2016 Malaysian haze

Ọkụ ahụ kemgbe etiti ọnwa Machị emeela ka akụkụ nke Sabah, ọkachasị na West Coast Division kpuchie ya.

## Ihe Ndị Na-akpata ya
Ọkụ ahụ kara njọ n'ihi mmetụta nke ihe omume El Niño nke 2014 na 16. Minista na-ahụ màkà ihe ndị sitere n'okike na gburugburu ébé obibi bụ Wan Junaidi Tuanku Jaafar kwuru na ọkụ ọkụ nke ndị ọrụ ugbo bụ isi ihe kpatara ọkụ na anwụrụ ọkụ. Ka ọ dị ugbu a, ónyé isi mpaghara Beaufort bụ Mohd Shaid Othman kwùrù na ọ bụ ndị na-achụ nta anyaukwu na-achọ ịchọ mgbada n'ụzọ dị mfe kpatara ọkụ ahụ. Nke a kwadoro site na nchọpụta nke Ngalaba Ọhịa nke Sabah (SFD). SFD kwenyesiri ike na ndị na-agba ọkụ nọ n'azụ ọkụ ọhịa nke gbárá Trusmadi na Binsuluk Forest Reserves ọkụ, nke kpuchiri Sabah West Coast na anwụrụ ọkụ. Otú ọ dị, Ngalaba Na-ahụ Màkà Anụ Ọhịa nke Sabah (SWD) jụrụ nkwupụta nke ónyé isi mpaghara Beaufort dịka mpaghara ahụ nwèrè ụmụ anụmanụ na-adịghị mma. Ọ bụ ezie na Minista na-ahụ màkà njem nleta na Sabah Masidi Manjun katọrọ ndị na-achụ nta anyaukwu yana ụfọdụ ndị na-adịghị esi siga na-achọ ịtụfu siga ha n'ébé ọ bụla.

## Mmetụta
áká_ịkẹngạ|thumb|Ọkụ ọhịa na Kota Kinabalu na 15 Machị 2016.
áká_ịkẹngạ|thumb|Bush gbara ọkụ n'akụkụ okporo ụzọ na Tambunan na Ngalaba Interior na 23 Machị 2016.
Ọkụ ọhịa ahụ emeela ka a mechie ụlọ akwụkwọ iri asaá na asaá na West Coast Division na-emetụta ahụike na mmụba nke ọrịa metụtara iku ume. Na mgbakwunye, hectare puku atọ nke Binsuluk Forest Reserve na ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ hectare puku iri nke ala ndị a chụpụrụ na mpaghara asatọ gụnyere Keningau, Beaufort na Sook bụ ndị kachasị emetụta. Ọ bụ ezie na ọkụ gbara na Trusmadi Forest Reserve bibiri ihe dị ka hekta 660.

## Nzaghachi
Ónyé isi Minista Sabah bụ Musa Aman enyewo ndị isi ọ bụla dị mkpà ntụziaka ka ha nọgide na-elezi ányà màkà ọnọdụ mberede ọ bụla ka ha na-echetara ọha na eze ka ha kwụsị ime ọkụ ọ bụla ga-eme ka ọnọdụ ahụ ka njọ ma belata ọrụ ha n'èzí n'oge anwụrụ ọkụ. A gwara ndị ọrụ mgbanyụ ọkụ si Sabah, Sarawak na Labuan nke Ngalaba Ọkụ na Nnapụta nke Malaysia ka ha lụso ọkụ ahụ ọgụ. Mgbè ha hụrụ ọnọdụ ahụ, ndị ọrụ mgbanyụ ọkụ kpebiri iji mgbanyụ mgbanyụ n'elu na-alụso ya ọgụ n'ala site na iji isi mmiri dị nso. Anwụrụ ọkụ ahụ mekwara ka gọọmentị steeti Sabah na-agba Ministri nke Sayensị, Teknụzụ na Innovation ume màkà ịgha mkpụrụ igwe ojii ka ikuku na-aga n'ihu na-akawanye njọ. N'ịzaghachi arịrịọ ahụ, Ngalaba Meteorological nke Malaysia (MetMalaysia) bidoro ọrụ ịgha mkpụrụ igwe ojii n'ubochi asaá n'ọnwa Eprel site na iji ụgbọ elu Royal Malaysian Air Force (RMAF) nke hapụrụ Labuan Base. N'abalị itoolu n'ọnwa Eprel, Minista nke Sayensị, Teknụzụ na Innovation Madius Tangau kwuru na a ga-atụ anya ka mmiri ozuzo ọzọ bịa na Sabah na ọ dịghị mkpa ka a kụọ igwe ojii ọzọ dịka a na-eji ụgbọ elu RMAF mee ihe n'ogé gara aga mana o jisiri ike mee ka mmiri ozu ruo minit 30 n'ihi na enweghị cumulus dị elu. Ka ọ na-erule n'abalị iri na abụọ n'ọnwa Eprel, ónyé na-ahụ màkà ọnọdụ ihu igwe na Sabah bụ Lim Ze Hui kwuru na "ọtụtụ ebe dị na Sabah enwetala mmiri ozuzo na ọnọdụ nke inter-monsoon na ngwụsị izu".

## Ihe si na ya pụta
E meghere ụlọ akwụkwọ niile n'ubochi isii n'ọnwa Eprel. Ọkụ ahụ nwetaghachiri kpamkpam n'ubochi atọ n'ọnwa Eprel na ndị ọrụ mgbanyụ ọkụ were ụbọchị asatọ iji gbanyụọ, ébé anwụrụ ọkụ lara kpamkpam n'iyi na 13 Eprel. Mgbè ọkụ ọhịa ahụ gasịrị, Minista sayensị, teknụzụ na Innovation Madius Tangau ewepụtala ngwọta ya na nsogbu ndị ahụ iji gbochie ya ịlaghachi n'ọdịnihu dịka "mgbochi dị mma karịa ọgwụgwọ". Dị ka ekele nye ndị ọrụ mgbanyụ ọkụ niile na-etinye aka na ọrụ ahụ, ụlọ ọrụ mgbasa ozi onwe ónyé nke Malaysia, Media Prima enyewo ngụkọta nke enyemaka RM26,000 .

## Hụkwa

* Nsogbu gburugburu ebe obibi na Malaysia

## Edensibia