Cornelius Adebayo

**Cornelius Olatunji Adebayo** (1941–2025) bụ onye bụbu Senator nke Naịjirịa, onye ghọrọ gọvanọ steeti, ma mesịa bụrụ onye isi nke Ngalaba Naijiria nke Mmekọrịta . 

## Ihe ndị mere n'oge gara aga
A mụrụ Cornelius Olatunji Adebayo na Febụwarị 24, 1941, na Igbaja na Kwara Steeti. Ọ gụrụ akwụkwọ na Saints Anglican School, Oke-Onigbin, Provincial Secondary School, Ilorin na mgbe ahụ na Barewa College, Zaria site na 1962 ruo 1963. Ọ gụrụ akwụkwọ na Mahadum Ahmadu Bello, Zaria (1964-1967), na Mahadim Ghana, Legon (1967-1969). Ọ ghọrọ onye nkuzi na Mahadum Ife na 1969, na 1973 a họpụtara ya ka ọ bụrụ onye isi nke Ngalaba Bekee na Kwara State College of Technology. 'agbata afọ 1975 na 1978 ọ bụ Kọmishọna maka agụmakwụkwọ ma mesịa bụrụ Kọmishọna Maka Ozi na Mmepe Akụ na Eze na Kwara Steeti.

## Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị mbụ
[áká_ịkẹngạ|thumb|200x200px|Kwara Steeti na [Naijiria|Naịjirịa]]
Mgbe mgbanwe ndị ọchịchị Lt. Gen. Olusegun Obasanjo guzobere dugara na ntuli aka ọchịchị onye kwuo uche ya maka mba nke abụọ na 1979, a họpụtara Adebayo dị ka Senator nke Federal Republic of Nigeria na-agba ọsọ maka Unity Party of Nigeria. 'afọ 1983, a họpụtara ya dịka gọvanọ nke Kwara steeti, mana ọ tụfuru ya n'ọkwa ahụ na Disemba 31, 1983, mgbe ndị agha nke Major General Muhammadu Buhari duziri weghaara ọchịchị.

'afọ 1993, ọchịchị ndị agha nke General Sani Abacha nyere Adebayo ọfịs minista, mana ọ jụrụ ya. Mgbe mgbawa bọmbụ  Mee 31, 1995, na Ilorin, isi obodo Kwara Steeti, ndị uwe ojii jidere ma gbaa Adebayo na ndị ọzọ so na National Democratic Coalition ajụjụ ọnụ, otu na-akpọ maka nloghachi nke ọchịchị onye kwuo uche ya n'oge ọchịchị ndị agha nke General Sani Abacha. 'afọ 1996, mgbe ọ chọtara na a ga-ejide ya ọzọ, ọ gbapụrụ na mba ahụ na nzuzo maka mkpirikpi na Canada.

## Oge Obasanjo
Na June 2003, onye isi ala Obasanjo họpụtara Adebayo maka ọkwa minista. Dị ka minista na-ahụ maka nkwukọrịta, Corlenius Adebayo kwuru na ndị ọrụ ibe ya ekwesịghị ịpụ site na nloghachi dị egwu nke ụlọ ọrụ ekwentị mkpanaaka MTN Nigeria kọrọ.  kọwara mkpa ọ dị inye ndị na-enye ọrụ nkwukọrịta ihe mkpali, ma kwuo okwu na nkwado nke atụmatụ site na Multi-Links Communications Nigeria iji gbasaa ikike mgbanwe ya ruo 500,000. Septemba 2005 ọ bụ onye isi okwu na 4th International Nigerian Telecommunications Summit na Abuja . [1]

Adebayo gbara mbọ  NITEL, ụlọ ọrụ nkwukọrịta steeti, bụrụ nke onwe. N'ọnwa Septemba afọ 2005, o kwuru na a ga-emecha ire òkè na NITEL na ngwụcha afọ ahụ. Ndị -atụ aro gụnyere Vodacom na MTN Group nke South Africa, Huawei Technologies, Orascom Telecom nke Egypt na Celtel International. [1]N'ọnwa Eprel afọ 2006, Mtel, ụlọ ọrụ enyemaka NITEL, kwupụtara atụmatụ ịgbakwunye nde 2.5 nke ikike. Kọmitii nke Mtel, nke Cornelius Adebayo bụ onyeisi ya, kwadoro mmemme ahụ na Septemba 2005. Ndị -ere ahịa bụ Ericsson, Huawei, ZTE, Motorola, Nokia na Siemens.Otu ụlọ ọrụ  n'ógbè ahụ tọrọ ntọala na 2005, Transnational Corporation of Nigeria, nwetara NITEL na July 3, 2006. [1]

 Septemba 2006, Cornelius Adebayo ghọrọ Minista na-ahụ maka ọrụ, na-anọchi onye injinia Obafemi Anibaba.

## Ọrụ ndị ọzọ
'afọ 2007, ụlọ ikpe Munich chọpụtara na Siemens AG nwere ikpe maka omume ọjọọ na nkwekọrịta nkwekọrịta na-ezighị ezi site n'inye Cornelius Adebayo na ndị ọzọ aka azụ iji nweta nkwekọrịta maka ngwá ọrụ nkwukọrịta. ka akwụkwọ ụlọ ikpe si kwuo, a kwụrụ ndị minista Bello Mohammed, Tajudeen Olarenwaju, Cornelius Adebayo na Alhaji Elewi ihe karịrị $ 17 nde dị ka iri ngo iji nweta nkwekọrịta.'ọnwa Nọvemba afọ 2007, Onye isi ala Umaru Yar'Adua nyere iwu ka ụlọ ọrụ nchekwa nyochaa ma kpụpụ ndị ọrụ a kpọrọ aha.  Independent Corrupt Practices Commission (ICPC) kpọrọ Adebayo maka ajụjụ metụtara itinye aka na Siemens bribe scandal n'oge ọ bụ minista nkwukọrịta. N'agbanyeghị obere oge ọ nọrọ, Adebayo nyere aka dị ukwuu na mmepe agụmakwụkwọ nke Kwara State. https://web.archive.org/web/20230814121938/https://abubakarbukolasaraki.com/wp-content/uploads/2020/06/Part-Two.pdf wuru ọtụtụ klas n'ụlọ akwụkwọ sekọndrị ma nye aka nke ukwuu n'iwepụ usoro mgbanwe nke agụmakwụkwọ na ụlọ akwụkwọ praịmarị nke steeti site n'inye ihe owuwu ndị ọzọ.

## Ihe odide

Òtù:Mmadụ ndi di ndụ