open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Leila Denmark

Dr. **Leila Denmark** (nascite **Daughtry**; Portal, Georgia, SUA le &nbsp;– Atlanta, Georgia le ) esseva un medico pediatric e un supercentenario nascite in le seculo 19 qui ha retirate del practica de medicina in le seculo 21 al etate de 103 annos in 2001. Illa esseva le sol femina del classe de 1928 in su schola de medicina (le Medical College of Georgia) e solmente le tertie in le historia del schola, e esseva le autor de *Every Child Should Have a Chance* ("Cata Infante Debe Haber un Opportunitate"), un libro que al tempore de su morte al etate de 114 esseva in su 14te impression.

Illa esseva le prime femina a esser un pediatrico in le stato de Georgia, e travaliava in le disveloppamento del vaccino contra le pertusse.

## Referentias
Arca del alliantia

Le **arca del alliantia** (hebreo: אָרוֹן הַבְּרִית, moderne: Arōn Ha'brēt) esseva un coffro de ligno coperite per auro. Secundo le description biblic, illo contineva le duo tabulas de petra del dece commandamentos. Un proba archeologic de su existentia non existe.
Boris Johnson

**Alexander Boris de Pfeffel Johnson** o **Boris Johnson**, nate in New York City le , es un politico conservative anglese e le prime ministro britannic actual. Su grandpatre paternal, Wilfred Johnson (nate Osman Wilfred Kemal) era le filio del politico liberal turc Kemal Ali, qui era brevemente le Ministro del Interior de Turchia in 1919 e era assassinate in 1922 per un turba de nationalistas ducite per un general del nove leader Ataturk.

## Galeria de arte: Portraites de Johnson in graffiti e caricatura
Zuzana Čaputová

**Zuzana Čaputová** (21 de junio 1973 in Bratislava) es le quinte presidente de Slovachia (Republica Slovac). Illa ganiava in le electiones del presidentia in 2019, ganiante in le secunde tour con 58,4 % del votos, e deveniva le capite de stato le 15 de junio 2019.

## Referentias


 

 
## Ligamines externe

*  Sito official
Dobkin

* Alix Dobkin, musico e activista pro derectos LGBT

* David P. Dobkin, informatico e Decano del Facultate de Princeton University

* David Dobkin (director)

* Eliyahu Dobkin, signator del declaration de independentia de Israel

* Eva Zeitlin Dobkin, traductor

* Jess Dobkin, artista de representation

* Julio Dobkin, poeta in interlingua e actor

* Lawrence Dobkin, actor e director

* Marjorie Housepian Dobkin, autor armenie-statounitese

* Marlene Dobkin de Rios, anthropologista

* Mykhailo Dobkin, politico ukrainian

* Peter Dobkin Hall, historico

* Yosef Dobkin, granmaestro de chacos
Samuel Johnson

**Samuel Johnson** ( - ) era un scriptor, traductor, e lexicographo anglese, un del autores brittanic le plus importante del 18e seculo. Su obra include le novella *Historia de Rasselas, Prince de Ethiopia*, le collection de biographiettas *Vitas del Poetas*, e le prime dictionario comprehensive in le lingua anglese. Su amico scotese James Boswell scribeva un biographia de Johnson assi famose que su nomine deveniva un parola in anglese: le *boswell* de un persona es su biographo.
Don Juan

**Don Juan** (espaniol) o '''Don Giovanni''' (italiano) es un legendari libertino belletristic. Versiones famose del historia include un ludo de seculo 17, *El burlador de Sevilla y convidado de piedra* (Le Libertino de Sevilla e Convitato de Lapide) a Tirso de Molina, e un opera de seculo 18, *Don Giovanni*, con musica a Mozart e un libretto a Lorenzo da Ponte. Un version importantissime del seculo 19 es le magnum opus del poeta Lord Byron, ''Don Juan'', un poema in 16 cantos con un total de milles de stanzas (cata stanza de octo lineas).

Con extension linguistic de nomine del personage, Don Juan ha devenite un expression generic pro un viro qui seduce feminas, e a causa de ista, Don Juanismo es le nomine de un diagnose psychiatric.
Eliyahu Dobkin

*Photo: Dobkin e su sposa (ambes sedente) parla con [[David Ben-Gurion]] (stante)*

**Eliyahu Dobkin** (hebreo: אליהו דובקין‎,  – ) era un leader del movimento zionista-socialista, un signator del Declaration de Independentia Israeli e un fundator del Museo de Israel. Ille era active alsi in le Agentia Judee pro Israel e le Organisation Zionista Mundial.

Eliyahu Dobkin ha nascite in Babruysk in le Imperio Russe (hodie in Bielorussia) in un familia zionista-religiose. Su patre, Yosef, travaliava in le industrias de ligno e de bancar, e era un membro del movimento Mizrahi. Dobkin era educate in un kheder e gymnasio e depost studiava in Kharkiv (hodie in Ukraina), ubi ille ha fundate le movimento zionista scholar *HaHaver* in 1914. In 1917 ille ha affiliate se con le movimento HeHalutz fundate in le mesme anno per Joseph Trumpeldor.

Post le Prime Guerra Mundial le familia ha fugite del bolshevicos e stabilite se in Bialystok in Polonia. In 1921 ille era elegite secretario general del movimento mundial HeHalutz, cuje quartiero general era in Varsovia. Illac ille ha incontrate Simcha Blass, qui depost ha sposate se con le soror de Dobkin, Yehudit.

Le 6 de junio 1932 Dobkin ha immigrate a Palestina Mandatori con su sposa e filia e ha stabilite se in Tel Aviv. Le mesme anno ille ha devenite un membro del syndicato Histadrut. Inter 1933 e 1968 ille era un membro del Committee Zionista del Travaliatores. In 1936 ille ha affiliate se conde le Agentia Judee, e era le chef de su departamento de immigration durante le Secunde Guerra Mundial con le responsibilitate de salvar judeos europee e adjuta le immigration judee illegal a Palestina Mandatori. Ille ha devenite un membro de su executivo in 1946.

Quando Israel ha declarate su independentia le 14 de maio 1948, Dobkin era un del signatores designate. Quamquam, al tempore ille era trappate in le assedio de Jerusalem, e ha addite su signatura depost. In le mesme anno ille ha devenite le chef de Keren Hayesod, un position ille habeva usque 1961. In 1951 ille alsi ha devenite le chef de HeHalutz, serviente usque 1968.

