open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Anne Perry

**Anne Perry**, pseudonymo de **Juliet Hulme** (nascite a Blackheath, London, le 12 de octobre 1938), es un scriptor anglese del genere policiari, considerate un del plus conceptuate hodie. Su historias retracta un Anglaterra victorian multe claudite, con regulas social multo rigide.

Como adolescente in Nove Zelanda, Juliet Hulme esseva condemnate pro le homicidio del matre de su amica. Le duo habeva premeditate insimul le assassinato. Hulme passava cinque annos in prision, e quittava Nove Zelanda post su incarceration. Ella habitava le Statos Unite, ubi se converteva al Ecclesia de Jesus Christo del Sanctos del Ultime Dies, avante establir se in su domicilio actual in Scotia. Depois 1979, ella ha publicate plus de cinquanta romanes sub le pseudonymo de Anne Perry.
Aleksander Stavre Drenova

**Aleksander Stavre Drenova**, anque cognite como **Asdreni**, (11 de april 1872, Drenovë - 11 de decembre 1947, Drenovë) esseva un del plus cognite poetas albanese. Un del plus cognite de su poemas es le hymno national de Albania, *Hymni i Flamurit*.
Dritëro Agolli

**Dritëro Agolli** (nascite in Devoll, Albania, le 13 de octobre 1931) es un poeta e scriptor albanese. Ille studeva in Leningrad, Union Sovietic, e comenciava scriber primemente poesia e post contos, pecias, esayos e romances.

## Opera
* *Mesditë* poesia 1969 
* *Komisari Memo*, novella 1970 
* *Shkëlqimi dhe rënia e shokut Zylo*, novella 1973
* *Njeriu me top*, novella 1975 
* *Nënë Shqipëri*, poesia 1976
* *Trendafili në gotë*, novella 1980 
* *Mosha e bardhë*, theatro 1985
* *Njerëz të krisur*, 1995
* *Shpirti i gjyshërve 101 këngë*, poesia 1996
* *Vjen njeriu i çuditshëm*, poesia 1996 
* *Teshtimat e lirisë. Njeriu, politika dhe kultura*, essayo 1997 
* *Zhurma e erërave të dikurshme*, 1999
* *Gdhihet e ngryset*, poesia 2000 
* *Dështaku*, novella 2000
Naim Frashëri

**Naim Frashëri** (Frashër, le 25 de maio 1846 — Kızıltoprak, le 20 de octobre 1900) esseva un poeta romantic albanese e un persona prominente del *Rilindja Kombëtare*, le renascimento national de Albania, junctemente con su duo fratres, Sami e Abdyl.
Arkansas

**Arkansas** es un stato in le sud del Statos Unite. Le capital e le plus grande citate es Little Rock. Le population del stato es  (2019). Le Fluvio Mississippi forma le major parte de su frontiera oriental. Illo ha frontieras con Missouri in le nord, con Tennessee e Mississippi in le est, con Louisiana in le sud, e con Texas e Oklahoma in le west. Le lingua anglese es le lingua official.

**Historia**

Arkansas esseva habitate originalmente per nationes prime, per exemplo, Osage. Le prime europeo al area esseva le explorator espaniol Hernando de Soto in 1541. Le prime colonia europee esseva comenciate per Henri de Tonti in 1861 e nominate "Posto Arkansas". In 1803 Arkansas esseva comprate per le Statos Unite in le Compra de Louisiana. Little Rock ("Parve Rocca") deveniva le citate capital in 1821. In 1821 Arkansas deveniva un "stato con sclavos" del Statos Unite. Arkansas combatteva con le Sud contra le Nord durante le Guerra Civil (1861-1865). Post le perditas del guerra, Arkansas habeva un tempore difficile de reconstruction. Le disveloppamento de ligno e petroleo adjutava le recuperation. Arkansas esseva un loco grave pro derectos human, con le presidente Eisenhower inviante soldatos al stato pro proteger americanos-african in 1957. Arkansanos famose es Bill Clinton, qui deveniva un presidente statounitese in 1979, e Sam Walton, qui comenciava le grande magazines Walmart.

## Ligamines externe
* Sito official ''State of Arkansas''
Faik Konica

**Faik Konitza** (le 15 de martio 1875 - le 15 de decembre 1942) esseva un del major personas del cultura intelectual albanese in le prime decades del seculo 20. Faik Konitza scribeva pauc textos litterari, sed como stilista, critic, jornalista e politico, ille habeva un tremende impacto in le litterari labores e in le cultura albanese del epocha.
Hugo Ball

**Hugo Ball** (Pirmasens, le 22 de februario 1886 — Montagnola, le 19 de septembre 1927) esseva un poeta e scriptor alemanne. Ille esseva un del principal artistas del dadaismo e scribeva le manifesto dadaista.

Al 24 annos de etate, ingressava in le *Max Reinhardt School of Dramatic Art*, laborava como director de scena in le *Munich Chamber Theater* e collaborava adhuc pro le magazin "Revolution".
Colorado

**Colorado** es un stato in le parte central del Statos Unite sin accesso al mar, circumferite per Wyoming, Nebraska, Kansas, Oklahoma, New Mexico, e Utah. Su capital e le plus grande citate es Denver. Un parte grande de Colorado es constituite par le Montanias Roccose con lor puncto le plus alto, Monte Elbert.

Le lingua anglese es le lingua official.

## Ligamines externe
* Web official ''Colorado.gov''
*
Societate

Un **societate**  es un gruppo de humanos (o altere organismos de un singule species), que es delineate per le ligamentos de identitate cultural, solidaritate social, interdependentia functional, o *eusocialitate*.

## Etymologia
Le termino se deriva ab le latino *socius*:, "amico, camerada" e *societas*.
## Definition
Le societate human es characterisate per patronos de relationes inter individuos, qui ha in commun un cultura o le costumes. Como altere gruppos, un societate permitte que su membros individual compli lor necessitate o desiderios individual, que illes non pote facer sol sin le adjuta del gruppo social. Totevia, le societate pote esser unic, proque illo esontologicamente independente, e non reducibile, del qualitates de su individuos constituente.

Plus largemente, un societate es un infrastructura economic, social, o industrial componite de un multitude variate de individuos. Membros de un societate pote esser de plure gruppos ethnic. Un societate pote esser un specific gruppo ethnic, como le saxones; un stato, como Japon; un gruppo cultural plus large, como le cultura occidental; o alcun organismos social como formicas o apes.

