open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ambulantia

Un **ambulantia ** es un vehiculo pro transportar personas malade o lese in caso de necessitate 
a un hospital, in particular su sala de emergentia ubi le suffritor es tractate per medicos con medicamento, e varie remedias. Le vehiculo frequentemente es un carro sed il ha altere e.&nbsp;g. le helicoptero. 

Al initio, ambulantias esseva usate solmente pro transportar patientes, e isto continua in alicun paises. In alteres, le medicos de ambulantias etiam provide cura al scena e durante le viage; alicun patientes non vade ad hospital. Le qualificationes medical del equipage varia inter paises, ab guidatores instruite in prime auxilio a infirmeros e medicos specialisate. Alicun paises ha un profession independente de medicos de ambulantias, p.&nbsp;e. le *paramedico* in le paises anglophone.

## Galeria


File:Ichud Hatzalah scooter.jpg|Motorcyclo ambulantia in Israel
File:NHS bicycle.jpg|Bicyclo ambulantia del London Ambulance Service
File:C12 air ambulance.jpg|Helicoptero ambulantia volante in Austria
File:Scilly Isles Ambulance Service alongside Tresco quay.jpg|Nave in Scilly Isles
File:Surgeon Nikolay Pirogov 9.jpg|Traino russe
File:Raf-latvija.jpg|Ambulantia in Bulgaria 
File:Ambulance-interior.jpg|Interior  de un ambulanţia


## Ligamines externe
* Articulo de ambulantia a Britanica

## Referentias
Aeroplano

Un **aeroplano** o **avion** es un aeronave, dunque un vehiculo pro viagiar in le aere, configurate como machina de transporto volante. Illo es ducite per un pilota pro levar se in volo e aterrar in aeroportos o aerodromos. Anque si plus pesante quam le aere, illo es dotate de alas e pulsate per motores, dicte rotores, contra le fluido, assi permittente al vehiculo planar o fluctuar in le atmosphera. In le contexto militar, le aviation ha superate le velocitate del sono con vehiculos vocate aviones supersonic.

## Historia
Se reguarda le volo del fratres Wilbur Wright e Orwell Wright in 1903 il esseva le prime volo de un aeroplano. Hodie aeroplanes es un vehiculo normal de viagar per humanos. Aeroplanes es usate per le militar pro le spionage e le combatto.

## Galeria

File:Air_Berlin_B737-700_Dreamliner_D-ABBN.jpg|Un aeroplano moderne "Dreamliner"

## Vide etiam
*Aeronave
*Aviation
*Avion venatori
*Aeroplano in le Wiktionario
Garry Shandling

**Garry Emmanuel Shandling** (29 de novembre 1949 in Chicago, Illinois – 24 de martio 2016 in Los Angeles, California) esseva un comico, actor, director, scriptor, e productor statounitese. Illo es cognoscite pro su labor in *It's Garry Shandling's Show* e *The Larry Sanders Show*.

## Filmographia
* 1993: *The Night We Never Met*
* 1994: *Love Affair*
* 1994: *Mixed Nuts*
* 1998: *Dr. Dolittle*
* 2006: *Over the Hedge*
* 2016: *The Jungle Book*

## Ligamines externe
Aeroporto

Un **aeroporto** es un station pro le passageros del aerolineas e pro le transporto de benes. Ibí le aviones recipe gasolina, mantenimento e refactiones. 

Le grande aeroportos mantene pistas pavimentate pro reciper aviones, alcun de iste esse 4 kilometros de longitude, con galerias que le connecta con le terminales de viagiatores, de carga e le instalationes de mantenimento. Le aviones se communica con le aeroporto a traverso  controlatores, le quales se trova in le turre de controlo del aeroporto. Hodie, multe aeroportos mantene salas, in le quales le passageros qui vola in Prime Classe o in Classe Business pote attender e reciper attention special gratuitemente, con alimentos, bibitas, jornales, toilettes private et internet. Le aeroportos esse etiam ligate al citates que servi con lineas de autobus, de trainos et autostratas.

## Galeria

File:LKPR sever 2003.jpg|Aeroporto International de Praga, Rep. Chec


## Ligamines externe
* Guida Mundial de Aeroportos
Mikhail Bulgakov

**Mikhail Afanas'evič Bulgakov**, in lingua russe: Михаи́л Афана́сьевич Булга́ков, pronunciate [mʲɪxɐˈil ɐfɐˈnasʲjɪvʲɪtɕ bʊlˈɡakəf]; 15 maio [O.S. 3 maio] 1891 – 10 martio 1940) esseva un scriptor e un dramaturgo russe active dum le prime medietate del vintesime seculo. 

## Obras
Ille es melio cognoscite pro su novella "Le Maestro e Margarita", quem on considera un ab le obras maestral del vintesime seculo. De facto es su optime novella, scribite inter 1929 e su morte in 1940. Illo solmente appareva in le Union Sovietic in 1966. Illo tracta del problemas eterne de bon e mal. Illo occurre in Moscova e le Judea de Pontio Pilato e se move inter phantasia e satira humoristic. Onofrio Notarstefano traduceva iste novella in interlingua.
Respiration

**Respiration** es le summa total de processos chimic in un organismo cuje oxygeno se transporta a texitos e cellulas, se commisce e reage con glucosa e excreta productos de oxydation, que es dioxydo de carbon e aqua e dispensa ATP (energia). Iste processo occurre in le mitochondrios del cellula.  Etiam es le processo que displacia aere in e ex le pulmones, o que transporta oxygeno per altere organos de respiration como branchias.
## Galeria

File:FormazVoce.jpg|Mechanismo de respiration.


## Bibliographia
*Definition de Respiration ex sito dictionary 
*Articulo de Respiration ex Encyclopedia Britannica
Colonisation de Marte

**Marte**, le planeta quae orbita le Sol post le Terra, ha fascinate le humanitate usque ab le prime tempores del observation astronomic. Ma, in le ultime decadas, le idea de colonisar le planeta Marte ha devenite un tema sempre plus popular e seri in le ambitos scientific, technologic e cultural.

