open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
8 de augusto

## Eventos
* 1647: Le Battalia del Monte Dangan, fortias Irlandese es vincite per le fortias parlamentari de Grande Britannia
* 1786: Mont Blanc es scalate le prime vice per Dr. Michael-Gabriel Paccard e Jacques Balmat
* 1844: Brigham Young es nominate le capite del Ecclesia Mormon
* 1876: Thomas Edison patenta le mimeographo
* 1915: Battalia de Sari Bair
* 1916: Battalia de Mouquet Farm
* 1918: Battalia de Amiens comencia
* 1929: Le aeronave german *[[Graf Zeppelin]]* comencia su volo transglobal
* 1940: Battalia de Britannia comencia
* 1945: Le Union Sovietic declara guerra contra Japon
* 1949: Bhutan deveni independente
* 1960: Costa de Ebore declara su independentia
* 1963: Le Grande Robo de Traino in Anglaterra
* 1964: Le prime concerto del Rolling Stones in Nederlandia termina post solmente 15 minutas perque le fans destrue le auditorio.
* 1974: Presidente statounitese Richard Nixon annuncia su dimission (effective le 9 de augusto)
* 1990: Iraq annexa Kuwait

## Nascentias

* 1839: General Nelson Miles, combattente militar de India († 1925)
* 1866: Matthew Henson, explorator (Polo Nord) († 1955)
* 1879: Emiliano Zapata, revolutionario mexican († 1919)
* 1896: Marjorie Kinnan Rawlings, autor († 1953)
* 1902: Paul Dirac, physico († 1984)
* 1907: Benny Carter, musico, compositor
* 1919: Dino De Laurentiis, productor de films
* 1921: Webb Pierce, cantator de musica country-and-western († 1991)
* 1921: Esther Williams, actrice, natator
* 1921: William Asher, productor de films 
* 1922: Rudi Gernreich, deseniator de moda († 1985)
* 1922: Rory Calhoun, actor († 1999)
* 1931: Sir Roger Penrose, physico e mathematico
* 1932: Mel Tillis, cantator de musica country-and-western
* 1934: Roberto Clemente, membro del Baseball Hall of Fame († 1972)
* 1936: Donald P. Bellisario, productor de programmas pro le television
* 1937: Dustin Hoffman, actor
* 1938: Connie Stevens, actrice, cantator
* 1944: Peter Weir, director de films 
* 1949: Keith Carradine, actor
* 1954: Nigel Mansell, conductor de automobiles Formula One 
* 1961: The Edge (David Evans), guitarista de U2
* 1958: Deborah Horville, reportero, hospite in programmas de television
* 1976: J.C. Chasez, cantator
* 1976: Drew Lachey, cantator

## Mortes
* 1853: Józef Hoene-Wroński, mathematico polonese, inventor del determinante Wronski.
* 1944: Chaim Soutine, pictor
* 1965: Shirley Jackson, autor
* 1975: Cannonball Adderley
* 1985: Louise Brooks, actrice premiate de un Academy Award
* 1991: James Irwin, astronauta

## Dies festive
* Taiwan: Die del Patre. (In le lingua chinese Mandarin, *Ba Ba* significa e "patre" o "pappa", e "8 - 8", o "8 de augusto").
1863

**Le [[anno]] [[mille]] [[octo]] [[cento]]s [[sexanta-tres]].**

1863 es le tertie anno del Guerra Civil American.

## januario
* 1 de januario: le Proclamation de emancipation (signate per Abraham Lincoln le , entra in vigor in le SUA

## februario

## martio

## april

## maio

## junio

## julio
* 1 de julio - 3 de julio: le Battalia de Gettysburg del Guerra Civil Statounitese

## augusto

## septembre

## octobre

## novembre
* 19 de novembre: Abraham Lincoln pronuncia le Discurso de Gettysburg.

## decembre

## sin data precise
6 de april

## Eventos
* 1793 - Creation del Comité de Salvation Public, in le marco del Revolution Francese.
* 1830 - Joseph Smith funda in Nove York le Ecclesia de Jesus Christo del Sanctos del Ultime Dies., plus cognoscite como **Ecclesia mormon**.
* 1852 - Buenos Aires, Entre Ríos, Corrientes e Santa Fe signa le Protocollo de Palermo.
* 1906 - Registration del prime pictura animate.
* 1909 - Le exploratores statounitese Robert Peary e Matthew Henson es le prime humanos que arriva a Polo Nord.
* 1914 - Signatura del Tractato Thomson-Urrutia
* 1941
** Secunde Guerra Mundial: Germania comencia le invasion a Grecia e Yugoslavia.
** Le fortias italian in Addis Abeba capitula ante le angleses.
* 1943 - Publication de *[[Le Parve Prince]]* de Antoine de Saint-Exupéry.
* 1917 - Le Statos Unite declara le guerra a Germania in le Prime Guerra Mundial.

