open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Totalitarismo

**Totalitarismo** es un systema politic o regime in le qual partitos del opposition es prohibite e le societate es controlate per le stato a un alte grado. Un stato totalitari sovente ha le fin de formar un "homine nove" secundo un certe ideologia.

Regimentos totalitari es sovente characterisate per un repression politic extensive, un carentia complete de democratia, un collectivismo e culto del personalitate, un alte grado de controlo super le economia, censura, e terrorismo del stato.
Université de Versailles-Saint-Quentin-en-Yvelines

**Université de Versailles-Saint-Quentin-en-Yvelines** o **UVSQ** es un universitate dedicate al recerca, situate in le burgo de Versailles, le mesme suburbo de Paris ubi Université d'Evry es situate. UVSQ specialisa in le dominios de scientia e ingenieria.

Illo era create in 1991.

## Alcun studiantes e professores eminente

* Roland Guillon
* Étienne Anheim
* Rémy Card

## Ligamines externe
* www.uvsq.fr (pagina official)
Versailles

**Versailles** (francese: *vɛʁˈsɑj* o *vɛʁˈsaj*) es un citate francese del département Yvelines in le region Île-de-France, renominate mundialmente pro su palatio, le Château de Versailles département e le jardines de Versailles, designate per UNESCO un sito de Patrimonio Mundial. Secundo le censo de 2008, le population del citate es  residentes, plus basse que le maximo de  in 1975.

### Education
Le quartiero general del Université de Versailles-Saint-Quentin-en-Yvelines es situate in le citate, e etiam le ISIPCA, un schola post-graduato in perfuma, productos cosmetic, e le formulation de sapor alimentari.

## Referentias
Mar de Marmara

Le **Mar de M<u>a</u>rmara** (ab le greco: Θάλασσα του Μαρμαρά, *Thálassa tou Marmará*, Mar de marmore; in turco: Marmara Denizi), alsi cognoscite in le contexto del antiquitate hellenic e latin como le Propontide (latino: Propontis; greco: Προποντίς), es le mar que junge le Mar Nigre al Mar Egee.

## Referentias
Doana

**Doana** es un institution public responsabile al controlo del importationes et exportationes del merces del territorio national, o del viagiatores o del transportatores.
## Referentias
Parco national

Un **parco national** es un vaste area protegite, que es usualmente subjecto solmente al disveloppamento natural e que es protegite per mensuras particular contra le intervention involuntari del homine e contra le pollution del ambiente. Le definition de parco national non es le mesme in tote le statos. Totevia, il ha un idea commun: le conservation de vaste areas natural non alterate per le intervention human pro le posteritate e como symbolo del orgolio national.

## Referentias
Palantír

Un ***palantír*** (/palanˈtiːr/; *[[Plural|pl.]]* ***palantíri***; etiam **petras vidente** vel **prospicente**) es un artefacto magic fictive ab le Legendario Terra Medie, per le scriptor J. R. R. Tolkien. Un *palantír* (lingua quenya pro "prospicer lontan") es descripte como un sphera de crystallo indestructibile, utilisate pro communicar e pro clarivider eventos in alie partes del mundo, sia illos passate, presente, o futur.

Le trilogia del Senior del Anellos monstra lo que remane in Mediterra de un rete de septe *palantíri*, que son usate in alicun scenas culminante, per personages principal: Sauron le Senior obscur, Saruman le Mago blanc, Denethor le intendente de Gondor, e duo membros del Compania del anello, id es: Aragorn e Pippin.

Un thema recurrente in le usage de *palantíri* es que, dum le petras ostende objectos et eventos real, non son totevia un solide guida al action, e saepe il non es clar si le advenimentos sia passate o futur; lo que il non es monstrate poterea esser plus importante quam lo que es selectivemente presentate. In ultra, le usatores cum sufficiente poter pote seliger que monstrar e que celar. In Le Senior del Anellos, tote usos del *palantíri* influencia le action tra deception vel mal interpretation de quem on vide.
Frontiera

Le **frontiera** es le area territorial de transito social inter duo culturas, paises, statos, o in le senso general e large, le limite o le linea de un parcella o de un terreno.
## Referentias
Coronavirus

Un **coronavirus** es un virus de ARN del subfamilia **Orthocoronavirinae**.

Illos causa maladias in mammiferos e aves. In humanos, iste viruses causa infection de apparato respiratori que pote rangiar de mansuete usque letal. Maladias mansuete include alicun casos de rheuma (que es causate anque per alcun altere viruses, predominante rhinoviruses), dum plus letal varietates pote causar syndromas respiratori acute sever como le SARS, MERS o COVID-19. Symptomas in altere species varia: in pullos, se causa maladias respiratori, dummodo in vaccas e porcos se causa diarrhea.

## Referentias

*Articulo ex Encyclopedia Britannica
Citatanitate

**Citatanitate**, **citatan<u>i</u>a**, o **civitate** denota le derectos e le obligationes de un persona originari de, o naturalisate in, un stato o un citate, prendente le titulo de **citatano** o **cive**. Le concepto deriva de tempores antique, et es presente in le derecto roman, ma cum continue variationes historic de signification. Le termino moderne deriva del creation del idea de stato national. In le Revolution francese, quando le habitante de un burgo a titulo de citate cambiava su denomination de burgese a citatano (o cive), le concepto era intendite como "membro active de un communitate"; tunc, cum le elimination del nobilitate e le promulgation del Declaration del derectos del homine e del cive in 1789, ulle membro del Republica francese passava ab esser un subjecto del rege de Francia ad esser un cive del nation francese.

## Referentias
Microstatos europee

Le **microstatos europee** es un serie de multo parve statos soveran in Europa. Le termino es typicamente usate pro referer al sex le plus parve statos in Europa relativemente al mesura del territorio: Andorra, Liechtenstein, Malta, Monaco, San Marino e le Citate del Vaticano.
## Referentias
Citate Vatican

Le **Citate Vatican** o **Citate del Vaticano** , officialmente **Stato del Citate Vatican**, communmente etiam appellate simplemente **Le Vaticano**, con su 0,44 km² de superficie, e su 826 habitantes, le pais minus extense e populate del mundo. Illo es inclavate in le citate de Roma (Italia), con le qual illo ha 4 km de frontiera. Le chef del stato, que concentra le poteres legislative, executive e judicial, es le Papa, eligite per un conclave de cardinales. Le linguas official es italiano e latino. Le numerario, secundo un accordo subscripte con le Union Europee, es le euro. Le Vaticano dispone tamben de terminal ferroviari e emissor de radio (Radio Vaticana).

