Triple murder of Kurds activists in Paris

thumb|Ihe ngosi na Paris na 11 Jenụwarị 2019.
Fidan Doğan, Sakine Cansiz na Leyla Şaylemez, PKK Kurdish feminists, gburu site na egbe egbe n'isi n'abalị nke 9-10 January 2013 na 10th arrondissement nke Paris. 

## Ogbugbu
N'abalị n'etiti Wednesday 9 na Thursday 10 January 2013, a hụrụ ozu Fidan Doğan (28), Sakine Cansız (54) na Leyla Şaylemez (24) - ndị inyom Kurdish atọ na-agba ọsọ - n'ime ụlọ nke Center d'Information. sur le Kurdistan dị na 147 Rue La Fayette na Paris. A gbagburu onye ọ bụla n'ime ha n'ụdị ogbugbu, jiri ọtụtụ mgbọ n'isi na n'olu.

### Ndị e gburu
Sakine Cansız bụ otu n'ime ndị mebere PKK. Fidan Dogan bụ onye otu Kurdistan National Congress ma tinyekwa aka na Kurdistan Information Center na Paris, nke a na-ewere dị ka ụlọ ọrụ njikọ na PKK site na France Info na Leyla Saylemez bụ onye na-akwado ndị ntorobịa Kurdish.

### Onye a na-enyo enyo
N'oge na-adịghị anya, a chọpụtara Ömer Güney dị ka onye nọ n'ụlọ ahụ n'oge igbu ọchụ ka ọ nọ na ndekọ nke igwefoto onyunyo.[1] A kọwara ya dị ka onye Turk dị mpako, onye na-akwado otu aka nri Nationalist Movement Party (MHP) site na kọntaktị ya na Munich, Germany na a ga-ele ya anya, dịka US na EU si ele, PKK dị ka ndị na-eyi ọha egwu.

## Nnyocha
Dị ka nnyocha nke ndị ọchịchị France si kwuo, ọ ga-ekwe omume na Turkey's National Intelligence Organization (MİT) na-etinye aka na igbu ọchụ ahụ.[Onye a na-enyo enyo na ọ bụ ogbu mmadụ, Ömer Güney, bụ onye ọrụ mmezi dị afọ 34 nke Turkey na ọdụ ụgbọ elu Paris Charles de Gaulle. Igwefoto vidio dị n'ebe ogbugbu ahụ mere na-egosi na ọ nọ n'ime ụlọ ahụ n'agbata 00:11 na 00:56 mgbe ọnwụ ahụ mere. A hụrụ ntụ égbè n'akpa ya. A na-eme nnyocha teknụzụ na ekwentị mkpanaaka Nokia ya ma ndị ọkachamara wepụrụ ya ma weghachite faịlụ ehichapụrụ. Ha chọtara foto ndị e sere n'ụbọchị gara aga (8 Jenụwarị) na-egosi na ọ nọ n'ụlọ nzukọ ndị Kurd na Villers-le-Bel n'etiti 4:23 na 5:33 n'ụtụtụ wee were foto nke faịlụ ndị otu 329. Ụbọchị abụọ tupu mgbe ahụ, o sere foto nke ịkwụ ụgwọ na-achọpụta ọrụ ebubo ịgba akwụna n'ime obodo Kurdish. Ọ bụ ezie na Güney gosipụtara onwe ya na mbụ n'ihu ndị ọchịchị dị ka "Kurdish n'obi" ma nwee ọmịiko na PKK, ndị ikwu ya kọwara ya dị ka onye Turkish ultra-nationalist nke kọwara onwe ya dị ka "anụ ọhịa wolf", otu Turkish neo-fascist nke na-etinye onwe ya megide òtù ndị na-eyi ọha egwu Kurdish PKK.

Ọnwa ole na ole mgbe ogbugbu ndị a gasịrị, a tọhapụrụ ihe ndekọ n'etiti Ömer Güney na ndị a na-enyo enyo na ha bụ ndị ọrụ MİT na Ịntanetị.[Omer Güney nwekwara ọtụtụ narị foto nke ndị na-eme ngagharị iwe Kurd na ekwentị mkpanaaka ya. Ọkàikpe na-emegide ndị na-eyi ọha egwu bụ Jeanne Duyé bụ onye na-ahụ maka nyocha; na Septemba 2013, e zuru kọmputa ya n'ụlọ ya n'oge ohi. E jidere Ömer Güney na 21 Jenụwarị 2013. Ndị na-emegide ndị na-eyi ọha egwu na fr bụ ndị na-emeghe ndị na-eme ihe ike [fr] chọtara paspọtụ nwere stampụ atọ site na njem gaa Turkey n'azụ redio n'ụgbọala ọ gbazitere n'ụbọchị ogbugbu ahụ.
thumb|Fidan Doğan na Strasbourg na 2012
Ndị ọka iwu kwuru na Güney na ndị ọrụ nzuzo Turkey na-akpakọrịta ugboro ugboro wee gosi na ọ na-etinye aka na nledo.[1][2] Onye ọka ikpe ahụ weere na itinye aka na ọrụ nzuzo Turkish na igbu ọchụ dị ka ihe ga-ekwe omume, ma o kwughị onye nyere iwu ka a rụọ ọrụ ahụ ma ọ bụrụ na onye gburu mmadụ mere ihe kwekọrọ n'uche nke ndị isi nchịkwa ma ọ bụ na ọ bụghị. Na 13 Disemba 2016, a kpọgara Ömer Güney n'ụlọ ọgwụ maka nlekọta ngwa ngwa jikọtara ya na ụbụrụ ụbụrụ ya wee nwụọ n'echi ya, izu ise tupu ebido ebido ikpe ya.