Le termino *societate* etiam pote esser un organisation voluntari de gente pro rationes religiose, benevolente, cultural, scientific, politic, patriotic, o altere rationes. 
## Sociologia
Le sociologia es le studio del societate e del comportamento social.
Sami Frashëri

**Sami Frashëri**' (ab turc *Şemseddin Sami Bey* — le 1 de junio 1850 — Frashër, Albania, le 18 de junio 1904) esseva un scriptor ottoman albanese, philosopho, dramaturgo e un prominente persona del *Rilindja Kombëtare*, le renascimento national de Albania, junctemente con su duo fratres, Naim e Abdyl. Frashëri esseva un del filios de un impovrite senior de Frashër, del districto de Përmet. Ille ganiava un loco in le litteratura ottoman como un talentose autor, utilizante le pseudonymo Şemseddin Sami Efendi, e contribuiva pro le reforma del lingua turc.
Achim von Arnim

**Carl Joachim Friedrich Ludwig "Achim" von Arnim**, (Berlin, Germania, le 26 de januario 1781&nbsp;– Brandenburg, Germania, le 21 de januario 1831) esseva un poeta e romancero german. Ille ha publicate multe tragedias, narratives, romances, poemas e articulos de jornal; ille es considerate como un del plus importante scriptores romantic german.

## Ligamines externe

*  Litteratura de Achim von Arnim in le catalogo del Bibliotheca National de Germania
Fortias armate

Le **fortias armate** es un organisation autorisate per su nation a usar fortia (usualmente le fortia de armas) in defender le pais (o attaccar altere paises) per combatter menacias actual o percipite. Le adjectivo *militar* es usate pro nominar alicun proprietate o aspecto de un militar. Militares frequentemente functiona como societates in un societate, proque illes ha su proprie communitates, economias, systemas de education e medicina, e altere aspectos de un complete societate civil.

Le occupation de milite es plus vetere que le historia memorate per le homine. Un del plus notabile imagines de antiquitate classic monstra le poter e actiones de su chefs militar. Le Battalia de Kadesh in 1274 aEC esseva un del punctos plus notabile del regno del Pharaon Ramesses II e es celebrate con su monumentos. Mille annos plus tarde, le prime imperator de China unificate, Qin Shi Huang, esseva tanto determinate a impressionar le deos con su poter militar que il esseva interrate con un armea de milites de terra cotta. Le romanos esseva dedicate al affaires militar, e dava al mundo plure tractatos e scriptos sur le artes militar, assi como plure arcos e columnas triumphante.

In le era moderne, le guerras mundial e plure altere conflictos major ha cambiate le usage de militares usque on non pote recognoscer les in comparation con lor antecedentes ancian. Imperios ha apparite e disparite, statos ha crescite e cambiamentos social enorme ha occurrite, sed le poter militar ancora domina le relationes international. Le rolo del militares es tanto importante hodie como in le prehistoria.
Governamento

Un **governamento** es un corpore in ulle organisation que ha le capacitate de crear — e le poter e autoritate de imponer — regulationes, normas o regulas.

Typicamente, le vocabulo "governamento" se refere a un governamento statal — local, provincial o national — sed altere typos de organisationes formal (commercial, academic, religiose o altere) etiam es ducite per corpores de governamento. 

Iste corpores pote esser nominate directorios o governamentos, o simplemente le administration (como in scholas), o un consilio parochial. Comocunque, si iste gruppos pote facer e imponer regulas, iste gruppos es governamentos.

## Referentias
Adresse IP

Un **adresse** de Internet Protocol (**IP**) es un identification numeric (adresse logic) qui es assignate al apparatos participante in un rete de computatores usante le Internet Protocol pro communication inter su nodos. Ben que le adresses IP es immagazinate in forma de numeros binari, illos es normalmente visualisate in notationes legibile per humanos, como 208.77.188.166 (pro IPv4), e 2001:db8:0:1234:0:567:1:1 (pro IPv6). Le rolo del adresse IP ha essite characterisate assi: "Un nomine indica lo que nos cerca. Un adresse indica ubi illo es. Un route indica como attinger lo."

Le designatores original de TCP/IP ha definite un adresse IP como un numero de 32 bits e iste systema, hodie appellate Internet Protocol Version 4 (IPv4), continua de esser in uso. Nonobstante, debite al enorme crescimento de Internet e le depletion resultante del spatio de adresses, un nove systema de adressage (IPv6), con 128 bits pro cata adresse, ha essite disveloppate ().

Le Internet Protocol ha etiam le carga de routar pacchettos de datos inter retes, e le adresses IP specifica le locationes del nodos de origine e de destination in le topologia del systema de routes. Pro iste scopo, alcun del bits in un adresse IP es usate pro designar un subrete. Le numero de iste bits es indicate in notation CIDR, appendite al adresse IP, p.ex. *208.77.188.166/24*.

Con le disveloppamento de retes private e le menacia del exhaustion de adresses IPv4, un gruppo de spatios de adresses private ha essite reservate per . Iste *adresses private* pote esser usate per omne persona intra un rete private. Illos es sovente usate con traductores de adresses de rete pro connecter al Internet *public* global.

Le Internet Assigned Numbers Authority (IANA) es responsabile pro le gerentia global del spatio de adresses IP. Le IANA coopera on cinque Regional Internet Registries (RIRs) pro allocar blocos de adresses IP a Local Internet Registries (providitores de servicio Internet) e altere entitates.

## Referentias
Alimento

**Alimento** es ulle materia, usualmente componite de hydratos de carbon, grassias, proteinas, e aqua, que pote esser edite o bibite per un animal o humano pro nutrimento o gusto. Alimentos pote esser de plantas (vegetales), carne, pisce, o altere fontes como fungos o alcohol. Ben que plure culturas obteneva alimentation per chassa e collection, hodie le majoritate de culturas usa cultivation per fermas o ranchos.

## Cocina
Le majoritate de culturas human ha su proprie cocina, un gruppo specific de costumes de cocinar vivandas unic a un specific cultura. Le studio de iste costumes alimentari es nominate gastronomia. Le majoritate de culturas ha etiam diversificate lor alimentos con preparation, methodos de cocinar, e methodos de manufacturar. Le cocinas es fortemente influentiate per excambios social e commercial.

