Mmemme Ojude Oba

thumb|Mmemme Ojude Oba
**Mmemme** **Ojude Oba** bụ emume ochie nke ndị Yoruba bi n'Ijebu-Ode, bụ obodo dị na Ogun steeti, Southwest Nigeria na-eme. Mmemme a na-eme kwa afọ na-abụkarị ụbọchị nke atọ ka Eid al-Kabir (Ileya) gachara, iji kwanyere Eze-eze ugwu, Awujale nke Ijebuland ugwu . Ọ bụ otu n'ime mmemme mmụọ na ịma mma a na-eme n'Ijebuland na n'ozuzu na steeti Ogun n'ozuzu ya.    
Ọ bụ mmemme eji mara ndị ọgbọ ọdịnala dị iche iche dị ka regberegbe, ụmụ amaala, ndị enyi ha na ndị mmekọ tere na nso nso a n'ihu ụlọ eze n'ụbọchị nke atọ nke emume Eid al Kabir nke a na-akpọkarị "Ileya" na Yoruba. asụsụ.   Oba Adetona bụ onye kpọghachitere ndị ọgbọ dị iche iche na narị afọ nke iri na asatọ  n'ime ihe a na-anabatakarị nke dị n'etiti Ijebus nke taa, nke a wee bụrụ akụkụ nchIkota dị mkpa na mmemme Ojude Oba nke a na-eme kwa afọ n'Ijebu. Ihe kpatara ndị ọgbọ dị iche iche bụ iji weta mmepe na ọganihu n'obodo. 

Ojude Oba nke putara ulo ikpe eze n'asusu yoruba ka a na-eji ihe nturu ugo na-eme ihe dika puku mmadu puku kwuru puku mmadu si n'ebe di iche iche nke uwa na Naijiria, okachasi ndi si na ndi yoruba ma kachasi nke ndi Ijebu n'uwa dum.  

## Akụkọ ihe mere eme
**Ojude Oba nke na-anọchite anya "Ụlọ ikpe ma ọ bụ ihu eze", enwere ike ịtụgharị ya dị ka "Majestic outing"**. Ọ bụbu obere nnọkọ nke ndị okpukperechi Alakụba malitere ihe karịrị otu narị afọ gara aga, mgbe onye Alakụba ndi mbụ.Ndị tụgharịrị n'Ijebu-Ode kwanyere ndị Awujale nke Ijebuland ugwu, na-egosi ekele ha nwere maka inye ha nnwere onwe ikpe na idebe okpukperechi ha..

N'oge ọchịchị Awujale Ademiyewo Afidipotemole n'afọ 1878, otu ohu akpọrọ Alli nke mechara bụrụ Alli-Tubogun malitere omume Islam. Ọ natara ngozi nke nna ya ukwu ka ọ na-ekpe okpukpe ya n'enweghị ihe mgbochi ọ bụla, mgbochi na egwu mkpagbu ọ bụla. N'ihi mbọ a otu onye tinyere nkwado nke nna ya ukwu, Islam malitere itolite, na-adọta ọtụtụ ndị chegharịrị na ka ọ na-erule afọ 1880, e wuru ụlọ alakụba dị n'ime obodo n'ọtụtụ ngalaba na Ijebu-Ode. 

N'afọ 1896, otu ihe omume na ihe nkiri mere na 27th nke Septemba, mgbe ndị nkwanye ugwu abụọ, *Rev.* *RA Conner* na *Rev.* *EW George* mere ndị Ijebu-nwoke iri anọ na otu baptizim site n’ịkwasa ọkwa ha ka ha hapụ nanị otu nwunye n’ime ọtụtụ ndị ha lụrụ na mbụ. Ihe omume a mere ka otu onye isi obodo aha ya bụ *Chief Balogun Kuku*, nwa Ijebu a ma ama hapụ Iso Ụzọ Kraịst wee nabata Islam nke na-akwado ịlụ karịa otu nwanyị n'ihi na ọ nwere ihe karịrị iri atọ na nwunye, ihe karịrị narị ohu na narị abụọ na ndị na-eso ụzọ ndị ọzọ. Akụ na ụba nke onye isi ahụ tinyere nkwanye ùgwù ndị Ijebus nwere dọtara ọtụtụ ndị nabatara Islam. 

Mmemme Ojude Oba bụ onye nọchiri anya mmemme Odeda, bụkwa mmemme kwa afọ nke ndị na-efe ọtụtụ okpukpe ọdịnala dịka Sango, Egungu, Osun, Ogun, Yemule na ndị ọzọ na-agbakọta ọnụ iji gosi njirimara ha site n'ịgba egwu n'otu n'otu. ilu na egwu n'ihu ndi Awujale, Olisa, ndi isi di iche iche di mkpa na ndi obodo. 

