Ịñụbiga mmanya oke

**Ịṅụbiga mmanya ókè**, nke a makwaara dị ka  Aṅụrụma na **Nsogbu Imeto  Mmanya na-aba n'anya** (**AUD**),  bụ, ịṅụ mmanya na-egbu egbu  maọbụ  mmanya  na -aba n'anya ọ bụla nke na-akpata nsogbu  isi  mgbaka ma ọ bụ nke ahụike.  E kewa bụrụ  nsogbu  ịṅụbiga mmanya  ókè ahụ n'ụdị abụọ: ịmetommanya  na - egbu  egbu  na Ị dabere  na mmanya  na -aba na- anya [3] N'ihe gbasara ahụike, a na-ekwu na ịṅụbiga mmanya ókè  bụ mgbe mmadụ  mere ihe abụọ  ma ọbụ  karịa n'ime ọnọdụ ndị a : mmadụ na-aṅụ mmanya na-aba n'anya buru ibu  ogologo oge, na ọ kweghị  ya akwusizi  ọ na-esiri ya ike , iji ya eme ihe na-eme ka ọ ghara ịrụzu ọrụ, iji ya na-eme nsogbu mmekọrịta mmadụ na ibe ya, iji ya mee ihe na-akpata nsogbu, ịhapụ ya na ọnọdụ ahụike, ịkwụsị ya na-ewere ọnọdụ dị ize ndụ.[3] ịṅụbiga mmanya  ókè na emetụta akụkụ  ahụ niile , mana ọ na-emetụta karị ụbụrụ, obi, imeju, pancreas na usoro ahụ ji alụso ọrịa ọgụ.  [4] Ịṅụbiga mmanya ókè nwere ike ịkpata ọrịa uche, delirium tremens, Wernicke-Korsakoff syndrome, ịkụ obi na-adịghị mma, mmeghachi omume na-adịghị ike, cirrhosis imeju na ohere cancer.  [4][6] Ịṅụ mmanya mgbe nwanyị  dị 'ime  nwere ike ịkpata nsogbu nwammanya na-aba n'anya.  Ụmụ nwanyị na-enwekarị mmetụta na-emerụ ahụ nke mmanya na-aba n'anya karịa ụmụ nwoke, makana n'ihi na ahụ  ha adịghị  arọ ka nke umu nwoke ikike dị ala nke ịmịkọrọ mmanya, na oke abụba dị elu.

Gburugburu ebe obibi na mkpụrụ ndụ bụ ihe abụọ metụtara ịṅụbiga mmanya ókè, na ihe dị ka ọkara ihe ize ndụ a na-ekwu na ọ bụ nke ọ bụla. Onye  nne ma ọ bụ nna ma ọ bụ nwanne ya nwoke na-aṅụbiga mmanya ókè nwere ike ịghọ onye aṅụrụma okpukpu atọ karịa onye enweghị  onye anurima [1] Ihe ndị metụtara gburugburu ebe obibi gụnyere mmetụta mmekọrịta mmadụ na ibe ya, ọdịbendị na omume. Ọnọdụ nrụgide dị elu na nchegbu, yana ọnụ ala mmanya na-aba n'anya na ịdị mfe ịnweta, na-eme ka ihe ize ndụ ahụ dịkwuo elu. [1]  Ndị mmadụ nwere ike ịga n'ihu na-aṅụ mmanya iji gbochie ma ọ bụ melite mgbaàmà nke ịkwụsị.[1] Mgbe mmadụ kwụsịrị ịṅụ mmanya na-aba n'anya, ha nwere ike ịnwe ọkwa dị ala nke mmanya ruo ọtụtụ ọnwa.[1] N'ihe gbasara ọgwụ, a na-ewere ịṅụbiga mmanya ókè dị ka ọrịa anụ ahụ na nke uche.   Ajụjụ na Nnyocha ọbara ụfọdụ nwere ike ịchọpụta ịṅụbiga mmanya ókè.[1] A na-anakọta ozi ndị ọzọ iji kwado nchọpụta ahụ.[1] Ntuziaka anaghị agụnye ihe karịrị ihe ọṅụṅụ 2 kwa izu.

