André Renard

**André Renard** (French pronunciation: [ɑ̃dʁe ʁ karaaʁ]; 25 Mee 1911 - 20 Julaị 1962) bụ onye ndú ndị ọrụ aka na Belgiumbụ onye, mgbe Agha Ụwa nke Abụọ gasịrị, ghọrọ onye a ma ama nke ọma n'ime Walloon Movement.

Onye a mụrụ n'ezinụlọ ndị ọrụ bekee, Renard bụ onye na-arụzi ígwè na mpaghara Liège na Wallonia n'oge Nnukwu Nweda n'ala tupu ọ banye na Federation of Metalworkers of Liège (Fédération des métallurgistes de Liège) na 1937. O guzobere otu òtù ọrụ aka nke ọtụtụ ndị amaghị maka ya na Belgium nke Germany weghaara n'oge Agha Ụwa nke Abụọ nke chọrọ ijikọ òtù ndị otu ndọrọ ndọrọ ọchịchị na ndị Kọmunist n'ime otu òtù ọrụ dị n'otu (òtù ọrụ pụrụ iche). Ọ pụtara dị ka onye dị ike n'ime òtù ọrụ aka mgbe Nnwere Onwe nke Belgium gasịrị.

Renard banyere na General Labour Federation of Belgium (*Fédération Générale du Travail de Belgique*, FGTB) e guzobere ọhụrụ na 1945 wee pụta dị ka onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị nwere aha na mba n'afọ ndị sochirinụ. Ọ malitere inwe nnukwu mmasị na gọọmentị etiti n'oge Royal Question na 1950 nke ọ bụ onye olu siri ike na-akatọ nloghachi nke Eze Leopold nke Atọ. E gbochiri ya ịghọ odeakwụkwọ ukwu nke FGTB na 1952 mana o nwenwuru ike iwere ọrụ osote odeakwụkwọ ukwu nwere ọrụ maka Wallonia. Nnukwu ọgbaghara nke 1960-1961 kpughere nkewa dị n'etiti ọchịchọ Walloon na Flemish ma mee ka Renard gbaa arụkwaghịm na 1961. 

Echiche ndọrọ ndọrọ ọchịchị Renard, nke a kpọrọ "Renardism" mgbe ọ nwụsịrị, gosipụtara nkwenye na òtù ndọrọ ndọrọ ọchịchị ndị aka ekpe na Belgium kwesịrị ịnabata usoro ọchịchị federalism dị ka ụzọ isi nweta mgbanwe mmekọrịta mmadụ na ibe ya n'ụzọ na-agaghị ekwe omume na steeti dị n'otu. Mgbe ọ gbachara arụkwaghịm, Renard guzobere Walloon Popular Movement  (Mouvement Populaire Wallon, MPW) mana ọ nwụchuru na Julaị 1962. Echiche ya ka nọgidere na-enwe mmetụta n'ime Walloon Movement mgbe ọ nwụsịrị.

## Akụkọ ndụ

### Mbido ndụ, 1911-1944
A mụrụ André Gilles Guillaume Renard n'ezinụlọ ndị ọrụ bekee na Valenciennes dị na France na 25 Mee 1911. Nne na nna ya bụ ndị Belgium o wee tolite na mpaghara ụlọ ọrụ mmepụta ihe na gburugburu Liège na Wallonia n'ebe ọwụwa anyanwụ Belgium. Ọ malitere ịrụ ọrụ na ụlọ ọrụ ígwè nke SA John Cockerill na Seraing na 1927 ma n'oge na-adịghị anya ọ kwagara na Société métallurgique d'Espérance-Longdoz mana a chụrụ ya na 1935 n'etiti Nnukwu Nweda n'ala. Ọ bụ ezie na e were ya n'ọrụ ọzọ na Cockerill, o sonyere na ọgbaghara mere ebe niile nke 1936. Ọ gaalarị ọmụmụ ihe mgbede n'oge ezumike ya wee nwee ike ịmalite ọrụ n'ime òtù Federation of Metalworkers of Liège (Fédération des métallurgistes de Liège) na 1937. N'etiti ndị Òtù ọrụ, ọ nwetara aha dị ka onye ndu n'etiti ndị isi na-eto eto.

A kpọbara Renard n'ime Ndị agha Belgium na mbido Agha Ụwa nke Abụọ. O sonyere na Mkpọsa abalị iri na asatọ e mere na Mee 1940 ma nọrọ afọ abụọ dị ka ndị agha a tụrụ mkpọrọ na Nazi Germany. A hapụrụ ya ka ọ laghachi na Belgium nke ndị Germany weghaara na 1942 wee kpọtụrụ ndị òtù mmegide Army of Liberation  (Armée de la libération, AL). Ọ malitere itinye aka n'ọrụ mmegide n'onwe ya wee sonye na mgbalị ịmepụta òtù ọrụ nzuzo a na-akpọ Unified Syndical Movement (Mouvement syndical unifié, MSU) nke e bu n'uche ijikọ ndị ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị niile na-emegide Union of Manual and Intellectual Workers  (Union des travailleurs manuels et intellectuels, UTMI) nke e guzobere na ebumnuche corporatist doro anya. Ọ lụrụ Renée Lurquin na 10 Septemba 1942.

Ọ bụ n'oge ikpeazụ nke ọrụ ahụ ka Renard bu ụzọ kwado echiche ya banyere ihiwe òtù ndị ọrụ aka nke a ga-akpọ Renardism. O bipụtara nchịkọta edemede ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke akpọrọ Pour la révolution constructive (1944) obere oge mgbe Nnwere Onwe nke Belgium gasịrị.

