Industry of China

thumb|Industrial plants, causing air pollution, near the Yangtze River.
Ụlọ Mmepụta bụ pacentị iri atọ na itoolu na ụma itoolu nke nnukwu ihe nrụpụta China ( GDP ) n'afọ 2017.  N'afọ 2007, ụlọ ọrụ nrụpụta  (gụnyere igwupụta ihe n'ala, imepụta ihe, iwu ihe, na ike ) nyere pasentị  iri anọ  na isii na ụma asaa nke GDP n'afo 2010 wee were pasent iri abụọ na  asaa nke ndị ọrụ. N'afọ 2015, ngalaba ụlọ ọrụ mmepụta ihe nyere aka na pacent iri anọ na anọ nke GDP China. Ngalaba na-emepụta ihe mepụtara pasent iri ano na anọ na otu nke GDP na 2004 wee bụrụ pasent iri na otu na otu uma nke ọrụ niile n'afọ 2006. 

China bụ obodo kacha emepụta fatịlaịza kemịkalụ, Cịmentị na igwe steel n'ụwa. Tupu afọ 1978, ụlọ ọrụ gọọmentị steeti ka mepụta  ihe. N'ihi mmezigharị akụ na ụba nke sochiri, mmụba dị ukwuu na mmepụta site na nkwado ụlọ ọrụ ndị gọọmentị ime obodo, ọkachasị obodo na ime obodo, na, na -arịwanye elu, site na ndị ọchụnta ego onwe ha na ndị na-etinye ego si mba ọzọ, mana ka ọ na-eru afọ 1990, ngalaba steeti mere ihe ruru ihe dị ka pasent iri asaa. Ka ọ na-eru afọ 2002, oke nke nrụpụta ụlọ ọrụ sitere n'aka ụlọ ọrụ gọọmentị na nke gọọmentị steeti jigidere belatara site n'ụlọ ọrụ gọọmentị na-ahụ maka onwe ha inweta pasent iri anọ  na isii nke mmepụta ụlọ ọrụ China. N'ọnwa Nọvemba afọ 2012, Kansụl Steeti nke ndị Mba nke China nyere iwu "ntule ihe egwu mmekọrịta mmadụ na ibe ya" maka nnukwu ọrụ nke ụlọ ọrụ nrụpụta  niile. Ihe a chọrọ butere ngagharị iwe ọha na ebe ụfọdụ maka atụmatụ nke ọrụ  ma ọ bụ mgbasaa. 

## Akụkọ ihe mere eme
Ụlọ ọrụ nrụpụta ihe na ihe owuwu mere ihe dịka pacentị iri anọ na asatọ  nke GDP China. China nọ n'ọkwa mbụ  n'ụwa niile na-arụpụta ihe. Isi ụlọ ọrụ gụnyere igwupụta ihe n'ala na nhazi ore; ígwè na ígwè steel  ; aluminom ; kol ; igwe ; ngwa agha ; textiles na n'uwe ; mmanụ ala ; simenti ; kemịkal ; Fatịlaịza  ; nhazi nri ; ụgbọ ala na akụrụngwa njem ndị ọzọ gụnyere ụgbọ okporo ígwè na ụgbọ okporo ígwè, ụgbọ mmiri, na ụgbọ elu; ngwaahịa ndị ahịa gụnyere akpụkpọ ụkwụ, ihe egwuregwu ụmụaka, na elektrọnik ; telekomunikashions na teknụzụ ozi . China abụrụla ebe kacha na mmasị  maka ịkwaga ụlọ ọrụ nrụpụta ụwa. Ike ya dị ka ikpo okwu mbupụ nyere aka na ụgwọ ọrụ na ọrụ na China. Ngalaba nke steeti nwere ka mere ihe ruru pacentị iri anọ  nke GDP. N'ime afọ ndị na-adịbeghị anya, ndị ọchịchị na-eleba anya na njikwa akụ steeti-ma n'ahịa ego yana n'etiti ndị steeti nwe na ọganiihu dịkwa ịrịba ama apụtala ihe.

