Wanda Szuman

thumb|Ili Szuman
**Wanda Szuman** ma ọ bụ **Szumanówna**  (3 Eprel 1890 - 1 Disemba 1994) bụ onye nkuzi Poland. Ọ bụ "onye ọsụ ụzọ nke agụmakwụkwọ pụrụ iche na Poland" ma na-arụ ọrụ karịsịa na ụmụ mgbei na ụmụaka nwere mkpa pụrụ iche.O sokwa n'òtù agụmakwụkwọ n'okpuru ala n'oge Agha Ụwa nke Abụọ, na-akụzi isiokwu ndị iwu machibidoro n'oge ahụ.  O nwetara ọtụtụ ihe nrite maka nkuzi ya n'oge ndụ ya. 

## Akụkọ ndụ
A mụrụ Szuman na 3 Eprel 1890 na Toruń, Poland (Prussia n'oge ahụ), ma nwụọ na 1 Disemba 1994 mgbe ọ dị afọ 104.  Nne ya bụ Eugenia Gumpert, onye na-ahụ maka mmekọrịta mmadụ na ibe ya, nna ya bụ dọkịta na-awa ahụ Leon Szuman,ma ọ bu otù nime umu-ndikom asa;  n'etiti ụmụnne ya Stefan Szuman [pl] ghọrọ prọfesọ nke akparamaagwa, Jerzy Szuman ghọrọ onye prọfesọ nke ọrụ ugbo, na Henryk Antoni Szuman [pl] bụ onye ụkọchukwu lara n'iyi n'oge Agha Ụwa nke Abụọ.Nne ya nwụrụ na 1895 na nna ya lụrụ nwanne nna ya, Emilia Osiecka (née Gumpert).. 

Szuman gara ụlọ mgbatị ahụ ụmụnna nwanyị dị nsọ na Lviv.  N'afọ 1911, ọ gara Kraków wee gụchaa akwụkwọ n'ụlọ akwụkwọ ọzụzụ ndị nkuzi nkeonwe maka ụmụ nwanyị.  N'oge ahụ, ọ na-etinye aka na ya na-arụ ọrụ agụmakwụkwọ n'onwe ya, gụnyere agụmakwụkwọ n'okpuru ala n'asụsụ Polish (n'oge ahụ iwu na-akwadoghị na Prussia).[1]  N'afọ 1914, o hiwere Wełnianka, otu ụlọ akwụkwọ agụmakwụkwọ maka ụmụ agbọghọ.

Mgbe Poland nwetaghachiri nnwere onwe mgbe Agha Ụwa Mbụ gasịrị, Szuman ghọrọ onye Poland. Ọ malitekwara itinye aka na ọrụ agụmakwụkwọ dị iche iche na Poland ọhụrụ, na mbụ na mpaghara Toruń. O sonyere n'ọtụtụ NGO agụmakwụkwọ n'oge ahụ. Mgbe e mesịrị, ọ kwagara Warsaw ebe ọ gara n'ihu na agụmakwụkwọ ya site na 1921 ruo 1923 ma mee nchọpụta agụmakwụkwọ. N'afọ 1931 na Warsaw, Szuman malitere kọmitii pụrụ iche na-ahazi itinye ụmụaka na nlekọta nkuzi. A na-etinye ụmụaka ruo afọ abụọ n'ụlọ ezinụlọ ndị nwere ụmụ ole na ole ma ọ bụ na-enweghị. Site na 1933, ọ rụrụ ọrụ na Poznań ebe ọ bụ onye nlekọta seminarị.  

Ọ na-arụsi ọrụ ike na agụmakwụkwọ nzuzo n'oge Agha Ụwa nke Abụọ mgbe ọ bi na Radom. Mgbe agha ahụ gasịrị, ọ laghachiri Toruń ebe ọ haziri ma duzie ụlọ akwụkwọ sekọndrị. N'ihi nkwado siri ike ọ na-akwado Katọlik, ndị ọchịchị Kọmunist machibidoro ya ma chụọ ya n'ọrụ na 1949; a ga-emezigharị ya na 1958. Site na 1949 ruo 1952, ọ rụrụ ọrụ dị ka ọkà n'akparamàgwà mmadụ na onye na-agwọ ọrịa maka ụmụaka nwere mkpa pụrụ iche.  Ọ lara ezumike nká na 1952, mana ọ gara n'ihu na-etinye aka n'ọtụtụ ọmụmụ ihe ọmụmụ na ngalaba nkuzi ma nọgide na-arụ ọrụ na òtù dị iche iche na-akwado agụmakwụkwọ pụrụ iche, karịsịa metụtara inyere ụmụaka kpuru ìsì aka.[1][2]  Ọrụ ya e bipụtara gụnyere Wychowanie niewidomego dziecka (Raising a Blind Child; 1961).

## Nkwado
A na-ewere ya dị ka onye ọsụ ụzọ nke agụmakwụkwọ pụrụ iche na Poland.

E nyere Szuman Order of Polonia Restituta na 1923, nke a kọwara dị ka "" (onye odeakwụkwọ na ụlọ akwụkwọ Pomeranian),   na na 1992 e nyere nwa amaala nsọpụrụ nke obodo Toruń.[1]  Ọ nwetakwara akara baajị ọla edo nke otu Polish Association of the Blind [pl] (1966), Nrite nke Polish Society for Combating Disability [pl] (1984), baajị nke otu ndị nkuzi Polish “Maka nkuzi nzuzo” (1985)  , na Order of the Smile (1986).
áká_ịkẹngạ|thumb|Ihe ncheta n'ụlọ akwụkwọ ọta akara aha ya bụ iji sọpụrụ Szuman
Akpọrọ ụlọ akwụkwọ abụọ dị na Toruń na nsọpụrụ ya: ụlọ akwụkwọ sekọndrị (VII Liceum Ogólnokształcące im. Wandy Szuman), [1] na ụlọ akwụkwọ elementrị (Szkoła Podstawowa Nr 16 im. Wandy Szuman w Toruniu), [2] dị ka ụlọ akwụkwọ ọta akara.

Otu akwụkwọ banyere ya, Wanda Szuman - pedagog i andragog industria: szkice do portretu (Wanda Szuman - Child and Adult Special Educator: Sketches for a Portrait), nke Beata Borowska-Beszta  ( ).  

## Akwụkwọ ndị a họọrọ

* *Komisja Edukacyjna polezem ministerstwem oświaty w Europie* [The Education Commission as the first ministry of education in Europe], 1919
* *Zum Nsogbu der Waisenerziehung* [Na nsogbu nke ịzụlite ụmụ mgbei], 1929
* Rola opiekunów spocznych [Ọrụ ndị ọrụ mmekọrịta ọha na eze], 1930
* *Testy inteligencji Ch. Bühler dla niemowląt* *[Nnyocha ọgụgụ isi Ch. Buhler maka ụmụ ọhụrụ]*, 1930
* *Usoro umieszczania sierot w rodzinach* [Ụzọ nke itinye ụmụ mgbei n'ezinụlọ], 1931
* *Wychowanie niewidomego DVY* [Rising a Blind Child], 1961
* O检ności hrysunku dla niewidomych *[Banyere ohere nke ise ihe maka ụmụaka kpuru ìsì]*, 1967 

## Edensibia

## Ịgụ ihe ọzọ

* 
* 

## Njikọ mpụga

* Ihe nkiri dị mkpirikpi banyere Szuman