### Onye ndú ndị òtù ọrụ, 1944-1961
thumb|Ngagharị iwe na Liège n'oge ọgbaghara nke 1960-1961
Dị ka ọkọ akụkọ ihe mere eme Pierre Tilly si kwuo, Renard si n'agha ahụ pụta dị ka "onye ọhụrụ siri ike nke usoro inyefe ụzọ niile e si emepụta ihe n'aka ndị òtù ọrụ na Liège". Ọ bụ onye na-akwado ụdị njikọ nke ndị òtù ọrụ aka (syndicat unique) nke e guzobere na MSU. Ọ ghọrọ onye isi oche nke General Labour Federation of Belgium (*Fédération Générale du Travail de Belgique*, FGTB) nke jikọtara òtù dị iche iche dị n'aka ekpe n'ime otu njikọ dị ike. Ọnọdụ ahụ nyere ya mmetụta ndọrọ ndọrọ ọchịchị sara mbara yana ike dị ukwuu n'ime òtù ndị ọrụ. Ọ zụlitere ụdị obibi ndụ mara mma nke gbakwunyere na onye ọ bụ n'ihu ọha. N'ime afọ ndị na-esote agha ozugbo, n'adịghị ka ụfọdụ ndị ọzọ nọ n'aka ekpe, o kwupụtara nkwado ha nye amụma Marshall na Benelux Economic Union na 1948 yana European Coal and Steel Community na 1951. Renard bụ onye olu siri ike na-ekwugide nloghachi nke Eze Leopold nke Atọ n'ocheeze na Royal Question nke bịara n'isi n'Ọgọst 1950. N'ime nsogbu ahụ na ọgbaghara ndị sochirinụ, o nwenwuru ike ime onwe ya ka ọ bụrụ ọnụ na-ekwuchitere echiche ọha na eze nke Walloon ma nwee mmasị na gọọmentị etiti.

A machibidoro Renard ịnọchi Paul Finet dị ka odeakwụkwọ ukwu nke FGTB na 1952. Kama nke ahụ, Louis Major nọchiri Finet. A buliri Renard n'ọ́kwá ka ọ bụrụ osote odeakwụkwọ ukwu, na-ahụ maka ọrụ FGTB gafee Wallonia. Ka ọ na-erule n'oge a, echiche ndọrọ ndọrọ ọchịchị ya amalitela ilekwasị anya n'echiche nke mgbanwe nhazi n'ime Belgium nke jikọtara ya na ịdị n'otu ndị òtù na ọrụ kpọmkwem nke doro anya na MSU. Tilly dere, sị:
 
Renard nwere njikọ chiri anya na ọgbaghara izugbe nke 1960-1961 nke malitere dị ka mmegide megide usoro nkwụsi ike nke Iwu Unitary nke gọọmentị Gaston Eyskens malitere. A kọwawo ọgbaghara ahụ dị ka "otu n'ime esemokwu ndị kachasị njọ na akụkọ ihe mere eme nke mmekọrịta mmadụ na ibe ya nke Belgium" ma tinye ndị ọrụ narị puku asaa n'ọrụ gafee mba ahụ mana karịsịa na Wallonia. O kpughere nkewa na-arịwanye elu n'etiti ihe ndị Flemish na Walloon syndicalists kpọrọ mkpa. Ọgbaghara ahụ mechara daa n'etiti obi ilu na mkpesa n'ime FGTB.

### Walloon Popular Movement, 1961-1962
Renard boro ndị ndu FGTB nke mba ahụ ụta maka ọdịda nke ọgbaghara ahụ. Ọ gbara arụkwaghịm pụọ n'ọkwa ya dị ka osote odeakwụkwọ ukwu n'afọ 1961. Ọ malitere inwe mmasị na-arịwsnye élú na mpaghara Walloon dị ka ụzọ isi wuo njikọ aka ekpe nke ga-emepe ụzọ maka ọchịchị onye kwuo uche ya. N'otu afọ ahụ, o guzobere otu ndọrọ ndọrọ ọchịchị gọọmentị etiti a na-akpọ Walloon Popular Movement  (Mouvement Populaire Wallon, MPW) na 1961 nke dọtara ọtụtụ ndị ga-apụta dị ka ndị isi n'ime ndọrọ ndọrọ ọchịchị Walloon na ndọrọ ndọrọ ọchịchị asụsụ na-arịwanye elu nke afọ 1970 na 1980. 

## Ọnwụ na mmetụta ọ na-enwe mgbe ọ nwụsịrị
Renard nwụrụ na 20 Julaị 1962, mgbe ọ dị naanị afọ iri ise na otu. Mgbe ọ nwụsịrị, "Renardism" gara n'ihu na-eje ozi dị ka mmetụta ọgụgụ isi na Walloon Movement. A kpọrọ aha ya na ntuli aka 1985 dị ka onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Walloon nke abụọ kachasị nwee mmetụta ma a gụpụ Jules Destrée. E guzobere André Renard Foundation (Fondation André Renard) na 1963.

## Hụkwa
 

* Regionalism (ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị) 
* Ọgbaghara n'ozuzu ndị Belgium
* Akụkọ ihe mere eme nke Walloon Movement

## Edensibịa

### Akụkọ ndụ

* 
*  
* 

## Ịgụrụ Gawa

* 
* 
* 
* 
* 

## Njikọ mpụga
 

* Ọ̀ Bụ Nkịta ọhịa, Ihe Nketa Na-adịgide Adịgide?  na Institute of Workers' History, Economic and Social History (IHOES) 

Otú:Pages with unreviewed translations