Nchebe Ndị Ọrịa na Naịjirịa

**Nchebe Ndị Ọrịa na [[Naijiria|Naịjirịa]]** bụ ngalaba na-apụta n'ihi ọtụtụ mmerụ ahụ nye ndị ọrịa na nlekọta ahụike. Mmebi ndị a na-apụta ìhè na Naijiria n'ihi na ọ bụ Mba na-emepe emepe. A ghaghị ime mgbalị iji gbochie, belata ma wepụ mmerụ ahụ.

## Nchịkọta dị mkpirikpi nke Naịjirịa
Naịjirịa nwere ala nke 92,770 km2 .  Ọ bụ mba kacha nwee ọnụ ọgụgụ mmadụ n'Africa nke nwere ihe karịrị narị nde ụmụ amaala abụọ. Ihe dị ka ọkara nke ndị bi na Naịjirịa erubeghị afọ iri na itoolu. atụmanya ndụ ugbu a na Naijiria bụ afọ 56.36.

A na-atụ anya na ọnụ ọgụgụ ndị Naịjirịa ga-anọgide na-abawanye. Otu n'ime ihe kpatara ọnụ ọgụgụ mmadụ dị elu bụ ọnụ ọgụgụ dị ala nke ọnwụ (15 kwa 1000 mmadụ na 1995, dịka ọmụmaatụ) ma e jiri ya tụnyere Ọnụ ọgụgụ ọmụmụ (46 kwa 1000 na 1995, dịka dịka ọmụmaatụ).  N'ihi ya, a na-atụ anya na a ga-aga n'ihu na-abawanye ọnụ ọgụgụ mmadụ, nke na-adị mgbe niile na Naịjirịa. Ihe omuma Orubuloye banyere ọnọdụ ọnụọgụ nke Naijiria, na 1995, gosiputara ihe ụfọdụ jikọtara ọnụ na ihe kpatara ya na mmetụta ya, mmụba nke ọnụ ọgụgụ mmadụ, Ọnụọgụ ọmụmụ na ọnwụ, nsogbu akụ na ụba, ndọrọ ndọrọ ọchịchị na-adịghị kwụsie ike, ọnwụ ụmụaka, na iwu gọọmentị bụ ụfọdụ n’ime ihe ndị metụtara ọnọdụ ahụike.

### Nkwado ahụike na Naịjirịa
Nlekọta ahụike na Naịjirịa na-eche ihe isi ike n’ihi na ego ya ezughi oke. Nkwado ahụ sitere n’imekọrịta ego gọọmentị, ụgwọ onwe onye, na ịnshọransị. Mba ahụ nwere ihe dị ka ụlọ ọrụ ahụike 39,914, na naanị akwa ụlọ ọgwụ 0.5 maka mmadụ 1,000. Ọ nwere 0.381 na 1.7 nke ndị dọkịta na ndị nọọsụ kwa 1000 mmadụ.

Ego ngalaba ahụike nke Naịjirịa anaghị emezu nkwa African Union nke 15% nke ngụkọta mmefu ego maka ngalaba ahụ. Enweghị ego zuru oke na mmebi akụ na ụba na-ebute nsogbu ahụike a. Ọtụtụ mgbe, ego ndị dị adịghị eji ha n’amamihe. Ọnụọgụ ọmụmụ dị elu—ihe dị ka 4.92 n’otu nwanyị—na-akpata mmụba ndị bi na Naịjirịa, nke na-eme ka akụ na ụba na usoro ahụike nwee nnukwu nrụgide. Nke a bụ ihe dị otú ahụ n'ihi nguzozi triangular dị n'etiti mmadụ atọ, ọnọdụ akụ na ụba na ahụike. N'amaghị ama, mmụba na-aga n'ihu nke ọnụ ọgụgụ mmadụ enweela mmetụta akụ na ụba na, ma mee ka, ego ezughi oke nke ngalaba ahụike. Ihe atụ a na-ahụkarị bụ mmemme ahụike n'efu nke gọọmentị Osun Steeti, otu n'ime steeti 36 dị na Naịjirịa, n'ihi nsogbu akụ na ụba na 2015.  Nke a dugara n'ịmepụta Public Private Partnership na ụlọ ọgwụ ụlọ ọgwụ nke steeti ahụ.

