Alifa Rifaat

**Fatimah Rifaat** (June 5, 1930 - Jenụarị 1996), nke amara aha ya nke ọma **Alifa Rifaat** ( Arabic   ), bụ onye edemede Ijipt nke akụkọ ya ndị na-ese okwu bụ ndị a ma ama maka nkọwa ha gbasara ike mmekọahụ ụmụ nwanyị, mmekọrịta, na mfu na omenala ime obodo Ijipt. Mgbe ha na-ekwu okwu ndị a na-ese okwu, ndị isi akụkọ Fatimah Rifaat nọgidere na-ekwesị ntụkwasị obi n'okpukpe na mmetụta efu maka akara aka ha. Akụkọ ya agbalịghị imebi usoro nna ochie; kama e ji ha gosipụta nsogbu dị n'etiti ọha mmadụ mgbe ụmụ nwoke anaghị agbaso ozizi okpukpe ha nke na-akwado ka e jiri obiọma mesoo ụmụ nwanyị. Fatimah Rifaat jiri aha njirimara Alifa gbochie ihere n'akụkụ ezinụlọ ya n'ihi isiokwu nke akụkọ ya na ọrụ ide ihe ya.

## Ndụ
A mụrụ Fatma Abdullah Rifaat na June 5, 1930, na Cairo, Egypt. Nna ya bụ onye na-ese ụkpụrụ ụlọ, nne ya bụkwa nwunye ụlọ. Ezinụlọ ya kwuru na a na-ekwu na mgbọrọgwụ ha sitere n'aka Umar ibn al-Khattab, onye enyi na onye ndụmọdụ nke onye amụma Muhammad . A zụlitere ya na mpaghara Ijipt ma biri ndụ ya niile ebe ahụ. Mgbe nke ahụ gasịrị, Ijipt dị n'ime ime obodo ghọrọ ebe a na-akọ akụkọ ya niile. Mmasị ya n'ide ihe malitere mgbe ọ dị afọ itoolu mgbe o dere uri na-egosi obi nkoropụ n'obodo ya. N'ihi nke a, ezinụlọ ya tara ya ahụhụ n'ihi isiokwu uri ahụ. Fatimah gara ụlọ akwụkwọ praịmarị Misr al-Jadidah na Cultural Center for Women maka agụmakwụkwọ etiti ya. Ọ garakwa British Institute na Cairo site na 1946 ruo 1949 ebe ọ mụrụ Bekee. Mgbe Alifa Rifaat gosipụtara mmasị ịga n'ihu na agụmakwụkwọ ya site n'ịbanye na College of Fine Arts na Egypt, nna ya mere ndokwa ka ọ lụọ nwanne nna ya, onye uwe ojii.

N'ime afọ ole na ole mbụ nke alụmdi na nwunye ha, di ya kwere ka o dee ma bipụta akụkọ n'okpuru aha njirimara ya n'agbanyeghị echiche a na-ahụkarị nke ide ihe bụ naanị ngalaba nwoke n'omenala ndị Ijipt. O bipụtara akụkọ ya site na 1955 ruo 1960 mgbe ọ họọrọ ịkwụsị mgbe ọ zutere nrụgide site n'aka di ya ka ọ kwụsị ọrụ ide ihe ya. N'ime oge a nke ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ afọ 14 nke ịgbachi nkịtị akwụkwọ, Alifa Rifaat gara n'ihu na-amụ akwụkwọ, mbara igwe, na akụkọ ihe mere eme . N'agbanyeghị mgbalị ya na-etinye uche site na ụzọ ndị a, Alifa Rifaat nọgidere na-enwe nkụda mmụọ maka enweghị ike ikwupụta onwe ya na nsogbu ọha mmadụ o chere ihu dịka nwanyị site n'ụzọ edemede.

Na 1973, mgbe ọ nwesịrị ọrịa siri ike, di Alifa kwere ka o dee ma bipụta akwụkwọ ya ọzọ. Ọ gara n'ihu na-ebipụta nchịkọta akụkọ dị mkpirikpi na akwụkwọ akụkọ abụọ na-amalite site na obere akụkọ "Ụwa m nke Amaghị," nke o ji nweta ewu ewu mbụ.

Di Alifa Rifaat nwụrụ n'afọ 1979. Ọ bụ ezie na ọ gara njem n'ofe mpaghara Ijipt dịka e si nye di ya ọrụ, ọ hapụghị Ijipt ruo mgbe ọ nwụrụ. Ọ gara n'ihu na-eme njem hajj, njem nsọ ahụ gaa Mecca, na 1981 wee gaa ọtụtụ mba Europe na Arab dịka England, Turkey, Germany, Morocco, na Austria.

