Uwe ụmụ nwanyị Yoruba

Uwe ụmụ nwanyị Yoruba bụ uwe ọdịnala ụmụ nwanyị agbụrụ Yoruba na-eyi na mpaghara Naijiria, Benin na Togo na mpaghara a na-akpọ Yorubaland. Uwe ahụ na-egosipụta ọmarịcha omenala, akụkọ ihe mere eme na mmasị ndị Yoruba.
thumb| Nwanyị Yoruba yi uwe ọdịnala
thumb| Uwe ụmụ nwanyị Yoruba
thumb| Nwanyị Yoruba

## Ụdị uwe na ihe ndị bụ isi
Isi ihe dị na uwe ụmụ nwanyị Yoruba bụ:

* **Iro ati Buba** : Nke a na-agụnye uwe elu na-adịghị mma nke na-ekpuchi elu ahụ na nnukwu ihe mkpuchi nke a na-ekpuchi n'úkwù ma na-ekpuchi ahụ dị ala. Enwere ike ime ya site na otu akwa akwa dị ka elu ruo ala ma ọ bụ dị iche iche nke ọ bụla maka akụkụ Iro na buba. Buba nwere ike inwe olu olu dị iche iche, aka aka, akwa akwa na ihe ịchọ mma, dabere na emume ahụ na ụtọ onye nwe ya. Iro ahụ nwere ike ịdị ogologo, obosara, na ụkpụrụ dị iche iche, dabere na oge na uto onye nwe ya. Enwere ike iji akwa dị iche iche mee Iro ati Buba, dị ka Aso-oke/ Aso-Ofi, Adire, Aran, Seghosen, Jawu, Aso olona, Silk, lace, or Damask/Brocade. Iro ati Buba na-ejikọta ya na Gele na Ipele. Iro nwekwara ike na-eyi na-enweghị Buba ka uwe n'onwe ya, yana ihe ndị ọzọ dị na uwe Yoruba.  
* **Gele** : Omenala ndị Yoruba chara acha nke a na-ekechi n'isi n'ụdị dị iche iche. Enwere ike iji akwa siri ike ma ọ bụ dị nro mee ya, dị ka aso-oke, damask, adire ma ọ bụ ankara. Gele nwere ike inwe agba, ọdịdị na ihe ịchọ mma dị iche iche, dabere na oge ahụ na ụtọ onye nwe ya. 
* **Ipele** : shawl nke a na-ekpuchi n'ubu ma ọ bụ n'úkwù. A na-ejidekwa ya n'aka ma ọ bụ n'ihu. Enwere ike ime ya site na otu akwa akwa dị ka gele ma ọ bụ dị iche iche. Ọrịa ahụ nwere ike ịdị nha, ọnụ ọnụ, na akwa akwa dị iche iche, dabere n'oge emume yana ụtọ onye nwe ya. 
* **Komole** : Nke a bụ uwe ogologo uwe a na-eme ka Iro ati Buba. Uwe Komole nwere ike ịnwe olu olu dị iche iche, aka aka, akwa akwa na ihe ịchọ mma, dabere na oge ahụ na ụtọ onye nwe ya. Ọ na-ewu ewu dị ka uwe agbamakwụkwọ maka ụmụ nwanyị ndị Yoruba 
* **Oleku** : Nke a bụ ogologo ikpere ogologo Iro ati Buba ụdị ma ọ bụ uwe. Ọ bụghị ogologo dị ka ahụkarị Iro ati Buba attire. 
* Kaja : Kaja a na-akpọkwa Pakaja bụ Toga dị ka uwe ndị Yoruba unisex. A na-agafe ya n'úkwù ma kechie ya n'ubu. Ụmụ nwanyị Yoruba na-eyi ya na mmemme. Ọ na-adịkarị n'etiti ndị eze Yoruba na ndị eze.
* **[[Aso ebi|Aso Ebi]]** : Uwe dabara adaba nke ezinaụlọ na ndị enyi na-eyi maka mmemme. Ọ bụ usoro ejiji mara mma nke ndị enyi nwanyị, ndị nwanyị na ndị ọbịa agbamakwụkwọ na-eyi. O nwere ihe nke komole. 
* **Beads and Ngwa** : Ụmụ nwanyị ndị Yoruba na-ejikwa chaịlị, ọla na ngwa dị iche iche chọọ onwe ha mma, nke ọ bụla n'ime ha na-ebu omenala. Ndị a gụnyere beads dị ka Iyun, Akun, Ileke, Ileke idi, Eyin erin, Segi, Opoto, Ikan. Ọzọkwa Wura (Gold) na Fadaka (Silver). Ngwa ndị ọzọ ụmụnwaanyị Yoruba na-eji gụnyere Irukere, nke a na-akpọkarị "ọdụ inyinya" na bekee, Handfan a na-akpọ Abebe na Okin Arewa na A Clutch Purse. 
* **Ụdị ntutu** : Ụdị edozi ụmụ nwanyị Yoruba nwekwara ike were dịka akụkụ nke uwe ndị Yoruba. Ụdị edozi isi ndị yoruba gụnyere ịcha akwa na ụdị eri a na-eme kemgbe oge ochie. A na-eji ihe ndị a na-achọ ntutu ụmụ nwanyị Yoruba mma mgbe Gele na-adịghị na ya ma ọ bụ na-ewepụ ya. A na-eji ntutu isi ụmụ nwanyị Yoruba na ndụ kwa ụbọchị, mmemme na ndị na-eme ihe nkiri. Ufodu edozi isi ndi yoruba omenala gunyere ajị ka Suku/Shuku, Koroba, Patewo, Irun didi, Adimole, wdg. Ọzọkwa eri edozi isi (Irun Owu) nke a na-akpọ Irun Kiko. 