Un collector de arte, Dobkin era le chef del Museo Bezalel e depost ha fundate le Museo de Israel, sedente in su directorio usque su morte.

## Ligamines externe
*Le Archivos Zionista Central in Jerusalem sito. Office of Eliyahu Dobkin  (S68)

## Referentias
Don Juan (poema)

***Don Juan*** (pronunciate *Don DJU-ən*, pro rimar con le parolas anglese *true one*) es un poema satiric longissime per Lord Byron cuje heroe es Don Juan.

Le poema era incomplete al tempore del morte de Byron in 1824; ille ha finite 16 cantos del qual alcunos ha plus que 200 stanzas, e ha scripte le prime 14 stanzas del un 17e. Cata stanza in le poema ha octo lineas de pentametro iambic e le schema de rimas es ABABABCC.
Ferdowsi

**Hakim Abu ʾl-Qasim Ferdowsi Tusi** (940–1020 aEC), o **Firdawsi**, era un poeta perse reveritissime e le autor del epos del *[[Shahnameh]]* (le "Libro de Reges" perse), que es le poema epic le plus longe in le mundo que era create per un sol poeta, e le epos national de Iran e le mundo persophone.

## Referentias
Seattle

**Seattle** es le citate le plus populose in le stato statounitese de Washington. Illo es un porto in le Oceano Pacific que era appellate in honor de Chef Seattle in 1852 e incorporate como un citate in 1869.
David Ben-Gurion

**David Ben-Gurion**, hebreo: דָּוִד בֶּן גּוּרִיּוֹן, nate **David Grün**, (Płońsk, Polonia  — Ramat Gan, Israel ) era le fundator national primari del stato moderne de Israel e le prime prime ministro israeli.
Focos salvage amazonian de 2019

Le **Focos salvage del Amazon de 2019** son un atypicamente forte serie de milles de incendios independente occurrente in le foreste pluvial del Fluvio Amazon in 2019 durante le saison sic tropical, que occideva al minus 2 personas. Le major parte del focos ha occurrite in *Amazônia Legal* brasilian, le portion del foreste in Brasil, ma le paises vicin de Bolivia, Peru, e Paraguay ha etiam perdite grande areas, includente plus que 7,200 km² in Bolivia.

Ben que tal focos occurre annualmente durante le saison sic, le focos de 2019 era introducite al attention del communitate scientific e international in julio e augusto de 2019 quando le Instituto National pro Recerca Spatial brasilian (*Instituto Nacional de Pesquisas Espaciais*, o *INPE*)  dispensava statisticas basate in observationes per satellite documentante al minus 75,336 focos salvage flagrante in le pais ab januario al 23 de augusto de 2019, con plus que 40,000 in le foreste pluvial del Amazon, le numero le plus alte desde le collection de datos ha comenciate in 2013. Imagines de satellite de NASA corroborava le conclusion de INPE que le foreste del Amazon ha focos salvage plus intense in 2019 que in annos previe.

INPE e altere expertos ascribe le incendios al methodo de "sablar-e-incinerar" pro rasar terra pro ligno e agricultura pro appoiar exportation brasilian como bove. Le governamentos brasilian e bolivian ha recentemente adoptate politicas que permitte plus deforestation del areas de foreste pluvial in favor de agricultura e production de ligno. Brasil ha previemente adoptate alcun mesuras desde 2004 pro reducer le acceleration del deforestation del jungla del Amazon, ma le rata accrescente de deforestation in 2019 perturbava expertos ecologic a causa del importantia del Amazon bassino in le mitigation del cambio del climate.
Additionalmente, le technicas de sablar-e-incinerar e le incendios subsequente menacia le terra protegite del populos indigene in Brazil in le foreste pluvial.

Le focos salvage causava criticismo del governamento brasilian, in particular per organisationes ecologic e per Francia, que ha un frontiera con Brasil in su departamento ultramar de Guiana francese, in le septimana ante le 45e summitate del G7. Iste agentias assere que politias instituite per le nove presidente brasilian Jair Bolsonaro ha debilitate le protection pro le foreste pluvial.
Pal Patay

**Pál Patay** (hungaro: **Patay Pál**) o **Pál von Patay** o **Paul Patay** (Budapest,  - ) era un archeologo e centenario hungare. Ille travaliava pro le Museo National Hungare durante multe decadas e es considerate un experto eminente in le Etate de Cupro in Hungaria. Ille moriva in 2020 al etate de 105. 

## Referentias
Torkaman, Teheran

**Torkaman** (perse: تركمن, alsi romanisate como **Torkamān**; etiam appellate **Mālaḵīn**) es un village in le Districto Rural Malard, in le Districto Central de Contato Malard, Provincia de Teheran, Iran. Al censo de 2006, su existentia era notate, ma su population non era reportate.
Eliezer Ben-Yehuda

**Eliezer Ben‑Yehuda** (del hebreo: אליעזר בן־יהודה, in yiddish: אליעזר פּערלמאן **Eliezer Perlman**; 7 de januario 1858 – 16 decembre 1922) era un judeo nate in Lithuania, un lexicographo de hebreo e redactor de un jornal. Ille era le spirito guidante del reviver de hebreo in le era moderne.
Dagny Carlsson

**Dagny Valborg Carlsson** (nascite **Eriksson**; Kristianstad, Svedia le &nbsp;– Solna, Svedia le ) esseva un centenario svedese qui blogava. Carlsson, qui se appellava Bojan in su blog, comenciava a travaliar como un sartor in un fabrica a un etate juvene e depost studiava a un instituto textile in Norrköping. Al etate de 99 illa iva a un classe in computar pro apprender plus re lo, e al etate de 100 illa deveniva cognoscite in media pro su etate e su blog. Del question de qual face un vita longe illa respondedeva: genes bon e curiositate.

Illa participava in plure shows de television svedese como *Nyhetsmorgon*, *Fråga doktorn*, *Gomorron Sverige* e le series documentari *Det är inte så dumt att bli gammal*. Illa ha alsi essite un convitato in le show nordic de parlar *Skavlan* le 4 de martio 2016. e in le show de joco svedese Bingolotto. In 2016, Dagny Carlsson habeva un rolo minor in le film *Hundraettåringen som smet från notan och försvann*, in le qual illa representava un femina vetere qui ha movite al ex-camera de Allan al domo de retiramento. In 2021 illa celebrava su 109ne die natal.

Illa moriva in 2022 al etate de 109.

## Ligamines externe
*Blog de Dagny Carlsson 

## Referentias
Mac Conner

**McCauley Conner** ( - ) era un illustrator commercial e centenario qui ha essite appellate "un del *[[Mad Men]]* original".

