Nelson Mandela

**Nelson Rolihlahla Mandela** (18 de julio 1918 in Mvezo. Provincia del Capo, Africa del Sud – 5 de decembre 2013 in Johannesburg, Gauteng, Africa del Sud) esseva un revolutionario, politico, e philanthropo qui esseva le Presidente de Sudafrica de 1994 a 1999.  Ille esseva un nationalista african e socialista democratic.  Su governamento habeva le scopo de dismantellar apartheid per combatter racismo institutionalisate, povressa, e inequalitate, e per promover reconconciliation racial.  Ille esseva, etiam, presidente del Congresso National de Africa (CNA) de 1991 a 1997.

Nascite in le familia regal de Thembu, Mandela assisteva al Universitate de Fort Hare e le Universitate de Witwatersrand, ubi ille studiava le lege.  In Johannesburg, ille deveniva involvite in le politica anticolonial.  Ille se jungeva al CNA e esseva un membro fundante de su liga juvene.  Post que le Partita Nationalista Sudafrican attingeva poter in 1948, ille ganiava fama in le Campania de Defia, esseva nominate como le superintendente del capitulo del organisation in Transvaal, e presidava le Congresso del Populo in 1955.  Como advocato de lege, ille esseva sovente apprehendite pro sedition, e (con le altere capites de CNA), esseva prosequite in le Judicio de Traition de 1956 a 1961; le prosecution non le convinciva.  Ben que ille initialmente esseva committite a nonviolentia, post le judicio ille confundava le gruppo militante Umkhonto wa Sizwe in 1961 in association con le Partita Communista Sudafrican.  Postea, ille duceva un campania de sabotage contra le governmento de apartheid.  In 1962, ille esseva apprehendite, convincite de conspiration de subverter le stato, e esseva sententiava a detenimento indefinite in le Judicio de Rivonia.

Mandala esseva imprisionate pro 27 annos, initialmente in le insula de Robben, e postea in le prision de Pollsmoor e le prision de Victor Verster.  Su incarceration esseva controverse, e un campania international petiva su disincarceration.  Ille esseva liberate in 1990, un anno de conflicto racial escalante.  Ille adjutava Presidente F. W. de Klerk a abolir apartheid e establir electiones multiracial in 1994.  Iste anno, ille ganiava un victoria pro le CNA e esseva nominate le presidente de Sudafrica.  Durante su periodo de officio, in que esseva nominate le governamento de unitate national, ille invitava plure altere partitas politic a junger se a su cabinetto.  Como ille promitteva in le negotiationes pro abolir apartheid, ille appoiava le nove Constitution de Sudafrica.  Ille creava le Commission de Veritate e Reconciliation in 1995 pro investigar abusos preter de derectos human.

Ben que ille continuava le politicas economic liberal del governamento previe, su governmaneto introduceva nove leges pro incoragiar reforma agrari, combatter povressa, e expander accesso al servicios de sanitate.  Internationalmente, ille esseva mediator inter Libya e le Regno Unite in le Judicio del bombamento de Volo 103 de Pan-Am, e supervidite le intervention militar in Lesotho de 1993.  Ille serviva solmente un termino, e esseva succedite per Thabo Mbeki, su adjuncto.  In le annos final de su vita, Mandela deveniva un statista senior, combattante povressa e SIDA per le Fundation Nelson Mandela.

Mandela esseva un persona controversial pro le majoritate de su vita.  Ille esseva nominate un terrorista marxista per su criticas.  Nonobstante, ille ganiava fama international pro su activismo, e recipeva plus que 250 premios e honores, includente le Premio Nobel del Pace in 1993.  In Sudafrica, on se refere a ille como **Madiba** (su nomine in le xhosa) o **Tata** (*"papa"* in xhosa), pro esser le "patre de su nation."