Religion in Guinea

Ndị bi na Guinea dị ihe dị ka 89% ndị Alakụba, 7% Ndị Kraịst, na 2% nke nkwenkwe okpukpe ndị mmadụ na 2022. E nwekwara ọnụ ọgụgụ dị nta nke ndị na-ekweghị na Chineke na ndị na-agbaso okpukpe ndị ọzọ.[1]  Ọtụtụ n’ime ndị na-eso ụzọ m, ma ndị Alakụba ma ndị Kraịst, na-ekerịta nkwenkwe nke ụmụ amaala Africa..

N'afọ 2023, Association of Religion Date Archives (ARDA) nwere ndị Alakụba na 86.8%, Ndị Kraịst 3.52%, na ndị mmụọ 9.42% .

## Okpukpe
 
Ndị Alakụba Guinea bụ Ndị Sunni nke ụlọ akwụkwọ Maliki nke iwu, nke nwere mmetụta nke Sufism,  na ụfọdụ Ahmadiyya.  Okpukpe ndị Shi'a na-eto eto n'ihi ndị bi na Lebanọn na ndị ntụgharị obodo ole na ole.

### Iso Ụzọ Kraịst
 
Ndị otu Ndị Kraịst gụnyere ndị Roman Katọlik, ndị Anglịkan, ndị Baptist, ndị Adventist Seventh-day, na ndị otu Evangelical ndị ọzọ.  Ndịàmà Jehova na-agbasi mbọ ike ka gọọmenti nabata ha. 

### Okpukpe ndị ọzọ
E nwere obere obodo nke okpukpe Bahá'í.  Enwere ọnụ ọgụgụ dị nta nke ndị Hindu, ndị Buddha, ndị China na okpukpe ọdịnala ndị ọzọ.

### Nkwenkwe ọdịnala
thumb|Ihe mkpuchi okpu nke Sande Society (1940-1965). Òtù Sande bụ òtù nzuzo nke ụmụ nwanyị.
Òtù Sande bụ nzukọ nzuzo nke ụmụ nwanyị nọ na Liberia, Sierra Leone, na Guinea nke na-enyere ụmụ agbọghọ aka ịghọ ndị okenye, na-enye ha ohere ịmụ ụmụ, na-akwalite echiche nke àgwà ọma na omume mmekọahụ kwesịrị ekwesị, ma nwee mmasị na ọdịmma nke ndị mmadụ n'oge ndụ ha niile.  Tụkwasị na nke ahụ, Sande na-akwado ọdịmma ọha na eze na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke ụmụ nwanyị ma na-akwalite ọdịmma ọha mmadụ nke Poro, ụlọ ọrụ na-akwado ụmụ nwoke.  Ee, e nwere ụlọ ọrụ na-ahụ maka mmekọrịta ọha na eze n'etiti Aka-linkid="50" href="./Bassa_people_(Liberia)" id="mwVw" rel="mw:WikiLink" title="Bassa people (Liberia)">Bassa, Gola, Kissi, Kpelle, Loma, Mano na Vai nke Liberia..

Na mpaghara dum, nkwekọrịta nke ọrụ ụmụ nwoke - nke pụtara ìhè na ọrụ dị iche iche dị ka ọrụ ugbo, mmepụta textile, wdg - zuru ezu.  Òtù Sande nke ndị inyom na ndị ikom Poro agbanweela ọchịchị ọdịnala nke "ala" (echiche nke ịnakwere ụwa nke dị elu karịa mmadụ) maka afọ atọ na afọ anọ.  Mgbe e wepụrụ ọchịchị Sande, e wepụrụ ihe ịrịba ama nile nke ọha mmadụ. 

Na ngwụcha afọ atọ a, ndị isi Sande "na-enyefe ala" nye ndị ibe ya na Poro Society maka afọ anọ ọzọ, mgbe oge ezumike gasịrị, usoro ememe ahụ malitere ọzọ. Usoro mmalite afọ atọ na afọ anọ maka ụmụ nwanyị na ụmụ nwoke bụ otu ihe atụ nke ojiji a na-ejikarị nọmba 3 na 4 eme ihe iji gosipụta okike nke ndị mmadụ, ebe na ihe omume; ọnụ ọgụgụ ahụ niile bụ asaa, ọnụ ọgụgụ dị nsọ n'ógbè ahụ dum.

