open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Anthologia

**Etymologia:**
:Ab le greco *anthos* "flor" e *legein* pro "eliger"

**Definition:**
:Selection de textos literari de diverse obras o autores, sub un criterio commun. *(e.g. Anthologia de poetas anglese.)*
Agora

**Etymologia:**
* Ab le greco *ageirein* pro "reunir (se)"

**Definition:**
# sito pro reunir se
# in Grecia antique, le mercato 

**Plural:** *agoras* o *agorae*
Arne Garborg

**Arne Garborg** (*Aadne Eivindsson Garborg*) (Time, Norvega, le 25 de januario 1851&nbsp;– Asker, Norvega, le 14 de januario 1924)

Poeta norvegian, romancero, e reformator del lingua norvegian. Nascite al citate de Time. Ille scribeva libros de poemas e tractos in le promotion del cultura norvegian. Ille es cognoscite in le campo del linguistica pro su publication, in 1877, del magazine "Fedraheim", in le qual ille promoveva le adoption de un lingua litterari in Norvega, (basate sur le Antique Norse e nominate Landsmål). Ille anque promoveva le folklore norvegian, su costumes traditional e su dansas. In in 1878 ille publicava duo series de poemas lyric, e novellas religiose *Un Pensator Libere*, in 1878, e *Animas Fatigate* in 1891, tunc in 1887 ille publicava *Le Nove Lingua Norvegian e le Movimento National*.

## Ligamines externe
* "Arne Garborg." The Columbia Encyclopedia, Sixth Edition. 2008. Encyclopedia.com. 15 Aug. 2009
Axiologia

**Axiologia** es omne doctrina o theoria in re le valores ethic e/o moral.

## Etymologia
Composition ab le greco *axios* "digne, estimabile" e *-logia* "doctrina".
Basic English

**Basic English** (Anglese Basic) esseva un lingua auxiliar international proponite in 1930 per Charles Ogden. Non como le usual lingua artificial, Basic English esseva un simplification del Anglese.

Basic English esseva unic in que illo habeva 18 verbos (16 normal e 2 auxiliar). Pro augmentar le usabilitate de su vocabulario (que esseva limitate a 850 parolas, plus conjugationes irregular), illo usava phrases (a vices bizarre). Per exemplo, "body-water" ("aqua de corpore") esseva le phrase in Basic English pro exprimer "sudor".

Le plano original de Ogden esseva usar Basic English como instrumento pro le instruction del normal Anglese; del basse de 850 parolas, listas specific de un sol thema (scientias, parolas international, negotios, et cetera) poteva esser apprendite pro expander le cognoscientia del anglese del studente, usque il habeva un habilitate quasi natural del anglese.

Ma, ben que le anglese ha attingite un certe nivello de usage como un lingua international (como in aviation), le Basic English plus facile falleva. Le grammatica non esseva un habilitate que Ogden habeva, e le lingua esseva vulnerate pro iste facto. Pro exemplo, es necessari apprender le total del conjugation del verbos anglese pro usar Basic English, ma solmente 16 esseva usate; a vices, parolas que es verbos in normal Anglese esseva facite substantivos in Basic English. (Isto non es un idea estranier al anglese, ma illo esseva usate in Basic English plus frequentemente que es considerate natural.) Le orthographia de Basic English totevia esseva irregular, con usque a 12 manieras de scriber un sono.

Il ha infrequente essayos de resuscitar o meliorar Basic English. Essential World English (Essential Anglese Mundial) esseva un version de Basic English in que le grammatica esseva plus natural, e le vocabulario esseva augmentate a 1300 pro parar phrases insolite. Special English (Anglese Special) es un version de Anglese usate per le Voice Of America pro radiodiffunder novas a nationes estranier.

## Ligamines externe

Ogden.Basic-English.org : Un pagina con un tresor de informationes re Basic English, in anglese.

Information complementari de Basic Engish
Botanica

Le **botanica** es le scientia que tracta del plantas. Le termino "botanica" veni ab le greco pro *herba*. 

Le botanica ha duo brancas principal: Botanica pur e Botanica applicate.

## Disciplinas botanic e themas connexe

Cytologia vegetal — Ecologia vegetal — Histologia vegetal —
Anatomia vegetal — Genetica vegetal — Chimica organic —
Systematica vegetal — Classification del organismos vegetal —
Physiologia vegetal — Morphologia vegetal — Geobotanica —
Phytosociologia — Flora — Vegetation

## Personas e historia
Lista de botanistas — Historia del botanica

## Species botanic
Orchideas
Bolus

Consiste in le administration intravenose de 
un medicamento a un velocitate rapide, ma controlate (e.g. durante 30 minutas). 
Se oppone a administration pro medio de un infusion continue per via intravenose 
(e.g. durante un o duo dies).

## Vide etiam
* Medicamento
* Medicina
* Therapia
* Tractamento
Belgica

Le **Regno de Belgica** o **Belgio** (in francese: *Belgique*, in hollandese: *België*) es un stato situate inter Francia, Luxemburg, Germania e Hollanda.

Belgica ha tres linguas official: nederlandese, francese, e germano. Nonobstante, le nederlandese e le francese es le plus importante, viste que minus de 100.000 personas parla le germano como lingua materne.

Principalmente, le nederlandese es parlate in le nord del pais, e le francese in le sud, con Brussel como exception del regula, un citate principalmente francophone in un area ubi se parla nederlandese. 

Le organisation politic in Belgica es multo complexe.

## Cultura
### Banda designate
Le pais ha essite multe importante pro le evolution de un tradition proprie europee pro le banda designate, con multe creatores importante como Hergé, André Franquin, Jijé, Peyo etc.

### Litteratura
Scriptores belge notabile include Hugo Claus,Hendrik Conscience, Maurice Maeterlinck, Amélie Nothomb, Georges Simenon e Marguerite Yourcenar.

