Manananggal

***Manananggal (lit. 'remover') bụ ihe e kere eke dị n'akụkọ ifo na Philippines nke nwere ike ikewapụ elu ya na akụkụ ala nke ahụ ya.  Nku ha na nku ha na-eme ka ha dị ka vampire.***

## Akụkọ ifo
Okwu *manananggál* sitere na okwu Tagalog *tanggál*, nke pụtara "iwepụ" ma ọ bụ "ekewapụ", nke a sụgharịrị n'ụzọ nkịtị dị ka "iwepụ " ma ọ bụ 'nkewa". N'okwu a, "onye na-ekewapụ onwe ya". Aha ahụ sikwa n'okwu a na-eji eme ihe maka ahụ e bepụrụ.A na-akọwa *manananggal* dị ka ihe na-atụ egwu, na-emekarị ka ọ bụrụ nwanyị, ma nwee ike ịkpụpụ elu ya na eriri afọ ya na-apụta ma na-apịa nnukwu nku yiri ụkpara iji felie n'ime abalị na-achọ ndị ọ na-egbu. 

A na-ekwu na *manananggal* na-eri ụmụ nwanyị dị ime na-ehi ụra, na-eji ire dị ogologo yiri proboscis iji mịpụta nwa e bu n'afọ, ma ọ bụ ọbara nke ụmụ mmadụ na-ewute. Ọ na-akpagbukwa ndị lụrụ di na nwunye ọhụrụ ma ọ bụ di na nwunye na ịhụnanya, na mgbe ụfọdụ ụmụaka amụrụ ọhụrụ.  N'ihi ịbụ ndị a hapụrụ n'ebe ịchụàjà, ndị na-alụ di na nwunye sokwa n'ihe ndị bụ́ isi e lekwasịrị anya.[1]  A na-ahapụ anụ ahụ dị ala nke gbapụrụ agbawa ka ọ kwụ ọtọ, ọ dịkwa mfe karịa nke akụkụ abụọ ahụ.  Ịfesa nnu, ito galik e gwepịara egwepịa, ịgbanye ya ọkụ, ma ọ bụ itisa ntụ n'elu elu ahụ dị elu na-egbu ihe ahụ e kere eke.  Ọkpụkpụ nke elu agaghị enwe ike ịbanyeghachi onwe ya, ọ ga-alakwa n'iyi site n'ọwụwa anyanwụ.

Akụkọ ifo nke *manananggal* na-ewu ewu na mpaghara Visayan nke Philippines, ọkachasị na mpaghara ọdịda anyanwụ nke Capiz, Iloilo, Bohol na Antique. E nwere akụkọ dịgasị iche iche banyere ihe ndị dị na *manananggal*. Dị ka ndị vampire, ihe ndị e kere eke nke ọdịnala Visayan, na *aswangs*, a na-ekwukwa na *manananggals* kpọrọ galik, nnu na mmiri nsọ asị. A na-eche na ha na-ezere mma, ìhè, vinegar, ihe na-esi ísì ụtọ na ọdụ nke stingray, nke a pụrụ ime ka ọ bụrụ ụtarị. Ógbè Capiz bụ isiokwu ma ọ bụ ihe a na-elekwasị anya n'ọtụtụ akụkọ *manananggal*, dịka akụkọ banyere ụdị ihe ndị ọzọ e kere eke, dị ka ndị mmụọ, goblins, Ghouls a na-akpọkarị *aswangs*. A na-ekwu na a hụrụ ihe n'ebe a, nkwenye ahụ na-aga n'ihu n'ebe ndị ọzọ n'agbanyeghị ọganihu. Enwere ike ịchọta ihe ndị yiri ya na ọdịbendị nke Indonesia na Malaysia dị nso, ihe e kere eke ahụ na-ekerịta ụfọdụ ihe ndị vampire na akụkọ ọdịnala Balkan, dị ka enweghị mmasị na galik, nnu, na enweghị ike ịnweta ìhè anyanwụ.