Kemgbe ntọala nke mba ndị mmadụ, elebarala mmepe ụlọ ọrụ anya nke ukwuu. Otu n'ime ihe ndị dị iche iche ulo oru alaka ndị igwe -ihe owuwu na Ụlọ ọrụ Metallurgical natara kasị elu mkpa. Mpaghara abụọ a na-ewepụta ihe dị ka pacentị iri abụọ ruo iri atọ  nke ngụkọta uru nke mmepụta ụlọ ọrụ. N'ime ndị a, dị ka ọ dị n'ọtụtụ mpaghara ụlọ ọrụ, agbanyeghị, ihe ọhụrụ na -ata ahụhụ n'aka usoro nke nkwụghachi ụgwọ na-abawanye na nnukwu mmepụta karịa ndozi nke ụdị, ọkaibe na ịdị mma. Ya mere, China ka na -ebubata nnukwu igwe pụrụ iche. Mkpokọta mmepụta ụlọ ọrụ etoola na nkezi nke ihe karịrị pacentị iri kwa afọ, ebe ọ karịrị ngalaba ndị ọzọ niile na uto akụ na ụba na ogo nke imeziwanye ihe . Uto nrụpụta 1978–2006 Ụfọdụ ụlọ ọrụ dị arụ na ngwaahịa ndị e weere dị ka ihe dị mkpa nke mba ka abụ nke steeti, mana ọnụ ọgụgụ na-arịwanye elu nke ụlọ ọrụ nrụpụta dị mfe na ndị na-ere ahị bụ ndị nke ndị mmadụ ji nke onwe ma ọ bụ nkeonwe na steeti na- arụkọ ọrụ ọnụ .

## Nhazi
Kemgbe afọ 1950, mgbanwe dị na ngalaba ọrụ ugbo na-aga n'ihu imepe ụlọ ọrụ dị egwu, ọ bụkwa n'ihi mgbanwe amụma na usoro ahịa efu. N'ime afọ 1950 na 1960, ụlọ ọrụ nrụpụta dị arọ nwetara nlebara anya nke ukwuu wee si otú a too ngwa ngwa karịa ọrụ ugbo. Mgbe mmezigharị afọ 1978 gachara, nleba anya nke ukwuu na mpaghara ọrụ ugbo yana ịpụ site na nnukwu ụlọ ọrụ gaa na ndị dị mfe mere ka nrụpụta ọrụ ugbo na-enwe ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ okpukpu abụọ ma enwere naanị mmụba dị ntakịrị maka ụlọ ọrụ.

Tupu afọ 1978, ụlọ ọrụ gọọmentị steeti nwe yana ndị e nwekọrọ ọnụ nọchitere anya pacentị iri asaa na asaa na ụma isii na pacentị iri abụọ na abụọ na ụma anọ n'otu n'otu dịka akụnụba ọha China nwere naanị ha Iwu nke ime mgbanwe na mkpughe enyela ohere zuru oke maka mmepe nkịtị nke ngalaba akụ na ụba dị iche iche. Ụlọ ọrụ onye na ụlọ ọrụ nkeonwe mmepụta ihe dị iche iche  etinyela ego site na mpụga China.

N'ụlọ, mmụba ọgbara ọhụrụ na akụ na ụba abụrụla ihe nlebara anya na amụma mmegharị nke Deng Xiaoping webatara, na ịnwa ime nke a, onye ndu Mmụba ọgbara ọhụrụ Anọ  nke na-etinye nkwanye ugwu pụrụ iche na ngalaba ọrụ ugbo, ụlọ ọrụ nrụpụta.

N'ime ime obodo, "Usoro ibu ọrụ" e nweela mmejupụta ma na-anọchite anya ịlaghachi n'ọrụ ugbo ezinụlọ. N'okpuru usoro a, ezinaụlọ na-agbazite ala ruo ihe dị ka afọ iri atọ, ha ga-ekwenyekwa inye steeti oke ọka ma ọ bụ ihe nrụpụta ihe ubi ego a kapịrị ọnụ dị ala na nlaghachi. Enwere ike resị steeti ma ọ bụ n'ahịa efu ihe fọdụrụ. N'ihi nke a, ndị ọrụ ugbo na-abawanye na mmepụta ihe ubi ha na nzaghachi ihe mkpali ndị a.

Tinyere usoro ibu ọrụ, enwekwara ọtụtụ mgbanwe metụtara azụmaahịa ime obodo - ọkachasị na ngalaba azụmaahịa na imepụta ihe. Mmụba nke ego onwe onke ewetara site na usoro ibu ọrụ emeela ka nnukwu ụlọ ọrụ pere mpe na-anọgide na aka nke onwe.