The Nigeria National Health Insurance Scheme (NHIS) bụ usoro gọọmentị Naijiria nabatara iji hụ na ụmụ amaala nwere ike ịnweta nlekọta ahụike dị mma ka ha na-ahụ maka nchebe ego. Ebumnuche NHIS bụ iwulite ụzọ iji ruo na mmezu nke Universal Health Coverage (UHC).  E nweela akụkọ ihe ịga nke ọma edere, a naghị ahapụ ọdịda. Otu n'ime adịghị ike bụ na atụmatụ ahụ anaghị ekpuchi usoro ma ọ bụ ọgwụ ụfọdụ. 

## Mmerụ ahụike ndị ọrịa na usoro nlekọta ahụike Naịjirịa
Ụdị mmerụ ahụ a na-ahụkarị na usoro nlekọta ahụike nke Naijiria bụ mmerụ ahụ n'ihi ọgwụgwọ gabigara ókè na mmerụ ahụ sitere na enweghị ike inye ọgwụgwọ kwesịrị ekwesị. Polypharmacy na-anọchite anya mmerụ ahụ sitere na ọgwụgwọ gabigara ókè. Ọ bụghị ihe a na-ahụkarị ịhụ ọgwụ nwere ọtụtụ ọgwụ, ise ma ọ bụ karịa. Akụkọ Beers Criteria na World Health Organization banyere nchekwa ọgwụ na polypharmacy bara uru n'ịgwa mkpebi nke mmerụ ahụ n'ihi ọgwụgwọ gabigara ókè. The Beers Criteria, dị ka ngwá ọrụ, depụtara ọgwụ ndị nwere ike imerụ ahụ (karịsịa na ndị agadi).  Nchọpụta egosila mkpa Beers Criteria na ntọala ahụike Naịjirịa. Akụkọ Akande-Sholabi et al. mere ka o doo anya na polypharmacy dị elu n’etiti ndị agadi, ebe ihe dị ka 23.8% n’ime ha na-ewe ọgwụ ọtụtụ, na nkezi ọgwụ e nyere bụ anọ. 

Enwere ike ịhụ mmerụ ahụ n'ihi enweghị ike inye ọgwụgwọ kwesịrị ekwesị, nke bụ ụdị ileghara ahụike anya. Ọ bụ ezie na ọ dịghị usoro iwu maka ịchọpụta mmerụ ahụ n'ihi enweghị ike inye ọgwụgwọ kwesịrị ekwesị na ọnọdụ ahụike na Naịjirịa, okwu, ọchụchọ na nyocha egosiwo na ọ bụ ihe a na-ahụkarị. Ihe atụ a na-ahụkarị, site na ahụmịhe, bụ ide ọgwụ mgbochi mgbu na-abụghị steroid (NSAID) nye onye ọrịa nwere akụkọ ahụike nke Ọnyá afọ n'ihi enweghị ike ịchọ akụkọ ahụike.

Nsogbu asụsụ na ọdịbendị nwere ike ịkpalite mmerụ ahụ ndị ọrịa na Naịjirịa, n’ihi na ha na-egbochi nnweta ozi ahụike na nchekwa ndị ọrịa n’ọnọdụ ụfọdụ.. Naịjirịa dị iche iche ma nwee agbụrụ 371. Onye ọrụ ahụike si n'otu mpaghara nke a ga-ewebata ọhụrụ ma rụọ ọrụ na mpaghara ọzọ nwere ike ịnagide ọrụ na-emenye ụjọ na nkwurịta okwu na ndị ọrịa. Nke a nwere ike imerụ nchekwa onye ọrịa. Ọtụtụ oge, a na-adabere na ndị ntụgharị. Otú ọ dị, nke a nwere ike ịbụ ihe na-eri oge na ozi ahụ nwere ike ọ gaghị agbasa n'ụzọ zuru oke dịka ndị ọrụ ahụike tụrụ anya ya mgbe ụfọdụ. 

