Ike ọgwụgwụ nke ọrịa na-efe efe

thumb|Enwere ike ịhụ ìgwè mmadụ na-emegide ndụmọdụ nke ndị ọrụ ahụike n'oge ike ọgwụgwụ. N'ebe a, ndị na-azụ ahịa na-eleta mpaghara ịzụ ahịa na Tokyo n'agbanyeghị ndụmọdụ ịnọ n'ụlọ n'oge mkpọchi nke ọrịa COVID-19.
A na-aghọta **Ike ọgwụgwụ nke ọrịa na-efe efe** dị ka mmeghachi omume sitere n'okike na nke a na-atụ anya ya maka Nsogbu na-adịgide adịgide na nke a naghị edozi  na ndụ ndị mmadụ kwa ụbọchị. Ndị metụtara na-egosi mgbaàmà nke mmetụta ọkụ na ike gwụrụ, ebe ha na-egosipụtakwa mmetụta nke nkwụsị iji tinye aka na omume nchebe ma chọọ ozi metụtara COVID-19 dị ka enweghị obi ụtọ, nkewa na enweghị olileanya. 

## Ụkpụrụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya
Social norms can have an effect on pandemic fatigue. &#x5B;*nbsp;sourcenbsp;needed*&#x5D;

N'oge mkpọchi nke ọrịa COVID-19, ndị mmadụ bịara nwee nrụgide karịa n'ihi na ha enweghị ike ịhapụ ụlọ ha. Enweghị ike ịhụ ezinụlọ na ndị enyi ha n'ụzọ anụ ahụ, mere ka ndị mmadụ bụrụ ndị owu na-ama na ịda mbà n'obi. Ọtụtụ di na nwunye bi n'otu kewara ma di na nwunye kewara ma tinye akwụkwọ ịgba alụkwaghịm. "N'oge ọrịa na-efe efe, mmasị ịgba alụkwaghịm rịrị elu 34% na US" "Ndị di na nwunye lụrụ ọhụrụ nwere ike itinye akwụkwọ ịgba alụkwam. "Ka ọ na-erule ngwụcha afọ 2021, ndị mmadụ ji nwayọọ nwayọọ malite ịpụ ma nụ ụtọ onwe ha ọzọ. Mgbe ndị mmadụ na-emekọrịta ihe anaghị makụọ ndị mmadụ ozugbo ma ọ bụ na-akụ aka. Onye ọ bụla ga-eme ka mmekọrịta mmadụ na ibe ya dị anya, mmekọrịta mmadụ na nna bụ ihe ọhụrụ maka onye ọ bụla ma bụrụkwa mgbanwe.

## Enweghị ntụkwasị obi ndọrọ ndọrọ ọchịchị
Political distrust can have an effect on pandemic fatigue as well. "Crisis fatigue" is the idea the public has  become immune to warnings from politicians and distrustful of their claims. The public has been exposed to several crises in the past two decades, including SARS in 2003, bird flu in 2005, swine flu in 2009, MERS in 2012, Ebola in 2014 and currently COVID-19 in 2020–2022. &#x5B;**'&#x5D;</sup> Because of this, some people find it hard to trust political officials and their suggestions on how to treat and manage COVID-19. <sup class="noprint Inline-Template " style="white-space:nowrap;">&#x5B;**'&#x5D; This makes people tired and hence, leads to increased number of cases.

## Nzaghachi
Onye na-ahụ maka ọrịa na-efe efe bụ Julia Marcus dere na izere mmekọrịta mmadụ na ibe ya ruo mgbe ebighị ebi abụghị ụzọ na-adịgide adịgide iji gbochie ọrịa na-egbu egbu. N'ịdabere na nkuzi na Mgbochi HIV, ọ dụrụ ọdụ ụkpụrụ nke Mbelata mmerụ ahụ karịa "ụzọ niile ma ọ bụ ihe ọ bụla" n'ịchịkwa ọrịa COVID-19. 

### Mgbochi
Site n'ọtụtụ mba na-enwe mmụba nke ndị ọhụrụ na-arịa ọrịa site na Variants of SARS-CoV-2, e meela ka ọtụtụ mkpọchi rụọ ọrụ. Mba ndị dị ka UK etinyela n'ime mkpọchi COVID-19 ma n'ihi nke a, ọtụtụ ụmụ amaala nọ n'ọnọdụ ike ọgwụgwụ na ike ọgwụgwụ a. Nnyocha na-egosi na ọ na-esiri ndị mmadụ ike ịnọgide na-enwe obi ụtọ, na 60% nke ụmụ amaala UK na-ekwu na ọ na'esiri ha ike ịnọgide na'enwe obi ụtọ kwa ụbọchị ma e jiri ya tụnyere tupu ọrịa a - mmụba 8.