## Philosophia
Ben que humanos es omnivoros, religiones e regulas social como moralitate frequentemente influentia le uso del alimentos. Le sanitate de alimento es un problema etiam, con maladia alimentari colpante plure vitas cata anno, in tote le mundo.

## Vide etiam
*
*
*
*
*
*
*
*
*
Industria

Un **industria** (ab latino *industrius*, "diligente, industriose") es le manufacturation de un ben o servicio in un categoria specific. Ben que le parola "industria" es un termino large que pote significar ulle typo de production economic, in economia e planification urban, "industria" es un synonymo pro le sector secundari, ubi occurre le manufacturation de materiales basic a benes e servicios.

Il ha quatro principal sectores industrial economic: le *sector prime*, que extrahe materiales basic (como mination e pisca); le *sector secunde*, que coperi raffinamento, construction, e manufacturation; le *sector tertie*, que tracta de servicios (como lege e medicina) e le distribution de benes manufacturate; e le *sector quarte*, un disveloppamento recente cuje foco es le recerca technologic, designo, e disveloppamento como programmation e bioingenieria. Un quinte sector ha essite proponite, que coperi industrias non lucrative. Le economia etiam es dividite in sectores public e private, con le vocabulo *industria* generalmente restringite al sectores private.

Industria, in le senso de manufacturation, deveniva un sector principal del production e labor de paises europee e nordamerican in le revolution industrial, que reimplaciava le previe economias mercantil e feudal per plure successive avantias in technologia, como aciero e le production de carbon. Il esseva adjutate per le avantiamentos technologic, e seque disveloppar se al nove typos e sectores ancora hodie. Trainos e naves de vapor rapidemente creava ligamines a mercatos que previemente non esseva disponibile, e habilitava que firmas private poteva attinger opulentia e grandor que tunc non esseva credibile. Depost le revolution industrial, circa un tertio del resultatos economic del mundo se deriva del industrias de manufacturar -- reimplaciante le activitate economic que esseva principal ante le revolution industrial, agricultura.

Le majoritate de paises disveloppate (per exemplo, le Regno Unite, le SUA, e Canada) e plure paises disveloppante (como China e India) depende significantemente in le industria. Industrias, le paises in que illos reside, e le economias del paises es interligate in un tela complexe de interdependentia.
Cognoscentia

Le **cognoscentia** es  le stato in le qual alcuno cognosce o sape alcuno o le factos sapite o cognoscite per le humanitate. Per extension, le termino cognoscentia usualmente refere a tote lo que un persona o un societate sape o cognosce. In iste senso, on se refere non al realitate scientific, ma al factos credite per le individuo o le societate.

## Vide etiam
* Scientia
* Methodo scientific
Oceano

Le **oceano** (ab grec Ωκεανός 'Okeanos') es un corpore major de aqua salate e un componente principal del hydrosphera. Circa 71% del superficie del Terra (un area de 361 milliones de kilometros quadrate) es coperite per aqua, un entitate que es subdividite in plure oceanos e in plus pauc mares. Le majoritate del area del oceanos es plus de 3 kilometros (9.800 pedes) profunde. Le salinitate medie del oceano es circa 35 pro mille (3,5%), ma illo varia de 30 a 38 pro mille.
## Referentias
Anitápolis

**Anitápolis** es un citate del sud de Brasil in le stato de Santa Catarina. In 2008, le citate habeva  habitantes.

Citates limitrophe: Águas Mornas, Alfredo Wagner, Bom Retiro, Rancho Queimado, Santa Rosa de Lima, São Bonifácio e Urubici
Prehistoria

**Prehistoria** (ab latino, *præ*, "ante"; e grec ιστορία, historia) esse le vocabulo usate pro describer le era ante historia scribite. Le prime usage notate del parola esseva in francese in le annos 1830 pro describer le tempore ante de scriber, e le parola esseva introducite al altere linguas europanee post de tunc. Gratias a iste, *prehistoria* pote esse considerate qeu initiar con le initio del universo, ma hodie le termino esse usualmente usate pro describer le era in que il habeva vita in Terra; dinosauros, per exemplo, esse describitie como "animales prehistoric." Le parola esse usate specialmente pro significar themas re le historia human, altere que de animales o del mundo.

Proque, per definition, il non habe memorias scribite de eras prehistoric, le information que nos sape re le era ante que scriber esse discoperite del natural e scientia social, como paleontologia, biologia, palynologia, geologia, archaeoastronomia, anthropologia, archaeologia, e plure plus. In societates ubi le scripto esse un invention assatis recente, le historia oral del cultura, passate de generation a generation, pote haber memorias "prehistoric."

## Referentias
Dong Hoi

**Đồng Hới** es un citate de circa 103 098 habitantes (per anno 2006) e le capital del provincia de Quang Binh, Vietnam. Dong Hoi es 486 km del sud de Hanoi. 450 km del sud de Hanoi. Le Aeroporto Dong Hoi es 6 km al nord de Đồng Hới.
Manuel José Quintana

**Manuel José Quintana y Lorenzo**, (Madrid, le 11 de april 1772 – Madrid, le 11 de martio 1857) esseva un scriptor espaniol de poesia e historias.
Albert Camus

**Albert Camus** (francese: ; Mondovi, Algeria francese, hodie Dréan, le 7 de novembre 1913&nbsp;– Villeblevin, Francia le 4 de januario 1960) esseva un scriptor e philosopho nascite in Algeria. In su terra de nascentia, ille ha vivite sub le terrores del guerra e del miseria, in un pais calide, e toto isto forma su mentalitate e disveloppa le pensata del scriptor.

Filio de un viro francese e un femina de descendentia espaniol, Camus jam cognosce precocemente le gusto acerbe del morte. Su patre moriva in 1914 in le Battalia del Marne durante le Prime Guerra Mundial. Alora, su matre esseva obligate cambiar de domicilio e vadeva al citate de Alger, pro le casa de su granmatre materne, in le famose vicinitate obrera de Belcourt, ubi, post annos, durante le Guerra de Independentia de Algeria, occurreva un massacro de arabes.

Ille es famose pro obras como *Le Peste* (*La Peste*), *Le Estraniero* (*L'Étranger*), e *Le Cadita* (*La Chute*).

Ille ganiava le Premio Nobel pro Litteratura in 1957.

