Ogbugbu nke ndị mmadụ na Disemba 2022 na Kagoro

N'agbata Disemba 19 na 25, 2022, ọtụtụ obodo nta dị na Kagoro, Kaduna Steeti, Naịjirịa bụ ndị òtù a na-amaghị ama wakporo, ndị gburu ihe karịrị mmadụ iri anọ na isii na mwakpo abụọ.

## Mmalite
Kaduna Steeti abụrụla ebe ndị ohi na-akpa ike dị egwu kemgbe esemokwu ahụ siri ike na mbido afọ 2010. Ọtụtụ mwakpo ndị ohi na-eme n'okporo ụzọ awara awara Abuja-Kaduna, ụzọ azụmahịa dị oke mkpa na etiti Naịjirịa, ọ bụ ezie na mwakpo na-emekwa n'akụkụ ndị dịpụrụ adịpụ nke steeti ahụ, nke esemokwu ma ọ bụ nsogbu nke ndị obodo ahụ na-akpatakarị. N'ọnwa Machị afọ 2022, ndị na-azụ nama Fulani a na-ebo ebubo wakporo ndị ọrụ ugbo na nkwụghachị ụgwọ maka ọnwụ nke otu onye na-azụ Fulani na-azụ nama, na-egbu ihe karịrị mmadụ iri atọ na asaa, ma na-ebibi otu obodo. Na nzaghachi, gọvanọ steeti Kaduna bụ Nasir El-Rufai gara n'obodo ahụ ma mụbaa ọnụnọ ndị agha gburugburu ya, na-akpọ ndị agha nchebe ahụ Operation Safe Haven. Mgbe mwakpo Maachị ahụ gasịrị, ọ dịghịzi mwakpo ndị ohi ma ọ bụ ọgụ n'etiti ndị ọzụzụ atụrụ na ndị ọrụ ubi n'ógbè ahụ. Tupu mwakpo Disemba ahụ, ndị bi na Kagoro chọpụtara na ọtụtụ ngwá agha na ndị ọrụ ndị ohi na-amụbawanye, ọ bụ ezie na ndị agha obodo ahụ emeghị ihe ọ bụla gbasara ọnọdụ ahụ. Na Disemba 15, ndị ohi wakporo ma gbuo mmadụ atọ n'obodo Mallagum 1.

## Mwakpo
Mwakpo mbụ malitere na Disemba 19, n'ihe dị ka elekere iri na otu nke abalị. Mwakpo mbụ ahụ mere na Sokwong, ebe ndị ohi ahụ suru ụlọ iri isii na abụọ ọkụ, ụfọdụ nwere ndị mmadụ n'ime ha, ma zuo ọtụtụ ọgba tum tum ma gbagbuo ihe karịrị ndị nkịtị iri na-anwa ịgbaga n'ime ọhịa. Ndị omempụ ahụ wee gaa n'obodo Mallagum 1 ^ ebe a gbara ihe dị ka ụlọ otu narị na abụọ ọkụ, ma gbuo ihe karịrị mmadụ iri abụọ na asatọ. 

Mgbe mwakpo ahụ gasịrị, onye isi oche nke obodo Sokwong kwuru na ọkụ gbara ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ụlọ ọ bụla, ndị obodo ole na ole nwekwara ike ịchịkọta ihe onwunwe ha. Nkwupụta nke Southern Kaduna People's Union (SOKAPU) kwuru na mgbe mwakpo ahụ gasịrị, ụfọdụ ndị obodo ahụ laghachiri ịchọ ozu ndị nke ha, ọtụtụ n'ime ozu ndị ahụ bụ ndị a hapụrụ n'ime ọhịa mgbe ha nwara ịgbapụ. Ka ọ na-erule Disemba 21, ngụkọta ọnụ ọgụgụ ndị nwụrụ n'obodo abụọ ahụ eruola iri anọ. E mere emume olili ozu na Disemba 22.

Mgbe olili ozu gasịrị, ndị na-agba égbè laghachiri n'obodo Mallagum 1 wee "malite ịgba égbè aghara aghara", dị ka ndị akaebe si kwuo. Mwakpo ahụ mere n'agbata elekere itoolu na elekere iri nke abalị na Disemba 25, mgbe ọtụtụ Ndị òtù Kraịst Naijiria na-eme emume Ekeresimesi. Ọ dịkarịa ala mmadụ atọ nwụrụ na mwakpo sochiri olili ozu ahụ na Disemba 23.

## Ihe si na ya pụta
Ufuwai Bonet, chiifu nke Kagoro chiefdom, kwuru na Jenụwarị 1, 2023, na ya na ndị Fulani na-achị nama ga-akpa nkata iji kwụsị ogbugbu ndị mmadụ ọzọ. Onye isi nchịkwa Global Peace Foundation - Nigeria bụ John Joseph Hayab, mere ka okwu ahụ daa ụda, ma rịọkwa ka e nwee udo na nkwekọrịta. Senator Gideon Gwani, onye na-anọchite anya okpuru ọchịchị Kaura, ebe Kagoro dị, kwuru okwu megide ogbugbu ndị ahụ, ya nà emegharịghị ahụ nke ndị ọlụ agha iji gbochie ha. Gwani kwukwara na n'ebe mbido Jenụwarị ọtụtụ ime obodo ndị ahụ ka tọgbọrọ n'efu na-enweghị ndị bi na ha.

## Hụkwa

* Ogbugbu ọha na eze na Southern Kaduna

## Edensibịa