open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Juneteenth

***Juneteenth***, etiam appellate **Die del Liberation** o **Die del Emancipation**, es un die feriate national statounitese (per un lege adoptate le 17 de junio, 2021) que commemora le emancipation del afroamericanos ex sclavitude. Iste celebration occurre le 19 de junio proque in ille data de 1865 le fin (duo menses ante, in april) del Guerra Civil Statounitese e lor liberation era annunciate al ex-sclavos in Galveston, Texas. Su nomine es un parola-valise del parolas in anglese *June* (junio) e *nineteenth* (19e), le data del commemoration.

Desde 1980 le die era recognoscite officialmente per varie statos del pais, e in 2021 le unic statos que non lo recognosceva era Dakota del Nord e Dakota del Sud; in ultra in novem statos illo es un die feriate pagate pro empleatos statal. Le 17 de junio de 2021, le presidente Joe Biden firmava le lege que establiva *Juneteenth* como un die feriate national.

## Referentias
Mercosud

Le **Mercosud** (*Mercato Commun del Sud;* diction castilian: **Mercosur**, *Mercado Común del Sur;* lusitan: **Mercosul**, *Mercado Comum do Sul;* guarani: *Ñemby Ñemuha*) es le plus vaste union de mercato del America meridional, e se flanca al Communitate andin, al Communitate caribe, e al Systema de integration centroamerican pro facilitar le prosperitate del economia e del commercio del statos participante.

In 2019 le Mercosud se aperiva pro le prime vice ad accordos economic exterior, firmante un accordo de libere excambio cum le Union europee.
Kuopio

**Kuopio** es un citate in Finlandia e anque le capital del provincia de Savonia Septentrional. In Kuopio viveva 120 246 habitantes al fin de 2020. Illo esseva fundate in le anno 1775 per le rege svedese Gustav III e es situate 336 kilometros a nord de Helsinki.
Ludovico ab Alcasar

**Ludovico ab Alcasar** (castiliano: *Luis del Alcázar;* latino: *Ludovicus ab Alcasar;* 1554 – 1613) era un theologo jesuita hispan. Ille es principalmente note pro le publication postume de su opera *Investigation del arcan senso in le Apocalypse* (saepe: *Vestigatio*), avantiante quem postea sera vocate un vision preterista del prophetia biblic, in le commentario al Libro de Revelationes.
Plateau Catarinense

Le **Plateau Catrinense** (portugese: Planalto Catarinense) o **Montanias Catarinense** (portugese: Serra Catarinense) es un region geographic del stato brasiliano de Santa Catarina in le region Sud del pais. Distante approximativemente 100 kilometros del litore del stato, con montanias con plus de mille metros de altitude e climate subtropical de altitude. Le region allogia importante citates como Lages e São Joaquim.

## Geographia
Grande parte de su citates es plus de mille metros de altitude, Lo que permitte que durante le hiberno il occurre gelo  e nive, con le temperatura frequentemente attingite marcas negative.

In le urbe de Bom Jardim da Serra se trova le Serra do Rio do Rastro (ia: Terre Alte del Fluvio de Tracia) que descende sinuosemente de un altitude de 1467 metros usque le nivello del mar in Lauro Müller. Le vista del observatorio super le montania es un grande attraction touristic.

Le regiones es coperte con le foreste de Araucarias, characteristic del regiones de plateau in sud de Brasil

## Climate
In le zonas plus elevate del sector nord del plateau, le estate es fresc e le hiberno es frigide. In le sud del plateau, le frigide es etiam plus forte debite le altitudes. In iste parte del region, il es frequente le occurrentia de gelo e nive. Bom Jardim da Serra, São Joaquim, Urubici e Urupema es le plus frigide urbes de Santa Catarina e de Brasil.

## Urbes

*Anita Garibaldi
*Bocaina do Sul
*Bom Jardim da Serra
*Bom Retiro
*Campo Belo do Sul
*Capão Alto
*Cerro Negro
*Correia Pinto
*Curitibanos
*Lages
*Otacílio Costa
*Painel
*Palmeira
*Ponte Alta
*Rio Rufino
*São José do Cerrito
*São Joaquim
*Urubici
*Urupema
To a Mouse

"**To a Mouse, on Turning Her Up in Her Nest With the Plough, November, 1785**" ("**A un Mus, Post Turbar La in Su Nido con le Aratro, Novembre, 1785**") o plus simple e communmente "**To a Mouse**" ("**A un Mus**") es un poema in scotese per Robert Burns.
Serra do Rio do Rastro

Le **Serra do Rio do Rastro** (Terre Alte del Fluvio de Tracia o Catena de Montanias del Fluvio de Tracia) es parte del Plateau Catarinense, situate in le sud del stato. Illo es transversate per le autostrata SC-390. Con multe forestes e cascadas, illo es un carta postal del stato. Le Serra es situate inter le citates de Lauro Müller e Bom Jardim da Serra, a plus de  metros de altitude. Un observatorio situate in su culmine offere un vista panoramic.

Le percurso del autostrata SC-390 es characterisate por ascendites scarpate e curvas acute. Illo es coperte con Mata Atlântica.

Le autostrata SC-390 que transversa le Serra do Rio do Rastro ha ganiate le titulo de "Carretera Asombrosa" (Autostrata Admirabile/Incredibile) de un inquesta in un magazin espaniol.
Alexandria ad Egypto

**Alexandria ad Egypto** (o **de Egypto**, in arabe: الأسكندرية‎, *al-Iskandariyya*; in greco antique: Ἀλεξάνδρεια, *Alexándreia*; in latino classic: *Alexandrea ad Aegyptum*) es le secunde urbe le plus grande de Egypto, cum un population de 5,2 milliones habitantes. Illo se extende per 32 km longe le costa meridional del Mar Mediterranee, in le area del  delta del Nilo.

Grande centro de poter cultural del Antiquitate, illo es particularmente note pro le Bibliotheca de Alexandria, le plus grande collection de sapientia in le mundo antique, destruite definitivemente per le cristianos circum 400 EC; e pro su pharo, uno del septe meravilias del mundo e representation del excellentia del scientia technologic hellenic, radite al solo per duo seismos durante le seculo XIV e ancora presente in le bandiera local.
Conferentia International de Interlingua 2021

Le **24e Conferentia International de Interlingua** habeva loco inter le 1 e le 6 de augusto 2021, e, pro le prime vice in su historia, esseva organisate completemente in linea a causa del pandemia de COVID-19. Le evento esseva organisate per le Union Mundial pro Interlingua (UMI) con le objectivo de mantener le contacto inter le communitate interlinguista e promover le uso practic del lingua.

