Ovia River

Ụzọ Ovia ma ọ bụ ụzọ Osse bụ mmiri dị na Edo State, Nigeria, na-agafe ihe dịka 120 kilometers (75 miles) site na mpaghara dị iche iche.  

## Geography
Sika Ovia sitere na ala na-ahụdị ebi nke Edo State, Nigeria, na nke elu ihe dịka 200 meters (660 feet) uzo ɔkwan oke osimiri.  [1] Ọ na-agafe na steeti ahụ, na-eje ozi dị ka ihe mkpa maka obodo ndị dị n' Eri ahụ tupu ha abanye n'Osimiri Benin obere oge tupu Gulf of Guinea.   

## Akụkọ ihe mere eme
Akụkọ ihe mere eme nke osimiri Ovia nwere njikọ chiri anya na ihe nketa Nigeria, nke ruru ọtụtụ narị afọ.  

### Omenala mkpa
Pịa Ovia nwere omenala mkpa na ime ikike na mpaghara ahụ.  [1] Dị ka ihe ndị obodo si kwuo, Ovia bụ ekiri mara mma mma osimiri, na-eme ka ọ bụrụ na-enwe mmetụta na-egosi Benin .  [2] [3] A na-efe ya ofufe n’ọtụtụ obodo, ma e nwere omenala ndị siri ike n’ebe ahụ.  A naghị ekwe ka ụmụ banye n'osisi ya dị nsso.   

N'oge mmemme Ovia, bụ dị mkpa nke ihe nketa omenala nke osimiri ahụ, ọtụtụ ndị nwoke n'ime obodo na-abanye na ụlọ n'ime ụlọ arụsị dị n' video ns maka oge dị iche iche, site na  otu izu ruo ọnwa atọ.  [1] Ha na-eyi ihe mgbanwe ma na-ekwu kwa oge ka ha na-agba egwu, na-eyikarị uwe mara mma.  [2] Onye ọlụ na-agba egwu na-egwu anya akwụkwọ nke ndị na-efe ofufe n'oge gara aga, na onye ọ llala na-e faịlụ nna nna ha kacha ochie.  Ekwenyere na ndị mgbasa a dị n'ọnụ ọnụ n'etiti ụwa a na-ahụ anya na mpaghara dị nsso  

Ememme a na-esire ihe ozi na emume dị iche, ebe ndị obodo na-eme ka mmachibido iwu na ngwaọrụ n'oge a.  Amachibidoro ndị imetụ ndị na-akwa akwa ma ọ bụ sonye na mmemme ha. 

Ememme Ovia na-agba egvu, na-enyere iti osisi Ikpasa, iti aka na egwu.  [1] Ememme a na-ejedebe na obodo, a stage of acrobatic performances.  

Ememme a bụkwa oge ndị obodo na-agbakọta ọnụ ma kwupụta nkwekọ.   A na-ewere ngozi na ọbụbụ ọnụ nke a na-achọ n'aka Ovia n'oge emume a dị oke ike.    

Na ngwụcha mmemme ahụ, ndị inyom obodo na-agba egwu Agbala, nke na-egosi nlọghachi ụmụ nwoke na ụwa n'ezie.   Ememme a na-emechi na mmemme nke imeziwanye mmekọrịta n'etiti nwoke na nwanyị, na-eme ka mkpa nke imekọ ihe ọnụ dị n'ime obodo pụta ìhè.  

### Oge tupu colonial (ihe dị ka narị afọ nke 14 - 19th)
Pịa Ovia jere ozi dị ka ebe obibi nke ọdịnala na obodo ruo ọgba.  akụ ndị dị na ya gbara maka ịrị elu na ike nke dị iche iche, ụfọdụ ndị Bini na ndị Esan .  [1] [2] Obodo ndị a hibere ebe obibi, na-adabere na oke osimiri ahụ maka nri.  [3] nchekwa Ovia isi ndụ nke ọrụ ugbo, nke nwere ala na-eme nke idei mmiri na-edozi kwa afọ, na-akpa uto nke ji, akpu na ihe dị iche iche nke ndị obodo.     

Osimiri ahụ nwere nnukwu uru ime mmụọ.   Akụkọ ọdịnala obodo jupụtara na akụkọ gbasara chi osimiri na mmụọ, na emume na emume ndị a na-eme n'ikpere mmiri ya iji mee ka obi dajụọ ma na-achọ ihu ọma n'aka ihe ndị a karịrị ike mmadụ.  

