Historia del anthropologia

Le **historia de anthropologia** in iste articulo se refere primarimente al precursores del seculo 18 e 19 del anthropologia moderne. Le termino "anthropologia" mesme, innovate como un parola scientific neo-latin durante le Renascentia, ha sempre significate "le studio (o scientia) del homine". Le themas a includer e le terminologia ha variate historicamente. Al presente, illos es plus elaborate que illos esseva durante le periodo de disveloppamento del anthropologia.

## Etymologia
Le termino *anthropologia* es apparentemente un composto producite del greco ἄνθρωπος (*anthrōpos*), que significa “essere human” (comprehendite como “humanitate” o “le genere human”), e un supponite -λογία (-*logia*), significante “studio”.

Tamen, iste composto es incognite in le greco o latino antique, ni in le formas classic ni medieval. Illo appare pro le prime vice de forma sporadic in le latino erudite anthropologia del Francia del Renascentia, ubi illo genera le parola francese *anthropologie*, que es postea transferite al anglese como *anthropology*. Illo pertine al classe de parolas con le suffixo -logia, como archeologia, biologia, etc., significante “le studio (o scientia) de”.

Le character mixto de *anthropos* (greco) e -*logia* (latino) indica que illo es un creation neo-latin. In le greco classic non existe un nomine independente logia con iste signification. Le parola greca λόγος (*logos*) ha iste signification.

James Hunt tentava justificar iste etymologia in su prime discurso al *Anthropological Society of London* como presidente e fundator in 1863. Ille trovava le parola anthropologos in Aristotele in le dictionario grec antique, que ille diceva significava “parlante o tractante del homine”. Ma isto es desiderio e speculation, pois que Liddell e Scott (le lexicographos) explica que anthropologos significava “qui ama parlar de se mesme”. Si mesmo Aristoteles, le philosopho del logos, poteva usar tal parola sin intentiones seriose, es probabile que alora anthropologia como disciplina non existeva sub iste nomine.

Le absentia de un signification antique pro anthropologia non es un problema etymologic. Liddell e Scott lista 170 compositos grec con le suffixo -logia, sufficiente pro justificar su uso plus tarde como suffixo productive. Le grecos antique sovente usava suffixos pro formar compostos sin que iste suffixos existava como parolas independente.

Le dictionarios etymologic concorda que -logia proveni de logos, derivate de legein, “colliger”. Lo colligite es primarimente ideas, specialmente per le parola. Le American Heritage Dictionary dice: “(es un de) derivatos construite independentemente de logos.” Su typo morphologic es un nomine abstracte: logos > logia (un “abstracto qualitative”).

Le origine renaissance del nomine anthropologia non exclue le possibilitate que autores antique presentava material anthropologic sub un altere nomine (vide infra). Tal identification es speculative e depende del perspectiva del theorico sur lo que es anthropologia. Tamen, tal speculationes ha essite formulate per anthropologos credibile, specialmente functionalistas e alteres in le historia del disciplina.

## Le scientia del historia
Marvin Harris, un historico del anthropologia, comencia su libro The Rise of Anthropological Theory con le affirmation que anthropologia es “le scientia del historia”. Il non vole dicer que le parola “historia” debe esser cambiate a “anthropologia”, ni que non existe differentia inter historia e prehistoria, ni que anthropologia non include le practica social actual. Ille usa “historia” in un senso special, como faceva le fundatores del anthropologia cultural: como le “historia natural del societate”, secundo le parolas de Herbert Spencer, o le “historia universal del humanitate”, un objectivo del Seculo del Illumination.

Como le historia natural studia le caracteristicas del organismos passate e presente, le historia social o cultural studia le caracteristicas del societates in le tempore, includente historia documentate e prehistoria. Le foco es plus sur le disveloppamento del institutiones que sur eventos unic e non repetibile del passato.

Secundo Harris, le anthropologos del seculo 19 credeva que le disveloppamento del societate seque certe leges. Ille critica le rejection de iste idea in le seculo 20, ubi multe ne crede que tal leges existe, ni que le institutiones moderne es relevante pro le passato. Ille nomina iste approchamento ideographic (que narra casos unic), e le approchamento del seculo 19 nomothetic (que cerca leges general). Ille vole restabilir le idea que le studio del historia in anthropologia debe cercar leges general: “un theoria general del historia”.

Su idea del leges es: “Io crede que le analogia del strategia de Darwin in le mundo sociocultural es le principio de determinismo techno-environmental e techno-economic,” lo que ille nomina materialismo cultural, un thema que ille explica plus in su libro Cultural Materialism: The Struggle for a Science of Culture.

