open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Scotia

**Scotia** [skó-tsia] es le nation le plus al nord del quatro que forma le Regno Unite. Scotia se extende super un tertio del superficie total de Grande Britannia. Le nomine de Scotia proveni del termino latino *Scottia* que significa terra del scotos (scoteses). In gaelico le pais se appella *Alba*.

Scotia coperi circa 81&nbsp;610 km², con un longitude de 441 km de nord a sud, e varia inter 39 e 248 km del costa est al west. Illo es dividite in duo areas geographic e linguistic: le terras basse ("Lowlands") e le terras alte ("Highlands").

Actualmente le pais ha un population de alco plus de cinque milliones de habitantes, con un densitate medie de 66 personas/km².

Le lingua official es le anglese mais in alcun zonas del nord e west se conserva le gaelico que es un lingua celtic, e scots que es un lingua germanic.

Le elementos cultural per excellentia es le *bagpipes* (cornamusa), le *[[kilt]]* e le *[[whisky]]*, assi como le systema social basate super *[[clan]]s*. Le joco de golf es etiam de Scotia.

Ben que le citate le plus grande es Glasgow, le capital es Edimburg, un del plus belle citates del nord de Europa. Un grande parte de su population de circa 500&nbsp;000 es studiantes, e su festival annual es famose in tote le mundo. Denominate le Athenas del nord, illo es le sede del parlamento scotese.

## Referentias
Safari (disambiguation)

## Definition general
*Safari, un expedition terrestre, normalmente pro chassa o exploration in Africa oriental, o un viage o excursion touristic.
## Altere significatos
* Safari (navigator del web) de Apple Computer
67 (numero)

** [[numero]] 67 **
: ( sexanta-septe = 67 ) six seven mais conhecido pelas crias do youtube
: It is also a meme, it originated from Tik Tok
Septembre

In le calendarios gregorian e julian, **septembre** es le none del dece-duo menses del anno. Illo ha 30 dies. Cata anno septembre comencia con le mesme die del septimana como decembre.

## Etymologia
Le nomine veni del parola latin "septem" (septe), proque septembre esseva le septime mense in le calendario roman.

## Stationes del anno
In le hemispherio nord septembre es le prime mense del autumno, in le hemispherio sud illo es le prime del primavera. Le 22 o 23 de septembre es le equinoctio autumnal. Le sol sta precisemente super le equator e se leva precisemente in est e se pone exactemente in west. Iste die comencia astronomicamente le autumno.

## Dies
**[[1 de septembre|1]]**
**[[2 de septembre|2]]**
**[[3 de septembre|3]]**
**[[4 de septembre|4]]**
**[[5 de septembre|5]]**
**[[6 de septembre|6]]**
**[[7 de septembre|7]]**
**[[8 de septembre|8]]**
**[[9 de septembre|9]]**
**[[10 de septembre|10]]**
**[[11 de septembre|11]]**
**[[12 de septembre|12]]**
**[[13 de septembre|13]]**
**[[14 de septembre|14]]**
**[[15 de septembre|15]]**
**[[16 de septembre|16]]**
**[[17 de septembre|17]]**
**[[18 de septembre|18]]**
**[[19 de septembre|19]]**
**[[20 de septembre|20]]**
**[[21 de septembre|21]]**
**[[22 de septembre|22]]**
**[[23 de septembre|23]]**
**[[24 de septembre|24]]**
**[[25 de septembre|25]]**
**[[26 de septembre|26]]**
**[[27 de septembre|27]]**
**[[28 de septembre|28]]**
**[[29 de septembre|29]]**
**[[30 de septembre|30]]**
Sabbato

Le **sabbato** es secundo le norma ISO 8601 le sexte die del septimana.

## Etymologia
Initialmente le romanos lo appellava *Dies Saturni* (die de Saturno). Postea su nomine esseva cambiate in *Sabbatum* del hebreo *Shabbat* (die de reposo) proque in iste die le judeos adorava lor Deo.
## Judaismo
In judaismo le sabbato es le die sancte septimanal. Pro tote le dies judee le initio es al poner del sol; le duration de sabbato es approximamente 25 horas, de 18 minutos ante del poner del sol de venerdi usque le tempore le proxime die quando le celo es tan obscure que tres stellas pote ser vidite (o sia visibile si le celo era clar). Le duration es plus que 24 horas proque un margine es includite pro assecurar que le periodo sancte non es violate.

## Referentias
Sanguine

Le **sanguine** [sán-gwi-ne] es le fluido que circula per le vasos sanguinee. Illo es le sol texito liquide del animales. Illo contine cellulas rubie, cellulas blanc, e plachettas, e un liquido pallide appellate plasma. 

Iste liquido age como un medio fluide pro le suspension del cellulas sanguinee e substantias pro le coagulation del sanguine. Illo etiam transporta nutrimento dissolvite al texitos del corpore; al mesme tempore illo remove le discargas residual del texitos e les livra al organos de excretion como le renes e le pulmones.

Le cellulas rubie del sanguine contine hemoglobina, le pigmento rubie que porta oxygeno. Assi le sanguine porta oxygeno a omne texitos del corpore. Le cellulas blanc del sanguine es parte del defensas del corpore contra infectiones. Alcunes de illos ingluti bacterios e viruses e destrue los, ancora alteres produce proteinas e anticorpores pro combatter le infectiones.

Le plachettas es parve cellulas que circula in le sanguine pro impedir e cessar le fluxo de sanguine foras del vasos (un hemorrhagia), e promover le coagulation del sanguine in un vulnere. Le cellulas del sanguine, rubie, blanc e le plachettas es elaborate in le medulla del ossos.

## Vide etiam
* Anemia
* Gruppo sanguinari
Sofia

**Sofia** (lingua bulgare: София) es le capital de Bulgaria, con un population de 1.246.791 (le dece-quinte plus grande citate in le Union Europee) e de 1.377.761 habitantes in le area metropolitan. Illo es situate in le west del pais, al pede del montania massive Vitosha, e es le centro administrative, cultural e economic del pais.

Sofia es un del citates le plus ancian in Europa e ha un historia que comencia in le 8e seculo aEC.

## Historia

Le romanos fundava le citate sub le nomine de *Ulpia Serdica*.

