Alireza Farshi

**Alireza Farshi** bụ onye na-ahụ maka ọdịbendị mba Azerbaijan nke Iran. Ndị ọrụ nchekwa Iran jidere ya na ndị ọzọ na-eme mkpọsa maka ịga emume Ụbọchị Asụsụ Amaala nke Mba Nile na Tehran na Febụwarị 21, 2014.  E mechara maa ya ikpe ịga mkpọrọ afọ iri na ise  na afọ abụọ ịkpafu gaa n'obodo Bagh-e Malek na mpaghara Khuzestan.Amnesty International]]quot;},quot;accessdatequot;:{quot;wtquot;:quot;March 8, 2022quot;},quot;languagequot;:{quot;wtquot;:quot;enquot;}},quot;iquot;:0}}]}\" data-ve-no-generated-contents=\"true\" id=\"mwzQ\">nbsp;. . September 29, 2017. Archived from  on April 11, 2021 2022."}}" id="cite_ref-2" rel="dc:references" typeof="mw:Extension/ref">[./Alireza_Farshi#cite_note-2 [2]Amnesty International ekwuputala na ọ bụ Onye mkpọrọ nke akọ na uche n'ihi na enweghị ihe omempụ ọbụla n'ọrụ ya, yana n'ihi nchebe nke ikike mmadụ na ikike nke asụsụ amaala ma chọọ ka a tọhapụ ya na òtù ndị ọzọ. Ọ bụkwa onye guzobere Òtù "Kəndimiz" (English:  Our Village), nke na-anakọta ma na-ekesara ụmụaka akwụkwọ na mpaghara na obodo nta dị iche iche Na Azerbaijan nke Iran.

## Banyere Ya

### Ndụ na ọrụ
A mụrụ Alireza Farshi na 1979 n'obodo Dizaj Yekan nke Marand. Nna ya nwụrụ n'agha Iran-Iraq. Ọ malitere agụmakwụkwọ ya na Mahadum Teknụzụ Sharif na 1998. Ọ gụrụ injinia kọmputa. O mechara nweta nzere masta site na Mahadum Tehran . Mgbe ọ na-agụ akwụkwọ na mahadum, ọ rụrụ ọrụ na ụlọ ọrụ nchịkọta akụkọ nke akwụkwọ akụkọ "Yol", nke e bipụtara na Azerbaijani Turkish na Mahadum Tehran. Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ, ọ biri na Tabriz otu afọ. O mechara malite ịkụzi na Mahadum Azad dị na Julfa .  Na mgbakwunye na ọrụ nkuzi ya, o guzobere òtù "Our Village" Foundation, nke na-anakọta ma na-enye ụmụaka akwụkwọ na mpaghara na n'imeobodo dị iche iche na Azerbaijan nke Iran. O sonyere n'onwe ya n'ikesa akwụkwọ ndị a.N'ime afọ ndị ọ rụrụ ọrụ, "Our Village" Foundation enyewo ọtụtụ puku akwụkwọ nye ụmụaka ndị bi n'ọtụtụ obodo.   [7][9]

### Nwuchi ys na ọrụ ndị ọzọ so
A nwụchiri ya na Mee 2009 ya na nwunye ya, Sima Didar,  n'oge ngagharị iw na El Golu Square nke Tabriz maka agụmakwụkwọ n'asụsụ amaala.  Ọ bụ ezie na ụlọ ikpe mara ha ikpe otu afọ n'ụlọ mkpọrọ, ụlọ ikpe nke abụọ belatara njide ha ruo ọnwa isii. N'afọ 2010, a chụpụrụ ya n'ọkwa nkuzi ya na Mahadum Azad dị na Julfa. Mgbe a kpọfere ya n'ụlọ mkpọrọ Tabriz, a tọhapụrụ ya nwa oge na mgbapụta. A nwụchiri ya ọzọ na 2011 ma kpọga ya n'ụlọ mkpọrọ Tabriz.

