Agitu Ideo Gudeta

**Agitu Ideo Gudeta** (Oromo: Aggituu Ida'o Guddataa; Amharic: አጊቱ ጉደታ; 1 Jenụwarị 1978 - 29 Disemba 2020) bụ onye ọrụ ugbo Morofu nke Ethiopia   onye ọchụnta ego, na onye na-ahụ maka gburugburu ebe obibi nke kwagara Itali mgbe ọ nwesịrị esemokwu n'ihi ndọrọ ndọrọ ọchịchị ya megide njide ala nke ndị agha maka ụlọ ọrụ mba ụwa. O hiwere ọrụ ugbo ewu site na iji ụdị Pezzata Mòchena nke obodo ahụ emepụta ngwaahịa mmiri ara ehi na ihe ịchọ mma. Gudeta ghọrọ ihe nnọchianya mba nke gburugburu ebe obibi na njikọta ndị gbara ọsọ ndụ na-aga nke ọma n'ime obodo Itali site n'aka ndị nta akụkọ na ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị. E gburu ya na Disemba nke 2020; a boro Adams Suleiman, onye ọrụ oge Ghana nke o were n'ọrụ, ebubo ịkwaso ya iko n'ike na igbu ya. 

## Mbido ndụ na agụmakwụkwọ
A mụrụ Agitu Ideo Gudeta na 1 Jenụwarị 1978 na Addis Ababa .  Ọ mụtara usoro ọrụ ugbo site n'aka nne na nna ya ndị bi n'ime obodo. Gudeta gụsịrị akwụkwọ na Mahadum nke Trento na nzere na sociology.

## Ọrụ
Gudeta laghachiri Etiopia iji rụọ ọrụ na Ọrụ ugbo na-adịgide adịgide. Ọ duziri ọrụ iji hazie ndị ọrụ ugbo ma belata ọrụ site na ọzụzụ, agụmakwụkwọ, na igwe. Ebumnuche ya bụ iji hụ na ego zuru oke. Gudeta ghọrọ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na-etinye aka na ngagharị iwe na Addis Ababa megide mmepụta ihe na-enweghị nchịkwa na mmeri ala nke gọọmentị Etiopia maka ụlọ ọrụ mba ụwa.

Mgbe ọ gbapụrụ n'agha ahụ n'afọ 2010, Gudeta kwagara Trentino dị ka onye gbara ọsọ ndụ. Mgbe ọ nyochachara ihe ndị metụtara ọrụ ugbo n'ógbè ahụ, o hiwere, nke mbụ na Val di Gresta wee hiwe na Valle dei Mocheni, La Capra Felice (Ewu Obi Ụtọ), ugbo ewu n'ala nkịtị nke a gbahapụrụ agbahapụ na mbụ. Ọ mụrụ otu esi eme cheese ewu na France. Ugbo ya na-emepụta mmiri ara ehi na ihe ịchọ mma nke sitere na agbụrụ ụmụ amaala, Pezzata Mòchena. Gudeta malitere na ewu iri na ise tupu ọ gbasaa ọrụ ugbo ruo ụmụ anụmanụ otu narị na iri asatọ site na 2018. Ndụ ya na ugbo ya bụ isiokwu nke ihe ngosi Deutsche Welle.  Na June 2020, ọ meghere ụlọ ahịa mbụ ya, , na  (Trento). 

## Ihe nrite na nsọpụrụ
Gudeta ghọrọ ihe nnọchianya mba nke gburugburu ebe obibi na njikọta ndị gbara ọsọ ndụ na-aga nke ọma na Itali mgbe onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Emma Bonino toro ya. N'afọ 2019, a họpụtara ya maka Luisa Minazzi-Environmentalist of the Year site na Legambiente .  Ndị mgbasa ozi na-akpọ ya "" ("Queen of Happy Goats").  

## Ndụ onwe onye
N'afọ 2020, ọ biri n'otu ụlọ dị n'akụkụ ụlọ ụka ahụ na Plankerhoff, obodo nta na-asụ German dị nso na Frassilongo. Ya na onye edemede na onye na-eme ihe nkiri bụ Gabriella Ghermandi nwere omume enyi.

## Igbu ọchụ
Na 29 Disemba afọ 2020, e gburu Gudeta, mgbe ọ dị afọ 42, n'ụlọ ya site na ịpịa ya hama n'isi,  mgbe ọ nwara ime ihe ike mmekọahụ (a hụrụ ya ọkara ọtọ).   Nnyocha ahụ mechara kpughee na ọ nweghị ihe ịrịba ama nke ime ihe ike mmekọahụ. Ndị agbata obi ya chọtara ozu ya mgbe ọ hapụrụ ọrụ azụmahịa. E jidere Adams Suleiman, onye ọrụ oge Ghana nke ọ were n'ọrụ, ma boo ya ebubo igbu ọchụ.  

Mgbe ọ nwụsịrị, onye nnọchi anya Ethiopia na Ịtali, Zenebu Tadesse, gara Trentino iji soro Ministri nke Mmekọrịta Mba Ọzọ rụọ ọrụ. Kọmishọna Ukwu nke Mba Ndị Dị n'Otu maka Ndị Gbara Ọsọ Ndụ gosipụtara mwute ma kwuo na Gudeta "gosipụtara otu ndị gbara ọsọ ndụ nwere ike isi nye aka na obodo ndị na-anabata ha...N'agbanyeghị ọnwụ ya dị mwute, UNHCR nwere olile anya na a ga-echeta ma mee emume Agitu Ideo Gudeta dị ka ihe nlereanya nke ihe ịga nke ọma na njikọta ma gbaa ndị gbara ọsọ ndụ ume ndị na-alụ ọgụ iwughachi ndụ ha".

## Ihe nkiri

* Ime cheese na Alps - akụkọ nke njikọta, Deutsche Welle Documentary - 2019

## Edensibịa

## Njikọ mpụga

*