Scarlat Vârnav

**Scarlat Vasile Vârnav**, ma ọ bụ **Sofronie Vârnav** (nke a makwaara dị ka **Charles Basile Varnav**,  **Charles nke Wirnave**,  **Varnavu** ma ọ bụ **Vîrnav**; nwụrụ na Jenụwarị 6, 1868 [ ]), bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Moldova na Romania, onye ọrụ ebere, onye nchịkọta, na onye ụkọchukwu Ọtọdọks. Nwa si n'ezinụlọ aristocratic, e mere ya ka o nweta ọmụmụ maka ọrụ n'ụlọ ụka, mana ọ gbapụrụ na Moldavia ga gụọ akwụkwọ na mba ọzọ. N'ịbụ onye maara Òtù nnwere onwe nke Romania na òtù mba Romania nke ọma, o nyere aka guzobe òtù ndị ụbụrụ na-aghọ nkọ raara onwe ha nye mmekọrịta ọdịbendị na nke ndọrọ ndọrọ ọchịchị gafee Principalities Danubian ma karịa, gụnyere ọbá akwụkwọ Romania nke Paris nke 1846. Ọ zụụrụ Ihe osise Baroque, nke o nyere Academia Mihăileană, bụ isi nke Ebe Ngosi Ihe Ochie nke Iași.

Ya na Nicolae Bălcescu na C. A. Rosettijikwara òtù ụmụ akwụkwọ Romania nọ na Paris, ndị nke atụmatụ mgbanwe ha mere ka ya na gọọmentị Europe nwee esemokwu. O wee kere obere òkè na Nnwogha mba France nke afọ 1848, tupu ọ laghachi iji nweta iwu na Neamț Monastery, *Hieromonk* na *Starets*. N'ime afọ ndị 1850 niile, ya na nwanne ya nwoke Constantin, onye bụ ọgọ Gheorghe Bibescu, sonyere n'òtù ndị na-ahụ mba n'anya nke guzobere United Principalities, ma na-arụsi ọrụ karịsịa dị ka onye na-eme mkpọsa atụm vootu. Otú ọ dị, nkwado ya maka mmepe ọgbara ọhụrụ n'ụlọ akwụkwọ na chọọchị gasị abụghị nke ndị okpukpe nabatara, esemokwu ya na ndị mọnk Neamț na-agbaso omenala dugara n'ịmepụta ebe obibi ndị mọnik na-emegide. N'ikpeazụ, Vârnav kwụsịrị inweta nkwado nke Domnitor Alexandru Ioan Cuza, ọ bụ ezie na ọ ka kwadoro atụmatụ ọchịchị aka ike nke Cuza.

Mgbe ọ mesịrị mkpọsa na mba ahụ niile iji kwado Carol I, Vârnav kwụsịrị ọrụ ya na Tutova County. N'ịbụ onye na-arụsi ọrụ ike n'etiti ndị na-emegide ndị Juu, ya na ndị Free and Independent Faction na-arụkọ nke ọma. N'ihi nke a, o sonyere na ndọrọ ndọrọ maka oche na Assembly of Deputies n'oge Disemba 1867, mana ọ nwụrụ site na ọrịa mberede ụbọchị ole na ole ka o merichara. Akụkọ kepukepu na-ekwu na Ndị Juu Romania nyere ya nsí kpalitere ọgba aghara, nke e ji ngwá agha kwụsị, ya na nnyocha gọọmentị. Ọ hapụrụ nwanne ya nwoke Constantin na nwa nwanne ya nwoke, onye injinia na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Scarlat C. Vârnav wee nwụọ.

## Akụkọ ndụ

### Ọrụ ndị mbụ
A maara na Vârnav bụ nwa afọ Hilișeu (ma ọ bụ Silișeu) , Dorohoi County, mana nkọwa ndị ọzọ edochaghị anya, ebe a na-akọ na afọ a mụrụ ya dị ka ébé 1801  ma ọ bụ na nso nso a dị ka ebe 1813.  Ọkọ akụkọ ihe mere eme Petronel Zahariuc na-ekwu na ọ nwere ike ọ gaghị ekwe omume ịkọwa kpọmkwem ụbọchị a mụrụ ya, n'agbanyeghị na o kwenyere na nke o nwere ike ịbụ bụ nke Vârnav n'onwe ya nyere ya nke bụ Ọktoba 14, 1813. Zahariuc kwukwara na ihe ndekọ ọzọ sitere n'oge Vârnav nwere 1810, ma hụ 1801 dị ka nke na-adịghị ìrè. Ihe odide ezinụlọ, nke nwere Septemba 29, 1816, na-ekwukwa na Vârnav bụ onye Prince Scarlat Callimachi na-achị achị oge ahụ mere baptizim ma gụọ aha ya.

