open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cherokee (gente)

**Cherokee** es le nomine de un prime nation de America. In le principio le cherokee habitava partes del sudest del SUA. Luctas con le regno britannic e le SUA prendeva multe terreno del cherokee. De facto, un battalia legal occurreva. A un puncto le Corte Supreme del SUA esseva de accordo con le cherokee. Al fin in 1838, le armea statounitese fortiava le cherokee relocar se al terreno reservate in Oklahoma presente. Circa 4.000 gente del cherokee moriva in cammino. Dunque le evento es nominate "le cammino del lacrimas". Al presente le nation cherokee ha su proprie alphabeto e constitution.

## Referentia
Sublevamento de Gwangju

Le **sublevamento de Gwangju** es un movimento popular pro le democratisation, que prendeva loco in le centro del urbe Gwangju in Corea del Sud, initiate le 18 de maio de 1980 in reaction al colpo de stato del 17 de maio. Durante iste movimento, le citatanos se sublevava contra le dictatura de Chun Doo-hwan, establite post le assassination del presidente Park Chung-hee in 1979, e prendeva le controlo del centro del urbe ante que le armea reprimeva le protestos e recuperava le controlo del loco le 27 de maio.

Durante le regno de Chun Doo-hwan, iste evento esseva presentate como un revolta inspirate per partisanos de communistas, sed a pena un regime civil esseva establite, le evento esseva recognoscite como un movimento que intendeva defender le democratia contra le dictatura militar. In 2002, un cemeterio national e un die commemorative (le 18 de maio) esseva create pro indemnisar le victimas e restaurar lor honor.
Magnus Carlsen

**Magnus Carlsen** es un jocator de chacos. Ille esseva champion del mundo de chacos ab 2014 usque 2023.
Dominic Fritz

**Dominic Samuel Fritz** (28 de decembre 1983 in Lörrach) es un politico romano (USR). Ille es burgomastro de Timișoara desde le 30. octobre de 2020.

## Referentias
Fritz in Timișoara
Stefania Rivi

**Stefania Rivi** (Reggio nell'Emilia, 14 settembre 1978) es un actrice italian.

Inicia su proprie carriera casualmente quando, durante su frequenta al Instituto d'Arte di Modena, esva eligite pro participar in un audition pro le rolo de coprotagonista del film "A domani" (1999), dirigite per Gianni Zanasi. Postea, continua su carriera como actrice, laborante etiam in productiones theatral, radiofonic e principalmente televisive e cinematographic.

Inter su altere travalios pro le grande schermo, nos rememora: "Da zero a dieci" (2002) de Luciano Ligabue, "I cavalieri che fecero l'impresa" de Pupi Avati, "Il terzo occhio", dirigite per Susanna Nicchiarelli e "Alla fine della notte", dirigite per Salvatore Piscicelli, iste ultime duo del 2003. In 2005, es coprotagonista con Adriano Giannini in "Dolina" del auctore hungarese Zoltan Kamondi.

In television, debutta in 1999, interpretante le rolo de Maria in le film television de Canale 5 "Amici di Gesù - Giuseppe di Nazareth", dirigite per Raffaele Mertes qui etiam la dirigeva in "San Giovanni - L'apocalisse" (2002), transmitte sur Rai Uno, al quales sequente, inter alteres, le miniseries televisual "Padri e figli" (2004) e "Ho sposato un calciatore" (2005), ambes transmitte sur Canale 5.

## Vita private
In su vita privata, ha un filio nominate Andrea Giberti, que, desde le initio, ille face parte de spot publicitari e como modello de photos.

## Filmographia

### Film

* *A domani* (1999)
* *Lupo mannaro (*2000)
* *I cavalieri che fecero l'impresa* (2001)
* *Kilokalorie* (2001)
* *Da zero a dieci* (2002)
* *Perduto amor* (2003)
* *Il terzo occhio* (2003)
* *Alla fine della notte* (2003)
* *Lezione di stile* (2004)
* *Questo sguardo* (2004)
* *Dolina* (2007)

### Videoclip (con Stefania Rivi)

* Ti può uccidere - Eterno

### Televisión

* *Amici di Gesù - Giuseppe di Nazareth* (1999)
* *Via Zanardi 33* (2001)
* *Le ragioni del cuore* (2002)
* *San Giovanni - L'apocalisse* (2002)
* *Questo amore* (2004)
* *Padri e figli* (2004)
* *Ho sposato un calciatore* (2005)
* *Roulette*
* *Medicina generale 2* (2009)
Chupacabra

Le **chupacabra** es un animal, que non es probate de exister. Le nomine es de espaniol "suge sanguine", proque ille attacca e bibe le sanguine de animales de fermas. Le descriptiones non es de accordo. Un explication es que illos es canes salvage, que perde lor cappillos.

https://simple.m.wikipedia.org/wiki/Chupacabra
Alligatoah

**Lukas Strobel** (nate le  in Langen, Basse Saxonia), cognite professionalmente como **Alligatoah**, es un rappor, cantator, guitarrista, productor discographic, e compositor.
Ramat Gan

**Ramat Gan** (in hebreo: **רָמַת גַּן**) es un citate in le Districto Central de Israel cum 169’706 habitantes (2022).
Ramat Gan esseva create in 1921.
Illo es situate apud un citate de Tel Aviv.

## Referentias
Montanias Appalachian

Le **Montanias Appalachian** coperi un grande parte del est del Statos Unite. Le historia cognoscite del Montanias Appalachian comencia con le avantia del colonos american al montanias. Le montanieros combatteva con le nationes prime e con le governamento britannic, le qual tentava controlar illes. In le battalia de King's Mountain durante le Guerra de Independentia del Statos Unite (1775-1781), le montanieros vinceva un grande parte del armea del general britannic Cornwallis, multo adjutante le confederation american vincer le tote guerra. Le victoria in le montanias anque adjutava altere statouniteses viagiar al west. Illo anque permitteva le construction del canal Erie. Durante le annos 1800 le montanieros deveniva minatores de carbon e ferro e construeva ferrovias. Le Grande Depression del annos 1930 causava que multe gente perdeva labores e fermas. Isto conduceva al formation de syndicatos de obreros e le comenciamento del Tennessee Valley Authority (TVA), le qual dirigeva le construction de barrages pro le controlo de inundationes e le production del electricitate. Hodie le montanias es famose como un loco de vacantias e traditiones, specialmente music.
## Referentias
Agentia Central de Intelligentia

