Wushu (sport)

thumb
 

 
***Wushu*** ( /ˌ w ụ ʃ ụ / ) ma ọ bụ *Kungfu*, bụ nka ọgụ nke dị ike na juu ma zuo ezu ,nakwa dị ka  egwuregwu mmekọahụ .   Ọ nwere ogologo akụkọ ihe mere eme na -ekwu maka nka ọgụ ndị China . Emepụtara ya n'afọ 1949 na mbọ ịhazigharị omume nke nka ọgụ ọdịnala ndị China,  mana Mbọ ịhazi usoro ọdịnala gbasara agbasa nke nka ọgụ dị iche iche malitere n'oge gara aga, mgbe e guzobere Ụlọ mmụta Etiti Guoshu na Nanking n'afọ 1928.

" *Wushu* " bụ okwu China pụtara "nka ọgụ" (武 "Wu" = agha ma ọ bụ ọgụ, 術 "Shu" = nka). N'oge a, Wushu abụrụla egwuregwu mba ụwa n'okpuru International Wushu Federation (IWUF), nke na -enwe asọmpi Wushu Mba kwa afọ abụọ. Wushu bụ emume  n'usoro ọchịchị nkeEgwuregwu Eshia, Egwuregwu Ndịda Ebe Ọwụwa Anyanwụ Eshia, Egwuregwu ọgụ uwa , na mmemme egwuregwu ndị ọzọ dị iche iche.

## Aha
A na-ahụkwa okwu wushu na uri Cheng Shao (1626–1644) sitere na Ọchịchị Ming.

Enwere ike ịchọta okwu izizi maka 'nka ọgụ' na Akụkọ ihe mere eme nke ndị Han (206BC-23AD) bụ "usoro ọgụ ndị agha" (兵 技巧; bīng jìqiǎo). N'ime oge egwu (ihe dịka 960) aha a gbanwere ka ọ bụrụ "nka ọgụ" (武藝; wǔyì). N'afọ 1928 a gbanwere aha ahụ ka ọ bụrụ "nka mba" (國 術; guóshù) mgbe e  guzobere Ụlọ mmụta nka ọgụ mba na Nanjing. Okwu a laghachikwuru wǔshù n'okpuru ndị Mba China n'oge mbido afọ 1950.

## Akụkọ ihe mere eme
N'afọ 1958, gọọmentị guzobere nzukọ a ka ọ hazie ọzụzụ nka ọgụ. Kọmịshọna steeti China maka ọdịbendị anụ ahụ na egwuregwu dugara mmepụta  ụdị ọkọlọtọ maka imirikiti nka ukwu dị iche iche. N'ime oge a, etinyere usoro Wushu mba nke gụnyere ụdị ọkọlọtọ, usoro nkuzi, yana nguzobe akara onye nkuzi. E webatara Wushu na ụlọ akwụkwọ sekọndrị na mahadum. Usoro ọhụrụ a na -achọ itinye ihe ndị a na -ahụkarị site n'ụdị na ụdị niile yana echiche izugbe metụtara nka ọgụ ndị China. Echichei ụdị dị ka nke siri ike, dị nro, nke dị n'ime, mpụga, yana nkewa dabere na ụlọ akwụkwọ dịka Shaolin, Tai chi, Wudang na ndị ọzọ ka etinyere n'otu usoro. Wushu ghọrọ ọkwa gọọmentị kwadoro maka ọzụzụ nka ọgụ na China.  Mgbali maka ịhazi ụkpụrụ gara n'ihu na -eduga na mmegharị ahụ zuru ebe niile.

N'afọ 1979, kọmitii steeti maka ọdịbendị anụ ahụ na egwuregwu mepụtara ndị ọrụ ike pụrụ iche maka nkuzi na omume Wushu. N'afọ 1986, e guzobere ụlọ ọrụ mmụta nyocha mba China nke Wushu dị ka isi ikike maka nyocha na nchịkwa nke ọrụ Wushu na China.  Mgbanwe atumatu na omume gọọmentị gbasara egwuregwu n'ozuzu kwalitere mmechi nke Ụlọ ọrụ egwuregwu  (ikike egwuregwu etiti) na 1998. A na -ele mmechi a anya dị ka mbọ iji mebie egwuregwu a haziri ahazi na ịkwaga amụma egwuregwu China ka ọ banye n'ụzọ ahịa siri ike.  N'ihi ihe ndị a na-agbanwe na mmekọrịta ọha n'ime China, International Wushu Federation na -akwalite ụdị ọdịnala na ụzọ Wushu ọgbara ọhụrụ. 

