Loke Cheng Kim

**Loke Cheng Kim** ( simplified Chinese            ; Pha̍k-fa-sṳ : *Lu̍k Su̍k-kâi* ; 5 Mee 1895 - 1981) bụ nwanyị Malaysian–Singapora onye ọchụnta ego na onye enyemaka.

## Ndụ mbido
Amụrụ ada nke ndị ọchụnta ego China nke Hokkien - Hakka sitere na Penang nke nwere ogbunigwe na Selangor ma guzobe ya na Malaya ruo ọtụtụ ọgbọ. Nne ya Hakka, Soon Kui Sim, weghaara nlekọta nke ogbunigwe tin di ya na Rawang, mgbe a manyere ya ịla ezumike nká n'ihi ọrịa. N'ịbụ onye na-agụghị akwụkwọ nke ukwuu, o chepụtara usoro idebe akwụkwọ nke dị mgbagwoju anya nke ya iji jikwaa nnukwu ego ezinụlọ nwere.  Nne Loke na-aga ọbụna n'ebe a na-egwupụta ihe n'onwe ya ma kpọtere ndị ọrụ ahụ ka ha rụọ ọrụ site n'ịdọpụta ha n'àkwà. N'ịbụ onye na-enwetaghị ohere ịgụ akwụkwọ, o kpebisiri ike na nwa ya nwanyị agaghị abụ onye na-agụghị akwụkwọ wee ziga nwa agbọghọ ahụ ka ọ gaa mụọ na ụlọ akwụkwọ Methodist Girls' School Kuala Lumpur [MGSKL] n'ụgbọ okporo ígwè - njem nke 50 kilomita n'ụzọ ọ bụla.

N'otu oge, Loke dara n'ọdụ ụgbọ oloko ka ọ na-ala ụlọ akwụkwọ wee teta ka ụgbọ oloko ahụ na-amalite ịpụ na Rawang Station . Ụjọ tụrụ ya nke ukwuu ịlaghachi n'ụlọ n'oge na ịnata ezigbo okwu nne ya nke na ọ si n'ụgbọ okporo ígwè na-akpụ akpụ pụta. Ọ dabara nke ọma na ụgbọ oloko ahụ anaghị aga ngwa ngwa ebe ọ na-apụ naanị n'ọdụ ụgbọ okporo ígwè ya mere ọ gbapụrụ na ọnya ole na ole. Otú ọ dị, nne ya ka na-ama ya okwu mgbe onye nwe ọdụ ọdụ gwara onye nke ikpeazụ ihe merenụ.  N'agbanyeghị agwa ya na-achị achị, ike na mkpebi nne ya ghọrọ nnukwu mmetụta na ndụ Loke. 

## Alụmdi na nwunye na Loke Yew
Ndị ikwu ndị ọzọ mere Loke ma lụọ Loke Yew na 1914, mgbe nwunye ya nke atọ na nwanne nne ya dị anya Lim Shuk Kwei nwụrụ. Mgbe naanị afọ atọ lụrụ di na nwunye ma mụọ ụmụ atọ, Loke Yew nwụrụ. Mgbe ọ nwụsịrị, ọ ghaghị ịzụlite ụmụ atọ n'onwe ya, ma na-echegbu onwe ya karịsịa na adịghị ike nke nwa ya nke okenye: nwa ya nwoke Wan Tho . Nke a kpaliri ya ruo n'ókè nke ịkpọlata ụmụaka ná mba ọzọ maka agụmakwụkwọ na ahụike na Switzerland na 1929.

Ndụ dị na Switzerland nwere ikuku dị ọcha na ebe dị jụụ mere ka ụmụaka Loke nwee mmasị na okike. Wan Tho mere nke ọma na egwuregwu n'ụlọ akwụkwọ wee ghọọ onye na-anụ ọkụ n'obi na-agba ugwu, onye na-ekiri nnụnụ na onye na-ese foto mgbe e mesịrị na ndụ ya. Mmasị Yuen Peng nwere n'okike mere ka ọ bụrụ onye ama ama na nchekwa ihe okike na Singapore na Malaya, ma tinye ndụ ya na foto okike. 