N'oge ndụ ya niile, Fatimah Rifaat ghọrọ onye otu Federation of Egyptian Writers, Short-Story Club, na Dar al-Udaba (Egypt). Ọ garakwa Ememme Akwụkwọ Ụmụnwaanyị Mba Nile nke Mbụ (London, England) na 1984 ebe o kwuru maka ikike ụmụnwaanyị na Islam na isiokwu nke ịlụ ọtụtụ nwanyị. Na 1984, Fatimah Rifaat natara ihe nrite nke Onye Ukwu site na Mgbakọ Akwụkwọ nke Oge A.

Fatimah Rifaat nwụrụ mgbe ọ dị afọ iri isii na ise na Jenụwarị afọ 1996. Ọ hapụrụ ụmụ nwoke atọ na ọtụtụ ọrụ karịrị otu narị nke a sụgharịrị n'asụsụ dị iche iche ma mepụta maka telivishọn. A gụkwara ụfọdụ n'ime ọrụ ya na BBC.

## Isiokwu na nsụgharị akwụkwọ
Alifa Rifaat dere akwụkwọ n'asụsụ Arabic n'oge ọrụ akwụkwọ ya niile. Ọ bụ ezie na ọ na-elekwasị anya na ịhụnanya na mmalite ọrụ ya, o mechara gbanwee gaa na nkatọ ọha na eze mgbe ọ zutere onye ntụgharị okwu bụ Denys John-Davies. Denys mekwara ka o dee ihe n'ụdị Arabic nke ndị mmadụ na-asụkarị, nke ọ bụ ezie na ọ bụ ụdị ide ihe ndị Ijipt na-enweta, n'oge a bụkwa ụdị ide ihe na-adịghị mma karịa ụdị ederede nkịtị. Asụgharịala akwụkwọ akụkọ na obere akụkọ ya n'ọtụtụ asụsụ gụnyere Bekee, German, Dutch, na Swedish. Nsụgharị Bekee kacha ewu ewu nke ọrụ ya bụ nchịkọta akụkọ obere akụkọ ya, Distant View of a Minaret na Akụkọ Mkpirikpi Ndị Ọzọ, nke Denys Johnson-Davies sụgharịrị.

Fatimah Rifaat, n'adịghị ka onye a ma ama na Ijipt bụ Nawal El Saadawi, lekwasịrị anya n'ide ihe ya na ụmụ nwanyị na-arụ ọrụ ọdịnala Alakụba. N'akụkọ ndụ ya, Fatimah kọwara enweghị ịhụnanya nna ya nwere n'ebe ọ nọ dị ka isi ihe kpatara nchọpụta ya banyere mkpa na ọchịchọ nke ụmụ nwoke n'ihe gbasara ụmụ nwanyị. Ọ gara n'ihu na-akọ na site ná ndụ ya, ọ chọpụtara na "ihe niile mmadụ na-achọ bụ ihe ụtọ. N'ihi ya, m na-eti mkpu maka ịhụnanya zuru oke na nke na-akwado ya n'akwụkwọ m niile." Fatimah kwukwara n'akụkọ ndụ ya mkpa ọ dị ka ụmụ nwoke na ụmụ nwanyị isonye naanị na mmekọahụ mgbe ha nọ n'ọnọdụ dị jụụ, ka e wee nwee ike nweta orgasm, nke o kwenyere na ọ na-eme iji wusie okwukwe ike na Chineke.