## Nascentias

## Mortes
* 1520: Raffaello, pictor italian.
* 1528: Albrecht Dürer, pictor e impressor german.

## Dies festive
1957

**Le [[anno]] [[mille]] [[novem]] [[cento]]s [[cinquanta-septe]].**

## januario

## februario

## martio

## april

## maio

## junio

## julio

## augusto

## septembre

## octobre
* 4 de octobre: Lanceamento del satellite artificial Sputnik.

## novembre

## decembre

## sin data precise
4 de octobre

## Eventos
* 1957: Lanceamento del satellite artificial Sputnik.

## Nascentias

## Mortes
* 1669: Rembrandt, pictor nederlandese.

## Dies festive
17 de decembre

## Eventos
* 2010: comenciamento del prime protestos in Tunisia que culminarea in le Primavera Arabe

## Nascentias

## Mortes
* 1830: Simón Bolívar, liberator de Venezuela, moriva de tuberculosis in Bogotá.

## Dies festive
1899

**Le [[anno]] [[mille]] [[octo]] [[cento]]s [[novanta-novem]].**

## januario

## februario

## martio
### Nascentias
* 22 de martio: Emilio Aguinaldo, prime presidente del Republica del Philippinas de 1891 a 1901

## april

## maio

## junio

## julio
### Nascentias
* 21 de julio: Ernest Hemingway, romancero, articulista e jornalista statounitese

## augusto

## septembre

## octobre

## novembre

## decembre

## sin data precise
9 de augusto

## Eventos
* 48 aEC: Julio Cesare decisivemente vince contra Pompeio in le Battalia de Pharsalo, Pompeio fugi a Egypto 
* 378: Battalia de Adrianopole (378) inter le gothos e le romanos.
* 1842: Il se firma le Tractato de Webster-Ashburton, le qual establi le frontiera inter le Statos Unite e Canada al est del Montanias Roccose ("Rocky Mountains" in anglese).
* 1862: Battalia del Montania Cedro ("Cedar Mountain" in anglese).
* 1877: Battalia de Big Hole: indianos Nez Percé lucta contra le armea del SUA.
* 1945: Un bomba atomic nominate "Fat Man" es detonate super le citate de Nagasaki, in Japon. Il es estimate que 40.000 personas moriva e 60.000 suffreva feritas de radiation.
* 1949: Grecia e Turchia adhere al Consilio de Europa.
* 1965: Singapur deveni un nation independente.
* 1969: Charles Manson e su cohortes assassina Sharon Tate e su amicos.
* 1974: Richard Nixon deveni le prime Presidente del Statos Unite de America qui dimitte su posto – action que ille prende pro evitar esser incriminate in responsa a su rolo in le scandalo de Watergate. Su vice-presidente, Gerald Ford, prende su juramento de officio e deveni le 38ve presidente american.
* 1993: Le rege Alberto II de Belgica prende su juramento de officio novem dies post le morte de su fratre, le rege Baudouin.

## Nascentias
* 1593: Izaak Walton, sportista, piscator († 1683)
* 1757: Thomas Telford, ingeniero de construction († 1834)
* 1797: Charles Robert Malden, official naval britannic qui discoperiva le Insula Malden († 1855)
* 1896: Jean Piaget, psychologo infantil († 1980)
* 1899: P. L. Travers, autor de Mary Poppins († 1996)
* 1914: Tove Jansson, autor de libros Moomin († 2001)
* 1919: Ralph Houk, sportista professional de baseball e gerente de equipa
* 1927: Robert Shaw, actor († 1978)
* 1928: Bob Cousy, sportista professional de basketball
* 1938: Rod Laver, sportista professional de tennis
* 1944: Sam Elliott, actor
* 1945: Ken Norton, campion de boxing
* 1949: Jonathan Kellerman, scriptor de mysterios
* 1957: Melanie Griffith, actrice
* 1960: Aimee Mann, cantator, compositor
* 1963: Whitney Houston, cantator e actrice
* 1967: Deion Sanders, sportista professional de football american
* 1968: Gillian Anderson, actrice

## Mortes
* 117: Trajano, imperator roman
* 1962: Hermann Hesse, autor
* 1969: Sharon Tate, actrice
* 1975: Dmitri Shostakovich, compositor russe
* 1988: Ramón Valdés, actor mexican 
* 1995: Jerry Garcia, guitarrista del Grateful Dead
* 2002: Peter Neville, anarchista, sociologo e activista pro le pace

## Dies festive
* Africa del Sud: Die National del Femina
* Singapur: Die National
19 de novembre

## Eventos
* 1863: Abraham Lincoln pronuncia le Discurso de Gettysburg.

## Nascentias

## Mortes

## Dies festive
1896

**Le [[anno]] [[mille]] [[octo]] [[cento]]s [[novanta-sex]].**

## januario

## februario

## martio

## april

## maio

## junio

## julio

## augusto

## septembre

## octobre

## novembre

## decembre
### Mortes
* 10 de decembre: Alfred Nobel, chimico, industrial e inventor qui fundava le Premio Nobel

## sin data precise
1492

## Eventos

* 31 de martio: Le monarchos de Espania, Ferdinando II de Aragon y Isabella de Castilia, signava le Decreto de Alhambra que comenciava un politia de genocidio contra le judeos de su regno. Iste edicto del stato requireva que omne judeos qui ni departava le regno ni convertava a catholicismo era assassinate per le inquisition catholic.

* 3 de augusto: Christophoro Columbo partiva per nave pro India via le occidente, viage que resultarea in le discoperta de America.

* 12 de octobre: Columbo attingeva terra post su viage a India via le occidente, sed ille habeva de facto discoperite America.

## Nascentias
## Mortes
1961

**Le [[anno]] [[mille]] [[novem]] [[cento]]s [[sexanta-un]].**

## januario

## februario

## martio

## april

## maio
* 24 de maio: Cypro adhere al Consilio de Europa.

## junio

## julio
* 2 de julio: morte de Ernest Hemingway, romancero, articulista e jornalista statounitese.

## augusto

## septembre

## octobre

## novembre

## decembre

## sin data precise
Veterinario

Un **veterinario** es un persona con education academic qui inter altere cosas se occupa de prophylaxia e therapia in animales. Altere occupationes es melioration del production e prestation del animales, zootechnica. Naturalmente multe veterinarios se occupa de inseniamento e recerca scientific. Le controlo del viveres es un altere carga importante. In certe paises le controlo del protection del animales incumbe a veterinarios.
## Etymologia
Ab latino *veterinarius* ex *veter’inus*, bestia de carga o animal de sella, sufficientemente vetule pro labor.
## Vide etiam
* Medicina veterinari
## Bibliographia
*Articulo de Medicina Veterinaria ex sitio britannica
Sancte Sede

Le **Sancte Sede** es le institution que incarna le poter spiritual del Ecclesia Catholic Roman, a saper le Papa e su administration, le curia roman. Le Stato del Citate Vatican es le territorio del Sancte Sede; gratias a iste territorio, le autoritate central del Ecclesia Catholic mantene relationes diplomatic in tanto que un stato soveran ad un altere.

Le Papa es al mesme vice Episcopo de Roma, monarcha sacerdotal del Citate Vatican, e capite supreme del Ecclesia Catholic. Diplomaticamente, le Sancte Sede age e parla del parte de tote le Ecclesia Catholic. Ben que on lo appella sovente "le Vaticano" per synecdoche, le Sancte Sede non es le mesme entitate que le Citate Vatican. Le Stato del Citate Vatican data solo de 1929 e era create per le Tratato Lateran, durante que le Sancte Sede existe desde Christianitate precoce. In tato que entitate soveran, le Sancte Sede es responsabile del affaires diplomatic que concerna le Citate Vatican.

Le Sancte Sede non es un membro del Organisation del Nationes Unite, ma un observator permanente. Le importantia diplomatic e influentia moral del Sancte Sede excede largemente le modeste interesses del parve Citate Vatican.