*Chief Balogun Kuku*, bụ onye so na mmemme Odeda ruo mgbe ọ ghọrọ onye Alakụba enweghị ike isonye na mmemme ahụ wee kpebie iji nke ọhụrụ dochie ememe Odeda nke ga-adaba na okpukpe ọhụrụ ya.  Nke a weputara mmemme Ita-Oba nke gbagoro n'ihe a na-akpọ Ojude Oba Festival. Ememme a nabatala ọ bụghị naanị ndị Ijebus n'ụlọ, kamakwa ọtụtụ nde mmadụ nọ n'ime na n'èzí Nigeria. Ihe karịrị mmadụ 250,000 na-abịakarị mmemme a n'ofe mpaghara geopolitical isii nke Nigeria .    

Mmemme Ojude Oba nke afọ 2013 nabatara ọtụtụ ndị ama ama, dịka Hon. Aminu Waziri Tambuwal, Governor Ibikunle Amosun, Governor of Bayelsa State, Hon. Seriake Dickson, bụ onye odeakwụkwọ nke gọọmentị steeti, SSG, nwunye nke Gọvanọ Ogun State, nọchitere anya ya. Olufunsho Amosun, onye osote aka na-achị steeti ahụ, Prince Segun Adesegun, ode akwụkwọ gọọmentị Ogun steeti, Maazị Taiwo Adeoluwa na ndị otu ụlọ ọrụ ọchịchị steeti ahụ. 

N'mmemme 2017 nke isiokwu ya bụ: "Omenaala anyị, Nganga anyị," bụ Gọvanọ Ogun State, Gov. Ibikunle Amosun na onye isi ala ya, Otunba Subomi Balogun, Otunba Tunwashe nke Ijebu na onye guzobere First City Monument Group, Adegunwa, onye ọchụnta ego ama ama na onye bụbu onyeisi oche Sterling Bank PLC, Chief Kola Banjo na onye bụbu gọvanọ steeti ahụ, Otunba Gbenga . Daniel .   

Mmemme Ojude Oba nke afọ 2018 nwetara ọnụnọ nke onye bụbu onye isi oche Sineti, Dọkịnta Bukola Saraki dịka onye ọbịa pụrụiche, nke ndị sinetọ asaa ndị ọzọ so ya bụ nke gụnyere; Senator Ben Murray-Bruce, Senator Dino Melaye, Senator Biodun Olujimi, Senator Duro Faseyi, Senator Sam Anyanwu, Senator Rafiu Ibrahim na Senator Shaba Lafiaaji n'etiti ndị ọzọ. Ọzọkwa, a tụrụ anya na Gọvanọ steeti Ogun steeti ahụ bụ Sinetọ Ibikunle Amosun mana osote ya bụ Oriakụ Amosun nọchitere anya ya. Yetunde Onanuga na mmemme ahụ. Otu n'ime ndị na-akwado mbipụta 2018 bụ onyeisi oche na onye guzobere Globacom Otunba Mike Adenuga . Onye na-eme ihe nkiri Nollywood, Odunlade Adekola, DJ Top na trio nke Mr Real, Idowest na Slim Case nọkwa na mmemme ebe ha nyere ụmụafọ na ndị ọbịa 2018 Glo Miss Ojude Oba ịma mma nke e mere na Equity Hotel.    

Onye Awujale na Paramount Ruler nke Ijebuland, Oba (Dr) Sikiru Adetona kagburu mbipụta Ojude Oba nke 2020 n'ihi covid-19 yana mkpa ọ dị ịnọgide na-enwe mmekọrịta ọha na eze na anụ ahụ n'etiti ọrịa coronavirus.  

Kagbuokwa mbipụta 2021 ọzọ n'ihi iweghachi ngwa ngwa nke coronavirus. Ndị nhazi ahụ kwuru na ọ ka mma izere ihe egwu ahụike nwere ike igbochi ma chebe ndụ.   

Adetoun Sote dere akwụkwọ na emume Ojude Oba nke Ijebu-Ode dị na ọdịda anyanwụ Naijiria. Akwụkwọ mbụ a ga-ede na ememme a. 

## Mmemme
**Ememme Ojude-Oba** bụ emume otu ụbọchị nke omenala, ejiji, ịma mma, ịma mma, ịma mma na eze dịka ụmụ nwoke na ụmụ nwanyị nke Ijebuland. Ememme a na-amalite mgbe niile site n'ekpere nke Imam nke Ijebuland, wee soro ukwe mba, wee soro ukwe steeti Ogun na ukwe Awujale, na n'ikpeazụkwa otuto agbụrụ nke ndị Ijebus. Ihe ndị a niile gachara, emume nke afọ dị iche iche a maara dị ka Regbe regbe nwere aha––dị ka Obafuwaji, Bobagbimo, Bobakeye, Gbobaniyi na Gbobalaye ga-amalite.   