N'afọ 2014, e jidere ya na Akbar Azad, Behnam Sheikh, Hamid Manafi Nadarli, Mahmud Ojagli, Rustam Kazimpur, Mansur Fathi na Aziz Farshi maka ịga emume Ụbọchị Asụsụ Amaala nke Mba Nile na Tehran. E mechara maa ya ikpe ịga mkpọrọ afọ iri na ise na afọ abụọ ịkpafu gaa na Bagh Malik, mpaghara Khuzestan. Ka ọnwa abụọ gasịrị mgbe e jidere ha, a kpọfere ndị na-eme mkpọsa Akbar Azad na Alireza Farshi, ndị a ejichiri n'ụlọ mkpọrọ dị na Tehran, gaa n'ọ́dụ̀ ndị agha nke narị atọ na ise siri ike.

Na Septemba 22, 2021, Alireza Farshi kwupụtara na ọ ga-anọ agụụ ụbọchị atọ iji mee mkpesa megide mkpebi ikpe obi ọjọọ na ikpe na-ezighị ezi nke ndị ọkàikpe n'ụlọ ikpe nke Islamic Republic nke Iran, yana ịnapụ ndị Turkey agụmakwụkwọ n'asụsụ amaala n'ụlọ akwụkwọ gasị. Mgbe e mesịrị, onye mkpọrọ ndọrọ ndọrọ ọchịchị bụ Abbas Lisani sonyekwara n'òtù ahụ iji kwado Alireza Farshi . 

N'ọnwa Nọvemba 2021, o degaara ndị ọrụ ụlọ ikpe akwụkwọ ozi n'ụzọ doro anya n'ihe gbasara ịnapụ ha ikike ịpụ. N'akwụkwọ ozi ya, ọ chọrọ ka a tọhapụ ya na ezumike ma gwọọ ya n'èzí ụlọ mkpọrọ, na-akọwa oke ọrịa ya, mkpa ọ dị ịwa ya anya na nchọpụta ya nke ọrịa shuga nke ụdị nke abụọ ya. Ọ katọkwara mkpọrọ a tụrụ ya maka ịga emume International Mother Language Day yana maka ọrụ ya na ikike nke asụsụ Turkey na agbụrụ n'okpuru iwu, na-ekwu na a gụpụụrụ ya naanị ụbọchị atọ n'oge ọnwa iri abụọ ọ nọrọ n'ụlọ mkpọrọ.

Na Disemba 12, 2021, Alireza Farshi, onye nọ n'ụlọ mkpọrọ Tehran dị ukwuu, malitere ịnọ agụụ ụbọchị atọ. N'akwụkwọ ozi o si n'ụlọ mkpọrọ dee, o kwuru na ịnọ agụụ ahụ bụ iji mee mkpesa maka mmetọ gburugburu ebe obibi, gụnyere ọtịta nke ọdọ mmiri Urmia, ịtụfu unyi n'ime Osimiri Araz, ọnọdụ ndụ nke ndị ọrụ na ndị nkuzi, enweghị ọrụ dị na Azerbaijan, na nrụgide iwu na-akwadoghị na ndị na-eme mkpọsa na mba Azerbaijan.

### Ngagharị iwe megide njichi ya
Amnesty International ekwuputala na ọ bụ onye mkpọrọ n'ihi akọ na uche ma chọọ ka a tọhapụ ya ozugbo n'ihi na o nweghị ihe ndekọ mpụ ma na-agbachitere ikike mmadụ na ikike asụsụ amaala.

N'ọnwa Mee 2021, òtù Erk-Azerbaijan na-ahụ maka ikike mmadụ zigaara UN akwụkwọ ozi nke isiokwu ya bụ "Nledo ọnọdụ nke ndị mkpọrọ ọdịbendị Azerbaijan". N'akwụkwọ ozi a, ha gosipụtara nchegbu banyere ọnọdụ Alireza Farshi. A chọpụtara na Alireza Farshi nwere ọrịa shuga n'oge ọ nọ n'ụlọ mkpọrọ, ọnọdụ ya kakwara njọ n'ihi enweghị ọgwụgwọ. Na mgbakwunye, ọ bụ ezie na anya ya adịghị mma ma chọọ ka a waa ya awa, ọ nwetabeghị ohere ọ bụla maka ọgwụgwọ na ịwa ahụ.