A na-esi na akwa ndị yoruba kpụrụ akpụ na ụfọdụ akwa ndị a na-ebubata bụ nke ghọworo ihe dị mkpa na omenala ndị Yoruba. Ụfọdụ n'ime akwa ndị a na-ejikarị eme uwe ụmụ nwanyị Yoruba bụ:

* **Aso-oke** : akwa eji aka kpara nke ndi Yoruba. A na-ewere ya dị ka ihe kacha ewu ewu na akwa ọdịnala na Nigeria ma na-eyi ya n'ememe pụrụ iche dị ka agbamakwụkwọ, mmemme na okpueze. Aso-oke na-abịa n'ụdị atọ bụ isi: etu (acha anụnụ anụnụ nke nwere eriri na-acha anụnụ anụnụ), sanyan (silk beige sitere na akwa nke nla Anaphe), na alaari (silk magenta waste). Aso-oke na-abịakwa n'ụdị dị iche iche, ụkpụrụ, atụmatụ. Ụfọdụ Aso-oke nwere beads ma ụfọdụ nwere ihe akpụ akpụ na ihe ndị a kpara akpa n'ime ya, dị ka eriri, ndenye ego, ifuru, anụmanụ, ma ọ bụ ọdịdị geometric. 
* **Adire** : akwa ndị Yoruba a na-esiji ma ọ bụ na-eguzogide ihe a na-eme site n'itinye wax ma ọ bụ starch n'akụkụ ụfọdụ nke akwa ahụ tupu agbaji ya. Enwere ike iji akwa dị iche iche mee Adire, dị ka owu, silk, ma ọ bụ rayon. Adire nwere isi ato di iche iche: Adire Eleko, Adire Oniko na Adire Alabere. Adire nwere ike inwe ụkpụrụ na agba dị iche iche, dị ka indigo blue, black, brown, green, or white. 
* **Aran** : Ọ bụ akwa eji akwa velvet eme ya bụkwa ihe eji eme omenala na ala Yoruba maka mmemme pụrụ iche. 
* **Seghosen** : Uwe Seghosen bụ uwe ndị yoruba sitere n'alaeze Owo nke a na-esi na akwa akwa a na-esiji ihe eji esiji eke anụ ma ọ bụ nke sịntetị eme. A na-ejizi ụkpụrụ dị mgbagwoju anya chọọ akwa ahụ mma na ihe ndị a kpara akpa, kpara akpa, ma ọ bụ tinye ya n'ọrụ. 
* **Jawu** : Uwe nke ndi yoruba mere nke ejiri stylistic bepu na ya.thumb| Uwe Yoruba Komole na Jawu bust
* **Aso Olona / Itagbe** : Aso olona bụ ụdị akwa a na-eji ụkpụrụ na akara nwere ihe ọ pụtara omenala na ime mmụọ nye ndị Yoruba, ọkachasị otu obere Ijebu. Aso olona pụtara "akwa nwere ụkpụrụ" n'asụsụ Yoruba. A na-eji akwa ọcha na owu indigo nke ejiri aka mebere akwa ahụ, wee chọọ ya mma site n'ụdị weft-float nke na-egosi mmụọ mmiri, anụmanụ, osisi, na ihe ndị ọzọ. A na-eji akwa akwa akwa aha maka ọha Ogboni/Oshugbo, bụ ọgbakọ siri ike na nzuzo nke ndị okenye na ndị isi n'obodo Yoruba. Ndị isi, ndị ụkọchukwu na ndị òtù ọha na-eyikwa uwe ahụ n’oge pụrụ iche, dị ka ememe, ememe, na ememe. A na-ewere ya dị ka ihe nketa bara uru na ihe nnọchianya nke ikike na ugwu **.**  
* **Ankara** : akwa owu e biri ebi nke sitere na Netherlands na Indonesia ma bụrụ nke a ma ama na West Africa n'ihi ụkpụrụ ya mara mma ma dị egwu. A makwaara Ankara dị ka wax Dutch, wax Africa, ma ọ bụ mbipụta Africa. Ankara nwere ike ibipụta isiokwu na akara dị iche iche na ya, dị ka ifuru, anụmanụ, kpakpando, ma ọ bụ ọdịdị nkịtị.
* **Eya/Lace** : akwa siri ike nke ejiri yarn ma ọ bụ eri eme ya nke a na-agbagharị, gbagọrọ agbagọ, ma ọ bụ kechie iji mepụta usoro dị mgbagwoju anya. Enwere ike iji ihe dị iche iche mee lace, dị ka owu, silk, naịlọn, ma ọ bụ polyester. Lace nwere ike inwe ụdị na ụdị dị iche iche, dị ka guipure ma ọ bụ sequin.
* **Brocade na Damask** : akwa nke nwere usoro mgbagwoju anya etinyere n'ime ya n'oge a na-akpa ákwà. Enwere ike ime Brocade na Damask site na ihe dị iche iche, dị ka owu, silk, ajị anụ, ma ọ bụ eriri sịntetik. Brocade na Damask nwere ike inwe agba na textures dị iche iche, dị ka ihe na-egbuke egbuke, matte, ire ụtọ, ma ọ bụ siri ike.