## Vide etiam
* Flandra
Bandiera europee

Le **bandiera europee** es le bandiera official del Union Europee e del Consilio de Europa, illo esseva designate in 1955 per Arsène Heitz, e approbate le 8 de decembre del mesmo anno.
## Historia
Iste bandiera primarimente in 1955 esseva seligite como le bandiera del Consilio de Europa (non le Consilio Europee) in Strasburgo que alora habeva dece membros. Solmente desde 1986 illo tamben es le bandiera del Union Europee. Ma jam alora le numero de statos del UE esseva vinti-un.
## Stellas
Un miscomprension commun es que le dece-duo stellas originalmente representava le numero de statos includite in le UE, simile al situation in America ubi cata stella representa un del statos del Statos Unite de America. Ma le numero de statos del UE nunquam ha essite dece-duo.

Le numero de stellas, dece-duo, esseva seligite a causa del facto que iste numero ha essite mythic e mesmo sacral de tempores immemorabile. P.ex. il ha dece-duo deos olympic, apostolos, menses, horas del die, signos zodiacal, modos minor e modos major (musica) e ante le tempore quando on introduceva le classification decimal multe mesuras esseva fundate al numero dece-duo (dozena etc.). 

## Vide etiam
*Consilio de Europa
*Union Europee
BeOS

**BeOS** es un systema de operation pro computatores personal disveloppate per Be Incorporated in 1990 pro usar con applicationes multimedia.

Illo ha un micronucleo multo modular, scribite de codice completemente nove e non basate super UNIX. Il ha un conception erronee commun super su codice a causa del inclusion del commandos bash. Illo es optimisate pro labor con medios digital — audio digital, video digital, e graphicos/animationes tridimensional. Illo es un systema de operation pro solmente un usator, non como UNIX qui es pro plure usatores.
Bit

Le **bit** es le unitate le plus basic de information in informatica e communicationes digital. Le bit significa etiam le immagazinamento binari in informatica o un symbole binari (datos) in communicationes digital, in le qual un bit, como unitate, de information pote esser immagazinate o codificate.

Le nomine es un combination de "binary digit" in anglese. Le bit representa un stato logic con un del duo valoros possibile. Il ha duo valoros que es le plus communemente representate como "1" o "0", ma altere representationes tal como ver/fals, si/non, activate/deactivate o +/− anque es usate de maniera frequentemente.

Le relation inter iste valoros e le stato physic del immagazinamento o apparato subiacente es un question de convention, e differente attributiones pote esser usate mesme intra le mesme apparato o programma. Le bit pote esser implementate physicamente con un apparato a duo stato.

Un gruppo continente de binary digits es frequentemente nominate un string de bits, un vector de bits o un vector de bits de dimension singulare o multiforme. Un gruppo de octo bits es nominate un byte, ma historicamente le dimension del byte non es strictemente definite. Frequentermente, medietate, integre, duple e quadruple parolas consiste in un numero de bytes que es un potencia de duo basse. Un string de quatro bits es un nibble.

In theoria de information, un bit es le entropia de information de un variable binari random que es 0 o 1 con equal probabilitate, o le information que es obtenite quando le valor de tal variable deveni cognoscite. Como unitate de information, le bit es anque cognoscite como shannon, nominate post Claude E. Shannon.

Le symbole (systema metric) pro le binary digit es o "bit" secundo le standard IEC 80000-13:2008, o le character minuscule "b" secundo le standard IEEE 1541-2002. Le uso de iste ultime pote crear confusion con le majuscule "B" que es usate pro le byte.
Vetus Latina

**Itala Antiqua** o **Vetus Latina** es le nomine collective pro le traductiones pre-Vulgata del Biblia Christian, in uso in le Occidente desde le seculo II usque le seculo V, que veni ab le Version del Septanta (o Septuaginta) pro le majoritate del libros del Vetule Testamento e del originales grec pro le libros del Nove Testamento.

**[[Vulgata]]**:  le Papa Damaso incargava a Sancte Jeronimo un nova version latin usante como fonte le version **Itala antiqua**. 

Iste version se imponiva in le seculo VII definitivemente. Illo se denominava le *Vulgata* proque le intention primari de iste version esseva "vulgarisar" le Biblia, poner lo al accesso del *vulgo*, il es a dicer, le populo commun.

**Neovulgata**: es, basicamente, le mesme version **Vulgata**, al qual se incorpora avantiate recercas e descoperimentos secun continua le studios biblic e le idiomas original del Biblia.

Le ultime version approbate per le Papa de iste Biblia data de 1979, essente iste le version de referentia pro traductiones a altere linguas.
Baptismo

Le **baptismo** es le rito christian de initiation per le qual le christianos recipe le signo (le aqua) per le qual se proclama super illes que Deo les salva in Christo, confessa lor fide in Ille, e es admittite como membros del Ecclesia christian. 

In le Ecclesia Catholic Roman, le baptismo de sanguine es le credentia que le martyrio de alicuno que non ancora recipeva le baptismo, equivale al baptismo ipse.

Le regeneration baptismal es le credentia que le salvation es conferite per le acto del baptismo ipse. Iste concepto es simile al regeneration decisional, credentia que assere que le regeneration es precedite per le conversion. Connectite con: *Innocentia baptismal*.

Le innocentia baptismal es le hypothese del Ecclesia Catholic Roman que le anima de un persona deveni completemente munde de omne peccato e innocente de post su baptismo. Le implication de isto es que altere peccatos committite de post le baptismo se accumula e, si non eliminate per le medio que le Ecclesia provide, illos condemna mesmo un christiano al purgatorio.

## Vide etiam
* Baptismo del credentes
* Pedobaptismo
* Baptismo de sanguine
* Baptismo de desiderio
Baptismo de desiderio

**Definition:**
:In le Ecclesia catholic roman, le credentia que le desiderio de esser baptisate suffice in loco del baptismo pro illes que mori ante esser capabile de obtener le baptismo. Iste notion presuppone que le baptismo es essential pro le salvation. In su forma extreme iste notion assere que paganos que practica le elementos le plus nobile de lor religiones, recipe le beneficios del baptismo mesmo sin cognoscer Christo. 

**Compara con:**
* Baptismo de sanguine.
Baptismo del credentes

## Definition
:Doctrina que le baptismo deberea esser administrate solmente a adultos o a illes que perveniva a un etate in le qual on pote conscientemente repentir se e creder. Isto esseva le practica commun del Ecclesia del prime seculos. Le notion entrava in umbra quando, con le passar del tempore, se emphatisava le concepto de communitate del fide a in le qual un persona entrava pro gauder de su beneficios. 

