Ogologo oge ọmụmụ

**Ogologo oge ọmụmụ**, **oghere ị dị** ime, oghere n'etiti ọmụmụ (**IBI**) ma ọ bụ oghere n'etiti ị dị ime na-ezo aka n'oge na-adịghị anya mgbe ime ime gara aga gasịrị nwanyị na-atụrụ ime ma ọ bụ na-amụ nwa ọzọ. E nwere ihe ize ndụ ahụike metụtara ma afọ ime a na-etinye nso na ndị a na-ekewapụ iche, mana ọtụtụ ihe ize ndụ ahụike na-emetụta ọmụmụ ndị na-eme nso. WHO na-atụ aro ọnwa 24 n'etiti ime.  Family planning can help increase inter-pregnancy interval. Oge dị mkpirikpi nwere ike ịbụ ihe kwesịrị ekwesị ma ọ bụrụ na afọ ime gwụchaa na ite ime ma ọ bụ ime ọpụpụ, nke na-abụkarị ọnwa 6. Ọ bụrụ na nne ahụ nwere ngalaba C-sekshon tupu, ọ bụ ihe amamihe dị na ya ichere tupu ọ mụọ nwa ọzọ n'ihi ihe ize ndụ nke mgbawa akpa nwa n'ime nne n**'oge** ọ na-amụ nwa, yana aro nke oge dị ala n'etiti ọmụmụ site na otu afọ ruo afọ atọ. Oge ime ime karịa afọ ise na-ejikọta ya na ohere dị ukwuu nke pre-eklampsia. Ibu ọrụ ahụike ọha na eze zuru ụwa ọnụ nke obere oge ime ime dị ukwuu. Atụmatụ ezinụlọ nwere ike inye aka mụbaa oge ime ime.

## Ihe ndị na-emetụta oghere ọmụmụ
thumb|Ihe mgbochi afọ ime, dị ka ọgwụ mgbochi ọmụmụ, nwere ike inye aka mee ka oge i di ime dịkwuo elu, ma ọ bụrụ na achọrọ.
thumb|Ịnara ara nwere ike ịbawanye oge n'etiti ọmụmụ.
Atụmatụ ezinụlọ, dị ka iji ihe mgbochi afọ ime nwere ike ịbawanye oge i di ime. Ịnara ara na inye ara ogologo oge nwekwara ike ịbawanye ohere ọmụmụ n'ihi laktashonal amenoria.

Omume ọdịbendị na nke okpukpe n'ebe nwoke na nwanyị nọ na iji ihe mgbochi afọ ime, ọnụahịa na nnweta nlekọta ahụike, na ịda ogbenye bụ ihe niile nwere ike imetụta oge i dị ime.

## Ihe ize ndụ ahụike

### Oge dị mkpirikpi n'etiti ime
Ogologo oge dị mkpirikpi n'etiti ime na-ejikọta na mmụba nke ọnwụ nne, ịmụ nwa nwụrụ anwụ, na ọnwụ ụmụaka. Oge ime ime nke na-erughị ọnwa 18 na-ejikọta ya na ohere dị ukwuu nke ịmụ nwa tupu oge eruo.

Oge dị mkpirikpi n'etiti ime mgbe C-sekshon gara aga nwere ike ịbụ ihe mgbochi maka ịmụ nwa n'ahụ nwanyị mgbe C-sekshon gara aga (VBAC). N'otu nnyocha, oge i di ime dị mkpirikpi karịa ọnwa 6 jikọtara ya na ohere dị okpukpu 2-3 nke mgbawa akpa nwa, nnukwu ọrịa, na mmịnye ọbara n'oge ịmụ nwa n'ime ndị nne nwere ọ dịkarịa ala otu C-sekshon.

Nsogbu nke obere oge i dị ime dị ala mgbe ite ime ma ọ bụ ime ọpụpụ gasịrị ma e jiri ya tụnyere ime ime zuru oke.

### Ogologo oge ime ime
Ogologo oge i di ime nke karịrị afọ ise na-ejikọta ya na ohere dị ukwuu nke pre-eklampsia.

## Ahụike ọha na eze
Ibu ọrụ ahụike ọha na eze zuru ụwa ọnụ nke obere oge ime ime dị ukwuu. Na mba ndị na-emepe emepe, ụmụaka a mụrụ afọ abụọ ma ọ bụ karịa mgbe nwanne ya nwoke tọrọ ya nọ n'ihe ize ndụ nke ọnwụ na nwa ọhụrụ, ebe ndị a mụrụ n'etiti afọ abụọ na atọ nwere mmụba nke 10%, ma e jiri ya tụnyere ndị a mụrụ mgbe afọ anọ ruo ise gasịrị. Òtù dị iche iche, gụnyere Òtù Ahụ Ike Ụwa, achọpụtala na oghere ọmụmụ dị ka mpaghara dị mkpa nke itinye aka na ahụike ọha na eze.

## Ọrịa na-efe efe
N'otu nnyocha, nkezi oge ọmụmụ na mba niile bụ ọnwa 32.1 (2.7 afọ). Mpaghara nwere pasent kachasị elu nke oge mkpirikpi nke ịmụ nwa bụ etiti Eshia, ebe a mụrụ otu ụzọ n'ụzọ atọ nke ụmụaka n'ihe na-erughị ọnwa 24. Mpaghara nwere ibu arọ kachasị ala bụ Sub-Saharan Afrika, ebe 20% nke ọmụmụ nwere oge na-erughị ọnwa 24.

A chọpụtala na oge ọmụmụ dị elu n'etiti ndị na-achụ nta na ndị na-achịkọta ihe. A kọọrọ oge ọmụmụ nke ndị Gainj nke New Guini Hayilands dị ka afọ 3.6 (ọnwa 43), na nke !Ndị Kung nke Afrika dị ka afọ 3.7 (ọnwa 44).

## N'ime ụmụ anụmanụ
A na-akọ na oge ọmụmụ n'etiti apụl ọhịa dị ogologo karịa nke ụmụ mmadụ, na oge ọmụmụ nke etiti na afọ 3 na ọnwa 8 maka gorila, afọ 5 na onwa 6  maka chimpanzi na afọ 7 na onwa 7 maka orangutans.
## Hụkwa

* Ịnapụ ara

## Ebensidee