open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
L'Enciclopèdia in valenciano

**L'Enciclopèdia** es un encyclopedia de contento libere in valenciano scribite de voluntarios, usante un programma libere nominate MediaWiki.

Illo esseva create le 2 decembre 2007.

## Ligamine externe
* Pagina web
Relation binari

Un **relation binari** R inter duo insimules A e B es un subinsimul del producto cartesian R \sube A \times B = \{(a,b) \mid a \in A, b \in B\}.

Generalisate le par ordinate (a,b) es un n-tupla con elementos ex n insimules A_1, A_2, \dots, A_n.
Classe de congruentia

In le mathematica, un **classe de congruentia** a + m \mathbb{Z}, de un numero a modulo un numero m es le insimul de omne numeros que lassa le mesme residu como a in caso de un division per m. Un altere nomine es **classe de residuo**.

(n\mathbb{Z}, +) es un subgruppo del gruppo abelian (\mathbb{Z}, +) pro omne n \in \mathbb{N}, alora particularmente un subgruppo normal. Le gruppo quotiente \Z_n := \mathbb{Z}/n\mathbb{Z} se nomina **gruppo de classes de congruentia modulo <math>n</math>**. Illo es le anello de numeros integre modulo n, e ha exactemente n elementos. Iste elementos se scribe 
:[a]_n := [a] := a + n\mathbb{Z} = \{a+m\ | \ m \in n\mathbb{Z}\} = \{a+nz\ | \ z \in \mathbb{Z}\}
es se nomina classes de congruentia relative al addition modulo n. Alora
:\mathbb{Z}/n\mathbb{Z} = \{[0], [1], \ldots, [n-1]\}.

Le operation interne de \mathbb{Z}/n\mathbb{Z} usualmente se indica de novo como +.

## Exemplo
Per exemplo, in \mathbb{Z} /5\mathbb{Z} es ver
:\ [3]_5 + [4]_5 = [3] + [4] = [2] = [2]_5,
proque 3 + 4 = 7 = 2 + 5, alora (3+4) + 5\mathbb{Z} = 7 + 5\mathbb{Z} = 2 + 5\mathbb{Z}.
Classe de equivalentia

Si \sim es un relation de equivalentia sur un insimul A \neq \emptyset, le subinsimul [a]_{\sim} := \{b \in A \mid b \sim a\} de omne elementos equivalente a a \in A se nomina le **classe de equivalentia** de a relative a \sim.
Relation de equivalentia

Un relation binari \,\sim\, sur un insimul A se nomina un **relation de equivalentia**, si e solmente si pro omne a, b, c \in A es ver
* a \sim a (reflexivitate).
* a \sim b \Leftrightarrow b \sim a (symmetria).
* a \sim b \wedge b \sim c \Rightarrow a \sim c (transitivitate).

## Vide etiam
* Classe de equivalentia
Gruppo quotiente

Le **gruppo quotiente** G/N es un specie de gruppo create ex un date gruppo G per medio de un subgruppo normal N \trianglelefteq G. Illo es le insimul del classes de equivalentia.
Subgruppo normal

In le algebra abstracte, un **subgruppo normal** es un subgruppo invariabile sub un automorphismo interne, alora un subgruppo N del gruppo G es normal in G, si e solmente si gng^{-1} \in N pro omne g \in G e n \in N. Usualmente iste relation se indica N \triangleleft G.

Ma si on indica isto per N \trianglelefteq G, de altere parte le notation N \vartriangleleft G significa explicitemente que N \not= G.

## Definition
Sia N , a saper: Sia N un subgruppo del gruppo G.

Si g es un qualcunque elemento de G, le subinsimul
: gN := \{gn \mid n\in N\} \subseteq G
se nomina le classe de equivalentia a sinistra gN de N per le elemento g de G.

Si g es un qualcunque elemento de G, le subinsimul
: Ng := \{ng \mid n\in N\} \subseteq G
se nomina le classe de equivalentia a dextra gN de N per le elemento g de G.

## Propositiones
Pro un subgruppo N \subseteq G le 8 propositiones sequente es equivalente per pares:

(1) *<math>gNg^{-1} = N</math> pro omne <math>g \in G</math>*. (invariabilitate)

(2) *<math>gng^{-1} \in N</math> pro omne <math>g \in G</math> e pro cata <math>n \in N</math>*, a saper: \forall g\in G\;\; gNg^{-1} \subseteq N.

(3) \forall g\in G\;\; gN = Ng, a saper: *Le classe de equivalentia a sinistra de <math>N</math> concorda con le classe de equivalentia a dextra de <math>N</math> pro omne <math>g \in G</math>*.

(4) *Omne classe de equivalentia a sinistra alsi es un classe de equivalentia a dextra*.

(5) *Omne classe de equivalentia a dextra alsi es un classe de equivalentia a sinistra*.

(6) G/N=N \backslash G.

(7) *Le insimul <math>N</math> es un [[Union (theoria de insimules)|union]] de [[Classe de conjugation|classes de conjugation]] del gruppo <math>G</math>*.

(8) *Il existe un [[homomorphismo de gruppos]] ex <math>G</math>, cuje [[Nucleo (algebra)|nucleo]] es <math>N</math>*.
Breslavia

**Breslavia** (in polonese: *Wrocław* [ˈvrɔʦwaf]; in judeo: ברעסלע *Bresle*; in latino: *Vratislavia*) es un del plus grande citates in Polonia, situate in le sud-west del stato. Illo ha circa 670.000 habitantes, e es le capital de Basse Silesia.
Silesia

**Silesia** (**) es un region in Europa central. Illo desde le Secunde Guerra Mundial es repartite inter Polonia (le multo plus grande parte), le Republica Chec e le stato federal Saxonia de Germania. Su citate le plus importante es Breslavia.
Automorphismo

Un **automorphismo** es un isomorphismo f \colon A \to A de un structura mathematic A in se mesme preservante le character del structura. Le automorphismos forma un gruppo.

## Vide etiam
* Endomorphismo
Endomorphismo

Un **endomorphismo** es un homomorphismo f \colon A \to A de un structura mathematic A in se mesme preservante le character del structura. Si illo additionalmente es un isomorphismo, illo es un automorphismo.
Structura mathematic

In le mathematica, un **structura** es un insimul fornite con alcun characteristicas como operationes, relationes como relationes de equivalentia, leges algebric, un ordine, o un metrica intra un topologia.
Pseudoanello

In le mathematica, un **pseudoanello** es un anello sin elemento neutre.

Alora un pseudoanello es un insimul R con duo operationes binari addition + e multiplication \cdot tal que

: (R,+) es un gruppo abelian con le elemento neutre 0,
: (R,\cdot) es un semigruppo,
: (a + b) \cdot c = (a \cdot c) + (b \cdot c) pro omne a,b,c \in R.

Si le producto de un pseudoanello ha un elemento neutre 1, (R,\cdot) es un monoide, e alora le pseudoanello es un anello.

