Zanele kaMagwaza-Msibi

**Zanele kaMagwaza-Msibi** (1 Febrụwarị 1962 &#x2013; 6 Septemba 2021) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị South Africa bụ onye osote onye isi ala Sayensị na teknụzụ nke South Africa n'ime ndị otu Jacob Zuma . Ọ bụkwa onye isi oche nke National Freedom Party (NFP). Tupu a họpụta ya na nzuko omeiwu, ọ rụrụ ọrụ afọ iri na itoolu dị ka onye kansụl, afọ iri na ise n'ime afọ ndị ahụ dị ka onye isi obodo nke mpaghara Zululand .  Ọ bụbu onye isi oche nke Inkatha Freedom Party (IFP) na onye ga-azọ ọkwa IFP maka Premier KwaZulu-Natal na ntuli aka izugbe 2009 . 

Na 7 Mee 2014, otu ọhụrụ ya meriri ntuli aka izugbe South Africa 2014 site na ịnweta 288,742 (1.57%) nke votu mba. Nsonaazụ a tinyere NFP n'ọnọdụ nke ise, na-emeri oche 6 na National Assembly . 

## Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ
Amụrụ na ime obodo Makhosini, Magwaza-Msibi bụ onye bụbu onye isi ụlọ akwụkwọ nwere nzere BA na Mahadum Zululand na diplọma (na agụmakwụkwọ ọzọ) na Mahadum Natal n'oge ahụ yana (na gọọmentị ime obodo) sitere na Mahadum Durban-Westville n'oge ahụ. 

## Ọrụ
N'ịbụ onye sonyeere Inkatha Freedom Party (IFP) mgbe ọ dị afọ iri na ụma na 1975, Magwaza-Msibi tolitere n'ime IFP. O jere ozi nke mbụ dị ka onye isi oche alaka ụlọ ọrụ na 1976. Mgbe nke ahụ gasịrị, ọ sonyeere kọmitii onye isi nke ndị ntorobịa na Brigade ụmụ nwanyị afọ 13 ka e mesịrị (1988). Nke a sochiri ọnọdụ onye osote onye isi oche nke otu ndị ntorobịa (1998-2003) wee bụrụ onye odeakwụkwọ mba nke otu ndị inyom.

Tupu nke a, ọ nọrọla ọtụtụ ọkwa nchịkwa dị elu na kansụl ime obodo na nke ime obodo, ma sorokwa na-ebute ụzọ n'ọtụtụ ọrụ obodo. N'afọ 1995, ọ bụ naanị ya bụ nwanyị nọ na bọọdụ ndị isi na Kansụl Transitional Local Council nke Nongoma. N'afọ sochiri (1996) ọ ghọrọ onye isi oche mpaghara mpaghara Emakhosini, nke gụnyere Ulundi na Babanango.

A họpụtara ya onye isi obodo mbụ nke obodo Zululand na 2000 mgbe ntuli aka mbụ nke ime obodo na ọgbọ ọhụrụ. 

N'afọ 2005, ọ meriri n'ọkwa IFP osote onye isi oche mba, Stanley Dladla meriri ya. Otú ọ dị, mgbe Onye isi oche mba, Ziba Jiyane, hapụrụ òtù ahụ iji guzobe National Democratic Convention, Magwaza-Msibi e tinyere n'ihu dị ka onye na-eme ntuli aka ma họpụta ya n'enweghị mmegide na 2006 mba ogbako. Dịka onye isi nke abụọ na IFP, a na-ewere ya dị ka onye nwere ike ịnọchite anya onye ndu pati Mangosuthu Buthelezi mgbe o kpebiri ịla n'ọkwa. 

