Mehri

**Mehri** (endonym: مهريّت, romanized: Mahrīyyt) bụ asụsụ nke oge a nke Ndịda Arab (MSAL) nke ndị ebo Mehri na-asụ na Mahra Governorate nke Yemen na Dhofar Governorate nke Oman, yana obere obodo ndị si mba ọzọ na Saudi Arabia, United Arab Emirates, Qatar na Kuwait na-asụ. Ọ bụ asụsụ a na-asụkarị nke otu MSAL, otu obere ngalaba nke ezinụlọ ndị Semitic nke ezinụlọ Afroasiatic. Ọ bụ otu n'ime asụsụ isii dị iche iche n'ime otu MSAL, nke gụnyekwara Shehri, Harsusi, Hobyot, Bathari, na Soqotri.. 

A na-asụ Mehri na asụsụ nwanne ya nwanyị na ndịda Arab Peninsula tupu mgbasa nke Arabic tinyere Islam na narị afọ nke asaa OA. Taa, ndị bi na Mehri na steeti ndị Arab nke Persian Gulf sitere Ndị Yemen, yana ndị mba nwere ihe nketa Yemen na-asụkwa ya. N'iburu n'uche oke Arabic na mpaghara ahụ n'ime afọ 1400 gara aga na asụsụ abụọ na Arabic ugboro ugboro n'etiti ndị na-asụ Mehri, Mehri nọ n'ihe ize ndụ nke ịla n'iyi. Ruo na narị afọ nke iri na itoolu, ndị na-asụ ya biri n'ebe ugwu dị ka akụkụ etiti nke Oman. Ọ bụ asụsụ a na-asụkarị, na-enwe obere akwụkwọ dị na obodo ma ọ fọrọ nke nta ka ọ bụrụ na ọ nweghị agụmakwụkwọ na Mehri edere n'etiti ndị na-asụrụ ya.

Mahris na-ewere 2 Ọktoba dị ka Ụbọchị Asụsụ Mehri.

## Asụsụ
Abu Muhammad al-Hasan al-Hamdani kwuru na "ndị Mahri na-asụ asụsụ ọjọọ dịka ndị mba ọzọ". N'ebe ọzọ, Hamdani gosipụtara ọtụtụ ihe ọmụma gbasara asụsụ Arab, nke ọ bụla n'ime ha dị anya site na Arabic oge ochie..

Taa, Mehri dị n'asụsụ abụọ, Yemeni Mehri (nke a makwaara dị ka Southern Mehri) na Omani Mehri (nke a makwaara dịka Dhofari Mehri na Nagd Mehri). Obere ndị mmadụ na-asụ Omani Mehri ma gosipụta ọ dịghị nnukwu ọdịiche n'ime onwe ya, mana a na-ekewapụkwa Yemen Mehri n'asụsụ ọdịda anyanwụ na nke ọwụwa anyanwụ.

## Ọmụmụ ụdaolu
N'adịghị ka ESSL ndị ọzọ, mkpụrụokwu Mehri 'emphatic' abụghị naanị ihe ejectives. Enwere ike itinye ha na pharyngeal, dịka ọ dị n'asụsụ Arabic, yabụ o kwere omume ka Mehri gosi na mgbanwe sitere na mkpụrụokwu proto-Semitic ejective gaa na mkpụrụokwu pharyngealized nke dị n'ọtụtụ asụsụ Semitic.

* /ɡ/ nwere ike ịghọta dị ka affricate [dʒ] ma ọ bụ palatal plosive [ɟ] n'asụsụ Yemeni.
* Asụsụ Mahriyōt na Hawf na ọgbọ ndị na-eto eto nke al-Rubū́ah nwere  dị ka [[[[[[], ụmụ nwanyị na-asụ asụsụ ndị ahụ na-ejikarị africate eme ihe nke a na-akpọ mgbe ụfọdụ dị ka ndị na-enweghị olu [t͡].

Nchịkọta ụdaume dị ka ndị a:

Ihe mgbochi olu, ma ọ bụ ma ọ dịkarịa ala okwu nkwụsị, na-etinye onwe gị na nkwụsịtụ. N'ọnọdụ a, ma ụda olu na nkwụsị siri ike na-agbapụ, na-efunahụ ọdịiche ụzọ atọ ( na-agbapụta na ọnọdụ niile). N'ebe ọzọ, a na-eme ka nkwenye na (n'ụzọ nhọrọ) nkwụsị ụda olu na-eme pharyngealized. Emphatic (ma ọ bụghị olu) fricatives nwere usoro yiri nke ahụ, na n'ọnọdụ na-abụghị tupu nkwụsịtụ ha na-ekwupụta akụkụ ụfọdụ.