## Attractiones
* Palatio de Sofia, le parlamento. 
* Museo National de Arte

## Galeria

StGeorgeRotundaSofia.JPG| 
Sof.University~1935.jpg|
Narsob3.jpg| 
|NDK
File:1-Sofia-parliament-square-ifb.JPG|Assemblea National in Sofia
Spondeo

Un **spondeo** es un pede de un verso grec o latin composte per duo syllabas longe, o un pede de poesia in linguas moderne como anglese composte per duo syllabas accentuate.

**Contrasta con:**
* trocheo
Sabbato christian

Le **sabbato christian** es le prime die del septimana (le dominica) celebrate como le die in le qual Christo resurgeva del mortos. 

Le mesmo que: **Die del Senior**.
Sabellianismo

Un antique heresia, le qual tractava le tres personas del Trinitate solmente como differente manifestationes historic del unic Deo.

Vide: Trinitate.
Sacramento

Un **sacramento** es un servicio o rito ecclesiastic que esseva instituite per Jesus ipse. Ben que le theologia catholic-roman e le practica de ille Ecclesia recognosce septe de tal sacramentos (baptismo, confirmation, eucharistia, maritage, ordination, penitentia et unction del morentes) le theologos protestante generalmente argumenta que in le Nove Testamento ipse se pote trovar solmente duo sacramentos (baptismo e eucharistia).
Salvation per le Senioria

**Salvation per le Senioria** (A. "Lordship Salvation"). 

Position theologic de le nove calvinismo que distingue inter Jesus come Salvator e Jesus come Senior. E que le per on esser salvato debe haber obras que seque le fide como le fide seque le gratia. Assi le nove calvinista interpreta le dicto de Martin Luther que "Solmente le fide justifica, ma non le fide solmente". 

Contrasta con: Gratia e Gratia libere.
Schisma

**Schisma** es un infraction deliberate del unitate del Ecclesia. Illo esseva condemnate vigorosemente per scriptores influential como Cypriano e Augustino.

Iste parola es generalisate e pote significar tamben un infraction deliberate del unitate de grande institutiones.
Schola de Alexandria

Un schola patristic de pensamento patristic, associate specialmente con le citate de Alexandria, renomate pro su christologia (le qual emphatisava le divinitate de Christo) e su methodo de interpretation biblic (que utilisava methodos allegoric de exegese). Un schola rival in ambe iste areas es associate con Antiochia.

## Vide etiam
* Schola de Antiochia
Schola de Antiochia

Un schola patristic de pensamento, particularmente associate al citate de Antiochia in le moderne Turchia, renomate pro su christologia (le qual emphatisava le humanitate de Christo) e su methodo de interpretation biblic (que utilisava methodos exegetic literalistic). Un schola rival in ambe iste areas es associate con Alexandria.

## Vide etiam
* Schola de Alexandria
Scholastica

Le **scholastica** es un approche particular al theologia christian, associate specialmente al Medievo, le qual emphasava le justification rational e le presentation systematic del theologia christian.
Secta

In senso general, un **secta** es un subgruppo de un systema religiose, politic o philosophic de credentias, que typicamente emerge como ramification de un organisation plus grande. Originalmente, le termino se refereva specificamente a gruppos religiose que se habeva separate del corpore principal, ma hodie illo pote applicar se a qualcunque gruppo que diverge de un organisation major pro sequer un serie distincte de credentias e practicas. Le sectas se forma sovente quando il ha un perception de heresia, sia intra le subgruppo mesme, sia ab le parte del gruppo major.

In senso pejorative, un **secta** es un gruppo social que possede credentias e rituales religiose, spiritual o philosophic insolite e frequentemente extreme e es normalmente characterisate per un leader charismatic con autoritate absolute e per abuso spiritual, emotional e/o physic de su membros. Iste senso del termino (traducite in anglese como ) ha definitiones differente inter le mundo academic e le cultura popular e ha essite un fonte continue de controversia inter eruditos de varie dominios de recerca.

In le contexto indian, un **secta** es simplemente un tradition organisate.

## Etymologia

Le parola *secta* origina del substantivo latin , forma feminin de un participio passate del verbo  (“sequer”) que significa originalmente “via” o “cammino”. Le varie usos moderne del termino deriva in grande parte de un confusion con un altere parola latin homonyme , forma feminin del participio passate del verbo  (“secar”), que non ha relation etymologic.

## Vide etiam

* Religion
* Culto
* Apostasia
* Heresia
Septuaginta

Le **Septuaginta** [sep-tu-a-gín-ta] ("septanta") o **LXX** in numerales latin es le nomine date al prime traduction grec del Vetere Testamento e de multe apocryphos. Illo es etiam cognoscite como **Biblia del Septanta** (o anque **Biblia del LXX**), **Biblia Alexandrina**. 
## Denomination
Le nomine de *Septuaginta* se debe a que le tradition judee, transmittite in le Epistola de Aristeas, attribue su traduction per 72 sagios judee (sex de cata tribu) en 72 dies.
Illo se denomina etiam *Alexandrina* per haber essite facite in Alexandria e esser usate per le judeos de lingua grec in vice del texto in hebreo.
## Historia
Un legenda judaic (Littera de Aristea) conta que le traduction esseva facite in exactemente le mesme maniera per septanta eruditos judee del diaspora. In realitate, le Vetere Testamento esseva traducite in greco gradualmente durante le 3e e 2e seculos aEC per plure traductores, a comenciar ab le Pentateucho, pro render accessibile le Biblia al judeos del diaspora particularmente in Egypto in le lingua que esseva familiar a illes. Iste operation comportava plure modificationes e alterationes de senso in comparation con le texto hebree.
Illo es le principal version grec per su antiquitate e autoritate. Su redaction se initiava in Alexandria in Egypto in le 3tie seculo aEC, e se concludeva probabilemente in le 1me seculo EC.
## Reception
In le Ecclesia antique, le texto del LXX representava le forma le plus autorisate del Vetere Testamento. Illo es fundamental pro comprender le Christianismo e le cultura occidental mesme.
Sermon sur le monte

**Sermon sur le monte** es le maniera commun de referer se al inseniamento moral e pastoral in le forma specific que illo prende in le capitulos 5-7 del evangelio de Mattheo. Illo esseva un sermon date per Jesus de Nazareth sur un monte a su discpulos.