## Vide etiam
* Etate del responsabilitate
* Contrasta con: Pedobaptismo
Baptistas

**Baptistas** (n) [bap-tís-tas] es le denominationes e theologias characterisate per le doctrina del baptismo per immersion pro credentes solmente (de post un personal profession de fide). Lor forma de governamento ecclesiastic es prevalentemente congregationalista. Le solo in le qual le movimento baptista moderne se developpava esseva illo del separatismo anglese del 17e seculo.

## Vide etiam
* Anabaptistas
* Pedobaptismo
* Protestantismo
Karl Barth

**Karl Barth** (1886-05-10 – 1968-12-10) (pronunciate "Bart") esseva un theologo switze, que se distingueva super toto pro su emphase sur le prioritate del revelation e pro su focalisation super Jesus Christo. Anque usate in iste connection es le terminos “neo-orthodoxia” e “theologia dialectic”. Proponie notiones de Reconciliation e salvation universal e que Deo deberea corriger Su decretos. Como in evangelo de Johannes, ille assereva que Jesus Christo le es le Parola de Deo, e le Biblia es un documento human e divin que “pote devenir” le Parola de Deo si Deo ipse selige assi in le predica.

## Vide etiam
* Biblia
* Reconciliation
* Theologia dialectic
Beatification

**Definition:**
:Le secunde passo in le practica del Ecclesia catholic roman de declarar personas morte “sanctos”, tanto que illes pote esser venerate. 

**Connectite con:** 
* Veneration de sanctos
Bibliomantia

Le **bibliomantia** es un forma de divination practicate per prender per hasardo un versetto biblic pro responder a un question, pro adressar se a un problema, o pro predicer le futuro.

## Vide etiam
* divination
Blasphemia

**Blasphemia** ((n) [blas-fé-mia]) es in un religion un discurso o scripto que exprime contempto e manco de respecto pro le religion, su deo e pro tote lo que le concerne (nomine, Persona, Parola, obras, etc.).
Backslide

**Etymologia:**
:Ab le anglese *back* pro "dorso" o "retro" e *slide* pro "glissamento"

**Definition:**
:Le termino ** ''Backslide'' ** significa litteralmente un "glissamento a retro" e illo denomina le notion in theologia de diminution o abandono del ingagiamento christian. Secularisation de Christianos.

## Vide etiam
* Secularisation
Britannia

**Britannia** (etiam **Parve Britannia** o **Britannia Minor**; ; ) es un provincia historic del Francia actual. Illo occupa le peninsula armorican, situate inter le Manica e le Golfo de Biscaya (presso le Mar Celtic e le Oceano Atlantic), e consiste de cinque departamentos: le Finistère, le Morbihan, le Côtes-d'Armor, le Ille-et-Vilaine, e le Loire-Atlantique. Omnes salve le ultime es incluse in un region administrative francese que es anque appellate Britannia.

Le plus grande urbe, e un capital traditional de Britannia, es Nantes. Rennes, le secunde citate, servi como le capital administrative del region.

Le nomine de Britannia deriva de cello del insula (Grande Britannia), pro que britones native fugiente le anglo-saxones ha colonisate le peninsula in le seculo 6. Le lingua britone, ancora practicate per un quarto de un million de personas, es un lingua celtic insular multo similabile al cornico e al gallese.

Le Britannia es notate pro su climato dulce maritime, su longe costas con plagias de sablo, su patrimonio nautic, le tradition de devotion popular a sanctos catholic, su monumentos paleolithic e su importante sector agrari. Militantes regionalista, nationalista e linguistic considera le Britannia como un del nationes celtic moderne.
Brigham Young

Brigham Young era le secunde lider del Ecclesia de Jesus Christo del Sanctos del Ultime Dies, succedente al position post le assassination de Joseph Smith in 1844.

Young duceva su gruppo de mormones per 1.000 millias, arrivante al Valle de Salt Lake in 1847, e era le prime governator del Utah. Ille moriva a Salt Lake in 1877 al etate de 76 annos.
Bas Jan Ader

**Bas Jan Ader** (Winschoten, 19 de april 1942 — Oceano Atlantic, 1975), esseva un artista nederlandese‎.
Banda de Möbius

Le **banda de Möbius** (o *Moebius*), nominate secundo le mathematico e astronomo german August Ferdinand Möbius, es un objecto topologic con solmente un superficie e un bordo. Illo esseva co-discoperite independentemente per Möbius e le mathematico german Johann Benedict Listing in 1858. Un modello pote esser create facilemente per semi-torquer un banda de papiro (o altere material) e unir le extremitates pro crear un sol banda.

Le banda de Möbius ha un numero de proprietates estranie. Si uno seca le banda per su medio, uno non obtene duo bandas, mais un banda longe con duo semi-torsiones. Si uno seca ancora le banda longe, uno obtene duo bandas serpentate le un circa le altere. Alternativemente, si uno seca per le banda un tertio del distantia del bordo, uno obtene duo bandas; le un es un banda de Möbius magre, e le altere es un banda longe con duo semi-torsiones. Altere combinationes de bandas pote esser obtenite per facer bandas de Möbius con duo o plus torsiones in vice de un. Per exemplo, un banda con tres semi-torsiones, quando bipartite per su longitude, deveni un banda ligate in un nodo trifolio. Per secar un banda de Möbius, dante lo extra torsiones, e reuniente le extremitates, uno produce figuras non expectate appellate anellos paradromic.
Base de datos

Un **base de datos** es un collection organisate de informationes. Le avantage de usar un base de datos es que il es possibile de facer un recerca plus veloce, le datos pote esser usate in commun con altere usatores, un pote haber un minor redundantia de datos e un major controlo del securitate e in ultra un pote evitar le inconsistentia del datos.

Il ha plure modellos de base de datos sed le plus affirmate es le modello relational.

Edgar Frank Codd (1923—2003), proponeva in 1970 le modello relational de base de datos. Ille disconnecteva le schema (le organisation logic) del base de datos del methodo physic de immagazinage. Iste systema ha essite le standard usque hodie.

