Ọrụ ugbo maara nke ọma

[thumb|Ụmụ nwanyị n'ere ihe oriri n'ahịa dị na Lilongwe, [Malawi]]
**Nchebe nri** bụ ọnọdụ nke inwe ohere a pụrụ ịdabere na ya maka nri zuru oke, nke n'edozi ahụ. Inweta nri maka ndị mmadụ nke klas ọ bụla, okike ma ọ bụ okpukpe bụ ihe ọzọ nke nchekwa nri. N'otu aka ahụ, a n'ewere nchekwa nri Ezinụlọ dị mgbe ndị niile nọ n'ezinụlọ, n'oge niile, nwere nri zuru ezu maka ndụ dị mma. Ndị n'enweghị nri anaghị ebi ndụ n'agụụ ma ọ bụ egwu agụụ. Nchebe nri n'agụnye ịnagide nsogbụ nri n'ọdịnihu. Mgbagwojụ anya dị otú ahụ nwere ike ime n'ihi ihe ize ndụ dị iche iche dị ka ụkọ mmiri ozuzo na idei mmiri, mgbagwojụ anya ụgbọ mmiri, ụkọ mmanụ, ọgba aghara akụ na ụba, na agha. Enweghị nchebe nri bụ ihe megidere nchekwa nri: steeti ebe enwere naanị obere ma ọ bụ ejighị n'aka nri kwesịrị ekwesị.

Echiche nke nchekwa nri agbanweela ka oge n'aga. Ogidi anọ nke nchekwa nri gụnyere nnweta, ohere, ojiji, na nkwụsi ike. Na mgbakwunye, enwere akụkụ abụọ ọzọ dị mkpa: ụlọ ọrụ na nkwado. A n'eme ka akụkụ isii a nke nchekwa nri sie ike na nghọta echiche na nke iwu banyere ikike nri. Nzukọ Nri Ụwa n'afọ 1996 kwupụtara na "ekwesịghị iji nri mee ihe dị ka ngwá ọrụ maka nrụgide ndọrọ ndọrọ ọchịchị na akụ na ụba". 

Mmetụta nke ụkọ nri nwere ike ịgụnye agụụ na ọbụna ụnwụ nri. Enweghị nchekwa nri n'adịghị ala ala n'atụgharị gaa n'ọkwa dị elu nke adịghị ike nke agụụ na ụnwụ nri.[1] Ọnụ ọgụgụ mmadụ nwere ike ịzaghachi agụụ n'adịghị ala ala na erighị ihe n'edozi ahụ site n'ịbelata nha ụmụaka, nke a maara na usoro ahụike dị ka nkwụsị ma ọ bụ nkwụsị.[2]. Ozugbo nkwubi okwu mere, nri oriri n'edozi ahụ ka mma mgbe ọ dị ihe dị ka afọ abụọ enweghị ike ịkwụsị mmebi ahụ. Ọrịa n'adịghị edozi ahụ nke ọma n'oge nwata n'ebutekarị ntụpọ na mmepe ọgụgụ isi.

*Nchebe nri,* dị ka World Food Summit kọwara na 1996, bụ "mgbe mmadụ niile, n'oge niile, nwere ohere anụ ahụ na akụ na ụba maka nri zuru oke, dị nchebe na nke n'edozi ahụ nke n'egbo mkpa nri ha na nri ha na-ahọrọ maka ndụ dị mma na nke dị mma".  

Enweghị nchebe nri, n'aka nke ọzọ, dịka Ngalaba Ọrụ Ugbo nke United States (USDA) si kọwaa ya, bụ ọnọdụ nke "nnweta nri zuru oke ma ọ bụ nke a n'ejighị n'aka ma ọ bụ ikike dị oke ma ọ bụrụ nke a na'ejighị n" 

N'afọ 1974 World Food Conference, akọwapụtara okwu nchekwa nri na nkwenye na nnyefe; akọwapụtara ya dị ka "nnweta n'oge niile nke nri zuru oke, n'edozi ahụ, dịgasị iche iche, nke dị nro na nke dị n'etiti iji kwado mmụba nke nri na oriri iji gbochie mgbanwe na mmepụta na ọnụahịa. "  Nkọwa ndị ọzọ gbakwunyere mkpa na nsogbụ ịnweta nkọwa ahụ. Nzukọ nri ụwa mbụ, nke e mere n'afọ 1996, kwuru na nchekwa nri "dị mgbe mmadụ niile, n'oge niile, nwere ohere anụ ahụ na akụ na ụba maka nri zuru ezu, dị nchebe na nke n'edozi ahụ iji gboo mkpa nri ha na nri ha n'ahọrọ maka ndụ siri ike na nke dị mma. "

