Ruby Tui

**Ruby Malae Tui** (amuru 13 Disemba 1991) bu onye egwu otu egwuregwu rugby nke New Zealand .  Ọ gbara asọmpi mba ụwa mgbe otu egwuregwu rugby asaa nke mba meriri ihe nrite ọla ọcha na asọmpi Olympic Summer 2016 .   Ọ meriri ihe nrite ọla edo na rugby asaa na asọmpi Olimpik Summer 2020 .  Ọ bụ onye otu Black Ferns nke meriri iko mba ụwa Rugby 2021 .

## Ndụ mbido
A mụrụ Tui site na ọmụmụ ụlọ na Island Bay, Wellington, na 13 Disemba 1991 nye Marion Mouat na Kovati "Vaki" Tui.   N'oge a mụrụ ya, nne ya bụ onye na-ese ihe osise, ebe nna ya bụ onye na-egwu egwu.  Nna ya bụ Samoan, ebe nne ya si na West Coast na nke Irish na Scottish nketa. Ka ọ na-erule afọ anọ, nne na nna ya ebikọghị ọnụ, nke ka ukwuu n'ihi mmanya nna ya riri. Tui na nne ya biri n'ụlọ o nwere na Newtown, Wellington . 

Maka agụmakwụkwọ ya, Tui gara Wellington South Kindergarten wee gaa ụlọ akwụkwọ praịmarị Kilbirnie.  Ihe ngosi izizi ya na egwuregwu bụ ịgba bọọlụ maka Island Bay Hammerheads.

Mgbe Tui dị ihe dị ka asaa ma ọ bụ asatọ, nne ya, Marion, banyere mmekọrịta ọhụrụ, nke mere ka ndị mụrụ ya kewapụ kpamkpam.  Onye òtù ọlụlụ ọhụrụ Marion batara, Tui na-echetakwa na site ná mmalite mmekọrịta ahụ, ọ na-akparị nne ya.  N’oge na-adịghị anya, nne ya dị ime na nwanne ya nwoke nke nta, bụ́ Dane. Onye ọlụlụ ya kwenyesiri ike na ọ ga-ere ụlọ ya ma soro ya gaa Tākaka, nke dị na South Island, bụ nke na-efu nne ya ọrụ na-akwụ ya nke ọma ma kewapụ ya n'ebe ndị enyi ya nọ.  Nne ya zụtara azụmahịa uwe n'obodo ahụ, ebe onye ya na ya na-emekọ ihe na-erite uru nke ọrịa ma na-aṅụ ọgwụ ntụrụndụ.  N'ụlọ akwụkwọ ọhụrụ ya, Tui nọgidere na-egwu bọl. Mgbe a mụsịrị nwanne ya nwoke, ndị uwe ojii wakporo ụlọ ahụ, onye ya na nne ya na-eso ụzọ kpebiri na ọ bụ ihe amamihe dị na ya isi n'obodo ahụ pụọ. 

Ha kwagara n'ụlọ dịpụrụ adịpụ nke dị kilomita ise na mpụga mmezi nke Canvastown na Marlborough . N'ime afọ atọ ha biri n'ebe ahụ, Tui chetara na nne ya na-arụ ọrụ ọtụtụ awa n'ọrụ nwa oge iji na-elekọta ezinụlọ ya mgbe a na-emegbu ya n'ụlọ.  N'otu oge, a tụrụ Tui n'onwe ya ọkpọ n'ihu.  Ụlọ akwụkwọ ọ debanyere aha ya nwere naanị ụmụ akwụkwọ 26, ebe ọ bụ na ọ dịghị otu egwuregwu bọọlụ ma ọ bụ netball, n'afọ nke abụọ ya na mpaghara ahụ, ọ na-egwu egwuregwu rugby na otu ụmụ nwoke.