## Ụdị
áká_èkpè|thumb|250x250px| Ihe omume Jian dual (choreographed)
A na-eme ihe omume Wushu site na iji usoro mmanye ma ọ bụ nke **mmadụ n'otu** asọmpi. N'ime afọ 1990 ruo 2005 maka asọmpi mba ụwa, ndị n'eme egwuregwu na -asọrịta mpi na usoro nke ndị nkuzi ma ọ bụ ndị egwuregwu IWUF nyere. N'ọnwa Nọvemba afọ 2003, nnukwu ntụgharị edere n'iwu asọmpi taolu mere: etinyere ọdịnaya nbelata, ahaziri ọrụ ndị ikpe wee gbasaa, yana ogo ihe isi ike, nke a makwaara dị ka **nandu** (難度; mmegharị ihe isi ike). Ụdị a bara uru ụma abụọ n'ime mkpokọta iri. Ogo ụdị mmegharị ahụ ruru ụma ise, yana ụdị arụmọrụ mkpokọta ruru ụma atọ. Ebu ụzọ mee mgbanwe ndị a na asọmpi mba Wushu nke afọ 2005, na usoro onye ọ bụla aghọọla ọkọlọtọ ebe onye n'eme egwuregwu n'emepụta usoro ya site n'enyemaka nke onye nchịkwa ya, ebe ọ na -agbaso iwu ụfọdụ maka isi ike na ihe ndị chọrọ teknụzụ.  Naanị ndị na -eme egwuregwu C na B na Asọmpi mba Wushu ụmụaka  ka na -asọ mpi na usoro mmanye na ọkwa mba ụwa. A ga-ekpebi mmemme niile dị obere gụnyere ndị otu A (nke na-asọ mpi na usoro nke onye ọ bụla), ihe omume ọdịnala niile, na ihe omume taolu na-abụghị ọkọlọtọ (ntụgharị shuangdao, baguazhang wdg), na-ekpe ikpe na-enweghị ogo nke ihe isi ike.

Na mgbakwunye mmemme maka usoro onye ọ bụla, ụfọdụ asọmpi wushu na-egosipụtakwa ihe omume abụọ na ihe omume nke otu. Ihe **omume abụọ a**, nke a na -akpọkwa duilian (对 练), bụ mmemme nke enwere ụdị ngwa ọgụ na-eji ma ọ bụ na -enweghị ngwa ọgụ. Ihe **omume otu a**, nke a makwaara dị ka jiti (集體), chọrọ otu ndị mmadụ na-emekọ ọnụ ma na-emekọrịta ya nke ọma dị oke mkpa. Ọtụtụ mgbe, mmemme otu na -enyekwa ohere ka akụrụngwa egwu soro mmekọrịta otu a n'oge arụmọrụ. Kapeeti e ji mee ihe omume otu ahụ bukwara ibu karịa nke e ji eme ihe n'otu n'otu. Asọmpi Wushu mba nke afọ 2019 bụ asọmpi wushu nke mba ụwa nke mbụ  gosipụtara ụdịrị mmemme a.

