Hobyót

Hobyót (Arabic: لغة هوبيوت, nke a makwaara dị ka Hewbyót, Habyot, ma ọ bụ Hobi), nke a maara dị ka Weyheybyot  bụ otu n'ime asụsụ isii nke oge a na South Arabian (MSAL), otu asụsụ ndị South Semitic a na-asụ na ndịda Arabian Peninsula. Asụsụ Semitic nke dị n'ihe ize ndụ nke ukwuu na-achọ ịla n'iyi, a na-asụ ya n'obere mpaghara dị nso na ókèala Yemen na Oman. A na-eme atụmatụ na ndị na-asụ ya dị ihe dị ka otu puku na Oman na iri anọ na Yemen, ọ bụ ezie na ọnụ ọgụgụ ezi nwere ike ịdị obere.

Ojiji ya anaghị ejikọta ya na obodo ma ọ bụ ebo nke mmadụ kpọmkwem, kama ọ na-ejikọta ya na mpaghara ebe a na-asụ ya (ókèala ugwu Dhufar/Yemen)  Ọtụtụ n'ime ihe ọmụma gbasara ịdị adị Hobyot sitere na ọmụmụ nke asụsụ ndị kacha achị, ndị agbata obi nke ndị South Arabia dịka Mehri na Jibbali. Nkọwa asụsụ doro anya nke Hobyot siri ike, ebe ọ bụ na ọtụtụ ndị na-asụ asụsụ na-agwakọta Mehri n'okwu ha gbasara ndị mba ọzọ.

N'afọ ndị na-adịbeghị anya, ọmụmụ ihe nkeonwe gbasara Hobyot enyela ihe akaebe zuru oke iji gosi na ọ nwere onwe ya n'asụsụ, ma nye nghọta banyere akụkọ ihe mere eme na omenala nke ndị na-asụ ya. Agbanyeghị, a kabeghị akwụkwọ nke nhazi ya zuru oke.

## Akụkọ ihe mere eme
Ndị ọkà mmụta asụsụ bu ụzọ kpọtụrụ Hobyot aha na 1981 na mbipụta nke Thomas Muir Johnstone, ọ bụ ezie na ọ chọpụtara ya na mbụ na 1970s. Johnstone kwuru na ọ bụ n'ezie ngwakọta nke asụsụ Mehri na Jibbali kachasị ewu ewu nke MSAL karịa asụsụ doro anya n'onwe ya. A gaghị amata ya dị ka asụsụ nke ya ruo n'afọ 1985, mgbe Marie-Claude Simeone-Sinelle bipụtara ihe akaebe zuru ezu iji kpughee ọdịiche dị na ndị ibe ya nke MSAL. A na-aghọta ugbu a n'ọtụtụ ebe na ọnụ ọgụgụ zuru ezu nke asụsụ ọ bụla egosila nnwere onwe Hobyot dị ka asụsụ nke ya.

Ụfọdụ kwenyere na ndị na-asụ Hobyot na-ewere asụsụ ha dị ka ngwakọta nke Shahri na Mehri. A na-atụ anya na akwụkwọ ndị ọzọ nke asụsụ ahụ ga-abata n'ọdịnihu dị nso, dịka ìgwè nyocha abụọ nke oge a sitere na UK na France na-arụ ọrụ n'ọhịa na-enwe olileanya inye ìhè ka ukwuu na ọdịdị ya.

Enwere ike ịchọta nkọwa mbụ nke ụfọdụ ọdịiche phonological na ụtọ asụsụ n'etiti Hobyot na ọrụ Simeone-Senelle mere; ọkachasị, n'ọrụ ya na ojiji ya na Yemen na Oman.

## Ebe a na-ekesa ya
N'iburu n'uche ọnọdụ ya n'ókè nke mba abụọ, Hobyot bụ asụsụ ndị mmadụ si n'ebe dị iche iche. Ọ bụ ezie na a na-ahụkarị ndị na-asụ ya n'akụkụ abụọ nke ókèala ugwu dị n'etiti Yemen na Oman,  ụfọdụ nwere ike ịchọta n'ebe ọzara dị n'ebe ugwu na n'ebe ọdịda anyanwụ, yana obodo ndị na-egbu azụ n'ụsọ oké osimiri. Nkọwa na-ezighi ezi nke Hobyot dị ka akụkụ nke Mehri ma ọ bụ Jibbali nwere ike isi n'eziokwu ahụ bụ na ọtụtụ ndị na-asụ asụsụ Hobyot zutere ndị na-ekwu okwu Jibbali n'ugwu, na ndị na-akpọ Mahra n'ọzara na mpaghara ndị dị n'ụsọ oké osimiri.

