Rasorio de Ockham

**Rasorio de Ockham** – etiam **principio de parsimonia**, **lex parsimoniae** o **principio de economia** – es un principio de recerca heuristic del Scholastica, que in le formation de hypotheses e theorias explanatori prescribe le maxime economia possibile. Le principio, nominate secundo William de Ockham (1288–1347), trova su application in le theoria del scientia e le Methodologia scientific. Exprimite de forma simplificate, illo dice:
# De plure possibile explicationes sufficiente pro un mesme facto, le theoria le plus simple es preferibile a tote le alteres.
# Un theoria es simple si illo contine le minor numero possibile de variabiles e hypotheses e si istos sta in relationes logic inter se, ex le quales se seque le facto a explicar.

Connectite con le regula de Ockham es le exigentia de recognoscer pro cata objecto de studio solmente un unic explication sufficiente. Secundo le practica scientific de hodie, iste explication non debe esser monocausal. Illo pote consister de plure propositiones coherente. Le denomination metaphoric como rasorio resulta del facto que elementos del explicationes de un phenomeno que non es necessari pote esser removite simplemente e de un sol colpo, como capillos superflue con un rasorio.

Le avantage practic de sequer iste principio in le formulation de theorias consiste in le facto que theorias con pauc e simple assumptiones es plus facilemente falsificabile que illos con multe e complicate assumptiones. Tamen, le rasorio de Ockham es solmente un de plure criterios pro le qualitate de theorias. Con illo on non pote judicar le validitate de modellos explanatori, sed on pote eliminar assumptiones innecessari. Un approche reductionista moderne es le Principio KISS. Un developpamento del principio scientific de economia in le mathematica es le Principio de permanentia.

## Formulation historic e denominationes
Le formulation le plus cognoscite del principio de Ockham proveni del philosopho Johannes Clauberg (1622–1665). Ille scribeva in 1654:  In le forma  se trova le phrase ja in 1639 apud le scotista Johannes Poncius, qui lo cita como un maxima scholastic.

Le denomination *Occam’s Razor* pro iste principio de parsimonia appare solmente in le seculo 19 apud le philosopho britannic Sir William Hamilton e ganiava diffusion in le discussion ducite per John Stuart Mill super su theoria del scientia. Ben que William de Ockham nunquam formulava le principio explicitemente, ille lo applicava implicitemente in su scriptos. Assi ille exigeva: „Nihil debe esser assumite sin proprie justification, a minus que illo sia evidente o cognoscite per experientia o assecurate per le autoritate del Sacre Scriptura.“ (In I. Sent d 30, q 1)

Ultra *Occam’s Razor*, in anglese es anque commun le expression *law of parsimony*. Le denomination latin es *novacula Occami*, le traditional germano **Ockhams Skalpell**. In francese se trova in 1746 apud Étienne Bonnot de Condillac le formulation *rasoir des nominaux*.

## Historia
Le idea de preferer le explication le plus simple remonta a Aristotele. Frequentemente illo esseva justificate per le facto que le natura selige sempre le via le plus simple. Ockham, totevia, rejectava iste justification, proque illo limitarea le omnipotentia de Deo. Ille non accepta un tal restriction del voluntate divin. Secundo Ockham, Deo poterea equalmente ben eliger le via le plus complicate. Non le natura mesme, sed le theorias debe satisfacer le principio de parsimonia. In le construction de theorias, elementos superflue debe esser eliminate e le plus simple de duo theorias possibile, que pote ambe explicar le mesme phenomeno, debe esser seligite. Con Ockham, un lege originalmente ontologic deveni assi un regula practic pro le epistemologia.

## Interpretation moderne
In le theoria moderne del scientia, existe varie reinterpretationes de "le rasura de Ockham", que visa a justificar iste principio como un maxima rational de recerca. Assi, inter alteres, le simplicitate esseva ligate a un grado plus alte de confirmation o al melior explication. Etiam un plus alte probabilitate a priori intra le concepto bayesian de probabilitate justifica le preferentia pro theorias plus simple. In plus, on considera que quanto plus de assumptiones independente es prendite como precondition del explication, tanto plus alte es le probabilitate que un de illos poterea esser false. Contra tal justificationes on objecta que illos deveni circular si illos non dispone de un criterio independente pro le simplicitate de theorias. In plus, a causa del problema del induction, il non es possibile distinguer un inter plure theorias, que es equalmente compatibile con tote le factos date, como ver o plus probabile, independentemente de quanto complexe illo es.

Justificationes contemporanee, que vole evitar le circularitate e le problema del induction, interpreta per consequente le principio de Ockham como un "strategia de recerca" o heuristica: Per applicar repetitemente le principio pro eliger inter differente explicationes compatibile con le datos, on visa a un approximation a un theoria general ver. In ultra, le rasura de Ockham es robuste, in tanto que deviationes individual del regula conduce nihilominus al convergentia verso le theoria ver, si on retorna al regula de Ockham post un violation occurrite. Iste robustessa es importante, proque le regula apparentemente non es applicate strictemente in le practica scientific e, in casos individual, es rarmente determinate de forma univoc lo que debe esser comprendite per "simple". Tamen, on pote anque monstrar que le application stricte del rasura de Ockham, inter tote le regulas alternative que ducerea equalmente al convergentia verso le theoria ver, se distingue per le facto que illo representa le regula le plus efficiente.

Un altere justification non-circular del principio de Ockham se basa sur le observation que, in caso de ignorantia del theoria correcte, mesmo con theorias false on pote facer prognosticos con un alte probabilitate de successo, e que in isto le complexitate del theoria seligite pro le prognostico joca un rolo in le precision del predictiones. Le uso de modellos simple in presentia de ruito statistic in le datos pote mesmo ducer a predictiones plus precise.