## Programma e activitates

Le programma includeva presentationes linguistic, cultural e historica, conferentias sur le application moderne de Interlingua, e sessiones dedicate al education linguistic e communication international. Participantes de plure continentes assisteva a ateliers interactive, lecturas de textos literari, e sessiones de conversation in Interlingua. Un parte special del programma esseva dedicate al celebration del 70e anniversario de Interlingua, con discussion sur su historia e su futuro.

Le conferentia includeva etiam un assemblea general del UMI, durante le qual le membros reportava super le activitates del organisation e delineava planos pro le annos sequente.

## Conclusiones

Malgrado le absentia de incontro personal, le conferentia esseva considerate un successo, gratias al participation numerose e al enthusiasmo del communitate. Le formato virtual demonstrava le vitalitate del movimento interlinguista e facilitava le accesso de personas que normalmente non poterea viagiar. Le participantes concludeva con le aspiration de reincontrar se de novo in persona durante le 25e Conferentia International de Interlingua.

## Referentias
Shinto

**Shinto** o **Shintō** (神道) es un religion animistic japonese.  Illo es le religion indigene in Japon.  Le parola consiste del partes "神" (*shin*) que significa deos, spiritos, e animas, le *kami*, e "道" (*tō*) que significa un via o cammino.

Shintoistas crede que le spiritos e animas es ubique in le natura:  personas, plantas, animales, vento, roccas, montes, celo, fluvios, luna, etc.  Un persona pote devenir o esser un *kami*.  Le Senior es *kami-sama*.  Saepe, il ha un syncretismo con Shinto e Buddhismo, e on considera Buddha como un *kami*.  Cetero, *Amaterasu-ōmikami* (天照大神) es un *kami*, le deessa del sol in le mythologia japonese.  Monte Fuji es un *kami*.

Le *misogi* (禊) es un ritual de purification in aqua per baniar, lavar, o duchar.  Alicunes face pelegrinages a sancte cascadas, lacos, e fluvios.

Le *ichirei shikon* (一霊四魂) es un thema de Shinto.  Un persona ha "un spirito e quatro animas".  Cata de iste elementos ha un proprie function in le persona.  Al morto de un persona, il ha alicun destinationes possibile:  al altere latere del oceano e illac il ha le vita juvene, al mundo astral invisibile, al submundo, o al montes pro guardar le vitas de su familia.

Le *kotodama* (言霊) es le spiritual potentia de parolas e nomines.  Le sono ha un spiritual effecto super objectos.  Le *kotodama* es un thema central in Shinto.  (Le eschimos del Arctica ha un credentia similar.)

Shinto es le veneration del *kami*.  On crede que alique del sol, a un monte, a un arbore o rocca peculiar ha *kami* in illos.  E tal entitates influencia le vitas de personas.

Le parola *yōkai* (妖怪) es frequentemente traducite al *monstro* o *demone* in altere linguas.  Le *yōkai* es *kami* que on non adora.  E le *kami* es *yōkai* que on ya adora.  Toto, de sonos e sensationes estranie, a animales mystic, a etiam phantasmas, pote esser *yōkai*.
Lingua maya yucatec

Hodie, le **[[lingua maya yucatec]]** es parlate de circa 900 000 mexicanos, belizeanos, e guatemalanos.  Post le lingua nahuatl, le maya yucatec es le secunde major lingua indigene in Mexico.  Le lingua es scribite in un Romanisation.  Il ha un alphabeto official que esseva elaborate de linguistas e specialistas in le anno de 1984.  In le era prehispanic, le mayas utilisava un systema de logogrammas con phonogrammas.  Illo esseva un systema logosyllabic.

Le maya yucatec utilisa tonos.  Le Romanisation utilisa accentos super letras pro indicar tonos.


File:Yucatec map.svg|Le ubication del maya yucatec
File:El Cosmos Maya - Mérida, Yucatán.jpg|Un utilisation del maya yucatec
File:Maya Hieroglyphs Fig 50.jpg|Alicun ancian logogrammas maya pro dicer le tempore
File:SMT D206 Landa's Maya alphabet - sign of aspiration.jpg|Alicun ancian phonogrammas maya
Cocina philippin

Le **cocina philippin** es un gruppo de cocinas customari associate con le habitantes del Philippinas.  Le cocinas (indigene e chinese) de Sud-Est Asia e le cocina espaniol (per tres seculos del colonisation) influentia ille cocina.  Ille effecto es remarcabile in plattos como le porco rostite, le preparation de ris con stylos similar al *paella*, e multe dessertos como le *leche flan* ("lacte flan"), *brazo de mercedes* ("brachio de misericordias"), *tocino de cielo* ("lardo de celo"), e *lengua de gato* ("lingua de catto").  Generalmente, philippinos traditionalmente face tres repastos quotidian:  *almusal* (jentaculo per philippino), *tanghalian* (prandio per philippino), e *hapunan* (cena per philippino), plus un aperitivo o repastetto postmeridian, nominate *meryenda*.  Le cocina philippin sovente usa ingredientes tropic como le taro o le igname de *ube*.


File:Ginataang Monggo 001.jpg|Fabas de mungo in lacte de coco
File:Suman20161227.jpg|*Suman*, tortas de ris
File:Sago 20161224.jpg|Sago
File:Sinigang na Baka 20161229.jpg|Bove bullite
File:HopiaInASaucer.jpg|thumb|right|250px|*Hopia*, pastatas de faba
File:Tsampurado001.jpg|*Tsampurado*, un suppa de ris chocolate
File:Espasol001.jpg|*Espasol*, tortas de ris
File:Ube Cake.jpg|Torta de igname de *ube*
File:Ube001.jpg|Pasta de igname de *ube*
File:Laing002.jpg|*Laing*, un estufato de carne e folios de taro in lacte de coco
File:00114jfCuisine of Bulacan Food Cakes Delicaciesfvf 20.jpg|*Brazo de Mercedes*
File:Tocinillo de cielo - luisvilla.jpg|*Tocino de cielo*
File:Siopao002.jpg|*Siopao*, un pan al vapor con farce
Buddhoanimismo

Le **Buddhoanimismo** es le syncretismo del Buddhismo e el Animismo.  Ille condition religional es commun in paises como in Thailandia e Japon.  Le credentias e rituales de ambes se combina.  Le credentia re spiritos e animas es in opposition inter le Buddhismo e le Animismo.  Animistas crede que le spiritos e animas es ubique in le natura:  personas, plantas, animales, vento, roccas, montes, celo, fluvios, luna, etc.  Buddhistas crede que le anima non pote trovar se.