## Referentias
Union Mundial pro Interlingua

Le **Union Mundial pro Interlingua** (**UMI**) es un entitate sin scopo lucrative que se dedica a promover le cognoscentia e le uso de Interlingua in le mundo.

Le UMI es un institution pro cooperation international concernente le promotion del uso de Interlingua pro communication international in situationes adequate, le information super iste lingua, le edition de manuales, dictionarios e altere publicationes de Interlingua. 

Le UMI ha membros, representantes e representationes in cinque continentes. Un consilio executive con un presidente, un secretario general, un vice-secretario e un administrator custodia le activitates quotidian del UMI. Un consilio general con al maximo duo representantes ab cata pais, in le qual il ha un representation national de interlingua, discute le lineas plus longe.

Le UMI edita le magazin bimensual, *[[Panorama in Interlingua]]*, con informationes international in interlingua pro un publico global: jornalismo, novas, reportages, interviews, recensiones de libros, e con foco special al diffusion de interlingua e novas de interlingua globalmente. 

## Historia
Le UMI esseva fundate le 28 de julio 1955 al Hôtel de Ville in Tours, Francia per Ric Berger. Su historic prime presidente esseva desde 1955 al su morte 1970 Alexander Gode, su prime secretario general André Schild.

Le conferentias international occurreva in:

* Tours (Francia) 1955, 
* Basel (Switza) 1957, 
* Tours (Francia) 1959, 
* Basel (Switza) 1971, 
* Norwich (Grande Britannia) 1974, 
* Sheffield (Grande Britannia) 1983, 
* Taastrup, Copenhagen (Danmark) 1985,
* Paris (Francia) 1987, 
* Zwolle (Nederland) 1989, 
* Helsingborg (Svedia) 1991, 
* Borne (Nederland) 1993, 

* Praga (le Republica Tchec) 1995, 
* Strasburgo (Francia) 1997, 
* Focșani (Romania) 1999, 
* Gdańsk (Polonia) 2001, 
* Lovetch/Lowecz (Bulgaria) 2003, 
* Åsa, sud de Göteborg, (Svedia) 2005, 
* Kirchheimbolanden (Germania) 2009.
* Chepelare (Bulgaria) 2011,
* Åsa (Svedia) 2014,
* Benidorm (Espania) 2015,

Le UMI esseva registrate juridicamente per le autoritates francese (le subprefecto del departimento Essonne in Étampes) le 3 de augusto 2006 como association numero 0911004931.

## Referentias


## Ligamines externe
* Sito official del UMI
Numero integre

Le **numeros integre** son del typo: −59, −3, 0, 1, 5, 78, 34567, etc. , il es a dicer, le numeros natural, su numeros opposite (negative) e le zero.
Le numeros integre con le addition e le multiplication forma un structura algebric nominate anello. Illos pote esser considerate un extension del numeros natural e un subinsimul del numeros rational (fractiones).

Le numeros integre son un subinsimul del numeros rational.

Le numeros integre pote esser summate e restate, multiplicate e comparate. Le ration principal pro introducer le numeros negative super le numeros natural es le possibilitate de resolver equationes del typo:

:a + x = b

pro le incognite x.

Mathematicamente, le insimul del numeros integre con le operationes de summa e multiplication, (\mathbb{Z},+,\ast) constitue un anello commutative. 

Per altere latere \mathbb{Z} es un insimul completemente ordinate sin quota superior o inferior.

Le insimul del numeros integre se representa mediante 
\mathbb{Z} (un Z con le linea diagonal duple). Le origine del uso de \mathbb{Z} veni del germano *Zahlen*, numero. 

Le numeros integre compli le sequente axiomas, pro tote *a*, *b*, *c* pertinente a \mathbb{Z}:

## Axiomas
### Operationes internas
* a+b \in \mathbb{Z}
* a \ast b \in \mathbb{Z}

### Proprietates associative
* (*a*+*b*)+*c* = *a*+(*b*+*c*) = *a*+*b*+*c*
* (*a***b*)**c* = *a**(*b***c*) = *a***b***c*

### Proprietates commutative
* *a*+*b* = *b*+*a*
* *a***b* = *b***a*

### Elementos neutre
* Existe 0 in \mathbb{Z} tal que a+0 = 0+a = a pro omne a in \mathbb{Z}.
* Existe 1 in \mathbb{Z} tal que a \ast 1 = 1 \ast a = a pro omne a in \mathbb{Z}.

### Existentia de numeros opposite
* Existe *-a* tal que *a*+*(-a)* = *(-a)*+*a* = 0

### Proprietate cancellative
* *a***b* = *a***c* e *a* non es 0, implica que *b* = *c*

### Propietate distributive
* *a**(*b*+*c*) = *a***b*+*a***c*

### Proprietate reflexive
* *a* es minor o equal que *a*

### Proprietate antisymmetric
* *a* minor que *b* e *b* minor que *a*, implica que *a* = *b*

### Proprietate transitive
* *a* minor que *b* y *b* minor que *c*, implica que *a* minor que *c*

### Proprietate del bon ordination
* Sia S un subinsimul non-vacue de \mathbb{Z}, limitate inferiormente, alora S ha prime elemento.

### Axioma
* *c* &gt; 0 e *a* minor o equal que *b*, implica que *a***c* minor o equal que *b***c*
* *a* minor o equal que *b*, implica que *a*+*c* es minor o equal que *b*+*c* pro tote c in \mathbb{Z}

## Nota
Pro scriber \mathbb{Z}, on debe scriber 

## Vide etiam
* 
* Mathematica 
* Numero
Lingua catalan

Le **catalano** pertine al familia del linguas romanic. Catalano es lingua official in Andorra assi como, con espaniol, lingua official regional in Catalonia, in le Insulas Baleares et in le region de Valencia. Illo es de plus un del linguas regional in le Departimento Pyrenees-Orientales in Francia. Le numero de parlatores es circa 8.000.000.

## Classification
Le catalano es un lingua indoeuropee e pertine al branca occitano-romanic del linguas indoeuropee. Le catalan ha un classification bastante complicate e non exempte de polemica, proque comparti multe characteristicas con le espaniol e le portugese (linguas ibero-romanic) e le francese (gallo-romanic) e illo es le lingua le plus proxime al occitan. Illo es pro isto que le classification del catalan varia secundo le differente fontes.

## Historia
Le prime exemplos de catalano scribite es del seculo 9, benque le prime documento considerate litterari in catalano es le *homilies d'Organyà*, del seculo 13. Usque le seculos 16 e 17, quando comencia le reculamento del lingua in comparation con espaniol, le catalano extende se e su litteratura se disveloppa con autores como Ramon Llull, Ausiàs March e Joanot Martorell.

