Clement Nwankwo

**Clement Okechukwu Nwankwo** (amụrụ na 9 Mee 1962) bụ onye ọka iwu na onye na-ahụ maka ihe ndị ruuru mmadụ na Naịjirịa .  Ọ bụ onye isi nchịkwa nke Policy and Legal Advocacy Centre na onye na-eme nzukọ nke Civil Society Situation Room (PLAC). A nabatara ya dị ka onye Naijiria mbụ guzobere otu ikike mmadụ. 

Nwankwo malitere ọchịchị onye kwuo uche ya na ọrụ ọchịchị dị mma n'oge ọchịchịrị nke ọchịchị aka ike na Naịjirịa. Mgbe e guzobere Independent National Electoral Commission (INEC) na 1998, na nkwadebe maka ịme ntuli aka iji weghachite Naijiria n'ọchịchị obodo, Nwankwo guzobere Transition Monitoring Group (TMG), njikọ nke ihe karịrị òtù 50 na-arụ ọrụ maka nloghachi nke ọchịchị obodo na Naijiria.

## Agụmakwụkwọ na ọrụ
A mụrụ Nwankwo na 1962 na Lagos. Ọ gụrụ akwụkwọ n'oge ọ bụ nwata na Baptist Primary School, Apapa, Lagos site na 1970 ruo 1974. Nwankwo hapụrụ Lagos gaa n'Ebe Ọwụwa Anyanwụ n'oge ahụ wee banye na kọleji Metọdist, Uzuakoli, (nke dị ugbu a na steeti Abia) ebe ọ gụrụ akwụkwọ sekọndrị n'etiti afọ 1974 na 1979. N'afọ 1980, a nabatara Nwankwo na Mahadum Naijiria, Nsukka ma gụsịrị akwụkwọ na 1984 na nzere iwu. Ọ gara Ụlọ Akwụkwọ Iwu Naijiria, Lagos na-agụsị akwụkwọ na 1985 ma mesịa kpọọ ya na ụlọ ikpe Naijiria n'otu afọ ahụ.

N'afọ 1979, Nwankwo jere ozi dị ka onye odeakwụkwọ na Bank of Credit &amp;amp; Commerce International Limited (BCCI), Lagos n'etiti afọ 1979 na 1980. Mgbe ọ kpọrọ ọkàiwu n'afọ 1985, Nwankwo gara n'ihu sonye na National Youth Service Corps (NYSC) nke Naịjirịa otu afọ ma zigara ya na Legal Aid Council dị ka onye ndụmọdụ, na Ijebu-Ode, Lagos (1985-1986). 

Nwankwo bụ onye otu ndị ọka iwu Naijiria. Ọ bụ Executive Director na onye nchoputa nke Constitutional Rights Project tọrọ ntọala na 1990. Ọ bụ a cofounder na mbụ National Secretary/Executive Director nke Civil Liberties Organisation (CLO) 1987-1990. Nwankwo bụ onye otu Academic Council na United Nations Systems, International Board of Human Rights Internet, Canada, International NGO Advisory Committee na Harvard Institute for International Development, Harvard University, Boston, USA. Ọ bụkwa onye isi nchịkọta akụkọ, Constitutional Rights Journal, site na 1990. Nwankwo bụ onye otu, Ashoka Innovators for the Public (1991). Ọ bụkwa onye otu nke Center for Democracy, Development and Rule of Law of Stanford University, California. 

## Mgbalị
thumb|Nwankwo (n'etiti) na 2021
Nwankwo mepụtara echiche nke otu mbụ na-ahụ maka ikike mmadụ na Naijiria -  Civil Liberties Organisation (CLO) na 1987,  bụ nke ya na onye otu ọka iwu, Olisa Agbakoba mebere. Ndị CLO lekwasịrị anya bụ nyocha nke mmebi iwu mmadụ, na-enye ndị ihe metụtara enyemaka iwu aka na imepụta mmata ikike mmadụ. N'afọ 1990, Nwankwo hapụrụ CLO wee guzobe otu ọzọ na-anaghị akwụ ụgwọ (NGO), Constitutional Rights Project (CRP), nke na-enyocha iwu Naijiria na omume gọọmentị gbasara nkwekọrịta mba ụwa na ikike mmadụ. CRP na-enyekwa ndị e metọrọ ikike mmadụ enyemaka iwu, na-eme nchọpụta, nhazi echiche na ihe ndị ọzọ. CRP bụ otu n'ime ndị na-ahụ maka ihe ndị ruuru mmadụ n'okpuru ọchịchị ndị agha Sani Abacha n'etiti afọ ndị 1990, oge a tụrụ ọtụtụ ndị isi na-eme ngagharị iwe mkpọrọ, mekpọọ ha ọnụ, na n'ọnọdụ ụfọdụ, gbuo ha. N'afọ 2002, Nwankwo nyefere nduzi nke CRP mana ọ gara n'ihu dị ka onye otu bọọdụ. 

