Brasil

**Brasil** (nomine official **Republica Federative de Brasil**) es un republica federative formate per le union de 26 statos e per le Districto Federal. Le pais ha 5.565 municipalitates, 211.000.000 habitantes e un area de 8.511.965 km², equivalente a 47% del territorio sudamerican. Illo es le major pais de America del Sud.

## Historia
*Articulo principal: [[Historia de Brasil]]* 

In 1500 Pedro Álvares Cabral comenciava un viage verso India Levava duo caravellas e 13 naves, e plus o minus 1 500 homines.  Le corona portugese voleva que ille usava le route maritime aperite per Vasco da Gama circum le Capa de Bon Sperantia.  Pro evitar un zona de calmas in le Golfo de Guinea, ille navigava verso le west e su flotta incontrava ventos que finalmente lo pulsava usque le continente sudamerican in april 1500.

Durante le annos inter 1533 e 1549 le corona portugese divideva Brasil in 15 divisiones territorial, nominate "capitanias", que le rege dava a homines portugese ric (donatórios), qui, a cambio de multe poteres e privilegios, debeva usar lor proprie capital pro colonisar iste territorios e disveloppar lor ressources economic.

Inter iste capitanias solmente duo, Pernambuco e São Vicente (al sud del actual citate de Santos), habeva multe successo, Pernambuco a causa del commercio in sucro e São Vicente a causa del sucro e del elevamento de bestial bovin.

Respondente al fallimento general del capitanias, le rege, João III, assumeva lor direction per medio de un governator general con ample poteres politic. In le capitanias, le governator general esseva representate per un gruppo de functionarios local, qui fortificava le punctos strategic del costa e governava le municipios local secundo patronos jam establite in citates portugese. Le rege anque establiva le capital del pais in Bahia. Iste reorganisation del colonia attraheva multe nove colonos a Brasil.

Le prime governator de Brasil, Tomé de Sousa, veniva al colonia con un gruppo de jesuitas, qui habeva un rolo importante in le disveloppamento del pais. Illes establiva scholas, pro exemplo. Ma illes anque inspirava un opposition forte inter le latifundistas del colonia, qui essayava subjugar le indianos brasilian.

Durante que le corona portugese reorganisava le governamento de Brasil, Francia essayava establir un colonia permanente in le territorio brasilian. In 1555 Nicolas de Villegagnon, un aventurero qui habeva le appoio de Henri II de Francia, invadeva le porto de lo que iva esser Rio de Janeiro. Le governator general, Mem de Sá, ducente un armea considerabile, attaccava e expelleva le franceses e establiva le citate que finalmente devenirea le capital de Brasil.

Le franceses esseva persistente. In le prime parte del seculo XVIII illes essayava establir se in le litore Atlantic del sud de Brasil. Durante que Portugal esseva sub le corona espaniol (1580-1640) truppas hollandeses anque occupava Bahia e Pernambuco, le capital ric del region principal que produceva sucro, pro lor proprie uso. In despecto del opposition del corona espaniol/portugese, le brasilianos del nord-est e del region de São Paulo conjunctemente poteva expeller le hollandeses ex lor pais.

In despecto de su distantia de Europa, le politica Napoleonic habeva un grandissime influentia in le disveloppamento politic de Brasil. Secundo le "systema continental" de Napoleon, nulle pais europee poteva facer commercio con Britannia. Portugal e Anglaterra habeva essite alliatos durante multe tempore, e le governamento portugese continuava su commercio con le angleses. Napoleon respondeva marchante su truppas verso Lisbona. Con le adjuta del marina de guerra britannic, omne le familia regal, su corte, e su functionarios escappava al Brasil.

## Geographia

Le territorio de Brasil es traviate per duo lineas imaginari: le Linea del Equator, que passa per le emboccatura del Amazonas, e le Tropic de Capricornio, que traversa le municipio de São Paulo.

Le pais occupa un vaste area longo le costa est de America del Sud e include un grande parte del interior del continente, compartiente frontieras terrestre con le Uruguay al sud; Argentina e Paraguay al sud-west; Bolivia e Peru al west; Colombia al nord-west; e Venezuela, Suriname, Guyana e le Guyana Francese (un departamento ultramarin de Francia) al nord. Le pais comparti un frontiera commun con omne paises de America del Sud, excepte Ecuador e Chile.

Brasil etiam include un serie de archipelagos oceanic, como Fernando de Noronha, Atol das Rocas, São Pedro e São Paulo, e Trindade e Martim Vaz. Su dimension, relevo, clima e ressources natural face de Brasil un pais geographicamente diverse.

Brasil es le quinte pais plus grande del mundo in area territorial, con 8 510 417,771 km², post Russia, Canada, China e le Statos Unite, includente 55 455 km² de aqua.