### Ụzọ e si emegide ya
Otu n'ime ụzọ ndị isi ị ga-esi merie ike ọgwụgwụ nke ọrịa na-efe efe bụ igbochi oge ị na-etinye na ngwaọrụ gị. Ihe a na-ahụkarị n'oge ọrịa COVID 19 bụ  Doomscrolling, ma ọ bụ ịkpachara anya na-agbanye akụkọ ọjọọ na TV ma ọ bụ na mgbasa ozi mmekọrịta, na-eme ka egwu, ejighị n'aka, nchegbu, na ike ọgwụgwụ dịkwuo elu. " Ụzọ ọzọ ọ chọpụtara na ọ bara ezigbo uru na ọmụmụ ya bụ ịrụsi ọrụ ike. "Ọ bụrụ na ị na-eme ka mmegharị bụrụ ihe kachasị mkpa, ị ga-ahụ ụzọ iji mee ka ọ mee. Idozi oge iji mmega ahụ ma tụgharịa uche site na itinye ya na usoro iheomume gị ma chebe oge ahụ ga-eme nnukwu mgbanwe na ahụike uche gị. Ụdị ndị ọzọ nke ịnagide na-agụnye ntụgharị uche na ịchọta oge maka onwe gị iche echiche.

## Ntiwapụ nke COVID-19
**Ike ọgwụgwụ COVID-19** bụ ọnọdụ nke ike gwụrụ maka usoro nchebe na egwu nke COVID-19. Nchegbu sitere n'ihe egwu nke ịhapụ nchekwa akụ na ụba na ijide ọrịa ahụ na-ekere òkè na mmetụta nke ike ọgwụgwụ n'ime ndị mmadụ. Ike ọgwụgwụ COVID-19 emeela ka ndị mmadụ ghara ịgbaso ntuziaka nchebe, na-eme ka ihe ize ndụ ha nwere ibute nje ahụ dịkwuo ukwuu. Ike gwụrụ ọtụtụ ndị mmadụ n'ihi mkpọchi ahụ, na enweghị usoro dị mma. Ọnọdụ dị elu nke ịṅụ mmanya na iji ọgwụ ọjọọ eme ihe na-enyekwa aka na mmetụta nke ike ọgwụgwụ.

Ka e wepụrụ mkpọchi n'ọtụtụ akụkụ nke ụwa, ụfọdụ ndị mmadụ malitere ileghara iwu ịnọ n'ụlọ anya. Ndị mmadụ gara ụlọ mmanya na ụlọ oriri na ọṅụṅụ, n'ikpeazụ na-eme ka ọrịa ahụ gbasaa ngwa ngwa.

N'akwụkwọ 29 Nọvemba 2022 Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS), ndị na-eme nchọpụta jikọtara ike ọgwụgwụ nke ọrịa na ihe na-egosi enweghị afọ ojuju nke ndị mmadụ nwere gụnyere, "mmegide mgbochi COVID-19", "ime ngagharị iwe maka mgbochi", "nkwenye na nkata COVID-19", ""nchegbu maka ikike ọchịchị onye kwuo uche ya", "enweghị ntụkwasị obi gọọmentị", na "nkwado maka ndị isi siri ike".

## Ike ọgwụgwụ gbasaa
A na-akọwa ike ọgwụgwụ dị ka ike ọgwụgwụ, nchekasị, ma ọ bụ nchegbu sitere na iji usoro ihe omume vidiyo mebere eme ihe.[1] Oku mbugharị nwere ike belata ọnụ ọgụgụ nkwuwa okwu ụbụrụ ụbụrụ na-enweta n'oge mkparịta ụka ihu na ihu. Enweghi ihe ngosi ndị a na-eme ka ụbụrụ na-etinyekwu ike n'amaghị ama, na-ebute mmetụta nke iwe na ike ọgwụgwụ mgbe oku vidiyo gasịrị. Ihe ọzọ dị na Zoom bụ ịdị nso nke ihu na ihuenyo, nke nwere ike ịkpalite mmetụta nke ihe egwu. Ọ bụ ezie na ahụ na-amata na ọ nọ n'ebe dị nchebe, uche na-anọgide na-amụ anya.[1] Reality Virtual na-enye ohere ka “avatars” na-emekọrịta ihe ma na-enye onye ọrụ ahụ mmetụta na ha nọ ebe ahụ, ebe ha ka na-edobe ebe dị nchebe n'oge mkpọchi.[Ihe ndekọ achọrọ]

## Hụkwa

* Compassion fade
* Mental health during the COVID-19 pandemic
* AIDS fatigue (and "condom fatigue")

## Edensede

Otú:Pages with unreviewed translations