Ọrịa ụtụtụ

**Ọrịa ụtụtụ**, nke a na-akpọkwa **agbọ onunu na ịgbọ agbọ nke ime** ime (**NVP**), bụ mgbaàmà nke ime ime nke na-agụnye agbọ onunu ma ọ bụ ịgbọ agbọ. N'agbanyeghị aha ahụ, agbọ onunu ma ọ bụ ịgbọ agbọ nwere ike ime n'oge ọ bụla n'ụbọchị. Mgbaàmà na-emekarị n'etiti izu ime anọ na nke iri na isii nke ime ime. Ihe dị ka 10% nke ụmụ nwanyị ka nwere mgbaàmà mgbe izu nke 20 nke ime gasịrị. A maara ụdị ọnọdụ ahụ siri ike dị ka hyperemesis gravidarum ma na-akpata ibu.

A maghị ihe kpatara ọrịa ụtụtụ mana ọ nwere ike ịmekọrịta mgbanwe nke hormone mmadụ chorionic gonadotropin. Ụfọdụ ekwuola na ọrịa ụtụtụ nwere ike ịba uru site n'echiche evolushọn. Nnyocha kwesịrị ime naanị mgbe ewepụchara ihe ndị ọzọ nwere ike ịbụ ihe kpatara ya. Ihe mgbu afọ, ahụ ọkụ, ma ọ bụ isi ọwụwa anaghị adịkarị na ọrịa ụtụtụ.

Iwere vitamin tupu ime ime ime nwere ike belata ihe ize ndụ. Ọgwụgwọ a kapịrị ọnụ ma e wezụga nri na-adịghị mma nwere ike ọ gaghị achọ maka ndị na-adịghị ike. Ọ bụrụ na ejiri ọgwụgwọ mee ihe, a na-atụ aro njikọta nke doxylamine na pyridoxine na mbụ. E nwere ihe akaebe ole na ole na ginger nwere ike ịba uru. Maka ọrịa siri ike nke na-emebeghị nke ọma na usoro ndị ọzọ, enwere ike ịnwale methylprednisolone. Enwere ike ịchọ inye ụmụ nwanyị nri na-ebelata ibu.

Ọrịa ụtụtụ na-emetụta ihe dị ka 70-80% nke ụmụ nwanyị niile dị ime ruo n'ókè ụfọdụ. Ihe dị ka pasent 60 nke ụmụ nwanyị na-agbọ agbọ. Hyperemesis gravidarum na-eme na ihe dị ka 1.6% nke ime ime. Ọrịa ụtụtụ nwere ike imetụta ndụ n'ụzọ na-adịghị mma, na-akpata mbelata ikike ịrụ ọrụ mgbe ọ dị ime, ma na-akpatara mmefu nlekọta ahụike. N'ozuzu, ndị na-arịa ọrịa dị nro na ndị dị n'etiti enweghị mmetụta ọ bụla na nwa e bu n'afọ, ọtụtụ ndị na-arịọ arọ nwekwara nsonaazụ dị mma. Ụfọdụ ụmụ nwanyị na-ahọrọ ite ime n'ihi oke mgbaàmà. Nsogbu ndị dị ka Wernicke encephalopathy ma ọ bụ rupture esophageal nwere ike ime, mana ọ naghị adịkebe.

## Ihe ịrịba ama na mgbaàmà
Ihe dị ka pasent 66 nke ụmụ nwanyị nwere ma agbọ onunu ma ịgbọ agbọ ebe pasent 33 nwere naanị agbọ onunu. Mgbaàmà nke ma agbọ onunu na ịgbọ agbọ ga-akarị n'ihe dị ka izu 10 na 16 nke ime ime, na-ebelata n'ihe dịka izu 20. Otú ọ dị, mgbe ihe dị ka izu 22, ihe ruru 10% nke ụmụ nwanyị na-anọgide na-enwe mgbaàmà na-adịgide adịgide.

## Ihe kpatara ya
A maghị ihe kpatara ọrịa ụtụtụ mana ọ nwere ike ịmekọrịta mgbanwe nke estrogen na hormone mmadụ chorionic gonadotropin. Ụfọdụ atụwo aro na ọrịa ụtụtụ nwere ike ịba uru site n'echiche evolushọn, na-ekwu na ọrịa ụnyaahụ nwere ike ichebe ma nwanyị dị ime ma nwa e bu n'afọ na-eto eto mgbe nwa e bu na ya kacha nọrọ n'ihe ize ndụ. Nnyocha kwesịrị ime naanị mgbe ewepụchara ihe ndị ọzọ nwere ike ịbụ ihe kpatara ya. Ihe mgbu afọ, ahụ ọkụ, ma ọ bụ isi ọwụwa anaghị adịkarị na ọrịa ụtụtụ.