Su territorio include quatro fusos horari: UTC−5 in Acre e le sud-west del Amazonas; UTC−4 in Mato Grosso, Mato Grosso do Sul, Rondônia, Roraima e le major parte del Amazonas; UTC−3 (le hora official de Brasil) in Goiás, Distrito Federal, Pará, Amapá e omne le statos del Nordeste, Sudeste e Sul; e UTC−2 in le insulas del Atlantico de Brasil.

## Governamento e politica

Le organisation politico-administrative del Republica Federative del Brasil comprende le Union, le statos, le Distrito Federal e le municipios, omne autonome, secundo le terminos del constitution. Le Union, le statos, le Distrito Federal e le municipios constitue le spheras de governo. Le federation es definite per cinque principios fundamental: souveranitate, citatania, dignitate del persona human, le valores social del labor e del libere initiative e le pluralismo politic.

Le tres ramos classic de governamento (executivo, legislativo e judiciario, intra le systema de balances e controlo) es officialmente create per le Constitution. Le executivo e le legislativo es organisate de forma independente in omne spheras de governo, durante que le judiciario es organisate solmente a nivello federal, statal e del Distrito Federal.

Omne membros del executivo e del legislativo es eligite directemente. Judices e altere functionarios judicial es nominate post approbation in examines de ingresso. Le voto es obligatorie pro le alfabetisates inter 18 e 70 annos e facultative pro le analphabetos e illes con etate inter 16 e 18 annos o superior a 70 annos. Quasi omne functiones governamental e administrative es exercite per authoritates e agencias affiliat al ramo executive.

Le forma de governo es un republica democratic, con un systema presidential. Le presidente es le chef de Stato e de governo e es eligite pro un mandato de quatro annos, con le possibilitate de reelection pro un secunde mandato consecutive. Ille es responsabile del nomination del ministros de Stato, qui le assiste in le governo.

Le casas legislative de cata entitate politic es le principal fonte de derecto in Brasil. Le Congresso National es le legislatura bicameral del federation, componite per le Camera del Deputatos e le Senato Federal. Le judicatura exerce functiones jurisdictional, quasi exclusive.

Quasi omne partitos politic es representate in le Congresso. Il es commun que le politicos cambia de partito, ergo le proportion de seges parlamentari retenite per le partitos cambia regularmente. Le plus grande partitos, secundo le numero de membros affiliante, es: Movimento Democratico Brasilian (MDB), Partito del Trabaliatores (PT), Partito Renovation Democratic (PRD), Partito del Social Democratia Brasilian (PSDB), Progressistas (PP), Partito Democratico Traballista (PDT), Union Brasil (UNIÃO), Podemos (PODE), Partito Liberal (PL), Partito Socialista Brasilian (PSB), Republicanos e Cidadania (CDN).

## Regiones e statos

* Nord
** Acre
** Amazonas
** Pará
** Rondônia
** Roraima
** Tocantins
* Nord-est
** Alagoas
** Bahia
** Ceará
** Maranhão
** Paraíba
** Pernambuco
** Piauí
** Rio Grande do Norte
** Sergipe
* Centro-West
** Goiás
** Mato Grosso
** Mato Grosso do Sul
* Sud-est
** Espírito Santo
** Minas Gerais
** Rio de Janeiro
** São Paulo
* Sud
** Paraná
** Rio Grande do Sul
** Santa Catarina

## Economia

Brasil es le major economia de America Latina, le secunde de America (post solo le Statos Unite) e le novevn major del mundo in PIB nominal (attingente su plus alte position in 2011, in le sexte placia). In terminos de paritate de poter de compra, illo occupa le octave position, secundo le Fundo Monetari International e le Banco Mundial.

Le pais ha un economia mixte capitalista con vaste ressources natural. Il se estima que le economia brasilian devenira un del cinque major del mundo in le proxime decennios. Active in sectores como mineria, manufactura, agricultura e servicios, Brasil ha un força de labor de plus de 120 milliones de personas (le sexte major del mundo) e un disemplo de 11,7% (38e del mundo).276 Brasil ha expandite su presentia in le mercatos financiar e de commoditates international e es un membro del BRICS.

Brasil ha essite le major productor mundial de cafe durante le ultime 150 annos 29 e deveniva le quarte major mercato de automobiles del mundo.

Inter le principales exportationes de Brasil in 2019 se trovava: soja, petroleo, minera de ferro, cellulosa, milio, carne bovin, carne de gallina, farelo de soja, saccharo e cafe. Brasil etiam exporta: aeronaves, equipamentos electric, automobiles, partes de vehiculos, ethanol combustible, auro, calceos, succo de orange, cotton, tabaco, ferro semi-finite, inter altere productos.

Brasil participa in diverse blocos economic como le Mercato Commun del Sud (Mercosur), le G20 e le Grupo de Cairns, e su economia representa tres quintos del production industrial del economia sud-american. Brasil commercia regularmente con plus de un centena de paises, e 74% del benes exportate es manufacturas o semi-manufacturas. Su major partners commercial es: Union Europee, Mercosur, America Latina, Asia e le Statos Unite.