Si le producto de un pseudoanello es commutative, le structura se nomina un **pseudoanello abelian**. 

## Homomorphismo
Un **homomorphismo de pseudoanellos** es un function f \colon R \to S tal que pro omne a,b \in R

: f(a + b) = f(a) + f(b)
: f(a \cdot b) = f(a) \cdot f(b)
Adresse

Un **adresse** es le loco exacte, ubi alcuno habita o es attingibile. Illo usualmente pro litteras e cartas postal consiste del indication del pais, citate, strata, numero del casa, numero del etage etc., sovente con le codice postal. Le adresse pro posta electronic es NOMINE + @ + SERVITOR.

## Vide etiam
* Adresse IP
Timbro (disambiguation)

Un **timbro** pote esser

* un etiquetta de valor sur un littera: timbro
* un instrumento pro imprimer: timbro (instrumento)
* un tono de voce
Algebra universal

Le **algebra universal** o **algebra general** es un subbranca del algebra, un branca del mathematica. Illo studia le ideas que es commun a tote le structuras algebric e a lor homomorphismos e certe generalisationes. Illo non studia exemplos o modellos particular de tal structuras, ma tote classes de structuras.

## Vide etiam
* Algebra abstracte
Etage

Un **etage** es le totalitate de tote le cameras sur un mesme nivello o plano de un casa o un edificio. Per exemplo, un bungalow ha solmente un sol etage.
Intal

**Intal** o **INTAL** es un lingua auxiliar international construite per le germano Erich Weferling (1889 – 1981) in 1956 e continuate a disveloppar usque 1978. Su nomine significa **int**ernational **a**uxiliari **l**ingua. Illo pertine al linguas de compromisso.

## Alphabeto
Su alphabeto es le latina sin *q*, *x*, e  *w*. Nota ben que *c* = , *j* = , *g* = , e *y* = .

## Exemplos textual
(1) "Omni konstruktion logik e komprendabil es korekti in INTAL."

(2) "Un lingue konstruktat a posteriori dev adopta ti vortes kel ja es international. Plusim le lingua international mus atinga le maksimum de fasilité, regularité e naturalité."

(3) "Vokabularo por INTAL:

(a) Es non nesesi kompoza un komplet vortelibre por INTAL, nam eksista ya sat bon mondelingual vortelibres. Tis on pot uza til ke le dfinitivi uniform interlingue-leksike ve es kreat.

(b) Cak interlinguist pot uza le formes de ti Standard-gramatike in konektion kon eni international radikaro. Kel vortelibre ever on prefera, nos ve komprenda mutualim, nam omni ti planlingue es tam simil, ke les pot es konsiderat kom dialektes de un sol lingue.

(c) Nos mus aspira, ke le tekstes de INTAL es komprendabil por multi homes ye prim vide. Tro artifisial radikes on devud remplasa per vortes plu natural o international.

(d) Me rekomenda e prefera por INTAL-tekstes le vortelibres de Ido, Interlingue (Occidental), e Novial. INTAL es kvazi un variante, un sinteze de ti naturalistik planlingues kon plusi meliorations.“

## Referentias
Erich Weferling

**Erich Weferling** (28 de junio 1889 in Söllingen (Basse Saxonia) – 10 de augusto 1981) esseva un linguista german. Con 18 annos, ille faceva cognoscentia con Esperanto, ma occupava se de Ido e Occidental. In 1923 durante on congresso de Ido in Kassel, ille presentava su projecto Unesal-Interlingu, e in 1925 o in 1948 ille creava Panskrit. In 1956 illo presentava le prime version de su projecto Intal, que deveniva su obra principal. In iste lingua, ille scribeva su memorias *Ek le vive de un oldi interlinguistiker* (= *Ex le vita de un vetule interlinguista*) in le etate de 87 annos.
Kassel

**Kassel** es un citate in Hesse septentrional in le medie de Germania e le capital de un region administrative-governamental. Illo con circa 200.000 habitantes es le tertie plus grande citate del pais.

## Galeria

File:Herkules1 1.jpg|Le emblema de Kassel: Le statua de cupro de Hercules
File:La Orangerie de Kassel.JPG|Le orangeria in le parco baroc Karlsaue
File:Bahnhof wilhelmshoehe kassel.JPG|Le station ferroviari Wilhelmshöhe
File:Documenta13.jpg|Le Fridericianum durante le dOCUMENTA in 2012
Neo (lingua artificial)

**Neo** es un lingua artificial proponite in Brussel in 1961 per le belga Arturo Alfandari (1888-1969). Illo es un lingua de compromisso inter Interlingua, Esperanto, Ido, Novial, e un poco de Volapük. Il ha un forte tendentia a monosyllabismo: *Sar vu of ik? -- Fas sem.* = "Es vos sovente hic? -- Quasi sempre."

## Le numerales
1 un, 2 du, 3 tre, 4 qar, 5 qin, 6 sit, 7 sep, 8 ot, 9 non, 10 is, 11 isun, 12 isdu, 13 istre, 14 isqar, 15 isqin, 16 issit, 17 issep, 18 isot, 19 isnon, 20 duis, 21 duisun, 22 duisdu, ..., 30 treis, 31 treisun, ..., 40 qaris, 50 qinis, 60 sitis, ..., 66 sitissit, 70 sepis, 80, otis, 90 nonis, 99 nonisnon, 100 ek, 200 duek, 300 treek, 400 qarek, 500 qinek, 60 sitek, 666 siteksitissit, 700 sepek, 800 otek, 900 nonek, 999 noneknonisnon, 1000 mil, 2000 dumil, 3000 tremil, ..., 5963 qinmil noneksitistre, 408.967 qarekotmil noneksitissep

## Le 18 verbos monosyllabe
Post le duo punctos, il es indicate le formas del presente, imperfecto, futuro, conditional, imperativo/subjunctivo, participio passate, e participio presente:
* i = avi (*haber*): ar -- ir -- or -- ur -- iu -- at -- anda
* bi = bevi (*biber*): bar -- bir -- bor -- bur -- biu -- bat -- banda
* di = doni (*dar*): dar -- dir -- dor -- dur -- diu -- dat -- danda
* fi = fari (*facer*): far -- fir -- for -- fur -- fiu -- fat -- fanda
* fli = flugi (*volar*): flar -- flir -- flor -- flur -- fliu -- flat -- flanda
* gi = igi (*ir*): gar -- gir -- gor -- gur -- giu -- gat -- ganda
* ji = iji (*devenir*): jar -- jir -- jor -- jur -- jiu -- jat -- janda
* kri = kredi (*creder*): krar -- krir -- kror -- krur -- kriu -- krat -- kranda
* li = lati (*lassar*, *quitar*): lar -- lir -- lor -- lur -- liu -- lat -- landa
* pi = posi (*poter*, *esser capace*): par -- pir -- por -- pur -- piu -- pat -- panda
* pli = plazi (*placer*): plar -- plir -- plor -- plur -- pliu -- plat -- planda
* si = esi (*esser*): sar -- sir -- sor -- sur -- siu -- sat -- sanda
* shi = shali (*deber*, *esser obligate*): shar -- shir -- shor -- shur -- shiu -- shat -- shanda
* spi = sapi (*saper*): spar -- spir -- spor -- spur -- spiu -- spat -- spanda
* sti = esti (*restar*, *remaner*): star -- stir -- stor -- stur -- stiu -- stat -- standa
* ti = meti (*mitter*, *poner*): tar -- tir -- tor -- tur -- tiu -- tat -- tanda
* tri = trovi (*trovar*): trar -- trir -- tror -- trur -- triu -- trat -- tranda
* vi - voli (*voler*, *desirar*): var -- vir -- vor -- vur -- viu -- vat -- vanda

