Ememme Hogbetsotso

thumb| Ememme Hogbetsotso
Ndị isi na ndị Anlo na mpaghara Volta nke Ghana na-eme **ememme Hogbetsotso** *(a na-akpọ Hogbechocho)*  .  Ụfọdụ nnukwu obodo Anlo gụnyere Anloga (isi obodo), Keta, Kedzi, Vodza, Whuti, Srogboe, Tegbi, Dzita, Abor, Anlo Afiadenyigba, Anyako, Konu, Alakple, Atsito, Atiavi, Deʋegodo, Atorkor, Tsiame na ọtụtụ obodo ndị ọzọ. A na-eme ememme ahụ kwa afọ na Satọde mbụ n'ọnwa Nọvemba na Anloga, bụ isi obodo omenala na omenala nke Anlo steeti.   Aha ememme ahụ sitere n’asụsụ Ewe ma sụgharịa ya dị ka *ememme ọpụpụ* . ma ọ bụ "si *Hogbe* ( Notsie )".  E hiwere emume emume a ihe dị ka iri afọ anọ gara aga. 

## Akụkọ ihe mere eme
Anlo bụ otu ndị si n'otu ebo dị n'ụsọ oké osimiri ọwụwa anyanwụ Ghana. Tupu ha ebie n'ebe ha nọ ugbu a, ha bi na Notsie, obodo dị na Togo ugbu a.   A kwenyere na ha si na ndịda Sudan kwaga Oyo, mpaghara dị na Nigeria, Ketou na Benin na Adja Tado na Togo gaa biri na Notsie.  Omenala ọnụ na-ekwu na ha biri n'okpuru ajọ eze, Togbe Agorkoli (Agor Akorli).  Iji gbanarị ọchịchị aka ike ya, ha ga-emepụta oghere na mgbidi ájá nke gbara obodo ha gburugburu. Ha nwetara nke a site n’ịgwa ụmụ nwanyị ahụ ka ha wụsa mmiri mkpofu ha nile n’otu ebe n’ime mgbidi ahụ.  Ka oge na-aga, ebe ahụ bịara dị nro, si otú a na-eme ka ndị obodo ahụ si n'ahụ́ mgbidi gbapụ n'apịtị ahụ. Omenala na-ekwukwa na, iji mebie ndị na-achụ ha, na-azụta oge iji mee ka mgbapụ ha dị mma, ha na-aga azụ azụ na-eche ihu n'ime obodo nke mere na akara ukwu ha pụtara na-abanye n'ime obodo ahụ. 

## Ememme ahụ
A na-eme ememme a na Satọde mbụ na Nọvemba (afọ ọ bụla), na-egosipụta emume dị iche iche. Ememe ndị a na-agụnye oge ime udo nke a na-edozi esemokwu niile site na ngwọta udo.  A kwenyere na ihe kpatara oge ọdịnala a nke ime udo bụ na ndị mmadụ kwenyere na ndị nna nna ha biri ndụ kwekọrọ na onwe ha site na mgbapụ ha na Notsie nakwa na ọ bụ àgwà a mere ka ọbịbịa ha gaa nke ọma.   A na-enwekwa ememe ime ka stool dị ọcha (ebe ndị Ewe kweere na mmụọ ndị nna ochie bi) site n'ịwụsa ihe ọṅụṅụ mmanya.  Nke a na-esote ihicha n'ozuzu ebe a na-ekpocha obodo niile na ọkụ. Ememe nhicha a na-amalite na Osimiri Volta wee kwụsị mgbe ọtụtụ ụbọchị gasịrị na Osimiri Mono dị na Republic of Togo.  Ihe ngwụcha mmemme a gụnyere durbar nke ndị isi na ndị Anlo. Ndị isi na-eji ejiji / kente mara mma, na-anata nsọpụrụ sitere n'aka ndị ha na-achị na ogige durbar.  Ụdị dị iche iche nke ịgba egwu, ịbụ abụ na ime ọñụ na-egosi mmemme ahụ dum. 

### Ememe

#### 2019
Ememme Hogbetsotso nke 2019 bụ ndị ụfọdụ ndị isi gụnyere ndị Ghana abụọ Ex-President, Jerry John Rawlings, na John Dramani Mahama gara.  Ememme 2019 nwere isiokwu bụ "Ịmekọrịta Anlo site na uru ya maka abamuru nke ụmụ amaala ya na mba niile". 

#### 2022
Ememme 2022 mere emume ncheta afọ iri isii nke mmemme ahụ. E ji isiokwu ya mee ya, "Afọ 60 nke Anlo Hogbetso Za: Ịdị n'otu maka mmepe, Ịkwado Ọchịchị Omenala Pụrụ Iche maka Ọgbọ Ọdịnihu." Nnukwu durbar dị na Hogbe Park dị na Anloga bụ ndị ama ama gụnyere osote onye isi ala Dr. Mahamudu Bawumia, Asantehene Otumfuo Osei Tutu II, Kwahumanhene **Daasebre Akuamoah Agyapong II**, na Ga Mantse **King Tackie Teiko Tsuru II** .  

## Agbadza
Agbadza, na mbụ egwu agha na-eṅomi nnụnụ na-efe efe nke a na-akpọbu *atrikpui*, bụ egwu ọdịnala nke ndị Anlo bụ nke a na-agbasi ike n'oge nnukwu durbar nke mmemme Hogbetsotso. Ọ bụ ụzọ ha si egosipụta ọṅụ nye ndị nna nna ha na chi ha. Enwere ike ịme Agbadza ebe ọ bụla, na nnọkọ oriri na ọṅụṅụ, olili ozu na n'ememe n'ịkpọ aha. N'oge a, onye ọ bụla si n'ebo ọ bụla nwere ike ịgba egwu Agbadza n'agbanyeghị. Ihe atụ ọzọ nke ịgba egwú Ewe bụ ịgba egwú *borborbor* .

## Ntụaka