Tye Leung Schulze

Tye Leung Schulze (Ọgọst 24, 1887 – Maachị 10, 1972) ghọrọ nwanyị America mbụ China mere ntuli aka na United States mgbe ọ gbara vootu na San Francisco na Mee 19, 1912.[1] Ọ ghọkwara nwanyị China mbụ nke America gafere ule ọrụ obodo na ịrụ ọrụ gọọmentị. Oku San Francisco kwuru na ọ bụ "nwanyị China mbụ n'akụkọ ihe mere eme nke ụwa jiri ikike ntuli aka." Schulze bụkwa nwanyị China mbụ e goro ịrụ ọrụ na Angel Island.[2] Ọ bụ ọnwa Honoree nke akụkọ ihe mere eme ụmụ nwanyị nke National Women's History Project họpụtara. 

## Ọrụ
Na 1901, a zọpụtara Leung n'alụmdi na nwunye ahaziri ahazi na nwoke Montana nke Donaldina Cameron, onye duuru Presbyterian Mission Home na San Francisco.[1][2] Na Mission, Leung mụtara ịsụ Bekee, ghọọ Onye Kraịst, ma nyere Cameron na ndị uwe ojii obodo aka ịnapụta ndị ohu China na ndị akwụna n'ụlọ akwụna.[3] Ọ rụkwara ọrụ dịka onye ntụgharị okwu maka ozi mgbasa ozi.[4][5] Ọ sụgharịkwara ụmụ agbọghọ si Chinatown n'ụlọ ikpe, wee bụrụ ndị a na-akwanyere ùgwù n'ụlọ ikpe mpaghara.[3] Leung rụrụ ọrụ maka Ụlọ Mgbasa Ozi ihe dị ka afọ itoolu, ma soro Cameron nwee mmekọrịta chiri anya.[3][4] Cameron kpọrọ ya “Tiny” n'ihi na Leung toro ihe karịrị ụkwụ anọ n'ogologo.[3] Na 1910, mgbe ọdụ mbata na ọpụpụ Angel Island meghere, Cameron tụrụ aro Leung ka ọ were ọrụ na ọdụ mbata na ọpụpụ Angel Island dị ka onye ntụgharị okwu maka ndị si China kwabatara.

A họpụtara Blanca Delia Pérez n'ime gọọmentị Canary Islands nke Fernando Clavijo Batlle dị ka onye ozi nke gburugburu ebe obibi na 21 July 2015. Na ikike ya dị ka onye ozi nke gburugburu ebe obibi, Blanca Delia Pérez na 2015 duuru ndị nnọchiteanya sitere na gọọmentị ya ka ha malite mmekorita ya na Oceanic Platform nke Canary Islands iji dozie nsogbu nke obodo Canip nke nwere ahụmahụ nke obodo ndị dị n'ụsọ osimiri. Garachico dị n'agwaetiti Tenerife.p

“Ọ dịghị mgbe?   na-anọdụ ala mgbe niile na-ege ndị obodo m ntị.  Ana m anụ obere iberibe banyere oké ngagharị ọhụrụ a na-eme n’oké osimiri, bụ́ nke na-eme ka ha nwere onwe ha n’ebe ahụ ka a tọhapụrụ m n’ebe a."

Mgbe ọ kwụsịrị ọrụ ya na Angel Island n'ihi alụmdi na nwunye ya na Charles Schulze, Leung nọrọ ọtụtụ afọ na-enye ndị bi na Chinatown San Francisco nkọwa na ọrụ mmekọrịta. Ruo otu afọ, ọ rụrụ ọrụ n'ogige Tii ndị China.[1] Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye odeakwụkwọ nchịkwa, onye na-ede akwụkwọ, na onye ọrụ na-elekọta mmadụ na San Francisco Chinese Hospital iji kwado ezinụlọ ya.[2][3][1] Malite na 1926 maka afọ 20, Leung gara ọrụ dị ka onye ọrụ PBX na-arụ ọrụ abalị maka Pacific Telephone's China Exchange na Chinatown, ọrụ dị elu maka ụmụ nwanyị n'oge ahụ.[4] [2] [1] [3] Ọ kwadoro ndụ ọtụtụ ndị China America site na ijikọ ha na ndị ọka iwu, ụlọikpe na ọrụ mbata na ọpụpụ.[5] Dị ka onye na-arụ ọrụ ekwentị, ọ ghaghị iburu nọmba ekwentị n'isi maka onye ọ bụla na ụlọ ahịa ọ bụla dị na Chinatown.[3] A na-akwanyere ya ugwu n'ofe Chinatown maka nka na njikọ ya n'inyere ndị America America aka. Nwa Leung, Fred, chetara na "a na-ajụkarị ya ka ọ kọwaara ya. GI brides, mbata na ọpụpụ, ikpe ụlọikpe. Ọ dịghị mgbe ọ jụrụ inye aka."