N'agbata afọ itoolu na iri na otu, ọ ga-anọ ezumike ụlọ akwụkwọ ya na ndị ikwu nne ya na West Coast ma ọ bụ nna ya na Wellington.  Ọ bụ n'otu oge ya na nna ya nọ mgbe ọ dị afọ iri na otu ka Tui matara na ya nwere nwanne nwanyị dị afọ 16, Lesh. N'oge a, ndụ nna ya dabeere ná mmanya na-aba n'anya, ọgwụ ndị e ji atụrụ ndụ, na ime oriri. Tui ga-ahụ mmetụta ọgwụ ike na-emetụta ndị mmadụ, ịzụ ahịa ọgwụ ọjọọ, na, n'otu oge, gbaa akaebe banyere ọnwụ nke otu nwanyị site na ịṅụbiga mmanya ókè.  N'ebe dị otú ahụ, Tui amalitela ịṅụ mmanya mgbe ọ dị afọ 11.

Tui kpebiri na ya enweghị ike ịlaghachi na gburugburu mkparị na Canvastown wee gwa nne ya na ya na nna ya ga-ebi na Wellington.  Nne ya hapụrụ onye na-emegbu ya obere oge wee sonye nwa ya nwanyị na Wellington, ebe o nyere aka n'ịdebanye aha Tui na Year 8 na Evans Bay Intermediate tupu adọtaghachi ya na Canvastown. Tui nọrọ, ya na nna nna Samoan bi. Otu afọ ka e mesịrị, Marion (onye ka ya na onye mmekọ ya na-akparị ya) kwenye Tui, bụ onye na-eche banyere nchekwa nke obere nwanne ya, ka ya na ya laghachi n'ọnọdụ maka nkwa ikwe ka nwa ya nwanyị gaa akwụkwọ na Greymouth . Na mbụ, ọ nọrọ na nwanne nna ya na nwanne nne ya mgbe Tui dị afọ 13 malitere Year 9 n'ụlọ akwụkwọ nke isii ya, John Paul II High School na Greymouth .  

Nne ya mechara zụta ụlọ na Blackball, 30&nbsp;km site na Greymouth, nke mere ka Tui nọgide na-agụ akwụkwọ na Greymouth.  Onye mmekọ ahụ kwagarakwa, ruo mgbe, na-esote otu ajọ omume, ndị uwe ojii rutere iburu ya pụọ. Nke a nyere Marion ohere ịgbapụ, ya na ụmụ ya abụọ, na nchekwa nke ụlọ nchekwa ebe mgbaba ụmụ nwanyị na Westport.  Site n'enyemaka nke ebe mgbaba ụmụ nwanyị, ọ nwere ike nweta iwu mgbochi megide onye ọlụlụ ya wee hapụ onwe ya, na-enye Tui ohere ịnụ ụtọ gburugburu ebe obibi kwụsiri ike.  Mgbe afọ ole na ole gachara, Marion na ụmụ ya kwagara Greymouth.  N'ụlọ akwụkwọ sekọndrị, Tui gbara bọọlụ, hockey, netball, rugby, na skwọsh, yana asọmpi n'egwuregwu egwuregwu na asọmpi okwu.  Nnukwu mmasị ya bụ netball, ma ọ rọrọ nrọ ịbụ Fern Silver. Ọ gbara akwụkwọ maka ụlọ akwụkwọ ya, ụlọ akwụkwọ Katọlik jikọtara ọnụ, gara Canterbury Netball Academy, ma dịkwa mma ka ahọpụtara ya ka ọ kpọọ na asọmpi netball otu afọ mba ofesi na Australia. 

Na 2010, n'echiche nke ịbụ onye nta akụkọ, Tui kwagara mgbe ọ dị afọ 18 gaa Christchurch, ebe ọ malitere ịmụ akwụkwọ maka Bachelor of Arts degree na Mahadum Canterbury, nke ọ gụchara na 2012.  Iji kwụọ ụgwọ maka ọmụmụ ihe ya, o nwere ọrụ dị iche iche nke nwa oge na-ahazi gburugburu ọmụmụ ihe ya, dị ka ịzụ ahịa mmanya, ịkọ ugbo, na ịrụ ọrụ ike. Ọrụ n'oge okpomọkụ n'ime oge ezumike gụnyere onye na-ede akwụkwọ ozi, onye nchekwa ndụ, na onye na-ere mmanya, ọtụtụ n'ime ha gụnyere ọrụ awa 80 ọ na-arụ. N'otu oge na Christchurch, ọ nọgidere na-etinye aka na netball mana ọ hụrụ na ọ na-esi ike n'ihi mmefu ego, ihe isi ike njem, na enweghị ndị enyi Greymouth ochie ya iji nye nkwado mmetụta uche. 