Uwe ụmụ nwanyị Yoruba abụghị naanị ụdị ejiji kamakwa ụdị ngosipụta na njirimara. Uwe ahụ na-egosipụta àgwà, ọnọdụ, uto, na ihe okike nke onye nwe ya. Uwe ahụ na-ebutekwa ozi gbasara ọnọdụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya, ọnọdụ alụmdi na nwunye, otu afọ, okpukperechi, na mmekọrịta omenala nke onye na-eyi ya. Uwe ụmụ nwanyị Yoruba na-emetụtakwa akụkọ ihe mere eme na omenala ndị Yoruba. Uwe ahụ na-egosipụta ọdịnala, ụkpụrụ, na nkwenkwe ndị Yoruba. 

* Eji aso-oke malite n’oge ochie n’ala Yoruba, mgbe ala eze Yoruba na-eyi ya, dika Oyo, Ife na Ijebu.
* Ojiji adire malitere n'oge ochie, mgbe ndi Yoruba ji ya eme emume na emume. Ndị Yoruba zụlitere ụzọ dị iche iche na ụzọ isi esiji agba, dị ka shibori, na eleko.
* E kere Aran na ala Yoruba narị afọ gara aga.
* Seghosen laghachiri n'ala eze Yoruba oge ochie nke Owo.
* Aso Olona / Itagbe date back to the ancient Yoruba Kingdoms of Ijebu-Ode.
* Ojiji nke Ankara malitere n'oge colonial, mgbe ndị ahịa Dutch na ndị ozi ala ọzọ wetara ya site na Indonesia. Ndị Yoruba mere ya ka ọ dị ụtọ na mmasị ha, na-ekepụta ụkpụrụ na ụdị dị iche iche dị iche iche.
* Eji lace malite n'oge tupu oge ọchịchị na oge ọchịchị, mgbe e si na Europe na Eshia ebubata ya bụ nke mekwara ka ndị Yoruba bi n'ógbè ahụ meekwa ya. A na-eji lace nke ebubata na mpaghara.

Were gabazie.

Uwe ụmụ nwanyị Yoruba bụkwa ihe na-emetụta omenala Naijiria na omenala Africa. Uwe ahụ na-egosipụta ụdị dị iche iche, ịma mma, na ịba ụba nke ndị Yoruba na site n'ókè nke Africa na ndị bi na ya. Uwe ahụ na-akpali ma na-emetụta ụdị nka na okwu ndị ọzọ, dị ka egwu, ịgba egwu, akwụkwọ, na sinima. Ọmụmaatụ:

* A na-egosikarị uwe ahụ na ihe nkiri Naijiria, ọkachasị na Nollywood, ụlọ ọrụ ihe nkiri Naijiria. A na-eji uwe ahụ gosipụta mkpụrụedemede dị iche iche, ntọala, isiokwu na ụdị ihe nkiri.
* Ndị egwu Naịjirịa na-eyikarị uwe a, ọkachasị na Afrobeats, ụdị egwu Naịjirịa. A na-eji uwe ahụ gosipụta ọnọdụ, ozi, ụdị na ụdị egwu dị iche iche.
* A na-emekarị uwe ahụ n'akwụkwọ akụkọ Naijiria, karịsịa n'akwụkwọ akụkọ, uri, na edemede. A na-eji uwe ahụ kọwaa ọnọdụ dị iche iche, mmetụta uche, ọdịdị mmadụ, na akụkọ.
* Uwe ahụ na-amasịkarị ndị na-agba egwu Naịjirịa, ọkachasị n'agba egwu ọdịnala. A na-eji uwe ahụ na-eme ka mmegharị dị iche iche, rhythms, mmegharị ahụ, na okwu pụta ìhè.

Uwe ụmụ nwanyị Yoruba etolitela kemgbe ọtụtụ narị afọ, na-eme mgbanwe na ejiji, ụdị ndụ, na ụkpụrụ ọha mmadụ. 

## Edensibia