open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
2010 Ndị uwe ojii na-agba égbè na West Memphis

Agba gburu ndi use ojii abuo na West Memphis, Arkansas n'oge nkwusi nke oku uzo na May 20, 2010.  Ndi uwe ojii gburu mmadu abuo ha chere kpara arua, Jerry R. Kane Jr(amuru na 1964) di afo iri ano na ise, nakwa nwa nwoke di afo iri na isiiaha ya bu Joseph T. Kane.  E mechara choputa mmadu abuo ahu dika ndi out sovereign citizen movement. E gosiri ihe onyonyo nke igba egbe, igba egbe nke ha na ndi uwe ojii gosiri na episode nke ise.  &#x5B;**&#x5D;

## Nkọwa
N'ihe dị ka elekere 11:36 nke ụtụtụ CDT, onye uwe ojii West Memphis bụ Bill Evans jidere obere ụgbọala Plymouth Voyager na-acha ọcha na-aga n'ebe ọwụwa anyanwụ na Interstate 40 na-aga Airport Road. &nbsp;Dị ka onye na-ekwuchitere Ndị uwe ojii steeti Arkansas si kwuo, onye uwe ojii Evans nọ "na-agba ọsọ na mgbochi ọgwụ ọjọọ"; ụgbọala ahụ, nke Jerry Kane na-anya, nwere nọmba ikike Ohio pụrụ iche. Sergeant Brandon Paudert nyere nkwado maka Evans. Dị ka nwa amaala nwere ikike, Jerry Kane enweghị Akwụkwọ ikike ịkwọ ụgbọala na ụgbọala ya edeghị aha ya n'ụzọ kwesịrị ekwesị. Ọ na-ebukwa brik wii wii ma e nwere akwụkwọ ikike njide ya abụọ, otu na Ohio na otu na New Mexico.
Mgbe Paudert rutere n'ebe ahụ, Evans gbalịrị ịchọ Jerry Kane. Na mberede, Kane tụgharịrị wee wakpo Evans n'ọgụ n'elu mmiri n'ime ọwara. N'oge ahụ, Joe Kane si n'ọnụ ụzọ ndị njem nke van ahụ pụta ma jiri Ụdị AK-47 malite ịgba égbè. Paudert gbagara n'azụ ụgbọ mmiri ndị uwe ojii Evans wee gbaa egbe atọ site na .40-caliber Glock 22 ya site na windo na ọkụ azụ nke ụgbọ mmiri Evans, na mgbalị ịkụ Kane na-agbapụ site n'akụkụ nke ọzọ. Mgbe ahụ, ọ zoro n'azụ okpu ụgbọ mmiri ya nke kwụ n'azụ ụgbọ mmiri Evans. Paudert gbara Kane égbè ugboro anọ ọzọ, mana ọ hapụrụ. Kane gbagburu ọtụtụ égbè site na ụdị AK-47 ya site na okpu ụgbọ ala ahụ, jiri ricochet kụọ Paudert n'isi.[nb 1]

Ndị uwe ojii abụọ ahụ merụrụ ahụ nke ukwuu; Paudert, 39, nwụrụ n'ebe ahụ, na Evans, 38, nwụrụ n'ụlọ ọgwụ. Ndị a na-enyo enyo laghachiri n'ụgbọala ha wee gbaa ọsọ. Vincent Brown, onye ọkwọ ụgbọala FedEx si Houston, hụrụ ịgba égbè ahụ wee kpọọ 911; ọ dịghị onye ọrụ nwere ike ịkpọ "onye ọrụ" n'ihi mmerụ ahụ ha.N'ihe dị ka awa 2 mgbe ihe ahụ mere, Crittenden County Sheriff Dick Busby na Chief Enforcement Officer W. A. Wren kwụsịrị obere ụgbọala e chere na ọ bụ ndị a na-enyo enyo na Walmart Supercenter. Ndị uwe ojii Busby na Wren merụrụ ahụ na égbè ha na ndị a na-enyo enyo gbanwere ma mesịa kpọga ha n'ụlọ ọgwụ n'ọnọdụ dị egwu.

Onye ọrụ anụ ọhịa Michael K. Neal, na-emeghachi omume na obere esemokwu ahụ, kụrụ ụgbọala onye a na-enyo enyo, na-egbochi ha ịgbapụ ma na-azọpụta ndụ Busby na Wren. Onye uwe ojii Neal na ndị Kanes gbara egbe site na windo ya site na iji égbè ya, gbuo Jerry Kane ma merụọ Joe Kane ahụ tupu ọ pụọ n'ụgbọala ya ma gaa n'ihu n'ọgụ égbè ahụ. Ọtụtụ ndị uwe ojii gbara ụgbọala ahụ gburugburu, mgbe ọtụtụ nkeji nke ịgba égbè gasịrị, ndị uwe ojii gbagburu Joe Kane. N'ihi ike ya, National Rifle Association of America (NRA) nyere onye ọrụ iwu nke afọ.  Ụgbọala Michael K. Neal na-egosi na National Law Enforcement Museum na Washington D.C.
2010 Austin igbu onwe ya

Mwakpo igbu onwe onye nke 2010 Austin mere na Febụwarị 18, 2010, mgbe Andrew Joseph Stack III kpachaara anya kụtuo ụgbọ elu ya Piper Dakota na-enweghị injin n'ime Ụlọ I nke ụlọ ọrụ Echelon dị na Austin, Texas, United States,  na-egbu onwe ya na onye njikwa Internal Revenue Service (IRS) Vernon Hunter.  Mmadụ iri na atọ ndị ọzọ merụrụ ahụ, abụọ n'ụzọ siri ike. Ụlọ ọrụ ahụ nwere okpukpu anọ nwere ụlọ ọrụ IRS nke dị n'elu okpukpu atọ, yana ụlọ ọrụ abụọ dị n'otu n'ala nke mbụ. Tupu ihe mberede ahụ, Stack edeputara akwụkwọ ozi igbu onwe ya na ebe nrụọrụ weebụ ya, na-ekwupụta nkụda mmụọ ya na ụlọ ọrụ na ụlọ ọrụ gọọmentị dị ka IRS. A na-enyo Stack enyo na ọ gbara ụlọ ya dị okpukpu abụọ na North Austin ọkụ n'ụtụtụ ahụ, nke e bibiri n'ụzọ ka ukwuu.

## Joseph Stack
Andrew Joseph Stack III(August 31, 1956- February 18, 2010) o biri n'akuku ubi Scofield no na North Austin, oruru oru dika embedded software consultant. O toro na Pennsylvania, onwere umunne nwoke abuo na umunne nwanyi abuo. Nne na na ya nwuru mgbe odi afo ano. O gochara akwukwo n'uloakwukwo Milton Hershey n'afo 1974, o guru engineering na uloakwukwo obodo ha bu Harrisburg Area bido na 1975 ruo 1977, mana oguchaghi. Nwanyi mbu O luru aha ya bu Ginger Stack muoro ya otu nwa nwanyi, aha ya bu Samantha Bell mana ya na nwunye ya gbasala. N'afo 2007, Stack luhariri nwanyi aha ya bu Sheryl Housh onye mugoro nwa na alumdi ya nke mbu.

N'afọ 1985, Stack, ya na nwunye mbụ ya, sonyeere Prowess Engineering. N'afọ 1994, o tinyeghị akwụkwọ ụtụ isi steeti. N'afọ 1998, ndị Stacks gbara alụkwaghịm, otu afọ mgbe nke ahụ gasịrị, nwunye ya tinyere akwụkwọ bankruptcy Chapter 11, na-ekwu maka ụgwọ ụtụ isi gọọmentị etiti nke fọrọ nke nta ka ọ bụrụ $ 126,000. N'afọ 1995, Stack malitere Software Systems Service Corp, nke a kwụsịtụrụ n'afọ 2004 maka ịghara ịkwụ ụtụ isi steeti.

Stack nwetara asambodo onye na-anya ụgbọelu na 1994 ma nwee ụgbọelu Velocity Elite XL-RG, na mgbakwunye na Piper Dakota (Ndebanye aha ụgbọelu N2889D) ọ gbaara n'ime ụlọ Echelon. Ọ nọwo na-eji ọdụ ụgbọ elu Georgetown Municipal ruo afọ anọ na ọkara ma na-akwụ $ 236.25 kwa ọnwa iji gbazite ụlọ. E nweela ịkọ nkọ na Stack jiri drums mmanụ ụgbọala ndị ọzọ dochie oche n'ụgbọelu ya tupu ihe mberede ahụ.

onye na-ahụ maka ego Stack kwupụtara na n'oge ihe ahụ merenụ, Internal Revenue Service na-enyocha ya maka enweghị ike ịkọ ego ọ na-enweta.
2010 Pentagon ịgba égbè

Na March 4, 2010, John Patrick Bedell gbara ma meruo mmadu abuo bu ndi uwe ojii Pentagon ebe ha na eche nche na Pentagon Station nke Washington Metro rapid transit system no na Arlington County, Virginia, nke no n'ezi Washington DC, United States. Ndi uwe ojii ahu gbara ya egbe n'isi. Bedell nwuru n'ihi meru ahu.

## Ịgba égbè
Onye na-agba égbè yi uwe merụrụ ahụ mgbe ọ gbagburu ma merụọ Ndị uwe ojii Pentagon abụọ ahụ. A gbara égbè ahụ n'ihe dị ka elekere 6:40 nke ehihie. n'èzí ọnụ ụzọ mbata nke ọdụ ụgbọ oloko. &nbsp;Ka ọ na-eru nso n'ebe nchekwa, a kọrọ na Bedell yiri ka ọ dị "n'udo". Mgbe ndị uwe ojii jụrụ maka asambodo ya, "ọ wepụtara ngwá agha n'akpa uwe ya wee malite ịgba égbè. "Onye uwe ojii nke atọ bịara nyere ha aka sonyeere ya, ndị uwe ojii chebere onwe ha ma gbaa ha égbè, na-emerụ onye mwakpo ha ahụ. 

