open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Antony Gormley

**Antony Gormley** (nascite in 1950) es un sculptor anglese. Ille es melio cognoscite como le creator de *[[Angel of the North]]* ("Angelo del Nord"), un grande sculptura public presso Gateshead.

Gormley studiava a Trinity College, Cambridge de 1968 a 1971 ante de vader a India e Sri Lanka pro studiar Buddhismo de 1971 a 1974. Quasi omne su obras ha le corpore human como lor subjecto, con su proprie corpore usate in multe obras pro facer modulos de metallo.

Le sculpturas de Gormley care detalios personal que poterea identificar los como un individuo particular. In vice, le formas es lisiate pro facer los completemente anonyme.

Gormley ganiava le Turner Prize (Premio Turner) in 1994.

## Obras
* *Field* ("Campo") — un "campo" de parve homines molle/grosse de argilla
* *Iron:Man* ("Homine de ferro")
* *Angel of the North* — Grandissime (20 metros de statura, 54 metros de largor de alas) sculptura presso le autovia M1 per Gateshead. Illo esseva fonte de alcun controversia quando illo esseva erigite, mais generalmente illo ha essite ben acceptate per le publico.
Azerbaijan

**Azerbaijan** (lingua azeri: **Azərbaycan**), officialmente **Republica de Azerbaijan**, es un pais transcontinental situate al limite de Europa Oriental e Asia Occidental. Illo face parte del region del Sud Caucaso e es limitate per le Mar Caspian al est, Russia (Republica de Dagestan) al nord, Georgia al nordwest, Armenia e Turchia al west, e Iran al sud. Baku es le capital e le citate le plus populose.

Le Republica Democratic de Azerbaijan proclamava su independantia del Republica Democratic Federative de Transcaucasia in 1918 e deveniva le prime stato musulman majoritari seculare democratic. In 1920, le pais esseva incorporate al Union Sovietic como le RSS de Azerbaijan. Le moderne Republica de Azerbaijan proclamava su independantia le 30 de augusto 1991, pauc ante le dissolution del Union Sovietic in le mesme anno. In septembre 1991, le majoritate ethnic armen del region Nagorno-Karabakh formava le Republica autoproclamate de Artsakh. Le region e septe districtos circumvicinos es recognoscite internationalmente como parte de Azerbaijan, pendente un solution del stato de Nagorno-Karabakh per negotiationes facilitate per le OSCE, ma deveniva de facto independente con le fin del Prime Guerra de Nagorno-Karabakh in 1994. Post le Secunde Guerra de Nagorno-Karabakh in 2020, le septe districtos e partes de Nagorno-Karabakh retornava al control de Azerbaijan.

Azerbaijan es un republica semi-presidential unitari. Illo es un del sex statos turc independente e un membro active del Organisation de Statos Turc e le communitate TÜRKSOY. Azerbaijan ha relationes diplomatic con 182 paises e es membro de 38 organisationes international, includente le Nationes Unite, le Consilio de Europa, le Movimento de Nonaliniate, le OSCE, e le programma NATO PfP. Illo es un del membros fondator de GUAM, le CIS, e le OPCW. Azerbaijan es anque un stato observator del OMC.

Le grande majoritate del population del pais (97%) es nominalmente musulman, ma le constitution non declara un religion official e tote le principal fortias politic in le pais es secular. Azerbaijan es un pais in disveloppamento e ocupa le 91e position in le Indice de Disveloppamento Human. Illo ha un alte taxa de disveloppamento economic, alfabetisation, e un basse taxa de disoccupation. Tamen, le governante Partito Nove Azerbaijan, al poter desde 1993, ha essite accusate de guida autoritari sub le governation de tanto Heydar Aliyev como su filio Ilham Aliyev, e de deteriorar le registro de derectos human,
 includente le augmento de restrictiones in le libertates civil, particularmente in le libertate de pressa e repression politic.

## Ligamine externe
Anglicanismo

**Anglicanismo** [an-gli-ka-nís-mo] designa un communion de ecclesias christian que se defini como reformate e catholic in mesme tempore. Iste ecclesias son historicamente derivate del Ecclesia de Anglaterra; le Archiepiscopo de Canterbury remane usque hodie le capite symbolic del Communion Anglican. In le passato, emphases characteristic includeva le recognoscentia del relation inter liturgia e theologia, e un emphase super le importantia del doctrina del incarnation. Ecclesias anglican ha preservate le succession apostolic e un governamento episcopal.