Ogologo oge ichere onye ọrịa bụ ihe ọzọ na-akpata mmerụ ahụ onye ọrịa na ntọala nlekọta ahụike na Naịjirịa, ọkachasị mgbe oge ichere na-egbu oge. Dịka ọmụmaatụ, ọrụ e bipụtara banyere oge ichere na ngalaba ọgwụ nke ụlọ ọgwụ dị elu na-ekpughe ogologo oge n'ilekọta ndị ọrịa. Ndị ọrịa enweghị afọ ojuju na igbu oge na-ekwesịghị ekwesị. Nke a bụ otu n'ime ihe ndị metụtara usoro nke nwere ike ibute mmerụ ahụ onye ọrịa n'ihi ike ọgwụgwụ nke ndị ọrịa nwere mgbe ha na-echere. E mere aro na a ga-etinye oge ka ukwuu na ndụmọdụ ọgwụ na obere oge na usoro nkesa.

## Mmetụta nke nkà na ụzụ na nchekwa onye ọrịa na Naịjirịa
Nkà ndị na-abụghị nke teknụzụ bụ usoro nkà nke otu onye ma ọ bụ otu na-akwado nkà na ụzụ a mụtara. Ha na-agụnye ajọ mbunobi, nkwurịta okwu na otu. Ha enweela mmetụta na nchekwa ndị ọrịa na usoro nlekọta ahụike Naịjirịa. Dị ka ihe atụ, a na-akọwa mpaghara ebe nkà na ụzụ nwere mmetụta na ọrụ ọgwụ n'okpuru ebe a.

### Mmetụta na-ezighị ezi
Echiche na-ezighị ezi emeela ka njehie na ihe ọjọọ mee n'ọtụtụ ebe nke ọrụ ọgwụ. Ihe ndị a gụnyere mkpebi na imepụta usoro ọgwụ, mmepe ọgwụ, ahịa ọgwụ / ire ere, mkparịta ụka na ndị ọrịa, na ndụmọdụ ọgwụ, n'etiti ndị ọzọ.

### Nkwurịta okwu
Nsogbu nkwurịta okwu emeela ka nchekwa ndị ọrịa bụrụ ihe egwu, ma ọ na-ebute mmerụ mgbe a na-enye ma ọ bụ na-ewepụ ọgwụ. Ọ na-eduga na njehie n’oge a na-ejupụta ọgwụ, njehie n’oge a na-adụ ndị ọrịa ọdụ banyere iji ọgwụ ha, yana ihe ize ndụ maka nchekwa n’ihi enweghị nkwurịta okwu doro anya n’etiti ndị ọrụ ahụike na ndị ọrịa. Nke a na-ebute mmerụ ahụ n’ihi na a naghị akọwara ndị ọrịa nke ọma gbasara mmetụta na nchegbu nchekwa nke ọgwụ ha.

### Ọganihu nke otu
Ọganihu otu nwere mmetụta na nchekwa onye ọrịa. Dịka ọmụmaatụ, asọmpi n'etiti ndị ọrụ na ngalaba ahụike Naijiria emeela ka ndị mmadụ gbaa arụkwaghịm n'ụlọ ọrụ ahụike nke mere ka ndị ọrịa nọrọ n'ihe ize ndụ. Nchegbu nke ndị ọrụ ahụike enyela aka na mmebi nke arụmọrụ ndị otu ahụike. Ihe dị iche iche na-akpata nrụgide ndị a chọpụtara gụnyere ọrụ dị arọ, enweghị ùgwù, enweghị afọ ojuju na ọnọdụ ọrụ, idu ndú ọjọọ na, obere ụgwọ ọrụ maka ọrụ a rụrụ, n'etiti ndị ọzọ.

