Nnamdi Kanu

thumb|Nnamdi Kanu
**Nnamdi Okwu Kanu** (a mụrụ ya na ụbọchị ịrị abụọ na ise nke ọnwa Septemba na 1967)   ) ọ bụ onye Naịjiria mụrụ n'ala bekee  Ọ bụ onye ndu ndị Indigenous People of Biafra (IPOB). Ebumnuche ndị IPOB bụ imepụta obodo kwụụrụ onwe ya maka ndị bi na mpaghara ọdịda anyanwụ mpaghara nke Nigeria site na ntụgharị aka.  Kanu bụ onye isi ụlọ ọrụ redio  a ala ndị ọcha edebanyere aha ya bụ Radio Biafra .  Ejidere Kanu maka ebubo aghụghọ na Lagos dị na Nigeria na ka ọnwa Ọktọba dị na mkpụrụ ụbọchị iri na anọ na afo 2015 wee jidere ya ihe karịrị otu afọ, n'agbanyeghị iwu dị iche iche ụlọ ikpe nyere maka ịhapụ ya. Mgbe ọ nọ n'ụlọ ikpe, Kanu na-eyi uwe mkpuchi na mkpuchi isi ndị Juu mgbe niile. O kwuru na ụlọ ikpe, na ya "kwenyere n'okpukpe ndị Juu " ma na-ele onwe ya anya dị ka onye Juu na oge ụfọdụ edugawo ndị ya na Biafra n'ekpere dị iche iche nke ndị Juu na nkwenye okpukpe.   Ka ọnwa Eprel dị na mkpụrụ ụbọchị iri abụọ na asatọ nke afọ 2017, a tọhapụrụ Kanu n'ụlọ mkpọrọ na ịgba akwụkwọ.  

## Ndụ Mbido
A mụrụ Kanu na Isiama Afara Ukwu, Umuahia, Abia State, Republic of Biafra . Aha nna ya bu Eze Israel Okwu Kanu (JP)  na nne ya, Ugoeze Nnenne Kanu.  Ọ gara ụlọ akwụkwọ a na-akpọpPaịmarị Avenue wee gaa Gọọmenti  College nke dị na Umuahia maka agụmakwụkwọ sekọndrị ya. Ọ gụrụ akwụkwọ na Mahadum nke Nigeria, Nsukka wee kwaga  ala bekee bụ UK tupu ya gụchaa akwụkwọ.  

## Mmeme

### Mmata
Na u 

Na ụbọchị nke ise nke Septemba na afo 2015, Nnamdi Kanu bụ onye ọbịa bịara nzụkọ World Igbo Congress nke emere na Los Angeles, ebe ọ gwara ndị na-ege ya ntị "anyị chọrọ egbe ma chọkwue  mgbọ".  N'ajụjụ ọnụ ya na Junu na afo 2017, Kanu kọwara ihe ọ na-ekwu na arịrịọ ọ rịọrọ maka ịnata ihe onyinye mgbọ na egbe na aka ndị otu ndị ala anyị nọ America maka ichekwa ndị Igbo na mwakpo ndị agha ndị Fulani na-achị ehi na a wakpo ndị Igbo, ha ka na -eme ya ụgbụ a na ala Biafra.  

### Nnupụisi obodo
Nkwupụta mkpọpụta Kanu bụ ntinye nke nnupụ isi obodo iji kwagide ụlọ ọ na-achọ nnwere onwe nke ndị ya. N’ igbasa ozi dị iche iche, Nnamdi Kanu kwupụtara etu nnabata ya Martin Luther King Jr. na ụdị ndị isi obodo Mahatma Gandhi ga-esi bute “mweghachi nke Biafra”. N'ajụjụ ọnụ a gbara ya na Newsweek, Nnamdi Kanu kwupụtara nkwenye ya na nkuzi Martin Luther King Jr na Mahatma Gandhi, "Enwere m olileanya na ihe anyị na-achọ nwere ike mezuo n'udo. Abụ m onye na-akwado iguzogide oke. Gandhi na Martin Luther King nwalere ya wee rụpụta ezigbo ihe, ya bụ o gịnị kpatara na ọ gaghị arụ ọrụ n ’ọnọdụ anyị?” 

Tupu nhoputa ndi isi nke afọ 2019, IPOB yiri egwu ijide nhoputa ndi ndọrọ ndọrọ ochichi. Site na ihe  onye ndu IPOB, Nnamdi Kanu kwuru na, "Ọ ga abụ nwa nwoke bụ usoro dị iche iche. Ọ bụ nnupụ isi obodo, mmegide ọnụ, ọ bụ ngosipụta nke iwe anyị nke Naịjiria na ihe ọ na-anọchite anya ya ". Ndi ndọrọ ndọrọ ọchịchị obodo Naijiria katọrọ nguzo ya maka ịhapụ itu ntuli aka. N'uhuruchi nke ntuli aka ahụ, Nnamdi Kanu buliri ọkwa nwatakịrị ahụ ma gbaa ndị nwe ala ume ka ha sonyere na ntuli aka ahụ ọ kọwapụtara ọnọdụ ya dị ka "bịanyere aka na ya, kaa ya akara ma nyefee ya"  . A nabatara mgbanwe ya na ebe di iche iche dika njikere igha ntị ihe ndi ozo kwuru.  