Le idea de colonisar Marte se basa super multe hypothese e factores, e le prime question que il esse necessari a responder es "pro que colonisar Marte?" Il ha multe respostas a iste question, ma le duo rationes plus importante es le expansion del ser humano a altere planetas e le necessitate de trovar un loco plus seguro e durable pro le humanitate. Le colonisation de Marte offere le possibilitate de creer un ecosistema humano extra-terrestre, de stabilir un colono permanentemente in altere planetas e de estender le vita del genere humano.

Le projecto de colonisation de Marte es un projecto multo grande, e es necesse collaborar con multe pais, organisationes e companias. Le prime fases del projecto implica le investigatión de Marte, le identification de ressources que pote esser utilisate pro le colonisation, e le disveloppamento de technologias que permitte le travello, le vita e le travalio sur le planeta.

Le colonisation de Marte es un projecto multo ambitiose e multo costose, ma il ha multe companias e organisationes que sta investiente in iste idea. Le companias privates como SpaceX e Blue Origin ha exprimite interesse in iste projecto e ha disveloppate technologias de via e de habitacion que pote esser utilisate pro le colonisation.

In le futuro proxime, il es possibile que le humanitate colonisara Marte, ma il es necessari a prendere in consideration le complicates del projecto e le risques involvite. Il es un projecto multo interessante e excitante que va a disveloppar se in le annos proxime, e il essera multo importante a collaborar e a travaliar ensemble pro realisar iste vision.

## Ligamines externe
* Commentarius ex telegraph
*Commentarius ex mars-one
Ryūnosuke Akutagawa

Ryūnosuke Akutagawa (芥川 龍之介, Akutagawa Ryūnosuke, Tokyo 1 de martio 1892 – Tokyo 24 de julio 1927) era un scriptor japonese del periodo Taishō in Japon. Ille es considerate como le "Patre del novella japonese" e le plus prestigiose premio litterari de Japon, le Premio Akutagawa, porta su nomine. Ille se suicidava al etate de 35 annos per un injection fatal de veronal.

Ryūnosuke Akutagawa nasceva in le districto Kyōbashi de Tokyo, le tertie infante e unic filio del patre Toshizō Niihara e matre Fuku Niihara (previe nomine Akutagawa). Ille recipeva le nomine "Ryūnosuke" ("Filio [de] Dracon") nam ille nasceva in le Anno del Dracon, in le Mense del Dracon, al Die del Dracon e al Hora del Dracon. Su matre deveniva demente pauc tempore post su nascentia, e ille era adoptate per su avunculo materne, Akutagawa Dōshō, ab qui ille recipeva le nomine de familia Akutagawa. Ille era interessate in litteratura chinese classic ab un etate precoce, e etiam in le obras de Mori Ōgai e Natsume Sōseki.
Trindade

**Trindade** es un citate del centro-west de Brasil in le stato de Goiás. In 2016, le citate habeva  habitantes.

Citates limitrophe: Abadia de Goiás, Campestre de Goiás, Goianira, Goiandira, Goiânia e Santa Bárbara de Goiás.
Jon Lovitz

**Jonathan Michael** "**Jon**" **Lovitz** (21 de julio 1957 in Tarzana, California – ) es un comico, actor, e cantator statounitese. Illo es cognoscite pro su labor in *Saturday Night Live*.

## Ligamine externe

*
Amy Poehler

**Amy Meredith Poehler** ([]; 16 de septembre 1971 in Newton, Massachusetts) es un actor, comico, director, productor, e scriptor statounitese. Illa es cognoscite pro le rolo de Leslie Knope in le statounitese comedia de situation *Parks and Recreation* (*"Parcos e Recreation"*).

## Ligamines externe
Aviation

**Aviation** es le aspecto pragmatic del aeronautica que es designo, disveloppamento, production, operation et uso de vehiculos aeree specialmente del aeronaves que esse plus pesante que aere. Le termino aviation esseva create per le soldato francese  Gabriel La Landelle in 1863 que significa volar (de origine latina *avis*). Le prime devisa volante esseva le montgolfiere que esseva introducite in Francia per le Fratres Montgolfiere. Le Fratres Wright creava le biplano con motor in 1902.
## Referentias
Paul Samuelson

**Paul Anthony Samuelson** (15 de maio 1915 in Gary, Indiana – 13 de decembre 2009 in Belmont, Massachusetts) esseva un economista statounitese qui ganiava le Premio Nobel de Economia in 1970. Ille esseva forsan le plus influente economista de su generation. Su libro *Fundamentos del Analyse Economic* (anglese: *Foundations of Economic Analysis*, 1947) contribuiva significativemente al fundamentos mathematic del economia. Ille esseva le autor de *Economia* (anglese: *Economics*, 1948) un del libros de texto de economia le plus succedite de tote le tempores. Ille  serviva de consiliero al Presidentes John F. Kennedy e Lyndon B. Johnson del Statos Unite e esseva un consultor al Thesaureria del Statos Unite. Post un maladia breve, ille moriva le 13 de decembre 2009 al etate de 94.

## Referentias


## Ligamines externe

* Paul Samuelson al sito Nobel
Die international del memoration transgenere

Le **die international del memoration transgenere**, que occurre le 20 de novembre cata anno, es un die pro commemorar le personas qui ha morite a causa del transphobia e pro diriger le attention verso le violentia continue que le communitate transgenere suffre.

Le die international del memoration transgenere era establite in 1999 per Gwendolyn Ann Smith, un femina transgenere qui es un designator graphic, scriptor de columnas, e activista, pro esser un monumento al assassinato de Rita Hester in Allston, Massachusetts. Post su inception, le die ha essite observate omne anno le 20 de novembre, e ha evolvite lentemente del projecto original basate in le web a un die international de action. In 2010, le die era observate in plus de 185 urbes per plus de 20 paises.