Il ha actualmente 38 provincias del Communion Anglican; cata un representa un corpore ecclesiastic national independente. Ecclesias anglican son in plen communion con un gruppo de ecclesias lutheran del Europa (con quales le anglicanos forma le Communion de Porvoo), con le Union de Utrecht (principal formation de Vetule Catholicos), con le Ecclesia Philippin Independente e con le ecclesias indian Mar Thoma e malabar independente.

## Vide etiam
* Febronianismo e Gallicanismo
* Reforma protestante
* John Wilkins
Adoptionismo

**Definition:**
# Le heresia del prime seculos que diceva que Jesus esseva simplemente le filio adoptate de Deo, declarate tal solmente al momento de Su baptismo. Un forma de adoptionismo esseva proponite per le “Monarchianos Dynamic” (Theodoto e Paulo de Samosata) 

## Vide etiam
* Hypostase

**Compara con:** 
* Arianismo.
Anabaptista

**Anabaptista** describe un ala radical del Reformation del 16e seculo, fundate super pensatores como Menno Simons o Balthasar Hubmaier. Illo indica le practica de iste movimento de baptisar de nove le credentes, durante que illes non reputa acceptabile le baptismo del infantes.

## Vide etiam
* Reformation radical. 
* Baptismo del credentes, Religion experiential.
* Contrasta con: Sola Scriptura.
Amillennialismo

**Definition:**
# Credentia eschatologic (quasi semper associate con le theologia reformate e le theologia del pacto que le “Ultime dies” de quales se parla in 2 Timotheo 3:1-3; 2 Petro 3:3 e al. es le epocha actual. Usualmente formulate con le Grande Tribulation que jam occurreva in 69-70 A.D. e le Resurrection general, plus tosto que un Rapto solmente pro le credentes. Plus tosto que le credentia in un non-millennio, le amilleniamismo insenia que nunc nos es in le “millennio” del qual se parla figurativemente in Revelation 20. 

**Contemporaneitate** es le credentia que omne christiano, non importa in qual era del historia redemptive se trovava, es contemporanee con Christo. Simile a theologia del pacto.

## Vide etiam
* Eschatologia
* Resurrection general

**Compara con:** 
* Postmillennialismo
* Premillennialismo
Adiaphora

**Adiaphora** (del greco pro “questiones indifferente”) es le credentia o practicas que le Reformatores del 16e seculo considerava theologicamente tolerabile proque illos era ni explicitemente repulsate ni prescribite per le Scriptura. Per exemplo: lo que le ministros vestiva durante le servicios divin esseva frequentemente considerate “questiones indifferente”. Iste concepto es importante proque illo permitteva al Reformatores del 16e seculo de adoptar un approche pragmatic a multe credentias e practicas, evitante assi polemicas non necessari.
Arthritis

Le **arthritis** es un condition inflammatori e degenerative del articulos corporal. Le articulos del digitos, carpos, genus, cavilias, e spina dorsal es le plus affectate. Le condition pote exhiber un grande e diverse intensitate de dolores del articulos, musculos, tendones, e altere partes del systema musculoskeletal.
Allergia

Un **allergia** es un hypersensitivitate a certe substantias que normalmente causa poc o nulle irritation in personas sin iste sensitivitate. Substantias que pote causar allergias se appella allergenes. Il ha centennios de allergenes, ma le plus commun de istos es le polline de arbores, le pulvere, le pilo de animales, alcun alimentos, drogas o medicinas, tincturas, cosmeticos e substantias chimic. Le symptomas le plus commun es le paroxysmos de sternutamento e congestion nasal, respiration asthmatic, irritation del pelle e le eruption or manifestation de ampullas. Etiam illos pote causar vomitos, diarrhea, crampos abdominal, dolores de capite, exanthema (eruption del pelle) e altere symptomas.

