Ogige Ọhịa Okomu

Ogige ndị Okomu bụ isi ndị na-ekpuchi mpaghara 1081 km 2 na Edo State, ihe dịka 50 km-afọ ahụ nke Benin City, Nigeria.  [1] Ogige Ogige Okomu dị n'ime ebe nchekwa buru ibu, na-edobe obere ego nke oke nke kpuchiri mpaghara dị ka ebe ikpeazụ maka ọtụtụ ụdị dị egwu. 

## Akụkọ ihe mere eme
Ndị mba Briten hibere ya na Okomu Forest Reserve na 1912. [1] N'afọ 1935, 411 sq km n'ebe ugwu na n'ebe ihe oriri, na-ebute mkpokọta 777 sq km.  E bu n'obi na-echekwa ebe nchekwa ahụ ka ọ bụrụ ebe a na-enweta osisi site na ngosi, a na-erigbukwa nnukwu ihe ndọba ya mahogany .  Ebe nchekwa ahụ anọwo na-arụsi ọrụ ike n'ịgba osisi na- agbanwe agbanwe na " taungya " ugbo mọ 1940s.  A na-ekenye ndị ọrụ ugbo nọ n'ime mpaghara oke mkpa ka ha gbutuo ya na omenala ugbo, wee were ụdị osisi bara uru kpụ omume na-amare star a.

Ka ọ na-erule afọ 1984, a tụ nnukwu ihe swaths nke Okomu Forest Reserve ka ọ bụrụ nkịrị na ugbo rọba, ụfọdụ n'ihu ọha, ndị ọzọ n'ụzọ iwu na-akwadoghị ma ọ bụ na- ego ego.

## Ihu igwe
Okomu Forest Reserve dị na mpaghara ihu igwe okpomọkụ nwere nhazi Köppen-Geiger nke Am. Nke a pụtara na ọ na-enweta oke mmiri ozuzo n'ime afọ, yana nkezi okpomọkụ kwa afọ bụ 25.7&nbsp;Celsius C (78.3&nbsp;°F). Igwe iru mmiri dị elu na okpomoku na-ekpo ọkụ na-eme ka ọ sie ike ịhazi oge nke ọma. 

Oge kacha mma ileta ebe nchekwa ọhịa bụ site na Jenụwarị ruo Disemba, na Jenụwarị, Eprel, Mee, June, Julaị, Ọgọst, Septemba, Ọktọba, Nọvemba, na Disemba weere dị ka ezigbo. Obere oge ọkọchị na-enwe mmetụta dị nta na ihu igwe n'ozuzu ya, na-ekwusi ike na ọnọdụ okpomọkụ na-agbanwe agbanwe.

Ọdịiche chere na-ekere òkè mkpa na ihu igwe nchekwa nchekwa.  February na-ahụ nkezi ndabere elu na gburugburu 27.5 Celsius C (81.4 Celsius F), ebe Ọgọst ikike nke kacha ala na 24.1 Celsius C (75.4 °F).  Okpomọkụ kwa afọ dị ozi warara, yana nkezi ndụ dị 3.3 Celsius C (6.0 °F).

Nkesa oke mmiri ozuzo kwesịrị ịrịba ama, yana oke mmiri ozuzo kacha na-eme na Disemba (31&nbsp;mm | 1.2 inch) na nke kachasị na Septemba (304&nbsp;mm | 12.0 inch). Ọdịiche dị na oke mmiri ozuzo n'etiti ọnwa kpọrọ nkụ na mmiri mmiri dị ukwuu na 273.&nbsp;mm (11 inch).

Ọkwa iru mmiri ndị ọzọ na-esokwa na profaịlụ ihu igwe n'ozuzu ya. June na-egosipụta iru mmiri kachasị elu na 90.91%, na-emesi ọdịdị okpomọkụ nke obodo ahụ ike. N'aka nke ọzọ, ọnwa Jenụwarị na-enweta oke iru mmiri dị ala na 67.32%.