Le Citate Vatican esseva create in 1929 per le Pacto de Laterano, firmate per Pietro Gasparri, in representation del Sancte Sede, e Benito Mussolini, prime ministro italian, durante le pontificato de Pio XI. Assi terminava le «Question roman», le disputa inter le Sancte Sede e le Regno de Italia que habeva existite desde 1870. Le Citate del Vaticano se trova in le lista del Patrimonio Mundial del UNESCO.

Le Sancte Sede, autoritate central del Ecclesia Catholic, governa le Citate del Vaticano e gere su interesses diplomatic.

## Referentias
The Shire

Le **Contea** (in anglese: *The Shire*, *litt.* "le Contato", latinisate etiam como: **Le Scira**; in westron: *Sûzat*; e in sindarin: *i Drann*) es un region fictive del opera litterari fantastic per le scriptor britannic J. R. R. Tolkien.

Illo es situate in le nord-west del Mediterra, in le region Eriador, et es un area habitate exclusivemente per le hobbites, appellate etiam le *gente del Contea* (*Shire-folk*) pro isto, o le *semialtes* (*Halflings*) pro lor basse statura. Su relative insulamento lo face escudo ab le majoria del eventos geopolitic del Mediterra, salvo le Guerra del Anello narrate in le trilogia del Senior del Anellos. Hic initia anque le aventuras narrate in le prime libro del legendario de Tolkien, Le Hobbit, e in Le Senior del Anellos, in quem ambe le protagonistas Bilbo Baggins e Frodo Baggins nasceva.

## Etymologia
*The Shire* in anglese es un typo de subdivision territorial historic typicamente britannic. Illo es nominate *Scira* in latino, e ha venite in le tempore a identificar se in le parola "county", le contato, ma con un senso rustic, de realitate rural o generalmente domestic. Le termino poterea esser traducite in interlingua in diverse manieras, per exemplo mantenente le etymologia original: *Le Scira*; o traducente lo litteralmente: *Le Contato*; o rendente lo in maniera poetic: *Le Contea*.

In le lingua commun illo es dicte: *Sûza*, que con le articulo determinative deveni: *Sûzat*; le circumflexe indica un vocal longe; e in le lingua del elfes gris illo se appella *Drann*, que con le articulo es: *i Drann.*
Schola Europee

Le **Scholas Europee**, (officialmente appellate in latino: Schola Europaea), son instituite conjunctemente per le governamentos del statos membros del Union Europee pro garantir que le infantes del parentes, qui labora in le institutiones europee, son instruite in lor linguas materne. Infantes de non-collaboratores son equalmente admittite, si il ha ancora capacitates libere.

## Referentias
Programma Erasmus

Le **programma Erasmus**, (**''E**u**R**opean Community **A**ction **S**cheme for the **M**obility of **U**niversity **S**tudents'') es un programma de appoio e de excambio del Union Europee pro studentes universitari. Su nomine recorda ad Erasmo de Rotterdam, un humanista del Renascentia con education europee.
## Referentias
Siegfried & Roy

**Siegfried & Roy** esseva un duo de magicos statounitese componite de Siegfried Fischbacher (Rosenheim, Germania Nazi, le &nbsp;– Las Vegas, Nevada, SUA, le ) e Roy Horn (nascite Uwe Ludwig Horn, Nordenham, Germania Nazi, le &nbsp;– Las Vegas, Nevada, SUA le ).

## Ligamines externe

* Sito web de Siegfried & Roy  
*
Lava

**Lava** es le petra fundite e calide in partes del mantello terrestre superior del crusta terrestre. Le fluxibilitate del lava es multo importante pro le petrogenese. Le equivalente intrusive del lava es magma.
## Galeria

File:Pahoehoe toe.jpg|Flucto de lava in Hawaii

## Vide etiam
*Magma
Iceberg

Un **iceberg**, litteralmente **monte glacial**, es un objecto geographic constituite per un massa de glacie de dimension substantial, que se destacca del planca glacial de quem formava parte, e flotta independentemente in le oceanos. Un monte glacial monstra in superficie solo 10% de su massa total, dum le resto permane celate sub le aqua, dante origine al expression *"Solmente le puncta del iceberg"*.
Caverna

Un **caverna** o **cava** es un naturalmente formate cavitate subterranee que es sufficiente grande pro entrar lo per humanos.

## Vide etiam
*Speleologia
Tunnel

Un **tunnel** es un construction subterranee similante un tubo, lo qual servi a subpassar obstaculos como montanias, aquas o altere vias de traffico.

## Referentias
Vilnius

**Vilnius** o **Vilna** (in yiddish: ווילנע Vilne) es le capital e le plus populose citate de Lituania. In 2020 illo habeva 539,000 habitantes.

## Referentias
Izmir

**Izm<u>i</u>r** o **Smyrna** (del turco: İzmir, e del greco antique: Σμύρνα, *Smýrna*; etiam cognoscite como **Smyrne**, del greco moderne: Σμύρνη, *Smýrni*) es un citate in le costa occidental de Anatolia, nunc in Turchia. Le citate era fundate in antiquitate per le civilisation hellenic qui remaneva le gente le plus populose de un citate cosmopolitan trans su eras como un parte del imperios perse, seleucide, roman, byzantin, e ottoman, usque le lavamento ethnic del ardimento de Smyrna in 1922.
Bing Crosby

**Harry Lillis Crosby** (Tacoma, Washington le  - Madrid, Espania le ), melio cognoscite como **Bing Crosby**, era un actor e cantator statounitese. Su granfilia es Denise Crosby.
Denise Crosby

**Denise Michelle Crosby** (Hollywood, California, SUA le &nbsp;–&nbsp;) es un actrice statounitese. Su granpatre paterne esseva Bing Crosby.

In le cinema su rolos include Rachel Creed in le film de Stephen King, *Pet Sematary*. 

In television, Illa deveniva famose como le locotenente Tasha Yar in le prime saison de *[[Star Trek: The Next Generation]]*. Postea in le mesme serie, illa jocava le filia del personage de Yar, le romulano Sela.

Illa produceva le duo films (*[[Trekkies]]* e *[[Trekkies 2]]*), super le aficionados de *[[Star Trek]]* le plus pictoresc.
Le Schola de Athenas

***Le Schola de Athenas***, o ***Scuola di Atene*** in italiano, es un del plus famose frescos per le artista italian del Renascentia Raphael.