## Ọrụ Rugby
Na Maachị 2010, Tui bi n'ụlọ ezumezu mahadum nke ebe obibi mgbe otu enyi ya mere kpọrọ ya ka ọ gbadata wee sonye na egwuregwu ịgba egwu rugby a na-egwu n'ogige egwuregwu dị n'akụkụ.   N'ime ndị nọ n'ọhịa n'ụbọchị ahụ bụ Black Ferns Olivia Coady, Kendra Cocksedge, Kimberley Smith, na Anika Tiplady. Ma egwuregwu ahụ na ụdị nnabata nke ndị egwuregwu ndị ọzọ meriri Tui.  Ọ gara n'ihu zụta akpụkpọ ụkwụ rugby nke abụọ maka NZ$20, na Machị 2010, Tui sonyeere Mahadum Rugby Football Club. Ọ malitere igwu egwu na nku maka otu ụmụ nwanyị ha na-eso iri na ise, nke Ernie Goodhue na-achị, bụ ndị na-asọ mpi n'asọmpị ọgbakọ.  Na mbụ, ọ gara n'ihu na-egwu netball ruo mgbe, na 26 Mee 2010, ọ mara ọkwa nye ezinụlọ ya na ndị enyi ya na ọ ga-etinye onwe ya nanị na rugby. 

Mgbe emechara egwuregwu rugby klọb, enweghị Canterbury's Black Ferns na mba ofesi nyere Tui ohere ọ chọrọ, wee họrọ ya ka ọ kpọọ egwuregwu n'etiti mpaghara. N'ikiri na telivishọn Black Ferns na mbido Septemba 2010 na-emeri iko mba ụwa nke Rugby, Tui na-ekwu na ọ na-akpali ya na ọ nwere ike ịbụ Black Fern otu ụbọchị. 

### Asaa
Na afọ iri na ise-a-n'akụkụ oge na-abịa na njedebe, Tui a rapụtara kwupụta na njedebe nke 2010 site Goodhue n'ime na-egwu klọb asaa rugby n'oge okpomọkụ nke 2010/2011 maka mahadum otu ọ na-azụ. Ha gara n'ihu imeri asọmpi ọgbakọ ọgbakọ.  Mgbe ọ na-egwu rugby iri na ise na-esote, Tui chọpụtara na, n'agbanyeghị ngwa ngwa, ọ dabara nke ọma iji zere ọtụtụ ihe, yana 62 ya.&nbsp;kg ahụ esighi ike nke ukwuu iguzogide ntaramahụhụ sitere n'aka ọtụtụ ndị egwuregwu mmegide ruru 100&nbsp;kg ma ọ bụ karịa na-alụso ya ọgụ. Ọ chọpụtara, ozugbo ọ kwalitere ahụike ya, na ndị egwuregwu mmegide dị ole na ole n'ime asaa nyere ya ohere dị mkpa iji belata ohere nke ịlụ ọgụ. 

Na asaa, Tui gara n'ihu na-egwu rugby klọb iri na ise na 2011, yana ahọpụtara ya ka ọ kpọọ nku maka Canterbury na asọmpi mpaghara mpaghara nke afọ ahụ. Otú ọ dị, Tui siri ike ime otu mmalite n'ihi Black Ferns nke mpaghara ahụ lọghachiri na iko mba ụwa nke afọ gara aga. Ọ laghachiri igwu egwu asaa maka Mahadum Rugby Football Club n'oge ọkọchị nke 2011/2012. Na mgbakwunye, site na nkwado nke Goodhue, ọ nwere ike nweta akwụkwọ ịkpọ òkù na 2011 ka ọ kpọọ maka otu Canterbury dabeere na KUSA (Kiwi / USA) Superclub Sevens nke Mere Baker na-azụ ya. Ọ nọ n'akụkụ mmepe KUSA, nke mezuru asọmpi Gold Coast na Nọvemba 2011, meriri Tonga na nkeji iri na ise.  

