Hewan berkuku genap

**Hewan berkuku genap** atau **Artiodaktil** adalah ordo mamalia yang terdiri dari kurang lebih 220 spesies ungulata. Secara umum, artiodaktil merupakan ordo hewan pemakan tumbuhan (kecuali kelompok babi-babian dan paus-pausan) yang menopang berat tubuhnya dengan jari kaki yang jumlahnya genap (dua atau empat), tidak seperti  hewan berkuku ganjil. Kelompok ini mencakup beberapa kelompok mamalia yang berperan penting secara ekonomi seperti sapi, domba, babi, kambing dan unta, serta hewan lain seperti jerapah, kuda nil, rusa, atau kijang. Penelitian biologi molekuler telah menunjukkan bahwa hewan berkuku genap mungkin parafiletik dengan paus-pausan. Hal ini menandakan bahwa beberapa kelompok hewan berkuku genap, terutama kuda nil, memiliki hubungan klad yang lebih erat dengan paus daripada dengan hewan lain dari ordo ini. Sistem filogenetik modern menggabungkan artiodactyla dan Cetacea menjadi satu takson umum **Cetartiodaktil**.

## Klasifikasi

* **Bangsa hewan berkuku genap**/**Cetartiodaktil**
** **Upawangsa [[Tylopoda]]**
*** Suku †Anoplotheriidae?
*** Suku †Cainotheriidae
*** Suku †Merycoidodontidae
*** Suku †Agriochoeridae
*** Suku Camelidae: unta dan llama (enam spesies)
*** Suku †Oromerycidae
*** Suku †Xiphodontidae
** **Klad [[Artiofabula]]**
*** **Upawangsa [[Suina]]**
**** Suku Suidae: babi (19 spesies)
**** Suku Tayassuidae: pekari (empat spesies)
**** Suku †Sanitheriidae
*** **Klad [[Cetruminantia]]**
**** **Klad [[Cetancodontamorpha]]**
***** Genus †*[[Andrewsarchus]]?
***** Suku †[[Entelodontidae]]
***** *'Upawangsa Whippomorpha**
****** Adisuku [[Dichobunoidea]] - parafiletik ke Cetacea dan Raoellidae
******* Suku †[[Dichobunidae]]
******* Suku †[[Helohyidae]]
******* Suku †[[Choeropotamidae]]
******* Suku †[[Cebochoeridae]]
******* Suku †[[Mixtotheriidae]]
****** **Infrawangsa Cetacea**: paus (sekitar 90 spesies)
******* Suku †[[Pakicetidae]]
******* Suku †[[Ambulocetidae]]
******* Suku †[[Remingtonocetidae]]
******* Suku †[[Basilosauridae]]
******* **Parvwangsa Mysticeti**: paus balin
******** Adisuku [[Balaenoidea]]: [[Paus sikat]]
********* Suku [[Balaenidae]]: greater [[Paus sikat]] (empat spesies)
********* Suku [[Cetotheriidae]]: [[paus sikat kerdil]] (satu spesies)
******** Adisuku [[Balaenopteroidea]]: [[paus balin]] besar
********* Suku [[Balaenopteridae]]: [[Balaenoptera|Slender-back rorquals]] dan [[paus bungkuk]] (delapan spesies)
********* Suku [[Eschrichtiidae]]: [[paus abu-abu]] (satu spesies)
******* **Parvwangsa Odontoceti**: paus bergigi
******** Adisuku [[Delphinoidea]]: [[Lumba-lumba|lumba-lumba laut sejati]], [[lelumba-hitam]], dan lainnya
********* Suku [[Delphinidae]]: lumba-lumba laut sejati (38 spesies)
********* Suku [[Monodontidae]]: [[Paus arktik]]; [[narwhal]] dan [[Paus beluga|beluga]] (dua spesies)
********* Suku [[Phocoenidae]]: [[lelumba-hitam]] (enam spesies)
******** Adisuku [[Physeteroidea]]: [[Physeteroidea|paus sperma]]
********* Suku [[Kogiidae]]: [[paus lodan]] (dua spesies)
********* Suku [[Physeteridae]]: [[paus sperma]] (satu spesies)
******** Adisuku [[Platanistoidea]]: [[Lumba-lumba sungai]]
********* Suku [[Iniidae]]: [[Iniidae|South American river dolphins]] (dua spesies)
********* Suku [[Lipotidae]]: [[Lumba-lumba sungai Tiongkok]] (nol - satu spesies, kemungkinan punah)
********* Suku [[Platanistidae]]: [[lumba-lumba sungai Asia Selatan]] (satu spesies)
********* Suku [[Pontoporiidae]]: [[lumba-lumba La Plata]] (satu spesies)
******** Adisuku Ziphioidea
********* Suku [[Ziphidae]]: [[paus berparuh]] (22 spesies)
****** Suku †[[Raoellidae]]
****** **Infrawangsa Ancodonta**
******* Suku †[[Anthracotheriidae]] - parafiletik ke Hippopotamidae
******* Suku [[Hippopotamidae]]: [[kuda nil]] (dua spesies)
**** **Klad Ruminantiamorpha**
***** **Upawangsa Ruminantia**
****** **Infrawangsa Tragulina**
******* Suku †[[Amphimerycidae]]
******* Suku †[[Prodremotheriidae]]
******* Suku †[[Protoceratidae]]
******* Suku †[[Hypertragulidae]]
******* Suku †[[Praetragulidae]]
******* Suku [[Tragulidae]]: [[pelanduk]] (enam spesies)
******* Suku †[[Archaeomerycidae]]
******* Suku †[[Lophiomerycidae]]
****** **Infrawangsa Pecora'''
******* Suku †Gelocidae
******* Suku †Palaeomerycidae
******* Suku Antilocapridae: pronghorn (satu spesies)
******* Suku †Climacoceratidae
******* Suku Giraffidae: jerapah dan okapi (dua spesies)
******* Suku †Hoplitomerycidae
******* Suku Cervidae: rusa (49 spesies)
******* Suku †Leptomerycidae
******* Suku Moschidae: rusa kesturi (tujuh spesies)
******* Suku Bovidae: sapi, kerbau, banteng, kambing, domba, antelop, dan lain-lain (135 spesies)

## Referensi

## Lihat pula
* Hewan berkuku ganjil