File:Altar of the ubosot of Wat Chang.jpg|Un altar thailandese
File:Phuket-Nai Harn-16-Altar-1976-gje.jpg|Un altar thailandese
File:P3300040.JPG|Un altar thailandese
File:FushimiInari Taisha Shrine-of-Torii.jpg|Un altar japonese
File:The Esoteric Buddhist king of passion Ragaraja (Aizen Myoo), Japan, Edo period, 1600-1700 AD, gilding and colors on wood - Asian Art Museum of San Francisco - DSC01516.JPG|Un altar japonese
File:Chinese house altar Singapore early 20thC Hokkien style with Kwan Kong portrait IMG 9779 singapore paranakan museum.jpg|Un altar chinese hokkien in Singapur
File:Sam Kai altar dedicated Ting Kong - IMG 9902 singapore peranakan museum.jpg|Un altar folkloric in Singapur


Le Buddhismo poterea esser Theravāda como in Thailandia o Mahāyāna como in Japon, e le Animismo poterea esser Shinto, Taoismo, folkloric, etc.

= Vide etiam =

* Animismo
* Religiones african
* Buddhochristianismo
Buddhochristianismo

Le **Buddhochristianismo** es le syncretismo inter Buddhismo e le Christianismo.  Illo es un poc cognite in le Occidente.  Exemplarmente, in le Philippinas, alicun chineses practica ambes le Catholicismo e le Buddhismo. In lor casa, il poterea haber ambes un altar de Buddha e un altar del Infante Christo.  Le credentias e rituales de ambes se combina.

Le syncretismo como un phenomeno religional es commun in altere paises como in Brasil e Cuba.


File:Fat Buddha.JPG|Maitreya Buddha
File:4339Santo Niño de Praga Parish Church 14.jpg|Le Infante Christo
Lingua pali

Le **lingua pali** o **pāḷi** o **pāli** es un lingua liturgic medie indo-aryan.  Illo es studiate principalmente perque illo es le lingua del Canone pali o Tipiṭaka, le Triple Corbe, e illo es le sancte lingua del Buddhismo Theravāda, le Buddhismo del Sud.  Pali ha multe cognatos con le lingua sanscrite, un altere lingua liturgic de buddhistas, del Mahāyāna del Nord, e etiam hindus. Hodie, le lingua pali se scribe con differente scripturas secundo le pais, incluse le alphabeto roman.


File:Novices studying Dhamma and Pali language.jpg|Buddhistas studia le lingua pali.
File:धर्मानंद दामोदर कोसंबी.jpg|Dharmananda Damodar Kosambi (Goa, 1876–1947) esseva un scholar eminente buddhista e un experto del lingua pali.
Anime

Le **anime**, in japonese, アニメ /a.ni.me/, es un altere expression pro un designo animate del stylo japonese.  Le parola japonese **anime** es le curtisation del parola anglese **animation**.  In le Occidente o extra Japon, le notion "anime" significa solmente designos animate que veni de Japon o es designate secundo le designos animate del stylo japonese, contrastante con altere designos animate, exemplarmente illos de Walt Disney o del firma Time Warner.  In Japon, le parola *anime* significa tote le designos animate indifferente al origine.  Il ha multe fanaticos de anime, e esser jocatores costumic place a alicunes de illes.  Multe animes ha traductiones audibile a multe linguas circum le mundo.  Multe animes ha transmissiones disponibile in le Internet.


File:Anime Expo 2011 (5893313130).jpg|Un fanatico de anime (*[[otaku]]*)
File:Anime Expo 2012 (14024503393).jpg|Fanaticos de anime
File:Anime Girl.svg|Un exemplo static de un anime
File:Cosplayer of Naruto Uzumaki from Naruto 20150628b.jpg|Un jocator costumic del franchitia *Naruto*
File:Naruto World Map.jpg|Un mappa scenic del franchitia *Naruto*
File:Naruto World Map.svg|Un mappa scenic del franchitia *Naruto*
File:Chakra-Naruto-diagram-fr.svg|Un diagramma philosophic del franchitia *Naruto*


## Alicun animes

* *[[Aa, Megamisama!]] (Oh, Deessa!)*
* *[[Akira]]*
* *[[Aoi Hana]]* (*Le flores blau*)
* *[[Ashita no Joe]]*
* *[[Attack on Titan]]*
* *[[Boku no Pico]]* (*Mi Pico*)
* *[[Bubblegum Crisis]]*
* *[[Carole & Tuesday]]*
* *[[City Hunter]]* (*Le chassator del citate*)
* *[[Crayon Shin-chan]]*
* *[[Death Note]]* (*Nota del morte*)
* *[[Digimon]]*
* *[[Doraemon]]*
* *[[Dragon Ball Z]]*
* *[[Ebichu]]*
* *[[Fate/Zero]]*
* *[[Fullmetal Alchemist]]*
* *[[Galaxy Express 999]]* (*Expresso Galactic 999*)
* *[[Gintama]]*
* *[[Hadashi no Gen]]* (*Gen discalceate* / anglese:  *Barefoot Gen*)
* *[[Hokuto no Ken]]* (*Le pugno del Stella del Nord*)
* *[[Jigoku Shōjo]]* (*Le puera infernal* / anglese:  *Hell Girl*)
* *[[Kemono no Sōja Erin]]* (*Erin le jocatrice de bestias*)
* *[[Kōkaku Kidōtai]]* (*Esquadra de cartucha* / anglese:  *Ghost in The Shell*)
* *[[La storia della Arcana Famiglia]]*
* *[[Level E]]*
* *[[Magister Negi Magi]]*
* *[[Maoyū Maō Yūsha]]*
* *[[Mobile Suit Gundam]]*
* *[[Mononoke]]*
* **
* *[[Mushi-Shi]]*
* *[[My Neighbor Totoro]]*
* *[[Naruto Shippūden]]*
* *[[Ninja Scroll]]*
* *[[Nokto de la Galaksia Fervojo]]*
* *[[No. 6]]*
* *[[Otaku no Video]]*
* *[[Pokemon]]*
* *[[Polar Bear Cafe]]* (*Cafe Urso Polar*)
* *[[Ranma 1/2]]*
* *[[Rozen Maiden]]*
* *[[Rurōni Kenshin]]*
* *[[Saint Seiya]]*
* *[[Sailor Moon]]*
* *[[Serial Experiment Lain]]*
* *[[Shelter]]* (*Albergamento*)
* *[[Sirius the Jaeger]]*
* *[[Space Battleship Yamato]]*
* *[[Strawberry Panic]]*
* *[[Suisei no Gargantia]]* (anglese:  *[[Gargantia on the Verdurous Planet]]*)
* *[[Tales from Earthsea]]*
* *[[Tenkū no Esukafurōne]]*
* *[[The Mystic Archives of Dantalian]]*
* *[[Urusei Yatsura]]*
* *[[Vampire Hunter D: Bloodlust]]*
* *[[Vampire Knight]]*
* *[[Violet Evergarden]]*
* *[[Xam'd: Lost Memories]]*
* *[[Yumeiro Pâtissière]]*
Region de Murcia

Le **Region de Murcia** es un communitate autonome espaniol uniprovincial situate al sud-est del peninsula iberic. Illo prende su nomine de su capital, le citate de Murcia.
Religiones african

Le **religiones african** circumfere le credentias e rituales del population african.  Multe africanos es christian o islamic.  Alicun africanos combina credentias traditional con iste religiones abrahamic como syncretismos.

