Kitoye Ajasa

Sir Kitoye Ajasa    Listen (help·info) OBE (a kpọkwara Kitoyi ; 10 Ọgọst 1866 – 1937) bụ onye ọkaiwu na onye omebe iwu Naijiria n'oge pụta.  Ọ bụ onye na-adịghị agbanwe agbanwe, ma soro ndị dị colonial rụkọọ ọrụ.  O chere na egwu ga-ekwe omume ma ọ bụrụ na ndị Africa nakweere echiche na ụlọ ọrụ Europe.  Ajasa bụ otu n'ime ndị isi otu ndị mmadụ, ma bụrụ onye edemede akwụkwọ na-agbanwe agbanwe bụ Nigerian Pioneer .  Ọ bụ onye Naịjiria mbụ e chiri eze.

## Afọ mbụ
[1]Kitoye Ajasa sitere na ngalaba obodo Saro nke si Ajase dị na Dahomey kwaga Legọs.  [1] A ማያ nna ya, Thomas Benjamin Macaulay na Dahomey, kpọgara ya n'ịbụ ohu wee hapụ hapụ ya na Sierra Leone.  A na-akpọ Kitoye Ajasa na mbụ Edmund Macaulay.  [2] A Masek ya na Lagos na 10 Ọgọst 1866. [3] Ọ akwụkwọ akwụkwọ na CMS Grammar School, Lagos .  [4] Ọ kwagara England ebe ọ gara Dulwich College, ụlọ akwụkwọ akwụkwọ na eze, iwu na Inner Temple Inn of Court.  Amụma ya n'ihe mgbaàmà na 1893. [2]Ọ flu aha ya ka ọ bụrụ Kitoye Ajasa ka ọ ngosi afọ iri na abụọ na London.  [1] Ọ la nchekwa Legọs, ebe ọ ahụmahụ ọrụ iwu ya.  [4] Ọ ngosi Lucretia Olayinka Moore, onye Egba adaeze

## Onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na onye nkwusa
"Na 1906, Ajasa ghọrọ onye na-abụghị onye otu ndị omebe iwu, na 1914 e mere ka onye otu Council of Nigeria Council of Governor-General Frederick Lugard, 1st Baron Lugard (1858–1945).  Ajasa na ndị ọzọ dị ka John K. Randle, Christopher Sapara Williams na Henry Rawlingson Carr chere na igbochi ọchịchị Britain adịghị arụpụta ihe, ebe ọ bụ na ọ bụ nanị ndị Britain ka mmepe ga-ekwe omume.  Ajasa kpọrọ radicals "water rate agitators."  Ọ kwadoro nkwenye zuru oke nke echiche na ụlọ ọrụ Europe dị ka ụzọ kachasị ngwa ngwa iji nwee ọganihu.  Ndị ha na ya dịkọrọ ndụ wakporo ya maka omume a, na-ekwu na akwụkwọ akụkọ ya bụ "mmụọ ozi na-elekọta ndị oligarchy nke mmeghachi omume", ma na-eche ihe kpatara "onye ọ bụla nọ na Lagos, onye Africa site na ọmụmụ, agbụrụ na agbụrụ ... kwesịrị ịbụ nke na-enweghị nghọta agbụrụ kpamkpam.  , ma na-echefu kpamkpam maka ekele maka ọrụ, ọrụ na ọrụ dịịrị ya."

. [8]Ajasa bụ otu n'ime ndị isi otu ndị mmadụ ndu ntọala na 1908 site n'aka John Randle (1855–1928).  Ndị ọzọ bụ Orisadipe Obasa (1863–1940), Richard Akinwande Savage (1874–1935) na Adeyemo Alakija (1884–1952).  Ọ bụ ebe na ndị otu ndị mmadụ na-achị bụ ndị nwere echiche nchegharị, ọ dọtara ụfọdụ ụfọdụ ndị nwere ikike echiche na-aga n'ihu dị ka Ernest Ikoli (1893–1960), onye nta akụkọ na onye nna otu Nigerian Youth Movement  .  [8] Ndị otu ndị mmadụ, bụ nke nwanne iwebata ngbanwe nke nta nke nta, ewepụre ndị na-ahụ maka radical na Nationalist Nigerian National Democratic Party (NNDP) ntọala ntọala na 1922 site n'aka Herbert Macaulay .  [9] Ndị otu ndị mmadụ mebiri na 1928 ka Randle nwụsịrị