Esemokwu ahụ gwụrụ n'ihe na-erughị otu nkeji. Dị ka Chief Richard Keevill nke Pentagon Force Protection Agency si kwuo, Bedell ji egbe 9mm abụọ na-arụ ọrụ n'onwe ya ma nwee ọtụtụ magazin. Ndị ọchịchị chọtara mgbọ ndị ọzọ n'ụgbọala ya, nke a na-adọba ụgbọala n'ebe a na-agba ịnyịnya n'ebe dị nso.

A kpọgara Bedell na ndị ọrụ ahụ merụrụ ahụ n'Ụlọ Ọgwụ Mahadum George Washington site na ngalaba nke Ngalaba Ọkụ nke Arlington County. Ndị uwe ojii abụọ merụrụ ahụ, Jeffrey Amos na Marvin Carraway, si n'ụlọ ọgwụ pụta n'oge na-adịghị anya. Otu nwere mmerụ ahụ n'apata ụkwụ, nke ọzọ nwere mmerụ ọkpụkpụ n'ubu. Mmerụ ahụ abụọ ahụ bụ nke elu.
Ememme Afringi

Ememme Afringi bụ ego a na-eme kwa afọ nke ndị isi na ndị obodo Yeji Traditional Area na mpaghara Bono East, nke bụbu mpaghara Brong Ahafo nke Ghana.  A na-emekarị ya site na nkwanye nke ndị nna nna.

## Ememe
N'oge emume ahụ, a na-anabata ndị ọbịa ka ha kerịta nri na ihe akara.  Ndị mmadụ na-eyi uwe ọdịnala ma nwee mbụ nke ndị isi.  A na-agba egwu na ịgbà.

## Ihe ọ pụtara
A na-eme emume a iji mee emume ihe mere n'oge gara aga.[1]  Ememe a na- ndị mmadụ.  Ọ na-eje ozi dị ka oge nke onye ọrụ nke awụ na-ebu apụ ma na-ebido ọrụ ọhụrụ.

## Ihe odide
Ememme Agbamevo

Agbamevo Festival (Kente Festival) bụ emume a na-eme kwa afọ nke ndị isi na ndị mmadụ nke Agotime Traditional Area na-eme.  Ọ dị kilomita ole na ole n'ebe ngosi nke Ghana" id="mwBw" rel="mw:WikiLink" title="Ho, Ghana">Ho na mpaghara Volta nke Ghana . [1][2] A na-  emekarị ya n'ọnụ Ọgọstụ.[3][4] Ha bụ Ga-Adangbes. 

## Ememe
.N'oge emume ahụ, ndị isi durbar na ndị ha na-achị osisi ụdị dị iche iche nke Kente.  E esemokwu nke ndị na-akpa ihe Kente na onye mgbasa mma bụ onye mmeri.  N'uhuruchi, e gburu 'Miss Kente' ebe a na-ịbụ ha 

## Ihe ọ pụtara
A na-eme mmemme ahụ n'ihi na ndị Agotime kwuru na ha webatara nka eji akpa ákwà Kente na Ghana.  Ọ na-adọta ndị mmadụ ma n'ebe dị anya na nso.

## Ihe odide
Helena Åberg

**Sara Helena Åberg** (amụrụ n'abalị iri na isii nke ọnwa Julaị afọ 1971) bụ onye bụbu onye na-egwu mmiri n'egwuregwu Olympic . Ọ gbara asọmpi n'afọ 1988 Summer Olympics, ebe ọ na-egwu mmiri nke mnwere onwe mita iri ise, kwụsị n'ọnụ ọgụgụ iri abụọ na atọ.  Åberg nọchitekwara anya Sweden na asọmpi egwuregwu mba European - na-enweta mmeri ntu ọla ọcha na asọmpi mba ụwa, na-enweta nrite mmeri ntu ọla kọpa . Na Helsingborgs Simsällskaps  jubilie afọ otú narị  n'afọ 2007, E nyere Åberg onyinye maka onye ogwu mmiri nke narị afọ. 

Åberg ebiela n'ihu ọha nwoke nwere mmasị nwoke ebe ọ bụ na njedebe nke afọ 1980 gasi. Ọ ga-alaghachi na kọbọd maka oge ọ na-agụ akwụkwọ na mahadum dị na Georgia, ebe ọ chere na "a naghị ekwe ka mmadụ bụrụ nwoke nwere mmasị nwoke" n'oge ahụ. 

Åberg bụ nwanne nne nke onye ogwu mmiri ndị ntorobịa Olympics nke mba Sweden  Gustav Åberg Lejdström .

## Hụkwa

* Helsingborgs SS
* Ndepụta nke ndị Mahadum Georgia

## Edensibia

Otú:Mmadụ ndi di ndụ
Ememme Akwantutenten

Ememme Akwantunten bụ ego a na-eme kwa afọ nke ndị isi na ndị obodo Worawora na Jasikan District na mpaghara Oti nke Ghana bụ Ndị Akan.[1][2][3][4][5]  A na-emekarị na Septemba. 

## Ememe
N'oge emume ahụ, e nwere nnukwu Durbar nke ndị isi ebe ha na-anọdụ ala na steeti ma nata igwe site n'aka ndị ha na-achị.  Ndị mmadụ niile na ndị Akan ndị ọzọ na-ahụ n'obodo Worawora iji ihe kacha mma ha.[1]  A na-eme emume nke ihicha na ime udo nke oche na ebe nsso na uwe ojii

## Ihe ọ pụtara
A na-eme emume a iji mee emume ike nke ndị Worawora bụ ndị si Kuntunase na Ashanti-ala kwaga ebe obibi ha ugbu a.[1]  Ememme a na-agụnye njem ala nsasị gaa n'ebe obibi ha n'elu ugwu ebe ha na- ụdọ ugwu anya ebe ha bi ugbu a.

## Ihe odide
Ememme Alluolue

Alluolue (Yam, Eluo) Festival bụ emume Ghana a na-eme kwa afọ nke ndị isi na ndị Sefwi Wiawso na Sefwi Bekwai na mpaghara Western North, nke bụ mpaghara Western nke Ghana.[1]  A na-emekarị na-eme n'oge Julaị.  [2] Ndị ọzọ na-ekwukwa na a na-eme ya na Nọvemba / Disemba.
## Ememe
N'oge emume ahụ, a na-anabata ndị ọbịa ka ha kerịta nri na ihe akara.  Ndị mmadụ na-eyi uwe ọdịnala ma nwee mbụ nke ndị isi.  A na-agba egwu na ịgbà.

## Ihe ọ pụtara
A na-eme emume a iji mee emume ihe mere n'oge gara aga.[1]  A na-azọrọ na emume a na-eme ka ndị mmadụ gbakọta ọnụ maka mgbasa na gosiri njikọ nke ndị n'otu na ụbọbụenyi.

## Ihe odide
Emume ihe nkiri mba ụwa nke Amakula

Amakula International Film Festival bụ mmemme ihe nkiri a na-eme kwa afọ na Uganda nke e ngosi na 2004. Ọ bụ mmemme ihe nkiri ekiri ochie na Uganda nke onye na-akọ ihe mere eme na Netherlands bụ Alice Smits na onye America na-  eme ihe nkiri bụ Lee Ericksonuche.

## Akụkọ ihe mere eme
Emere emume ihe nkiri mba ụwa nke Amakula Kampala na Mee 21, 2004. Ihe omume mmemme a ga-ekewa ihe ngosi ahụ n'ime nhọrọ ndị a mmetụta dị ka: Cinema nke oge a nke ihe nkiri dị ugbu a site na gburugburu  ụwa

Emume a nwere asọmpi, mkparịta ụka, ogbako na seminarị na ihe ngosi ndị ọzọ dị iche iche 

## Nsogbu
Emume ahụ nnukwu ihe ndọghachi azụ azụ na 2012 nke dị ka ụfọdụ isi okwu si kwuo bụ n'ihi ihe ihe oyiyi ya n'ụzọ ego mana ọ iche iche na 16 Machị 2016 n'okpuru njikwa nchekwa, na-esi na Amakula Cultural Foundation gaa na  Bayimba Cultural Foundation na-eweta ya ugbu a.

## Ihe odide

Otú:All articles with unsourced statements
2010 Mahadum Alabama na Huntsville ịgba égbè

Na February 12, 2010, mmadu ato nwuru, mmadu ato ndi ozo meruru ahu n'igba egbe mere na mahadum nke Alabama nke  Huntsville (UAH) nke no na Huntsville, Alabama, United States. Mgbe ana eme nkuzo nke ndi biology department nke ihe dika mmadu iri na abuo gara, Army bishop onye na akuzi Biology na mahadum ahu, mbidoro gba gbuwe ndi no ya nso. Oji egbe ana-akpo Ruger p95.

E boro Bishop ebubo otu igbu ọchụ na ebubo atọ nke ịnwa igbu ọchukwu. Na Septemba 11, 2012, ọ kwetara na ikpe mara ya maka ebubo ahụ mgbe ndị ezinụlọ nke ndị ahụ merụrụ ahụ rịọrọ onye ọka ikpe ka o jiri ntaramahụhụ ọnwụ mee ihe. Ndị ọka ikpe nụrụ ihe akaebe dị mkpirikpi na Septemba 24, dịka iwu Alabama chọrọ. N'otu ụbọchị ahụ, a mara Bishop ikpe ịga mkpọrọ ndụ ya niile n'enweghị ohere nke parole.