N'afọ 2006, Nwankwo na National Democratic Institute for International Affairs (NDI) rụkọrọ ọrụ, na-arụ ọrụ nwa oge dị ka onye isi ụlọ ọrụ Nigeria. Nwankwo kwusiri okwu ike na nkatọ ụlọ omebe iwu Naijiria mgbe ha nwara imezigharị akwụkwọ iwu ịgbatị oge ọrụ onyeisiala site na abụọ ruo atọ. A na-enyo Onye isi ala Olusegun Obasanjo ebubo na ọ na-akpali ndị omebe iwu imezigharị iwu ka o nye ya ohere ịzọ ọkwa ọchịchị nke ugboro atọ ka ọ na-abịaru nso n'ọgwụgwụ oge nke abụọ na nke ikpeazụ ya. N'afọ 2017, Nwankwo  kwuru na enweghị iwu abụghị ihe ịma aka megide nhoputa aka n'efu, nke ziri ezi na ezi ntụkwasị obi na Nigeria kama enweghị nkọwa ntuli aka.[9] N'ọnwa Febụwarị afọ 2019, Nwankwo kpalitere mkpu maka nchekwa ndị mba ofesi na ndị na-eleba anya na ntuliaka 2019.  mgbe Gọvanọ Nasir El Rufai nke Kaduna Steeti kwuru na ndị na'ekiri ihe mere na ntuli aka nke 2019 ga-alaghachi mba ha n'ime akpa ahụ mgbe ha na-apụta na mmemme Nigeria Television Authority (NTA) na Febụwarụ 5, 2019. Nwankwo katọrọ gọvanọ ahụ maka nkwupụta na-enweghị ọchịchị onye kwuo uche ya ma kpọọ gọọmentị Naijiria ka ha mee ihe ozugbo iji chebe ndị na-ekiri ntuli aka.Otú ọ dị, n'ụbọchị na-esote, Gọvanọ El Rufai kwuru na nkwupụta ya abụghị oku maka ime ihe ike.

Na Machị 9, 2019, Nwankwo na mmemme Channels Television katọrọ itinye aka Ndị agha Naijiria na ntuli aka na-akọwa ya dị ka ihe dị ize ndụ nye ọchịchị onye kwuo uche ya na Naijiria. O mesiri ike na ọ bụrụ na ndị agha enweghị ike ịnata ntụziaka site na Independent National Electoral Commission (INEC) mgbe ha na-arụ ọrụ nchekwa ntuli aka,  mgbe ahụ, ha kwesịrị izere itinye aka na ntuli aka. O kwukwara na ndị agha na-anwa imepụta ahụmahụ site na afọ 13 nke ọchịchị aka ike nke kwụsịrị na 1999, n'oge ọchịchị onye kwuo uche ya ugbu a. Nwankwo wee kpọọ ndị omeiwu Naijiria ka ha gbanwee iwu ahụ iji kwụsị itinye aka ndị agha na ntuli aka ma ọ bụrụ na ọchịchị onye kwuo uche ya na Naijiria ga-adịgide.

## Onyinye

* N'afọ 1996, Nwankwo natara Martin Ennals Award for Human Rights Defenders, ọ nwetakwara onyinye site na Human Rights Watch na National Endowment for Democracy . &nbsp;&nbsp;
* N'afọ 2023, Nwankwo weghachiri ihe nrite pụrụ iche nke Nigeria National Honours Awards nye ndị ọchịchị, ndị ọkachamara, ndị ọchụnta ego, ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị, ndị enyemaka onye isi ala. 

## Ihe odide
V
Otú:Mmadụ ndi di ndụ