocha ndị na-arụ ọrụ ma, ọ bụrụ na ha aga nke ọma, nye ha asambodo nke mmecha maka ndebanye aha zuru ezu.

## Ihe ịma aka
Usoro itinye ọzụzụ na Naịjirịa na-ejikarị ọtụtụ ihe ịma aka:

* Ogologo oghere: A na-enwekarị esemokwu n'etiti ọnụ ọgụgụ ndị ọkachamara na-agụsị akwụkwọ na ọkwa ọzụzụ dịnụ.
* Enweghị nhata nke ala: Mpaghara ụfọdụ nwere ụlọ ọrụ ndị a kwadoro, na-amanye ndị na-arụ ọrụ ịkwaga ebe ọzọ.
* Oge igbu oge n'ịnọ n'ọrụ: Ụfọdụ ndị gụsịrị akwụkwọ na-eche ogologo oge ichere tupu ha enweta ọnọdụ.
* Nrụrụ aka na ihu ọma: ebubo nke nepotism, iri ngo, na ihu ọma na usoro nhọpụta bụ ihe a na-ahụkarị.
* Ụgwọ ọrụ na-egbu oge: Ụfọdụ ndị na-arụ ọrụ na-eche ịkwụ ụgwọ n'azụ oge ma ọ bụ ịghara ịkwụ ụgwọ.
* Ọnọdụ ọrụ na-adịghị mma: Ndị Interns na-arụ ọrụ mgbe ụfọdụ n'okpuru ọnọdụ na-adịghị Mma na nlekọta na akụrụngwa pere mpe.

## Nlekọta nchịkwa
Kansụl ọkachamara ọ bụla na-ahụ maka ọzụzụ ọzụzụ site na ikikere nke ebe, nhazi nke ụkpụrụ ọzụzụ, na nyocha nke ndị na-arụ ọrụ. Ụfọdụ n'ime ndị isi na-achịkwa gụnyere:

* Kansụl Ọgwụ na Ezé nke Naijiria (MDCN) 
* Nọọsụ na Midwifery Council of Nigeria (NMCN) 
* Kansụl Ndị Ọgwụ nke Naijiria (PCN)  
* Medical Laboratory Science Council of Nigeria (MLSCN) 

## Ihe ndị mere n'oge na-adịbeghị anya

* N'afọ 2020, Ministri ahụike nke Federal na MDCN webatara mgbanwe iji mee ka usoro izipu maka ndị ọrụ ahụike dị mfe. 
* A na-arịwanye elu arịrịọ maka **usoro ntinye aka n'etiti**, nke yiri ihe nlereanya National Youth Service Corps (NYSC). 
* Nigerian Association of Resident Doctors (NARD) na òtù ahụike ndị ọzọ akpọọla gọọmentị ugboro ugboro ka ha nwekwuo ego na ngosipụta n'usoro ọzụzụ.

## Hụkwa

* Ndị dọkịta na-arụ ọrụ na Naịjirịa
* Mmụta ahụike na Naịjirịa
* Nlekọta ahụike na Naịjirịa
* National Youth Service Corps
* Agụmakwụkwọ na Naijiria
* Kansụl Ndị Ọgwụ nke Naịjirịa
* Ọrụ ahụike

## Edensibia

Otú:Pages with unreviewed translations