## Ọnọdụ okpukpe
N'afọ 2012, ndị Alakụba bụ ọnụ ọgụgụ ka ukwuu na mpaghara Guinea niile.  [1] Ọtụtụ Ndị Kraịst nọ na Conakry, nnukwu obodo, na ndịda, na mpaghara ọwụwa anyanwụ.  Nkwenkwe bụ isi okpukperechi nke ndị obodo Ọhia.

## Nnwere Onwe Okpukpe

### Nchebe iwu
Iwu nke Guinea, ọ bụ ezie na a kwụsịtụrụ ya site n'oge ọchịchị ndị agha nke afọ 2009 ruo mgbe ntuli aka ọchịchị onye kwuo uche ya nke afọ 2010 gasịrị, dere na Guinea bụ steeti na-abụghị nke okpukpe ebe mmadụ niile nwere nha nhata n'ihu iwu, n'agbanyeghị okpukpe. Iwu ahụ na-enye ikike ndị mmadụ nwere ịhọrọ, gbanwee, ma mee okpukpe ha họọrọ. 

Secretariat of Religious Affairs nke gọọmentị Guinea na-ezube ịkwalite mmekọrịta ka mma n'etiti okpukpe na imeziwanye esỌ bụ ezie na Iso Ụzọ Kraịst bụ okpukpe Abraham, [1] ọtụtụ n'ime ndị na-eso ya adịghị agbaso akụkụ nke iwu ahụ Mozis kụziri.  Otú ọ dị, ndị Seventh-day Adventist kweere na Bible adịghị ka ndị Juu ndị ọzọ.  Chọọchị Ọtọdọks nke Etiopia na Chọọchị Ọtọdọks nke Eritrea enweghị otu omenala okpukpe.  [2] [3] Ndị na-akwado Mgbọrọgwụ Mgbọrọgwụ Hibru anaghị eri anụemokwu agbụrụ. Odeakwụkwọ ukwu nke ihe gbasara okpukpe na-ahọpụta ndị nduzi mba isii ka ha duzie ọfịs nke ihe gbasara Ndị Kraịst, ihe gbasara ndị Alakụba, njem ala nsọ, ebe ofufe, ihe gbasara akụ na ụba na onyinye, na onye nyocha n'ozuzu.

Ndị Imam na ndị ọrụ nchịkwa nke nnukwu ụlọ alakụba dị n'isi obodo Conakry, na nnukwu ụlọ alakọba dị n"obodo ukwu nke mpaghara anọ ahụ, bụ ndị ọrụ gọọmentị. Ụlọ alakụba ndị a nọ n'okpuru nchịkwa nke gọọmentị.

N'afọ 2012, gọọmentị kwupụtara ezumike okpukpe ndị a: Mawlid (ụbọchị ọmụmụ Muhammad), Mọnde Ista, Ụbọchị Assumption, Eid al-Fitr, Tabaski, na Krismas..

N'afọ 2023, e nyere mba ahụ akara 3 n'ime 4 maka nnwere onwe okpukpe dị ka Freedom House si kwuo, nke kwuru na a na-akwanyere ikike okpukpe ùgwù mgbe ụfọdụ maka akụkọ ịkpa ókè.

### N'etiti ndị Guinea
N'akụkụ ụfọdụ nke Guinea, nrụgide ezinụlọ siri ike, ọha mmadụ, ọdịbendị, mmekọrịta ọha na eze, na ọbụna akụ na ụba na-egbochi saịtị nke Islam.  N'afọ 2012, na Dingiraye, obodo ndị Alakụba n'Africa, ọ gaghị ekwe omume ime ememe ezumike ma ọ bụ ememe okpukpe ndị ọzọ.  Ndị ọchịchị obodo Dinguiraye na-arịọ maka ikike ịrụ ụlọ.

### Ime ihe ike n'etiti agbụrụ na okpukpe
 
Enwere ụbọchị atọ nke esemokwu okpukperechi na obodo Nzerekore na Julaị 2013.[1][2]  Agha n'etiti agbụrụ Kpelle, ndị bụ Ndị Kraịst ma ọ bụ ndị Kraịst, nke ebo Konianke, bụ ndị Alakụba na ndị dị nso na ebo Malinke, hapụrụ ma ọ dịkarịa ala mmadụ 54.[2].  Ndị nwụrụ anwụ gụnyere ndị ọkụ gburu.[2]  Ọ kwụsịrị mgbe ndị agha Guinea nyere iwu ka ha kwụsị ọrụ.

N'afọ 2021, ime ihe ike dị na Kendoumaya, Lower Guinea, ma na-emetụta esemokwu banyere ikike ala n'etiti ndị obodo na ebe obibi ndị mọnk.

## Ihe odide