Jami'ar Jihar Kogi

**Mahadum Prince Abubakar Audu**, bụbu Mahadum Kogi State) nke dị na Anyigba, bụ mahadum nke Kogi, Naịjirịa. Ọ bụ Prince Abubakar Audu, onye bụbu gọvanọ nke steeti ahụ, guzobere ya na 1999. N'oge e guzobere ya, a maara ya dị ka Mahadum Kogi State, E mechara kpọọ ya Mahadum Prince Abubakar Audu (PAAU) n'afọ 2002, mgbe gọvanọ nọ n'ọkwa nke Kogi Steeti n'oge ahụ, onye kwupụtara nguzobe ya, ma mesịa kpọgharịa ya Mahadụ Kogi State (KSU) n"afọ 2003 site n'aka onye bụbu gọvanọ Ibrahim Idris ma mesịa gụọ ya Mahadume Prince Abubakur Audu na 2020 site n'aha Mahadum Alhaji Yahaya Adoza Bello n'ihe gbasara Abubakar.

Prọfesọ S.K. Okwute (Profesọ nke Chemistry) bụ onye ọsụ ụzọ Vice Chancellor (2000-2005) ma ugbu a laghachi na Mahadum Abuja. Prọfesọ F.S. Idachaba (OFR), Prọfesor nke Agric-Economics, weghaara n'etiti afọ 2005 na 2008 wee laa ezumike nká iji rụọ ọrụ na ntọala ya (F.S.Idachaba Ntọala maka nyocha na agụmakwụkwọ) tupu ọnwụ ya. Prọfesọ I. Isah (Profesọ nke Chemical Pathology), site na Mahadum Ahmadu Bello, Zaria, weghaara ya n'ọnwa Ọktoba afọ 2008, Prọfesụ nọchiri ya. Mohammed Abdulkadir si Mahadum Ado Bayero. Onye osote onye isi ala bụ Prọfesọ Marietu Tenuche.

N'afọ 2017, e mechiri ngalaba Ndị ọrụ agụmakwụkwọ Union of University(ASUU) KSU na nsogbu ụlọ ọrụ na gọọmentị steeti maka ịghara ịkwụ ụgwọ ọnwa ruo ọtụtụ ọnwa. Gọọmentị steeti boro ndị nkuzi ebubo na ha na-eme ka esemokwu ụlọ ọrụ ahụ bụrụ nke ndọrọ ndọrọ ọchịchị ma nye iwu ka ha laghachi na klas ozugbo ma ọ bụ na a ga-ekwupụta ọnọdụ ha dị n'efu maka itinye akwụkwọ ọhụrụ. Mgbe ọtụtụ ụbọchị nke ịjụ ịlaghachi na klas ahụ gasịrị, Gọvanọ Bello onye bụ onye ọbịa n'ụlọ akwụkwọ ahụ kwupụtara mmachibido iwu nke ASUU na mwepụ ya na ASUU mba.

## Ngalaba (Kọleji)
Mahadum Prince Abubakar Audu nwere ngalaba asaa (7)

### Ọrụ ugbo

* Akụ na ụba ugbo na mgbasawanye
* Mmepụta ihe ọkụkụ
* Mmepụta Anụmanụ
* Ịkụ Azụ na Ịkpa Mmiri
* Nchịkwa Ala na Gburugburu Ebe Obibi
* Sayensị na Nkà na Ụzụ Nri
* Sayensị Ụlọ

### Nkà na Humanities

* Akụkọ ihe mere eme na ọmụmụ mba ụwa
* Ọmụmụ Bekee na Akwụkwọ
* Ihe nkiri
* Arabic
* Nkà ihe ọmụma

### Iwu

* Iwu obodo
* Iwu Alakụba

* Mgbasa Ozi Mass
* Ọnọdụ akụ na ụba
* Sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị
* Sociology
* Ọdịdị ala na Atụmatụ

### Agụmakwụkwọ

* Mmụta mgbakọ na mwepụ
* Mmụta Chemistry
* Mmụta Physics
* Mmụta Biology
* Mmụta CRS
* Mmụta Alakụba
* Ọbá akwụkwọ na sayensị ozi
* Human Kinetics na Mmụta Ahụike
* Mmụta ọmụmụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya
* Mmụta akụ na ụba
* Mmụta Bekee
* Mmụta ala

