Asụsụ Marino

**Asụsụ Marino**  bụ olumba nke sitere na olumba nke Ụlọ Elu Ndị Rom n'ezinụlọ asụsụ nke Central Italian, ọkachasị, olumba Central-Northern Latian . A na-asụ ya n'ime obodo ukwu nke Rom na obodo Marino na ókèala ya na Alban Hills .

Marino dị n'ebe ndịda nke "Ahịrị Ancona-Rome," bụ́ ahịrị nkewa zuru oke nke ndị ọkà mmụta banyere mbara igwe sere iji kewaa mpaghara Etruscan na Tuscan nke ugwu site na mpaghara ndịda, nke ka jikọtara ya na mmetụta Sabine na Latin .  N'agbanyeghị omenala ọnụ ya ogologo oge, Marinese yiri ka ọ na-efunahụ ala n'ịkwado asụsụ ndị Rom, belatara karịa na "okwu" na iji okwu njirimara, ihe yiri olumba Castellan niile na nke etiti dị na mpaghara ndịda nke obodo ukwu Rome na ụsọ oké osimiri Lazio. 

Asụsụ Marino enweghị nkwenye iwu kwadoro (Iwu Nke 482 nke 15 Disemba 1999) ọ bụghịkwa otu ndị na-achịkwa ya na-achịkwa ya, mana ọ bụ onye ọkọ akụkọ ihe mere eme nke Marines bụ Girolamo Torquati mụrụ ya na mbụ na 1886,  n'otu oge ahụ e dekọrọ akwụkwọ ọkọwa okwu nke okwu ndị a na-ejikarị eme ihe n'asụsụ ahụ.

## Akụkọ ihe mere eme
E kwuru maka ịdị adị nke nnukwu ụlọ Marino na 1090,  ma ọ bụ ma ọ dịkarịa ala ruo 1114: o yikarịrị ka oké ụlọ ahụ bụ nke ndị Counts of Tusculum, , mgbe ha dasịrị, Frangipane batara n'aka ya:  ka e bibichara nke ikpeazụ, Kadịnal Matteo Rubeo Orsini zụtara nnukwu ụlọ ahụ na 1266 wee bata n'ime okirikiri nke Orsini, nke Marino nọrọ ruo 1379. N'afọ ahụ, n'ihi Western Schism, oge nke ọgba aghara feudal malitere, nke dịgidere ruo mgbe a họpụtara Pope Martin nke Ise na 1417: n'otu afọ ahụ, nwanne poopu bụ Giordano Colonna zụtara nnukwu ụlọ Marino, na-amalite oge dị ogologo nke ọchịchị Colonna . 

Mkpa Marino n'oge ọgbọ ochie jikọtara ya na ebe siri ike ya dị nso na Ager Romanus, nke mere ka ọ bụrụ ebe a na-achọsi ike na Rom . Agbanyeghị, ebube ahụ bịakwara n'ihe ize ndụ: e meriri nnukwu ụlọ ahụ n'afọ 1267   na 1347, na 1379, na 1385,  na 1399, na 1405 (ugboro abụọ), na 1408 na 1413 (ugboro abụọ), na 1482, gbazee ala na 1501,   kwaturu na 1526   na 1599.  Ọ bụ naanị na njedebe nke oge agha obodo a nke bibiri Lazio ka ezinụlọ Colonna nwere ike itinye onwe ha n'ịchịkwa alaeze ukwu ahụ, na-arụ ọrụ obodo dị mkpa na ọrụ ọha na eze n'oge narị afọ nke iri na asaa dịka Obí Colonna,   basilica nke San Barnaba,  isi iyi nke Moors Anọ,  na Corso Trieste.  Na 1606, Pope Paul nke Ise buliri ebe obibi ahụ elu ka ọ bụrụ eze ukwu. Ka ọ na-erule mmalite narị afọ nke iri na asatọ, Marino nwere ihe dị ka mmadụ 4,000 bi na ya, ya mere ọ bụ otu n'ime ebe ndị mmadụ kacha nwee ọnụ ọgụgụ na ndị kacha baa ọgaranya na Alban Hills .