## Figuras

1:&nbsp;Zeno de Citium
2:&nbsp;Epicuro
3:&nbsp;incognoscite (Raphael mesme o Federico II de Mantua?)
4:&nbsp;Boethio o Anaximander o Empedocles?
5:&nbsp;Averroes
6:&nbsp;Pythagoras
7:&nbsp;Alcibiade o Alexandro le Grande?
8:&nbsp;Antisthenes o Xenophon o Timon?
9:&nbsp;Hypatia, o Raphael, o Fornarina como un personification de Amor  o Francesco Maria della Rovere?
10:&nbsp;Aeschines o Xenophon?
11:&nbsp;Parmenides? (Leonardo da Vinci)
12:&nbsp;Socrates
13:&nbsp;Heraclito (Michelangelo)
14:&nbsp;Plato (Leonardo da Vinci)
15:&nbsp;Aristotele (Giuliano da Sangallo)
16:&nbsp;Diogenes de Sinope
17:&nbsp;Plotino (Donatello?)
18:&nbsp;Euclide o Archimedes con studentes (Bramante?)
19:&nbsp;Strabo o Zoroastro? (Baldassare Castiglione)
20:&nbsp;Ptolemeo? –
R:&nbsp;Apelles (Raphael)
21:&nbsp;Protogenes (Il Sodoma, Perugino, o Timoteo Viti)

## Referentias
Peaches en Regalia

***Peaches en Regalia*** es un composition musical instrumental per Frank Zappa. Illo appareva originalmente in 1969 in le album de Zappa *Hot Rats*, e como un singulo in 1970.
Guerra Civil Anglese

Le **Guerra Civil Anglese** (cognoscite anque como le **Revolution Anglese** o **Guerras del Tres Regnos**) esseva un serie de guerras civil e machinationes politic in Anglaterra, Scotia e Irlanda ab 1642 usque 1651. Le disputas esseva inter le royalistas (*Cavaliers*), le adherentes del rege del tres regnos, e le parlamentarios (*Roundheads*, litteralmente "capites ronde"), le adherentes del Parlamento de Anglaterra.

Le primo (1642-1646) e secunde (1648-49) guerras esseva duo combattos inter le adherentes de Carolo I e le adherentes del Parlamento Longe. Le guerra tresime (1649-1651) esseva un combatto inter le adherentes del filio de Carolo I, Carolo II, e le adherentes del Parlamento Rump. Le guerra finiva le 3 September 1651 quando le parlamentarios ganiava le battalia de Worcester. Al contrario de guerras civil altere in Anglaterra, le disputa non esseva re *qui* deberea governar ma *como* ille deberea governar.

Il habeva tres consequentias: le judicio e execution de Carolo I in 1649; le exilio de Carolo II in 1651; e le abolition temporanee del monarchia anglese. Regnicolas nunquam ante habeva judicate e executate un monarcha europee. Le Commonwealth (Republica) de Anglaterra (1649-53) e le subsequente Protectorato reimplaciava le monarchia. Le Protectorato univa Anglaterra, Scotia e Irlanda sub le reger personal de Oliver Cromwell (1653-1658) e le reger breve de su filio Richard (1658-1659). In Anglaterra, le Ecclesia de Anglaterra perdeva su monopolio super le Christianismo, e le victores in Irlanda consolidava le Dominantia Protestante. Carolo II e le monarchia retornarea in 1660. Le guerra creava un precedente que un monarcha anglese non poteva governar sin le consentimento del Parlamento. Iste idea deveniva un lege in 1688, durante le Revolution Gloriose.
Guerra del duo Rosas

Le **Guerra del duo Rosas** esseva un serie de guerras civil in Anglaterra ab 1455 usque 1487. Le guerras esseva un rivalitate por le throno de Anglaterra. Le belligerentes esseva le Dynastia Lancaster e Dynastia York, qui esseva brancas del Dynastia Plantagenet.

Le causas del disputa esseva le defaite de Anglaterra en le Guerra del Cento Annos; problemas social e financiari post le guerra; problemas con feudalismo; e le maladia mental e reger debile de Henrico VI de Anglaterra. Historicos non concorda re le causa plus importante. Le guerras comenciava quando Ricardo, Duce de York, un nobile potente e popular, defiava le authoritate del rege. Post combatter breve in 1455, il habeva un guerra plus seriose in 1459-61. Ricardo esseva occidite en battalia. Su filio Eduardo disthronava Henrico e deveniva rege Eduardo IV.

Plus de combatter comenciava in 1469. Un alliato importante de Eduardo, Ricardo Neville, Conte de Warwick, le desereva e cambiava su fidelitate a Henrico. Henrico retornava al throno ma su successo esseva breve. Eduardo retornava in 1471 e le disthronava un secunde vice. Henrico tosto moriva (isto esseva probabilemente un assassinato). Le Dynastia Lancaster habeva perdite su chefes. Eduardo regeva sin multe opposition usque su morte in 1483.

Su successor esseva su filio Eduardo V durante duo menses. Le oncle de Eduardo V le disthronava e deveniva Ricardo III. Depost, Eduardo e su fratre dispareva. Multe gente credeva que Ricardo habeva ordinate lor assassinatos. Ricardo perdeva multe alliatos. Henrico Tudor, un relative distante del Dynastia Lancaster, deveniva lor nove chef. Lor armea ganiava le Battalia de Bosworth e Ricardo esseva occidite. Henrico Tudor deveniva rege Henrico VII, le prime rege del Dynastia Tudor. Henrico maritava un filia de Eduardo IV, que univa le duo familias. Henrico confrontava un rebellion subsequente post duo annos, ma le resto de su regno esseva generalmente tranquille.

Le nomine del guerras es le symbolos del duo dynastias. Le symbolo del Dynastia York esseva un rosa blanc. Post le guerras, le symbolo del Dynastia Lancaster esseva un rosa rubie.
Marlene Dobkin de Rios

**Marlene Dobkin de Rios** (-) era un anthropologista e psychotherapista statounitese qui era un professor de psychiatria e de conducta human al California State University in Fullerton. Illa era le autor de octo libros e centos de articulos professional, e era un experto in le uso de plantas hallucinogenic como ayahuasca.