Le **Agentia Central de Intelligentia** del Statos Unite (anglese: Central Intelligence Agency, CIA) esseva comenciate un organisation, nominate le  Bureau de Servicios Strategic (anglese: Office of Strategic Services, OSS), pro organisar intelligentia colligite de bureaus del Bureau Federal de Investigation (FBI) e de bureaus militar al comenciamento del Guerra Mundial II, 1941 pro le SUA. In 1947 le presidente statounitese Truman reconstrueva le organisation e lo nominava le Agentia Central de Intelligentia. In 2004 le presidente G.W.Bush de novo reconstrueva le agentia pro melio combatter le menacia del terrorismo. Le agentia ha se augmentate trans le annos.
Le agentia ha de facto usate spias e altere manieras secrete pro colliger intelligentia. Il ha successos e insuccessos durante su annos, insuccessos como le "Baia del porcos", un essayo de attaccar Cuba in 1961, e le fallimento de stoppar le attacca al Turres Gemine del World Trade Center in 2001.
## Ligamines externe
# https.//www.cia.gov/
## Referentias
# https://www.cia.gov/legacy/cia-history/
# https://www.history.com/topics/us-government-and-politics/history-of-the-cia
Pudella carlae

**Pudella carlae** es un specie de Mammiferos ruminante del familia Cervidae. Es distinguite del specie *[[Pudu mephistophiles]]* in 2024 e le duo nove species son reattribuate al genere *[[Pudella]]* (un synonymo de *[[Pudu]]* reactivate al occasion).

Es endemic a Peru ubi vive al sudest del .
Bigfoot

Le **Bigfoot** [anglese: "grande pede"] o **Sasquatch** es un creatura de historia dubite. Il es dicite que illos es grande simias, que habita areas salvage de Canada e le Statos Unite, sovente in le nord-west pacific. Multe homines dice que illes ha vidite un bigfoot o le tracias de lor pedes, ma nemo ha capturate un o trovate un corpore morte de illo. Le bigfoot, il es dicite, es multo grande, 2 a 2,75 metros de altitude, e covrite con pelle. Historias de tante creaturas es anque cognoscite inter indianos american.

**Referentia**

https://simple.wikipedia.org/wiki/Bigfoot
Vlore

**Vlore**, (albanese: *Vlora* o *Vlorë,* [ˈvlɔːrə]; italiano: *Valona,*; greco: Αυλώνας, *Avlónas*) es le tertie citate le plus populose del Republica de Albania, cum 130 827 habitantes. Illo es le capital del circumstante Prefectura de Vlora, un del duodece prefecturas que constitue le stato, e su territorio municipal comprehende 616,85 km2. Vlore es site apud le mar Adriatic.
Pudella

**Pudella** es un genere de Cervides. Esseva un synonymo de *[[Pudu]]*, reactivate in 2024 pro differentiar le previe specie *Pudu mephistophiles* del duo nove species resultante de su scission en *[[Pudella mephistophiles]]* (al nord) e *[[Pudella carlae]]* (al sud in Peru).
Mediterraneibacter

***Mediterraneibacter*** es un genere de bacterios grampositive del familia Lachnospiraceae. Son immobile e stricte anaerobie.

Iste genere es describite in 2019 con le discoperta de *[[Mediterraneibacter massiliensis]]* in feces human. Al occasion, le bacterios *Ruminococcus faecis*, *Ruminococcus gnavus* e *Clostridium glycyrrhizinilyticum* son reattribuate al nove genere.

Le taxon face referentia al Mar Mediterranee.

## Species

* "Mediterraneibacter agrestimuris" Afrizal , 2022
* "Candidatus Mediterraneibacter avicola" Gilroy , 2021
* *[[Mediterraneibacter butyricigenes]]* Kim , 2019
* "Candidatus Mediterraneibacter caccavium" Gilroy , 2021
* "Candidatus Mediterraneibacter caccogallinarum" Gilroy , 2021
* "Mediterraneibacter catenae" Wongkuna ,. 2021
* "Candidatus Mediterraneibacter colneyensis" Gilroy , 2021
* "Candidatus Mediterraneibacter cottocaccae" Gilroy , 2021
* "Candidatus Mediterraneibacter excrementavium" Gilroy , 2021
* "Candidatus Mediterraneibacter excrementigallinarum" Gilroy , 2021
* "Candidatus Mediterraneibacter excrementipullorum" Gilroy , 2021
* "Candidatus Mediterraneibacter faecavium" Gilroy , 2021
* "Candidatus Mediterraneibacter faecigallinarum" Gilroy , 2021
* "Candidatus Mediterraneibacter faecipullorum" Gilroy , 2021
* *[[Mediterraneibacter faecis]]* (Kim , 2011) Togo , 2019
* "Candidatus Mediterraneibacter gallistercoris" Gilroy , 2021
* *[[Mediterraneibacter glycyrrhizinilyticus]]* (Sakuma , 2006) Togo , 2019
* *[[Mediterraneibacter gnavus]]* (Moore , 1976) Togo , 2023
* "Candidatus Mediterraneibacter guildfordensis" Gilroy , 2021
* *[[Mediterraneibacter hominis]]* Liu , 2022
* "Candidatus Mediterraneibacter intestinavium" Gilroy , 2021
* "Candidatus Mediterraneibacter intestinigallinarum" Gilroy , 2021
* "Candidatus Mediterraneibacter intestinipullorum" Gilroy , 2021

* Mediterraneibacter massiliensis Togo , 2019
* "Candidatus Mediterraneibacter merdavium" Gilroy , 2021
* "Candidatus Mediterraneibacter merdigallinarum" Gilroy , 2021
* "Candidatus Mediterraneibacter merdipullorum" Gilroy , 2021
* "Candidatus Mediterraneibacter norfolkensis" Gilroy , 2021
* "Candidatus Mediterraneibacter norwichensis" Gilroy, 2021
* "Candidatus Mediterraneibacter ornithocaccae" Gilroy , 2021
* "Candidatus Mediterraneibacter pullicola" Gilroy , 2021
* "Candidatus Mediterraneibacter pullistercoris" Gilroy , 2021
* "Candidatus Mediterraneibacter quadrami" Gilroy , 2021
* "Candidatus Mediterraneibacter stercoravium" Gilroy , 2021
* "Candidatus Mediterraneibacter stercorigallinarum" Gilroy , 2021
* "Candidatus Mediterraneibacter stercoripullorum" Gilroy , 2021
* "Candidatus Mediterraneibacter surreyensis" Gilroy , 2021
* "Candidatus Mediterraneibacter tabaqchaliae" Gilroy , 2021

* "Candidatus Mediterraneibacter vanvlietii" Gilroy , 2021

## Publication original
*
Mediterraneibacter massiliensis

***Mediterraneibacter massiliensis*** es un specie de bacterios grampositive anaerobie del familia Lachnospiraceae. Es oxidasanegative.

Es describite in 2019 post esser isolate in feces de un femina francese suffrente de obesitate morbide, e cultivate. Mensura 0,2-0,4 μm de large per 1-1,4 μm de longe. Forma colonias translucide. Le temperatura optimal de cultura es 37 °C.

