Ahịa ọrụ ugbo

áká_ịkẹngạ|thumb|300x300px|Ngosipụta ahịa na China
** Ahịa ọrụ ugbo** na-ekpuchị ọrụ ndị metụtara ịkwaga ngwa ahịa ugbo site na ụgbọ gaa na onye na-azụ ahịa.  Ọrụ ndị a n'agụnye atụmatụ, ịhazi, iduzi na ijikwa ihe ọkụkụ n'ụzọ g'eme ka ndị ọrụ ụgbọ, ndị ogbugbo na ndị n'azụ ahịa nwee afọ ojuju.  Ọtụtụ ọrụ jikọtara ọnụ n'etinye aka n'ime nke a, dị ka ịhazi mmepụta, ịzụlite na owuwe ihe ubi, nhazi, nkwakọba na nkwakọ ngwa ahịa, njem, nchekwa, Nhazi nri na ọrụ ụgbọ, inye ozi ahịa, nkesa, mgbasa ozi na ire ere.  N'ụzọ dị irè, okwu ahụ n'agụnye ọrụ niile nke usoro nnyefe maka ngwa ahịa ụgbọ, ma ọ bụ nke a n'eme site na ahịa *ad hoc* ma ọ bụ site na usoro jikọtara ọnụ, dị ka nke metụtara ọrụ ugbo nkwekọrịta.

Mgbalị iji zụlite ahịa ụgbọ, ọkachasị na mba ndị n'emepe emepe, bụ n'uche ilekwasị anya n'ọtụtụ ebe, ọkachasị mmepe akụrụngwa; inye ozi; ọzụzụ nke ndị ọrụ ụgbọ na ndị ahịa na ahịa na ahịa ahịa na nsogbụ ndị n'esote owụwe ihe ubi; na nkwado maka mmepe nke ọnọdụ iwụ kwesịrị ekwesị. N'oge gara aga, e mere mgbalị iji zụlite ụlọ ọrụ ahịa gọọmentị mana ndị a anaghị adịkarị ka a ma ama kemgbe ọtụtụ afọ.

Akụrụngwa ịzụ ahịa nke ọma dị ka n'ùkwù, ahịa na-ere ahịa na mgbakọ na ebe nchekwa dị mkpa maka ịzụ ahịa dị ọnụ ahịa, iji belata mfu mgbe owuwe ihe ubi na iji belata ihe egwu ahụike.post-harvest losses. Ahịa n'arụ ọrụ dị mkpa na  rural development, mmepụta ego, food security, na imepe ime obodo ahịa njikọ. Ahụmahụ n'egosi na ndị n'eme atụmatụ kwesịrị ịma ka esi emepụta ahịa ndị n'egbo mkpa ọha na eze na akụ na ụba obodo ya na otu esi ahọrọ saịtị kwesịrị ekwesị maka ahịa ọhụrụ.N'ọtụtụ ọnọdụ, a n'ahọrọ saịtị ndị n'ekwesịghị ekwesị n'akpata n'ejighị ya ma ọ bụ ọbụna n'ejighị akụrụngwa arụpụtara. O zughịkwa naanị ịrụ ahịa: ọ dị mkpa ka etinye uche na otu a g'esi jikwaa, rụọ ọrụ na idobe ahịa ahụ..

Ahịa mgbakọ ime obodo dị n'ógbè mmepụta ma bụrụ ebe ndị ọrụ ụgbọ nwere ike izute ndị ahịa iji ree ngwa ahịa ha. Ndị a nwere ike ịbụ ahịa oge ụfọdụ (ma eleghị anya kwa izu), dị ka ụlọ ahịa haat na mba India na Nepal, ma ọ bụ nke n'adịgide adịgide. Ahịa ndị n'ere ahịa dị na mpaghara ndị dị mkpa, ebe a n'emecha nye ndị n'azụ ahịa ngwa ahịa site na azụmahịa n'etiti ndị n'emepụta ihe na ndị n'ede ahịa, ndị n'enye nri, wdg. Njirimara nke Ahịa buru ibu agbanweela nke ukwuu dị ka mgbanwe ahịa na nzaghachị maka ụtọ obodo, ọrụ n'arịwanye élú nke nnukwu ụlọ ahịa na ikike mmefu ego nke ndị ahịa. Mgbanwe ndị a nwere ike ịchọ nzaghachi n'ụzọ a n'ahazi ma n'achịkwa  ahịa ọdịnala.

Usoro ahịa na mba ndị dị n'ebe ọdịda anyanwụ agbanweela n'ụzọ sara mbara site na ahịa okporo ámá ọdịnala ruo na hypermarket nke oge a ma ọ bụ ụlọ ahịa dị n'èzí obodo. Na mba ndị na-emepe emepe, a ka nwere ohere iji melite ahịa ugbo site na iwu ahịa mkpọsa ọhụrụ, n'agbanyeghị uto nke nnukwu ụlọ ahịa, ọ bụ ezie na obodo na-ele ahịa anya dị ka isi iyi nke ego karịa akụrụngwa chọrọ mmepe. Nchịkwa dị irè nke ahịa dị mkpa. N'ime ahịa, a ghaghị itinye iwu ịdị ọcha na ọrụ nchịkọta ego. Otú ọ dị, ihe dị mkpa bụ idebe iwu n'èzí ahịa. Ndị na-ere ahịa nwere ikikere n'ahịa agaghị adị njikere imekọ ihe ọnụ n'ibuli ụkpụrụ ma ọ bụrụ na ha na-eche asọmpi ihu site n'aka ndị ọrụ na-enweghị ikikere n"èzí na-akwụghị ụgwọ ọ bụla metụtara inye ọrụ kwesịrị ekwesị.