Ndị agha Qьzьl

**** (Yaña imlâ: قزل ئارمييس, Cyrillic: Кызылармеец, romanized: Kyzylarmeec, lit. 'Red Army man') bụ akwụkwọ akụkọ asụsụ Tatar nke e bipụtara na Soviet Union site na 1924 ruo 1938. Akwụkwọ akụkọ ahụ bụ otu n'ime ngalaba nke Ngalaba Ndọrọ Ọchịchị nke Mpaghara Ndị Agha Volga ma bụrụ nke e lekwasịrị anya n'ebe ndị na-asụ Tatar nọ n'ime Ndị Agha Uhie. E hiwere akwụkwọ akụkọ ahụ na Samara na mbụ, e bufere ya na Kazan na 1925.

## Na Samara
thumb|Ndị otu nchịkọta akụkọ nke , site n'aka nri gaa n'aka ekpe: Mirza Davidov, Yaqub Chanyshev, Mikhail Parsin
A malitere ibipụta  n'obodo Samara na 1924 dị ka akụkụ asụsụ Tatar kwa izu nke Political Directorate of the Volga Military District.   E bipụtara mbipụta mbụ ya na 7 June 1924. Ndị nchịkọta akụkọ gụnyere F. Taipov, H. Kurmi na A. Shnitkov .   Ọfịs nchịkọta akụkọ dị na Red Army House na Saratovskaya Street.

Ndị agha Qьzьl gbanwere akwụkwọ akụkọ Aul nke na-adịghịzi arụ ọrụ nke ọma.[1] Dịka Aul, ndị agha Qьzьl lụsoro ọgụ n'enweghị ndị ọrụ akwụkwọ akụkọ nwere nkà.[1] Akwụkwọ akụkọ ahụ nwere obere ndị nta akụkọ ma ha enwetaghị ọtụtụ ndị na-agụ ya.[1] Mbipụta ikpeazụ nke Qьzьl Armies bipụtara na Samara bụ mbipụta nke iri na asatọ ya (bipụtara na 15 Nọvemba 1924).

## Ịga Kazan
Akwụkwọ akụkọ ahụ kwagara n'obodo Kazan. Mbipụta mbụ e bipụtara site na ebe ọhụrụ ya pụtara na 23 Febụwarị 1925.  Akwụkwọ akụkọ ahụ bụzi otu njikọ nke Political Directorate nke Revolutionary Military Council nke Volga Military District na Tatar Regional Committee nke All-Union Communist Party (Bolsheviks).  N'ime arụmụka na-aga n'ihu banyere dochie ederede Arabic maka ide asụsụ Tatar, ndị na-akwado Latinization ghọtara ndị nchịkọta akụkọ nke akwụkwọ akụkọ dị ka ndị na-emegide mgbanwe a haziri.

E guzobere otu nchịkọta akụkọ ọhụrụ nke gụnyere Fatih Saifi, Yaqub Chanyshev  na Mirza Davidov. Chanyshev na Davidov bụ ndị ọrụ agha, nwere ahụmịhe sitere na akwụkwọ ndị ọzọ Red Army. Mgbe a kwagara Kazan, ogo akwụkwọ akụkọ ahụ ka mma ngwa ngwa n'ihe gbasara mkpụrụedemede na teknụzụ obibi akwụkwọ. Akwụkwọ akụkọ ahụ ghọrọ akwụkwọ akụkọ kwa izu nwere peeji anọ.  E kesara ya n'etiti ndị Tatar n'ime ndị Red Army n'ime na n'èzí Tatarstan, na-abawanye mgbasa ya ngwa ngwa. Mgbasa ozi dị 1,400 na 1925.  Netwọk nke ndị na-ede akwụkwọ nke  toro, na-enye mmụba nke ederede e bipụtara na-eziga n'ọfịs nchịkọta akụkọ.

## Oge e mesịrị
Qawi Näcmi jere ozi dị ka onye nchịkọta akụkọ nke akwụkwọ akụkọ ahụ site na 1928 ruo 1933.  Zakir Gali (Galiev) jere ozi dị ka onye isi nchịkọta akụkọ nke  site na 1934 ruo 1936.  Ka ọ na-erule 1928, onye na-ede uri Nur Bayan  rụrụ ọrụ na ngalaba edemede nke akwụkwọ akụkọ ahụ. N'afọ 1933, onye na-ede uri bụ Fatih Karim  rụrụ ọrụ n'ọfịs nchịkọta akụkọ nke  . 

N'agbata Mee 1929 na Jenụwarị 1933, ụlọ ọrụ nchịkọta akụkọ nke  bipụtara mgbakwunye *Osoaviakhim*, kwa n'asụsụ Tatar. Ọ rụrụ ọrụ dị ka akụkụ nke TatOsoaviakhim, alaka Tatar ASSR nke òtù *Osoaviakhim*.  E bipụtara mbipụta 124 nke Osoaviakhim.

Na Mee 1937, akwụkwọ akụkọ ahụ ghọrọ akụkụ nke Ngalaba ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke Kazan Rifle Division nke akpọrọ aha Tatar Central Executive Committee. Na 30 Nọvemba 1937 e bipụtara mbipụta ikpeazụ nke  n'asụsụ Tatar. E bipụtara mbipụta ikpeazụ nke akwụkwọ akụkọ ahụ na 8 Mee 1938 na Russian. 

## Edemsibia