## Characteristicas del catalano
Le catalano ha characteristicas que lo face differente del linguas romanic vicin e faceva se proprie con le evolution local del latino vulgar. Le characteristicas sequente es alicun del mutationes del latino que se ha facite durante le consolidation del catalano, benque etiam mostra altere characteristicas general:

### Vocales
* Characteristicas commun con le gruppo gallo-romanic:

## Vide etiam
* Parlantes monolingue de catalano
* Valenciano
* Catalonia
* Lingua latin
Encyclopedia

Un **encyclopedia** es un obra de referentia extensive que contine information sur le plus divers temas. Generalmente, le information in un encyclopedie es organisate alphabeticamente o thematice, e es provide in le forma de entratas separate, que contine definitiones, explicaciones, imagines e referentias a fontes de information addicional. Le encyclopedies es importante resources de information pro studiosos, studentes, e le publico general qui cerca information accurate e verificate. Con le advento de internet, multe encyclopedies ha migrante al formato digital e se trova disponibile in linea. Le plus famose encyclopedie es le Wikipedia, ma ha multe altere encyclopedies specialisate in temas particular, como scientia, religion, artes e multo plus.
 
## Etymologia
Le termino veni ab le greco *enkyklios paideia*, que significa "in un circulo de instruction".

## Historia
Multe scriptores in le Antiquitate (como Aristotele) tentava scriber comprehensivemente super tote le cognoscimento human. Nonobstante, John Harris es le persona qui frequentemente recipe le credito pro haber establite le formato ora familiar de encyclopedia in 1704 con su *Lexicon technicum*. Le venerabile *[[Encyclopaedia Britannica]]* habeva un initio modeste; de 1768 a 1771 se publicava tres volumines. Forsan le plus famose encyclopedia ancian esseva le francese *[[Encyclopédie ou Dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers|Encyclopédie]]*, editate per Denis Diderot e completate in 1772.

## Typos
Le encyclopedias pote esser general, continente articulos super themas de tote le areas, o pote specialisar se in un campo in particular (per exemplo, un encyclopedia de scientia). Traditionalmente, le information es ordinate alphabeticamente per parolas que describe le themas. Un encyclopedia general traditional occupa approximatemente un metro de spatio in un mobile.

Le encyclopedias, per lor structura de parolas e referentias cruciate, es extrememente appropriate pro translatar lor contento del formato de libro al formato de computator. Principalmente proque il es multo facile explorar e trovar lo que on cerca, e etiam proque il es possibile includer sonos, videos e altere contentos multimedial.

## Vide etiam

* Dictionario
* Dictionario de synonymos
* Wikipedia
Administration

Le parola **administration** {s} [ad-mi-nis-tra-tsión] es derivate del latino *administratio:* un composito de *ad* ("a") e *ministratio* ("dar servicio").

In le usage moderne, le parola ha significatos particular in contextos particular, ma totes retene iste senso de provision de servicio.

In multe casos, *administration* vole dicer multo generalmente: labor in officio. Tal labor include mantener le responsabilitate financiari per medio de un contabilitate consistente inter alteres de libros de cassa e de jornales. Anteriormente illos esseva scribite a mano. Durante le 20me seculo, le machina a scriber esseva de plus in plus empleate, e in le annos 1980 e annos 1990 le computator lo reimplaciava.

Hodie, *administration* vole sovente dicer labor automatisate con bases de datos inter alteres pro le departimentos del personal, como le pagamento del salario, le registration del dies libere, et cetera. Altere exemplos include le affaires logistic e le autoritates del allocationes social. In le sector del servicios de sanitate se parla del administration del patientes o del administration medical.
Lynx (navigator web)

**Lynx** es un navigator del web pro uso in terminales de characteres.

Le navigation in Lynx consiste de mover se al ligamine desirate con le claves de cursor (flechas) o con le clave TAB e postea vader al ligamine desirate con le clave ENTER.

Le versiones actual pote facer connexiones secur via *[[Secure Sockets Layer]]* e pote visualisar tabellas e quadros HTML.

Lynx es un producto del Gruppo pro Computation Distribuite intra Servicios de Computation Academic del Universitate de Kansas e esseva originalmente disveloppate per Lou Montulli, Michael Grobe e Charles Rezac. In 1995, Lynx esseva publicate sub le Licentia Public General de GNU e es nunc mantenite per un gruppo de voluntarios.

Lynx esseva originalmente designate pro Unix e VMS e remane le navigator a console le plus popular in le systema de operation Linux. Versiones recente se executa equalmente in Windows de Microsoft.

*Lynx* es le nomine anglese del lynce, un animal felin (lupo cervari). Le nomine es pronunciate como le parola anglese *links* (ligamines: un elemento essential del web).

## Vide etiam
* Links

## Ligamines externe

* https://lynx.invisible-island.net/
* Extremely Lynx 
* Lynx Viewer, servicio de visualisation Lynxoide
** Wikipedia in Interlingua secundo Lynx Viewer

*Iste articulo es un traduction del [http://en.wikipedia.org/wiki/Lynx_web_browser original in le Wikipedia anglese]. Illo (o un version minus recente de illo) contine material del [http://foldoc.doc.ic.ac.uk/foldoc/foldoc.cgi?query=Lynx articulo super Lynx]  de [[FOLDOC]], usate con [http://en.wikipedia.org/wiki/Public_Domain_Resources/Foldoc_license permission].*
Vim

**Vim** es un editor de texto create per Bram Moolenaar a partir del classic editor de Unix appellate vi.

**Vim** es Charitiware, con le qual illo invita le usator pro facer un donation pro le infantes de Uganda. Iste licentia es compatible con GPL.

**Vim**, como **vi**, ha duo modos basic de functionamento:

* in le modo de edition illo pote scriber in formato manual, i.e., illo se tracta del modo "normal", semblante un machina a scriber

* In le modo 'commando' le claves passa a esser, in loco de litteras, commandos de edition. In iste modo illo da tote su potentia al editores del familia vi.

