Nwonyo Fishing Festival

**Ememme Azụ Nwonyo** bụ mmemme ndị Ibi na-eme na steeti Taraba . Ọdọ mmiri a dị kilomita ise n'ebe ugwu obodo Ibi di, ọ bụ Emume a na-eme kwa afọ ebe Ibi na ndị agbata obi ya na-agbakọta azu azụ na ijikọta ọzọ. A na-ekwu na ọdọ mmiri a bụ nke kacha ukwuu na ọdịda anyanwụ Afrịka ebe ọ na-agba kilomita iri na ise n'osimiri Benue.  Aha Nwonyo pụtara Zoo-apụ maka nnukwu anụ mmiri dị ize ndụ dịka agụ iyi, agwọ, hippopotamus na ọtụtụ ndị ọzọ.    

## Akụkọ ihe mere eme
Emume Nwonyo Fishing festival emeela kemgbe ihe karịrị afọ nari iteghete, enwere ike ịchọpụta ya na Buba Wurbo na afo 1816, ọ bụ otu onye hibere obodo Ibi, Aha Nwonyo nke pụtara Hide-out na olu bekee maka nnukwu anụ mmiri dị ize ndụ dị ka Agụ iyi, agwọ, hippopotamus na ọtụtụ ndị ọzọ. A na-ekwu na akụkọ ifo abụọ na-akọwa ihe okwu Nwonyo pụtara n'ezie. Akụkọ ifo nke mbụ pụtara, “n’okpuru osisi igurube; ebe nke abụọ na-ekwu, “ebe obibi agwọ,” na asụsụ Jukun. 

. Ọdọ mmiri ahụ na nchọpụta mbụ ya bụ isi iyi nke ịkụ azụ na mpaghara ịkụ azụ / ọrụ ugbo ruo mgbe Buda gbanwere ya ka ọ bụrụ ememe ebe ndị agbata obi na-abịa otu ugboro n'afọ iji gbute azụ. Ememe mmemme ịkụ azụ ọha nke mbụ bụ n'oge ọchịchị Abgumanu ll site na (1903-1915) dịka ndị bụ isi so na ya bụ Ibi n'onwe ha ebe Wukari na obodo ndị ọzọ gbara agbata obi bịara dị ka ndị na-ekiri ihe nkiri. 

Na 1943, onye nwụrụ anwụ Mallam Muhammadu Jikan Buba, onye isi nke Ibi họpụtara Mallam Muhammadu Sango ka ọ bụrụ onye nlekọta nke ọdọ mmiri (Sarki Ruwa) site na (1931-1954), ọrụ ya bụ ichekwa ọdọ mmiri ahụ megide ịkụ azụ ọ bụla na-akwadoghị na ikwupụta mgbe niile. mmalite nke mmemme ịkụ azụ kwa afọ, ọ na-ejegharị n'ọdọ mmiri ahụ mgbe niile na ndị nche ya, a na-eme nke a iji mee ka azụ ahụ too nke ọma tupu ememe ọzọ. Ka afọ na-aga, na 1954 ọkwa nke ikere òkè mụbara. 

## Ememme
A na-eme mmemme Nwonyo n'oge ọkọchị mgbe ọdọ mmiri agaghị adị arọ.  N'oge mmemme a, enwere ọtụtụ ihe omume na mmemme ndị na-ewere ọnọdụ na-abụghị nke ịkụ azụ nke bụ isi ebumnuche mmemme, mmemme ndị dị otú ahụ bụ: asọmpi igwu mmiri, ịgba egwu, egwu egwu, asọmpi ịbụ abụ, ụgbọ mmiri regatta, ngosi Masquerades na ọtụtụ ndị ọzọ.  A na-eji ụgbọ epeepe gbutere azụ iji gbochie mwakpo ọ bụla sitere na anụmanụ ndị dị ize ndụ dị ka agụ iyi. 

### Ihe omume gara aga
N'afọ 1954, mmemme ahụ agbasawanyela wee nweta nkwanye ugwu na ndị na-ekiri ya ọbụna site n'aka Aku Uka nke Wukari na ndị ya, Mallam Adi Byewi, Ukwe nke Takum, Alhaji Ali Ibrahim, Gara nke Donga, Mallam Sambo Garbosa, na Mallam ID Muhammed. onye bụ onye isi na-ahụ maka ndị otu Wukari. 