Un seculo retro, 76% de africanos practicava religiones traditional o animistic, ma hodie (2010) 13% de africanos los practica, e nunc 57% es christianos e 29% es musulmanes, secundo Elizabeth Dickinson.  Estimationes varia como secundo le doctora Gina A. Zurlo (2020), 49% es christianos, 42% es musulmanes, e 8% es ethnicos.  Il es possibile que il ha imbricationes inter religiones a causa de syncretismos.  Inter christianos in Africa Subsaharan, plus de un medie es protestantes, un tertio es catholicos, e alteres es orthodoxos.  Le Republica Democratic del Congo es le plus grande catholic pais in Africa.

Religiones syncretic como le Santería de Cuba e le Candomblé de Brasil es descendentes del religiones animistic de Africa.  Le religiones yoruba trova radices in le Caribe e America Latin. Le Vodun se trova statounitesemente circum le Golfo de Mexico. In Africa, animistas es confrontate de christianos e musulmanes. Multe de illes es fortiate a converter se. Multe de illes es demonisate e emarginate. Plus de 100 milliones in plus de 40 paises in Africa Subsaharan practica religiones traditional o animistic. Africa ha plus de 1,3 milliardos de habitantes.  Il ha multe species de religiones animistic in Africa.


File:Africa By Muslim Pop.png|Musulmanes in Africa
File:Religion_distribution_Africa_crop.png|Religiones in Africa
File:African statue.jpg|Un statua animistic african
File:Wooden African Statues.JPG|Statuas animistic african
File:African-fetish-statue.JPG|Un statua animistic pro le fertilitate
File:Jogo de Ikin Orossi.JPG|Le sancte oraculo del Ifá, un religion yoruba
File:Objeto de Orumila Ifá Benin. Orossi.JPG|Sancte objectos del Ifá, un religion yoruba


## Vide etiam
* Santería
* Candomblé
* Vodun

## Referentias
Ibaan

**Ibaan** /i.ˈba.ʔan/ es un municipalitate in le provincia **Batangas** /ba.ˈtaŋ.gas/, in le region tagalog del Philippinas.  Illo se trova 89 kilometros sud de Manila e 490 kilometros nord del Citate de Cebu.  La area es 68,99 km2 con un population de plus de 58 507 personas.  Le altitude medie es 126,8 metros.

Ibaan esseva establite officialmente como urbetto in le anno 1804.

## Origine nominal

Le nomine del municipalitate veni del nomine de un specie de arbore **iba**, botanicamente *Phyllanthus distichus*, synonymemente *Phyllanthus acidus*.

## Lingua

Le maniera local de parlar es le dialecto tagalog de Batangas o **Batangueño** /ba.taŋ.ˈgɛn.ɲɔ/.  Illo es un poc differente al lingua tagalog normal a causa del intonation forte e parolas regional.  In Batangas, on pote audir ancian parolas de tagalog.

## Economia

Multe personas labora in le agricultura in Ibaan.  Ibaan es un centro del **kulambô** /kʊ.lam.ˈbɔʔ/, le netto contra mosquito, que le industria local produce e profitabilemente vende.  Le municipalitate ha un grande mercato, le **palengke** /pa.ˈlɛŋ.kɛ/.

## Religiones

Il ha ecclesias de varie religiones, ma il ha un central antique ecclesia del Epocha Espaniol.  Le prime ecclesia catholic esseva construite in le anno 1817.  Alora, le central ecclesia catholic, Sancte Jacob le Plus Grande, esseva construite in le anno 1854.

Multe es al minus nominalmente catholic, ma alicunes es protestantes como  le **Ecclesia Unite de Christo in le Philippinas**, le **Iglesia ni Cristo**, e le **Aglipayan**, que es nove religiones philippin.

Alicunes ancora practica rituales non christian, exemplarmente per donar   oblationes a altares pro altere spiritual entitates.  Multe crede re entitates spiritual como re le **tikbalang** /tik.ˈba.laŋ/, un humanoide con un capite de cavallo. Alora, multe crede re le animismo.

## Transportation

Il ha le transportation public como le multicolor tricyclos e jeepneys.

## Picturas


File:Rivereto en Ibaan.jpg|Un rivo in Ibaan
File:Ibaan Fish Market.jpg|Un mercato de pisces in Ibaan
File:Ibaan Sankta Jakobo.jpg|Sancte Jacob le Plus Grande
File:Tradicia Domo en Ibaan.jpg|Un casa traditional
File:En Tradicia Domo en Ibaan.JPG|In un casa traditional
File:829 Strato en Ibaan.JPG|Un strata in Ibaan
File:827 Apoteko sur la strato en Ibaan.JPG|Un pharmacia sur le strata in Ibaan
File:Vendoplaco en Ibaan.jpg|Le mercato in Ibaan e tricyclos public
File:829 Banko en Ibaan.JPG|Un banco in Ibaan
File:830 Panfarejo sur la strato en Ibaan.JPG|Un paneteria in Ibaan e un jeepney public


## Municipalitatettos

Ibaan se divide inter 26 municipalitatettos, localmente **baranggáy** /ba.raŋ.ˈgaɪ/.  Toto, extra le urbetto Población, es rural.

* Bago
* Balanga
* Bungahan
* Calamias
* Catandala
* Coliat
* Dayapan
* Lapu-lapu
* Lucsuhin
* Mabalor
* Malainin
* Matala
* Munting-Tubig 
* Palindan
* Pangao
* Panghayaan
* Población
* Quilo
* Sabang
* Salaban I
* Salaban II 
* San Agustín
* Sandalan
* Santo Niño
* Talaibon
* Tulay na Patpat

## Vide etiam
* Metro Manila
* Animismo

## Referentia
Dialecto tagalog de Batangas

Le **dialecto tagalog de Batangas** o **Batangueño** /ba.taŋ.'gɛn.ɲɔ/ es un del dialectos del lingua tagalog.  Illo es un poc differente al lingua tagalog normal a causa del intonation forte e parolas regional.  In le provincia philippin de Batangas, on pote audir ancian parolas de tagalog.  In Batangas, le particulos pro respectation es **hô** e **ohò**, durante in altere regiones tagalog, illos es **pô** e **opò**.  Le maniera de parlar in le municipalitate de Ibaan es typic de tote Batangas.