A malitere ịkwaga Marino na mmalite narị afọ nke iri na isii: Marcantonio II Colonna, onyeisi ndị popu nke meriri Agha Lepanto na 1571, nyere iwu na 26 Disemba 1574, na-ahapụ onye mba ọzọ ọ bụla chọrọ ibi n'ala nna ya nke Marino ịkwụ ụtụ isi ọ bụla ruo afọ anọ, ma ọ bụrụhaala na ọ ṅụrụ iyi nke iguzosi ike n'ihe.  Na 1656, ọrịa dị egwu nke metụtara Rom na etiti ndịda Itali gburu ndị bi na Marino ruo n'ókè nke na naanị ezinụlọ iri na asaa fọdụrụ n'ala nna ya:  Duke Cardinal Girolamo Colonna kpaliri ndị mmadụ ibugharị site n'ịgba ndị si n'ógbè ya na-anaghị enwe ego ume ka ha kwaga, dị ka Marsica fiefdom nke Tagliacozzo ma ọ bụ ụfọdụ n'ime Campagna na Marittima fiefdoms. Ndị si n'ebe ndị a na akụkụ ndị ọzọ nke Abruzzo na mpaghara ọwụwa anyanwụ nke mpaghara Rom dị ugbu a gara n'ihu na narị afọ nke iri na asatọ, mana na mmalite narị afọ nke iri abụọ, e nwere n'ime nnukwu ụlọ ndị Rom, ndị ọrụ ugbo na-arụ ọrụ n'ubi vaịn, ruo ogologo oge a na-akwụghị ụgwọ nke ọma ma na-ewepụ ha na mmeri ndị ọrụ obodo na-enweta n'ụzọ na-aga n'ihu.  Ọtụtụ n'ime ndị a na-akwaga n'oge a biri na Marino na ebe ndị ọzọ dị na Castellan, karịsịa mgbe Agha Ụwa nke Abụọ gasịrị: ihe a, yana mmụba na-arịwanye elu nke Rom, mmasị nke Urbe ma ọ bụ ụlọ ọrụ mmepụta ihe nke Pontine Marshes, achọpụtala mmepe na-agbanwe agbanwe nke mere n'ime afọ iri atọ gara aga nke mmụba obodo ọhụrụ na ebe akụkọ ihe mere eme na ọmụmụ nke ebe ọhụrụ.

Marino enweela nsogbu maka ọmụmụ Ciampino, " obodo ubi " nke e guzobere na 1919 maka ndị agha ochie nke Agha Ụwa Mbụ  ma mee ka ọ bụrụ onye nweere onwe ya site na obodo ahụ na 1974, yana ọmụmụ nke obodo Santa Maria delle Mole, Frattocchie, na Due Santi, ndị ụlọ ikpe iwu kwadoro ka ha ghara inwe ikike nnwere onwe ha na 1995 mgbe ahụmịhe nke obodo Boville kwụụrụ onwe ya. Mmalite nke "Marinis ọhụrụ" dị iche iche: ndị si Veneto, Romagna, Abruzzo, Naples, Sardinia, Basso Lazio, Apulia na Calabria, na Sicily, tinyere ndị Rom si n'obodo ukwu ahụ gbapụ. Kemgbe etiti afọ 1990, mmụba nke ndị si mba ọzọ kwabatara malitere: na 2007, e nwere ụmụ amaala mba ọzọ 2331 bi na Marino, na obodo Albania kachasị ukwuu na Roman Castles (mmadụ 300)  na ihe karịrị ndị Romania 600. 

Nkewa nke onye nke abụọ nke ihe ngosi ugbu a nwere njedebe '-cete' nke dị iche na njedebe '-te' na Italian: dịka ọmụmaatụ ' *benedicete* ', ' *dicete* ', ' *facete* ' kama ' *benedite* ', ' *dite* ', ' *fate* '.  N'okwu a kwa, a na-edebe ụdị olumba "-cete" nso na nke mbụ Latin (" *benedicéte* " > " *benedícite* ", " *dicéte* " > " *dicíte* ", " *facéte* " > " *facíte* ") na, karịa nke ahụ, o yiri ka ọ gbanyere mkpọrọgwụ na akwụkwọ nke narị afọ mbụ nke asụsụ obodo, ebe ọ dịkwa na " Canticle of Creatures " nke St. Francis nke Assisi .

