Amina Adamu Aliyu

**Amina Adamu Aliyu** bụ ọkàikpe Naịjirịa si Kano Steeti. A mụrụ ya na Kano Municipal Local Government Area nke Kano State. Ọ gụchara akwụkwọ nzere bachelọ ya na Mahadum Ahmadu Bello Zaria, gụchaa akwụkwọ na 1986, wee mechaa gụchaa akwụkwọ iwu ya na Nigerian Law School, a kpọrọ ya ka ọ bịa bụrụ ọkaiwu na Mee 1989. Aliyu malitere ọrụ ya dịka ọkaiwu steeti na Ministry of Justice nke Kano State na 1989, wee ruo ọkwa osote onyeisi ikpe obodo na 2009 mgbe ọ ghọrọ onye ọkaikpe Ụlọikpe Ukwu. Ikpe ndị a ma ama gụnyere ịbụ onyeisi oche ikpe ntuli aka na Kwara State na 2020 na Kebbi State na ntuli aka izugbe Naịjirịa nke 2019. Aliyu durukwa ikpe ndị metụtara okwu dịka mmebi iwu na nhọpụta nke Kano Emirate Throne na mpụ jọgburu onwe ha, na-enye ikpe ndị butere ikpe na ntaramahụhụ.

## Mmụta
Ọ malitere agụmakwụkwọ ya na Kwalli Special Primary School, na Kano State, ọ kwagara na Federal Government Girls College Bida n'agbata afọ 1975 na 1979, ọ gara Mahadum Ahmadu Bello Zaria n'agbata afọ 1982 na 1986 ebe o nwetara nzere bachelọ nke iwu, ọ gara ụlọ akwụkwọ iwu Naịjirịa ebe a zụrụ ya dịka onye na-ahụ maka iwu, a kpọkwara ya ka ọ bụrụ ọkaiwu na Mee afọ 1989.

## Ọrụ
Ọ bụ onye Ndụmọdụ steeti na Ministri Ikpe nke Steeti Kano site na 1989 ebe ọ rịgooro n'ọkwa osote onye isi ikpe obodo ruo na 2009 mgbe a họpụtara ya dịka onye ọka ikpe nke ụlọ ikpe dị elu.

Ọ bụ onyeisi oche nke ụlọikpe mkpesa ntuli aka na Kwara State 2020 ebe onye ga-azọ ọkwa na People's Democratic Party tinyere akwụkwọ mkpesa megide Honourable Ahmed Adam, nke All Progressives Congress maka ebubo aghụghọ na mmebi iwu n'aha ya, na Adam wepụrụ ozi ụgha n'ụdị EC9 o nyefere na Independent National Electoral Commission mgbe o gosipụtara ihe akaebe niile ebe aha Adam dị na fọm EC9 dị iche na asambodo ụlọ akwụkwọ praịmarị ya, nkwupụta afọ ya, kaadị ntuli aka ya nakwa n'akwụkwọ ozi o zigara Independent National Electoral Commission na Jenụwarị 15, 2019, Justice Amina nyere ikpe dabere na ọdịiche dị n'etiti 'Adam' na 'Adama' na asambodo nke Honourable Ahmed Adam nke All Progressives Congress. O kagburu ntuli aka ahụ wee kpọọ Honourable Salihu Yahaya Mohammed, nke Peoples Democratic Party dị ka onye meriri na ntuli aka nke emere na Machị 2020.

Ọzọkwa na Kebbi Steeti ọ bụ onye isi oche nke ụlọ ikpe mkpesa ntuli aka 2019 Nigerian general election ikpe nke Peoples Democratic Party tinyere megide Gọvanọ nke Kebbi Steet, Abubakar Atiku Bagudu. ịma aka na-enweghị ihe akaebe na ọ nwere ike igosi ikpe ya ụlọ ikpe enweghị nhọrọ karịa ịhazi ikpe ahụ dịka ụlọ ikpe nwere oge a kpaara ókè