**Vim** e **[[Emacs]]** es le editores le plus efficiente e rapide del mundo Linux, e il ha anque versiones pro altere systemas de operation.
Ingenieria civil

Le **ingenieria civil** es le arte e technica de planar, designar e construer structuras fixe como domos, edificios, ferrovias, stratas, canales, aquaductos, pontes, pharos, barrages, tunnels, etc.
Apollos

**Apollos** esseva un judeo de Alexandria qui deveniva un active laborator in le ecclesia christian antique. Paulo lo considerava un collaborator fidel e loyal. Ma Paulo commenta que un del factiones in le ecclesia in Corintho se centrava circa Apollos, e forsan se formava ab personas qui ille (Apollos) habeva inseniate le bon novas del Regno de Deo. 

**Ressources:**

* Actos 18:24; 19:1; 1 Corinthios 1; 3; 4; 16:12; Tito 3:13.
Eli

**Etymologia:**

Ab le hebreo pro "Mi deo" (o "Deo mie").

**Definition:**

Sacerdote del sanctuario in Shiloh durante le tempore del judices in Israel. Ille anque esseva considerate un judice, in le senso de governante e judicante e non in le senso de ducer battalias. Ille inseniava Samuel pro esser sacerdote. 

**Ressources:**

* 1 Samuel 1-4; 1 Reges 2:27.
Elijah

**Elijah** esseva un propheta biblic in le Regno del Nord, in Israel, in le seculo IX a. E. C., durante le regno de Ahab. Ille luctava contra le culto de Baal e diceva que le actiones del rege Ahab e su familia era injuste. Secun le scriptos de Malachia, un altere propheta biblic, Elijah retornarea ante del die del Senior. 

Su nomine significa in hebreo «&nbsp;*le [[Deo]] mie es [[Jah]]*&nbsp;» o «&nbsp;*Mi [[Deo]] es [[Jehovah]]*&nbsp;».

## Referentias
* *1<sup>me</sup> Reges* XVII-XIX.
* *2<sup>de</sup> Reges* I:1 usque II:12.
* *Malachia* IV:5-6.
* *Mattheo* XI:13-14.
* *Marco* VIII:27-30.
Elisha

**Eliseo** (in hebreo: אלישע *Elishà*, «&nbsp;*Mi [[deo]] es salvation*&nbsp;») esseva un propheta biblic in le Regno del Nord, Israel, in le seculo IX a. E. C. Ille esseva inseniate per le propheta Elijah, e ille continuava le lucta de su instructor contra le culto de Baal.

## Referentias
* *1<sup>me</sup> Reges* XIX:19-21.
* *2<sup>de</sup> Reges* II-XIII.
* *Luca* IV:27.
1799

**Le [[anno]] [[mille]] [[septe]] [[cento]]s [[novanta-novem]].**

## januario

## februario

## martio

## april

## maio

## junio

## julio

## augusto

## septembre

## octobre

## novembre

## decembre

## sin data precise
Loya jirga

### Loya jirga 2003
In Afghanistan, le dominica 14 de decembre de 2003, un convention politic de 502 delegatos appellate le **[[Loya jirga]]** conveniva sub un grande tabernaculo in le campo del Universitate a Kabul le qual esseva construite per le Sovieticos. Iste gruppo considerava le Constitution Proponite pro Afghaninstan. Cento del delegatos esseva feminas. Le ex-rege de Afghanistan, Mohammad Zaher Shah, parlava al assemblea depois cantos de pace per un dozena de infantes in vestimento traditional qui volava bandieras con le colores de Afghanistan.

Per voto del majoritate, 252 exactemente, Sabghatullah Mujadidi esseva elegite pro presider. Le voto causava alarma ab un multitude del delegatos feminin. Non obstante Mujaddedi selligeva Safia Sediqi pro le quarte position de deputato, e ille nominava duo altere feminas como assistente de deputato.

Delegatos ab le gruppo ethnic tajik, qui domina le Alliantia del Nord clamava le supporto de 241 delegatos, illes parlava in favor de un systema parlamentari e contra un systema presidential. Illes anque demandava que 50 delegatos ellegite per le presidente interim Hamid Karzai non ha le derecto al voto in le **Loya jirga**; non obstante Mujadidi rejiceva le idea.

Karzai supportava un essayo pro le nove constitution includente le establimento de un systema presidential e diceva que ille non serea un candidato pro le presidentia, in 2004, si iste essayo pro le nove constitution non esseva approbate. Membros del Alliantia del Nord accussava a Karzai de comprar le supporto de su opponentes con promissas de positiones de influentia in le governamento depois le electiones.
Semantica

Le **semantica** [se-mán-ti-ka] se dedica al studio del significato del signos linguistic e de su combinationes, desde un puncto de vista synchronic o diachronic.

## Vide etiam
* Linguistica
* Grammatica
Israel

**Israel** es un stato independente in le Oriente Medie, officialmente de character judee. In judaismo le nomine "Israel" ha duplice significantia: illo es usate etiam pro le "populo de Israel," i.e. le judeos.

## Nomine
Israel es un nomine date a Jacob, filio de Isaac, filio de Abraham quando ille luctava con un angelo secundo le Biblia (Genesis 32:28). Le significato de Israel es “Ille qui lucta con Deo”.

Per le mythologia date in Genesis Jacob habeva dece-duo filios que dava origine al dece-duo tribos de Israel; secundo le Biblia, lor descendentia constitueva le «populo de Israel» o le «populo de Deo».

## Historia
Israel esseva fundate post le Holocausto como un loco de refugio pro le population judee de tote le mundo. Mesmo avante le Secunde Guerra Mundial, il ha habite un colonia sionista de lingua hebree (le «prime *aliyah*» data de 1881).

Le historia moderne del stato de Israel es marcate per conflicto interne e externe contra arabes (sia statos arabe como Syria, Egypto, Iraq o Jordania, sia organisationes paramilitar palestin como le OLP, Hamas, le FPLP, Hezbollah o Jihad Islamic).

Su pretensiones territorial, e mesmo su existentia legitime, son contestate per plure altere paises.

## Governamento e politica

## Geographia
Le territorio internationalmente recognite de Israel es parve; illo extende del Mar Morte e le Jordan usque le Mediterraneo. Illo adjace le Peninsula Sinai e le Mar Rubie in le sud. Le Stato de Israel occupa etiam Cisjordania, reclamate per le palestinos, e Golan, que es reclamate per Syria. Iste duo territorios son principalmente habitate per arabes, malgrado le implantation de colonos judee.

## Economia

## Demographia

## Cultura
* Hannah Szenes

## Vide etiam
* Mordechai Vanunu
Clonage

**Clonage** es le processo de crear un copia identic de un original. Un clon in le senso biologic, per consequente, es un organismo multicellular que es identic geneticamente a un altere organismo vivente. Alcun vices isto pote referer se a clones "natural" producite quando un organismo se reproduce asexualmente, mais in linguage commun le clon es un copia identic per medio de intelligentia e designo identic.