##### Kacha mma ugbu a
N'okwu zuru oke ugbu a, ihe pụrụ iche nke asụsụ Marinese, nke a na-apụghị ịkọwa n'okwu Girolamo Torquati n'onwe ya,  bụ na apocope nke participle gara aga na-abanye n'ime ihe mejupụtara ya na ihe enyemaka "inwe": dịka ọmụmaatụ, " *ho beto* " maka " *ho bevuto* ", " *ho trovo* " ma ọ bụ " *ho troto* " maka " *ho trovato* ", " *ho cerco* " maka " *ho cercato* ". Ihe pụrụ iche ọzọ bụ na ihe enyemaka "ịbụ" na ihe enyemaka "inwe" nwere ike ịgbanwe, ya bụ, ọ ga-ekwe omume ịsị " *so beto* " ("Aṅụọla m mmanya") ma ọ bụ " *so magnato* " ("Eriela m nri"), nke agaghị ekwe omume na Itali.   Enwere ike ịchọta ojiji yiri nke ahụ naanị n'ọrụ Feo Belcari, onye na-ede uri okpukpe nke narị afọ nke 15 na Florentine . 

##### Ezughị okè
Maka ngwaa nke njikọta mbụ (na-agwụ na "-are"), n'ime onye nke atọ nke ihe na-egosi ezughị okè, njedebe bụ "-eva" kama "-ava", nke bụ eziokwu na Italian:  ya mere anyị nwere " *ameva* " na " *gusteva* " kama " *amava* " na " *gustava* ": n'okwu a, ọ bụ olumba Marinese na-apụ na Latin mbụ, ebe ọ bụ na Italian nwere njikọ chiri anya na " *amabat* " na " *gustabat* ". Ụdị "-eva" abụghị naanị mpaghara, dịka ọ na-apụtakwa ugboro ugboro na " Divine Comedy " nke Dante Alighieri .   

##### Preterite
Maka onye nke atọ nke otu ihe dị iche iche nke preterite, e nwere ụdị pụrụ iche nke na-agwụ na "-otu" kama "-ò", yana "n" agbakwunyere na "e" ikpeazụ:  " *digiunone* " kama " *digiunò* ", " *magnone* " kama " *magno* ", " *andoone* " kama " *andò* ", na ndị ọzọ. Ụdị a bụ ndọtị nke ụdị "-òe" nke a hụburu na "Florentine Lenten" nke Jordan nke Pisa (" *digiunòe* ", " *commandòe* "). 

Ihe atọ pụrụ iche na-eme n'ime onye nke atọ ọtụtụ nke oge gara aga na-egosi: syncope (nke dịlarị na Latin n'ọtụtụ mmadụ, lee dịka ọmụmaatụ " *laudere* " > " *lauderis* "),  mgbanwe nke ụdaume nke mkpụrụokwu penultimate, na mgbanwe nke mkpụrụokwu ikpeazụ.  Dịka ọmụmaatụ, n'asụsụ Marinese anyị nwere " *arrivorno* " kama " *arrivarno* ", nke na-anọchi " *arrivarono* ", " *bussorno* " kama " *bussarno* ", nke bụ mkpụmkpụ nke " *bussarono* ", " *cercorno* " maka " *cercarno* " kama " *cercarono* ", ma ọ bụ karịa " *miseno* ", nke bụ ụdị dị mfe nke " *misero* ", na " *strinseno* " maka " *strinsero* ". Ụdị syncopated na mgbanwe ndị yiri ya na-ejikwa ọtụtụ ndị ode akwụkwọ oge ochie, dị ka Luigi Pulci (" *arrivorno* "),  Giovanni Villani (" *posono* ")  na Giovanni Boccaccio (" *feciono* "). 

##### Ọdịnihu dị mfe
N'ihe gbasara onye mbụ nke ọdịnihu dị mfe, ụdị abụọ nwere ike ime: 'òe' (' *faròe* ', ' *diròe* ')  na '-ggio' (' *faraggio* ', ' *avraggio* '), nke ikpeazụ nwere njikọ chiri anya na ụdị '-jo' (' *avrajo* ', ' *farajo* '), nke bụ ihe a na-ahụkarị ugbu a n'asụsụ Marinese. A makwaara ma gosipụta ihe si na "j" (ma ọ bụ "i") nke na-ada ụda olu n'etiti olu na "gg" pụta n'ọtụtụ okwu Latin ndị batara na Itali, dị ka " *maior* " ("ka ukwuu"), " *peior* " ("ka njọ"), " *maius* " ("nwere ike").