Azụmahịa na-aga n'ihu n'ụdị osimiri ahụ, na-obodo ndị dị n'ime obodo na ụzọ azụmahịa dị n'ụbọchị osimiri.  Ụzọ Ovia okporo ụzọ dị mkpa maka akara, na-eme ka iwu nke ngwa ọrụ ugbo na ọrụ aka.  [1] [2] N'ụdị osimiri ahụ dị n'ahịa na ebe a na-ere akara ebe ọdụ, ngwa nri na ihe ndị echiche iche na- agbanwe aka, na--Ụdị egwu si mpaghara dị anya.  

### Mmetụta colonial (19th - 20th century)
Ọbịbịa nke ndị na-eso Europe na apụ awụ nke 19 elele dị ukwuu n'ịhụhụ Ovia.  Britain, ያለፈ, ngosi mkpa ngosi ya wee guzobe obodo dịka Benin City n'akwụkwọ ụlọ ndị akụ ya.  Nke a ọhụrụ nke oge ọhụrụ ka ndị na-achị achị na-etinye usoro ha na mpaghara ahụ.  

Mkpa osimiri ahụ dị n'oge dị gbatịrị akara akara.  Ọ ụgbọ okporo ụzọ dị mkpa, ụgbọ mmiri na-enu njem na mmiri ya.  [1] ụgbụ mmiri ndị a na-agba obodo ndị dị n'ime ala na ụgbọ mmiri dị n'elu oké osimiri, na-eme ka mbupụ ngwa anya dị ka nkwụ, rọba, na osisi .  Ewebere osimiri ahụ site na ụgbọ mmiri mmiri, ụlọ nkwakọba ihe na ebe ihe.

Ọ bụ ezie na ọnụnọ colonial wetara mmepe akụrụngwa, ọ webakwara ihe ịma aka.   Esemokwu ala na nrigbu akụ na ụba ghọrọ okwu esemokwu ka ndị ọchịchị na-achị na-achịkwa.   Ndị obodo gbalịsiri ike ijide ala ha na ụzọ ndụ ha.   

### Mkpesa nnwere onwe na oge ọgbara ọhụrụ (narị afọ 20 - ugbu a)
Nnwere onwe Naijiria na 1960 bụ isi ọhụrụ n' nchekwa ihe mere eme nke osimiri Ovia.  E hibere ịgba ịgba mmiri, na-eme ka ọrụ ugbo na-arụ ọrụ ugbo ma na-enye ndị ọrụ ugbo ihe ndụ.  Mmiri nke osimiri ahụ obere ọrụ ọkụ eletrik, na-enye aka na ọkụ eletrik nke obodo ndị dị nso. 

Otú ọ dị, oge a ewetawokwa ihe ịma aka gburugburu ebe obibi. Ime obodo ngwa ngwa na mmepụta ihe ebutela mmetọ nke osimiri, na-emetụta ogo mmiri na ndụ mmiri.   Mgbalị nchekwa nke ndị ụlọ ọrụ gọọmentị na ndị obodo na-eduzi, bu n'obi ileba anya n'okwu ndị a na ichekwa gburugburu ebe obibi nke osimiri ahụ.  

N'ime iri afọ ndị na-adịbeghị anya, Osimiri Ovia enwetala amara dị ka saịtị dị mkpa gburugburu ebe obibi.   Mgbalị iji chekwaa ahịhịa na anụmanụ dị iche iche emeela ka e guzobe ebe echedoro na nchekwa anụ ọhịa n'oge ọ na-aga.    Nnyocha sayensị na-aga n'ihu n'ihe gbasara gburugburu ebe obibi nke osimiri ahụ, na-eme ka a mata ihe dị iche iche dị iche iche dị ndụ na ihe ndị dị ndụ pụtara.   

## Nchegbu gburugburu ebe obibi
N'afọ ndị na-adịbeghị anya, Osimiri Ovia echewo ihe ịma aka gburugburu ebe obibi ihu, gụnyere mmetọ sitere na ọrụ mmepụta ihe na ọrụ ugbo.   Mgbalị nchekwa na atụmatụ iji chekwaa gburugburu ebe obibi nke osimiri ahụ na-aga n'ihu, n'ebumnobi ichekwa ịma mma okike ya na mkpa gburugburu ebe obibi.   

Na 2012, ihe ike ụgbọ ala mere na akwa mmiri Ovia nke egwu egwu nke Mahadum Igbinedion, Okada, butere na-adịghị mma nke mmadụ anọ mgbe ụgbọ ala dabara n'ime osimiri ahụ..  

## Ntụaka

## Njikọ mpụga

* Weebụsaịtị gọọmentị Edo steeti
Òtù:Pages with unreviewed translations