Ndepụta ememme na Naịjirịa

**Ememme na Naịjirịa**, ụfọdụ n'ime ha malitere n'oge tupu mbata nke nnukwu okpukpe dị na obodo ya dị iche iche na omenala. A na-emekarị emume Ndị Kraịst  na emume ndị Alakụba n'ụzọ ndị pụrụ iche na Naịjirịa ma ọ bụ ndị pụrụ iche nye ndị obodo. Ụlọ ọrụ Naịjirịa na-ahụ maka mmepe njem nleta na steeti na-arụkọ ọrụ iji mee ka a mara na mkpa ememme ọdịnala, nke nwere ike ịghọ isi iyi dị mkpa nke ego njem nleta. E nwere ihe karịrị emume 365 na Naịjirịa dị ka Minista nke Ozi na Ọdịbendị si kwuo, Maazị Lai Mohammed na gọọmentị na-arụsi ọrụ ike iji mee emume ndị a dị ka ụzọ isi gosipụta ma bulie ọdịbendị dị iche iche nke mba ahụ.

## Ndepụta ememme na Naịjirịa
[thumb|[Adekunle Gold Na-eme Egwuregwu na Felabration]]

### Ememme akwụkwọ

* Ememme Akwụkwọ Port Harcourt
* Lagos Book and Art Festival (LABAF) 
* Kaduna Book And Art Festival (KABAFEST) 
* Ake Arts na Book Festival
* Nigeria International Book Fair (NIBF) 
* Ememme edemede Chinua Achebe

### Ememme ọdịnala na Naịjirịa

* Emume ihe nkiri mba ụwa nke Abuja 
* Africa International Film Festival (ihe nkiri) 
* Eko International Film Festival (ihe nkiri) 
* Kaduna International Film Festival (ihe nkiri) 
* African Smartphone International Film Festival (ihe nkiri) 
* Ìhè, Camera, Africa!
* Village Arts & Film Festival (VILLAFFEST) 

### Ememme ihe nkiri na Naijiria

* Ememme Barà Ma Jalàm
* Ememme Carnival nke Calabar
* Carniriv
* Nkwado
* Ememme Ọdịbendị Gidi
* Ememme Kamti
* Star Mega Jam
* Ememme Ụbọchị Nupe
* Egwú A Na-etinyeghị Mkpịsị Akụ
* Lagos International Jazz Festival (LIJF)
* Ememme Livespot X
* Mba RHYTHM FESTIVAL, Nigeria

### Ememme egwu na Naịjirịa

* Ememme Omabe
* Ememme Mba Afan
* Ememme Afro Street
* Ememme Ịkụ Azụ nke Njuwa
* Ememme Ịkụ Azụ nke Nwonyo
* Ememme Ikeji Arondizuogu
* Ememme Carnival nke Agila na nke akụ na ụba
* Ememme Ịkụ Azụ Akata Benue
* Ememme nka na ọdịbendị nke Annang
* Ememme Ịkụ Azụ Argungu
* Ememme Ovia-Osese
* Ememme ọdịnala Atyap kwa afọ
* Ememme Ariginya
* Ememme Badagry
* Ememme ọdịnala Bala Barà ma Jalàm
* Ememme nka na ọdịbendị nke steeti Bauchi
* Carniriv
* Ememe Durbar
* Osun-Osogbo
* Ememme ahụ
* Ụbọchị Iche 77
* Ememe Golaịba
* Ememme Kaiama Gani
* Ememme Ọdịbendị Gidi
* Ememme Igogo
* Ememme Igue
* Ememme Carnival nke Imo
* Ememme Sharo
* Ememme Imo Awka
* Ikeji Arondizuogu
* Ememme Ijakadi nke ndị obodo nkefa na-emekarị
* Ememme Iromo na Igede Ekiti
* Ememme Ihe Nketa Ndị Ojii nke Lagos
* Leboku
* Emume ọdịnala Machina kwa afọ (MACUF)
* Carnival Nibo
* Ememme Ụbọchị Nupe
* Ememme Kayo-Kayo
* Ememme Ofala
* Ogwashi Ukwu Carnival
* Ememme Ojude Oba
* Ememme Olojo
* Ememme Ọlaedo
* Ememme Carnival nke Lagos
* Ememme ịkụ azụ Unyeada
* Osori Osos
* Ememme Oronna
* Ememme Sango
* Abụ nke Ememme Naịjirịa (SONIFES)
* Ememme Yam
* Ememme Yam Ọhụrụ na Naịjirịa
* Ememme Asatọ
* Ememme Ogani nke ndị Igala nke Kogi na-ekwu kpọmkwem ndị si Ankpa axis
* Ememme Ito Ogbo
* Ememme Mmanwu
* Ememme Ijele
* Mbà Boli Festival Mambilla, Taraba State, Nigeria. A na-eme ya kwa afọ na Nọvemba na usoro gafee Mambilla Plateau. Ọ na-egosi mmezu nke owuwe ihe ubi ọka (kuum-ngwuoni) na ekele nye Chineke.
* Mbà Katii Festival, Mambilla, Taraba State, Nigeria. A na-eme emume a na Disemba ma na-aga gburugburu Mambilla Plateau. Ememme omenala niile nke Mambilla bụ ememme na-aga n'ihu nke na-aga site n'otu obodo gaa na nke ọzọ na obere ụbọchị izu ike nke obodo ọzọ na usoro ahụ.