## Etymologia
Le qualificativo face referentia a *Massilia*, nomine latin del citate de Marseille.

## Publication original
*
Canal Erie

Un canal connectente le fluvio Hudson de Nove York con le Grande Laco Erie esseva primo proponite per financiante Gouverneur Morris in 1803. Totevia in 1808 le presidente del Statos Unite, Thomas Jefferson, scribeva: "Vos parla super un canal de 350 millias per le deserta - pensar super isto iste die es quasi follia." Brevemente post DeWitt Clinton deveniva le governator del Stato de Nove York in 1817, le labor del canal comenciava. Illo esseva completate in 1825. Le labor provideva multe empleos al population e a multe immigrantes. Le canal esseva usate de grande naves de passageros e carga, e barcas tirate per mulos, tote die e nocte. Le canal esseva augmentate alcun vices, e in 1917 illo esseva renominate "le Canal del Barcas", totevia le nomine previe, **Erie Canal**, ancora es usate a iste die.

Il es un famose canto traditional del canal:

Anglese:

I've got an old mule, and her name is Sal, Fifteen years on the Erie Canal
She's a good old worker and a good old pal, Fifteen years on the Erie Canal
We've hauled some barges in our day, filled with lumber, coal and hay.
And every inch of the way I know, From Albany to Buffalo

Low bridge, everybody down, Low bridge, we must be getting near a town.
You can always tell your neighbor; you can always tell your pal.
If he's ever navigated on the Erie Canal

We’d better look 'round for a job old gal, Fifteen years on the Erie Canal
You bet your life I wouldn’t part with Sal, Fifteen years on the Erie Canal
Giddyap there gal we’ve passed that lock, we’ll make Rome 'fore six o-clock
So one more trip and then we’ll go, Right straight back to Buffalo.


Traduction:

Io ha un mula, e su nomine es Sal,
Dece-cinque millias secundo le canal;
Illa es un bon obrera e un mula amical,
Dece-cinque millias secundo le canal.
Nos ha tirate barcas con
Palea e ligno e carbon;
Nos ja cognosce cata passo, oh,
De Albany verso Buffalo.

refrain:

Inclina vos, ponte basse la!
Inclina vos, un urbe jace la!
Oh, vos contara a omnes,
Illes lontan e local,
Si vos ha navigate ci secundo le canal.

Nos tira barcas al iste Canal,
Dece-cinque millias secundo le canal -
Sponde vostre vita, io non lassara mi Sal,
Dece-cinque millias secundo le canal.
Va, mula, un esclusa la!
Nos certo Rome attingera,
Un halto plus, post isto, no,
Nos vadera verso Buffalo.


## Referentia
https://www.eriecanal.org/briefhistory.html
Mediterraneibacter glycyrrhizinilyticus

***Mediterraneibacter glycyrrhizinilyticus*** es un specie de bacterios grampositive stricte anaerobie nonsporeformante del familia Lachnospiraceae.

Es describite in 2006 (como *Clostridium glycyrrhizinilyticum*) post esser isolate in human feces in Japon.

## Etymologia
Le qualificativo face referentia a su aptitude a degradar le , un  producite per .

## Publication original
*
Hernando de Soto

**Hernando de Soto** (1492-1543) esseva un explorator e conquisitor espaniol de America.

Quando de Soto ancora esseva multo juvene, ille voleva esser un conquisitor e viagiava al "Mundo Nove". Ille assisteva pro vincer battalias a Panama, Peru e Florida. De Soto deveniva ric pro le auro e le sclavos capturate. De Soto explorava multe terreno del sud-est del SUA presente. Ille attingeva le fluvio Mississippi, ubi ille moriva pro un febre in 1543.
## Referentia
https://www.nps.gov/nr/travel/american_latino_heritage/de_soto_national_memorial.html
Mediterraneibacter butyricigenes

***Mediterraneibacter butyricigenes*** es un specie de bacterios grampositive stricte anaerobie del familia Lachnospiraceae. Es catalasapositive e oxidasanegative. 

Es describite in 2019 post esser isolate in human feces. Mensura  0,3-0,5 μm de large per 0,7-2 μm de longe. Forma colonias lisie, blanc e translucide. Le temperatura optimal de cultura es 37 °C. 

## Etymologia
Le epitheto refera a su aptitude a producer .

## Publication original
*
Cnemaspis galaxia

***Cnemaspis galaxia*** es un specie de gekko diurne, insectivore, vivente in roccas in .

Con un distantia inter muso e orificio usque 33,5 mm, iste lacerta es de parve dimension.

## Phylogenia

## Publication original
*
Phyllurus fimbriatus

***Phyllurus fimbriatus*** (o gekko foliocaudate del insula Scawfell) es un specie de gekko (lacerta) endemic a Australia.

Vive in midest Queensland ubi es descoperite in 2021, e es describite in 2023.
Sam Walton

**Sam Walton** (1919-1992) establiva le compania del grande magazines Walmart.

Walton esseva un veterano del Secunde Guerra Mundial. In 1950 ille comenciava su prime magazin in le Stato de Arkansas. Ille aperiva su prime grande magazin con le nomine Walmart in 1962 al mesme stato. Le compania deveniva public, illo es, habeva accesso a actiones, in 1970. Le compania ha magazines in tote SUA, e Mexico. Su idea esseva simplemente vender cosas a precios basse. In 1992 Walton recipeva le Medalia Presidential de Libertate del presidente G.H.W. Bush.
## Referentia
https://corporate.walmart.com/about/sam-walton
Mediterraneibacter hominis

***Mediterraneibacter hominis*** es un specie de bacterios grampositive stricte anaerobie del familia Lachnospiraceae.

Es describite in 2022 post esser isolate in human feces. Mensura 0,4-0,8 μm de large per 1,1-1,9 μm de longe. Su genoma contine 41,5 % de G-C bases.

## Etymologia
Le qualificativo refere al esser human.

## Publication original
*
Mediterraneibacter faecis

***Mediterraneibacter faecis*** es un specie de bacterios grampositive stricte anaerobie del familia Lachnospiraceae.

Es describite in 2011 (como *Ruminococcus faecis*) post esser isolate in human feces. Cresce formante catenas. Forma colonias blanc e circulari.

## Etymologia
Le qualificativo refere al fece.

## Publication original
*
Mediterraneibacter gnavus

***Mediterraneibacter gnavus*** es un specie de bacterios grampositive stricte anaerobie nonsporaformante del familia Lachnospiraceae.

Es describite in 1976 (como *Ruminococcus gnavus*) post esser isolate in human feces. Mensura 0,9-1,1 μm de large per 1.1-1,4 μm de longe.