## Hamlet, Acto III, Scena I
:Si o no si, em lo qestyon : sar it plu nobla
:Lo fleshos e l'atak subi d'un suert oltraga,
:O kontre un ocean de penos preni l'armos,
:Ze nili, z'endi ? E dan ?... Dan morti. Dan nur dormi,
:Plu nix. Pe un dormo dan se dici ke nun l'endo
:Del angosho del kor e del sennuma malos
:Ke na karno eredar. Eto sur vere un endo
:Vozenda pe enta kor : morti, ya, morti, dormi.

## Patrenostre
:Na Patro ki sar in cel,
:siu ta nom santat.
:Venu ta regno.
:Siu fat ta vol,
:asben in cel, as on ter.
:Na shakida pan ne diu oje.
:E ne pardonu na debos,
:as nos pardonar na deberos.
:E no ne induku in tentado,
:mo ne fridu da mal.
Corte (architectura)

In le architectura, un **corte** es un area a celo aperte de un edificio, a fin de lo dar plus de luce e aeration. Illo es circumferite totalmente per muros e/o edificios e/o alas de un edificio. Un varietate pote esser un corte con un tecto de vitro.

## Subdivision
* Un **antecorte** es un corte ante un edificio como un castello, un palatio, o un ecclesia que crea un transition inter un strata o un placia public e le ala principal.
* Un **corte interior** es un corte circumferite a tote su lateres per alas de un edificio o de plure edificios.
* Un **corte vitrate** es un corte interior con un tecto de vitro.
* Un **corte posterior** es un corte detra un edificio. Cortes posterior esseva typic pro grande casas locative in quartieros obrer del seculo 19.

## Galeria

File:Galleria degli Uffizi.jpg|Corte a celo aperte in Florentia, Italia
File:Prussian Landtag 2013 Interior 05.jpg|Corte con un tecto de vitro in Berlin, Germania
Corte

Un **corte** pote esser

* un area circumferite per edificios: corte (architectura)

* un gruppo de nobiles sub un mesme soverano

* un edificio de jurisdiction como un corte de appello, un corte superior, o un corte constitutional, per exemplo
** Corte del Contos Europee
** Corte de Justitia del Union Europee
** Corte europee del derectos human
** Corte International del Justitia
** Corte Supreme del Philippinas

* le parte del nomine de diverse localitates, per exemplo
** Corte Brugnatella
** Corte de' Cortesi con Cignone
** Corte de' Frati
** Corte de Peleas
** Corte Franca
** Corte Palasio

## Vide etiam
* Antecorte
Mutzbraten

**Mutzbraten** es un specialitate de rostito de Thuringia oriente, la in prime loco circa le citates Schmölln e Altenburg, e Saxonia occidental. Il se tracta de un pecia de carne grosse como un pugno ex le spatula o nuca de un porco, condite de sal, pipere nigre, e majorana, postea marinate, e cocite sur un stand special in fumo de ligno de betula. On lo mangia usualmente con pan, sauerkraut, e mustarda.
Cretaceo

In geologia, le **cretaceo** (del latino *cretaceus* de **) es le periodo intra 145 e 66 Ma (milliones de annos). Es le tertio e final periodo del Mesozoico. Con su duration de circa 79 Ma, es le plus longe periodo geologic de toto le Phanerozoico.
Receptaculo

Un **receptaculo** es un objecto apte pro continer qualcosa, sovente un liquido.

## Exemplos
* Situla
* Bottilia
* Tasca
Vodka

Le **vodka** (de водка in russo: вода = *[[aqua]]*, водка = *aquetta*) es un distillato originari de Polonia, Russia, e Svedia.
Situla

Un **situla** es un receptaculo impermeabile e cylindric, plus sovente de ligno o latta, con un fundo plan e un apertura supra, e usualmente con un ansa. Illo es apte pro continer liquidos como aqua o lacte, o materiales solide in pulvere como sablo, o materiales in parve pecias como gravella.

Le quantitate que conveni in un situla se nomina un **situlata**.
Bottilia

Un **bottilia** es un receptaculo con un collo usualmente facite de vitro pro liquidos, per exemplo pro bibitas como aqua, vino, bira, whisky, o vodka. Su forma es usualmente oblonge o ventrute.
Tasca

Un **tasca** es un parve receptaculo suite in pantalones o giletes pro per exemplo moneta, claves o un telephono mobile.

## Signification ulterior
Un altere nomine pro *sacco a mano* es **tasca de mano**.
Sarcophago

Un **sarcophago** o **cassa de morto** es un receptaculo de ligno, de zinc, de petra o de plumbo, in lo que on pone un persona defuncte pro interrar. Un urna cinerari non es considerate como un sarcophago.

## Vide etiam
* Feretro
* Catafalco
Feretro

Un **feretro** es un socculo o lectiera, sur lo que on pone un persona defuncte o un sarcophago jacente. In ecclesias christian, durante le funerales o exequias le feretro pote esser placiate in le centro del nave.

A vices solmente le sarcophago claudite sin socculo pote se nominar le feretro.

## Vide etiam
* Catafalco
Catafalco

Un **catafalco** es un feretro o tribuna elevate, sovente mobile, pro le adoration public del persona defuncte. Illo pote esser usate solmente durante le funerales o pote esser un monumento durabile, per exemplo de marmore. 

## Vide etiam
* Sarcophago
Tumba

Un **tumba** o **sepulcro** es le loco, ubi un cadavere es interrate. Plus sovente, tumbas se trova sur un cemeterio, in un necropole o sur un campo sepulcral. La action e le loco de un interramento alsi se nomina un **sepultura**.