### Sayensị Okike

* Sayensị mgbakọ na mwepụ & Statistics
* Chemistry dị ọcha na nke ụlọ ọrụ mmepụta ihe
* Physics
* Osisi na Biotechnology
* Ọdịdị ala
* Microbiology
* Biochemistry
* Zoology
* Sayensị Kọmputa
*

### Sayensị Nchịkwa

* Ịgụ Akaụntụ
* Ụlọ akụ na ego
* Nchịkwa Ọchịchị
* Nchịkwa Azụmaahịa

Mahadum Prince Abubakar Audu malitere ọrụ agụmakwụkwọ n'ọnwa Eprel, afọ 2000 na ngalaba isii: Faculties of Agriculture, Arts and Humanities, Law, Management Sciences, Natural Sciences and Social Sciences. Mahadum ahụ gbakwunyere nguzobe nke Faculty of Medicine nwere nnukwu ụlọ ọrụ na ụlọ nyocha.  E guzobere Centre for Pre-Degree and Diploma Studies n'okpuru nchịkwa Mahadum dị ugbu a iji mee ka diplọma na mmemme pre-degree.  Ụmụ akwụkwọ nke mmemme pre-degree nwere ike ịbanye na mmemme ogo ma ọ bụrụ na ha nwere  ịga nke ọma na ule dị n'ime ma ọ dịghị mkpa ide ule Post-UTME. [citation needed]

Ngalaba na ụlọ ọrụ niile maka Remedial Studies na Diploma dị n'otu ebe n'ihi na a na-eme atụmatụ ka mahadum ahụ bụrụ obodo nke ya. Enweghị ụlọ akwụkwọ satellite. Otú ọ dị, e nwere mkpu na a ga-eme ka mahadum ahụ dị iche iche site na ịkwaga ụfọdụ n'ime ikike ya karịsịa College of Medicine gaa ma ọ bụ n'ebe ọdịda anyanwụ ma ọ bụ Central nke steeti ahụ.

Mahadum ahụ na-enye ọtụtụ ọmụmụ ihe na isiokwu ndị dị ka ọgwụ, iwu, microbiology, biochemistry, geology (ngwakọta injinia na geosciences), physics, mgbakọ na mwepụ, sayensị kọmputa, nchịkwa ọha na eze, kinetics mmadụ, kemịkalụ ụlọ ọrụ, ọnụ ọgụgụ, nchịkwa azụmahịa, ndekọ ego, ndekọ ego na ego, nka ihe nkiri, nri, nri na sayensị sayensị na sayensụ na teknụzụ, ịkụ azụ na ọhịa, ọmụmụ Alakụzụ, okpukpe na nkà ihe ọmụma, agụmakwụkwọ, agụmakọta, agụmakọrịta, agụmakwu, agụmakịa, agụmakbe, agụmakzụ, agụmakpọ, agụmakmakwụkwọ, Bekee, akụkọ ihe nkwurịta okwu mba ụwa nyere ụlọ ọrụ, asụsụ Bekee, Nchịchịchị, akụkọ ihe mere eme na nkwurịta  nkwurugwu, Njikọ, Njikọrịta mba ụwa.

Ọ bụ ezie na ọ bụghị ihe a ma ama, mahadum ahụ bụ otu n'ime ndị kachasị mma n'Africa, ebe ụfọdụ ngalaba ya bụ ndị ọkachamara na agụmakwụkwọ Naijiria na-ahọrọ dị ka ndị kachasị mma na Naijiria. Afọ ole na ole gara aga, a kpọsara ngalaba iwu dị ka nke kachasị mma na Naịjirịa, ma nọgide na-abụ otu n'ime ndị kachasị mma n'afọ ndị sochirinụ. Ọzọkwa, a họpụtara ngalaba nke Geology dị ka otu n'ime ndị kachasị mma n'Africa, n'akụkụ Mahadum Obafemi Awolowo, na Mahadum Ibadan. Ka ọ dị ugbu a, ọ na-akwado ọbá akwụkwọ nke nwere nnukwu nchịkọta akwụkwọ pụrụ iche dị oke ọnụ, ihe, na ọdụ Geologic, nke Shell Petroleum Development Company nyere dị ka ekele maka àgwà mmepe ọgụgụ isi pụrụ iche nke ngalaba ahụ.