Na 1946, ndị ọrụ mbata na ọpụpụ goro Leung ka ọ rụọ ọrụ dị ka onye ntụgharị okwu otu afọ.[1] Ebe e nyere Iwu Ndị Na-alụ Agha n’afọ 1945, bụ́ nke wepụrụ mmachibido iwu mbata n’Eshia ruo nwa oge, ọtụtụ ndị nwunye China na-esonyere di ha na United States, na-eme ka e nwee mkpa nke ndị nsụgharị.

Maka ndị obodo China nọ na San Francisco, Leung nyekwara ọrụ ntụgharị asụsụ ya. Ntụgharị asụsụ ndị a nyere aka mee ka ọ bụrụ onye na-ahụ maka obodo. 

## Ọrụ nke nhọpụta
Na Mee 1912, Leung bụ nwanyị China mbụ mere ntuli aka na ntuli aka onye isi ala.[1][2] Leung bụ onye dị afọ iri abụọ na ụma, nwekwara ike bụrụkwa nwanyị China mbụ mere ntuli aka n'ụwa niile.[3][4] N'oge votu ya, ọ ka nọ na-arụ ọrụ maka Presbyterian Mission House, nke a maara dị ka Cameron House taa.[2][5] Leung tụrụ vootu n'ebe ịtụ vootu n'okporo ụzọ Powell na Pacific dị na San Francisco.[2] Mgbe omechara ntuli aka San Francisco Examiner kpọrọ votu ahụ "okwu ikpeazụ na mmegharị ọgbara ọhụrụ maka inye ụmụ nwanyị ikike zuru oke ... Ọ bụ mmezu kachasị ọhụrụ na nnukwu ọrụ America nke ijikọ na ibuli agbụrụ niile nke ụwa." 

The San Francisco Examiner kwuru na Leung "maara ihe gbasara ndọrọ ndọrọ ọchịchị metụtara ntuli aka onye isi ala".  A gbara Leung ajụjụ ọnụ banyere ahụmịhe ya na ntuli aka mbụ ya:

"Votu mbụ m? - Oh, ee, echere m ogologo oge na nke ahụ. M gụrụ akwụkwọ; M gụrụ banyere ndị ikom gị niile chọrọ ịbụ onyeisi oche. M mụtara banyere iwu ọhụrụ ahụ. Achọrọ m ịmara ihe ziri ezi, ọ bụghị ime ihe n'ezoghị ọnụ ... echere m na ọ dị mma na anyị niile kwesịrị ịgbalị ịmụta, ọ bụghị ịtụ vootu , ebe ọ bụ na e nyere anyị ikike a ikwu nke nwoke anyị chere na ọ bụ onye kasị ukwuu ... echere m na anyị na-achọkwa ka anyị na-eme ka ụmụ nwanyị anyị niile na-eme ihe na-adịghị mma. ọ bụ naanị ihe ọhụrụ ka e ji mee ihe otú ahụ.

Na 1911, afọ tupu Leung ịtụ vootu nke mbụ, California ghọrọ steeti nke isii na-agafe iwu ndị nyere nha nhata, mgbe Wyoming, Utah, Colorado, Idaho, na Washington gasịrị. Efefere iwu nhọpụta California ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ afọ iri tupu nkwado nke Ndezigharị nke iri na itoolu na 1920

## Alụmdi na nwunye
Mgbe ọ na-arụ ọrụ na Angel Island ọ zutere onye nyocha mbata na ọpụpụ Charles Frederick Schulze. Schulze bụ onye Caucasian na alụmdi na nwunye nke ndị China na ndị ọcha America bụ iwu na-akwadoghị n'ihi iwu mgbochi mkparị nke California na 1913.[1] N’ihi ya, di na nwunye ahụ gara Vancouver, Washington, ka ha lụọ n’ụzọ iwu kwadoro.[2] Ha lụrụ na October 1913.[3] Otú ọ dị, ezinụlọ ndị di na nwunye ahụ anabataghị alụmdi na nwunye ha.[4] Mgbe alụmdi na nwunye ahụ gasịrị, di na nwunye ahụ laghachiri California, mana ha abụọ funahụrụ ha n'ọrụ gọọmentị n'ihi ajọ mbunobi agbụrụ. Ha mụrụ ụmụ anọ: Frederick, Theodore, Louise, na Donaldina.  