N'oge na-adịghị anya mgbe Güney nwụsịrị, France kpebiri imechi nyocha maka igbu ọchụ ahụ. N'ọnwa Mee afọ 2019, e meghere nyocha ahụ.

Eyyup Doru, onye nnọchite anya Peoples' Democratic Party (HDP) kwuru na ebumnuche bụ isi nke ogbugbu mmadụ atọ nwere ike ịbụ Fidan Doğan n'ihi njikọ mmekọrịta ọha na eze na ndọrọ ndọrọ ọchịchị na France.[1] Ọkaiwu Sylvie Boitel kọwara na nwa agbọghọ a nwere amamihe ma nwee omenala atọ: French, Turkish na Kurdish. Otu n'ime ụmụnna kwuru na ya zutere President France François Hollande ọtụtụ oge mgbe ọ bụ onye ndú nke Socialist Party.[2] Hollande kwetara na ya na otu n'ime ụmụ nwanyị atọ ahụ na-akpakọrịta mgbe mgbe nke onye isi ala Turkey Recep Tayyip Erdogan katọrọ.[3] Erdogan gọnarịrị nkwupụta sitere n'aka ndị na-akwado Kurdish na Turkey na-etinye aka na igbu ọchụ, ma tụrụ aro na ọ nwere ike ịbụ nkewa n'ime PKK, bụ ndị chọrọ igbochi usoro udo.

Metin, nwanne Sakine Cansiz, kwuru na ọ bụ France kpatara ya n'ihi na e gburu ya na France na onye gburu ya nwụrụ n'ụlọ mkpọrọ tupu ikpe, na-aga n'ihu na-ekwu na ebe ọ bụ na ogbugbu ahụ, ọ bụghị Onye isi ala ma ọ bụ Praịm Minista nke France akpọtụrụla ezinụlọ nke ndị ahụ nwụrụ.

## Ihe si na ya pụta
Na 17 Jenụwarị na Diyarbakir, Turkey ọtụtụ iri puku ndị Kurd chetara ụmụ nwanyị atọ ahụ n'ememe.

### Ememe olili ozu
E liri nwanyị ọ bụla n'obodo ya: Cansız na Tunceli, Doğan na Kahramanmaraş, na Söylemez na Mersin.

Ọtụtụ puku mmadụ gara n'okporo ámá dị na Diyarbakır iji kwanyere ha ùgwù. Ìgwè mmadụ ahụ na-eti mkpu "Ụzọ ndị nwụrụ n'ihi okwukwe ha bụ ụzọ anyị," ka a na-eburu igbe ozu.   &#x5B;**&#x5D;

E liri Fidan Doğan n'obodo ezinụlọ ya na mpaghara Elbistan nke mpaghara Kahramanmaraş, Turkey. Ihe dị ka mmadụ 5,000 bịara ememe olili ozu ahụ, nke onye Alevi dede duziri, e kechiri igbe ozu ya na ọkọlọtọ nke PKK ebe ndị na-eru uju na-eyi akwa ọcha iji gosipụta udo. Ndị na-eru uju gụnyere onye isi oche nke Peace and Democracy Party Gülten Kışanak, na ndị nnọchi anya Nursel Aydoğan, Ayla Akat Ata, Hasip Kaplan yana onye isi obodo Diyarbakır Osman Baydemir. N'ikwu okwu na Funeral Kışanak ka e hotara ka ọ na-ekwu; "Anyị na-ekwe nkwa ụmụ nwanyị Kurd niile na ụmụ nwanyị atọ a: Anyị ga-eweta udo na nnwere onwe n'ala a.*Anyị na-ekwe ụmụ nwanyị Kurd niile na ụmụ nwanyị atọ a nkwa: Anyị ga-eweta udo na nnwere onwe n'ala a."*

### Ngagharị iwe
N'ụbọchị ncheta nke atọ nke ogbugbu ahụ, ọtụtụ puku mmadụ na Paris bịara ime ngagharị iwe n'etiti ihe ndị ọzọ maka ikpe ziri ezi na ịkatọ "mpụ nke ọchịchị Turkey". Na-ebu ọkọlọtọ nke PKK na foto nke Abdullah Öcalan, ndị njem ahụ dugara n'ebe ogbugbu ahụ, ebe a na-etinye okooko osisi iji cheta ndị ahụ nwụrụ anwụ. Nwanne Sakine Cansiz bụ Haydar onye si Germany gaa njem ahụ gwara ndị nta akụkọ, sị: "Agha Sakine na-aga n'ihu. Anyị ga-anọgide na-agagharị ruo mgbe anyị nwetara ikpe ziri ezi".

## Hụkwa

* Ndepụta nke ogbugbu nke esemokwu Kurdish-Turkish

## Ịgụ ihe ọzọ

* Triple Assassinat na 147, Rue Lafayette (en:Triple assassination na 147, rue Lafayette) *site na Laure Marchand. *  (E bipụtara site na Actes Sud) [  ] - Nnyocha banyere igbu ọchụ na njikọ ya na ndị ọrụ nzuzo Turkey.  Ọ na-akọwa akụkọ ndụ nke ụmụ nwanyị atọ ahụ ma na-atụle ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke Recep Tayyip Erdoğan.

## Ihe odide

Òtù:Pages with unreviewed translations