Mmetaliteracy

***Mmetaliteracy*** bụ ikike ịtụle ozi maka ajọ mbunobi ya, ntụkwasị obi ya, na ntụkwasị obi ya ma tinye ha n'ọrụ n'ihe gbasara mmepụta na ịkekọrịta ihe ọmụma. Ọ bara uru karịsịa n'ihe gbasara ịntanetị na mgbasa ozi mmekọrịta. E mepụtara echiche nke ya dị ka usoro agụmakwụkwọ gbasara ozi site na ndị ọkà mmụta State University of New York Thomas P. Mackey na Trudi E. Jacobson. A na-eji ya akwadebe ndị mmadụ ka ha mara ndị na-azụ ahịa na ndị na-emepụta ozi n'ọtụtụ obodo.

## Nkọwa na ojiji
Metaliteracy bụ nghọta dị n'otu nke ịgụ na ide iji kwado nnweta, mmepụta, na ịkekọrịta ihe ọmụma na obodo ndị na-arụkọ ọrụ n'ịntanetị. Dị ka ụzọ ndị ọzọ dabeere na nkà nke ịgụ na ide nke ozi, metaliteracy na-agba ume iji ọtụtụ teknụzụ ọhụrụ na nke na-apụta. Ọ na-agụnyekwa agụmakwụkwọ ndị metụtara ya dị ka agụmakwụkwọ anya, agụmakwụkwọ dijitalụ, agụmakọta mgbasa ozi, na agụmakwụkwọ, ma na-akwalite echiche Metacognitive dị ka omume na-enye ndị na-amụ ihe ike. Metaliteracy na-akwado itinye aka nke ọma na mgbasa ozi mmekọrịta na obodo ndị dị n'ịntanetị, yana usoro zuru oke maka mmụta nke na-agba ume mmepụta na ịkekọrịta ozi mbụ na nke a rụgharịrị na gburugburu ebe obibi.

Ebumnuche Metaliteracy bụ ịkwalite echiche dị oke egwu na imekọ ihe ọnụ n'oge dijitalụ ma nye usoro zuru oke maka itinye aka na mgbasa ozi mmekọrịta na obodo ịntanetị site na nnweta, mmepụta na ịkekọrịta ihe ọmụma na obodo ịnshekọ ihe. Ọ bụ ezie na agụmakwụkwọ ozi lekwasịrị anya na usoro ndị dabeere na nkà na nkọwa ya ezughi ezu maka teknụzụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya dị ugbu a n'ịntanetị, metaliteracy na-amata ụdị agụmakwụkwọ metụtara ya ma tinye teknụzụ na-apụta. N'ihi ya, metaliteracy dị otú ahụ bụ usoro dị mkpa maka ijikọta ịgụ na ide nke ozi na agụmakwụkwọ ndị ọzọ dị ka ịgụ na ide mgbasa ozi, ịgụ na ide dijitalụ, na ịgụ na ide anya. Ọ na-ekwusi ike na mmepụta na ịkekọrịta ihe ọmụma ọhụrụ site na teknụzụ.

Enwere ike iji metaliteracy mee ihe n'ụwa bara uru site n'inyere ndị na-amụ ihe aka na isiokwu ndị a na-apụghị ịhụ anya n'oge mmụta ha niile na ịghọta echiche ndị ahụ nke ọma. Ọ na-agafe ịgụ na ide nke ozi ma na-abanye n'ime ka usoro nkuzi-ịmụta ihe site na itinye akụkụ mmepụta nke ihe ntinye aka dị mfe nke ndị na-ege ntị nwere ike iri na mgbasa ozi mmekọrịta. Metaliteracy dị mkpa karịsịa maka mkpa agụmakwụkwọ dị ugbu a n'ihi na ọ bụghị naanị na ọ na-ekwu maka njikọta nke ozi na teknụzụ, na-enyere aka imeziwanye ojiji nke ihe onwunwe ndị dịnụ; kamakwa ọ na-ewebata ojiji nke mmụta jikọrọ aka iji mepụta ma kesaa ozi.

## Akụkọ ihe mere eme
Metaliteracy mepụtara site na ọrụ ndị ọkà mmụta na mgbanwe nghọta nke ịgụ na ide nke ozi sitere na mgbanwe teknụzụ na okike na ịnweta ozi. Mackey na Jacobson rụrụ ụka na akwụkwọ ha nke afọ 2011, Reframing Information Literacy as a Metaliteracy, na ọ dị mkpa ịmepụta usoro ọhụrụ iji guzogide ihe ịma aka nke netwọk mgbasa ozi na-arịwanye elu na teknụzụ na-apụta ma ya mere gụnyere teknụzụ Web 2.0 na mgbasa ozi mmekọrịta dịka anaghị etinye mmepe ndị a na ụdị agụmakwụkwọ ozi gara aga nke ALA mepụtara na 1989, ACRL na 2000 na ụdị SCONUL dị iche iche. Donna Witek na Teresa Grettano gara n'ihu kọwaa echiche nke metaliteracy na Teaching Metaliteracing: A New Paradigm in Action. Leona Ungerer tụlere mkpa ọgwụgwọ dijitalụ na metaliteracy dị na agụmakwụkwọ ka elu na akwụkwọ ya nke 2016 Digital Curation as a Core Competency in Current Learning and Literacy: A Higher Education Perspective.