Exemplo:
Denisovano

**Humanes de Denisova** o **denisovanes** es un specie extincte del genere *[[Homo (taxon)|Homo]]*; illes se trovava in Asia durante le Paleolithico (inter 450 milles e 40 milles annos retro). Le denisovanes esseva primemente identificate in 2010 per ADN mitochondrial de un osso digital juvenil trovate in le Caverna Denisova in Siberia. Le denisovanes coexisteva con *[[Homo sapiens]]* moderne durante milles de annos, e alicun mesticiage occurreva. *[[Homo heidelbergensis]]* es typicamente considerate como le ancestre commun de *[[Homo neanderthalensis]]* e le Denisovanes.

## Phylogenia
Un grande  se observa intra Denisovanes.

Le analyse del ADN nuclear de spécimenes fossile de *[[Homo sapiens]]*, Neandertalianes e Denisovanes, effectuate in 2016 per le equipa del Instituto Max-Planck de anthropologia evolutionnista (Leipzig) ducite per Svante Pääbo, monstra que  Neandertalianes e Denisovanes habeva un ancestre commun circa 450 ka retro, e que un altere con *[[Homo sapiens]]* un ancêtre commun  circa 660 ka retro. Iste conclusiones resulta del analyse de duo specimenes fossile del  (Espania), datate de 430 ka, (Neandertalianes pauc post la separation de Denisovanes.

NB. Un studio publicate in 2020 indica que le chromosomas Y de Denisovanes se separeva circa 700 ka retro de un lineage commun al Neandertalianes analysate et humanes moderne; iste duo ultimates se diversificava 37 ka AP. Iste phylogenia es non conforme con isto revelate per le genoma  (non sexual) et revela un hybridation de Neanderthalianes recente con un lineage precoce de *Homo sapiens* qui conduce a reimplaciar le chromosoma Y (heritate directemente del patre) o le ADN mitochondrial (heritate del matre) de iste individuos per material genetic de *H. sapiens*.

Le analyse comparative del genomas fossile e del introgressiones denisovan intra le genomas oceanian actual, conduce a distinger Denisovianes del nord (fossiles del Altai o chinese) e del sud (sin fossile cognite) :

## Specimenes


File:Denisova 4 Denisovan molar 3.jpg|Un molar denisovan
File:Spread and evolution of Denisovans.jpg|Le distribution e evolution del denisovanos
File:Denisova Cave pendants notched bones.jpg|Objectos del Caverna Denisova
File:Denisova-11.jpg|Objectos del Caverna Denisova


## Vide etiam
* *[[Homo neanderthalensis]]*
Aborigines australian

Le **aborigines australian** es e esseva le population native de Australia.  De Africa per Asia, australoides attingeva Australia circa 65 000 annos retro.  Le religiones traditional australian esseva animistic.  Le linguas australian numera inter circa 250 a possibilemente 363.  De istes linguas, il ha circa 800 dialectos.  Le familias e isolates numera circa 13.   Le nunc 10 plus parlate linguas aboriginal es Arrernte, Djambarrpuyngu, Pitjantjatjara, Warlpiri, Murrinh-Patha, Tiwi, Luritja, Anindilyakwa, Wik Mungkan, e Ammatjerre.  Ante le invasion anglosaxone, probabilemente il habeva circa 600 linguas. Il ha 798 365 aborigines e insulanos Stricto Torres in Australia, 3,3% del total population australian (2016).

Le aborigines australian ha un pelle tenebrose.  Lor capillos undulose poterea esser nigre, brun, rubie, o blonde.  Pro le masculos, le circumcision e le subincision es commun.

Le thema del **Soniamento** o le **Tempore del Sonio** es central in le animismos del aborigines.  Illo es le mundo supernatural del ancestres.


File:USMC-060916-M-4680H-005.jpg|Un aborigine pinge un *didjeridoo*, un instrumento musical.
File:Aboriginal Art Australia(2).jpg|Arte sur rocca
File:Aboriginal Art Australia(4).jpg|Arte sur rocca
File:Aboriginal hollow log tombs.jpg|Tumbas lignose
File:Aboriginal hollow log tombs02.jpg|Tumbas lignose
File:Pama-Nyungan and non-Pama-Nyungan.png|Primari divisiones typologic  del linguas australian:  (sud) linguas pama-nyungan in bronzage, e (nord) linguas non-pama-nyungan in mustardic e gris
File:Australian Census 2011 demographic map - Australia by SLA - BCP field 2571 Speaks other language Australian Indigenous Languages Persons.svg|Percentages de parlantes de linguas australian
File:Australian Aboriginal flag pihwiki.png|Le bandiera aboriginal


## Vide etiam
* Bumerang
* Uluru
* Animismo
* Indiano american
* Religiones african
* Eschimo
Inuit

Le **inuit** (syllabario inuit: ᐃᓄᐃᑦ, singular: *inuk* ᐃᓄᒃ), note etiam per le exonymo **eschimos**, es le populos circumpolar qui vive in Siberia, Alaska, Canada del nord, e Groenlandia. Ante le moderne conversiones al christianismo, le inuit sequeva un religion animistic indigene.


File:Inuit Sculpture Now.jpg|Le lingua inuktitut del inuit in Canada
File:NaAs 1.jpg|Un sculptura ab Nunavut, Canada
File:KiAs 1.jpg|Un sculptura ab Nunavut, Canada
File:Inuit snow goggles.jpg|Berillos eschimo
File:Inuit Woman 1907.tif|Un femina inuit, 1907
File:Inuit Elders.jpg|Ancianos eschimo
File:Inuit bannock.JPG|*Palaugaaq (bannock)* del cocina inuit


## Ligamine

https://tusaalanga.ca/ —Linguas del eschimos con dictionarios
Grande magazin

Le **grande magazin** (plus frequentemente al plural: **grande magazines**; etiam vocate: **botecas departimental**, o ex latino classic: **pantopolio**) es un edificio comprendente diverse botecas de vendita et emption al detalio, que offre un vaste selection de benes de consumo (regularmente non alimentar, inde specificamente appellate: supermercato) in varie categorias de productos note como «departimentos».
Santería

**Santería** (espaniol; interlingua:  **Santeria**) es un african religion diasporic que disveloppava in le tarde 19e seculo in Cuba; illo es un syncretismo inter le religion traditional yoruba de Africa Occidental, le Catholicismo, e le Spiritismo.


File:Santeria Temple - Trinidad, Cuba.jpg|Un templo de Santería in Trinidad, Cuba
File:Santeria ceremonio (Mantilla, Havano) 09.jpg|Un ceremonia de Santería in Mantilla, Havana, Cuba
File:Santeria Centro Habana.JPG |Un centro de Santería in Havana, Cuba


## Vide etiam
* Candomblé
Candomblé

**Candomblé** (portugese; interlingua:  **Candomble**) es un african religion diasporic que disveloppava in le 19e seculo in Brasil; illo es un syncretismo inter le religiones traditional de Africa Occidental e le Catholicismo.  Le vocabulario del lingua yoruba es usate liturgicamente.

