Jesus Christo

**Jesus de Nazareth** (per le christianos **Jesus Christo**; pron. AFI: /ʒeˈzus/ o /ˈjesus/; Bethlehem c. 5-7 aEC – Jerusalem c. 23-30 EC) esseva un guida religiose judee que es le figura central de christianismo. Islam et alcun religiones altere considera Jesus un propheta importante.

Il ha consenso vaste inter eruditos biblic que Jesus esseva un figura historic genuin. Le fontes principal de su vita es le quatre evangelios del Nove Testamento. Jesus viveva al initio del seculo I in le regiones de Galilea e Judea (hodie Israel e Palestina). Ille veniva de Nazareth, esseva baptisate per Johannes le Baptista, duceva su proprie ministerio e discipulos, et inseniava como obedir Deo a su adherentes. Ille esseva crucifigite in Jerusalem circa le anno 30, per commando del prefecto roman Pontio Pilato.

Jesus es central in le religion christian, basate tanto in le doctrina que ille predicava como in le fide in su resurrection post su morte super le cruce. Le majoritate de iste religiones establiva como dogma de fide que Jesus es un del tres personas de Deo in le Trinitate, como le Filio unigenite del Patre, e le Christo (Messia) predicite. In credentias christian usual, Jesus nasceva de un virgine, faceva miraculos e moriva pro salva personas de su peccatos. Post le resurrection, ille ascendeva a le Celo e retornara al fin de tempore pro judicar le vivos e le mortos. Le tres officios (in latino *munus triplex* per *triplice officio*) de Jesus esseva: Propheta, Sacerdote e Rege.

Independentemente del puncto de vista, le influentia del religion de christianismo, que pretende a esser basate in su doctrina, in le cultura occidental es innegabile!

## Le nominationes de Jesus
In arameo, le lingua del Judea del seculo I, le nomine Jesus proveni ex *Ieshua* (ישׁו, Yēšûaʿ) ‘Yave salva’. On crede que su discipulos le appellava «Rabi Ieshua ben Iosef» (‘maestro Jesus, filio de Joseph’).

Iste nomine veni ex su equivalente in hebreo, *Iehoshua* (יהושע o Yēhošûa), trans le greco *Iēsoûs* (Ιησους) et ex latin *Iesus*. Nonobstante, on lo poterea translatar tamben como **Josue**. Un altere evolution del mesme nomine *Ieshua* esseva *Ioshua* e de illo a Josue.

## Definition
* Jesus (Jeshua) le Nazareno, filio de Deo (secundo le ecclesias christian)
* fundator del christianismo...
* appellate "le Christo"...
* su factos es narrate in le Nove Testamento...

## Preexistentia de Christo
* Le *preexistentia de Christo* indica le existentia de Christo qua logos o como Filio de Deo in le mundo eterne de Deo ante Su vita terren (Cfr. le prologo de Johannes 1:1-18).
* Le idea del preexistentia de Deo ante le tempore, presente in le Biblia, recurre alsi in religiones precedente e externe al christianismo.

## Humiliation de Christo
Le humiliation de Christo es:
# le condescendentia de Deo in devenir un homine; 
# le irrespecto, le dolor, e le paupertate que sur le terra suffreva Christo.

## Jesus e le christianismo
:*Articulo principal: [[Perspectivas christian de Jesus]]*
### Le nomine
Jesus es le prenomine de Christo. Le orthographia del nomine assi como nos lo usa hodie deriva ab le greco. Su equivalente in le lingua hebraic esseva Yehoshua o Jeshua. Originarimente iste nomine significava litteralmente “le adjuta de Jehovah”, “Salvator, Liberator” o “Jehovah es salvation”. Le nomine esseva indicate a Joseph le marito de Maria, per le angelo que appareva ante ille (Mat. 1:21).

Christo es un nomine sacre, e illo non es un appellativo o nomine commun; illo es de derivation grec, e su significato es identic a su equivalente hebraic “Mashiah” (Messia), que significa “le uncto” o “le unguite” ab le antique practicas usate alora pro consecrar le reges e sacerdotes. 

Altere titulos – habente cata un de illos un significato ben precise, como: Emmanuel, Salvator, Unigenito, Senior, Filio de Deo, Filio del Homine e multo alteres ancora – on trova in le Scripturas, sed le facto principal es que tote iste varie titulos es indicative del origine divin e del divinitate de Nostre Senior e Salvator le Creator de iste terra ubi nos vive.

### Fontes de information
Le principal fonte de information re Jesus es le Evangelios scribite per Mattheo, Marco, Luca e Johannes. 

**Mattheo: **
Le narration de Mattheo es characterisate per le grande emphase super como le vita de Christo compliva le prophetias del Vetule Testamento. Iste evangelio include multe discursos importante del Maestro, como per exemplo le Sermon sur le Monte (Mat. 5-7), un discurso super le parabolas del regno (Mat. 13) e un longe discurso critic re le scribas e le phariseos (Mat. 23). Mattheo describe Jesus como rege e judice de Israel, como ille qui insenia con grande poter e autoritate. Su evangelio debeva haber un particular poter super le lectores judee. 

