Ihe osise Kuba

thumb| Iko mmanya nkwụ Kuba (Mbwoongntey), sitere na nchịkọta ihe ngosi nka nke Brooklyn
**Art Kuba** nwere usoro mgbasa ozi dị iche iche, nke emebere ọtụtụ n'ime ya maka ụlọ ikpe nke ndị isi na ndị eze nke alaeze Kuba . Ọrụ dị otú ahụ na-egosipụtakarị ihe ịchọ mma, na-agụnye mgbọ cowrie na akpụkpọ anụ (karịsịa agụ owuru) dị ka akara nke akụ na ụba, ugwu na ike. Masks dịkwa ndị Kuba mkpa. A na-eji ha eme ihe ma n'ememe nke ụlọikpe ma n'ịmalite ụmụ nwoke ịghọ okenye, nakwa n'oge olili ozu. Ndị Kuba na-emepụta akwa raffia a kpara akpa bụ nke a na-eme n'oge gara aga maka ịchọ mma, ego a kpara akpa, ma ọ bụ dị ka ngwaahịa ụtụ maka olili ozu na oge ọmụmụ ọmụmụ ndị ọzọ.  Akụ na ụba na ike nke usoro ụlọikpe nyere ndị Kuba ohere ịmepụta otu ndị ọkachamara ọkachamara na-arụ ọrụ maka ụlọ ikpe ma na-emepụtakwa ihe ndị dị elu maka ndị ọzọ nwere ọkwa dị elu. 

## Omenala na akụkọ ihe mere eme
Kuba bụ alaeze ọdịnala dị iche iche na Central Africa, nke tolitere na mmalite narị afọ nke iri na asaa wee ruo na ọkara nke abụọ nke iri na itoolu.  Ọkọ akụkọ ihe mere eme Jan Vansina kewara Kuba akụkọ ihe mere eme n'usoro isii gbara okirikiri oge nke ndị isi na ihe omume seminarị.  Agbụrụ iri na itoolu dị iche iche so na omenala, bụ́ ndị ka na-amata *nyim*, ma ọ bụ eze. 

## Nkà ịchọ mma na nhazi elu
thumb| Kuba clyster, sitere na nchịkọta ihe ngosi nka nke Brooklyn
thumb| Kuba textile, site na nchịkọta nke Brooklyn Museum
A na-ahụ nka Kuba maka nka ịchọ mma na nhazi elu ya. A na-egosipụta nka nke onwe na nke ịchọ mma n'ụdị dị larịị - akwa a kpara akpa ma ọ bụ ihe a na-eme na akwa na akwa akwa - yana ihe akụkụ atọ - ọkwá na igbe mkpuchi, iko, clyster, ngwa egwu, mma nwere aka a chọrọ mma, na nkata.  Mputa na ime n'ime ụlọ ndị raffia nwere mgbidi nke ndị isi Kuba ka e jikwa ụkpụrụ geometric gbagwojuru anya machie. Nlebara anya maka imewe elu bụ njirimara a na-ahụkarị nke ọtụtụ mgbasa ozi Kuba, gụnyere akwa na ịcha ahụ. 

## Kuba textiles

## Kuba headdress
Uwe isi bụ isi akara nke ike na obodo Kuba ọdịnala. Ha bụ akara nke ọrụ mmadụ na usoro ndu dị mgbagwoju anya na njide aha, a na-elikwa onye nwe ya n'oge ọnwụ ha. A haziri akwa isi iji dọba uche gaa na isi dị ka isi iyi nke ike Chineke, a na-eyikwa ya n'agba egwu, olili ozu, na emume ndị ọzọ bụ isi obodo. A na-ejikarị akwa akwa, shei cowrie, eriri raffia, osisi, na bead ugegbe eme ihe n'ichepụta isi isi dị iche iche. *Mpan* bụ otu ihe atụ nke uwe isi Kuba, nke ndị nwere aha ụmụ nwanyị na-eyi naanị. 

## Kuba ndop
thumb| ''Ndop'' nke eze Mishe miShyaang maMbul; 1760-1780; osisi; 49.5 x 19.4 x 21.9 cm (19  7  8  . ); Ụlọ ihe ngosi nka nke Brooklyn (New York City). Kuba ''ndop'' bụ ihe atụ ncheta eze nke na-egosipụta mmụọ eze.
Mgbe ụfọdụ, a na-eji ihe osise a pịrị apị, nke na-egosi ụkpụrụ ọchịchị, na-echeta ndị eze Kuba. Otú ọ dị, n'adịghị ka eserese na nkà ndị Europe, ihe osise ndị a, nke a na-akpọ *[[Ndop (Kuba)|ndop]]*, adịghị anọchi anya otú eze ahụ nwụrụ anwụ si ele anya, ma na-anọchi anya mmụọ ya na ọnọdụ ya. N'ihe dị ka 48-55 centimeters n'ịdị elu, *ndops* bụ osisi siri ike, bụ nke a na-adịghị ahụkebe na nkà Africa, na ha nọ n'ọnọdụ nke na-adịghị ahụkebe na ihe ọkpụkpụ Africa. Nke ọ bụla n'ime ha na-anọdụ ala n'akụkụ ebe a na-eji obere osisi arụ ọrụ. Enwere ike ikpebi njirimara ọnụ ọgụgụ ndị a dịka ihe akara ngosi ndị a si dị. 

## Ụgbọ mmiri Kuba
Ndị Kuba na-edowe arịa osisi ndị a kpụrụ akpụ a kpụrụ akpụ iji chekwaa ngwa ejiji na ihe ndị e ji elekọta onwe ha. Ihe ndị a gụnyere agụba, beads, na ntụ ntụ camwood nke a na-eji na-ekpuchi ma chọọ akpụkpọ ahụ́ mma. Ihe ịchọ mma dị n'elu nke na-ekpuchi arịa na igbe ndị a bụ *nnaam*, okwu Kuba na-ezo aka n'osisi vine gbagọrọ agbagọ na ndị na-akpụ akpụ na-eto n'ime ọhịa na-eme nri nke mpaghara a. Ntugharị nke ihe nkata nkata a kpara n'osisi a pịrị apị bụ njirimara nke ihe egwuregwu nke Kuba mepụtara. 

N'ụlọ ikpe, a na-eji arịa ihe ọṅụṅụ na-aṅụ ma na-enye mmanya nkwụ, nke ndị nwe Kuba ga-ekesa ndị enyi ha na ndị enyi ha dị ka ihe ngosi nke akụ na ụba ha na mmesapụ aka.  

## Edensibia