## Ligamines externe

* Albert Camus al sito official del Premio Nobel.
Erich Maria Remarque

**Erich Maria Remarque**, pseudonymo de **Erich Paul Remark**, (Osnabrück, le 22 de junio 1898 - Locarno, le 25 de septembre 1970) esseva un scriptor german.

## Biographia
Erich Paul Remark nasceva in un familia catholic german multo laborante. Con 18 annos de etate, ille partiva pro le trenchea durante le Prime Guerra Mundial, ubi ille ha essite ferite multe vices. Post le guerra, ille cambiava su nomine pro Remarque e habeva multe empleos como bibliothecario, homine de negotio, professor e editor.

Su obra le plus cognite es le romance *Im Westen nichts Neues* (*Nulle nove in le west*).
Heinrich Heine

**Christian Johann Heinrich Heine** (Düsseldorf, Germania, le 13 de decembre 1797 — Paris, le 17 de februario 1856) esseva un importante poeta romantic german. Le majoritate de su poesia lyric, principalmente le obras de su juventute, esseva musicalisate per multe eminente compositores como Robert Schumann, Franz Schubert, Felix Mendelssohn, Brahms, Hugo Wolf, Richard Wagner e, jam in le seculo 20, per Hans Werner Henze e Lord Berners.
Foco

**Foco** es le oxydation rapide de un corpore o le combustion que face lumine, calor, e sovente fumo.

In le alchimia, le foco esseva supponite de esser un del quatro elementos alchimic.

Le foco es multo calde e multos esseva suppliciate con foco.

## Quatro elementos necessari
On ha besonio de quatro elementos pro crear foco: 
* Combustibile como un composito organic o le carbon vegetal, o le ligno, o plastico, o le gas de hydrocarburo, o le naphtha o alteres. 
* Comburente, le oxygeno del aere. 
* Temperatura, o energia active, que on pote obtener per uso de scintillas, de altere flammas, o ambiente de alte temperatura. 
* Reaction in catena, le reaction per le qual le combustion continua, etiam si le prime fonte del foco es absente.

## Vide etiam
* Aere
* Aqua
* Terra

## Ligamines externe
* Foco, con *Flash*.
* Foco per historia Programma BBC de historia de foco.
* Urso Fumose - Le foco vitate!
Oriente Medie

Le **Oriente Medie** o traditionalmente nominate **Oriente Proxime** es un region que incorpora le sud-west de Asia, le nord-est de Africa, e le sud-est de Europa. Le historia del Oriente Proxime data de eras ancian, e per tote su historia le Oriente Proxime ha essite un centro importante de affaires mundial.

Le climate del Oriente Proxime es generalmente aride e calide, sed con plure fluvios principal que face possibile le irrigation e le agricultura, e le juxtaposition de plure mares, como le Mar Rubie, le Mediterraneo, e le Mar Caspie. In plus, le paises proxime al Golfo Persic ha grande depositos de oleo.

Le Oriente Proxime es un region geographic fundamento de tres religiones abrahamic - Judaismo, Christianismo, e Islam. Iste facto ha causate problemas per le importantia cultural religiose, sed illo etiam ha meliorate le ricchessa del region.
Sinusitis

Le **sinusitis** es un inflammation causate per bacterios, viruses o alcun vices un allergia in le membranas mucose del cavitates nasal. Frequentemente como resultato de un rheuma, le sinuses, le quales es connectite con le naso per micre canales, es plenate de muco viscose. Le resultato es un sentimento de dolor e pression al parte superior del visage e circa le oculos. In ultra, cephalalgia (dolor de capite) pote presentar se. Le affliction occurre specialmente in adultos.

Le inflammationes pote devenir chronic. In tal caso, pote esser necessari exhaurir le cavitates. Un otorhinolaryngologo pote localisar le problemas per tomodensitometria.
Grande Florianópolis

Le **Grande Florianópolis** es un del sex *mesoregion* del stato de Santa Catarina. Illo es formate per le union de 21 citates, aggruppate in tres *microregiones*.

## Microregiones
### [[Microregion Florianopolis]]

* Antônio Carlos
* Biguaçu
* Florianópolis
* Governador Celso Ramos
* Palhoça
* Paulo Lopes
* Santo Amaro da Imperatriz
* São José
* São Pedro de Alcântara
### [[Microregion Tabuleiro]]

* Águas Mornas
* Alfredo Wagner
* Anitápolis
* Rancho Queimado
* São Bonifácio
### [[Microregion Tijucas]]

* Angelina
* Canelinha
* Leoberto Leal
* Major Gercino
* Nova Trento
* São João Batista
* Tijucas
399 aEC

## januario

## februario

## martio

## april

## maio

## junio

## julio

## augusto

## septembre

## octobre

## novembre

## decembre

## sin data precise
* Morte de Socrates, executate per le stato athenian
Rembrandt

**Rembrandt Harmenszoon van Rijn** (Leiden le 15 de julio 1606&nbsp;– Amsterdam le 4 de octobre 1669) esseva un pictor, designator, e aquafortista nederlandese. Ille es generalmente considerate como un del principal pictores in le historia del arte europee, e le plus importante in le historia de su pais. Su contributiones al arte esseva facite in un era nominate per historicos le Era Auree Nederlandese.

Post su successo juvene como un pictor de portraits, su annos tarde esseva marcate per tragedia personal e problemas financial. Totevia, su designos e picturas esseva multo popular per tote su vita, e su reputation como un artista esseva notabile. Pro 20 annos, ille inseniava quasi cata pictor nederlandese notabile. Le plus magne triumphos creative esseva per su portraits de su contemporaneos, autoportraits, e illustrationes de scenas del Biblia. Su autoportraits forma un unic autobiographia, proque le artista essayava presentar se sin o vanitate o exaggeration

Ille monstrava un cognoscentia complete del iconographia classic, que ille cambiava pro convenir su requirimentos; ergo, le depiction de un scena biblic esseva informate per le cognoscentia de Rembrandt del texto specific, su assimilation de composition classic, e su observationes del gente judee de Amsterdam. Gratias a su empathia pro le condition human, ille ha essite nominate "un del principal prophetas de civilisation."
Film

Le **film** o **pellicula** es le technica de projectar photogrammas de forma successive pro dar le impression de movimento del imagines.