Oge anwụ anwụ nke Okomu Forest Reserve na-adịgasị iche n'ime afọ niile, na Jenụwarị na-agba akaebe ọnụ ọgụgụ kacha elu nke awa anwụ kwa ụbọchị, nkezi awa 7.46 kwa ụbọchị yana ngụkọta awa 231.2 maka ọnwa. N'ụzọ dị iche, Disemba na-enwetakwa awa anwụ anwụ kachasị dị ala kwa ụbọchị, na-ewe awa 3.82 kwa ụbọchị yana ngụkọta awa 118.36.

Ọnwa kacha mmiri mmiri n'ime oke ọhịa bụ Julaị, yana ụbọchị mmiri ozuzo 28.30, ebe Disemba bụ mmiri kacha mmiri nwere ụbọchị 8.73 mmiri ozuzo. Ọgụgụ kwa afọ nke ìhè anyanwụ na-erute ihe dịka 1984.27, yana nkezi nke awa 65.3 kwa ọnwa.

## Nchekwa
Ogige ọhịa Okomu bụ otu n'ime ebe nchekwa kacha mkpa na Naịjirịa. E hiwere ogige a iji chekwa ihe ndị dị ndụ na mpaghara ahụ. N'ịbụ nke dị n'ime oke ya, mpaghara ahụ bụ ebe echedoro iji chebe ahịhịa na anụ ọhịa pụrụ iche dị n'ebe ahụ. 

A na-eme mgbalị site na nchikota atụmatụ na atụmatụ:

# Ọnọdụ Mpaghara echedoro: Akụkụ kachasị mkpa na nchekwa na Okomu Forest Reserve bụ ọnọdụ ya dị ka ebe echedoro. Nhọpụta a na-enye nchebe iwu megide ihe omume dị ka igbutu osisi n'ụzọ iwu na-akwadoghị, ịkpa anụ, na ibibi ebe obibi .  Gọọmenti Naijiria, yana otu obodo na mba ụwa, na-arụ ọrụ iji kwado nchekwa ndị a.
# Mweghachi ebe obibi: Akụkụ nke mbọ nchekwa ahụ gụnyere mweghachi ebe obibi n'ime ebe nchekwa. Nke a na-agụnye atụmatụ ịkụgharị osisi na ịkụ osisi iji megharịa ebe ndị mebiri emebi n'ihi igbu osisi ma ọ bụ ọrụ mmadụ ndị ọzọ. Iweghachi nhazi na nhazi nke ọhịa na-enyere aka ịmepụta ebe obibi dị egwu maka ụdị dị iche iche.
# Usoro mgbochi ịchụ nta: Ịchụ nta anụ bụ nnukwu ihe iyi egwu nye anụ ọhịa dị n'ime ebe nchekwa, karịsịa maka ụdị dị ka elephant ọhịa na primates dị iche iche. Otu na-ahụ maka nchekwa na ụlọ ọrụ gọọmentị na-eme usoro mgbochi ịchụ nta, gụnyere ndị nche nche, nguzobe ọdụ ụgbọ mmiri, na nleba anya dabere na obodo iji gbochie ndị ọchụchụ na ichekwa ụdị adịghị ike.
# Mmekọrịta Ogbe: Ibanye obodo na mbọ nchekwa dị mkpa. Atumatu imekọ ihe ọnụ gụnyere mmemme nchekwa obodo nke na-enye ụzọ akụ na ụba ọzọ maka mmemme anaghị adịte aka. Mmemme ndị a na-enyere aka ibelata ịdabere n'ihe ndị dị n'oké ọhịa ma mee ka ndị obodo mara ebumnuche nchekwa.
# Nnyocha na nlekota: Nchọpụta na-aga n'ihu na nlekota nke ihe dị iche iche dị iche iche nke ebe nchekwa dị oke mkpa maka ịghọta ahụike gburugburu ebe obibi na ịchọpụta ihe egwu nwere ike ime. Ihe omuma a na-eme mkpebi nchekwa ma na-enyere aka imeghari atumatu iji chekwa umu na ebe obibi.
# Nlekọta ihe enyemaka na-adịgide adịgide: A na-akwalite njikwa akụrụngwa na-adịgide adịgide n'ime ebe nchekwa iji hụ na ihe omume dị ka igbutu osisi na nchịkọta ngwaahịa ọhịa na-abụghị osisi anaghị emerụ ahụ ike nke gburugburu ebe obibi. A na-etinye ụkpụrụ nduzi siri ike iji belata mmetụta gburugburu ebe obibi ma ka na-enye ohere akụ na ụba maka ndị obodo.
# Mmụta gburugburu ebe obibi na mmata: Ndị otu nchekwa na ụlọ ọrụ gọọmentị na-eme mmemme mmụta gburugburu ebe obibi maka ma obodo ma ndị ọbịa. Mmemme ndị a bu n'obi ime ka ndị mmadụ mata mkpa nchekwa nchekwa dị na ịkwalite omume ọma n'ime ọhịa.