## Ligamines esterne
* Texto del sermon in anglese: New American Bible, King James Version, New International Version
Sitz im Leben

**Etymologia**

Ab le germano *Sitz im Leben* litt. "placia in le vita".

**Definition:**

Un expression technic del exegese, inspirate al methodo del historia del formas. Cuneate per le erudito Hermann Gunkel. Objecto de su investigation es le problema del situation preliminari, de qui parla e de su auditores, del conditiones del vita, del structura sociologic e del atmosphera general de un genere litterari biblic. 

## Vide etiam
* Critica del formas 
* Historia del formas
* Critica historic
* Critica sociologic
Sola fide

Expression latin que significa *solmente le fide*. Le doctrina que recognosce le fide como le sol medio pro le justification del homine. Le fide es un dono de Deo. Le ver fide se recognosce per le fructos practic que illo produce.
 
### Justification per fide
Le justification per fide es le section del theologia christian que tracta de como le peccator individual es capabile a entrar in communion con Deo. Iste doctrina esseva de grande importantia al tempore del Reformation.

## Vide etiam
* Compara con: Solus Christus, Sola gratia, Sola Scriptura, Soli Deo gloria.
Sola gratia

Expression latin que significa: "Solmente le gratia". Le doctrina que le salvation non pote esser meritate per le homine e que es solmente un dono del gratia de Deo. Le salvation non es un resultato de nostre obras. 

## Vide etiam
* Compara con: Solus Christus, Sola Scriptura, Soli Deo gloria.
Sola Scriptura

**Sola Scriptura** es un expression latin que significa "solmente le scriptura". Le doctrina que recognosce le Biblia como le sol norma, regula del fide e del pratica. 

Le phrase latin **Sola Scriptura** summarisa le **principio del Scriptura** (A. *Scripture principle*). Isto es le theoria, particularmente associate con le theologos reformate, que assere que le practicas e le credentias del Ecclesia debe essere radicate in le Scriptura (le Biblia). Nihil que non poterea esser demonstrate ex le Scriptura pote esser considerate vinculante sur le credente. 

Le **primatia del Scriptura** es le uso del Biblia como supreme autoritate del christianos in materia de fide e de practica.

## Vide etiam
* Compara: Solus Christus, Sola gratia, Sola fide, Soli Deo gloria.
Soli Deo gloria

Expression latin que significa "Solmente a Deo le gloria". Doctrina que nemo e nihil foras de Deo debe reciper credito pro le salvation. 

## Vide etiam
* Cinque solas. 
* Compara: Solus Christus, Sola gratia, Sola fide, Sola Scriptura.
Solus Christus

Expression latin que significa: "Solmente Christo". Le doctrina que nulle salvation existe foras de Christo. Solmente ille es le Salvator del homines.

## Vide etiam
* Compara con: Sola fide, Sola gratia, Sola Scriptura, Soli Deo gloria.
Soteriologia

**Soteriologia** ((n) [so-te-rio-lo-gì-a]; ab le grec *soterìa*, 'salvation') es le doctrina super le obra redemptive de Jesus Christo. Le section del theologia christian que tracta del doctrina del salvation del creatura human ante a Deo.

Derivato: *Soteriologic* (adj.) - un affirmation pertinente al soteriologia.

**Ordo Salutis** (ab le latino *ordine del salvation*) es le ordine del evenimentos salvific que se explica in le experientia del individuo electe. 

## Vide etiam
* Christologia
Synagoga

**Etymologia:**

Ab le gr. *synagoghé* "assemblea", "loco del assemblea".

**Definition**
* Sala in le qual se reuni le communitate israelita, super toto pro le culto e le studio del lege.
* Le communitate judee ipse, aggruppate pro le culto, o como populo.

## Vide etiam
Judaismo
Syncretismo

**Syncretismo** indica le confluentia e le concrescentia de differente religiones, e de lor conceptiones e practicas, usque al funder se in unitate. Le concepto de syncretismo servi hodie pro indicar le mundo religiose del antiquitate a su poner se (e ergo del hellenismo), characterisate per un nivellamento de totes le cultos sur le plano historic e religiose.

## Etymologia

Ab le grec *synkerànnymi*, 'miscer', 'unificar'.

## Definition

* Miscer ideas pagan e/o secular con le doctrina christian.
Scotismo

Le **scotismo** es le philosophia scholastic associate a John Duns Scotus.

*John Duns, alsi appellate Duns Scotus*
Strophe

## Etymologia
Ab le greco *στροφή* pro "gyro" o "volta" proque in le tragedias le choro cantava su strophe dante un gyro.

## Definition
# Section de un poema, un stanza, specialmente in antique poesia grec.
# Conjuncto de versos in le qual se divide un obra lyric.
# Inspiration poetic o artistic.
Succession apostolic

Le **succession apostolic** es le doctrina catholic que dice que Petro esseva le prime Papa e que ille transmitteva su autoritate unic a su successores que ha lor throno a Roma. 

## Claves
Le claves refere a Christo que concede autoritate, como es reportate in Mattheo 16:19 e 18:18. Le Ecclesia catholic roman assere que isto es le proba del autoritate unic del papa como successor de Petro.

## Vide etiam
* Episcopo universal
Structuralismo

Le **structuralismo** [struk-tu-ra-lís-mo] es un approche general in varie disciplinas academic que explora le interrelationes inter elementos fundamental de alcun genere, super le quales alcun plus alte "structuras" mental, linguistic, social, cultural, etc. es construite, per le quales significato es alora producite intra un particular persona, systema, o cultura.

Le structuralismo appareva in le psychologia academic pro le prime vice in le 19ne seculo e postea reappareva in le secunde medietate del 20me seculo, crescente a devenir un del approches plus popular in le campos academic concernente le analyse del lingua, cultura, e societate. Le obra de Ferdinand de Saussure es generalmente considerate como un puncto de initio del structuralismo del 20me seculo. Como in omne movimento cultural, le influentias e disveloppamentos es complexe.

