2009 Iju Mmiri nke Angola, Namibia na Zambia

Iju mmiri 2009 Angola, Namibia na Zambia bụ ọdachi sitere n'okike nke malitere na mbido March 2009 wee bute ọnwụ nke opekata mpe mmadụ 131 Ndị mmadụ na ndị ọzọ metụtara gburugburu 44500 mmadụ .  Idei mmiri ahụ metụtara mpaghara asaa nke Namibia, mpaghara atọ nke Zambia, mpaghara abụọ nke Angola na akụkụ nke Botswana.  Mmiri idei mmiri ahụ mebiri ụlọ na akụrụngwa ma chụpụ ọ dịkarịa ala mmadụ 300,000. E kwupụtara ọnọdụ mberede n'ebe ugwu Namibia ma enwere egwu na ọrịa ga-efe efe.  Ụlọ ọrụ Red Cross na gọọmentị nke mba abụọ ahụ meghachiri omume na ọdachi ahụ, ma nye aka site na World Health Organization.

## Ihe kpatara ya
Obere osimiri na-ejupụta n'ókè Angola, Namibia na Zambia nke na-asọba mgbe niile n'oge mmiri ozuzo site na Disemba ruo Eprel. Idei mmiri na 2008 were site na Febụwarị ruo Machị ma metụta mmadụ 250,000 na Namibia na mmadụ 42 tụfuru ndụ ha.  Nnukwu mmiri ozuzo kpatara idei mmiri n'afọ a; mmiri ozuzo ka ukwuu adaala n'ógbè ahụ kemgbe Disemba karịa ka ọ dara n'oge mmiri ozuzo ọnwa ise niile nke afọ gara aga. N'ihi ya, idei mmiri nke afọ a adịla njọ karịa nke a na-ahụkarị. A kọwo na idei mmiri ahụ nwere ike ịbụ nke kachasị njọ n'ógbè ahụ ruo afọ iri anọ. Ụlọ ọrụ National Institute of Meteorology nke Angola etinyela ihe kpatara nnukwu mmiri ozuzo na nnukwu ndagwurugwu nke a na-atụ anya na ọ ga-anọgide na mba ahụ ruo n'ọnwa Eprel mgbe ọ ga-amalite ịkwaga n'ebe ndịda. Otu akụkọ kwuru na nnukwu mmiri ozuzo na-aga n'ihu na-adabere na mmetụta nke ihe omume ihu igwe La Niña.

## Mmetụta

### Angola
Idei mmiri emetụtala Angola n'ime mpaghara abụọ ya: Cuando Cubango na Cunene.
Mpaghara kachasị emetụta bụ Cunene, nke dị n'Osimiri Cuvelai. N'ime Cunene naanị, idei mmiri ahụ emetụtala mmadụ 125,000 na 25,000 efuola ụlọ ha. N'ofe mba ahụ, ihe karịrị mmadụ 30,000 enweghị ebe obibi n'ihi idei mmiri ahụ. A na-atụ egwu na idei mmiri ahụ nwere ike ime ka ọrịa ndị dị n'ógbè ahụ ka njọ, ọkachasị ọgbụgbọ na ịba. A kọwakwara ọrịa ọgbụgbọ na ọgbụgba atọ na Ondjiva, isi obodo nke mpaghara Cunene, ndị ọrụ mpaghara na-atụ anya na ọnụ ọgụgụ ahụ ga-abawanye. Red Cross na-akọ na ruo ugbu a, e nweela ọnwụ iri na itoolu n'ihi idei mmiri na Angola.

### Botswana
Botswana emetụtala site na ịrị elu nke Osimiri Okavango arịgoola ruo 8.62 m, nke abụọ kachasị elu e dekọrọ na nke kachasị elu kemgbe 1969. Okavango na-akwụsị na Botswana na ime obodo Okavango Delta na gọọmentị Botswana enyewo ndị bi n'akụkụ osimiri ịdọ aka ná ntị ka ha kwaga n'ebe dị elu. Gọọmentị ewepụla ezinụlọ 63 n'etiti nchegbu na idei mmiri ga-akawanye njọ, ọkachasị na Chobe District.M Ihe karịrị mmadụ 400 agbapụla n'obodo n'ihi idei mmiri ahụ na ndị agha nchekwa Botswana na-agba mbọ inyere ndị ihe metụtara aka. .

### Namibia
Idei mmiri ahụ emetụtala mpaghara asaa nke Namibia: Omusati, Ohangwena, Oshana, Oshikoto, Zambezi, Kavango na Kunene. Mpaghara ndị kachasị emetụta bụ Omusati, Ohangwena, Oshana na Oshikoto nke dị na Osimiri Cuvelai. Na mpaghara Zambezi, idei mmiri eruola ebe ruru kilomita 20 site n'ebe osimiri ahụ na-asọkarị.  Ihe ruru mmadụ 300,000 emetụtala idei mmiri ahụ na Namibia nke mere ka ihe dị ka mmadụ 276,000 chụpụ. Idei mmiri ahụ ebibiwo ihe ọkụkụ, ụlọ, ụlọ akwụkwọ, ụlọ ọgwụ na okporo ụzọ na mba ahụ onye isi ala ya, Hifikepunye Pohamba, kwuru na ọ nwere ike ịnata otu n'ime ọdachi ndị na-emere onwe ha kachasị njọ na ncheta ndụ. Okporo ụzọ gravel emetụtala karịsịa na ihe ruru 85% nke ndị nọ n'ógbè ndị ahụ metụtara na-emebi ma na-egbochi ndị mmadụ inye aka. A na-asa ndị mmadụ na anụ ụlọ ma e nweela akụkọ banyere agụ iyi na enyí mmiri na-egwu mmiri na mmiri idei mmiri, na-awakpo ma na-egbu ndị mmadụ. E nwere ntiwapụ nke ọgbụgbọ na ọgbụgba na mpaghara Kunene na idei mmiri emeela ka nke a ka njọ site na oke akụrụngwa na ibelata mmiri ọṅụṅụ dị ọcha. Ọnọdụ ịba amụbaala, ebe 2,000 maara na ha butere ọrịa nke 25 n'ime ha anwụọla. Gọọmentị Namibia ekwuola na mmadụ 112 anwụọla n'ihi idei mmiri.