File:Ebô é uma comida ritual do Candomblé..JPG|*Ebô* es un comida ritual de Candomblé
File:AdeptosCandombleElzaFiuzaAgenciaBrasil.jpg|Adeptos de Candomblé in Brasil
File:3 geraçoes do candomble.jpg|Tres generationes de Candomblé


## Vide etiam
* Santería
Pantheismo

Le **Pantheismo** es le credentia que Deo es toto o toto es Deo.  In altere parolas, le Pantheismo es le presentia de Deo en tote objectos in varie grados.  Un gradation deic existe ubique.  Le parola *pantheismo* veni del greco ancian:  πᾶν (pân) "toto"; e θεός (theós) "Deo"; "toto-Deo".  Taoismo es considerate un religion pantheistic.

## Vide etiam
* Panentheismo
Provincia de Avila

Le **Provincia de Avila** es un provincia de Castilia e Leon, Espania.

## Municipalitates
Avila ha 362 municipalitates.

## Vide etiam
*
Japa mala

Le **japa mala** es un rosario de 108 perlas communmente usate in Hinduismo, Jainismo, Sikhismo, Buddhismo, e altere traditiones religional.  Illo es usate pro recitationes, cantationes, o repetitiones de mantras o de nomine o nomines divin.
Lingua yoruba

Le **lingua yoruba** (endonymicamente **Èdè Yorùbá**) es un lingua parlate in Africa Occidental, principalmente in le Sud-West de Nigeria. Il ha plus de 40 milliones de parlantes.  Le lingua yoruba es usate liturgicamente in syncretic religiones afro-american como in Santería de Cuba e Candomblé de Brasil.  Yoruba se trova in le familia linguistic niger-congo. Yoruba es un lingua con tonos.


File:Ògbójú Ọdẹ Nínú Igbó Irúnmọlẹ̀.jpg|*Ògbójú Ọdẹ Nínú Igbó Irúnmọlẹ̀* per D.O. Fagunwa (d), le pionero de romances in yoruba
File:alphabet.png|Alphabeto de yoruba
File:Yoruba Vowel Diagram.png|Diagramma del vogales in yoruba
Vodun

Le **Vodun** es le syncretic religiones diasporic afro-american o african que combina le religiones traditional de Africa Occidental e Central con le Catholicismo.  Il ha alicun versiones trovate in Brasil, Cuba, le Republica Dominican, Haiti, Louisiana, e Africa Occidental (inter le parlantes del linguas gbe).


File:Vodun procession in Grand Popo.jpg|Un procession vodun in Benin
File:Voodoo exhibit at the Canadian Museum of Civilization (8348740026).jpg|Objectos del Vodun haitian
File:Offerings St. Johns Eve.jpg|Un ritual vodun in Nove Orleans, Louisiana
La xerca per Pahoa

***La xerca per Pahoa*** es le prime novella original scripte in Lingua Franca Nova. Illo esseva scripte per Vicente Costalago e publicate in maio 2020 in le Internet e in maio 2021 como un libro.

## Ligamente externe
* Libro
Université Paris-Saclay

Le **Université Paris-Saclay** o **UPSa** es un universitate dedicate al recerca, situate in le burgo de Gif-sur-Yvette. UPSa specialisa in le dominios de scientia e ingenieria.

Illo era create in 2015.

## Alcun studiantes e professores eminente

* Albert Fert
* Laurent Bouvet
* Jérôme Salomon

## Ligamines externe
* universite-paris-saclay.fr (pagina official)
Cortina de Ferro

**Cortina de ferro** es un locution, usate primarimente in le seculo XX in Occidente, pro indicar le linea de confin que partiva Europa in duo areas de influentia politico-economic, desde le secunde postbello al fin del Guerra Frigide. Durante iste periodo, le parte oriental de Europa era sub controlo directe o indirecte del Union Sovietic, dum le parte occidental se trovava sub egemonia statounitese.

Le phrase era previemente usate in sensos differente desde le seculo XIX. 1914 quando, post le invasion de Belgica per le armea german, le regina belge Elizabeth diceva del germanos: "Inter illes e me il es nunc un cortina de ferro sanguinose que ha descendite eternalmente!" Postea le frase "cortina de ferro" era usate ante le Secunde Guerra Mundial per le autor George W. Crile in referentia al frontiera francese. In 1945 e le nazi Joseph Goebbels (in februario) e le senator statounitese Arthur Vandenburg (in novembre) usava le frase.

In un discurso in Fulton, Missouri, Statos Unite, le 5 de martio de 1946, Winston Churchill diceva:

## Referentias
Phacochero african

Le **phac<u>o</u>chero african** (nomine scientific: *Phacochoerus africanus,* 1788), alteremente note como **phacoc<u>e</u>ro commun**, es uno de duo species de phacocheros, le alie essente *[[Phacochero ethiopic|P. aethiopicus]].* Illo es un mammifero artiodactyle pertinente al subfamilia suin in le plus grande familia del suides, dunque parente del porcos europee, ma endemic del savannas de Africa subsaharian.

Le phacochero ha devenite multo celebre in le cultura Occidental super toto post le famose pellicula de animation *[[Le Rege Leon]]*, ubi le sympathic Pumbaa (que in lingua swahili vole dicer «fatue, stulte») es un phacochero qui, in copula cum su amico suricato Timon, funge como genitor adoptive del leon protagonista, remanite orphano.
Le Domino del Muscas

***Le Domino del Muscas*** es un romance de 1954 per le scriptor europee Premio Nobel pro litteratura William Golding. Le opera se focalisa sur un gruppo de juvenes naufragate sur un insula deserte, e lor tentativa disastrose de autogovernar se constituente un societate civil. Le themas principal include le crescentia del esser human tra le tension inter pensata de gruppo e individualitate, inter reactiones rational et emotional, e inter moralitate e immoralitate.
Aguascalientes (citate)

**Aguascalientes** es le capital e le citate le plus populose del stato mexican de Aguascalientes e le sede municipal del Municipalitate de Aguascalientes.
Norm Macdonald

**Norman Gene (Norm) Macdonald** (Citate de Quebec, 17 de octobre 1959 - Los Angeles, ) era un actor comic canadian–statounitese.
The Adventures of Jimmy Neutron, Boy Genius

***The Adventures of Jimmy Neutron, Boy Genius*** es un serie televisive animate statounitese create per John A. Davis pro Nickelodeon.

## Ligamines externe

*
Clive Sinclair

Sir **Clive Marles Sinclair** (Richmond, 30 julio 1940 - London, 16 septembre 2021) esseva un inventor e interprenditor anglese.

Ille inventava le machinetta de calcular in 1972.  Per su compania Sinclair Research ille produceva le computatores personal ZX81 e ZX Spectrum.  Iste machinas a bon mercato revolutionisava le mercato de computatores personal in le decennio 1980.

