Asụsụ Adnyamathanha

**Asụsụ Adnyamathanha** (nke a na-akpọ /ˈɑːdnjəmʌ testemunə/), nke a makwaara dịka **Yura ngarwala** n'ala **Kuyani**, nke a makwaara dịka **Guyani** na ụdị ndị ọzọ, bụ asụsụ Aboriginal abụọ nwere njikọ chiri anya na mba Australia. Ha bụ asụsụ ọdịnala nke Adnyamathanha na ndị Kuyani, nke Flinders Ranges na ndịda anyanwụ nke Flindres n'otu n'otu, na South Australia.

Ka ọ na-erule ngụkọta ọnụ ọgụgụ ndị Australia nke afọ 2016, e nwere ihe dị ka ndị na-asụ Adnyamathanha 140, na-eme ka ọ bụrụ asụsụ dị n'ihe ize ndụ; ọ dịghị ndị na-ekwu Kuyani edere kemgbe afo 1975. E bipụtara Akwụkwọ ọkọwa okwu asụsụ abụọ mbụ nke asụsụ ahụ na o'nwa Nọvemba n'afo 2020.

Aha witchetty grub sitere na Adnyamathanha.

## Aha
Amala asụsụ a site n'ọtụtụ aha na ụdị dị iche iche nke aha, gụnyere:

* *Adnyamathanha*, *Adynyamathanha*, *Adjnjamathanha*, *Atynyamat̪an̪a*, *Adnjamathanha*. *Adnyamathana*, *Anyamathana*, *Ad'n'amadana*, *Anjimatana*, *Anjiwatana*, *Unyamootha*
* *Wailpi*, *Wailbi*, *Waljbi*, *Wipie*, aha otu olumba
* *Archualda*
* *Benbakanjamata*
* *Binbarnja*
* *Gadjnjamada*, *Kanjimata*, *Keydnjmarda*
* *Jandali*
* *Mardala*
* *Nimalda*
* *Nuralda*
* *Umbertana*
* *Yura ngarwala*

Yura ngarwala bụ okwu a na-ejikarị eme ihe maka asụsụ Adnyamathanha. Ọ sụgharịrị ya n'ụzọ nkịtị ka ọ bụrụ 'nke mmadụ na asu'. Otú ọ dị, n'oge a yura putara 'Adnyamathanha person' kama ịbụ 'mmadụ' n'ozuzu ya, ya mere okwu a sụgharịrị 'onye na-asụ Adnyamathanha'. 

A na-asụkwa Guyani *Kijani, Kuyani, Kwiani*.

## Nchịkọta
Ọ bụ ezie na R. M. W. Dixon kewara Adnyamathanha na Guyani dị ka otu asụsụ, Ethnologue, Glottolog na AIATSIS na-emeso ha dị ka asụsụ dị iche iche, L10: Adnyamathamha na L9: Kuyani.

## Ndị ọkà okwu
Atụmatụ nke ọnụ ọgụgụ ndị na-asụ Adnyamathanha dịgasị iche, ọ bụ ezie na ọ bụ asụsụ dị oke egwu. Dị ka Oates si kwuo n' afo(1973) e nwere naanị ndị ọkà okwu iri ato, ihe dị ka iri abuo dị ka Schmidt si kwuo n'afo 1990, otu nari na iri abuo na asaa na ọnụ ọgụgụ mba Australia nke afọ 1996, na ihe dị ka otu nari na iri ano gụrụ na ọnụ ọgụgụ afọ 2016.

## Ọmụmụ ụdaolu
Adjnjamathanha na Guyani nwere otu ndepụta ụdaume.

### Mkpụrụedemede

### Mkpụrụ okwu
Ihe ka ọtụtụ n'imi na akụkụ bụ allophonically prestopped.

 nwere ike ịbụ allophone nke .

