Asụsụ Kuteb

Kuteb (nke a makwaara dị ka Kutep) makwaara dị ka Ati, Kutev, Mbarike, Zumper bụ asụsụ agbụrụ Naijiria. Ndị Kuteb na-ebikarị na mpaghara ndịda nke steeti Taraba na Naijiria, nwere otu puku ndị na-ekwu okwu n'ofe oke na Cameroon. Na Naijiria, a na-asụkarị ya na Takum na Ussa LGAs, na Yangtu SDA Taraba Steeti.

## Ọmụmụ ụdaolu
Na Kuteb, e nwere fọnịm consonant 27, ụdaume iri na abụọ na ụda ise.

### ụdaume
Na Kuteb, e nwere ụdaume abụọ dị iche iche, ọnụ na imi. N'ụdị ụda, setịpụ ọ bụla nwere ụdaume isii dị iche iche. Na mkpokọta, enwere fọnịm iri na abụọ dị iche iche. Ọkwa nke ɨ ịbụ fọnịm na Kuteb ejighị n'aka. Igwefoto a na-apụta naanị n'ime mkpụrụokwu mechiri emechi, ụfọdụ prefixes noun, yana n'okwu nkwugharị okwu ebe enwere nnọpụiche nke u na i.

### Mgbochiume
Kuteb nwere fọnịm consonant 27 dị iche iche. A na-ahụ ndenye ndị a na-ede ede n'okwu mbinye ego nkịtị, ma ọ bụ, n'ihe banyere /v/ na /z/, mgbanwe subdialectical. Dị ka ọtụtụ asụsụ Jukunoid, Kuteb akọwapụtala consonants. N'otu ọmụmụ ihe, agụnyere ndị a abụghị dị ka mgbanwe na base-phoneme, kama dị ka ụda nke ha dị iche iche.

### Ụda
Na Kuteb, enwere ụda anọ ma ọ bụ ise dị iche iche, dabere n'otú e si agụ ha. Ụda nke ọtụtụ ọmụmụ nabatara bụ ụda dị ala (enweghị akara), etiti (-), elu ('), na ụda dara ada (ˆ).

#### Arụmụka
Dị ka Roger Blench si kwuo, e nwere ụda ise dị iche iche na Kuteb, ndị a bụ: obere (enweghị akara), mid (n), elu ('), ọdịda (ˆ), na ịrị elu (ˇ). A na-emepụta ụda nke ise, (na-ebili) naanị site na mgbanwe sandhi nke na-emetụta ụfọdụ okwu mgbe "elu elu". Dị ka W.E. Welmers, mgbanwe Sandhi a anaghị eme, ma ọ bụrụ na ọ mere, naanị ịkpọ okwu ga-agbanwe, ọ bụghị diacritic edere ya.

### Phonotactics

#### oke syllabic
Na Kutep, dị ka n'asụsụ Jukunoid ndị ọzọ, ọtụtụ ekwentị consonantal nwere ike bụrụ nke a na-edegharị ma ọ bụ palatal. Ọ bụrụ na ewere mgbanwe ndị a ka ọ bụrụ ụyọkọ ụda olu ekwe ntị, oke syllabic bụ ndị a:

#### Sandhi na-agbanwe
Akwụkwọ ozi ⟨w⟩ n'asụsụ Kuteb na-ejigide ọkwa ya dị ka okwu labio-velar dị nso, dị ka ọ dị na uwé 'face' ma ọ bụ na 'mkpọnwụ' - n'agbanyeghị, mgbe ⟨w⟩ gụnyere na ụyọkọ nwere consonant palatal (/c). , j, sh, nj/) /w/, n'ihi mgbanwe sandhi, na-aghọ ntọhapụ labiodental ekwupụtara ma ọ bụ enweghị olu.

#### N'ọkwa CV, a na-eji consonants ndị a:
Na Kuteb, e nwere ọtụtụ ụyọkọ consonant nwere ike ịdị, n'agbanyeghị, ọtụtụ n'ime ihe ndị a na-eme n'etiti oke okwu, n'agbanyeghị, ụfọdụ n'ime ihe ndị a na-eme n'otu mkpụrụokwu - edepụtara n'okpuru ebe a. Otú ọ dị, nchikota ọ bụla nke syllable-ikpeazụ consonants (lee n'okpuru) na-esote mkpọda-mkpọmkwem mbụ ọ bụla ga-ekwe omume. O yikarịrị ka mbelata ahụ ga-eme, dịka ọ dị n'okwu ushitong 'ofe-stirrer' (nke sitere na shir na utoŋ) ebe a tụbara /r/. Ọzọkwa, mgbe ikpeazụ ⟨nn⟩ ị ga-ebu ụzọ malite na ⟨n⟩, a na-ebelata okpukpu abụọ ⟨nn⟩ Enwere ike igosi mmetụta a n'okwu ndị dị ka munae (munn-náe) 'ba ụba', na na munji (munn-nji) 'echefu'.

N'ọkwa CV, a na-eji consonants ndị a:

* p ts t c k b (d) (g) mb nd nj bg f s sh h v z nz m n ŋ r l

Mgbe ịnọ na C (C) VC ikpeazụ, a na-eji ihe ndị a kama:

* b r g m n* ŋ*

A na-eji ihe ndị a na ụyọkọ CC:

* Na Cw: pw, mbw, bw, fw, mw, sw (?), cw, njw, jw, shw, kw, ngw, na ŋw 
* *Mụ na Cy*: py, mby
* Na Ck: pk, tk, fk, sk
* Na Cg: mbg, ndg

#### ụyọkọ mgbochiume
Na 1964, Peter Ladefoged dekọtara ụda olu nke ọtụtụ asụsụ West Africa. Otu n'ime asụsụ ndị a bụ Kuteb, ndị a bụ ihe ọ chọpụtara:

## ndetu


## edensibia

## mpụga njiko

* http://www.koeppe.de/titel_details.php?id=514
* https://web.archive.org/web/20120405160934/http://lingweb.eva.mpg.de/numeral/Kuteb.htm
* http://www.koeppe.de/titel_details_print.php?id=514
* http://globalrecordings.net/en/language/1757
* Nkọwa Nkọwapụta na Kuteb