Ordinarimente, un memoration del die include un lectura del nomines del personas qui perdeva lor vitas durante le anno passate, e pote includer etiam altere actiones, como vigilias per lumine de candela, expositiones de arte, collectiones de alimentos, projectiones de films, e marchas.
Lingua swahili

Le **lingua swahili** o **suah<u>e</u>lico** (*kiswahili*) es un lingua est-african del familia bantu, e le lingua materne del populos del Costa suahelic. Illo es etiam un lingua franc de milliones de personas in le region del Grande Lacos de Africa e in altere partes del Africa del est e sudest, includente Tanzania, Kenya, Uganda, Rwanda, Burundi, Mozambique, e le Republica Democratic del Congo. Illo es un lingua national de tres paises: Tanzania, Kenya, e le Republica Democratic del Congo, e le le lingua native de Africa le plus usate in le mundo. Un fraction significante del vocabulario del swahili se deriva del arabe per su influentias cultural e religiose ante le arrivata del europeos. Illo etiam ha incorporate in se parolas del linguas german, portugese, anglese, hindustani, e francese debite al periodo colonic e al sequente immigration.
Baseball

**Baseball** es un joco collective codificate in Statos Unite de America in Seculo 19. In le joco, nove jocators batte e campe.

Le equipa battente tente a ganiar cursas per batter un balla que es lanceante per le lancator de un bat girante per le battor, postea currer in senso antihorologic: bases prime, secunde, tertie, e focar. Un cursa es ganiate quando un jocator curre e reveni a base focar.

Jocators del equipa battante torna batter contra le lancator del equipa opponente; le equipa opponente tente a impedir le currer de cursas per render le battors out. Un jocator qui es secur a base pote progreder a bases ulterior. Quando 3 battors es out, le equipas cambia; post le duo equipa battava, le inning es finite. Il ha 9 innings in un match.
Gabriel Fauré

**Gabriel Urbain Fauré** (Pamiers, Ariège, Francia, le 12 de maio 1845&nbsp;– Paris, Francia, le 4 de novembre 1924) esseva un compositor, organista, e pianista francese. Ille esseva un compositor prime de su tempore. Su obras include "Après un rêve" e "Clair de lune". Su Pavane, Requiem e nocturnos es etiam cognite.

## Biographia

### Juventute e Education
Fauré nasceva le 12 de maio 1845 in Pamiers, Ariège, Midi-Pyrénées in le sud de Francia. Su genitores esseva Toussaint-Honoré Fauré (1810–85) e Marie-Antoinette-Hélène Lalène-Laprade (1809–87). Le familia Fauré (Occitan: Faoure) comenciava in le Seculo 13. Le familia habava essite proprietarios ric, sed in le Seculo 19 su medios esseva diminuete. Ille esseve le plus juvene de cinque fratres e un soror, le sol qui prosequeva un carriera in musica. Ille habitava con un matre adoptive usque ille habeva quatro annos, quando su patre deveniva director del École Normale d'Instituteurs e Fauré reveniva a su familia. In le juventute de Fauré, un femina vetule e cec diceva a su patre que Fauré habeva ingenio in musica. Quando Simon-Lucien Dufaur de Saubiac audiva Fauré in 1853, illo diceva a su patre a expidir Fauré a École de Musique Classique et Religieuse (École Niedermeyer), directite per Louis Niedermeyer. Post le decesso de Niedermeyer in 1861, Camille Saint-Saëns deviniva director del École Niedermayer e introduceva le musica contemporanee al schola.

### Organista e compositor

Post partir le École Niedermeyer, Fauré deveniva organista a Ecclesia de Saint-Saveur in Rennes. Illo acceptava le posto januario 1866. In 4 annos in Rennes illo supplementava su receptas como organista per acceptar pupillos private. A causa del requestas de Saint-Saëns, illo continuava de componer sed nulle de su obras de iste periodo supervive. In Rennes, Fauré enoiava se e habeva un relation inquiete con le parocho qui dubitava correctemente le convictions religiose de Fauré. In 1870, illo resignava le posto. Con le adjuta de Saint-Saëns, ille deveniva organista al Ecclesia de Notre-Dame de Clignancourt in Paris. Ille restava ibi solomente pauc menses. Post le eruption del Guerra Franco-Prusse, Fauré voluntava de combatter. Illo luctava in Paris, Le Bourget, Champigny, e Créteil e esseva adjudicite un *Croix de Guerre*. Post le defaite de Francia, il habeva un guerra violente in Paris durante le Commune e Fauré fugiva a Rambouillet e alora Switza, ubi le École Niedermayer resituava durante le Commune. Ibi su pupillo prime esseva André Messager, qui deveniva su amico per su curso del vita. Le compositiones de Fauré de iste periodo non es al subjecto del guerra como les de Saint-Saëns, Gounod, e Franck; sed, secundo su bigrapho Jessica Duchen, su compositiones acquireva un melancholia triste, specialmente in "L'Absent, Seule!" et "La Chanson du Pêcheur".
Transphobia

Le **transphobia** pote significar le odio contra le personas transgenere, le timor irrational de illes, o alicun prejudicio o discrimination contra illes. Isto non solmente include antagonismo directe, mais etiam include le refusa active o passive de permitter les de participar, habitar o travaliar in le societate.

Transphobia es commun in le majoritate del mundo. **Transmisogynia** es un termino similar popularisate per Julia Serano in su libro Whipping Girl, que se refere specificamente al transphobia contra feminas transgenere. Il frequentemente occurre etiam un forma specific de discrimination contra le viros transgenere, quando discussiones super le derectos del personas transgenere les exclude. On etiam usa alicun vices le termino **cissexismo** (per analogia al heterosexismo) pro accentuar le importantia de un attitude social de suprematia cisgenere in le creation e mantenentia del transphobia.

Como un timor irrational, le transphobia include anxietate super le presentia de personas transgenere in facilitates public. Per exemplo, personas transphobe pote timer le possibilitate sin precedente real que un femina transgenere molesta un femina cisgenere in un lavatorio public. On pote nominar cissexista que alicun legislatores face leges basate super iste timor hypothetic, benque in realitate le feminas transgenere son frequentemente molestate in lavatorios per personas cisgenere. Le transphobia etiam include anxietate super le possibilitate que un femina transgenere "dupara" un viro cisgenere a haber sexo con illa. Mais le transphobia non solmente include timor.