N'ọnwa Machị afọ 2009, a jụrụ Bishop ka ọ nọrọ na UAH, na-eme ka oge opupu ihe ubi nke afọ 2010 bụrụ semester ikpeazụ ya n'ebe ahụ, site na iwu mahadum. N'ihi nlebara anya Bishop dọtara n'ihi ịgba égbè ahụ, a tụgharịrị ihe omume ime ihe ike ndị mere n'oge gara aga nke o tinyere aka na ya ma ọ bụ tinye aka na ya. N'afọ 1986, ọ gbagburu nwanne ya nwoke na Braintree, Massachusetts, n'ihe mere, n'oge ahụ, nke e kwuru na ọ bụ ihe mberede. A jụọkwara ya ajụjụ, ya na di ya, mgbe a gwara onye nlekọta ụlọ nyocha ya ihe mere na bọmbụ na 1993.

## Ịgba égbè
N'ụbọchị a gbara ya égbè, Bishop kụziiri ya anatomy na neurosciences na Mahadum Alabama na Huntsville (UAH). Otu nwa akwụkwọ mechara kwuo na Bishop "yiri ka ọ dị mma" n'oge nkuzi ahụ. Bishop wee gaa nzukọ ngalaba nke ihe ndị dị ndụ na okpukpu nke atọ nke Shelby Center for Science and Technology. Dị ka ndị akaebe si kwuo, mmadụ iri na abụọ ma ọ bụ iri na atọ bịara nzukọ ahụ, nke a kọwara dị ka " nzukọ ndị isi nkịtị".   A kọwakwara omume Bishop dị ka "ezigbo" obere oge tupu ịgba égbè ahụ.

Bishop nọdụrụ n'ụzọ dị jụụ na nzukọ ahụ ruo minit 30 ruo 40 tupu ya ewepụta égbè Ruger P95 9mm obere oge tupu elekere 4:00 nke ehihie. Otu onye akaebe kwuru na ọ "tulitere na mberede, wepụta égbè wee malite ịgba onye ọ bụla n'ime anyị égbè. Ọ malitere na onye kacha ya nso, wee gbadaa n'ahịrị na-agba ndị ọ chọrọ n'isi. "  Onye ọzọ lanarịrị kwuru, "Nke a abụghị ịgba égbè na mberede gburugburu ụlọ ahụ; nke a bụ ụdị igbu ọchụ. "  Ndị a gbagburu nọ n'otu akụkụ nke tebụl oval; ndị ise nọ n'akụkụ nke ọzọ dara n'ala.&nbsp;

Mgbe Bishop gbagburu ọtụtụ agba, Debra Moriarity, prọfesọ Biochemistry, kwuru na ọ tụụrụ ya égbè ahụ ma dọrọ ya égbè, mana ọ nụrụ naanị "pịa",  ka égbè ya "ma ọ bụ na-ejide ma ọ bụ na ọ gwụchara".  Ọ kọwara Bishop dị ka onye na-apụta "na-ewe iwe" na mbụ, mgbe ahụ "na-enwe mgbagwoju anya". Joseph Ng, onye osote prọfesọ, kwuru na Moriarity gbalịrị ịkwụsị Bishop   site n'ịbịakwute ya ma gwa ya ka ọ kwụsị, ma nyere ndị ọzọ lanarịrị aka ịkwanye Bishop n'ime ụlọ ma mechie ọnụ ụzọ.  Ng kwuru, "Moriarity bụ ma eleghị anya nke zọpụtara ndụ anyị. Ọ bụ ya malitere ọsọ ahụ. "
Ngmayem

**Ememme Ngmayem** bụ mmemme owuwe ihe ubi kwa afọ nke ndị isi na ndị obodo Manya Krobo na-eme na mpaghara ọwụwa anyanwụ Ghana . Nene Azu Mate Kole hiwere emume a n'afọ 1944  iji nọchie mmemme a na-emebu nke a na-akpọ " **Yeliyem** ", nke edemede pụtara ' **iri ji** '. A na-eme ya n'ọnwa Ọktoba na Dodowa nakwa Shai n'obodo Somanya na Odumase .  A na-eme mmemme ahụ otu izu, ọkachasị site na Sọnde abụọ ikpeazụ nke ọnwa Ọktoba.

## Ememme ahụ
Ihe Ngmayem pụtara bụ ' **Iri Millet Ọhụrụ** '.  Ememe a bụ ncheta nke nnukwu owuwe ihe ubi nke a na-akpọ ' **ngma** ' na ọ bụ oge ndị Manya Krobo na-enye ekele maka onye kere ha maka nchekwa, na oke owuwe ihe ubi.  

## Ntụaka
Xheni Karaj

alt=Xheni Karaj, activist for LGBT community rights in Albania|thumb| Xheni Karaj, onye na-akwado ikike obodo LGBT na Albania, 2018
**Xheni Karaj** (amụrụ na Tirana ) bụ onye Albania, onye na-akwado ikike LGBT, na otu onye n'ime ndị guzobere ya na onye isi ugbu a nke nzukọ Aleanca LGBT .

## Mgbasa ndọrọ ndọrọ ọchịchị
Karaj na onye na-akwado LGBT Kristi Pinderi so na ndị mbụ na-eme ngagharị iwe malitere ngagharị  iwe ikike LGBT na Albania .  Karaj bụ nwanyị mbụ nwere  mmasị nwanyị na nwaghị na Tirana site n'aka onye ndọrọndọrọ ọchịchị Amerika bụ Mindy Michels na onye ọlụlụ ya mbụ Melissa Schraibman (onye nke ikpeazụ bụ onye ọrụ US Embassy na Tirana  ). Nzukọ n'ụlọ nke ndị America abụọ nyere aka mepụta ntọala nke ga-arụ ọrụ iji guzobe nzukọ LGBT Aleanca.

Na Mee afọ 2012, mgbe ọ nọ na studio nke ihe nkiri ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke isiokwu ya bụ "Mkpebi" na TV Klan, Karaj mere "ọbịbịa a na-atụghị anya ya" n'oge arụmụka kpụ ọkụ n'ọnụ na Murat Basha, onye bụbu osote onye isi oche nke Legality Movement Party. Basha kwuru banyere ihe nkiri ahụ na onye na-eme ihe nkiri bụ Kristi Pinderi, na-ekwu, sị, *"Ọ bụrụ na nwa m nwoke dị ka gị, ọ ka mma mgbagbue ya ma gaa n'ụlọ mkpọrọ."* Karaj kọwara oge ahụ na N'ajụjụ ọnụ ya na akwụkwọ akụkọ Panorama : *"Mmeghachi omume m bụ ihe a na-atụghị anya ya, ọ bịara na mberede. Asụsụ nke Murat Basha ji mee ihe bụ ihe na-adịghị anabata kpamkpam. Ọ bụ ihe mwute maka ezinụlọ nke ụmụ nwoke nwere mmasị nwoke ịnụ okwu igbu ọchụ"* . 

Malite n'afọ 2012, Karaj bụ otu n'ime ndị na-ahazi Pride Parade nke e mere na Mee na Dëshmorët e Kombit Bulvar na Tirana.  Ọ bụkwa onye isi oche ọrụ "Think Politically", bụ ebe ndị otu ndọrọ ndọrọ ọchịchị Albania kwadoro ka ha guzosie ike n'okwu LGBT na nke mbụ. Ya na Pinderi bụ onye edemede nke SkaNdal, akwụkwọ akụkọ na akụkọ ihe mere eme nke LGBT ije na Albania . Ndị nkwado ihe ike abụọ a rụkwara ụlọ obibi STREHA mbụ maka ndị ntorobịa LGBT enweghị ebe obibi. 

Karaj bụ onye na-akwado LGBT nke abụọ si Albania na-etinye aka na ọrụ Ndị na-agbachitere ikike obodo, ọrụ ngo Natalia. E chepụtara ọrụ a dị ka usoro nchekwa ebe ndị niile na-agbachitere ikike mmadụ nwere mgbaaka ha na-eyi ma nwee ike rụọ ọrụ. Mgbe emechara ya, a na-ebunye ndị otu ọrụ a mgbama iji nyere onye na-eme ihe metụtara aka. 

## Ihe nrite na nkwanye ugwu
N'afọ 2022, e nyere Karaj onyinye ihe nrite nke afọ 2022  ndị na-agbachitere ikike obodo,  maka ọrụ ya maka mgbanwe ndọrọ ndọrọ ọchịchị na mmekọrịta ọha na eze site n'ịkwado maka mgbanwe ndọrọ ndọrọ ọchịchị, ịgbanwe àgwà ndị mmadụ, na inye nchebe na obodo maka ndị LGBTI + na Albania. 

## Ndụ onwe onye
A mụrụ Karaj ma zụlite ya na ezinụlọ nwere mgbọrọgwụ ochie na Tirana. Ọ gụrụ akwụkwọ gbasara akparamaagwa na kọleji Sayensị mmekọrịta mmadụ na ibe ya na Mahadum Tirana .

## Edensibia

Otú:Mmadụ ndi di ndụ
Ralph Blair

**Ralph Blair** bụ onye Amerikan ọkà mmụta n'akparamàgwà mmadụ na onye guzobere Ụlọ Ọrụ Ndụmọdụ Obodo mmekọahụ nke otu ụdị onwe na mba New York City . N'afọ 1975, o hiwere Evangelicals Concerned, Inc. (ma ọ bụ **EC** ), netwọk nke ndị Kraịst na ndị enyi nwanyị nwere mmasị nwoke na ndị na-agbasa ozi ọma na United States.  