## Referentias
Marian Fuks

**Marian Fuks** (nate ) es un historico polac judee specialisante in le historia del judeos de Varsovia. Ille era le director del Instituto Historic Judee in le annos 1968-1969 e 1971-1973. Un centenario, ille ha celebrate su 106e die natal in 2020.

## Ligamines externe
*A MEETING WITH PROF. MARIAN FUKS AND WITH JOSEPH MALOVANY
## Referentias
Amy Patterson

**Amelia Cabeza de Pelayo Patterson**, alsi cognoscite como **Amy Patterson** ( - ), era un compositor, cantora, poeta, e inseniator argentin, responsibile pro scriber le anthema del Provincia de Salta. Illa era multo popular in Argentina, e multe de su musica recibeva approbation statal del Ministerio de Education de Argentina.

## Biographia
Amy Patterson era nate Amelia Cabeza de Pelayo Patterson le 16 de julio 1912 in San Miguel de Tucumán, Salta, Argentina, ma quando illa era un juvene su familia ha movite al citate capital, Buenos Aires, ubi illa studiava tocar le piano e le violina.

Post finir in schola secundari, Patterson assisteva le Clementi Music School e graduava tres annos depost como un maestra de musica specialisante in le violina, secunde le diploma premiate a la per le Ministerio de Education de Argentina.
Un centenario, illa celebrava su 107e die natal in 2019.

## Referentias
Stavanger

**Stavanger** es un citate de Norvega, situate in le costa occidental, in le provincia de Rogaland.

Le citate ha circa 200.000 habitantes. Illo es le capital del  petroleo e gas de Norvega, e le compania Equinor ha su quartiero general in le citate. Stavanger ha multe institutiones educational, como le Universitate de Stavanger e le Universitate Specialisate VID.
Tamias

**Tamias** es un typo de rodentes parve, un sciurolo terrestrial trovate solmente in America Nord excepte le specie siberian *Eutamias sibiricus*.
Duodece Annos Sclavo

**Duodece Annos Sclavo** (version original in lingua anglese: ***Twelve Years a Slave***) es un libro de memorias autobiographic scripte per le violinista Solomon Northup in 1853. Il face parte del narrativa re le sclavitude statounitese, e tracta de un homine afroamerican nate libere in le stato de Nove York qui es sequestrate, vendite como sclavo al sud del Statos Unite, e mantenite in captivitate per duodece annos sub abominabile conditiones de vita e labor manual.

Le opera forni detalios del mercatos de sclavos a Washington, D.C. e Nove Orleans, ben como un description precise del cultivation de coton e saccharo in le grande plantationes de Luisiana.

Le director Steve McQueen faceva de illo un adapation cinematographic in 2013 nominate 12 Annos Sclavo.
Peninsula

Un **peninsula** es un extension de terra que es circumferite de aqua de tote partes excepte un zona o isthmo que lo uni al continente. In general le aqua que circumfere le terra es aqua de mar, ben que tamben appare peninsulas in grande lacos e mesmo in altere extensiones minor de aqua como fluvios etc.
The George School

**The George School** ("Le Schola Georgio") es un schola secundari internato quaker in Newtown, Pennsylvania, SUA, fundate in 1893.

Duo scientistas qui son graduatos del schola ha ganiate Premios Nobel: Kenneth G. Wilson e Mario R. Capecchi. Graduatos alsi include Julian Bond, Blythe Danner, Heather Henson, Meredith Monk, Roy Mottahedeh, George Segal, e Stephen Sondheim.

## Referentias
Michael (archangelo)

**Michael**  (hebreo: מִיכָאֵל, *Mîkhā'ēl*; greco: Μιχαήλ, *Mikhaḗl*; arabeميخائيل ، مِيكَالَ : ميكائيل, *Mīkā'īl*, *Mīkāl* o *Mīkhā'īl*) es un archangelo in judaismo, adoptate etiam per christianismo e islam.
## Referentias

*Un articulo de Michael ex Encyclopedia Britannica
Dättlikon

**Dättlikon** es un municipalitate que se trova in le districto de Winterthur, in le canton de Zurico, Switza. Illo ha circa 780 habitantes (2016).
Insula del Passion

Insula del Passion (francese: *La Passion–Clipperton*, espaniol: *Isla de la Pasión*, anglese: *Clipperton Island*) es un atollo corallin dishabitate de 6 km² in le Oceano Pacific Oriental, al largo del costas de America Central. Illo es un territorio de ultramar de Francia, sub dominio directe del Ministro de Ultramar de Francia.

Le proprietate del insula ha essite disputate in un arbitration international con le Statos Unite Mexican, in quem le rege de Italia, le arbitro seligite per le duo partes, fideva finalmente le territorio a Francia. Le Caso del Insula del Passion creava un importante precedente de lege international pro le disputationes territorial.
Hugo Chávez

**Hugo Rafael Chávez Frías** era un militar e politico venezuelan, le 53e presidente de Venezuela ( - ).

Post finir su baccalaureato Chávez ha entrate in le corpore de paracadistas del armea venezuelan. Ille ha fundate le partito MBR200, de ideologia bolivarian, le predecessor del actual PSUV.

## Ligamines externe

* Gobiernu en llinia (in espaniol)
* Chávez según la BitBlioteca  (in espaniol)
* Bibliografía de Chávez según la Fundación CIDOB  (in espaniol)
* Biografía de Chávez según Buscabiografías  (in espaniol)
* Videu de Hugo Chavez  (in asturiano)
Margaret Burbidge

**Eleanor Margaret Burbidge** (nate con le supernomine **Peachey**; Davenport, Greater Manchester, Anglaterra,  - San Francisco, California, ) FRS era un astrophysico. Illa es cognoscite pro su recerca original e teneva multe positiones educational, includente Director del Royal Greenwich Observatory. Un centenario, illa celebrava su 100e die natal in 2019.

In su carriera illa travaliava al University of London Observatory, Yerkes Observatory del University of Chicago, Cavendish Laboratory in Cambridge, Anglaterra, le California Institute of Technology, e 1979 - 1988 illa era le prime director del Center for Astronomy and Space Sciences al University of California San Diego, ubi illa travaliava desde 1962.

In 2003 Burbidge era addite al Sala de Fama del Women's Museum of California in honor de su carriera e obra.

Illa moriva le  de complicationes post un cadita.

