2 Ndị Eze 24

2 Ndị Eze 24 bụ Bible" id="mwCA" rel="mw:WikiLink" title="Chapters and verses of the Bible">isi nke iri abụọ na abụrụ nke abụọ nke akwụkwọ Ndị Eze na Bible Hibru ma ọ bụ akwụkwọ nke abụọ nke Eze na Agba Ochie nke Bible Ndị. yana mgbakwunye mgbakwunye na apụ ya nke isii BCE.[3] ndepụta a dekọrọ ihe ndị mere n'oge nke Jehoyakim, Jehoyakimi na Zedekaya, ndị eze Juda.

E dere isiakwụkwọ a na mbụ n'Asụsụ Hibru. E kewara ya na'amaokwu iri abụọ.

Ụfọdụ ihe odide oge ochie nwere ederede nke isi a na Hibru bụ nke ọdịnala Masoretic Text, nke gụnyere Codex Cairensis (895), Aleppo Codex (narị afọ nke iri), na Codex Leningradensis (1008). [5]

E nwekwara nsụgharị n'asụsụ Koine Grik nke a maara dị ka Septuagint, nke e mere na narị afọ ole na ole gara aga BCE. Ihe odide oge ochie dị ug**B** **A** nke nsụghA Septuagint gụnyere Codex Vaticanus (B; 

G 

{\displaystyle {\mathfrak {G}}} 

B; narị afọ nke anọ) na Codex Alexandrinus (A; 

G 

{\displaystyle {\mathfrak {G}}} 

A; narị afọ nke ise). [6][a]

* 2 Ndị Eze 24:1-7: 2 Ihe E Mere 36:5-8
* 2 Ndị Eze 24:6-9: 2 Ihe E Mere 36:9-10
* 2 Ndị Eze 24:10-17: Iru újú 1:1-22
* 2 Ndị Eze 24:18-20: 2 Ihe E Mere 36:11-14; Jeremaịa 52:1-3

: A. Athaliah, nwa nwanyị Ehab, gburu mkpụrụ eze (2 Ndị Eze 11:1:1).
:: B. Joash chịrị (2 Ndị Eze 11-12) 
::: C. Usoro ngwa ngwa nke ndị eze Izrel na Juda (2 Ndị Eze 13-16) 
:::: D. Ọda Sameria (2 Ndị Eze 17) 
::::: E. Mbilite n'ọnwụ nke Juda n'okpuru Hezekaya (2 Ndị Eze 18-20) 
: A'. Manase, eze dị ka Ehab, na-akwalite ikpere arụsị ma na-egbu ndị aka ha dị ọcha (2 Ndị Eze 21) 
:: B'. Jọshịa chịrị (2 Ndị Eze 22-23) 
::: C'. Nchịkọta ngwa ngwa nke ndị eze Juda (2 Ndị Eze 24) 
:::: D'. Ọdịda Jeruselem (2 Ndị Eze 25) 
::::: E'. Ịdị elu nke Jehoiachin (2 Ndị Eze 25:27-30) [9]

2 Ndị Eze 23-24 nwere 'atụmatụ dị ọcha' n'ime ọgba aghara na njedebe nke alaeze Juda: [10]

## Ndị iro meriri Juda (24:1-7)
Mgbe Jehoyakim ghọrọ eze na-achị Ijipt na 609 TOA, Juda nọ n'okpuru ọchịchị Ijipt. Mgbe Agha Kakemish gasịrị na 605 TOA, bụ́ ebe ndị agha Babilọn nke Nebukadneza nke Abụọ duziri meriri ndị agha Ijipt, Jehoyakim kwadoro Babilọn. Otú ọ dị, mgbe agha dị nso na Pelusium na 601 TOA butere ọnwụ dị ukwuu n’akụkụ abụọ ahụ, Jehoiakim kwenye n’ụzọ hiere ụzọ kwere na Babilọn esiwo ike ma nupụ isi megide ha, laghachi ná nkwado ndị Ijipt. Nzaghachi nke Babilọn N’agbata afọ 601-598 TOA, Nebukadneza zipụrụ mba ndị gbara ya gburugburu ka ha bịa yie Juda egwu. Ná ngwụsị afọ 598 TOA, ndị agha Babilọn nọchibidoro Jeruselem ruo ọnwa atọ. Ọ ga-abụ na Jehoyakim anwụọla tupu nnọchibido ahụ akwụsị. Ọnwụ Jioyakim Dị ka akụkọ ihe mere eme si kwuo, Nebukadneza tụrụ Jehoyakim agbụ wee kpọrọ ya laa Babịlọn. Jeremaịa buru amụma na a ga-eli Jehoyakim dị ka ịnyịnya ibu, tụpụ ya n’azụ ọnụ ụzọ ámá Jeruselem. Josephus dere na Nebukadneza gburu Jehoyakim ma nye iwu ka a tụba ozu ya n'ihu mgbidi n'elighị ya.

