Ụkpụrụ Omume Anụmanụ n'Ọhịa

Animal Ethics in the Wild: Wild Animal Suffering and Intervention in Nature bụ akwụkwọ 2022 nke onye ọkà ihe ọmụma Catia Faria bipụtara site na Cambridge University Press. Ọ na-enyocha Ahụhụ anụ ọhịa dị ka nsogbu omume. Faria na-ekwusi ike na ọ bụrụ na anyị nwere ọrụ omume ọma iji nyere ndị nọ ná mkpa aka, anyị kwesịrị itinye aka na okike iji gbochie ma ọ bụ belata nhụjuanya nke anụ ọhịa, ọ bụrụhaala na ọ bara uru ma na-eduga na nsonaazụ dị mma.

## Nchịkọta
Akwụkwọ ahụ na-enyocha Ahụhụ anụ ọhịa dị ka okwu omume ma na-ekwu na enwere ọrụ omume itinye aka na okike iji belata nke a. Ọ na-amalite site n'ịtọlite echiche abụọ dị mkpa: nhụjuanya dị njọ, ma ọ bụrụ na anyị nwere ike igbochi ma ọ bụ belata nhụjuana n'ebughị nnukwu mmerụ ahụ na n'etinye ụkpụrụ ndị ọzọ dị mkpa n'ihe ize ndụ, anyị nwere ọrụ omume ime ya. Isi nke mbụ na-emesi ike na ụmụ anụmanụ na-abụghị mmadụ, gụnyere ụmụ anụmanụ ọhịa, bụ ndị dị mkpa n'ihi mmetụta na ọdịmma ha, nke kwesịrị ka a jiri ya kpọrọ ihe n'agbanyeghị ụdị ndị otu. Akwụkwọ ahụ na-ekwu na ọ bụrụ na ọnwụ dị njọ maka ụmụ mmadụ, ọ pụkwara ịdị njọ maka ụmụ anụmanụ na-abụghị ụmụ mmadụ, na-enye ihe ndị ọzọ mere ha ga-eji mee ihe maka ụmụ anụ ọhịa iji gbochie ahụhụ na ọnwụ ha.

Isiokwu ndị sochirinụ na-ekwu maka ihe dị iche iche na-emegide itinye aka na okike, dị ka arụmụka rụrụ arụ na enweghị isi, nke na-atụ aro na itinye aka nwere ike ime ka ihe ka njọ ma ọ bụ ga-ada. Akwụkwọ ahụ jụrụ mgbagha ndị a, na-ekwusi ike na ntinye aka kwesịrị ime mgbe nsonaazụ a tụrụ anya ya dị mma maka anụ ọhịa. Tụkwasị na nke a, a na-enyocha echiche nke ụdị, na akwụkwọ ahụ na-arụ ụka megide ọghọm na-enweghị isi dabere na ndị otu ụdị. Ọ na-ajụ anthropocentrism dị ka ihe ziri ezi maka ụdị ma na-akatọ akụkọ na-ezighị ezi nke omume ọma, na-akwado nghọta sara mbara banyere ọrụ dị mma maka ụmụ anụmanụ ọhịa.

Akwụkwọ ahụ na-ekwukwa banyere mmụba nke nhụjuanya na ndụ anụ ọhịa, na-akọwapụta ụzọ ihe ndị na-eme n'okike si emebi ọdịmma ha. Ọ na-ekwu na itinye aka iji belata ahụhụ anụ ọhịa bụ ihe kwere omume ma bụrụ ihe ziri ezi. N'ozuzu, akwụkwọ ahụ na-akpọ maka ụzọ ọmịiko na nke na-aga n'ihu n'ebe ụmụ anụmanụ ọhịa nọ, na-agba ndị na-agụ akwụkwọ ume ịgbatị ọrụ omume ha karịa naanị izere mmerụ ahụ na itinye aka iji nyere ụmụ anụmanụ nọ na mkpa aka.

