Varian tekstual dalam Kisah Para Rasul

**Varian tekstual** dalam Kisah Para Rasul (dan kitab-kitab lain dalam Alkitab) muncul ketika seorang penyalin membuat sebuah perubahan yang disengaja atau tidak disengaja pada teks yang sedang direproduksi olehnya. Beberapa perubahan yang umum termasuk penghapusan, penataan ulang, pengulangan, atau penggantian satu atau beberapa kata ketika mata si penyalin beralih kembali dari salinannya ke naskah asli tetapi pada kata yang serupa di lokasi yang salah pada naskah aslinya. Jika matanya meloncat ke kata sebelumnya, ia akan membuat pengulangan (kesalahan *[[dittografi]]*). Jika matanya meloncat ke sebuah kata yang berikutnya, ia akan membuat penghapusan, atau dapat melakukan sedikit penataan ulang kata-kata untuk mempertahankan arti keseluruhan tanpa mengorbankan konteks. Dalam kasus lain, si penyalin dapat menambahkan teks dari ingatannya untuk teks yang mirip atau paralel di lokasi lain. Kalau tidak, mereka juga dapat mengganti beberapa teks yang asli dengan pembacaan alternatif. Ejaan kadang berubah. Suatu kata dapat diganti dengan sinonimnya. Suatu kata ganti mungkin diubah menjadi kata benda (seperti "Ia berkata" menjadi "Yesus berkata").

Menurut Bruce M. Metzger yang diakui sebagai sarjana Perjanjian Baru terkemuka abad ke-20, kebanyakan varian itu cenderung bersifat minor dan tidak substantif serta beberapa yang dianggap signifikan tidak mengubah doktrin gereja mana pun, malahan salinan yang berlipat-lipat menambah kuatnya keyakinan bahwa semua materi Alkitab yang sampai kini terlestarikan itu mempunyai dasar tekstual yang sangat kokoh.

## Singkatan

## Varian tekstual utama
### Kisah 1-5

: ἔως τῆς πεντηκοστῆς — D, cop<sup>sa</sup>

: εἰς τὸν οὐρανόν — tidak dimuat dalam D, 33c, 242, 326*

: κατοικοῦντες Ἰουδαῖοι, ἄνδρες εὐλαβεῖς — A, B
: κατοικοῦντες εν Ἰερουσαλὴμ, ἄνδρες Ἰουδαῖοι — C3 (Ἰουδαῖοι ἄνδρες), D (εὐλαβεῖς ἄνδρες), E<sup>a</sup> (Ἰουδαῖοι κατοικοῦντες), Ψ, 049, 056, 0142, 33, 81, 88, 104, 181, 326, 330, 436, 451, 614, 629, 630, 945, 1241, 1505, 1739, 1877, 2127, 2412, 2492, 2495, Byz, Lect
: κατοικοῦντες ἄνδρες εὐλαβεῖς — א, itph, syrp
: κατοικοῦντες Ιουδαιοι — **ℓ** *603*

: ενδεκα — mayoritas
: δεκα αποστολος — D*

Kisah Para Rasul 4:24
: συ – Papirus 74, א, A, B, 2495
: συ ει – vgcl
: συ ο θεος – D E P Ψ 049 056 0142 104 326 330 436 451 614 629 945 1241 1505 1739 2412 2492 Byz Lect e gig
: συ ει ο θεος – 2127, **ℓ** *680*, **ℓ** *1443*, d, copsa
: κυριε ο θεος – 33, 181, 1877, syrp, h
: κυριε συ – 88 (arm συ κυριος)
: κυριε – ar

Kisah Para Rasul 5:3
: ὁ Πέτρος Ἁνανία — mayoritas naskah semua jenis teks Alexandria, Kaisarea, dan Bizantin
: Πέτρος πρὸς Ἁνανίαν — D, Ψ
: πρὸς αὐτόν ὁ Πέτρος Ἁνανίαν — E, 321

Kisah Para Rasul 5:28
: ου παραγγελια – אc, Dgr, E, P, (Ψ ουχι), 049, 056, 0142, 88, 104, 181, 326, 330, 436, 451, 614, 629, 630, 945, 1241, 1505, 1739, 1877, 2127, 2412, 2492, 2495, Byz, Lect, e, h, p, syrp, h, copsa, arm, eth
: παραγγελια – <math>\mathfrak{P}</math><sup>74</sup>, א*, A, B, '''ℓ''' ''147'', ar, d, gig, vg, copsa

