open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Franz Sigel

Officiero del armeas german e american **Franz Sigel** (1824-1902) nasceva in Baden, Germania. Ille completava le Academia Militar de Karlsruhe in 1843, e esseva facite un locotenente in le armea de Baden. Ille esseva vulnerate - perdeva - in un duello in 1847. In 1848 ille prendeva parte in opposition contra le governamento de Baden. Ille incoragiava homines inrolar se in le revolution. Ille esseva facite un colonnello. Illes voleva Baden esser un republica, un governamento del populo, ma non independente de Germania. Illes opponeva un armea plus micre que lor armea - e perdeva.

Illes fugiva a Suissa. Sigel se translocava a Anglaterra, e in 1852 al Statos Unite. La ille deveniva un inseniante in le Stato de Nove York, e un professor in le Stato de Missouri. Quando le Guerra Civil Statounitese comenciava in 1861, ille con su ideas revolutionari e education esseva facite un colonnello in le armea del Union. Sigel continuava a perder le major parte de su battalias. Al altere generales american ille non placiava. (Pro esser juste, le unic general bon del Union esseva le general Ulysses Grant.) Nonobstante, ille esseva multo bon in persuader homines german-american a inrolar se in le armea, e dunque al presidente Abraham Lincoln ille placiava, e esseva facite un general. Ille ganiava un sol battalia a Pea Ridge [Cresta de Pisos] in 1862. Le altere generales sovente cambiava su positiones, e in 1864 ille esseva reimplaciate, e non plus esseva le commandante del soldatos german, qui le amava. Post le guerra Sigel laborava in diverse officios, a vices del governamento. In le Statos Unite ha duo statuas de ille, stratas con su nomine, e duo cantos super ille.

## Referentias

https://www.battlefields.org/learn/biographies/franz-sigel 

https://encyclopediavirginia.org/entries/sigel-franz-1824-1902/ 

https://historicmissourians.shsmo.org/sigel-franz/
Vlad III de Walachia

**Vlad III** o **Vlad le Impalator** o **Vlad Dracula** (1431-1476) esseva le *voivode* (prince) de Walachia tres vices inter 1448 e su morte in 1476. Le nomine *Dracula* ha le significato "filio de dracon" o "parve dracon". 

Ille es considerate un del plus grave governatores de Wallachia e un heroe national de Romania pro le defensa de su pais contra le turcos. In le mundo, Vlad es cognoscite pro le historias super su actos cruel. 

Iste historias dava a Bram Stoker le nomine pro su personage principal in le libro popular *[[Dracula]]*. 

## Referentias

* https://www.britannica.com/biography/Vlad-the-Impaler
* https://allthatsinteresting.com/vlad-the-impaler
* https://www.historyextra.com/period/medieval/the-real-dracula-the-bloodthirsty-life-of-vlad-the-impaler/
Adware

Le **adware** , un parola-valise de ** e software, es software que gania moneta a su autores/publicatores monstrante automaticamente annuncios in linea in le interfacie de usator o in un schermo presentate durante le processo de installation.

Le adware pote generar duo typos de receptas: un per le presentation de annuncios e altere in le concepto de “pagamento per clic”, si le usator clicca sur le annuncio.

Alicunos annuncios etiam actua como spyware, compilante e informante de datos sur le usator, pro vender los o usar los in publicitate dirigite per medio del creation de profilos de usatores.

Le adware pote implementar le annuncios de diverse formas, como un quadrato static, un pannello, un schermo complete, un video, un annuncio in un fenestra emergente o de qualcunque altere forma.
Programmario spia

Le **programmario spia** (abbreviate: **spiario**; ex anglese: ***spyware***, contraction de ***spying software***) es qualcunque programma malitiose con le scopo de colliger informationes sur un persona o organisation e inviar los a altere entitates de maniera que prejudicia al usator violante su confidentialitate, ponente in periculo le securitate de su apparato o altere medios. Iste comportamento pote esser presente in altere programmas malitiose e in software legitime. Etiam le sitos web pote exhibir comportamentos de spyware como le traciamento de usatores per le rete.
Kukes

**Kukes**, (albanese: *Kukësi* o *Kukës,* ˈkukəs es le decime citate le plus populose del Republica de Albania, cum 47 985 habitantes. Illo es le capital del circumstante Prefectura de Kukes, un del duodece prefecturas que constitue le stato, e su territorio municipal comprehende 934,80 km2.
Gjirokaster

**Gjirokaster**, (albanese: *Gjirokastra* o *Gjirokastër,* ɟiɾoˈkast:əɾ, -ra; italiano: *Argirocastro,*; greco: Αργυρόκαστρο, *Argyrókastro*) es le dece-prime citate le plus populose del Republica de Albania, cum 28 673 habitantes. Illo es le capital del circumstante Prefectura de Gjirokastra, un del duodece prefecturas que constitue le stato, e su territorio municipal comprehende 473,8 km2.
Peshkopi

**Peshkopi**, (albanese: *Peshkopia* o *Peshkopi,* pɛʃkɔpi es le dece-secunde citate le plus populose del Republica de Albania, cum 13 251 habitantes. Illo es le capital del circumstante Prefectura de Dibra, un del duodece prefecturas que constitue le stato, e su territorio municipal comprehende 937,88 km2.
Gutta fridige de 2024 in Espania

Le **gutta frigide de 2024** es un inundation o debordamento actualmente in curso in Espania que comenciava le 29 de octobre de 2024, affectante especialmente le basin del fluvio Turia, in le provincia de Valencia, causante al minus 222 mortos (a data de 10 de novembre 2024) e ingente damnos material.

Iste evento esseva causate per un "gutta frigide" o DANA (Depression Isolate a Nivelle Alt) que etiam ha affectate le provincias de Albacete, Cuenca, Málaga, Sevilla, Huelva, Cadiz, Zaragoza e Teruel.