**Marco: **
Le narration de Marco es le plus breve del evangelios e illo offere un imagine toccante de Jesus, plen de action, ultra evidentiar le poter miraculose del Maestro. A causa de iste imagine dynamic, multe studioses ha retenite que illo esseva dirigite al romanos. Marco sembla haber essite intimemente ligate a Petro post le morte del Salvator, e multes vide in su scriptos le influentia del narrationes de Petro.

**Luca: **
Per su optime cognoscentia del greco e le description compassibile que ille face del Senior, multes ha retenite que iste autor scribeva pro le grecos de su tempore. Le evangelio de Luca pone le accento sur le pardono e le amor faciente notar, mediante parabolas que on trova solmente in su evangelio (como per exemplo le Filio Prodige), que le peccator pote trovar reposo e pace in Jesus. Luca nos forni anque importante informationes re le rolo que le feminas disveloppava durante le ministerio e le vita de Christo. Ille es le sol qui parla del visita del angelo a Zacharia e de Elisabeth, matre de Johannes Baptista. E es anque le sol qui parla del viage de Maria e de Joseph a Bethlehem e del factos detaliate re le nascentia de Jesus.

**Johannes: **
Dum le evangelio de Johannes nos offere un imagine plus intime de Jesus, per mitter in evidentia le relation con le Patre, su relationes con le dece-duo apostolos, etc., le scopo principal de Johannes sembla esser illo de portar testimonio de Jesus como le Messia plus tosto que describer in detalio le locos e le eventos de Su ministerio. In su scriptos nos trova le potente testimonio de Jesus como Filio de Deo, de Jesus como le Bon Pastor, de Jesus como le Via, le Veritate e le Vita, e de Jesus como Resurrection e Vita. 

**Nephi:**
Ultra le testes biblic nos ha un altere referentia scriptural in le 
Libro de Mormon, in le capitulos 11-14, le propheta Nephi face un meraviliose description de Jesus immediatemente post Su resurrection de Su visita al populo nephita, un remanente del tribo de Joseph. Iste narration es anque cognite como le quinte evangelio inter illes qui accepta iste libro como le parola de Deo.

### Jesus de Nazareth
Al tempore del nascentia de Christo, Roma dominava un grande parte del mundo mediterranee. Augusto esseva un soverano habile e energic e ille dedicava su regno (31 a.C. - 14 p.C.) a stabilir un certe tradition de legalitate e de honestitate in le bureaucratia roman, reorganisante le governamentos provincial e introducente le reforma financiari. Su regno esseva characterisate per un certe ordine.

Si nos accepta le calculo del tempore facite per Dionysius Exiguus, in le anno DCCLIII *ab Urbe condita*, le Imperator roman Augusto ordinava un censimento general de population del Imperio Roman. Le edicto habeva un character general, in tanto que ordinava le censimento de tote le populationes del territorios tributari del Imperio. Iste censimento esseva le secunde de tres censimentos general, que habeva intervallos de circa vinti annos cata uno. Si le censimento esseva facite in le solite modo sequite per le romanos, cata persona esserea inscribite in le pais de residentia; sed le uso judaic, respectate per le leges roman, prevideva que le registration del nomines esseva effectuate in le citate o village declarate per le respective familias como lor casa ancestral.
Al tempore del nascentia de Christo Joseph e Maria non viveva in Bethlehem, terra de lor avos, sed in Nazareth e esseva durante lor viage pro facer lor registration que Jesus nasceva in le citate de Bethlehem sed ille esseva cognoscite como Nazareno perque Nazareth esseva le citate de su residentia.

### Le Filio de Deo
Quando le angelo Gabriel appareva a Maria annunciante que illa esserea le matre del Senior, illa esseva turbate perque illa non esseva ancora sponsate con Joseph. Illa esseva secur de su stato virginal, e su demanda a Gabriel esseva: “Como pote io generar un filio si io non es ancora sponsate?” Le explication del angelo a Maria es le explication plus clar del paternitate de Deo e del divin condition de Su Filio como on trova in le Sacre Scripturas. Gabriel declarava: “Le Spirito Sancte venira supra te e le potentia del Altissimo te coperira con le umbra sue; ergo le sancto que nascera, essera appellate Filio de Deo” (Luca 1:35). Iste declaration nos dice que Jesus esseva non le filio del Spirito Sancte, ma ille esseva le Filio de Deo le Patre. Ergo le infante que esserea nascite de Maria esseva generate per Elohim, le Patre Eterne e isto es le ration de esser appellate le Unigenito, perque ille es le unic “homine” nascite in iste terra como filio litteral de Deo.