Le modello relational es associate con le linguage de interrogation del datos SQL.

Le modello relational esseva concipite principalmente como un instrumento pro liberar le usatores del frustration de deber cognoscer le detalios complicate de como le datos es effectivemente immagazinate.

## Vide etiam
* base de datos relational
* base de datos reticular
* base de datos hierarchic
Base de datos relational

In le **modello relational** de base de datos, le datos es organisate in relationes, o tabellas. Le termino relation es basicamente un termino mathematic pro un tabella, hinc le termino "relational".

In un systema relational il ha operatores que genera relationes nove de relationes vetere. Per exemplo, il ha un operator que extrahe un subensemble del rangos de un tabella e un altere operator que extrahe un subcollection del columnas.

Modellos altere es le modello hierarchic e le modello reticular.

In le modello relational, al differentia del altere modellos, alcuno realisa le independentia logic, o in altere parolas il es possibile de modificar le structuras sin deber modificar le programmas.

On pote in ultra modificar le structuras in un base de datos aperite, con le usatores connectite.

Le major parte del systemas de base de datos relational usa le linguage SQL.

## Bibliographia

* C. J. Date *An introduction to database systems*. Addison-Wesley, 2000, .
Base de datos reticular

In le **modello reticular** de base de datos, le registros es ligate inter illos con structuras a anello (punctatores) qui permitte al usator de acceder al datos plus facilemente, sin le ligamines rigide del structura hierarchic. Tote nodo pote esser le puncto de initio pro attinger un determinate campo.

Un registro pote haber un o plus de registros patres e isto permitte de evitar le problemas de redundantia.

Il remane le problema del dependentia del programmas al structuras e le problema del complexitate del structuras, qui cresce proportionalmente al crescimento del datos.

Pro modificar le structuras, mesmo partialmente, il es necessari de clauder le base de datos e de recrear illo.
Bahrain

Le **Regno de Bahrain** (**Mamlakat al-Bahrain**), o **Bahrain**, es un pais del Medie Oriente. Illo es un del paises plus parve del region, constituite per cinque insulas. Illo es localisate in le Golfo Persic, e ha frontieras maritime con Qatar in le sud e le est, e con Arabia Saudita al west e al nord-west.

Le nomine arabe del pais, *Mamlakat al-Bahrayn*, significa litteralmente «duo mares».

## Historia
Articulo *principal: [[Historia de Bahrain]]*

Bahrain esseva populate ab tempores prehistoric. Su strategic position in le Golfo Persa habeva permittite le controlo e influentia del region per le assyrios, babylonianos, grecos, persas e finalmente per le arabes, qui habeva convertite le insula al Islam. Bahrain esseva cognoscite in tempores antique como *Dilmun*, *Tylos* (nomine date per le grecos) e *Awal* o *Mishmahig* quando esseva parte del Imperio Persa.

Le insulas esseva in le initio un refugio del musulmanes garmatas, essente depost occupate per Portugal in 1507. Durante 1602 a 1783 passava a esser un dependentia de Persia como un territorio con administration occasional. In 1783 es governate per le dynastia arabe del al Khalifa jam como un pais independente separate de Persia. Debite a pretensiones de Persia de recapturar le insulas, Bahrain deveniva in 1861 un protectorato britannic, in troca de protection. Mesme assi Iran revindicava pro se le possession del archipelago.
Call of Cthulhu

Systema de joco de rolo producite per Wizards of the Coast.

Le titulo es inspirate in le conto "The Call of Cthulhu", de H. P. Lovecraft.

## Ligamines externe

* http://www.wizards.com/default.asp?x=cthulhu -- Sito official del systema.
Base de datos hierarchic

Le **modello hierarchic** de base de datos organisa le datos in registros ligate inter illos secundo structuras in arbore.

Tote registro del base de datos, qui non es le radice del arbore, debe haber un sol patre. Isto es possibile alora que il existe duo registros, in arbores diverse, qui representa le mesme information. Isto implica problemas de redundantia in le base de datos e require controlos de consistentia durante su uso. In ultra il non es possibile de immagazinar informationes sin un patre.

Le structura hierarchic impone regulas rigide al maniera de facer le actualisationes e le consultas: le nivello le plus alte es le puncto de accesso a tote le informationes. Le cancellation de un registro del base de datos implica le elimination de tote le registros dependente hierarchicamente de illo. Le actualisation de un dato require le accesso e le modification de diverse registros pro assecurar le consistentia del base de datos.

Le modello hierarchic implica le dependentia del programmas al structuras, consequentemente il non es possibile de modificar le structuras sin modificar le programmas.
Commercio

Le **commercio** es le activitate economic de comprar e vender benes e servicios. Le commerciante normalmente compra quantitates grande de un mercantia pro vender los in minor quantitates. Le commercio in detalio es illo que compra in grosso ab distributores (o directemente de productores) e lo vende al consumitor final.
## Galeria

File:Wojciech_Gerson_-_Gdańsk_in_the_XVII_century.jpg|Gdańsk

## Vide etiam
* Economia
* Vocabulario de commercio
Christo

**Christo** (np) [krís-to] es le titulo que le christianos dona a Jesus de Nazareth.

## Etymologia
Ab le greco *christòs* "le Uncto (de Deo)", derivate de *chrio,* litt. "unguer con oleo", ab le antique ceremonia hebraic de consecration de reges, prophetas e sacerdotes. *Christòs* es le traduction grec del hebreo *mashiah* "messia".

## Definition
# Vide: Messia.
# Titulo attribuite a Jesus de Nazareth (o le Nazareno), considerate le messia per le christianos.

## Derivatos
# Christianitate (n)
# Christianismo (n)
# Christiano (n), christian (adj).
# Christocentrismo (n), christocentric (adj).
# Christologia (n), christologic (adj).
Codification de characteres

In informatica, un **codification de characteres** es usate pro representar un collection de characteres per alcun genere de systema de codification. Dependemente del nivello de abstraction e del contexto, le punctos de codice correspondente e le spatio de codice resultante pote esser reguardate como patronos de bits, bytes, numeros natural, pulsos electric, etc. In un altere medio, generalmente electronic, illo particularmente facilita le transmission de information. Ben que le codification de characteres ha un uso in cryptographia, su uso commun es pro representar litteras in telecommunication. Un codification de characteres es usate in computation, in immagazinage de datos e in transmission de datos textual.