## Akụkọ ihe mere eme
   

## Mpụta na ihe nkiri na mgbasa ozi ndị ọzọ

* *Manananggal* (1927), nke José Nepomuceno duziri, bụ ihe nkiri egwu mbụ nke Filipino.  Ọ bụ Ihe nkiri na-adịghị ekwu okwu nke Mary Walter gosipụtara na-egosi *manananggal* n'ụdị ya ugbu a, na elu ahụ na-apụ. Obere ihe ka a maara banyere atụmatụ ihe nkiri ahụ.
* *Manananggal vs. Mangkukulam* (1960),  nke Consuelo Osorio duziri, bụ ihe egwu egwu egwu nke Lea Productions nke Pugo, Lopito, Patsy, Chichay na Aruray.
* *Mga Bata ng Lagim* (1964),  ọzọ site na Consuelo Osorio, gosipụtara ihe oyiyi ndị ntorobịa nke afọ 1960 "Sampaguita-VP All-Stars". Ọ na-egosipụta ihe ngosi a ma ama ebe German Moreno na Boy Alano na-aghọ *manananggal* mgbe ha tinyechara mmanụ n'ahụ ha, wee mee abụ ọdịnala a ma ama .
* Na *Lipad, Darna, Lipad!*  (1973),  nke Maning Borlaza duziri, Gloria Romero na-eme onye nkuzi a na-akwanyere ùgwù Miss Luna, onye bụ *manananggal* na nzuzo. Ọ na-arụkọ ọrụ na Vilma Santos.
* Na *Pagsapit ng Dilim* (1975),  Perla Bautista na-eme ka nne nke na-aghọgbu nwa ya nwanyị Gina Pareño ka ọ bụrụ *manananggal* dị ka akụkụ nke emume ntolite ya.
* *Shake, Rattle &amp;amp; Roll* (1984) bụ nke mbụ n'ime ihe nkiri egwu. N'otu ihe omume, nke Peque Gallaga duziri, Herbert Bautista na-eme ka onye nọ n'afọ iri na ụma na mpaghara dị anya. A na-ekwu na *manananggal* bi n'ime ebe ahụ ma na-apụ iri ndị mmadụ. Nne nne ya nyere ya ọrụ igbu anụ a. Ebe ọ chọtara ụzọ iji gbochie ya ịlaghachi n'ahụ ya, ọ ga-adị ndụ ugbu a n'abalị ahụ iji chebe ezinụlọ ya pụọ na mwakpo nke ihe e kere eke. Ọ na-arụkọ ọrụ Irma Alegre na Mary Walter.
* Na *[[Impaktita]]* (1989), Jean Garcia na-arụ ọrụ nke nwa agbọghọ nke nne ya bụ *manananggal*. Mgbe ọ gbara afọ iri na asatọ, ọ na-agbanwe n'ime anụ ọhịa, na-amị ọbara n'abalị site na ụda egwu nke ụsụ ma na-eri onye ọ bụla dị ndụ ọ nwere ike ịchọta. Ndị ọzọ na-agụnye Richard Gomez, Aga Muhlach, Gloria Romero, na Nida Blanca.
* N'otu ihe omume nke *Shake, Rattle &amp;amp; Roll IV* (1992), otu ezinụlọ na-enweghị ebe obibi na ndị agbata obi ha na Manila na-ata ahụhụ site na mwakpo sitere na *manananggal*. Otu obere nwa nwoke (IC Mendoza) na-enyo onye nọn (Aiko Melendez) enyo na ọ bụ ihe e kere eke, mana ọ dịghị onye kwenyere ya. Ọ na-ahụ onwe ya ka ọ na-agba ọsọ iji gosipụta ihe ọ na-enyo enyo tupu ọ bụrụ onye ọzọ anụ ọhịa ahụ ga-egbu.
* *[[Takot Ka Ba Sa Dilim?]]*  (1996) gosipụtara ihe nkiri dị mkpirikpi ebe Marjorie Barretto na-eme ka nwa agbọghọ nke na-aghọ *manananggal* na-achọsi ike n'abalị, na-achụ nta maka ndị na-amaghị ihe. Ndị ọzọ na-eme ihe nkiri gụnyere Angelu nke Leon, Rica Peralejo, Bobby Andrews, Red Sternberg, na Amanda Page.
* Na *[[Manananggal in Manila|Manananggal na Manila]]* (1997), onye na-asụ Bekee manananggal (Alma Concepcion) na-agbasa egwu na Manila.
* Banzai Girl bụ usoro akwụkwọ akụkọ eserese nke afọ 2002 nke onye na-ese ihe na onye nlereanya Filipino bụ Jinky Coronado mepụtara, dee, ma dọrọ. Onye isi ya (nke a na-akpọkwa Jinky Coronado) bụ nwa akwụkwọ nwanyị yiri ka ọ bụ onye nkịtị, mana o nwere njikọ dị omimi na ihe abụọ ndị ọzọ. Mgbe ụwa ya malitere ịlụ ọgụ, a manyere ya ịlụ ọgụ megide anụ ọhịa dị iche iche, gụnyere ajọ *manananggal*.
* Dayo: Sa Mundo ng Elementalia (2008) bụ ihe nkiri na-eme ihe nkiri nke Robert Quilao duziri, nke atụmatụ ya gbasara Bubuy (Nash Aguas), iji zọpụta nne na nna ya ochie a tọọrọ n'ala Elementalia. Ọ na-egosipụta onye na-eri akwụkwọ nri nke ọma aha ya bụ Anna (Katrina Legaspi), na-akọwa ya na ụdị ọbọgwụ dị iche iche nke bụ ọbọgwụ mkpụrụ osisi, dị ka ndị na-achọ ọbara n'akụkọ ọdịnala. Ndị na-eme ihe nkiri Pokwang.
* Na Nkebi nke 5, "Island Lights" (The Island of Fire) nke Marvel Anime: Blade (2011), Blade na ndị mmekọ ya zutere onye na-agbanwe agbanwe na ndị ọ na-egbu mgbe ha na-achụ Deacon Frost na Siquijor, mpaghara agwaetiti dị na ndịda mba ahụ.
