Ọgwụgwụ nke Ịda Ogbenye

***Ọgwụgwụ ịda ogbenye: ohere akụ na ụba maka oge anyị*** (  ) bụ akwụkwọ 2005 nke onye ọka mmụta akụ na ụba America bụ Jeffrey Sachs dere . Ọ bụ *New York Times* kacha ere ahịa .

N'akwụkwọ ahụ, Sachs na-arụ ụka na oké ịda ogbenye —nke Bank World kọwara dị ka ego na-akpata ihe na-erughị otu dollar kwa ụbọchị—nwere ike iwepụ ya n'ụwa nile ka ọ na-erule afọ 2025, site n'iji nlezianya hazie enyemaka mmepe . Ọ na-egosi nsogbu ahụ dị ka enweghị ike nke mba ndị dara ogbenye iru "n'okpuru ala" nke ọkwa mmepe akụ na ụba ; ozugbo a rutere n'ala ala, mba nwere ike ịdọrọ onwe ya elu n'ahịa ahịa ụwa, na mkpa maka enyemaka n'èzí ga-ebelata ma ọ bụ kpochapụ.

## Clinical akụ na ụba
Iji lebara ma dozie kpọmkwem ihe ịsụ ngọngọ akụ na ụba nke mba dị iche iche, Sachs na-akwado iji ihe ọ na-ekwu "akụnụba ụlọ ọgwụ", site na ntụnyere ọgwụ . Sachs na-akọwa na mba, dị ka ndị ọrịa, bụ usoro mgbagwoju anya, na-achọ nchọpụta dị iche iche, nghọta nke gburugburu, nlekota na nyocha, na ụkpụrụ ọkachamara nke ụkpụrụ omume.  Akụ na ụba ụlọ ọgwụ chọrọ nyocha usoro yana “nchọpụta dị iche iche” nke nsogbu akụ na ụba obodo, na-esote ndenye ahaziri ahaziri. Ọtụtụ ihe nwere ike imetụta ikike obodo ịbanye n'ahịa ụwa, gụnyere nrụrụ aka gọọmentị; ndịiche gbasara iwu na ọha mmadụ dabere na okike, agbụrụ, ma ọ bụ ọdịdọ; ọrịa ndị dị ka AIDS na ịba ; enweghị akụrụngwa (gụnyere ụgbọ njem, nkwukọrịta, ahụike, na azụmaahịa); Okirikiri ndọrọ ndọrọ ọchịchị na-adịghị akwụsi ike; nchebe ; na ihe mgbochi ala. Sachs na-atụle ihe ọ bụla, yana ọgwụgwọ ya nwere ike ime, n'aka nke ya.

Iji gosi iji usoro akụ na ụba ụlọ ọgwụ eme ihe, Sachs na-egosi ihe ọmụmụ gbasara Bolivia, Poland, na Russia, ma na-atụle ihe ngwọta o nyere mba ndị ahụ, na mmetụta ha. Akwụkwọ a na-atụlekwa akụ na ụba Malawi, India, China, na Bangladesh dị ka onye nnọchianya nke ọkwa dị iche iche nke mmepe akụ na ụba.
thumb| Jeffrey Sachs na Brazil na 2005

## Ebumnuche mmepe nke narị afọ iri
Sachs na-etinye aka dị ukwuu na United Nations ' Millennium Development Goals (MDGs) dị ka nzọụkwụ mbụ iji wepụ oke ịda ogbenye, nke metụtara ihe dị ka ijeri mmadụ 1.1 n'ụwa nile n'oge e bipụtara ya. Sachs na-eduzi ọrụ Millennium United Nations, nke rụrụ ọrụ site na 2002 ruo 2005 iji guzobe ụzọ nhazi iji nweta MDGs.

Ọ na-enyekwa ụfọdụ ihe ngwọta ozugbo, dị ka ịba ụba nke ụgbụ akwa mgbochi ịba na mpaghara ndịda Sahara Africa, ma na-akwado ịkagbu ụgwọ maka mba ndị kasị daa ogbenye n'ụwa. Sachs na-ekwu na iji nweta ihe mgbaru ọsọ nke iwepụ ịda ogbenye zuru ụwa ọnụ, a ghaghị ịkwado akụnụba ụlọ ọgwụ site na nnukwu ego; ọ na-arụ ụka na a ga-ebuli enyemaka mmepe site na ijeri $ 65 n'ụwa niile dịka nke 2002 ruo n'etiti $ 135 na $ 195 ijeri kwa afọ site na 2015. 

Sachs na-arụ ụka na mba ndị mepere emepe nwere ike ịwelite mba ndị kasị daa ogbenye n'oké ịda ogbenye; ọ kwenyere na ngụkọ MDG na pasent 0.7 nke mkpokọta mkpokọta mba nke mba ụwa mbụ ga-ezuru iji nweta ebumnuche ahụ. 

## Hụkwa

* 2005 World Summit
* Dambisa Moyo, onye edemede na onye na-ahụ maka akụ na ụba sitere na Zambia
* Akụ na ụba mmepe
* Altruism dị irè
* Ego zuru ụwa ọnụ na-alụ ọgụ AIDS, ụkwara nta na ịba

## Ihe ndetu

## Edensibia

* 

## Njikọ mpụga
 
nwere ike iwepụ ya n'ụwa nile ka ọ na-erule afọ 2025, site n'iji nlezianya hazie enyemaka mmepe . Ọ na-egosi nsogbu ahụ dị ka enweghị ike nke mba ndị dara ogbenye iru "

* Jeffrey Sachs na-atụle akwụkwọ ya, ''Ọgwụgwụ ịda ogbenye,'' na Council Carnegie .
* https://web.archive.org/web/20160825154403/http://www.earthinstitute.columbia.edu/endofpoverty/
* UN Millennium Project