African Development Bank and economic reparations

African Development Bank bụ òtù ego nke na-akwado ọrụ ndị e mere iji kwalite akụ na nyere mmadụ na ibe ya n'ofe Africa.  A na-akpọkwa ụlọ akụ ahụ Banque Africaine de Développment . 

## Ihe ndị mere n'oge gara aga
E mepere Afrịka Development Bank (AfDB) n'afọ 1964 na ikike ọchịchị akụ na na-adịgide adịgide ma mkpụrụ ogbenye n'Africa site na mkpa na ọrụ ihe maka ike ego na mba ndị otu. N'ịbụ nke nwere isi ụlọ ọrụ na Abidjan, Côte d'Ivoire, AfDB na-arụ ọrụ dị ka ụlọ ọrụ mpaghara, na-arụkọ ọrụ na ọrụ Afrịka na ndị mmekọ ụlọ ọrụ onwe.

Ọ bụ ezie na emeghị AfDB na mbụ iji dozie ikpe na-ezighị ezi n'akụkọ ihe mere eme, ọrụ ya na-agbanwe agbanwe na-ejikọtawanye na arụmụka gbasara nkwụghachi akụ na ụba, ọkachasị n'ihe gbasara ihe nketa nke Africa, ịgba ohu gafere Atlantic, na usoro ego na-erigbu.  Nkwurịta okwu banyere nkwụghachi ụgwọ amụbaala n'ofe kọntinent ahụ, na ndị isi Afrịka, òtù ndị obodo, na ụlọ ọrụ mpaghara dị ka African Union na-akpọ maka ikpe ziri ezi, gụnyere site na usoro ego, ịkagbu ụgwọ, na enyemaka mmepe.

Ọ bụ ezie na AfDB n'onwe ya akọwaghị nkwụghachi ụgwọ n'ụzọ doro anya dị ka ebumnuche iwu kwadoro, itinye aka ya na mmemme enyemaka ụgwọ, ego akụrụngwa, na mmekọrịta mmepe ka ụfọdụ ndị ọkà mmụta na ndị na-eme iwu kọwara dị ka ihe na-enye aka na atụmatụ nkwụghachi azụ sara mbara.

## Nkwurịta Okwu Nkwurọrịta N'Africa
N'ime iri afọ ndị na-adịbeghị anya, e nweela mmeghachi omume nke okwu gbasara nkwụghachi ụgwọ maka Africa, nke a na-akpọ oku iji dozie nsogbu akụ na ụba, ọdịbendị, na nke mmadụ na-eme n'ahịa ohu gafere Atlantic, ọchịchị ndị na-achị ala, na enweghị nhata akụ na ụba zuru ụwa ọnụ. Ọ bụ gọọmentị Afrịka, ụlọ ọrụ pan-African, ndị ọkà mmụta, na òtù ọha na eze na-eduzi oku ndị a.

N'afọ 2023, Onye isi ala Ghana Nana Akufo-Addo ọtọ oku maka ịkwụghachi ụgwọ n'ihu ọha, na-ekwu na ọ dịghị ego nwere ikike elele maka ọtụtụ afu nke Ịgba ohu na mmegbu, mana na ugboro maka ikpe ziri ezi ka dị irẹ ma dị mkpa..N'otu aka ahụ, African Union (AU) akwadowo mkparịta ụka mba ụwa banyere nkwụghachi ụgwọ ma kpọọ maka usoro doro anya iji dozie ihe nketa akụ na ụba nke ọchịchị na ịkpa ókè agbụrụ.

E wezụga ịkwụ ụgwọ ego kpọmkwem, a kọwakwara nkwụghachi ụgwọ n'ọnọdụ Afrịka ka ọ gụnye ịkagbu ụgwọ, enyemaka mmepe, iwulite ikike na mgbanwe ụlọ ọrụ. Ndị na-eche echiche dị iche iche na òtù ndị na-akwado ha ekwuola na ụlọ ọrụ ego mba ụwa kwesịrị itinye ikpe na-ezighị ezi n'akụkọ ihe mere eme n'ime usoro akụ na ụba ha na ụdị ego ha.

Ọ bụ ezie na ụfọdụ ndị nkatọ na-ele ihe ndị a anya dị ka ihe nnọchianya ndọrọ ndọrọ ọchịchị, ndị ọzọ na-ekwu na nkwụghachi ụgwọ, gụnyere site na usoro mmepe akụ na ụba, dị mkpa maka inweta ikpe ziri ezi ogologo oge na idozi enweghị ike nke akụkọ ihe mere eme.

## Ọnọdụ na itinye aka nke AfDB
Ọ bụ ebe na African Development Bank (AfDB)anabataghị iwu nkwụghachi ụgwọ, ndị isi ya itinyela aka na isiokwu ndị isi ikpe ziri ezi na nkwụghachi ego.  N'afọ 2023, Onye isi ala AfDB Dr. Akinwumi Adesina Old maka ịza asị ego ka ukwuu site n'aka ndị na-achịbu.  N'ikwu okwu na Global Parliamentary Summit on Reparations na Accra, Ghana, Adesina kwusiri ike na nkwụghachi ụgwọ kwesịrị ekwesị nkwụghachi akụ na , ọ bụghị naanị mgbaghara, ma sie maka siri ike iji dozie nsogbu dị n'iche ihe mere eme na nke nhazi nke mba Afrịka na-eche ihu ihu..  .

Adesina kwuru na nhazi ụgwọ, inye ego, na itinye ego na akụrụngwa na agụmakwụkwọ nwere ike ịrụ ọrụ dị ka usoro ọgbara ọhụrụ nke nkwụghachi ụgwọ akụ na ụba. Ọnọdụ a kwekọrọ na mgbalị sara mbara nke ụlọ akụ ahụ iji kwalite uto na-agụnye ma belata ịdabere na ụdị akụ na ụba na-ewepụta ihe.

AfDB etinyewokwa aka na atụmatụ ndị na-akwado mmepe mmeghari, dị ka Atụmatụ Ụgwọ Ụgwọ Africa, Africa Infrastructure Development Fund na itinye ego na ume ọhụrụ na ọrụ ugbo iji wulite ikike ọchịchị.

Ka o sina dị, ụlọ akụ ahụ na-arụ ọrụ n'ime usoro ego mmepe dị iche iche, nke gụnyere ego sitere n'aka ndị Africa na ndị na-abụghị ndị Africa, ụfọdụ n'ime ha nwere ike ịnwe echiche dị iche ice banyere nkwụghachi ụgwọ. Ọganihu a nwere ike ime ka ọ dị mgbagwoju anya ruo n'ókè AfDB nwere ike ịkwado nkwụghachi ụgwọ dị ka ebumnuche iwu.

## Edensibịa