Su invention vehicular le Sinclair C5 esseva minus succedite.  Le C5 esseva un parve vehiculo electric pro un persona.

## Biographia
Ciive Sinclair nasceva le 30 de julio 1940 in Richmond, Anglaterra.  Su patre George William "Bill" Sinclair e su granpatre George Sinclair ambe esseva ingenieros.  Su matre esseva Thora Edith Ella Marles.

In 1961 ille fundava le compania Sinclair Radionics, e in 1981 le compania Sinclair Research.


File:SinclairExecutive-01.jpg|Machinetta de calcular Sinclair Executive
File:ZX81.jpg|Sinclair ZX81
File:ZX Spectrum.jpg|ZX Spectrum
File:Sinclair C5 driver.jpg|Sinclair C5
Brandy

**Brandy** es un biberage alcoholic facite per le distillation de vino. Illo typicamente contine inter 35 e 60 per cento de alcohol.
Ed Asner

**Eddie Asner** (Kansas City, Missouri, SUA le 15 de novembre, 1929&nbsp;– Los Angeles, California, SUA le 29 de augusto 2021) esseva un actor statounitese. Ille esseva le presidente del Screen Actor's Guild durante le annos 1981–1985.

## Ligamines externe

*
Vicepresidente del Statos Unite de America

Vicepresidente es le secunde (2de) positano in le governmento del Statos Unite de America.  Le Vicepresidente es Kamala Harris e le presidente es Joe Biden. Le vicepresidente es un positano super importante en le Statos Unite de America.
Grande Muralia Informatic

**Grande Muralia Informatic** o **GMI** (syncrase formate per le union inter «Grande Muralia Chinese» e «muro informatic»; chinese simplificate: 防火长城; chinese traditional: 防火長城; pinyin: *Fánghuǒ Chángchéng*) esse un expression pro describer le combination de technologia e action legislative imperate per le Republica Popular de China pro regular le uso domestic del interrete.

In le vaste systema de censura chinese, su rolo esse blocar le accesso a selecte cybersitos extere e relentar le traffico de datos trans-frontiera.

Le actuation include: limitar le accesso al information extere, blocar instrumentos clave e applicationes mobile del extero (*exempli gratia*: Google, Facebook, Twitter, Wikipedia, YouTube, e alies), o requirer a companias extere adaptar se a restrictive normas domestic.
Lingua fremen

Le **lingua fremen** es un lingua artificial o lingua fictional in le universo de scientia fictive del franchitia *Dune* de Frank Herbert.  Illo es le lingua del gente religiose fremen del desertic planeta Arrakis.  Le lingua fremen deriva del ancian lingua arabe del ancian Terra.  Le scena es multe milles annos in le futuro, ubi il ha un Imperio Galactic, cuje le lingua official es Galach.  Le scriptura del lingua fremen es un modification del ancian scriptura arabe.

## Un specimen in romanisation

**ida rayt al-tin abshir b-al-tin**
:Quando tu vide le saison de ficos, dunque tu pote annunciar le saison de fango.

## Ressources

Herbert, Frank.  (1965).  *Dune*.  New York:  The Berkeley Publishing Group.

McNelly, Willis E.  (1984).  *The Dune Encyclopedia*.  New York:  The Berkeley Publishing Group.
Galach

**Galach** es un lingua artificial o lingua fictional in le universo de scientia fictive del franchitia *Dune* de Frank Herbert.  Illo es le lingua official del Imperio Galactic.  Galach deriva del ancian anglese, del ancian linguas slave, e de altere linguas del ancian Terra.  Le scena es multe milles annos in le futuro.  Il ha altere linguas in le Imperio, exemplarmente le lingua fremen, araboderivate, sur le desertic planeta Arrakis.

Frank Herbert componeva le roman *Dune* (1965) durante le Guerra Frigide inter le Occidente e le Oriente sur nostre Terra.  Dunque, le situation politic affectava su vision del futuro.

## Specimeno

**Baradit nehiidit beed gwarp tau nubukt.**
:Un ave in le mano vale duo in le arbusto.

## Ressources

Herbert, Frank.  (1965).  *Dune*.  New York:  The Berkeley Publishing Group.

McNelly, Willis E.  (1984).  *The Dune Encyclopedia*.  New York:  The Berkeley Publishing Group.
321 aEC

## sin data precise

## januario

## februario

## martio

## april

## maio

## junio

## julio

## augusto

## septembre

## octobre

## novembre

## decembre
Jong-un Kim

**Jong-un Kim** (secundo le ordine onomastic corean: **Kim Jong-un**; in coreano: 김정은 [kim.dzɔŋ.ɯn], hanja: 金正恩, romaja nord: *Kim Jong Un**,* romaja sud: *Gim Jeong-eun*; nate verisimilemente le 8 de januario 1982 o 1983) es le III<sup>e</sup> Duce Supreme del Republica Popular Democratic de Corea, desde 2011, e del Partito Operari Corean (POC), desde 2012. Ille es le medie de tres filios de Yong-hui Ko e Jong-il Kim, qui era le secunde duce supreme de Corea del Nord, de 1994 a su morte in 2011. Jong-un Kim es etiam le nepote de su avo Il-sung Kim, fundator del dictatura communista corean in 1948, inde prime duce supreme usque su morte in 1994.

Esser le tertie membro in carga del dynastia Kim rende de facto Jong-un le dictator absolute del pais, e posseder armas atomic face de ille un del homines le plus influente del mundo pro lo que concerne le pace global.

## Vide etiam
*Jinping Xi
*Gi-mun Ban
Hanja

**Hanja** (漢字, in alphabeto hangul: 한자) es un methodo de scriptura del lingua corean que usa le logogrammas de origine chinese, appellate *[[Scriptura chinese|hànzì]]* in mandarino. Post le invention del alphabeto hangul in le seculo XVI, le characteres chinese e sinocorean se combinava in un systema de syllabas alphabetic complementari, de maniera similar al alphabetos hodierne de Japon. Con le avantiar del tempore e le crescente necessitate de alphabetisar sempre plus personas, le ardue characteres hanja ha essite rendite totalmente obsolete in Corea del Nord, durante que deveniva de sapor quasi exclusivemente traditional o academic in Corea del Sud.
Le Custode inter le Secale

***Le Custode inter le Secale*** (*The Catcher in the Rye*) es un romance per J.D. Salinger, publicate in 1951. Le intention original era dedicar le libro a un publico adulte, ma in veritate illo es frequentemente legite per adolescentes. Le obra tamben face parte de varie programmas de instruction in le schola secundari, primarimente pro le themas que tracta de angustia e alienation e como critica al superficialitate in le societate. Gratias al divulgation in le realitate juvenil, le protagonista **Holden Caulfield** ([ˈkɔːlfiːld]), affrontante problemas complexe de innocentia, identitate, appertinentia, inquietude, lucto, connexion human, sexo, e depression, ha devenite un icone de rebellion adolescente in le mundo occidental.