## Referentias
Polyphylia

Un gruppo **polyphyletic** es un collection de organismos o de altere elementos evolvente que ha essite gruppate insimul mais que non possede un ancestre commun immediate. Iste termino es sovente usate quando certe gruppos possede characteristicas commun que pare similar mais que non es le hereditage de ancestres commun; iste characteristicas es cognoscite como homoplasias, e le disveloppamento e phenomeno que es le homoplasias es cognoscite como evolution convergente. Le arrangiamento del membros de un gruppo polyphyletic es appellate un **polyphylia**.

Alternativemente, le parola polyphyletic es simplemente usate pro describer un gruppo con membros que ha multe fontes ancestral differente, independentemente del similaritate inter le characteristicas. Per exemplo, le facto que e le ancestres del mammiferos e illos del aves esseva de sanguine calide non resulta de un evolution commun. Altere gruppos polyphyletic es per exemplo le algas, le plantas photosynthetic C4 e le edentatos.

Multe biologistas intende de evitar homoplasias quando illes gruppa taxones insimul. In consequentia, gruppos discoperite como polyphyletic es frequentemente eliminate. Isto es sovente le motivation pro revisiones major del schemas de classification.

Le recercatores que se preoccupa plus del ecologia que del systemica pote considerar le gruppos polyphyletic como un sujecto de discussion legitime; illes pote, per exemplo, esser inducite a tractar le gruppo de fungo *[[Alternaria]]* como un genere valide a causa de su similaritates in activitate, mais isto non les impedi de recognoscer su polyphylia.. In recercas recente, le conceptos de monophylia, paraphylia e polyphylia ha adjutate a deducer alicun genes essential pro le barcoding ADN de diverse gruppos de specie.

## Referentias
Aron Nimzowitsch

**Aron Nimzowitsch** (Riga, Lettonia, 7 de novembre 1886 — Copenhagen, Danmark, 16 de martio 1935) esseva un granmaestro de chacos danese. Ille deveniva celebre in le mundo de chacos un poco ante le Prime Guerra Mundial. Ille esseva campion de Russia in 1913 conjunctemente con Alexandre Alekhine in Sancte Petroburgo. Ille ganiava un succession de competitiones international in le medio del annos 1920, lo que le induceva a defiar Jose Raul Capablanca a un match de campionato del mundo in 1925, mais le negotiationes progressivamente cessava a causa de un carentia de appoio financiari. Nimzowitsch ganiava le prime position in le torneos de  Copenhagen (1923), Dresden (1926), Karlsbad (1929) e Francfort (1930).

Le vistas super chacos de Nimzowitsch esseva cognoscite pro esser al antipodes del conventiones. Ille manteneva un conflicto longe e amar con Siegbert Tarrasch super qual ideas debe esser considerate le modo correcte de jocar chacos. Durante que Tarrasch perfectionava le strategia classic de Wilhelm Steinitz, secundo que le centro debe esser controlate e occupate per pedones, Nimzowitsch negava iste suppositiones dogmatic completemente, suggerente que le centro pote esser controlate de longe per pecias. De iste modo, le adversario es invitate a occupar le centro con su pedones que deveni scopos de attacco. Iste concepto deveniva cognoscite como le schola *hypermoderne* del pensamento de chacos.

Nimzowitsch, e tamben altere pensatores hypermoderne como Richard Reti, revolutionava chacos in que illes demonstrava al mundo de chacos que controlar le centro es plus importante que occupar lo. Ille es tamben renominate pro su libros, plus specialmente le classico de 1925 *Mi Systema*, uno del libros de chacos le plus famose ancora hodie. Altere libros include *Practica de Chacos*, que expone le idea hypermoderne in plus de detalios, e *Le Blocada*, que explora le strategia suggerite per su celebre maxima: "Primemente restringe, postea bloca, finalmente destrue!"

Habente essite un grande theorico del apertura, Nimzowitsch lassava un vaste legato de variantes, multos del quales es ancora popular hodie. Le defensa nimzo-indian (1.&#8239;d4 ♘f6 2.&#8239;c4 e6 3.&#8239;♘c3 ♗b4) e plure variantes del defensa francese es nominate post ille. Ille es recognoscite partialmente pro le variante Nimzowitsch-Rubinstein del defensa sicilian (1.&#8239;e4 c5 2.&#8239;♘f3 ♘f6), le attacco Nimzo-Larsen (1.&#8239;b3), le defensa Nimzowitsch (1.&#8239;e4 ♘c6) e multe alteres.

Ille moriva de pneumonia.

## Referentias
*Curte biographia de Aron Nimzowitsch super chessgames.com.
Richard Réti

**Richard Réti** (28 de maio 1889, Bösing,a Austria-Hungaria — 6 de junio 1929, Praga, Checoslovachia) esseva un granmaestro de chacos, scriptor e compositor de studios de final austrohungare, e plus tarde checoslovac.

Ille esseva un del defensores principal del hypermodernismo in chacos. A exception del libro de Aron Nimzowitsch *Mi Systema*, Réti es considerate le plus grande contributor literari del movimento.

## Nota
a Actualmente Pezinok in Slovachia.
Studio (chacos)

In le joco de chacos, un **studio de final** (o simplemente **studio**) es un position componite, lo que significa que illo esseva inventate plus tosto que jocate in un ver partita, e presentate como un typo de puzzle in que on debe trovar le unic solution pro ganiar o facer partita nulle contra qualcunque movimentos que le altere latere joca. Le numero de movimentos permittite non es specificate, lo que distingue un studio de un problema de chaco mat classic (per exemplo "mat in 2") e de un puzzle tactic, que generalmente se basa super un real position de medio de partita ubi un tactica decisive debe esser trovate.

## Exemplos
### Le celebre final de rege e pedones de [[Richard Réti|Reti]]

A prime vista, iste position pare totalmente perdite pro le blanco: si illo tenta correr post le pedon, illo non potera attrapar lo (1.&#8239;♔h7 h4 2.&#8239;♔h6 h3...). De plus, le nigro pote facilemente capturar le pedon blanc si le blanco tenta promover lo.