## Possibile aggravantes preliminar
### Ante le "gutta frigide"
* Ni le governamento de Mariano Rajoy in 2017 ni illo de Pedro Sánchez in 2022 dava prioritate al adaptation e drenage del Poyo, elaborate in 2006 per le Confederation Hydrographic del Júcar.
* Ministerio de Transition Ecologic: Prohibiva le agricultores de limpar le fluvios. Investiva solmente 950.000 euros in le ultime sex annos in le adaptation de "ramblas" in le provincia de Valencia, e isto non in le areas affectate per le inundation del 29 de octobre.
* Construction de habitationes in areas prohibite: Edificios esseva construite in zonas de risc ubi aqua poteva passar, sovente a causa de corruption politic.
* Ministerio de Fomento: Non construiva un barramento in le Barranco del Poyo.
* Confederation Hydrographic del Júcar:
** Persecutava agricultores pro tentar limpar le fluvios.
** Su presidente, Miguel Pollet Cebellán (PSOE), passava duo annos sin responder al burgomastras que alertava le necessitate de purificar le canales fluvial e non dava aviso in tempore del imminente inundation.
** Le 10 de octobre 2024: Contractava un assecurantia de responsabilitate civil pro culpa penal, solmente tres septimanas ante le tragedia de Valencia, pro dischargar le reservatorio de Forata sin informar.
* 25 de octobre: Juanvi Palleter, un agricultor valencian, publicava un video in su rete social indicando que le radar del AEMET in Valencia non functionava.

### Durante le gutta frigide
* 29 de octobre: Le Seguridad National avertiva Moncloa a le 8 del matino (12 horas ante que occurrea le DANA).
* Le PSOE non cancellava le session plenari del Congreso; in vice, se dedicava a votar un lege que transforma RTVE in un ente ideologisate conforme a su interesses.
* Carlos Mazón: Passava le die reunite con le jornalista Maribel Vilaplana usque al sex del postmeridie.
Elbasan

**Elbasan**, (albanese: *Elbasani* o *Elbasan,* ˌɛlbəˈsɑːn es le quarte citate le plus populose del Republica de Albania, cum 141 714 habitantes. Illo es le capital del circumstante Prefectura d'Elbasan, un del duodece prefecturas que constitue le stato, e su territorio municipal comprehende 845,1 km2.
Korce

**Korce**, (albanese: *Korça* o *Korçë,* ˈkɔɾtʃə; italiano: *Coriza,*; greco: Κορυτσά, *Korytsá*) es le octave citate le plus populose del Republica de Albania, cum 75 994 habitantes. Illo es le capital del circumstante Prefectura de Korca, un del duodece prefecturas que constitue le stato, e su territorio municipal comprehende 806 km2.
Vercetti Regular

**Vercetti Regular**, etiam cognoscite como **Vercetti**, es un fonte sans serif. Illo pote esser usate pro projectos commercial e personal. Illo esseva rendite disponibile in 2022 sub le licentia *Licence Amicale*, que permitte personas compartir le files del fonte con amicos e collegas.

Vercetti es un fonte pro computadores distribuite gratuitemente (como freeware), designate per le designer grafic grec Filippos Fragkogiannis in collaboration con le designer de typos Richard Mandona.

Vercetti Regular esseva inspirate per elementos humanistic e geometric. Durante le creation de Vercetti, le designers usava principios de un fonte anterior open source appellate *MgOpen Moderna*.

Le fonte ha 326 glyphos, includente numeros, symbolos, signos de punctuation e accentos. Isto significa que illo pote esser usate pro tote le linguas romanic que usa le alphabeto latin. Vercetti es optimisate pro uso in designo web. Le fonte es disponibile pro descargas in le sequente formatos de file: OTF, TTF, WOFF, WOFF2.

## Vide etiam
* Typographia

## Referentias


## Ligamines externe

*  Sito official
*  Licence Amicale
*  Fonts In Use (Vercetti)
Santa Cruz de la Sierra

**Santa Cruz de la Sierra** es le citate capital del departimento de Santa Cruz  in Bolivia. Le population es 1,606,671, le plus grande in le pais.

## Referentias
Sucre

**Sucre** es le capital de Bolivia, fundate le 16 de april 1540. Su area urban es le sexte plus populose in Bolivia, con un population (in 2024) de 296,125.

## Referentias
Rosidae

**Rosidae** es un legion o infraclasse de plantas floral dicotelydon.

## Phylogenia
Secundo le AGP IV classification, le cladogrammas externe e interne son le sequentes:

;externe

;interne
Medicina medieval de Europa occidental

In le Medievo, le **medicina de Europa occidental** consisteva de un mixtura de ideas existente ab le antiquitate. In le prime Medievo, post le cadita del Imperio roman de occidente, le cognoscentia medical standard se basava principalmente super textos grec e roman que esseva preservate in monasterios e altere locos. Le medicina medieval es largemente mal comprendite, pensate como un attitudine uniforme fundate super le sperantia in le ecclesia e Deo pro curar tote le maladias, dum le maladia mesme esseva considerate como un producto del destino, del peccato, e de influentias astral como causas physic. Tamen, specialmente in le secunde medietate del periodo medieval (circa 1100–1500 EC), le medicina medieval deveniva un corpo formal de cognoscentia theoretic e esseva institutionalizate in universitates. Le medicina medieval attribueva le maladias e le infirmitates, non al comportamento peccaminose, sed a causas natural. Le peccato esseva solmente connectite al maladia in un senso plus general del idea que le maladia se manifestava in le humanitate como un consequentia de su stato cadite ab Deo. Le medicina medieval recognosceva etiam que le maladias poteva se diffunder de persona a persona, que certe stilos de vita poteva causar mal sanitate, e que alcunes ha un major predisposition al mal sanitate que alteres.
Philosophia medieval

Le **philosophia medieval** es le philosophia que existeva durante le Medievo, le periodo que extende approximativemente ab le cadita del Imperio Roman de Occidente in le seculo V usque post le Renascentia in le seculos XIII e XIV. Le philosophia medieval, comprendite como un projecto de investigation philosophic independente, comenciava in Bagdad al medio del seculo VIII e in Francia e Germania, in le corte itinerante de Charlemagne a Aachen, in le ultime quarto del mesme seculo. Illo es definite partialmente per le processo de rediscoperir le cultura antique de Grecia e Roma durante le periodo Classic, e partialmente per le necessitate de affrontar problemas theologic e integrar doctrina sacre con le sapere secular. Isto es un del characteristicas definitorie de iste periodo. Le comprension de Deo esseva le puncto focal del studio del philosophos in illo tempore, sia musulman sia christian.