Ọdịiche dị n'ebe akụkụ dị iche iche doro anya. O nwere ike ịbụ na ihe na-erule bụ denti-alveolar, dị ka alveolar occlusives, na fricatives n'akụkụ apical, ma ọ bụ na nke ikpeazụ bụ palato-alveOlar ma ọ bụ alveolo-palatal. A na-edekarị fricatives ''ś'', wdg.

 bụ naanị na mgbazinye ego Arabic. Ọ bụghị ihe doro anya ma ọ bụrụ na rhotic bụ trill ma ọ bụ tap.

== Ọdịdị ==

Ihe ndị na-esonụ bụ nsụgharị nsonaazụ nke nnọchiaha ndị ahụ:

A pụkwara itinye nnọchiaha ndị nweere onwe ha n'azụ onye na-egosi (''ð-'') iji gbanwee ha ka ha bụrụ nnọchiaha nwere onwe ya ("m" wdg). 

== Usoro ide ihe ==
Mehri, dị ka asụsụ ndị ọzọ nke South Arab nke oge a, nwere ọdịnala ọnụ bara ọgaranya, mana ọ bụghị nke edere ede. E nwere ụzọ abụọ isi dee asụsụ ahụ: iji mkpụrụedemede Arabic ma ọ bụ iji mkpụrụedemedo Arabic gbanwere nke nwere mkpụrụedemede ndị ọzọ iji gosipụta ụda pụrụ iche na Mehri.

Ụzọ a na-ejikarị eme ihe bụ iji mkpụrụedemede Arabic a na-agbanwebeghị. Otú ọ dị, ntụpọ Arabic na ESS na-eme ka usoro a na-anọchite anya ọtụtụ fonemes nwere otu mkpụrụedemede ahụ.  (Rịba ama na, na usoro Arabic na nke Arabic gbanwere agbanwe, a naghị ekewapụta ụdaume n'ụzọ doro anya, mana ndị na-agụ ya na-ekewapụta ya site na ihe gbara ya gburugburu.) 

Mkpụrụ akwụkwọ Arabic a gbanwere agbanwe nwere usoro ole na ole, ọ dịghị nke ọ bụla n'ime ha bụ nke a haziri ahazi.  > Mkpụrụ akwụkwọ Arabic ndị ọzọ a na-ejikarị eme ihe dị ka edere na ozi ederede, email, wdg) site na Modern South Arabian Languages Centre na Mahadum Leeds;  a tụrụ aro maka mkpụrụ akwụkwọ Arabic iji mee ka ọ nwee ike ịbụ ezigbo usoro maka ide asụsụ ESS (gụnyere Mehri) site n'otu etiti ahụ; a na-enyekwa usoro ọzọ nke mkpụrụ akwụkwọ Almahrah.net tụrụ aro maka otu nzube ahụ (yana IPA phonetic transcription na romanizations) na kọlụm dị n'okpuru tebụl nke dị n'elu.


== Hụkwa ==

* Asụsụ Soqotri
* Asụsụ Shehri

== Ihe edeturu ==


== Ịgụ ihe ọzọ ==

* Rubin, Aaron. 2010. ''Asụsụ Mehri nke Oman''. Leiden: Ọmarịcha
* [Ihe e dere n'ala ala peeji] ''Omani Mehri: A New Grammar with Texts''. Leiden: Ọmarịcha
* 

== Njikọ mpụga ==

* [https://mcsr.mhru.edu.ye/en/dictionary/ Akwụkwọ ọkọwa okwu asụsụ Mehri] - Mahadum Mahra
* (n'asụsụ Arabic) Ihe atụ nke uri Mehri site na forum Hadramaut
* ELAR archive nke ihe ndekọ asụsụ Mehri[http://elar.soas.ac.uk/deposit/0307 Ihe odide asụsụ Mehri]
* [https://www.youtube.com/watch?v=WTdj_h0NcyU Asụsụ Mehri na ndịda Yemen], Al Jazeera Channel (video YouTube, na Arabic na Mehri) 

[Otú:Pages with unreviewed translations