Blair tọrọ ntọala EC iji nye olile anya, agbamume, nkuzi na nnwekọrịta nye ndị mmekọ nwoke na nwanyị na-achọ ime ka mmekọ nwoke na nwanyị ha nwee ezi mmụta mmụta okpukpe na okwukwe Ndị Kraịst. EC na-eji ọgbakọ, akwụkwọ na ebe ndị ọzọ na-agbasa ozi ọma nke amara na udo nke Chineke n'ime Kraịst nye ndị a kpọrọ n'ime ndụ nke ozi ekele. EC na-akwado ọgbakọ ogbako mpaghara okpomọkụ, nlọghachi ọmụmụ Akwụkwọ nsọ oyi, na mmemme ikwada ozi ọma. Nke ikpeazụ lekwasịrị anya na ntinye aka sitere n'aka ndị ndu Ndị Kraịst nke akụkọ ihe mere eme dịka John Wesley, George MacDonald, John Newton na J. Gresham Machen .&#x5B; **' &#x5D;</sup> ebipụtakwa nyocha nke akwụkwọ ndị e bipụtara maka okpukperechi na akwụkwọ akụkọ kwa afọ.

Maka ọgbakọ Ọwụwa Anyanwụ na Ọdịda Anyanwụ EC, Blair na-akpọ oku dị ka ndị isi okwu naanị ndị ozi ọma na-akwado mmekọ nwoke na nwanyị otu nwoke. A na-akpọ ndị isi okwu naanị otu ugboro. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; **' &#x5D;

## Agụmakwụkwọ
Blair bụ onye gụsịrị akwụkwọ na Mahadum Obodo nke Bowling Green, Mahadum Southern California Ụlọ akwụkwọ ngụsị akwụkwọ okpukpere, na Ụlọ Akwụkwọ Ngụsị Akwụkwọ nke Mahadum Obodo Pennsylvania. Ọ gụrụ akwụkwọ na Mahadum Bob Jones, Ụlọ akwụkwọ nkà mmụta okpukpe Dallas, na Ụlọ akwụkwọ nkà mmụta okpukpe Westminster.

## Akwụkwọ

* Imegharị ihe ọ bụla ime / ime ihe ọ bụla anaghị eme (iwu iri ahụ, ikike okpukperechi & The Lesbigay ekpe) (2000)
* Kraịst2000 (1999)
* Otu nzuzu ma ọ bụ ọzọ (1999)
* ntụkwasị obi (1996)
* Iwe (1995)
* Mmekọ nwoke na nwanyị: Okwukwe, Eziokwu, na Akụkọ ifo (1991)
* Jesus Ònye? (1986)
* Olileanya Ndị Gays na Ndị Gays (1983)
* Na-abịaru nso: Nzọụkwụ na-eduga mmekọrịta chiri anya (1980)
* Homophobia na Ụka (1979)
* Nleba anya nke Evangelical na nwoke idina nwoke (1972)
* Etiological and Treatment Literature on Homosexuality (1972)

## Hụkwa

* Mmemme ụka na-anabata LGBT
* Okpukpe na nwoke idina nwoke
* Akụkọ ihe mere eme nke iso ụzọ Kraịstị na nwoke idina nwoke
* Theology Queer
* Atiri: Otu okpukpere chi LGBTQ

## Edensibia

Otú:Mmadụ ndi di ndụ
Joan Jett Blakk

**Terence Alan Smith**, makwaara dị ka **Joan Jett Blakk**, bụ onye nkwado ndọrọ ndorọ ochịchị, onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị, na ịdọrọ eze nwanyị si Detroit, Michigan . Smith bụ onye ome ihe nkiri, onye odee na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke mba Amerika . Smith, dị ka Joan Jett Blakk, bịara na anya mba nke mbụ mgbe ọ na-agba ọsọ maka onye isi ala United States n'afọ 1992. 

## Ọrụ
Na-akpọ onwe ya ngwakọta nke Divine, David Bowie na Grace Jones,  Smith malitere ime n'afọ 1974. 

N'afọ 1991, Smith, dị ka Blakk, gbara ọsọ megide Richard M. Daley maka ọfịs onye isi obodo Chicago, Illinois.  Edekọkwara mkpọsa ahụ na vidiyo afọ 1991 *Drag in for Votes* .  Mgbe o ruru eru maka onye isi ala na ụbọchị ọmụmụ afọ  iri atọ na ise ya,  Smith kwupụtara mkpọsa maka onye isi ala n'afọ 1992 n'okpuru okwu "Lick Bush n'afọ '92!" ma dekwaa ya na vidiyo 1993 nke otu aha ahụ.  Smith gbakwara ọsọ maka onye isi ala n'afọ 1996 na okwu "Lick Slick Willie n'afọ '96!" Na mkpọsa nke ọ bụla, Smith gbara ọsọ na tiketi Queer Emume mba. 

N'iso mgbasa ozi afọ 1992, Smith kwagara San Francisco, California wee sonye n'òtù egwuregwu egwu egwu Afrika-Amerikan Pomo Afro Homos . Ọ malitere okwu ngosi *Late Nite na Joan Jett Blakk* na Kiki Gallery n'okpuru mmepụta nke Rick Jacobsen, yana Stephen Mounce dị ka onye na-akwado Babette.  Ihe ngosi okwu ahụ gosipụtara ndị obodo na ndị obodo nwere mmasị na obodo LGBTQ. Ọ ghọrọ ihe ịga nke ọma nke ukwuu, a kpọgara ya n'ebe a na-eme egwuregwu buru ibu iji nabata igwe mmadụ rere ere.

N'afọ 1999, Smith, ọzọ dị ka Blakk, kwupụtara ebumnuche ya ịgba ọsọ maka onye isi obodo San Francisco megide onye isi ọchịchị Willie Brown . 

## Ihe nrite na mgbasa ozi
Na Juune  afọ 2019, egwuregwu dabere na mkpọsa onye isi ala Smith nke afọ 1992, akpọrọ *Ms. Blakk maka Onye isi ala,* nke Tarell Alvin McCraney na Tina Landau dere yana McCraney na-arụ ọrụ aha, mepere na Steppenwolf Theatre na Chicago. 

Na Nọvemba afọ 2019, Smith nwetara Nrite ǹkà Queer maka mmezu na-adịgide adịgide maka Joan Jett Blakk's "mgbasa ozi onye isi ala na-echefu echefu yana maka nraranye ya siri ike na ndụ ndị Black, LGBTQ+ obodo n'ofe mba ahụ."

Akwụkwọ akụkọ dị mkpirikpi nke gosipụtara Smith bidoro na SXSW na Maachị 2021. N'Ọgọstụ afọ 2021 onye isi Whitney Skauge  na Smith natara ihe nrịbama: Ihe nrite emume mmemme pụrụ iche nke ihe nkiri Los Angeles LGBTQ: Mnwere onwe "maka nkwado ha na akwụkwọ akụkọ dị mkpirikpi Onye isi ala mara mma, ntụgharị uche na ihe nketa nke nwa okorobịa, onye ojii, dọkpụrụ eze nwanyị. onye, n’oge ọgba aghara AIDS ka ọ dị elu, ji obi ike gbaa George H.W Bush ọsọ maka onyeisi oche na tiketi Queer Emume mba n'afọ 1992.” N'ọnwa Ọktoba afọ 2021,  ihe nkiri ahụ gosipụtara ya na LA Times Studios n'ịntanetị. 

## Edensibia

Otú:Mmadụ ndi di ndụ
Kat Blaque

**Kat Blaque** bụ onye Amerika YouTuber na onye na-akwado ikike LGBT .

## Ndụ mbido
A mụrụ Blaque na Lynwood, California wee zụlite ya na Walnut, California . E kuchiri ya.  N'ụlọ akwụkwọ sekọndrị, Blaque malitere ịjụ njirimara nwoke na nwanyị ya wee malite ịmata dị ka nwoke na nwanyị .  Ọ malitere ịmata dị ka nwanyị nwoke na kọleji.  Blaque gụsịrị akwụkwọ na California Institute of Arts n'afọ 2012 na BFA na mmeghari agwa . 

## Ọrụ

### YouTube
Blaque malitere ịde blọgụ vidiyo na Disemba afọ 2010. Ọwa YouTube ya *Kat Blaque* lekwasịrị anya n'ịkparịta ụka gbasara agbụrụ, okike, na ihe ndị ọzọ metụtara ikpe ziri ezi . Blaque akọwawo onwe ya site n'ikwu, sị, "Abụ m nwanyị, abụ m nwa ojii, a na m agba ọsọ na m bugharịrị. E nwere ọtụtụ ihe m na-emeso. Mgbe m na-ekwu banyere ihe ndị ahụ, n'ezie n'ezie. a na m ekwu maka ọdịdị m nke njikọ ndị a." 

N'afọ 2017, Blaque malitere usoro YouTube kwa izu a na-akpọ *Ezi Tea* ebe ọ na-aza ajụjụ ndị na-ekiri na-ezigara ya banyere ịkpa ókè agbụrụ, Ụjọ na ịkpa ókè megide ndị na-agbanwe okike, omenala ojii na ọtụtụ isiokwu ndị ọzọ.  Blaque emeela ngosi ndị ọbịa n'ọtụtụ vidiyo YouTuber ndị ọzọ dị ka vidiyo BuzzFeed gbasara nnọchiaha nwoke na nwanyị . Ọ na-arụkọkwa ọrụ na YouTubers dị ka Franchesca "Chescaleigh" Ramsey  na Ari Fitz .  *Onye nkwado ahụ* na-akọ na "Egosipụtara vidiyo YouTube ya dị ka ngwa nkuzi na klaasị". 