## Nnakwere
N'ime nyocha, Christopher Bobier na-eto akwụkwọ ahụ maka mkparịta ụka ya na-adọrọ mmasị banyere mmetụta anụ ọhịa na omume ọma. Ọ na-ekwusi ike na ọ na-eweta ikpe siri ike maka itinye aka na okike iji belata nhụjuanya na ọnwụ nke anụ ọhịa na ndị ọkà mmụta sitere na ngalaba dị iche iche metụtara anụmanụ, gụnyere ụkpụrụ omume anụmanụ, ụkpụrụ Omume gburugburu ebe obibi, gburugburu ebe obibi (ecology, nchekwa, na iwu anụmanụ, ga-ahụ akwụkwọ ahụ ka ọ dị mfe ma baa uru. Otú ọ dị, ọ na-ekwu na akwụkwọ ahụ na-ewelite ajụjụ dị mkpa banyere mmetụta bara uru nke itinye aka, karịsịa maka ndị bi n'obodo ukwu ndị dị anya site na ọzara. Tụkwasị na nke a, ọ bụ ezie na akwụkwọ ahụ anaghị ekwu maka zoo kpọmkwem, ọ na-ajụ ma ha nwere ike ịbụ ụzọ iji belata ahụhụ maka ụfọdụ anụ ọhịa, ọ bụ naanị na a ga-enyocha nchegbu gbasara omume ọma banyere ndọrọ n'agha. 'ozuzu, ọ na-aja ọrụ Faria mma maka enyemaka ya na okwu gbasara ọdịmma anụ ọhịa, na-ahapụ ndị na-agụ ya na nghọta miri emi na ajụjụ na-akpali echiche.

Nnyocha Josh Milburn na-eto akwụkwọ ahụ maka inye arụmụka nkà ihe ọmụma zuru oke na nke siri ike maka echiche na ụmụ mmadụ nwere ọrụ omume ọma itinye aka na okike iji belata ahụhụ anụ ọhịa. Milburn na-eme ka nzaghachi Faria na mgbagha dị iche iche e welitere megide nke a pụta ìhè, gụnyere mgbagha na enweghị isi, nke Faria na-emegide site na "nnwale mgbanwe. " Tụkwasị na nke a, ọ na-adọta uche na nzaghachi nke Faria maka mgbagha nke ihe ize ndụ, nke na-atụ aro na ntinye aka nwere ike itinye ụkpụrụ ndị ọzọ na-abụghị nke nhụjuanya n'ihe ize ndụ. Nnyocha ahụ na-aja Faria mma maka njikwa nke arụmụka mmekọrịta, ebe ọ na-akọwa esemokwu na echiche ụfọdụ nke mmekọrịta na otu o si enyocha okwu nke ibute ụzọ, ihe ịma aka zuru oke, na ịdị mfe nke ibelata ahụhụ anụ ọhịa. 'ozuzu, Milburn na-ekwu na akwụkwọ Faria na-enye nyocha zuru ezu na nke na-akpali echiche nke echiche dị mgbagwoju anya gbasara itinye aka na okike iji belata ahụhụ anụ ọhịa.

Akwụkwọ ahụ e nkwado site n'aka ndị ọkà ihe ọmụma Kyle Johannsen, Jeff McMahan, Siobhan O"Sullivan, Clare Palmer, Valéry Giroux, Núria Almiron, Paula Casal, Alasdair Cochrane, Peter Singer na Oscar Horta. Onye ọkà mmụta ihe n dị ndụ bụ Marc Bekoff toro akwụkwọ ahụ, na-ekwu na ọ ga-abụ "agụ akwụkwọ achọrọ maka ndị na-eme nchọpụta na onye ọ bụla na-etinye oge dị ukwuu n'èzí na-ele ụmụ anụmanụ ndị ọzọ".

## Edensibia


## Ịgụ ihe ọzọ

*