Vârnav sitere n'ezinụlọ buru ibu nke ndị isi Moldova, ndị a ma ama kemgbe 1621; ya na Teodor Vârnav, onye edemede Bessarabian nwetụrụ njikọ. Ndị nna nna ya nọ nso amalitela ihe ndị nwere nnwere onwe, nke sitere na mkpali nke *Carbonari*. Otu onye ikwu, Petrachi, duziri nnupụisi Moldavia nye "Sacred Band" n'oge agha obodo nke 1821, yana Gavril Istrati. E kwenyere na Scarlat bụ nwa Ban Vasile Vârnav (nwụrụ n'afọ 1824), onye a ma ama dị ka onye na-anakọta akwụkwọ na onye nsụgharị asụsụ gaa n'asụsụ Romania- ọkachasị maka nsụgharị ọ sụgharịrị Descriptio Moldaviae nke Dimitrie Cantemir, Logique nke Condillac, Istoria tis palai Dakias nke Dionisie Fotino,  yana Crimes and Punishments nke Cesare Beccaria. Dị ka Zahariuc si rụọ arụmụka, njirimara a na-eduhie eduhie: nna Scarlat bụ Vasile Vârnav n'ezie, mana ọ bụghị otu onye ahụ dị ka onye nsụgharị; nwunye ya, na nne Scarlat, bụ Maria a mụrụ n'ezinụlọ Gheuca. Ụmụ nwanne nne nke onye ahụ ga-abụ mọnk n'ọdịnihu gụnyere Sofronie Miclescu, onye ga-emesị bụrụ Bishop Metropolitan nke Moldavia. 

Scarlat nwere nwanne nwoke, Constantin (nke a makwaara dị ka Costandin ma ọ bụ Costache), onye zụrụ onwe ya dị ka dọkịta na-awa ahụ. Ha abụọ ketara obosara ala Hilișeu na akụkụ nke Liveni. Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ n'oge ọ bụ nwata nke a na-ekwu na ọ bụ nna ya nyere ya,  Scarlat malitere ịnwa aka ya n'idepụtaghachi ihe odide. Zahariuc na-ekwu na e zigara Scarlat na Constantin ka ha gụọ akwụkwọ na mba ofesi na Mpaghara Bukovina "ozugbo" nsogbu nke 1821 gasịrị, mana na Scarlat laghachiri n'obodo ya na 1826. Mgbe nna ya nwụsịrị, Maria lụrụ onye ọzọ, Costache Roset nke Botoșani. Otu akụkọ kọrọ na nne Scarlat họọrọ ya ka ọ na -anata iwu na Chọọchị Moldavian. Dị ka ihe ọgụgụ a si kwuo, nwa nwanne nna ya bụ Miclescu kụziiri ya ihe n'ụlọ, mana ọ gbagara na ndị ikwu ya na Bukovina, ma mesịa gaa Paris. Ọpụpụ ya, ma ọ bụ n'ihi ihe ahụ merenụ maọbu na ọbughị ya, bụ n'etiti afọ 1832  na 1836. 

Vârnav biri na France ruo 1848. Ọ gara Paris Law Faculty n'etiti afọ 1837 na 1840, mana ọ nwetaghị nzere diplọma;  ọ ga-abụ na ọ nụkwara ọmụmụ ịgụ akwụkwọ na College of Sorbonne.  Site na ego nke ya, ọ zụrụ nchịkọta nkà nke Aguado de las Marismas na aro nke Gheorghe Panaiteanu Bardasare. Ọ gụnyere ihe osise nke Caravaggio, Philippe de Champaigne, Egbert van Heemskerck, Eustache Le Sueur, Pietro Liberi, Bartolomé Esteban Murillo, na François Stella;  Vârnav nwekwara otu akwụkwọ nke ya bụ La Retraite de Russie nke Philippoteaux dere, nke nwere ike ịbụ onye omenkà ahụ mere n'onwe ya, nke o nwere ike ịzụta na Exposition nationale des beaux-arts nke Brussels, na 1842.  N'afọ 1847, o nyere ihe osise niile o nwere na steeti Moldavia, nke nwere obere mmasị na onyinye ahụ. A hapụrụ nchịkọta onyinye ahụ ka ọ mebie n'ebe a na-arụ ụgbọ mmiri na Galați. 

