Semantica topologic

Le **semantica topologic** es un methodo morphodynamic que cerca dar conta del aporia que se presenta al tractar de connecter cerebro e linguage. Assi lo formula le neurobiologo Francisco Mora:*Quo faceva que nos poteva passar de nominar e detaliar cata [[arbore]], cata [[leon]], cata [[Zebra (mammal)|zebra]], cata gruppo de herba, cata stato del [[celo]] fin a poter dicer simplemente "que un leon matava al zebra in le prateria al poner del [[sol]]" e comprender lo?*Francisco Mora, *Le horologio del sagessa.*

## Description
Le semantica topologic non functiona simplemente como un descriptor del lingua investigate (le anglese, francese, espaniol...), al que il se considera como pur phenomeno, sinon que ille es compatibile cum le stato real del mundo e, consequentemente, cum le scientias natural. Por illo René Thom e Jean Petitot have parlate de un *semiophysica*. Le semantica topologic se beneficia del progressos del neuroscientias e se demanda si le linguage es consequentia de nostre structura neuronal. Le question de por quo il se pote exponer le linguage como un structura ligate al cerebro, se responde a partir del structura mesme del cerebro. In le cerebro human il ha duo areas, cognoscite desde il face tempore, que se occupa de maniera differentiate del phenomenos semantic, correspondente al area appellate area de Wernicke, in honor a Karl Wernicke (1848-1905), per un latere, e del phenomenos syntactic, correspondente al area appellate area de Broca, in honor a Paul Broca (1814-1880), per altere, ambes in le hemispherio sinistre. In le dextre il se processa le prosodia (emotional) quasi in su totalitate. A partir del investigationes de Wilder Penfield (1891-1976) qui mappava le areas del cerebro a fin de evitar destruer zonas san in su interventiones chirurgic a epilepticos, il se ha permittite associar un serie de comportamentos linguistic a determinate regiones del cerebro. Assi le nomines e verbos, que son categorias morphodynamic del semantica topologic, son associate a structuras neuronal que se gruppa in regiones cerebral differente. Per exemplo, le aphasicos de Broca, cum lesiones in le sector perisylvian, comporta le elimination de conjunctiones e pronomines, dilapidation del syntaxis, ben que le infirmes seque usante cum precision le substantivos e altere aspectos grammatical. Le aphasicos de Wernicke, ben que illes pote exprimer parolas, non pote non obstante comprender le linguage o elaborar un linguage cum senso. Il se produce aqui pois le materialization del aporia de partita: como explicar que le processos semantic (continue) se presenta per elementos syntactic (discontinue)? Il es significative que le semantica, o significato del parolas, remane associate al lobulos parietal e temporal e le syntaxis o grammatica al prefrontales. Il pare, pois, que le semantica es associate a processos perceptional (auditive, visual...), e le syntaxis es justemente le parte specific disveloppate per le hominides, e de maniera special, *homo sapiens.* 

In consequentia, le modello del semantica topologic non reduce le linguage al function communicative o dimension pragmatic cum le objectivo de garantir le cohesion social e, secundarimente, a exprimer informationes cognitive, mais ille monstra como le linguage se refere plus tosto al modellization del spatio ambiente. Assi lo demonstra le theoria del scenas de Charles J. Filmore: il ha un connexion morphosyntactic inter le realitate local que nos involve e le linguage cum le que illo se categoriza. Le imagine categorial es resultato de selectionar certe entitates representative (centro o prototypo) circum le quales il se establi un peripheria de entitates cuje correspondentia es solo partial; assi, le structura de casos, le characteristicas formal del linguage: agente, patiente, instrumento o objecto, etc.

## Postulatos
Le semantica topologic se pote definir per tres postulatos: uno dynamic, altere structural e altere topologic: 

#### Postulato 1, dynamic
Le formas significante son implicite in le mundo: ni illes pertine al anima, ni al ego (ni a necun altere substantia), ni son mer representationes impresse in un mente passive. Le formas significante son constricte per le grande pregnantias biologic (sexualitate, fame, timor...), amplificate per structuras familiar, social, cultural, inter alteres.

**Corollario 1.** Il se interessa por le *intelligibilitate* del processos morphodynamic (René Thom).

**Corollario 2.** Le *verbo* es le nucleo intrinsec del signification (Johann G. Fichte) e organiza le structura syntactic secun relationes actantial. Le verbos por les que se interessa le semantica topologic non son le auxiliares (*haver...*), mais le verbos que refere actiones e situationes del mundo e que se correlata cum le singularitates topologic (Fernando Miguel Pérez Herranz).

#### Postulato 2, structural
Le linguas son "utensiles" que se displica per materiales phonic e se accompania de modulationes prosodic.

**Corollario 1.** Le semantica es anterior non solo al scientia, mais al mesme ontologia (Jean Piaget ha monstrate, per exemplo, como le disveloppamento cognitive del puero passa per un stadio in le que le representation del objectos es plus semantic que geometric). 

**Corollario 2.** Il ha de exister "universales semantic" pro compartir le information cum altere organismos dotate de systema nervose (Chomsky).

#### Postulato 3, topologic
Le momento del *schematisation linguistic* es subjacente al semantica del verbos (Jean Petitot).

**Corollario 1.** Le schemas face possibile le categorization semantic

**Corollario 2.** Le schemas limita le possibilitates, in principio infinite, de signification (theorema de limitation de Thom-Petitot).