### Kisah 6-10


Kisah Para Rasul 8:37
: εἶπε δὲ ὁ Φίλιππος, εἰ πιστεύεις ἐξ ὅλης τῆς καρδίας, ἔξεστιν ἀποκριθεὶς δὲ ειπε, πιστεύω τὸν υἱὸν του θεου ειναι τὸν Ιησουν Χριστον — 104, 323, 453, 945, 1739, 1891, 2818, '''ℓ''' ''59''
: εἶπε δὲ αὐτῷ ὁ Φίλιππος, ἐὰν πιστεύεις ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου, σωθήσει ἀποκριθεὶς δὲ ειπε, πιστεύω εἰς τὸν Χριστὸν τὸν υἱὸν του θεου — Εa, ite
: εἶπε δὲ, εἰ πιστεύεις ἐξ ὅλης τῆς καρδίας, ἔξεστιν ἀποκριθεὶς δὲ ὁ εὐνοῦχος ειπεν αὐτῷ, πιστεύω τὸν υἱὸν του θεου ειναι τὸν Ιησουν Χριστον — 88
: ayat tidak dimuat dalam <math>\mathfrak{P}</math><sup>45</sup>, <math>\mathfrak{P}</math><sup>74</sup>, א, A, B, C, P, Ψ, 049, 056, 0142, 33, 81, 88*, 104, 181, 326, 330, 436, 451, 614, 1241, 1505, 2127, 2412, 2492, 2495, Byz, Lect


: πνεῦμα ἅγιον ἐπέπεσεν ἐπὶ τὸν εὐνοῦχον, ἄγγελος δέ κύριου ἥρπασεν τὸν Φίλιππον (*Roh Kudus turun ke atas sida-sida itu, dan seorang malaikat Tuhan mengambil Filipus*) — A, 36a, 94, 103, 307, 322, 323, 385, 453, 467, 945, 1739, 1765, 1891, 2298, itp, vg, syrh
: πνεῦμα κυρίου ἥρπασεν τὸν Φίλιππον (Roh Tuhan mengambil Filipus) - *rell*

: Codex Bezae memuat tambahan: "Dan ketika Petrus sedang mendekati Kaisarea salah satu hamba berlari mendahului dan mengumumkan bahwa ia datang."

### Kisah 11-15
Kisah Para Rasul 11:20
: Ελληνιστας – B Db E P Ψ 049 056 0142 81 88 104 181 326 330 436 451 614 629 630 945 1241 1505 1739 1877 2127 2412 2492 2495 Byz Lect
: Ελληνας – <math>\mathfrak{P}</math><sup>74</sup> Sinaiticusc, A D arm
: ευαγγελιστας – Sinaiticus

Kisah Para Rasul 12:25
: εις Ιερουσαλημ (*ke Yerusalem*) – א, B, H, L, P, 049, 056, 0142, 81, 88, 326, 330, 451, 629, 1241, 1505, 1877, 2492, 2495, Byz, Lect
: εξ Ιερουσαλημ (*dari Yerusalem*) – \mathfrak{P}74, A, 33, 69, 630, 2127
: απο Ιερουσαλημ (*dari Yerusalem*) – D, Ψ, 181, 436, 614, 2412, '''ℓ''' ''147'', '''ℓ''' ''809'', **ℓ** *1021*, '''ℓ''' ''1141'', '''ℓ''' ''1364'', '''ℓ''' ''1439'', ar, d, gig, vg, Chrysostom
: εις Αντιοχειαν (*ke Antiokhia*) – 97<sup>mg</sup>, 110, 328, 424<sup>mg</sup>, 425<sup>c</sup>
: εις την Αντιοχειαν (*ke Antiokhia*) – '''ℓ''' ''38''
: απο Ιερουσαλημ εις Αντιοχειαν (*dari Yerusalem ke Antiokhia*) – E, 322, 323
: εξ Ιερουσαλημ εις Αντιοχειαν (*dari Yerusalem ke Antiokhia*) – 429, 945, 1739, e, p, syrp, copsa geo
: εις Ιερουσαλημ εις Αντιοχειαν (*ke Yerusalem ke Antiokhia*) – 104, copsa (some mss.)