In le annos 1970 un attitude transphobe era commun in le theoria feminista, que alora dependeva de un puncto de vista essentialista super le femininitate. Mais le essentialismo feminin ipse era criticate severmente per le feministas non blanc, non heterosexual, povre e incapace. Per consequentia, iste theoria hodie es marginal, e le feminismo hodierne del majoritate non plus tolera le transphobia, considerante lo como un parte inseparabile del discrimination basate super genere que le feminas cisgenere suffre.

Le consequentias social del transphobia se multiplica quando un persona transgenere etiam suffre altere formas de discrimination. Per exemplo, le majoritate del personas transgenere assassinate in le Statos Unite son feminas transgenere non blanc. Etiam le povressa, un sexualitate non heterosexual (homosexual, bisexual, asexual, etc.), e le incapacitate magnifica le severitate del experientia de transphobia. Per iste motivo, le theorias intersectional de eruditas como Kimberlé Williams Crenshaw accentua le ligamines inter le racismo, sexismo, transphobia, homophobia, discrimination economic, e discrimination contra personas incapace.

Le die international del memoration transgenere eveni cata anno le 20 de novembre pro commemorar le personas assassinate a causa del transphobia.
Homophobia

**Homophobia** es le odio, timor irrational, o maltractamento de personas homosexual. Le parola esseva create in le annos 1960 per le psychologo George Weinberg. Le parola "homophobia" es frequentemente usate con le parola transphobia per le Nationes Unite e Consilio de Europa in documentos explicante violationes contra le derectos human de personas LGBT.

Como un timor irrational, le homophobia include le timor sin baso de violation per personas gay. In su forma plus extreme isto pote conduce al panico gay, quando un persona heterosexual assassina un persona homosexual a causa de tal timor. Mais homophobia es un problema systemic, que include etiam lo que in multe paises le panico gay es un defensa legal legitimate pro un assassinato.

In multe locos il es illegal maltractar le personas homosexual a causa de su sexualitate. Internationalmente, le Declaration de Montreal e Principios de Yogyakarta esseva adoptate in 2006.

Il ha multe eventos designate pro cessar le homophobia, como le paradas de feritate gay e le die international contra homophobia.
## Galeria

File:NoHomoGlo3.jpg|Signo contra homophobia
Biphobia

Le **biphobia** es le odio, timor irrational, o maltractamento de personas bisexual. Personas de qualcunque orientation sexual pote ager ex un sentimento de biphobia.

Secundo le erudito Kenji Yoshino, le biphobia se basa super anxietate super le stabilitate del orientation sexual e del monogamia. Shiri Eisner ha adjungite que illo etiam se basa super anxietate super le fidelitate romantic, le stabilitate social, e le maladias veneree, pro le qual le personas biphobic culpa le bisexuales. Mais ben que le biphobia pote basar se super timor, illo etiam pote basar se super stereotypos negative. 

Ben que le biphobia e le homophobia son phenomenos separate, illos totevia ha alicun aspectos in commun. Proque le attraction a su proprie sexo forma un parte del bisexualitate, le puncto de vista heterosexista, secundo que le heterosexualitate es le sol orientation correcte, es applicate al personas bisexual in le mesme maniera que al personas homosexual. Totevia, le personas bisexual pote esser maltractate etiam per le personas homosexual, qui pote negar lor existentia o reguardar les como suspecte o infidel.

Un manifestation del biphobia es le rasura del bisexualitate, quando eruditos ignora, falsifica, o reinterpreta le evidentia super le bisexualitate in fontes primari.

Como un consequentia del biphobia e del negligentia social resultante, le personas bisexual plus frequentemente vive sub le linea de povressa que le personas monosexual (i.e. homosexual o heterosexual), e suffre plus frequentemente de violentia domestic.
Intersectionalitate

Le **intersectionalitate**, **theoria intersectional** o **feminismo intersectional** es le studio del interaction de multe formas de discrimination al nivellos individual, interpersonal, e social. Nominate in 1989 per le erudita juridic Kimberlé Williams Crenshaw, le theoria stude le identitates socialmente opprimite que occurre insimul e le systemas connexe de oppression, domination e discrimination.

Le theoria intersectional identifica e examina le interaction, a nivellos multiple e frequentemente simultanee, de varie categorias biologic, social e cultural, como genere, racia, classe, capacitate, orientation sexual, religion, caste, etate, nationalitate, e altere axes sectari de identitate. Le theoria propone que on considera cata elemento o tracto de un persona como inseparabilemente ligate a tote le altere elementos pro comprender completemente su experientia. Iste quadro pote esser usate pro comprender le natura multidimensional del injustitia systemic e inequalitate social. Le intersectionalitate mantene que le conceptos classic de oppression social, como racismo, sexismo, classismo, capacitismo, homophobia, transphobia, xenophobia, e odio basate super credentia non age independentemente. In vice, iste formas de oppression interage, creante un systema de oppression que reflecte le "intersection" de multiple formas de discrimination.

Ben que le theoria era nominate in 1989, on frequentemente applica le termino *intersectionalitate* retroactivemente a alicun manieras de pensamento feminista o protofeminista ante alora. Per exemplo, jam in 1851 Sojourner Truth pronunciava le oration "Ain't I A Woman?" ("Non es io un femina?"), que criticava le concentration del movimento pro le liberation de feminas circa le feminas blanc.
Heteronormativitate

Le **heteronormativitate** es un ideologia de multe culturas que assere le normalitate del heterosexualitate e le anormalitate de tote le altere orientationes sexual. Secundo le heteronormativitate, cada persona es un membro de un del duo generes, masculin o feminin, e debe conducer se in un maniera correspondente. Per consequentia, un puncto de vista heteronormative es un que involve le alineamento del sexo biologic, sexualitate, genere e rolo social. Le heteronormativitate es frequentemente ligate al heterosexismo e homophobia.

Secundo le theoria queer, societates fortia le personas qui non conforma al ideologia de heteronomitavitate a conformar. Un exemplo es le personas intersexual, qui es ni homines ni feminas quando illes nasce. Mesmo si le corpore intersexual es toto san e ben functionante, le parentes frequentemente decide de facer un chirurgo cambiar le sexo del infante a masculin o feminin.
Heterosexismo

Le **heterosexismo** es un systema de attitudes, preoccupationes, e discriminationes in favor de sexualitate e relationes inter personas de sexos opposite. Illo pote includer le presumption que altere personas son heterosexual o que attractiones inter personas de sexos opposite son le sol norma (heteronormativitate) e superior igitur.