## Vide etiam
* allergenes
Anathema

In le traduction biblic del Vetule Testamento, le termino **Anathema** [a-ná-te-ma] corresponde al parolas hebraic pro “consecrate a Deo” e “maledicite”. Le uso de iste parola face le Nove Testamento implicar exclusion, bannimento. Le ecclesia antique rendeva iste parola equivalente a “excommunication”. In le documentos del ecclesia antique on invocava le anathema conciliar contra le heresias. Ab le sexte seculo, anathematisar (bannimento complete del ecclesia) es distinguite del excommunication (exclusion del culto e del sacramentos). 

## Vide etiam
* Excommunication
Anno bissextil

Un **anno bissextil** [án-no bis-seks-tíl] es un anno in le calendario gregorian in le qual le mense de februario ha un die extra, 29 in vice de 28 dies, pro mantener le calendario synchronemente con le stationes del anno. Iste die extra es appellate die o jorno intercalar.

## Vide etiam

* anno
* calendario
Animismo

Le **animismo** es le credentia primitive o primordial que un spirito vivente se trova in tote le objectos. Normalmente, iste spiritos, in alicun cultura, recipe un culto religiose.  In altere parolas o analyse, iste credentia es nominate **panpsychismo**; le mente—spirito o anima—se trova in tote objectos in varie grados.  Le animismo es le prime religion del humanitate in tote le continentes habitate.  Probabilemente, altere hominides como *[[Homo neanderthalensis]]* e denisovanes practicava le animismo.


File:Animismeetspiritisme.jpg|Un ancian essayo francese re le animismo
File:庚申塔（奥赤）.jpg|Un altar animistic japonese
File:Spirit-offerings IMG 5977.jpg|Le animismo thailandese


## Vide etiam
* Anima
* Shinto
* Taoismo
* Spiritismo
* Religiones african
* Aborigines australian
* Eschimo
* Indiano american
* Pantheismo
* Panentheismo
April

In le calendarios gregorian e julian, **april** es le quarte del dece-duo menses del anno.

## Dies
**[[1 de april|1]]**
**[[2 de april|2]]**
**[[3 de april|3]]**
**[[4 de april|4]]**
**[[5 de april|5]]**
**[[6 de april|6]]**
**[[7 de april|7]]**
**[[8 de april|8]]**
**[[9 de april|9]]**
**[[10 de april|10]]**
**[[11 de april|11]]**
**[[12 de april|12]]**
**[[13 de april|13]]**
**[[14 de april|14]]**
**[[15 de april|15]]**
**[[16 de april|16]]**
**[[17 de april|17]]**
**[[18 de april|18]]**
**[[19 de april|19]]**
**[[20 de april|20]]**
**[[21 de april|21]]**
**[[22 de april|22]]**
**[[23 de april|23]]**
**[[24 de april|24]]**
**[[25 de april|25]]**
**[[26 de april|26]]**
**[[27 de april|27]]**
**[[28 de april|28]]**
**[[29 de april|29]]**
**[[30 de april|30]]**
Augusto

**Augusto** es le octave del dece-duo menses del anno in le calendario gregorian e calendario julian. Illo es un de septe menses con 31 dies.
 
## Etymologia
Augusto es nominate secundo le imperator roman, Cesare Augusto. Originalmente le nomine esseva "Sextilis" in latino, proque illo esseva mense numero sex. In le hemispherio del nord augusto corresponde al februario in le hemispherio del sud.

## Dies
**[[1 de augusto|1]]**
**[[2 de augusto|2]]**
**[[3 de augusto|3]]**
**[[4 de augusto|4]]**
**[[5 de augusto|5]]**
**[[6 de augusto|6]]**
**[[7 de augusto|7]]**
**[[8 de augusto|8]]**
**[[9 de augusto|9]]**
**[[10 de augusto|10]]**
**[[11 de augusto|11]]**
**[[12 de augusto|12]]**
**[[13 de augusto|13]]**
**[[14 de augusto|14]]**
**[[15 de augusto|15]]**
**[[16 de augusto|16]]**
**[[17 de augusto|17]]**
**[[18 de augusto|18]]**
**[[19 de augusto|19]]**
**[[20 de augusto|20]]**
**[[21 de augusto|21]]**
**[[22 de augusto|22]]**
**[[23 de augusto|23]]**
**[[24 de augusto|24]]**
**[[25 de augusto|25]]**
**[[26 de augusto|26]]**
**[[27 de augusto|27]]**
**[[28 de augusto|28]]**
**[[29 de augusto|29]]**
**[[30 de augusto|30]]**
**[[31 de augusto|31]]**
Annihilationismo