## Applicationes

Le structuralismo ha essite applicate in le psychologia (19ne seculo), linguistica, anthropologia, philosophia del mathematica, e in le criticismo litterari semiotic.
Stanza

## Etymologia
Ab le italiano *stanza,* "camera".

## Definition
# Section de un poema, un strophe o verso.
# Strophe formate per plus de sex versos que rima in consonante e cuje structura se repete in tote le poema.
Sermo

**Sermo** es un projecto de lingua artificial basate super le vocabulario de Interlingua.

Sermo adopta un orthographia phonetic (al detrimento de un orthographia etymologic) pro facilitar le apprentissage. Del altere latere, illo conserva desinentias de genere e conjugationes verbal secundo le persona.

## Exemplo

**La Ture de Babel**(Genesis 11:1-9)


1. E estava tota la tera de una mesma lingua e de uno mesmo parlar.
2. E adveniva que, partendo ilos desde oriente, trovavan una val in la tera de Sinear; e habitavan ibi.
3. E dicevan unos a los altros: Ece, nos faceremos bricas e las coceremos ben. E ilos usavan bricas in vice de petras e beton in vice de malta.
4. E dicevan: Ece, nos edificaremos una citate e una ture, cuja sumitate tocara los celos e faceremos
pro nos uno nome a fin que non estaremos dispersatos supra la facia de la tera.
5. Alora descendeva lo Senior, pro vider la citate e la ture que los filios de los homines edificavan;
6. E diceva lo Senior: Ece que lo populo esta unito. e totos haven una mesma lingua;
e si isto esta lo que ilos comencian a facer, alora non havera limites a toto lo que ilos faceran.
7. Ergo, descendemos, e confundemos ibi lor lingua, a fin que ilos non comprenden uno la lingua del altro.
8. Asi lo Senior los dispersava supra la superficie de tota la tera e ilos cesavan de edificar la citate.
9. E la ture se apelava Babel, perque ibi lo Senior confundeva la lingua de tota la tera,
e de ibi lo Senior los dispersava supra la facia de tota la tera.


 
### Ligamines externe
* http://www.oocities.org/sermo_vulgaris
* http://www.oocities.org/sermo_vulgaris/libro_de_mormon.pdf Le Libro de Mormon in sermo
Taoismo

Le **taoismo** (secundo le systema de transcription Wade-Giles: *Tao-chiao*, in logogramas chinese: 道教, pinyin: *Dàojiào*—un adoption plus moderne: **daoismo**) es como le confucianismo e un religion e un philosophia, e con le confucianismo e le buddhismo es un del tres philosophias traditional de China.  Le taoismo es un typo de animismo e de pantheismo.

In contrasto con le confucianismo, le taoismo es fortemente anti-authoritari. Su message es de libertate e spontaneitate del individuo; le autoritate, si illo debe exister, sia discrete, face si pauco que possibile, que le populo crede a omne que facte es ipse faceva.

Le origine historic del taoismo non es certe. Saepe, Laozi, un contemporaneo de Confucio, es vidite como su fundator; un altere autor e pensator importante es Zhuangzi. Le religion organisate del taoismo era fundate durante le dynastia Han, quando illo era organisate secundo le modello del buddhismo ma con su proprie doctrinas. Le religion vulgar chinese, con su myriades de deos, immortales, spectros e spiritos, es sovente connectite al taoismo.

## Vide etiam
* Tao Te Ching
Theatro

Le **theatro** es le branca del artes que se incarga del drama e le representationes dramatic al publico. Le parola *theatro* pote referer se etiam al edificio in le qual theatro es representate.
## Historia
Le theatro era multe importante in le cultura de Grecia ancian. Le ludos era presentate in festas religiose sub le protection de Dionyso (le deo grec equivalente a Baccho roman). Le citatanos plus ric ha pagate pro le ludos; iste patronage era un forma de taxation. 

Ludos scripte per quatro dramaturgos grec in le quinte seculo ante del Era Commun ha essite preservate usque hodie: tragedias per Eschylo, Sophocles e Euripides, e comedias per Aristophanes. Nos ha le texto de solmente un altere ludo quasi complete de Grecia ancian, cuje autor es Menandro, del quarte seculo a.E.C., un texto discoperite scripte in papyro in le anno 1952 E.C.

Le theatro latin era influentiate per le theatro grec, e alsi per le etruscos. Le multe comedias scripte per Plauto circa 200 a.E.C. que ha essite preservate include *Menaechmi,* que William Shakespeare ha usate pro le base de su ludo *Le Comedia de Errores*. Comedias per Terentio, un dramaturgo roman del secunde seculo a.E.C., alsi ha essite preservate.
## Galeria

File:Panorámica interior del Teatro Colón (cropped).jpg| Un theatro

## Vide etiam
* actor
* comedia
* director
* drama
* dramaturgo
* tragedia
Telecommunication

Le **telecommunication** es le scientia e practica del communication a distantia per telephono, telegrapho, internet, etc.

## Vide etiam
* Communication
* Linguage
* Rete de computatores
Transporto

**Transporto** (o **transportation**) es le movimento de gente e mercantias ab un loco a un altere. Le transporto e le communication se complementa; le augmento del transporto esserea impossibile sin communication.

## Etymologia
Le termino es derivate ab le latino *Trans* significante *per medio* e *Portare* con le senso obvie de *portar*.

## Modos
Le modos commun de transporto include: 
* Vehiculos a poter human, per exemplo bicycletta
* Vehiculos motorisate: automobile, tank
* Trainos, 
* Aviones, e 
* Naves: barca

## Vide etiam
* Traffico
Technologia

**Technologia** es le totalitate de cognoscimentos super le machinas e inventiones connectite con le scientia applicate, ma etiam synonymo del proprie apparatos e inventiones quando illos es relativemente nove. On pote anque definir technologia como le application de conceptos scientific a activitates e obtention de productos de utilitate directe.

## Etymologia
Technologia [tek-no-lo-gía] veni del greco τεχνολογια que a su torno veni de τεχνολογος; de τεχνη, arte, technica e λογος, tractato.