## Etymologia
Le qualificativo refere a su  active fermentative habilitate.

## Publication original
*
Enyalioides dickinsoni

***Enyalioides dickinsoni*** es un specie de lacerta del familia Hoplocercidae.

Es describite in 2024 post su discoperta in le cordillera de Colán in peruvian amazonia.

## Phylogenia
Le specie es kingruppo del clado { *, [[Enyalioides cyanocephalus|E. cyanocephalus]]* } in un clado de 13 species (*E. anisolepis, E. azulae, E. binzayedi, E. cofanorum, E. cyanocephalus, E. feiruzae, E. microlepis, E. palpebralis, E. praestabilis, E. rubrigularis, E. rudolfarndti, E. sophiarothschildae, E. dickinsoni*) del inclination Est del Andes.

## Etymologia
Le qualificativo refere a Paul Bruce Dickinson (nascite le 7 Augusto 1958), vocalista del heavy metal gruppo Iron Maiden.

## Publication original
*
Proctoporus titans

***Proctoporus titans*** es un specie de lacerta del familia Gymnophthalmidae.

Es describite in 2022 post su discoperta in le  del **' in [[Peru]].

== Description ==
Le longor observate inter muso e orificio es de 48.1 ± 4.5 mm (femina) e 46.7 ± 6.2 mm (masculo).

== Phylogenia ==
Le specie es [[kingruppo|kintaxon]] del clado continente **' e **. 

## Etymologia
Le epitheto es un dedication al  *Titans’ mission* del .

## Publication original
*
Manifestationes de Studentes Chinese in 1986

Manifestationes de studentes occurreva in plure citates chinese ab decembre 1986 usque januario 1987. Le manifestationes comenciava in le citate Hefei e diffundeva a altere citates como Shanghai e Nanjing. Le movimento esseva fortemente incoragiate per le intellectuales chinese Fang Lizhi e Wang Ruowang, qui criticava le manco de reformas politic per le governamento chinese. Le manifestationes rapidemente dissipava e attingeva qualque objectivos declarate. Le manco de responsa ab Hu Yaobang, qui esseva le Secretario General del Partito Communista Chinese in ille tempore, causava su remotion del poter le 15 de januario 1987 e su reimplaciamento per Zhao Ziyang.
Cnemaspis nigriventris

***Cnemaspis nigriventris*** es un specie de gekko diurne, insectivore, vivente in roccas in .

Con un distantia inter muso e orificio usque 38.2 mm, iste gekko es de medie dimension.

## Phylogenia

## Publication original
*
Cecenia

**Cecenia** (etiam romanisate: Tchetchenia, Tsetsenia, o Chechenia; in russo: Чечня, *Čečnjá*; in ceceno: Нохчичоь, *Noxçiyçö,* in latino classic: *Tsetsenia*; e officialmente le **Republica cecen**) esse un republica caucasic subjecte al Federation Russe. Su capital es Grozny e su fama in Europa e in le mundo contemporanee esse debite al duo sanguinose guerras de independentia combattite per su habitantes contra Russia, post le dissolution del Union Sovietic: le Prime Guerra Cecen de decembre 1994 ad augusto 1996, con victoria cecen, e le Secunde Guerra Cecen de augusto 1999 ad april 2009, con victoria russe e reintegration del autoritate federal. De facto Cecenia esse hodie un republica islamic internemente autonome, ma dependente de Russia pro moneta e defensa, e con su dictator absolute, Ramzan de Ahmad Kadyr, qui age in directe vassallage del presidente russe Vladimir de Vladimir Putin.
Berat

**Berat**, (albanese: *Berati* bɛˈɾat; italiano: *Berat,*; greco: Μπεράτ, *Berát*) es le none citate le plus populose del Republica de Albania, cum 60 031 habitantes. Illo es le capital del circumstante Prefectura de Berat, un del duodece prefecturas que constitue le stato, e su territorio municipal comprehende 380,21 km2.
Sieur de la Salle

**René-Robert Cavelier, Sieur de Le Salle** (1643-1687) esseva un francese qui cercava le fluvio Mississippi durante le annos 1670 e 1680.

Ille nasceva in Francia a un familia ric in 1643. Ille acceptava le votos de un Jesuit in 1660, sed peteva a esser liberate de su votos in 1667. In ille anno ille viagiava a Nove Francia a Montreal presente e esseva date proprietate illac. Ille voleva discoperir un fluvio-cammino al Oceano Pacific e assi a China, e vendeva le proprietate pro obtener le pecunia.

La Salle faceva alicun viages secundo rivieras e le Grande Lacos, comenciante in 1669. Ille tentava anque christianisar le indianos, e ille construeva castellos militar, alcunes de que falleva.

In 1682 ille veniva al fluvio Mississippi, e lo sequeva a Louisiana presente. Ille pretendeva le possession del fluvio e tote terreno circum illo pro Francia, e lo nominava Louisiana pro le rege de Francia.

Postea le rege ordinava La Salle a colonisar Louisiana con quatro naves. Un sol nave succedeva a navigar per le Golfo de Mexico a Texas presente, ubi un marinero tirava e le occideva in 1867. 

## Referentia

https://www.historymuseum.ca/virtual-museum-of-new-france/the-explorers/rene-robert-cavalier-de-la-salle-1670-1687/
Lingua malayalam

Le **lingua malayalam** es un lingua dradivic que se parla in India in le stato de Kerala e le territorios de Lakshadweep e Puducherry.
Guerra American de 1812

**Le Guerra American de 1812** (1812-1815) esseva combattite inter le Statos Unite de America e Grande Britannia, resultante in plen derectos como un nation pro le SUA.

Le causa principal del guerra esseva que Brittania continuava a stoppar naves statounitese in oceanos e fortiava marineros laborar in naves britannic. Pro iste ration le guerra es a vices nominate "le secunde guerra del independentia del Statos Unite". Dunque in 1812 le presidente statounitese James Madison signava un declaration de guerra con Britannia.

Malgrado le guerra con Napoleon in Europa, le guerra con SUA in principio ben curreva pro Britannia. Naves britannic attacava le costa statounitese, destruente mesmo le citate capital de Washington, e Britannia forniva nativos american con armas, resultante in battalias difficile pro statouniteses al terra. Statouniteses attaccava le frontiera de Canada, ma iste battalias habeva nulle successo definitive. De facto le brittanos capturava castellos militar del SUA, includente Detroit.

Proxime al fin del guerra, le SUA ganiava alcun victorias clar: Fort Henry resistava a un attacca forte; Andrew Jackson vinceva un battalia con nativos american a Battalia de Horseshoe Bend; le nave statounitese Constitution, superior a multe naves brittanic, esseva usate a attaccar le costa de Britannia; Andrew Jackson ganiava un victoria grande super soldatos brittanic a Nove Orleans.