## Adjectivo
Le adjectivo de *tumba* es *tumbal* o plus general *sepulcral*, alora *silentia sepulcral*, *petra sepulcral*, *camera sepulcral*, *volta sepulcral*, *campo sepulcral*, *placa sepulcral*, e in senso figurate alsi *voce sepulcral*.
Necropole

Un **necropole** (de greco: νεκρός [nekrós] = *morto*, πόλις [pólis] = *citate*) es un major loco de sepultura del evo antique e del  prehistoria e protohistoria. Si manca edificios, il se tracta de un campo sepulcral.
Campo sepulcral

Un **campo sepulcral** es un accumulation de qualcunque tumbas del evo prechristian o prehistoric, alora un specie de cemeterio. Illo es typic pro le etate de ferro e le etate de bronzo in Europa. Le tumbas es o tumbas plan o tumulos o urnas.
Quincena

Le **quincena** es un periodo de duo septimanas o equivalente de dece-quatro dies, durante que le nomine se refere a dece-cinque dies.

## Vide etiam
* Mense 
* Tempore
Manti

**M<u>a</u>nti** es un specie de pastas farcite e typic pro le cocina turc e centroasiatic. Illos es farcite de carne de agno, bove o porco, o vegetarianmente de patata, cucurbita o lentes, e postea frite o bullite o estufate. On les mangia con butyro fundite, yogurt, smetana o sauce de tomate.

## Altere formas
Turco e kirgiso: *mantı*; kazako: *manti*; pashtu e arabo: *mantu*; uiguro: *manta*; chinese: *jiaozi*; mongolese: *buuz*; corean: *mandu*.
Parolas a un littera in Interlingua

Le **parolas a un littera in Interlingua** es

* **a**
* **e**
* **i** (*vb*) ⇐ ir (*vb*), ma de facto on usa *va*
* **o**

## Vide etiam
* Parolas a duo litteras in Interlingua
* Parolas a tres litteras in Interlingua
* Parolas a quatro litteras in Interlingua
Parolas a duo litteras in Interlingua

Le **parolas a duo litteras in Interlingua** es

## A
* **ab** (*prep*)
* **ad** (*archaismo*) = a (*ante vocales*)
* **al** = a + le
* **an** (*interr*)
* **ar** (*sb*)

## C
* **ce** (*archaismo*) = iste, isto
* **ci** (*adv*)

## D
* **da** ⇐ dar (*vb*)
* **de** (*prep*)
* **do** (*nota musical*)

## E
* **es** = esse ⇐ esser (*vb*)
* **ex** (*prep*)

## F
* **fa** (*nota musical*)

## H
* {}^1**ha** = habe ⇐ haber (*vb*)
* {}^2**ha** (*excl*)

## I
* **il** (*pron*)
* **in** (*prep*)
* **io** (*pron*)
* **ir** (*vb*)
* **is** (*archaismo*) = iste, isto

## J
* **ja** (*adv*)

## L
* {}^1**la** (*pron*)
* {}^2**la** (*adv*)
* {}^3**la** (*nota musical*)
* **le** (*art*)
* **lo** (*pron*)

## M
* **ma** (*conj*)
* **me** (*pron*)
* {}^1**mi** (*prep*)
* {}^2**mi** (*nota musical*)

## N
* **ni** (*adv*)
* **no** (*adv*)

## O
* **on** (*pron*)

## R
* {}^1**re** (*prep*)
* {}^2**re** (*nota musical*)

## S
* se (*prep*)
* {}^1**si** (*adv*) *Si, io vole.*
* {}^2**si** (*conj*) In caso de. *Nos ira a Roma, si tu vole.*
* {}^3**si** (*prep*) *Io non sape, si illes venira.*
* {}^4**si** (*adv*) Equalmente. *Le opera esseva si bon.*
* **so** (*vb*) io so = io es
* **su** (*pron*)

## T
* **te** (*pron*)
* {}^1**tu** (*pron*)
* {}^2**tu** (*pron*)

## U
* **un** (*art*)
* {}^1**ut** (*nota musical*)
* {}^2**ut** (*archaismo*)

## V
* **va** = vade ⇐ vader (*vb*)

## Y
* **ya** 
* **yo** = io (*pron*)

## Vide etiam
* Parolas a un littera in Interlingua
* Parolas a tres litteras in Interlingua
* Parolas a quatro litteras in Interlingua
Parolas a tres litteras in Interlingua

Le **parolas a tres litteras in Interlingua** es

## A
* abo, aco, *adi*, *age*, ala, *ama*, ano, ape, *ara*, ave, axe

## B
* ben, bis, boa, bon

## C
* can, car, cec, con

## D
* dar, dea, del, deo, die, duo, dum, dur

## E
* *ede*, ego, *eme*, era/*era*, erg, est, *exi*

## F
* fee, fin, *fla*, foc, *fri*, fun, fur

## G
* gai, gas, gnu

## H
* *hia*, hic

## I
* ibi, ira/*ira*, ita

## J
* jam

## L
* las, les, lof, log, lor, los, lot, lut

## M
* mal, mar, mat, [mer], mie, mus

## N
* nam, nil, non, nos

## O
* *obi*, oca, oco, ode, ohm, *ole*, ora/*ora*, ore, *osa*, ove, ovo

## P
* pan, par, per, pie, poc, pro, pur, pus

## Q
* que, qui, quo

## R
* rar, ric, ris, roc, ros

## S
* sal, san, sed, sex, *sia*, sic, sin, ski, **sol**, sol°, *son*, *sta*, sub, sud, sue/*sue*, suo, sur

## T
* tal, [tam], [tan], the, tue

## U
* ubi, una, *uni*, uno, *ure*, *usa*, uso, uva

## V
* *van*, var, ver, via, vil, vos

## Vide etiam
* Parolas a un littera in Interlingua
* Parolas a duo litteras in Interlingua
* Parolas a quatro litteras in Interlingua
Kvas

**Kvas** (de russe *квас*) es un biberage del area slave in Europa que es producite de pan per medio de fermentation. Hodie illo es diffundite in su majoritate in Russia, Belarus, Ukraina, Moldavia, Serbia, Montenegro e le paises baltic.
Smetana

**Smet<u>a</u>na** es un producto de lacte de un consistentia firme e facite ex crema. Illo es un specie de crema coagulate con un contento de grasse de inter 18 % e 42 %. Usate illo es in prime loco in Europa central e oriental.
Leipzig

**Leipzig** es le plus grande citate de Saxonia. Su population es circa 600.000 habitantes. In Leipzig se trova le Corte administrative federal (*Bundesverwaltungsgericht*).
Chemnitz

**Chemnitz** [kem-] es le tertie plus grande citate de Saxonia. Illo se trova sur le fluvio Chemnitz. Su population es circa 240.000 habitantes. Ab 1953 usque 1990, Chemnitz portava le nomine *Karl-Marx-Stadt*.
Weimar

**Weimar** es un citate in Thuringia. Illo ha circa 65.000 habitantes. In Weimar se trova le Theatro national german (*Deutsches Nationaltheater*). Illo es le citate de Johann Wolfgang von Goethe e Friedrich Schiller.

## Vide etiam
* Republica de Weimar
Prefixos in Interlingua

In Interlingua, il ha numerose prefixos pro le formation de parolas.