* The *aswang* Phenomenon (2011), nke Jordan Clark duziri, bụ ihe ngosi banyere akụkọ ọdịnala aswang na mmetụta ya na ọha mmadụ nke Philippines. A na-enyocha evolushọn na akụkọ ihe mere eme nke *manananggal* site na echiche anthropological, mmekọahụ na ọdịbendị pop. N'ịbụ nke High Banks Entertainment Ltd. mepụtara,  ndị na-eme ihe nkiri gụnyere Peque Gallaga, Rodolfo Vera, na Maricel Soriano.
* N'akwụkwọ akụkọ na-akpali agụụ mmekọahụ Melania: Devourer of Men (2018), a na-egosi Melania Trump dị ka *manananggal* nke ga-ezochi njirimara ya mgbe di ya ghọrọ Onye isi ala nke United States. A tụlere akwụkwọ akụkọ ahụ  n'ọtụtụ pọdkastị  .
* Na usoro TV Aso ni San Roque (2012), nke Don Michael Perez duziri, Fatima (Mona Louise Rey) bụ nwa agbọghọ kpuru ìsì nwere obi ọlaedo, ọ bụkwa nwa nke onye na-anwụ anwụ na onye na-anagangal. Ebumnuche ya bụ ịkwụsị mbibi nke *aswang* n'ụwa mmadụ site n'enyemaka nke Anghel, ihe oyiyi nkịta dị n'ụkwụ Saint Roch, nke jiri ọrụ ebube na-abịa na ndụ. Ọ na-egosi Kanlaon (Gardo Versoza), onye ndú *manananggal* nke Aswang nke ikuku. Ọ hụrụ Lourdes (LJ Reyes), onye *manananggal* n'onwe ya, na nne Fatima n'anya ma ghara inwe mmasị.
* Fresh Meat (2013), akwụkwọ akụkọ jikọtara ya na usoro telivishọn Supernatural nke Alice Henderson, gosipụtara ndị isi na-alụ ọgụ na *aswang* na Sierra Nevada n'oge snow. Ihe e kere eke dị na akwụkwọ akụkọ a na-amịpụta akụkụ ahụ mmadụ site na proboscis ya, na-etinye akụkụ ahụ nke ụmụ mmadụ ndị ọzọ n'ime onye ahụ, wee mechie oghere ahụ. Ndị isi na-eme ihe ngosi ọdịnala stingray-tail whip amulet, kpuchie ya na ihe na-esi ísì ụtọ, ma jiri ya gbuo ihe e kere eke.
* Na Midnight Blue-Light Special (2013), mpịakọta nke abụọ nke usoro *InCryptid* nke Seanan McGuire, onye na-eme ihe nkiri Verity Price gburu *manananggal* n'ụlọ ọgwụ.
* Ihe omume "Si Esperanza, Ang Rebeldeng *manananggal*" ("Esperanza, The Rebel Manananggal") nke usoro telivishọn Elemento nke afọ 2014 bụ maka manananggal Esperanza (Glaiza de Castro), dọkịta ụmụaka nwere ụmụ nwoke abụọ na-anwụ anwụ. Ọchịchọ ya bụ ichebe ha ka ha ghara ibi ndụ nke ịbụ *manananggal*. Topel Lee na ndị otu Valerie Concepcion na Maria Isabel Lopez duziri ihe omume ahụ.
* Nightfall: Escape (2016) nke Zeenoh bụ egwuregwu egwu mbụ nke Filipino,  egwuregwu vidio egwu nke onye mbụ na-egosi *manananggal* dị ka onye isi na-emegide ya.
* Na Mommy Dearest (), ihe omume nke iri na anọ nke Oge nke atọ nke usoro ihe nkiri telivishọn Grimm na ihe omume nke 58 n'ozuzu ya, nke malitere na Machị 7, 2014, na netwọk mgbasa ozi NBC, gosipụtara *aswang* na-awakpo enyi Wu dị ime site na Philippines. Ọ na-apụta na enyi Wu lụrụ di n'ezinụlọ ndị *aswang*, onye wakporo ya bụ nne di ya, onye na-azọrọ na ọ ga-anwụ ma ọ bụrụ na ọ naghị eri nwa nwa mbụ ya.
* [./Ang_&#x3C;i&#x20;id= manananggal_sa_Unit_23B" id="mwATg" rel="mw:WikiLink" title="Ang Manananggal sa Unit 23B">*Ang Manananggal ya Unit 23B*], ihe nkiri egwu na-atọ ọchị nke e mere na 2016 ma gosipụta ya na 2017, na-elekwasị anya na ndụ ịhụnanya nke nwanyị bụ manananggal n'abalị. Ọ na-egosi onye na-eme ihe nkiri Ryza Cenon dị ka onye na-ese ihe na onye na-ememe ihe nkiri Martin del Rosario dị ka onye ọ hụrụ n'anya.
* Deadly Vows nke Keri Arthur nwere *manananggal* na-eyi ndị lụrụ di na nwunye egwu na Castle Rock Reservation.
* N'egwuregwu Shin Megami Tensei V">Shin Megami Tensei V, e kpughere Manananggal dị ka mmụọ ọjọọ ọhụrụ na onye nnọchi anya mbụ nke akụkọ ọdịnala Filipino maka usoro Shin Megami tensei.
* N'akụkọ dị *M* M nke Sarah Hall, nke e bipụtara na Sudden Traveller 2019,  onye na-eme ihe nkiri na-aghọ ihe e kere eke nke dabara na nkọwa nke *Manananggal,* ọ bụ ezie na ekwughị nke a n'ụzọ doro anya.
* Na franchise multimedia Monster High, a tọhapụrụ nwa bebi dabere na *manananggal* aha ya bụ Corazón Marikit na Machị 2025.