In 1814 le Tractato de Ghent esseva signate e finiva le guerra con le exception del Battalia de Nove Orleans, le qual occurreva in 1815 circa tres septimanas post le tractato. Le resultatos del guerra es:

* Naves statounitese ganiava le libertate del mares.
* Britannia gradualmente perdeva su possessiones al costa del nord-west del SUA presente.
* Canada remaneva fidel al Regno Unite.
* Sensos antianglese continuava fortemente in SUA, le quales finiva fortunatemente durante le Prime Guerra Mundial.
* 
## Referentias

https://www.battlefields.org/learn/articles/brief-overview-war-1812
https://www.history.com/topics/19th-century/war-of-1812
Lingua telugu

**Lingua telugu** es un lingua dradivic parla se India e Andhra Pradesh e Telangana di subcontinente indian.
Erythroparvovirus primate1

***Erythroparvovirus primate1*** es un virus del familia Parvoviridae. Iste parve  es pathogene in humanes.

Le virus se transmitte per respiratori secretiones o sanguine.

## Pathogenicitate
Es responsabile de  , un maladia infantile, generalmente benigne.

Durante le prime menses de graviditate, le virus pote inducer un  e esser un causa de mortalitate fetal.

Es transmissibile del matre al feto e pote esser un causa de mortalitate neonatal.

## Historia
Iste virus es discoperite in 1975 per Australian virologista . Le nomine B19 proveni del codice del specimen (numero 19 in pannello B).
Enyalioides

***Enyalioides*** es un genere de lacerta del familia Hoplocercidae.

## Phylogenia

## Species

## Etymologia
*Enyalioides* significa 'similar a *[[Enyalius]]*', del grec Ἐνυάλιος, un figura mythologic, con le suffixo grec εἶδος 'similar'.

## Publication original
* Boulenger, George Albert (1885). "Catalogue of the lizards in the British Museum (Natural History). Volume 2. Iguanidae, Xenosauridae, Zonuridae, Anguidae, Aniellidae, Helodermatidae, Varanidae, Xantusiidae, Teiidae, Amphisbaenidae". Second edition.
Lele

**Raffaele Esposito**, dicite **Lele** (Pollena Trocchia, Italia le 23 de decembre 1996 – ) es un cantautor italian.

## Discographia
### [[Album (musica)|Albumes]]

* 2016 – *Costruire*
* 2019 – *Black Love Parthenope*
Mario Pacchioli

**Mario Pacchioli** (22 de maio 1981 in Ilanz, Switza) es un cantautor, musico, e actor switze.

## Discographia

### [[Album (musica)|Albumes]]

* 1995 : *Cant*
* 1998 : *Pertgei* 
* 2000 : *Alla musica* 
* 2004 : *Mario Pacchioli*
* 2005 : *Vias*
* 2009 : *Rispondas*
* 2015 : *Pêcheurs de rêves*
Loquillo (cantautor)

**José María Sanz Beltrán**, dicite **Loquillo** (Barcelona, Espania le 21 de decembre 1960 – ) es un cantautor espaniol.
Proctoporus

***Proctoporus*** es un genere de lacerta diurne e ovipare del familia Gymnophthalmidae.

Vive in America del Sud in forestes de  e pratarias de alte montania, inter 1'000 e 4'000 m de altitude, de Bolivia central ad Peru central.

## Description
Le distantia inter muso e orificio varia de 27 ad 78 mm.

## Phylogenia

## Etymologia
Le taxon *Proctoporus* refera probabilemente a poros preanal describite per Tschudi, ma iste character non es representative del genere ni del typo specie **.

## Publication original
* Tschudi JJ 1845. "Reptilium conspectus quae in Republica Peruana reperiunter et pleraque observata vel collecta sunt in itinere a Dr. J. J. de Tschudi". *Archiv for Naturgeschichte* 11: 150–170.
Tiemo Hauer

**Tiemo Hauer** (6 de januario 1990 in Stuttgart, Germania – ) es un cantautor german.

## Discographia

### [[Album (musica)|Albumes]]

* 2011 *: Losgelassen* 
* 2012 *: Für den Moment* 
* 2013 *: Zweihundertvierzigtausend – Live* 
* 2014 *: Camille* 
* 2016 *: Vernunft, Vernunft* 
* 2019 *: Ein kurzes für immer* 
* 2020 *: Gespräche über die Vor- und Nachteile des Atmens*
Robin tom Rink

**Robin tom Rink** (19 de januario 1982 in Münster, Germania&nbsp;– ) es un cantautor german. 

## Discographia

### Albumes

* 2009: *The Dilettante* 
* 2009: *Planet Planet* 
* 2012: *The Shorelines* 
* 2017: *The Small Hours*
Gil Ofarim

**Gil Doron Reichstadt Ofarim**, dicite **Gil Ofarim** (13 de augusto 1982 in München, Germania – ) es un cantautor e musico german.

## Discographia

### [[Album (musica)|Albumes]]

* 1998 : *Here I Am*
* 2000 : *The Album*
* 2001 : *The Best Of Gil ... So Far*
* 2003 : *On My Own*
* 2006 : *507 (Zoo Army)*
* 2010 : *Stell dir vor (Acht)*
* 2020 : *Alles auf Hoffnung*
Julio Peña Fernández

**Julio Peña Fernández** (15 de julio 2000 in Donostia, Espania – ) es un actor e cantautor espaniol.

## Discographia

* 2019 *: Así yo soy* 
* 2019 *: Si vuelvo a nacer* 
* 2020 *: Grita* 
* 2021 *: Bia: un mundo al revés*
Gekko mizoramensis

***Gekko mizoramensis*** es un specie de gekko planante nocturne, arboreal, vivente in , India.

Le specie, anteriormente assimilate a *[[Gekko lionotum]]* = *Ptychozoon lionotum*, es identificate in 2023 in  (22.53502° N, 92.89177° E) a 830 m de altitude.

Le distantia maximal inter muso e orificio es de 100 mm.

## Phylogenia

## Publication original
*
Ptychozoon

***Ptychozoon*** es un subgenere del genere *[[Gekko]]*. Son gekkos nocturne, arboreal, capabible de crypticismo (camouflage) e de planar de un arbore a un altere.

Iste subgenere origina del previe genere *Ptychozoon* (al exception de *[[Gekko rhacophorus|Ptychozoon rhacophorus]]* que pertine al subgenere *Rhacogekko*).

Vive del Est de India al Asia del Sud-Est.

## Phylogenia
Jason Gray-Stanford

**Jason Gray-Stanford** (19 de maio 1970 in Vancouver, Canada – ) es un actor canadian.

## Ligamines externe

*
Robert De Niro

**Robert Anthony De Niro** (17 de augusto 1943 in Manhattan, Nove York, SUA – ) es un actor e productor statounitese.

## Ligamines externe

*
Gary Oldman

**Gary Leonard Oldman** (21 de martio 1958 in London, Anglaterra – ) es un actor anglese.

## Ligamines externe

*
Robert Downey Jr.

