Griselda El Tayib

**Dorothy Griselda El Tayib**   (15 Maachị 1925 - 20 Mee 2022) bụ onye omenkà a na-ahụ anya nke amụrụ na Britain, onye ama ama maka nyocha ọsụ ụzọ ya na uwe ọdịnala ka ha na-egosipụta ọdịbendị na ọha Sudan kemgbe 1970s. O bipụtara nyocha ya na 2017 n'akwụkwọ a tụrụ atụ *Regional Folk Costumes of the Sudan.*

N'ịbụ onye bi na Sudan na mba ndị ọzọ dị n'Africa maka ọtụtụ ndụ ya na di ya Sudanese, agụmakwụkwọ Abdullah El Tayib, o bipụtara ethnographic ọmụmụ na watercolor eserese na ndị dị otú ahụ ubi dị ka visual arts nke Sudan, akwụkwọ ndị mmadụ, egwu, omenala ejiji na agụmakwụkwọ ụmụ nwanyị na Sudan ma bụrụkwa onye akpọrọ "onye na-ese ihe Sudan nke sitere na Britain".

## Ndụ na ọrụ
El Tayib gụrụ akwụkwọ na Chelsea School of Art na London, United Kingdom, wee kwaga Sudan na 1950s, mgbe ọ na-eso di ya Abdullah El Tayib mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na Mahadum London .  N'izo aka na ntinye aka ya ogologo oge na nka na Sudan, ndị dere edemede bụ "Modern Art in Sudan" kpọrọ ya "onye na-ese ihe Sudan nke sitere na Britain". N'akụkụ ọrụ ya dị ka onye na-ese ihe, ọ malitere nkuzi maka agụmakwụkwọ nkà na ụlọ akwụkwọ na kọleji nke Sudan, yana na Ngalaba Arts nke Abdullahi Bayero College (nke e mesịrị na Mahadum Kano ), Nigeria . Ụdị nka nka kachasị amasị ya bụ eserese mmiri, a na-akpọkwa ụdị onwe ya ụdị "ezigbo echiche ", ebe ọ "na-enwekarị ihe ịga nke ọma n'ịweta isi ndụ n'onwe ya." 

Dị ka nwa akwụkwọ mbụ nke akwụkwọ akụkọ ifo na Institute of African and Asian Studies nke Mahadum Khartoum, ọ malitere nyocha nke dabeere na ọrụ ubi ya banyere uwe mpaghara nke ọtụtụ agbụrụ dị n'ebe ugwu na n'ebe ọwụwa anyanwụ Sudan, na-eduga na nyocha MA ya na 1976. . Ihe dị ka afọ iri anọ ka e mesịrị, o bipụtara mbipụta nke akwụkwọ mbụ o degharịrị na emelitere n'akwụkwọ *Regional Folk Costumes of the Sudan.* [4] Ewezuga ọmụmụ ihe ndị a na ngalaba nka nka ya, El Tayib bipụtakwara akụkọ gbasara *kissar* nke ndị Sudan  na agụmakwụkwọ ụmụ nwanyị na Sudan. 

Maka onyinye ya na mmekọrịta ndị Britain na Sudan, a manyere ya dị ka onye otu Order of the British Empire (MBE) na 2002. 

### Mbipụta na nka nka nke oge a na akụkọ ọdịnala ndị Africa
N'afọ 1971, El Tayib dekọrọ otu akụkọ n'ime akwụkwọ akụkọ African Arts banyere ndụ na ọrụ nke onye na-ese ihe Sudanese Omer Kheiry.  Maka nchịkọta akụkọ ọdịnala ndị di ya sụgharịrị site na Sudan na Africa, o gosipụtara akwụkwọ ndị *Heroes of Arabia*  na *Akụkọ sitere n'ájá nke Africa. * Dị ka onye na-akọwa ihe ngosi nka nke Sudan nke oge a, El Tayib dere okwu mmeghe nke akwụkwọ 2015 na *ndị na-ese ihe nkiri nke Sudan: nkà n'oge nsogbu* . 

### Mbipụta na ejiji ndị mmadụ
thumb| Foto akụkọ ihe mere eme sitere na 1901 nke nwanyị Sudan nke yi mgbanaka imi na uwe ndị ọzọ e ji mara ya
Na 1976, El Tayib bipụtara *ihe ndekọ ya Illustrated nke uwe mba Sudan.* N'ime ọmụmụ ihe a nke ibe 320, ọ kọwara "nkọwa nke uwe ụmụ amaala nke Sudanese na-eyi, na North, East na Central Riverain Sudan, n'oge ọkara mbụ nke narị afọ a tupu mgbanwe ndọrọ ndọrọ ọchịchị na nke ọha na eze na-eme mgbanwe webatara ihe na-adịghị agbanwe agbanwe n'ebe ọdịda anyanwụ ." 
 