Ọrịa agbọ na ịgbọ agbọ nwekwara ike ime na ime ime ime.

Ọrịa ụtụtụ nwere njikọ na nri dị ala na shuga dị elu, mmanụ, mmanya na anụ.

## Ọrịa na ahụike

### Mgbanwe nke homonụ
thumb|300x300px|Pathophysiology nke ịgbọ agbọ n'oge ime

* Mmụba nke ọkwa na-agagharị agagharị nke hormone Estrogen. Otú ọ dị, enweghi ihe akaebe na-adịgide adịgide nke ọdịiche dị na ọkwa estrogen na ọkwa Bilirubin n'etiti ụmụ nwanyị na-arịa ọrịa na ndị na-arụghị ya. N'ihe metụtara mmụba nke Estrogen, a na-ahụkwa ụdị agbọ onunu yiri nke ahụ n'ụmụ nwanyị ụfọdụ na-eji ọgwụ mgbochi afọ ime ma ọ bụ ọgwụgwọ hormone dochie anya.
* Mmụba nke progesterone na-eme ka uru ahụ dị n'akpa nwa dị jụụ, nke na-egbochi ịmụ nwa n'oge, mana ọ pụkwara ime ka afọ na eriri afọ dị jụụ.
* Mmụba nke gonadotropin chorionic nke mmadụ. O yikarịrị ka ọ bụghị HCG n'onwe ya na-akpata agbọ onunu. O yikarịrị ka ọ bụ HCG na-akpali ovaries nke nne ka ha wepụta estrogen, nke na-akpata agbọ onunu.

### Usoro nchebe
Ọrịa ụtụtụ nwere ike ịbụ àgwà na-eto eto nke na-echebe nwa e bu n'afọ pụọ na nsí nke nne na-eri. Onye ọkà mmụta na-ahụ maka ihe ndị dị ndụ n'onwe ya bụ Margie Profet si Seattle bụ otu n'ime ndị mbụ nyochara ihe omimi ọrịa ụtụtụ. O kwuru na agbọ onunu na nri na-adịghị mma n'oge ime na-agbanwe iji tinye ihe mgbochi nri na nne n'ime izu ndị mbụ nke ime, mgbe nne na nwa e bu n'afọ kachasị nwee ike ịlụso ọrịa ọgụ, iji belata mmetọ nwa na nsí dịka mutagens na teratogens. Nwanyị na nwa ya e bu n'afọ na-enwe nsogbu nke ukwuu maka nsí n'oge ime. Site n'ibelata ikpughe na kemịkal ndị dị otú ahụ, ọrịa ụtụtụ na-ebelata nkwarụ na uto embryo nkịtị ma na-eme ka ọganihu ọmụmụ nke nne na ihe ịga nke ọma nke nne na ụmụ ya. Ihe akaebe na-akwado echiche a gụnyere:

* ọrịa ụtụtụ bụ ihe a na-ahụkarị n'etiti ụmụ nwanyị dị ime, nke na-ekwu na ọ bụ mgbanwe na-arụ ọrụ na echiche na ọ bụ ọrịa.
* Enweghị ike ịnweta nsí n'ime nwa n'ihe dị ka ọnwa 3, nke bụkwa oge kachasị ike maka ọrịa ụtụtụ.
* Enwere njikọ dị mma n'etiti oke nsị na nri, na ụtọ na ísì na-akpata iwe.

Ụmụ nwanyị *na*-enweghị ọrịa ụtụtụ nwere ike ịpụ ime karịa. Nke a nwere ike ịbụ n'ihi na ụmụ nwanyị dị otú ahụ nwere ike iri ihe ndị na-emerụ nwa e bu n'afọ ahụ.

Na mgbakwunye na ichebe nwa e bu n'afọ, ọrịa ụtụtụ nwekwara ike ichebe nne. A na-egbochi usoro ahụ nwanyị dị ime n'oge ime, ikekwe iji belata ohere nke ịjụ anụ ahụ nke ụmụ ya. N'ihi nke a, ngwaahịa anụmanụ nwere nje na nje bacteria na-emerụ ahụ nwere ike ịbụ ihe ize ndụ karịsịa nye ụmụ nwanyị dị ime. E nwere ihe akaebe na ọrịa ụtụtụ na-esikarị na ngwaahịa anụmanụ gụnyere anụ na azụ.

