Ihe atụ nke agha na ọrịa kansa

A na-ejikarị ihe atụ agha akọwa ahụmahụ mmadụ nwere kansa. A na-ekwu na ndị nwụrụ anwụ anwụ anwụọla "ọgụ ha na ọrịa kansa", ebe a na-akọwa ndị dị ndụ dị ka "ịlụ ọgụ na ọrịa kansa".

Ọ bụ ezie na iji ihe atụ eme ihe nwere ike inyere ndị dọkịta aka ịkọwa ọrịa kansa n'ụzọ ndị ọrịa ghọtara, a rụrụ ụka na okwu ndị dị ka "agha" na "ịlụ ọgụ" adịghị mma, ebe ha na-atụ aro na enwere ike imeri ọrịa kansa ma ọ bụrụ na mmadụ na-alụ ọgụ siri ike.  

## Akụkọ ihe mere eme
E dekọrọ iji ihe atụ agha na agha mee ihe na ọgwụ laa azụ na 1600s. N'ime narị afọ nke 20, ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị "kwupụtara agha" megide ọrịa kansa, Ọrịa shuga, Ọrịa AIDS, na oke ibu.[1]

Ihe atụ ndị agha abụghị ihe dị n'Ebe Ọdịda Anyanwụ. A na-ejikwa okwu agha mee ihe na Ọgwụ ọdịnala ndị China. N'ụzọ dị iche, na mpaghara Sahara Africa, a na-ahụ ọrịa dị ka akụkụ nke ndụ nke kwesịrị ịnabata, ọ bụghị ịlụ ọgụ.

## Ojiji
Ndị ọkà mmụta sayensị, ndị dọkịta, ndị ọrịa, na ọha na eze na-ejikarị ihe atụ agha eme ihe.

Nnyocha e mere n'afọ 2010 chọpụtara na ndị dọkịta na-ejikọta ihe atụ na nghọta ka mma nke ndị ọrịa.

A na-ejikarị ahịrịokwu ahụ eme ihe mgbe mmadụ nwụrụ, ọ pụkwara ịpụta na obituaries. Dịka ọmụmaatụ, nkwupụta sitere n'aka onye mgbasa ozi Victoria Wood n'ọnwa Eprel afọ 2016 kwuru na Wood "gafere, mgbe obere ọgụ ma nwee obi ike na ọrịa kansa gasịrị".   Na Disemba 2016, Sky News kọwara onye nta akụkọ A.A. Gill dị ka onye nwụrụ mgbe "ọgụ dị mkpirikpi na ọrịa kansa" gasịrị.

Nnyocha na 2014 nke Elena Semino, prọfesọ nke asụsụ na Mahadum Lancaster, duziri, ya na ndị ọkachamara na-ahụ maka nlekọta palliative, dabere na okwu nde 1.5 nke mkparịta ụka, mere ka Semino kwuo, "Anyị nwere ihe akaebe zuru ezu iji tụọ aro na ihe atụ agha dị njọ maka ndị mmadụ zuru ezu na ekwesighi ịmanye ha onye ọ bụla". Nnyocha ahụ kwuru na ndị dọkịta kwesịrị izere ihe atụ agha / ọgụ ọ gwụla ma ndị ọrịa n'onwe ha họọrọ iji ha mee ihe, na obituaries kwesịrị izere ha, ọkachasị echiche nke "ịla" agha / ọgụ dị otú ahụ. Site n'iji ya tụnyere, ihe atụ ọzọ a na-ahụkarị, iji kansa tụnyere "njem" bụ "ihe na-adịchaghị mkpali ịkpata obi amamikpe ma ọ bụ ọdịda". N'otu nnyocha e mere n'afọ 2003 kwuru na okwu metụtara agha iji kọwaa Ọrịa kansa ara ha nwere ọnụ ọgụgụ dị elu nke ịda mbà n'obi na "ndụ dị njọ".

N'otu edemede nke afọ 2014 na *The Guardian* nke akpọrọ "Ịbụ na ọrịa kansa abụghị ọgụ ma ọ bụ agha", dọkịta Kate Granger, onye a chọpụtara na ọ nwere akpụ nke obere mkpụrụ ndụ desmoplastic (ụdị sarcoma), na-akọwa etu o si eji asụsụ ndị agha, ebe ikekwe na-achọ ịkụnye mmetụta nke ịdị mma, nwere ike inwe mmetụta dị iche.

### Nkatọ
Ojiji nke ihe atụ agha nwere ike inwe mmetụta ọjọọ maka ndị ọrịa. Ndị ọrịa na-eche na ọgwụgwọ siri ike karị mgbe a kọwara ha site na iji ihe atụ ime ihe ike. Ihe atụ ndị a nwekwara ike ibute mmetụta nke enweghị ike, obi amamikpe, na akara aka.[1] Otu nnyocha chọpụtara na ojiji nke ihe atụ agha na ahụike ọha na eze na-ebelata itinye aka na omume mgbochi ọrịa kansa. Nkatọ ọzọ a na-ahụkarị maka iji ihe atụ a bụ na mgbe ndị ọrịa nwụrụ, ihe na-egosi bụ na ha alụghị ọgụ nke ọma, ma ọ bụrụ na ha lụọ ọgụ siri ike, ha gaara enwe mmeri. [1] A tụwo aro okwu ahụ bụ "njem na ọrịa kansa" iji dochie ihe atụ agha n'ihi enyemaka na anya nke ọrịa ahụ na ịdị nro maka ndị ọrịa.

Sick Kids Hospital na Canada mefuru $ 2 nde na mkpọsa mgbasa ozi na-egosi ụmụaka dị ka ndị agha yi uwe agha. Nke a dọtara esemokwu ma ụfọdụ katọrọ ya dị ka ọ naghị egosi ezi ahụmịhe ụmụaka nwere ọrịa siri ike.    A na-akpọ otu ọrụ ebere Cyclists Fighting Cancer  ma kọwaa nri dị ka "ịlụso ọrịa kansa ọgụ".  Mgbe ọnwụ Robin Gibb gasịrị, onye lanarịrị ọrịa kansa Jenni Murray katọrọ ndị mgbasa ozi maka iji 'okwu mgbochi' na-arụ ụka 'RIP Robin Gibb na nkwenye na ọ dọtara obere ahịhịa nke ọrịa siri ike'.

## Ọrịa ndị ọzọ
A na-eji echiche nke "agha na..." mee ihe na ahịrịokwu ndị yiri ya dịka "agha na ịda mbà n'obi".

Ndị na-eme nchọpụta banyere HIV na-ejikarị ihe atụ agha eme ihe.   &#x5B;**&#x5D; Ụfọdụ ndị na-akọwa ihe akatọwokwa ojiji nke okwu agha na agha nke ọrịa HIV / AIDS. 

Ojiji nke ihe atụ agha gbasara n'oge ọrịa COVID-19, nke a kọwara ndị ọrụ ahụike dị ka "ndị dike nwere obi ike", na ndị coronavirus metụtara dị ka "ụmụ mmadụ".

## Hụkwa

* Okwu Mma
* "Illness as Metaphor," edemede nke Susan Sontag na-akatọ ụdị asụsụ a

## Ihe odide


Òtù:Metaphors referring to war and violence
Òtù:Health promotion
Òtù:English phrases
Òtù:Cancer
Òtù:Pages with unreviewed translations