Diane Rwigara

alt=|thumb|Diane Rwigara na 2018
Diane Shima Rwigara (amụrụ 1981) bụ nwanyị ọchụnta ego na onye na-akwụ ụgwọ ego nke Rwanda guzoro dị ka onye nọọrọ onwe ya na ntuli aka onye isi ala Rwandan 2017. E boro Rwigara ebubo na 23 Septemba 2017, ya na nne ya na ndị ọzọ anọ a na-azara ọnụ, na "ịkpalite ọgba aghara" n'etiti ebubo ndị ọzọ, [1] mana a tọhapụrụ ya na nne ya na 6 Disemba 2018.  

Ọ nwara ịzọ ọkwa onye isi ala n'afọ 2024 mana a jụrụ ya, n'ihi mbinye aka adịgboroja. 

## Oge ọ malitere
Diane Rwigara mụrụ na Kigali na 1981 site na ezinụlọ Tutsi bara ọgaranya ma nwee ụmụnne atọ.[1][2] Nna ya, Assinapol Rwigara, onye na-emepụta ihe na onye isi ego nke Rwandan Patriotic Front, gburu n'ime ụgbọ ala na 4 February 2015 na Gacuriro, Kigali. Ezinụlọ ya kwenyere na ihe mberede a bụ igbu ọchụ sitere na ndọrọ ndọrọ ọchịchị.[2][3] Ndị uwe ojii kwuru na e gburu ya ozugbo mgbe ụgbọ ala Mercedes-Benz nke ọ na-anya na nnukwu gwongworo na-agbakọ ọnụ..  

## Ọrụ
Rwigara bụ onye na-ahụ maka ego a zụrụ azụ. Ọ na-ekwu okwu ugboro ugboro megide ọchịchị mba ahụ n'okpuru Onye isi ala Paul Kagame  na banyere ikpe na-ezighị ezi na mmegbu. 

Na 3 Mee 2017, Rwigara kwupụtara ebumnobi ya ịzọ ọkwa onye isi ala. Mgbe awa iri asaa na abụọ gachara, e wepụrụ foto ya gba ọtọ n'ihe pụtara na ọ ga-emechu ya ihu na ịmaja ya.[1][2] O kwughachiri ebumnobi ya ịgba ọsọ, na-ekwe nkwa mkpọsa iji rụsie ọrụ ike ikpochapụ ịda ogbenye, guzobe mkpuchi ahụike zuru ụwa ọnụ na ịkwado nnwere onwe ikwu okwu.

N'abalị asaa n'ọnwa Julaị n'afọ 2017, ụlọ ọrụ National Electoral Commission wepụrụ Rwigara na ntuli aka ahụ n'ihi ihe gbasara teknụzụ,  na-azọrọ na o jirila mbinye aka adịgboroja mee ihe na ntinye aka ya dịka onye isi ala  ma nyefee naanị mbinye aka 572 kama 600 achọrọ. Rwigara kwuru na o tinyere aka 958, tinyere 120 ọzọ mgbe e wepụrụ ụfọdụ. A napụkwara mmadụ abụọ ọzọ na-azọ ọkwa, nke mere ka Amnesty International kwuo na a ga-eme ntuli aka ahụ na "ọnọdụ egwu na mmegide".  Ngalaba US State na European Union katọrọ mkpebi ahụ. Kagame meriri ntuli aka nke 4 Ọgọstụ na 98% nke votu. Rwigara malitere otu ndị na-eme ihe ike a na-akpọ People Salvation Movement iji maa ọchịchị ahụ aka na ndekọ ikike mmadụ ya, na-ekwu na ụlọ omebe iwu nke mba ahụ bụ obere ihe karịa akara rọba.   Ndị People Salvation Movement dị ka Rwigara si kwuo, ga-aga n'ihu n'ọrụ ya nke ime ka ndị Rwandan mara banyere ikike ha na ịkatọ ụkpụrụ na omume nke otu Rwanda Patriotic Front (RPF) na-achị. 

Na June 7, 2024, National Electoral Commission (NEC) jụrụ nnọchite anya Diane Rwigara maka ntuli aka onye isi ala nke 2024. 

### Njide
N'abalị iri atọ n'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 2017, a wakporo ụlọ Rwigara, ndị uwe ojii kwuru na a na-enyocha ya maka ịgha ụgha na izere ịtụ ụtụ isi. Ezinụlọ Rwigara kọrọ na ọ furu efu, na-ekwu na ndị ikom a na-amaghị ama na-ebu égbè na-ejide ya mgbe a na-enyocha ụlọ ahụ, mana ndị uwe ojii gọnahụrụ na e jidere ya.