### Ihe atụ
N'afọ 2015, Blaque sokwa na onye omenkà ibe ya na YouTuber Franchesca Ramsey na-emekọ ihe iji mee ka akụkọ Ramsey mee ihe nkiri "Mgbe ụfọdụ, ị bụ Caterpillar".  Ihe nkiri a dị mkpirikpi na-ekwu maka ihe ùgwù ma kesaa ya na saịtị dị iche iche, gụnyere Kwa ụbọchị Ụmụ nwanyị,  Upworthy,  Mic,  na MTV . 

### Mmemme ndị ọzọ
Blaque enyela aka na webụsaịtị dịka Ụmụ nwanyị kwa ụbọchị   na ngalaba Huffington Post 's Black Voices.  Blaque sonyere na otu panel na-ede mkpụrụedemede mbugharị okike  n'afọ 2015 San Diego Comic-Con  ma bụrụ onye isi okwu na mmemme ọnwa nke LGBTQA nke Mahadum Toledo . 

## Edensibia

Otú:Mmadụ ndi di ndụ
Ubi ọka, Haute-Marne

thumb| Maizières, Haute-Marne
**Ndị Maizière** ( ) bụ ọgbakọ dị na ngalaba Haute-Marne na ugwu-ọwụwa anyanwụ France.

## Hụkwa

* Ọgbakọ nke ngalaba Haute-Marne

## Ntụaka
na ng
Ememme Akwasidae

thumb| Akwasidae Celebration in Manhyia Palace in 2009.
**Akwasidae Festival** (alternate, **Akwasiadae** ) bụ ndị Ashanti na ndị isi na Ashanti,   nakwa ndị Ashanti diaspora na-eme ememe. A na-eme ememme ahụ n'ụbọchị Sọnde, otu ugboro n'izu isii.  

## Ememe
E kewara kalenda afọ Akan gaa na ọnwa itoolu nke na-adịru ihe dị ka izu isii mana na-agbanwe n'etiti ụbọchị 40 na 42 n'ime otu oge; A na-akpọ ememe oge a Ememme Adae . Ememme Adae nwere ụbọchị emume abụọ: Ememe Akwasidae na Sọnde ikpeazụ nke oge ahụ, ebe a na-eme mmemme Awukudae na Wednesde n'ime oge ahụ. Ụbọchị Fraịde bu ụbọchị iri tupu Akwasidae bụ *Fofie* (nke pụtara ememe Fraịde). Dị ka a na-eme ememme mgbe niile na Sọnde ( *Twi* na Kwasidae), nlọghachi ya nwere ike ịbụ ma ụbọchị 40 ma ọ bụ 42 gachara dịka kalenda gọọmentị nke Ashanti siri dị. N'ime Akwasidae ikpeazụ nke afọ, bụ nke dabara n'ememme Adae Kese, a na-enye nlebara anya pụrụ iche inye onyinye nri na onyinye maka inyere ndị mmadụ aka.  Ememme Adae anaghị agbanwe agbanwe dị ka edobere ya n'oge ochie. [5]

## Omume
Ememe n'ụbọchị a metụtara ịsọpụrụ ndị nna nna onwe ha na nke obodo. Ọgbakọ a na-akpọ *Akom* na-eme ebe ịgba egwu, ịgba egwu na ịbụ abụ bụ emume a na-emekarị iji sọpụrụ Abosom (chi ndị dị obere n'ọdịnala Akan) na Nsamanfo (ndị nna ochie na-akụ mmụọ).  Onyinye nri gụnyere ihe pụrụ iche dị ka *eto* (mashed African yam ), nke ejiri akwa sie sie ike chọọ ya mma. Ashanti ọ bụla na-eme ememme a. [7] Maka ndị Ashanti na-adịghị eme ememe Odwira, Akwasidae dị ezigbo mkpa iji cheta ndị nna nna ha. [8]

N'ụbọchị a, Asantehene (Eze nke Ashante) na-ezute ndị ọ na-achị na ndị isi n'okpuru n'ogige nke Ụlọ Nzukọ Manhyia .   A na-egosiputa ocheeze ọla edo n'ogige eze n'ihu eze, ndị mmadụ na-eletakwa nnukwu ọnụ ọgụgụ, na-abụ abụ na ịgba egwú. [11]  Eze na-eme durbar ya n'ememme a, ndị mmadụ nweere onwe ha ịmanye ya aka.  Tupu ya ejide durbar, eze na-aga n'usoro na palanquin ejiri ọla ọla edo chọọ ya mma. Ọ na-ahụkwa ihe ngosi mara mma, site na ogige obí ya na Kumasi . Ndị so na ngagharị a gụnyere ndị na-akụ ịgbà, ndị na-agba egwu ọha, ndị na-afụ opi na ndị na-abụ abụ.  Dị ka ọ bụ ememme ịkwanyere ndị nna nna ùgwù, eze na-eleta Bantama Mausoleum ma na-efe ofufe ọ bụghị naanị oche nna nna ya, kamakwa ọkpụkpụ ọkpụkpụ nke ndị nna nna ya.  A na-arụrịta ụka na, eze anaghị efe oche na ndị nna ochie ofufe, Otú ọ dị, na-asọpụrụ ha.
thumb| Akwasidae kalenda for 2024

## Hụkwa

* Ememme Ashanti Yam
* Ememme Adae
* Adae Kese Festival
* Awukudae Festival

## Ntụaka

## Akwụkwọ akụkọ

* 
* 
* 
* 
*
Ememme Awukudae

**Ememme Awukudae** (nke pụtara: "Emume Wednesday")  bụ mmemme omenala Ashanti na Ashanti . Dị ka Ememe Akwasidae, nke a na-eme na Sọnde, Awukudae bụ akụkụ nke mmemme n'ime okirikiri Adae Festival . Ememme Adae adịghị agbanwe agbanwe, ebe a na-edozi ya site n'oge ochie. [2]

## Ememe
A na-eme ememme ahụ na Wednesde, na nlọghachi ya nwere ike ịbụ mgbe ụbọchị 40 ma ọ bụ 42 gasịrị. A na-eme ya karịsịa na mpaghara ọwụwa anyanwụ . Ọ bụ otu n'ime ụdị abụọ nke Adae, nke ọzọ bụ Akwasidae, nke a na-eme n'ụbọchị Sọnde nke atọ mgbe Awukudae gasịrị. [3] Ememe a bụ emume nna ochie nke ndị isi na ndị okenye nke ezinụlọ Akan gburugburu Kumasi . Tuzdee nke dabara ụbọchị asatọ tupu Awukudae bụ nke a na-akpọ Kwabena ; na Saturday na-esote Awukudae ka a maara dị ka "Memeneda Dapaa". Ndị na-egwu egwu na-eme ọkwa ememme ahụ na mgbede tupu ụbọchị "Dapaa". Ka emechara Ememme Awukudae asatọ ọ bụla, emume “Adae Butu” na-egosi mmalite nke mmemme Odwira . [4]

## Omenala
Ememme Awukudae bụ nke *Wo tu adae* (na-ekwupụta emume ụbọchị) na-akụ ụgbụ n'ụbọchị bu ya ụzọ na n'ụtụtụ Wednesde. Atumpan drum na otu ikuku na-eme, ma ọ bụghị Fontomfrom drum . N'ime etiti ehihie, a na-eme emume n'ụlọ stool.  Ịkụ egwu na-anọchi anya ịchọ nchebe maka chi ndị nna ochie na-elekọta mkpụrụ obi nke eze na-achị achị na ọ na-ejikọta ndị mmadụ n'okpuru ọchịchị ya.  Ekwenyere na Nsamanfoɔ na ndị nna ochie ndị ọzọ na-awagharị iji hụ ma a na-eme ememme a nke ọma. N'oge a, ọ bụkwa omume inye onyinye maka ọrụ ebere dịka inye ndị agụụ na-agụ nri na inyere ndị ọrịa aka. N'ụbọchị a, Akanfoɔ na-ewere njem dị ka ihe dị ize ndụ ma si otú a na-anọ n'ụlọ, n'ihi na ọ bụ ụbọchị mmetụta uche nye ha. [6]
thumb| Awukudae Calendar maka 2024

## Hụkwa

* Ememme Adae
* Adae Kese Festival
* Ememme Ashanti Yam
* Akwasidae Festival

## Ntụaka

## Akwụkwọ akụkọ

* 
* 
* 
*
Ememme Opemso

**Ememme Opemso** bụ emume a na-eme kwa afọ nke a na-eme na Ghana iji mee ncheta ọmụmụ otumfuo Osei Tutu I, bụ eze mbụ nke Ashantis . Aha *Opemso*, nke mbụ e nyere Otumfuo Osei Tutu I, bụ nke e nyere ndị eze Ashanti iji gosi ọdịdị enweghị atụ egwu na nke na-adịgide adịgide n'ime atụmatụ na-enyeghị ihe mgbochi ọ bụla. 

N'oge mmemme ahụ, a na-eṅomi ihe omume ndị mere ka a mụọ Tutu ruo mgbe a na-eme ememe ikpeazụ na *Teneabasaso* ma ọ bụ *Kwantakese* dị nsọ ebe a mụrụ ya na Kokofu-Anyinam na mpaghara Ashanti nke Ghana.    A na-akpọ ogige dị nsọ *Teneabasaso* n'ihi na a na-ekwu na nne Otumfuo Osei Tutu I jidere alaka osisi Ceiba n'ịgbasi ike ịnapụta ya. A na-akpọkwa ogige dị nsọ mgbe ụfọdụ *Kwantakese* n'ihi na ndị Ashanti na-ekwusi ike na okporo ụzọ ebe a napụtara eze ha bụ nnukwu ụzọ. 