Secundo le Confederation de Agricultura e Pecuaria del Brasil (CNA), le agro-industria brasilian representa 23% del PIB del pais (2013).286 Brasil es inter le paises con le plus alte productivitate in le agricultura, malgrado le barrieras commercial e le politicas de subvention adoptate per paises developpate.287 In un relation publicate per le Organisatio Mondial de Comercio in 2010, Brasil esseva le tertie major exportator de productos agricultural del mundo, post solmente le Statos Unite e le Union Europee.

Le industria de automobiles, aciero, petrochimica, computatores, aeronaves e benes de consumo durabile representa 30,8% del PIB brasilian. Le activitate industrial es geographicamente concentrate in le region metropolitanes de São Paulo, Rio de Janeiro, Curitiba, Campinas, Porto Alegre, Belo Horizonte, Manaus, Salvador, Recife e Fortaleza.

Inter le major companias brasilian se trova Itaú Unibanco, Bradesco, Caixa Econômica Federal, Banco do Brasil e BTG Pactual (sector bancari); Braskem, Grupo Ultra e Petrobras (sector petrolifer); Vale S.A. (mineria); WEG S.A. (ingenieria electric e automation industrial); Ambev (bibitas); JBS e Marfrig (sector alimentar); Suzano (papel e cellulosa); Eletrobras e CPFL Energia (transmission de energia); Gerdau e Companhia Siderúrgica Nacional (metalurgia); Cosan e Raízen (ethanol), inter alteres.

Le corruption in Brasil costa quasi 41 billion de dollares per anno, e 69,9% del companias brasilian identifica iste problema como un del principal obstaculos pro penetrar con successo in le mercato global. In le Indice de Perception del Corruption de 2014, create per Transparentia International, Brasil esseva classificate in le 69e position inter 175 paises evaluate. Le poter de compra del brasilianos es etiam corrodite per un serie de problemas national cognoscite como costo Brasil. Ultra isto, le pais ha un del plus basse tassa de participation del commercio exterior in le PIB, essente classificate como una del economias plus claudite del mundo.

In le Indice de Libertate Economic de 2015, Brasil esseva classificate al 118e placia inter 178 nationes evaluate. Malgrado iste problemas chronice, desde 2001, le inequalitate social e economic ha diminuite, attingente in 2011 le nivellos de 1960, ben que Brasil ancora se trova inter le 12 paises plus inequal del planeta.

## Demographia

Le population del Brasil, secundo le censo demographic realisate per le Instituto Brasilian de Geographia e Statistica (IBGE) in 2022, esseva de 203 080 756 habitantes, con 87,41% de illes habitante in areas urban, un densitate demographic de 23,86 habitantes per kilometro quadrate, e un proportion inter homines e feminas de 94,25:100. Le population es fortemente concentrate in le regiones Sudeste del Brasil (84,8 milliones de habitantes), Nordeste del Brasil (54,6 milliones) e Sud del Brasil (29,9 milliones), durante que le duo regiones plus extensas, le Norte del Brasil e le Centro-Oeste del Brasil, que constitue quasi duo tercios del territorio national, ha respective 17,3 e 16,2 milliones de habitantes.

Le population brasilian cresceva significativamente inter 1940 e 1970, gratias a un declino in le tassa de mortalitate, ben que le tassa de natalitate tamben demonstrava un leve declino in le mesme periodo. In le decennio de 1940, le tassa de crescimento annual del population esseva 2,4%, montante a 3% in 1950 e remanente a 2,9% in 1960, con le expectativa de vita ascendente de 44 annos a 54 annos e, finalmente, a 77 annos in 2021.

Le taxa de crescimento populational ha diminuite constantemente post 1960, passando de 3,04% per anno inter 1950–1960 a 1,05% in 2008, e on prevede que illo devenira negative, con un valor de -0,29% in 2050, completante assi le transition demographic.

## Cultura

Le nucleo del cultura brasilian deriva del cultura portugese, a causa de su forte ligamines con le Imperio colonial portugese. Inter altere influentias portugese se trova le lingua portugese, le catholicismo roman e le architectura colonial.

Tamen, le cultura brasilian ha essite fortemente influentiate etiam per traditiones e culturas african, indigena e europee non portugese.374

Alcun aspectos del cultura brasilian ha essite influentiate per le contributiones del italianos, germanos e altere immigrantes europee que arrivava in grande numero in le regiones Sud e Sudeste del Brasil. Le amerindianos influentiava le lingua e le cuisine del pais, durante que le africanos influentiava le lingua, le cuisine, le musica, le danza e le religion.

## Sport

Brasil es primarimente famose pro su equipa national de football, que ha ganiate le cuppa mundial cinque vices (que es plus que alicun alter equipa), e ha includite jocatores como Pelé, Garrincha, Bebeto e Ronaldo.

## Vide etiam
* 

## Ligamines externe
* História do Brasil 
* Governo do Brasil in portugese