Kisah Para Rasul 13:33
: εν τω ψαλμω γεγραπται τω δευτερω (*it is written in the second Psalm*) — \mathfrak{P}75, א, A, B, C, Ψ, 33 81 181 326 630 945 1739
: εν τω ψαλμω τω δευτερω γεγραπται (*it is written in the second Psalm*) — Ε Π 049 88 104 330 436 451 614 629 1241 1505 1877 2127 2412 2492 2495 Byz
: εν τω δευτερω ψαλμω γεγραπται (*it is written in the second Psalm*) — 056 0142
: εν τω πρωτω ψαλμω γεγραπται (*it is written in the first Psalm*) — D* it
: εν τοις ψαλμοις γεγραπται (*it is written in Psalms*) — \mathfrak{P}45
: εν τω ψαλμω γεγραπται (*it is written in Psalm*) — 522 1175

Kisah Para Rasul 15:23
:  — \mathfrak{P}45, \mathfrak{P}74, א*, A, B, copbo
:  — אc, E, (33), Byz, syrh
:  — C, ar, c, gig, w, geo
:  — D, d
:  — Ψ
:  — 614.

Kisah Para Rasul 15:24
: ψυχας υμων (*your souls*) — \mathfrak{P}33, \mathfrak{P}45, \mathfrak{P}74, א, A, B, D, 33, 81, 629
: ψυχας υμων λεγοντες περιτεμνεσθαι και τηρειν τον νομον (*your souls, saying: you must be circumcised and keep the law*) — C, Ea (περιτεμνεσθαι δει), P, Ψ, 049, 056, 0142, 88, 104, 181, 326, 330, 436, 451, 614, 630, 945, 1241, 1739, Byz


: dimuat - C, 33, 88, 181, 326, 436, 614, 630, 945, 1739, 2412
: tidak dimuat - mayoritas mss.

### Kisah 16-20
Kisah Para Rasul 17:26
: εξ ενος – \mathfrak{P}74, א, A, B, 33, 81, 181, 629, 630, 1739, vg, copsa, bo
: εξ ενος αιματος – D, E, P, 049, 056, 0142, 88, 104, 326, 330, 436, 451, 614, 945, 1241, 1505, 1877, 2127, 2412, 2492, 2495, Byz Lect
: εξ ενος στοματος – Ψ, **ℓ** *603*
: omitted by ethro

Kisah Para Rasul 18:26
: την οδον – D, d, gig
: την οδον του θεου – \mathfrak{P}74, א, A, B, 33, 88, 181, 326, 436, 614, 2412, '''ℓ''' ''60'', **ℓ** *1356*
: την οδον του κυριου – E, 1505, 2495, **ℓ** *598*
: τον λογον του κυριου – 945, 1739
: τον λογον του θεου – 630
: την του θεου οδον – P, Ψ, 049, 0142, 104, 330, 451, 1241, 1877, 2127, 2492, Byz, Lect

Kisah Para Rasul 19:20
: του κυριου ο λογος – א A B
: ο λογος του κυριου – majority
: η πιστις του κυριου – D, syrp

Kisah Para Rasul 20:15
: και μειναντες εν Τρωγυλλιω (*and after remaining at Trogyllium*) – D P 049 88 181 326 330 451 614 945 1241 1505 1877 2127 2412 2492 2495
: και μειναντες εν Στρογγυλιω (*and after remaining at Strogyllium*) – 056 0142
: και μειναντες εν Στογυλιω (*and after remaining at Stogyllium*) – 104
: μεινοντες εις το Γυλλιον (*Gyllium*) – Ψ
: omit – \mathfrak{P}74 א A B C Egr 33 630 1739

: εκκλησιαν του Θεου (*gereja Allah*) — א B 614 1175 2495 al vg sy boms
: εκκλησιαν του κυριου (*gereja Tuhan*) — \mathfrak{P}74, A, C*, D, E, Ψ, 33, 453, 945, 1739, 1891, 36<sup>a</sup>
: εκκλησιαν του κυριου και του Θεου (*gereja Tuhan dan Allah*) — C3, Byz