**Definition:**
:*([[Immortalitate]] conditional)*. Credentia que le mortos reprobate non suffre un punition eterne, sed plus tosto es extinguite, annihilate, destruite. Supportate hodie principalmente per theologos evangelic come John Stott e alicun ecclesia como le Christadelphianos como reaction al doctrina biblic del suffrentia eterne del reprobatos in le inferno, reputate injuste.
Antinomianismo

Le **antinomianismo** parla super:
# Denegation del natura ligante de leges externe super le comportamento personal
# Denegation que le lege moral del Vetere Testamento remane ligante pro le christianos.

Iste concepto es relatate con le concepto de **christiano carnal**, un concepto biblicamente incorrecte que suppone le existentia de christianos que pote esser mundan in lor attitudes, sed, nonobstante isto, salvate.
Apologetica

**Definition:**
# Reflection scientific e critic sur le possibilitate de un apologia. 
# Disciplina che se occupa del apologia, i. e. le defensa del fide christian ante al argumentos del oppositores. 
# Le uso del theologia al fin de justificar le Christianismo ante al homines in le assertion que illo face de esser veritate ultime. Aliquando se refere a illo como “pre-evangelisation”, o “eristica”. Vide 1 Petro 1:18-21.

**Approfundamento**

Le limites que divide le conceptos de "apologia" e "apologetica" non es ben definite. Celebre es le apologetas del ecclesia antique, inter le quales, p. ex. Aristide e Justino que elevava le apologia al genere litterari theologic.

### Apologetica classic
Le **apologetica classic** o **apologetica evidentialista** es le schola traditional de apologetica. Cognoscite alsi como “Apologetica evidentialista”. Illo insenia que le veritates christian pote esser demmostrate per le exposition de probas objective. Contrasta con *apologetica presuppositionalista*.

### Apologetica presuppositionalista
Le **apologetica presuppositionalista** es le schola de apologetica disveloppate per Cornelius van Til. Illo repulsa le apologetica classic, e insiste sur le facto que argumentos fructuose pro establir le veritate del christianismo pote esser facite solmente per identificar le presuppositiones de un persona e in proponer le presuppositiones correcte. Contrasta con: *apologetica classic*.
Anthropomorphismo

**Etymologia**
* del greco *anthopos*, homine, e *morphè*, forma. 

**Anthropomorphismo**, etiam nominate personification, es le attribution de characteristicas e qualitates human a un esser non-human, objectos inanimate o phenomenos natural o supernatural.

## Anthropomorphismo in theologia
# Le discurso super Deo que utilisa representationes human pro describer Su personalitate e actiones. In le antiquitate il esseva generalisate, includite le mundo biblic, de imaginar le divinitate in forma human (p. ex. Gen. 8:21: le odorato de Deo; Matt. 5:35, le pedes de Deo). Postea le affirmation del pensamento abstracte del philosophia causava le abandono de anthropomorphismos. * Antropomorphic* significa in forma human o facite como un homine.
# Tendentia a ascriber characteristicas human (como manos e brachios) a Deo. In hermeneutica, le recognoscimento que sovente le Scriptura parla de Deo in terminos human a que nos pote melio comprender Le.
Reticentia

Le **reticentia** o **apophasis** (Latino, del greco apophanai, "non decir" [1]) refere, in general, a "mentionar sin mentionar". Apophasis copre multe figuras.

## Apophasis in theologia
**Apophatic** (adj.) [a-po-fá-tik] es un termino usate pro referer se a un particular stilo de theologia, le qual emphasava que Deo non pote esser cognoscite in terminos de categorias human. Le approches apophatic al theologia, negation o renegamento, es particularmente associate al tradition monastic del Ecclesia orthodoxe oriental.
Asthma

**Asthma** es associate al obstruction del bronchios, tusse e difficultate in respirar. Allergenes commun como le pulvere, le polline, le sporos de mucor, le pilos de animales, alcun alimentos, substantias chimic, drogas o medicamentos, etc., pote causar un attacco de asthma. Le asthma pote ducer a problemas medic plus grave, como le emphysema, bronchiectasia e altere conditiones pulmonari.

