Allina Ndebele

**Allina Ndebele** (née Khumalo) (amụrụ n'ubochí irí n'ọnwa Disemba 1939) bụ ónyé na-ese ihe na ónyé na-akpa ákwà na South Africa nke a maara màkà tapestries ya. A mụrụ ya na Swart Mfolozi na KwaZulu Natal Province ma mgbè ọ zụchara ọzụzụ ịbụ ónyé nọọsụ ọ nwetara ọrụ dị ka ónyé ntụgharị màkà Peder na Ulla Gowenius bụ ndị na-eguzobe ihe ga-abụ Rorke's Drift Art and Craft Centre. Ọ malitere ịkpa ákwà ngwa ngwa ma gụọ akwụkwọ na Sweden iji ghọọ ónyé nkuzi na-akpa ákwà. O mechara guzobe ụlọ ọrụ ịkpa ákwà nke ya, Khumalo's Kraal ma nweta Order of Ikhamanga na Silver na 2005. Ọ ka bi na Kraal nke Khumalo taa.

## Oge ọ malitere
A mụrụ Allina Ndebele na Ekuhlengeni Mission, na Swart Mfolozi dị nso na Vryheid, n'ihe a maara ugbu a dị ka KwaZulu Natal Province. Otu n'ime ụmụ isii, Allina Ndebele bụ nnè ya zụlitere ya, ebe nnà ya na-arụ ọrụ na Johannesburg dị ka onye ọrụ na-akwaga mbá ọzọ. Ọ nwetara asambodo Junior ya (Standard 9), wee tinye akwụkwọ màkà ọzụzụ nọọsụ na Ceza Mission Hospital na KwaZulu Natal. Ohere ịmụtakwu màkà Ndebele na-ejedebe ọ bụghị naanị site na nsogbu ego, kamakwa n'ihi Iwu Mgbasawanye nke Mmụta Mahadum,1959 nke méré ka ọ bụrụ mpụ màkà ụmụ akwụkwọ na-abụghị ndị ọcha ịdebanye aha na mahadum ndị mepere emepe n'enweghị ikike iwu sitere n'aka Minista nke Internal Affairs.

## Ọrụ
N'afọ 1961, mgbè ọ na-arụ ọrụ dị ka ónyé a na-enye ọzụzụ n'ụlọ ọgwụ ahụ, ndị ozi ala ọzọ Lutheran nke Sweden Peder na Ulla Gowenius were ya n'ọrụ dị ka ónyé ntụgharị bụ ndị na-anwa ịmepụta ọrụ ọgwụgwọ n'ụlọ ahụ. Ndebele malitere isonye na nkuzi ọgwụgwọ ọrụ yana ntụgharị, na-agba ụmụ nwanyị nọ n'ụlọ ọgwụ ume na ọrụ aka dị iche iche. Mgbè a jụrụ ya otú o si bịa n'ụzọ a màkà ọgwụgwọ ọrụ, ọ zaghachiri:"Agbasoro m nghọta m wee malite ịmụ ụdị nkà niile iji nyere ndị ọrịa aka site na ọgwụgwọ nka. Ịkpa ákwà masịrị m nke ọma. Enwere m obéré afọ ojuju mgbè m na-agbaso usoro a kapịrị ọnụ ma ọ bụ na-arụ ọrụ na isiokwu ndị ndị nkuzi nyéré m. Enwere m ike iche na nke ahụ abụghị ihe m.

## Ọrụ
Allina Ndebele na-ekwu màkà isiokwu dịgasị iche iche na tapestries ya, na-ejikarị ọdịnala ịkọ akụkọ sitere n'ọnụ nke nne nne ya ketara. Ọ bụ ezie na Rorke's Drift nwèrè ntọala ya dị ka ọrụ ozi ala ọzọ nke Ndị Kraịst, ndị Goweniuses gbara ndị na-ese ihe na ndị na-akpa ákwà ume ịchọpụta echiche na akụkọ ndị ọzọ, site na nke onwe ma ọ bụ akụkọ ihe mere eme ruo akụkọ ọdịnala. Ọrụ Ndebele gụnyere atọ ahụ, ma na-egosipụtakarị nkọwa nke akụkọ Zulu nke nné nnè ya, Zihudele MaZulu Mhlongo gwara ya. *Mpisi na ọdụm* (1992) na nchịkọta nke Johannesburg Art Gallery na-enyocha otu n'ime akụkọ ndị a. Mgbè ọ hapụsịrị na Kraal nke Khumalo, ihe oyiyi Zulu siri ike pụtara n'ọrụ ya, na isiokwu ndị dị ka mmiri dị ka ndụ na-enye ike na nhazi nke ebe obibi Zulu.

Ndebele na-etinye aka n'ịkọ akụkọ onwe ónyé The Tree of Life ma ọ bụ Isihlahla Sempilo na Zulu, bụ otu n'ime ihe atụ dị otú ahụ, nke e nyèrè iwu na 1985. Mantis Wedding bụ akụkụ banyéré nkewa Allina Ndebele na di ya, ma na-akọ akụkọ banyéré ịhụnanya dị n'etiti mantis na-ekpe ekpere na nnụnụ, nke na-eri mantis mgbè agbamakwụkwọ ha gasịrị. Akụkụ ya kachasị ukwuu, *Nqakamatshe* and His Muti Magics [sic] (1999), e nyèrè ya ọrụ màkà MTN Art Collection ma tụọ 200 x 450 cm.

## Nchịkọta
A na-edebe ọrụ Allina Ndebele na nchịkọta na-adịgide adịgide nke ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ nnukwu ebe ngosi nka South Africa ọ bụla, yana mbà ụwa, n'etiti ndị ọzọ na USA, Sweden, United Kingdom, Netherlands, Germany, Switzerland na Australia:

* Ụlọ ngosi nka Durban
* Ụlọ ngosi nka Pretoria
* Nelson Mandela Metropolitan Art Museum (Port Elizabeth)
* Ụlọ ngosi nka Tatham (Pietermaritzburg)
* Unisa Art Gallery (Pretoria)
* Ụlọ ngosi nka nke Johannesburg
* Iziko South African National Gallery (Cape Town)
* William Humphreys Art Gallery (Kimberley)

## Ihe ngosi

* 2018 Johannesburg Art Gallery, Johannesburg
* 1998 Thami Mnyele Institute, Amsterdam
* 1998 Allina Ndebele; nke draad van het capture, Museum De Stadshof, Zwolle
* 1993 Standard Bank Gallery, Johannesburg
* 1990 Ihe ngosi nka mmepe, Ụlọ akụ mmepe nke South Africa
* 1985 Pretoria Art Museum, Pretoria (Solo Exhibition)
* 1985 Nelson Mandela Metropolitan Art Museum, Port Elizabeth
* 1985 William Humphreys Art Gallery, Kimberley

## Onyinye
Ihe nrite Vita nke mbụ nke National Bank (1994)

Ebe obibi Thami Mnyele Institute (1998)

Ebe obibi MTN SA Foundation (2001)

Usoro nke Ikhamanga na Silver (2005)

## Edensibia

## Njikọ mpụga

* Allina Ndebele na South African History Online
* Allina Ndebele na Benezit Dictionary of Artists
* Allina Ndebele na Stadshof Foundation Collection
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