**Robert John Downey Jr.** (4 de april 1965 in Manhattan, Nove York, SUA&nbsp;– ) es un actor statounitese.

## Ligamines externe

*
Morgan Freeman

**Morgan Freeman** (1 de junio 1937 in Memphis, Tennessee, SUA – ) es un actor e productor statounitese.

## Ligamines externe

*
Gekko kaiyai

***Gekko kaiyai*** es un specie de gekko nocturne endemic a China.

Le specie es identificate in 2023 in Dabie Montanias (31.6157° N, 114.8340° E a 275 m de altitude) al frontiera inter Anhui e Henan provincias in China central.

Con un distantia inter muso e orificio de 57–65 mm (feminas) e 50-61.6 mm (masculos), le specie es de medie dimension .

## Phylogenia
Le specie es kintaxon de *[[d:Q1038386|Gekko hokouensis]]*.

## Etymologia
Le epitheto refera al herpetologista chinese Zhou Kaiya. 

## Publication original
* Zhang C, Wu A, Cai B, Wang L, Pang D, Ma H, Yu L, Li X, Huang H, Zeng L, Li L, Yan J, Li P, Zhang B. "A New Species of the Genus Gekko (Squamata: Sauria: Gekkonidae) from the Dabie Mountains, China". Animals (Basel). 2023 Dec 8;13(24):3796. . PMID: 38136833; PMCID: PMC10741208.
Gekko paucituberculatus

***Gekko paucituberculatus*** es un specie de gekko endemic a China.

Le specie, adaptate a karstic ecosystemas, es identificate in Tianyang districto (23°42′55′′N, 106°59′14′′E a 120 m de altitude), Guangxi provincia in Sud de China.

Le distantia inter muso e orificio es de circa 86 mm (feminas) e 77 mm (masculos).

## Phylogenia
Le specie es kintaxon de *[[d:Q1038386|Gekko kwangsiensis]]*.

## Etymologia
Le epitheto indica que le specie presenta minus tuberculos que alteres. 

## Publication original
*
Fluvio de Sancte Laurentio

Le **fluvio de Sancte Laurentio** es un fluvio de America del Nord de grande importantia economic al SUA e Canada.
Le fluvio ha un longitude de quasi 1300 kilometros. Si on connecte le Grande Lacos con le fluvio, le distantia de Duluth, Minnesota al Oceano Atlantic es quasi 3800 kilometros. Le fluvio es multo profunde, lassante que grande naves pote transportar carga del tote mundo a grande citates, como Quebec e Montreal.
## Referentia
https://glc.org/lakes/st-lawrence
Japonigekko

***Japonigekko*** es un subgenere del genere *[[Gekko]]*. Le species de iste subgenere son originari de Asia del Est.

## Phylogenia
Disparition de Joan Risch

A le ultime hora del vespere del 24 de octobre 1961, le policia arrivava a un domicilio in Lincoln, Massachusetts (Statos Unite), post que un vicine informava haber viste un tracia de sanguine que se extendeva del casa al entrada. Illo esseva discoperite post que un puera que habitava in le casa retornava de jocar e trovava su matre, **Joan Carolyn Risch** (nomine de singule Bard; 12 de maio 1930), absente. Ille mesme die occurreva plure observationes non confirmate de un Risch disorientate ambulante per le stradas proxime.

Sanguine que correspondeva al typo de Risch esseva trovate untate in le cocina, e altere evidentias initialmente suggeriva al policia que illa habeva essite sequestrate, ben que su filio de duo annos esseva trovate in le camera dormiente e in bon stato. Postea, tamen, se discoperiva que Risch habeva prendite prestite plure libros de bibliotheca sur homicidios e disparitiones, incluse un con similitudes a su caso. Isto conducite a speculationes que illa habeva scenate su disparition, forsan pro fugir un vita domestic incommode; evidentia de un passato problematic que pote haber motivate tal plano esseva postea discoperite. Altere theorias suggere que Risch habeva suffrite un accidente in le sito de construction proxime al autostrata Massachusetts Route 128. Le caso remane non resolvite.
Jake Bugg

**Jake Edwin Kennedy**, cognoscite per su nomine professionaal **Jake Bugg** (le 28 de februario 1994 in Nottingham, Anglaterra&nbsp;– ) es un cantautor e musico anglese.

## Discographia

### [[Album (musica)|Albumes]]

* 2012 : *Jake Bugg* 
* 2013 : *Shangri La* 
* 2016 : *On My One* 
* 2017 : *Hearts That Strain* 
* 2021 : *Saturday Night, Sunday Morning* 

## Ligamines externe

*
Dan Smith

**Daniel Campbell "Dan" Smith** (14 de julio 1986 in London, Anglaterra&nbsp;– ) es un cantautor e musico anglese.

## Ligamines externe
*
Anthony Wayne

**Anthony Wayne** (1745-1796) esseva un general statounitese qui combatteva in le Revolution American e guerras con nativos american. 

Wayne serviva in le governamento del Colonia de Pennsylvania in 1775 quando le revolution comenciava. Ille tunc establiva un regimento pro combatter pro le Statos Unite. Le commandante del armea George Washington habeva grande confidentia in illo e le faceva un general. Wayne esseva vulnerate duo vices durante le revolution. Totevia le prime battalias del revolution esseva perditas, Wayne e Washington ganiava un victoria definite super le angleses al Battalia de Monmouth in 1778. In 1779 ille capturate le forte britannic Stony Point [Puncto Petrose]. Post le perdita del guerra ab le angleses in 1781, Wayne viagiava al statos del sud e continuava a fortiar soldatos britannic ex le statos. Postea George Washington, tunc le presidente del Statos Unite, le faceva le commandante del guerras contra le nativos american. Ille fortiava les signar un accordo del pace in 1795. In sanitate debile ille mortiva al Forte Presque Isle in 1796.

## Referentia
* https://www.ushistory.org/valleyforge/served/wayne.html
Cathedral de Lincoln

Le **Cathedral de Lincoln** es un cathedral anglican in Lincoln, Anglaterra. Olim le sede del diocese anglese le plus grande, su diocese nunc se compone Lincolnshire. 

Lincoln es un del cathedrales le plus grande in Anglaterra. Le partes le plus vetere del edifico, esseva construite durante le seculo 11 per le Normannos. Un seismo damnificava le edifico in 1185. Le seculos subsequente, le edifico esseva reconstruite in architectura gothic. Le architectura del cathedral include su vaste fronte del west con elementos norman e gothic, tres turres, duo grande rosettas, voltas peculiar e le choro celebrate.

