Ọrụ ụmụ nwoke na-arụ n'ịmụ nwa

thumb|250x250px|Ụfọdụ ndị nna na-ekere òkè zuru oke n'ịmụ ụmụ ha
Ọrụ ụmụ nwoke na-arụ n'ịmụ nwa n'ụwa ọdịda anyanwụ aburula ihe na-ekere òkè karịa ka ọ dị n'oge gara aga. Ụmụ nwanyị ndị ọzọ dị n'Ebe Ọdịda Anyanwụ chọrọ ka ndị nwoke ibe ha nyere aka n'oge ime na ịmụ nwa.

## Akụkọ ihe mere eme

### United States
áká_èkpè|thumb|Nna na-amụta otu esi elekọta "nwa na-eme ihe"
Ruo n'ime iri afọ ikpeazụ nke narị afọ nke iri na itoolu, onye nọọsụ nwere ahụmịhe, onye a na-ewere dị ka onye maara ihe banyere usoro ọmụmụ, na-enyere aka ịmụ nwa nwanyị. A na-amụkarị ya n'ụlọ, a na-ewerekwa ya dị ka ihe omume maka ụmụ nwanyị. Ọ bụ oge maka ndị enyi nwanyị na ndị ikwu ka ha bịa n'ụlọ ma lekọta nne, ezinụlọ ya, nye mmesi obi ike, ma nye nduzi. A naghị ele ọmụmụ anya dị ka ihe omume nzuzo, kama ọ bụ ihe omume mmekọrịta mmadụ na ibe ya, nke nwekwara ike ịmepụta njikọ siri ike n'etiti ndị sonyere na ndị na-akwado ya.

Ndị dọkịta nọ ebe ahụ dọrọ aka ná ntị na ọ dị ize ndụ ịghara ịnata nlekọta ahụike nke oge a mgbe ị na-amụ ụmụaka. Ha kwukwara na a na-atụ anya na otu n'ime ụmụ nwanyị iri atọ ọ bụla ga-anwụ n'ihi enweghị nlekọta ahụike. N'ihi ịdọ aka ná ntị ndị a, ọtụtụ ụmụ nwanyị na-ahọrọ iso dọkịta na-arụ ọrụ karịa onye na-amụ nwa.  Ndị dọkịta na-amachibido ndị enyi na ndị ikwu isonye ma ọ bụ na-ele anya.  Enwere ike iwere usoro ọmụmụ dị ka nke nzuzo ma ọ bụ ọbụna ihe ihere nye onye ọrịa ma ọ bụ dọkịta ma enwere nsogbu igbochi ọrịa. N'ihe dị kanoru puku narị itoolu na iri, ụfọdụ steeti malitere ịmachibido ọrụ ịmụ nwa iwu. Ndị ọzọ wepụtara ihe ndị a chọrọ n'iwu nke siri ike maka ọtụtụ ndị na-amụ nwa iji mezue.
Kemgbe afọ otu puku narị itoolu na iri abụọ, enyemaka ndị dọkịta bụ ihe kachasị n'oge ịmụ nwa. Otú ọ dị, kemgbe afọ otu puku narị itoolu na iri isii, ndị na-amụ nwa alọghachila ma na-ewu ewu na nnabata ọha na eze.  Ọbụna n'oge ha na dọkịta na-amụ nwa, ọ bụ ihe a na-ahụkarị ugbu a ka ụmụ nwanyị nwee ezinụlọ ha, ọkachasị ndị mmekọ ha, n'ime ụlọ ọmụmụ ha. 

Iji nyere ndị nwunye ha aka ịkwadebe maka ịmụ nwa, ọtụtụ ndị mmekọ nwoke na-ekere òkè na klas ịmụ nwa pụrụ iche, dị ka Lamaze ma ọ bụ usoro Bradley nke ịmụ nwa. Ụmụ nwoke nwere ike inye aka n'oge ịmụ nwa site n'ịnọ n'oge nwunye ya na-amụ nwa ma ọ bụ site n'ịzụ ndị mmadụ n'oge ọmụmụ. Ọtụtụ ụmụ nwanyị na-ahụ ọnụnọ ndị mmekọ ha n'ime ụlọ ọmụmụ ka ọ na-akasi obi.  Ọ bụrụ na ọ nọ ebe ahụ, nwoke ahụ nwere ike inye aka n'ime mkpebi ndị a chọrọ n'oge dị iche iche n'usoro ịmụ nwa (dịka ọmụmaatụ, gbasara iji epidural, ime ka ọ dị ngwa, ịgwọ nsogbu ahụike na ihe ndị ọzọ).