Le historia del philosophia medieval es traditionalmente dividite in duo periodos principal: le periodo in le Occidente latin que seque le prime Medievo usque al seculo XII, quando le obras de Aristoteles e Plato esseva rediscoperite, traducite, e studiate; e le "etate de auro" del seculos XII, XIII e XIV in le Occidente latin, que testimoniava le culmination del recuperation del philosophia antique, insimul al reception de su commentatores arabic, e importante progressos in campos como le philosophia del religion, le logica, e le metaphysica.

Le periodo scholastic del alte Medievo esseva trattate con disprecio per le humanistas del Renaissance, qui lo considerava como un periodo "barbaric" inter le era classic del cultura grec e roman e le renascentia del cultura classic. Historianos moderne considera le era medieval como un periodo de grande disveloppamento philosophic, fortemente influentiate per le theologia christian. Un del pensatores le plus notabile de iste era, Thomas de Aquino, nunquam se considerava como un philosopho e critiava le philosophos pro "mitter semper le ver sapientia e veritate."

Le problemas discutite durante iste periodo includeva le relation inter fide e ratione, le existentia e le simplicitate de Deo, le proposito del theologia e del metaphysica, e questiones concernente le cognoscentia, le universales, e le individuation.
Edmund Kean

**Edmund Kean**, alsi cognoscite como **Kean le Vetule** (**Kean the Elder** in anglese, pro distinguer le de su filio Charles), (Londres, 4 de novembre de 1787 – Richmond upon Thames, 15 de maio de 1833) era un actor anglese, reputate como le major de su tempore, specialmente in tragedias. Ille era un actor ab le 15 annos e deveniva famose subito in 1814, al estate de 26 annos, per su representation como Shylock in *[[The Merchant of Venice]]*, de William Shakespeare. Ille stellava in tours theatral in le Statos Unite in 1820 e de nove in 1825.

Ille comenciava su carriera como actor quando le stylo de representation predominante, artificial e declamatori, era exemplificate per le rival de Kean, John Philip Kemble. Kean era un pionero in un typo de representation emotionalmente expressive que reimplaciava le anterior stylo, dum Kean proprie reimplaciava Kemble como le principal actor anglese del epocha.

Le poeta Samuel Taylor Coleridge diceva que vider le jocar "es como leger Shakespeare per fulgeres."

Ille era le patre del actor Charles John Kean, que era un actor e impressario theatral de successo in Anglaterra e le Statos Unite, e un director importante in Anglaterra in le decada de 1850.
## Kean in le cultura posterior
Alexandre Dumas scribeva un ludo super le intitulate *Kean*, que habeva su premiere in Paris in 1836. Un version del ludo de Dumas per Jean-Paul Sartre habeva su premiere in 1953.

In le romance *[[Huckleberry Finn]]* de Mark Twain, cuje scena es in le decada de 1840, le duo impostores appellate le Duce e le Rege vende ticketes pro un supposite ludo in le qual le Rege es annunciate como "Edmund Kean, le Senior" e le duce como "David Garrick, le Junior"; le ver Kean moriva in 1833 e le actor Garrick in 1779.

In le tertie anno del serie de comedia brittanic *[[Blackadder]]* in 1987, un del personages del episodio "Sense and Senility" era un actor con le nomine David Keanrick, que combina le nomines de Kean e David Garrick.

Le citation "Morir es facile, le comedia es difícile" ("*Dying is easy, comedy is hard*") es frequentemente attribuite a Kean (includente per le actor Peter O'Toole), ben que il non ha evidentias concrete de isto e le citation es alsi attribuite a alteres.

## Referentias
Ferdinand Marcos Junior

**Ferdinand Marcos Junior**, Anglese plene *Ferdinand Romualdez Marcos Jr.*, supernomine *Bongbong* nascite in urbe capital Manila in die 13 Septembre 1957, es presidente de Philippinas. Ille es filio de olim presidente Ferdinand Marcos.
Ille esseva governator de provincia Ilocos Norte.
## Ligamines externe
 * Ferdinand Marcos Junior
Great Smoky Mountains

Le **Great Smoky Mountains** (Grande Montanias Fumose) deveniva un parco national in 1926. Le montanias, le quales seque le frontiera inter le statos de Tennessee e Carolina del Nord, es un parte del Montanias Appalachian. 

Le idea de le parco esseva promovite per citatanos specialmente proxime al urbes Knoxville e Ashville - alcunos photographos - le quales admirava le beltate e natura del montanias. 

Le montanias esseva habitate del gente original cherokee. Europeos, principalmente de Scotia, combatteva con le nativos pro le terreno durante le annos 1700. Le parco ora contine un museo del cherokee.

## Referentias

https://www.nps.gov/grsm/learn/historyculture/biographies.htm

https://www.visitsmokies.org/what-to-do/cultural-educational/

https://www.britannica.com/place/Great-Smoky-Mountains
Maximilian I, imperator de Mexico

Le Imperator de Mexico **Maximilian I** nasceva **Ferdinand-Josef** in Austria 1832, le filio del archiduce Franz-Karl. Ille serviva in le armea de mar, e esseva le vicerege de Lombardia-Venetia un breve tempore (1857-1859). Ille esseva cognoscite pro su ideas politic liberal.

Le Statos Unite de America habeva acceptate le Doctrina de Monroe, le qual habeva declarate que altere paises non in le hemispherio del west non debeva ingerer se on affaires la. Totevia le SUA esseva occupate in un guerra civil, e poc paises de Europa comprendeva isto esser un opportunitate pro involver se in paises del hemispherio del west. Inter illos specialmente esseva Napoleon III, qui declarava un nove imperio de Francia in 1863. Ferdinand-Josef lassava su pretension al throno de Austria e deveniva Imperator Maximilian I de Mexico. Ille e soldatos de Francia esseva inviate al Mexico e removeva le presidente la in 1863.