## Referentias
Nove York (disambiguation)

***Nove York*** se refere le plus frequentemente a:
* Nove York (stato), un stato del Statos Unite de America
* Nove York (citate), le citate le plus grande del stato
* Nove York (contato) un contato del stato, que coincide con le bourough Manhattan del citate
Henrico VIII de Anglaterra

**Henrico VIII** (in anglese *Henry VIII*, 28 junio 1491 – 28 januario 1547) esseva le rege de Anglaterra ab 1509 usque su morte in 1547, e simultanee regula de Irlanda. Ille es un del monarchas plus famose de Anglaterra proque ille rumpeva Anglaterra ab le Ecclesia Catholic e proque ille maritava sex vices. Ille esseva le secunde monarcha del Dynastia Tudor.

Henrico augmentava le potentia del monarchia anglese. Ille ordinava sovente executiones de personas que habeva criticate su decisiones. Illes habeva sovente nulle judicios. Ille compliva su scopos per su ministros principal potente: Thomas Wolsey, Thomas More, Thomas Cromwell e Thomas Cranmer. Alcunes de illes e duo de su sposas executava ille. Su decision plus influente esseva rumper Anglaterra ab le Ecclesia Catholic, mesmo si ille non esseva protestante. Isto comenciva le reforma protestante anglese e establiva le Ecclesia de Anglaterra. Su motivo esseva obtener un divorcio de su prime maritage con Catherina de Aragon. Anque le influentiava personas con ideas protestante (Cromwell, Cranmer e su secunde sposa Anne Boleyn).

Henrico poteva levar le receptas del governamento anglese parque Anglaterra non pagava moneta al Ecclesia Catholic e proque su governamento terminava le monasterios pro confiscar lor possessiones. Nonobstante isto, su governamento habeva difficultates financiari proque Henrico expendeva multo in su extravangantia personal e guerras contra Francia, le Sacre Imperio Roman e Scotia. Iste guerras ganiava pauco. Un decision plus influente esseva que ille expandeva multo le Royal Navy. Ille univa Galles in Anglaterra. In 1542, ille deveniva le primo rege anglese esser rege de Irlanda (ante isto ille esseva Senior de Irlanda).
Calculo infinitesimal

Le **calculo infinitesimal** (curte: **calculo**) o **analyse infinitesimal**, es un branca del mathematica. Illo es le studio del cambiamento continue mathematic, justo como geometria es le studio de figuras e algebra es le studio de generalisationes de operationes arithmetic.

Le calculo infinitesimal ha duo brancas, calculo differential e calculo integral. Calculo differential concerne ratas de cambiamento e inclinationes de curvas. Calculo integral concerne accumulationes de quantitates e areas sub (o inter) curvas. Iste brancas se connecte per le theorema fundamental de calculo. Illos usa le ideas fundamental de convergente de successiones infinite e serie infinite a un limite definite.

Le campo esseva discoperite in le secolo 17 per Isaac Newton e Gottfried Leibniz. Illo es usate in le scientia, economia e ingenieria.
Butterworth (Malaysia)

**Butterworth** (o **Bagan**) es le plus grande colonia urban in le citate Seberang Perai, Penang in le pais Malaysia. Illo jace circa 3 km al est de George Town, le capital de Penang, trans le Stricto de Penang.  In 2010 le population de Butterworth habeva 71.643 residentes.

## Nomine
Butterworth esseva nominate secundo William John Butterworth, qui esseva le governator del territorio inter 1843 e 1855.
## Historia
Malgrado que le Compania Britannic de Est-India initialmente obteneva Seberang Perai pro scopos agricole, Butterworth etiam suffreva industrialisation enorme durante le secunde medietate de le 20esime seculo.  In 1974, le Porto de Penang esseva relocate a in le urbe. Le urbe esseva establite como un modiolo de transportation, a causa de su proximitate a George Town.
## Transporto

Actualmente, le ferry-boat *Rapid Ferry* es le ligamine de transportation principal inter Butterworth e George Town.  Le Porto de Penang es un de le plus active portos maritime in Malaysia.  In plus, le station ferroviari de Butterworth, situate adjacentemente al terminus de ferry-boat, es un station ferroviari importante.

## Galeria

File:Butterworth railway station.jpg|Station ferroviari
Ricardo III de Anglaterra

**Ricardo III** (in anglese *Richard III*; Northamptonshire, Anglaterra le 2 de octobre 1452&nbsp;– Leicestershire, Anglaterra le 22 de augusto 1485) esseva le rege de Anglaterra e senior de Irlanda, ab 1483 usque su morte in 1485. Ille esseva le final monarcha del ambe Dynastia Plantagenet e Dynastia York, e le final monarcha anglese que moriva in un battalia.

Ricardo viveva durante le Guerras del Rosas e esseva loyal a su fratre Eduardo IV. Eduardo esserea succedite per su filio Eduardo V, qui habeva 12 annos. Eduardo habeva nominate Ricardo esser *Lord Protector*. Isto significava que Ricardo esserea regula usque Eduardo V deviniva un adulto. Duo menses postea le morte de Eduardo IV, Ricardo disthronava Eduardo V. Ille persuadeva le Parlamento de Anglaterra declarar que Eduardo V esseva illegitime. Ricardo deveniva le rege in junio 1483. Postea, Eduardo V e su fratre plus juvene, Ricardo de Shrewsbury, dispereva mysteriosemente durante que illes habitava in le Turre de London.

Il habeva rumores que Ricardo habeva ordinate lor homicidios. Iste rumores esseva detrimental a Ricardo. Ille esseva confrontava per duo rebelliones. In octobre 1483, ille arrestava le rebellion de Henry Stafford, 2<sup>e</sup> Duce de Buckingham, un alliato previe. Un rebellion plus forte comenciava sub le commando de Henrico Tudor in 1485. Le armeas de Ricardo e Henrico Tudor se incontrava al Battalia de Bosworth in Leicestershire le 22 augusto 1485. Ricardo esseva occidite e su armea perdeva. Henrico deveniva rege Henrico VII, le prime monarcha del Dynastia Tudor.

Ricardo esseva interrate in un monasterio in Leicester. Su tumba esseva perdite durante le reforma protestante anglese in le seculo sequente. In 2012, un excavation archaeologic rediscoperiva su skeleto sub un autoparco. Ille esseva reinterrate in le Cathedral de Leicester le 26 martio 2015.