### Aka nkịtị

* **Changquan** ( Chinese  'Aka ogologo') bụ ihe emume sitere n'ụdị  dịka Chāquán (查 拳), Huaquan (華 拳), Hongquan (洪拳), na Shaolinquan (少林 拳) yana ụdị ọdịnala ndị ọzọ. Changquan bụ nke a kacha mara ma sie ike na ihe omume wushu niile, nke chọrọ oke ọsọ, ike, izi ezi na mgbanwe. Ọtụtụ ndị na -eme egwuregwu na China na -amalite ọzụzụ ụdị a site na nwata.
* **Nanquan** (Aka ọdịda anyanwụ China' ) bụ emume sitere na ụdị sitere na mpaghara ndịda China dịka Hongjiaquan (洪 家 拳), Cailifoquan (蔡李佛 拳), na Yongchunquan (詠春拳). Nanquan na -achọkarị obere mgbanwe ma nwee obere acrobatics karịa Changquan, mana ọ chọkwara nkwụsi ike ụkwụ na ike dị ukwuu site na nhazi ukwu.
* **Taijiquan** ( 'Nnukwu aka ọkpọ China' ) dị ka ihe omume wushu taolu, dabere n'ụzọ Yang (楊) nke Taijiquan, mana ọ gụnyere mmegharị nke Chen (陳), Wu (吳), Wu (Hao) (武), na Sun (孫). Tieji nke oge a n'eme dịka asọmpi dị iche n'ụdị nke aka ọkpọ ọdịnala maka ụdị ọ na-esite na ya, n'ihi na ọ na -agụnyekarị nguzo siri ike na ịwụnyi elu nke chọrọ ezigbo nguzo, njikwa na mgbanwe. A na-ejikarị ihe egwu eme ihe nkiri taijiquan yana ihe omume ndị ọzọ dabere na taiji.

### Ngwa ọgụ mkpụmkpụ
thumb| A dao

* **Daoshu** ( Chinese  'Broadsword' ) bụ emume na-eji dao eji usoro changquan nke ngagharị.
* **Jianshu** ( Chinese  'Straightsword' ) bụ ihe omume na -eji jian na -eji ụzọ changquan nke ngagharị.
* **Nandao** ( Chinese 'Southern broadsword' ) n'ime asọmpi wushu nke mba ụwa n'afọ 1999. Ngwá agha na usoro dabere na mma agha urukurubụba nke Yongchunquan, ụdị ndịda anyanwụ. A gbatịwo ogologo agụba ma gbanwee ya ka e jiri mma agha dị iche.
* **Taijijian** ( Chinese  'Tai Chi straightsword' ) bụ ihe omume na -eji jian dabere na usoro omenala Taijiquan jian. E tinyere ihe omume a na asọmpi mba ụwa n'afọ 1999.
* **Taijishan** ( Chinese  'Tai Chi fan' ) bụ emume a na-eji Akupe China na usoro Taijiquan ọdịnala. Emepụtara emume a na 2019 tupu isonye wushu na asọmpi olimpiki ntorobịa nkr afọ 2026  (nke emebere na mbụ n'afọ 2022), yabụ na a malitebeghị ya dịka asọmpi.

### Ogologo ngwá agha

* **Gunshu** ( Chinese     'Cudgel' ) bụ mmemme na -eji ndị ọrụ nwere ụzọ mgbanwe changquan. Emebere ndị ọrụ site na osisi ọcha wax, mana ndị ọrụ carbon fiber abụrụla ọkọlọtọ na asọmpi mba ụwa kemgbe afọ 2010 kemgbe ha dị ọkụ ma na -adịgide.
* **Qiangshu** ( Chinese     'Spear' ) bụ ihe omume na-eji ube site na iji ụzọ ngagharị changquan . Ogwe ube na-adịkarị mfe na ogologo karịa ihe eji eme ihe emume gunshu
* **Nangun** ( China webatara 'Southern cudgel' ) n'asọmpi wushu mba ụwa n'afọ 1999. Ọ na -eji ndị ọrụ nwere usoro mmegharị nanquan. Ndị ọrụ na -adịkarị oke ma dị arọ karịa nke ejiri mee ihe Emume gunshu.

Ọtụtụ ihe a na -eme n'egwuregwu a bụ ihe ọhụrụ, mmezigharị nke usoro ọdịnala. Agbanyeghị, a na-eme usoro emepụtara ozugbo n'ụdị ọdịnala, gụnyere ụdị nke na -esoghị na mmemme, na asọmpi, ọkachasị na China. Ọtụtụ ụdị ndị a n'agbanyeghị na ha bụ emume n'asọmpi Kung Fu nke ụwa, mmemme IWUF ọzọ na-agba ọsọ nke bụ naanị maka ụdị wushu ọdịnala. Usoro a na-ahụkarị gụnyere:

