Aoidos

áká_ịkẹngạ|thumb|306x306px|Ogologo na mbara igwe. Ihe atụ nke Mikhail Kurushin
Okwu Grik aoidos (ἀοιδός; otutu: aoidoi / ἀοιδοί) na-ezo aka na onye ọbụ abụ Greek oge gboo. Na nkuzi Homeric nke oge a, ụfọdụ na-eji aoidos dị ka okwu teknụzụ maka onye na-ede uri nwere ọgụgụ isi na ọdịnala nke kwenyere na Iliad na Odyssey bụ nke (tụlee rhapsode) 

## Abụ na uri na ''Iliad'' na ''Odyssey''
Na Greek oge gboo okwu aoidos, "onye na-agụ egwú", bụ aha nnọchite sitere na ngwaa aeidein (ὰείδειν) ma ọ bụ adein (ᾄδειν), "ịbụ." Ọ na-eme ọtụtụ oge n'ụdị dị iche iche na Iliad na Odyssey n'ihe gbasara uri: 

* *Iliad* 18.490-496 (n'elu Ọta nke Achilles): abụ agbamakwụkwọ, *hymenaios*, na ọkpọkọ, lyres, na ịgba egwú
* *Odyssey* 23.133-135: abụ agbamakwụkwọ na ịgba egwú, nke onye na-agụ egwú bụ Phemius duziri: agbamakwụkwọ adịghị ma Odysseus chọrọ ịmepụta mmetụta nke ememe mgbe ọ na-egbu ndị na-achọ ịlụ ya
* *Iliad* 18.567-572 (n'elu Ọta nke Achilles): nwatakịrị na-abụ abụ ma na-akpọ ụbọ akwara iji soro vintage. Abụ ahụ bụ linos*ákwà linin*
* *Iliad* 18.593-606 (n'elu Ọta nke Achilles): ụmụ okorobịa na ụmụ nwanyị na-ekere òkè n'abụ-agba egwú, *molpe*
* *Odyssey* 8.250-385: ụmụ okorobịa na ụmụ nwanyị na-ekere òkè na *molpe*; Demodocus na-abụ abụ ma na-akpọ lyre; abụ ya bụ maka ịhụnanya nke Ares na Aphrodite
* *Iliad* 22.391-393: Ndị agha na-eto eto nke Achilles na-abụ abụ a paieon, abụ otuto ma ọ bụ otuto onwe onye, ka ha na-adọkpụ ahụ Hector n'ụgbọ mmiri ha
* *Iliad* 24.720-761: na Troy, ndị na-agụ egwú na-eduga mkpu n'elu ahụ Hector na ụmụ nwanyị na-eru uju n'azụ ha; ụmụ nwanyị atọ na-eme mkpu n"otu n'otu bụ Andromache, Hecuba na Helen
* *Iliad* 19.301-338: n'ogige ndị Gris, n'elu ahụ Patroclus, Achilles na-abụ abụ mbụ, mgbe ahụ Briseis na-eso ụmụ nwanyị, mgbe ahụ Achilles ọzọ ndị agadi nwoke na-esote
* *Odyssey* 24.58-62: n'ogige ndị Gris (dị ka mmụọ Agamemnon si kọwaa) ụmụ nwanyị mmiri na-akwa ákwá n'ahụ Achilles na Ndị Muses na-azaghachi, ndị Gris niile sochiri
* *Iliad* 9.186-191: Achilles "na-atọ uche ya ụtọ ma na-abụ abụ banyere otuto nke ụmụ mmadụ", na-eso onwe ya na lyre; naanị ndị na-ege ya ntị bụ Patroclus
* *Odyssey* 1.150-340: Phemius na-abụ abụ maka ndị na-achọ ịlụ ya, mgbe nri abalị gasịrị, abụ akụkọ nke Nlaghachi si Troy*Nlaghachi site na Troy*
* *Odyssey* 8.73-75: Demodocus na-abụ abụ maka Alcinous na ndị ọbịa ya, mgbe nri abalị gasịrị, abụ akụkọ nke esemokwu Odysseus na Achilles
* *Odyssey* 8.536-538: Demodocus malitere ịbụ abụ maka Alcinous na ndị ọbịa ya, mgbe nri abalị gasịrị, abụ akụkọ nke ịnyịnya osisi.

