Cocos Malay language

**Cocos Malay** bụ ụdị asụsụ Malay nke e si n'asụsụ Malay nweta mgbe e mechara asụsụ ahụ, nke ndị Cocos Malay na-asụ, bụ́ ndị bi n'Agwaetiti Cocos (Keeling) na mpaghara Christmas Island nke bụ akụkụ/ókèala Australia. E wezụga Ọstrelia, ndị Cocos Malay bi na Sabah, Malaysia na-asụkwa asụsụ a. 

N'asụsụ, asụsụ Cocos Malay sitere na asụsụ azụmaahịa Malay nke narị afọ nke 19, ọkachasị asụsụ Betawi, yana mmetụta sitere na Javanese na Sundanese .   A na-enye asụsụ Malay dị ka asụsụ nke abụọ n'ụlọ akwụkwọ, Malaysian nwekwara ọkwa ùgwù; ha abụọ na-emetụta asụsụ ahụ, na-eme ka ọ kwekọọ na asụsụ Malay nkịtị. 

LE nwekwara mmetụta na-eto eto nke Bekee, ebe ọ bụ na Agwaetiti ndị a bụ mpaghara Australia na njikọta ụwa na-eme ka okwu ọgbara ọhụrụ banye n'okwu kwa ụbọchị. Na 2009, a machibidoro ụmụ akwụkwọ Cocos Malay iji asụsụ nke ha, ịghara ịgbaso iwu ahụ butere ntaramahụhụ n'ụdị "tiketi ikwu okwu" nke pụtara na a chọrọ ka ha rụọ ọrụ nhicha n'ụlọ akwụkwọ.  Agbanyeghị, ụdị mmachibido asụsụ a kwụsịrị na 2011. 

## Akụkọ ihe mere eme
[áká_èkpè|thumb|200x200px|Akara ngosi nke e ji asụsụ abụọ mee ihe n'agwaetiti Cocos (Keeling), ma n'asụsụ Bekee ma n'asụsụ Cocos Malay. Ọ dị iche na akara ngosi inye ụzọ e ji eme ihe na [Malaysia .]]
Ndị Cocos Malays mbụ bụ ndị ohu e wetara n'Agwaetiti Cocos (Keeling) nke Alexander Hare na John Clunies-Ross na 1826. Ọtụtụ ndị ohu Malay ka e si nweta na Malacca na Banjarmasin, mana ha si na Indonesia niile bịa, asụsụ ha na-asụ n'etiti onwe ha bụkwa ụdị Malay.  Ebe ọ bụ na Malay bụ asụsụ franca ma ọ bụ asụsụ azụmaahịa n'akụkụ ndịda ọwụwa anyanwụ Eshia nke dị n'akụkụ Osimiri, o yikarịrị ka ndị ohu ahụ na-asụ ụdị Malay pidgin. N'agbata 1857 na 1910, ezinụlọ Clunies-Ross kpọbatara ọtụtụ ndị ọrụ Javanese site na Banten, Central Java, na Madura . A na-akpọ ndị ọrụ Java Islanders "Bantamese" iji mata ha na ndị Malays bibu n'agwaetiti ahụ. Taa, asụsụ obodo nke ndị nna nna ha na-asụ efuola n'Agwaetiti Cocos (Keeling), ọ bụ ezie na ụfọdụ okwu abanyela na Cocos Malay.

Ka oge na-aga, o yiri ka Cocos Malay enweghị ike iru eru ebe ọ bụ na ọnụọgụgụ ndị na-asụ Cocos Malay dị ihe dị ka mmadụ 500. N'afọ 1950, n'ihi nsogbu akụ na ụba, ọtụtụ ndị na-asụ Cocos Malay kwagara na Christmas Island na Sabah, Malaysia. Nkwaga gara n'ihu na 1970s, mgbe ndị Cocos Islanders malitere ịkwaga na ala Australia, na tiketi otu ụzọ (dịka iwu Clunies-Ross si dị n'oge ahụ na ha nwere onwe ha ịga mana ha enweghị nnwere onwe ịlaghachi). N'ihi mbugharị na-aga n'ihu, ndị na-asụ Cocos Malay bi n'obodo dị iche iche na Western Australia, gụnyere Perth, Katanning, Geraldton, Kalgoorlie, na Port Hedland . 