## Ihe ndị mmadụ na usoro ahụike nke Naịjirịa
Ihe ndị mmadụ bụ ọzụzụ nke na-eburu n'uche ikike na njedebe nke ndị mmadụ na ịrụ ọrụ ma ọ bụ rụchaa ọrụ e kenyere. Ọ na-aghọta na ụmụ mmadụ na-eme njehie ma na-atụle maka ịmepụta ebe ọrụ dị nchebe. Ịdọ aka ná ntị ahụ anaghị ahụkebe na usoro ahụike nke Naijiria ma kwesịkwa itinye ya n'ọrụ. Ihe ndị mmadụ na-enyere aka ịhụ ụzọ ka mma iji hụ na nchekwa na mma, na usoro nlekọta ahụike na, nlekọta ndị ọrịa. Ọ na-elekwasị anya n'ịkwado ọrụ maka ndị ọrụ karịa ime ka ndị ọrụ kwekọọ n'ọrụ ahụ dị n'usoro. Ịkwado ọrụ ahụ maka onye ọrụ bụ ụzọ dị mma iji tinye mkpịsị ụkwụ gburugburu (ọrụ ziri ezi) n'ime oghere gburugburu (na ikike kwekọrọ na onye ọrụ ahụ).

Ịdọ aka ná ntị nke mmadụ na-enyere aka ịmepụta usoro ka mma maka imeziwanye mma. Na usoro nlekọta ahụike, nke a ga-eme ka nlekọta nke ndị ọrịa dị mma ma mee ka nchekwa nke ndị ọrịa ka mma. Site na atụmatụ ndị dị otú ahụ, usoro nlekọta ahụike ga-adịkwu mma iji kwadebe maka ihe ọ bụla a na-achọghị nke mmerụ ahụ a na-egbochi na / ma ọ bụ ndị na-enweghị isi maka ndị ọrịa na / maọbụ ndị ọrụ ahụike.

Ihe ndị mmadụ / ergonomics (sayensị nchekwa) na-enyere aka ịhụ ka ọganihu nke ahụike na nlekọta mmekọrịta mmadụ na ibe ya ka mma site n'ilekwasị anya n'ịkwado ọrụ maka ndị ọrụ karịa ndị ọrụ maka ọrụ. Ịmata njirimara ndị a kapịrị ọnụ nke onye ọrụ ọ bụla, ebe onye ọrụ ọwụwa anyanwụ nwere ike na ikike iche echiche dị iche iche, a ghọtara ya dị ka ụzọ kachasị mma iji mee ka ikike ha zuo oke. Na mgbakwunye, ihe ọmụma banyere mmekọrịta dị n'etiti ndị mmadụ na ngwá ọrụ, ebe ọrụ, na ọrụ ọrụ dị mkpa maka nchekwa na mmelite nke onye ọrịa. Nke a n'aka nke ya ga-eduga n'imeziwanye ọdịmma mmadụ na arụmọrụ usoro nlekọta ahụike.   

## Society for Quality in Healthcare na Naịjirịa

## Atụmatụ ndị a tụrụ aro iji melite nchekwa nke nlekọta ahụike na Naịjirịa
Atụmatụ ndị a tụrụ aro ka ha baa uru maka imeziwanye nchekwa onye ọrịa gụnyere idu ndú na imeziwanye ihe ọmụma, ịchọpụta na ịmụta ihe site na njehie, ịtọ ụkpụrụ na atụmanya maka nchekwa, na itinye usoro nchekwa n'ime ụlọ ọrụ nlekọta ahụike. Ihe atụ nke igosipụta idu ndú na ịkwalite ihe ọmụma bụ ndị ndú na ụlọ ọrụ nlekọta ahụike na-emepụta mmata na mmemme agụmakwụkwọ / ọzụzụ na nchekwa onye ọrịa na mkpa ya na ntọala nlekọta ahụike. Mmata banyere nchekwa onye ọrịa na Naịjirịa dị ala ugbu a.