N'ụbọchị nke ise n'ọnwa Julaị n'afọ 2021, ndị na-ahụ maka ọdịbendị na mba ahụ kesara akwụkwọ mpịakọta n'okporo ámá Tabriz na-achọ ka a tọhapụ onye mkpọrọ ndọrọ ndọrọ ọchịchị Alireza Farshi. Ndị na-eme ngagharị iwe madochara akwụkwọ mmado na akwụkwọ mpịakọta nke isiokwu ya bụ "Alireza Farshi, a mara mmadụ a ikpe nnwere onwe", "Ncheta ụbọchị ọmụmụ ọma maka dike mba Azerbaijan Turkic, Nna Babek" na mgbidi n'ọtụtụ akụkụ nke Tabriz ma kesaa ha n'etiti ndị bi na ya. Na mgbakwunye, na Julaị 5, e mere ngagharị iwe na Marand iji kwado Alireza Farshi na megide ikpe na-ezighị ezi megide ya. Ndị na-ahụ maka ọdịbendị nke obodo Marand kesara akwụkwọ mmado "Ndụ Alireza Farshi nọ n'ihe ize ndụ", "Ndị mkpọrọ ndọrọ ndọrọ ọchịchị Azerbaijan bụ akara uhie anyị" ma kwụnye ọkọlọtọ na àkwà mmiri obodo ahụ.

Na Julaị 16, 2021, òtù iri na asatọ na-ahụ maka ihe ndị ruuru mmadụ wepụtara nkwupụta ha jikọrọ aka ọnụ kwuo iji kwado Alireza Farshi. Na nkwupụta ha, ha kwuru na Alireza Farshi nwetara mmeso omume obi ọjọọ, obi ịta mmiri na nke na-eweda mmadụ n'ala n'ụlọ mkpọrọ ma ọ nataghị nlekọta ahụike ọ chọrọ. Ha kpọrọ ndị ọrụ nke Islamic Republic nke Iran ka ha mee ihe ndị dị mkpa iji chebe ndụ na ahụike Alireza Farshi ma nye ya nlekọta ahụike pụrụ iche dị ka ọ dị mkpa. Ha chọkwara ka a tọhapụ Alireza Farshi ozugbo na n'enweghị ihe mgbochi, yana ikpe ndị biri ya ebubo iwu na-akwadoghị na mmeso ọjọọ ikpe.

N'ọnwa Ọgọstụ 2021, onye UN Special Rapporteur n'ihe gbasara ikike mmadụ na Iran, Javid Rahman, nyere akụkọ ya ọzọ gbasara mmebi ikike mmadụ na Iran nye Nzukọ Ezumezu nke UN. O kwuru na akụkọ dị peeji iri abụọ na ise na ndị na-eme ngagharị iwe na ndị obodo Turkey dị ka Abbas Lisani na Alireza Farshi na Iran Azerbaijan bụ ndị a lekwasịrị anya maka ịgbachitere ikike ndị ka nta, nakwa na e metọrọ Alireza Garshi mmetọ nke anụ ahụ ma mesoo ya omume ọjọọ n'ụlọ mkpọrọ.

N'ọnwa Ọktoba 2021, ndị na-ahụ maka ọdịbendị na mba kwụnyere ọkọlọtọ n'okporo ámá niile nke Tabriz na-ekwu "Nnwere Onwe", "Alirza Farshi", "A maala mmadụ ahụ ikpe Nnwere Onwe" "Nye m aka gị, nke a chụpụrụ site n'ife efe, ọ na-agụ m ka ébé ọkụ na-agba - anọwo m n'ọchịchịrị ruo afọ iri anọ na atọ" 

## Edensibịa

Otú:Mmadụ ndi di ndụ
Otú:Pages with unreviewed translations