Finalmente, le maxima corresponde al motivation de approches reductionista in le scientia: le varietate del phenomenos debe esser derivate de un numero le plus parve possibile de assumptiones fundamental e principios, e esser explicate in iste senso. Un justification pro le principio de Ockham es strictemente ligate a un justification pro un grande parte del activitates scientific del ultime seculos, specialmente con le effortio pro un scientia unitari.

## Principio de parsimonia in loco de principio de varietate
Walter Chatton, un contemporaneo de Gulielmo de Ockham, susteneva un contraposition al principio de parsimonia de Ockham:  Ben que varie altere philosophos in iste epocha formulava "contra-principios" simile, isto non cambiava le importantia del principio de parsimonia ontologic.

Gottfried Wilhelm Leibniz (1646–1716) formulava un *principio de varietate*: Secundo Leibniz, nos vive precisemente in le melior de omne mundos possibile proque iste produce le plus grande varietate possibile de vita, e non proque illo es le plus libere possibile de mal, peccato e suffrentia; il se tracta ergo de un principio del optimo de completude (vide tamben Theodicea). Tamen, pro definitiones e explicationes, Leibniz susteneva le opinion que le explication le plus simple es le melior.

Immanuel Kant (1724–1804) formulava un principio secundo le qual le varietate del species natural non deberea esser reducite prematurmente per un explication reductionista (), sed al mesme tempore ille recognosceva le tentativa de un tal reduction per le *focus imaginarius* del ideas del ration como un *interesse del ration* (v. Dialectica transcendental). Karl Menger (1902–1985) describeva le mathematicos como troppo avare in le uso de variabiles e formulava su *Lege contra le miseria* in duo variantes: 

In facto, le rasura de Ockham pote esser applicate solmente quando plure theorias es disponibile que pote fornir le explication desirate con le mesme profunditate. Un theoria complexe que explica melior le objecto pote ergo esser preferite a un theoria simple. Assi, le theoria del relativitate es plus complicate que le mechanica classic, proque illo considera varie fortias in relationes mathematic complexe, sed illo pote in plus explicar un gamma plus ample de phenomenos.

Un del applicationes del principio de varietate esseva le systema ptolemaic: quanto plus precise deveniva le datos de observation astronomic, tanto plus clarmente le stellas e planetas deviava del positiones predicite. Pro poter explicar le deviationes, le apparentemente retrogradationes e altere cosas con le metaphysica classic de Aristotele, que le Ecclesia habeva facite le opinion doctrinal obligatori, on debeva continuamente includer nove epicyclos in le modello. Secundo isto, le Terra se trovava in le centro de spherias celeste concentric sur le quales le corpores celeste se moveva. Le vision del mundo de Nicolaus Copernico representa un tentativa de eliminar iste epicyclos e de modular le movimentos planetari de forma plus uniforme. Pro isto, ille place le spherias celeste circa le Sol, reordina le planetas e include le Terra in le ordine del planetas. Copernico non debeva plus cercar rationes pro le epicyclos. Initialmente, tamen, iste modello concordava minus ben con le datos de observation que le melioration del systema geocentric disveloppate per Tycho Brahe. Un concordantia comparabile esseva apportate per le substitution del orbitas circular per ellipses in le leges de Kepler. Sed solmente con le introduction del gravitation como constructo per Isaac Newton, le vision heliocentric del mundo poteva pretender de esser le theoria plus simple, proque le leges de Kepler poteva ora esser derivate del leges physic general que Galileo Galilei habeva establite e confirmate experimentalmente. Ben que le systema geocentric describeva le positiones del stellas e planetas con le mesme exactitude, illo poteva a pena justificar physicamente o metaphysicamente le movimentos del corpores celeste que illo postulava.

## Bibliographia
* Kees Aarts: *Parsimonious Methodology.* In: *Methodological Innovations Online.* Band 2, Nr. 1, 2007, S. 2–10, .
* Marina Dubova et al.: *Is Ockham’s razor losing its edge? New perspectives on the principle of model parsimony.* In: *Perspective.* Band 122, Nr. 5, e2401230121, .
* Wolfgang Hübener: *Ockham’s Razor not Mysterious*. In: *Archiv für Begriffsgeschichte.* Band 27, 1983, S. 73–92 (grundlegende begriffsgeschichtliche Studie; belegt die „Erfindung“ des Ausdrucks in der frühneuzeitlichen Philosophiegeschichtsschreibung).
*  Hermann J. Cloeren: *Ockham’s razor.* In:  Joachim Ritter, Karlfried Gründer (Hrsg.): *Historisches Wörterbuch der Philosophie.* Band 6, 1984, S. 1094–1096,  (berücksichtigt aber nicht die substantiellen frühneuzeitlichen Belegstellen bei Hübener 1983).
* Armand A. Maurer: *Ockham’s razor and Chatton’s anti-razor.* In: *Medieval studies.* Band 46, 1984, S. 463–475.
* Armand A. Maurer: *Ockham’s razor and dialectical reasoning*. In: *Medieval studies.* Band 58, 1996, S. 49–56.
* Phil Mole: *Ockham’s Razor cuts both ways: The Uses and Abuses of Simplicity in Scientific Theories.* In: *Skeptic.* Band 1, Nr. 10, 2003, S. 40–47.
* Michael Pacer, Tania Lombrozo: *Ockham’s razor cuts to the root: Simplicity in causal explanation.* In: *Journal of Experimental Psychology – General.* Band 146, Nr. 12, 2017, S. 1761–1780, .