Nke a bụ isi emume a na-eme n'ihi na otu ọ bụla nwere ma ndị ogbo nwoke na ndị nwanyị pụrụ iche ma n'ọdịdị ha na ụdị ejiji ha ma ọ bụ n'ụdị agba egwu ha. Ụfọdụ ndị otu a bụ ndị isi njikwa, ndị isi ọrụ, onye isi ụlọ ọrụ na ndị nwere aha ọdịnala ama ama. Otu ọ bụla nwere ihu a na-amata, dịka ndị Gbobaniyi, otu ndị nwoke na-eto eto, bụ ndị na-eji ejiji omenala Aso-oke, na-eji osisi aga ije ma na-agba egwu dịka ndị mmeri, onye bụbu Gọvanọ Ogun steeti bụ Gbenga Daniel dị ka onye na-elekọta ya, ebe Nwanyị Gbobaleye bụ onye ama ama maka nwoke na nwanyị na ịgba egwu ma nweekwa onye otu ama ama ama egwu Waka, Queen Salawa Abeni .  

N'okwu kwụ ọtọ, otu ndị a na-ede akwụkwọ n'otu n'otu ha na ndị na-akụ ha ka ha na-asọpụrụ site na ịgba egwu ha, na inye onyinye na onyinye n'ụkwụ Eze. Ha na-ekpegara ya ekpere, na-arịọ ya ka udo dịrị na ogologo ndụ. 

### Isi isi

#### Ịnya anyịnya
Ezinụlọ ndị na-agba ịnyịnya dị iche iche bụ ndị Balogun na-edu. A na-ewere ụmụ ndị dike Ijebu ka Balogun.  Ụfọdụ ezinụlọ na-agba ịnyịnya gụnyere; Balogun Odunuga, Balogun Bello Odueyyungbo Kuku, Balogun Agboola Alausa, Balogun Alatishe, Balogun Otubu, Balogun Adesoye, Balogun Odejayi, Balogun Adesoye Onasanya, Balogun Towobola, Balogun Aregbesola na Balogun Ajibike Odedina. A na-eji mgbọ egbe na-adịte aka mara ọkwa ntinye ha, nke na-etinye ọtụtụ mmadụ n'ọgba aghara.   

#### Mma nke Ojude Oba Festival
Otu n'ime ihe mere ndị si n'ọdịnala dị iche iche ji hụ mmemme Ojude oba nke ukwuu bụ n'ihi na nka na-ekere oke mkpa na mmemme ahụ. Iji zaa ajụjụ n'ezie maka ịma mma nka nke mmemme Ojude Oba, tụlee ụdị na ụdị ejiji nke ọgbọ dị iche iche, egwu na ngwa egwu, ọbụnadị n'ụdị ịnyịnya nke ezinaụlọ Balogun, na ihe ndị ọzọ.  

#### Uwe ejiji
Akara akara afọ na-asọ mpi maka uwe kacha mma. N'ihi ya, ihe mere otu na-aga niile maka oge kachasị ọnụ ahịa uwe. Uwe ndị e mere n'ememme gara aga enweghị ike iyi ọzọ n'ememme Ojude Oba ọhụrụ, ha na-eyi uwe dị iche iche kwa afọ nke na-akọwapụta ọnọdụ akụ na ụba na akụ na ụba ndị ọgbọ na otu ha si eme nke ọma. N'ezie, o nweghị ebe ọzọ a na-egosipụta ọmarịcha ejiji ndị Yoruba nke ọma karịa n'ọkụ na Ojude Oba. Na omenala, agba uwe ndị Yoruba na- amasịkarị gụnyere; tan, ụda sitere n'okike nke silk mara dị ka sanyan, na acha anụnụ anụnụ, sitere na palest ruo na ojii ojii kachasị omimi nke a na-enweta site na ite indigo.   

## Ndị nkwado na ndị nkwado
A na-akwado ma kwado mmemme Ojude Oba site n'aka Awujale, ndị Ijebu-Ode, ndị mmadụ n'otu n'otu na ụfọdụ nnukwu ụlọ ọrụ na Naijiria. Otu n'ime ndị isi na-akwado ememme a bụ Globacom . Nnukwu ụlọ ọrụ mgbasa ozi bụ onye nkwado ihe omume ahụ ruo afọ iri, site n'afọ ruo n'afọ, na-enye onyinye, ihe nrite na ihe nrite oche ndị nwere akara na uru dị iche iche. Enyemaka ha na-ebuli emume Ojude oba enweghị atụ. Ndị ọzọ na-akwado mmemme bụ; First City Monument Bank [FCMB], UAC of Nigeria, Fan Milk, The Seven-Up Bottling Company na MultiChoice na ọtụtụ ndị ọzọ. 

## Ebendesibia

Òtù:Pages with unreviewed translations