Ricardo III es un monarcha controversial. Le Tudores le depingeva como un person malefic. In *[[Richard III (Shakespeare)|Richard III]]*, le drama famose de William Shakespeare, ille es le protagonista scelerate. Alicun historicos moderne ha laudate su reformas administrative. Ricardo faceva leges a obstar fraude, remover restrictiones super publicar, e traducer le leges in anglese ab francese traditional. Nonobstante, il ha multe historicos moderne qui crede que Ricardo esseva responsabile pro le homicidios del princes in le Turre.
Henrico VII de Anglaterra

**Henrico VII** (in anglese *Henry VII*, in gallese *Harri Tudor*, 28 januario 1457 – 21 april 1509) esseva le rege de Anglaterra e senior de Irlanda ab 1485 usque 1509. Ille esseva le prime monarcha del Dynastia Tudor.

Henrico nasceva in Galles e esseva appellate *Henry Tudor*. Un parente distante del Dynastia Lancaster, ille deveniva lor candidato por le throno. Ille esseva exiliate por 14 annos. Durante iste era ille habitava supertoto in Britannia. In 1485, ille retornava pro ducer un rebellion contra Ricardo III. Su armea ganiava le Battalia de Bosworth e Ricardo esseva occidite. Isto finiva le Guerras del Rosas. Henrico se consolidava quand ille maritava Elisabeth de York, un nepta de Ricardo. Isto univa le Dynastia Lancaster e Dynastia York.

Ben que ille confrontava rebelliones subsequente, le reger de Henrico resultava in stabilitate. Ille susteneva le economia e commercio de lana. Le situation financiari de governamento esseva meliorate per nove impostos, que non esseva popular, e su economisation. Ille esseva succedite tranquillemente per su secunde filio, Henrico VIII.

Historicos compara Henrico con Johannes I de Portugal, Isabella I de Castilla, Ferdinand II de Aragon, Carolo VII de Francia e Ludovico XI de Francia. Illes esseva le "monarchas nove" del seculo 15. Le monarchas nove stabalisava e centralisava lor paises al fin del feudalismo in Europa del west.
Silmaril

Un **Silmaril** (in quenya: *Silmaril*, pl. *Silmarilli*, etiam latinisate in: **Silmarilles**) es un joiel fictive del legendario de Tolkien, illo que da le nomine al libro Le Silmarillion.

In le historia del operas litterari de J. R. R. Tolkien le *Silmarilli* son tres in toto, tres luminose joieles de immense beltate e perfection, create per le elfe Fëanor quando su gente, le noldor, ancora demorava in le regno immortal Valinor.
Ille habeva capturate le luce del duo Arbores de Valinor in illos, e illos resplendeva de luce proprie. Nemo unquam comprendeva como Fëanor habeva complite le creation de tal objectos meraviliose, e nemo unquam attingeva replicar los, ni Fëanor ipse.

Lor valor era inestimabile, mesmo per le Valar, ergo le Vala Varda incantava le Silmarilles pro que necun mortal, necun mano impur, necun esser maligne poteva toccar los, nisi remanente aduste e deforme pro sempre.

Depost que Fëanor era esiliate in le fortalessa Formenos, le Silmarilles era custodiate in un archetta crystallin.
Eduardo VI de Anglaterra

**Eduardo VI** (in anglese *Edward VI*, 12 de octobre 1537 in Middlesex, Anglaterra&nbsp;– 6 de julio 1553 in Greenwich, London, Anglaterra) esseva le rege de Anglaterra e Irlanda ab 1547 usque 1553. Ille esseva le tertie monarcha del Dynastia Tudor. Le filio de Henrico VIII e su tertie sposa Jane Seymour, ille habeva novem annos quando ille deveniva rege.

Eduardo morirea ante ille poteva devenir un adulto. Durante su regno le pais esseva governate per un consilio de regentes. Le chefes del consilio esseva su oncle Edward Seymour, 1<sup>e</sup> Duce de Somerset, (1547–1549) e John Dudley, 1<sup>e</sup> Conte de Warwick (1550–1553), qui esseva etiam Duce de Northumberland post 1551. In le regno de Eduardo VI il habeva problemas economic, agitation social, rebelliones subsequente e un guerra inter Anglaterra e Scotia. Anglaterra esseva victoriose in le principio, ma al fin illes debeva retirar se de Scotia e Boulogne-sur-Mer.

Eduardo poteva influentiar le politica religiose. Ille esseva le prime monarcha protestante anglese. Henrico VIII habeva rumpite Anglaterra del Ecclesia Catholic ma manteneva le traditiones catholic. Eduardo, le consilio e archiepiscopo Thomas Cranmer introduceva reformas protestante al Ecclesia de Anglaterra, inclusive servicios in le lingua anglese e le abolition del celibato clerical. Eduardo esseva succedite per su medie soror Maria I, post le regnor breve e disputate de Jane Grey. Maria I inverteva le reformas religose de Eduardo, ma Elisabeth I los reintegrava.
Elisabeth II del Regno Unite

**Elisabeth II (del Regno Unite)** (nascite **Elizabeth Alexandra Mary Windsor** in London, Anglaterra le &nbsp;– Aberdeenshire, Scotia le ) esseva le regina (de 1952 a 2022) del Regno Unite, e alsi de Antigua e Barbuda, Australia, le Bahamas, Barbados, Belize, Canada, Grenada, Jamaica, Nove Zelanda, Papua Nove Guinea, Sancte Kitts e Nevis, Sancte Lucia, Sancte Vincent e le Grenadinas, le Insulas Salomon, e Tuvalu. Illa esseva etiam le chef del British Commonwealth.
Maria I de Anglaterra

**Maria I** (in anglese *Mary I*; 18 de februario 1516 in London, Anglaterra&nbsp;– 17 de novembre 1558 in London) esseva le regina de Anglaterra e Irlanda ab 1553 usque su morte. Illa esseva le prime monarcha feminin de Anglaterra, a minus regnos disputate, e le quarte monarcha del Dynastia Tudor.

Maria esseva le filia de Henrico VIII e su prime sposa Catherina de Aragon. Illa esseva lor unic infante qui superviveva devenir un adulto. Henrico VIII esseva succedite per le medie-fratre de Maria, Eduardo VI. Quando Eduardo VI esseva malade mortalmente, ille e su alliatos tentava obstar Maria de devenir le regina. Illes tentava nominar Jane Grey esser le successor de Eduardo, parque Maria esseva catholic e illes credeva que illa inverterea le reforma protestante anglese. Maria assembliava su adherentes pro protestar. Jane Grey esseva le regula por novem dies ante Maria la disthronava sin combatter.