In altere partes, ille parla de su “theorias del determinismo historic”. Ille define isto como: “Un relation determinante inter phenomenos cultural significa solmente que variabiles similar in condiciones similar tende a producer resultados similar.” Le phrase “tende a” significa que existe un poco libertate, ma in determinismo stricte, certe causas debe producer sempre le mesme effectos. Differente philosophos ha differente opiniones super isto. Pro Harris, le elemento determinante es que le voluntate libere e le decisiones moral del individuos ha quasi nulle effecto sur le direction del evolution del societates.

Harris concorda con le idea del seculo 19 que leges veni de evidentia empirical: “… le entitates sociocultural es construite del observation directe o indirecte del comportamento e pensiero del personas specific.” Le institutiones non es real in se mesme; solmente le personas es real. Quando illes age in societate, illes lo face secundo le leges del historia — mesmo si illes non los cognosce — dunque, il non ha “liber voluntate” in historia.

Como multe anthropologos moderne, Harris da multo valor al collection del datos. Isto debe esser facite per observatores experte.

Ille usa terminos del linguistica: un systema phonetic describe le sonos sin considerar lor signification; un systema phonemic describe le sonos que ha signification in le lingua. Assi, le datos anthropologic pote esser emic (del perspectiva del cultura) o etic (del perspectiva del observator). Sol observatores ben experte pote evitar errores de interpretation: “… le etic es in parte un emic del observator mal applicate a un systema estran.”

Harris face ancora un distinction inter synchronic (mesme tempore) e diachronic (per tempore). Datos synchronic es contemporanee e inter-cultural; datos diachronic monstra le disveloppamento per tempore. Materialismo cultural, essente un strategia scientific “holistic e comparative”, debe usar tote quatro typos de datos pro esser accurate. Isto lo distingue del altere approches, perque illo tracta cultura como le effecto del factores material.

Como multe altere anthropologos, Harris trovava methodos e ideas anthropologic mesmo ante que le parola anthropologia existeva. Le autores antique parlava de gruppos ethnic como le Persas, Germanos, Scythas, etc., con linguas e costumos commun. Pro illes, “historia” significava in grande parte le “historia” del fortuna de iste gruppos per tempore. Ma le autores antique non formulava leges. Forsan excepte un systema rudimentari del tres etates (pietra, bronze, ferro), le ideas de stadios del historia, como in Lubbock, Tylor, Morgan, Marx e alteres, ancora non esseva formulate in ille epocha.

## Proto-anthropologia
Eriksen e Nielsen usa le termino proto-anthropologia pro describer textos quasi-anthropologic, que ha qualcun del criterios pro esser anthropologia, ma non tote. Illes dice que proto-anthropologia es principalmente “scripturas de viage o philosophia social”. Illes dice ancora: “Solmente quando iste aspectos es unite — isto es, quando datos e theoria es combinate — appare le anthropologia.” Iste processo comenciava in le seculo 18 durante le Etate del Illumination.

### Etate classic
Multo scribitores pensa que le ideas anthropologic se trova ja in le obras del Grecia e Roma classic. Per exemplo John Myres in *Herodotus and Anthropology* (1908), E. E. Sikes in *The Anthropology of the Greeks* (1914), Clyde Kluckhohn in *Anthropology and the Classics* (1961) e multe alteres. On pote trovar un lista simile in francese, germano, e altere linguas.

#### Herodoto
Herodoto (circa 484–425 aEC), un scriba grec, voleva describer e explicar le guerras inter Grecos e Persas (499–449 aEC). Su obra es appellate Historia o Historias. Le texto comencia con: “Iste es le investigationes de Herodoto de Halicarnasso…”

Le imperio persa Achaemenida, basate in Persia, voleva dominar Grecia. Illes invadeva Grecia con un grande armata multicultural, ma esseva finalmente vincite per le citates-stato grec. Herodoto non solmente narrava le eventos, ma anque describeba le ethnos (populos) del imperio e del regiones nordic. In multe casos, ille esseva le prime a facer isto.

Su methodos includeva leger textos, parlar con testigos, e prender notas personal. Iste “investigationes” ha essite considerate como anthropologia ja desde le fin del seculo 19. Le titulo “Patre del Historia” (latino: pater historiae) le esseva date probabilemente per Cicero.

John Myres in 1908 credeva que Herodoto esseva un anthropologo del mesme calibre que los moderne. James M. Redfield dice: “Herodoto esseva tanto le Patre del Historia como le Patre del Anthropologia.” Herodoto diceva que ille viagiava pro scriber notas — ille vocava isto theoria. Redfield traduce isto como “turismo con intention scientific”.

Herodoto usava tres parolas pro describer cultura: *diaitia*: cosas material como casas e alimento, *ethea*: le costumes social, *nomoi*: le leges o regulas authoritative.

#### Tacito
Tacito (circa 56–120 EC), un historico roman, scribeva plure del sol textos supervivente super le populos celtic, germanic, e slavic del Antiquitate. Su obras es importante fontes pro comprender iste culturas antique.