## Vide etiam
* Metallurgia
* Machineria e mechanismos
** Horologio
*** chronometro
*** Horologio de pendulo
*** Horologio de quarz
*** Horologio atomic
** Cunna
** Planca
** Polea
** Helice
** Motor de vapor
** Motor de explosion
*** Motor de gasolina
*** Motor Diesel
*** Motor de quatro tempores
*** Motor de duo tempores
** Turbina
*** Turbina de vapor
*** Turbina de gas
*** Turbina de aqua
*** Turbina de aer
** Compressores e bombas
*** Planca de Archimedes
*** Bomba de vacuo
*** "Eductor-jet pump"
*** Tuyau
* Transporto
* Telecommunication
** Telegrapho
** Telephono
** Radio
** Television
** Cablo submarin
** Communication per satellite
* Technologias visual
** Photographia
** Video
** Impression mechanic
* Acustica
** Registration analogic
** Registration digital
* Electricitate
** Generation de electricitate
** Transmission
* Electronica
** Valvula al vacuo
** Semiconductor
*** Diodo
*** Transistor
*** Circuito integrate
**** VLSI (in anglese, *Very Large System Integration*)
* Informatica
** Hardware informatic
*** Computatores domestic (PC)
*** Routing
** Software
*** Recognoscentia del parlar
* Instrumentos de mesura
* Microtechnologia
** Microfluidos
** Microphotonica
* Nanoscientia
** Nanotechnologia
* Biotechnologia
* Technologia militar
* Spionage 
** Cryptologia e Cryptographia e Cryptoanalyse
** Echelon

**[[Conceptos technologic]]:**
* IT, Technologias del Information
* TIC, Hypersector del TIC
* Miniaturisation
* Obsolescentia
* Philosophias emergente
* Posthumanismo
* Singularitate
* Transhumanismo
Tourismo

Le **tourismo** es le activitate de viagiar pro placer durante plus de 24 horas. In un viage touristic, le viage mesme, non le destination, es le importante. Un tourista pote esser interessate in le beltate natural de un localitate, in su gente, o in le obras cultural in ille localitate.
Talmud

Le **Talmud** [tál-mud] (ab le hebreo *lamad* apprender, *lamid*, studiante, *talmud*, doctrina) in le definition plus stricte es un commentario (alsi appellate le Ghemara) in aramaico super le Mishnah; ma il es commun usar le termino Talmud como le nomine collective del Mishnah e del Ghemara. Le Ghemara (cuje etymologia es o del hebreo pro "completion" o del aramaico pro "studio"), scripte in aramaico, contine explicationes ulterior, debite al generationes subsequente de rabbines.

Se distingue duo *Talmudes*: illo de Jerusalem (appellate in hebreo le *Talmud Yerushalmi*), completate circa in le anno 400 del Era Comun e illo de Babylonia (le *Talmud Bavli*), plus ample, recente e importante, cuje completion es a poner circa 500 EC; referentias al "Talmud" sin plus clarification communmente indica le Talmud Babylonian.

Judaismo talmudic es le version de judaismo de plus de 99% del population de judeos hodie, circa 14 o 15 milliones de personas, sia orthodoxo o sia liberal. Le exceptiones son le Karaitas, gente de un secto judee que nunca ha acceptite le Talmud e cuje population es menos de 50,000, le majoritate in Israel.

## Vide etiam

* Judaismo
* Rabbinismo
* Le Shema
* Le Torah
* Judeo

## Bibliographia
* Commentario de Talmud ex Britannica
Linguas tupi

Gruppo de linguas indigena del Americas del Sud.

....

Le *Patre Nostre* in dialecto tupinambá:


Oré rub, ybákype tekoar,
I moetepýramo nde rera t'oîkó.
T'our nde *Reino*!
T'onhemonhang nde remimotara ybype
Ybákype i nhemonhanga îabé!
Oré remi'u, 'araîabi'ondûara,
eîme'eng kori orébe.
Nde nhyrõ oré angaîpaba resé orébe,
oré rerekomemûãsara supé oré nhyrõ îabé.
Oré mo'arukar umẽ îepé *tentação* pupé,
oré pysyrõte îepé mba'ea'iba suí.
Topologia de rete

In telecommunication, **topologia de rete** es le arrangiamento physic (real) o logic (virtual) del elementos de un rete.

## Stella

 
 
 
 
 
 
 

## Anello

 
 
 
 
 
 

## Bus

 
 
 
 
 
 
 

## Hybride

 
 
 
 
 
 

### Legenda

`x` = equipamento terminal (computator)
`- | \ / +` = interconnexion
`O` = distributor (concentrator, commutator)
Timor Oriental

**Timor Oriental** (Timor-Leste) es un del plus juvene paises del mundo (independente in 2002). Illo esseva un colonia de Portugal usque 1975 quando Portugal cedeva omne su colonias. Post su independentia ex Portugal illo esseva invadite per Indonesia.

Illo permaneva officialmente como territorio portugese pro discolonisar usque 1999. Illo esseva considerate per Indonesia como su 27e provincia. 80% del populo de Timor Oriental optava pro le independentia in un referendum organisate per le ONU.
35 (numero)

Le **[[numero]] 35** es un numero semiprime (le producto de duo numeros prime, 5 x 7) e tetrahedral (le summa del numeros triangular successive 1+ 3 + 6 + 10 + 15).
: ( trenta-cinque = 35 )
Trinitate

## Etymologia
**Trinitate**, ab le latino *trinitas, trinitatis* del numero latin *tres*.

## Definition
# Le credentia del grande majoritate del ecclesias christian que Deo se compone de tres personas, ma il ha solmente un Deo. Altere gruppos christian ha varie definitiones de lo que iste termino significa e representa viste que iste inseniantia non appare in le Biblia.
# Termino elaborate in le lingua latin per theologos (super toto Tertulliano) super le personalitate de Deo. Le *trinitate* es un parola que non appare como tal in le Biblia. Benque le Scriptura non da nos un doctrina formulate del Trinitate, illo contine tote le elementos ex le quales le theologia ha elaborate iste doctrina (i. e. le divinitate de Christo e le personalitate del Spirito Sancte). In ultra, le christianos usa constantemente plure parolas theologic que como tales non se trova in le Biblia, p. ex. omnipotente, omnipresente, omnisciente, immutabile; le mesme parola Biblia, theocratia, millennio, etc.). Dicer que le parola "Trinitate" non se trova in le Biblia, es completemente irrelevante (ab le puncto de vista del ecclesias catholic, orthodoxe e reformate). Ma proba de que illo non esseva un inseniantia biblic e non ha supporto in le Biblia ma in le scriptos de personas influentiate per doctrinas pagan.
# Le doctrina del ecclesias christian trinitari. Secundo le Credo Athanasian, il ha tres personas divin (le Patre, le Filio, e le Spirito Sancte), cata un es eterne, cata un es omnipotente, necuno plus o minus potente que le altere, cata un es Deo, et ancora totes juncte es solmente un Deo. Ma como isto non ha supporto biblic illes lo nomina un mysterio.