## Environment na Climate
A na-edobe Okomu Forest Reserve iji nyere aka dozie mmetụta nke mgbanwe ihu igwe na ịmepụta gburugburu ebe obibi na-adịgide adịgide site na ichekwa ọdịdị na ịkụ osisi iji kwado gburugburu ebe obibi na ichekwa anụmanụ na osisi. 

## Mkpa
Ogige ndị Okomu bụ nnukwu akụ sitere n'okike nwere nnukwu mkpa akụ na nyere, omenala na mba ọha na eze maka obodo na mpaghara sara mbara. 

### Mkpa akụ na ụba

# Ọrụ dị iche iche dị iche iche na gburugburu ebe obibi: Oke ọhịa Okomu bụ ebe nwere ọtụtụ ụdị osisi na anụmanụ dị iche iche. Ihe **' &#x5D; &#x5B;</sup> dị iche iche dị iche iche nwere ọtụtụ uru akụ na ụba, gụnyere ụlọ oriri na ọṅụṅụ na ike ọgwụ. Ọtụtụ ụdị dị iche iche na ndị dị ize ndụ dị ebe a, na-eme ka ọ bụrụ ebe bara uru nke mkpụrụ ndụ ihe nketa dị iche iche.
# Ngwaahịa na osisi na-abụghị osisi: oke ọhịa bụ isi iyi nke osisi maka ụlọ ọrụ osisi mpaghara, na-enye osisi siri ike dị ka mahogany, teak, na ebony. Na mgbakwunye, ọ na-amịpụta ngwaahịa dị iche iche na-abụghị osisi dị ka mango ọhịa, ji ọhịa, na osisi ọgwụ ndị na-enye aka na-ebi ndụ na ịzụ ahịa obodo. </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; **' &#x5D;
# Osisi Rubber: Ụlọ ọrụ Okomu Oil Palm, onye enyemaka nke ụlọ ọrụ Belgian SOCFIN, na-arụ ọrụ ugbo rọba n'ime ebe nchekwa. Mmepụta rọba na-atụnye ụtụ nke ukwuu na akụ na ụba mba na mpaghara. 
# Ohere Job: Ọrụ akụ na ụba dị iche iche dị n'ime na gburugburu ebe nchekwa, gụnyere njem nlegharị anya, osisi osisi, na mmepụta rọba, na-emepụta ohere ọrụ maka ndị bi na mpaghara, na-ebelata enweghị ọrụ na imeziwanye ọnọdụ obibi ndụ. 

