Eyo festival

thumb|Eyo Bajulaiye Ineso masquerade na ebe obibi nke Lagos nso Tafawa Balewa Square.
**Emume Eyo**, nke a makwaara dị ka Adamu Orisha Play, bụ emume Yoruba pụrụ iche na Lagos, Nigeria. N'oge a, ndị Lagos na-egosi ya dị ka ihe omume ndị njem nleta ma n'ihi akụkọ ihe mere eme ya, a na-eme ya na Lagos Island.

## Ọ bụ ebe ahụ
Okwu "Eyo" na-ezo aka na ndị na-agba egwú ejiji, nke a maara dị ka masquerades nke na-apụta n'oge ememme ahụ. A na-achọta mmalite nke emume a na ọrụ dị n'ime nke òtù nzuzo nke Lagos. Laa azụ n'ụbọchị ahụ, a na-eme mmeme Eyo iji duru mkpụrụ obi nke Eze ma ọ bụ Onye isi Lagos na-apụ apụ ma webata eze ọhụrụ. E kwenyere n'ọtụtụ ebe na egwuregwu ahụ bụ otu n'ime ngosipụta nke mmeme omenala ndị Afrịka nke na-eje ozi dị ka onye na-ebute ụzọ na carnival nke oge a na Brazil. N'ụbọchị Eyo, a na-emechi okporo ụzọ dị n'etiti obodo ahụ (site na njedebe nke Carter Bridge ruo Tinubu Square) maka okporo ụzọ, na-enye ohere maka ngagharị site na Idumota gaa n'obí eze Iga Idunganran.  Ihe mkpuchi Eyo na-acha ọcha na-anọchite anya mmụọ nke ndị nwụrụ anwụ, a na-akpọkwa ya na Yoruba dị ka "agogoro Eyo" (n'ụzọ nkịtị: "ogologo Eyo").
thumb|Onye Eyo Iga Olowe Salaye masquerade na-awụli elu.
Ngagharị mbụ na Lagos bụ n'ụbọchị 20 nke ọnwa Febụwarị, n'afọ 1854, iji cheta ndụ Oba Akintoye.

N'ebe a, ndị sonyere niile na-asọpụrụ Oba na-achị Lagos. A na-eme emume ahụ mgbe ọ bụla oge na omenala chọrọ, ọ bụ ezie na a na-emekarị ya dị ka akụkụ nke emume olili ozu ikpeazụ nke onye isi a na-akwanyere ùgwù nke ukwuu n'ụlọ eze.

N'etiti ndị Yoruba, okpukpe ụmụ amaala efunahụla ọtụtụ n'ime ndị na-eso ụzọ ọdịnala ha n'ụzọ dị ukwuu na Iso Ụzọ Kraịst na Islam. Ka o sina dị, a ka na-eme ememme ochie ahụ n'ebe niile dị ka ihe na-adọrọ mmasị ndị njem nleta nke na-eweta nnukwu ego maka gọọmentị na obere azụmaahịa gburugburu ebe mmeme Eyo dị na Lagos Island. Ọ bụ n'oge ndị a ka ndị eze ọdịnala ha na ndị a ma ama na-eji ike ha fọdụrụnụ eme ihe.

## Usoro ihe omume
N'akwụkwọ ya Nigerian Festivals, onye na-ede njem na onye na-akọ akụkọ ọdịbendị Pelu Awofeso na-ekwu: Otu izu zuru ezu tupu mme*me* ahụ (Sọnde mgbe niile), otu ndị Adimu (nke a na-eji okpu ojii, nke nwere nnukwu oghere mara), na-eji mkpara aga n'ihu ọha. Mgbe nke a mere, ọ pụtara na ihe omume ahụ ga-ewere ọnọdụ na Satọdee na-esote. Nke ọ bụla n'ime ìgwè anọ ndị ọzọ nke Eyo bụ ̆ Laba (Red), Oniko (yellow), Ologede (Green) na Agere (Purple) na-agbanwe n'usoro ahụ site n'ụbọchị Mọnde ruo n'ụbọchị Tọzdee.

## Akụkọ ihe mere eme
N'akụkọ ihe mere eme, Iperu bụ isi iyi, ebe a mụrụ ya na onye malitere Eyo na Naịjirịa na ụwa. E nwere alaka 5 dị iche iche / ụdị nke Iga Eyo na Iperu *Akesan*

**Aha ezinụlọ na Iga nke Eyo nke ọ bụla na-anọchite anya bụ:**

# Iga Pakerike nke a na-eji okpu uhie nke éyo eme ihe nnọchianya
# Iga Agbonmagbe, nke a na-ejikwa okpu na-acha anụnụ anụnụ nke éyo.
# Iga éyo Odoru
# Iga éyo Mogusen/Amororoo
# Iga éyo Fibigbuwa

**Isi iyi** nke éyo na Iperu bụ Iga éyo Pakeriké na ndị ọzọ 4 bụ ụlọ Iperu Royal.Akụkọ ihe mere eme mere ka anyị ghọta na a kpọtara Eyó na Lagos iji mee ka ọgọ ya nwee obi ụtọ nke ghọrọ ihe a na-eme ugbu a na Lagos taa.*Akesan bụ onye ụkọchukwu! Remo asuwon ooo!*

## Ụbọchị mmemme

### 2000

* 2000, Na-echeta Justice G.B.A. Coker, onye isi Lagos, Olori Adimu na Olori Eyo nke Adimu Eyo omenala masquerade.