Con le fin del Guerra civil statounitese april 1865, le SUA colligite soldatos pro attaccar le soldatos francese in Mexico. Totevia il habeva nulle besonio; mexicanos mesme opponeva le governamento imperial, e lo attaccava 5 maio. Con le victoria mexican, Napoleon III removeva su soldatos remanente in 1866. Maximilian esseva trovate in 1867, judicate e fusilate.

A iste die le 5 maio es un die feriate de Mexico, in espaniol le "*Cinco de mayo*".

## Referentias

https://www.napoleon.org/en/history-of-the-two-empires/biographies/maximilian-i-1832-1867-emperor-of-mexico/

https://www.habsburger.net
Stephen A. Douglas

**Stephen A. Douglas** (1813-1861) esseva un politico statounitese, que tentava effectuar accordo inter proprietarios e liberatores de sclavos, e qui perdeva le concurso de esser le presidente del Statos Unite a Abraham Lincoln.

Douglas nasceva in le stato de Vermont in 1813. La ille studiava le lege. In 1833 ille cambiava su residentia a Illinois. Ille tosto deveniva un conductor del partito Democratic. Un orator brillante, ille esseva seligite al Camera del Representantes in 1842.

Douglas credeva in le idea de "expansion national". Ille supportava le annexion de Texas 1845, le Guerra mexican-statounitese 1846-1848, e opponeva le britannos in Oregon.

In 1846 ille esseva seligite al senato. Ille non esseva un proprietario de sclavos, totevia su marita esseva si. Ille luctava in le senato super le problema de sclavitude, volante pace inter le statos. In le principio ille voleva que le citatanos del territorios decider de permitter sclavos. Postea ille tentava a conservar le numero de statos sin o con sclavitude equal con tres actos: le Compromisso de Missouri 1820, le Compromisso de 1850 e le Acto de Kansas-Nebraska 1854. In 1857 le Corte Supreme del SUA declarava le actos illegal.

In 1860 le partito Democratic le seligeva su candidato pro le presidentia del SUA, totevia su opponente del partito Republican, Abraham Lincoln, vinceva. Douglas continuava a esser un senator de Illinois usque su morte de typho in 1861.

## Referentias

https://britannica.com/biography/Stephen-A-Douglas

https://www.battlefields.org/learn/biographies/stephen-douglas

https://www.history.com/topics/us-government-and-politics/stephen-a-douglas
Universitate de Aberdeen

Le Universitate de Aberdeen (anglese: University of Aberdeen) es un universitate situate in Aberdeen, Scotia. King's College fundate in 1495, e Marischal College fundate in 1593.

## Referentias
Universitate de Fraserburgh

Le **Universitate de Fraserburgh** (anglese: University of Fraserburgh) es un previe universitate situate in Fraserburgh, Scotia, fundate in 1592, illo claudite in 1617.

## Referentias
Jean Baptiste Charbonneau

**Jean Baptiste Charbonneau** (1805-1866) es memorate principalmente como le filio de Sakagawea, un nativa american qui adjuta durante le viagia del capitanos Lewis e Clark.

Jean Baptiste esseva le filio de Sakagawea e Toussaint Charbonneau, qui esseva un guida pro Lewis e Clark durante que illes cercava le territorio de Louisana. Ille nasceva 11 februario 1805 durante que le partita passava le hiberno con le nativos Mandan. Le capitanos le dava le supernomine "Pomp", e nominava un petra pro ille proxime al urbe presente Billings, Montana. Post le viagia Clark voleva educar le puero como su filio e le entrava in scholas.

Como un adulto Charbonneau deveniva un guida e chassator. In 1823 ille adjutava un germano, Paul von Württemberg, qui cercava le fluvio Missouri salvage. Charbonneau se retornava a Germania con ille pro augmentar su education. La ille studiava linguas europee. Ambes se retornava al SUA in 1829. Charbonneau continuava su profession e eventualmente viagiava a California e Oregon. Auro esseva discoperite in Montana, e in 1866 ille essayava de viagiar a la. Ille moriva probabilemente de pneumonia durante le viagia.

## Referentias

https://www.oregonencyclopedia.org/articles/charbonneau_jean_baptiste/

https://www.nps.gov/articles/death-of-jean-baptiste-charbonneau.htm
Carmen de Burgos

**Carmen de Burgos Seguí** (Almería, 10 de decembre 1867 – Madrid, 9 de octobre 1932) esseva un jornalista, scriptrice, traductrice e activista pro le derectos del feminas in Espania. Cognoscite sub le pseudonymo **Colombine**, illa ha tamben signate su obras sub altere nomines como «Gabriel Luna», «Perico el de los Palotes», «Raquel», «Honorine» e «Marianela».

Carmen de Burgos faceva parte del generation de 1898 e del Etate de Argento del litteratura espaniol. Illa es considerate como le prime jornalista professional in Espania e in lingua espaniol, gratias a su rolo como redactrice pro le Diario Universal de Madrid. Burgos tamben es recognoscite como le prime correspondente de guerra in le historia del jornalismo espaniol.

## Referentias


## Ligamines externe
* [Obras digitalizadas de Carmen de Burgos](http://bdh.bne.es/bnesearch/Search.do?field=autor&text=Burgos%2c+Carmen+de+(1867-1932)&sort=&showYearItems=&exact=on&textH=&advanced=false&completeText=&pageNumber=1&pageSize=30En) en la Biblioteca Digital Hispánica de la Biblioteca Nacional de España
*Perfil en autores de la BNE
* Mujeres en la historia - Carmen de Burgos 'Colombine'
* Carmen de Burgos en ''La Voz del Sur''. Artículo: "La feminista andaluza prohibida por Franco que se anticipó a Simone de Beauvoir"  
* [Programa La chispa blancaː BGE - Aquellas Mujeres Valientes: Carmen de Burgos ("Colombine") a través de [Mercedes Gómez Blesa]]
Ethan Allen

**Ethan Allen** (1738-1789) esseva un officiero del Revolution American e frontierero del Stato de Vermont.

Allen nasceva in Connecticut. Ille combatteva in le Guerra franco-indigene (1754-1763). Post le guerra, ille comprava terreno a Vermont, un area pretendite de ambe Nove York e Nove Hampshire. Ille colligeva un armea nominate le "Pueros del Montania Verde" pro defender lor terreno del iste governamentos. Le Pueros del Montania Verde combatteva pro le Statos Unite durante le Revolution American e capturava le forte Ticonderoga ab le angleses 1775. Durante le mesme anno, illes attaccava Montreal, Canada, falleva, e Allen esseva capturate. Ille esseva liberate 1778. 