Onye isi ala Pohamba ekwuola na ụkọ nri nwere ike iso idei mmiri ahụ ma United Nations emeela atụmatụ na mmepụta ihe ọkụkụ na Namibia ga-ada site na 63% n'afọ na-esote nakwa na ụkọ ihe oriri nwere ike imetụta ihe ruru mmadụ 500,000. Ọnụ ahịa nri dị n'ógbè ahụ ejirila pasent 37 rịa elu n'ihi ọdachi ahụ.

### Zambia
Zambia enweela idei mmiri na Western, North-Western na Southern Provinces. Mmebi nke akụrụngwa naanị ya karịrị nde $ 5 na otu mpaghara, Shangombo, ka na-anọpụ iche na enyemaka mpụga kpamkpam. Iju mmiri ahụ emetụtala ezinụlọ 20000 ma bibie ụlọ 5000 na mpaghara ndịda naanị 

### Ebe Ndị Ọzọ
Ọ bụ ezie na ihe omume idei mmiri a dị njọ karịa nke a hụrụ na Namibia na Angola, e nweela idei mmiri dị ala n'ebe ndị ọzọ na mpaghara ahụ, dịka na Osimiri Zambezi, a na-atụkwa anya na oge mmiri ozuzo ga-adịru naanị izu anọ. A na-atụ anya na Dam Kariba na Zimbabwe na Dam Cahora Bassa na Mozambique ga-echebe mba ndị dị na Zambezi dị ala site na idei mmiri nke mmiri ozuzo kpatara n'osimiri dị n'elu. Red Cross na-elepụtakwa Severe Tropical Storm Izilda nke na-aga n'ụsọ oké osimiri ọwụwa anyanwụ nke Mozambique ma nwee ike ịkpata idei mmiri ọzọ n'ebe ahụ.

## Mmeghachi omume
Onye isi ala Pohamba ekwuputala ọnọdụ mberede gafee mpaghara isii dị n'ebe ugwu, ma rịọ maka enyemaka mba ụwa. Ego enyemaka nke steeti Namibia anọwo na-arụsi ọrụ ike na mpaghara ahụ na-ebute mmiri, nri, ụlọikwuu na ihe ndị ọzọ na mpaghara idei mmiri site na helikọpta na ụgbọ mmiri.  Otú ọ dị, ụkọ ụgbọelu na ụgbọ mmiri na-egbochi ya, ọ na-agwụkwa ego. Ụlọ ọrụ Red Cross na Angola na Namibia azaghachila ọdachi ahụ.  Angola Red Cross na-ekesa ụgbụ anwụnta, mbadamba mmiri dị ọcha na akpa mmiri na Namibia Red Cross Society anọwo na-ekesa mbadamba chlorine ma na-akwalite ịdị ọcha n'ógbè ndị ahụ metụtara. Òtù Ahụ Ike Ụwa azaghachila site n'inye tọn ise nke ihe nlekọta ahụike na mmiri ọṅụṅụ. A na-atụ egwu na nsogbu ego nke 2007 2008 nwere ike igbochi ịdị irè nke ụlọ ọrụ enyemaka ndị na-agbasawanye n'ofe Afrịka. E guzobere ogige ndị gbara ọsọ ndụ na Oshana, Oshikoto, Ohangwena na Omusati na Namibia ma ugbu a na-enwe ihe dị ka mmadụ 4,500 ọ bụ ezie na a na-ekwu na ha jupụtara na enweghị mmiri dị ọcha na nhazi nke ịdị ọcha. Òtù Ahụ Ike Ụwa ezigawo ọtụtụ ndị ọrụ ahụike n'ógbè ahụ iji zụọ ndị ọrụ mberede na inye nka na mgbochi ọrịa. Idei mmiri ahụ dakọtara na nleta Popu Benedict nke Iri na Isii gara Angola, onye gosipụtara nkwado maka ndị idei mmiri ahụ metụtara ma gbaa mbọ iwughachi. Ụlọ ọrụ ọkụ eletrik mba Namibia, NamPower, enyewo nri ruru N $ 50,000 nye ndị ụlọ ha furu efu n'ógbè ndị dị nso na Ruacana Hydro-electric Power Station nke na-akpata 70% nke mkpa ọkụ eletrik nke mba ahụ. International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies amalitela arịrịọ maka $ 1.3 nde iji kwado ọrụ enyemaka iji nyere mmadụ 20,000 aka na Namibia.

## Hụkwa

* 2008-2009 Ọrịa ọgbụgbọ ọgbụgbọ na Zimbabwe 
* 2008 Iju Mmiri nke Namibia

## Ihe odide


Òtù:Mgbanwe ihu igwe