N'ịgbaso ihe kpatara ịhụ mba Rom n'anya, Vârnav guzobere n'afọ 1846 ọbá akwụkwọ Romania, nke ọ raara nye "oge ọhụrụ" nke nnwere onwe Europe,  ma setịpụkwa ntọala maka isi nke Romanian Orthodox na Paris.  Ndị na-abịa mgbe niile gụnyere Nicolae Bălcescu, onye kọwara ọbá akwụkwọ ahụ dị ka ụlọ oriri na ọṅụṅụ na "ebe nzukọ maka anyị ndị Romania".  Dị ka onye edemede Moldavian liberal Gheorghe Sion si kwuo, Vârnav bụ ezigbo enyi ya na Rom, Dincă, amụrụ n'ohu na Pașcani. Ọ gbalịrị ime ka Dincă kwenye ka ọ ghara ịlaghachi n'aka ndị nwe ya na Moldavia, na-ekwe ya nkwa ọrụ dị ka odeakwụkwọ nke ọbá akwụkwọ ahụ. N'etiti afọ 1840, Vârnav na onye na-ahụ maka ọrụ ugbo na onye ncheputa ihe gbasara ndọrọ ndọrọ ọchịchị bụ Ion Ionescu de la Brad na-emekọrịta ihe, na-akwado mbọ ọ na-agba ịmepụta ugbo nlereanya na ndịda Moldavia, ma na-enyekwa Ionescu ọrụ dị ka onye na-enye ndị ọrụ ugbo ọzụzụ. 
áká_èkpè|thumb|258x258px|Akara ezinụlọ Vârnav
N'okwu ya nye ndị na-akwado ọbá akwụkwọ ahụ, nke o bipụtara n'ihe karịrị puku atọ,  Vârnav kọwara na ọ na-ewere asụsụ Romania yana ụka dị ka "ndị nchebe abụọ nke mba anyị. "  Dị ka Rosetti, o rụtụrụ aka na ndị Romania ịbanye "oge mgbanwe", na-akọwa na omume "Phanariote" "nwụrụ anwụ", manakwa na "echiche ọhụrụ na nkwenkwe ọhụrụ" akwụrụbeghị nke ọma. Ọ na-echegbu ya: "anyị na-enwe nsogbu mgbe ụfọdụ ma mba anyị lara azụ nke ukwuu ma e nwere ike ikwe ka o nwee ógè obi ụtọ n'ọdịnihu". Nkwupụta nke Vârnav kwara ndị Romania na-ebizi ndụ ndị ọdịda anyanwụ emo maka ichefu ọrụ ha ime ka ọ dị ọhụrụ, na ọbụna asụsụ ha, na-atụ aro na ha abụọ nwere njikọ chiri anya. N'ozuzu, ọ tụrụ aro na akwụkwọ Romania na-apụta apụta dị mkpa iji gbochie ọchịchọ cosmopolitan: isiokwu ndị dị mkpa iji gosipụta "ọdịdị ọnatarachi na ịbụ ndị Romania n'ezie" karịa "mkpagha nke echiche" na "chimeras nke ihe mgbochi onye ọbula".  Onye na-akọ akụkọ ihe mere eme nke ọdịbendị bụ Adrian Marino rụtụrụ aka na ileghara anya na ihe ọ kpọrọ "ụdị mmepeanya nke mpụta" anya dị ka ihe na-egosi nnwere onwe na-agbaso omenala nke ndị *Junimea* mechara nabata.

Vârnav lekwasịrị anya n'inye ndị na-eto eto nwere ọgụgụ isi ọzụzụ ọdịbendị nke dịlarị n'asụsụ obodo ha; nke a gụnyere mgbalị iji tụfuo orthography Cyrillic dị ka "nke si mba ọzọ", ma mee ka ụmụ akwụkwọ mara mgbanwe dị iche iche sitere na Latin. Ọ rịọrọ ndị na-ebipụta akwụkwọ ka ha kọwaa kpọmkwem ma akwụkwọ ha dị na Latin ma ọ bụ Cyrillic, na-ezube ibute Latin ụzọ. Nnyocha nke O mere ka onye ọkọ akụkọ ihe mere eme Nicolae Iorga chere na ọ bụ "ihe odide onwe onye dị ịtụnanya".  Mgbe òtù ndị na-ahụ maka ịhụ mba n'anya na-agbasi mbọ ike iji mee ka [./Name_of_&#x3C;i&#x20;id= Romani" id="mwASs" rel="mw:WikiLink" title="Name of Romania">aha "Romanian"] bụrụ ihe a ma ama maka agbụrụ na ọdịbendị, ma na-anwa idozi nsupe mkpụrụ okwu ahụ, Vârnav tụrụ aro ụdị ya ọzọ bụ *Roumén* (é), bụ nke e mesịrị jiri român na *română* dochie. Ọ tụkwara aro ka ndị ọkà mmụta asụsụ si na Danubian Principalities (Moldavia na Wallachia), yana mpaghara ndị ọzọ na-asụ asụsụ Romania, zute na nnọkọ "n'ebe dị n'etiti ala Romania". 

## Ihe edeturu

## Edensibịa