Alora ille luctava de facer Vermont un stato independente. Fallente, ille essayava de junger Vermont a Canada. Ille moriva 1789. Vermont deveniva un stato official del Statos Unite 1791.

## Referentias

https://www.britannica.com/biography/Ethan-Allen-United-States-soldier

https://www.biography.com/military-figures/ethan-allen

https://www.battlefields.org/learn/biographies/ethan-allen

https://vermonthistory.org/freedom-unity-ethan-allen
Partito Republican del Statos Unite

Le **Partito Republican** o le "Grande partito vetere" es un de duo principal partitos political del Statos Unite presente. Illo comenciava de ideas contra sclavitude in 1854. Le partito ora es cognoscite pro ideas conservative e favorabile al negotios. Republicanos primo selegite John C. Fremont pro le campania presidential de 1854 sin successo. Illes succedeva in 1860 con le election del Abraham Lincoln. Le election esseva un causa del comenciamento del Guerra civil statounitese (1861-1865). 

Le popularitate del partito continuava augmentar se usque 1932. Pro le involvimento in negotios, citatanos del SUA les considerava un causa del Grande Depression del annos 1930. 

Post iste tempore le presidentia e altere positiones political se habeva cambiate inter republicanos e democratos, ben que il habeva un plus augmento del Partito Republican durante le termino de Ronald Reagan (1981-1989).

## Referentias

https://www.britannica.com/topic/Republican-Party

https://www.ushistory.org/gop/origins.htm

https://www.senate.gov/about/origins-foundations/parties-leadership/overview.htm
James Hiller

**James Patric Hiller** (nascite le 10 de januario 1985 in Celle) es un scriptor germano.

James Hiller studiava le gestion de informationes in le Universitate de Hanover e le scientia de informationes in le Universitate de Hildesheim. in 2013, ille laborava como assistente politic del partita germano SPD. Ante illo laborava como jornalista libertate: In 2006 Hiller ganiava le competito de scriptura "Juvene & felice in Basso?" organisate per le Junge Presse Niedersachsen. Hiller publicava le historias *Twinking* and *Worstory* in 2017 e 2020 con Brighton Verlag.
Die del lingua arabe del ONU

Die onusian del lingua arabic

Die onusian del lingua arabic (in arabe: اليوم العالمي للغة العربية) es celebrate annualmente le 18 decembre.[1] Le evento esseva establite per le Organisation Educative, Scientific e Cultural del ONU (UNESCO) in 2012[2] con le objectivo "celebrar le multilinguismo e le diversitate cultural, como etiam promover le uso equal de omne sex linguas official de labor in le organisation". Le 18 decembre esseva seligite como le data pro le lingua arabic, nam illo es "le die in 1973 quando le Asemblea General approbava le arabe como un lingua official del ONU".[3]

Fonte: UN Arabic Language Day - Wikipedia
John C. Frémont

**John Charles Frémont** (1813-1890) esseva un officiero de armea, un viagiator al west salvage del Statos Unite e un politico qui adjutava a comenciar le partito Republican.

Frémont nasceva in Georgia in 1813. Post le morte del pater, su familia cambiava le residentia a Carolina del Sud. Como un studiante ille habeva un habilitate de mathematica. Un politico, Joel Poinsett, obteneva un labor pro ille in un nave militar in 1833. Postea ille faceva cartas geographic pro preparar terreno pro ferrovias. In 1838 ille faceva cartas pro le armea, specialmente del fluvios Mississippi e Missouri. 

Post 1843 ille conduceva partitas a altere locos al west, secretemente includente le area del Nevada presente, le qual appertineva al Mexico. Iste labor le faceva multo popular inter statouniteses. In 1846 Frémont conduceva altere statouniteses qui habitava California mexican pro adjutar altere citatanos a combatter contra le governamento mexican. Ille esseva facite le governator del nove republica independente, totevia un officiero del armea non consentiva e le arrestava. In 1848 le presidente James K. Polk pardonava Frémont, totevia ille lassava le armea e se retornava a California, ubi ille deveniva un senator 1850-1851. In 1856 ille esseva nominate pro le campania de presidente per le nove partito Republican, ma ille non succedeva. In le pricipio del Guerra civil statounitese (1861-1865) ille esseva de novo facite un officiero del armea del Nord, totevia ille mal combatteva e lassar le armea. Ille laborava pro ferrovias. In 1878 ille esseva facite le governator del Territorio de Arizona usque 1883.

## Referentias

https://www.britannica.com/biography/John-C-Fremont

https://www.battlefields.org/learn/biographies/john-c-frémont

https://www.oregonhistoryproject.org/articles/historical-records/john-charles-fremont/

https://coloradoencyclopedia.org/article/john-c-fremont
Pancho Villa

**Pancho (Francisco) Villa** (1878-1923), nomine original Doroteo Arango, esseva un revolutionario mexican qui impediva dictatores mexican e attacava statouniteses.

Villa se junger con armeas contra le dictator ja in 1910, e tosto deveniva un commandante del soldatos. Malgrado que su conductores non se fideva a ille, ille sempre habeva homines fidel, le quales combatteva pro ille. Le conductores le inviava al prision in 1912, totevia ille escappava al Statos Unite. Le anno sequente ille se retornava a Mexico pro combatter pro le revolutionario Venustiano Carranza. Ille deveniva le governator del stato de Chihuahua.

Postea Carranza combatteva contra Villa e le fortiava ab le sud de Mexico. In 1916 le Statos Unite supportava Carranza in vice de Villa, e Villa occideva 17 citatanos statounitese in le stato Nove Mexico. Le presidente del Statos Unite, Woodrow Wilson inviava le general John J. Pershing pro capturar Villa. Pershing debeva lassar le chassa le anno sequente con le comenciamento del Prime guerra mundial.

