Mananambal

Na Cebu, nke dị na mpaghara Visayas nke Philippines, a na-akpọ albularyo ọdịnala Mananambal na ọrụ ọgwụgwọ ha na-akpọ panambal.Dị ka akwụkwọ akụkọ izugbe, mananambals na-enweta ọkwa ha site na nna ochie, mmụta mmụta / omume nlele, ma ọ bụ site na epiphany na ndị okenye obodo na-emekarị, n'agbanyeghị okike. Omume ha, ma ọ bụ panambal, nwere ngwakọta nke ihe sitere na Iso Ụzọ Kraịst na ịgba afa nke yiri ka ọ bụ mmegide ebe ọ bụ na otu gụnyere ọgwụgwọ okwukwe ebe nke ọzọ chọrọ anwansi ojii, Amoosu, wdg.[1]. Ngwakọta ndị a bụ ngosipụta nke ihe nketa hapụrụ site na ntọghata n'okpukpe Katọlik nke àgwàetiti ndị ahụ site na ọchịchị Spanish, ebe ọ bụ na ụmụ amaala Cebu nwere kọntaktị kpọmkwem na onye nchọpụta Portuguese bụ Ferdinand Magellan, na omume ụmụ amaala na-aga n'ihu tupu ịchịisi. Panambals na-ekpuchi ọrịa sitere n'okike na nke karịrị nke mmadụ site n'iji ụzọ dịgasị iche iche. Ụzọ abụọ a na-ejikarị eme ihe bụ ọgwụ ahịhịa na orasyon, ekpere ịgwọ ọrịa sitere n'ihe nhata Akwụkwọ Nsọ a na-akpọ librito..

Mananambal na-agwọ ọrịa ndị isi na ndị nta. Ọrịa ndị a na-agụnye ma ọnweghị oke na: isi ọwụwa, ahụ ọkụ, oyi, eze mgbu, ahụ ọkụ dengue, ọnya, Ọrịa, ọrịa cancer, nkwarụ ọgụgụ isi, na ọrịa ndị ọzọ e chere na ọ bụ ihe e kere eke karịrị mmadụ na-akpata. Ewezuga ọgwụgwọ ndị dị ndụ, ndị ọrịa nwekwara ike ịbịa mananambals imepụta ma ọ bụ mebie ụdị ọ bụla nke mmekọrịta site na alụmdi na nwunye gaa na ọbụbụenyi.Ọgwụgwọ na-adabere n'ụdị ọrịa yana mananambal n'onwe ya.

Omume Mananambal na-aga n'ihu n'oge a. N'afọ 1997, Gọọmentị Philippines wepụtara Iwu Ọdịnala na Ọgwụ Ọhụrụ (TAMA) nke kwadoro ọgwụ ụmụ amaala. A na-ahụkarị ndị ọrịa na-achọ enyemaka n'aka mananambals na klas na-enweta ego dị ala ma nọrọ n'obodo ndị dịpụrụ adịpụ n'ihi nhọrọ ịkwụ ụgwọ. Ịkwụ onye shaman ụgwọ abụghị ihe dị mkpa ma ọ bụ dị ọnụ ala. Ọ pụkwara ịbụ n'ụdị azụmahịa maka ihe oriri na nri.

## Okwu mmalite
The appellation *mananambal* is a derivative of the term for the art of *panambal* or "traditional folk healing" in the Philippines, a term used most especially in the islands of Siquijor and Bohol in the Visayas. The term is synonymous with the Tagalog word *[[Albulrayo|albularyo]]*, a type of folk healer.

## Usoro
*mananambal* na-eji ngwakọta nke omume ọdịnala na nkwenkwe Ndị Kraịst. Njikọ nke ọgwụgwọ ọdịnala na mgbaasị Ndị Kraịst nwere ike ịmalite na mmalite nke mmetụta Spanish na Philippines - mgbe Magellan tọghatara Eze Nwanyị nke Cebu na Katọlik. *mananambal* hụrụ ihe ịga nke ọma dị ịrịba ama n'ịchụpụ ndị mọnk Spanish ma chọọ ka akụkụ ha bụrụ ndị mmụọ nke mmụọ dị elu (Mmụọ Nsọ) nke nyere ndị mọnka Katọlik ike dị otú ahụ.