Ihe atụ a na-ahụkarị nke ịchọpụta na ịmụta ihe site na njehie bụ inwe ụdị ọgwụ na-echebe ọgwụ ebe a na-akọ ma na-agbakọta mmeghachi omume ọgwụ niile. Mmeghachi omume ọjọọ nke ọgwụ bụ ihe a na-achọghị na ihe a na'atụghị anya ya site na iji ọgwụ eme ihe. Ụdị Nlekọta ọgwụ adịlarị na Naijiria mana enwere ike imeziwanye mmejuputa ya na nlekota ya. Site na data anakọtara site na ụdị ahụ, enwere ike ime ihe iji gbochie ọdịnihu nke ihe ndị a na-achọghị.

* Ịtọ ụkpụrụ n'ozuzu ka mma karịa mkpebi ikpe site n'otu ikpe.

* Enwere ike ịkwado ụfọdụ nkà ihe ọmụma nchekwa n'ozuzu, ịhazi ihe ize ndụ na ihe ndị ọzọ na ihe ndị metụtara iwu na;

* A na-asụgharị nkà ihe ọmụma n'ụzọ ziri ezi n'okwu ọrụ. Ihe atụ nke dị otú ahụ bụ ụkpụrụ nduzi ọgwụgwọ maka ịba nke na-agụnye Artemisinin Combination Therapy (ACT) dị ka usoro ọgwụgwọ mbụ maka ịba ma wepụ Chloroquine (maka nchekwa na nlekọta dị mma).  N'ime ntuziaka ahụ, ewepụrụ ụfọdụ ọgwụ mgbochi ịba n'ime ụmụ nwanyị dị ime. A dụrụ Sulphadoxine-Pyrimethamine ọdụ ka e jiri ya mee ihe dị ka ihe na-egbochi ịba n'ahụ ụmụ nwanyị dị ime, ọkachasị n'ógbè ịba dị ka Africa.

A na-atụ aro itinye usoro dị nchebe, site na ihichapụ omume ndị na-adịghị mma na ụlọ ọrụ nlekọta ahụike n'ime ụlọ ọrụ nlekọta. Ọ nwere ike ijide n'aka na omenala nchekwa na gburugburu ahụike ebe ndị ọrụ niile maara nchekwa ma ga-eri ya dị ka ụzọ ndụ maka omume ọma. Nke a nwere ike ijide n'aka na ma ndị ọrụ ahụike na ndị ọrịa nọ n'ọnọdụ dị nchebe. Nhazi nke usoro nlekọta ahụike site n'enyemaka nke ihe ndị mmadụ iji hụ na nchekwa nwekwara ike inye aka. Ihe ndị mmadụ / ergonomics (sayensị nchekwa) na-enyere aka ịhụ ka ọganihu nke ahụike na nlekọta mmekọrịta mmadụ na ibe ya nwere ike iru nke ọma site na ilekwasị anya n'ịkwado ọrụ maka ndị ọrụ karịa ndị ọrụ maka ọrụ. Ịmata njirimara ndị ọrụ ọ bụla, ebe onye ọrụ ọ bụla nwere ike na ikike iche echiche dị iche iche, enwere ike iji ya mee ka ikike ndị ọrụ zuru oke. Na mgbakwunye, ihe ọmụma nke mmekọrịta dị n'etiti ndị mmadụ na ngwá ọrụ, gburugburu ọrụ, na ọrụ ọrụ dị mkpa maka nchekwa na mmelite nke onye ọrịa. Nke a, n'aka nke ya, nwere ike iduga n'imeziwanye ọdịmma mmadụ na arụmọrụ nke usoro nlekọta ahụike. Inweta ihe ọmụma banyere echiche a nwere ike imeziwanye nchekwa na mmeziwanye mma na Naịjirịa.

## Ihe odide

Otú:Pages with unreviewed translations