### Ndị ọzọ

* Egwuregwu Lagos (LGF) 
* Ememme Foto nke Lagos
* Ememme ekele nke Maazị Hobby
* Ememme ụlọ akwụkwọ nke Potiskum Writers Association (POWASFEST)
* Ememme Nri nke Tiger Street

## Ememme akwụkwọ

### Ememme Akwụkwọ Port Harcourt[7]
**Ememme Akwụkwọ Port Harcourt** bụ ihe omume akwụkwọ kwa afọ na Port Harcoort, Rivers State, Nigeria, nke Rainbow Book Club haziri ma kwado ya site na Gọọmentị Rivers State kemgbe 2008. The Garden City Literary Festival, nke a na-akpọ ugbu a dị ka akwụkwọ ngosi Port Harcourt bụ Gọvanọ Amaechi nke Rivers State tọrọ ntọala,[19] Ọtụtụ narị ndị na-agụ akwụkwọ na-enuga n'ogige ubi kwa afọ maka mmemme ụbọchị isii a, nke gụnyere ihe ngosi akwụkwọ, ụlọ ọrụ ndị ode akwụkwọ,  na ọrụ ndị ọzọ dị iche iche.  N'oge gara aga Ememme a bụ ndị a ma ama na-ede akwụkwọ na-anabatakwa ọtụtụ ndị ama ama.[20]

Emume a malitere dị ka echiche nke Koko Kalango, onye chere na ọ bụ ụzọ isi kwalite ọnụ ọgụgụ ndị njem nleta ma mee ka ndị mmadụ mara ihe n'obodo Port Harcourt na mpaghara ndị gbara ya gburugburu. N'ịbụ nke e mere ndokwa maka 8 Septemba kwa afọ, iji kwekọọ na Ụbọchị Ịgụ na Ịgụ na Ụzọ Mba Nile nke United Nations, Ememme a gara n'ihu na-agbasawanye ma nwee ọkwa dị ukwuu kemgbe mmalite ya.[21]

### Lagos Book and Art Festival (LABAF) [8]
 
Lagos Book and Art Festival (**LABAF**) bụ Ememme nka kwa afọ nke Kọmitii Maka Nkà Dị Mkpa (CORA) guzobere na 1999, otu ọdịbendị Naijiria. LABAF na-egosipụta ọtụtụ ihe omume dị iche iche gụnyere ihe omume tupu ememme dị ka njem akwụkwọ na ihe omume ndị ọzọ dị mkpa nke ememme gụnyere ihe ngosi egwu, ọgụgụ akwụkwọ, ihe ngosi ihe nkiri, nzukọ ndị na-ebipụta akwụkwọ], ihe ngosi akwụkwọ na nka, mkparịta ụka panel, symposiums, ngosi akwụkwọ, ihe nkiri ọdịnala, nyocha akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ na ihe omume ọzọ. Emume a na-enyekwa ụmụ akwụkwọ nke ụlọ akwụkwọ praịmarị na sekọndrị na mahadum na Naịjirịa ohere itinye aka site na iwebata asọmpi na ohere ntụziaka maka ha. Ememme ahụ na-ahọrọ akwụkwọ dị iche iche kwa afọ nke a na-egosi dị ka Akwụkwọ nke Ememme ahụ ma bụrụ akụkụ nke okwu ememme ahụ maka afọ ahụ.[22]