Ihe odide Fatimah Rifaat lekwasịrị anya n'ọnọdụ ụmụ nwanyị na-enweghị isi n'obodo ndị Alakụba nke ndị nna ochie. Akụkọ ya na-emekarị na mpaghara Ijipt. Akụkọ ndị a na-akọ akụkọ dịka mmekọahụ, ọnwụ, alụmdi na nwunye, ime onwe onye, iwepụ ihe n'ahụ, ịhụnanya, afọ ime n'oge ntorobịa, di ma ọ bụ nwunye, na mfu yana isiokwu ndị ọzọ na-ese okwu. N'oge a, a na-ewere nwanyị dị ka onye na-enwe mmekọahụ naanị, a na-atụkwa egwu na ikike nke inwe mmekọahụ ga-ebute ihe mberede, ma ọ bụ ọgba aghara ọha mmadụ. Ọ bụ ezie na Alifa Rifaat gbalịsiri ike igosipụta site n'ide mmegbu mmekọahụ nke ụmụ nwanyị, akụkọ ya na ndụ ya mere n'ụzọ ndị Alakụba na-agbaso, ọ kwadoghịkwa ịrị elu nke ụmụ nwanyị megide ọchịchị nna ochie. Ọtụtụ n'ime ụmụ nwanyị ndị isi Rifaat na-ewere ọnọdụ ha n'enweghị mmasị ma ọ bụ na-anabata ihe isi ike ha na-eche ihu ná ndụ. Maka Fatimah Rifaat, ọchịchị nna ochie bụ naanị eziokwu nke ndụ ma a na-anabata ya n'okpuru okwu Quran, mana ọ bụ ihe dị iche na ụfọdụ ọnọdụ ọbụna enweghị otu nwoke na nwanyị ahụ na-agbaso ozizi okpukpe nke na-arụ ọrụ dị ka ihe na-akpata ọtụtụ nsogbu nke ndị isi akụkọ ahụ. N'akụkọ ya, ọtụtụ n'ime mkpakọrịta nwoke na nwanyị na-eme n'oge alụmdi na nwunye nke ndị odide ahụ, ọ dịghịkwa ihe atụ nke mmekọrịta nwoke na nwanyị na-abụghị di na nwunye n'ihi na a ga-ewere nke a dị ka mmehie kpamkpam n'okpuru omume Islam .

Ụfọdụ akụkọ ndị Fatimah Rifaat kacha ewu ewu gụnyere "Ahụ Anya Dị Anya nke Minaret," "Anya Bahiyya," na "Ụwa M nke Amaghị Ihe."

## ''Echiche dị anya nke Minaret''
*Echiche dị anya nke Minaret* na-amalite site na di na nwunye na-eme ihe omume mmekọahụ. A kọrọ akụkọ ahụ site n'echiche nwunye ahụ, a kpughekwara ngwa ngwa na n'oge mkparịta ụka a, ọ dịghịkwa enwe mmasị ma nwee mmetụta nkewa n'ebe di ya nọ. Ọ chetara otú o si nwaa igosi di ya ọchịchọ ya maka afọ ojuju mmekọahụ nke a na-enweta n'aka ya site n'ịgọnarị na iwe. N'oge ụfọdụ n'oge ihe omume ahụ, ọ matara oku ekpere. Mgbe nke ahụ gasịrị, ọ na-asachapụ ahụ ya na ekpere ya, emume nke ọ na-enwe mmetụta karịa mmekọrịta ya na di ya. O wee lepụ anya na windo ile anya na minaret na Cairo, na-akọ otú e si enwe ọtụtụ minaret tupu ụlọ ọhụrụ egbochi ha. Di ahụ wee nwee nkụchi obi mgbe ọ ka nọ n'ihe ndina wee nwụọ. N'ikpeazụ, onye na-eme ihe nkiri ahụ tụrụ ya n'anya nke ukwuu otú o si nọrọ jụụ n'oge na mgbe di ya nwụsịrị. Akụkọ a na-egosi ọrụ mmekọahụ nwanyị na-enweghị isi dịka ọchịchị nwoke na-achọ ọdịmma onwe ya nanị nke mmekọrịta mmekọahụ n'alụmdi na nwunye si akpali. Minaret ahụ dị naanị ya nwere ike ịbụ ebe nwanyị ahụ nọ naanị ya na-anọ mgbe ọ hapụrụ ọrụ a.

## ''Anya Bahiyya''
A kọrọ akụkọ *anya Bahiyya* site n'echiche nke agadi nwanyị ahụ na-agwa nwa ya nwanyị okwu mgbe ọ gara leta dọkịta maka ọnwụ anya ya. Ọ gwara nwa ya nwanyị na ọ bụ ezie na nchọpụta dọkịta ahụ na-akọwa na ọ bụ ihe ndị sitere n'okike kpatara ọnwụ anya ya ma gwa ya na enwere ike ịgwọ ya na ọgwụ, ọ maara na kama ọ bụ n'ihi anya mmiri niile ọ na-ebe n'ihi ndụ ya dịka nwanyị. Bahiyya wee kọwaa oge ọ bụ nwata, ọrụ ịwa ahụ ya site n'aka ụmụ nwanyị bi n'obodo ya, ọnọdụ di ya nwụrụ na ihe isi ike nke ịzụlite ụmụ dịka nne na-azụ ụmụ. Akụkọ a na-eleba anya n'okwu nke igbochi mmekọahụ ụmụ nwanyị site n'ịkọ akụkọ ihe mere eme nke oge Bahiyya. Ọ gara n'ihu na-akwa ákwá maka ọnọdụ ụmụ nwanyị n'obodo na ịkwado ọnọdụ dị ala a site n'aka ndị nwoke na nwanyị abụọ ahụ. Bahiyya bụkwa aha maka Ijipt.