**Trinitate immanente** es le relation inter le tres Personas del Essentia divin le unes con le alteres.

**Appropriation** es un termino que concerne le doctrina del **Trinitate**, le qual affirma que, ben que le tres personas del **Trinitate** es active in omne le actiones exterior del **Trinitate**, il es appropriate pensar a cata uno de iste actiones como essente le obra particular de uno del personas. Assi il es appropriate pensar al creation como al obra del Patre, al redemption como le obra del Filio, nonobstante le facto que tote tres le personas es presente e active in ambe iste obras.

### Compara con
* Credo athanasian
* Monotheismo
* Polytheismo

### Contrasta con
* Arianismo
* Modalismo
* Unitarianismo
Tolerantia religiose

Le **tolerantia religiose** significa respectar e acceptar le existentia de altere formas de vita, credentias e ideas, includente non creder in necun religion. Le concepto opposite, le intolerantia religiose, pote consistir in considerar certe credentias como anomale, extra de loco o heretic per le simple facto de ser differente.
Typhoide

Le **febre typhoide** [ti-fó-i-de] es causate per le bacillo de Eberth, un serotypo de *[[Salmonella enterica]]*. Illo es transmittite in alimentos, lacte o aqua infectate. Illo pote esser propagate per muscas, ma alsi per contacto directe con substantias infectate (como fece). Il ha un vaccino contra le typhoide. Diagnose positive se face in un laboratorio con un examine del sanguine del persona affligite; le test de Widal deveni positive post duo septimanas del maladia. Le maladia pote durar inter quatro e sex septimanas. Un portator de typhoide es un persona qui non plus suffre del symptomas del febre ma contine germines vivente in su sanguine. In alcun casos serie complicationes del maladia pote causar le ruptura del intestinos o hemorrhagia intestinal. Le tractamento include rehydratation oral e antibioticos (ciprofloxacina in le absentia de resistentia, alteremente antibioticos como le ceftriaxona o le cefotaxima).

## Vide etiam
* febre
Trocheo

*Symbolo pro un trocheo usate per [[Walter Skeat]]*

**Etymologia:**
:Ab le latino *trochaeus* del greco *trochaios*, de *trecho* pro "currer"

Un **trocheo** es un pede de poesia grec e latin de duo syllabas, un longe e le secunde curte, o un pede de poesia in linguas moderne como anglese composte per duo syllabas, uno accentuate e le secunde non-accentuate.

Le poesia **trochaic** es un poesia latin que se compone de septe pedes, del qual alcun son trocheos e le alteres iambos o spondeos.

Le **antipasto** in litteratura es un pede de poesia grec e latin que contine duo syllabas longe inter duo breve.
Trobador

Un **trobador** es un cantautor medieval cortese. 

## Description
Se distingueva del joculatores in que le trobadores normalmente interpretava compositiones lyric composte per illes mesme. Illes habeva un cultura plus elevate, melior position social e non se ganiava le vita con lor trobas.
## Nomine
Le troba es un canto composte e cantate per le trobador.

## Vide etiam

John Michael Talbot
Transubstantiation

**Transubstantiation** es le doctrina, secundo le qual le pan e le vino se transforma ("substantialmente"), quando sacrate per un preste catholic roman, in le corpore e sanguine ipse de Christo in le Eucharistia, nonobstante illos conserva lor apparentia exterior. 

Vide: Cena del Senior. 

Connectite a: Adoration del sacramento. 

Contrasta con: Presentia physic, Presentia real, Consubstantiation, Presentia symbolic.
Theismo

Le **theismo** (ab le greco *theos* [deo]) es le fide in un o plure deos.

Per contrasto, le *[[atheismo]]* es le non-credentia in ulle deo o deos.

Le *neotheismo* es le opinion modernista aperte in re Deo, que Le considera como mutabile, fallibile, e definitemente non omnisciente.

Le *autotheismo* (ab le greco *auto* pro "ipse" o "se mesme" e *theos* pro "deo") es:
# credentia que uno es Deo in se mesme, o que uno es Christo
# credentia considerate heretic per alcunos que Jesus es Deo in Se mesme, independentemente del Esser divin. 

## Vide etiam

* Religion
* Agnosticismo
* Monotheismo
* Polytheismo
Troco

Un **troco** o **barter** es un typo de negotio in le qual benes o servicios es intercambiate per altere benes e/o servicios, sin usar moneta in le transaction. Illo pote esser bilateral o multilatere.
## Galeria

File:Maori bartering a crayfish - Drawings illustrative of Captain Cook's First Voyage (1769), f.11 - BL Add MS 15508.jpg|thumb|306px|Un maori troca cambaro pro roba europee in 1769

## Trivia
In litteratura, troco es le empleo de parolas con senso differente al qual illos realmente ha. (P.ex. quando in un phrase appare un altere parola in loco del uno expectate.)
Typologia

## Etymologia

ab le greco *Typos*, tracia, modello, forma, figura, copia.

## Definition

Le notion secundo le qual Deo establi certe personages, eventos historic, objectos, etc. como typos, illo es, como modellos que prefigura evenimentos futur plus grande.

Le interpretation typologic ha un rolo multo importante in le explication del Vetule Testamento. Illo, benque non face violentia contra le situation historic del assertiones veterotestamentari, les intende, tamen, dotate de un senso ulterior, in referentia a Jesus Christo e a Su communitate.

Le presupposition del interpretation typologic del Vetule Testamento es date per le analogia del duo testamentos, le qual consiste in le unicitate del mesme Deo revelator e in le relation de alliantia que Ille establi con Su populo. Jam in le Nove Testamento, Paulo intende Adam como typo del Christo (Rom. 5:34), e Israel como typo del communitate christian (1 Cor. 10:6).

## Vide etiam

* Hermeneutica
Transcendentia

**Etymologia:**

An le lat. *transcendere*, passar ultra, superar.

