Wasi-wari

**Wasi-wari** (**Vasi-vari**, **Vasi-veri**) bụ asụsụ nke Ndị Wasi, nke a na-asụ n'obodo nta ole na ole na Ndagwurugwu Pārūn (Ndagwurugwu Prasun) na Afghanistan. A na-akpọkwa ya **Prasun** ma ọ bụ *Pārūni*.

Wasi-wari sitere n'ezinụlọ asụsụ Indo-European, ọ dịkwa n'òtù Nuristani nke alaka Indo-Iranian. Wasi-wari bụ asụsụ kachasị dị iche iche n'Asụsụ Nuristani.

Ndị Prasuni bụzi ndị Alakụba kemgbe onye ọchịchị Afghanistan bụ Abdur Rahman Khan manyere Islam na 1896.   bu ụzọ soro egwu, wee bụrụ ndị na-anụ ọkụ n'obi ka ọgbọ ndị na-eto eto na-amụ Akwụkwọ Nsọ Islam na Pakistan na India wee laghachi ikwusa Islam, [1] mana ha na-echekwa ụfọdụ ihe ncheta nke okpukpe ha tupu Islam.  Ọnụ ọgụgụ ndị gụrụ akwụkwọ dị ala: n'okpuru 1% maka ndị nwere ya dị ka Asụsụ mbụ, na n'etiti 15% na 25% maka ndị nwere ọ dị ka Asụsụ nke abụọ.

## Aha ya
Aha asụsụ ahụ sitere  endonym ya *Vasi* [waˈsi], ya na aha ndị dị ka Kamviri *Přâsü̃* [pāˈsỹ] (ebe aha ọzọ **'Prasius**') na Kata-vari Přâsiu [pāaˈsju]. *Pārūni* sitere n'asụsụ mba abụọ nke Afghanistan, Pashto na Dari.

## Ọnụ ọgụgụ mmadụ

## Asụsụ
A na-ekewa Wasi-wari n'asụsụ atọ a na-asụ n'ime obodo isii. A na-asụ olumba elu, Ṣupu-vari, n'obodo nta kachasị n'ebe ugwu, Ṣupu. A na-asụ asụsụ etiti, üšüt-üćü-zumu-vari, n'etiti obodo anọ, Seć, Üćü, Üšüt, na Zumu. A na-asụ olumba dị ala, Uṣüt-vare, na Uṣüt, obodo kachasị ala. M isiokwu a, ọtụtụ ụdị ndị a kpọtụrụ aha ga-adabere n'asụsụ Seć ọ gwụla ma akọwapụtara ya n'ụzọ ọzọ.

Otu njirimara na-akọwa asụsụ Wasi-wari nii*l* bụ mgbanwe nke oge ochie **d* gaa na l, nke furu *efu* n'ọnọdụ intervocalic n'asụsụ Nuristani ndị ọzọ, dị ka vazala "akpụkpọ ụkwụ", ma e jiri ya tụnyere Ashkun *Vâćâ*, Kamviri_dialect" id="mwSA" rel="mw:WikiLink" title="Kamviri dialect">Kamviri *Vâćo*, na Waigali *oćä*, na mkpirisi zuru oke nke nkwụsị mbụ, dị ka *viṭa* " nku", ma e ji ya tụnyere Ashku **'paṭü**' " nku", Kamviri pâṭü " nku", na Waigali *paṭä* " nku, nku".

## Nchịkọta
Wasi-wari  akụkụ nke alaka Nuristani nke asụsụ Indo-Iranian, nke na-egosi ma mmetụta Iran na Indo-Aryan, mana ọ bụghị ya, ha enweghị njikọ chiri anya. A na-ewere asụsụ Nuristani dị ka Asụsụ Dardic,  Otú ọ dị, ha dị iche na asụsụ Dardic ndị ọzọ iji mepụta alaka nke ha nke osisi asụsụ Indo-Iranian. E mgbagwoju anya n'oge gara aga ma Wasi-wari na Prasun bụ otu asụsụ ma ọ bụ dị iche iche, mana e kpebiri na aha abụọ ahụ na-ezo aka n'otu asụsụ ahụ.  bụ ezie na ọ dị nnọọ iche na asụsụ ndị ọzọ nke Nuristani, Wasi-wari mejupụtara ụyọkọ ugwu nke asụsụ Nuristâni na Kamkata-vari, yabụ ha nwere ihe ụfọdụ yiri.

## Ọmụmụ ụdaolu

### Mkpụrụedemede
Wasi-wari nwere ụdaume asatọ, â, u, o, i, e, ü, ö, na ụdaume a na-amaghị aha ya, a, nke a na-akpọ dị ka ụdaume dị elu, [ɨ]. A na-eji akara IPA  egosi ụdaume ogologo, dị ka [iː].

## Okwu

### Aha nnọchiaha

### Ọnụ ọgụgụ
NumberPrasuni (Ọnụ ọgụgụ)  

1ipin, attege (upün)  

2lūe (lü)  

3chhī (ćši)  

4chipū (čpu)  

5uch (vuču)  

6ushū (vuṣ)  

7sete (sata)  

8aste (assta)  

9nūh (na-agba ọtọ)  

10leze (leza)  

11zizh (züz (Zumu), źuzu (Uṣüt))  

12wizū (vüzu)  

13chhīza (čiz (Zumu), ćšiza (Uṣüt))  

14 agwaetiti (čpulć)  

15vishilhts (višilć)  

16ushulhts (uṣulć)  

17setilts (setliz)  

18astilts (astliz)  

19nalts (nâlć)  

20zū (źu)  

30lezaij 

40jibeze (žibeze)  

50jijiji 

60chichegzū 

70chichegzālets 

80chipegzū 

90 Chipegzualets 

100ochegzū

## Edensibia
okpukpe ha tupu Islam.  Ọnụ ọgụgụ ndị gụrụ akwụkwọ dị ala: n'okpuru 1% maka ndị nwere ya dị ka Asụ

## Njikọ mpụga

* Prasuni na Ọrụ Asụsụ Ndị Nri Na-ebi N'Ebe Ọdịdị

okpukpe ha tupu Islam.  Ọnụ ọgụgụ ndị gụrụ akwụkwọ dị ala: n'okpuru 1% maka ndị nwere ya dị ka Asụ