## Nzụlite akụkọ ihe mere eme
A na-eme ememme Opemso iji gosi ihe ndị mere ka a mụọ eze mbụ nke ndị Ashanti, Otumfuo Osei Tutu I  bụ onye e kwuru na ọ jikọrọ agbụrụ Akan asaa iji guzobe Alaeze Asante. Omenala ọnụ na-ekwu na Nana Gyamfua Manu Kutusi, bụ nne Otumfuo Osei Tutu nke Mbụ, chọsiri nwa ike mana mbọ ya enweghị isi mgbe ọ nwechara ime ọtụtụ ihe. N’ikpeazụ, otu ụkọchukwu n’Awukugua nke dị n’ógbè Akuapim dị n’Ebe Ọwụwa Anyanwụ Ghana nke na-ejere chi Tutu ozi nyeere ya aka ime mmụọ n’ụzọ ime mmụọ ime nwa nwoke. Mgbe amụrụ ya, nne Osei Tutu gara n'obodo nne nne ya dị na Esiase na mpaghara Ashanti. N'ụzọ dị mwute, ka ọ na-aga, ihe mgbu ịmụ nwa mụbara. O wee rịọ maka enyemaka ime mmụọ site na osimiri *Kaakawere* dị na Kokofu-Anyinam wee kwe ya nkwa maka anụ ufe yana otu karama schnapps mgbe ọ mụsịrị n'udo. Chi osimiri ahụ nyeere ya aka site n’ịtụgharị ihe dị ka ndị dinta atọ ka ha bịa nyere ya aka. Ha kpọọrọ ya gakwuru nne eze Kokofu-Anyinam bụ́ onye kpọgara ya n’ebe dị nchebe n’okpuru nnukwu osisi Ceiba ma ọ bụ *Onina* nke a na-akpọ *Ọnyịna Sei* ugbu a. Ọ bụ na Fraịde, ya mere aha ya Kofi. 

## Ememe
A na-eme ememme ahụ otu ugboro n'afọ abụọ. Ememme a dị ezigbo mkpa nye ndị Ashanti n'ihi na ọmụmụ eze mere ka ndị Asante nwee olileanya nnwere onwe pụọ n'aka ndị Gyaman na Denkyiras . N'oge ememe ncheta, ọtụtụ puku Ashantis na ndị eze ha nke Asantehene ma ọ bụ onye nnọchianya ya na-aga n'okporo ámá na-aga n'ogige dị nsọ ebe a mụrụ eze mbụ ha. Ememe pụrụ iche yana onyinye anụ ufe na schnapp na-enye osimiri *Kaakawere* n'ụzọ ha. Ìgwè obi ụtọ nke ndị bi na ndị ọbịa wee chere n'ọnụ ụzọ ụlọ nsọ ahụ maka ndị ụkọchukwu, ndị isi na ndị okenye na kansụl ọdịnala Anyinam-Kokofu iji mee emume a chọrọ n'ime ogige dị nsọ ebe ọ bụ ihe mgbochi maka ndị na-abụghị ndị eze. ịbanye n'oké ọhịa. A na-eme ihe ngosi dị egwu nke ihe ndị mere tupu a mụọ eze Ashanti na ụfọdụ ndị bi na ya na-arụ ọrụ nke ndị dinta atọ na ihe ndị ọzọ. Mgbe arụrụ ọrụ nke ọma gasịrị, ịgba egwu, ịgba egwu, ime obi ụtọ na-aga n'ihu.  A na-eme asọmpi ịma mma nke akpọrọ "Miss *Opemso* " yana asọmpi ịgba egwu na ịgba egwu, isi nri, asọmpi iyi uwe ọdịnala na ajụjụ ịma omenala gbasara ilu dịka akụkụ nke mmemme ahụ. A na-eji ihe ngosi ndị a eme ihe dị ka ụzọ isi nwetaghachi ụkpụrụ omenala nke Ashantis mgbe ọ na-akụziri ụmụaka na ndị ọbịa ihe nketa ọdịbendị bara ụba nke ndị Ashanti.

## Ntụaka
Adaeze Ifeyinwa Ossai

**Adaeze Ifeyinwa Ossai** bụ onye na-enye ego n’efu na Naijiria na nwunye onye osote gọvanọ steeti Enugu, Ifeanyi Ossai.

## Ebemside
Ememme Adae

**Adae Festival** ( Twi : "ebe izu ike") bụ emume na Ashanti . N'ịtụle ụbọchị ezumike, ọ bụ omenala nna ochie nke ndị Ashanti .

## Ememe
N'ime okirikiri izu isii, Adae nwere ụbọchị mmemme abụọ, otu ugboro na Sọnde ( *Akwasidae* ) ọzọ na Wednesde ( *Awukudae* ). A na-emegharị okirikiri Adae ugboro itoolu n'afọ. Na ememe nke kalenda Akan, Ememme Adae nke itoolu, nke a na-akpọ Adae Kese Festival ("nnukwu Adae"), dabara na ememe nke Afọ Ọhụrụ. Ya mere, a na-eme ememe iji kelee chi na ndị nna ochie maka owuwe ihe ubi ọhụrụ.  Ememme ndị dị n'ime Adae adịghị agbanwe agbanwe, ebe a na-edozi ya site n'oge ochie. [2]

## Omenala
Nkwadebe maka Adae bụ nke ukwuu. Ụbọchị a na-eme nkwadebe bụ *Dapaa*, (Ọ na-emekarị na Tuesday na Sunday). N'ụbọchị a, a na-ehicha ụlọ na gburugburu ha niile. N'ihu ụlọ onye isi, a na-akpọ "ndị na-egwu egwu Chineke" (mgbe ọ na-asọpụrụ onye isi), mgbede dum site na anyanwụ dara ruo n'ime abalị yana abụ emume. Onye isi na-eri nri nke nwere ji ma ọ bụ plantain . (na-enweghị nnu ka ọ bụ nkwenye na ndị mmụọ adịghị amasị ya). Ya na ndị otu ya na-eme njem, ọ gaziere n'ọnụ ụlọ ebe a na-edobe stool (ocheeze) emume. Nri nke fọduru ma onye-isi richaa, a na-ebutere ya n’ogige wee fesa ya ka mmụọ ndị nwụrụ anwụ nke ndị nna nna rie ya; nke a na-esonyere ya na ụda mgbịrịgba na-egosi ndị mmụọ na-eri nri. Ememe a na-aga n'ihu n'àjà atụrụ nke ndị na-eje ozi onye isi. A na-aka ọbara nke àjà ndị a n'egedege ihu na igbe nke onye isi. Nne eze nwanyị wee nye tapawa fufu (nke akpụ ma ọ bụ ji). Mgbe ahụ, a na-awụsa rọm n'elu stool, ma ihe fọdụrụ na-eri ndị nọ n'ọnụ ụlọ ahụ. Ndị niile nọ na saịtị ahụ na-ekele onye isi ala, bụ onye na-anọdụ n'okirikiri emume na mbara èzí na ekele "Adae Morn". Ihe omume emume ndị ọzọ gụnyere onye na-ede uri n’obí na-agụ uri ndị na-ebuli ọrụ ndị isi n’oge gara aga, na a na-akụkwa ịgbà ka ọ na-eso mpi. Ememme ahụ na-aga ruo mgbede. A na-ewepụ ihe oriri na ihe ọṅụṅụ a na-achụrụ na stool na mgbede, ma e wezụga anụ ahụ a na-ahapụ ka ọ nọrọ n'ebe ahụ ruo oge ọzọ. [3]

## Hụkwa

* Adae Kese Festival
* Akwasidae Festival
* Ememme Ashanti Yam
* Awukudae Festival

## Ntụaka

## Akwụkwọ akụkọ

* 
*
Mmemme Kobine

Ndị isi na ndị obodo Lawra na mpaghara Upper West nke Ghana na-eme **mmemme Kobine** .  A na-eme mmemme n'ọnwa Septemba kwa afọ. 

## Ntụaka
Ememme Akwantukese

**Akwantukese Festival** bụ emume ndị obodo New Juaben omenala na mpaghara ọwụwa anyanwụ Ghana na-eme. A na-eme ya iji gosipụta njem dị egwu nke ndị si Juaben na mpaghara Ashanti nke Ghana . 

## Akụkọ ihe mere eme
Ememme Akwantukese na-echeta nnukwu njem ndị Juabens na ndị ha na ha jikọrọ aka si n'ụlọ nna ha dị na Asante guzobe ebe obibi ọhụrụ Juaben na mpaghara ọwụwa anyanwụ kpọmkwem na Koforidua ihe dị ka afọ 135 gara aga. 

## Ntụaka

## Njikọ mpụga

* Ụlọ ọrụ mgbasa ozi Ghana
Ememme Ashanti Yam

**Ememme Ashanti Yam** bụ mmemme ndị Ashanti nke Ashanti na-eme kwa afọ. Ọ na-aka akara mbụ owuwe ihe ubi ji n'oge mgbụsị akwụkwọ, mgbe oge udu mmiri gachara. Ji bụ ihe ọkụkụ bụ isi nri na Ashanti na ọtụtụ n'ime Africa .

## Ememe
A na-eme ememme ahụ, bụ́ ezumike mba, ruo ụbọchị ise malite na Tuzdee, dị ka onyeisi nchụàjà n’ógbè ahụ kwuru. Ọ na-aka akara mbụ owuwe ihe ubi ji n'oge mgbụsị akwụkwọ, na-esote oge udu mmiri. Ememme a nwere ma mkpa okpukpe na akụ na ụba. [1] N'okpukpe okpukpe, a na-eji ememme ahụ ekele chi na ndị nna nna maka owuwe ihe ubi ọhụrụ na omenala n'èzí ji ọhụrụ.