Ndị na-asụ Hobyot na-ejikọta onwe ha na agbụrụ Mahra (Mehri), dị ka akwụkwọ Hetzron banyere asụsụ Semitic si kwuo. Ha dị n'ime mpaghara Mehri. N'ugwu, ha na-azụ kamel, ehi, na ewu, ka ha na-agbapụ n'ọgba na ebe obibi nke ụlọ gburugburu n'oge udu mmiri.

Ọtụtụ ndị na-asụ Hobyot n'akụkụ osimiri na-asụ ọtụtụ asụsụ, ha na-aghọtakwa Mehri ma ọ bụ Mehriyot nke ọma, ọbụlagodi na ha anaghị asụ nke ọma. Mmetụta Jibbali, Mehri, ma ọ bụ Mehriyot na-adabere n'otú asụsụ si dị nso. Dịka ọmụmaatụ, Hobyot a na-asụ na Yemen dị nso na Mehriyot n'ụsọ oké osimiri na Jibbali n'ugwu.

## Ọmụmụ ụdaolu

### Mkpụrụ okwu

Ụda dị n'ime oghere dị ụkọ, ma ọ bụ sitere na okwu ndị a gbazitere.

* Ụda ndị ọzọ a na-akpọ pharyngealized, bụ ndị a na-adịghị ahụkebe ma ọ bụ sitere na okwu mgbazinye.
* A pụkwara ịnụ /ɡ/ dị ka nkwụsị ọnụ [ɟ].
* A na-anụ ụda glottalic dị ka ma ọ bụ ejectives ma ọ bụ ụda glottalized.

### Mkpụrụedemede

## Ihe ize ndụ
A na-ewere Hobyot dị ka asụsụ nọ n'ihe ize ndụ. A maghị ọnụ ọgụgụ ndị na-ekwu okwu n'ezie, mana a na-eme atụmatụ na ọ bụ naanị narị ole na ole. Ọtụtụ n'ime ndị na-ejigide asụsụ ahụ bụ ndị agadi, nke na-agbakwunye ohere na njedebe asụsụ dị nso.

Ethnologue na-ekewa ya dị ka asụsụ na-anwụ anwụ (EGIDS 8a). Nanị ndị na-asụ asụsụ nke ọma fọdụrụnụ bụ ndị okenye karịa afọ ịmụ nwa, nke na-eme ka njikọta nke asụsụ ahụ n'ime ọgbọ ndị na-esote bụrụ ihe na-agaghị ekwe omume. A ga-emepụta usoro nnyefe site na mpụga obodo iji chekwaa ya.

## Ihe odide

## Ịgụ ihe ọzọ

* [Ihe e dere n'ala ala peeji] 1993. "Zur Ọnọdụ nke Hóbyót na den neusüdarabischen Sprachen" *Zeitschrift für Arabische Linguistik*
* [Ihe e dere n'ala ala peeji] 1998. "Fieldwork Reports 16. "Ụlọ Ọrụ Maka Asụsụ Ndị Nweta Egwu*Ntọala maka Asụsụ Ndị Na-achọ Ịdị Nri*
* Nakano, Aki'o 2013. *[https://tufs.repo.nii.ac.jp/records/7500 Hobyót (Oman) Vocabulary na ihe atụ ederede]*.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* [Ihe e dere n'ala ala peeji] Mehri na Hobyot kwuru na Oman na Yemen.
* [Ihe e dere n'ala ala peeji] 17 Asụsụ ndịda Arab nke oge a. *Asụsụ Semitic*, 378.
*  

## Njikọ mpụga

* Hobyót na Ọrụ Asụsụ Ndị Nri
* ELAR archive nke ihe ndekọ asụsụ HobyótIhe odide asụsụ Hobyót
Otú:Pages with unreviewed translations