Hafsat Abdulwaheed

**Hafsat Abdulwaheed Ahmed** (amuru May 5, 1952) bu onye Naijiria, odee, odee, na onye na-akwado ikike umu nwanyi. Ọ bụ nwanyị mbụ odee akwụkwọ akụkọ Hausa si Northern Nigeria dere akwụkwọ akụkọ ebipụtara. Hafsat sitere na Kofar Mata quarters nke Kano City nke Kano State Nigeria .

## Ndụ mbido
A mụrụ Hafsat Abdulwaheed na Mee 5, 1952. Ọ bụ onye odee Naijiria na-edekarị n'asụsụ Hausa . Ọ bụ onye na-ede uri, na onye na-akwado ikike ụmụ nwanyị . O si na Kofar Mata quarters nke Kano City, Northern Nigeria. Ọ gụrụ akwụkwọ praịmarị ya na Shahuci Primary and secondary school na Provincial Girls School ugbu a nke a na-akpọ Shekara Girls Secondary School, ha abụọ na Kano steeti. Ọ malitere ide ihe n'oge ụlọ akwụkwọ praịmarị ya. Ọ lụrụ Muhammed Ahmed Abdulwaheed na Jenụarị 25, 1966  Na mbido 1970s ọ ghọrọ nwanyị mbụ odee akwụkwọ akụkọ Hausa nwetara akwụkwọ akụkọ ya.  N'afọ 2000, ọ nwara ịzọ ọkwa gọvanọ na Northern Nigeria State of Zamfara. O deela akwụkwọ karịrị iri atọ, naanị ise n'ime ha ka ebipụtara.  O nwere ọtụtụ ụmụ na nke okenye n'ime ha bụ Kadaria Amed, onye  akụkọ 

## Ọrụ ide
Hafsat Abdulwaheed bidoro ide ihe mgbe ọ nọ na ụlọ akwụkwọ praịmarị, ebe ọ na-ede akụkọ ọdịnala wee nweta ihe nrite. O nweburu ihe nrite n'aka British Council mgbe ọ nọ na praịmarị anọ ma ọ bụ ise. N'afọ 1970 ọ banyere n'otu akụkọ ya bụ *So Aljannar Duniya* ("Ịhụnanya bụ Paradaịs n'ụwa"), nke o dere mgbe ọ dị na praịmarị ise, na asọmpi agụmagụ nke Northern Nigerian Publishing Company (NNPC) haziri. Akwụkwọ a sitere n'ahụmahụ nke nwanne ya nwanyị nke okenye bụ onye lụrụ onye Libya n'oge ahụ na ọdịiche omenala malitere ịkpata esemokwu n'alụmdi na nwunye ahụ. Ọ tụlere ma dezie ya tupu e nyefee ya.

Akwụkwọ ahụ, bụ akwụkwọ a kacha mara amara, bịara nke abụọ na asọmpi ahụ.  *So Aljannar Duniya* bụ ndị ndị nyocha kpọbatara dị ka ihe mmalite maka ụdị edemede Hausa ọgbara ọhụrụ a na-akpọ Littattafan Soyayya ma ọ bụ “akwụkwọ ịhụnanya”, ma ọ bụ nke a na-akpọ “ Literature Market Kano”. Cara Giaimo  na-ehota Abdallah Uba Adamu na Graham Furniss na-ekwu, sị, '...ọ bụ akwụkwọ a na-eme ka ụwa nwee ìhè n'ezie na ide akụkọ ịhụnanya [Hausa]. . " .'

Hafsat Abdulwaheed edeela akwụkwọ karịrị iri atọ, akụkọ ifo na ndị na-abụghị akụkọ ifo. N'ime ndị a, na mgbakwunye na *So Aljannar Duniya*, *Yardubu Mai Tambotsai* ("'Yardubu the Possessed" - fiction), *Nasiha ga Ma'aura* (Admonition for the Married Couple - non-fiction), *Namijin Maza Tauraron Annabawa* (na-abụghị akụkọ ifo na ndụ onye amụma Muhammad), yana akwụkwọ uri, nke mbụ ya na Bekee, *Ancient Dance*, ka ebipụtara. 

## Ọchịchị
Abdulwaheed bụbu onye otu na-ahụ maka ikike ụmụnwaanyị na Naịjirịa a na-akpọ Baobab. Mgbe mba ahụ laghachiri n'ọchịchị onye kwuo uche ya na 1999 ka ọchịchị ndị agha na-achị ogologo oge, otu ahụ chọpụtara na ọ dịghị ụmụ nwanyị na-arụ ọrụ na ụlọ ọrụ nke North-Western State Zamfara, ebe Hafsat na di ya bi ruo ọtụtụ afọ. N’otu oge, ọ sịrị, “ndị isi otu ahụ gara leta gọvanọ wee gosi iwe ha nwere maka ihe a mere. Esoghị m ha n’ihi na e nyereghị m ịgbachi nkịtị mgbe m chere na ihe adịghị mma.

“Mgbe ha lọtara, ha gwara m na Gọvanọ kwuru na o nweghị nwaanyị Zamfara gụrụ akwụkwọ nke ga-eje ozi n’obere ọchịchị ya, echere m na nke ahụ bụ mkparị, n’ihi na n’ụlọ m naanị ụmụ m nwaanyị gụrụ akwụkwọ nke ukwuu.

"M wee sị, 'Ọfọn, ọ bụghị naanị na anyị ga-achọ maka ọkwa onye ọrụ, anyị ga-ewepụ oche ya'. M wee kpebie na m ga-azọ oche gọvanọ na ntuli aka ọzọ”.

Otú ọ dị, nrọ ya agaghị adị, n'ihi na e ji oké mkpọtụ mara mkpebi ya. "Ị maara na North ọ bụ ihe ọhụrụ na nwanyị ịsị na ya chọrọ ime ihe ọ bụla maka ọdịmma ọha, ma ọ bụrụ na ọ na-ewere ọnọdụ onye isi," ka ọ na-ekwu. Ka ndị ọkammụta Alakụba katọrọ nhọpụta ya chọrọ ịzọ ọkwa ya, pati ọ chọrọ ịzọ ọkwa ya gọnarịrị ya, n’ikpeazụkwa, nna ya meriri ya n’iwepụ echiche ahụ, n’agbanyeghị na o bipụtala akwụkwọ mmado na ngwa mgbasa ozi ndị ọzọ. . 

## Ntụaka



#
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