## Mkpọrọ

### Njide
Na ụbọchị ịrị na asatọ nke ọnwa Ọktọba na afo 2015, akụkọ kọrọ na ndị uwe ojii nzuzo Nigeria jidere Kanu na Lagos State site na Ngalaba  Ọrụ (DSS).   Kanu a gwala ndị ọkaiwu ya na n’abalị iri na anọ n’ọnwa Ọktọba afọ 2015, ndị ọrụ gọọmentị Federal Security nke Nigeria, ndị ọrụ nchekwa steeti (SSS) jidere ya n’ime ụlọ họtel ya na Golden Tulip Essential Hotel Ikeja, Lagos Steeti .  Ndị ọka iwu na mkparịta ụka mgbasa ozi kwuru n'etiti ụbọchị ịrị na anọ na iri na asaa nke ọnwa Ọktoba na afo 2015 na ha amaghị ka onye nke ha ejidere mere wee ruo na ụbọchị nke iri na asatọ nke onwa Ọktọba na afọ 2015, mgbe ụlọ ọrụ mgbasa ozi mebiri akụkọ banyere njide e jidere ya na aka ndị SSS na Abuja .  Ozi ọma banyere njide e jidere Kanu kpalitere ngagharị iwe na Delta State, Enugu State, Rivers State, Cross River State, Abia State, Imo State, Akwa Ibom Sate, Bayelsa State nakwazi Anambra State .  

### Njide
N’abalị iri na itoolu na afọ 2015, a gwara anyị na Nnamdi Kanu enwerugo onwe ya  mgbe ọ mechara ịgba izu nzuzo n’ụlọikpe majistrate, Wuse 11.  N'gbanyeghị, mgbapụta agbapụtara ya, e nwere "ihe arụmuka" ma nwekwara ebubo na ndị DSS kwupụtara mgbapụta ahụ naanị "iji mee daa ndị Biafra obi maka iwe ya na enwe."    

### Ikike ụlọ ikpe
Ụlọ ikpe Majistrate nke mbụ nọ na Abuja na ụbọchị iri na asatọ nke ọnwa Novemba na afọ 2015 nyere iwu na Ngalaba Ọrụ (DSS) maka iwepụta Kanu n'ụlọ ikpe na ụbọchị ịrị abụọ na asatọ nke ọnwa Nọvemba na afọ 2015.  N'agbanyeghị, akụkọ a kọọrọ na Ngalaba Ọrụ (DSS) nwetara "ikike ụlọ ikpe nzuzo iji jide Nnamdi Kanu".    Onye ọka iwu Kanu, Obetta, na n'ajụjụ ọnụ kwuru na mgbe n'ụlọ ikpe, onye ọka iwu ahụ nyere ya akwụkwọ nwere mpempe akwụkwọ nke nyere ikike ka Ngalaba nke Ọrụ (DSS) inwụchi Kanu ruo ọnwa atọ na-esote ya iji mechie ihe ha kwụrụ bụ nyocha maka nkwado nke iyi egwu na iyi ọha egwu ”.  

### Nnwale Ikpe
Emechara ka akpọrọ Kanu ikpe na 23 nke November 2015 n'ụlọ ikpe gaa n'ulo Magistrate nke dị na Abuja na nke mbụ   maka ebubo nke "izu ohi, mmaja na ndị otu nke nzukọ na-akwadoghị" nke Ngalaba Na-ahụ Maka Ndị Ọrụ Naịjirịa (DSS). Ebubo ahụ merụrụ "Nkebi 97, 97B na 397" nke ntaramahụhụ koodu nkeNigeria.    Onye ọka ikpe bụ Usman, nọ na ụbọchị ikpeazụ a hotara maka Mịnịstrị na- ahụ maka ọrụ (DSS) maka ọdịda n'ihe na  ha enwepụtaghị Kanu n'ụlọ ikpe ugboro abụọ nkemgbe e wepụtara okwu a n'ụlọ ikpe.  Ka ọ dịgodị, ndị na akwado Kanu were iwe bata Nigeria gaa n' isi obodo ala ahụ bụ Abuja ha ji okomoko ụgbọ ala na udo mkpesa maka onye ndú ha bụ onye akpụrụ site aka Gọọmenti dị elu, tupu Wuse Mpaghara nke abụọ majistrati Court, Abuja na ụbọchịiịrị abụọ na atọ nke ọnwa Novemba na afọ 2015.    Ndị na-eme ngagharị iwe Biafra ji kaadị ekike ha bụọ abụ ma gbaa egwu na ogige ụlọ ikpe ebe ịnụ ikpe a gara. Ndị na-eme ngagharị iwe yiiri polo na okpu nwere akwụkwọ e dere dị ka "Biafra Ugbu A Ma Ọ Bụghị Ma Ọlị", "Buhari Hapụ Kanu Maka Anyị", "N'elu Biafra ka anyị guzoro". Ndị ngagharị iwe nke ndị otu IPOB na agagharị na mpaghara ahụ dị mmadụ puku iri na ise n'obodo ndịda ọwụwa anyanwụ isi nke Onicha n'otu oge. Ọ bụ otu ihe ahụ mere n'ihe karịrị puku mmadụ iri abụọ na-eme ngagharị iwe na Aba, Abia Steeti n'otu ụbọchị ahụ.   

