Jamila Abubakar Sadiq Malafa

**Jamila Abubakar Sadiq Malafa** (amuru 1965) bu onye oka iwu n'oke mmiri nke mba uwa na nwanyi mbu Commodore n'akụkọ ihe mere eme nke ndi agha mmiri Naijiria. Ọ sonyeere ndị agha mmiri Naijiria na 1988 wee nye ya ọrụ dị ka onye ọrụ etiti na 1990.  N'ọnwa Disemba afọ 2017 ọ ghọrọ nwanyị ugwu mbụ n'akụkọ ihe mere eme nke ndị agha mmiri Naịjirịa ruru ọkwa Commodore.

## Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ
A mụrụ Malafa na obodo Whona dị na Gombi local government nke Adamawa State, north-east Nigeria . Ọ gara ụlọ akwụkwọ St. Theresa, Luggere, dị na Adamawa, maka ụlọ akwụkwọ praịmarị ya, gaa n'ihu ụlọ akwụkwọ sekọndrị Government Hong, maka ụlọ akwụkwọ sekọndrị. Ọ gara ụlọ akwụkwọ ndị nọọsụ na Yola, ebe ọ nwetara asambodo mba na nọọsụ na midwifery. O tinyere akwụkwọ ịga n'ihu n'agụmakwụkwọ ya na ụlọ ọgwụ nkuzi nke Mahadum Maiduguri ; Ka ọ nọ na-eche nnabata ebe ahụ otu enyi ya kpọtara ya ihe omume mbanye n'ọrụ ndị agha mmiri Naịjirịa, bụ nke o tinyere akwụkwọ maka ya wee were ya n'ọrụ, wee bụrụ naanị nwanyị a na-ewe site na mpaghara ugwu Nigeria.  Mgbe o sonyechara na ndị agha mmiri, ọ gara ụlọ akwụkwọ ndị nọọsụ, ebe ọ nwetara asambodo midwifery ya. N'afọ 1995, ọ tinyere akwụkwọ maka nzere iwu na mahadum Lagos mana ọ jụrụ n'ihi na o nweghị nzere JAMB . Ya mere, ọ debanyere onwe ya n'ụlọ akwụkwọ, nọdụ JAMB, nweta nsonaazụ achọrọ ma nye ya ohere ịgụ akwụkwọ iwu. O nwetara nzere masta ya na iwu iwu na iwu mpụ n'otu mahadum ahụ n'afọ 2004. N'afọ 2009, ọ nwetara akara ugo mmụta nke abụọ ya, na iwu mmiri mmiri mba ụwa, site na Institute University na Malta 2009. Dị ka nke 2017, ọ na-arụ ọrụ na Ph.D. ogo. 

## Ọrụ
Njem Malafa banyere n'ime ndị agha mmiri malitere mgbe ọ na-eche nnabata na ọrụ nọọsụ, na site na mmezu agụmakwụkwọ ya ọ ghọrọ onye ọka iwu mbụ nke okike ọ bụla sitere na obodo ya. Mgbe ọ nwetasịrị akara ugo mmụta nna ukwu abụọ na iwu iwu na iwu mpụ na Iwu Maritime International site na Mahadum Lagos na 2004 na mahadum Maritime Institute na Malta na 2009 n'otu n'otu. Mgbe o si Malta lọta Naijiria, o so na ndị ahọpụtara ka ha gaa njem nlegharị anya ụfọdụ steeti dị n'ebe ugwu nke mba ahụ, gụnyere Sokoto, Kebbi, Katsina, Zamfara na isi mpaghara ugwu ndị ọzọ, iji gbaa ụmụ agbọghọ ume ka ha sonye n'ọrụ a. Ọ rịọkwara enyemaka nke Sultan na ụlọ ọrụ Kọmishọna mgbasa ozi steeti maka nkwado ha, mana atụmatụ ahụ amịtaghị mkpụrụ. Dị ka onye isi na-ahụ maka iwu ndị agha mmiri nke Naijiria, Malafa na-ejide osote onye isi nchịkwa Civil-Military Relations (Law Support), na-eme ka ọ bụrụ onye na-ahụ maka ngalaba iwu nke ndị agha mmiri Nigeria n'isi ụlọ ọrụ.  

Ejiri ọkwa Commodore chọọ Malafa mma na Disemba 2017, ya na Brigadier General na ndị agha. Amụma mma ahụ bụ osote onye isi ala Yemi Osinbajo na onye isi nke amụma na atụmatụ, Rear Admiral Henry Babalola, bụ onye nọchitere anya onyeisi ndị ọrụ ụgbọ mmiri Vice Admiral Ibok-Ette Ibas.  

N'afọ 2018, n'ememe ncheta ụbọchị ụmụnwaanyị mba ụwa, ndị agha mmiri Naịjirịa na ndị agha mmiri Royal Canadian na mmekorita ya na ọdụ ụgbọ mmiri Naval Dockyard dị na Victoria Island haziri mmemme maka ọtụtụ ụmụ agbọghọ ndị erite uru na Action Health Incorporated 's tagg Initiative". E nyere ụmụ agbọghọ ahụ ohere ka ha na ụmụ nwanyị Canada na Naijiria na-emekọrịta ihe n'uwe uwe, na ebumnobi nke ime ka ha chebara ohere dị na ubi ndị nwoke na-achị, ihe omume kwekọrọ n'usoro iwu nwanyị Canada nke na-achọ ịkwalite ịha nhatanha nwoke na nwanyị na inye ụmụ nwanyị ike na ike. ụmụ agbọghọ. Malafa so na ndị kọrọ akụkọ onwe ya na mgba ya gbasara otu ha siri banye n'Òtù Ndị Agha Mmiri Naịjịrịa na otu ha siri nweta ọkwa ha na-aga nke ọma n'agbanyeghị ihe mgbochi ha chere ihu. 

## Edensibia

Òtù:Mmadụ ndi di ndụ