Rafiki (ihe nkiri)

***Rafiki*** (Swahili  ) bụ Ihe nkiri ihe nkiri Kenya nke 2018 nke Wanuri Kahiu duziri. Rafiki bụ akụkọ ịhụnanya nke na-eto n'etiti ụmụ agbọghọ abụọ, Kena na Ziki, n'etiti nrụgide ezinụlọ na ndọrọ ndọrọ ọchịchị gbasara Ikike LGBT na Kenya. Ihe nkiri ahụ nwere ihe ngosi mba ụwa na ngalaba Un Certain Regard na 2018 Cannes Film Festival;   ọ bụ ihe nkiri Kenya mbụ a ga-egosi na mmemme ahụ.

## Atụmatụ
Kena na-enyere nna ya John Mwaura aka ime obere ụlọ ahịa dị mma na Nairobi ka ọ na-eme mkpọsa maka ntuli aka ime obodo. Kena odụn̄ ye eka esie, emi mînen̄ekede itịn̄ ikọ ye John. Kena malitere ime ka ya na Ziki na-akpa, nwa agbọghọ agbataobi nwere ntutu mara mma, bụkwa nwa ada Peter Okemi, onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị John. Kena na Ziki nwere ọtụtụ ụbọchị ịhụnanya, na ngwa ngwa na-abịaru nso, mana enwere esemokwu banyere igosipụta ịhụnanya ha n'ihu ọha n'ihi na nwoke idina nwoke bụ iwu na-akwadoghị na Kenya.

Ndị enyi Ziki na-ekwo ekworo na ọ na-anọkọ ọtụtụ oge na Kena, mgbe ha wakporo Kena, Ziki na-agbachitere ya. Ziki na-akpọga Kena n'ụlọ ka ọ kechie ọnyá ya, ma nne Ziki na-ejide ha ka ha na-esusu ọnụ. Ha gbakọrọ ọnụ ka ha zoo, ma asịrị obodo ahụ na-ahụ ha, bụ́ onye na-akpọte ìgwè mmadụ iwe ji wakpo ụmụ agbọghọ abụọ ahụ. E jidere ha abụọ, ma ndị nna ha ga-eburu ha. Ziki enwekwaghị ike ịtachi obi ịhụ Kena, ndị mụrụ ya zigakwara ya ka ọ gaa biri na Lọndọn. John ekweghị ka Kena buru ụta maka ihe merenụ, n'agbanyeghị na ọ pụtara na ọ ga-atụfu ohere ya na ntuli aka.

Afọ ole na ole ka e mesịrị, Kena emezuola nrọ ya ịghọ dọkịta, ma nweta akụkọ na Ziki alaghachila n'obodo ahụ. Ihe nkiri ahụ na-agwụ dịka ha na-agbakọta: mgbe afọ ndị a niile gasịrị ịhụnanya ha anwụghị.

## Ndị na-eme ihe nkiri

* Samantha Mugatsia as Kena
* Sheila Munyiva as Ziki
* Neville Misati as Blacksta
* Nini Wacera as Mercy
* Jimmy Gathu as John Mwaura
* Charlie Karumi as Waireri
* Muthoni Gathecha as Mama Atim                                               
* Dennis Musyoka as Peter Okemi
* Patricia Amira as Rose Okemi
* Nice Githinji as Nduta
* Patricia Kihoro as Josephine
* Mellen Aura as Elizabeth

## Mmeputa
E nwetara mkpali imeputa ihe nkiri a site n'obere akwukwo akuko a kporo "Jambula Tree" nke Monica Arac de Nyeko, onye mba Uganda dere na 2007.  họọrọ aha ihe nkiri ahụ "Rafiki" (nke pụtara "enyi" na Swahili), n'ihi na n'ihi homophobia na ọha mmadụ, ndị mmekọ na mmekọrịta nwoke na nwanyị na-achọkarị iwebata onye mmekọ ha dị ka "enyi", ọbụlagodi na ha karịrị enyi.