Na 2012, New Zealand Rugby Union haziri mkpọsa "Go for Gold" iji chọpụta talent nwere ikike ịnọchite anya New Zealand na asọmpi asaa na Rio Olympics.  Mgbe ọ natara akwụkwọ nta na mmemme ahụ na March 2012, nke kwuru na enwere ike ịnweta nkwekọrịta 14, Tui kpebiri ịdebanye aha maka ihe a na-akpọ "Sevens Academy" wee gaa na Canterbury na-emeghe ikpe a na-eme na Burnham na mmalite 2012.  N'oge ikpe ahụ, etinyere ya na mgbatị ahụ dị iche iche, nkà rugby na ọrụ nleba anya.  N'ime mmadụ 800 gara ikpe, Tui bụ (ya na Michaela Blyde, Gayle Broughton, Sarah Hirini, Tyla Nathan-Wong na Portia Woodman) n'etiti ndị 60 chere na ha na-ekwe nkwa bụ ndị gara ogige ọzụzụ na Waiouru n'etiti 2012.  Tui masịrị ndị ahọpụtara ka ha so na 30 ahụ gara ogige ọzụzụ nke abụọ na Waiouru.  N'etiti, ọ kpọọla rugby mkpado na, n'agbanyeghị enweghị njikọ Māori, gbara asọmpi na Te Waipounmu Maori Rugby Tournament nke afọ ahụ.

#### Mpụta mbụ maka Black Fern Sevens
Tui mere New Zealand Sevens mpụta mbụ megide Tonga n'ime uwe elu nke anọ na asọmpi 2012 Oceania Women's Sevens Championship emere na Ọgọst 2012 na Fiji .  Ọ gara n'ihu gbaa bọọlụ megide Cook Islands, Fiji, na Australia n'ikpeazụ. Maka mbọ ya, ya na ndị otu ndị ọzọ nwetara ego asọmpi NZ$2,000.  Na Jenụwarị 2013, mgbe ọ dị afọ 21, a họpụtara ya onyeisi ndị otu Canterbury bụ ndị gbara asọmpi New Zealand National Rugby Sevens Women's Tournament n'afọ ahụ.  Ọ bụ nke mbụ e mere asọmpi a n'ime afọ iri. Canterbury mere anọ ikpeazụ, ọrụ ya mere ka a kpọọ Tui n'ọtụtụ ogige ọzụzụ Black Ferns Sevens wee họrọ ya maka otu maka asọmpi Guangzhou nke e mere na March 2013.  Ọ bụ ruo n'ikpeazụ ka Tui nwetara egwuregwu mgbe ọ bịara maka Honey Hireme merụrụ ahụ wee gbaa mbọ.  A họpụtara ya ka ọ bụrụ otu maka asọmpi Amsterdam, bụ nke ikpeazụ nke oge.

Ọ so na ndị otu 12 (nke gụnyere Kendra Cocksedge, Sarah Goss, Huriana Manuel, Linda Itunu, Tyla Nathan-Wong na Portia Woodman ) bụ ndị meriri 2012 Oceania Women's Sevens Championship, nke mere ka ha banye na 2013 World Cup na Moscow., Russia, nke ha meriri.