Mahadum ahụ na-etu ọnụ na ụlọ ọrụ ndị dị ka isi mmalite a na-akọwaghị, ụmụ akwụkwọ nwere ike ịnweta maka nyocha agụmakwụkwọ, ihe ùgwù a na-adịghị ahụkebe n'etiti mahadum ndị ọzọ nke Naijiria. Ihe a ma ama bụ E-ọbá akwụkwọ nke Mahadum ahụ; nnukwu ihe owuwu nwere nnukwu ngwá ọrụ nke kwụ otu ebe ma kewapụ onwe ya na ọbá akwụkwọ isi ụlọ akwụkwọ ahụ. Isi mmalite na-ekwu na e nwere mahadum ole na ole ndị ọzọ dị na Naijiria dị ka Mahadum Covenant (mahadum onwe onye) nke na-etu ọnụ na ọ bụ naanị ya.

N'agbanyeghị ego ezughi oke nke bụ nnukwu ihe ịma aka nke mahadum ndị steeti ma e jiri ya tụnyere mahadum gọọmentị etiti, a na-akpọ KSU mahadum nwere mmejuputa ihe kachasị mma maka mmepe site na Knowledge for Impact Foundation.

## Ụmụ akwụkwọ
Ụlọ ọrụ ahụ malitere na ụmụ akwụkwọ dị ihe dị ka 751 n'afọ 2000, mana nke dị ka afọ 2009/2010 na-anabata akwụkwọ etoola ruo ihe dị ka 16,000, ma ugbu a ọ dị ihe dị na 50,000 na 2016. A makwaara ya dị ka otu n'ime mahadum kachasị mma n'ọrụ nnabata ya, na-anabata ụmụ akwụkwọ site na uru, yana mgbakwunye site na uru dị nso. A họpụtara ya dị ka mahadum na-emepe ngwa ngwa na Naịjirịa, na otu n'ime ndị dị otú ahụ, n'Africa. Mahadum ahụ dị ka ọtụtụ ndị ọzọ nwere Gọọmentị Njikọ Ụmụ akwụkwọ (SUG). N'afọ 2014 agbanyeghị, a kwụsịtụrụ SUG n'ihi ime ihe ike n'oge ntuli aka ma mesịa weghachite ya na 2016 (ọ bụ gọọmentị na-achịkwa ya ruo mgbe ahụ). Nhọrọ ọzọ gara nke ọma ma mepụta Phillip Omepa dị ka onye isi ala na Suleiman, Farouq Omale dị ka onye nduzi nke ọdịmma. N'afọ 2018, e boro Gọvanọ Yahaya Bello ebubo na ọ na-akpa nkata iji mee ka ndị a họọrọ dị ka ndị isi nke otu ụmụ akwụkwọ.

Ọ bụ ezie na ọ bụghị ihe a ma ama dị ka ndị ibe ya dị ka Mahadum Lagos, Mahadum Obafemi Awolowo, na Mahadum Ahmadu Bello, ọtụtụ ụlọ ọrụ ụlọ ọrụ mba dị iche iche akpọwo Mahadum Kogi Steeti aha dị ka otu n'ime mahadum BEST nke Africa dabere na agbụrụ ọgụgụ isi pụrụ iche nke ndị gụsịrị akwụkwọ ya. Ka ọ na-erule Jenụwarị 2017, mahadum ahụ kewara onwe ya n'ụzọ iwu site na Academic Staff Union of Universities: òtù nche anwụ maka ndị ọrụ agụmakwụkwọ nke mahadum Naijiria. N'ihi nke a, mmemme agụmakwụkwọ abụrụla ihe kwụsiri ike na ngwa ngwa, na-enweghị omume ọgbaghara na-adịghị akwụsị akwụsị nke mahadum ndị otu ASUU. Emelite = 2019

## Hụkwa

* Mahadum Federal, Lokoja

## Ihe odide

## Njikọ mpụga

* Official website 
* Mahadum Confluence

Òtù:Ȯra Kogi
Òtù:Pages with unreviewed translations