Ogbugbu nke Deborah Yakubu

Na 12 Mee 2022, **Deborah Samuel Yakubu**, nwa akwụkwọ kọleji Christian dị afọ abụọ, tụgburu site na otu ìgwè ụmụ akwụkwọ Alakụba na Sokoto, Nigeria, mgbe e boro ya ebubo nkwulu megide Islam .  E boro ndị Alakụba a na-enyo enyo enyo enyo maka "mpụ izu nzuzo na ịkpalite ọgba aghara ọha", mmejọ ndị nwere ike ịgbapụta agbapụta nwere oge nga karịa afọ 2. Otu ndị ọkaiwu iri atọ na anọ nke Prọfesọ Mansur Ibrahim duziri gbachitere ndị a na-enyo enyo bụ ndị ụlọ ikpe mechara tọhapụ ha maka egosighi ndị ọkaiwu na-ekpe ikpe. 

## ndabere
E kewara Naijiria n'ụzọ zuru oke ka ọ bụrụ mpaghara ugwu ndị Alakụba na ndịda nke Ndị Kraịst . Steeti iri na abụọ n'ime steeti iri atọ na isii dị na Naịjirịa bụ Muslim-Majority nwere ndị Sunni Islam dịka okpukpere chi kacha, ma na-arụkwa ụlọ ikpe Sharia yana ụlọikpe omenala na-enweghị isi.   Ụlọ ikpe Sharia nwere ike na-emeso nkwulu megide Islam dị ka ihe kwesịrị ọtụtụ ntaramahụhụ ruo, yana gụnyere, igbu . 

A na-eme nchekwube na igbu mmadụ n'ụlọikpe mgbe ụfọdụ mgbe e boro ha ebubo nkwulu. 

## Lynching
E boro Deborah Samuel Yakubu, onye Kristian ebubo na ọ biputere okwu nkwulu megide onye amụma Alakụba bụ Muhammad . O boro ebubo na o kwuru okwu na WhatsApp, na-akatọ posts ndị metụtara okpukperechi nke ụmụ klas ndị Alakụba tụlere n'otu ọmụmụ ihe ọ kwenyere na ekwesịrị ka edobere ya maka ebumnuche agụmakwụkwọ.  

Na 12 Mee 2022, a kpụpụrụ Yakubu n'ike n'ime ụlọ nchekwa e zoro ya na Shehu Shagari College of Education na Sokoto. Otu ụgbọ ala nọ na-eche n'èzí ụlọ akwụkwọ ahụ iji duru ya gaa n'ụlọ ọrụ ndị uwe ojii .  N'ime ụlọ akwụkwọ kọleji, otu ụmụ akwụkwọ Alakụba tụrụ Yakubu nkume,   tupu ha atụba ya taya ma gbaa ahụ ya ọkụ n'enweghị ama ama.   Dị ka ndị akaebe siri kwuo, ndị ọrụ nchekwa gbapụrụ gas anya mmiri na egbe ịdọ aka ná ntị mana ha achụsasịghị otu ahụ.  Otu nwa akwụkwọ hụrụ nhịahụ ahụ kwuru na okwu ikpeazụ Yakubu bụ "Gịnị ka ị na-atụ anya imezu na nke a?", na ụmụ akwụkwọ Ndị Kraịst gbapụrụ n'ogige ahụ n'oge lynching.  Vidiyo nke igbu ọchụ ahụ ekesara na mgbasa ozi ọha. 

## N'ikpeazụ
Gọvanọ Aminu Tambuwal nyere iwu ka emechie ụlọ akwụkwọ kọleji ahụ ozugbo ihe a mechara, ma mepee nyocha.  

E jidere ụmụ akwụkwọ abụọ ndị a chọpụtara na vidiyo ahụ na njikọ lynching ahụ.   Agbanyeghị, onwebeghị nke a gbara akwụkwọ. Otu onye Alakụba mere ihe mere emela onwe ya ihe onyonyo na-ekwupụta na o mere ya na eserese eserese. Otu onye uwe ojii Naịjirịa mere ihe onyonyo n'onwe ya na-akwado ịchịisi ndị Alakụba wee kpọọ onye ọ bụla jụrụ ajụjụ a " Kafir ". 