[13]Ajasa hiwere onye ọsụ ụzọ Naijiria na 1914 dị ka ihe ọzọ na mgbanwe radical Weekly Record nke John Payne Jackson (1848–1915).  [10] Ebe ọ bụ na a mara ya na ọ bụ onye nwanne obi Lugard, ọtụtụ ndị mmadụ chere na akwụkwọ nyere akwụkwọ ahụ ego.  [11] Akwụkwọ ndị ahụ na-akwado usoro n'ozuzu ma na-ndị ndị mmadụ na ụdị na--egosi.  [12] Ọ na-adịghị aka na-egosi ndị na-eso dị ka akwụkwọ ndị ọzọ mere n'oge ahụ, ọtụtụ n'ime ndị Lagos ekiri obi.  [11] Ajasa dere n'afọ 1923 na akwụkwọ ya "dịịrị iji nke ọma na n'ụzọ ziri ezi Gọọmenti nye ndị mmadụ na ndị mmadụ nye Gọmenti".

Kitoye Ajasa onye ọka ikpe nke High Court nke Lagos.  Emere ya ka ọ bụrụ onye isi nke Order nke tọrọ Ukwu Britain na 1924 Birthday Honors ma mee ya onye ọchịchị na 1928 Birthday Honors .  Ọ bụ onye Naịjiria mbụ e chiri eze.  [4] Ajasa ifo onye omebe iwu 1933. [3] Ọ nwụrụ na 1937. [14] Onye ọsụ ụzọ Naijiria mechiri mgbe ọ nwụsịrị.  [11] Ụmụ ya play Oyinkan onye mba Naijiria na echere, Lady Abayomi (1897–1990).

## Freemasonry
Sir Kitoyi bụ onye Freemason ma nwee nkwanye ùgwù dị ukwuu maka Freemasonry.  Enyere ya Worshipful Master of Lagos Lodge No. 1171 na 1901, 1906, 1907, 1908 & 1928

## Nkwupụta okwu
[13]akụkụ echi nke Ajasa kwuru na ọsụ ụzọ:

* "Anyị nọ n'Ebe Ọdịda Anyanwụ Afrịka abụwo ọgbọ dị iche iche n'okpuru ọchịchị Britain na ọchịchị ahụ anyị nwere afọ ojuju." (Septemba 7, 1917)
* "... ọ nwere ike ịbụ igbu onwe maka alaeze ukwu ọ bụla ikwe ka isiokwu ahụ banye na nzuzo ya site n'ime ka ha rụọ ọrụ n'ọnọdụ ntụkwasị obi ..." (7 Septemba 1917)
* "[Gọọmenti kwesịrị] ileba anya na ụmụ amaala gụrụ akwụkwọ dị ka ihe bara uru nke Alaeze Ukwu a ga-eji mee ihe na ọdịmma Imperial." (Septemba 7, 1917)
* "Klas gụrụ akwụkwọ na-eto ngwa ngwa n'etiti ụmụ amaala na gburugburu ... Afrika Afrika. Ka onye Afrika gụrụ akwụkwọ na-aga nke ọma bụ ịhụnanya o nwere maka obodo ya, ka ọ na-agbasikwa ike maka olu ka ukwuu ma dị irè n'ịkpụzi nke ọdịnihu nke ndị ya ... Ma nwa afọ gụrụ akwụkwọ ka na-eti mkpu n'ime ọzara ... a ghaghị ịṅa ntị na mkpu ya otu ụbọchị." (Septemba 14, 1917)
* “Efere nza nke Naijiria, Chineke nyekwa ya, ee e, na a ga-atụba ya ruo ọtụtụ afọ na-abịa na n'ime Alaeze Ukwu...” (17 October 1930).

## Ntụaka