## I
* **infra~**: infra, sub: **[[Infrastructura|~structura]]**, **~rubie**.

## U
* **ultra~**: al altere latere de, ultra, supra: **~breve**, **~curte**, **~marin**, **~sono**, **~violette**.

## Vide etiam
* Suffixos in Interlingua
Suffixos in Interlingua

In Interlingua, il ha numerose suffixos pro le formation de parolas.

## A
* **<math>{}^1</math>~ario**: persona occupate con o characterisate per: **bibliothec~**, **million~**, **mission~**, **pension~**.
* **<math>{}^2</math>~ario**: collection: **aqu~**, **avi~**, **[[Diario|di~]]**, **diction~**, **gran~**, **herb~**, **planet~**, **vocabul~**.

## Vide etiam
* Prefixos in Interlingua
Diario

Un **diario** (ex *[[die]]* + sff. *[[Suffixos in Interlingua#A|<math>{}^2</math>~ario]]*) es un texto autobiographic in un forma chronologic. Le plus sovente illos non ha le scopo de un publication, ma il existe diarios publicate. Un blog es un specie de diario in Internet.
Göttingen

**Göttingen** es un citate in Basse Saxonia in le nord de Germania. Illo ha circa 117.000 habitantes. Su universitate *Georg-August-Universität* es del 18-ve seculo e faceva nascer 45 laureatos del Premio Nobel
Pirmasens

**Pirmasens** es un citate de Rhenania-Palatinato in le west de Germania. Illo ha circa 40.000 habitantes.
Suhl

**Suhl** es un citate in Thuringia in le est de Germania. Illo ha circa 36.000 habitantes. De 1952 usque 1990, Suhl esseva le capital de un del 14 bezirkes del Republica Democratic German.
Flensburg

**Flensburg** o **Flensburgo** es un citate-districto in Schleswig-Holstein in le nord de Germania. Illo ha circa 91.000 habitantes. In illo, es parlate le linguas german, danese, Plattdeutsch, e Petuh.
Marian Rejewski

**Marian Adam Rejewski** (16 de augusto 1905 in Bydgoszcz (Bromberg), Regno German — 13 de februario 1980 in Varsovia, Polonia) esseva un mathematico e cryptographo. In 1932 illo poneva le base del cryptoanalyse del machina *Enigma* del militares german.
Compositos con verbo e substantivo in Interlingua

In Interlingua, **compositos con verbo e substantivo** es un possibilitate de formar nove substantivos. Un tal composito singular pote esser
* con un secunde elemento in singular, per exemplo *un gratta-celo*
* con un secunde elemento in plural, per exemplo *un gratta-scarpas*.
In le prime caso, le plural es regular, ma in le secunde caso, le compositos non ha plurales distincte: *duo gratta-celos*, *duo gratta-scarpas*.

Le tracto de union pote esser supprimite, per exemplo *guarda-costa* o *guardacosta*.

In iste listas, alsi se trova le compositos con le prefixo *para~* e con le adjectivo *salve*.

= Classification secundo le prime elemento =
## A
### AFFILAR
* affila-stilo

## B
### BASIAR
* basia-mano

## C
### CHASSAR
* chassa-muscas
### COPERIR
* coperi-radiator

## D
### DRAGAR
* draga-minas

## E
### ESPAVENTAR
* espaventa-aves

## F
### FACER
* face-nihil

## G
### GRATTAR
* gratta-celo, gratta-scarpas
### GUARDAR
* guarda-costas, guarda-fango, guarda-foco, guarda-manica, guarda-mobiles, guarda-roba, guarda-sigillos, guarda-vestes

## L
### LANCEAR
* lancea-flammas, lancea-minas
### LUSTRAR
* lustra-scarpas

## M
### MUNDAR
* munda-dentes

## N
### NETTAR
* netta-camino, netta-scarpas

## P
### PARA~ (''prf'')
* paraballas, parabrisa, paracadita, parachoches, paracolpos, parafango, parafoco, parafulmine, paralumine, paraoculos, parapluvia, parasol, paravento
### PINCIAR
* pincia-naso
### PONER
* pone-minas
### PORTAR
* porta-aeroplanos, porta-aviones, porta-bandiera, porta-facula, porta-flacones, porta-habita, porta-mantello, porta-minas, porta-moneta, porta-parapluvias, porta-parasoles, porta-penna, porta-stilo, porta-torcha, porta-umbrellas, porta-vestimento
### PROTEGER
* protege-manica

## R
### REPOSAR
* reposa-pedes

## S
### SALVE (''adj'')
* salve-conducto, salve-guarda
### SUSPENDER
* suspende-vestes
### SUSTENER
* sustene-pectore

## T
### TIRAR
* tira-button, tira-clavo, tira-corcos
### TORNAR
* torna-vite

= Classification secundo le secunde elemento =
## A
* porta-aeroplanos
* espaventa-aves
* porta-aviones

## B
* paraballas
* porta-bandiera
* parabrisa
* tira-button

## C
* paracadita
* netta-camino
* parachoches
* tira-clavo
* paracolpos
* salve-conducto
* tira-corcos
* guarda-costas
* gratta-celo

## D
* munda-dentes

## F
* porta-facula
* guarda-fango, parafango
* porta-flacones
* lancea-flammas
* guarda-foco, parafoco
* parafulmine

## G
* salve-guarda

## H
* porta-habita

## L
* paralumine

## M
* basia-mano
* guarda-manica, protege-manica
* porta-mantello
* draga-minas, lancea-minas, pone-minas, porta-minas
* guarda-mobiles
* porta-moneta
* chassa-muscas

## N
* pincia-naso
* face-nihil

## O
* paraoculos

## P
* porta-parapluvias
* porta-parasoles
* sustene-pectore
* reposa-pedes
* porta-penna
* parapluvia

## R
* coperi-radiator
* guarda-roba

## S
* gratta-scarpas, lustra-scarpas, netta-scarpas
* guarda-sigillos
* parasol
* affila-stilo, porta-stilo

## T
* porta-torcha

## U
* porta-umbrellas

## V
* paravento
* guarda-vestes, suspende-vestes
* porta-vestimento
* torna-vite
Universidad del Museo Social Argentino

Le **Universidad del Museo Social Argentino ** (**UMSA**) es un universitate in le citate de Buenos Aires in Argentina, fundate in 1956, con 3.527 studentes.
Citatano Meritori del Libertate e Justitia Social João Mangabeira

Le distinction de **Citatano Meritori del Libertate e Justitia Social João Mangabeira** o simplemente **CBJM** es  le plus alte honor que illo confere le Assemblea Legistative del stato de Bahia, le recompensante un personalitate pro su action humanitari, v.g., Jorge Amado e Taurino Araújo son ganiatores de CBJM.
Pontifícia Universidade Católica do Rio Grande do Sul

Le **Pontifícia Universidade Católica do Rio Grande do Sul** (*PUC-RS*) es un universitate in le citate de Porto Alegre in le region del Rio Grande do Sul in Brasil. 