## Vide etiam
*Cinematographia
Bisexualitate

**Bisexualitate** es un orientation sexual ubi un persona senti attraction sexual o romantic a personas de al minus duo generes.
Assi, un **bisexual** es un persona qui es attrahite sexualmente e romanticamente per le personas de al minus duo generes. Le definitiones super que significa bisexualitate varia, sed il non es necessari que le persona senti in le mesme maniera o le mesme grado per iste sexos.

Le discrimination contra le personas bisexual es nominate biphobia e pote esser un problema non solmente in personas heterosexual mais etiam in personas homosexual, inter alteres.

## Terminologia

Le parola originava como un termino psychoanalytic pro un pathologia mental. Ex le puncto de vista del psychoanalystas de ille tempore como Sigmund Freud, le bisexualitate era un phase immatur del disveloppamento sexual human, in que alicun humanes pote restar troppo longemente. Mais in le annos 1960 e 1970 alicun personas comenciava a identificar se como bisexual, pro "recuperar" iste parola. In iste tempore le bisexualitate e homosexualitate etiam cessava a esser diagnoses pathologic. Ben que le usar del termino "homosexual" generalmente cadeva in favor de parolas como "gay," le parolas "bisexual" e "bi" restava le autonymos plus frequente del communitate bisexual.

Ben que le termino reflecte le puncto de vista binari del psychoanalystas antique, illo non reflecte alicun forma de pensamento binari del bisexuales ipse. Le communitate bisexual es historicamente proxime al communitates transgenere e transsexual, con un quantitate disproportionate del personas transgenere identificante se como bisexual. Assi le inexactitude e binaritate del termino antique ha conducite multes a cambiar lor autonymo de "bisexual" a pansexual o polysexual.

## Vide etiam
* Asexualitate
* Heterosexualitate
* Homosexualitate
Mohamet ibn Musa al-Khwarizmi

**Mohamet ibn Musa al-Khwarizmi** (محمد بن موسى ابو جعفر الخوارزمي‎ - *Muḥammad bin Mūsā Abū Ǧaʿfar al-Ḫawārazmī*; c. 780 - c. 850) era un mathematico, astronomo, e geographo persian. Ille ha nate cerca a Khwarazm in Uzbekistan, que era parte del dynastia afrigid native, e ha morte c. 850. Ille laborava pro le majoritate de su vita como un erudito in le Cassa de Sagessa in Bagdad.

Su prime libro, le *[[Libro Compendiose re Calculation per Completion e Balanciamento]]*, scribite c. 820, era le prime libro re le solution systematic de equationes quadratic e linear. Consequentemente, ille es considerate ser le patre del algebra.. In le seculo 12, su *Arithmetic*, que explicava le numeros arabe, era traducite al latino, exponite le systema positional decimal al mundo occidental. Ille era un del prime que usava zero pro marcar nulles in notation positional. Le parola algorithmo se deriva de su nomine. Ille revideva e actualisava le *[[Geographia (libro)|Geographia]]* de Ptolemeo, e scribeva plure obras re astronomia e astrologia.

Le parola "algebra" se deriva del *al-jabr*, un del duo operationes usate pro solver equationes quadratic, como il es describite in su libro.

## Referentias
Protégé (software)

**Protégé** es un editor libere de codice aperite e un systema de acquisition de cognoscimento. Como Eclipse, Protégé es un *framework* pro le qual altere projectos suggere extensiones. Le application es scribite in Java e usa fortemente Swing (Java) pro crear su complexe interfacie. Protégé recentemente ha plus que 100 000 usatores registrate.

Protégé es disveloppate in le Standford University in collaboration con le University of Manchester.

## Ligamines externe
* Sito web official
Nord Catarinense

Le **Nord catarinense** es un del sex *mesoregion* del stato de Santa Catarina. Illo es formate per le union de 26 citates, aggruppate in tres *microregiones*.

## Microregiones
### Canoinhas

* Bela Vista do Toldo
* Canoinhas
* Irineópolis
* Itaiópolis
* Mafra
* Major Vieira
* Monte Castelo
* Papanduva
* Porto União
* Santa Terezinha
* Timbó Grande
* Três Barras
### Joinville

* Araquari
* Balneário Barra do Sul
* Corupá
* Garuva
* Guaramirim
* Itapoá
* Jaraguá do Sul
* Joinville
* Massaranduba
* São Francisco do Sul
* Schroeder
### São Bento do Sul

* Campo Alegre
* Rio Negrinho
* São Bento do Sul
Vale del Itajaí

Le **Vale del Itajaí** es un del sex *mesoregion* del stato de Santa Catarina. Illo es formate per le union de 53 citates, aggruppate in quatro *microregiones*.

## Microregiones
### Blumenau

* Apiúna
* Ascurra
* Benedito Novo
* Blumenau
* Botuverá
* Brusque
* Doutor Pedrinho
* Gaspar
* Guabiruba
* Indaial
* Luiz Alves
* Pomerode
* Rio dos Cedros
* Rodeio
* Timbó
### Itajaí

* Balneário Camboriú
* Balneário Piçarras
* Barra Velha
* Bombinhas
* Camboriú
* Ilhota
* Itajaí
* Itapema
* Navegantes
* Penha
* Porto Belo
* São João do Itaperiú
### Ituporanga

* Agrolândia
* Atalanta
* Chapadão do Lageado
* Imbuia
* Ituporanga
* Petrolândia
* Vidal Ramos
### Rio do Sul

* Agronômica
* Aurora
* Braço do Trombudo
* Dona Emma
* Ibirama
* José Boiteux
* Laurentino
* Lontras
* Mirim Doce
* Pouso Redondo
* Presidente Getúlio
* Presidente Nereu
* Rio do Campo
* Rio do Oeste
* Rio do Sul
* Salete
* Taió
* Trombudo Central
* Vitor Meireles
* Witmarsum
Paulo Lopes

**Paulo Lopes** es un citate del sud de Brasil in le stato de Santa Catarina. In 2008, le citate habeva  habitantes.

Citates limitrophe: Garopaba, Imaruí, Imbituba, Palhoça, Santo Amaro da Imperatriz, São Bonifácio e São Martinho
Calefaction global

**Calefaction global** es le accrescimento del temperatura medie del oceanos e del aere presso le superficie del terra post que le fin del seculo 19 e su continuation projectate. Le temperatura global del superficie accresceva 0.74 ± 0.18&nbsp;°C (1.33 ± 0.32&nbsp;°F) durante del seculo de 1906 a 2005. Le Gruppo International re Cambio del Climate (IPCC) conclude que gases estufa anthropogenic es responsabile pro le majoritate del accrescimento del temperatura medie post le medietate del seculo 20, e que phenomenos natural (como variation solar e vulcanos) causava un effecto calefaciente de tempores preindustrial usque a 1950 e un effecto frigidante postea. Iste conclusiones basic ha essite appoiate per plus que quaranta societates scientific e academias de scientia, inclusive de tote le academias national de scientia del paises major industrial.