Ben que le heterosexismo es frequentemente definite como discrimination anti-gay o prejudicio per personas heterosexual, personas de qualcunque orientation sexual pote haber iste attitudes e preoccupationes, que pote formar parte de un odio internalisate de su proprie orientation sexual. Heterosexismo como discrimination subordina le personas gay, bisexual, asexual, e altere minoritates sexual como civitanos del grado secunde in reguarda a varie derectos legal e civil, opportunitates economic, e formas de equalitate  social in multe jurisdictiones e societates del mundo. Le heterosexismo es frequentemente connexe al homophobia.
Quando le Nazis abduceva le communistas

**"Quando le Nazis abduceva le communistas"** es un poema famose attribuite al pastor Martin Niemöller super le coardia del intellectuales german post le surger del nazis e lor purga subsequente de lor scopos electite, gruppo post gruppo.

## Texto
Rasura del bisexualitate

Le **rasura del bisexualitate** es le tendentia a ignorar, eliminar, falsificar, o reinterpretar tote le evidentia del bisexualitate in le registro historic, academia, medios de novas, e altere fontes primari. In su forma le plus extreme, le rasura del bisexualitate pote includer le negation del existentia de bisexualitate. Isto es frequentemente un manifestation del biphobia, ben que illo non presuppone antagonismo directe.

Le personas heterosexual e homosexual qui se ingagia in le rasura del bisexualitate frequentemente pretende que le bisexuales son vel personas exclusivemente homosexual (gay/lesbian) qui desira semblar heterosexual, vel personas heterosexual qui experimenta con lor sexualitate. Un manifestation commun del rasura del bisexualitate es un tendentia a appellar bisexuales heterosexual quando illes son in relationes intime con personas de altere genere, e appellar les homosexual quando illes son in relationes intime con personas del mesme genere.

Historicamente le bisexuales ha essite ignorate in le debatto super le maritage inter personas del mesme sexo. Primo, quando isto es illegal, le personas qui conduce campanias in favor de illo ha negligite de mentionar le inconsistentias del leges connubial in relation al bisexuales, cuje derecto de maritar depende solmente super le genere de lor conjuges. Secundo, quando le maritage inter personas del mesme sexo es legalmente disponibile, sposos bisexual generalmente son discutite como "lesbian" o "gay." Per exemplo, un del prime personas statounitese qui habeva un maritage con un persona del mesme sexo, Robyn Ochs, era generalmente appellate un lesbiana per le medios de novas, ben que illa se identificava como bisexual in interviews.

In 1991 il era publicate un del libros seminal in le historia del movimento moderne pro le derectos del personas bisexual, *Bi Any Other Name: Bisexual People Speak Out*, mais iste anthologia debeva competer in (e perdeva) le Premios Lambda Litterari in le categoria "Anthologia lesbian." In 2005, *Directed by Desire: Collected Poems*, un collection postume del poemas del scriptor bisexual jamaican June Jordan, debeva competer in (e ganiava) le categoria "Poesia lesbian." Le anno sequente era adjungite un categoria bisexual.

Il frequentemente occurre que alicun periodicos, libros, programmas de television, filmes, e sitos web discute le conducta bisexual de alicun culturas occidental antique, como Grecia e Roma antique, o de culturas non occidental, como le americanos indigena, como probas de que on olim generalmente acceptava le homosexualitate, ben que, plus simplemente, iste conductas esserea vidite como probas del existentia e acceptation de bisexualitate. Per exemplo, on frequentemente pone Catullo e Sappho (de qui proveni le parola "lesbian") in listas del personas homosexual historic le plus celebre, nonobstante que ambes era bisexual al plus.
Gena

Le **gena** (lat. *genae*, in lingua medical *buccae*) es le parte del visage infra le oculo e inter le aure dextre o sinistre, le mento/maxilla e le bucca. Illo consiste de texito musculose.
Labio

Le **labio** es un parte del facie inter le naso e le mento. Ambe labios esse necessari pro le articulation de sonos e del linguage.
Vaso sanguinee

Le **vaso sanguinee** es un vaso in le corpore human o animal in que le sanguine circula. Le vaso es formate del vena e arteria. Le vaso sanguinee es le passage, in que le sanguine es ducite per le corpore. Omne vasos sanguinee forma le *[[apparatus circulatorius]]*. Le vaso que porta sanguine desde le corde es appellate arterias e su ramas parve es le arteriola. Le exremo minuto ramos que collige sanguine ex varia organos e partes es appellate venulas e se conjunge ut forma vena que volve le sanguine al corde. Le tubos capillar es vasos con tenue parietes que connecte le arteriolas e venulas. Le tubos capillar dispensa nutrientes e collige vastes inter sanguine e texito corpore.

## Historia
Primari vice William Harvey describeva correcte le circulation sanguinis anno 1628 in libro *"Exercitatio Anatomica de Motu Cordis et Sanguinis in Animalibus"* .

## Division

Le vasos sanguinee secundo le fluxo de sanguine es dividite in:

# Aorta
# Arterias 
# Arteriolas 
# Capillaria 
# Venulas 
# Venas 
# Vena cava superior/inferior

## Constructio anatomica
Le parietaris significante de vaso sanguinari se constituta de tres pellari de: 

# Tunica intima, aut simpliciter: **Intima**
# Tunica media, aut simpliciter: **Media**
# Tunica externa, aut simpliciter: **Adventicia**

## Referentias
Atmosphera terrestre

Le **atmosphera terrestre** es le massa de gases que circumfere le Terra. Le atmosphera consiste de moleculas chimic de nitrogeno (78,09 %), oxygeno (20,95 %), argon (0,93 %), dioxydo de carbon (0,0333 %) e alicun gases nobile (helium, neon, krypton, xenon); illo anque contine methano, hydrogeno, oxydo e suboxydo de nitrogeno, ozono e altere gases. Le mixtura es homogenee usque circa 80 km de altitude, excepte pro un quantitate variabile de vapor de aqua; iste mixtura de gases es nominate *[[aere]]*.