Njikọ a na okwukwe Katọlik pụtara ìhè na ọchụchọ ha na-eme kwa afọ, nke a na-akpọ *Pangalap*, maka ihe eji eme ihe na ihe eji eme ya maka omume ọdịnala ha. *Pangalap* na-amalite na Fraịdee asaa mgbe Ash Wednesday gasịrị, tupu ememe Ndị Kraịst nke Izu Nsọ. Ọ na-agwụ na Good Friday na Black Saturday. N'anambal na-ejikwa orasyones ma ọ bụ "ekpere anwansi".

### Ọgwụ
Ọgwụ *mananambal*' nwere osisi (80%), anụmanụ (10%) na mineral (10%). 

### Omenala
Ụfọdụ n'ime emume ndị *mananambal* na-eme gụnyere:

* *Pangalap* - ọchụchọ a kpọtụrụ aha n'elu maka ihe ndị e ji eme ya
* *Halad* - onyinye oriri na ihe ọṅụṅụ iji sọpụrụ mmụọ nke ndị nwụrụ anwụ
* *Palínà* - ememe fumigation; a na-akpọ *tu-ob* na agwaetiti Panay na NegrosNdị ojii
* *Pangadlip* - ịkpụchasị ma ọ bụ ịkpụchasị ihe ndị e ji eme ihe na *Pangalap*
* *Pagpagong* - ịgba ọkụ ma ọ bụ belata ihe ndị mejupụtara ya ka ọ bụrụ icheku ọkụ ma ọ bụrụ ntụ
* Ime *Minasa* - ihe ndị e ji ihe ndị e dere na *Pangalap* mee
* Iji *Lana* na-agbanye mmanụ - mmanụ ọgwụ e ji akị bekee mee

#### Ojiji a na-eji ọgwụ mkpá akwụkwọ eme ihe
A na-eme ọgwụ mkpá akwụkwọ n'ụzọ dịgasị iche iche gụnyere decoction (ime tii), ngosipụta (ịkụba osisi ahụ wee tinye ihe ahụ na mpaghara metụtara), na infusion (inye osisi na mmiri maka oge ụfọdụ wee tinye nsonaazụ ahụ na mpaghara ndị metụtara). Ngwọta botanical ndị a gụnyere iwepụta akụkụ ndị dị mkpa site na ihe ọkụkụ, ma nwee ike ịgbanwe ya ka ọ bụrụ mmanụ, mmanụ, na ụdị ọgwụ ndị ọzọ. The Rubbing of Lana bụ ojiji nke mmanụ botanic site na akị bekee na ịfụ ya n'ebe ndị metụtara.   &#x5B;**'&#x5D;</sup> Ihe ọkụkụ nwere akwụkwọ, ụgbụgbọ osisi, na mgbọrọgwụ. Enwere ike iri ahịhịa ma ọ bụ tinye ya n'ebe (s) metụtara.

A na-enweta osisi maka ọgwụ ahịhịa site na ''panagalap'' ma ọ bụ ịchọ osisi n'ugwu na oké ọhịa nke na-agafe fumigation ma ọ bụ ''palina''. Ewezuga osisi, ọchụchọ a na-eme kwa afọ na-achọkwa ọgwụ, kandụl, mmanụ, na ọtụmọkpọ.   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;**'&#x5D;

A na-eji ọtụtụ ahịhịa na-agwọ ọrịa eme ihe na mpaghara Cebuano ma dịka e kwuru n'elu, dabere na mananambal na nchọpụta ha banyere ọrịa ahụ. Osisi ndị mananambals na-ejikarị eme ihe bụ *Mangagaw* (Euphoria hirta) maka ọrịa dengue, *Dapdap* (Erythrina variegata) maka hemorrhoids, *Tuba-Tuba* (Jatropha curcas) maka ọrịa ogbu na nkwonkwo, *Noog-noog* (Solanum) maka oke acidity, *Wachichao* (Orthosiphon aristatus) maka nsogbu akụrụ, *Sabana/Labana* (Soursop) maka ọrịa kansa, na *Kipi-kipi* maka ike ọgwụgwụ (Biophytum sensitivum). Kipi-kipi bụ osisi a maara gburugburu Ndịda Ọwụwa Anyanwụ Eshia maka mmetụta ya ozugbo maka aka.   &#x5B;**'&#x5D;</sup>