Ka mkpesa ahụ gasịrị, a malitere ime ihe ike megide saịtị Ndị Kraịst ndị ọzọ, dịka nkwupụta nke Dayọsis Katọlik nke Sokoto wepụtara. “N'oge ngagharị iwe a, otu ndị ntorobịa nke ụfọdụ ndị okenye nọ n'azụ wakporo Katidral Holy Family Catholic dị na Bello Way, mebie windo ugegbe ụka, nke Bishọp Lawton Secretariat, ma mebie ụgbọ ala obodo kwụwara n'ime ụlọ ahụ. A wakpokwara Ụka Katọlik St. Kevin ma gbaa ụfọdụ ọkụ; windo nke ogige ụlọ ọgwụ ọhụrụ a na-arụ, n'otu ogige ahụ, gbajiri. Ndị hoodlum wakporo Bakhita Center […], gbarie ụgbọ ala n'ime ụlọ ahụ. " 

Ndị otu ndị ọkaiwu 34 nke Prof. Mansur Ibrahim duziri ndị Alakụba abụọ a na-enyo enyo gbachitere. E boro ha ebubo na "ịgba nkata mpụ na ịkpalite ọgba aghara ọha", ebubo na-ebu ikpe kacha nke afọ 2. Ụlọikpe a tọhapụrụ ndị a na-enyo enyo maka enweghị ngosi nke ndị ọka iwu ikpe.  Ọkaiwu na-ahụ maka ihe ndị ruuru mmadụ bụ Ebun-Olu Adegboruwa akọwala ebubo ndị uwe ojii na-ebo ya dị ka “ mkparị nye ndị Naijiria na nne na nna onye ahụ nwụrụ anwụ. Ọ katọkwara Gọvanọ Aminu Tambuwal nke Sokoto, na-ekwu na Gọvanọ dịka onye bụbu onye ọka iwu maara iwu mana ọ chọrọ imebi ndụ nwa amaala e nyere ya n'aka n'ebumnobi ndọrọ ndọrọ ọchịchị ya. Ọ kpọkuru Gọvanọ ka ọ sị "Kama gbaa arụkwaghịm ugbu a kama debanye aha n'akụkọ ihe mere eme dịka Gọvanọ nọ n'okpuru ya gburu nwa amaala na ọ nweghị ike ịkwado iwu obodo kama inye aka na ikpuchi ya". 

## Mmeghachi omume
Onye isi ala Muhammadu Buhari kwuru na "Ndị Alakụba n'ụwa niile na-achọ ịkwanyere ndị amụma dị nsọ, gụnyere Isah ( Alaihissalaam, Jesus Christ ) na Muhammad ( SAW ) ma ebe mmebi iwu na-eme, dịka e kwuru na ọ dị na nke a, iwu anaghị eme ya. kwe ka onye ọ bụla were okwu n'aka ha. Ọ gbasara ezinaụlọ onye ahụ ihe metụtara nkasi obi ya ma tokwaa gọọmentị steeti “nzaghachi na nyocha ngwa ngwa”.  Onye ndoro-ndoro ochichi onye isi ala Atiku Abubakar katọrọ nke ukwuu maka iwetu mgbasa ozi soshal midia na-akatọ ogbugbu ahụ mgbe ọ nwetasịrị nkwughachi sitere n'aka ndị na-akwado ndị Alakụba.  

Ndị isi okpukperechi na mba ahụ nakwa ndị isi otu ndị otu Ndị Kraịst na Naịjirịa kpọrọ oku ka e kpee ndị gburu Yakubu akwụkwọ ngwa ngwa. Otu Christian Association of Nigeria rịọkwara gọọmentị ka ha ghara "ịhazigharị n'okwu ọnụ na-emebu" ma kpuchie nhịahụ ahụ.    Sultan nke Sokoto Sa'adu Abubakar III na Sokoto Sultanate Council katọkwara "ihe na-adịghị mma" ma gbaa ndị ọrụ nchekwa ume ka ha kpọpụta ndị dara iwu ikpe.    Ndị isi Alakụba ndị ọzọ a ma ama katọrọ "omume mkparị ma ọ bụ mkpasu iwe megide Chineke, ndị amụma ya na okpukperechi ya" ma kpọọ oku maka iwu nkwulu siri ike iji "nagide udo".  Kọmishọna ukwu Britain na Naịjirịa bụ Catriona Laing katọrọ ogbugbu a ma gbaa ndị ọchịchị ume ka ha "hụ na ndị na-eme ihe ọjọọ a na-eme ka ha chee ikpe ziri ezi n'usoro iwu."  International Catholic Charity Aid to the Church in Need katọkwara ogbugbu ahụ, onye isi ala Thomas Heine-Geldern na-ekwu na "Ọkwa nke extremism na ime ihe ike ruru na Nigeria n'ime afọ ole na ole gara aga bụ ihe jọgburu onwe ya. O siri ike otu izu na-aga n'enweghị akụkọ banyere ịtọrọ mmadụ na ọtụtụ ọnwụ, mana omume obi ọjọọ a na-eme ka anyị ghara ikwu okwu." 

## Edensibia

Òtù:Pages with unreviewed translations