#### Ihe dị n'ọnọdụ

##### Ugbu a
N'ọnọdụ dị ugbu a, onye mbụ na-abụ abụ n'asụsụ Itali kwesịrị iwere njedebe "-ei" (" *andrei* ", " *canterei* ", " *suonerei* "), mana olumba Marinese na-eme ka njedebe ya bụrụ "-ia" (" *andria* ", " *canteria* ", " *suoneria* "),  dịka o si pụta n'ọtụtụ ndị dere akwụkwọ narị afọ mbụ nke Itali, site na Giovanni Boccaccio (" *saria* ")  ruo Iacopone da Todi (" *vorria* ").

N'okwu nke atọ nke otu na ọtụtụ nke otu ọnọdụ ugbu a, ọdịiche yiri nke ahụ na-apụta: kama okwu ndị Itali na-ekwu "-ebbe" maka otu na "-ebbere" maka ọtụtụ, ndị Marinese na-ekwu "-ia" na "-ieno" (" *sarebbe* "aghọọ " *saria* " na " *sarebbe* " na-aghọ " *sarieno* "). 

#### Njikọta

##### Ezughị okè
Ihe pụrụ iche ọzọ pụtara n'ụdị okwu nke atọ nke subjunctive na-ezughị oke n'asụsụ Marinese (a ka na-eji njedebe '-ino' na '-ono', nke bụ ihe ochie maka asụsụ Italian, nke na-anabata '-ero': dịka ọmụmaatụ ' *vivessino* ' kama ' *vivessero* ', ' *fussino* ' kama ' *fossero* '). 

#### Infinitiv

##### Ugbu a
Mgbe ejikọtara ngwaa nke na-enweghị njedebe ugbu a na ihe nnọchiaha aha nke onye nke atọ ("lo", "la"), olumba Marinese na-ewepụ "e" ikpeazụ n'otu ụzọ ahụ dị ka nke Itali, mana, n'adịghị ka nke Itali, ọ na-agbanwekwa "r" bu ụzọ gaa na "l": dịka ọmụmaatụ, " *fare la* " na-aghọ " *falla* " ("> " *farla* "), " *avere la* " na-aghọ " *avella* " ("> " *averla* "). 

Ọzọkwa, n'asụsụ a na-asụ, ọ bụ ihe a na-ahụkarị na mkpụrụokwu "infinitive" na-efunahụ mkpụrụokwu ikpeazụ "re" site na apocope, ọbụlagodi na-abanyeghị n'ime nhazi na ihe ọ bụla: anyị nwere " *bisogna fa* '", " *bisogna di* '", " *va a magna* '",  ụdị niile nke bụkwa ihe e ji mara olu ndị Rom ma ugbu a abanyela n'ọtụtụ ebe n'Ịtali. Mmalite nke mkpụcha a, nke enwere ike ịchọta n'ụfọdụ egwu ndị Sabine na ndị Rom, nwere ike ịbụ metrical . 

#### Ngwaa "ịbụ"


Ụdị ngwaa pụrụ iche ndị ọzọ nke ngwaa bụ "ịbụ" gụnyere ụdịdị " *enno* " maka onye mbụ nke ihe ngosi ugbu a (" *sono* ") na " *ene* " ma ọ bụ " *ee* " maka onye nke atọ nke otu oge ahụ (" *è* "),  " *essimo* " maka " *eravamo* " na onye mbụ ọtụtụ nke ihe ngosi na-ezughị oke, " *si* '" maka " *sia* " na onye nke abụọ nke ihe ngosi ugbu a,  " *seravo* " ma ọ bụ " *saravo* " maka onye nke atọ ọtụtụ nke ọdịnihu dị mfe (" *saranno* "), [1] " fussi " maka " fossi ", " *fussino* " maka " fossi " na " fussino " maka " *fossino* " fussino " maka " fossino " na " *fussino* " maka " *fossino* " na " *fussino* " maka " fossino " na " fussimo " maka " *fossimo* " na preterite na ugbu a subjunctive. Ọtụtụ n'ime ụdị ndị a dịkwa n'akwụkwọ ndị edemede akwụkwọ Itali oge ochie, dịka Iacopone da Todi (" *so* '"), St Francis nke Assisi na Canticle nke Ihe Ndị E Kere Eke (" *si* '"), na Florentine Lenten nke Jordan nke Pisa, na na Giovanni Boccaccio .  

## Leekwa

* Marino, Lazio
* Ụlọ Elu Ndị Rom

## Edensibia


## Ndekọ Akwụkwọ

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
Otú:Pages with unreviewed translations