Mmemme Akwụkwọ Port Harcourt

**Mmemme akwụkwọ akwụkwọ Port Harcourt** bụ mmemme agụmagụ kwa afọ na Port Harcourt, Rivers Steeti, Naijiria, nke ndị otu akwụkwọ akụkọ Rainbow haziri na gọọmentị Rivers steeti kwadoro kemgbe afọ 2008.  Mmemme **Garden City Literary,**  nke a na-akpọ ugbu a dị ka akwụkwọ Port Harcourt bụ nke Gọvanọ Amaechi nke Rivers Steeti hiwere,   Ọtụtụ narị ndị na-agụ akwụkwọ na-enuga n'ime ogige ubi kwa afọ maka ụbọchị isii a. emume nke gunyere ihe ngosi akwukwo, ulo akwukwo ndi ode akwukwo, na ihe omume di iche iche. N'oge gara aga, Mmemme a na-abịa site n'aka ndị edemede a ma ama ma kwadoro ọtụtụ ndị a ma ama. 

## Akụkọ mmalite
Ememe a malitere dịka echiche nke Koko Kalango, onye chere na ọ bụ ụzọ isi kwalite ọnụọgụ njem nlegharị anya na ịkwalite mmata agụmagụ na obodo Port Harcourt na mpaghara ndị gbara ya gburugburu.  Ezubere na mbụ maka 8 Septemba kwa afọ, iji kwekọọ n'ụbọchị United Nations ' International Literacy Day, mmemme a gara n'ihu na-agbasawanye ma bụrụkwa nke ọma n'ogo kemgbe mmalite ya.  

## Isi ihe

### 2008-2010
Emebere mbipụta mmeghe ahụ dịka mmemme ụbọchị atọ n'abalị iri abụọ na anọ rue abalị iri abụọ na asaa nke ọnwa Septemba afọ 2008. A kpọrọ ya Ememme akwụkwọ akụkọ Ogige Obodo, ya na isiokwu ya dị ka "Ndị edemede enweghị oke". Ndị ọbịa pụrụ iche gụnyere Wole Soyinka, Kofi Awoonor na Elechi Amadi, tinyere ndị odee Okey Ndibe, Kaine Agary na Petrina Crockford. 

Mmemme nke abụọ ("Naijiria: Afọ iri ise nke Post-Colonial Literature"), n'abalị iri abụo na atọ rue abalị iri abụọ na isii nke ọnwa Septemba afọ 2009, kwadoro ndị edemede Ngũgĩ wa Thiong'o, JP Clark, Buchi Emecheta, A. Igoni Barrett, Sefi Atta, Lindsay Barrett, Toni Kan, Fela Durotoye, Tade Ipadeola, Jumoke Verissimo, Abimbola Adunni, and Joy Isi Bewaji . Onye UK bụ Nana Ayebia Clarke haziri ya, yana ndị nnọchi anya ndị na-ewu akwụkwọ na British Council . Onye edemede bụ Ngugi wa Thiong'o gosipụtara okwu dị mkpa na mmemme ahụ nke akpọrọ *asụsụ dị ka àkwà mmiri: Building Network megide Feudalism Feudalism na Darwinism* .  Mmemme afọ 2010 hụrụ mgbanwe n'ọnwa ya mere na nke mbụ, dịka e mere n'etiti abalị  asatọ na iri na otu n'ọnwa Disemba afọ 2010. Ihe karịrị mmadụ otu nde bịara mmemme ahụ n'afọ ahụ. 

### 2011-2013
N'afọ 2011, ihe omume ahụ laghachiri na oge mbụ ya, na-ewere ọnọdụ n'abalị iri na abụọ ruo abalị iri na asaa nke ọnwa Septemba afọ 2011. Isiokwu ya bụ "Akwụkwọ na ndọrọ ndọrọ ọchịchị". Gọvanọ Chibuike Amaechi na onye bụbu odeakwụkwọ ukwu Commonwealth bụ Emeka Anyaoku mepere mmemme ahụ. Na nke mbụ n'akụkọ ihe mere eme ya, ọ were ụbọchị ise. Ndị ọzọ a ma ama bụ nwa Chinua Achebe bụ Dọkịnta Chidi Achebe — bụ onye kwuru okwu bụ isi—na onye ndọrọndọrọ Jesse Jackson .   