### ''Ejiji ndị mmadụ mpaghara nke Sudan''
Ebipụtara ya na 2017, akwụkwọ El Tayib nke e sere ese *Regional Folk Costumes of the Sudan* [4] gbadoro ụkwụ na nyocha mmekọrịta ọha na eze na nke gbasara mmadụ ma gosipụta nkọwa ya na eserese nke uwe ndị Sudan ahọpụtara. Ogologo akwụkwọ a bụ naanị akụkụ ụfọdụ nke mba ahụ, ebe onye odee nwere ike mee nleta ubi, na-eji ajụjụ ajụjụ na ajụjụ ọnụ n'oge oge nyocha ya na 1970s. Dịka ụzọ ndụ ndị Sudan n'ime obodo dị iche iche na ime obodo si dị iche iche n'etiti ụdị ọdịnala na nke ọgbara ọhụrụ, akwụkwọ ahụ na-egosi ma ụdị uwe ime obodo na nke ọdịnala yana uwe na ejiji nke oge a na obodo mepere emepe. Nke a metụtara karịsịa n'isiakwụkwọ ikpeazụ, nke e dere na 2016, nke na-akọwa mgbanwe na uwe Sudan kemgbe nyocha mbụ ya. N'ime ihe ndị ọzọ, El Tayib kwuru na mgbanwe ọgbara ọhụrụ na uwe na mmasị onwe onye metụtara mmetụta mba ụwa nke telivishọn, akwụkwọ akụkọ ejiji Arab na ụkpụrụ ejiji nke ndị mba Sudan mba ụwa nakweere. [14]
 
Ebe ọ bụ na South Sudan ghọrọ mba nweere onwe ya na 2011, na n'ihi ọnụ ọgụgụ dị ukwuu nke agbụrụ dị na ebe ndịda nke mbụ Sudan, a pụghị itinye ihe ndị a na mpaghara ndị ọzọ na nyocha ya, bụ nke a raara nye. mpaghara ọwụwa anyanwụ na etiti osimiri Sudan. 

N'iburu n'uche ma akụkụ ihe onwunwe nke ejiji yana otu ndị na-elekọta mmadụ na-eyi ha, nkọwa ndị ahụ na-ezo aka na ihe ndị dị n'ógbè ahụ, ọgbọ dị iche iche na ebe dị iche iche, na ihe dị iche iche nke uwe, ọla ma ọ bụ edozi isi na aha ha na asụsụ obodo. . Ọzọkwa, ozi sitere n'aka ndị na-ere ahịa, ndị na-akwa akwa, ndị na-akpa ákwà, indigo dye rs na ndị na-emepụta akpụkpọ ụkwụ gụnyere. Ihe atụ nke agba mmiri na-eso ya bụ onye edemede n'onwe ya, na-agbalị ịmepụta nkọwa dị mkpa na otú e si eji ejiji, si otú a na-enye uru karịa foto. [16]

E kewara akwụkwọ a na ngalaba ndị a:

# Eriri akụkọ ihe mere eme
# Uwe Nubian
# ejiji Rashaida
# Beja Apparel - The Halenga - The Beni Amer - The Hadendawa
# Uwe nke Riverain Sudan
# Ndị Sudan Tob
# Mkpebi
# Mgbe ahụ na Ugbu a
# Ihe ndetu na akwụkwọ ọgụgụ

## Ndụ onwe onye
Griselda El Tayib lụrụ onye ọkà mmụta Sudan a ma ama na onye edemede Abdullah El Tayib. Ọ nwụrụ na 20 Mee 2022, mgbe ọ dị afọ 97. 

## Hụkwa

* Nkà ihe nkiri nke Sudan
* Ejiji
* Thawb
* Jellabiya

## Ntụaka

## Ọrụ zoro aka na n'ihu ịgụ

* El Tayib, Griselda (1976) *Ihe ndekọ egosipụtara nke uwe mba Sudan* . Khartoum: Institute of African and Asian Studies 
* 
* 
* 
* Daum, Werner na Rashid Diab (2009). Art Modern na Sudan Na Hopkins, Peter G. (ed.) *Kenana Handbook nke Sudan* . New York: Routledge, p.&nbsp;453–516 
* 

## Njikọ mpụga

* Akwụkwọ na faịlụ ọdịyo gbasara ndụ Griselda na Abdullah El Tayib na Sudanmemory.org
* Vidiyo akwụkwọ akụkọ na Griselda na Abdullah El Tayib na Arabic nwere ndepụta okwu Bekee na YouTube
* Blọọgụ si Sudan nwere ọtụtụ onyonyo nke uwe na ntụnyere ndị Sudan
* Nkọwa nke ịchafụ ọdịnala ụmụ nwanyị Sudan na ụdị mma corporal ndị ọzọ
Òtù:Pages with unreviewed translations