## Vide etiam
* respiration
* pulmon
* bronchiolo
Appendicitis

Le **Appendicitiis** es un inflammation del appendice ileocecal. Quando le inflammation deveni acute le appendice pote esser plenate de pus e si le infection augmenta le appendice pote devenir gangrenose e rumper se. Le appendicitis pote esser causate per un infection bacterial o per le obstruction de sanguine al appendice a causa de un particula de excremento indurate que deveni trappate in le passage del appendice. Le ruptura del appendice pote ducer a peritonitis.  Le melior tractamento cognoscite hodie pro le appendicitis es un appendicectomia, le excision del appendice inflammate.

## Etymologia
:Ab le latino *appendix, appendicis* pro le "appendice" e le suffixo *-itis* pro "inflammation".

## Vide etiam
* appendice ileocecal
* appendicectomia

## Referentias
Appendicectomia

**Appendicectomia** es le excision de un appendice inflammate, condition que es cognoscite in le medicina como appendicitis. In un appendicectomia, vasos sanguinee es ligate, le appendice es excidite e finalmente le vulnere es suturate. Le carentia del appendice non impedi le function normal del corpore.

## Vide etiam
* appendice
* appendicitis

## Bibliographia

*Pagina Encyclopaediae Britannicae de Appendectomia
*Pagina webmd de Appendectomia
Apostasia

**Apostasia** es le renunciation de un fide previemente tenite.
## Galeria

File:Apostasialogo.jpg|thumb|225px|Graffito in Espania, ubi christianismo es commun: un cruce in le immunditias
File:States with death penalty for apostasy.png|thumb|240px|Statos ubi apostasia es un crimine capital
Antichristo

**Antichristo** (n) [an-ti-krís-to]

**Etymologia:**
: greco-latino pro *anti* "contra" e *[[Christo]]*, persona "ungite", in greco que esseva traducite ab le hebreo *[[Messia]]* "ungite"

**Definition:**
# que es contra Christo o in vice de Christo
# illes qui nega lo que le Biblia dice super Jesus Christo
# omne qui es in opposition al Regno de Deo con Jesus Christo como le rege ungite, e qui perseque le credentes in Christo
# individuos, organisationes o nationes qui falsemente representa Jesus Christo, o dice que son le Christo

## Vide etiam
* Jesus Christo
* Christianismo
Manuscripto biblic

Un **manuscripto biblic** es qualcunque copia manuscripte (scribite a mano) de un portion del texto del Biblia. Le parola *Biblia* veni del greco *viblion* (libro); *manuscripto* veni del latino *manu* (mano) e *scriptum* (scribite). Le studio de manuscriptos biblic es importante proque le copia manuscripte del libros contine errores.

Le **autographos** (ab le latino “autographa”) es le manuscriptos original del Biblia como esseva scribite per lor autores human.
Anemia

Le **anemia** [a-ne-mí-a] es un condition in le qual le sanguine ha un carentia de cellulas rubie (erythrocytos) o hemoglobina. Isto resulta in le insufficientia de oxygeno pro le texitos del corpore, causante lassitude e pallor al individuo affligite.

## Vide etiam
* Thalassemia
Amor

**Amor** indica un sentimento de affection e attaccamento verso un esser o un cosa, que impelle celles qui lo senti a cercar un proximitate, sia physic sia spiritual sia mesmo imaginari, con le objecto de iste amor, e a adoptar un comportamento particular (plus o minus rational) in consequentia. In su uso le plus typic, *amor* indica un profunde sentimento de teneressa verso un persona. Il ha multe typos de amor secundo le objecto (ipse, altere personas, materiales, lo divin) e le maniero de amar (platonicamente, spiritualmente, romanticamente, sexualmente). Alsi, le verbo *amar* pote indicar un grande varietate de sentimentos, statos e comportamentos, incluente un placer general associate a un objecto o activitate («io ama chocolate», «io ama dansar») e un attraction profunde o intense pro un o plure personas («io ama mi sposa», «io ama mi infantes»). Iste diversitate de usos e significationes del parola lo face difficile a definir de maniero unificate e universal.

Amor in su diverse formas age como un factor major in relationes social e occupa un placia central in psychologia human. Pro iste rationes, es equalmente uno del themas le plus currente in le artes.