Le circulation del aere e le condensation del vapor de aqua dependente del conditiones thermodynamic del atmosphera causa le formation de nubes e le variation de insolation del radios solar.

Le massa del atmosphera terrestre es approximamente 5,1015 tonnes.

Le medie pression atmospheric presso le mar es 1013,25 hectopascal (Conditiones normal de temperatura e pression). A nivellos plus alte, le pression atmospheric diminue.

## Subdivision del atmosphera terrestre

# troposphera (usque ad circa 12 km, variabile secundo le latitude del loco); spatio del processos meteorologic; strato transiente/interim: tropopausa
# stratosphera (12 – 50 km); processos chimic(al) e physical: ozono ; strato transiente/interim: stratopausa
# mesosphera (50 – 85 km), : mesopausa
# thermosphera (85 – 500 km)
# exosphera (500 – 2000 km)
# ionosphera (85 – 2000 km)
# (spatio cosmic)

## Galeria

Atmo camadas.svg|thumb|left|180px|
Atmosphäre Dichte 600km.png|thumb|left|180px|
Vin Scully

**Vincent Edward** "**Vin**" **Scully** (29 de novembre 1927 in Le Bronx, New York, New York – ) es un commentator sportive statounitese retirate.

## Ligamines externe

*
Gasolina

Le **gasolina** es un liquido flammabile derivate del petroleo usate in particular como combustibile pro vehiculos e machinas. Le gasolina consiste de hydrocarburos como hexano, heptano e octano. Le energia conseque le combustion del conversion de gasolina e oxygeno in aqua e dioxydo de carbon sequente le formula:
:2 C8H18  +  25 O2  →  16 CO2  + 18 H2O

## Nomine
Le variantes de orthographiae in usu es referente petroleum crudo abhinc 16 seculo. "Petrol" primus in usu esseva de nomen petroleo depurate producto circa 1870 a negotiantes Anglises Carless, Capel & Leonard, ille mercante sicut solvente.  Mox in Francia verbum 'pétrole' es effundete in alteras regiones. Carless debeva register un nomen pro su producto et registava varias nomenes. Quod "petroleo" iam in usu esseva, non posseva register mesme nomen.
 
In plures regiones, benzina es late diffundete a causa de nomen habe significa derivente de chemica benzene (eg Germano Benzin, Belgica benzine, Italia benzina, Hispanice Chilia, bencina, Thailand เบนซิน  bayn sin, Grecia βενζίνη venzini, Romania benzină ). In Argentina, Uruguay et Paraguay nomen quotidian in usu es le nomen 'nafta' derivente de chemica naphtha.

* en : America del Nord - gasoline, Commonwealth - petrol
* fr : essence
* es : gasolina (Argentina, Paraguay e Uruguay, «nafta» (del compuesto nafta), in Chile «bencina»), pt : gasolina
* it : benzina
* de : Benzin
* ru : бензин

## Referentias
Neoteric

Le ***Neotericoi*** (greco: νεωτερικοί "(poetas) plus nove" o "modernes"; latino: *poetae novi* "nove poetas") era un serie de poetas vanguardas grec e latin qui scribeva dum le periodo hellenic (323-31 AEC). Le poetas neoteric deliberatemente se disviava del eposes homeric classic. In vice de concentrar se al factos del deos ancian, illes propagava un nove stilo de poesia per contos de un scalia minus grande in themas e scenas. Le extension de tempore quando illes scribeva es a vices nominate le *periodo neoteric*.

Ben que le poemas del Neotericos pote semblar addressar cosas superficial, on los reguarda como obras subtil e complite.

## Neotericos grec

Le neotericos grec le plus famose era la grecos alexandrian, Callimacho, le autor de multe epigrammas, e Theocrito, un poeta bucolic ex Sicilia.

## Neotericos latin (''poetae novi'')

Influite per le neotericos grec, le neotericos latin o *poetae novi* (nove poetas, scribente in le prime seculo AEC) rejectava le traditional normas literari e social. Lor poesia es characterisate per constructiones stricte, un uso jocose de genre e de parolas, e allusiones complexe. Ex illes le plus famose era Catullo, cuje obras superviveva per un codice singul (que ha ora essite perdite). Su poesia exemplifica le elegante vocabularia, metro, e sono, que le neotericos cercava, balanciate per le elemento allusive equalemente importante de su stilo.

Le poetas latin, qui on normalemente classifica como neoretices, son Catullo e altere poetas como Helvio Cinna, Publio Valerio Cato, Marco Furio Bibaculo, Quinto Cornificio, etc. Alicun tractos del poesia neoteric etiam pote esser vidite in le obras de Virgilio, qui scribeva un generation post le *poetae novi*. Illes occasionalemente era le subjectos del disdigno de Romanos plus vetule e traditionalemente pensante, como Cicero.
Aeronautica

**Aeronautica** es le scientia o arte involvite in le studio, designo, e manufactura de machinas capabile de volar in le aer, e le technicas de operar le aeronaves e rocchettas intra le atmosphera. Le British Royal Aeronautical Society (Societate Aeronautic )
identifica le aspectos de "Arte, Sciencia e Ingeniera Aeronautic" e "le profession de aeronautica (que include astronautica)." 

Dum le termino - literalmente "navigante le aer" —originalmente refereva solo al scientia de operar aeronaves, ille ha expandite e nunc include le technologias e altere aspectos.
## Etymologia
Le termino proveni del greco ὰήρ *āēr*, "aer", e ναυτική *nautikē*,  "navigation".
## Vide etiam
*Aviation
## Galeria

File:Atlantis on Shuttle Carrier Aircraft.jpg|Space Shuttle ''Atlantis'' equita super le Shuttle Carrier Aircraft.
File:Stratobus artiste.jpg|Plus leve que aer geostationaria aeronaves telecommunication satellite.
Yaw_Axis_Corrected.svg|right|Axes et applicationes de aeronautica pro governa le aeroplano.
File:Expérience du globe aérostatique de MM Charles et Robert au Jardin des Thuileries le 1er décembre 1783 (2).jpg


## Bibliographia
*De Ingeneria Auronautica ex sito Encyclopedia Britannica

## Referentias
Edwin Atherstone

**Edwin Atherstone** (1788-1872) era un autor anglese, scriptor, poeta e dramaturgo. Ille era considerate un del scriptores importante del romanticismo in su tempore, ma hodie ille e su obra son quasi complemente oblidate.