### Australia
Ruo mmalite afọ otu puku narị itoolu na iri isii, a na-ewepụkarị ndị ikom n'ụlọ ọrụ.  Otú ọ dị, n'ime afọ iri a, enwere nrụgide na-arịwanye elu n'ụlọ ọgwụ iji kwe ka ndị ikom banye n'ụlọ ọrụ na-arụ ọrụ iji nye ndị mmekọ ha nkwado.  Ọ bụ naanị n'afọ otu puku narị itoolu na iri asatọ ka ọ ghọrọ ihe a na-ahụkarị ma na-atụ anya na ụmụ nwoke ga-anọ mgbe ndị mmekọ ha mụrụ nwa.  Ahụmahụ ndị Australia nke oge a bụ na a na-atụ anya ka ụmụ nwoke nọrọ ma kwado ndị mmekọ ha.

## Ihe ndị na-emetụta enyemaka di n'oge ime na ịmụ nwa
áká_èkpè|thumb|Nna ndị agha nọ n'afọ ọmịiko n'oge ọmụmụ ihe Baby Boot Camp na isi ihe nke nlekọta nwa ọhụrụ.
Ọtụtụ ụmụ nwanyị na-ahụ ka ọ na-eme ka obi dị ha mma inwe onye na-enyere ha aka n'oge ha dị ime, na-eme gore ọ bụrụ ihe a na-ahụkarị maka nwoke di na nwunye nwanyị ịkwado ya ma tupu na n'oge ịmụ nwa. Ụdị na àgwà nke mmekọrịta dị n'etiti nwoke na nwanyị bụ ihe na-ekpebi otú, na ma ọ bụrụ na, nwoke ahụ ga-esi rụọ ọrụ n'oge onye òtù ọlụlụ ya dị ime.

### Egwu na nchegbu
Ụfọdụ na-ekwu na mgbe ụmụ nwoke na-atụ egwu ma ọ bụ na-echegbu onwe ha banyere ọmụmụ ha na-eme ka ọmụmụ sie ike maka nwunye ha.  Egwu ha nwere ike ibufe onye òtù ọlụlụ ha ma nke a na-eme ka ọ dịkwuo elu na-eduga n'ịkwụsị ọrụ. N'ọnọdụ ụfọdụ, nke a nwere ike ịchọ iji ọgwụ dịka oxytocin iji maliteghachi ịmụ nwa ma si otú a nwee ike iduga mgbe ụfọdụ na ntinye aka nke nwere ike ịkpata ngalaba ịwa ahụ.

## Ihe Nlereanya nke itinye aka
Ndị egwu abụọ akpọwo ma ọ bụ rụọ ọrụ egwu n'oge a na-amụ nwa ha. Mickey Hart dekọrọ Music to Be Born By ma kpọọ ya n'oge ọmụmụ, Alfredo Rolando Ortiz kpụrụ ụbọ akwara Paraguay mgbe a mụrụ nwa ya.

## Hụkwa

* Ọrịa Couvade

## Ebemsi dee

## Akwụkwọ
 

Block, C.R.; A.G. Charles; S. Meyering; J.L. Norr; K.L. Norr (April 1981). "Husband Gatekeeping in Childbirth". Family Relations. National Council on Family Relations. 30 (2): 197–204. doi:10.2307/584131. JSTOR 584131.

Corijn, Martine; J. Gierveld; A. Liefbroer (February 1996). "It Takes Two to Tango, Doesn't It? The Influence of Couple Characteristics on the Timing of the Birth of the First Child". Journal of Marriage and the Family. National Council on Family Relations. 58 (1): 117–126. doi:10.2307/353381. JSTOR 353381.

Dye, Nancy Schrom (1980). "History of Childbirth in America". Signs: Journal of Women in Culture and Society. 6 (1): 97–108. doi:10.1086/493779. PMID 21213655. S2CID 144068193.

Bradley, Robert A. (1996) Husband-Coached Childbirth (4th ed.). New York, NY: Bantam Books. ISBN 0-553-37556-3.

Hathaway, Marjie; Hathaway, Jay; Bek, Susan Hathaway; Hathaway, James (2002) The Bradley Method Student Workbook. Sherman Oaks, CA: American Academy of Husband-Coached Childbirth. ISBN 0-931560-01-2.

## Njikọ mpụga

* Ụzọ Bradley nke Ịmụ Nwa nke Nwoke Ziri Ezi
* Ụmụ nwoke na-amụ - Nwoke gị kwesịrị ịnọ ebe ahụ?
* Beer and Bubs: Ịkwadebe ndị ikom Aussie maka ọrụ ha na ịmụ nwa