Ọ bụrụ na ọrịa ụtụtụ bụ usoro nchebe megide iri nsí, ide Ọgwụ mgbochi agbọ onunu nye ụmụ nwanyị dị ime nwere ike inwe mmetụta na-adịghị mma nke ịkpata nkwarụ ọmụmụ ma ọ bụ ime ime ọpụpụ site n'ịgba ume nhọrọ nri na-emerụ ahụ.

Ọzọkwa, ọrịa ụtụtụ bụ usoro nchebe n'ihi na mgbe ị na-enyocha uto embryo, a na-achọpụta ọtụtụ oge dị oke egwu ebe enwere mmụba buru ibu na nkewa mkpụrụ ndụ na-akpata mmepe nke obi na usoro akwara etiti nke na-emetụta nke ukwuu. N'oge ahụ, nwa e bu n'afọ nọ n'ihe ize ndụ nke mmerụ ahụ na nsí na mutagens. Ọganihu ndị a na-eme n'ime izu 6-18 nke dị n'otu oge ahụ ebe akpịrị ịkpọ nkụ na ịgbọ agbọ nke ime ime (NVP) na-eme. Mmekọrịta a dị n'etiti oge nwa e bu n'afọ na-enwekarị nsị kpọmkwem mgbe a na-ahụ mgbaàmà NVP kachasị njọ, na-atụ aro na NVP a bụ nzaghachi evolushọn mepụtara na nne, iji gosipụta mmetụta nke nwa e bu pụta ụwa wee mee ka ọ kpachara anya maka ahụike ya ma chebe nwa e bu.

## Ọgwụgwọ
Enweghị ezigbo ihe akaebe iji kwado ojiji nke ntinye aka ọ bụla maka ọrịa ụtụtụ.

### Ọgwụ
Ọtụtụ antiemetics dị irè ma dị nchebe n'ime ime gụnyere: pyridoxine / doxylamine, antihistamines (dị nkwa diphenhydramine), metoclopramide, na phenothiazines (dịka promethazine). Banyere ịdị irè, a maghị ma otu ọ dị elu karịa nke ọzọ. Na United States na Canada, ngwakọta doxylamine-pyridoxine (dị ka Diclegis na US na Diclectin na Canada) bụ naanị ọgwụgwọ ime ime "A" kwadoro maka agbọ onunu na ịgbọ agbọ nke ime ime.

Ondansetron nwere ike ịba uru, mana enwere nchegbu ụfọdụ gbasara njikọ ya na oghere ọnụ, ma enwere obere data dị elu. A na-ejikwa Metoclopramide eme ihe ma na-anabata ya nke ọma. Ihe akaebe maka ojiji nke corticosteroids adịghị ike.

### Ọgwụ ndị ọzọ
Nnyocha ụfọdụ na-akwado ojiji nke ginger, mana n'ozuzu ihe akaebe ahụ pere mpe ma ghara ikwekọ. A na-ewelite nchegbu banyere nchekwa ya gbasara ihe ndị na-egbochi ọbara.

## Akụkọ ihe mere eme

### Thalidomide
 
Na ngwụcha afọ 1950 na mmalite afọ 1960, iji thalidomide mee ihe na mba 46 site n'aka ụmụ nwanyị dị ime ma ọ bụ ndị mechara tụ ime kpatara "ọdachi ahụike kachasị njọ nke mmadụ mere, nke nwere ihe karịrị ụmụaka 10,000 nwere nkwarụ dị iche iche, dị ka phocomelia, yana ọtụtụ puku afọ ọpụpụ.

E webatara Thalidomide na 1953 dị ka ihe na-eme ka obi dị jụụ, ụlọ ọrụ na-emepụta ọgwụ na Germany bụ Chemie Grünenthal mechara ree ya n'okpuru aha azụmahịa bụ **Contergan** dị ka ọgwụ maka nchegbu, nsogbu ihi ụra, "nsogbu", na ọrịa ụtụtụ. E webatara ya dị ka ọgwụ na ọgwụ maka ọrịa ụtụtụ na-enweghị nnwale na ụmụ nwanyị dị ime. Ọ bụ ezie na e weere ya na ọ dị mma n'oge ime, a chọpụtara nchegbu banyere nkwarụ ọmụmụ na 1961, ewepụkwara ọgwụ ahụ n'ahịa na Europe n'afọ ahụ.

## Edensibia

Òtù:Pages with unreviewed translations