Ndozigharị nke ụlọ ọrụ gọọmentị steeti  bụ njikọ dị mkpa na nhazigharị akụ na ụba nke China mgbe nile. Gọọmentị China emela mgbalị dị iche iche iji dozie nsogbu nke nnukwu ntufu na-adịghị ala ala na mpaghara a ma ugbu a ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ụlọ ọrụ ọ bụla nke steeti nwere ekuchiela usoro ụlọ ọrụ. Mgbe agbanwere ya ka ọ bụrụ ụlọ ọrụ na-erekọ ngwaahịa, uru akụ na ụba nke ụlọ ọrụ gọọmentị steeti nwekwuru na-arịwanye elu, a na-akwalitekwa ike na ịdị mma ha n'ụzọ zuru oke, na-aga n'ihu na njikwa ha, na-emetụta ma na-edu na akụ na ụba mba niile.

Ọrụ nke ike ahịa efu enyerela aka n'ịgbanwe ihe mejupụtara ngalaba China. Ka afọ 1979 gachara, ikike ọkọnọ na ịna pụtara na ndị na-azụ ahịa nwere ike rụọ ọrụ dị ukwuu n'ịchọpụta ụdị mkpụrụ a ga -akụ. Nke a nwere mmetụta nke ịba uru karịa ịgha mkpụrụ nke mkpụrụ osisi, akwụkwọ nri na tii. N'ihi ya, Otú ọ dị, omenala ọka n'ubi ataala ahụhụ, dị ka ndị ọrụ ugbo na-ahọrọ ịkụ na ndị ọzọ uru ihe ubi ego bara uru .

Ịbawanye na mmepụta ụlọ ọrụ nrụpụta  ihe ubi na ihe ubi ndị na-abawanye uru kpatara ntọpụ njikwa ahịa ezughị mgbe niile iji gboo mkpa ọchịchọ ndị ahịa, nke butere onu oriri . Kama ọchịchọ ịbawanye ọnụ ahịa a ga-enweta ibawanye ọkọnọ, ngalaba mmepụta na akụrụngwa akụ na ụba ka na-emebeghị nke ọma iji nye ọkọnọ ndị mmadụ ihe karịrị otu ijeri ngwaahịa ha chọrọ. Kama nke ahụ, usoro ọnụahịa 'ụzọ egwu' bilitere nke kwalitere ikpe mkpezi n'etiti ọnụ ahịa gọọmentị na nke ahịa efu maka otu ngwa ahịa.

Mbawanye onu ahia na enweghị ngwongwo ndị ahịa emeela ka ụfọdụ ngwaahịa dị oke ọnụ maka ndị ọrụ China nkịtị, yana nke butere mbelata nke ụkpụrụ ndụ . Ihe ọzọ na-esite na onu oriri na China bụ nrụrụ aka n'etiti ọkwa dị elu nke CCP . Ndị na-ahụ maka ụlọ ọrụ nrụpụta na ụlọ ọrụ dị n'okpuru iwu--ndị otu okwa dị elu-an'ere mmepụta ụlọ ọrụ nrụpụta n'ahị efu na ọnụ ahịa dị oke ọnụ. Oke onu ahia na nrụrụ aka abanyela na-usoro site n'afọ 1988, na a manyere ndị isi ime ụfọdụ usoro akụ na ụba ike ike.

Na nzaghachi maka nsogbu akụ na ụba n'ozuzu ya, Onye isi ala Li Peng nakweere ọtụtụ usoro ịchekwa ego n'etiti 1988. Ebumnuche bụ isi nke usoro ndị a bụ iji belata uto akụ na ụba yana gụnyere usoro ndị a dị ka ịmachi njikọ aka ọnụ, ibelata itinye ego isi obodo, ime ka njikwa ego sie ike, na -ebughachi njikwa etiti na ọrụ iwu obodo na ibelata ego itinye ego.

Atụmatụ afọ ise nke asatọ China (1991–1995) gosipụtara ebumnuche nke ime ka akụ na ụba belata ruo n'ọkwa a na-achịkwa mgbe oke nke ngwụcha 1980s. Emebere ọnụego uto GNP ka ọ bụrụ nkezi Pacentị isii kwa afọ, yana itinye ego gọọmentị ka ewepu ya na  ihe owuwu mba obodo gaa n'ọrụ ugbo, njem na nkwukọrịta.

Agbanyeghị, akụ na ụba mba ahụ gosikwara ihe ịrịba ama yiri nke nkwụsị. Ọ bụ ezie na ọnwa iri na asatọ nke usoro nkwụnye ego belatara onu oriri ruo pacentị abụọ na ụma otu%, mgbe ọnwa iri na asatọ nke enweghị ọrụ na-arị elu, nkwụsị nke nrụpụta ụlọ ọrụ na ndakpọ nke Usoro ego China n'ihi mmebi ụgwọ, a manyere gọọmentị ịtọghe kposara akụ na ụba n'etiti- Afọ 1990.