Agulias esseva additionate al tres turres le seculo 14. Le agulia central habeva un altor estimate a 160 metros. Si assi, Lincoln Cathedral esseva le prime edifico que superpassava le Grande Pyramide como le edifico le plus alte in le mundo, que durava ab 1311 usque 1548, quando iste agulia collabeva. Le duo agulias del west superviveva usque le seculo 19.

Su nomine formal es le **Ecclesia Cathedral del Benedicte Virgine Maria**.
Liga de Nationes

Le **Liga de Nationes** o le **Societate de Nationes** esseva establite in 1920 como un condition del Tractato de Versailles, le qual finiva le Prime Guerra Mundial. Illo esseva un essayo a mantener le paco inter nationes. Un fallimento, illo esseva reimplaciate per le Nationes Unite.

Le resultatos psychologic e humanitari del Prime Guerra Mundial causava un grande senso del besonio del paco international. Le presidente statounitese Woodrow Wilson specialmente disveloppate le leges fundamental pro le liga. Le spero esseva que nationes del mundo poteva se reunir e discuter pro evitar guerras. Un causa pro le fallimento del liga esseva probabilemente que le Statos Unite mesme, timente que illo vadeva esser tirate a in guerres, se non univa con le liga. 

Le liga habeva alcun successos. Ille solveva disputas de frontieras international inter Grecia e Turchia, e le nationes reformate in le terras slavic de Europa.

Le fallimentos del liga esseva que le Union Sovietic e Japon lassava le liga, e que nationes non voleva supportar le liga con fortia militar. Le liga habeva nulle maniera a fortiar le decisiones facite per se. Sanctiones contra Japon, Italia e Germania - totos nationes, qui comenciava le Secunde Guerra Mundial - non poteva esser applicate. Le Pacto de Kellogg-Briand in 1928, que tentava facer le guerra illegal, obviemente falleva. Le Grande Depression del annos 1930 causava multe gentes se tornar al extremismo.

Le fallimentos del liga monstrava le besonio de un organisation plus forte de nationes, e post le Secunde Guerra Mundial in 1945 le Nationes Unite esseva establite, iste vice con le supporto del SUA e Union Sovietic.

## Referentias
https://historycooperative.org/league-of-nations-a-history/

https://history.com/topics/world-war-i/league-of-nations

https://time.com/5507628/league-of-nations-history-legacy/
2025

**Le [[anno]] [[duo]] [[mille]]s [[vinti-cinque]].**

## januario

## februario

## martio

## april

## maio

## junio

## julio
* 21–26 de julio: Conferentia International de Interlingua 2025

## augusto

## septembre

## octobre

## novembre

## decembre

## sin data precise
Gekko khunkhamensis

***Gekko khunkhamensis*** es un specie de gekko nocturne discoperite in Laos.

Le specie es identificate in 2019 in Nahin village, Khunkham districto, Khammouane provincia (18°11’ N, 104°30’ E, a 172 m de altitude).

Con un distantia inter muso e orificio de 69.7–75.2 mm, le specie es de medie dimension.

## Phylogenia

## Etymologia
Le epitheto refera al districto ubi le specie es discoperite. 

## Publication original
*
Gekko bannaensis

***Gekko bannaensis*** (in chinese 版纳伞虎 *Bǎnnà sǎn hǔ*) es un specie de gekko planante nocturne, arboreal, vivente in Sud de , China.

Le specie es discoperite in 2015 in Manheke villaje (22° 0819" N, 100°8773" E a 680 m de altitude), Mengyang, Xishuangbanna Dai autonomous prefectura, Yunnan provincia. Esseva le prime specie de *[[Ptychozoon]]* identificate in China.

Le distantia maximal inter muso e orificio del duo specimenes (1 femina e 1 masculo) es de 83.2 e 87.5 mm.

## Phylogenia

## Etymologia
Le epitheto refera al typo de localitate, *banna*, un parve administrative districto (*Xishuangbanna* significa '12 banna').

## Publication original
*
Gekko phuyenensis

***Gekko phuyenensis*** (in vietnamese *Tắc kè Phú Yên*) es un specie de gekko nocturne, vivente in Vietnam.

Le specie es discoperite in 2015 in Ninh Dong, Tuy An districto, Phú Yên provincia (13,35°N, 109,28°E a debile altitude).

Le distantia maximal inter muso e orificio vade usque 93 mm.

## Phylogenia
Le specie es kintaxon con *[[d:Q5083977|Gekko grossmanni]]*.

## Etymologia
Le epitheto refera a Phú Yên provincia ubi le specie es discoperite.

## Publication original
*
Cyrtodactylus tayhoaensis

***Cyrtodactylus tayhoaensis*** es un specie de gekko vivente in Việt Nam.

Le specie es identificate in 2019 in un rivo roccose, presso Lac Dao villaje, Sơn Thành Tây, Tây Hòa districto, Phú Yên provincia, Việt Nam (12°53′50.0′′ N, 109°1′28.0′′ E, a 130 m de altitude).

Su distantia inter muso e orificio vade usque 94.2 mm.

## Phylogenia
Le specie es kintaxon con *[[d:Q14456697|Cyrtodactylus kingsadai]]*.

Secundo Pyron  (2013), le genere *[[Cyrtodactylus]]* serea le kingruppo  de *[[Hemidactylus]]* et su cladogramma serea le sequente: 

## Etymologia
Le epitheto refera al districto de Tây Hòa ubi le specie es discoperite. 

## Publication original
*
Cyrtodactylus wangkhramensis

***Cyrtodactylus wangkhramensis*** es un specie de gekko vivente in Thailanda.

Le specie es identificate in 2019 in Wangkhram  cava, Khao Khao, La-ngu districto, Satun provincia (6°56.324'N, 99°48.920'E a debile altitude).

Su distantia inter muso e orificio es circa 95 +/- 5 mm (feminas) o 91.5 +/- 4 mm (masculos).

## Phylogenia
Le specie es kintaxon con *[[d:Q122584332|Cyrtodactylus sungaiupe]]* in un kinclado de **'+**' in le ** gruppo.

## Etymologia
Le epitheto refera al caverna ubi le specie es discoperite. 

## Publication original
*
Cyrtodactylus sungaiupe

***Cyrtodactylus sungaiupe*** es un specie de gekko vivente in Thailanda.

Le speciemenes son colligite in 2019 e 20222 in Thung Wa subdistricto & districto, Satun provincia (7°05.865' N, 99°58.506' E a 58 m de altitude).

Lor distantia inter muso e orificio es circa 96 +/- 8.6 mm (feminas ; 96 +/- 6.5 mm in masculos).

## Phylogenia
Le specie es kintaxon con *[[d:Q122584332|Cyrtodactylus wangkhramensis]]* in un kinclado de **' + **' in le ** gruppo.