### “Ecce Homo!”
Jesus esseva imprisionate e portate ante le Synedrio del Judeos, ante Erode e ante Pilato pro esser judicate, e illes sapeva que Jesus esseva innocente. Pilato se lavava le manos, sequente le practica judee (Deut. 21:1-9), compliva le ceremonia ritual que habeva le scopo de liberar le del responsabilitate del morte de Jesus.

“Ecce le homine!” Isto esseva le parolas de Pontio Pilato post haber judicate Jesus. “Prende le e crucifige le; perque io non trova in ille alcun culpa.” Pilato dava le ordine, necun altere habeva le poter. Pilato condemnava assi un homine innocente al crucifixion, e ille lo sapeva. Non existe forsan in le historia un plus clar exemplo de assassination judiciari.

Le crucifixion esseva recognoscite per totos como le forma de morte le plus horribile. Inter le romanos anque le degradation faceva parte del punition, que on infligeva a un homine libere, e illo esseva applicate solmente al criminales le plus ignobile. Le condemnate portava su cruce, o al minus un parte de illo. Le loco del execution esseva foras del citate (1 Reges 21:13; Actos 7:58; Heb 13:12). Arrivate al loco del execution, le condemnato esseva denudate, perque su vestes deveniva proprietate del soldatos (Mat. 27:35). Ergo le cruce esseva inserite in le terra de maniera que le pedes del suffrente se trovava a un certe distantia del solo. Le morte esseva lente, e le suffrentias poteva durar alcun jornos. Generalmente le corpore esseva lassate a putrescer supra le cruce per le action atmospheric, o devorate per le vultures o alteres animales carnivore. Le inhumation esseva generalmente prohibite, sed esseva facite un concession in favor del judeos (Deut. 21:22,23; Matt. 27:58).
Iste detestabile e espaventose forma de castigation esseva finalmente abolite per Constantino.

### Le Resurrection
Jesus resuscitava del morte. Como esser glorificate e resuscitate Ille appareva a Su discipulos. Illes le videva e illes videva le vulneres que indicava que ille habeva essite crucifigite. Illes le videva mangiar, parlar e mover se ante illes. Ille esseva vive, e illes proclamava lor testimonio ante reges e nationes, e illes defendeva fidelmente iste veritate usque le fin de lor vitas.

Inter tote le apparitiones de Jesus post su resurrection forsan le plus importante esseva illo describite in (Matt. 28:16-20) quando le Senior se monstrava a un multitude de discipulos. Probabilemente isto es le occasion al qual Paulo se refereva quando ille diceva que Christo 'appareva a plus de cinque centos de fratres in un sol vice' (I Cor. 15:6).
Anque le Libro de Mormon face un description detaliate del Salvator resuscitate quando Ille appareva al populo nephita (vide Libro de Mormon)

### Le Secunde Advento
Le libro de apocalypse, le ultime libro del Biblia, face un description complete del secunde venita de Jesus Christo pro regnar sur le terra e pro judicar le homines secundo lor operas. Su venita es un evento que omne fideles expecta con impatientia.

Perque le sanctos del Altissimo demorara sur le terra que habera su fortia primitive. Illes edificara citates e illes plantara jardines, illes qui esseva fideles in pauco essera ponite supra multe cosas, le Eden florescera, le fructos e le flores del paradiso monstrara lor beltate como in le principio e le inimicitate inter le homines e le animales disparera (Isaia 11:6-9). Jesus regnara in gloria supra le Monte Sion e in Jerusalem, e tote le cosas create laudara le Senior.

## Jesus e le islam
:*Articulo principal: [[Vista islamic de Jesus]]* 

Islam condivide un certe numero de credentias con le christianismo. Ambes condivide ideas similar sur le monotheismo, le judicamento final, le Celos, le inferno, le spiritos, le angelos, e un futur resurrection del mortos. Jesus Christo es recognoscite e respectate per le musulmanes como un grande propheta, sin dubita le sol propheta qui esseva exempte de peccato, e on face referentias a ille como le Messia e le Spirito de Deo. Ambe religiones crede alsi que Christo es proxime a Deo - "In le compania del plus proxime a Allah" in le Koran, metaphoricamente exprimite in le Biblia como "sedente al dextera de Deo".

## Jesus e le judaismo
:*Articulo principal: [[Vista del judaismo de Jesus]]* 
Le conception judaic super le Messia (*mosiach* in hebreo) es significativemente differente de illo supportate per le christianos. Secundo le Judeos, le Biblia hebraic contine un parve numero de prophetias concernente le futur descendente del Rege David, le qual essera consecrate, o uncte (in Hebreo *Moshiach*) como le nove leader del populo judee. In le conception judaic, iste leader, plenmente human e mortal, reconstruera le terra de Israel e restaurara le Regno davidic. Iste subjecto es tractate in le section del eschatologia judaic.

## Referentias