### Kisah 21-28
Kisah Para Rasul 21:1
: Παταρα – א B E P Ψ 049 056 0142 33 88 104 181 326 330 436 451 614 629 630 945 1241 1505 1739 1877 2127 2412 2492 2495 Byz ar e vg syrp, h copbo arm eth
: Πατερα – \mathfrak{P}74 A C
: Παταρα και Μυρα – <math>\mathfrak{P}</math><sup>41</sup> Dgr gig (itph Hyram) vgmss copsa


: dimuat (dengan perbedaan tekstual) - E, Ψ, 056, 0142, 33, 88, 181, 424, 436, 483, 614, 630, 945, 1505, 2412, 2495
: tidak dimuat - mayoritas mss.

Kisah Para Rasul 24:20
: ευρον αδικημα – \mathfrak{P}74 א A B 33 81 181
: ευρον εν εμοι αδικημα – C E P Ψ 049 056 0142 88 104 326 330 436 451 614 629 Byz

: Καυδα (nama pulau) — \mathfrak{P}74, B, 1175, versi Vetus Latina, Vulgata, dan Pesyita.
: Κλαυδα — א A 33 81 614 945 1739 2495, vgmss (Codex Cavensis) syrh
: Κλαυδην — Byz
: Γαυδην — Ψ

Kisah Para Rasul 27:37
: ως εβδομηκοντα (*about seventy*) — Epiphaniuspt
: ως εβδομηκοντα εξ (*about seventy-six*) — B copsa Epiphaniuspt
: εβδομηκοντα εξ (*seventy-six*) — 522 **ℓ***680*
: εκατον εβδομηκοντα εξ (*one hundred seventy-six*) — copbomss
: διακοσιοι δεκα εξ (*two hundred sixteen*) — **ℓ***1156*
: διακοσιαι εβδομηκοντα (*two hundred seventy*) — 69 Ephraem
: διακοσιαι εβδομηκοντα πεντε (*two hundred seventy-five*) — A copsa
: διακοσιαι εβδομηκοντα εξ (*two hundred seventy-six*) — *rell*

Kisah Para Rasul 27:41
: απο της βιας (*from the force*) — א*
: υπο της βιας (*by the force*) — A B arm geo
: a vi maris (*from the sea*) — latt
: των κυματων (*of the waves*) — **ℓ***1441</sup> (w/obeli)
: υπο των κυματων (*by the waves*) — Ψ 1678 2464 eth
: υπο της βιας των ανεμων (*by the force of the winds*) — 629
: απο της βιας των κυματων (*from the force of the waves*) — 104 *'ℓ*'<sup>*599*</sup>
: υπο της βιας των κυματων (*by the force of the waves*) — <math>\mathfrak{P}</math><sup>74</sup> א<sup>2</sup> *rell*

== Lihat pula ==

* [[Varian tekstual dalam Perjanjian Baru]]

== Referensi ==



== Pustaka tambahan ==

* *Novum Testamentum Graece et Latine*, ed. E. Nestle, K. Aland, Stuttgart 1981.
* [[Bart D. Ehrman]], "The Orthodox Corruption of Scripture. The Effect of Early Christological Controversies on the Text of the New Testament", *Oxford University Press*, New York – Oxford, 1996, pp.&nbsp;223–227.
* [[Bruce M. Metzger]], "A Textual Commentary on the Greek New Testament: A Companion Volume to the United Bible Societies' Greek New Testament", 1994, *United Bible Societies*, London & New York.

== Pranala luar ==
* [http://www.triviumpursuit.com/downloads/the-comparative-critical-greek-new-testament.pdf The Comparative Critical Greek New Testament] 
* [http://dubitando.no.sapo.pt/nt_gr.htm#3 Variantes textuais]  
* [http://www-user.uni-bremen.de/~wie/translation/TR-Varianten/index.html Varian dalm Textus receptus versus Nestle-Aland] 
* [http://www.bibletranslation.ws/trans/acts.pdf Teks bahasa Yunani Kisah Para Rasul]
* [http://www.archive.org/stream/Tischendorf.I.GreekNewTestament.NovumTestamentumGraece.various/08.NovumTestamentumGraece.Tischendorf.Gebhardt.8th.3rd.1886.#page/n483/mode/2up *Novum Testamentum Graece. Editio Stereotipa'' (Lipsiae 1886)]