Dị ka nke 2015, echiche nke nchekwa nri n'elekwasịkarị anya na kalori nri kama ịdị mma na nri nri. Echiche nke nchekwa ihe oriri ma ọ bụ nchekwa ihe oriri malitere dị ka echiche sara mbara. N'afọ 1995, a kọwapụtara ya dị ka "ọnọdụ nri zụrụ oke n'ihe gbasara protein, ume, vitamin na mineral maka ndị ezinaụlọ niile n'oge niile."A n'akọwa enweghị nchebe nri n'adịgide adịgide (ma ọ bụ nke na-adịru mgbe niile) dị ka enweghị nri zuru oke n'adịte aka. N'ọnọdụ a, ezinụlọ nọ n'ihe ize ndụ mgbe niile nke enweghị ike inweta nri iji gboo mkpa nke ndị otu niile. A n'ejikọta enweghị nchebe nri n'adịghị ala ala na nke n'agafe agafe ebe ọ bụ na mmeghachi omume nke nchekwa nri n'agagharị agafe nwere ike ime ka ezinụlọ dịkwuo mfe maka enweghị nchebe oriri n'adịghị agafe.

deficiency.

## Ịtụle
thumb|N'ụwa niile na mpaghara ọ bụla, mmụba nke enweghị nri dị elu n'etiti ụmụ nwanyị karịa n'etiti ndị ikom.
Enwere ike ịlele nchekwa nri site na ọnụọgụ kalori iji gbarie onye ọ bụla kwa ụbọchị, dị na mmefu ego ezinụlọ. N'ozuzu, ebum n'uche nke ihe ngosi na nha nchekwa nri bụ ijide ụfọdụ ma ọ bụ ihe niile dị na nchekwa nri n'ihe gbasara nnweta nri, nnweta, na ojiji / ezughi oke. Ọ bụ ezie na nnweta (mmepụta na nnyefe) na ojiji / ezughi oke (ọnọdụ nri n'edozi ahụ / nha anthropometric) dị mfe ịtụle ya mere n'ewu ewu, nnweta (ikike inweta oke na ogo nri) ka bụ ihe a n'apụghị ịhụ anya. Ihe ndị n'emetụta nnweta nri ezinụlọ n'abụkarị ihe a kapịrị ọnụ.

FAO emeela Food Insecurity Experience Scale (FIES) dị ka ihe nyocha nchekwa nri nke dabeere na ahụmịhe zuru ụwa ọnụ nke sitere na ọnụ ọgụgụ eji eme ihe na mba United Steetị. N'ihi nguzobe nke ọnụ ọgụgụ zuru ụwa ọnụ na usoro dị mkpa iji nyochaa usoro ndị a nwetara na mba dị iche iche, ọ g'ekwe omume iji FIES mepụta atụmatụ ndị yiri nke mba niile banyere mmụba nke enweghị nri n'etiti ndị mmadụ. Kemgbe afọ 2015, a nabatara FIES dị ka ihe ndabere iji chịkọta otu n'ime ihe ngosi ndị a gụnyere na usoro nlekota Sustainable Development Goals (SDG). 

* Nchịkọta Nri Nchebe Nweta Nchebe Ezinụlọ - n'atụle ogo nke enweghị nri (incesbility) n'ime ezinụlọ n'ọnwa gara aga na ọkwa dị iche iche.
* Household Dietary Diversity Scale - na-atụle ọnụ ọgụgụ nke ụdị nri dị iche iche a n'eri n'ime oge a kapịrị ọnụ (24hrs/48hrs/7days).
* Ụlọ Agụụụụ - na-atụle ahụmịhe nke ụkọ nri ezinụlọ dabere na usoro mmeghachi omume a na-ahụ anya, nke e jidere site na nyocha ma chịkọta ya na ọkwa.
* Coping Strategies Index (CSI) - na-enyocha omume ezinụlọ ma n'atụle ha dabere na omume dịgasị iche iche e guzobere na otu ezinụlọ si emeso ụkọ nri. Usoro maka nyocha a dabere na ịnakọta data na otu ajụjụ: "Gịnị ka ị n'eme mgbe ị n'enweghị nri zuru ezu, ma enweghị ego zuru ezu ịzụta nri?"