Orasyons na-agụnye akụkụ Katọlik nke panambal. Dị ka e kwuru n'elu, a na-enye orasyons site na librito nke nwere mmalite a na-amaghị ama. E nwere echiche ndị na-ejikọ librito na ndị ozi ala ọzọ Spanish ma ọ bụ tupu ma ọ bụ n'oge colonization n'ihi ederede Latin ya.   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;**'&#x5D; Ụdị ọgwụgwọ a nwere ike ime site na ngọzi nke ihe ọgwụ e nyere onye ọrịa site n'ekpere ma ọ bụ gọzie ndị ọrịa ozugbo. Enwere ike ijikọta Orasyons na ọgwụgwọ ndị ọzọ. [Ihe e dere n'ala ala peeji] 

#### Ihe ngwọta ndị ọzọ
Enwere ike ijikọta botany na ekpere na ọgwụgwọ ndị ọzọ. *Tayhop* bụ usoro ememe a na-eme site na ijikọta isi onye ọrịa na ekpere. Usoro ememe ọzọ a na-ejikọta ya na orasyon bụ tutho, itinye asọ n'isi onye ọrịa. 

Usoro karịrị nke mmadụ nwere *panubay,* na-eji ngosipụta karịrị nke mmadụ iji chọpụta onye ọrịa, na *pagtamabalsa nasuldan* nke bụ arụmọrụ nke Ịchụpụ mmụọ ọjọọ.   &#x5B;**&#x5D;

N'ihi ọnọdụ Philippines dị ka ọnụ ụzọ ndọrọ ndọrọ ọchịchị na Ndịda Ọwụwa Anyanwụ Eshia, mmetụta ọgwụ sitere n'aka ndị ọbịa na ndị mbịarambịa na agwaetiti ahụ metụtara ma mepụta ọgwụgwọ. Ụzọ ụfọdụ mananambal kwekọrọ na mba ndị gbara ha gburugburu, dị ka China. Otu n'ime usoro ndị a bụ Cupping therapy, usoro ọgwụgwọ oge ochie na-eji iko mmịpụta pụrụ iche n'akụkụ akpụkpọ ahụ metụtara.

## Ime anwansi
Enwere ike inweta ike nke amoosu mgbe onye na-eme ya "amụta usoro anwansi ọjọọ ma guzobe mmekọrịta ya na mmụọ nke na-akwado anwansi a". Ụdị ụfọdụ nke amoosu gụnyere:

* *Barang* - iji Mmụọ a ma ama mee ihe iji mee ka mmadụ nwee ihe mgbu na ọrịa
* Haplit - iji Nwa bebi na-anọchite anya onye ahụ e gburu; onye dibịa afa Filipino nke na-eji Nwa bebi voodoo
* *Paktol* - paktol pụtara "kụ aka n'isi"; iji okpokoro isi ma ọ bụ ihe nnọchianya ọzọ nke onye ahụ. Nkwurịta okwu ọ bụla e mere na nnọchiteanya ahụ, onye ahụ a na-emegbu na-enwe mmerụ ahụ kwekọrọ na ya
* *Anyaw* - nkà nke iji nri na-enweghị nnu mee ka ihu ọma nke ndị mmụọ ọjọọ; onye dibịa afa ahụ rịọ mmụọ ka o merụọ onye a chọrọ imerụ ahụ
* Là-gà - "ịṅụ", onye dibịa afa na-esi ihe nke onye ahụ e gburu egbu; onye ahụ e gbuo na-ata ahụhụ site na obi erughị ala, enweghị ụra, ike ọgwụgwụ, ahụ erughị ala na mgbe e mesịrị, ọnwụ

Ụdị amoosu ndị a na-adaba na okwu Tagalog, *Kulam* ma na-eguzogide ozi nke ọgwụ ọdịda anyanwụ. Naanị *mananambal* nwere ike ịgbanwe mmetụta nke amoosu dị otú ahụ.

## Hụkwa

* Gabâ, ma ọ bụ *gabaa*, echiche Cebuano nke karma na-adịghị mma

## Edemsibia

Otú:Pages with unreviewed translations