### Usoro ngwa agha ọdịnala
Enwekwara ngwa ọgụ ọdịnala, nke na -agụnyekarị ihe ndị a:
thumb|Мастера Школы кунг-фу в ОАЭ (Хан и Тони Сюэ).
Isi ọzụzụ ọzọ nke Wushu China dị ugbu a bụ 散打 Sǎndǎ, ma ọ bụ 运动 散打 (Yùndòng Sǎndǎ, Free-Fighting Sport), ma ọ bụ 散打 散打 (Jìngzhēng Sàndǎ, Competitive Free-Fighting) nke pụtara: Usoro ọgụ ọgbara ọhụrụ, egwuregwu, yana ihe metụtara ya. Wushu / Kung Fu nke ịkụ ọkpọ ọdịnala China na -emetụta, nke ịtụ  n'ala na ịtụfu bụ iwu na asọmpi, yana ụdị ihe ndị ọzọ dị egwu (iji ogwe aka na ụkwụ). Ụzọ mgba ndị China akpọrọ Shuai Jiao na usoro ịgba mgba ndị China ndị ọzọ dịka Chin Na . Ọ nwere akụkụ ọgụ niile nke wushu.

Sanda na-adị ka mgba igba ukwu na ịkụ ọkpọ  ma ọ bụ Muay Thai, mana ọ gụnyere ọtụtụ usoro ịgba mgba. A na -eme asọmpi ọgụ Sanda n'akụkụ taolu ma ọ bụ asọmpi ụdị. Sanda na -anọchite anya mmepe ọgbara ọhụrụ nke asọmpi Lei Tai, mana enwere iwu iji belata ohere nke nnukwu mmerụ ahụ. Ọtụtụ ụlọ akwụkwọ mara mma nke China na -akụzi ma ọ bụ na -arụ ọrụ n'ime usoro iwu Sanda, na -arụ ọrụ ịtinye mmegharị, njirimara na echiche nke ụdị ha.

Ndị na-ese ihe nkiri China na-asọrịta mpi n'egwuregwu ọgụ na-abụghị nke China ma ọ bụ ọgụ ngwakọ gụnyere ịkụ ọkpọ, ịgba ụkwụ na ịkụ ọkpọ  na Ngwakota ọgụ nka . A na -eme Sanda na-asọmpi nke a na enwekọrịta ya na mmemme taolu na asọmpi wushu. N'ihi nchekwa, anaghị anabata ụfọdụ usoro mgbachite onwe dị ka ịkụ  ikpere, ịkpachi, na mkpọchi nkwonkwo n'oge asọmpi. Ndị asọmpi nwere ike imeri site na ịkụpụ ma ọ bụ isi ihe ndị a na-enweta site na ọdịda aka n'ahụ ma ọ bụ isi, na -atụ onye mmegide, ma ọ bụ mgbe a na -eme asọmpi n'elu ikpo okwu lei tai dị elu, na-achụpụ ha n'elu ikpo okwu. A na -ahapụ ndị na -alụ ọgụ ka ha gbanye naanị sekọnd ole na ole. Ọ bụrụ na ndị na -alụ ọgụ agbajighị klọb ahụ, ma ọ bụrụ na ọ nweghị Onye tụbara  onye iro ya n'ime oge a kara aka, onye nchekwa ọgụ ga -agbaji ebe a na -adọba ya. Na obodo US, a na -eme asọmpi ma ọ bụ na mgbaaka ịkụ ọkpọ ma ọ bụ n'elu ikpo okwu lei tai. Ndị n'alụ ọgụ mbido na -eyi ihe nchebe.

Onye na-amu amu Sanda na -enye ohere ịgba, ịkụ ọkpọ na ịtụ. A na-eme asọmpi Eze Sanda, asọmpi China na mgbanaka yiri mgbanaka ọkpọ na imewe mana ọ ka ya na nha. Dị ka ndị ọkachamara, ha anaghị eyiri ihe nchebe ọ bụla ma e wezụga uwe aka, iko, na ọnụ okwu, yana "Ọkachamara Sanda" na -enye ohere ịkụ ikpere aka na ikpere (gụnyere isi) yana ịgba ụkwụ, ịkụ ọkpọ na ntụpụ