#### Na-aga n'ihu iji bụrụ onye ọkpụkpọ oge niile
N'agbanyeghị na ọ gara ogige ọzụzụ ọtụtụ asaa, a ahọpụtaghị Tui maka asọmpi abụọ mbụ (Dubai na 2012 na Houston na February 2013) nke asọmpi anọ nke mmeghe nke Sevens Sevens Series .   O kpebielarị na ka o wee nwee otu ahụ, ọ ga-agbakwunye uru ahụ n'ihe ọ chere na ọ bụ ọkpọ ya. Nke a mere ka ọ na-arụ ọrụ n'oge ezumike okpomọkụ nke mahadum, na-arụ ọrụ na-arụ ọrụ n'ebe a na-osisi osisi dị na West Coast. Ka ọ na-erule oge Tui lọghachiri n'agụmakwụkwọ ya n'afọ na-eso ya, ọ nwetawo ọdịdị ahụ ike nke ọ chọrọ.  Mgbanwe a ga-abụrịrị uru, n'ihi na ahọpụtara ya maka asọmpi nke atọ nke usoro, asọmpi China, na March 2013. Ozugbo ọ rutere ebe ahụ, ọ nọghị n'usoro mmalite, ma ọ bụghị ruo mgbe edobere ya maka Honey Hireme merụrụ ahụ na ngwụcha ikpeazụ megide England ka ọ gbara mpụtara wee gaa n'ihu wee gbaa mbọ, na-atụnye aka na mmeri 19–5 nke otu ya. 

Na May 2013, mgbe ọ na-egwu egwuregwu megide China na ọdọ mmiri na asọmpi Amsterdam, ọ gbajiri ligamenti azụ ya (ACL) wee buga ya n'ụlọ New Zealand.  N'ihi mmerụ ahụ ya, a họpụtaghị ya ka ọ bụrụ asọmpi na 2013 Sevens World Cup .  Tui chere n'oge ahụ na ọ nwere ike ọ gaghị egwuri egwu ọzọ, na ọ bụrụgodị na ọ nwere ike, a gaghị ahọpụta ya ọzọ maka otu egwuregwu ahụ.  Ọ bụ ọnwa atọ ọzọ tupu ya enwee ike ịwa ya n'ikpere. 

Mgbe ọ gbakere, ọ gụrụ akwụkwọ maka asambodo egwuregwu na ahụike na Aoraki Polytechnic .  Iji hụ na ndị otu nkuzi echefughị ya, na njedebe nke 2013, ọ si na Christchurch kwaga Tauranga, bụ ebe ebe ọzụzụ asaa dị. N'agbanyeghị na enwetaghị ya nke ọma na mmerụ ahụ ya, na Jenụwarị 2014, e nyere ya nkwekọrịta "tier two" nke ruru NZ$25,000 maka oge 2014/2015.  Ọ were ọnwa iri na isii ka ọ lọghachitere na otu egwuregwu, egwuregwu mbụ ya bụ na asọmpi Oceania na Noosa na Septemba 2014.  Kemgbe ahụ, Tui abụrụla akụkụ nke ntọala mba ma kọwaa ya dị ka " ike na ike ike".  Na 2015, Tui merụrụ ahụ akwara azụ ya (PCL), nke mere ka ọ hapụ asọmpi nke anọ nke oge.

#### Egwuregwu Olympic Rio 2016
Tui bụ otu n'ime ndị egwuregwu iri na abụọ ahọpụtara maka otu New Zealand ịsọ mpi asaa na asọmpi Rio .  Tui gbara agba na ọkara ikpeazụ megide Great Britain wee gwuo egwuregwu ikpeazụ, nke New Zealand meriri Australia. N'ihi mmetụta ọ hụrụ na mmanya na-aba n'ahụ nna ya na ndị egwuregwu ndị ọzọ, Tui jụrụ ịṅụ mmanya ma kwe nkwa ya na Tyla Nathan-Wong na ọ ga-anọgide na-eme ihe ahụ ruo mgbe ndị otu ya ga-eme Olympic. N'ihi ya, ya na ndị otu ya ṅụụrụ mmanya mbụ ya na ememe na nkwari akụ ha mgbe njedebe obi ilu gasịrị. Nathan-Wong gara n'ihu wee kwe nkwa na ya agaghị emetụ mmanya na-aba n'anya aka ruo mgbe ha nwetara ọla edo.  Mgbe emechara nke ikpeazụ, Tui so na ndị otu asaa ahụ nọrọ na Tokyo ikiri egwuregwu ndị ọzọ. 