Le termino esseva cuneate per le geneticista britannic J. B. S. Haldane in 1963, e se deriva del vocabulo grec **κλων** ("micre ramo").

In biologia, le termino "clonage" es usate in duo contextos: clonage de un gen, o clonage de un organismo. 

## Clonage human

Le clonage human es un subjecto de grande controversia quanto a su consequentias ethic e practic.

### Vide etiam
* Genoma
* Genoma human
Edgar J. Goodspeed

**Edgar J. Goodspeed**, traductor del "Nove Testamento" grec de An American Translation, scribeva in un epistola del 8 de decembre de 1950 super le Traduction del Nove Mundo del Scripturas Grec Christian: “Me interessa le obra missional de su organisation, e su sphera de action mundial, e me gaudia multo le traduction agile, franc e vigorose. On trova in illo un amplie demonstration de cognoscentia solide e cautiose, del qual io pote dar testimonio”.
Alexander Thomson

**Alexander Thomson** (Balfron, Scotia, le 9 de april 1817&nbsp;–
Glasgow, Scotia, le 22 de martio 1875) 
esseva un eminente scote architecto e theorista del architectura.
Ecclesia de Jesus Christo del Sanctos del Ultime Dies (Strangita)

Le **Ecclesia de Jesus Christo del Sanctos del Ultime Dies - Strangita**, es un fide Mormon. Illo es distincte ab le gruppo principal cognoscite como le Ecclesia de Jesus Christo del Sanctos del Ultime Dies, benque ambe organisationes clama esser le ecclesia original establite per Joseph Smith, Jr. le 6 de april de 1830. Post le morte de Joseph Smith Jr. le majoritate del membros sequeva le trunco principal del ecclesia que hodie conta ultra 12.000.000 (estima de 2005).

Secundo le **Strangitas**, Joseph Smith Jr. nominava James J. Strang pro esser su successor le 18 de junio de 1844 in un epistola nunc trovate al Universitate de Yale. Secun Strang, quando Smith esseva assassinate in 1844, Strang mesme esseva visitate per angelos, qui commandava le esser le successor de Smith. (Lege plus in le libro *Revelations of James M. Strang*. Le facto que Strang esseva nominate le successor de Smith esseva opponite per altere mormones, includente Brigham Young, qui duceva le ecclesia al stato american de Utah, le qual deveniva le ben cognoscite **Ecclesia de Jesus Christo del Sanctos del Ultime Dies**.

Depois le morte de Joseph Smith, Jr., Strang e su adherentes (qui numerava quasi 12000) se establiva in le stato american de Wisconsin, e plus tarde in Michigan. Depois que Strang esseva assassinate in 1856, le gruppo quasi dispareva. Hodie, le gruppo ha un parve ma crescente communitate de credentes. Le ecclesia Stangita crede in le culto del septime die, illo ordina feminas al sacerdotio, practica le baptismo pro le mortos e le ceremonia de *Dotation Mormon* (Mormon Endowment) similar a illo practicate in pre-Nauvoo (in Illinois) Mormonismo e crede in le marritage eterne. Historicamente, alcun membros del ecclessia Strangita practicava le poligamia.

## Vide etiam
* Mormonismo
* Ecclesia de Jesus Christo del Sanctos del Ultime Dies

## Ligamines externe
* http://www.strangite.org
Sharon (Vermont)

Sharon in Vermont es un parve communitate in le Contato de Windsor. In le censo de 2000 le village ha un population de 1 411 personas.

## Geographia

Secun le Bureau de Censo American le village ha un area total de 103.9 km² (40.1 mi²). 102.6 km² (39.6 mi²) in terra e de su territorio 1.2 km² (0.5 mi²) es aqua. Le area total es 1.20% de aqua.

## Historia
Hic nasceva Joseph Smith, Jr. (1805-1844), le traductor del **[[Libro de Mormon]]** e le fundator del **[[Ecclesia de Jesus Christo del Sanctos del Ultime Dies]]**. Su patre Joseph Smith, Sr., es interrate in Sharon, ubi ha un memorial pro Joseph Smith in le forma de un obelisco 
(erecte in 23 decembre 1905) de 38.5-pedes-in alto facite de granito pro commemorar le 38.5 annos de su vita. Un par de missionarios a tempore complete vive in le sito.
Metallo

In chimia, un **metallo** (grec: *Metallon*) es un elemento chimic que perde rapidemente electrones pro formar iones positive (cationes) e ha ligamines metallic inter atomos de metallo. 

## Metallos in le Biblia

Septanta-octo del plus de cento elementos que cognosce le homine son metallos. In le Sancte Scripturas se face referentia specific al auro, le plata, le cupro, le ferro e le plumbo. Le prime vice que se mentiona le metallos es in Genesis 4:22.

Inter su proprietates physic metallos se cognosce pro su opacitate e ductilitate, in plus illos se pote funder; illos ha un brillantia metallic, e in general son bon conductores del calor e le electricitate. Le metallos presenta tamben certe characteristicas distinctive in le ordine chimic e physic. Il se pote trovar information specific super illos in le articulos del metallos jam mentionate hic e alteres plus.
Fundation

Un **fundation** es un organisation sin scopo lucrative. Illo es un organisation philantropic stabilite per individuos o institutiones pro instituir o mantener un causa, pro mantener un facilitate, o de preserver un hereditage. Alicun fundationes ha le objectivo de distribuer subventiones a causas digne. Alteres cerca donationes caritabile pro appoiar lor objectivos.

Alteremente que un societate un fundation non pote haber membros. Le objectivos de un fundation es definite in su statutos. Un fundation pote realisar profitos ma le expensa de illos es restringite a propositos idealistic o social. 

## Fundationes pro interlingua
* Fundation Bakonyi pro Lingua Universal
Projecto Gutenberg

Le **Projecto Gutenberg** es un bibliotheca digital. Illo esseva un idea de Michael Hart, qui in 1971 decideva que il poterea esser un idea excellente si copias de textos famose e importante poteva devenir disponibile gratuitemente pro omne homine. Desde alora, a ille se univa centos de voluntarios qui divide su proprie vision. 
In 2006, ultra trenta annos plus tarde, le Projecto Gutenberg ha un disponibilitate de ultra un total de 19.000 obras in multe linguas, inter illos un novella solitari in interlingua.
## Description

Le philosophia del Projecto Gutenberg es illo de publicar information. Libros e altere materiales es disponibile al dominio public.