## Omenala
mbụ l'ẹka ono bụ onye-ishi-ozhi Ashanti, nọ l'e-mere chi nnajịuphu; emume okpukpe a na-agụnye iburu ji n’ụbọchị nke abụọ nke ememme ahụ na-aga n’ala nna ochie. Egwu na ịgba egwu bụ akụkụ nke mmemme n'ụbọchị ise ahụ niile. [1]  Ememme a na-ewu ewu n'ihi na Eze na-ahụ maka ịrụ ọrụ nke ememe ịsa ahụ site na ihicha oche niile nke eze nna ochie (oche). Omenala ọzọ n'oge ememme a bụ agbaze nke ihe ịchọ mma ọla edo nke eze, nke oge ochie na nhazi ya, yana nkwado nke Gọọmenti kwesịrị ekwesị, iji mee ka ha bụrụ ihe ọhụrụ. N’oge ememme a, Eze anaghị ekwe ka e jiri mmadụ chụọ àjà, a naghịkwa ekwe ka a kụgbuo ịgbà ọnwụ n’ihi na ọ bụ ihe dị mma nke ime ka ọ dị ọcha. 

Tupu mmalite nke ememme ahụ, eze na-enyocha ihe owuwu Dampan nke e wuru nwa oge iji jide ọrụ ọha na eze.  N'ụbọchị mbụ nke ememme ahụ, a na-ekpocha ụzọ na-eli ozu nke ndị isi nke Asantis. N’ụbọchị nke abụọ, ndị nchụàjà na-ebu ji ahụ n’ụzọ mara mma maka ịchụrụ ndị nna nna ha e liri n’ụlọ ozu. Naanị mgbe e mechara ihe a ka a ga-ahapụ ka ndị mmadụ rie mkpụrụ ọhụrụ ji. Ụbọchị nke atọ ka a na-eme ka ọ bụrụ ụbọchị iru uju maka ndị nna nna nakwa iji buo ọnụ. N'ụbọchị nke anọ, onye isi na-eri nri abalị n'ụlọ ya maka mmadụ niile. N'abalị nke ụbọchị nke anọ, ndị mmadụ na-anọ n'ime ụlọ iji zere ịgba akaebe na a sachara ocheeze ndị isi, akara nke mmụọ ndị nwụrụ anwụ, na Osimiri Draa na Kumasi . N'ụbọchị nke ise, nnukwu emume nke onye isi na ezinụlọ ya, na ndị ụlọikpe, ndị niile yi uwe mara mma, gara n'okporo ámá ịkwanyere onye isi obodo ahụ ugwu n'ụlọ ya. N'ime ihe ngosi ahụ, a na-ebu ụfọdụ ndị na palanquin ndị mara mma mara mma nke ejiri nche anwụ kpuchie. [1]

## Hụkwa

* Ememme Adae
* Adae Kese Festival
* Akwasidae Festival
* Awukudae Festival

## Ntụaka

### Akwụkwọ akụkọ

* 
*
Ememme Kente

**Ememme Kente** bụ mmemme owuwe ihe ubi kwa afọ nke ndị isi na ndị obodo Bonwire na-eme na mpaghara Ejisu-Juaben na mpaghara Ashanti nke Ghana .     A na-eme ya n'ọnwa Jenụwarị.  Ndị ọzọ na-ekwukwa na a na-eme ya na Julaị ma ọ bụ Ọgọst. 
thumb| Ememme Kente

## Ememe
A na-eme ya iji kwalite na akara mmepụta nke ụlọ ọrụ Kente na obodo Bonwire .    Ememme a bu n'obi kwupụta mmetụta Kente dị ka akwa si Ghana .  Ndị isi na ndị bi na Bonwire na-eyi uwe Kente na ụdị dị iche iche ha na-akwa. 

## Ihe ọ pụtara
A na-eme ememe a iji gosi akara mmalite nke ákwà Kente n'obodo Bonwire nke e mepụtara ihe karịrị afọ 300 gara aga. 

## Ntụaka
Ememme Nkyidwo

**Ememme Nkyidwo** bụ mmemme nke ndị isi na ndị Essumeja na mpaghara Bekwai na mpaghara Ashanti nke Ghana na-eme kwa afọ. A na-eme ya na Mọnde ikpeazụ na Nọvemba ma ọ bụ Mọnde mbụ na Disemba.   

## Ememe
Enwere mmemme nke durbar site n'aka ndị isi ọdịnala na emume n'otu ebe dị n'ime ọhịa Asantemanso nke ekwuru na ọ bụ mmalite nke Asantes nna ochie .  Ndị mmadụ na-akpọku chi maka ngọzi, ọganihu na nchekwa. 

## Ihe ọ pụtara
A na-eme ya iji gosipụta ọdịdị nke ndị nna nna Asante asaa mbụ bụ ndị e kwuru na ha si n'otu nnukwu oghere dị n'ala, na-egosi ebe Ashanti si malite.   Ekwukwara na ọ mere n'abalị Mọnde wee soro ha nkịta na ọdụm.  

## Ntụaka
Ememme Gbidukor

**Ememme Gbidukor** bụ mmemme ndị isi na ndị obodo Gbi na mpaghara Volta nke Ghana na-eme kwa afọ. A na-eme ya n'ọnwa Nọvemba. A na-ekwu na ememme ahụ na-agbagharị n'etiti Hohoe na Peki .    

## Ememe
N'oge ememme ahụ, a na-enwe mmasị na ihu ọchị. A na-ebu ndị isi na palanquin ebe a na-akụ ụda na egwu. Enwekwara mmalite nke ọrụ mmepe ọhụrụ.  

## Ihe ọ pụtara
A na-eme emume ahụ iji gosi mkpagbu nke ndị nna nna Gbi-Ewes. Ọ na-egosikwa oge njikọkọ ezinụlọ na ihe na-amasị ndị mmadụ ma n'ebe dị anya ma ndị nọ nso.  

## Ntụaka
Ememme Amu

**Amu** ma ọ bụ **Ememme Rice** bụ mmemme owuwe ihe ubi kwa afọ nke ndị isi na ndị obodo Vane na-eme nke bụ isi obodo ọdịnala nke ndị Avatime.   Ọ dị na mpaghara Ho West na mpaghara Volta nke Ghana . A na-eme ya n'izu ikpeazụ n'ọnwa Nọvemba ruo Disemba.  Ndị ọzọ na-ekwukwa na a na-eme ya na Septemba ma ọ bụ Ọktoba. 

## Ememe
A na-enwe ịgba, ịgba egwu na egwu n'oge ememme ahụ.  

## Ihe ọ pụtara
A na-eme mmemme ahụ na iwere osikapa aja aja dị ka aha ya pụtara.    Ndị mmadụ kwuru na ha si mpaghara Ahanta dị na mpaghara ọdịda anyanwụ kwaga ebe ha na-ebi ugbu a site n'aka ndị mbụ.  

## Ntụaka
Ememme Dzawuwu

**Ememme Dzawuwu** bụ mmemme ọdịnala na ekele kwa afọ nke ndị isi na ndị obodo Agave na-eme na Dabala na mpaghara Volta nke Ghana . A na-eme ya n'ọnwa Febụwarị.      

## Ememe
N’oge ememme ahụ, a na-efesa ihe oriri pụrụ iche nye chi ndị mmadụ maka nchebe.  A na-awụpụ ihe oriri na ndị mmadụ na-emeghachi omume n'ebe ndị ọchịchị ha nọ. 

## Ihe ọ pụtara
A na-eme ememe iji gosi obi ike nke Agaves n'oge gara aga bụ ndị lụrụ ọgụ ma merie ọtụtụ agha. Ọ bụ oge ịsọpụrụ ndị ga-apụ. 

## Ntụaka
Ememme Sasadu

**Ememme Sasadu** bụ mmemme kwa afọ nke ndị isi na ndị obodo Sasadu na-eme Alavanyo, Akrofu, Saviefe na Sovie. Ọ dị na Hohoe Municipality na mpaghara Volta nke Ghana .   A na-eme ya n'ọnwa Ọktoba n'usoro ntụgharị.   SASADU bụ acronym maka Sovie, Alavanyo, Saviefe, Akrofu Development Union nke na-egosi akara nke ịdị n'otu na udo n'etiti obodo anọ ahụ. 

## Ememe
N'oge mmemme ahụ, e nwere nnukwu durbar nke ndị isi dịka ọ bụ mmemme na-atọ ụtọ.   

## Ihe ọ pụtara
A na-eme ya iji nwetaghachi mmekọrịta ụmụnna dị n'etiti obodo anọ ndị na-ekwu na ha bụ otu ngwaahịa ndị si Notsie na Togoland kwaga.   

## Ntụaka
Ememme Gobandawu

**Ememme Gobandawu [[Jí|(Yam)]]** bụ mmemme owuwe ihe ubi kwa afọ nke ndị isi na ndị obodo niile na mpaghara ugwu Ghana na-eme.    

## Ememe
N'oge ememme ahụ, a na-eji jiji na anụ ufe achụ àjà n'iwu .  

## Ihe ọ pụtara
A na-eme ememme a iji kelee chi maka owuwe ihe ubi buru ibu.  

## Ntụaka
Ememme Kuure

**Ememme Kuure** bụ mmemme kwa afọ nke ndị isi na ndị Zaare na mpaghara Upper East nke Ghana bụ ndị na-akacha n'ọkpụkpụ na-eme . A na-eme ya n'ọnwa Jenụwarị na Febụwarị.  