Itinyekwu ego n'ime mmemme ihe owuwu obodo na Ụlọ ọrụ Obodo mepere emepe na ime oboodo (TVEs) bụ ngwọta gọọmentị nyere iji weghachi akụ na ụba. Agbanyeghị, ka ọ na-eru etiti 1991 ihe mgbapụta pụtara ọzọ na akụ na ụba na-achọ oke ikpo oke ọkụ ọzọ. Mbawanye na mmepụta ụlọ ọrụ nrụpụta n'ime TVE nke pacentị iri atọ na abụọ maka ọkara mbụ nke afọ 1991, ịjụ ịza oku maka mgbochi na-ewu isi obodo itinye ego na mpaghara yana mwepụta nke onu oriri ọnụọgụ abụọ. Ọganihu ngwa ngwa nke mbido afọ 1991 gosiri na gọọmentị ka ga-agbasi mgba ike na imeju atumatu akụ na ụba ya.

Egosipụtala akụ na ụba mba site na nnukwu ụlọ ọrụ nrụpụta na-eguzo na pacentị iri isi na abụọ na otu ụma nke ngụkọta GDP n'afọ 1990 - yana obere akụkụ nke pacentị iri abụọ na anọ na ụma anọ ewepụtara maka ọrụ ugbo na mpaghara ọrụ pere mpe nke mejupụtara naanị pacentị iri anọ na anọ nke GDP. Iwu dị otú ahụ nke GDP bụ ngosipụta nke mmetụta Soviet nke akụ na ụba emebere kemgbe afọ ndị dị na-agbata 1950. Ọchịchị nke ụlọ ọrụ nrụpụta na iwu GDP nke PRC abụghị mgbe niile n'agbanyeghị, ọ bụkwa site na ntinye aka gọọmentị ka mgbanwe a mere.

N'afọ 2004, nke ụlọ ọrụ nrụpụta  niile nke steeti nwere na ụlọ ọrụ nrụpụta na-abụghị nke steeti nwere ntụgharị kwa afọ karịrị nde yuan ise, ụlọ ọrụ steeti nwere na nke steeti nwere oke ya pụtara pacentị iri anọ na abụọ na ụma anọ, ụlọ ọrụ enwekọrọ ọnụ nwere pacentị  ise na ụma atọ, ụlọ ọrụ ndị ọzọ bụ nke ọha weghaara, gụnyere ụlọ ọrụ nwere itinye ego site na mpụga isi obodo China, yana ụlọ ọrụ nke otu onye na nkeonwe. Ihe si na ya pụta bụ njikọta siri ike nke ihe dị iche iche nke akụ na ụba.

N'afọ 2004, n'ọkwa ụlọ ọrụ China dị na narị ise kacha elu n'ụwa, ụlọ ọrụ iri na anọ nke ala China bụ nke gọọmentị steeti nwe. N'ime narị ise kacha elu nke China, pasent iri asaa na anọ (narị atọ na iri asaa) bụ ụlọ ọrụ gọọmentị steeti na ụlọ ahịa nwere akụ, nwere akụ dị ijeri yuan 27, 370 na inweta uru nke ijeri yuan 266.3, nke na-anọchite pacentị iri itoolu na isii na ụma iri itoolu na isii na pacentị iri asatọ na anọ na uma itoolu n'otu n'otu. ụkpụrụ n'ime ụlọ ọrụ narị ise. Ụlọ ọrụ nta na ndị na-abụghị nke ọha na ụlọ ọrụ na-abụghị nke ọha aghọọla ndị na-emepụta ọrụ na China. Ụlọ ọrụ nkeonwe nyere naanị pasentị iri ise nke ọrụ ọha mmadụ niile.