Nonobstante, le blanco pote facer partita nulle per profitar del facto que le rege se pote mover in duo directiones in le mesme tempore: e verso le pedon nigre e verso su proprie pedon. Le solution es 1.&#8239;♔g7! h4 (1…&#8239;♚b6 2.&#8239;♔f6 h4 3.&#8239;♔e5 se transpone) 2.&#8239;♔f6 ♚b6 (si 2...&#8239;h3, 3.&#8239;♔e6 h2 4.&#8239;c7 ♚b7 5.&#8239;♔d7 permitte al blanco de promover su pedon) 3.&#8239;♔e5! Ora, si 3…&#8239;♚xc6, tunc 4.&#8239;♔f4 stoppa le pedon nigre, durante que si 3…&#8239;h3 4.&#8239;♔d6 permitte al blanco de promover su pedon. In le duo casos, le resultato es nulle.
Episcopo (chacos)

Le **episcopo** es un pecia de chacos que, a causa de su forma punctate, rememora del mitra de un episcopo christian. In le position initial, cata jocator ha duo episcopos, un de quadrato clar e un de quadrato obscur.

## Movimento

Le episcopo se move sempre diagonalmente e sempre super le mesme color. Illo pote prender un pecia del adversario si iste es super un quadrato ubi le episcopo pote mover se. Illo non pote saltar supra altere pecias.

## Valor

Le episcopo ha circa le mesme valor que le cavallo, a saper tres punctos. Le episcopo ha plure avantages supre le cavallo como per exemplo le facto que illo pote clavar o infilar pecias adverse, e transverar tote le chachiero in un sol movimento. Jocar super un sol color es totevia un disavantage relativemente al cavallo. Additionalmente, un episcopo deveni plus forte quando illo opera conjunctemente con un altere episcopo; in multe positiones, posseder le *par de episcopos* es considerate melior que posseder un episcopo e cavallo, o duo cavallos.
Aloe

***Aloe*** es un genere de planta succulente in le subfamilia *Asphodeloideae*. Le specie le plus ben cognoscite es *[[Aloe vera]]*.
Francoforte super le Meno

**Francoforte super le Meno** (anque: **Francoforte sur Main** o simplemente **Francoforte**; in germano: *Frankfurt am Main*) es le urbe le plus grande in le stato Hesse in Germania, e le quinte in Germania integre. Le urbe es situate al ripa dextere del fluvio Meno o Main e ha circa 670&nbsp;000 habitantes (le agglomeration ha quasi 2 milliones). Le blason de Francoforte es un aquila blanc super un fundo rubie.

Le citate es le centro financiari principal de Germania: le Bundesbank e le bursa german es situate ibi, assi como le Banca Central Europee, rendente Francoforte tanto prominente como London in le financias de Europa. Francoforte ha etiam un aeroporto importante. Le urbe es cognoscite como le del expositiones, specialmente a causa del Buchmesse, le exposition annual del casas editorial. Un del jornales autoritative de Germania, le Frankfurter Allgemeine Zeitung, ha su sede hic.

Un characteristica de Francoforte rar in Europa es le aspecto urban moderne dominate per grattacelos, supernominante lo *Mainhattan.* Specialmente le officios central del grande bancas (Commerzbank, Dresdner Bank e Deutsche Bank) e del Federation German de Football salta al oculo.

Francoforte es hodie un metropole 'juvene', grande e moderne, e es decime in le lista de citates mundial.

## Historia

Le centro historic del crescimento del citate esseva le *Dominsel,* un insuletta inter duo brancas del riviera Moeno, jam occupate desde le Neolithico. Post inhabitation per celtas, romanos e alemannos, le loco deveniva circa 600 un corte regal del merovingianos franc. Es como iste que *Franconofurd* ("le vado del francos") esseva nominate pro le prime vice in un scriptura del imperator Carolo Magne del anno 794. Le imperator del Sacre Imperio Roman Ludovico le Germanico seligeva Francoforte como su residentia. In 1220 le urbe recipeva le rango de libere citate imperial e desde 1356 esseva permittite in virtute del Bulla de Auro le election de principes-electores. Desde 1562 le urbe esseva etiam le citate de coronation del imperatores german.

Francoforte esseva inter 1816 e 1866 le sede del Bundestag. In 1848 le prime parlamento german se assemblava in le Ecclesia de Paulo. Prussia incorporava in 1866 Francoforte. In le Secunde Guerra Mundial, Francoforte suffreva bombardamentos grave. Le citate esseva proponite post le guerra, a causa de su historia e de su location central, como capital de Germania del West, sed finalmente Bonn recipeva ille honor. Francoforte se satisfaceva ergo de devenir le capital economic del Germania postbellic, e lo remane usque hodie.

## Locos de interesse e attractiones
*Articulo principal: [[Locos touristic importante in Francoforte super le Moeno]]* 
* Römer 
* Ecclesia de Paulo
* Cathedral de Francoforte
* Museo de Architectura
* Museo de Arte Applicate
* Museo de Cinema
* Museo de Communication
* Galeria de Arte Schirn (Schirn Kunsthalle)
* Domo de Goethe (Goethehaus)

## Citates-sorores

* Lyon, Francia (1960)
* Birmingham, Regno Unite (1966)
* Milan, Italia (1971)
* Canton, China (1988)
* Budapest, Hungaria (1990)
* Praga, Tchechia (1990)
* Cracovia, Polonia (1991)
* Granada, Nicaragua (1991)
Mosella (departimento)

**Mosella** (*la Moselle* in francese) o le **departimento de Mosella** (*le département Moselle*) es un departimento de Francia in le region del Grande Est.
Mosella

**Mosella** pote referer se a:

*Mosella (departimento), un division administrative de Francia,
*Mosella (fluvio), un fluvio del nord-est de Francia, de Luxemburg e del west de Germania.
Thionville

**Thionville** es un citate francese situate in le departimento de Mosella del region del Grande Est. Le population es circa 40.000 habitantes, lo que face de Thionville le secunde plus grande citate del departimento post Metz. Devenite francese in 1659, illo esseva annexate duo vices per Germania: durante le Prime Guerra Mundial e durante le Secunde Guerra Mundial. Thionville ha essite un citate siderurgic importante.
Dartmouth College

**Dartmouth College** ("Collegio Dartmouth") es un universitate in le stato de New Hampshire in le SUA, un del octo universitates vetere e prestigiosissime in le nordest del SUA que son appellate le *[[Ivy League]]* ("Liga de Hedera").
Ivy League

Le **Ivy League** ("Liga de Hedera") es un cognomine pro octo del plus vetere e prestigiose universitates in le nordest del SUA: Harvard University, Yale University, Columbia University, Princeton University, Cornell University, Brown University, le University of Pennsylvania, e Dartmouth College.
William Saroyan

**William Saroyan** (Fresno, California le &nbsp;– Fresno le ) esseva un scriptor armenie-statounitese de romances, dramas, e novellas. Ille ganiava le Premio Pulitzer pro Drama in 1940 pro *The Time of Your Life* (*Le Tempo de Tu Vita*) e le Premio Oscar pro Optime Historia Original in 1943 pro *The Human Comedy* (*Le Comedia Human*).
Emma Goldman

**Emma Goldman**, (Kaunas, Imperio Russe [hodie Lituania], le  - Toronto, Canada, le ) esseva un activista e scriptor anarchista.
Carla Del Ponte

**Carla Del Ponte** (nascite in Lugano, Switza le ) es un ex-procurator de crimines international pro le Nationes Unite e ex-procurator general de Switza.
Trackdown

***Trackdown*** es un serie de television statounitese de 1957-1959 con le actor Robert Culp in le rolo de Hoby Gilman, le protagonista. Le action del serie occurre in le west del SUA in le 1870s.

