Yeelen

***Yeelen*** (Bambara maka "ìhè" / "ìhè") bụ ihe nkiri Mali nke 1987 nke Souleymane Cissé duziri. A na-ese ya na asụsụ Bambara na Fula, ọ dabere na akụkọ ifo nke Ndị Bambara kọrọ.  bụ ezie na oge ahụ akọwaghị, ọ ga-abụ na ọ dị na narị afọ nke 13 na Alaeze Ukwu Mali ma bụrụ akụkọ ọchụchọ nke gosipụtara anwansi na ịkọ ọdịnihu.

Cissé kwuru n'ajụjụ ọnụ maka Cahiers du Cinéma na "e mere ya n'akụkụ ụfọdụ iji megide ihe nkiri ethnographic nke Europe" nakwa na ọ "chọrọ ime nzaghachi maka nghọta mpụga, nghọta nke ndị ọcha na ndị ọkà mmụta, nghọta ndị ọzọ". 

Ọ na-egosi Issiaka Kane dị ka Nianankoro, nwa okorobịa Afrịka nwere ikike anwansi. Niamanto Sanogo -eme nna Niankoro, onye na-agbaso nwa ya nwoke site na ala Bambara, Fulani na Dogon nke West Africa site na iji osisi anwansi eduzi ya.

## Atụmatụ
Nna Nianankoro bụ Soma bụ akụkụ nke usoro Komo, onye na-eme anwansi, mana ọ na-eji ike ya eme ihe maka ọdịmma onwe ya. O kpebisiri ike igbu nwa ya nwoke nāhu ọhù na nwa-ya nwoke gēme ka ọ nwua. N'ịbụ onye nne ya nyere aka, Nianankoro zuru ohi ọtụtụ n'ime ihe nsọ nna ya wee hapụ obodo ya gaa.chọ nwanne nna ya maka enyemaka. Soma na-achụ ya site n'enyemaka nke pylon mara mma nke na-egwu egwu ebe nwa ya nwoke nọ ma mebie ihe mgbochi niile na-egbochi ya.

Ka ọ na-eme njem, Nianankoro zutere hyena nke gwara ya na ọdịnihu ya ga-adị ukwuu. Ka ọ na-agafe n'ókèala nke Fulas, a na-eche na ọ bụ onye ohi ma jide ya. Eze ha Rouma Boli nyere iwu ka e gbuo ya, mana Nianankoro mepụtara anwansi nke na-eme ka ndị nche ya kpụkọọ ma kwuo na ha enweghị ike igbu ya. N'ịbụ onye nwere mmasị, Eze Romania nyere Nianankoro nnwere onwe ya iji gbanwere enyemaka megide agbụrụ na-emegide ya. Mgbe agbụrụ ahụ wakporo, Nianankoro kpọrọ ìgwè aṅụ na ọkụ nke chụpụrụ ndị mwakpo ha. Eze ahụ kelere Nianankoro ma gwa ya ka ọ gwọọ nwunye ya Attou. Nianankoro na-emepụta ihe na-atọ ụtọ, mana agụụ mmekọahụ na ụra na-emeri ya na Attou. N'abalị ahụ, ha laghachiri na Romania iji kwupụta mpụ ha, eze ahụ nyekwara ha iwu ka ha lụọ di ma pụọ.

Nianankoro na Attou gara n'ihu na njem ha ka nna ya nọgidere na-achụ. Soma chụrụ nwoke albino na nkịta ọhịa n'àjà iji mee ka chi ndị nyere ya ike ịchụ nwa ya nwoke. Mgbe ahụ, ọ zutere ndị Komo ma dọọ ha aka ná ntị na Nianankoro bu n'obi ịgbasa anwansi ha maka ndị mmadụ niile iji mee ihe. Nianankoro na Attou rutere nwanne nna ya Djigui, onye kpuru ìsì ogologo oge gara aga mgbe ọ họọrọ iji ihe owuwu nke Kore's Wing maka ndị ya. O nyere Nianankoro ihe ncheta ahụ ma gwa ya na Attou, onye dị ime, na ụmụ ha ga-aghọ mba ga-eche ihe isi ike ihu ma ree ha n'ohu, mana n'ikpeazụ ọ ga-aba ọgaranya. N'iwere nku Kore, Nianankoro hapụrụ ịlụso nna ya ọgụ ma nye Attou uwe elu ya ka o nye nwa ya nwoke. Ọ gbabara na Djigui ka ha na-akwadebe maka mbibi na-abịanụ.