## Mmepụta ụlọ ọrụ nrụpụta
China enwetala mmụba ngwa ngwa na nnukwu uru na mmepụta ụlọ ọrụ nrụpụta  (ejiri ya tupu China gbanwee gaa  akaụntụ GNP n'afọ 1986), nke, dị ka ọnụ ọgụgụ ndị China si kwuo, bilitere site na pacentị iri na atọ na ụma atọ kwa afọ n'etiti afọ 1950 na afọ 1979. Nnukwu mmụba na-eto eto na-etolite n'ime afọ iri mbụ, yana ọnụego nkezi pacentị iri abụọ na abụọ kwa afọ n'oge 1949 - 60. N'oge 1961-74, uto kwa afọ ọnụego dara ruo pacentị isii, Nke nwere ike isi na mgbochi sitere na ọdịda nke Ị ga n'ihu ukwuu (nke so na ndọrọ ego nke ndị teknụzụ Soviet  N'afọ ndị di na agbata 1960) na nke na-arụ ọrụ Nkwụsị na mgbochi ụgbọ njem n'oge mgbanwe ọdịbendị . Uto ruru pacentị iri site na 1970 ruo 1980 yana pacentị iri na otu ụma site n'afọ 1979 ruo 1985. Ndozigharị iwu ukwu nke afọ 1984 mere ka ngwa ngwa nke uto ụlọ ọrụ, nke ruru pacentị iri abụọ na ụma asatọ n'afọ 1988. Mgbe obere oge nkwụsịtụ na 1989-90 ka amụma gọọmentị butere njikwa onu oriri karịa nchegbu ndị ọzọ, mgbasawanye nke ụlọ ọrụ mmepụta ihe nke mba ahụ maliteghachiri ngwa ngwa, karịa pacentị iri abụọ n'afọ 1992 na pacentị iri na asatọ n'afọ 1994. Mmepụta ụlọ ọrụ nrụpụta rịrị elu pacentị iri na atọ na ụma anọ n'afọ 1995, ebe ụlọ ọrụ steeti na-enyekarị aka.

Ọ bụ ezie na ihe dị ka pacentị iri ise nke ngụkọta mmepụta ụlọ ọrụ ka na-enweta site na ụlọ ọrụ gọọmentị steeti, ihe ama ama nke akụkọ ihe mere eme n'ụlọ ọrụ China n'oge na-adịbeghị anya bụ mmụba dị ukwuu nke ụlọ ahịa obodo mepere emepe na ime obodo  yana achụmta ego emekọrọ ọnụ nke nkeji nkeonye na mba ofesi . Ihe pụtakwara ìhè bụ enweghị mgbasa ohere n'ahaghị nhata nke mmepe ụlọ ọrụ nrụpụta na-adịbeghị anya, nke ntolite ya tinyekarịrị uche na  Shanghai, ebe ọdịnala ụlọ ọrụ mmepụta ihe nke China, na, na-abawanye, ọtụtụ ụlọ ọrụ akụ na ụba ọhụrụ n'akụkụ ụsọ oké osimiri ndịda. Ogbe ndị dị n'ụsọ oké osimiri nke Jiangsu, Guangdong, Shandong, Shanghai na ógbè Zhejiang na ndịkọ ọnụ ruru pacentị iri atọ na atọ nke ngụkọta mmepụta ụlọ ọrụ nrụpụta obodo na ọtụtụ mbupụ ngwa ahịa ya. Otu isi ihe dị na mpaghara ụlọ ọrụ mmepụta ihe a bụ ntọala gọọmentị nke ọtụtụ mpaghara  akụ na ụba pụrụ iche na Guangdong, Fujian na Hainan, na nhọpụta ya karịrị iri na anọ "obodo mepere emepe nke gbara osimiri okirikiri" ebe ịgba ume itinye ego mba ofesi na ụlọ ọrụ na mbupụ siri ike n'afọ ndị dị na agbata 1980.

Ụlọ ọrụ owu akwa nke China bụ ndị kasị ibu n'ụwa, na-amị yarn, ákwà, ngwongwo e ji ajị anụ kpaa, ajị ọkpụkpa, silk, jute bags, na eri. Ụlọ ọrụ mfe ike ọrụ ọrụ ike na-arụ ọrụ dị mkpa na mmụba ụlọ ọrụ nke ngwụcha 1980s na mmalite 1990s, nyere pacentị iri ano na itoolu nke mmepụta ụlọ ọrụ nrụpụta niile, mana nnukwu ụlọ ọrụ na teknụzụ dị elu weere ọnọdụ na ngwụsị 1990s. Na mgbakwunye na akwa na akụrụngwa akwa, mmepụta sitere na ụlọ ọrụ nrụpụta mfe gụnyere akpụkpọ ụkwụ, ihe ụmụaka ji egwuri egwu, nhazi nri, na elektrọnịkị ndị ahịa. Ụlọ ọrụ ndị siri ike gụnyere ígwè na ígwè, kol, ụlọ igwe, ngwa agha, mmanụ ala, ciment, fatịlaịza kemịkal, na ụgbọ ala. Teknụzụ dị elu ụlọ ọrụ na-emepụta  kọmputa dị ngwa ngwa, ụdị narị isii ọkara igwe, eletrọniki pụrụ iche akụrụngwa eji atụ ihe, na akụrụngwa telekomunikashuns.