Na 2009, a machibidoro Cocos Malay iji ya na ngalaba agụmakwụkwọ na Agwaetiti Cocos (Keeling) n'ihi na a na-ewere ya dị ka ihe na-adịghị mma n'iwu asụsụ, kama ọ jiri asụsụ Indonesian mee ihe dị ka asụsụ nkuzi nke ndị Malay na-ewere dị ka asụsụ Malay.  Agbanyeghị, mmachibido iwu iji Cocos Malay anọghị ogologo oge ma mechaa nwee ike iji ya ọzọ na 2011. 

## Àgwà
O nwere njirimara ndị a:

* Mmetụta Javanese:  'Azụ̀ shark',  'papaya',  'ubu' wdg.
*  nke onye mbụ na nke onye nke abụọ sitere na Hokkien na  .
* Ihe nrịbama ihe kpatara  .
* ihe na-aga n'ihu  .
* Ihe nrịbama nwere ikike  .
* Ụdị onye nke atọ na  enweghị njedebe sitere na  'onye' 

Cocos Malay na-egosi okwu ndị dị ka okwu na okwu mgbazinye Dutch nke a na-ahụkarị na Indonesian na Betawi (Jakartan Malay) mana a naghị eji ya eme ihe na Malay. Ya mere, a na-ewere Cocos Malay dị ka okwu creole sitere na Malay nke sitere na Betawi, ọ bụ ezie na Cocos Malay enweghị atụmatụ nhazi nke yiri Betawi dị *ka* -mgbanwe gaa *na -è* na mgbakwunye transitive *-in* . 

## Okwu
Asụsụ Cocos Malay nwere mmetụta siri ike site n'asụsụ atọ: Malay, Javanese, na Betawi . Ụfọdụ ihe atụ nke okwu na Cocos Malay gụnyere: 

# *cucut* (site na Javanese         )
# *kates* (site na Javanese         )
# *walikat* (site na Javanese         )
# *ong* (site na Javanese      '   onye ', ejiri ya mee ihe dị ka nnọchiaha onye nke atọ a na-anaghị akọwapụta: ojiji ya yiri nke dị n'asụsụ Betawi, asụsụ Javanese, na asụsụ Indonesia . 
# *gua* (site n'asụsụ Betawi, nke e ji mee ihe dị ka nnọchiaha onye mbụ) [ n 1 ]
# *lu* (site n'asụsụ Betawi, nke e ji mee ihe dị ka nnọchiaha onye nke abụọ) [ n 2 ]
# *kasi* (site n'asụsụ Betawi, nke pụtara 'nye', nke e ji mee ihe dị ka ngwaa na-akpata ihe)
# *melendot* (site n'asụsụ Betawi, nke pụtara 'ịrapara'; ijidesi mmadụ ike mgbe niile)
# *ledes* (site n'asụsụ Betawi, nke pụtara 'abrasion' ma ọ bụ 'scrape')
# *pulas* (site n'asụsụ Betawi, nke pụtara 'ụra miri emi')
# *ngaco* (site n'asụsụ Betawi, nke pụtara 'ihe efu' ma ọ bụ 'okwu nzuzu')
# *mgbu* (okwu dị na Javanese na Betawi)
# *kuping* (okwu a na-ahụ na Javanese na Betawi)
# *capek* (okwu a na-ahụ na Javanese na Betawi)
# *gampang* (okwu a na-ahụ na Javanese na Betawi)
# *ada* * (site na Malay, nke e ji mee ihe dị ka ihe na-aga n'ihu)
# *punya* * (site na Malay, nke e ji mee ngwaa nke nwere ihe onwunwe)
# *siang* * (si Malay)
# *kamu* (si Malay)
# *saya* * (site na Malay)
# *mengapa* (si Malay)
# *malam* * (si Malay)
# *pagi* * (site na Malay)
# *di mana* * (si Malay)
# *ke mana* * (si Malay)
# *siapa* * (si Malay)
# *bagaimana* (si Malay)
# *tidak* (site na Malay)
# *orang* * (site na Malay)
# *hilang* * (si Malay)
# *hendak* (si Malay)
# *mau* * (si Malay)

## Ịgụkwu ihe
 

## Edensibia