### Kaduna Book And Art Festival (KABAFEST) [9]
 
Kaduna Book and Arts Festival, nke a makwaara dị ka KABAFEST, bụ mmemme agụmagụ, omenala, na nka kwa afọ na Kaduna State, Nigeria nke mere na nke mbụ na Julaị, 2017.[23]  Ọ bụ Book Buzz Foundation haziri ya, bụ onye na-ahazikwa mmemme Aké Arts na Book Festival kwa afọ, yana nkwado gọọmentị Kaduna steeti na ụlọ ọrụ Gusau.  Ọ bụkwa ememme akwụkwọ mbụ na-eme kwa afọ na ugwu Nigeria.[24]  Enwere echiche banyere Northern Nigeria dị ka ebe na-adịghị mma maka akwụkwọ na akwụkwọ.  E chepụtara KABAFEST - atụmatụ gọọmentị Kaduna steeti, dịka ụzọ isi dozie echiche ahụ na-ezighi ezi.  N'ime ntọala ahụ, Lola Shoneyin nke Book Buzz na-ekwu site na ememe ahụ, ọ "na-achọ ịmepụta ohere ọhụrụ na-akpali akpali maka mmekọrịta ọha na eze na omenala, ememe na nkwalite nke ihe okike na mpaghara Northern Nigeria na ịkwalite ndidi na nghọta site na mkparịta ụka gbasara akwụkwọ.  , omenala, nka na ọha mmadụ."[24][25]

### Ake Arts and Book Festival[26]
**Ememme Aké Arts and Book bụ mmemme agụmagụ, omenala na nka kwa afọ nke onye odee Naijiria bụ Lola Shoneyin tọrọ ntọala na 2013, na-eme na Abeokuta, Nigeria.  N'agbanyeghị na o gosipụtala ndị odee ọhụrụ na ndị guzosiri ike sitere n'akụkụ ụwa niile, ihe ọ lekwasịrị anya bụ ịkwalite, ịzụlite na ime mmemme okike na kọntinent Africa n'ụdị dị iche iche.  N'afọ 2018, e mere mmemme nke mbụ na Lagos, site na 24 October ruo 27 October, nke isiokwu ya bụ "Fantastical Futures".  A kọwawo mmemme Aké Arts na Book Festival dị ka ọgbakọ kọntinent Africa kasị ukwuu kwa afọ nke ndị ode akwụkwọ, ndị editọ, ndị nkatọ na ndị na-agụ akwụkwọ.  Shoneyin malitere mmemme ahụ n'ihi na dịka o siri kwuo, ọ "chọrọ ebe ndị nwere ọgụgụ isi na ndị na-eche echiche ga-ezukọta ọnụ ma kparịta ihe gbasara Africa na ala Africa."  Akpọrọ ememme ahụ aha Aké, obodo dị na Abeokuta, Ogun State, bụ ebe a mụrụ onye izizi Nobel Laureate na Literature nke Africa, bụ Wole Soyinka, na 1934.[27]**

### Ihe ngosi akwụkwọ mba ụwa nke Nigeria
**Nigeria International Book Fair (NIBF) ** bụ ihe omume ọdịnala kwa afọ na mba Naịjirịa. A maara ya dị ka ihe ngosi akwụkwọ kachasị na Afrịka dum, ịbụ naanị ihe ngosi akwụkwọ mba ụwa na Naịjirịa na nke abụọ kachasị ukwuu na mba ụwa n'Africa. NIBF na-achịkọta ndị na-anụ ọkụ n'obi akwụkwọ dịka ndị edemede na ndị na-ede uri bụ ndị na-etinye aka n'ịmepụta akwụkwọ, ọdịyo na akwụkwọ dijitalụ na mba ahụ dum na ngosi ya kwa afọ.[28]

Ebumnuche bụ isi nke mmemme a bụ ịkwalite na melite omenala ịgụ akwụkwọ n'etiti ndị Naijiria na ndị Africa n'ozuzu ya.  Kwa izu abụọ nke ọnwa Mee kwa afọ, NIBF na-anabata ndị mbipụta, ndị na-ere akwụkwọ, ndị na-ese ihe, ndị ode akwụkwọ, ndị ngosi na ndị na-agụ akwụkwọ ndị na-egosipụta ma na-ere akwụkwọ ha n'ọnụahịa dị ọnụ ala.[29]

E meghere Nigeria International Book Fair n'afọ 2001. A makwaara onye isi oche nke ihe omume ahụ dị ka onye isi oche ናይ Nigerian Book Fair Trust, onye bụ Gbadega Adedapo ugbu a.[30][31]