**''Le Fin del Mundo'': Trump e su muro**
In 1958, in le episodio *The End of the World* ("Le Fin del Mundo"), le actor Lawrence Dobkin jocava le parte de un fraudator appellate "Trump" qui dice que meteores va destruer le mundo ma que ille pote construer un muro special metallic pro proteger illes qui paga su precio. Iste episodio deveniva plus famose e habeva essite le subjecto de articulos post le annuncio per Donald Trump que ille vole construer un muro pro proteger le SUA contra un emergentia que ille insista existe ma cuje existentia multe expertos mesme in su proprie governamento disputa.

## Referentias
Susannah Heschel

**Susannah Heschel** es un scriptor feminista judee e un professor de Studios Judee a Dartmouth College. Su patre era le philosopho Rabbi Abraham Joshua Heschel.

## Referentias
Si, si, si, si

"**Si, si, si, si**" (in francese: "Oui, oui, oui, oui" []) es un canto scribite per Pierre Cour e Hubert Giraud exequite in francese per Jean Philippe. Illo esseva publicate como albumetto e canto singule en 1959 per Barclay Records. Illo esseva seligite pro representar Francia in le Concurso Eurovision del Canto in 1959 post vincer un final national francese.

## Concurso Eurovision del Canto 1959

### Selection
"Si, si, si, si" participava in un final national arrangiate per le diffusor francese Radiodiffusion-Télévision Française. Illo esseva le victor, dunque qualificava pro representar Francia in le Concurso Eurovision del Canto 1959.

### In le concurso
Le canto participava in le concurso ocurrite in le Palais des Festivals et des Congrès de Cannes, Francia, le 11 de martio 1959, essente executita per le cantantor francese Jean Philippe. Le orchestra esseva dirigite per Franck Pourcel.

Illo esseva exequite prime, ante Danmark con Birthe Wilke exequente "O, desirarea esser tu". Al fin del votationes, le canto habeva recipite 15 punctos, obtenente le posto tertie de 11.

## Vide etiam
* Francia in le Concurso Eurovision del Canto

## Referentias
Kessab

**Kessab**, **Kesab**, o **Kasab** (armenio: Քեսապ, *Kessab*; , *Kæsæb*), es un village in Syria con un population armenie, situate al frontiera del nord-west del pais in le governatorato de Latakia in le Monte Cassius (*Al-Jabal Al-Aqraa*, significante in arabe "le montania sin pilo" o "le montania calve").

## Ligamines externe
* Kessab Armenians website  (in anglese & armenio)
* (in anglese)
Academia National de Scientias de Azerbaijan

Le **Academia National de Scientias de Azerbaijan** es le organisation statal primari pro recerca scientific in Azerbaijan. Illo era fundate in 1945 e es situate in Baku.
Oz (serie)

Le **libros de Oz** es un serie de romances per L. Frank Baum, appellate pro le terra belletristic de Oz.
Yuri Oganessian

**Yuri Oganessian** (nate le ) es un physico russe de descendentia armenie qui duceva le gruppo que discoperiva multe del elementos le plus pesante. Le elemento oganesson es appellate in su honor.
Alexandria Ocasio-Cortez

**Alexandria Ocasio-Cortez** (nascite le  in le Bronx), a vices alsi appellate **AOC**, es un politico statounitese. Un socialista democratic, illa es un representante de un districto in Nove York in le Camera de Represantes statounitese.

}}
Alfred Levitt

**Alfred Levitt** ( - ), nate Avraham Levitt in Starodub, Russia, era un pictor e un experto in arte prehistoric qui migrava al SUA in 1911 e era facite un *Chevalier de l'[[Ordre des Arts et des Lettres]]* per le governamento de Francia pro su studios de picturas paleolithic in cavos. Un centenario, ille habeva 105 annos al tempore de su morte.

Levitt era un anarchista cuje amicos includeva e personas de politica radical como Emma Goldman e Jack London, e artistas como Marcel Duchamp.

Vinti de su obras son in le collection del Metropolitan Museum of Art in Nove York. Ille era alsi un Fellow del colonial artistic le MacDowell Colony in 1956. Su papiros son in le Archivos del Arte Statounitese del Smithsonian Institution.

## Referentias
Martino de Tours

**Martino de Tours**, in latino Martinus (* circa 316/317 in Savaria, provincia roman Pannonia, hodie Szombathely, Hungaria; † 8 de novembre 397 in Candes, vicin a Tours in Francia), esseva le tertie episcopo de Tours. Ille es un del plus famose sanctos del Ecclesia Catholic et es venerate etiam in le Ecclesia Orthodoxe, Ecclesia Anglican e le Protestantismo.

## Die de Sancte Martino

Le catholicos festa le 11 de novembre le Die de Sancte Martino.
Jess Dobkin

**Jess Dobkin** (nate 1970) es un artista de representation basate in Toronto, Canada,  plus ben cognoscite pro su obra de 2006 *The Lactation Station*.

## Referentias
David P. Dobkin

**David Paul Dobkin** (nate le ) es un informatico e le Decano del Facultate de Princeton University. Ille non debe ser confundite con David Dobkin (director)
Universitate de Princeton

Le **Universitate de Princeton** es un universitate in Princeton, New Jersey, SUA, fundate in 1746. Illo es un del octo universitates vetere e prestigiose del nordest del SUA appellate le *[[Ivy League]]* ("Liga de Hedera").
The Silkworm

***The Silkworm*** es un romance per Robert Galbraith publicate in 2014. Illo es le secunde libro in le serie Cormoran Strike.
Helena Ravenclaw

**Helena Ravenclaw** o **le Dama Gris** es un personage in le serie ''Harry Potter'' qui viveva in le 10e seculo e era le filia de Rowena Ravenclaw, le fundator de Domo Ravenclaw. Su spectro, le Dama Gris, era representate per le actrice Kelly Macdonald in le film *[[Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2]]*.