Le projectiones del modello del climate summarisate in le reporto ultime del IPCC dice que le temperatura medie del mundo probabilemente crescera un additional 1.1 to 6.4&nbsp;°C (2.0 to 11.5&nbsp;°F) in le seculo 21. Le incertitude de iste estimation deriva del usage de modellos con nivellos differente de sensitivitate del climate, e le usage de differente estimationes del emissiones del gases estufa in le futuro. Altere incertitudes include como calefaction e altere cambios variara inter regiones in differente partes del globo. Ben que le majoritate de studios se focalisa in le seculo 21, calefaction esse expectate que continuar in le annos ultra 2100 (mesmo si le emissiones cessa totalmente) gratias al capacitate de energia in le oceanos e le duration que anhydride carbonic pote durar in le atmosphera.

Le accrescimento del temperatura medie del mundo causara le elevation del nivello del mares, e cambiara le quantitate e le modello del precipitation, inclusive de un extension de regiones de deserto subtropical. Altere effectos probabile include contraction arctic e le emission del methano arctic, le deforestation del foreste del Amazona e de forestes boreal, accrescimento in le intensitate de eventos de extremos meteorologic, cambios de rendimentos agricultural, cambios in routes de commercio, contraction de glacieros, extinction de plure species, e expansion del extension de vectores de maladias.

Le politica del calefaction global continue re le responsa appropriate al calefaction global. Le optiones plus promovite es mitigation pro reducer emissiones; adaptation pro reducer le damno causate per calefaction; e plus speculative, geoingenieria pro inverter calefaction global. Le majoritate de governamentos ha signate e ratificate le Protocollo de Kyoto con le scopo de reducer emissiones de gases estufa. Un successor al prime protocollo essera conscribite al convention COP15 in decembre 2009; a que il esse expectate que esser consentite per le majoritate del signatores del convention de Kyoto.

## Referentias
Esthetica

In le lingua popular, le adjectivo **esthetic** es synonyme de belle. E como nomine *esthetica* es notion indicante le insimul de characteristicas que determina le aspecto de cosa, frequentemente synonymo de modello o aspecto physic de corpore human.

**Esthetica** es tamben concepto philosophic, characterisante assi multe le emotiones creata per obra (o certe gestos, attitudes, cosas), le judication de obra, que es particulatisante o singular pro expression (de arte, de litteras, de poesia, etc.)
Napoléon Bonaparte

**Napoléon Bonaparte** (nate *Napoleone di Buonaparte*, 15 de augusto 1769 - 5 de maio 1821), postea cognoscite como **Napoléon I**, esseva un chef militar e politic de Francia cuje actiones duceva le politica europee in le seculo 19.

Nascite in Corsica e inseniate como un officiero de artilleria, Bonaparte ganiava prominentia in le Prime Republica de Francia e duceva campanias succedite contra le prime e secunde coalitiones ordinate contra Francia. In 1799 ille inscenava un *[[coup d'état]]* succedite e se installava como le Principe Consul; cinque annos postea, ille se coronava le Imperator Francese. In le prime decenio del seculo 19, ille tornava le armea del Prime Imperio Francese contra cata poter major in Europa e dominava Europa continental con un series de victorias militar. Ille conservava le sphera de influentia de Francia per le formation de alliantias extensive e le nomination de amicos e familiar a positiones dirigente de altere paises europee, como le statos cliente de Francia.

Le Invasion Francese de Russia in 1812 marcava un cambio de direction del fortunas de Napoléon. Su *[[Grande Armée]]* esseva damnificate severmente in le campania e nunquam recuperava completemente. In 1813, le Sexte Coalition vinceva contra su fortias in le Battalia de Leipzig; le anno sequente le Coalition invadeva Francia, fortiava que Napoléon abdicar su position e le exiliava al insula de Ilva. Minus que un anno postea, ille escappava a Ilva e retornava a su position, sed ille esseva disfacite in le Battalia de Waterloo in junio de 1815. Napoléon passava le sex annos final de su vita sub supervision parental in le insula de Sancte Helena. Un autopsia concludeva que ille moriva de cancere del stomacho, sed Sten Forshufvud e altere scientistas ha postea conjecturava que ille esseva invenenate con arsenico.

Le conflicto con Europa causava un periodo de guerra total per tote le continente; su campanias esse studiate in academias militar per tote le mundo. Ben que considerate un tyranno per su opponentes, ille esse etiam recordate pro le establimento del codice napoleonic, que creava le fundationes administrative e judicial pro plure paises in Europa Occidental, e 70 paises del mundo. Su politicas includeva policiar plus effective e reformas liberal: le abolition del feudalismo, administration statal efficace e meritocratic, derectos de proprietate, le tolerantia religiose, e le promotion del scientia, del artes e del education.
Complexo de Diana

Le **complexo de Diana** (ab le latino) esse un termino psychologic que esseava usate pro referer al adaptation del tractos masculin per un femina. Le nomine esse derivate de Diana, le dea roman del chassa; proque illa esseva le soror de un archero divin, Apollon, le termino esseva date un connotation del jelosia feminin del masculo.

Hodie, le termino non esse usate proque illo esseva troppo usate. Hodie, le comprehension del disordines del identitate de genere ha meliorate, e psychologos ora sape que le symptomas que esseva describite per le complexo de Diana, de facto, representa un gruppo de disordine de identitate de genere.
Joco

Un **joco** es un activitate structurate, generalmente facite pro recreation e a vices usate pro education. Jocos es distincte de labor, que es generalmente facite pro remuneration, e de arte, que tracta del expression de ideas. Le distinction inter iste categorias non es clar, proque le categorias coincide in plure casos – per exemplo, pro le jocator professional de un sport, le joco es su labor, e jocos pote incorporar elementos de arte e expression (como enigmas e majong).