### Mgbanwe otu na nhazi nke NFP
Mgbe nsonaazụ ọjọọ nke IFP na ntuli aka izugbe nke 2009, ndị otu pati malitere ịrụ ụka maka mgbanwe ọchịchị maka ntuli aka ọchịchị ime obodo 2011 na-abịa. Na onye isi otu pati Buthelezi na-ekwubu na 2005 na ọ gaghị achọ ịhọpụta ọzọ, agha ndị agha na-akwado ndị na-akwado Magwaza-Msibi (gụnyere ndị ntorobịa Brigade na SADESMO), ndị isi nche ochie na-akwado odeakwụkwọ ukwu Musa Zondi, na ndị nọ na National Council na-akwado Buthelezi ka ọ nọgide na-edu ndú iji chekwaa ịdị n'otu.  Mmekọrịta dị n'etiti Magwaza-Msibi na ndị isi IFP dara njọ mgbe ndị na-akwado ya malitere ịgbasa ya n'ihu ọha, ebe a chụpụrụ ụfọdụ na pati maka "ịgha nkewa" na pati ahụ.   Magwaza-Msibi mechara hapụ Inkatha Freedom Party wee kwupụta nguzobe nke National Freedom Party na 25 Jenụwarị 2011 na Durban, na-ekwu na ọ nakweere nchụpụ ya na IFP mgbe "ihe karịrị afọ abụọ nke mwepu na mwepu".  Onye ndu IFP Buthelezi, na nzaghachi, kọwara omume Magwaza-Msibi dị ka iguzobe otu ndọrọ ndọrọ nke dabere na "iwe na ọchịchọ" karịa echiche ma ọ bụ ụkpụrụ yana na ọ "gbalịsiri ike ịghọta otú ọ ga-esi mebie ụdị mmebi ahụ na nnọkọ oriri na ọṅụṅụ nke ọ sịrị na ọ hụrụ n'anya." 

Ntuli aka mbụ nke otu National Freedom Party zọọrọ bụ ntuli aka ime obodo nke afọ 2011, ọnwa ole na ole ka otu ahụ tọchara. NFP nwetara ihe ịga nke ọma na KwaZulu-Natal na Magwaza-Msibi ghọrọ onye isi obodo nke Zululand District Municipality na-esote nkwekọrịta nkwekọrịta n'etiti NFP na ANC iji chịkọta obodo 19 na mpaghara ahụ. 

Following the National Freedom Party’s success in the 2014 general election, Magwaza-Msibi kpebiri ịgba arụkwaghịm dị ka Mayor nke Zululand District Municipality iji na-edu NFP na nzuko omeiwu.  Na 25 Mee 2014, Onye isi ala Jacob Zuma gwara Magwaza-Msibi maka ebumnuche ya ịhọpụta ya dịka osote onye minista na-ahụ maka sayensị na teknụzụ. Ka ya na ndị isi otu pati gbasachara ndụmọdụ, ọ nakweere mana o kwuru ebumnuche ya ịnọrọ onwe ya ma nọgide na-eche echiche nke ya. Ndị otu DA na IFP kparịrị nhọpụta a dịka Magwaza-Msibi na-eresị ndị na-akwado ya. A ṅụrụ iyi na mgbede nke 6 June. 

E gbochiri NFP ka ọ ghara isonye na ntuli aka ime obodo 2016, n'ihi na otu ahụ anaghị akwụ ụgwọ ndebanye aha ya n'oge.  Nkwado pati ahụ belatara nke ukwuu na ntuli aka May 2019 .  A họpụtaghị Magwaza-Msibi n'ụlọ ọrụ gọọmentị mba wee gbaa arụkwaghịm na nzuko omeiwu na June 2019, n'ihi ebumnuche ya iwughachi pati ahụ. 

## Ndụ onwe na ọnwụ
Ọ bụ nne onye na-eme ihe nkiri Gugu Gumede .  A kọrọ na ọ nwere ọrịa strok na 16 November 2014 wee kpọga ya n'ụlọ ọgwụ na ọnọdụ dị oke egwu. 

Ọ lụrụ Mandla Msibi bụ onye nchịkọta akụkọ ojii mbụ maka akụkọ telivishọn n'okpuru SABC. Magwaza-Msibi nwụrụ site na njide obi obi metụtara COVID-19 n'ụlọ ọgwụ dị na Durban, South Africa na 6 Septemba 2021, mgbe ọ dị afọ 59.  

## Hụkwa

* Kọmịshọna Afrịka na-ahụ maka ikike mmadụ na ndị mmadụ
* Iwu nke South Africa
* Akụkọ ihe mere eme nke African National Congress
* Ọchịchị na South Africa
* Ọchịchị mpaghara South Africa

## Ntụaka

Otú:Pages with unreviewed translations