Oroxylum indicum

thumb|Oroxylum indicum
***Oroxylum indicum*** bụ ụdị osisi na-agbasa okooko nke sitere na monotypic genus Oroxylus na ezinụlọ Bignoniaceae, a na-akpọkarị ya osisi opi India, ***oroxylum***, okooko **osisi opi** India. Ọ nwere ike iru mita 18 (59 ). A na-eji akụkụ dị iche iche nke osisi ahụ eme ihe na ọgwụ ọdịnala, ebe a maara ya dị ka **Shyonaka** ma ọ bụ **Sona Patha**.

## Nkọwa
Nnukwu ahịhịa akwụkwọ na-akpọnwụ ma daa n'osisi ahụ ma na-agbakọta n'akụkụ ala nke ogwe osisi ahụ, na-eyi ka ọ dị ka ụyọkọ ọkpụkpụ gbajiri agbaji. Akwụkwọ pinnate dị ihe dịka 1 mita (3.3 ft) n'ogologo na obosara, na-ebute na petioles ma ọ bụ stalks ruo mita 2 (6.6 ) n"ogologo, na-eme ka nke a bụrụ nke kachasị n'ime akwụkwọ osisi dicot niile, nke bụ quadripinnate (akwụkwọ na-egosi usoro anọ nke alaka).

Osisi ahụ bụ ihe na-acha n'abalị na okooko osisi na-eme ka ha kwekọọ na mmịpụta nke ụmụ oke. Ha na-emepụta nnukwu mkpụrụ osisi na-adịru mita 1.5 (4.9 ) n'ogologo nke na-anọdụ n'alaka ndị na-enweghị ihe ọ bụla, na-eyi mma agha. Mkpụrụ osisi ahụ dị ogologo na-agbadata ma yie nku nke nnukwu nnụnụ ma ọ bụ mma ogwu ma ọ bụ agha na-ese n'abalị, na-enye aha ahụ "osisi Damocles". Mkpụrụ ya dị gburugburu na nku akwụkwọ.

## Nkesa
*Oroxylum indicum* bụ nwa amaala nke mpaghara India, ugwu Himalayan na akụkụ gbasaa na Bhutan na ndịda China, Indochina na mpaghara Malesia. Na Vietnam, a na-akpọ osisi ahụ núc *nác* (mgbe ụfọdụ sò ফল), a pụkwara ịchọta ụdị ya na Cat Tien National Park.

A na-ahụ ya n'ọhịa biome nke Manas National Park na Assam, India. A na-ahụ ya, zụlite ya ma kụọ ya n'ọnụ ọgụgụ buru ibu n'ọhịa nke mpaghara Banswara na steeti Rajasthan na India. A na-akọ na ndepụta nke osisi ndị dị ụkọ, ndị nọ n'ihe ize ndụ na ndị nọ n"ihe ize ndụ nke Kerala (South India). A na-ahụkwa ya na Sri Lanka.

## Mmekọrịta gburugburu ebe obibi
*Oroxylum indicum* na-ebi na mmekọrịta ya na actinomycete *Pseudonocardia oroxyli* dị n'ala gbara mgbọrọgwụ gburugburu. *Septobasidium bogoriense* bụ ụdị fungal nke na-akpata velvet blight na O. indicum. [citation needed]

## Phytochemistry
Akụkụ dị iche iche nke O. indicum, gụnyere akwụkwọ, mgbọrọgwụ mgbọrọgwụ, osisi obi, na mkpụrụ, nwere kemịkal dị iche iche, dị ka prunetin, sitosterol, oroxindin, oroxylin-A, biochanin-A, ellagic acid, tetuin, anthraquinone, na emodin. Ọtụtụ n'ime ihe ndị ahụ dị n'okpuru nyocha mbụ iji chọpụta ihe ndị nwere ike ịbụ ihe ndị dị ndụ.

## Ojiji
A na-akụkarị osisi ahụ dị ka osisi ịchọ mma maka ọdịdị ya dị ịtụnanya. Ihe eji eme ihe gụnyere osisi, tannins na akwa akwa

### N'ememe alụmdi na nwunye
Ndị Kirat, Sunuwar, Rai, Limbu, Yakha, Tamang na Nepal, Thai na Thailand na Lao na Laos na-eji osisi ahụ eme ihe.

Na Himalayas, ndị mmadụ na-akwụnye ihe a tụrụ atụ ma ọ bụ okpueze ndị e ji mkpụrụ O. indicum (Skr. shyonaka) mee saịtị n'elu ụlọ ha n'ikwere na ha na-enye nchebe.
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/10/Pickled_Oroxylum_indicum_flower_buds.jpg/220px-Pickled_Oroxylum_indicum_flower_buds.jpg|thumb|Osisi scythe na-acha odo odo
Ọ bụ osisi nwere akwụkwọ ndị a na-eri eri, okooko osisi, pọd na ogwe osisi. 
A na-eri nnukwu pọd, nke a maara dị ka *Lin mai* ma ọ bụ *Lin fa* na Loei, karịsịa na Thailand na Laos. A na-ebu ụzọ sie ha n'elu ọkụ ọkụ ma mgbe ahụ, a na-etinyekarị mkpụrụ ndị dị n'ime ma rie ha na lap. A maara ya dị ka খ খ খ খkandai n'etiti ndị Bodos nke ugwu ọwụwa anyanwụ India, a na-eri okooko ya na mkpụrụ osisi ya dị ka nri na-egbu egbu na osikapa. A na-ejikarị azụ a gwakọtara agwakọta ma ọ bụ nke a mịrị amị emepụta ya ma ha kwenyere na ọ nwere ọgwụ. Ndị Chakma na-eri pods ahụ na mpaghara ugwu Chittagong nke Bangladesh na India. A na-akpọ ya "Hona Gulo" n'asụsụ Chakma.

Osisi a bụ ihe oriri dị mkpa n'etiti ndị Karen, ndị na-enwekwa ekele maka uru ọgwụ ya. A na-esi okooko osisi ahụ esi ma na-eme ka ọ dị mma. A na-egbutu mkpụrụ osisi ndị na-eto eto na-enweghị isi ma na-eji mkpụrụ dị nro n'ime, na-enwe ụcha na ọdịdị nke akwụkwọ lettuce, na-eji na nri dị iche iche.

### N'ọgwụ ọdịnala
A na-eji mkpụrụ *Oroxylum indicum* eme ihe na ọgwụ ọdịnala India Ayurvedic na Chinese. Mgbọrọgwụ mgbọrọgwụ bụ otu n'ime ihe ndị a na-eche na ọ bara uru na usoro ngwakọta na Ayurveda na ọgwụgwọ ndị ọzọ.
Usòrò:Oroxylum indicum W3 IMG 3170.jpg|Okooko osisi
Usòrò:Oroxylum indicum W IMG 3169.jpg|Akwụkwọ osisi
Usòrò:Oroxylum indicum W2 IMG 3171.jpg|Mkpụrụ osisi
Usòrò:Oroxylum indicum250.jpg|Nnukwu pods *Oroxylum indicum* rere n'ahịa dị na Bangkok, Thailand
Usòrò:Oroxylum indicum.JPG|*Oroxylum indicum* nso Panchkhal, Nepal


## Hụkwa

* Ndepụta nke ihe ndị Thai mejupụtara

## Ihe odide

Òtù:Pages with unreviewed translations