## ''Ụwa m nke Amaghị Ama''
*Ụwa M nke Amaghị Ihe A Na-amaghị* lekwasịrị anya n'otu nwanyị nke na-abanye n'ime mmụọ site n'enyemaka nke jinni n'ụdị agwọ. Mgbe nwanyị ahụ na di ya kwagara n'ụlọ, nwunye ya na-achọpụta jinni nwanyị n'ụdị agwọ nke na-akụziri ya oke ụtọ mmekọahụ. Nwanyị ahụ na-anọnyere agwọ ahụ n'agbanyeghị mgbagwoju anya ya ruo mgbe di ya gburu agwọ n'ogige, na-emebi iwu jinni, mgbe ahụ jinni nwanyị ahụ pụrụ.

Akụkọ a na-ekwu maka ihe gbasara obi ụtọ ụmụ nwanyị. Ọ bụ ezie na nwunye na jinni na-enwe mmekọahụ, ebe ọ bụ na ihe e kere eke bụ nwanyị, a naghị ewere ya dị ka ịkwa iko.

## Ndepụta nke ọrụ mkpokọta

# "Ive Laghachiri n'Adam" (1975) Usoro akụkọ ịhụnanya Arabic enweghị nkọwa mmekọrịta ọha na eze.
# "Ònye Ka Mmadụ Bụrụ?" (1981) Arabic - gosiri na ọ na-ese okwu nke ukwuu, a naghị ere ya n'ọtụtụ ụlọ ahịa ndị Ijipt.
# "Ekpere nke Ịhụnanya" (1983) Arabic.
# *Echiche dị anya nke Minaret na Akụkọ Ndị Ọzọ* (1983) Nsụgharị Bekee.
# "N'abalị oyi dị ogologo" (1980) Arabic.
# Akwụkwọ akụkọ ihe mere eme *nke Fero* (1991) nke Arabic.
# *Ụlọ dị n'Ala Ndị Nwụrụ Anwụ* (A na-emechabeghị) Arabic.

## Ekele
Na Juun 5, 2021, Google mere emume ncheta ọmụmụ ya nke afọ 91 site na iji Google Doodle . 

## Edensibia

## Isi mmalite

* Liya, L. (1999). "Ụwa M nke Amaghị Ama": Ihe nkiri maka ịkpọte nwoke na nwanyị onye Ijipt dere. Nyocha Obodo, 1771.
* Nkealah, N. (2008). Ime ka omenala Arab-Islam na nghọta ụmụ nwanyị dị n'otu n'ihe odide ụmụ nwanyị North Africa dị n'otu: ịgbachi nkịtị na olu n'akụkọ dị mkpirikpi nke Alifa Rifaat na Assia Djebar Tydskrif vir Letterkunde, 45(1), 19–41.
* Alifa Rifaat. (nd).
* Hatem, M. (1986). Ndụ Ndị Dị n'Akụkọ Ndọrọ Ndọrọ Ọchịchị [Nyocha nke akwụkwọ Ụmụ Nwanyị Abụọ n'Otu Echiche Distant nke Minaret na Akụkọ Ndị Ọzọ A Bridge through Time A Wife for My Son Jana Gough Nawal el-Saadawi Osman Nusairi Alifa Rifaat Denys Johnson Davies Laila Said Ali Ghalem G. Kazolias]. Nyocha Ụmụ Nwanyị nke Akwụkwọ, 3(10), 10–11. JSTOR 4019948
* Rifaat, A. (1983). Echiche dị anya nke Minaret na Akụkọ Ndị Ọzọ Dị Mkpirikpi (J. Davies, Trans.). Quartet Books Limited.
* "Fatimah Rifat." Ịgagharị n'Omenala Ụwa; Akwụkwọ ọkọwa okwu nke Ndị Ode Akwụkwọ Arab nke Oge A: Mbipụta Bekee Emelitere nke RB Campbelll's "Ndị Ode Akwụkwọ Arab nke Oge A." Ed. John J Donohue na Leslie Tramontini. Mbipụta nke Abụọ. Lebanon: Orient-Institut, 2004. Mbipụta. Mbipụta nke 2.
* El Shakry, Hoda. “Jinn na Jin: Nsọpụrụ Ahụ́ Dị Ka Ụkpụrụ Omume Ndị Queer.” *Akwụkwọ akụkọ Cambridge nke Postcolonial Literary Inquiry* (2023): 1–25. Weebụ
Otú:Pages with unreviewed translations