Fundate in 1931, con 30.567 studentes in 2012.
Universidade Estadual de Santa Cruz

Le **Universidade Estadual de Santana Cruz** (*UESC*) es un universitate in le citate de Ilhéus in le region del Bahia in Brasil. 

Fundate in [1991], con 7.476 studentes in [2015.
Rafael Orozco Maestre

**Rafael José Orozco Maestre** (Becerril, Colombia le 24 de martio 1954 – Barranquilla, Colombia le 11 de junio 1992) esseva un cantator Colombian. 

## Discographia

### Albumes

* **Adelante** (1975)
* **Con Emoción** (1975)
* **Binomio de oro** (1977)
* **Por lo alto** (1977)
* **Enamorado como siempre** (1978)
* **Los Elegidos** (1978)
* **Súper vallenato** (1979)
* **Clase aparte** (1980)
* **De caché** (1980)
* **5 años de oro** (1981)
* **Festival vallenato** (1982)
* **Fuera de serie** (1982)
* **Mucha calidad** (1983)
* **Somos vallenato** (1984)
* **Superior** (1985)
* **Binomio de oro 1986** (1986)
* **En concierto** (1987)
* **Internacional** (1988)
* **De Exportación** (1989)
* **De fiesta con binomio de oro** (1990)
* **De américa** (1991)
* **Por siempre** (1991)

## Ligamines externe

* Discogs
* MusicBrainz
* Allmusic
Le resonantia de un traductor magnetic

Le **tomographia per resonantia magnetic functional** (fMRI) es un technica special que usa magnetic de resonantia pro le fluxo de sanguine in responsa a un activitate geographic. FMRI es un symbolo usate in projectos de recerca e multo minus in applicationes clinic. En multe casos, isto es associate con altere technicas non presenta technicas como electroencephalographia (EEG) e le sono proxime fNIRS mente. FMRI gratia le cerebro sin scena in parte proque illo non usa le radiation de hydrogeno o exogene. Ultra iste technica, le technica ha bon resolution, ben que le resolution es povre.
Lucerna

**Lucerna** es un citate in le nord de Switza con circa 83.000 habitantes e un agglomeration de 223.000 habitantes. Famose es su turre de aqua.
Turre de aqua

Un **turre de aqua** es un turre o altere edificio o structura elevate pro dar un pression a un systema de approvisionamento de aqua per medio de un pumpa e un receptaculo. Illo es un parte del infrastructura de un citate, un village o un pais.
Vlaardingen

**Vlaardingen** es un citate in le provincia Hollanda del Sud in Nederlandia con circa 72.000 habitantes proxime del porto maritime de Rotterdam.
Globo

Un **globo** es un objecto tridimensional e ronde. Il ha numerose varietates:
* globo
** globo terrestre
** globo del oculo
* balla
** balla de fusil
** balla de nive
* ballon
** ballon de football
* bolla
* marmore
* sphera
Doge

Un **doge** [ˈdoːʒə] esseva le domino electe e capite de stato de numerose republicas italian ab le medievo usque le moderne. De fama universal es le Palatio Ducal de Venetia.

## Formation de parolas
Le adjectivo de *doge* es *ducal* como de *duce* habente le mesme etymologia: *dux*; pro melio distinguer on pote usar *dogal* secundo *Palazzo Dogale* antiquemente usate in italiano. Le marita de un doge es le *dogaressa*, e le grado de un doge es le *dogato*.
Espresso

Un **espresso** es un maniera special originari de Milan in Italia de preparar caffe. Aqua bulliente es pressate con 9 bar a traverso de caffe molite multo fin. Illo es servite in parve tassas spisse e precalefacite con circa 40 ml de volumine, le plus sovente insimul con un vitro de aqua. On le bibe con o sin sucro.
Bar (pression)

In scientias e technica, un **bar** es un unitate pro pression.

Bar es definite como 1&nbsp;bar = 105&nbsp;Pa = 100&nbsp;kPa = 0,1&nbsp;MPa.
Area Eschweiler-Stolberg

Le **area Eschweiler-Stolberg** es le parte central del region urban de Aquisgrano in le regierungsbezirk de Colonia de Rhenania del Nord-Westfalia, e illo consiste del duo citates industrial Eschweiler e Stolberg (Rhenania) ric in tradition e con un commun historia desde seculos. In iste area de 174,44 km², circa 112.000 habitantes viva. Lor industria include vitro, aciero, zinc, cupro, e laton.

## Galeria

File:Kupferhof Rosenthal02.jpg|*Kupferhof Rosenthal* in Stolberg
File:Eschweiler, Pumpenhaus.jpg|Casa de pumpa in Eschweiler
File:Wiaue.jpg|Industria commun de ambe citates
File:Zinkhuetteewbirkeng.jpg|Un zincheria inter ambe citates


## Vide etiam
* Eschweiler Bergwerks-Verein
Tassa

Un **tassa** es un parve receptaculo supra aperte con un ansa. Illo es usate usualmente pro biber bibitas calide como caffe o the. Su material es sovente porcellana, vitro, metallo, olleria, plastico o ligno.
Chuy García

**Jesús G. "Chuy" García** (nascite le  in Mexico), a vices alsi appellate **Chuy**, es un politico statounitese. Illo es un representante de un districto in Illinois in le Camera de Represantes statounitese.
Buddhitate

In buddhismo, un **buddha** (pali: 𑀩𑀼𑀤𑁆𑀥,; sanscrito:  बुद्ध), “ille qui se ha eveliate”, esse un titulo pro illes qui ha attingite le illumination et le *nirvāṇa* final per medio de su fortias et constantia, sine haber magistros pro inseniar les le dharma. Le titulo es plus communmente utilisate pro referer se a Gautama Buddha, le fundator de buddhismo, qui sovente es appellate simplemente "le Buddha".  Ergo, le **buddhitate** (sanscrito: *buddhatva*; pali: *buddhatta* o *buddhabhāva*; chinese: 成佛) esse le condition et le rango de un buddha, o de “un eveliato”. Iste stato spiritual talmente elevate es etiam appellate ***samyaksaṃbodhi***, “eveliamento complete”.

Le titulo es anque usate pro tote le altere esseres que ha attingite *bodhi* (“eveliamento”) et *vimutti* (“liberation ab desiro”), como le altere buddhas del passato qui habeva attingite le illumination ante Gautama, le assi-dicte ''Tathagatas'', le cinque buddhas celestial qui supertoto son venerate in buddhismo Mahāyāna, et ''bodhisattva'' Maitreya, qui obtenera le illumination in le futuro et succedera Gautama in su rolo de supreme buddha del mundo. 