Le prime codices de characteres associate con le telegrapho optic o electric representava solmente un subcollection del characteres usate in linguages scribite, alcun vices limitante al litteras majuscule, al numerales e solmente alcun punctuation. Le costo basse del representation digital de datos in le systemas informatic moderne permitte codices de characteres plus elaborate (como Unicode) le quales representa le majoritate del characteres usate in multe linguages scribite. Le codification de characteres usante standards internationalmente acceptate permitte le excambio mundial de texto in forma electronic.

## Vide etiam
* ASCII
* Codice morse
* EBCDIC
* Unicode
*
Communicationssprache

**Communicationssprache** es un proposition pro un lingua construite per Joseph Schipfer. Le lingua, create in 1839, es un del plus antique linguas artificial documentate. Le base de Communicationssprache es le francese. Le substantivos es declinate.

## Historia
Joseph Schipfer (nate le  in Ransbach, morte le  in Niederwalluf) esseva un proprietario de terra del village de Niederwalluf in le Rheingau presso Wiesbaden. Datate le , un littera de ille es conservate, que porta le titulo "Appello general al humanitate misericorde". In illo, Schipfer describe le suffrentia del habitantes francese del areas circum le Rhone e le Saône. In iste littera, le autor etiam presenta un brochure super su "Communication general o lingua mundial". Altere brochures, pro le quales ille tamben sollicita supporto del Duc, tracta un grammatica de iste lingua e con materiales de inseniamento pro adultos e infantes de 12 a 14 annos de etate. Mesmo un description de como un inhumation vive pote esser evitate face parte de su offerta. Con le ganio del vendita de su brochures, Schipfer propone supportar le indigentes francese mentionate supra. Forsan isto es un del motivos pro le decision negative del duc.

Le correspondentia de Joseph Schipfer con le Ducato de Nassau del annos 1835 a 1841 es disponibile in le Archivo Principal del Stato de Hesse in Wiesbaden e pote esser consultate sub le signo 210/7907.

## Grammatica
Characteristicas notabile del grammatica include:
* Nulle articulo (grammatica))|articulo]]s.
* Adjectivos invariabile.
* Comparativos se forma con -ior e -iost.
* Adverbios se forma per suffixar -ly a adjectivos.
* Le pronomine possessive es -a.
* Le infinitivo es marcate per -er.
* Substantivos es declinate.
* Substantivos comencia per un majuscula como in germano.

Le declination de substantivos functiona como seque, per exemplo, pro Masona (casa):

## Specimen
No Pera, wia ete Cielu ta Noma sanctiferii; ta Royoma Ais arrivii; ta volonta färerii com Cielu änsi Terru. Donne Ais noa Päno quotidien; pardonne Ais noa offansos, com pardonnas Aos offanding; non permette que succombias tantationi; mä delivre Aos malu.
Concorde (lingua)

**Concorde** es un lingua artificial create per S. Flaherty-Hall in 1952.
## Specimen
Le "Patre Nostre" (incomplete) in Concorde:
:Ni padro, qi zan in Cele, laodad zaf ti nom. Ti regne ven, ti vulzaf fad, en Munde tal in Cele.
Cosman

**Cosman** es un lingua auxiliar international proponite per H. Milner in 1927.

## Specimenes
*Nor Pater, so du in ciel, benedi' et sey tu nam. Tu regia veney, tu vole fiey, as in cosme sic as po terr.*

*Esperanto ut i lingue con crueli misfones e defectes nullim can conquer el munde.*

Fonte: *Samples of Constructed Languages,* One Language for the World, Mario Pei. 1958.
Cosmoglotta

***Cosmoglotta*** es un organo official del Interlingue-Union.

### Publication
Isto es un exemplo de Occidental (Interlingue). *Cosmoglotta* es le titulo del periodico del movimento occidentalista (ancora publicate intermittentemente):

## Referentias


## Ligamines externe
* Sito de Cosmoglotta
Ceqli

**Ceqli,** proponite in 1996 per Rex May, es un projecto de lingua auxiliar international con origines in le Loglan de James Cooke Brown, mais ha influentias del anglese e mandarin.

## Ligamine externe
* Sito web del autor
Cartographia

Le **cartographia** es le scientia que tracta del representation del Terra super un mappa. Como le Terra es de forma spheric illo necessita un systema de projectiones pro passar del sphera al plano. Fundamentalmente, isto es le problema con le quadratura del circulo. 

Ma in addition de representar le contornos del cosas, le superficies e le angulos se occupa tamben de representar le information que appare super le mappa, secundo lo que se considera relevante e lo que non lo face. Isto, normalmente, depende de lo que on vole representar in le mappa e del scala.

## Vide etiam
*Atlas (cartographia)
Castilia

**Castilia** es un antique regno espaniol. Hodie illo es dividite in regiones del Regno de Espania in le Union Europee.

Le altere nomine del lingua espaniol, **castiliano,** esseva derivate de Castilia.
CP/M

## Historia
In 1973 Gary Shugart e su studentes, scribeva un parve programma de controlo que ille appellava CP/M (Control Program/Microcomputer). Illo permitteva de leger e scriber archivos ab e super disco. 

## Description
**CP/M** es un systema de operation pro computatores a 8 bits.

Illo esseva multo popular usque le 1980, ante le advento del systema de operation MS-DOS, qui es multo simile al CP/M.