**Definition:**

Le transcendentia es un concepto phylosophic que, como su opposito *[[immanentia]]*, presuppone un division o distinction, in le realitate integre, in duo spheras: uno terren, e le altere ultra-terren, uno hic e uno "ibi", uno sensibile e uno supersensibil, uno objectivabile e le altere non objectivabile, un existentia visibile e un fundamento invisibile. Le expression *transcendentia* indica:

# le fundamento inconditionate, ultra-terren, non objectivabile, invisibile;
# le acto per le qual le esser finite ultra-passa le proprie finitudine o, respectivemente, con le qual le esser infinite descende in le finitudine (revelation).

Il es super toto in le theologia catholoic-roman, in le qual forte es le influentia de Aristotele e Platon que sovente se essayava de definir le relation inter Deo e le homine in terminos de immanentia e de transcendentia.

Le notion que Deo es un altere cosa (separate) de Su creation. 

## Vide etiam

* Immanentia
Theosophia

**Theosophia** es un philosophia syncretista del tarde 1800 que theoreticamente trova un terreno commun inter tote le major religiones mundial. Illo esseva New Age ante litteram.
Theoria del ramo

Le **theoria del ramo** es un concepto theologic del Communion Anglican, in particular illes que ascribe al theologia anglo-catholic. Le theoria sustene que le Ecclesia Catholic Roman, le Ecclesia Orthodoxe del Est e le Communion Anglican es tres ramos del Sancte Ecclesia Catholic Apostolic.
Theoria del brecha

**Theoria del brecha** (A. "Gap Theory"). 

Hypothese que il ha un brecha chronologic inter Genesis 1:2 e 1:3 durante le qual occurreva le evolution geologic o, alternativemente, un periodo in le qual viveva un racia de homines sin anima.
Theonomia

Le **theonomia** (litt. "le lege de Deo") es le Scriptura usate como base pro le legislation civil secular. Un interpretation del vita moral del humanos es theonome si illo trova le authoritate ethic ultime in le voluntate de Deo, como le principio de autonomia trova lo in un lege que on se impone, e illo de heteronomia in un lege que veni del exterior. 

Le **theologia politic** es le theologia que emphatisa le implicationes politic del christianismo.
Theologia federal

Le **theologia federal** es le credentia que Adam ageva como chef /capite federal (representante legal) pro tote le humanitate.
Torah

Le **Torah** ([to-rà], transliteration del hebreo תורה‬, que pote significar "instruction," "doctrina," o "lege") es le plus importante del scripturas judee, le prime cinque libros del Tanakh (le biblia judee). Illo es alsi appellate le "pentateucho" (ab le greco *he pentateuchòs biblòs*, le libro in cinque partes) .

In judaismo le Torah es traditionalmente considerate un revelation de Deo. Per extension illo veni a significar le totalitate del lege de Deo, un exemplar divin del universo create.

In servicios communal judee (in un synagoga, pro exemplo) le portion septimanal del Torah es legite publicamente usante un Sefer Torah (hebreo: "Torah-Rolo"), que es scripte per mano in un roll de pergamena. De facto, le edificio del synagoga (dispare a un ecclesia christian) non es sacrate ni considerate plus sancte que altere locos: il es le Sefer Torah que es le cosa le plus sacrate e importante.

Le texto del Torah como illo existe hodie era redirigite in le medie del prime millennia aEC de quatro fontes scripte, que era date nomines (e abbreviationes) per eruditos del seculo 19 EC: Le Elohista (E), le Yahwista o Jahwista (J), le Deuteronomista (D), e le Scriptor Sacerdotal o Scriptor del Prestres (P).

Le cinque libros del Torah son:

* Genesis,

* Exodo

* Levitico

* Numeros

* Deuteronomio.

## Codice sacerdotal
:*Articulo principal: [[Deuteronomista]]*
Le **Documento** o **Codice sacerdotal** es le hypothetisate fonte le plus recente del Pentateucho, le Scriptor Sacerdotal o P. Le designation "sacerdotal" es motivate per le interesse que le documento manifesta pro le institutiones cultural e ritual e pro le ordinamentos sacerdotal; tal ordinamentos sovente es motivate per passages de narration, transmittite in parve o grande collectiones (p. ex. Ex. 25:31: le institution del Tabernaculo).

Le Codice sacerdotal comencia con Gen. 1:1 e termina con Deut. 34:9; illo imbracia, parallelmente al Jahvista, le historia del origines, le epocha patriarchal e le epocha mosaic usque al conquesta de Canaan.

Inter le characteristicas del Codice sacerdotal se comprehende su stylo stereotypate, le utilisation de genealogias e de numeros, le interesse pro le aspecto sacerdotal e cultural. Probabilemente le Codice sacerdotal se originava in ambientes sacerdotal del diaspora babylonic del 5e seculo aEC.
Thomismo

Le **thomismo** es le philosophia scholastic associate con Thomas de Aquino (1224-1274), philosopho e theologo fundamental pro le catholicismo, que applicava le perspectiva philosophic de Aristotele al theologia.
Theodicea

**Theodicea** 

(del greco "Theos", Deo, e "dikaios" juste). Termino cuneate per Leibniz pro referer se al justification del bonitate de Deo a confronto con le presentia del mal in le mundo.
Teleologia

**Etymologia:**

Ab le greco *telos*, fin, objectivo

**Definition:**

* Doctrina del **[[finalismo]]**.
* Le proprietate de un esser o de un evenimento de esser predisponite a un determinate fin; finalitate.
* Le teologia es le doctrina super le significato e le fin del mundo. Illo se pone sur le altere latere del linea divisori del tractation casual. Ler prime cerca le connectiones a reverso, le secunde in perspectiva. 

**Teleologic** significa determinate, ordinate a un fin.

## Vide etiam
* Determinismo
Targum

Le **Targum**, (pl. *targumim*; ab le heb. *targhein*, traducer) es le traductiones del Vetere Testamento in aramaico, le lingua plus parlate in le periodo post-exilic del populo hebraic in le imperios hellenistic e depost in le est del Imperio Roman. Durante que in le era post-exilic le aramaico, como lingua popular e scribite, substitueva semper plus le hebreo, al lectura liturgic del Scriptura in Hebreo se associava un traduction e un explication in Aramaico. De iste processo oral, nasceva le plure *targumin* scribite, characterisate per un mixtura de traduction e de interpretation explicative.