### Amaokwu 1

: *N'oge ya, Nebukadneza, eze Babilọn bịara, Jehaakim ghọkwara odibo ya ruo afọ atọ. Mgbe ahụ, ọ tụgharịrị ma nupụ isi megide ya.*

* "N'oge ya": ya bụ, 605 BCE, na njedebe nke afọ nke atọ (Daniel 1:1) na mmalite nke afọ nke anọ (Jeremiah 25:1) nke ọchịchị Jehoyakim.  Ndị editọ nke New King James Version gbakọrọ "afọ iri asaa nke ozi" nke Ndị a chụgara n'ala ọzọ nye eze Babilọn (Jeremiah 25:11-12) site na ụbọchị a.

: *Onyenwe anyị zigara ndị Kaldea, ndị Siria, ndị Moab, na ndị Amọn ka ha wakpo ya. O zigara ha ka ha lụso Juda ọgụ ka ha bibie ya, dị ka ndị ohu Ya ndị amụma kwuru.*

: *O doro anya na iwu nke Onyenwe anyị nke a bịara n'elu Juda, wepụ ha n'anya Ya n'ihi mmehie nke Manase, dị ka ihe niile o mere si dị,*

* "N'ezie n'iwu nke Onyenwe anyị": n'ụzọ nkịtị, "naanị n'ọnụ YHWH"; nsụgharị Greek Septuagint na Syriac na-agụ "iwe" kama "ọnụ".

: *Ya mere, Jehoyakimi sooro ndị nna ya dinara, nwa ya nwoke Jehoyakimi chịrị n'ọnọdụ ya.*

* "Slept": sụgharịrị dị ka "na-ezu ike" (NKJV) ma ọ bụ "na-ada".

: *Eze Ijipt esighị n'ala ya pụta ọzọ, n'ihi na eze Babilọn ewerela ihe niile nke eze Ijipt site na Osimiri Ijipt gaa n'osimiri Yufretis.*

* "Mmiri nke Ijipt": nke a na-ejikarị Wadi El-Arish  bụ osimiri epiphemeral na-asọba n'Oké Osimiri Mediterenian dị nso n'obodo Arish (cf. 1 Kings 8:65). [33]

## Jehoiachin, eze Juda (24:8-16)
Akụkọ banyere ọchịchị Jehoyakin (nke a makwaara dị ka Jekonaya) nwere ọdịdị mmalite mmalite (amaokwu nke 8-9) na akụkọ abụọ na-akọwa ọchịchị dị nkenke ọnwa atọ ya na ndọrọ n’agha laa Babilọn. Akụkụ nke mbụ bụ usoro nke nọọrọ onwe ya na-eji ụdị okwu “waw-consecutive”, “n’oge ahụ” (amaokwu 10), gbasara nnọchibido nke Jerusalem (amaokwu 10-13). Akụkụ nke abụọ (amaokwu nke 14-17) malitere site na "ụdị ọnụ okwu zuru oke", "o wee chụpụ ya n'agha". Mmechi Ọ dighi eze-ikpe-azu ọ bula, n'ihi na akukọ Jehoiakin ejedebeghi na ọnwu-ya. Kama nke ahụ, 2 Ndị Eze 25:27-30 dekọrọ ntọhapụ ya n'ụlọ mkpọrọ n'oge ọchịchị nke nwa Nebukadneza, bụ́ Evil-Merodak, na-egosi na ọ ka dị ndụ.[34]

### Amaokwu nke 8

: *Jehoiachin dị afọ iri na asatọ mgbe ọ malitere ịchị, ọ chịrị ọnwa atọ na Jerusalem. Aha nne ya bụ Nehushta, nwa nwanyị Elnathan nke Jerusalem.*

* Dị ka 2 Ihe E Mere 36:9 si kwuo, Jehoiakin bụ nwa Jehoyakim. Ihe àmà ndị mgbe ochie na-egosi ịdị adị ya site ná mbadamba nkume ndị a chọtara n’akụkụ Ọnụ Ụzọ Ámá Ishta dị na Babịlọn oge ochie, gụnyere mbadamba ihe e ji eri nri e kwuru okwu ya banyere Jehoiakin, nke e dere n’ihe dị ka n’afọ 592 TOA. Mbadamba nkume ahụ depụtara aha ya n'asụsụ cuneiform (Akkadian, "Ia-'-ú-kinu") ma depụta ya na ụmụ ya ndị ikom ise dị ka ndị natara ihe nri na Babilọn.[1] Akwụkwọ Nsọ A na-akpọkwa Jehoyakin dị ka “Jekonaya” na Baịbụl, ebe Jeremaya 22:24, 28:4, na 29:2 kpọkwara ya aha n’aha ocheeze ahụ bụ́ “Jehoyakin”. Ụdị nke dị mkpụmkpụ bụ́ “Konaịa” ka e ji mee ihe na Jeremaịa 22:24, 28, na 37:1 .