## Ligamines externe
*  http://www.seasip.info/Cpm/index.html
Contacto - Super Interlingua

:**Lingua:** anglese, interlingua
:**Editor:** British Interlingua Society
:**Redactor:** F.P. Gopsill
:**Redaction:** 261 Teehey Lane, Higher Bebington, Wirral L63 2JG, Grande Britannia
:**Appare:** 3 editiones per anno
:**Paginas:** 8 paginas A5 in cata edition
:**Contento:** informationes, explicationes e responsas de interlingua e su organisation in anglese con textos parallel interlingua-anglese
:**ISSN:** 1356-0018
:**Precio:** Abonamento annual Contacto + Lingua e Vita 5,00 �ST
:**Adm.:** Peter Berwick, 15 Barnton Park Gardens, Edinburgh EH4 6HL. Giro: 10 115 5301. 
:**Banca:** conto 00119333, Royal Bank of Scotland plc, West End Office, 142/144, Princes St., Edinburgh EH2 4EQ
:**Fundate:** julio 1994
Insimul

Un **ins<u>i</u>mul** es un collection de personas o cosas que constitue un toto considerate como unitate. Per exemplo: "*On debe haber in conto le insimul de factos que le affecta.*" In le mathematica, le theoria de insimules se occupa de insimules.

## Vide etiam
*Collection
*Organisation
*Systema

## Vide etiam in le campo del mathematica
*Gruppo
*Insimul de arrivata
*Insimul de definition
*Insimul de partito
*Insimul de scopo
*Insimul potentia
*Intersection de insimules
*Union de insimules

## Referentias
Cultura

**Cultura** es un concepto central in le anthropologia moderne, que include le phenomeno human que non pote esser attribuite al hereditage genetic. In usage currente, *cultura* se refere al cosas intangibile como linguas, costumes, artes, industrias, comportamentos e credentias. Le studio de artefactos physic es nominate cultura material. Iste studio es considerate distincte ma connexe.
## Definition
Le debatto re le definition exacte de cultura non ha finite, e illo totevia ha disaccordos. Quando le termino renasceva in le seculo 18 e seculo 19, le parola se refereva al processo de automelioration, specialmente con education. In le seculo 19 alcun scientistas initiava usar le termino pro referer se al "capacitates human universal." In le seculo 20 le termino esseva usate como un concepto central anthropologic. Le idea moderne de cultura es basate sur le idea usate in le antiquitate.
## Etymologia
Le parola como illo esse usate hodie esseva usate primarimente per le orator roman Ciceron. Ille scribeva re le *cultura animi*, le "cultivation del anima."  Le parola *cultura* significava litteralmente "cultivation" in latino. Ciceron usava un metaphora agricultural pro describer le melioration del anima philosophic, comprendite teleologicamente como le ideal final del disveloppamento human.
Commutator (rete de computatores)

Un **commutator** (in anglese: *switch*) es un apparato de un rete de computatores que connecte segmentos de un rete local. Illo esseva disveloppate a partir del concentrator electronic *(hub),* ubi le concentrator constitue le apparato nodal central pro un rete in topologia stelliforme. Con un concentrator commun, tote le connexiones de rete stelliforme recipe un quadro de diffusion. Le commutator connecte segmentos Ethernet e Token Ring basate super le adresse MAC e le connexiones es mantenite solmente durante le transmission del datos. Iste strategia puncto-a-puncto permitte que le commutator connecte multiple pares de segmentos simultaneemente, permittente que plus de un computator transmitte datos in un mesme momento.

Il ha tres modalitates de functionamento de un commutator:
* cut-through
* store and forward
* cut-through sin errores

Un commutator es simile a un concentrator in le facto que illo forni un unic dominio de diffusion, sed es differente in le facto que cata porta in un commutator es su proprie dominio de collision.

Le commutatores causa difficultates in le surveliantia de traffico proque cata porta es isolate usque illo transmitte datos e mesmo assi solmente le portas inviante e recipiente es connectite.

Duo methodos popular specificamente designate pro permitter a un administrator de retes surveliar le traffico es:
* port mirroring (clonage de portas): le commutator invia un copia de pacchettos de rete a un connexion de rete surveliante.
* SMON (*Switch Monitoring,* surveliantia de commutatores) es describite per RFC 2613 e es un protocollo pro le controlo de facilitates como le *port mirroring.*

Il ha essite inventate altere methodos pro permitter le investigation celate in un altere computator in le rete sin cooperation del commutator:
* ARP Spoofing -- dupar le computator visate assi que illo usa le proprie adresse MAC pro le porta de rete, o alternativemente causar que illo usa le MAC disseminate.
* MAC Flooding -- supercargar le commutator con un grande numero de adresses MAC, assi que illo cade in un modo "failopen".

## Vide etiam
* router
* commutator del tertie strato
* commutator de telephono
Calendario

Le **calendario** es un tabula de ordination temporal pro le organisation del vita.

## Etymologia
Del latino *kalendae* o *calendae* ("calendas"), le nomine del prime die de cata mense del calendario perpetue roman.

## Typos
Il ha calendarios que es basate super le cyclo lunar como le calendario islamic, calendarios que honora ambe le cyclos, sia lunar sia solar, como le calendario hebree e calendarios basate unicamente super le cyclo solar, i.e. le rotation que le Terra describe circum le Sol como le calendario gregorian.

## Terminos relationate
* Die
* Mense
* Anno
* Station del anno

## Vide etiam
* Calendario roman
* Calendario julian
* Calendario gregorian
* Calendario hebree
* Calendario islamic
* Calendario del mayas
* Calendario del revolution francese
* Calendario mundial
* Calendario cosmic
* Calendario de anniversarios
* Calendario lunar
Catholicismo

Le **catholicismo** se defini como:
# Le doctrina religiose del Ecclesia Catholic.
# Le communitate del personas qui vive in le confession catholic.

Le termino *catholic,* ab le greco, significa etymologicamente *universal*.

## Doctrina
Le Catholicismo se funda in le tradition religiose e in scriptos biblic, assi como lo que establi le Ecclesia Catholic. Per ordine de importantia, se establi:
* Dogma de fide catholic, le credentias nuclear e basic del catholicismo

## Doctrina
Le Catholicismo se funda in le tradition religiose e in scriptos biblic, assi como lo que establi le Ecclesia Catholic. Per ordine de importantia, se establi:
* Dogma de fide catholic, le credentias nuclear e basic del catholicismo
** Le Resurrection de Jesus 
* Credentias essential (non nuclear) es le fide in: 
** le Ecclesia
** le Eucharistia
** le Parola de Deo
* Credentias integrante (per exemplo, le maternitate virginal de Maria)

## Historia
Le catholicos se considera ipse le hereditatores del Ecclesia que Jesus fundava quando su discipulos se reuniva in communitate, ''pro que illes sia con ille pro inviar les e pro predicar" (Marcos 3,14-15).

