Òtù Ndị Ọrụ Mmụta nke Mahadum

Academic Staff Union of Universities (ASUU) bụ otu ndị ọrụ ụlọ akwụkwọ mahadum nke Nigeria, hibere na 1978. ASUU bụ ihe dịpụrụ adịpụ nke Nigerian Association of University Teachers (NAUT) nke e guzobere na 1965. N'oge ahụ, NAUT nwere nanị mahadum ise na mkpokọta gụnyere University of Ibadan, University of Nigeria, Nsukka, University of Lagos University, Zaria University, Zaria University, Ahmadu Bello University, Zaria University, Ahmadu Bello University, Zaria University, Lagos University, Zaria University, Ahmadu Bello University, Zaria University, Zaria University, Ahmadu Bello University, Zaria University..

## Ntọala
Dị ka onye nọchiri Nigerian Association of University Teachers nke e guzobere na 1965, e guzobere ASUU na 1978 iji gboo maka ọdịmma nke ndị ọrụ agụmakwụkwọ niile na mahadum Federal na State na Naịjirịa.

## Nduzi nke ASUU
Abụrụ Prọfesọ Osodeke, prọfesọ nke Sayensị Ala, na Mahadum Federal nke Ọrụ Ugbo, Umudike, Abia State, na 30 Mee 2021 n'oge ihe ndị atọ nke ahụ nke emere na Mahadum Nnamdi Azikiwe, Awka, Anambra State. 

Ọ nọchiri Biodun Ogunyemi, prọfesọ nke agụmakwụkwọ na Mahadum Olabisi Onabanjo, Ago-Iwoye, Ogun State.

## Ndị isi ala ASUU
Njikọ ahụ enweela ndị isi oche iri na otu kemgbe e guzobere ya na 1978.

## Ọgbaghara ASUU

### Ọchịchị ndị agha
Union na-arụsi ọrụ ike n'ọgụ dị iche iche ndị agha n'oge afọ 1980. N'afọ 1988, ndị otu ahụ haziri National Strike iji nweta ọrụ ziri ezi na akwụkwọ onwe.  N'ihi ya, a ederede ASUU iwu na 7 Ọgọstụ 1988 ma weghara ihe mmetụta ya niile.  A ọhụrụ ya ka ndị ọzọghachi na 1990, mana mgbe a akụkọ ya ọzọ iwu na 23 August 1992. Otú ọ dị, e ike 3 September 1992 nke mezuru ọtụtụ n'ime ihe ndị otu ahụ ahụ ike ndị ọrụ nwewere.  ASUU haziri ọgbaghara ọzọ na 1994 na 1996, na-eme ọnụ iwe iwe nchụpụ ndị ọrụ site n'aka ndị agha Sani Abacha.

### Republic nke Anọ
1999 na Republic nke a anọ nke ndị, ndị otu ahụ Iji na-agbasi mbọ ike n'ịkwado ikike nke ọrụ ndị ọrụ ụfọdụ mmegide nke otu Onye isi ala Olusegun Obasanjo.N'nana Julaị afu 2002, Dr. Oladipo Fashina, onye isi ala nke otu ahụ n'oge Mahadum ahụ, Justice Mustapha Akanbi na ndị maka Independent Corrup Ụlọ akwụkwọ ahụ, Practice Mustapha Akanbi na ndị Independent Corrup nke Independent Commission.  nrụrụ aka. 

### Ọgbaghara 2007-2013
N'afọ 2007, ASUU mere ngagharị iwe ọnwa atọ.N'ọnwa Mee afọ 2008, ọ malitere "ọgbaghara ịdọ aka ná ntị" izu abụọ iji tinye ọtụtụ ihe achọrọ, gụnyere atụmatụ ụgwọ ọrụ ka mma na iweghachi ndị nkuzi 49 a chụpụrụ ọtụtụ afọ tupu mgbe ahụ.Na June 2009, ASUU nyere ndị otu ya na mahadum gọọmentị etiti na nke steeti niile iwu ka ha gaa n'ihu na-eme ngagharị iwe na-enweghị njedebe maka enweghị nkwekọrịta ya na Gọọmentị etiti maka nkwekọrịta ha na ndị otu ahụ ruru ihe dị ka afọ abụọ na ọkara tupu mgbe ahụ.Mgbe ọnwa atọ nke ọgbaghara gasịrị, n'ọnwa Ọktoba afọ 2009, ndị otu na ndị ọrụ ndị ọzọ bịanyere aka na nkwekọrịta nkwekọrịta na gọọmentị ma kwụsị ọrụ ụlọ ọrụ ahụ. N'ụbọchị mbụ n'ọnwa Julaị n'afọ 2013, ASUU malitere ọgbaghara ọzọ nke were ọnwa ise na ụbọchị iri na ise ka a kwụsịrị ya n'ụbọchị iri na isii n'ọnwarị n'ọnwokusatu n'afọ 2013. Nkwupụta nke ASUU mere n'ihe gbasara ọgbaghara ahụ na-elekwasị anya n'ụzọ dị ukwuu na ego na ime ka mahadum ọha na eze dị na Naijiria dịghachi ndụ yana ụfọdụ ego a na-enweta nke ọ na-azọrọ na ọ bụ ụgwọ nke ijeri naira 92. Ụfọdụ ụmụ akwụkwọ Naijiria kwuru na ọgbaghara ahụ bụ ọbụbụ ọnụ ha ebe ndị ọzọ kwuru na ọ bụ ngọzi tupu a kpọọ ọgbaghara ASUU.