Loke laghachiri na Kuala Lumpur ka ọ leba anya na njikwa akụ na azụmaahịa di ya nwụrụ anwụ. Na 1936 o webatara Associated Theaters Ltd (nke emechara aha ya bụ Cathay Organisation ), na-edebanye aha nwa ya nwoke Wan Tho, dịka otu n'ime ndị nwe ụlọ ahịa ahụ. N'oge ahụ Wan Tho ka bụ onye na-agụghị akwụkwọ na Mahadum Cambridge . Ọ gara n'ihu wulite multiplex nke ezinụlọ Loke: Ụlọ ihe nkiri Pavilion na Kuala Lumpur. N'afọ 1937, ọ zụtara saịtị na Dhoby Ghaut na Singapore ebe ọ rụrụ ụlọ Cathay ọgbara ọhụrụ wee mepụta sinima, ụlọ oriri na ọṅụṅụ na azụmahịa. Mgbe e wuchara ụlọ Cathay na 1939, ọ bụ skyscraper mbụ na Singapore tupu agha na ụlọ mbinye aka nke Cathay Organisation. Tupu ndị Japan eburu ụlọ ha, a chụpụrụ Loke na British Raj India na, n'ime afọ agha ebe ahụ, malitere ụlọ oriri na ọṅụṅụ ndị China na Bangalore . 

Na ntọhapụ nke Singapore, Loke laghachiri na 1946 ebe Lord Louis Mountbatten nyere ya ihe ncheta nke na-echeta ọnụnọ ya na Ụlọ Cathay . Ọ zụtakwara ụlọ ọzọ na Katong nke bụụrụ ụlọ ọgwụ maka ndị Japan n'oge agha, wee gbanwee ya na nkwari akụ Ocean Park. Ụlọ oriri na ọṅụṅụ ahụ tolitere ka ọ bụrụ ebe ndị obodo na-ewu ewu maka iri nri na ịgba egwu alfresco.  Ọ na-arụsi ọrụ ike n'otu oge na njikwa ụlọ oriri na ọṅụṅụ Cathay dị na Ụlọ Cathay na ịmepụta ọtụtụ ihe onwunwe ya na mpaghara gburugburu Cathay Keris Studios.

## Mmasị ndị ọzọ na ndụ
Loke bụkwa onye na-achịkọta ihe n'anya, ma nwee mkpịsị aka akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ . Ifuru na-amasị ya nke ukwuu, a makwaara ya na o doziri okooko osisi na ụlọ oriri na ọṅụṅụ Cathay Chinese n'onwe ya n'ọtụtụ oge pụrụ iche. N'ikwu okwu dị nro mana ọ siri ike, Loke bụ onye na-emesapụ aka na ndụ ya niile.

Site na oge Loke n'onwe ya nwere ike icheta, nne ya Soon Kui Sim siri ọnwụ na ụmụ agbọghọ ga-abụ ndị gụrụ akwụkwọ na ịgụ akwụkwọ. Àgwà a kwụsịrị na Loke, na ihe ka ukwuu ná ndụ ya, o tinyere oge ya maka ọdịmma ọha na eze na mmụta ụmụaka karịsịa ụmụ agbọghọ. Yuen Peng chetara na nne ya nyeere ụmụ agbọghọ abụọ aka na St. Hilda's School dị na Katong ma tinye ha n'agụmakwụkwọ mahadum n'Australia.  Ọ bụ onye isi otu ndị otu ụmụ nwanyị China nke Singapore, na ndị otu egwuregwu egwuregwu ụmụ nwanyị China tupu agha ahụ, yana Onye isi oche nke ngalaba enyemaka ụmụ nwanyị China na Kuala Lumpur mgbe Agha Sino-Japanese nke Abụọ malitere.

A maara Loke ka ọ na-anụ ụtọ nri ya, ọkachasị nri Peranakan, ihe nketa nke ihe nketa Penang ma na-eme tai chi kwa ụbọchị ruo mgbe ahụ ike gwụrụ ya. Ọbụna n'ime afọ ezumike nká ya, ọ na-arụsi ọrụ ike na azụmahịa ya niile ma nọgide na-etinye ego n'ahịa. Amamihe na mkpebi siri ike Loke abụrụla nnukwu mmetụta na ndụ nwa ya nwoke Loke Wan Tho, ruo na njedebe nke ndụ ya. N'agbanyeghị na ọ na-eri anụ, Loke bụ nwanyị nwere ezi omume, ọkachasị n'ikwu eziokwu na ime ihe ziri ezi ma jidesie ihe ọ gwara ndị ọzọ.

Loke nwụrụ na 1981 mgbe ọ dị afọ 86. N'icheta oge ndụ ya nke ọrụ ebere, Loke Cheng Kim Foundation na Singapore na-aga n'ihu n'ọdịnala nke inyere ụmụ akwụkwọ nọ ná mkpa aka ịga n'ihu na mahadum mba ọzọ na mba ọzọ, na Loke Cheng Kim Scholarship. Saint Andrew's Junior College Singapore kpọkwara otu n'ime ụlọ nzukọ ha Loke Cheng Kim Hall maka ncheta Loke.

## Ntụaka

Òtù:Pages with unreviewed translations