Ibi on trova obras classic de multe autores de diverse paises libere del derecto de autor (*copyright*). Le operas es scribite majormente in lingua anglese.

Le gente pote leger, usar e citar liberemente tal informationes.

Le Bibliotheca del Projecto Gutenberg ha tres portiones:

* Literatura legier; como *[[Alice in le pais del meravilias]]*, *[[Peter Pan]]*, *[[Fabulas de Esopo]]*, etc.
* Literatura seriose; como le *[[Biblia]]*, le *[[Libro de Mormon]]* o altere documentos religiose, William Shakespeare, *[[Moby Dick]]*, *[[Le paradiso perdite]]*, *[[Le divin comedia]]*, etc.
* Referentias; como almanaches, encyclopedias, dictionarios, etc.
## Galeria

File:Project Gutenberg total books.svg|Crescentia de Projecto Gutenberg editiones de 1994


## Ligamines externe
* http://www.gutenberg.org/ — Sito del Projecto Gutenberg.
Abdomine

## Etymologia
Ab le latino *abdomen*.

## Definition
* In vertebratos: = Ventre. Le parte del corpore que contine i.a. le stomacho, intestinos, e hepate.
* In arthropodos: Le posterior parte del corpore, sovente le plus grande.
Abscesso

Ab latino abscessus = turgor, separation, excretion.

Un stadio tarde de un infection resultante in fusion purulente de texito, pus. 
Le capsula circumferite pote rumper se durante que le pus efflue.
Glandula

Un **glandula**, o **aden**, es un organo in le corpore de un animal (le homine includite) que synthetisa un substantia que essera secretate al currente sanguinee (glandula endocrin) o a un cavitate o le superficie del corpore (glandula exocrin).

Il ha un grande numero de glandulas, p.ex. le hypophyse in le cerebro, le pancreas e le hepate in le ventre, e glandulas sudorifere e salivari. Le plus grande glandula del corpore es le hepate.
## Referentia
*Articulo de Glandula ex Encyclopedia Britannic
Colica equin

Colica = dolores del abdomine. Ex colon = intestino crasse.
Colica es un suffrentia que pote infliger e humanos e animales. Le causas es plure, como torsion, strangulation o invagination de intestinos (intestinos crasse e tenue) ma anque constipation o accumulation de gases. Non solmente le intestinos pote causar dolores appellate colica sed etiam p. ex. le utero, le renes e le hepar con lor ductos. Concretiones in le ductos e le vesica del hepar, petras biliari, provoca dolores multo timite in humanos assi como petras in le conductos ab le renes, petras urinari. 
*Colica equin* es multo timite per proprietarios de iste animales pois que lor dolores sole esser multo potente e le cavallos a vices se jecta violentemente a terra. In cavallos principalmente le intestinos provoca colica e non rarmente isto pote causar le morte.
Fundation Wikimedia

Le **Fundation Wikimedia** *(Wikimedia Foundation Inc.)* es le organisation-parapluvia comprehendente le pecias o projectos de Wikimedia: Wikipedia, Wiktionary, Wikiquote, Wikibooks, Wikisource e Nupedia. Le Fundation es un societate anonyme sin scopo lucrative organisate sub le leges de Florida, SUA. Su existentia official esseva annunciate le 20 de junio 2003 per un del duo co-fundatores de Wikipedia, Jimmy Wales, qui previemente operava Wikipedia sub le egide de su compania Bomis.

Le objectivos del Fundation es incoragiar le crescimento e disveloppamento de contento libere, projectos basate super WikiWiki e publicar le contento complete de iste projectos gratis e sin annuncios commercial. In addition al jam disveloppate encyclopedia e almanac general multilingue nominate Wikipedia, le Fundation gere un dictionario e thesauro multilingue nominate Wiktionary, un encyclopedia de citationes nominate Wikiquote e un collection de ressources super e-libros nominate WikiBooks visate specificamente a studentes (comprehendente per exemplo libros scholar e libros annotate in le dominio public). Le Fundation gere anque le operationes del projecto Nupedia que pro le major parte es inactive (e que non es un wiki ma totevia es contento libere).

Con le initiation del Fundation, Wales ha anque transferite le proprietate de tote le nomines de dominio de Wikipedia, Wiktionary e Nupedia a Wikimedia con le copyright pro tote le materiales connexe a iste projectos que esseva create per empleatos de Bomis o per Wales ipse. Le equipamento computatorial usate pro executar tote le projectos de Wikimedia esseva anque donate per Wales al Fundation.

Wales ha mentionate plure vices que Bomis continuara a fornir gratis le largor de banda e currente electric pro iste projectos. Il es sperate que le existentia del fundation sin scopo lucrative rendera possibile le generation per donation del publico e per subvention federal statounitese de receptas sufficiente pro assecurar le crescimento continue de cata projecto de Wikimedia.

Il habeva previemente discussiones extense super le responsabilitates de un consilio, e tentativas de comenciar a scriber un manual pro consilieros. Methodos plus equalitari de governantia anque esseva explorate. Il non es clar como istes influentiara le nove processo de Wikimedia.

## Donationes
Wikimedia accepta donationes a http://wikimediafoundation.org/fundraising. Actualmente, donationes pote esser facite electronicamente via PayPal o inviate per le posta.

## Ligamines externe
* Sito web del Fundation Wikimedia
* Charta corporative de Wikimedia Foundation Inc.  — file .tif de duo paginas situate in le sito web del *Department of State, Divisions of Corporations* del stato de Florida
* Registro public pro Wikimedia Foundation Inc. del sito web del *Department of State* de Florida
* Annuncio del stabilimento de Wikimedia
* Le metapagina de Wikimedia
* Articulo in WikiEN-l de Sheldon Rampton proponente le neologismo Wikimedia
Magnetoencephalographia

La **Magnetoencephalographia** (MEG) es un technica non invasive que registra le activitate functional cerebral, pro medio del captura de campos magnetic, permittente investigar le relationes inter le structuras cerebral e su functiones. Le posibilitate de iste registros deveni determinate per le activitate postsynaptic neuronal e per le activation synchronic de milliones de neurones, lo que genera un activitate cerebral uniforme, differenciate e localisate, capace de esser registrate pro medio de magnetometros localisate al longe del convexitate craneal. Le equippa de Magnetoencephalographia del Universitate Complutense de Madrid, Espania, consta de 148 "squids", "shielded room" e *[[Neuroscan]] (R)* de 64 canales.