Ọtụtụ ụlọ ọrụ mgbasa ozi kọrọ na Septemba 2017 na enweghi ike iru Rwigara nakwa na ezinụlọ ya nọgidere na-ekwu na ọ furu efu. Leon Orsmond, onye na-emepụta mgbasa ozi n'efu na South Africa, onye nyeere Rwigara aka na mkpọsa mgbasa ozi mmekọrịta ya efuola na Rwanda kemgbe Febụwarị 2018. Tupu ọ laa, Orsmond ekwughị na ọ masịghị ọchịchị Kagame.

Na June 2018, ndị Rwanda Revenue Authority rere ígwè ọrụ sitere na azụmaahịa ụtaba ezinụlọ ahụ maka ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ $ 2m na mgbalị iji nwetaghachi ihe ha kwuru na ọ bụ $ 7m n'ụtụ isi. Ntụziaka azụmaahịa ezinụlọ Rwigara - nke ụtaba a na-edozi - nwetara ihe karịrị 500m Rwandan francs. Amnesty International kpọrọ ndị ọka ikpe nke Rwanda ka ha hụ na ikpe ahụ aghọghị ụzọ ọzọ iji kpagbuo ndị nkatọ gọọmentị.

N'ọnwa Ọgọstụ 2018, ndị Kenya na-eji #FreeDianeRwigara na Twitter ịkpọ Kagame ka ọ tọhapụ Rwigara. Nke a bịara naanị ụbọchị ole na ole mgbe ndị ọrụ Twitter na Kenya mere otu ihe ahụ maka onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Ugandan Bobi Wine.

N'ụbọchị nke 5 n'ọnwa Ọktoba n'afọ 2018, ụlọ ikpe nyere iwu ka a tọhapụ Rwigara na nne ya, Adeline Rwigara, na mgbapụta;  nke a bịara izu ole na ole mgbe a tọhapụrụ ndị mkpọrọ 2,140, gụnyere Victoire Ingabire na Kizito Mihigo.  Mgbe ihe karịrị otu afọ n'ụlọ mkpọrọ gasịrị, Ụlọikpe Kasị Elu nke Rwanda mechara tọhapụ Rwigara na nne ya, Adeline, na mgbapụta. A gwara ha ka ha ghara ịhapụ isi obodo, Kigali, na-enweghị ikike, ikpe ha ga-aga n'ihu.

Ọtụtụ ndị otu United States Congress, gụnyere Dick Durbin, Ann Wagner, Patrick Leahy na Barbara Lee, yana ndị otu Tom Lantos Human Rights Commission kpọrọ gọọmentị Rwanda ka ha wepụ ebubo ahụ dị ka mmebi nnwere onwe ikwu okwu. Ndị ọrụ Rwanda boro ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị US ebubo itinye aka na usoro ikpe ha.

### Ịnapụta ya
Otu ndị ọkàikpe atọ nke ụlọ ikpe dị elu nke Rwanda tọhapụrụ Rwigara na nne ya na 6 Disemba 2018, na-achọpụta ebubo niile "enweghị isi".   Ụlọ ikpe ahụ chọpụtara na Rwigara na-eji ikike ikwu okwu ya na-akatọ Onye isi ala ma ọ bụghị ịkpali ime ihe ike. A tọhapụrụ nne ya n'ịkwalite ịrọ òtù, nkewa agbụrụ na ịkpali ime ihe ike. Rwigara gwara ndị mgbasa ozi n'ime ụlọ ikpe ahụ, na-ekwu, "Enwere m olileanya na nke a pụtara na mkpagbu mụ na ezinụlọ m chere ihu agwụla nakwa na enwere m nnwere onwe ikwu okwu n'uche m. Nke ahụ bụ ihe m ga-anọgide na-alụ ọgụ n'ofe mba ahụ. "  Amnesty International nabatara mkpebi ụlọ ikpe ahụ ka gọọmentị Rwanda rụọ ọrụ "n'ịzụlite nnagide na nnabata nke echiche ndị ọzọ na ndị nkatọ". 

Mkpegharị ikpe ọha nke mba tinyere akwụkwọ mkpesa na 27 Disemba.[1] Na 9 Jenụwarị 2019, ndị ikike ikpe Kagame, ebe Ministri ikpe ziri ezi nyere ya ntụziaka, wepụrụ mkpegharị ikpe ya megide ntọhapụ ha.[2] Rwigara nabatara mkpebi ndị a, na-ekwu na ya "ga-aga n'ihu na-alụ ọgụ maka nnwere onwe ikwu okwu na ikike mmadụ na Rwanda.

## Edemsibia

Otú:Mmadụ ndi di ndụ
Otú:Pages with unreviewed translations