## Okwu ndị ọzọ na nsụgharị

* [./&#x3C;i&#x20;id= aswang" id="mwAVo" rel="mw:WikiLink" title="Aswang">Aswang]: Otú ọ dị, aswang bụ okwu n'ozuzu ya ma nwee ike izo aka n'ụdị anụ ọhịa niile (na-abụkarị ghouls, werebeasts, na vampires) na ndị amoosu (mangkukulam), wdg.
* Tik-tik: A na-akpọ Manananggals mgbe ụfọdụ tik-tik, ụda ọ na-eme mgbe ọ na-efe efe. Akụkọ ọdịnala na-ekwu na ka ụda ahụ na-adịchaghị ike, otú ahụ ka manananggal dị nso. Nke a bụ iji gbagwojuo onye ahụ anya. Nkịta ojii na ugoloọma na-egosipụtakarị ọnụnọ tik-tik, ihu ma ọ bụ ahụ mebiri emebi n'ime ụmụaka na-ekwu na ọ bụ ihe ịrịba ama nke ihe si na mwakpo tik-tik pụta.

## Hụkwa

* Chonchon - Ihe e kere eke nke Mapuche nke na-ewepụkwa isi ya
* Krasue - Isi na eriri afọ nke nwanyị na-ese n'elu mmiri nke yiri manananggal
* Nukekubi - ihe e kere eke nke Japan nke na-ewepụkwa isi ya iji rie ndị ọ metụtara
* Penanggalan - Onye na-egbu egbu yiri Manananggal si n'ógbè MalayAla Dị n'Oké Osimiri Malay
* Leyak - Ihe e kere eke yiri ya sitere n'akụkọ ifo Bali
* Akụkọ ifo nke Philippines
* Soucouyant - Nkịta na-amị ọbara na Caribbean
* Tiyanak - Ihe e kere eke na-amị ọbara n'ụdị nwa ọhụrụ nke na-aghọ ihe a maara dị ka nwa ekwensu

## Edensibia

## Ịgụ ihe ọzọ

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Njikọ mpụga

* Akụkọ ọdịnala Filipino: Manananggal
* Ebe nrụọrụ weebụ Mananang Game