na 2014 ọ bụ onye isi ikpe nke ikpe dị n'etiti onye bụbu Gọvanọ nke Central Bank nke Nigeria Sanusi Lamido Sanusi na nwa nke onye bụbu eze nke Kano Alhaji (Dr) Ado Bayero, Sanusi Ado Bayero n'elu Ocheeze nke Kano Emirate ebe ọ gwara ụlọ ikpe na enwere ihe na-ezighị ezi na usoro nhọpụta dịka otu n'ime ndị na-eme eze n'ime onye Alhaji Bello Abubakar Sarkin Dawaki Mai Tuta gbochiri onwe ya igosi onwe ya dị ka onye na-eme ka eze site n'ụlọ ikpe mkpegharị ikpe na Kaduna.

Ọ bụkwa onye isi ikpe n'etiti Gọọmentị nke Kano Steeti na Mubarak Usman onye ikpe mara maka idina Ummussalama dị afọ 7. Ummussalam bụ onye mbụ gbara akwụkwọ Onye akaebe o kwuru na "mgbe o si n'ụlọ akwụkwọ pụta na 25/6/2013 Mubarak jidere aka ya wee kpọrọ ya gaa n'otu ọnụ ụlọ wee wepụ uwe ya ma tinye ihe dị ka nkume n'ime ya. Onye akaebe nke abụọ gbara akaebe na n'ụbọchị nke iri abụọ na ise ahụ, ọ hụrụ Mubarak na Ummussalama n'ime ọnụ ụlọ ahụ ma mgbe ọ tọhapụrụ nwa agbọghọ ahụ ka ọ gbapụrụ. N'ihi ya, ọ gwara nne nke ọ hụrụ ihe ọ hụrụ n'ime. Onye aka ya ka ndị akaebe 6 ma gosipụta ya bụ onye akaebe dị n'ime ala bụ onye aka ya bụ onye nzuzo nke otu Mubarak kwuru. Mgbe ọ gwụchara, mgbe ahụ, m weghaara ya tupu m agwụchaa, otu nwanyị bịara gafee ebe ọ hụrụ m na nwa agbọghọ ahụ, a tọhapụrụ m nwa agbọghọ ahụ ahụ, nne nwa agbọghọ ahụ gara gwa nne m ma gwa onye nkuzi ụmụ agbọghọ ahụ n'ụlọ akwụkwọ ha nke jụrụ ịhapụ okwu ahụ, wee kọọrọ ndị uwe ojii. "

Mgbe ọ nụsịrị ihe akaebe ahụ, Justice Amina nyere ikpe ya na 28 Jenụwarị 2016, a mara Mubarak Usman ikpe ma maa ya ikpe ịga mkpọrọ afọ 10 maka mpụ ndina n'ike.

Ọ bụkwa onye isi ikpe n'etiti Gọọmentị nke Kano Steeti na Aliyu Bashir onye a chọpụtara na ikpe mara ya maka igbu nwa ya nwanyị, Aliyu tụụrụ nwa agbọghọ ya Hauwa Yakubu ime ma mgbe ọ mụsịrị nwa, a gwara Aliyu ka ọ bịa mụọ obere nwa ya Maimuna mgbe ọ dị ụbọchị iri na isii na 14 Jenụwarị 2010 Aliyu na nwanne ya nwanyị gara were nwa ahụ. Alyu kwụsịrị ohere nke ịnọ naanị ya na Maimuna o ji aka ya kpuchie imi ya na ọnụ ya ruo mgbe ọ nwụrụ ma mesịa lie ya na Dawakin Kudu Cemetery n'amaghị onye ọ bụla. ndị ọkàiwu kpọrọ ndị akaebe ise ma nye ihe ngosi abụọ. Mgbe nke ahụ gasịrị, mgbe ọ nụsịrị ndị akaebe ahụ, Justice Amina nyere ikpe ya na 2 June 2014, a mara Aliyu Bashir ikpe ma maa ya ikpe ọnwụ site n'ịkwụgbu ya n'okpuru Akụkụ 221 (a) nke Iwu Iwu nke Naịjirịa.

## Edemsibia

Otú:Mmadụ ndi di ndụ
Otú:Pages with unreviewed translations