### 2011

* Nọvemba 26, na-echeta Prince Yesufu Abiodun Oniru, onye isi Lagos.nobleman.

### 2017

* Mee 20, na-echeta ncheta afọ iri ise nke steeti Lagos nke akpọrọ Lagos@50 nakwa iji cheta ndụ na oge nke onye nwụrụ anwụ Oba nke Ikate Kingdom Oba Yekini Adeniyi Elegushi Kunsela 11.

## Ihe ndị a machibidoro iwu
Nke a bụ ndepụta nke ihe ndị a machibidoro iwu na ememme ahụ:

* Ụgbọ ala ọgba tum tum Okada
* ịnyịnya ígwè
* akpụkpọ ụkwụ
* Suku - ụdị ntutu isi nke na-ewu ewu n'etiti ndị Yoruba, nke nwere ntutu na-agbakọta n'etiti, wee gbagoro n'elu, tupu ọ daa ala.
* ịṅụ sịga
* nwanyị nwere eriri isi ma ọ bụ okpu isi ma ọ ọ bụ ihe ọ bụla kpuchiri isi
* nwoke nwere okpu ọ bụla
* iyi uwe Eyo n'abalị ma ọ bụ ịgafe osimiri ma ọ bụ ọdọ mmiri.

A maara masquerades ka ha na-eti ndị na-eji ihe ọ bụla a machibidoro iwu na-ahụ ya na mkpara ha.

## Ihe ngosi

Usòrò:EyoPillars.jpg|Ogidi àkwà mmiri dị na Lagos na-egosi ọnụ ọgụgụ Eyo
Usòrò:EyoFigure.jpg|Ihe osise mgbasa ozi na-abịa emume
Usòrò:Eyo Iga Etti with fire carrier.jpg|Ndị otu Eyo Iga Etti na mmemme Eyo na Tafawa Balewa Square na Lagos, gụnyere nwoke bu ite ọkụ n'isi ya.
Usòrò:Eyo Iga Taiwo Olowo banner.jpg|ọkọlọtọ nke Eyo Iga Taiwo Olowo na-abanye na TBS.
Usòrò:Eyo Iga Opeluwa banner.jpg|ọkọlọtọ nke Eyo Iga Opeluwa na-abanye na TBS.
Usòrò:Eyo Awise banner.jpg|ọkọlọtọ nke Eyo Awise na-abanye na TBS.
Usòrò:Eyo Iga Etti.jpg|Masquerades na ngagharị Eyo Iga Etti.
Usòrò:Eyo Olokun.jpg|Eyo Olokun na-eme ihe ngosi na TBS.Eyo Olokun jikọtara ya na Olokun, chi Yoruba nke oké osimiri.
Usòrò:Young Eyo performers.jpg|Ụmụaka na ejiji na emume ahụ.
Usòrò:Eyo Iga Sasi procession.jpg|Masquerades nke Eyo Iga Sasi na-abanye na TBS na Lagos na ngagharị.
Usòrò:Fire carrier.jpg|Nwoke na-ebu ite ọkụ n'isi ya dị ka akụkụ nke ngagharị n'ebe obibi nke Lagos.Eleghị anya onye otu Eyo Iga Etti.
Usòrò:Eyo Iga Faji procession.jpg|Masquerades nke Eyo Iga Faji na-agagharị na TBS.
Usòrò:Eyo festival stilt performer.jpg|Onye na-eme ihe nkiri na stilts dị ka akụkụ nke usoro Eyo Agere Molokun na-agagharị na TBS.
Usòrò:Branded food.jpg|Nri ehihie jupụtara n'aka ezinụlọ eze wetara maka emume Eyo nke afọ 2011, iji cheta Prince Yesufu Abiodun Oniru.
Usòrò:Eko O Ni Baje bus.jpg|Bọs nwere ihe osise Eyo na-ese n'azụ, nke nwere okwu "Eko o ni baje" (n'ụzọ nkịtị *Lagos agaghị emebi*, mkparịta ụka maka *Lagos ga-emeri*).


## Hụkwa
Ememme na Naịjirịa

## Ebensidee

Òtù:Pages with unreviewed translations