### Mkpa Omenala

# Nkwenkwe na Omume Omenala: ọhịa ahụ nwere nnukwu uru omenala maka obodo ndị dị ka Ijaw, Edo, na agbụrụ ndị ọzọ. A na-elekarị ya anya dị ka ebe dị nsọ, ọtụtụ nkwenkwe na omume ọdịnala na-ejikọta ya na oke ọhịa.  A na-emekarị mmemme omenala, mmemme na emume n'ime ọhịa, njikọ ime mmụọ dị n'etiti ndị mmadụ na oke ọhịa siri ike.
# Ọmụma Ọgwụ na Ọdịnala: Ndị obodo na-adabere na ọhịa maka ọgwụ ọdịnala, nri, na ihe eji arụ ụlọ. Ihe omuma nke ihe ndi ozo di n'ime ohia na ihe eji eme ha eme ihe site n'ọgbọ ma bụrụ akụkụ dị mkpa nke omenala obodo. 
# Omenala Identity: ọhịa na-ekerekwa òkè n'ichekwa njirimara omenala nke ndị obodo. Omenala na omenala ndị metụtara oke ọhịa na-enyere aka ịnọgide na-enwe mmetụta nke njirimara na ịga n'ihu n'etiti ụmụ amaala.

### Mkpa mmekọrịta mmadụ na ibe ya

# Ebe obibi: Ọtụtụ obodo na-adabere na oke ọhịa Okomu maka ibi ndụ ha. Nke a na-agụnye ịchụ nta, ịkụ azụ, ọrụ ugbo, na nchịkọta nke ngwaahịa ọhịa na-abụghị osisi.  Ihe omume aku na uba sitere na oke ohia na-enye aka n'ibelata ịda ogbenye na mmepe obodo.
# Ijikwa ihe onwunwe na-adịgide adịgide: A na-ejikwa oke ọhịa na-aga n'ihu, na-ahụ na a naghị eji ihe onwunwe eme ihe nke ọma nakwa na ndị obodo nwere ike ịga n'ihu na-erite uru na ha n'ime ogologo oge. Nlekọta a na-adigide na-enyere aka ịnọgide na-enwe nguzozi gburugburu ebe obibi nke mpaghara ahụ. 
# Njem nlegharị anya na agụmakwụkwọ: Oke ọhịa Okomu na-adọta ndị njem nlegharị anya na ndị nyocha nwere mmasị na ụdị ndụ dị iche iche ya. Ego enwetara site na mmemme ime njem na-enyere aka melite akụrụngwa mpaghara ma na-enye ego maka mbọ nchekwa.  Na mgbakwunye, ọ na-eje ozi dị ka ihe nkuzi maka ụlọ akwụkwọ na mahadum, na-eme ka amata banyere mkpa ọ dị ichekwa gburugburu ebe obibi.

## Otu esi aga na Okomu Forest Reserve
Okomu Forest Reserve dị nso na ọdụ ụgbọ elu Benin, mana ọ bụghị ọdụ ụgbọ elu mba ụwa.  Ndị mmadụ, ndị ọbịa mba ofesi na-ebu ụzọ efega n'ọdụ ụgbọ elu International Lagos. 

Iji si n'ọdụ ụgbọ elu Benin City Okomu Forest Reserve, ị ga-aga ihe dị ka kilomita iri abụọ maka mgbaàmà iri ise na map.  Malite site n'ịga ndịda ndị mbụ n'okporo ụzọ ụgbọ mmiri elu wee gaa n'ihu na Ore Oghene Road/Siluko Road.  Gaa n'ihu n'ụzọ a ruo mgbe ị ruru Okokpon-Iguoriakhi-Evbodia Road.  Mgbe ihe dị ka kilomita 10.3 na akara iri abụọ na abụọ gachara, ị ga-erute n'okporo ụzọ Ovah.  Tụ ụzọ n'okporo ụzọ Ovah wee gawa n'ihu n'ebe nchekwa nchekwa Okomu.  Ụzọ ahụ ga-ihe dị kilomita 9.8, na-achọ oge njem 30 ọzọ.  Soro ahụ ruo mgbe ị ruru ebe ị na-aga n'ime oke ike Okomu.

N'ikwu ya n'ụzọ ọzọ, ị nwere ike fega n'ọdụ ụgbọ elu Benin City wee banye na Okomu Forest Reserve.  onyeisi ala ahụ na-ewe ihe dịka akara iri ise na mkpa.

## Ntụaka

Òtù:Pages with unreviewed translations