Esther Ibanga

**Esther Ibanga** (amuru 31 Maachị 1961  ) bu onye ukochukwu Naijiria na onye malitere etiti ndị agbụrụ na okpukpere chi dị iche iche na Jos, Nigeria . 

## Ndụ
A mụrụ Esther Ibanga na 31 Maachị 1961 nye Abumadga Auta na Mariamu Abimiku. Ọ bụ nwa nke asaa n'ime ụmụ iri na otu n'ime ụmụ nwanyị asatọ. Ọ bụ onye Kagbu; Nasarawa Eggon Local Government Area nke Nasarawa State na Naijiria. Nna ya bụ onye uwe ojii nwetara ihe nrite maka obi ike na ịkwụwa aka ọtọ ya. O kwuru banyere ya, sị: “Nna m bụ onye na-ekpe ekpere na onye amụma. A mụrụ anyị ma zụlite anyị n'ọnọdụ ekpere. Ọ kpọrọ m *Baban Meche* nke pụtara *nnukwu nwanyị* ." Nne ya siri ike, Mariamu Abimiku; bụ nwunye nwunye nke a maara dị ka "ozi mama" n'ihi itinye aka ya na mkpakọrịta nke ụka (Zumantan mata) na njem mgbasa ozi ọ malitere. Ọ lụrụ di ya dị afọ iri abụọ na ise aha ya bụ Ikoedem Ibanga ma nwee ụmụ nwaanyị abụọ bụ Uyai na Ifiok.

## Agụmakwụkwọ
Ibanga malitere akwukwo na St. Paul Primary School, Kasuwan Kaji na Jos North Local Government nke Plateau State site na 1968 ruo 1973. Ọ gụrụ akwụkwọ sekọndrị na St. Louis College dị na Jos site na 1973. Na 1978 ọ debanyere aha maka mmemme ọkwa dị elu na School of Basic Studies, Zaria, Kaduna State ebe ọ nwetara Asambodo Interim Joint Matriculation Board (IJMB) Certificate. Mmasị ya maka azụmahịa mere ka ọ nweta akara ugo mmụta bachelor na Business Administration na Ahmadu Bello University dị na Zaria, Kaduna State site na 1979 ruo 1983. Na 2001, o nwetara MBA na Mahadum Jos . 

## Ọrụ
Ụkọchukwu Ibanga malitere ahụmịhe ọrụ ya na Nation Plan Consortium ebe o jere ozi mmemme otu afọ National Youth Service Corps dịka nwata akwụkwọ gụsịrị akwụkwọ. Mgbe NYSC ya gasịrị, ọ nwetara ọrụ na Jos Steel Rolling Mills ebe ọ rụrụ ọrụ dịka onye na-ahụ maka ahịa. Ọ rụrụ ọrụ na Central Bank of Nigeria ebe o biliri bụrụ onye njikwa. Ọ hapụrụ ọrụ a ka afọ iri na isii gachara na 1995 ka o wee bụrụ nwanyị mbụ ga-edu otu ụka dị na Jos. 

## Initiative Women enweghị Walls
thumb| Ibanga ya na Nobel Peace Laureate Tawakkol Karman na Halifax International Security Forum 2017
Ụkọchukwu Oriakụ Esther Ibanga bụ onye isi na onye guzobere "Women Without Walls Initiative" (WOWWI). Nzuko na-abụghị nke gọọmentị, nke jikọtara ụmụ nwanyị Naijiria site n'akụkụ ọ bụla nke ndụ. E hiwere WOWWI n'April 2010,  sitere na mkpa ọ dị ịzaghachi ọgba aghara na-adịghị akwụsị akwụsị nke kpalitere Plateau State Nigeria ihe karịrị afọ iri. Nzukọ a na-elekwasị anya na mpaghara isii: Nkwado, Inye enyemaka nke ndị a chụpụrụ n'ime obodo na ndị nọ ná mkpa, Ọzụzụ ụmụ nwanyị na atụmatụ ime udo / ihe omume, mkparịta ụka na mkpezi n'etiti ndị agha; Ọrụ mmepe na obodo ndị na-enweghị ihe ọ bụla nwere mkpesa ndị ghọrọ ndị na-akpata ime ihe ike, na ike ndị inyom na ndị ntorobịa. Site na ikpo okwu a, o nwela nnukwu ọganihu n'ime ka udo dị n'etiti obodo Ndị Kraịst na ndị Alakụba karịsịa na Jos North; Ebe a na-ekpo ọkụ na obodo na-agbanwe agbanwe n'ime Plateau State, Nigeria. Echiche a bụ ịbịakwute ụmụ nwanyị, ma na mba na mba ụwa, ma nye ha ikike ịlụ ọgụ maka, na ịkwalite ọrụ ụmụ nwanyị-ndị mmadụ, ndị ntorobịa na ụmụaka, n'agbanyeghị agbụrụ, okpukperechi ma ọ bụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị.

Ọhụụ WOWWI bụ ịzụlite “ụzọ na-adịghị eme ihe ike na nke na-agụnye ụzọ maka idozi esemokwu na iwulite udo na Nigeria, site n'aka ụmụ nwanyị bụ ndị na-eme mgbanwe mgbanwe".  Ihe omume ndị a gụnyere ọgbakọ (ma n'ime obodo ma nke mba ụwa), mmemme inye ụmụ nwanyị ike akụ na ụba, mkparịta ụka ndị uwe ojii na ndị obodo, mkpọsa megide ime ihe ike ntuli aka, ngagharị iwe, wdg na February 2010 Ibanga duuru ngagharị iwe megide nsogbu okpukpe Dogon Nahawa na Plateau. Steeti. E kwuru na e nwere ụmụnwaanyị Ndị Kraịst 100,000 yi uwe ojii na-ekere òkè na njem ahụ. Ngagharị ahụ kwụsịrị n'ụlọ gọọmentị dị na Jos ebe ndị sonyere na ya mere mkpesa maka ọnwụ ndụ na karịsịa nke ụmụ nwanyị na ụmụaka. 

Ụmụnwaanyị alakụba nke Hajiya Khadijat Hawaja duru mere ngagharị iwe maka ogbugbu a na-eme na Jos dịka ha onwe ha kwa nwụnahụrụ ụmụ na di. Pastọ Esther Ibanga kwetara na ụmụ nwanyị Alakụba wee sonyere ha n'ịlụ ọgụ maka ịkwụsị ime ihe ike agbụrụ na okpukperechi.  Hawaja ghọrọ WOWWI's Financial Secretary. 

N'afọ 2014 a tọọrọ ụmụ agbọghọ Chibok na WOWWI sonye na mkpọsa "Bring Back our Girls campaign". Na mmekorita ya na ndi isi umunwanyi ndi ozo na Plateau, a kpọbatara umunwanyi si n'okpukpe abuo ma mee nzuko, na-akpoku ndi ochichi Naijiria ka ha mee ngwa ngwa choo ma weputa umu agbogho Chibok a tọọrọ . O sonyekwara na nnọkọ na Istanbul Turkey n'oge ogbako mba ụwa.

Ọ kwụsịbeghị n'ịgba mbọ maka ịtọhapụ ụmụ agbọghọ Chibok. Ọ na-ekwu okwu na ọgbakọ, nzukọ ọmụmụ na ogbako gburugburu ụwa iji kwado maka ntọhapụ nke ụmụ agbọghọ ahụ. 

## Edensibia

Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Òtù:Pages with unreviewed translations