Mgbe ọ rutere nna ya, Nianankoro gbalịrị iso ya kwurịta okwu mana ọ na-ewute ya ịhụ na nna ya enweghị ike ịnagide ike ya ma chọọ ka ọ nwụọ. Ha na-akpọku ike nke ihe ha, Soma na ogidi ya na Nianankoro na nku Kore, na-agbanwe onwe ha n'ime enyí na ọdụm, n'otu n'otu. Ike Kore na-emepụta ebili mmiri na-ekpu ìsì nke na-egbu ha abụọ ma gbanwee ala gbara ha gburugburu ka ọ bụrụ ájá. Mgbe ha nwụsịrị, Attou na obere nwa ya nwoke bịara n'ebe ahụ wee chọta àkwá abụọ. Nwa ya nwoke were àkwá nna ya ma nne ya nye ya nku Kore, ha wee hapụ ọzara.

## Ndị na-eme ihe nkiri

* Issiaka Kane - Nianankoro
* Aoua Sangare - Attou
* Niamanto Sanogo - Soma / Djigui
* Balla Moussa Keita - Romanian Boll, Fula eze
* Soumba Traore - Mah
* Ismaila Sarr - Bofing
* Youssouf Tenin Cissé - Nwa nwoke nke Attou
* Koke Sangare - Onye isi Komo

## Ndị a nabatara
*Yeelen* zutere ihe ịga nke ọma dị ukwuu  ma kpọọ ya "ihe nkiri kachasị ukwuu nke Afrịka e mere". 

E nyere ya onyinye ndị ọka ikpe na 1987 Cannes Film Festival, na-aghọ ihe nkiri Afrịka mbụ meriri ihe nrite na akụkọ ihe mere eme nke emume ahụ.  họpụtakwara ya maka onyinye Golden Palm maka otu afọ ahụ.

A họpụtara ya maka Best International Film na 4th Independent Spirit Awards.

A họpụtara ya na # 94 na magazin Empire "The 100 Best Films Of World Cinema" na 2010. 

## Nnakwere
*Tomato Rotten nyere ihe nkiri ahụ ọkwa 90% dabere na nyocha sitere na ndị nkatọ iri. Jonathan Rosenbaum nke Chicago Onye na-agụ na-akpọ Yeelen "nwere ọmarịcha ọmarịcha na echiche efu… na-agwakọta okwu ahụ nke ukwuu.-nke eziokwu na-adịghị ahụkebe, ọrụ a dị ebube na-enye ezigbo mmalite nye onye na-ese ihe nkiri bụ onye nọ n'akụkụ Ousmane.Sembene, ma eleghị anya, onye isi nduzi Africa."*

Richard Brody nke The New Yorker toro ya dị ka "ọrụ magburu onwe ya nke eziokwu metaphysical," na-ede na "aha [ihe nkiri] pụtara 'ìhè,' ọ bụkwa n'ikpeazụ ike nke ìhè n'onwe ya na-abịa n'ihu, site na ọkụ na-atụ egwu. Otú ọ dị, echiche onye na-eme ihe nkiri ahụ siri ike na ndọrọ ndọrọ ọchịchị: ọ na-eme ka mmegbu ndị nna ochie na ọnụ ahịa dị elu nke iguzogide, n'agbanyeghị na ọ bụ ihe ziri ezi.

## Hụkwa

* Who Fears Death, akwụkwọ Naijiria nwere isiokwu yiri ya.

## Edensibia

## Akwụkwọ akụkọ

* Samuel Lelièvre, *La Lumière de Souleymane Cissé. Cinéma et Culture*, Paris, L'Harmattan, 2013 ().

## Njikọ mpụga

* 
* YeelennaAllMovie
* Yeelen na Film Atlas - Nwere nchịkọta zuru ezu.

Òtù:Pages with unreviewed translations