Villa esseva occidite per paisanos in 1923.

## Referentias
* https://www.britannica.com/biography/Pancho-Villa-Mexican-revolutionary
* https://www.biography.com/military-figures/panco-villa
* https://www.history.com/topics/latin-america/pancho-villa
Seculo 4 aEC

Le **Seculo 4 aEC** es un seculo passate in accordo con le calendario julian.  Illo comenciava le 1 de januario 400 aEC e finiva le 31 de decembre 301 aEC.
Dementia

**Dementia** es un gruppo de morbos con symptomas que affecta le maniera in que le gente pensa e communica inter se, ligate a morbo o injuria facite al cerebro. Frequentemente, isto affice negativemente le memoria de breve duration, le mente, le discurso, le habilitates motor e le personalitate.

Dementia es plus commun inter personas senior. Sed juvenes pote esser etiam afficite. Certe formas de dementia pote esser tractate.

Le forma plus commun de dementia es le morbo de Alzheimer, que representa circa 60 per cento de tote le casos. Al initio del seculo 21, le morbo de Alzheimer esseva recognoscite como le forma plus commun de dementia inter personas senior. On estima que 47,5 million de personas in le mundo vive con dementia in 2016; iste numero se expecta que augmentara a 75,6 million in 2030.

Le symptoma initial le plus commun es le difficultate in rememorar eventos recente. A mesura que le morbo progrede, le symptomas include problemas con lingua, disorientation (usque perder se), alterationes de humor, perdita de motivation, negligentia de se mesme e comportamento inappropriate.

## Grado de Maladia
Il ha tres grados recognoscite de maladia: preclinic, declination cognitive leve e dementia. Pro le diagnose clinic, le duo grados le plus relevante es le declination cognitive e dementia. Recognition del grado preclinic require que le processo de morbo comencia ante que le symptomas es apparente e anticipar le avantiamentos in le examinationes diagnostic que pote in le curso del tempore permitter le diagnose al grado preclinic.

## Galeria


File:Alzheimer's_disease_brain_comparison.jpg|Un comparation inter cerebro normal (sinistra) e persona con Alzheimer (dextra) con indicationes del differentias.
Homeostasis

**Homeostasis**, es un processo auto-regulador per le qual le systemas biologic tende a mantener stabilitate durante que illos se adapta a conditiones que es optimal pro superviventia. Si homoeostasis es successose, vita continua; si non, catastrofe o morte resulta. Le stabilitate attingite es in facto un equilibrio dynamic, in le qual occurre cambio continuante ma conditiones relativemente uniforme persiste. Le idea general de iste processo auto-regulador esseva explorate per le physiologo francese Claude Bernard in 1849 e le parola homoeostasis esseva inventate per le neurologo e physiologo american Walter Bradford Cannon in 1926.

Qualcunque systema in equilibrio dynamic tende a attinger un stato stationari, un equilibrio que resiste fortias externe de cambio.

## Bibliographia

*Articulo de morbo de Homeostasis al Britannica
Leonid Iljič Brežnev

**Leonid Iljič Brežnev** (russo: Леонид Ильич Брежнев; Kamenskoe, Ucraina, 19 de decembre 1906 – Zarečje, 10 de novembre 1982; anque note in le latinitate como **Leonida Eliade Brezhnev**) esseva un politico sovietic, Secretario General del Partito Communista del Union Sovietic de 1964 usque su morte in 1982, e Presidente del Presidium del Soviet Supreme (capite de stato) de 1960 a 1964 e ancora de 1977 a 1982. Su dece-octo annos de secretariato son secunde in duration solo a Iosif Stalin.

De ille deriva le nomine commun de un genere de habitation prefabricate typic de su governantia, le **brežnevka** (брежневка).
Visayas

**Visayas** es le secunde e medie region de Philippinas e es un collection de insulas. Le gruppo Visayan consiste de septe grande e centos de plus parve insulas agglomerate circa le mares Visayan, Samar, e Camotes. Le septe insulas principal es Bohol, Cebu, Leyte, Masbate, Negros, Panay, e Samar. Iste insulas e lor plus parve vicinos compone le gruppo central del archipelago philippin.
Corte Supreme del Statos Unite

Le **Corte Supreme** del Statos Unite esseva establite per le articulo III del constitution del Statos Unite, adaptate in 1789. Le corte es le branca de justitia del governamento del Statos Unite e determina le signification del leges del constitution e del congresso.

Le constitution da al corte le autoritate super affaires de:

* Le constitution mesme
* Ambassatores
* Casos del mar
* Disputas inter statos
* Disputas inter statos e paises estranie
* Casos contrari in cortes inferior

Le corte ha mediemente 6.000-7.000 casos per anno.

**Judices**

Le corte contine novem judices. Un del judices es le judice chef. Judices del corte es nominate per le presidente e approbate per le senato.

Le termino del judices comencia e fini al comenciamento de octobre. Post un judice es selegite ille/illa non pote esser removite exceptemente pro mal conducta. Le termino medie de un judice ha essite 16 annos.

**Edificio del Corte Supreme**

Le edificio presente del corte in Washington, D.C. esseva complite in 1935.

## Referentias

https://www.supremecourt.gov

https://www.uscourts.gov
Henry Hudson

**Henry Hudson** (1565-1611?) esseva un marinero e viagiator anglese del Nove Mundo e le Arctica. Ille laborava tres vices pro angleses 1607, 1608, 1610-1611 e un vice pro nederlandeses 1609. Ille essayava de trovar un cammino breve a Asia. Le fluvio de Hudson al Statos Unite e la baia Hudson a Canada es nominate pro ille. Su navigar adjutava nederlandeses a habitava le terreno circum le fluvio Hudson.

Le ultime viagia de Hudson se finiva, quando su equipa, irate e espaventate a causa del approcha del hiberno, lassava le, su filio e septe alteres in un barca parve in le Baia de Hudson in 1611. Il es incognite que eveniva a illes.