## Ọrụ ịbụ abụ
N'ụwa akọwapụtara n'abụ ndị a, ederede bụ ihe a na-amaghị ama (ọ bụ ezie na a na-egosi ojiji ya n'otu obere ihe omume, akụkọ Bellerophontes);  abụ niile bụ "abụ", ndị na-ede uri bụ "ndị na-abụ abụ". Ka e mesịrị, na narị afọ nke ise na nke anọ, a kpọrọ arụmọrụ nke uri epic *rhapsodia*, na onye na-eme ya *rhapsodos*, mana okwu ahụ apụtaghị na epics mbụ ma ọ bụ na uri lyric nke oge a, yabụ a maghị ma Hesiod na onye na'ede uri (s) nke *Iliad* na *Odyssey* ga-ewere onwe ha dị ka rhapsodes (ọ rụrụ ụka site na Walter Burkert, ụfọdụ ndị ọkà mmụta na-adịbeghị anya nabatara ya, na *rhapsodos* bụ site na nkọwa nke onye na-arụ ọrụ nke ederede ederede ederede ederede, ọ bụghị onye na-ede uri). A maghịdị ókè ndị na-ede uri epic bụ ndị ọkachamara. Phemius na [./Demodocus_(&#x3C;i&#x20;id= Odyssey_character)" id="mwig" rel="mw:WikiLink" title="Demodocus (Odyssey character)">Demodocus], na Odyssey, gosipụtara na-eme abụ ndị na-abụghị epic yana epic.

Otú ọ dị, e nwere n'ezie ọrụ nke ndị na-eme ihe ike. Eumaeus, onye na *Odyssey*, na-ekwu na ndị na-agụ egwú (*aoidoi*), ndị na-agwọ ọrịa, ndị na-ahụ ụzọ na ndị omenkà nwere ike ịbụ ndị a nabatara dị ka ndị ọbịa, ebe ndị arịrịọ abụghị;  n'èzí ụwa Homer kọwara, Hesiod nyere ndepụta yiri nke ahụ n'ụdị ilu banyere ekworo ọkachamara:
 
Dị ka *Iliad* na *Odyssey* si kwuo, ndị na-agụ egwú nwetara mmụọ ha site Ndị Muses. Hesiod kọwara otú ndị Muses si eleta ya mgbe ọ na-elekọta atụrụ ya n'Ugwu Helicon ma nye ya mmụọ nsọ a, na-enye ya ohere ịbụ abụ maka ọdịnihu yana oge gara aga. Akụkọ dị na *Iliad* banyere Thamyris na-egosi na ndị Muses nwere ike iwere ihe ha nyere. Dị ka ọ dị n'ọdịbendị ndị ọzọ, ndị kpuru ìsì na-aghọ ndị na-agụ egwú mgbe ụfọdụ: Demodocus na *Odyssey* kpuru ìshụ, a na-ekwukarị na onye okike *Iliad* na *Odyssey*, Homer, kpuru ìhụrụ.

Ndị na-ege ntị maka arụmọrụ site na *aoidoi* dịgasị iche dabere na ụdị na ọnọdụ (lee ndepụta dị n'elu). Ụmụ nwanyị sonyere, ma na-eduga mgbe ụfọdụ, na-akwa arịrịọ, dị ka *Iliad* si kwuo. Ọtụtụ n'ime uri Sappho na-edegara ụmụ nwanyị ma yie ka ọ na-eche na ụmụ nwanyị na-ege ntị. Maka akụkọ (epic) uri a na-ekwu mgbe ụfọdụ na ndị na-ege ntị bụ naanị ụmụ nwoke; nke a bụ ikwubiga okwu ókè (dịka ọmụmaatụ, Penelope na-ege, ma na-akpaghasị, otu arụmọrụ egosiri na *Odyssey*) mana ọ ga-abụrịrị eziokwu n'ihi nnọpụiche nke ụmụ nwanyị na Gris mbụ.

## ''Aoidoi'' na okike nke ''Iliad'' na ''Odyssey''
E gosiputara site na ntule nyocha nke onu na Iliad na Odyssey (nakwa oru Hesiod) sitere na omenala nke onu ogugu.[1] N'ọdịnala akụkọ nke ọnụ, ọ nweghị ezigbo nnyefe nke ederede; kama, a na-ebufe akụkọ site n'otu ọgbọ gaa n'ọzọ site n'aka ndị ogbi, ndị na-eji usoro iji nyere aka n'icheta ọnụ ọgụgụ dị ukwuu nke ahịrị. Ndị na-ede uri ndị a bụ ndị na-agbaso ọdịnala ọdịnala ndị Gris oge ochie, ma a machaghị ha. Mgbe ọ bụla e mere ihe odide ahụ (a na-atụkarị aro ụbọchị dị n'etiti 750 na 600 BC), ndị na-ede uri na ndị edemede ọ bụla nwere ike mara ya achọpụtaghị ihe omume ahụ ma ọ bụ kpọọ onye na-ede uri (s).[2] Dị ka akwụkwọ ndị Gris oge ochie si kwuo, Homer dịrị ndụ ogologo oge tupu e dee abụ abụọ ahụ.

## Hụkwa

* Aulos
* Citharede

## Ihe edeturu

## Edemsibia