### Akụkọ ihe mere eme
Ọ bụ ezie na Guyani nwere njikọ chiri anya na-ejigide nkwụsị okwu mmalite, Adnyamathanha enweela nkwụsịtụ usoro na ọnọdụ a. Onye bụbu  aghọwo , onye bụbu  na ikekwe  aghọwo , na onye bụbu apụọla kpamkpam.

## Asụsụ
Adnyamathanha nwere usoro dị mgbagwoju anya nke nnọchiaha onwe onye. E nwere ụzọ iri dị iche iche isi kwuo "anyị na m" (Onye mbụ abụọ), dabere na mmekọrịta dị n'etiti onye na-ekwu okwu na onye na-edetara.

## Akwụkwọ ọkọwa okwu mbụ (2020)
Onye ọkà mmụta asụsụ Bernhard Schebeck gara mpaghara Nepabunna n'afọ 1970, wee dee An Adnyamathanha-English Research Dictionary n'afọ 2000, nke bụ "maka onwe, ma ọ bụ n'ime, iji naanị - ọ bụghị maka mbipụta". Dorothy Tunbridge, onye ọkà mmụta asụsụ si Canberra na onye dere  Flinders Ranges Dreaming  gara ebe ahụ na 1980s. Ha abụọ nyere aka nke ukwuu na ihe ọmụma nke asụsụ ahụ, mana ọ dịghị nke edere okwu niile ndị na-asụ asụsụ obodo maara.

N'ọnwa Nọvemba afọ 2020, e bipụtara akwụkwọ ọkọwa okwu Adnyamathanha / Bekee nke mbụ, ya na nsụgharị site na asụsụ ọ bụla. N'ịbụ nke Terrence Coulthard na nwunye ya Josephine chịkọtara, akwụkwọ ntuziaka ọdịbendị na asụsụ nke dị peeji 400  gụnyere nkọwa nke omume ọdịbendị, abụ (muda), Usoro ikwu Adnyamathanha na Akụkọ mmekọrịta mmadụ na ibe ya.  Terrence, onye na-ekwu okwu Adnyamathanha, anọwo na-anakọta ozi gbasara ọdịbendị na asụsụ ruo afọ iri ano, na-ewulite na ọrụ mbụ nke Schebeck na Tunbridge. Ndị ọkà mmụta asụsụ na ndị ọzọ si na Mahadum Adelaide's Mobile Language Team nyeere di na nwunye ahụ aka imecha ọrụ na akwụkwọ ahụ n'ime ọnwa iri na iteoolu ruo afọ abụọ tupu mbipụta.

Ndị Coulthards na-elekọta Iga Warta, ụlọ ọrụ Njem ọdịnala, nke dị nso na Nepabunna na Gammon Ranges, ebe ọrụ ebe Terrence tolitere. Iga Warta pụtara "oroma ala",  nke onye Bekee na-ahụ maka ihe ọkụkụ na narị afọ nke iri na itoolu bụ John Lindley kpọrọ *Capparis mitchelii*. 

## Okwu
áká_ịkẹngạ|thumb|250x250px|Igurube ndị amoosu abụọ.

* "Witchetty grub": Okwu witchetty sitere na okwu Adynyamathanha ,  site na , nke pụtara 'osisi nkò' na , nke pụtara "ogwu". Dị ka omenala si dị, ọ bụ ihe a na-adịghị ahụkebe ka ụmụ nwoke na-egwu maka ha. Witchetty grubs na-egosi dị ka Dreamings n'ọtụtụ ihe osise ndị Aboriginal.   &#x5B;**&#x5D;
* muda - abụ

## Ihe edeturu

## Edensibia

* 
* 

## Njikọ mpụga

* Bibliography of Adnyamathanha resources E debere  Wayback Machine, na Australian Institute of Aboriginal and Torres Strait Islander StudiesỤlọ Ọrụ Australia nke Aboriginal na Torres Strait Islander Studies

Otú:Pages with unreviewed translations