Kemgbe afọ 1962, ụlọ ọrụ nrụpụta nna-enye ọrụ ugbo   ígwè ọrụ ugbo, fatịlaịza kemịkal, ọgwụ ụmụ ahụhụ, ụzọ njem, ike, akụrụngwa eji ewu ihe, na ndị ọzọ dị mkpa ngwa ahia . Nzukọ ndị ọrụ aka na-arụsi ọrụ ike na-arụpụta akụrụngwa eji aka akwa ma ọ bụ nke anụmanụ n'akwa. Mmepụta ụdị ngwa ahịa dị iche iche amụbaala, na -arịwanye elu iji nye ntọala ụlọ ọrụ na-agbasawanye ka isi ụlọ ọrụ nrụpụta nke mba ahụ nwee ọkọnọ. Na mgbakwunye fatịlaịza, ụlọ ọrụ nrụpụta kemịkalụ na-emepụta  calcium carbide, ethylene, na plastik. Kemgbe afọ 1963, etinyerela nrụpụta akụrụngwa ụgbọ njem uche nke ukwuu, China ugbu a na-emepụta ahịrị ụgbọ ala, gwongworo, bọs, na ịnyịnya ígwè dị iche iche. Na 1995, mmepụta gụnyere ụgbọ ala otu nde, puku narị anọ na puku iri ise na abụọ, narị isii na iri itoolu na asaa(ihe karịrị okpukpu abụọ nke ọnụ ọgụgụ afo 1991). Mmepụta nke afo 2009 karịrị nde iri na atọ na ụma asaa. Ụlọ ọrụ nrụpụta ahụ mere nnukwu mgbanwe na ngwụcha 1990s iji kpalite arụmọrụ na mmepụta. Ọnụ ọgụgụ buru ibu nke njikọ aka na ụlọ ọrụ ndị si mba ọzọ nyere aka webata teknụzụ na njikwa ọhụrụ na ụlọ ọrụ ahụ.

## Nrụpụta igwe ọrụ
Ụlọ ọrụ nrụpụta n'emepụta Igwe ọrụ na China nwere ike ịnye nnukwu akụrụngwa dị elu, gụnyere nnukwu ọtụtụ gas turbine, otu nnukwu nchekwa nchekwa mgbapụta, na ike nuklia, nnukwu nnyefe ọkụ na-ebugharị ugbu a na akụrụngwa transformer, nnukwu nnukwu igwe, fatịlaịza na mmanụ- akụrụngwa kemịkalụ, ngwa ụgbọ njem ụgbọ oloko mfe nke obodo ukwu, na igwe ọhụrụ na -emepụta akwụkwọ na akwa. Akụrụngwa Igwe ọrụ na njem na bụ ihe mmepụta mbupu China dabere, Dịka isi ngwaahịa mpaghara mbupu China ruo ihe dịka afọ iri na otu site n'afọ 1996 ruo afọ 2006. N'afọ 2006, ọnụ ahịa mbupu nke igwe na akụrụngwa ruru ijeri dollar narị anọ na iri abụọ na ise, pasent iri abụọ na asatọ na ụma atọ karịa afọ 2005. 

## Ụlọ ọrụ mmepụta ike
 
thumb|A power plant in Tianjin
Ụlọ ọrụ ọkụ, mmiri na ike nuklia bụ Ụlọ ọrụ na-eto ngwa ngwa na ngalaba ụlọ ọrụ nrụpụta niile. Na ngwụcha afọ 2009, ike nrụnye nke igwe na-enye ọkụ dị nde kW narị asatọ na iri asaa na anọ, na ngụkọta ọkụ eletrik emepụtara na -ewepụta ruru Puku ijeri atọ na ụma abụọ, nke bụ ọkwa nke abụọ n'ụwa.

***Mwube okporo ọkụ*** abanyela na mmepe kachasị ngwa ngwa; isi mwube okporo ọkụ ugbu a na-ekpuchi obodo niile na ọtụtụ ime obodo, ji okporo narị ise na otu-kv na-amalite dochie okporo narị abụọ na iri abụọ-kv maka nnyefe mpaghara na mpaghara mpaghara na arụmọrụ mgbanwe. A nabatara usoro njikwa akpaaka nke mba ụwa niile nwere kọmputa dị ka isi ihe, ma gosipụta na ọ bara uru. Ugbu a ụlọ ọrụ ike nke China abanyela n'ọgbọ ọhụrụ nke na-egosipụta nnukwu ọkụ eletrik, nnukwu osisi ọkụ, nnukwu mwube okporo ọkụ, voltaji dị elu na akpaaka .