## Biografia
Edwin Atherstone (17 de april 1788 in Nottingham, Anglaterra -  29 de januario 1872 in Bath, Anglaterra) era un poeta anglese.. era un filio de Hugh Atherstone e Ann Green. 

Ille habitava con Mary Wainwright Pearson, con qui ille habeva quatro infantes: tres filias e un filio.
 
Su production era enorme. Ille scribeva plus de 40.000 lineas de poesia. Su prime obra era un poema titulate *The Last Days of Herculaneum* ("Le Ultime Dies de Herculaneum") scripte in 1821. Su obra le plus popular era su poema *The Fall of Nineveh* ("Le Cadita de Ninive"), in 30 libros (1828-1868). Su amico, le pictor John Martin, ha picturate lo. Le poema narra le guerra de Assyria, destruction de Ninive e morte de rege Sardanapalus.

## Obras

### Poesia
* *The last days of Herculaneum and Abradates and Panthea*. Poems by Edwin Atherstone, Baldwin, Cradock and Joy, London 1821.
* *A Midsummer Day's Dream. A poem* by Edwin Atherstone, Baldwin, Cradock and Joy, London 1824.
* *The fall of Nineveh, The first six books*, by Edwin Atherstone, Baldwin and Cradock, London 1828.
* *Israel in Egypt. A poem* by Edwin Atherstone, Longman, Green, Longman and Roberts, London 1861.
* *The fall of Nineveh. A poem* by Edwin Atherstone. Second edition: dilligently corrected and otherwise improved. In two volumes, Longmans, Green, Reader and Dyer, London 1868.

### Romances
* *The sea-kings in England: an historical romance of the time of Alfred* by the Author of the "Fall of Niniveh", In Three Volumes, Robert Cadell, Edinburgh 1830.
* *The handwriting on the wall, a story* by Edwin Atherstone, In Three Volumes, Richard Bentley, London 1858.

### Dramas
* *Dramatic works of Edwin Atherstone*. Edited by his daughter, Mary Elizabeth Atherstone, E. Stock, London 1888.

## Referencias
Auvernia-Rhodano-Alpes

**Auvernia-Rhodano-Alpes** es un region de Francia depost le 1 de januario 2016. Illo resulta del addition del ancian regiones Auvernia e Rhodano-Alpes. Auvernia-Rhodano-Alpes ha un population estimate de 7.757.595 habitantes (2013). Illo comprehende 12 departimentos: le Departimento de Rhone, Departimento de Ain, Departimento de Loire, Departimento de Isere, Departimento de Savoie, Departimento de Haute-Savoie, Departimento de Ardeche, Departimento de Drome, Departimento Haute-Loire, Departimento de Puy-de-Dome, Departimento de Allier, e Cantal.

## Linguas regional
Tres linguas regionale, del quales duo particulariamente supportate per le region (le arpitano e le occitano) remane practicate multo minoritariamente in iste grande region:

- Le *Borbonese* (francese: "bourbonnais") es un dialecto que se parla in 2/3 del nord del Departimento de Allier (ancianamente *Bourbonnais*). Le altere partes de iste departimento parla un dialecto occitan, le auverniano al sudwest e un dialecto de transition, con influentias de arpitan, al sudest.

-Le Occitano conta cuatro dialectos:
* Le *auverniano* (francese: "auvergnat") que se parla quasi in toto le ancian region de Auvernia, le Est del ancian region Limousin, in un parte del Departimento de Ardeche e Departimento de Lozere.
* Le *languedociano* que se parla al Sud de Departimento de Cantal e Departimento de Ardeche.
* Le "provenciale" (francese: "provençal") que se parla al frontiera Sud de Departimento de Drome.
* Le *vivaro-alpino* que se parla al parte sud de Departimento de Isere, en parte importante de Departimento de Ardeche, e in parve partes del sud e del est del Departimento de Loire.

- Le *Arpitano* es le major lingua locale del ancian region Rhodano-Alpes. Ille conta con cinque dialectos principale (iste de Savoie que haverea 35000 parlatores, de Bressa in Est del Departimento de Ain, de Lyon, de Forez (ie grosso modo le Departimento de Loire) e de Dauphiné).
Fred Rogers

**Frederick McFeely** "**Fred**" **Rogers** (le 20 de martio 1928 in Latrobe, Pennsylvania – le 27 de februario 2003 in Pittsburgh, Pennsylvania) esseva un celebritate de television, musico, marionettista, scriptor, productor, e ministro presbyterian statounitese. Illo es cognoscite pro crear e presentar le programma de television *Mister Rogers' Neighborhood* (*Le Quartiero del Senior Rogers*).

## Ligamines externe

*
John de Lancie

**John de Lancie** (nascite le 20 de martio 1948 in Philadelphia, Pennsylvania) es un actor, director, productor, scriptor, actor de voce, e musico statounitese. Ille es cognoscite pro le rolo de Q in tres series del franchitia *[[Star Trek]]* e pro le voce de Discord in *[[My Little Pony: Friendship Is Magic]]*.

## Ligamines externe

* Sito official  
*
Sociedade Esportiva Palmeiras

**Sociedade Esportiva Palmeiras**, plus cognite como "Verdão", es un club brasilian de football del citate de São Paulo, fundate in 1914.
Massacro al discotheca Pulse

Le 12 de junio 2016 Omar Mateen, un statounitese guarda de securitate nascite in Nove York, qui habeva 29 annos de etate, assassinava 49 personas e ledeva 53 alteres al discotheca LGBT *Pulse* in Orlando, Florida. Ille nocte in le club il habeva un evento pro personas LGBT latinoamerican e le majoritate de victimas era latinoamericanos gay. Illo era le tiro le secunde plus victimose in le Statos Unite post le massacro de Wounded Knee, le plus victimose per un sol persona, e le plus victimose evento individual de violentia contra le personas LGBT.