Na Jenụwarị 11, 2016, ụlọ ọrụ nke Association of College and Research Libraries nabatara Framework for Information Literacy, nke na-adabere n'echiche nke metaliteracy dị ka ihe jikọtara ya na ngalaba nke "omume, mmetụta, nghọta, na metacognitive na usoro ihe ọmụma".

## Ihe Ndị E Mere
A na-ekewa ebumnuche n'ime ngalaba anọ: omume, nghọta, mmetụta na metacognitive. Usoro nke ịgụ na ide nke ozi nwere ngalaba abụọ mbụ a kpọtụrụ aha (omume na nghọta), ebe a na-ewebata ngalaba mmetụta na metacognitive n'okwu site na usoro nke metaliteracy. Mpaghara omume ahụ dabere na nkà na ikike a tụrụ anya na a ga-enweta site na imezu ebumnuche na ngalaba ọgụgụ isi dabere na ihe ọmụma nke iji nghọta, nhazi, itinye n'ọrụ na nyocha a tụrụ anya inweta site na imeju ebumnuche. Mmetụta na-adabere n'ịkwalite mmata banyere mgbanwe na mmetụta na àgwà mmadụ n'oge ọrụ mmụta na mpaghara metacognitive dabere na igosipụta usoro mmụta mgbe ị na-aghọta mkpa ọ dị.

A sụgharịrị ebumnuche na ebumnuche nke metaliteracy n'asụsụ Bekee, French, German, Italian, Portuguese, Spanish, Afrikaans, na asụsụ ndị ọzọ niile nke South Africa.

## Na agụmakwụkwọ
Ka mmata banyere metaliteracy gbasara, ndị nkuzi etinyela ya n'ọnọdụ dịgasị iche iche, gụnyere Bekee dị ka asụsụ mba ọzọ na imezi usoro nyocha ọgụgụ isi ozi iji gosipụta nkwenye metaliterazy na Metacognition.

N'inweta ozi na teknụzụ nke oge a, a kpọtụrụ metaliteracy aha dị ka echiche. A na-eji ya akụzi banyere ojiji nke mgbasa ozi mmekọrịta dị ka isi iyi ozi. A na-eji Metaliteracy eme ihe iji mepụta ma kwado nhazi usoro zuru oke na mmekorita, mbọ mmụta ọdịbendị. Ma, Li, na Liang enyochawo ikike nke echiche metaliteracy iji mee ka gburugburu mmụta ngwakọta baa ọgaranya na China ma chọpụta na ọ bara uru ịnwale otú o si enyere ụmụ akwụkwọ aka inweta nkà ndị dị mkpa maka ịgụ na ide ozi. Ọzọkwa, a nabatara metaliteracy dị ka echiche bara uru maka ịkwalite ịgụ na ide nke ozi na mahadum ndị Germany. A tụkwara aro itinye ụdị agụmakwụkwọ dị otú ahụ na 2019 maka agụmakwụkwọ ka elu nke Bosnia.

Tụkwasị na nke a, enwere ike iji metaliteracy belata nkewa dijitalụ. N'ime nnyocha nchọpụta banyere njikọ nke ndị okenye na teknụzụ iPad, a nyochara nkà ha na metaliteracy. A tụrụ metalteracy tupu na mgbe ejiri iPad. Nnyocha ahụ gosiri na ndị sonyere nwere ike imeziwanye nkà ha nke metaliteracy gụnyere ihe ọmụma na echiche onwe ha.

## Mkpa ọ dị ịghọta mgbasa ozi ndọrọ ndọrọ ọchịchị
A kpọtụrụ Metaliteracy aha dị ka ngwá ọrụ dị irè iji lụso ọdịnaya ụgha ma ọ bụ nke na-eduhie eduhie dị ka akụkọ, karịsịa n'ihe gbasara ntuli aka onye isi ala United States nke afọ 2016.

N'ime Mgbasa Ozi Ọ Na-enyere Ịmata Akụkọ ụgha? *Mgbasa ozi na-enyere aka ịmata akụkọ ụgha? *Ozi Literacy na-enyere aka, mana ndị ọzọ anaghị agụ na agụ, a na-ekwu maka metaliteracy dị ka ihe ngwọta maka mkpa nke usoro zuru oke gbasara njikwa akụkọ ụgha nke ọma, ọ bụ ezie na ha ka na-ahụ mkpa maka usoro zuru oke.

## Ihe odide

Òtù:Pages with unreviewed translations