César Lattes

**Cesare Mansueto Giulio Lattes**, plus cognoscite como **César Lattes**, (Curitiba, 1924-07-11 — Campinas, 2005-03-08) esseva un physico brasilian, co-discoperitor del meson pi.

## Biographia

Lattes nasceva in un familia de judeos italian immigrantes in Curitiba, in le sud del Brasil. Ille faceva su prime studios in iste citate e in São Paulo, veniente a graduar se al universitate de São Paulo, formante se in 1943 in mathematica e physica. Lattes faceva parte de un gruppo initial de brillante juvene physicos brasilianos que iva travaliar con professores europee como Gleb Wataghin (1899-1986) e Giuseppe Occhialini (1907-1993). Lattes esseva considerate le plus brillante de illes e vadeva discoperir, etiam multe jovene, como un recercator de campo. Su collegas, que etiam se tornava importante scientistas brasilian, Oscar Salon, Mário Schenberg, Roberto Salmeron, Marcelo damy de Souza Santos e Jayme Tiomno. Con le etate de 23 annos, ille esseva un del fundatores del centro brasilian de recercas physic in Rio de Janeiro. 

De 1947 a 1948, Lattes comenciava su principal linea de recerca per le studio del radios cosmic, le quales esseva trovate in 1932 per le physico american Carl David Anderson. Ille preparava un laboratorio al 5000 metros de altitude, in le montania del Andes, in Bolivia, usante chapas photographic pro registrar le radios cosmic. 

Viagiante pro Anglaterra con su professor Occhialini, Lattes iva travaliar in le H. H. Wills laboratorio del Universitate de Bristol, dirigite per Cecil Frank Powell (1903-1969). Postea meliorar un nove emulsion nuclear usate per Powell, demandante al Kodak Co. de additionar plus boro a illa, in 1947, realisava con illos un grande discoperta experimental, de un nove particula atomic, le meson pi (o pion), le qual disintegra in un nove typo de particula, le meson muon. Le jovene impetuose Lattes comenciava tunc a scriber un travalio pro le magazin Nature sin se enoio con le consentimento de Powell. Le mesme anno, iva responsabile per le calculo del massa del nove particula, in un meticulose travalio. Un anno postea, travaliante com Eugene Gardner (1913-1950) al universitate de California in Berkeley, EUA, Lattes esseva capace de detectar le production artificial de particulas pion in le cyclotron del laboratorio, per le bombardamento de atomos de carbono con particulas. Ille habeva 24 annos de etate. 

In 1949, Lattes reveniva como professor e recercator al Universitate Federal del Rio de Janeiro e in le centro brasiliano de recerca. Post un altere breve sojorno in le EUA (de 1955 a 1957), ille retornava a Brasil e acceptava un position a su alma mater, le departimento de physica del Universitate de São Paulo. 

In 1967, Lattes acceptava le position de professor titular in le nove instituto "Gleb Wataghin" de physica al Universitate Estadual de Campinas, nomine que se originava de su professor fundator, le qual ille etiam adjutava a fundar. Ille etiam se tornava le director del departimento de radios cosmic, alte energias e leptons. 

In 1969, ille e su gruppo discoperiva le massa del co-denominate bollas de fogo, un phenomeno spontanee que ocurre durante le collision de alte energias, e le quales esseva essite detectate per le utilisation de chapas de emulsion photographic nucleari inventate per ille e collocate in le picco de Chacaltaya in le Andes bolivian. 

Lattes se retirava in 1986, quando ille recipeva le titulo de doctor honoris causa e professor emerite de iste universitate. Mesm9 retirate, ille continuava a viver in un domo in le suburbio presso le campus del universitate. Ille morriva de un attacco cardiac in martio de 2005. 

Lattes es un del physicos brasilian plus distincte e condecorate, e su travalio es fundamental in le disveloppamento del physica atomic. Ille etiam esseva un grande leader scientific del physicos brasilian e esseva un del principal personalitates per tras del creation de varie institutiones importante como le Consilio National de Disveloppamento Scientific e Technologic. Ille figura como un del pauc brasilianos al biographic encyclopedia de scientia e technologia de Isaac Asimov, como etiam al Encyclopedia Britannic. Ben que ille esseva le principal recercator e prime author del historic articulo del nature describente meson pi, Cecil Powell esseva le unic agraciate con le Premio Nobel de Physica in 1950 pro "su discoperta de un methodo photographic de studio del processos nuclear e su discoperta que conduceva al discoperta del mesons". Le ration pro iste apparente negligentia es que le politica del committee del Nobel usque 1960 era dar le premio pro le leader del gruppo de recerca solmente.

## Citation
 :*"Le scientia debe esser universal, sin dubita. Mais nos non debe creder inconditionalmente in isto."*

## Bibliographia
* Lattes, C. M. G., Muirhead, H., Occhialini, G. P. S. & Powel, C. F. Processos Involvente Mesons Cargate. Nature, 159, 694 - 697, (1947). 
* Lattes, C. M. G.; Occhialini, G. P. S.; Powel, C. F. A. Determination del ratio del masses de Pi-meson e Mu-meson per le Methodo de Grano-Contante. Procedente del Physic Societe, v.61, p.13-183, 1948. 
* Gardner, E.; Lattes, C. M. G. Production de Mesons per le 184-inch Berkeley Cyclotron. Scientia, v.107, p.270-271, 1948. 
* Lattes, C. M. G.; Orsini, C. Q.; Pacca, I. G.; Cruz, M. T.; Ookuno, E.; Fujimoto, Y.; Yokoi, K. Observation de Eventos Energia Nuclear Extrememente Alte con Camera de Emulsion Exponite super Mt. Chacaltaya. II Nuovo Cimento, v. XXVIII, n. 3, p. 2160-, 1963.