Amy Archer-Gilligan

Amy Duggan “Sister” Archer-Gilligan (October 31, 1873[1] - Eprel 23, 1962) [2] bụ onye nwe ụlọ ndị nọọsụ na onye na-egbu ọchụ sitere na Windsor, Connecticut. O gburu opekata mpe mmadụ ise site n'itinye ha nsị. Otu n’ime ndị o metụtara bụ di ya nke abụọ, Michael Gilligan; ndị ọzọ bụ ndị bi n’ebe a na-elekọta ndị agadi ya.

O kwere omume na Archer-Gilligan tinyere aka na ọnwụ ndị ọzọ. Ndị ọchịchị gụrụ mmadụ iri anọ na asatọ nwụrụ n'ụlọ ndị agadi ya, "Ụlọ Archer maka ndị agadi na ndị nwere nkwarụ".

Ikpe ahụ dọtara mgbasa ozi zuru oke n'oge ahụ ma kwuo ya dị ka ihe mkpali maka egwuregwu Arsenic na Old Lace.

## Oge ọ bụ nwata na alụmdi na nwunye
A mụrụ Amy E. Duggan na October 31, 1873, nwa James Duggan na Mary Kennedy na Milton, Connecticut, nwa nke asatọ n'ime ụmụ iri.  Ọ gara Milton School na New Britain Normal School na 1890. 

Amy Duggan lụrụ James Archer na 1897. A mụrụ nwa nwanyị, Mary J. Archer na Disemba 1897.[1] Ndị na-agba ụta ghọrọ ndị nlekọta nke mbụ na 1901, e goro ọrụ ilekọta John Seymour, bụ́ agadi nwanyị di ya nwụrụ. Ha kwagara n'ụlọ ya na Newington, Connecticut. Seymour nwụrụ na 1904. Ndị nketa ya gbanwere ebe obibi ahụ ka ọ bụrụ ụlọ obibi maka ndị agadi, ndị na-agba ụta nọgidere na-elekọta ndị agadi maka ego. Ha kwụrụ ezinụlọ Seymour ụgwọ ụlọ.[2] Ha na-elekọta ụlọ obibi ahụ dị ka ebe a na-elekọta ndị agadi Nwanna Nwanyị Amy.

Na 1907, ndị nketa Seymour kpebiri ire ụlọ ahụ. Ndị na-agba ụta kwagara Windsor, Connecticut ma jiri ego ha nwetara zụta ebe obibi nke ha na Prospect Street na Windsor Center. N'oge na-adịghị anya, ha gbanwere ya ka ọ bụrụ azụmahịa, Archer Home maka ndị agadi na ndị na-adịghị ike.

James Archer nwụrụ na 1910,  o doro anya na ọ bụ ihe sitere n'okike. Ihe kpatara ọnwụ ya bụ Ọrịa Bright, okwu a na-akpọ ọrịa akụrụ. Amy Archer wepụtara akwụkwọ mkpuchi n'ahụ ya izu ole na ole tupu ọnwụ ya. Uru iwu ahụ mere ka ọ gaa n'ihu na-arụ ọrụ Archer Home.

Na 1913, Amy lụrụ Michael W. Gilligan, onye di ya nwụrụ nwere ụmụ nwoke anọ toro eto. A kọrọ na ọ bara ọgaranya ma nwee mmasị na Amy na itinye ego na Archer Home. Otú ọ dị, na Febụwarị 20, 1914,  mgbe ọ lụsịrị Amy naanị ọnwa atọ, Michael nwụrụ.  Ihe kpatara ọnwụ ya bụ "oké mwakpo bile" (n'ikwu ya n'ụzọ ọzọ, nsogbu siri ike).  Amy nwere ego ọzọ n'ihi na n'oge alụmdi na nwunye ha dị mkpirikpi, di ọhụrụ ya edepụtara akwụkwọ testament nke hapụrụ ya ihe onwunwe ya niile. A ga-emecha chọpụta na ọ bụ ihe adịgboroja n'ihi na o doro anya na edere ya n'aka nke kwekọrọ na nke Amy Archer-Gilligan.

## Ogbugbu
N'agbata 1907 na 1917, mmadụ iri isii nwụrụ n'ụlọ Archer. Ndị ikwu nke ndị ahịa ya malitere inyo ha enyo ka ha na-agbakọ ọnụ ọgụgụ buru ibu nke ndị nwụrụ anwụ. Naanị mmadụ iri na abụọ nwụrụ n'agbata afọ 1907 na 1910, mana mmadụ iri anọ na asatọ nwụrụ n'etiti afọ 1911 na 1916. Otu n'ime ha bụ Franklin R. Andrews, nwoke yiri ka ọ nwere ahụike. N'ụtụtụ May 29, 1914, Andrews na-arụ ọrụ n'ụlọ Archer. Ọnọdụ ahụike ya siri ike kara njọ n'otu ụbọchị ma nwụọ n'uhuruchi. Ihe kpatara ọnwụ ya bụ Ọnyá afọ.