Kanu, site na aka onye ndụmọdụ ya, tinye akwụkwọ na-arịọ ndị ọchịchị gọọmentị ka ha wepụ ya n'aka ndị ọrụ nke Ngalaba Ọrụ (DSS) ma gị ya n'ụlọ mkpọrọ. Ọkaikpe ya, Obetta siri ọnwụ ka ebu gara ya onye ọ na ekpere ikpe n'ụlọ mkpọrọ ịji nyere ya aka ịnweta ndị lowya ya n'ụzọ dị mfe.  

Mgbe ọ nọ n'ụlọ ikpe, Ngalaba Ọrụ (DSS) rịọrọ Ụlọikpe Magistrati  nke 'Wuse Zone 2 ka ọ kwụsị ikpe Nnamdi Kanu n'okpuru ngalaba 108 (1) nke nchịkwa nke ikpe ikpe mpụ na afọ 2015.  Idakwo gara n'ihu kwuo na Ngalaba Ọrụ nke DSS  enwetara iwu site na aka Ụlọikpe dị elu na Abuja, nke dị na abalị iri na Nọvemba, iji jide onye a na-ebo ebubo na mkpesa yawee rue  ụbọchị  iri na itenanị .  N'agbanyeghị, onye ọka iwu Kanu Obetta jụrụ mkpọrọ nke atụrụ onye onye ọ na ekpere ikpe. Obetta kpere ụlọ ikpe ekpere ka ọ kwụsị ikpe a n'ihi na ndị ọka iwu ewepụtaghị ozi ọbụla n'aka Attorney-General nke Naịjiria niile onye nwere ikike ịnabata ụdị ihe a. Obetta gwakwara ụlọ ikpe ahụ na "DSS mebiri iwu ụlọ ikpe ahụ nyere ikike ịgbazị ego zuru oke mana enyereghị ya, na-agbakwụnye na onye eboro ebubo nọrọ na Ngalaba Ọrụ Ndị Ọrụ (DSS) kemgbe ejidere ya."  Onye ọka ikpe ụlọ ikpe ahụ, Usman Shuaibu, mgbe o gechara ndụmọdụ abụọ ahụ, eyigharịrị okwu a ruo ụbọchị nke mbụ nke ọnwa Disemba na afọ 2015 maka ikpe.  

Ndị ikike ọchịchị nke Naịjiria ka na-achọ ya mgbe o mere aghụghọ nke kpatara ọnwụ nke ọtụtụ ndị ntorobịa ọwụwa anyanwụ. 

### Ntọhapụ n'ụlọ mkpọrọ
N’abalị iri abụọ n’ọnwa Ọgụstụnna afọ 2015, *Vanguard* kwupụtara na ahapụrụ Kanu na mgbapụta. Agbanyeghị, isi mmalite mgbasa ozi na-akwado ebumnuche IPOB kpọrọ ịgbapụta "mgbagha" ma kwuo na DSS kwupụtara mgbapụta ahụ naanị "iji mee ka obi dị ndị Biafra na-enwe iwe mma."  Emechaala tọhapụ Kanu na mgbapụta site n'aka Justice Binta Nyako maka ahụike. 

### Ọpụpụ
Kanu pụrụ n'anya ndị mmadụ mgbe ndị agha Nigeria wakporo ụlọ ya na Septemba na afo 2017.  Enweela asịrị banyere ebe ọ nọ kemgbe ihe karịrị otu afọ na ndị otu IPOB na-ebo gọọmentị Buhari ebubo na ha tọrọ ya. Ọ ga-emegharị ọzọ na Ọktoba na afọ 2018 mgbe foto ya na vidiyo ya banyere ya n'Izrel gbasara mgbasa ozi n'ebe dum.  Ọ ga na-eleta mba dị iche iche na Europe ebe ikpe ịgba ọchịchị gọọmentị Naịjirịa wetaara ya, ka na-agha n'ihu. 

## Esemokwu
Kanu sitere na mmalite nke nkwado ya kwuru okwu banyere ndị na-akpata arụmụka nke ukwuu n'oge dị iche iche. 

• Oge gara aga na afọ 2017, e wepụtara vidiyo nke Kanu ebe ọ wepụtara iyi egwu ọnwụ n’ebe onye isi ala chibụrụ Naịjirịa bu Chief Obasanjo. Ọ gwala nzukọ nke ndị na-akwado ụlọ n'obodo ya na ọ bụrụ na nsogbu ọ bụla adakwasị ya, ndị otu IPOB kwesịrị iwepu Obasanjo na agbụrụ ya.  Nke a bụ na nkwupụta okwu Obasanjo na nnọkọ na Abuja na a ga-emerịrị ihe niile iji kwụsị IPOB. 
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Òtù:Pages with unreviewed translations