Le scopo del cammino Mahāyāna *bodhisattva* esse le buddhitate complete, pro apportar beneficios a tote le altere esseres sentiente inseniante les le sentiero que duce al cessation de *[[dukkha]]*, le insatisfaction o le suffrentia. Le pensamento Mahāyāna se contrasta cum le postion del tradition Theravāda re hoc, ubi le objectivo le plus commun esse le attingimento de un stato de *[[arhat]]* sequente le *buddhadharma*; le inseniamentos del buddha supreme.

## Vide etiam

* Gautama Siddharta
* Buddhismo

## Referentias
Brahma

**Brahma** (sanscrito: ब्रह्मा, *Brahmā*) esse un deo Hindu, sovente referite como “le creator” intra le Trimurti, le trinitate que insimul representa le divinitate supreme et que etiam include deos Vishnu, et Shiva. Ille es associate cum creation, cognoscentia, et le *[[Veda|Vedas]]*. Brahma es notabilemente mentionate in mythos de creation. In alicun *[[Purana|Puranas]]*, ille creava se ipse ab un embryon aureate cognite como le *hiranyagarbha*.

Brahma es frequentemente identificate cum le deo Vedic Prajapati. Dum le periodo post-Vedic, Brahma esseva un deitate prominente et il habeva sectas que le venerava; tamen, per le seculo VII, ille habeva perdite su significantia. Etiam, ille era eclipsate per altere deitates major como Vishnu, Shiva, et Devi, et degradate al rolo de un creator inferior, qui era create per le altere deitates major.

Brahma es communmente depicte como un homine cum un longe barba et un carnation rubie vel aureate, et cum quatro manos et capites. Su quatro capites representa le quatro Vedas et puncta al quatro diretiones cardinal. Ille sede sur un loto et su *vahana* (monta) esse un ave *hamsa*, un cygno. Secundo le scripturas, Brahma creava su filios per su mente et, ergo, illes son cognite como *Manasaputra*.

In Hinduismo contemporanee, le culto de Brahma non esse multo popular et ille habe substantialmente minus importantia que le altere duo membros del Trimurti. Brahma es venerate in le textos ancian; hac non obstante, ille es rarmente venerate in India como un deitate primari, nam le absentia de ulle secta dedicate a su veneration. Il ha multo pauc templos dedicate a ille in India, le plus famose essente le templo de Brahma in Pushkar, in Rajasthan. Alicun templos de Brahma pote esser trovate extra India, como le delubro Erawan in Bangkok.

## Vide etiam

* Shiva
* Trimurti
* Vishnu

## Referentias
Acquaviva Platani

**Acquaviva Platani** es un communa que se trova in le provincia Caltanissetta, in le region del Sicilia, in Italia. Illo ha un population de  habitantes.
Etate Moderne

Le **Etate Moderne** es le tertie del periodos in que le historia es dividite. Illo comencia in le seculo 15 e fini in le seculo 18.
Etate Contemporanee

Le **Etate Contemporaneee** es le periodo del historia que comencia con le Revolution Francese e in quo on es vivente hodie.
Osvaldo Moles

**Osvaldo Moles** (14 de martio 1913 in Santos, São Paulo, Brasil), esseva un romancero e jornalista brasilian cuje romances include *Retrato de uma garoa usada*.; 

## Referentias


## Ligamines externe

* Audiodocumentary about Osvaldo Moles
Vision numeric

Le **vision per computator** include metodos pro acquistion, processamento, analysi e comprension de imagines digital, e extraction de datos de multe dimensiones del mundo real pro producer information numerical o symbolic, per exemplo in forma de decisiones. Comprehension in iste contexto significa le transformation de imagines visual (le entrata del retina) in descriptions del mundo que faci senso al processos cognitive e que pote elicitar un action appropriate. Iste comprehension del imagine pote esser considerate como le separation de information symbolic del datos de imagine usante modelos construite con le adjuta de geometria, physica, statisticas e theoria de apprendimento.

Le disciplina scientific de vision artificial es interessate in le theoria retro systemas artificial que extraher information de imagines. Le datos de imagine pote prender multe formas, tal como sequentias de video, vistes de cameras multiple, datos multidimensional de un scanner 3D o apparatos de scanning medic. Le disciplina technologic de vision artificial cerca applicar su theorias e modelos al construction de systemas de vision artificial.

Sub-domines de vision artificial include reconstruction de scenas, detection de objectos, detection de eventos, traciamento de video, recognition de objectos, estimation de position 3D, apprendimento, indexation, estimation de motion, servoing visual, modelisation de scenas 3D, generation de imagines e restoration de imagines.

Adoptar le technologia de vision artificial pote esser laboriose pro organizationes, in quanto il non existe un sol solution punctual pro isto. Il ha pauc companias que fornice un platforma unificate e distribuite o un Systema de Operationes ubi applicationes de vision artificial pote esser facilmente implementate e gestionate.
Donjones e Dracones

**Donjones e Dracones**, o D&D o DnD, es un joco de rolos de phantasia create per Gary Gigax e Dave Arneson. Le joco esseva publicate in 1974 per Tactical Studies Rules, Inc. (TSR). Illo ha essite publicate per Wizards of the Coast (ora un division de Hasbro) depost 1997. Le joco esseva derivate de jocos de guerras de miniaturas con un variation del joco de 1971 Chainmail servante como le systema initial de regulos. Le publication de D&D es recognoscite como le comenciamento de jocos de rolos moderne e le industria de iste jocos e etiam ha influentiate le jocos video, particularmente del typo de jocos de rolos.
Ultima

**Ultima** es un serie de jocos video de rolos de phantasia in mundo aperte de Origins Systems Inc. que se ha vendite plus de 2 milliones de unitates per 1997. Illo esseva inventate per Richard Gariott e Electronic Arts le possede depost 1992.

Un serie significative in le historia de jocos de computatores, illo es considerate con Wizardry e Might and Magic, pro haber defini le normas de jocos de rolos de computatores. Multe jocos del serie son considerate haber addite innovationes copiate per altere jocos.

Le joco es situate in un mundo nominate Britannia; le hero recurrante es le Avatar nominate de iste maniera depost Ultima IV. Istos es essentialmente del fiction de phantasia ma conteni etiam elementos de scientia fiction.
Wizardry

**Wizardry** es un serie de jocos de rolos de computatores disveloppate per Sir-Tech que esseva altemente influente in le evolution de jocos de rolos video. Le Wizardry original esseva un influentia significative super le prime jocos de rolos de consolas como Final Fantasy e Dragon Quest. Originalmente disveloppate pro le Apple II, the jocos ha essite publicate etiam super altere plateformas. Le ultime joco in le serie original esseva Wizardry 8 publicate in 2001. Illo ha essite depost multe titulos disveloppate pro le mercato japonese.
Regnos Oblidate