## Vide etiam
* Judaismo
Tradition

Le **tradition** es un processo elementari de omne cultura e de omne vita spiritual. Parolas, costumes, habitudes, rituales, ordinamentos, derectos, conceptiones del vita: tote iste phenomenos es objecto de tradition. Le facto e le contentos del tradition es le expression de un passato que continua esser determinante pro le presente.
## Etymologia
Le parola deveni del latino *traditio* transmitter, passar a.
## Theologia
In le exegese theologic scientific, tradition sovente indica le transmission oral de textos biblic, pro distinguer lo del subsequente fixation scribite.

*Tradition apostolic* es illo que remonta al Apostolos.

*Tradition ecclesiastic* es le transmission de parolas, conceptiones, costumes, etc., emergite e establite se durante le historia del ecclesia.
Terminologia technic

## Etymologia

ab lat. *terminus*, confinio; *technicus*, magistro de arte, technico.

**Definition:**

**Termino** significa originalmente un expression artificiose; *terminus* per se ipse significa "concepto" desde le philosophia medieval. Un **termino technic** hodie indica le expression technic, scientific, conceptualmente fixate. Le **terminologia technic** es le vocabulario specialisate de un campo.
Theologia dialectic

**Theologia dialectic** es un termino usate pro referer se al prime ideas del theologo switze Karl Barth (1886-1968), le qual emphatisava le dialectica inter Deo e humanitate.

**Neo-orthodoxia** es un termino usate pro designar le position general de Karl Barth, particularmente le maniera in le qual ille tractava le interesses theologic del periodo del orthodoxia protestante.
Panroman

*Universal*, renominate **Panroman** in 1906, es un projecto de lingua auxiliar international neo-latin create per Henrik Molenaar in 1903.

Ille formava cata parola de maniera poco systematic  a partir de al minus duo linguas romanic. Le etymologia es obscurate in tal parolas como "Kan" (can), "Kar" (car), "Laser" (del francese 'laisser').

## Specimenes

Patr nostr, qui es en ziel, ton nom ese sanktifizet; ton regn vene; ton voluntat ese fazet in ter kom in ziel. Done nos hodi nostr pan quotidian; pardone nos nostr debiti, kom nos pardon a nostr debitori; e non induze nos in tentazioni, ma libere nos de mal.

Kommunikazioni internazional deven semper plus grand. Un facil komprension mutual es nezes in homers, art, szienz, in viagi kongresi e mil okasioni.

## Referentias
Unitates de longitude

Lista de unitates de longitude:

* metro: Unitate del S.I.. Debe considerar se con tote su multiplos, como le centimetro o le kilometro.
* angstrom = 10-10 metro
* cubito
* liga
* micron
* millia
* pede
* yard
Theologia nigre

Le **theologia nigre** es un movimento del theologia del America del Nord, le qual deveniva particularmente significative in le ultime parte del annos 1960, le qual emphatisava le importantia e distinction del experientia religiose del populo nigre.
Unitate imaginari

Le **unitate imaginari** es le secunde componente de un numero complexe.

Recurso mathematic usate pro le representation del numeros complexe.

Es definite como le radice quadrate de -1, isto es, \sqrt {-1} .

Cata numero complexe es definite per un componente "real" e un componente "imaginari", como:

:a + b \cdot i

e pote esser representate graphicamente como:

:
Unicode

**Unicode** es un standard del industria informatic pro le representation, le tractamento e le codification de characteres de maniera consistente qui assigna un numero a cata character presente in le majoritate del systemas de scriptura. Le codification es identic in tote le computatores, le systemas de operation, le programmas e le linguas human. Le codification esseva construite pro crear un systema qui poterea facilemente monstrar tote le characteres super cata computator. 

Le successo de Unicode pro unificar le collectiones de characteres ha conducite a su uso predominante e general in le internationalisation e le traduction de softwares. Le standard ha essite introducite in multe technologias recente, includente systemas de operation moderne, le XML, Java (e altere linguages de programmation), e le platteforma .NET. 

Le Unicode pote esser establite per codificationes de characteres differente. Le standard de Unicode defini UTF-8, UTF-16, e UTF-32, e diverse altere codificationes es in uso. Le codificationes le plus communmente usate es UTF-8, UTF-16 e UCS-2, un predecessor de UTF-16.

Le UTF-8, le plus largemente usate per le sitos web, usa un byte pro le prime 128 punctos de codice, e usque 4 bytes pro le altere characteres. Le prime 128 punctos de codice Unicode es le characteres ASCII; alora un texto ASCII es un texto UTF-8.

## Referentias
* Sito de Unicode in anglese
** Que es Unicode? in interlingua
* DecodeUnicode - Unicode WIKI, 50.000 gifs
Universalismo

Le **universalismo** es le conception biblic que supporta le salvation universal. Le **salvation universal** es le conception que le humanitate essera al fin salvate in su completessa. 

Universalismo esseva un intra le doctrinas christian orthodox ad le prime 600 annos de le Ecclesia. Multos theologos como Origenes, Clemente Alexandrinus, Gregorio de Nyssa e Isaac de Nineveh esseva universalist.
Unitarianismo

Le **Unitarianismo** es le conception que assere que in le Esser de Deo il non ha un pluralitate de personas, ergo, illo, ben que se proclama christian, denega de Trinitate.
Union hypostatic

Le **union hypostatic** es le doctrina del union del natura divin con le natura human in Jesus Christo, sin confusion de lor respective substantias (cfr. incarnation). Un termino usate pro referer al assumption del natura human per Deo, in le persona de Jesus Christo. Le termino incarnationalismo se usa sovente pro referer al approches theologic (como illos del Anglicanismo del tarde 19e seculo), que emphasava specialmente le facto que Deo deveniva homine.

## Doctrina del duo naturas
Iste termino se usa generalmente pro referer se al doctrina del duo naturas de Christo (le prime human, le secunde divin). Connectite a isto es le termino: Definition de Chalcedonia.
Unicitate

**Unicitate** (anglese: Oneness) es le conception de alicun ecclesias pentecostal, le quales denega le Trinitate.

## Vide etiam
* universalismo