Mgbe a chụrụ ya n'ọrụ, Schulze gara ọrụ n'oge na-adịghị anya dị ka onye ọrụ nche pụrụ iche na onye na-anya ụgbọ ala.[1] Ọ rụkwara ọrụ maka ụlọ ọrụ South Pacific dị ka “onye nyocha nke igwe ụlọ ọrụ”, wee bụrụ onye nlekọta ọrụ maka ụlọ ọrụ Gramaphone Columbia.[2]. Schulze nwụrụ na 1935.

## Mgbalị Ndị Ọzọ Na-eme n'Otu
Mgbe ite ime na-akwadoghị, a nwụchiri Leung dị afọ 61 na mmadụ anọ ndị ọzọ maka ọrụ ha na-arụ n'ihe e chere na ọ bụ mgbanaka ite ime na steeti niile.[1] Otu nwa agbọghọ San Francisco bụ onye e bugara na Los Angeles maka ite ime nke riri $400 dọpụrụ Leung.[1] Mgbe nyocha na ikpe gasịrị, a kwụsịrị ebubo e boro Leung na Disemba 1948. 

A mụrụ Tye Leung na August 24 na San Francisco, California, na 1887. Ọ bụ ọdụdụ n'ime ụmụnne nwanyị ise na ụmụnne abụọ ndị si China kwabatara na mpaghara Guangdong.[1][2][3] Nna ya bụ onye ọkpọkọ, na-enweta $20 kwa ọnwa, ebe nne ya na-elekọta ụlọ obibi.[1] Ezinụlọ Leung nke dị mmadụ iri na ndị ikwu ya ole na ole bi n'otu ọnụ ụlọ nwere ọnụ ụlọ abụọ dị mkpagide na Ross Alley na Chinatown nke San Francisco.[1][3] E zigara Leung n'ụlọ akwụkwọ Presbyterian ka ọ mụọ asụsụ Bekee, a na-akpọkarịkwa ya gaa nzukọ chọọchị, bụ́ nke bụ́ ihe ndị mbụ o mere banyere Iso Ụzọ Kraịst.

Mgbe ọ dị afọ itoolu, nne ya zipụrụ Leung ịrụ ọrụ dị ka “ohu” n’ezinụlọ ọzọ, n’amaghị na e resịwo ya ezinụlọ ọzọ.[1] Nwanne nna Leung, bụ́ onye ghọtara ọnọdụ ya, kpọtụụrụ ndị nkụzi ụlọ akwụkwọ Leung bụ́ ndị haziri ka ọ lọghachi n'ụlọ.[1] Mgbe e mesịrị ka ọ dị afọ iri na ụma, e tinyere ya na otu nwoke si Butte, Montana n'alụmdi na nwunye a haziri ahazi. Nwanne nwanyị nke okenye Leung, onye ga-alụbu nwoke ahụ, gbanarị alụmdi na nwunye ahụ site n'ịgbanarị enyi ya nwoke.[2] N'ihi ya, nne na nna ya bu n'obi ka Leung lụọ otu nwoke ahụ.[2] Mgbe ọ dị afọ 14, a zọpụtara ya na alụmdi na nwunye haziri nke Donaldina Cameron nke Presbyterian Mission Home.

Mgbe ewepụtara igwe pinball na Chinatown n'afọ ndị 1930, Leung wuru aha ọma maka onwe ya n'ógbè ahụ dị ka onye dibịa pinball. A na-ese ya foto na Studebaker .  Ọtụtụ ndị jiri Leung tụnyere Sun Yat-sen, onye nabatakwara ọchịchị onye kwuo uche ya ma nwee mmasị na Studebaker convertibles. Leung nwụrụ mgbe ọ dị afọ 84 na San Francisco na Machị 10, 1972.  
 

## Ihe Nketa

A ghọtara Leung maka ntinye aka ya na akụkọ ụmụ nwanyị na 1987 na akwụkwọ akụkọ San Bernardino Sun.[1] N'October 2011 a kọrọ akụkọ Tye Leung Schulze site na egwuregwu nke na-eme ihe nkiri Lily Tung.

## Ịgụ ihe ọzọ

* Yung, Judy. Olu anaghị agbake: Akụkọ gbasara ụmụ nwanyị China na San Francisco. Berkeley: Mahadum California Press (1999). ISBN 0-520-21860-4

## Edensibịa