Le **Regnos Oblidate** es un mundo pro le joco de rolos de phantasia Donjones e Dracones. Communemente referrate per le jocatores e conceptores de jocos como "Le Regnos", illo esseva create per le conceptor de joco Ed Greenwood circa 1967 como un mundo pro su historias pro infantes. Multe annos plus tarde, Greenwood ha publicate iste mundo pro le joco D&D como un serie de articulos e le primero productos de jocos del Regnos esseva publicate in 1987. Plus de productos de jocos de rolos ha essite publicate pro iste mundo depost plus multe altere productos incluante romanes, adaptationes in jocos video de rolos, libros e filmes.
Adria

**Adria** es un communa que se trova in le provincia Rovigo, in le region del Veneto, in Italia. Illo ha un population de  habitantes.
Domina del laco

Le **Domina del laco** (gallese: *Arglwyddes y Llyn*, cornico: *Arloedhes an Lynn*, britone: *Itron al Lenn*) esse le nomine vel le titulo usate per varie incantatrices — vel human, vel fatate — in le Materia de Bretagna, le corpore de litteratura medieval e mythologia associate con le legenda de rege Arthuro. Lor rolo esse cardinal in plure historias: illas confere le gladio Excalibur al rege Arthuro, elimina Merlino, reporta in vita Lancelot post le morte de su patre, le rege Ban, e adjuta ad apportar le moriente rege Arthuro ad Avalon. Multe sortieras cognite como “le domina del laco” appare concurrentemente como personages separate in alicun versiones del legenda desde al minus le cyclo post-vulgate e ita le influente *Le Morte de Arthuro*, ubi le secunde describe las como un gruppo hierarchic de magas. Altere textos etiam confere iste titulo a vel Morgana vel su soror.

## Vide etiam
* Yeshe Tsogyal
Phantasma

Secundo le folklore, un **phantasma** esse le anima, vel le spirito, de un persona morte que pote apparer al vivos in un maniera visibile, vel etiam sub altere formas et manifestationes. Le descriptiones de tal incontros varia secundo le formas sub le quales un phantasma va manifestar se. Le tentativa voluntari de contactar le spirito de un morto es cognite como necromantia, vel *séance* in le spiritismo.

Le credentia in le manifestationes spiritual del mortos esse communissime, quoniam le animismo habe su radices in le culturas e practicas prehistoric. Alicun practicas religiose determinate—ritos funerari, exorcismos, e altere practicas connexe al spiritismo e al magia—esse specialmente usate pro satisfacer e appaciar le spiritos del mortos. Le phantasmas de costume es descripte como presentias solitari que infesta un loco, objecto vel un persona particular al qual illos esseva ligate in vita.

## Referentias
Anghiari

**Anghiari** es un municipalitate que se trova in le provincia de Arezzo, in le region de Toscana, in Italia.  Illo ha un population de  habitantes.
Insula del Lilio

**Insula del Lilio** (in italiano: *Isola del Giglio*; dialecto liliese: *i' Giglio*) es un municipalitate insular del Archipelago toscan que se trova in le provincia de Grosseto, in le region Toscana, in Italia central. Le Lilio ha un population de  habitantes, le sede communal es in le alte burgo roccose de Lilio Castello.

## Etymologia
Le nomine Lilio sembla originar del flor de lilio (in italiano: *giglio*), ma, non obstante un conspicue population de lilios endemic del insula (*[[Gagea granatellii obtusifolia]]*), e le flor de lilio usate como emblema del casa toscan del Medici, hoc sembla esser in realitate un paraetymologia medieval. Le parola ha probabilemente evolvite ex le nomines in latino classic *Aegilium*, *Igilium*, e *Igillia*, deveniente *Gilio* e post *Giglio* pro assimilation al flor. *Aegilium* proveni del greco Αιγύλιον *Aigýlion*, ubi «áiges» significa capra, dunque «le insula del capras», pro le copiose presentia de *[[Ovis orientalis musimon|Ovis aries musimon]]* in su alte roccas.

## Municipios
Le communa Insula del Lilio se constitue de quatro municipios:
* **Lilio Castello** (localmente: *Il Castello*), burgo montan fortificate in le Medie Etate ubi se trova le Casa Communal e del Prime Cive;
* **Lilio Porto** (localmente:* Il Porto*), principal porto del insula desde tempores multo antique;
* **Lilio Campese** (localmente: *Il Campese*), parve porto de plus moderne construction in le baia homonyme;
* **Insula de [[Januthri]]** (localmente: *Giannutri*), insuletta protecte in sino al Parco National del Archipelago Toscan a 15km de distantia, pauc habitate e naturalisticamente multo importante pro varie species de flora e fauna endemic del Archipelago, e pro le grande migrationes mediterranee del aves afroeuropee.

## Vide etiam
* Ilva
* Januthri
Portoferraio

**Portoferraio** (etiam orthographiate **Porto Ferrario**, e supernominate **Cosmopole**) es un municipalitate que se trova sur le insula Ilva, in le provincia de Livorno, region Toscana, Italia. Illo ha un population de  habitantes.

In le dialecto ilvan on se refere al urbe como Ferraje, dum in italiano e officialmente le nomine del urbe es Portoferraio. Ambe versiones veni del latino classic: Portūs Ferrārius «porto ferrose» a causa del longe e antique historia siderurgic del insula, que lo rendeva un capital mediterranee del commercio de ferro per millennios. Durante le Renascentia le senior local Cosimo I de Toscana restaurava le burgo e creava un nove citadella fortificate vocate Cosmopole (italiano: Cosmopoli), nomine que ha perdurate in le uso anque pro indicar tote le urbe, etiam pro su cosmopolitanitate como porto secur del Mediterraneo ante le Granducato de Toscana.
Carolo III del Regno Unite

**Carolo III** (nate 14 novembre 1948) esse le rege del Regno Unite e 14 altere paises del Commonwealth britannic. Ille esseva le herede apparente le plus vetere in le historia de su pais ante acceder al throno de su matre, le regina Elisabeth II del Regno Unite, in 8 septembre 2022 al etate de 73 annos.  

Caolo nasceva in le Palatio de Buckingham dum le regno de su granpatre materne, le rege Georgio VI, e ille habeva solo tres annos quando su matre ascendeva al throno in 1952, ita deveniente le nove herede apparente del Regno Unite ille ipse. Ille esseva facte Prince de Galles in 1958 e su investitura al nove position esseva tenite in1969. Ille esseva instructe in le scolas de Cheam e Gordonstoun, ut su patre, le Prince Philippo duque de Edimburg. In 1981, ille maritava le domina Diana Specener, cum le qual ille habeva duo filios, Gulielmo e Henrico. In 1996, le copula divorciava se post que le amorettos extra-marital de ambes deveniva public, quamquam le princessa Diana moriva in un accidente le anno sequente. In 2005, ille maritava su amante de longe data, le domina Camilla Parker Bowles.

Como prince de Galles, Carolo interprendeva deberes official pro conto de su matre la regina. Ille interessa se re architectura e sustene le conservation de edificios historic, sed etiam le agricultura organic pro prevenir le cambiamento climatic.

## Referentias