## Referentias

https://www.britannica.com/biography/Henry-Hudson

https://www.history.com/topics/exploration/henry-hudson

https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/henry-hudson

https://www.biography.com/history-culture/henry-hudson
Douglas MacArthur

**Douglas MacArthur** (1880-1964) esseva un general statounitese qui commandava le Secunde guerra mondial (1939-1945) in le sud-west del Pacifico, dirigeva Japon post le fin del guerra, e commandava soldatos del Nationes Unite al comenciamento del Guerra corean (1950-1953).

MacArthur completava le academia militar del SUA a West Point in 1903. Ille se distingueva e deveniva un general durante le Prime guerra mondial (1914-1918). Durante le annos de 1920 ille dirigeva la academia militar a West Point. Ille esseva le consiliator militar al Philippinas 1935-1941. In 1937 ille se pensionava, maritava, ma continuava a laborar in le Philippinas. Ille non poteva stoppar le invasion de Japon in 1941. In 1942 ille esseva commandate a fugir a Australia e a unir se con le armea. Pro su labor in le Philippinas MacArthur le Medalia congressional de honor. MacArthur succedeva a pulsar japoneses ab un numera de insulas in le Pacifico. Japon rendeva a ille in le nave *Missouri* 1945. Ille esseva seligite pro diriger le occupation del Japon 1945-1951. Ille esseva seligite pro commandar soldatos del Nationes Unite, quando le Guerra corean comenciava in 1950. MacArthur voleva vinceva Corea del Nord contra le ideas del presidente Harry S. Truman, e ille esseva removite del commando in 1951.

MacArthur refusava le nomination pro le campania de presidente in 1952. (Su adjutor previe, General Dwight D. Eisenhower vinceva le campania in vice de ille.) Ille habitava le citate de Nove York, ubi ille remaneva usque su morte in 1964.

## Referentias

https://www.britannica.com/biography/Douglas-MacArthur

https://www.macathurmemorial.org/186/Who-is-MacArthur

https://www.thenmusa.org/biographies/douglas-macarthur/
Tadeusz Kościuszko

**Andrzej Tadeusz Bonawentura Kościuszko** (Mieračoŭščyna, Polonia-Lituania [hodie Bielorussia] le 4 de februario 1746&nbsp;– Solothurn, Switza, le 15 de octobre 1817) esseva un officiero del armea e politico polonese, qui serviva in le Revolution American e revolutiones in su pais.

Kościuszko nasceva in 1746 a un familia nobile in Polonia. Ille entrava le academia militar e deveniva un inseniator. In 1769 ille studiava arte e architectura in Paris. In 1774 ille se retornava a Polonia, ubi ille essayava secretemente maritar se a un filia de un general sin successo, e fugiva. 

In 1776 ille viagiava al colonias american, ubi ille deveniva le chef del ingenieros del armea. Kościuszko se retornava a Polonia in 1784. In le principio ille esseva repulsate pro su ideas politic super libertate pro servientes, totevia ille esseva permittite a entrar le armea in 1789. Conductores del governamento de Polonia dependeva de ille pro opponer Russia e Prussia, le quales essayava de vincer le pais. Malgrado planos brillante, Kościuszko esseva vulnerate e capturate per russos. Ille esseva liberate in 1796 con un jure, que ille non se retornarea a Polonia. Ille se retornava al Statos Unite e deveniva un amico de Thomas Jefferson. In 1798 ille viagiava al Francia, sperante que Napoleon adjutarea su causas in Polonia. Ille moriva in Switza in 1817. Su corpore esseva apportate a Polonia e un memoria facite a su honor.

## Referentias

* https://www.britannica.com/biography/Tadeusz-Kosciuszko
* https://www.thenmusa.org/biogrphies/thaddeus-kosciuszko/
* https://www.monticello.org/research-education/thomas-jefferson-encyclopedia/thaddeus-kosciuszko/
* https://www.americanrevolution.org/tadeusz-kosciuszko-biography/
* https://www.amrevmuseum.org/thaddeus-kosciuszko-virtual-walking-tour
Lawsonibacter

***Lawsonibacter*** es un genere de bacterios.

## Classification
Iste genere contine le species sequente:
* *[[Lawsonibacter asaccharolyticus]]*
* *[[Lawsonibacter celer]]*
* *[[Lawsonibacter faecis]]*  
* *[[Lawsonibacter hominis]]*
* *Lawsonibacter asaccharolyticus*

Cippas non attribuate a un specie:
* *Lawsonibacter sp.* DFI.5.51   
* *Lawsonibacter sp.* DFI.6.74   
* *Lawsonibacter sp.* JLR.KK007   
* *Lawsonibacter sp.* OA9   
* *Lawsonibacter sp.* P8wG10    

## Etymologia
Iste taxon es attribuate in homaje al Professor Paul A. Lawson del Universitate de Oklahoma pro su contributiones al microbial taxonomia e phylogenia.

## Publication original
*
Lawsonibacter asaccharolyticus

***Lawsonibacter asaccharolyticus*** es un specie de bacterios grampositive, stricte anaerobie, non sporigen, de forma de baston recte, del familia Oscillospiraceae (cippa designate 3BBH22). Admitte acetato e butyrato como metabolic productos final.

Iste bacterio es characteristic del microbioma intestinal del personas qui bibe caffe. Su presentia es associate con altere species de bacterios favorabile al sanitate.

## Etymologia
Le qualificativo *asaccharolyticus*, del greco *a*- 'non', *sákkhar* n. m. 'sucro' e  *lytikos* adj. 'solubile', significa que le bacterio non pote digerer le saccharosa.

## Publication original
*
Roanoke, colonia perdite

Angleses intendeva establir lor prime colonia al americas in 1587. (Un essayo de duo annos previe ha fallite, con tote habitantes se retornante a Anglaterra.) Un village de plus de cento habitantes esseva construite al insula de **Roanoke**, ora un parte de Carolina del Nord presente. Le habitantes, inexperte del agricultura de lor proprie pais de plus del Nove Mundo, mal viveva. Durante le mesme anno, le governator, John White, se retornava per nave pro peter adjuta. Quando ille arrivava a Anglaterra, Regina Elisabeth I ordinava tote naves preste pro combatter con Espania. White non poteva retornar se ante 1590. Ille trovava le village abandonate e su marita, filia Eleanor o (Elinor) Dare e granfilia Virginia Dare, le prime anglese nascente in le americas, perdite. Le sol signo esseva le parola "Croatoan" secate in un arbore. (Croatoan, a tempore presente appellava Hatteras, esseva le nomine de un altere insula proxime.) A causa de un tempesta, le nave non poteva cercar le area, e le nave se retornava a Anglaterra.

