Iyorwuese Hagher

Iyorwuese Harry Hagher, OON (amụrụ na 25 June 1949) bụ onye Naijiria prọfesọ nke ihe nkiri maka mmepe, onye na-ede egwuregwu, onye na'ede uri, onye nchịkwa ndọrọ ndọrọ ọchịchị na onye na-eme ihe maka ikpe ziri ezi. Iyorwuese Harry Hagher OON ihe nkiri maka mmepe onye na-ede egwuregwu na-eme ihe ziri ezi na mmekọrịta mmadụ na ibe ya Ọ bụ onye omeiwu, minista, onye nnọchi anya na onye isi oche nke Mahadum Afe Babalola. Onye nnọchi anya onye nnọchi anya minista pro-chancellor Afe Babalola University A maara ya nke ọma maka nyocha ya na ihe nkiri Kwagh-Hir, nke edepụtara na UNESCO Intangible Cultural Heritage Lists na 2019. Kwagh-Hir UNESCO Intangible Cultural Heritage Ndepụta Hagher nwere mmasị n'okwu nke idu ndú. Egwuregwu ya na-etinye uche na ịchọ ezi onye ndu na ihe ngwọta ndị ọzọ maka nsogbu mmekọrịta ọha na eze na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke Africa. A maara ya dị ka onye na-arụ ọrụ na mmekọrịta ọdịbendị dị ka ngwá ọrụ maka mmekọrịta mba ọzọ mgbe ọ na-eje ozi dị ka onye nnọchi anya Naịjirịa na Mexico, ma mesịa bụrụ onye isi kọmishọna na Canada. mmekọrịta mba na mba N'afọ 2019, ọ bụ onye na-achọ ịbụ onye isi ala, n'okpuru ikpo okwu nke Social Democratic Party (SDP). Òtù Social Democratic Party Ọ bụ onye isi oche ugbu a, African Leadership Institute, Dayton, Ohio, United States. Dayton, Ohio

## Ihe ndị mere n'oge gara aga
A mụrụ Iyorwuese Hagher n'ezinụlọ Tica Daniel Hagher Gbaaiko. Nna ya na nne ya bụ Ndị Kraịst. Ndị Kraịst Ọ bụ naanị nwa nwoke nke njikọ ahụ nke nwekwara ụmụ nwanyị isii. Nna ya bụ onye isi ụlọ akwụkwọ na onye ozi ala ọzọ na ndị Dutch Reformed Missionaries nke South Africa ma rụọ ọrụ dị ka onye ọrụ ubi na-akụ ụlọ ọrụ ọhụrụ na mgbasa ozi. onyeisi ndị ozi ala ọzọ Dutch Reformed Missionaries of South Africa Iyorwuese tolitere na-eso ndị mụrụ ya na ụmụ ndị ọzọ ka nna ya kuchiri ọtụtụ ụmụaka ụlọ akwụkwọ praịmarị ka ha wee nwee ike inweta agụmakwụkwọ. ụlọ akwụkwọ praịmarị Dị ka ọ ga-akọ, ya onwe ya kwa sitere n'obodo ahụ dum na onye ọ bụla zụlitere ya.

Ndụ mbụ ya dị n'obodo Tse-Gbagir na Torov, mpaghara ọchịchị Ukum nke Benue Steeti. Gọọmentị ime obodo Ukum Benue Steeti Ọ bụ obodo Tiv. Ka ọ na-etolite, ọ biri ndụ obodo: igbu azụ, ịchụ nta, ngwakọta, na iri ihe ọ bụla n'ụlọ ndị agbata obi, ubi mkpụrụ osisi, ugbo, na ubi. Obodo nke obodo ahụ nyere ya ịhụnanya ma mee ka o nwee nnwere onwe iche echiche, nrọ, na ịbụ onye na-eme njem.

Dị ka nwa akwụkwọ ụlọ akwụkwọ praịmarị, Iyorwuese hụrụ ikpe nke ndị uwe ojii na iji ike eme ihe n'ụzọ na-ezighị ezi, mgbe ndị uwe ojii Tiv Native Authority jidere nna ya n'oge klas. nwa akwụkwọ Mpụ nna ya bụ ịbụ onye otu United Middle Belt Congress (UMBC). Nzukọ Nzukọ nke United Middle Belt N'oge mba mbụ nke Naịjirịa, e guzobere UMBC iji lụọ ọgụ maka ịmepụta Middle Belt State site na nnukwu mpaghara Northern ma rụọ ọrụ dị ka olu ọzọ nke ndị ka nta na Northern Nigeria Assembly nke Northern People's Congress (NPC) na-achịkwa. Nzukọ Ndị Ugwu N'oge e jidere nna ya, e jidekwara ụmụ akwụkwọ maka izere ịtụ ụtụ isi. Ka nna ya na-enyo ikike ndị uwe ojii nwere ijide ndị ahụ, e ji ogwe aka mee ya ihe ike ma mgbe ọ na-agba ọbara n'isi ya, a dọpụrụ ya na klas ahụ. A ga-emecha boo nna ya ebubo na ọ na-egbochi ndị uwe ojii ịrụ ọrụ iwu kwadoro. A tụrụ ya mkpọrọ ọnwa isii tupu ụlọ ikpe majistate dị na Makurdi tọhapụ ya. Makurdi Ka e mesịrị, e jidere ya ọzọ maka ịbụ akụkụ nke nnupụisi UMBC ma tụọ ya mkpọrọ ihe karịrị otu afọ tupu a tọhapụ ya.

Iyorwuese Hagher lụrụ onye ọka iwu na onye nkuzi, Nancy Ngiahiin Hagher. onye ọka iwu na-akụzi ihe Ha nwere ụmụ sitere n'okike na ndị na-abụghị nke sitere n'ihe ọmụmụ. Ọ si Kasar, Katsina-Ala mpaghara gọọmentị nke Benue Steeti.

## Ihe odide

Òtù:Onye édémédé akwukwọ si-na Naigeria
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