Componentes principal de jocos es scopos, regulas, stimulo e interaction. Jocos generalmente incorpora stimulation mental o physic (frequentemente ambes). Plure jocos adjuta le disveloppamento de habilitates practic, es un forma de exercitio, o ha un altere rolo educative, simulational o psychologic.

Le prime jocos attestate in le historiographia es de 2600 aEC. Jocos face un parte universal del experientia human e se trova in tote le culturas. Le plus vetere jocos que nos cognosce es le joco royal de Ur, senet, e mancala.
Raúl Alfonsín

**Raúl Ricardo Alfonsín** (12 de martio 1927 in Chascomús, Provincia de Buenos Aires, Argentina – 31 de martio 2009 in Buenos Aires) esseva un advocato argentin, politico, e homine de stato, qui serviva como presidente de Argentina inter le 10 de decembre 1983 e le 8 de julio 1989. Alfonsín esseva le prime presidente democraticamente eligite de Argentina depost le governamento militar cognoscite como Processo de Reorganisation National. Ille etiam poneva fin al colpos de stato in Argentina.
Homine de Neandertal

***Homo neanderthalensis*** o **Homine de Neandertal** es un specie del genere ''Homo''.  Iste specie habeva un cerebro plus grande que nostre specie *Homo sapiens*.  Lor cerebro de grandor medie esseva 1'450 cm3, durante illo de *Homo sapiens* es 1'330 cm3.  Lor cerebro attingeva 1'680 cm3. Si illes esseva plus intelligente, il non es cognite. Le altor medie masculin esseva 164 cm, e le feminin esseva 155 cm. Probabilemente, illes habeva capillos de varie colores como nigre, brun, rubie, o blonde. Illes viveva 400'000 a 40'000 annos retro, e coexisteva durante milles de annos con *Homo sapiens*.  Alicun mesticiage occurreva. Le causa de lor extinction es probabilemente multifactorial, ma non es vermente cognite.

## Galeria

File:Homo Sapiens, Cro-Magnon 1 The Natural History Museum Vienna, 20210730 1223 1272.jpg|Reconstruction de *Homo neanderthalensis*
Large Neanderthal axehead (40193825032).jpg|Puncta de javeletto
File:La Qhina 18 Rekonstruktion, Museum Neanderthal.jpg|Un reconstruction del *Homo neanderthalensis*


## Classification
***Homo neanderthalensis*** o simplemente **neanderthalianes** es un specie extincte del genere *Homo*. Le genere *Homo* pertine al Primates, le hominoideos differentiate in Asia e in Africa, de ubi surgeva le familia del hominides de qual le hominines bipede forma parte. Le unic supervivente del genere *Homo* es le *esser human* que pertine al specie *[[Homo sapiens]]*. *[[Homo heidelbergensis]]* es typicamente considerate como le ultime ancestre commun de Homo sapiens e Neandersovanes, le ancestre commun del Neanderthalianes e Denisovanes.

## Technologia
*Homo neanderthalensis* esseva le prime Homo a utilisar le foco pro fabricar un nove substantia: le , utilisate pro collar le punctas de lancea.

## Vide etiam
* Denisovano
Monarchia constitutional

Le **monarchia constitutional** es un systema, ubi le poter del monarcha es limitate per un constitution. In le majoritate de monarchias constitutional actual, le rolo del monarcha es essentialmente symbolic e non diminue le character democratic del stato; nonobstante, in le passato multe constitutiones garantiva un rolo multo importante al monarcha (pro exemplo celles del duo Imperios Francese, del Imperio German, del Regno del Paises Basse, etc.).

Per opposition al monarchia absolute, le scientia politic distingue inter monarchia constitutional e monarchia parlamentari. In le monarchias constitutional, le rege conserva le poter soveran o ben lo comparti cum le populo al que el concede un serie de derectos per un carta conferite o constitution. In cambio, in le monarchias parlamentari le soveranitate reside, in su practic totalitate, in le voluntate popular, essente le monarcha un figura essentialmente symbolic. Ben que le actual monarchias constitutional son in lor majoritate representative de systemas democratic (*monarchias constitutional democratic*), historicamente illo non semper ha essite assi. Multes del monarchias ha coexistite cum constitutiones fascista (o in le practica fascista) como in Italia (desde 1861, un monarchia constitutional regite per le Statuto albertin de 1848, mais que a partir de 1922 conviveva cum le regime dictatorial de Benito Mussolini) o Japon (le constitution japonese de 1889 attribueva ample poteres militar e politic al imperator), o cum dictaturas de Governamento militar como in Thailandia, in 2007. 

Le monarchia constitutional esseva un passo intermedie o evolvite ante le apparition del prime republicas moderne como Statos Unite e Francia specialmente in le seculo XIX. Il se pretendeva passar de monarchias absolute, maxime representantes del Antique Regime, a monarchias parlamentari cum un poter limitate.
Kazan

**Kazan** (; ) es le citate capital del Republica de Tatarstan in le Federation Russe.
Kazan es un urbe habitate per 1,12 milliones de personas e es un del citates le plus grande de Russia. Illo es le plus importante centro cultural tatare, e se trova in le vicinitate del fluvios Volga e Kazanka, in le centro del Russia europee.

## Climate
Kazan ha un climate continental humide.

## Historia
Le citate ha essite fundate per le Bulgaros de Volga in seculo 11 o de Tatares de la Horda de auro in le seculo 15.

In 1552, le citate Kazan esseva conquirite per Russia sub Ivan le Terribile e le majoritate del population ha essite massacrate.

### Nomines historic

* Tatar (ora, 1928–1939): Qazan;
* (1939–2000): Казан;
* (1918–1928): قازان ;
* (1918–1922), Arabe: قزان ;
* Russo: Каза́нь [Kazan];
* Arabe (hist.): Bulgar al-Jadid (in translitteration tatare: Bolğar âl-Cädid) - Nove Bolğar;
* Germano: Kasan, latino: Casan, francese: Kazan, letton: Kazaņa, polonese: Kazań

## Kazan central

### Kremlin
Le citate ha Kazan Kremlin un citadella (Russo: *[[kremlin|kreml]]*, o Tatar: *kirman*), que ha essite declarate un sito de Patrimonio Mundial per UNESCO in 2000.

### Bistä o Posad

Kazan central es dividite in duo districtos per le canal Bolaq e le Laco Qaban.