#### Na-akwado ịgba egwu maka New Zealand Sevens
N'ime ngwa ngwa nke ọdịda nke ọdịda ọla edo na enweghị mmasị na omenala, ụzọ a na-azụ ha, na mmetụta njem ahụ na-enwe na mmekọrịta onwe ya, Tui chere na ọ pụghị itinye aka na afọ anọ ọzọ ruo n'egwuregwu Olympic na-esote. na mkpa ịhapụ otu.  Agbanyeghị, ụbọchị na-esote ikpeazụ, osote onye nkuzi Allan Bunting bịakwutere ya, bụ onye o wepụrụ oke iwe ya niile. Bunting gwara ya na onye isi nchịkwa na-apụ na ya na-eche echiche itinye akwụkwọ maka ọkwa ahụ. Tui gbara ya ume ka o tinye akwụkwọ ma gwa ya na ọ bụrụ na a họpụta ya, na ọ ga-anọ.  Na-esochi nhọpụta ya dị ka onye nchịkwa isi, Allan Bunting haziri Kelly Brazier, Kayla McAlister, Sarah Hirini, Niall Williams, Tyla Nathan-Wong, Ruby Tui, na Portia Woodman n'ime otu ndị isi.

## Ọrụ telivishọn
Tui malitere ide akụkọ gbasara akwụkwọ akụkọ Christchurch nke ụmụ nwanyị rugby  ka ọ na-agụ akwụkwọ maka nzere mgbasa ozi na Mahadum Canterbury . Site n'enyemaka nke Melodie Robinson na Scotty Stevenson, ọ nwere ike nweta ọrụ oge ụfọdụ, na-ekwu okwu n'akụkụ Ken Laban na egwuregwu Black Fern. Na Febụwarị 2019, ọ ghọrọ nwanyị mbụ kwuru okwu na asọmpi World Sevens nwoke.  Na 2023, o kwuru maka Sky Sport n'ọtụtụ egwuregwu na asọmpi Super Rugby Aupiki 2023.

## Ihe nrite na nkwanye ugwu

* 2017, Canada Sevens Langford dream otu. 
* 2019, HSBC Dream Team maka usoro 2019. 
* 2019, World Rugby Women's Sevens Player of the Year . 
* 2022 World Rugby Women's 15s Breakthrough Player of the Year . 
* 2022 World Rugby Women's 15s Dream Team of the Year . 

## Ndụ onwe onye
Tui nwere ụmụnne atọ, Lesh, Dane na Nikki.  Na 2012, Tui dechara nzere bachelọ nke Arts, yana isi na Media na Nkwukọrịta na nke ọzọ na Bekee.  Tui nwetara akwụkwọ mmụta iji mụọ na Aoraki Polytechnic, ebe ọ gụchara Asambodo egwuregwu na ahụike na 2013.  Ruo afọ asaa ruo mgbe ọ kwụsịrị na 2019, Tui na nwanyị ọzọ nwere mmekọrịta.  Kemgbe 2019, Tui na onye bụbu Mai FM na-elekọta Dani Fennessy na mmekọrịta.  

Na 27 Septemba 2022, o wepụtara akụkọ ndụ ya, *kwụ ọtọ* .  Edere akwụkwọ ahụ na njikọ ọkachamara ọkachamara Margie Thomson wee bịa mgbe Jenny Hellen bịakwutere Tui na onye mbipụta Allen & Unwin New Zealand. N'akwụkwọ ahụ, ọ kọwara nzụlite ezinụlọ ya nwere nsogbu, mmekọahụ ya, na ọnọdụ ndị mere ka ọ tụleghachi ugboro ugboro n'ịhapụ ọrụ egwuregwu ya n'ike. Na 2023 Aotearoa Book Trade Awards, akwụkwọ ahụ meriri Nielsen Bookdata New Zealand Bestseller Award maka aha New Zealand kacha ere nke ebipụtara n'etiti Eprel 2022 na Machị 2023. 

## Ntụaka

Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Òtù:Pages with unreviewed translations