Mmemme akwụkwọ akụkọ Ogige nke ise, "Women in Literature", bugara n'ọnwa Ọctoba afọ 2012, wee mee site n'abalị nke iri na ise wee rue n'abalị nkè irí abụọ. The Rainbow Book Club họọrọ ụlọ  nkwari onye isi obodo dị ka ebe mmemme. Ndị na-ede akwụkwọ ọbịa nke GCLF dị ka Véronique Tadjo, Doreen Baingana, Elechi Amadi, Gabriel Okara na Prof. EJ Alagoa nọ ebe ahụ iji sonye. E nwekwara mmalite nke *A Coat of Many Colors*, akwụkwọ nke Oriakụ Koko Kalango jikọtara ya na onyeisi oche Goodluck Jonathan na Gọvanọ Amaechi, bụ ndị ha abụọ nyere aka na okwu mmalite na mmalite ya. Ndị sonyekwaara otu ahụ bụ Gọvanọ Cross Rivers steeti HE Donald Duke, Wole Soyinka, na Oriakụ Ibim Semenitari. Ka ọ na-erule ngwụsị nke mmemme ahụ, e meghachiri obodo Port Harcourt ka ọ bụrụ isi obodo UNESCO World Book Capital maka afọ 2014.  N' Ọgọọst afọ 2013, Oriakụ Kalango mara ọkwa na a kpọgharịrị aha ya bụ mmemme Garden City Literary na mmemmé akwụkwọ Port Harcourt na-ekwu maka ihe kpatara na aha ọhụrụ ahụ ga-enye aka n'ebuli profaịlụ Port Harcourt dịka ebe ziri ezi maka ihe niile ederede. 

### 2014
N'afọ 2014, ememme ahụ were ọnọdụ na Port Harcourt nke ọ bụ  Nobel Laureate na Prọfesọ Wole Soyinka bụ ndị kwuru okw mmalite .   Isiokwu mmemme a bụ "Akwụkwọ: Windows to World of Posibilities"  Ụfọdụ n'ime ihe ndị mere n'afọ 2014 gụnyere ngosi ihe nkiri egwu egwu nke akpọrọ "Along Came the Book" nke e nyere site nturuugo- Onye na-eme egwuregwu na-emeri bụ Bikiya Graham-Douglas na mgbakwunye na ya, e nwere ihe ngosi nke akwụkwọ a kpọrọ "Akwụkwọ nke Walking" nke bụ akụkọ ọha na eze na-ekpuchi ihe nkiri na ụda nke Rivers Steeti site n'aka ụmụaka dị iche iche bụ ndị a họpụtara n'ime ọchịchị ime obodo iri abụọ na atọ dị na mpaghara River Steeti . E ji nlezianya họrọ akwụkwọ iri na abụọ ka a ga-egosi na mmemme na 2014. Ụfọdụ n'ime akwụkwọ ndị ahụ gụnyere Arrow of God nke Chinua Achebe (Eprel), The Great Ponds nke Elechi Amadi (Mee), This Child Shall be Great nke Ellen Shirleaf Johnson (Junnu), Ake nke Wole Soyinka (Julaị) na Echi nwụrụ ụnyaahụ site n'aka. Chimeka Garricks (Ogụstụ).  Ọnọdụ isi obodo akwụkwọ ụwa mgbe niile na-eweta abamuru nye ụmụaka n'ihe gbasara imeziwanye ọgụgụ ha na omenala agụmagụ na nrubeisi maka nnabata ya na-atụle mgbe niile dabere na mmetụta nke klọb akwụkwọ n'akụkụ ọdịnala ịgụ akwụkwọ na mmemme agụmagụ na ọha. 

N'afọ 2014, ememme ahụ wetara nsọpụrụ na Sub-Sahara Afrika, mgbe obodo ahụ nwetara ikike ịnabata UNESCO World Book Capital. Alexandra, Egypt, bụ obodo Afrika ọzọ a na-asọpụrụ. Mkparịta ụka gbasara ntọọrọ ụmụakwụkwọ Chibok narị abụọ na iri ise malitekwara n'aka onye nwetara ihe nrite Nobel, Prof. Wole Soyinka ya na Dọkịta Oby Ezekwesili nyere olu n'ịtọọrọ ihe karịrị ụmụakwụkwọ Chibok narị abụọ na iri ise na mpaghara ndịda ugwu nke Naijiria.  Port Harcourt nyefere ọkwa dị ka isi obodo akwụkwọ akụkọ ụwa nke UNESCO nye Incheon na ndịda Korea na Eprel 2015.  Port Harcourt ghọrọ obodo Afrịka nke abụọ na obodo Sub-Saharan nke mbụ jigidere ọnọdụ a niile ekele maka ọgbakọ akwụkwọ Rainbow bụ onye kwadoro nnabata ụbọchị akwụkwọ kwa afọ nye UNESCO . Port Harcourt ghọrọ obodo nke anọ akpọrọ UNESCO World Book Capital na-eso obodo ndị ọzọ dịka Madrid, Amsterdam, Beirut na ndị ọzọ.  Isi obodo akwụkwọ ụwa na-ejide ọnọdụ ahụ mgbe niile otu afọ ma malite na abalị iri abụo na atọ n' ọnwa Eprel nke afọ a họọrọ. 

**<big>2015</big>**

Ememe a kwụsịrị n'afọ 2015 n'ihi enweghị ego, nke a bụ n'ihi mgbanwe ọchịchị steeti ahụ, Gọọmenti Rivers steeti bụ ndị mmekọ a ma ama. Ndị nkatọ na ndị gụrụ akwụkwọ ekwuola na nke a bụ enweghị atụmatụ atụmatụ ewezuga isi mmalite ego ma ọ bụ okwu. 

## Edensibia