Iste romance introspective ha essite traducite amplemente, e circa un million de copias son vendite cata anno, pro un total de plus de 65 milliones de libros.
Gi-mun Ban

**Gi-mun Ban** (in coreano: 반기문 [pan.ɡi.mun], hanja: 潘基文, romaja sud: *Ban Gi-mun,* romaja nord: *Pan Kimun*; in anglese: **Ban Ki-moon**) es un politico e diplomate sud-corean nate le 13 de junio 1944, cognoscite globalmente pro servir le carga de VIII<sup>e</sup> Secretario General del Nationes Unite desde januario 2007 a decembre 2016.
Joco del Calamar

***Joco del Calamar*** (coreano: 오징어 게임, *Ojing-eo Geim* o *Ochingŏ keim*; anglese: *Squid Game*) es un serie televisive dramatic de tension scribite e dirigite per Dong-hyuk Hwang, e producite per Netflix in Corea del Sud. Illo narra le historia de un gruppo de 456 personas invitate a riscar lor vita in un mysteriose joco de superviventia in le qual, post haber vincite le altere concurrentes in sex provas mortal in forma de jocos infantil, on pote ganiar un premio de ₩45,6 milliardos (circa €33,3 milliones).

Le serie ha essite publicate in tote le mundo e in varie linguas le 17 de septembre 2021 sur le platteforma digital Netflix, obtenente un successo planetari immediate.

Le titulo proveni de un joco infantil traditional in Corea, citate in le serie como "le joco del calamar", ubi le pueros se affronta in duo equipas dividite in attacco e defensa, e disponite sur un designo que recorda le forma de un calamar.
The Carpenters

**The Carpenters** es un banda de pop statounitesese constituite in 1968 in Downey que includeva le clavierista Richard Carpenter, e le percussionista Karen Carpenter. 

## Discographia

* *Offering/Ticket to Ride* (1969)
* *Close to You* (1970)
* *Carpenters* (1971)
* *A Song for You* (1972)
* *Now & Then* (1973)
* *Horizon* (1975)
* *A Kind of Hush* (1976)
* *Passage* (1977)
* *Christmas Portrait* (1978)
* *Made in America* (1981)
* *Voice of the Heart* (1983)
* *An Old-Fashioned Christmas* (1984)
* *Lovelines* (1989)
* *As Time Goes By* (2004)
Triple Entente

Le **Triple Entente** (del francese *[[entente]]* [] que significa amicitate, comprension, accordo) indica le intendimento diplomatic informal inter le Imperio russe, le tertie Republica francese, e le Regno Unite de Grande Britannia e Irlanda. On lo construeva sur le base de altere accordos diplomatic preexistente, como le Alliantia francorusse de 1894, le Entente Cordial de 1904 inter Paris e London, e le Convention anglorusse de 1907. Le Triple Entente creava, al vigilia del Prime Guerra Mundial, un forte contrapeso al Triple Alliantia de 1882 inter le Imperio german, le Imperio austrohungare, e le Regno de Italia, ma in omne caso non constitueva un ver alliantia de mutue defensa.
Paises Catalan

Per **Paises Catalan** (in catalano: *Països Catalans*) on considera territorios in le area de Europa mediterranee de lingua e cultura catalan.

Le termino appare pro le prime vice al fin del seculo XIX sub le pluma del jurista valencian Benvenite Oliver, e ha essite post popularisate per le autor Joan Fuster, etiam valencian, in su libro *Nosaltres, els valencians* (1962).

In le senso historico-linguistic plus amplie, cum **Paises Catalan** on indica un area cultural extendite in varie statos, e constituite per le antique terras de domination aragonese que ancora hodie parla ulle variante del lingua catalan:

* Catalonia
* Frangia de Aragonia
* Principato de Andorra
* Communitate Valencian
* Insulas Balear
* le urbe Algario (supernominate «Le Parve Barcelona»), in Sardinia
* Le Carche (ibi comprise le parco national), in Murcia
* e bon parte del departimento francese del Pyreneos Oriental (denominate «Catalonia del Nord»).

In su acception politic, illo esse strictemente associate al catalanismo republican (independentia de Catalonia) e al pancatalanismo (union de tote le Paises Catalan), e pro iste ration esse subjecte a numerose criticas, in particular ma non solmente per le anticatalanistas, le espaniolistas, e le monarchistas. In le signification politic moderne, super toto in le narration local pro le creation de un stato unitari, le termino intende referer se principalmente a tres territorios catalanophone, saepe supernominate collectivemente «*Pino de tres brancas*»: Catalonia, Communitate Valencian, e Insulas Balear.
Piscage

In informatica, le **piscage** (in anglese: *phishing*) es un typo de cyberattacco de ingenieria social ubi le attaccante invia un message fraudulente: o specialmente concipite pro imbroliar un persona a revelar informationes sensibile (assi perpetrante le crimine de violation del sphera private), o pro displicar programmarios malitiose contra le infrastructura del victima, como le programmarios redemptive (assi perpetrante le crimine de extortion).
Programmario redemptive (informatica)

Le **programmario redemptive** (abbreviate: **redemptario**; calco del anglese: *ransomware*, ex *ransom*: requesta de redemption pecuniari, e *software*, le programmario) es un typo de programmario malitiose in cryptovirologia que menacia un victima de publicar su datos personal, o de blocar perpetuemente le accesso a illos, si un redemption non es pagate in excambio. Le redemptarios son saepissime utilisate in le operationes de fraude informatic como le piscage.
Platteforma social

Un **platteforma pro servicio de rete social virtual** (saepe abbreviate per metonymia in **platteforma social** o **rete social virtual**) esse un servicio de creation e fruition de contentos digital pro formar o nutrir retes social, que per medio de un platteforma informatic, offere le possibilitate de construir relationes human per interaction virtual cum personas qui comparti interesses, activitates, linguas, ideales, origines, o connexiones al vita real.

## Definition
Le grande varietate de servicios de rete social, independente o integrate, disponibile in le interrete complica le definition del concepto, ma tote le platteformas habe alicun punctos in commun:
# Le platteformas de rete social son applis o sitos electronic fundate in le Tela 2.0.
# Le base de lor servicio es le contentos generate per le usator.
# Le usatores pote crear profilos digital que son designate e mantenite per le platteforma ipse in su servitores.
# Tra programmarios algorhythmic de intelligentia artificial, le servicio offerite facilita le disveloppamento de retes social in-linea, connectente per relation, interaction, o typo de contentos le varie profilos e gruppos de usarores active sur le platteforma.