Ụfọdụ ndị ọgụ Sanda esonyela na asọmpi ọgụ dịka K-1, Muay Thai, ịkụ ọkpọ na ịgba ọkpọ. Ha nwetagoro ihe ịga nke ọma, ọkachasị n'asọmpi ịkụ ọkpọ, nke dịka  Sanda. N'ihi iwu asọmpi ịkụ ọkpọ, ndị agha Sanda nwere oke mmachi karịa ka ọ dị na mbụ. Ndị asọmpi ama ama na asọmpi Ngwakọta nka ọgụ nke China, Nka asọmpi  ịlụ agha na Ọgụ  ikpeazụ nke mba Ranik na-abụkarị ndị wushu. E gosila Sanda n'ọtụtụ asọmpi ụdị n'ụdị. A na -ebuso Muay Thai agha mgbe niile megide Sanda dị ka karate, ịkụ ọkpọ, na Tae Kwon Do. Agbanyeghị na ọ bụ ihe anaghị ahụkarị, ụfọdụ ndị na -eme Sanda alụọla ọgụ n'asọmpi nke Ngwakota nka ọgụ nke Amerịka nke ọha na-ele anya n'ihu ọha.

## Asọmpi
 
Asọmpi mba na mpaghara na -tinyere wushu gụnyere:

* Asọmpi Wushu mba
* Asọmpi mba nke ndị obere Wushu
* Egwuregwu mba ụwa (2009, 2013, 2022)
* Egwuregwu ọgụ ụwa
* Egwuregwu Asia
* Egwuregwu ọwụwa anyanwụ  Asia
* Egwuregwu mba China
* Egwuregwu ndịda anyanwụ  Asia
* Egwuregwu Ndịda Ebe Ọwụwa Anyanwụ Eshia
* Egwuregwu Mediterranean
* Egwuregwu Lusofonia

Wushu abụghị Summer Olympic egwuregwu oge okpmoọkụ olimpik ; IWUF akwadola atụmatụ ugboro ugboro maka itinye Wushu na mmemme Olympic, n'oge na -adịbeghị anya dị ka otu n'ime egwuregwu asatọ a tụrụ aro maka asọmpi Olimpiki oge okpomọkụ nke 2020  na Tokyo, Japan. Agbanyeghị, ọ rughị ndepụta ikpeazụ, ndị Kọmitii Olympic mba ụwa (IOC) mechara tụọ vootu maka itinyeghachi mgba . E webatara Wushu n'egwuregwu Olympic dị ka egwuregwu ngosi na Berlin, n'afọ 1936, n'okpuru arịrịọ Chancellor Hitler.  Na Machị 2015, onye isi oche IWUF Anthony Goh kwuru na Federation na -eme atụmatụ ịtụpụta Wushu ọzọ maka Olimpik okpomọkụ n'afọ  2024 .    Dị ka akụkụ nke iwu IOC ọhụrụ na-enye ohere kọmitii ndị ọbịa ịnabata atụmatụ maka ịgbakwunye egwuregwu ọhụrụ na mmemme ahụ (na-enye ohere ịgbakwunye egwuregwu nke mmasị mpaghara na mmemme Olympic n'okpuru usoro "dabere na ihe omume"), n'ọnwa Juun  nke afọ 2015, e depụtara Wushu ọzọ dị ka akụkụ nke egwuregwu asatọ a tụrụ aro ka etinye ya na egwuregwu 2020 n'ụzọ a.  Agbanyeghị, ọ pụtaghị n'aha egwuregwu ise ikpeazụ.  N'abalị asatọ nke ọnwa Jenụwarị aoọ 2020, IOC kwupụtara na a ga -etinye Wushu na asọmpi ntorobịa  nke 2022 (nke edozigharịrị ka emee n'afọ 2026). 

N'ihi mkpa ọdịbendị ya na China, IOC kwere ka ndị na-ahazi asọmpi Olimpik nke afọ 2008 na Beijing mee asọmpi Wushu na egwuregwu dị ka ihe omume dị iche. – oge mbụ ndị IOC kwere ka eme emume dị otu a.   

Wushu bụkwa egwuregwu ngosi na asọmpi ntorobịa ntorobịa nke afọ 2014 na Nanjing, nke gosipụtara ihe omume maka ndị otu Group A ruru eru na Asọmpi Mba Wushu ndị obere na mbido afọ ahụ.  Wushu bụkwa akụkụ nke ụlọ nyocha egwuregwu Nanjing nke 2014 yana skateboarding, skater roller, na ịrị egwuregwu. 