## Etymologia
Le epitheto refera al caverna ubi le specie es discoperite. 

## Publication original
*
Battalia de New Orleans

Le **Battalia de New Orleans** esseva le battalia ultime del Guerra American de 1812 e finiva qualcunque pretensiones, le qual Britannia habeva habite al west del Fluvio Mississippi. Le battalia esseva un grande victoria pro le Statos Unite.

Alcun historicos diceva que le guerra esseva combattite erroneemente proque le Tractato de Ghent, le qual finiva le guerra, esseva concludente decembro de 1814. Illes diceva que le soldatos non sapeva que le guerra esseva finite. Isto non es ver. Le tractato non habeva effecto usque februario 1815, dunque le guerra ancora durava. Britannia non recognosceva le Compra de Louisiana, le qual esseva signate per su inimico, Napoleon. Britannia ancora voleva le controlo del west del Statos Unite.

Le soldatos britannic con circa 8000 soldatos primo capturava le plantation de un officero american, Gabriel Villeré. Ille escappava e preveniva un officiero del SUA, Andrew Jackson.

Jackson immediatemente colligeva homines pro construer fortificationes de fango e fasces de cotton. Alteres attaccava le soldatos britannic. Le britannos vinceva in le principio, totevia lor perditas esseva grave. Communication mal pare contribuer al perditas, proque le commandante britannic, Edward Pakenham, non sapeva que le ala dextre de su armea habeva de facto vincite un parte del armea statounitese, e lassava le battalia troppo tosto. Ille marchava alora verso le citate de Nove Orleans.

A iste tempore le statouniteses esseva ben preste pro le attacco. Soldatos, citatanos, sclavos liberate, piratas, marineros e nativos american ja habeva se colligite, un fortia estimate a 5000, al ripa del est del Fluvio Mississippi proxime a Nove Orleans. Le soldatos britannic fidel luctava in un battalia impossibile pro se. Post trenta minutas le battalia esseva finite, circa 2000 britannos perdite.

Le resultatos del battalia esseva que Britannia debeva admitteva le Compra de Louisiana e perdeva su territorio a Nove Orleans e eventualmente le territorio, le qual jace in le statos presente de Washington e Oregon. Andrew Jackson deveniva famose pro le battalia e postea deveniva un presidente del Statos Unite.

## Referentias

# https://www.military.com/history/5-important-things-know-about-battle-of-new-orleans.html%3famp
# https://www.battlefields.org/learn/war-1812/battles/new-orleans
William Penn

**William Penn** (1644-1718) establiva le colonia Pennsylvania nordamerican pro Britannia. Alcun de su ideas democratic deveniva le base del constitution del Statos Unite.

Penn esseva le filio del admiral sir William Penn. Al etate de 22, ille deveniva un quaker. Su religion esseva un inquietate a su patre e governamento. Quakers non crede in servicio militar, e illes non jura, dunque ille non jurava fidelitate al rege. Ille esseva inviate al prision proque ille scribeva un publication religiose. Quando le juratos le declarava sin culpa, le judice inviava Penn e tote le juratos al prision. Iste affaire conduceva a un movimento a prevenir judices controlar juratos. Pro si persecution religiose, Penn disveloppava le idea super quakers habitante con le libertate in America del Nord.

In 1677, 200 quakers establiva un colonia la. Penn scribeva un documento pro illes, donante le libertate religiose e de electiones, e promittente judicios juste. In 1681 le rege anglese donava a Penn un portion del terra de America del Nord pro pagar un debito a su patre. Penn nominava le colonia Sylvania, ma le rege lo nominava Pennsylvania al honor de su patre. Gentes de altere religiones persecutate arrivava a la.

Penn habitava a Pennsylvania in 1682-1684. Penn tentava tractar de le nativos american justemente, les pagante pro lor terra. Le faceva planos pro "le citate de amor fraternal", Philadelphia. Altere colonos non tractava del nativos si justemente.

In 1699 Penn se retornava a Pennsylvania con planos pro establir un federation del colonias britannic. Penn possedeva poc sclavos. In 1701 debitos causava le retornar se de novo a Anglaterra, ubi ille esseva denovo in le prision durante alcun tempore. A Anglaterra ille plus disveloppava planos pro "le Statos Unite de Europa". In 1712 ille habeva un percussion del cerebro. Ille moriva a su casa a Anglaterra in 1718.

## Referentia

https://www.ushistory.org/penn/bio.htm#google_vignette
Orthoflavivirus encephalitidis

***Orthoflavivirus encephalitidis*** (ex *tick-borne encephalitis virus*) es un specie de virus del familia Flaviviridae. Es un arbovirus (arthropodoportate virus) transmittite per ticcas dur. Pote infectar plure typos de mammiferos e causar le encephalite ticcaportate in human. Se distingue al minus 3 subtypos, associate con differente species de ticca.

## Transmission
Vector: le virus es transmittite per ticcas del genere *[[Ixodes]]*.

Reservoir: su hospites primari poterea esser ticcas ipse, rodentes o insectivoros.

Hospites: primates (cuje Human), ruminantes, cavallos, rodentes, carnivoros (cuje can) ma alsi aves e ipse le mosquito *[[Aedes vexans]]*.

Un transmission alimentari per le lacte non pasteurisate de ruminante infectate es possibile.

## Virologia
Es un virus de ARN de singulo filamento de senso positive. Su genoma es longe de circa 11 kb.

*Orthoflavivirus encephalitidis* admitte al minus tres subtypos:
* West Europa subtypo, principalmente transmittite per *[[Ixodes ricinus]]*;
* Siberian subtypo, principalmente transmittite per *[[Ixodes persulcatus]]*;
* Est Asia subtypo, principalmente transmittite per *[[Ixodes persulcatus]]*.
Subtypos baikalian e himalayan son alsi proposate.

Le  cippo de referentia es Sofjin cippo.

## Pathogenicitate
Le virus es pathogene. Duo casos sur tres son asymptomatic. Le maladia pote esser biphasic con un prime phase affectante cellulas cutanee e lymphatic glandulas. In le secunde phase, le virus traversa le hematoencephalic barriera producente neuronal inflammation in le systema nervose central (meningite (principalmente in infantes), meningoencephalite, meningoencephalomyelite, paralyse flaccide (poliomyelite), polyradiculonevrite (syndrome de Guillain-Barré) o formas hemorrhagic). Neurologic sequelas affecta de 26 % ad 46 % de casos.

Le typo Est-asiatic pare esser le plus virulente con un rata de mortalitate de 5 % ad 40 % contra 6 % ad 8 % con le typo siberian e de 1 % ad 2 % con le typo europee.

## Vaccination
Nove vaccinos permitte le vaccination del population in regiones endemic.