Post ser assassinate per le Baron Sanguinose, Helena Ravenclaw deveniva le Dama Gris, spectro de Torre Ravenclaw; le Baron ha suicidate se e deveniva le spectro de Donjon Slytherin.
Andranik Ozanian

**Andranik Ozanian**, o simplemente **Andranik**, (armenio:Անդրանիկ, Imperio Ottoman le  - California le ) esseva un general armenie qui comenciava su carriera militari como un partisano resistante le fortias turc que faceva massacros genocidal contra le gente armenie in le Imperio Ottoman.
Protestos chilen de 2019

**Le protestos in [[Chile]] del 2019** (tamben appellate a vices **«Crise in Chile de 2019»**, **«Primavera de Chile»**, **«Chile eveliava»** o **«Revolution del 30 pesos»**) corresponde a un serie de manifestationes e agitationes originate in Santiago e propagate in tote le regiones de Chile, con major impacto in le principal citates del pais como Valparaíso, Concepción, Antofagasta, Puerto Montt, La Serena, Rancagua e Punta Arenas, a partir de octobre de 2019.

Le causa immediate de iste evenimentos esseva le augmento del precio in le systema public de transporto de Santiago, que entrava in fortia le dominica 6 de octobre de 2019. Post le augmento del precios, centos de studentes es organizava pro facer actos de evasion massive in le Metro de Santiago. Con el passo del dies, le numero de evasores augmentava e habeva disordines ad le stationes de metro. Le situation aggravava le die 18 de octobre de 2019, quando tote le stationes esseva claudite progressivemente debite al affrontamento del manifestantes contra le policia de Carabineros, illo faceva que le previe Prime Ministro, Andrés Chadwick, accusara per le crimines contemplate in le Lege del Securitate del Stato contra omne personas qui causava damnos, saccheamentos e incendios.

## Vide etiam

* Colpo de stato in Chile de 1973
* Constitution politic del Republica de Chile de 1980
*Revolution del chaucha

## Referentias
Tra le speculo e quem Alice ibi trovava

**Tra le speculo e quem Alice ibi trovava** (titulo original anglese: *Through the Looking-Glass, and What Alice Found There*), saepe abbreviate simplemente como: **Tra le Speculo** (*Through the Looking-Glass*), es un libro per le scriptor europee Lewis Carroll, le continuation de su romance le plus famose: Alice al Pais del Meravilias.
Terence Tao

**Terence Tao** (nate in Adelaide, Australia le ) es un mathematico australian de descendentia chinese. Un theorista de numeros, ille es un professor de mathematica a UCLA, le Universitate de California in Los Angeles.
Anne Waldman

**Anne Waldman** (nate le  in Nove Jersey) es un poeta statounitese. Su obra include le libro de poesia ''Red Noir'', que era adaptate in un ludo per su amica Judith Malina, con le actrices Sheila Dabney e Vinie Burrows in rolos central.
Neron

**Neron Claudio Cesare Augusto Germanico** (in historiographia note como: **Neron**; in latino: *Nero Claudius Caesar Augustus Germanicus*; 15 Decembre 37 – 9 Junio 68) era le quinte imperator roman, e le ultime del dynastia Julio-Claudie. Nate **Lucio Domitio Ahenobarbo**, ille era post adopatate per su granoncle le imperator Claudio e deveniva su herede e successor. Como pro Claudio, etiam ille attingeva esser nominate imperator cum le consenso del Guarda Pretorian. Su matre, Agrippina minor, era probabilemente implicate in le morte de Claudio e in le nomination de Neron ut imperator.
Germanico

**Germanicus Julius Caesar** (24 maio 15 a.C. - 10 octobre 19 d.C.) esseva un antique general e politico roman, cognoscite le plus famosemente pro su campaignas in Germania. Como filio de Nero Claudius Drusus e Antonia Minor, Germanicus nasceva in un branchia influente del patriciate gens Claudia. Le cognomen "Germanicus" esseva addite al su nomine complete in 9 a.C., quando illo esseva posthumemente concedite a su patre pro su victorias in Germania. In 4 d.C. ille esseva adoptate per su patrunculo Tiberio, qui succedeva Augusto como imperator roman un decada plus tarde. Como resultado, Germanicus deveniva un membro official del gens Julia, un altere familia prominente, al qual ille esseva relacionate per le latere de su matre. Su connection al Julii Caesares esseva anque consolidate per un matrimonio inter ille e Agrippina le Elder, un nepote-nieta de Augusto. Ille esseva anque le patre de Caligula, le avo maternal de Nero e le fratre major de Claudius.

Durante le reigno de Augusto, Germanicus habeva un carriera politic accelerate como herede del herede del imperator, intrante le officio de quaestor cinque annos ante le etate legal in 7 d.C. Ille deteneva iste officio usque 11 d.C., e esseva elegite consul pro le prime vice in 12 d.C. Le anno sequente, ille esseva facite proconsul de Germania Inferior, Germania Superior e tote le Gallia. De illo ille commandava octo legiones, circa un tertie del tote le armada romane del tempore, que ille conducite contra le tribos germanic in su campaignas de 14 a 16 d.C. Ille vengiava le defaita del Imperio Romane in le Silva Teutonica e recuperava duo de tres aquilas legionari que habeva essite perdite durante le battalia. In 17 d.C., ille retornava a Roma, ubi ille recipeva un triumpho ante su partir pro reorganisar le provincias del Asia Minor, includente le provincias de Cappadocia e Commagene in 18 d.C.