Le plus famose actiones de Maria esseva su essayos ardente restabilir le Ecclesia Catholic in Anglaterra. Illa ordinava 280 dissidentes protestante esser ardite al pyra. Su opponentes la appellava *Bloody Mary* (**Maria le Sanguinose**). Illa maritava Philippe, un prince espaniol, qui deveniva rege Philippe II de Espania in 1556. Illa adjutava Espania con un guerra contra Francia. Anglaterra perdeva Calais durante iste guerra.

Maria moriva in 1558. Illa non habeva restabilite totalmente le Ecclesia Catholic. Illa esseva succedite per su medie-soror Elisabeth I, qui reintegrava le reformas prostante.
Jane Grey

Dama **Jane Grey** (circa 1537 – 12 februario 1554), etiam nominate **Dama Jane Dudley** post su maritage o **Le Regina del Novem Dies**, esseva le regina de facto de Anglaterra e Irlanda ab le 10 julio usque le 19 julio 1553, quando illa habeva minus de 16 annos. Illa era deponite in favor de Maria I, qui postea executava la.

Jane esseva un bisgranfilia de Henry VII. Su matre esseva un cosina de Eduardo VI. Illa esseva un del feminas plus educate del era. In maio 1553, illa maritava Guildford Dudley, le filio de John Dudley, Duce de Northumberland, le ministro principal del Eduardo VI. Ante que Eduardo VI moriva le 6 julio 1553, ille nominava Jane pro esser su successor. Northumberland initiava possibilemente le decision. Illes voleva Jane proque illa esseva protestante e illes credeva que Maria tentarea reintegrar le catholicismo (que esseva correcte). Jane Grey esseva proclamate esser le regina le 10 julio. Maria assembliava rapidemente su adherentes. Le adherentes de Jane la abandonava e le consilio private cambiava pro Maria le 19 julio.

Jane esseva imprisionate e condemnate pro traition royal. Al principio, Maria la non executava. In januario 1554, su patre e fratres appoiava le rebellion de Thomas Wyatt pro Jane. Maria decideva que Jane esseva un menacia. Jane esseva executate al Turre de London le 12 februario. Su sposo esseva executate le mesme die.
Jacobo VI de Scotia e I de Anglaterra

**Jacobo VI e I** (in anglese *James VI and I*; Edinburgh, Scotia le 19 de junio 1566&nbsp;– Hertfordshire, Anglaterra le 27 de martio 1625) esseva rege de Scotia como **Jacobo VI** ab 1567 e rege de Anglaterra e Irlanda como **Jacobo I** ab 1603, usque su morte. Ille esseva le prime monarcha reger Anglaterra e Scotia post le Union del Coronas. Ille regeva tres regnos independente con le mesme monarcha (un union personal).

Jacobo deveniva le rege de Scotia quando su matre Maria abdicava e fugiva a Anglaterra; ille habeva un anno. Durante su infantia, Scotia esseva governate per quatro regentes. Le regentia officialmente finiva in 1578, ma ille non controlava totalmente le governamento usque 1583. Maria esseva executate in 1588 e Jacobo deveniva le hereditario del corona anglese. Illa succedeva Elisabeth I de Anglaterra in 1603. Ille governava le tres regnos insimul durante 22 annos. Post 1603, ille habitava in Anglaterra, le plus grande del regnos, e retornava a Scotia solmente un vice. Ille aspirava unir le regnos, e se appellava in 1617 "rege de Grande Britannia et Irlanda".

Ille regeva in Scotia durante 57 annos, le plus longe usque le regno de Georgio III. Ille realisava su scopos in Scotia ma confligeva contra le Parlamento in Anglaterra. Durante su regno in Anglaterra, il habeva le complot de pulvere in 1605, e le migration protestante a Ulster e le colonisation britannic del Americas comenciava. Le scena cultural de Anglaterra continuava prosperar, con le contributiones de William Shakespeare, John Donne, Ben Jonson e Francis Bacon. Jacobo esseva etiam un scriptor et ille appoiava un nove traduction del Biblia – que esseva nominate le Biblia de Rege Jacobo.
Carolo I de Anglaterra

**Carolo I de Anglaterra** (in anglese *Charles I*, 19 November 1600 – 30 January 1649) esseva le rege de Anglaterra, Scotia et Irlanda, ab 1625 usque su execution in 1649.

Carolo veniva del Dynastia Stuart. Le secunde filio de Jacobo VI e I, Carolo deveniva le hereditario in 1612, quand su fratre plus vetere moriva, e le rege in 1625. Durante su regno, ille habeva potente forte in Scotia et Irlanda, ma in Anglaterra ille non poteva levar multe impostos sin le consentimento del Parlamento. Carolo I credeva in le monarchia absolute e le derecto divin del reges, e habeva un aversion contra le governar con le Parlamento. Il habeva etiam tensiones religiose contra le Parlamento, que esseva dominate per le christianos puritan e presbyterian. Le causas esseva le reformas del Ecclesia de Anglaterra de Carolo I et archiepiscopo William Laud, su maritage con un princessa francese catholic e su reluctantia intervenir in le Guerra de Trenta Annos. Ab 1629 usque 1640, Carolo governava sin Parlamento. Ille levava alcun impostos con manovras controversial ma legal.

In 1638, ille tentava cambiar le Ecclesia de Scotia. Le consequentia esseva le Guerras del Episcopos que debilitava le rege. Carolo reintegrava le Parlamento, ma lor relationes se guastava et agitation se diffundeva trans les tres regnos. Isto resultava in le Guerra Civil Anglese inter le rege e su Parlamento. Post un defaite militar, Carolo esseva captivate del parlamentarios. Ille non faceva concessiones a su opponentes pro un monarchia constitutional. Ille tentava exploitar lor divisiones e constitueva un alliantia con Scotia, ma isto esseva disfacite. Carolo esseva judicate, condemnate et executate in januario 1849 e le monarchia esseva abolite. Illo retornarea in 1660 con su filio Carolo II.
Incidentes in le Vita de un Juvene Sclava

**Incidentes in le Vita de un Juvene Sclava, ipse scripte** (titulo original in lingua anglese: *Incidents in the Life of a Slave Girl, written by herself*) es un autobiographia per Harriet Jacobs, matre e sclava fugitive statounitese, publicate in 1861 per Lydia Maria Child, qui editava le libro pro su autor. Pro narrar su historia Harriet Jacobs usa le pseudonymo **Linda Brant**, documentante su vita sclave, su rebellion interior al injuste systema de jugo racial, e le dramatic vicissitudes que la portava a conquirer le libertate pro se e pro su filios.