Le tirator era obsedite super le cultura del policia del Statos Unite. Ille era exercitate como un guarda de prision mais era dimittite quando ille faceva un joco, que ille voleva portar un fusil al schola. Ille falleva devenir un agente del policia del autostratas de Florida. Depost 2007 ille era un guarda de securitate pro le compania G4S Secure Solutions. Ille era diplomate pro portar fusiles e pro travaliar como un guarda de securitate, faceva nulle crimines prior, e passava un examination psychologic. In 2009 ille e su sposa divorciava, qui le describeva como physicamente abusive.

Ante le tiro, Mateen jurava fidelitate simultanee al Stato Islamic e al Fronte al-Nusra. Proque iste gruppas son mutualmente inimic e a causa de carentia de evidentia substantial, iste pretentiones son dubitate per le statounitese agentias de information. Totavia, a causa del severitate del massacro e le indignation consequente del gente, su fidelitate supponite al Stato Islamic ha devenite un motivo pro multe nove leges dante plus de autoritate al stato contra le terrorismo, e ha essite discutite in multe campanias politic. In le convention national del Partito Republican, cuje platteforma era largemente criticate pro le permitter de varie formas de discrimination directe contra personas LGBT e contra personas latinoamerican, le Respublicanos pretendeva que su platteforma protegerea le personas LGBT per opposition al Islam. Iste enunciation era largemente criticate como cynic e islamophobic.
Lectiera

Un **lectiera**  es un apparato o armatura que se usa pro lever patientes in hospitales o altere locos similar, in particular in le medicina de emergentia. Frequentemente le lectiera provisori se usa in ambulantias. Lectieras pote esser portate per duo personas o plus. Etiam illos pote haber rotas. 

## Referentias
Grande Est

Le **Grande Est** es un nove region del nord-est del Francia, con le citates principal Strasburgo, Nancy, Metz e Reims. Le Grande Est habeva un population de 5.552.388 habitantes in 2013. Illo borda con Belgica, Luxemburg, Germania e Switza. Su capital es Strasburgo.
"Weird Al" Yankovic

**Alfred Matthew Yankovic** (23 de octobre 1959 in Downey, California) cognoscite como **"Weird Al" Yankovic**, es un cantator, accordionista, parodista, satirico, e actor statounitese.

## Ligamines externe

* Sito official
*
Epithelio

**Epithelio** (o in latin *epithelium*) es texito membranar componite de cellulas que coperi e protege le exterior e interior superficies de corpore. Le epithelio fodera le vaso sanguinee e organos cave, como stomacho e renes. Le epiderme, le exterior parte de pelle, es le epithelio que coperi de corpore. Omne glandulas consiste de cellulas epithelial. In altere regiones, le epithelio excreta sudor, oleo, cera o muco.  

Functiones de cellulas epithelial es: secretion, absorption selective, protection, transportation transcellular, sensante. Le membranas epithelial non ha vaso sanguinee, ergo illos debe reciper nutrimento via diffusion de substantias ab texito connective per basamento membranal.

## Partitio
* *Epithelium superficiale*
** *[[Epithelium simplex]]*
*** *epithelium simplex squamosum* 
*** *epithelium simplex cuboideum* 
*** *epithelium simplex columnare*
** *Epithelium pseudostratificatum*
** *Epithelium stratificatum*
*** *epithelium stratificatum simplex*
*** *epithelium stratificatum cuboideum*
*** *epithelium stratificatum squamosum*
**** *cornuatum*
**** *non cornuatum* 
** *Epithelium transitionale* (o *urothelium*)
* *Epithelium glandulare*
** *glandulae exocrinae*
** *[[Glandula endocrin|glandulae endocrinae]]*

## Notae


## Bibliographia
* Eurell, Jo Ann C., ed. 2006. *[https://books.google.fi/books?id=FnS4uiOlRT0C&redir_esc=y Dellmann's textbook of veterinary histology]*. Wiley-Blackwell.
* Freshney, R. Ian, 2004. *[https://books.google.fi/books?id=KqKNxeWlU6MC&pg=PA3&redir_esc=y Culture of Epithelial Cells]*. Wiley.

## Ligamine external
*Articulo ex Encyclopedia Britannica de Epithelio
Kevin Meaney

**Kevin Gerard Meaney** (White Plains, New York le 23 de april 1956 – Forestburgh, New York le 21 de octobre 2016) esseva un comico e actor statounitese.

## Ligamines externe
* Sito official
*
Carlo Collodi

**Carlo Collodi**, pseudonymo de **Carlo Lorenzini** (Florentia, 24 de novembre 1826 – Florentia, 26 de octobre 1890), esseva un scriptor e jornalista italian, devenite celebre como autor del romance de phantasia *Le aventuras de Pinocchio. Historia de un marionette*, maxime note simplemente como *[[Pinocchio]]* ([piˈnɔkkjo]) del nomine de su protagonista.

Su libro es inter le operas le plus traducite jammais, habente versiones in plus quam 260 linguas e dialectos, e habente essite editate 187 vices, pro deinde esser traducite in le linguage de pelliculas, series televisive, series animate, e representationes theatral.
The Walt Disney Company

**The Walt Disney Company**, communmente note como **Disney** (*[[Pronunciation de interlingua|pron.]]* /'dis-ni:/, o minus correctemente /'dis-nei/), es un multinational statounitese active in le sector mediatic e del intertenimento con sede a Burbank, California.

Fundate como studio cinematographic le 16 octobre 1923, per Walt Disney e su fratre Roy Disney, con le nomine de **Disney Brothers Cartoon Studio**, illo es hodie le secunde conglomerato mediatic mundial per lucros, precedite solo per Comcast. In 1986 le interprisa assume le nomine actual e expande progressivemente su operationes, passante anque a ulterior sectores como le industria musical, editorial e del media digital.
Belle de die (flor)

Belle de die esse le nomine vernacular pro diverse plantas e lor flores, super toto del generes Convolvulus e Ipomoea, in le familia Convolvulaceae, cuje flores se aperi durante le die e se claude al arrivar del nocte.

In anglese le termino *Morning glory* es in uso multo plus ample, postque coperi numerose generes de convolvulaceas.