Mgbe ụmụnne Andrews (gụnyere Nellie Pierce) nwetara ụfọdụ akwụkwọ ozi ya, ha kwuru oge Amy Archer-Gilligan na-achọ nwanne ha nwoke maka ego. Ndị ahịa Amy gosipụtara usoro ọnwụ n'oge na-adịghị anya mgbe ha nyesịrị ya nnukwu ego.

Ka ọnwụ ahụ na-aga n'ihu, Nellie Pierce kọọrọ onye ọka iwu mpaghara ahụ na-enyo ya enyo, mana ọ na-elegharakarị ya anya.[1] Ya mere o wegara akụkọ ya na Hartford Courant. Na May 9, 1916, e bipụtara nke mbụ n'ime ọtụtụ akụkọ banyere "Ụlọ ọrụ igbu mmadụ."[2] Ọnwa ole na ole ka e mesịrị, ndị uwe ojii malitere inyocha okwu ahụ nke ọma. Nnyocha ahụ were ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ otu afọ imecha ya..

E gwupụtara ozu Gilligan, Andrews, na mmadụ atọ ndị ọzọ bi na ya. Mmadụ ise ahụ nwụrụ site na nsị, ma ọ bụ arsenic ma ọ bụ strychnine. Ndị ahịa obodo ahụ nwere ike ịgba akaebe na Amy anọwo na-azụta nnukwu arsenic, nke a na-eche na ọ ga-egbu òké. Nnyocha nke uche Gilligan gosipụtara na ọ bụ n'ezie ihe adịgboroja nke Amy dere.

Dị ka M. William Phelps, onye dere The Devil's Rooming House, si kwuo, nyocha yiri ka ọ na-egosi na Amy na-azụta arsenic iji gbuo ọnụ ọgụgụ buru ibu nke òké. Agbanyeghị, o yiri ka ọ zụghị arsenic niile nke gburu ndị ọrịa ya. Dọkịta na ụfọdụ n'ime ndị ọrịa bịanyere aka ịzụta ya. Nnyocha ahụ gara n'ihu Dr. King n'ihi na ihe akaebe ndị ọzọ na-agbakọta megide ya, mana ebubo ndị a na-enyo enyo laghachiri na Amy mgbe mmadụ tụrụ aro ka ọ nyochaa ihe ndekọ niile nke arsenic zụrụ.

Mgbe a chọtara ihe akaebe na Amy na-eziga ndị ọrịa ya n'ụlọ ahịa ọgwụ iji zụta arsenic buru ibu, ndị uwe ojii nwere ike ijide ma maa ya ikpe.

## Ikpe
E jidere Archer-Gilligan ma kpee ya ikpe maka igbu ọchụ, na mbụ na ebubo ise. N'ikpeazụ, onye ọka iwu ya jisiri ike belata ebubo ahụ ruo otu ọnụ ọgụgụ, ogbugbu Franklin R. Andrews. Na June 18, 1917, ndị ọka ikpe mara ya ikpe, a mara ya ikpe ọnwụ.

Archer-Gilligan                   kp M           d kw ` ım  m  mkp o a  ma  chè ch[ch[ ikpe ]b n’afọ 1919. N’oge ikpe a, o kwuru na ya onwe ya ga-agba ara. Mary Archer gbara akaebe na nne ya riri ahụ morphine. A mara Archer-Gilligan ikpe ọzọ maka igbu ọchụ, ma na nke ugbu a, a mara ya ikpe ịga mkpọrọ ndụ..

## Ọnwụ
N'afọ 1924, e kwupụtara na Archer-Gilligan bụ onye isi mgbaka nwa oge ma kpọga ya n'ụlọ ọgwụ Connecticut maka ndị isi mgbaka na Middletown, ebe ọ nọgidere ruo mgbe ọ nwụrụ n'April 23, 1962. 

## Hụkwa

* Ndepụta nke ndị na-egbu ọtụtụ mmadụ na United States
* Ndepụta nke ndị na-egbu egbu na ndị na-eme ihe ike
* Ndepụta nke ndị na-egbu ọtụtụ mmadụ na aha njirimara "Borgia"

## Ihe odide

Òtù:Pages with unreviewed translations