Jakub Wujek

**Jakub Wujek** (1541, Wągrowiec – 27 de april, 1597, Cracovia) un jesuita polonese, scriptor religiose, doctor de theologia, Vicecancellero del Academia de Vilnius e traductor del Biblia a in lingua polonese.

Jakub esseva filio de Maciej Wujek, studiava in le schola de Ordine de Cister in Wągrowiec e continuava humanitates e studios de scientia classic in Silesia ubi ille appareva exceptionalmente talentose, specialmente in linguas. Super aviso de su parentes ille moveva a Cracovia ab Silesia in 1558 e studiava classiches, ubi in 1559 ille recipeva un diploma de magistro in philosophia. 

Ille comenciava inseniar in le schola de episcopo de Cracovia, Jakub Uchański, in Cracovia. Quando Uchański deveniva primate ille expediva Wujek al Collegio de Jesuitas in Vienna. Hic Wujek complereva un diploma de magistro in philosophia e suplementava su studios philosophic con lecturas mathematic e con apprendimento de greco.

In 1565 ille faceva se membro del Societate de Jesus in Vienna e post noviciato ille comenciava studios theologic in Collegium Romanum ubi ille recipeva un diploma de doctor. Post duo annos in Roma ille retornava a Polonia a Pułtusk, ubi ille deveniva un conferentiante in Collegio de Jesuitas. Ille esseva ordinate un sacerdote in 1568 in Pułtusk e ab iste momento ille devotava se le interprisa de predication e scriber. In 1571–1578 como Cancellero ille organisava le Collegio de Jesuitas in Poznań. In 1578–1580 ille esseva Cancellero del Academia de Vilnius. In 1579–1584 ille fundava le provincia de jesuitas de Koloszwarz in Transylvania.

Wujek publicava duo libros: *Postylla katoliczna* ("Postilla catholica", 1573), *Postylla mniejsza* ("Postilla minor"), *Żywoty* ("Vitas"), *Pasja* ("Passion") e alteres. 

In 1584 le autoritates del Societate de Jesus commissionava Wujek traducer le Biblia ab Vulgata - traduction latin del Biblia de Sancte Jeronimo le qual esseva sancionate per le Consilio de Trento como le Biblia official del Ecclesia Catholic Roman in 1546. Le prime official version de Vulgata, cognoscite como Vulgata de Sixto esseva publicate super recommendation de papa Sixto V in 1590 e evocava un ex le plus grande scandalos theologic in le historia del Ecclesia Roman. In un tentativa pro finir le controversia con le interpretation del Biblia, papa Sixto V, profundemente convincite de esser inspirate per le Spirito Sancte, emendava lo. Ille cambiava e le plano de capitulos e le numeros del versos, omittente alcun phrases e addente alteres a su proprie discretion. Immediatemente post le publication del Vulgata de Sixto e le morte de papa Sixto V, tote copias esseva emite per le Societate de Jesus le qual ergo re-editava le Biblia (complerite in 1592). Le cambios introducite per papa Sixto V esseva reguardate como errores typographic. Le Vulgata re-editate, cognoscite como le Vulgata de Clemente, esseva officialmente publicate insimul al bulla *Aetenus Ille* per papa Clemente VIII in 1592.

Traduction del Nove Testamento per Wujek in prime vice appareva in 1593, complete con "inseniamantos e advertimentos" a proposito del Biblia de Brest e le socinian versiones de Szymon Budny e Marcin Czechowic. Czechowic accusava Wujek de plagiato, e Marcin Łaszcz respondeva in favor de Wujek. Depost illo esseva corrigite e publicate de nove con psalmos in 1594. Le version final esseva complerite in 1595. Totevia, pro que le traduction esseva ancora basate super Vulgata de Sixto, Jesuitas revideva le traduction e adaptava lo al concordia de Vulgata de Clemente. Illo prendeva un pauc annos e le traduction official esseva finalmente publicate duo annos post le morte de Jakub Wujek in 1599. Benque correctiones de jesuitas esseva numerose e significante, le traductiones affundava se in historia como le Biblia de Wujek.

Traduction de Wujek, Vulgata de Clemente, contine numerose explicationes objective e referentias directe al texto original.

In terminos de lingua, Wujek continuava scriber in le stilo su predecessores. Su traduction is precise e multilatere; su lingua is facile e clar durante que in le mesme tempore seriose e digne. Traduction de Wujek reimplaciava le Biblia de Leopolita e serviva del fundamental traduction polonese catholic pro super tres seculos. 

Jakub Wujek esseva interrate in le solos del Ecclesia de Sancte Barbara in Cracovia.

## Referentias

* *[[Encyklopedia Polski]]*, Kraków, Wydawnictwo Ryszard Kluszczyński, 1996, p. 768.
*  Jan Sygański,  ''Ks. Jakób Wujek z Wągrowca w świetle własnej korespondencji 1540-1597'' ("Patre Jakub Wujek de Wągrowiec in lumine de su proprie correspondentia 1540-1597"), Cracovia 1914
*  Stanisław Koziara, ''Biblia Wujka w języku i kulturze polskiej'' ("Biblia de Wujek in lingua e cultura polonese")