Malite na 1980s, China etinyela nnukwu ego n'ịmepụta ọtụtụ nnukwu ebe ọgbara ọhụrụ a na- egwupụta coal, na-enye aka na mmụba nke  kol ngwa ngwa, na-ejigide ihe karịrị tọn otu ijeri  kwa afọ kemgbe afọ1989. Ugbu a, China nwere ikike imepụta, rụpụta, kwadebe, ma nye nde tọn iri na nnukwu ebe a na-egwupụta kol na nnukwu na okara nnukwu ebe a na egwupụta kol. Teknụzụ ịsa na ndozi na ikike China na-adịwanye mma kwa mgbe, a na -ewebata ihe ọ isụ coal na ikuku gas n'ime ala. 

Mmanụ ala na ikuku okike ihe onwunwe ike dị mkpa. Ruo afọ asatọ gbara site na 1997 ruo 2004, mmepụta mmanụ mmanụ kwa afọ karịrị nde tọn otu narị na iri isii, na -ebute ọkwa nke ise n'ụwa. Mmepe ụlọ ọrụ mmanụ emeela ka akụ na ụba obodo na ụlọ ọrụ ndị metụtara ya dị ngwa, dị ka nrụpụta igwe, ọrụ igwe na igwe, ụgbọ njem na nkwukọrịta. N'afọ 1996, mmepụta gas sitere na China karịrị ijeri cu iri abụọ, ọnụ ọgụgụ nke na -abawanye na-aga n'ihu n'afọ ndị sochirinụ, ruo ijeri cu m iri anọ na ụma iri anọ na itoolu n'afọ 2004.

N'afọ 2004, ọkụ eletrik sitere na China buputere ijeri kwh iri ise, na-edobe ndekọ dị elu, Ka ọ na-eru afo 2020, China ga-ewu ụlọ ọrụ ike nuklia iri atọ na isii-kW, na mgbakwunye na ikike ike nuklia nke asatọ na ụma asaa-kW. eji na arụ ọrụ ya.

Iji belata ụkọ ihe ọkụ eletrik nke na -ebute uto akụ na ụba China, China na -emepụta akụrụngwa ike ọhụrụ, dịka ikuku, anyanwụ, geothermal, na ike ebili mmiri. Nnukwu ihe onwunwe ike ikuku dị nyere China ikike ịmepụta n'igwe ikuku ike. N'agbata afo 2001 na 2005, gọọmentị tinyere ego otu ijeri yuan na ụma ise na ụlọ ọrụ nrụpụta ike ikuku. Ihe dị ka obere ụgbọ mmiri ike   Puku narị abụọ na-arụ ọrụ ike dị mkpa na mpaghara ọrụ ugbo na ebe a na -azụ anụ dịka atụmatụ gọọmentị siri dị, ikike nke ndị na-emepụta ikuku ga -abawanye nke ukwuu. A na-atụ anya ịgbakwunye GW iri na asatọ na ntọala GW iri abụọ nke etinyere n'afo 2010. N'ibu oke ume ikuku dị n'ebe ugwu China, ụlọ ọrụ nrụputa ike ikuku ya adọtala itinye ego ime ụlọ na nke mba ofesi na ọdụ ikuku ike kachasị na Eshia, na itinye ego ijeri iri na ikike nke otu nde kW, ga -agwụ na Inong Mongolia tupu 2008. Ka ọ dị ugbu a, na ọdịda anyanwụ China, site na iji radieshon na -erugharị kwh puku atọ kwa ụbọchị, ejirila ike anyanwụ na -eme ihe. Ebe ngosipụta kacha ukwuu na Eshia maka teknụzụ okpo oku anyanwu na teknụzụ jụrụ oyi na Ogbe Yuzhong, Mpaghara Gansu, abụrụla ebe ọzụzụ nke teknụzụ anyanwụ etinyere maka mba ndị na-emepe emepe . 

## Ụgbọ ala
 
thumb|Chang'an avenue in Beijing
Ọmụmaatụ nke ụlọ ọrụ dị arọ na -apụta bụ nrụpụta ụgbọ ala, nke rịrị elu n'oge mgbanwe. N'afọ 1975 naanị ụgbọala puku otu narị na iri atọ na itoolu na narị asatọ ka a na-emepụta kwa afọ, mana ka ọ na-eru afo 1985 nrụpụta erutela puku narị anọ na iri anọ na atọ, wee malie ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ otu nde na otu uma site na 1992 wee mụbaa nke ọma kwa afọ ruo 2001, mgbe ọ ruru nde abụọ na ụma atọ. Na mmepụta 2002 rịrị elu ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ nde atọ na ụma atọ wee malie ọzọ n'afọ na-esote ruo nde anọ na ụma anọ. Ahịa ụlọ na-aga n'ihu na mmepụta. Mgbe mmụba a na-akwanyere ùgwù kwa afọ na etiti na mbubreyo 1990s, ire ahịa rịrị elu na iri na asatọ na mbido 2000, na-eru nde ụgbọ ala atọ e rere na 2003. Site na njikwa gọọmentị ụfọdụ, ahịa gbadara ruo nde abụọ na ụma anọ erere na 2004.