## Linguas
Le russo e le tataro se parla in le citate.

## Ethnicitates

Le population del citate se compone de tataros (52%) e russos (43%).

## Ligamines externe

* Sito official
Skeleto human

Le **skeleto human** es un structura rigide formate per un systema de ossos que sustene le corpore human.
Cranio

Le **cranio** es un structura ossose trovate in le capite del animales vertebrate.

## Vide etiam
*Cranio human
Vicente Blasco Ibáñez

**Vicente Blasco Ibáñez** (Valencia, Espania, le 29 de januario 1867&nbsp;– Menton, Francia, le 28 de januario 1928), esseva un autor espaniol, famose pro su romance *Mare Nostrum*.
Wikipedia in interlingua

Le **Wikipedia in interlingua** es un edition de Wikipedia. Wikipedia in interlingua es in linea desde le 29 de april 2002. 

## Comparation con altere linguas construite

### Metricas
In disveloppamento.  

### Statisticas
A partir de novembre 2025 le Wikipedia in interlingua In terminos de quantitate de articulos es le quarte wikipedia plus grande (post le Wikipedia in volapük, Wikipedia in Esperanto e Ido) . In terminos de valor de contento (i.e. le score), illo es le secunde wikipedia plus grande (post Esperanto). In terminos de profunditate, illo es le quinte plus alte de qualcunque wikipedia in un lingua construite, post lojban, volapik, novial, e esperanto. 

Le sequente tabula contine statisticas del wikipedias in linguas construite a partir de novembre 2025. 

## Comparation con altere wikipedias
2017-04-06: Wikipedia in interlingua es in position 97, ha 248 articulos absente, 702 peciettas, 43 10-30KB, e 7 grande..

## Neologismos
Nemo ha interlingua como lingua materne, e le cognoscentias inter le editores varia. Debite al regulas de formation de parolas in interlingua, ubi un parola debe exister in le mesme forma e signification secundo le linguas fonte, il ha alicun vices discussiones super le forma del neologismos.

## Historia
* 2002-04-29: Initio del Wikipedia in interlingua  
* 2009-01-04: Illo habeva plus que 4.500 articulos, un profunditate de 24, e un valor de contento de 6%.
* 2016-01-15: Die de interlingua e anniversario 15 del Wikipedia: 15.035 articulos, position 112 .
* 2016-03-17: Illo es le quinte del Wikipedias con plus que 10.000 articulos e le 16te con plus que 1.000 articulos que non utilisa files de media local. 
* 2020-01-14: 22018 articulos, position 114/309, 28 usatores active 
* 2021-01-01: 22921 articulos, position 116/315, 43 usatores active 
## Vide etiam
* 
* 
* 

## Ligamines externe
* Lista de wikipedias
* Lista de Wikipedias per un monstra de articulos

## Referentias
São João Batista (Santa Catarina)

**São João Batista** es un citate del sud de Brasil in le stato de Santa Catarina. In 2008, le citate habeva  habitantes.

Citates limitrophe: Antônio Carlos, Biguaçu, Canelinha, Major Gercino, Nova Trento e Tijucas
Serrana

Le region **Serrana** es un del sex *mesoregiones* del stato brasilian de Santa Catarina. Illo es formate per le union de 30 citates, aggruppate in duo *microregiones*.

## Microregiones

### Campos de Lages

* Anita Garibaldi
* Bocaina do Sul
* Bom Jardim da Serra
* Bom Retiro
* Campo Belo do Sul
* Capão Alto
* Celso Ramos
* Cerro Negro
* Correia Pinto
* Lages
* Otacílio Costa
* Painel
* Palmeira
* Rio Rufino
* São Joaquim
* São José do Cerrito
* Urubici
* Urupema

### Curitibanos

* Abdon Batista
* Brunópolis
* Campos Novos
* Curitibanos
* Frei Rogério
* Monte Carlo
* Ponte Alta
* Ponte Alta do Norte
* Santa Cecília
* São Cristóvão do Sul
* Vargem
* Zortéa
Sud Catarinense

Le region **Sud Catarinense** es un del sex *mesoregiones* del stato de Santa Catarina. Illo es formate per le union de 44 citates, aggruppate in tres *microregiones*.

## Microregiones

### Araranguá

* Araranguá
* Balneário Arroio do Silva
* Balneário Gaivota
* Ermo
* Jacinto Machado
* Maracajá
* Meleiro
* Morro Grande
* Passo de Torres
* Praia Grande
* Santa Rosa do Sul
* São João do Sul
* Sombrio
* Timbé do Sul
* Turvo

### Criciúma

* Cocal do Sul
* Criciúma
* Forquilhinha
* Içara
* Lauro Muller
* Morro da Fumaça
* Nova Veneza
* Siderópolis
* Treviso
* Urussanga

### Tubarão

* Armazém
* Braço do Norte
* Capivari de Baixo
* Garopaba
* Grão Pará
* Gravatal
* Imaruí
* Imbituba
* Jaguaruna
* Laguna
* Orleans
* Pedras Grandes
* Rio Fortuna
* Sangão
* Santa Rosa de Lima
* São Ludgero
* São Martinho
* Treze de Maio
* Tubarão
Stanisław Wyspiański

**Stanisław Mateusz Ignacy Wyspiański** (15 de januario 1869 in Cracovia, Polonia&nbsp;– 28 de novembre 1907 in Cracovia) esseva un dramaturgo, poeta, pictor, inscenator, architecto e ebenista polonese. Ille ha essite un del artistas europee le plus prolific e remarcabile de su epocha. 

Ille combinava le *[[Arte Nove]]* con historias polonese. In le vitrages del ecclesia de Kraków (Cracovia), ille manifesta un grande dose de emotivitate religiose. Su modernismo deveni quasi flammante. Ille ha scribite dramas super le societate polonese, del qual le plus cognite resta *[[Le Nuptia (drama)|Le Nuptia]]*, filmate in 1970 per Andrzej Wajda. 

## Obras
* *Warszawianka*, 1898
* *Wesele*, 1901 (*[[Le Nuptia (drama)|Le Nuptia]]*)
* *Noc listopadowa*, 1904 (*Nocte de novembre*)
* *Akropolis*, 1904 (*Acropole*)
* *Sędziowie*, 1907 (*Le judices*)
* *Skałka*, 1907

## Vide etiam
* 

## Ligamines externe

* Wyspiański stained-glasses