## Vide etiam
* Chronología del Papas
* Sanctos catholic
* Notas del Ecclesia catholic
* Ecclesia catholic
* Credo catholic

## Ligamines externe
* Le Vaticano
* Opus Dei
* Ecclesia
* Regnum Christi 
* Agentia de Informationes Catholic in America Latin
* ecclesIA - Actualitates del Ecclesia Catholic in Interlingua
Centimetro

**Centimetro** es le unitate de longitude, equivalente al centesime parte de un metro.

: 10 mm = 1 cm = 0.1 dm = 10-2 m

## Vide etiam
* Unitates de longitude
* Systema International de Unitates
Crystallographia

Le **crystallographia** es le scientia que studia le materia crystallin (proprietates physic e chimic, structura interne).

Un material se considera crystallin quando su particulas es ordinate formante retes tridimensional que se repete.
* Anisotropia: Presenta differente valores de un proprietate secundo le direction in que se prende.
* Habito: aspecto exterior (crystallin o non crystallin)
* Symmetria: In polyhedros
** Axes de symmetria:
*** Axes de gyro: Illos es lineas recte imaginari que nos permitte incontrar *n* vices un elemento
*** Plano de symmetria: Reflexion
*** Centro de symmetria: Inversion
*** Axes de gyro de inversion
* Formas crystallographic: illo es le conjuncto de facies equal que es connexe per lor symmetria
** 1 sol facie: pedion
** 2 facies: 
*** Pinacoide: equal e parallel connexe per un plano o axe binari
*** Domo: non parallel que se connecte per un plano
*** Sphenoide: non parallel connexe per un axe binari
* Prismas, pyramides, bipyramides, trapezohedros, scalenohedros, 
* Classes crystallin

Le possibile aggrupamentos del elementos de symmetria es 31 e a istos corresponde altere tal classes crystallin, plus un al qual non corresponde alcun de tal elementos de symmetria. Tote crystallo se trova comprendite intra iste 32 classes, que a lor vice se reaggrupa in 7 systemas (cubic o manometric, tetragonal, hexagonal, trigonal rombic, monoclinic e triclinic). Ora le proprietates principal de cata systema:

;Systema triclinic (a≠b≠c &nbsp; α≠β≠γ≠90º)
: Non possede un symmetria minime.
;Systema monoclinic (a≠b≠c &nbsp; α=γ=90º≠β>90º)
: Presenta como symmetria minime un axe de rotation binari o un axe de inversion binari (=plano de symmetria).
;Systema rombic (a≠b≠c &nbsp; α=β=γ=90º)
: Como minimo inter se illos possede tres axes binari perpendicular.
;Systema tetragonal (a=b≠c &nbsp; α=β=γ=90º)
: Possede como characteristica fundamental un axe de rotation quaternari o un axe de inversion quaternari.
;Systema hexagonal (a=b≠c &nbsp; α=β=90º, γ=120º)
: Su characteristica fundamental es le presentia de un axe de rotation senari o un axe de inversion senari (axe ternari + plano de symmetria perpendicular).Pro major precision, generalmente se introduce un quarte axe *i*, coplanar con *a* e *b*, que forma un angulo de 120º con cata un de illos, assi le cruce axial sera (a=b=i≠c &nbsp; α=β=90º, γ=120º).
:* Indices de Miller hexagonal: Proque se travalia con un quarte indice, que se situa in le plano *a1* *a2* e a 120º de cata un de iste axes, le planos hexagonal se va representar per quatro indices (hkil). Le valor de *i* se determina como h+k.
;Systema rombohedric o trigonal (a=b=c &nbsp; α=β=γ≠90º)
: Su characteristica commun es le presentia de un axe de rotation ternari o un axe de inversion ternari (axe ternari + centro de simetria).
;Systema cubic (a=b=c &nbsp; α=β=γ=90º)
: Possede como characteristica fundamental quatro axes de rotation ternari inclinate a 109,47º.

## Vide etiam
* Mineralogia
Concentrator

In general, un **concentrator** es le nodo central de un rete de computatores. Le parola anglese *hub* ("modiolo") es frequentemente usate in diverse linguas.

Un concentrator es un equipamento usate in le retes de computatores pro interconnecter plure segmentos Ethernet, facente los functionar como si illos formava un sol segmento. Quando se usa un concentrator, solmente un del machinas connectite pote transmitter in un date momento. In le caso contrari, occurre un collision e le machinas debe retransmitter lor pacchettos post haber attendite un tempore aleatori.

Quando se usa un concentrator, cata equipamento interligate divide le mesme dominio de diffusion e le mesme dominio de collision.

## Vide etiam
* commutator
* router
Coito

Copula, union sexual o sexo vaginal, es principalmente le insertion e friction del penis, usualmente quando erecte, del masculo in le vagina del femina, sia pro placer sexual, reproduction o ambe. Iste practica pote culminar in un orgasmo a ambe personas e anque al ejaculation in le vagina.

## Vide etiam
* Sexo
Cubismo

Le **cubismo** es le prime movimento artistic moderne.
## Historia
Le cubismo habeva duo phases importante: le cubismo analytic e le cubismo synthetic. Le cubismo analytic analysava formas, e le cubismo synthetic los creava. Le cubismo synthetic era le origine anque del collage.
## Artistas
Le plus importante artistas cubista, qui lo co-creava e qui faceva le obras cubista le plus interessante era Pablo Picasso e Georges Braque. Il habeva anque altere artistas cubista, inter illes Juan Gris e Fernand Leger.
Ben que le cubismo era un movimento importante in le disveloppamento del arte abstracte, ni Picasso ni Braque jammais creava obras abstracte.
Comprehension

Le **comprehension** es le facultate del mente per le qual nos, inluminate per le intelligentia, compara le objectos presentate nos per le perception, los subdivide in partes per le medio del analyse, los reuni in classes plus general per le medio del synthese. In iste maniera nos forma le ideas abstracte e universal, le conceptos de veritate, de lege, de principio, de causa, etc.