A ga - akwụsị  ịṅụbiga mmanya ókè site na ịchịkwa na igbochi ire mmanya na-aba n'anya, ịtụ ụtụ isi mmanya na-egbu egbu iji mee ka ọnụahịa ya dị elu, na inye ọgwụgwọ adịghị  ọnụ ala. Ọgwụgwọ nke ịṅụbiga mmanya ókè nwere ike ịnwe ụdị dị iche iche. N'ihi nsogbu ahụike nke nwere ike ime n'oge ịpụ n'anya, a ga-eji nlezianya chịkwaa ọgwụ ọjọọ mmanya.[2] Otu usoro a na-e iji ọgwụ  ya bụ benzodiazepine, dị ka diazepam.[2] Enwere ike inye ndị a mgbe a nabatara ha n'ụlọ ọrụ nlekọta ahụike ma ọ bụ mgbe ụfọdụ mgbe mmadụ nọgidere na obodo na nlekọta chiri anya.[2] Ọrịa uche ma ọ bụ ihe ndị ọzọ riri ahụ nwere ike ime ka ọgwụgwọ a ka osie ike. Mgbe ewepụchara nsị, a na-eji ọgwụgwọ otu ma ọ bụ ìgwè nkwado enyere aka igbochi mmadụ ịlaghachi ịṅụbiga mmanya oke.   Otu n'ime ndị otu na akwado  nke a bụ ụdị nkwado a  bụ Alcoholics Anonymous .  A pụkwara iji ọgwụ acamprosate, disulfiram ma ọ bụ naltrexone mee ihe iji gbochie ịṅụ mmanya ọzọ.

Òtù Ahụ Ike Ụwa Kwuru na afọ 2010, na e nwere nde mmadụ 208 na-aṅụbiga mmanya ókè n'ụwa niile (4.1% nke ndị mmadụ karịrị afọ iri na ise).  &nbsp;Na afọ 2015 na United States, ihe dị ka nde 17 (7%) nke ndị okenye na nde 0.7 (2.8%) nke ndị dị afọ iri na abụọ ruo  iri na asaa na-emetụta. &nbsp;&nbsp;Ịṅụbiga mmanya ókè bụ ihe a na-ahụkarị n'etiti ụmụ nwoke na ndị  na-eto eto, ọ naghịkwa ahụkebe ya n'etiti  ndị  agadi. Anaghị ahukari  ya na mba Afrịka  (1.1% nke ndị bi na ya) e nwere  ọnụ ọgụgụ kachasị elu n'Ebe Ọwụwa Anyanwụ Europe (11%). [4] Ịṅụbiga mmanya ókè kpatara ọnwụ 139,000 na afọ 2013, site na ọnwụ 112,000 na 1990.  A na-eche na nde mmadụ 3.3 nwụrụ (5.9% nke ọnwụ niile) bụ n'ihi mmanya na-aba n'anya maọbụ  ịṅụbiga mmanya  ókè.3] &nbsp;Ịṅụbiga mmanya ókè na-eji ihe dịka afọ iri ebelata ndụ mmadụ . A na-eji ọtụtụ okwu, ụfọdụ  bụ  okwu mkparị wee na akọwa maọbụ  na akpọ. ndị na anubiga  mmanya  ókè; okwu ndị ahụ gụnyere *ọnyà* na-ahapụ mmanya, onye na-egbu egbu, anurima,onye na'anya na onye na-adịghị ahụkebe. N'afọ 1979, Òtù Ahụ Ike Ụwa kwụsịrị ịkpọ ndị anurima  ndị na "aṅubiga   mmanya ókè" maka na okwu ahụ ezie ezi kama ha ahọrọ "ọrịa na-adabere na mmanya". 

## Ihe odide