Asụsụ Bantoanon

**Bantoanon**  ma ọ bụ Asi bụ Asụsụ Bisayan nke a na-asụ, tinyere Romblomanon na Onhan, na mpaghara Romblon, Philippines. Asi malitere n'àgwàetiti Banton, Romblon ma gbasaa n'àgbè ndị gbara ya gburugburu nke Sibale, Simara, na obodo Odiongan, San Andres na Calatrava na Tablas Island. A na-akpọ Asi a na-asụ na Odionganon, Calatravanhon na Calatrava, Sibalenhon na Concepcion, Simaranhon na Corcuera, na Bantoanon na Banton.

N'ụzọ doro anya, a na-asụ ya n'àgwàetiti ndị a dị na Romblon:

* Tebụl: obodo Odiongan, San Andres na Calatrava, dị n'akụkụ ọdịda anyanwụ na nke ugwu nke agwaetiti ahụ. Asụsụ Odio nwere mmetụta ndị ọzọ n'èzí ma jiri ya mee ihe n'ọtụtụ akwụkwọ.
* Banton, nke gụnyere obodo Banton dum
* Simara, nke gụnyere obodo Corcuera dum
* Maestre de Campo, nke a makwaara dị ka Sibale, na-agụnye obodo Concepcion dumEchiche

Onye na-asụ asụsụ David Zorc na-ekwu na ndị na-asụrụ asụsụ Bantoanon nwere ike ịbụ ndị mbụ na-asụgharị asụsụ Bisayan na mpaghara Romblon.  na-atụkwa aro na Asi nwere ike ịnwe substrate Cebuan nakwa na ọtụtụ n'ime okwu ya nwere ike ịbụ na ọ bụ asụsụ ndị ọzọ dị ka Romblomanon.

## Nomenclature
Ọ bụ ezie na *Bantoanon* bụ aha mbụ na nke a na-ahụkarị n'asụsụ ahụ, a na-ejikarị aha Asi, nke pụtara 'ihe kpatara ya', karịsịa na akwụkwọ iwu na agụmakwụkwọ. Commission on the Filipino Language ma ọ bụ KWF na-enye iwu ka e jiri *Ási*  mee ihe na-ekwusi ike na Á, ọ bụ ezie na ịkpọpụta asụsụ dị nso na Ásì na Á siri ike na ì siri ike. N'iburu n'uche na asụsụ ahụ nwere olumba anọ ndị ọzọ karịa Bantoanon: Odionganon, Calatravanhon, Sibalenhon, na Simaranhon, a na-eji Asi eme ihe mgbe ụfọdụ kama Bantoanon iji mee ka ọdịiche dị n'etiti asụsụ na olumba ya a na-asụ na Banton. Ndị na-asụ olumba ndị gbanwere site na ndị Bantoanon na-ahọrọ Asi, ma ọ bụ naanị aha olumba ha. Otú ọ dị, n'okwu nkịtị, ndị na-asụ asụsụ ahụ na-akpọkarị asụsụ ahụ *Bisaya*, ka a ghara ịgbagwoju ya anya na asụsụ ndị ọzọ nke Bisayan.

## Ụda
Bantoanon nwere ụdaume iri na isii: /p, t, k, ʔ, b, d, ɡ, s, h, m, n, ŋ, l, ɾ~r, w, j/. E nwere ụdaume atọ: /i, a, u/. Mkpụrụedemede atọ ahụ nwere allophones nke [ɪ, e, ɛ, ə], [ʌ], [o]. A na-eji /i/ eme ihe mgbe niile dị ka [i] mgbe ọ dị na mmalite na etiti nkeji okwu, a na-eji [e, ɛ] eme ihe mgbe ọ dị n'ime nkeji okwu ikpeazụ, [ɪ] mgbe ọ nọ na nkeji okwu na-emeghe, yana dị ka [ə] na nkeji okwu-ikpeazụ na-agbadata n'ihu /ɾ~r/. A na-anụ [ʌ] dị ka allophone nke /a/ mgbe ọ dị na nkeji okwu mechiri emechi.  [o] bụ allophone nke /u/, a na-anụkwa ya mgbe niile mgbe ọ dị na nkeji okwu ikpeazụ. Nke a bụ otu n'ime asụsụ ndị Philippines na-adịghị egosi - allophony.

## Asụsụ

### Aha nnọchiaha

### Ọnụ ọgụgụ ndị dị mkpa

Ndị na-asụ Bantoanon na-ahọrọ iji nọmba sitere na Spanish ma ọ bụ Bekee maka ọnọdụ ego.

Maka ọnụọgụ 11 ruo 90, ndị na-asụ Bantoanon anaghị eji ọnụọgụ Bantoanon eme ihe, mana kama nke ahụ, ndị ibe ha sitere na Spanish ọbụna n'ọnọdụ ndị na-emetụtaghị ego. 

### Ọnụ ọgụgụ Ordinal

#### Akụkọ ifo
Na italiki = a na-ejikarị eme ihe na / ma ọ bụ wughachi ya dabere na okwu na ụtọ asụsụ dị ugbu a.

## Ihe Nlereanya

## Edensibia
Ndị na-asụ Bantoanon na-ahọrọ iji nọmba sitere na Spanish ma ọ bụ Bekee maka ọnọdụ ego.Ndị na-asụ Bantoanon na-ahọrọ iji nọmba sitere na Spanish ma ọ bụ Bekee maka ọnọdụ ego.

* 

## Njikọ mpụga

* Ihe ọmụma asụsụ Bantoanon
* Webonary.org, Asi (Bantoanon) Dictionary
* SIL Philippines, Ebe Ndị E chekwara Echebe