Durante su permanenta in le provintias oriental, ille se confrontava con le governator de Syria, Gnaeus Calpurnius Piso. Durante lor rivalitate, Germanicus infirmava in Antiochia e moriva le 10 de octobre, anno 19 post Christo. Su morte esseva attribuite avenenamento per fontes antique, ma isto nunquam esseva probate. Como un famose general, ille esseva multo popular e considerate como le ideal romane multo post su morte. Al populo romane, Germanicus esseva le equivalent roman de Alexander le Grande a causa del natura de su morte a un jove etate, su character virtuose, su physionomia impressionante e su fama militar.
Louis Lavelle

**Louis Lavelle** (Saint-Martin-de-Villeréal, 7-15-1883 - Parranquet, 9-1-1951) esseva un philosopho, scriptor, e exponente del existentialismo.
## Referentias
1337

## januario
## februario
## martio
## april
## maio
## junio
## julio
## augusto
## septembre
## octobre
## novembre
## decembre
## sin data precise
* Petrarca visita Roma le prime vice pro vagar in le ruinas e es inspirate a excitar un nove interesse in Roma antique.
Fibonacci

**Fibonacci** ("filio de Bonaccio") o **Leonardo de Pisa** (nate e morte in Pisa, Italia, c.1170-c.1250) era un mathematico del Republica de Pisa. Ille era le autor de plure libros de mathematica includente *Liber Abaci* (*Le Libro de Calculation*, 1202) que popularisava le uso de cifras arabic, e *Liber Quadratorum* (*Le Libro de Quadratos*, 1225). Le numeros Fibonacci son appellate pro le.
Eartha Kitt

**Eartha Kitt** (nascite  **Eartha Mae Keith**; North, Carolina del Sud, SUA le
&nbsp;– Weston, Connecticut, SUA le ) esseva un cantatrice e actrice african-statounitese.
Arctica

Le **Arctica** es le region terrestre circumferite del Polo Nord. Illo comprende le cappa polar nordic, le Oceano Arctic, in grande partes coperite de glacie, e le prolongamentos nordic del America, del Asia e del Europa. Opposite al Arctica sur le globo il ha su antipode le Antarctica.
## Etymologia
Le termino Arctica deriva del antique parola grec árktos ἄρκτος per urso. Le adjectivo arktikós (arctic) se refereva al terra sub le constellation del Urso Major, que in le antiquitate esseva plus vicin al Polo Nord que hodie. Le Stella Polar, que hodie se trova quasi verticalmente super le Polo Nord, appertine al constellation del Urso Minor.
Authentication multifactorial

Le **authentication multifactorial** es un methodo de authentication in que le usator de un computator gania accesso solmente post correctemente presentar duo o plus pecias de evidentia, appellate *factores*, a un mechanismo de authentication:

# *saper* – un cosa que solmente le usator sape,
# *possession* – un cosa que solmente le usator possede, e
# *essentia* – un cosa que solmente le usator es.

**Authentication bifactorial** es le termino usate quando se usa solmente duo del tres factores precitate.

Un bon exemplo de authentication bifactorial es prender moneta de un cassero automatic; solmente le combination correcte de un carta bancari (un cosa que le usator possede) e un numero de identification personal (un cosa que le usator sape) permitte de exequer le transaction.

Duo altere exemplos es supplementar le contrasigno del usator con un contrasigno a uso unic (OTP) o per un codice generate o recipite per un authenticator (p.ex. un apparato de securitate o un telephono intelligente) que solmente le usator possede.

Le **verification a duo passos** o **authentication a duo passos** es un methodo de confirmar le identitate asserite per le usator usante un cosa que sape (contrasigno) e un secunde factor que es ni un possession, ni un essentia. Per exemplo, pro le secunde passo se pote demandar al usator de repeter un cosa inviate per un canal de communication alternative, o de verificar un numero a sex digitos generate per un application que es commun al usator e al systema de authentication.

## Referentias

## Lectura ulterior

*
Lucas Cranach le Senior

**Lucas Cranach le Senior** (*Lucas Cranach der Ältere*, Kronach, Germania (c.1472– Weimar, Germania ) era un pintor e gravator de stampa e gravure.
Natal

**Natal** es le festa christian que celebra le nascentia de Jesus Christo. Natal ha loco le 25 de decembre pro le major parte del ecclesias christian occidental e greco-orthodoxe. Pro le Ecclesia Orthodoxe oriental Natal ha loco le 6 de januario e le 7 de januario pro le Ecclesia Orthodoxe slave, que seque le calendario julian.
## Vide etiam
*Nascentia de Jesus
## Galeria

File:Worship of the shepherds by bronzino.jpg|thumb|Agnolo Bronzino,  Adoration per le pastores
Cemeterio

Un **cemeterio** es un loco ubi personas defuncte es interrate, plus sovente in tumbas, e frequentemente accompaniate con un rito religiose o secular. Illo pote esser construite particularmente de petra o como un parco. Alsi il ha cemeterios pro animales domestic.

## Etymologia
Le termino "cemeterio" deriva del greco antique κοιμητήριον (koimētḕrion, "loco de reposo": le verbo κοιμᾶν ("koimân") significa "facer addormir"), per le tarde latino coemeterium "archivo".
Taxi

**Taxi** [tak'si] es un medio de transporto public pro le transporto occasional de passageros, cuje chauffeur necessita un permission e qui transporta a pagamento con taximetro le passagero directemente al destination desiderate.
## Etymologia
Le termino taxi es un accurtamento del parola 'taximetro', un apparato pro mensurar le tempore e le distantia de un transporto e pro determinar le tarifa del transporto.
## Galeria

File:TAXI.jpg|thumb|left|un luminose taxi signo
Frank Caeti

**Frank Caeti** (Chicago, Illinois, SUA le 11 de augusto, 1973&nbsp;– ) es un actor e comico statounitese, cognoscite pro su rolo in *MADtv*.

## Ligamines externe
*
Frank Caliendo

**Frank Caliendo, Jr.** (Chicago, Illinois, SUA le 19 de januario 1974&nbsp;– ) es un actor, comico, e impressionista statounitese.

## Ligamines externe

*
Foco de artificio

Un **foco de artificio** es un presentation pyrotechnic, principalmente al celo de nocte, ubi explosivos son ignite secundo un plano e pro propositos de intertenimento et esthetica. 
Le effectos pyrotechnic include lumines, sonos, fumo e nebula.
## Galeria

File:OperaSydney-Fuegos2006-342289398.jpg|foco de artificio super Sydney, Australia
File:Nagaoka Festival Fireworks 2015 Extra Large Wide Starmine.webm|foco de artificio japonese
Pipere

**Pipere** (nomine scientific (lat.): piper nigrum) es un planta del familia de Piperaceae, cultivate pro lor fructos, que es desiccate pro esser usate como specie. Le mesme fructo, post varie processos de labor, es utilisate pro producer le pipere verde, le pipere blanc, le pipere rubie e le pipere nigre.
## Galeria

File:Pfeffer-Gewürz.jpg|granos de pipere verde, blanc e nigre
Specie (disambiguation)

*Specie* pote referer se a:
* Specie, unitate in le classification scientific
* Specie (aroma), substantia aromatic