Isatou Ceesay

**Isatou Ceesay** (amụrụ n'afọ 1972) bụ onye Gambia na-eme ihe ike na onye ọchụnta ego ọha na eze, nke a na-akpọkarị Queen of Recycling .. O hiwere otu mmegharị imegharị ihe nke a kpọrọ One Plastic Bag na Gambia. Site na mmegharị a, o kụziiri ụmụ nwanyị na Gambia ka ha megharịa ihe mkpofu plastik ka ọ bụrụ ngwaahịa a na-ere ere nke na-eme ka ha nweta ego.

## Afọ ndị mbụ na agụmakwụkwọ
Dịka ọ na-etolite n'ugbo dị n'obodo nta N'jau na mba Gambia, Isatou Ceesay lụrụ ọgụ maka ihe ịma aka nke ịzụlite ya n'ụwa nke atọ. N'ihi ọnwụ nna ya, yana oke omenala maka ụmụ nwanyị n'oge ahụ, Ceesay enweghị ike ịgụcha akwụkwọ ọdịnala kwesịrị ekwesị, a manyere ya ịkwụsị ịga akwụkwọ - n'ihi na ọ dịghị mma n'oge ahụ - kama a manyere ya ịrụ ọrụ na-emepụta ma na-ere ihe egwuregwu site na iji obere iberibe uwe na osisi, nke mere ka ọ bụrụ onye a ma ama n'etiti ndị ntorobịa bi na ya[1]. Site n'ego ọ rụrụ ọrụ, yana obere ihe nketa ya, Ceesay jisiri ike kwụọ ụgwọ maka onwe ya iji gaa ụlọ akwụkwọ teknụzụ Gambia[1], ebe ọ zụrụ ọzụzụ dịka odeakwụkwọ, ma sonyekwa na US Peace Corps iji nweta ihe ọmụma ndị ọzọ gbasara ụzọ ndị nwere ike isi rụọ ọrụ n'obodo ya n'ụlọ.

**Ọrụ**

Ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ afọ iri abụọ ka e mesịrị, otu ụbọchị ọ chọpụtara etu a na-akwa ọbụna okporo ámá ndị dị na N'jau emo nke jupụtara na nnukwu mkpofu, nke nwere ụdị niile sitere na plastik a tụfuru atụfu, ite, taya, ihe mkpofu ụlọ, na karịsịa akpa plastik, nke mmiri na anwụnta na-arịa gbara gburugburu. Nke kachasị njọ, ndị obodo ahụ ga-enwe ogige egwuregwu, ahịa nri na ebe a na-eri anụmanụ n'akụkụ ụyọkọ ndị a, n'amaghị banyere mmerụ ahụ ha na-etinye onwe ha n'ihe ize ndụ. N'ihi nke a, ọnwụ anụmanụ site na iri plastik kpara obodo ahụ aka ọjọọ, yana ntiwapụ nke ịba na ọrịa ndị ọzọ, jupụtara n'obodo ya n'ihi na enweghị usoro e guzobere maka ikpofu ihe ma e wezụga ịtụfu ya n'èzí n'azụ ụlọ ha. Ọzọkwa, n'ihi ịda ogbenye na enweghị olileanya, ndị mmadụ malitere ịgba akpa plastik ndị a ọkụ dị ka mmanụ maka okpomọkụ na isi nri [1,2], nke a bụ oku Ceesay maka ime ihe na ihe ga-agbanwe. N'iji ihe ọmụma ọ nwetara banyere imegharị ihe na imepụta ihe site na Peace Corps, ya na otu ụmụ nwanyị ya, Ceesay mere ka echiche nke iji akpa plastik ndị a mee akpa ndị a nwere ike ire maka ego dị ndụ. Ha ga-achịkọta akpa plastik ahụ, kpọọ ha ma dọwaa ha n'ime obere eriri dị ka eriri a na-akpọ 'plarn' nke ha ga-akpa n'ime akpa ndị e ji aka [1,2]. Usoro a ga-eji ihe dị ka akpa plastik iri mee nke ọ bụla n'ime akpa ha, mana ọbụlagodi na ihe a, ụkpụrụ ọha na eze ka na-emegide ha n'ihi na ọ bụ ihe na-ekwesịghị ekwesị ka ụmụ nwanyị na-arụ ọrụ ma mepụta ịkwa emo ka a na-ele ya anya dị ka ihe na-adịghị mma ka igwu ala n'ime ihe mkpofu kama ịrụ ọrụ ụlọ na n'ihi ne ha niile bụ ụmụ nwanyị, ọ kpọtakwara ajụjụ banyere ikike ha nwere ịrụ ọrụ. N'agbanyeghị ihe a niile, Ceesay nọgidere na-ekpebi ma kpọrọ ngwaahịa ya gaa n'obodo dị nso iji ree, ma nwee ike ire nke mbụ. Site na nke a, azụmahịa ahụ gara n'ihu na-eto ma nwee ihe ịga nke ọma ma jisie ike mepụta ego maka ụmụ nwanyị obodo ahụ, bụ ndị nwere ike ugbu a ilekọta ezinụlọ ha na uto a na-aga n'ihu dugara na ọmụmụ nke N'jau upcycling and Income Generation Group (NRIGG) [1,3]. Ceesay akwụsịghị ebe ahụ, ọ gara n'ihu na-enyere ụmụ nwanyị aka ịba ọgaranya site n'inyere ha aka ijikwa akụ na ụba a ma mepee akaụntụ ụlọ akụ, ọbụnakwa gaa n'ihu iwu ụlọ ọrụ nka na N'jau nke ga-ejikọ ụmụ nwanyị ọnụ ma nyere ha aka ịrụ ọrụ n'ụdị ndụ sara mbara na nkà ọrụ.[1] Taa, etiti na ihe nlereanya ahụ ka na-aga n'ihu na-eto eto, ebe ha nọgidere na-agbanwe ụdị ihe mkpofu dị iche iche n'ime ngwaahịa dị iche iche gụnyere compost, ọla, beads, oche, oche ma gbasaa ọbụna na-ere ahịa ndị buru ibu gụnyere United States.[1] N'oge na-adịbeghị anya, a nabatara ọrụ ahụ dị ka otu ụlọ ọrụ gọọmentị na Gambia, nke a na-akpọ ugbu a Njau Recycling and Income Generation Group (NRIGG). Taa, Ceesay na ihe karịrị mmadụ 11,000 na-arụ ọrụ na NRIGG dị na obodo anọ dị iche iche gafee Gambia. [1] 

## Onyinye na mmata

* 2012- E nyere ya ihe nrite The International Alliance for Women Difference Maker na Washington DC, United States
* E bipụtara akụkọ ya n'akwụkwọ nke Miranda Paul dere na Illustrated nke Elizabeth Zunon  
* Ceesay bụ otu n'ime ndị Afrịka 100 kacha mara amara maka afọ 2025 site na Reputable Poll International.  

## Edemsidia

Otú:Mmadụ ndi di ndụ