## '''Functionamento'''

Un del technicas de registro del campos magnetic de origine biologic de major incidentia e relevantia scientific es le Magnetoencephalographia (MEG). Le capacitate del MEG, tanto in analyse como in organisation del information recipite, es tanto grande que permitte valorar in millisecundas le activitate cerebral e organisar mappas functional cerebral con delimitation del structura cerebral in spatio de parve centimetros, e inclusivemente, millimetros cubic. Isto permitte generar mappas functional del activitate cerebral capace de esser organisate e representate temporal e spatialmente. In particular le MEG registra le activitate postsynaptic generate per le dendritas apical del cellulas pyramidal cuje justification desde le puncto de vista neurophysiologic nos lo pote trovar in le potential postsynaptic (PPS) que son potential con un cinetica plus lente, durante inter 10 e plus de 100 ms. Le PPS origina le activitate neuromagnetic de basse frequentia (inter 10 e 100 Hz).

Si nos analysa attentemente le processo nos confirmara que le excitation initial de un region del membrana cytoplasmatic produce le entrata de currente (currente transmembranal o Imemb). A iste region se le denomina le "summitero". Ille currente debe formar un circuito claudite, que se propagara per le interior (currente intracellular o Intra) del axoplasma tanto anterograde como retrogrademente, de forma que trovara zonas de membrana per le qual sortira, al mesme vice que illo los dispolarisa. Iste regiones de sortita de currente se denomina "fontes". A partir de iste fontes le currente se propagara per le spatio extracellular (currente extracellular o de volumine, Ivol). Iste mechanismo con duo typos de currente (intracellular e de volumine) es responsabile pro le generation del campos magnetic. Viste que il se tracta de un mesme circuito, il resulta evidente que le magnitude de ambe currentes sera equal (Iintra = Ivol). Non obstante, le volumines per le qual se propaga non son equal, e iste differentia va a esser multo importante al tempore de determinar le campos magnetic. 

Fonte principal de iste pagina, ubi on pote vider alcun imagines: OTRI-Universidad Complutense de Madrid - Tomás Ortiz Alonso

Iste artículo ha essite adaptate ab le Encyclopedia de Neurophysiologia secun le redaction trovate in le "Enciclopedia Libre" in espaniol. Perineuro
Linguas iberic

Le linguas moderne del Peninsula Iberic es principalmente:

1) Le linguas official in Portugal:

* portugese (tote le territorio national)
* mirandese (vicinitate de Miranda do Douro)

2) Le linguas official in Espania:

* castiliano (internationalmente note como espaniol)
* catalano (Catalonia), (Insulas Balearic), (Communitate Valentian) (valentiano)
* gallego (Gallecia) --- cognite anque como gallaico-portugese, galleciano, galleco
* basco o euskera (Pais Basc e Navarra)

- Linguas recognoscite officialmente.
* leonese
* aragonese o fabla
* bable
Félix Carrasquer

**Félix Carrasquer** (4 de novembre 1905 in Albalate de Cinca, Provincia de Huesca, Aragon, Espania – 7 de octobre 1993 in Thil, Alte Garonna, Francia) esseva un revolutionario, pedagogo, e scriptor espaniol.
## Biografia
Nascite in le Peninsula Iberic al principio del seculo 20, ille imprendeva al minus duo projectos educative, le prime esseva le schola Eliseo Reclús in Barcelona in le anno 1935, e le secunde le schola de militantes en Monzón, Aragon, Espania. Su projectos pedagogic se bassava super toto in le concepto del autogestion, le libertate, e le equalitate de facto inter professores e alumnos. Ille moriva in 1993.

## Titulos publicate
* Le autogestion a debatto
* Le schola de militantes de Aragon
* Marxismo o autogestion

## Ligamines externe
* Commemoration pro Félix (in espaniol)
Peninsula Iberic

Le **Peninsula Iberic** (o saepe **Iberia**) es un peninsula al sud-west de Europa.
Su isthmo de union al continente es le Cordillera del Pyreneos.
Geologicamente illo ha como characteristica special que le major parte de su superficie continental ha un configuration quasi completemente plan a un altitude de 600 metros super le nivello del mar, su litoral nord, nord-est, e west es roccose e con precipitios, essente le litoral est, sud-est, e sud plus suave, con continue plagias.

Politicamente illo es occupate per le Principato de Andorra, Espania, e Portugal, assi como un colonia britannic, Gibraltar, in le stricto que lo separa del continente de Africa.

## Vide etiam

* Linguas iberic
Iberia (disambiguation)

* Le peninsula iberic
* Iberia Airlines, le compania de aviation in Espania
* Un provincia del Imperio roman, correspondente al territorio in le peninsula iberic. Vide Iberia roman
* Le Iberia Transcaucasian del est del pais de Georgia ab le seculo IV aEC
Regno de Iberia

**Iberia** (იბერია) es le termino designate al prime Regno de Iberia establite in le est de Georgia per le Iberos o Heberitas ab le seculo 4 aEC.
Le termino is usate pro distinguer lo de peninsula iberic le qual es sovente le prime cosa del qual personas pensa quando audi le termino *Iberia*. 

Le Kabardos e Avarianos ancora presente in le Caucaso il se opina, pote haber retenite le nomine de **Iberia** in lor denomination ethnic ab un memoria de iste antique populo.
Scrapie

**Scrapie** es un maladia encephalic de oves causate per priones. Scrapie es le prime cognoscite maladia de iste sorta, ben que on naturalmente non sapeva le causa quando le maladia esseva describite pro le prime vice ante 250 annos. Altere maladias causate per priones es le maladia de Creutzfeldt-Jakob e le kuru de homines e le maladia del vacca folle (encephalopathia spongiforme bovin) de vaccas.

On crede que priones de oves es le causa del prime casos de ESB de vaccas ma il ha opiniones divergente super le question si homines pote esser infectate per carne de oves. Le scrapie pote esser transmittite inter oves per contactos, lo que non pare esser possibile inter vaccas con ESB. Le durata de incubation es longe, circa 2 annos.

Le symptomas es hypersensibilitate a stimulos externe e prurito que pote esser tanto intense que le lana pote disparer totalmente de areas symmetric del collo, del pectore e del partes posterior. Altere symptomas es parve spasmos in le facie, le labios e le aures.

Le maladia semper fini per morte.