### Ọgbaghara nke 2022
N'afọ 2022, ASUU kwupụtara ọgbaghara otu ọnwa, malite na 14 Febụwarị 2022. Ụfọdụ n'ime ihe ndị nkuzi chọrọ gụnyere ime ka mahadum ọha na eze dịghachi ndụ, inweta ego, imeziwanye ego nke mahadum steeti na ịkwụ ụgwọ ụgwọ nkwalite. N'abalị asaa n'ọnwa Machị afọ 2022, Minista na-ahụ maka agụmakwụkwọ, Adamu, meghere kọmitii iji kwurịta nkwekọrịta 2009 na ASUU. Kọmitii mmadụ asaa ahụ nwere Prọfesọ Emeritus Nimi Briggs dị ka onyeisi oche.  N'abalị iri na anọ n'ọnwa Machị, ASUU gbatịkwuru ọgbaghara ahụ izu asatọ ọzọ. Gọọmentị etiti mechara zute ASUU na 11 Eprel 2022, kpọmkwem ụbọchị 56 kemgbe mmalite nke ọgbaghara ahụ. N'abalị itoolu n'ọnwa Mee, ASUU gbatịkwuru ọgbaghara ahụ izu iri na abụọ ọzọ,  ọgbaghara wee ruo ọnwa isii n'enweghị mkpebi, na-eme ka ọ bụrụ otu n'ime ọgbaghara ASUU kachasị ogologo n'akụkọ ihe mere eme.  N'abalị mbụ n'ọnwa Ọgọstụ afọ 2022, ASUU gbatịkwuru ọgbaghara ahụ izu anọ ọzọ. FG zutere ASUU na 16 Ọgọstụ 2022, iji gaa n'ihu na mkparịta ụka, na ASUU na-ekwe nkwa ịkwụsị ọgbaghara ahụ ma ọ bụrụ na emezuo ihe ọ chọrọ, mana nzukọ ahụ kwụsịrị n'enweghị isi. ASUU mechara kwuo na ọ ga-amalite mkparịta ụka na usoro ọzọ. Ndị isi ASUU dị na ABU, BUK, UDUS, OAU vootu maka ịga n'ihu na nkwupụta nke ọgbaghara na-enweghị njedebe na nzaghachi nye onyinye gọọmentị.   Mahadum dị ka Mahadum Benue State, TASUED, Mahadum Adekunle Ajasin, Mahadim Teknụzụ Kano Steeti ekwuputala na ha ga-eme ka ọgbaghara ahụ ruo na nkwubi okwu ya.

Mgbe ụbọchị 234 (izu 33) nke ASUU mere ngagharị iwe, Gọọmentị etiti nke Naịjirịa na Thursday, 5 Ọktoba 2022 kwupụtara nguzobe nke òtù agụmakwụkwọ ọhụrụ abụọ - National Association of Medical and Dental Academics (NAMDA) na Congress of Nigerian University Academics,   ASUU mechara kwụsị ọgbaghara ọnwa asatọ na 14 Ọktoba 2022.

### Chaatị ọgbaghara ASUU (1999-2022)

### Mmalite nke ọgbaghara na-adịghị akwụsị akwụsị
Òtù ahụ ekwuola ugboro ugboro na ọgbaghara ahụ bụ nzaghachi nye "insincerity" nke gọọmentị Naijiria na ịjụ ịkwado nkwekọrịta ya na ASUU bịanyere aka.

### Mmetụta nke ọgbaghara na ụmụ akwụkwọ
Ọ bụ ebe na njikọ ahụ na-aga n'ihu na-azọrọ na ọ na-etinye aka na ogụ maka ike dị elu nke Naijiria na ụmụ akwụkwọ Naijiria site n'ịgbasawanye, ọtụtụ ndị Naijiria akwụkwọ ogụ a na-eche na ọ bụ ogụ, nke a na-ahụ site n'ịgba ọgbaghara na- echere echere, ka ọ bụrụ ihe na onye na-ejere onwe ya ozi.  Ọ bụ ASUU enweta aka n'ihe oyiyi a, bụ ndị ka na-, ike iso ndị Naijiria atụgharị okwu n'ụzọ dị irẹ n' nha ka ha yie ndị na ndị na-eme ihere.

## Ihe odide