N'afọ 1973, ndị Wukari(adịghị adị) bụ ndị haziri mmemme ahụ site n'enyemaka nke Gọvanọ Benue / Plateau State n'oge ahụ, Mazị D. Joseph Gomwalk . Ememme a n'afọ a bụ otu n'ime ihe kacha mma na nnukwu ihe ịga nke ọma nke mere ka ememme ahụ pụta ìhè, ọ bụ mmiri zuru oke na egwuregwu ọdịnala. Ndị ọrụ dị mkpa nọ ya, Gọvanọ Benue/Plateau, Maazị Joseph Gomwalk na Col. Theophilus Danjuma, Col. MD Jega (1978), Brigadier ARA Mahmud (1979) na Gọvanọ nke Steeti Gongola bụ Alhaji Abubakar Barde . 

Ememme ahụ n'oge a malitere ịdekọ ọganihu dị ịrịba ama, site n'oge a, a na-edekọ nnukwu azụ azụ na nnukwu azụ bụ nke "Sarki Ruwa". Na 1970, nnukwu njide ruru kilogram 60; na 1971 "Sarki ruwa" nnukwu azụta ruru 175 pound; na na 1973, nnukwu njide tụrụ kilogram 124. 

Site na 2008, eweghachiri ememme ahụ dị ka Ememe Azụ na Omenala Mba Nile nke Gọvanọ Danbaba Danfulani Suntai . N'ọnwa Nọvemba n'otu afọ ahụ, gọvanọ guzobere Taraba State Tourism Development Board (TSTDB), na ọrụ nhazi na ịhazi ememme ahụ na-ebufe na Board ozugbo. 

Na mbipụta 2009, ndị Board nke mmemme haziri mmemme ahụ bụ nke o kwuru na ọ bụ njem na-aga nke ọma nke dọtara ndị isi na ndị njem nleta si n'ebe dị anya na nso; na ihe omume ahụ bụ nke nwere nnukwu njide na-atụ 230kg. Ọnụ ọgụgụ buru ibu nke ndị dị mkpa nọ ya bụ; Onye isi oche Senate, Sen. David Mark, Gọvanọ Danbaba D. Suntai na ndị ọrụ ibe ya abụọ: Admiral Murtala H. Nyako (rtd) nke Adamawa State na Alhaji Aliyu Akwe Doma nke Nasarawa State . Otu ụlọ ọrụ dị ka MTN na Zenith Bank kwadoro mmemme ahụ iji mee ka mmemme ahụ maa mma. 

N'afọ 2010, ememme ahụ malitere na Eprel 24 site na nlele mara mma na ihe ngosi dị ka ndị agha omenala, njem ịnyịnya, ịkwọ ụgbọ mmiri, igwu mmiri, njem ụgbọ mmiri. Ka awa ole na ole nke ịchụ nta azụ gasịrị, Maazị Bulus Joshua gbagoro n'elu na azụta dị kilogram 318, mazị Dan Asabe Adata sochiri ya, onye jiri kilogram 297 wee bịa nke abụọ; na Mazị Jamila Baba, jiri kilogram 195 bịarutere nke atọ. A na-ewere nwude Maazị Joshua ugbu a dị ka otu n'ime ihe kacha egbute n'akụkọ ihe mere eme n'ememme ịkụ azụ ka o meriri ndekọ 2009 bụ 230kg. Nwunye onye isi ala Mrs. Patience Jonathan nọ ya ka ọ na-enye Mazị Joshua ụgbọ ala Kia bụ onye kacha gbutere. Ọzọkwa, Nigeria Tourism Development Corporation (NTDC) nọ ya, Director General, Segun Runsewe nọ ya. Enyere ọtụtụ onyinye dịka: redio, igwe ịkwa akwa, igwe igwe, igwe egweri, bọọlụ, ngwa tenis. E nwekwara uwe elu T-shirt na okpu fez. 

## Ntụaka

Òtù:Pages with unreviewed translations