### Amaokwu 12

: *Joyakin, eze Juda, ya na nne ya, na ndị na-ejere ya ozi, na ndị isi ya, na ndi isi ya, nakwa ndi isi ya gakwuuru eze Babilọn. Eze Babilọn kpọọrọ ya n'afọ nke asatọ nke ọchịchị ya.*

* "Afọ nke asatọ": dabere na usoro ịrịgo nke ịgụta afọ ọchịchị na Juda, na-atụle oge Nebukadneza weghaara ndị agha tupu ọnwụ nna ya dị ka afọ 1, ebe Ihe ndekọ Babilọn dekọrọ nke a dị ka afọ nke asaa (site n'oge Nebukadneza batara n'ocheeze) nke a jikwa mee ihe na Jeremaịa 52:28.[37]

### Amaokwu nke 15

: *O wee buru Jehoiachin gaa Babilọn. Nne eze, ndị nwunye eze, ndị isi ya, na ndị dị ike nke ala o si Jeruselem gaa Babilọn.*

* "Onye dị ike nke ala": Targum sụgharịrị ya dị ka "ndị magnate nke ala".

### Amaokwu 17

: *Eze Babilọn wee mee Mattaniya nwanne nna ya eze n'ọnọdụ ya, ma gbanwee aha ya ka ọ bụrụ Zedekaya.*

* "Matanaịa/Zedekaịa: Nwa-nwoke nke Eze Josaya (Jeremaịa 1:3; Jeremaịa 37:1) bụ onye dị afọ 10 mgbe nna ya nwụrụ, na 21 mgbe ọ rịgoro n’ocheeze (amaokwu 18). [1] Dị ka Jehoiakin, bụ́ onye dị afọ 18 n’oge ahụ (amaokwu nke 8) na o nweghị nwa nwoke nke nwere ike ịchị, Matanaịa dị ka nwanne nna Jehoyakin nwere onye mbụ n’ocheeze. [1] "Nne nna": "nna nna" (nke Eze Jehoiakin) sitere na Hibru דֹד֖וֹ, Lisbon.[2]

## Zedekaya, eze Juda (24:17-20)
Akụkọ ọchịchị nke Zedekaya nwere akụkụ mmalite nke ọchịchị (amaokwu 18-20) na akụkụ bụ isi na 2 Ndị Eze 25:1-30, na-enweghị akụkụ mmechi, n'ihi na ọ dịghị eze ga-anọchi ya n'ocheeze mgbe e bibichara Jerusalem.[43]

### Amaokwu 18

: *Zedekiah dị afọ iri abụọ na otu mgbe ọ malitere ịchị, ọ chịrị afọ iri na otu na Jerusalem. Aha nne ya bụ Hamutal, nwa nwanyị Jeremaịa nke Libna.*

Zedekaia bụ aha ocheeze nke “Mattaniya”, nwanne Joahaz nke nta site n’otu nne na nna (2 Ndị Eze 23:31) na nwanne nna Jekonaya (Jehoiakin).[14] N’agbanyeghị na o nwetara ndụmọdụ sitere n’aka Jeremaya (Jeremaịa 37:17-21; 38:14-28), Zedekaịa họọrọ inupụrụ Babịlọn isi (cf. 2 Ndị Eze 24:20 na Ezikiel 17 ), bụ́ nke dugara ná mbibi nke Jerusalem.[14] Ozi Mgbakwunye Alụmdi na nwunye ya na Hamutal nwere ike igosi mgbalị Josaya mere iji wusie ógbè ndịda ọdịda anyanwụ nke Juda ike megide Ijipt, karịsịa n'ógbè Libna nke dị n'ógbè Shefila.[45]

### Amaokwu 20

: *N'ihi iwe nke Onyenwe anyị, ọ bịara na Jerusalem na Juda ka ọ chụpụrụ ha n'ihu ya.*
: *Zedekaya nupụụrụ eze Babilọn isi.*

* "Zedekaia nupụrụ isi site n’izite ndị ozi gakwuru Fero Họfra (Apries) nke Ijipt na-achọ enyemaka (Ezikiel 17:15; cf. Jeremaịa 28:5; Jeremaịa 44:30). Mba ndị gbara ya gburugburu (Edọm, Amọn, Moab, Taya, na Saịdọn) duhie ya ka ha si n’ọchịchị Babịlọn pụta (Jeremaịa 27:3) na amụma ụgha nke Hananaya (Jeremaịa 28), n’agbanyeghị ndụmọdụ Jeremaịa nke ido onwe ya n’okpuru Babilọn.[1]

## Ihe osise

Faịlụ:Second_Book_of_Kings_Chapter_24-5_(Bible_Illustrations_by_Sweet_Media).jpg|The king of Babylon made Zedekiah king of Judah.


## Hụkwa
 

* Akụkụ Bible ndị metụtara ya: 2 Ndị Eze 23, 2 Ndị Eze 25, 2 Ihe E Mere 36, Jeremaịa 37, Jeremaịa 52, Luk 1

## Ihe edeturu

## Edensibia

## Edensibia

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Njikọ mpụga

* Nsụgharị Ndị Juu:
** Melachim II - II Kings - Isi nke 24 (Judaica Press) nsụgharị [na nkọwa Rashi] na Chabad.org
* Nsụgharị Ndị Kraịst:
** Bible Online na GospelHall.org (ESV, KJV, Darby, American Standard Version, Bible in Basic English) 
** 2 Ndị Eze isi nke 24. Ọnụ Ụzọ Bible