Illa explora le fatigas e le abusos sexual que le sclavas incontrava, atque lor effortios pro esser matres e proteger lor prole quando illos poterea esser vendite alterubi. Cum su puncto de vista afroamerican feminin, relativemente nove pro le epocha, e su quadro marcatemente abolitionista, Harriet Jacobs ha contribuite al genere litterari del sclavitude american «pro affrontar le problemas de racialismo e sexismo». Tra le consciente usage de technicas narrative proprie del romances sentimental, su libro capturava le attention super toto de lectores feminin euroamerican (dicte: *[[Racismo|blanc]]*), informante las intimemente re le situation realistic del sclavitude in le Sud del pais, dunque etiam ganiante vaste consideration in un grande parte de feminas del “Statos libere” in le Nord.
Taiping (Malaysia)

**Taiping** es un urbe locate in Perak, in le pais Malaysia.  Illo es situate circa 48 km al nord-west de Ipoh, le capital de Perak, e 78 km al sud-est de George Town, le capital de Penang.  Con un population de 245.182 (in 2013), illo es le secunde plus grande urbe in Perak post Ipoh, le capital del stato.

## Geographia
Taiping es situate super un plana al west de le Montanias Bintang.  Le capital de Perak, Ipoh, es circa 48 km al sudest del urbe, durante que George Town, le capital del stato vicin Penang, jace 78 km distante al nordwest.

## Historia
Taiping assumeva le rolo del capital de stato ab 1876 usque 1937, sed esseva alora reimplaciate per Ipoh.  Su crescimento lentava postea, sed in recente annos le urbe se ha disveloppate rapidemente de novo.  Le Museo Perak State es locate in le urbe.

Le area se disveloppava rapidemente in le 19esime seculo quando on discoperiva stanno.   Le minas attraheva grande numero de colonos, particularmente chineses.  Disputas comenciava inter le diverse gruppos de chineses immigrantes e deveniva tanto acerbe que in le initio del decennio 1870, Britannia interveniva e assumeva le controlo del urbe.  Taiping esseva le capital del districtos Larut, Matang e Selama in Perak.

Ante 1937, Taiping esseva le capital del stato Perak e le centro de un guerra longe que resultava in un cambio de governamento pro le stato.   Taiping esseva cognite como Klian Pauh - Klian que significa "mina", durante que Pauh es un typo de parve mango.

## Climate
Taiping es etiam famose a causa de esser le plus humide urbe in Malaya Peninsular.  Le medie pluvia annual es circa 4000mm in Taiping, durante que le media del peninsula es 2000mm - 2500mm.

## Transporto
Le station ferroviari de Taiping esseva le prime station operational in Malaya.  Originalmente, le station serviva le local minas de stanno, e transportava mineral a Port Weld (nunc Kuala Sepetang) e minatores a colonias de laboratores.  In le decennio 1930 comenciava connexiones ferroviari a altere urbes como Ipoh, Kuala Lumpur e Singapur.

## Galeria

File:Taiping-night-view.jpg|Taiping de nocte
Maria Stuart

**Maria Stuart** o **Maria I de Scotia** (in anglese *Mary, Queen of Scots*, 8 de decembre 1542 in Lothian del West, Scotia&nbsp;– 8 de februario 1587 in Northamptonshire, Anglaterra) esseva le regina de Scotia ab 1542 usque 1567.

Maria esseva le unic infante vivente e legitime de Jacobo V de Scotia. Illa le succedeva quand illa habeva sex dies. Durante su infantia, illa habitava supertoto in Francia e Scotia esseva governate per regentes. Su matre Maria de Guise esseva le regente ab 1554 usque 1560. Maria maritava Francisco, le hereditario del corona francese. Ille esseva le rege de Francia in 1559 ma moriva 19 menses postea; Maria esseva su regina consorte. Maria retornava a Scotia in 1561. Illa maritava Henrico Stuart, Lord Darnley quatro annos post e parturiva un filio, Jacobo.

Le regno de Maria esseva precari, proque illa esseva un regina catholic de un pais protestante. Le anno ante illa retornava, le Parlamento de Scotia habeva appoiate reformas protestante. In 1567, Darnley esseva occidite. James Hepburn, Conte de Bothwell esseva accusate ma absolvite. In maio, Maria le maritava. Il habeva un rebellion contra Maria e Bothwell. Illa esseva imprisonate e abdicava in julio 1567. Illa fugiva a Anglaterra. Elisabeth I de Anglaterra, le cosina de su matre, la imprisonava.

Maria esseva le hereditario legal del corona anglese e le catholicos anglese la voleva como regina. Il habeva complotes e un rebellion pro Maria. Elisabeth credeva que Maria esseva un menacia. Illa la imprisonava in alcun castellos e casas senioral in Anglaterra central. In 1586, Maria esseva accusate e condemnar pro complotar occider Elisabeth. Illa esseva executate le februario subsequente.
Oliver Cromwell

**Oliver Cromwell** (25 de april 1599 – 3 de septembre 1658) esseva un politico e general militar anglese. Con le titulo *Lord Protector*, ille rege Anglaterra, Scotia et Irlanda ab 1553 usque su morte.

Cromwell veniva de un familia rice foras le nobilitate. Ille esseva un descendente del soror de Thomas Cromwell, un ministro de Henrico VIII. Pauco es sapite re su vivo ante 1640. Cromwell esseva un deputato del Parlamento de Anglaterra in 1628-1629. Ille deveniva un christano puritan devote durante le annos 1630. Ille retornava al Parlamento e politica in 1640. Ille combatteva pro le parlamentarios durante le Guerra Civil Anglese e deveniva un commando effective de cavalleria. Al principio ille dirigeva un banda de cavalleria; post tres annos ille esseva le commando adjuncte del parlamentarios, sub Thomas Fairfax.