### Ndị ọkà mmụta sayensị

* Wu Bin (吳 彬/吴 彬)&nbsp;- Onye nkuzi Jet Li na ndị otu Wushu nke Beijing, na -azụ ndị mmeri wushu karịa onye nkuzi ọ bụla na China. 
* Jet Li (李連杰/李连杰)&nbsp;- ikekwe onye ama ama wushu ama ama n'ụwa. Ọ malitere wushu dị ka egwuregwu asọmpi wee nweta ama ama ka O were aha onye mmeri wushu nke mba China ugboro ise dị ka onye mbụ so na ndị otu Beijing Wushu, e mesịrị ahọpụta ya igosi wushu ya na enyo ọla ọcha na ihe nkiri *Shaolin Temple* . Ọtụtụ n'ime ndị otu egwuregwu ochie ya sokwara ya pụta na ihuenyo, ọkachasị na ihe nkiri ochie ya.
* Donnie Yen (甄子丹)&nbsp;- Onye nka ọgụ na onye na-eme ihe nkiri China, zụrụ onwe ya na ndị otu Wushu Beijing. Ndị nrite ọla edo na asọmpi Wushu mba dị iche iche.    Amara maka ngosipụta ya nke Ip Man, onye ndụmọdụ Bruce Lee .
* Wu Jing (吳京/吴京)&nbsp;- Onye na -eme ihe nkiri China nke e zigara na Ụlọ  mmụta  Beijing na Shichahai na Beijing mgbe ọ dị afọ isii, Dị ka Jet Li ọ gbara asọmpi dị ka onye otu Beijing Wushu na asọmpi wushu nke mba dị na China. Ma nna ya ma nna nna ya bụkwa ndị nka ọgụ 
* Ray Park -Gosiputara nka ya na wushu n'ọtụtụ isi ihe nkiri, gụnyere ihe ngosi ya nke Darth Maul na *Star Wars 1999: Episode I-The Phantom Menace*, yana Toad na fim *X-Men* (2000) yana dị ka stunt-okpukpu abụọ maka Robin Shou na James Remar na *Mortal Kombat: mkpochapụ* .   Ọ zụrụ onwe ya nke ukwuu tupu o mee *vidiyo GI Joe: The Rise of Cobra*, nke ọ kọwara dịka  ọkachamara n'ọgbọ agha Anya agwọ  . 
* Steve Coleman&nbsp;- Onye mmeri kachasị ogologo na Great Britain Wushu 2002 - ugbu a, onye isi otu GB Wushu, nke akpọrọ dị ka Shane Powers na ihe nkiri On the Ropes .
* Jon Foo&nbsp;- Mụtara Kung Fu mgbe ọ dị afọ asatọ mana ọ maliteghị ọzụzụ siri ike na Wu Shu ruo mgbe ọ dị afọ iri na ise Enyere ya ọrụ  dị ka Jin Kazama na mmegharị ihe nkiri Tekken .
* Jade Xu (徐慧慧) bụ onye na -eme ihe nkiri nka ọgụ na ọtụtụ onye mmeri Wushu Mba Ụwa  . Ọ meriri Asọmpi mba ụwa ugboro atọ n'usoro na nke mbụ (egbe/ndị ọrụ) na ebe nke abụọ (dao/broadsword) na asọmpi Wushu Beijing nke afọ 2008 wee bụrụ otu n'ime ndị egwuregwu Wushu ama ama n'ụwa. N'oge na -adịghị anya ka ọ gbasasịrị egwuregwu, Jade Xu natara onyinye maka kpakpando n'ihe nkiri mba ụwa na ihe nkiri TV, dị ka Tai Chi 0, Tai Chi Hero na Michael Jackson: Otu, wee malite ọrụ ya nke abụọ, dị ka onye na -eme ihe nkiri.
* Hossein Ojaghi : Ọ bụ onye agha Sanda Iran na otu n'ime ndị agha Sanda kacha mma na akụkọ ntolite. O meriela ọtụtụ nrite n'ụdị asọmpi nkauọgụ mba ụwa niile na asọmpi Sanda. N'oge a ọ bụ onye nkuzi otu mba Iran.
* Muslim Salikhov : Ọ bụ otu n'ime ndị mara sandh dịka ọrụ aka. Ọ sonyela na asọmpi MMA dị ka Ultimate Fighting Championship (UFC). Salikhov bụ onye Russia .
* Cung Le : Cung Le bụ onye Amerịka na  Vietnam na oké onye wushu sanda na ọgụ Ngwakọta  karat. O meriela ọtụtụ ihe nrite.
* Zhao Changjun : Zhao bụ otu n'ime ndị mmeri wushu kacha chọọ mma. Naanị otu onye nka ọgụ ọzọ agbaghawo ndekọ mmeri ya: Jet Li. N'ime okirikiri wushu, a na -ekwu na afọ '70s bụ nke Jet, mana' Afọ 80s bụ nke Zhao. Ọbụna n'ime afọ 70, Zhao na-arụgide Jet mgbe niile. Site na mbubreyo '70s ruo mbubreyo ' 80s, Zhao weghaara mmeri iri gbara gburugburu na ihe omume mba na mbà ụwa. O ritelala ihe nrite ọla edo iri ise na anọ ma mee ihe ngosi na kọntinenti ise ihe karịrị mba iri atọ. Enweghị mgbagha na Zhao bụ otu n'ime ndị isi wushu kachasị oge niile. N'agbanyeghị nke ahụ, n'agbanyeghị ndekọ wushu ya dị ebube, ọ bụ onye nkwado siri ike na nka ọgụ  ọdịnala. 
* Yuan Wenqing (原文 庆)&nbsp;- Otu n'ime ndị na -eme wushu ama ama , nwee ihe ịga nke ọma,iọ dị mma na nka na onye meriri nrite ọla edo na China, Mba Ụwa   na Asia. Ọ bụ onye egwuregwu gara aga nke  otu egwuregwu Shanxi wushu nke ndị nkuzi Pang Lin Tai na Zhang Ling Mei zụrụ. Ọ bụ onye ama ama maka ChangQuan, DaoShu, GunShu, ShuangDao na DiTangQuan. Ọtụtụ ihe ọ na -eme (TaoLu) ghọrọ usoro asọmpi asọmpi ọkọlọtọ (GuiDing) ruo ọtụtụ afọ ruo mgbe ewepụtara GuiDing TaoLu ọhụrụ. 