O were ọtụtụ afọ iji chọta ego iji mepụta ihe nkiri ahụ. Ndị -eme ihe nkiri ahụ gbalịrị inweta ego na Kenya, mana nke ahụ agaghị ekwe omume, ya mere ha chọtara ndị mmekọ mmepụta na Europe yana ego site na Lebanọn na United States.

Agba rụrụ ọrụ dị mkpa na ihe nkiri na ntụziaka nka nke ihe nkiri ahụ. Ndị na-eme ihe nkiri chọrọ igosi na Nairobi bụ obodo mara mma, nke mere na enwere ọtụtụ agba na ihe nkiri ahụ.  na-egosi ihe nkiri nke mmekọrịta chiri anya n'etiti Kena na Ziki na ụcha pastel dị nro karịa ọdịiche dị ike nke ihe nkiri ndị ọzọ.

Ọ bụ ihe nkiri mbụ Samantha Mugatsia mere dị ka onye na-eme ihe nkiri. Kahiu chọtara ya na oriri enyi ya wee gwa ya ka ọ nyochaa maka ọrụ ahụ, ebe ọ nwere ụfọdụ njirimara nke Kena.  Munyiva emeela ihe nkiri tupu.

## Nnakwere
 Metacritic ihe nkiri ahụ nwere akara nke 68 n'ime 100 dabere na nyocha sitere na ndị nkatọ 17, na-egosi "n'ozuzu nyocha dị mma".

### Mmachibido iwu na Kenya
 ọrụ Kenya Film Classification Board (KFCB) machibidoro *Rafiki* iwu "n'ihi isiokwu ya bụ nwoke idina nwoke na ebumnuche doro anya ịkwalite ụmụ nwanyị idina nwanyị na Kenya megidere iwu". Ụlọ ọrụ ahụ gwara onye nduzi ihe nkiri ka ọ gbanwee njedebe ahụ, ebe ọ bụ na ọ nwere olileanya na ihe dị mma.  jụrụ, nke mere ka a machibido ihe nkiri ahụ iwu. KFCB dọrọ aka ná ntị na onye ọ bụla a hụrụ na ihe nkiri ahụ ga-emebi iwu na Kenya, ebe a na-ata ndị na-edina nwoke ibe ha ahụhụ site na afọ iri na anọ n'ụlọ mkpọrọ.  iwu ahụ mere  ndị na-akwado ikike LGBT iwe.

 nduzi ihe nkiri ahụ, Wanuri Kahiu, gbara gọọmentị Kenya akwụkwọ, iji kwe ka a nyochaa ihe nkiri ahụ ma ruo eruo ka a nyefee ya dị ka ntinye Kenya maka onyinye Academy maka ihe nkiri asụsụ mba ọzọ kacha mma na 91st Academy Awards. 'abalị iri abụọ na otu n'ọnwa Septemba n'afọ 2018, Ụlọikpe Kasị Elu nke Kenya wepụrụ mmachibido iwu ahụ na fim ahụ, na-enye ohere ka egosiputa ya na mba ahụ ruo ụbọchị asaa ma mezuo ihe kacha nta a chọrọ. &nbsp;Ozugbo  wepụrụ mmachibido iwu ahụ, ihe nkiri ahụ gosipụtara n'ihu ìgwè mmadụ na-ere ahịa na sinima dị na Nairobi. 'agbanyeghị nkwenye ahụ, a họrọghị ya dị ka ntinye Kenya na ngalaba ihe nkiri asụsụ mba ọzọ, ebe a na-eziga Supa Modo kama.

### Onyinye
Mugatsia meriri ihe nrite Best Actress na 2019 FESPACO na Ouagadougou, Burkina Faso maka ngosipụta ya nke Kena. 

## Edensibia

## Njikọ mpụga

* 
Òtù:Pages with unreviewed translations