## Ememe
N’oge ememme ahụ, a na-achụ ihe ndị a na-achụ n’àjà, e mesịakwa na-agba egwú na ịgba egwú.   &#x5B; ** &#x5D;

## Ihe ọ pụtara
A na-eme mmemme ahụ ka ọ bụrụ akara ngosi 'Kuure' nke pụtara ọkpa n'asụsụ Gurune. Ọja bụ ngwá ọrụ bụ isi a na-eji akọ ugbo n’obodo ha, nke pụtara na ọ bụ ihe ha ji ebi ndụ.  

## Ntụaka
Ememme Glimetoto

**Ememe Glimetoto** bụ emume kwa afọ nke ndị isi na ndị obodo Adaklu na mpaghara Volta nke Ghana na-eme.  Ọ gụnyere Kpeve, Klikor na Tsohor.  A na-eme ya n'ọnwa Nọvemba.  

## Ememe
N'oge mmemme a, enwere nnukwu durbar nke ndị isi ebe a na-eme ọtụtụ obodo. Ha na-egosikwa obi ike nke ndị nna nna ha n'ụdị egwu agha, ịgbà na egwu egwu.  

## Ihe ọ pụtara
A na-eme mmemme ahụ iji cheta mpụ ndị Adaklu siri na Notsie na Togoland gaa ebe obibi ha ugbu a. 

## Ntụaka
Ememme Jintigi

**Ememme Jintigi (Ọkụ)** bụ mmemme kwa afọ nke ndị isi na ndị obodo Gonja omenala na mpaghara Savannah, bụ mpaghara ugwu Ghana na-eme kwa afọ. Damongo nke bụ isi obodo Gonjaland na-eje ozi dị ka isi mmalite nke ememme ahụ. A na-eme ya n'ọnwa Eprel.    

## Ememe
N'oge mmemme ahụ, a na-eme njem n'abalị na ọkụ na mpụga obodo na obodo wee banye n'ime ọhịa dị n'ime Gonjaland. A na-agụkwa ndị Quran iji buo amụma afọ na-abịa.   

## Ihe ọ pụtara
A na-eme ememme ahụ iji cheta nyocha nwa nwoke eze oge ochie furu efu.  

## Ntụaka
Ememme Ayimagonu

**Ememme Ayimagonu** bụ mmemme kwa afọ nke ndị isi na ndị obodo Dofor dị na mpaghara ugwu Tongu na-eme.    Ọ dị na kilomita ole na ole n'ebe ọwụwa anyanwụ Juapong na mpaghara Volta nke Ghana .   A na-eme ya n'ọnwa Nọvemba.  

## Ememe
Enwere nnukwu durbar nke ndị isi n'oge mmemme ahụ. Ihe omume dị ka ịwụsa libations na ndị isi na-agba ịnyịnya na palanquin n'etiti abụ agha. Enwekwara mmemme ịma mma na ihu ọchị.  Ndị isi na-anọdụkwa na steeti ebe ndị ha na-achị na-asọpụrụ ha.  

## Ntụaka
Ememme Wli Falls

**Ememme Wli Falls** bụ mmemme kwa afọ nke ndị isi na ndị obodo Wli na-eme na mpaghara Volta nke Ghana . Ọ nwere obodo Todzi, Agoviefe na Afegame.  A na-eme ya n'ọnwa Septemba.    Wli Falls dị ihe dị ka afọ iri abụọ&nbsp;kilomita site na Hohoe .  

## Ememe
N'oge ememme ahụ, a na-enwe mmasị na ihu ọchị. Enwekwara ikele ndị isi na ndị obodo.  

## Ihe ọ pụtara
A na-eme mmemme a iji kelee Chineke maka imere ha ebere maka inye ha mmiri mmiri na-adị ogologo oge ma na-enye dị ka isi iyi mmiri n'ebe kpọrọ nkụ.  

## Ntụaka
Ememme Boaram

**Ememme Boaram** bụ mmemme owuwe ihe ubi kwa afọ nke ndị isi na ndị Talensis na-eme na mpaghara ọdịnala Bongo na mpaghara Upper East nke Ghana . A na-eme ya n'etiti ọnwa Ọktoba na Nọvemba.   

## Ememe
N’oge ememme ahụ, a na-achụrụ chi dị iche iche àjà.  

## Ihe ọ pụtara
A na-eme mmemme ahụ iji kelee chi na ndị nna nna mgbe ha wechara ihe ubi na inye ezi ahụike na ike n'oge ọrụ ugbo.  

## Ntụaka
Ememme Tengana

**Ememme Tengana** bụ mmemme ndị isi na ndị obodo Tongo na-eme kwa afọ.   Ọ mejupụtara Balungu, Winkongo na Pwalugu na mpaghara Upper East nke Ghana .   Ọ bụkwa ememme Talensis .   A na-eme ya na Jenụwarị. 

## Ememe
N'oge mmemme, a na-enwe egwu ọdịnala na ịgba egwu ebe a na-enwekwa obi ụtọ n'ozuzu.  

## Ihe ọ pụtara
Ememme a bụ ememme ekele. 

## Ntụaka
Ememme Kpledjoo

**Ememme Kpledjoo** bụ mmemme owuwe ihe ubi kwa afọ nke ndị isi na ndị obodo Tema na-eme na mpaghara Greater Accra nke Ghana . A na-eme ya na ngwụcha March ma ọ bụ n'izu mbụ n'April.    

## Ememme
A na-eme ya iji kwado mgbake nke ọdọ mmiri Sakumo maka oke mkpụrụ n'oge owuwe ihe ubi. Enwere mmachibido iwu nwa oge nke ọnwa 5 maka ọnyà crabs na ịkụ azụ n'ọdọ mmiri tupu ememme ahụ. 

Tupu e kwe ka ọha na eze banye n'ọdọ mmiri ahụ, ụkọchukwu nke ọdọ mmiri Sakumo na-eme ụfọdụ ememe n'akụkụ mmiri. 

N'oge grand-durbar, a na-enwe obi ụtọ na ịmakụ sitere n'aka ndị isi na ndị bi na ya.  

## Ntụaka
Ememme Fiok

thumb| Fiok ememe
thumb| Ndị na-agba egwu Fiok
thumb| ememe fiok
Ndị isi na ndị Sandema na mpaghara Upper East nke Ghana na-eme **ememme Fiok** (nke a makwaara dị ka **Feok Festival** ).  A na-eme mmemme n'ọnwa Disemba kwa afọ.   

## Ememme
thumb| Ememme nzuzu
thumb| Fiok na sandema
Ndị na-agba egwú agha si n'obodo nta dị iche iche na-eme egwuregwu n'ọgbọ. Ha ji ụta na akụ, obere anyụike, ọta na ube iji mee ka ihe nkiri dị iche iche sitere na agha ndị gara aga n'afọ ndị gara aga. E nwekwara ihe ngosi nke nguzogide na ka e siri merie Babatu . 

## Ihe ọ pụtara
thumb| fiok warrior
Ememme ahụ abụrụla nke ukwuu na mpaghara Builsa n'oge ugbu a. A na-ekwu na o nyere ebo builsa ezi echiche nke njirimara na ịdị n'otu. 

## Ntụaka
Ememme Apenorto

**Ememme** **Apenorto** (nke a makwaara dị ka **Afenortoza** ) bụ mmemme kwa afọ nke ndị isi na ndị obodo Mepe na mpaghara Omenala Mepe na mpaghara North Tongu nke mpaghara Volta nke Ghana na-eme. Ọ bụ otu n'ime mmemme kacha ukwuu na Ghana. A na-eme ya site n'ọnwa Julaị na n'ọnwa Ọgọst dum    Afenorto pụtara oge ịnọ/ezu ike n'ụlọ. Ọ bụ oge a ga-akwụsị ọrụ niile. Ụmụ amaala niile, ma n'ụlọ ma ná mba ọzọ na-amalite ezumike kwa afọ n'ime oge a. Nchikota ezinaụlọ/nkwado esemokwu ezinụlọ, Mkparịta ụka gbasara ọrụ mmepe maka afọ na-abịa, ekpere ndị òtù okpukpe na-ekpe ekpere maka ikele Chineke maka afọ ga-aga nke ọma, ịwụsa mmanya mmanya na olili ozu bụ ole na ole n’ime ihe ndị e ji mara ememme ahụ. A na-eme nnukwu durbar na Satọde mbụ nke Ọgọst. 

## Ememe
N'oge mmemme, e nwere durbar nke ndị isi. Ndị mmadụ na-eyi akwa akwa maka ime ọñụ.  

## Ihe ọ pụtara
Ememme a bụ oge a na-ewere akụ nke ndụ ha n'afọ gara aga. Enwekwara mmalite nke atụmatụ mmepe maka ọdịnihu.    Ụmụ okorobịa na-ezutekwa ndị ha ga-alụ n'ọdịnihu n'oge ememme ahụ. 

## Ntụaka
Ememme Fordjour

**Ememme Fordjour (Yam)** bụ mmemme owuwe ihe ubi kwa afọ nke ndị isi na ndị obodo Badu na-eme na mpaghara Wenchi na mpaghara Bono, mpaghara Brong Ahafo nke Ghana. A na-eme ya n'ọnwa Ọgọst na Septemba.    Ndị ọzọ na-ekwukwa na a na-eme ya n'ọnwa Ọktoba. 

## Ememe
N'oge ememme ahụ, a na-anabata ndị ọbịa ka ha kesaa nri na ihe ọṅụṅụ. Ndị mmadụ na-eyiri uwe ọdịnala na e nwere durbar nke ndị isi. A na-enwekwa ịgba egwu na ịgba egwu. 

## Ihe ọ pụtara
A na-eme ememme a iji gosi ihe omume mere n'oge gara aga. 

## Ntụaka