Il existe plure grados de comprehension: le abstraction, le conceptuation o generalisation, le judicamento e le rationamento.

## Vide etiam
* Intellecto
Generalisation

Le **generalisation** es le facultate del mente per le qual se forma e se reuni plure ideas in un *idea universal*.

Le operationes del conceptuation permitte nos de formar, con le ideas particular que surge del perceptos, le *classes* o *generalisationes*. 

Primo nos percipe le objectos, pois nos los compara le un con le altere, pois nos abstrahe le qualitates particular que non es commun a tote ille objectos, pois nos los generalisa, ordinante los secundo lor punctos de similitude, in fin, nos da un nomine al concepto assi generalisate. Con iste complicate processo, nos perveni al concepto o *idea general* de un classe de cosas in le qual es comprehendite le ideas particular. Assi, in vider e observar plure vaccas, nos pote, per iste processo, pervenir al idea universal de "vacca". In iste concepto general es comprehendite le qualitates e le proprietates *commun a tote le vaccas*, e excludite illos non commun a illos. Nos pote assi formar un idea de Napoleon Bonaparte, reuniente tote su multiplice qualitates e formante nos un idea general del *homine*.

## Vide etiam
* intellecto
C (linguage de programmation)

**C** es un linguage de programmation designate e originalmente implementate per Dennis Ritchie in le prime annos del decennio de 1970 pro scriber le systema de operation UNIX. C ja es le plus commun linguage pro scriber software de systema, e C es anque usate pro scriber applicationes.

## Characteristicas

* C es un linguage procedural
* C es un linguage presso al machine
* C vole esser un bon alternative a code de linguage de montage (Assembler)
* C vole esser un bon linguage pro scriber systemas operational
* C es standardisate per ISO

C attinge su scopos via:

* Data typos presso al machine (textos como vectores de characteres singule in le memoria de machine, numeros conformante al registros de CPU)
* Functiones compilate al instructiones de CPU se execute in le memoria de systema
* Argumentos de function se passa in le memoria "stack"
* Punctators que refere directemente al memoria de systema

## Exemplo

Ecce le programma "Hello World" ("Salute Mundo!") scribite in C conformante le norma de ISO:


```c
#include <stdio.h>   /* Obteni le description del function printf() qual es necesse pro utilisar le */

int main(void)   /* Defini le function capital qual es execute per le system operational al comenciamento del programma */
{
    printf("Salute, Mundo!\n");   /* Scribe le texto al "stdout" (sortita standard) */
    return 0;   /* Indica al system operational que le programma ha finite sin errores */
}
```


## Vide etiam
* C++
* Perl
Columbia

* Columbia University, un universitate in le Citate de Nove York

* Columbia, le citate capital de South Carolina

* Columbia, un citate in Missouri

* Le Fluvio Columbia

* **Columbia**, le orthographia date in le IED pro le nation cuje nomine in interlingua es alsi (per le "regula de tres") scripte Colombia.
Carbon (disambiguation)

**[[Carbon]]** es un elemento chimic.

*Carbon* pote etiam referer se a:
* Carbon (combustibile) -- bituminose, etc.
Carbon

**Carbon** es un elemento chimic de symbolo **C** e numero atomic 6. Dependente del conditiones de su formation, carbon pote trovar se in le natura in le forma de carbon amorphe, graphite o diamante. In decennios recente, altere allotropos ha essite discoperite: graphene, nanotubos, e varie fullerenes.

Graphene pare esser le material le plus forte cognoscite.

Carbon  es le pilar basic del chimia organic e forma parte de omne esseres vivente.
Tchad

**Tchad**, lingua arabe: تشاد‎ Tšād, [tʃaːd]; francese: Tchad, [tʃa(d)]), officialmente le **Republica de Tchad** (lingua arabe: جمهورية تْشَاد‎ Jumhūriyyat Tšād); francese: République du Tchad, es un pais in Africa Central.
Republica Chec

Le **Republica Chec** (etiam nominate: **Chechia** ['ʃekja] o **Tchechia** ['t͡ʃekja], e per metonymia: **Bohemia**, del region major) es un pais situate in Europa central. Illo ha frontieras con Polonia al nord, Germania al nord-west e west, Austria al sud e Slovachia al sud-est e est. Illo esseva, con Slovachia, un parte de Checoslovachia. Illo es un membro del Union Europee desde 1 de maio 2004.

## Capital
Le capital del pais es Praga.

## Lingua
Le lingua official del pais es le chec.

## Referentias
Collectionismo

**Collectionismo** designa le recerca systematic, procuration et immagazinage de objectos o informationes.

## Vide etiam

* Philatelia

* Numismatica
Constante mathematic

Un **constante mathematic** es un numero que non varia, como '''π''', '''e''', '''φ''', '''''i''''', o \sqrt {2} .

## Constantes importante
* Pi (**π**)
* Numero neperian (**e**)
* Unitate imaginari (**i**)
* Ration auree (**φ**)

## Vide etiam
*

## Ligamines externe
* Constants - from Wolfram MathWorld
* On-Line Encyclopedia of Integer Sequences (OEIS)
* Simon Plouffe, Tables of Constants 
* Steven Finch's page of mathematical constants 
* Xavier Gourdon and Pascal Sebah's page of numbers, mathematical constants and algorithms
Ceramica

**Ceramica** es un material inorganic non-metallic que obtene su formation per calor. Frequentemente, illo es argilla ardite, usate pro industria o artisanato. Etiam, on nomina 'ceramica' le mestiero de transformar argilla. 
## Etymologia
Le parola ceramica es derivate del parola grec κεραμικός (*keramikos*) pro argilla.
## Vide etiam
* Ceramista
Capacitate (disambiguation)

**Capacitate** potte esser:

# **Capacitate** es le preparation que on ave per facer alco.
# **Capacitate** referite a le volumen de un recipiente o botellia.
# **Capacitate** referite a le cantidad de objectos o personas que pote contener un edificio, auto avion, etc.
# **Capacitate** un concepto de electicita e electronica.