Il ha theorias super le disparition del habitantes. Le parola Croatoan possibilemente significa que le gente vadeva pro resider con le nativos del insula Croatoan, le Hatteras - o ha le nativos les attaccava? Possibilemente le espanioles attaccava Roanoke. Cosas anglese esseva trovate con le Hatteras, includente petras, que ha scripturas pensata esser scribite per Virginia Dare a su patre.  Recercatores credeva que iste petras es false. Totevia le causa ver del disparition ancora es un mysterio. Multe historicos moderne credeva que nativos attaccava Roanoke.

## Referentias

* https://www.britannica.com/story/the-lost-colony-of-roanoke
* https://www.britannica.com/biography/Virginia-Dare
* https://www.history.com/news/what-happened-to-the-lost-colony-of-roanoke
* https://www.firstcolonyfoundation.org/history/the-roanoke-colonies/
* https://encyclopediavirginia.org/entries/roanoke-colonies-the/
Fagaceae

**Fagaceae** es un familia de plantas floral dicotelydon del ordine del Fagales. Su nomine es basate sur isto del fago.

## Classification
Se distingue duo subfamilias:

* Fagoideae K. Koch (monotypic)
** *[[Fagus]]* L.

* Quercoideae Oerst.
** *[[Castanea]]* Mill. 1754
** *[[Castanopsis]]* (D. Don) Spach 1841
** *[[Chrysolepis]]* Hjelmq. 1948
** *[[Lithocarpus]]* Blume 1826
** *[[Notholithocarpus]]* P. S. Manos, C. H. Cannon & S.H. Oh 2008 [2009] (ex *[[Lithocarpus densiflorus]]*), endemic al California e sudwest Oregon
** *[[Quercus]]* L. 1753
** *[[Trigonobalanus]]* Forman 1962

Le genere *[[Nothofagus]]* es ora placiate in le monotypic familia Nothofagaceae.

## Phylogenia
Studios de phylogenia molecular suggere le arborescentia sequente:
Nikita Sergeievič Chruščiov

**Nik<u>i</u>ta Serg<u>e</u>ievič Chrušči<u>o</u>v** (in russo: Никита Сергеевич Хрущёв; anque latinisate **Nicetas Sergii Chruscëv**; Kalinovka, 15 de april 1894 – Moscova, 11 de septembre 1971) esseva un politico e milite sovietic, secretario general del Partito Communista del Union Sovietic de 1953 a 1964. Ille adviava un primordial politica de apertura del Union Sovietic post le stalinismo, essente le prime capite de stato a denunciar alicun crimines de Stalin, e le primo a visitar le Statos Unite de America.
2026

**Le [[anno]] [[duo]] [[mille]]s [[vinti-sex]].**

## januario
* 15 de januario: Le Union Mundial pro Interlingua adopta un bandiera official de interlingua, le prime, al occasion del  anniversario de interlingua.

## februario

## martio

## april

## maio

## junio

## julio

## augusto

## septembre

## octobre

## novembre

## decembre

## sin data precise

## Referentias
Battalia de Kings Mountain

Le **Battalia de Kings Mountain** (Montania del rege), 7 octobre 1780, esseva un battalia importante del Revolution American, le qual conduceva al victoria ultime del Statos Unite in le anno sequente.

Le commandante del soldatos britannic del sud, general Charles Lord Cornwallis, post le captura del citate de Charleston de Carolina del Sud inviava major Patrick Ferguson con circa mille soldatos al west pro defender su latere leve in septembre 1780. Multe del soldatos esseva habitantes fidel al rege ma habeva poc experientia.

Le governamento de Anglaterra habeva prohibite citatanos del colonias de habitar le terra trans le montanias Appalachian pro un tractato con le nativos. Totevia le habitantes blanc continuava combatter con le nativos pro obtener lor terreno, e le politica del governamento britannic non placeva a illes. Dunque illes esseva preste a attaccar le soldatos britannic.

Circa 900 montanieros sub le colonnello William Campbell incontrava lor inimicos a Kings Mountain 7 octobre 1780. Le resultato esseva que le latere leve de Cornwallis esseva destruite. le montanieros perdeva 90 homines, le britannos 319 con le resto capturate. Ferguson esseva occidite.

## Referentias

* https://www.battlefields.org/learn/revolutionary-war/battles/kings-mountain
* https://www.battlefields.org/learn/maps/kings-mountain-oct-7-1780
* https://www.britannica.com/event/Battle-of-Kings-Mountain
Prohibition

Prohibition esseva un movimento in le Statos Unite pro prohibir biberages alcoholic 1920-1933.

Le movimento ja comenciava al comenciamento del seculo XIX. In le principio le movimento habeva le nomine "Temperance" (moderation). Multe ecclesias se organisate pro remover ebrietate e considerava alcohol un peccato. Illes succedeva facer un emendamento, le dece-octave, al constitution del Statos Unite in 1919. Le lege deveniva effective le sequente anno.

Le lege resultava in le creation de multe operationes secrete pro le vendita de alcohol illegal. Tante alcohol al vices esseva toxic. Le governamento non poteva competer con tote le crimines. Alteres, como Al Capone, organisava le operationes. Le chefs de tante organisationes deveniva ric e potente. Altere crimines, como joco, drogas illegal e prostitution, esseva addite a lor "commercios". Illes obteneva controlo politic de poc citates. Citatanos a vices admirava le criminales, e filmes esseva facite super illes.

Un nove emendamento, le vinti-prime, cambiava le emendamento de Prohibition in 1933. Isto con le labor del chef del bureau de Prohibition, Eliot Ness, in Chicago removeva opportunitates de profito pro chefs criminal.
 
## Referentias

https://www.britannica.com/event/Prohibition-United-States-history-1920-1933

https://www.history.com/topics/1920s/prohibition