Ahịa Ụgbọ ala ruru nde iri na atọ n'afọ 2010. Ụlọ ọrụ nrụpụta ụgbọ ala China nwere ihe ịga nke ọma nke na ọ malitere ibupu akụkụ ụgbọ ala na 1999. China bidoro ịhazi nnukwu mmegharị n'ime ụgbọ ala na azụmaahịa mbupụ ihe malite na 2005. Ụlọ ọrụ mmepụta  Honda ọhụrụ Guangzhou na 2004 naanị maka ahịa mbupụ ma na-atụ anya ibuga ụgbọ njem ndị njem uku iri atọ na Europe na 2005. Ka ọ na-eru 2004, ndị isi na-emepụta ụgbọ ala mba ofesi iri na abụọ nwere ụlọ ọrụ njikọ achụmnta ego na China. Ha rụpụtara ọtụtụ ụgbọ ala, obere ụgbọ ala, ụgbọ ala egwuregwu , bọs, na gwongworo . N'afọ 2003, China butere ụgbọ ala na akụrụngwa ruru ijeri dọla anọ na ụma asaa, mmụba nke pasent iri atọ na anọ na ụma anọ karịa 2002. Ka ọ na -eru 2004 China abụrụla mba nke anọ kacha emepụta ụgbọ ala n'ụwa.

## Igwe Nchara
 
N'ikwekọ na mmepụta ụgbọ ala na ụlọ ọrụ ndị ọzọ n.azu igwe nchara, China na -abawanye ngwa ngwa na mmepụta nchara ya. Mmepụta ígwè na -aga n'ihu na nrụpụta nchara na mbido 1990s mana n'oge na -adịghị anya, ngwa nchara na mbubata ndị ọzọ na -ebubata ya na mbido 2000. Nrụpụta nchara, ihe dị ka nde tọn otu narị na iri anọ na 2000, rịrị elu karịa nde tọn narị anọ na iri abụọ ka ọ na-eru 2007.

Tupu atụmatụ afọ ise mbụ (1953-57), China nwere naanị otu isi ụlọ ọrụ nchara- Anshan, na ugwu ọwụwa anyanwụ-yana ọtụtụ obere. Ihe ndị a niile mepụtara otu nde tọn na ụma iri itoolu na atọ nke igwe ezi na otu nde na ụma iri atọ na ise tọn ígwè na 1952. Ka ọ na-eru 1995, China na-emepụta nde tọn puku iri itoolu na abụọ, narị itoolu na iri asaa nke nchara na nde tọn otu puku narị, otu puku na narị asaa ígwè ezì. China nwere otu puku ijeri tọn echekwara ichekwa coal na ihe ruru puku ijeri tọn ise nke coal na ihe ruru ijeri iri anọ na asatọ na ụma asaa ígwè n'afọ 2000. Anshan na-aga n'ihu na -abụ isi ụlọ ọrụ ahụ, mana a rụrụ nnukwu ụlọ ọrụ ndị ọzọ na Baotou, Benxi (ihe dị ka kilomita iri ise n'akụkụ ọwụwa anyanwụ nke Anshan), Taiyuan, Wuhan, na Ma'anshan (nke dị nso na Nanjing ).

## Hụkwa

* Udi: Mmeputa nke China
* Ụdị: Ndị na-emepụta ụgbọ ala China
* Mmetọ na China
* Okwu gburugburu ebe obibi na China

## Ebensidee
 

## Njikọ mpụga

* Data Macroeconomic na Industrial nke China
* Network Association Mmekọrịta China
* Njikọ ụlọ ọrụ China Enterprise & China Directors Association
* Ụlọ ọrụ na azụmaahịa ndị China Akwụkwọ ndekọ aha nke akụrụngwa Internetntanetị akọwapụtara
* Netlọ Ọrụ Mgbasa Ozi China
* Ụlọ Ọrụ Mgbasa Ozi China
* Ụlọ ọrụ na -anya akụ na ụba China&nbsp;- Investopedia

Òtù:Category:Ụlọ ọrụ nrụpụta na China
Òtù:Pages with unreviewed translations