Cromwell appoiava le execution de Carolo I e deveniva un politico influente durante le Commonwealth (Republica) de Anglaterra. Ille dirigeva le armea contra le rebellion irlandese in 1649-1650 et in Scotia in 1650-1651. Cromwell tolerava le majoritate de sectas del protestantismo, ma ille detestava le catholicismo. Le Commonwealth e Cromwell creava leges penal sever contra le catholicos (le majoritate in Irlanda et un minoritate significante in Anglaterra e Scotia). In 1653, ille dissolveva le Parlamento e rege sol. Iste governamento se appellava le Protectorato e durava cinque annos. Ille non tentava imponer le population general al ascetismo puritan, ma alcun de su subordinates tenteva arrestar tavernas e festas. Su politica extere esseva aggressive et effective. Ille autorisava judeos venir a Anglaterra, que habeva prohibite desde 1290. Ille moriva in 1658 et esseva succedite brevemente per su filio, Richard Cromwell. Post le restauration del monarchia in 1660, su cadavere esseva exhumate e desecrate.

Cromwell es un regula controversial in le historia britannic. John Milton, Thomas Carlyle e Samuel Rawson Gardiner le considerava un heroe del libertate. Winston Churchill et alcun historicos le considerava un dictator militar. Su reputation in Irlanda es specialmente negative; su invasion in 1649 esseva memorate como brutalitate. In un sondage britannic in 2002, ille esseva seligite como un del dece "melio britannos".
Carolo II de Anglaterra

**Carolo II de Anglaterra** (in anglese *Charles II*, 29 maio 1630 – 6 februario 1685) esseva le rege de Scotia ab 1649 usque su disthronar in 1651, e rege de Anglaterra, Scotia e Irlanda, ab le restauration del monarchia de 1660 usque su morte.

Carolo esseva le filio plus vetere de Carolo I. Quand su patre esseva executate in 1649, ille deveniva le rege de Scotia, ma in Anglaterra le Parlamento declarava que le pais esserea un republica. Carolo tentava invader Anglaterra con un armea scotese. Ille esseva disfacite per Oliver Cromwell al Battalia de Worcester in 1651. Ille debeva fugir a Francia. Ille habitava in Francia e le Pais Basse durante novem annos. In 1660, un nove Parlamento de Anglaterra invitava Carolo a devenir le rege, a cause de instabilitate post le morte de Cromwell. Lege declarava retroactivemente que Carolo habeva regite desde 1649.

In general, le restauration retornava le institutiones del regnos a lor conditiones ante le guerra. Carolo prefereva le tolerantia religiose, ma ille consentiva a qualque lege anti-catholic, a causa del pression del Parlamento. In su reger il habeva le final grosse epidemia del peste e le grande incendio de London. Le evento plus importante in su politica extere del 1660s esseva le secunde guerra anglo-nederlandese. In 1670, ille constitueva un alliantia con Ludovico XIV de Francia. Ludovico promitteva adjutar le in le tertie guerra anglo-nederlandese e Carolo promitteva secretemente converter al catholicismo. Le alliantia con Francia esseva impopular e Carolo debeva finiva le guerra.

Carolo habeva nulle infantes ligitime (ma al minus dece-duo infantes illigitime). Durante le final annos de su reger, il habeva un crise political proque Jacobo, Duce de York, su fratre e hereditario, esseva catholic. Parlamento esseva dividite con le faction Whig (contra Jacobo) e Tory (pro Jacobo), le precursores al partitos political. Carolo appoiava le Torys. Post le contriar del Complot de Rye House contra Carolo e Jacobo, alcun chefes del Whiges esseva executate o exiliate. Carolo rege sin le Parlamento ab 1681. Quand ille moriva, ille converteva al catholicismo.

Carolo esseva popular e esseva cognoscite como le *Merry Monarch* (monarcha allegre). Isto refeva su reputation pro le vivacitate, contra Oliver Cromwell e le puritanos. Ille appoiava le artes, scientificos e le architecto Christopher Wren. Su reputation academic non es bon como su reputation popular, ma il es recognoscite que su regno resultiva in stabilitate.
Jacobo II de Anglaterra

**Jacobo II de Anglaterra** (in anglese *James II*, 14 octobre 1633 – 16 septembre 1701) esseva le rege de Anglaterra, Irlanda e (como **Jacobo VII**) Scotia ab 1685 usque su disthronavar in 1688. Ille esseva le final monarcha catholic de iste paises, e veniva del Dynastia Stuart.

Jacabo esseva le fratre e hereditario a Carolo II. Ille converteva al catholicismo durante le 1660s. Per su prime maritage con Anne Hyde, ille habeva duo filias qui devenirea reginas: Maria e Anna, qui esseva elevate in le Ecclesia de Anglaterra. Post le morte de Anne Hyde ille maritava Maria de Modena, un princessa italian. Ab 1679 usque 1681, il habeva tentativas de excluder Jacobo del succession. Le animositate se disparer, e quand Carolo moriva, il habeva vaste acceptation del coronar de Jacobo. Le populationes protestante poteva tolerar un monarcha catholic ma isto non se extendeva al catholicismo in general. Le reger de Jacobo esserea eclipate per luctas re le politica religiose. Jacobo tentava terminar le discrimination contra le catholicos. Quand le parlamentos de Anglaterra e Scotia refusava consentir a iste leges, Jacobo tentava los decretar sin lor consentimento.

In junio 1688, duo eventos intensificava le discontento in un crise. Le primo esseva le nascentia de su filio Jacobo Stuart, qui reimplaciarea Maria como le hereditario. Isto poterea crear un dynastia catholic. Le secundo esseva le judicio del Septe Episcopos qui habeva le criticate. Agitation se diffundeva, e le politicos invitava Gulielmo de Orange, le sposo de Maria e nepote de Jacobo, a disthronar Jacobo. Gulielmo arrivava in novembre. In le Revolution Gloriose, le armeas de Jacobo le disertava rapide e ille fugiva le pais. Pro reganiar le corona, ille disbarcava in Irlanda in martio 1689 ma esseva disfacite per le armeas de Gulielmo. Jacobo habitava in Francia durante le final annos de su vivo.

Su adversarios pensava que ille esseva un tyranno; le opiniones del historicos moderne es dividite. Le criticos de Jacobo argue que ille non respectava le parlamento. Su defensores argue que su proposition del tolerantia religiose esseva progressive.
Pentecoste

**Pentecoste** es un festa christian al qual es celebrate le emission del Spirito Sancte, dono de Jesus Christo, e le nascentia del Ecclesia Catholic. Illo cade al cinquantesime die post Pascha, ab Dominica, et es ergo un festa mobile, dependente del data de Pascha. 
## Etymologia
Le parola proveni del greco antique πεντηκοστή [ἡμέρα], pentecosté [hēméra], i.e. cinquantesime die.