### Nkatọ
Wushu enweela nkatọ dịka egwuregwu asọmpi. Ụfọdụ ndị na-akato ya bụ ndị nka ọgụ ọdịnala ka tọrọ ya maka na a na eme ya ka ihe nkiri maka ị nweta ego nke mere ka uru mbụ ya fuo efu, yana nke nwere ike iyi ụdị nkuzi ochie ya egwu. Ndị nkatọ dị otu a na-arụ ụka na wushu nke oge a nyere aka mepụta ndapụta n'etiti ọrụ ụdị na ngwa ọgụ.      

## Hụkwa

* Kung fu
* Nka ọgụ ndị China
* Ogwe aka iri na asatọ nke Wushu
* Ndepụta nke nka ọgụ ndị China
* Wuxia
* Omenala ndị China

## Ebensidee
 

## Ihe edeturu

* *[https://web.archive.org/web/20120504052700/http://www.masteringwushu.com/ Mastering WUSHU]*, Jiang Bangjun and Emilio Alpanseque,  
* *[https://web.archive.org/web/20070817130046/http://www.highperformancewushu.com/BookInfo.php Fundamentals of High Performance Wushu: Taolu Jumps and Spins]*, Raymond Wu,  
* *[https://web.archive.org/web/20080808115654/http://www.shouyuliang.com/books/kungfu_elements.shtml Kung Fu Elements]*, Liang, Shou-Yu and Wu, Wen-Ching,  

## Njikọ mpụga

* Wushu.in – Martial arts community online
* International Wushu Federation&nbsp;– Official website

Òtù:Category:Egwuregwu Mgba
Òtù:Category:Nka ọgụ ndị China
Òtù:Category:Ụfọdụ aha nka ọgụ ndị China
Òtù:Category:Wushu (Egwuregwu)
Òtù:Category:Edemede ndị nwere asụsụ China dị mfe
Òtù:Category:Edemede ndị nwere asụsụ China
Òtù:Pages with unreviewed translations