Inter le symbolos le plus recognite del amor es le corde stilisate. Multe culturas ha un o plure divinitates qui preside al amor. Aphrodite (mythologia grec), Venus (mythologia roman), e Freya (mythologia teutonic) son le deas principal de amor. Le deo roman Amor/Cupido coadjuva su matre Venus e face le mortales inamorar se per flechar les.

Un persona sentiente amor romantic verso un altere es considerate como *inamorate*. Le actos per quales personas inamorate exprime su affectiones pote variar secundo le cultura, tempo, conditiones social, etc. Illos pote incluer litteras romantic, promissas de fidelitate, rendez-vous, basios, imbraciamentos, caressas, gemimentos, coito (un acto que pote anque esser designate como *facer amor*), maritage, etc.

On characterisa a vices personas como heterosexual, bisexual, o homosexual secundo le objectos (actual o potential) de lor amor sexual.
Acto de suprematia

**Acto de suprematia** ((s) [ák-to de su-pre-mat-sía]), o **Accordo de [[Zurico]]** (latino: *Consensus Tigurinus*, anglese: *Zurich Agreement*), esseva un accordo inter Johannes Calvin e Heinrich Bullinger (maio 1549), in re le presentia real de Christo in le Cena del Senior, sed non un presentia physic de Ille. Illo assere que in le Cena del Senior nos participa a Christo per le potentia del Spirito Sancte e le ascender de nostre animas al celo. Comocunque, le gratia sacramental perveni solmente al electos. 

## Vide etiam
* Presentia real
* Consubstantiation
Adoration del cruce

**Definition:**
:Ceremonia catholic roman, in le qual un cruce velate es gradualmente disvelate, post que un prestre lo basia.

## Vide etiam
* Cruce
Adoration del sacramento

Adoration del sacramento

Practica catholic roman in le qual le pan e le vino del eucharistia recipe le plus alte forma de culto. Isto es le resultato logic del doctrina del presentia physic del corpore de Christo in le elementos del Cena del Senior. 

Vide: Presentia physic, Transubstantiation. 
Contrasta con Presentia real. 
Simile a: Consubstantiation.
Apocalyptica

**Etymologia:**
:Ab le greco *apokalypsis* pro "manifestation", "revelation"

**Definition:**
* Le Apocalyptica es le discurso revelatori super le termino del mundo, connectite super toto con un interpretation del curso del evenimentos del mundo e de tote le historia human in general. 
* Se appella "apocalypses" le scriptos continente "revelationes" super le fin del mundo e le signos que lo precedera. On pote definir scriptos apocalyptic, in le Vetule Testamento: le libro de Daniel e le apocalypse de Isaiah (Is. 24-27); in le Nove Testamento, le Apocalypse de Johannes. 

**Characteristicas:**
* In le Judaismo contemporanee a Jesus, circulava plure scriptos apocalyptic, le plus importante inter le quales esseva: Enoch, 4 Esdra, Baruch.
* Le *scriptor apocalyptic*, illo es, le scriptor de scriptos apocalyptic - generalmente anonyme - crede de esser pervenite, per le medio de revelationes, al cognoscentia del fin del mundo, non cognoscite per alteres, e de esser, pro isto, capabile a offerer un responsa al problemas del presente.
* Le adjectivo *apocalyptic* se attribue a un pensamento e a representationes que ha, como thema, le fin mysteriose del mundo.

## Vide etiam
* Apocalypse, chialismo, eschatologia, parousia.
Apocryphos

**Apocryphos** (del greco *Απόκρυφα*, *apokrypfa*) originalmente, isto esseva le definition de scriptos celate, secrete, que non esseva legite in le assemblea cultual public. Quando pois se consolidava le concepto de canone del scriptos biblic, le termino "apocryphos" assumeva un certe nuance negative in le senso de non-canonic. Generalmente se tracta de libros que non ha le mesme contento del Sacre Scripturas, ma que es bon e edificante al lectura.

Es parte del apocryphos del Ancian Testamento (secundo le catholicos roman) 3 Maccabeos, 4 Maccabeos, 4 Esdra; Odes de Salomon, Precaria de Manasseh. Le protestantes include le Deuterocanonic: 1 Maccabeos, 2 Maccabeos, Judith, Tobith, additiones a Esther, le dictos de Jesus ben Sirach (Ecclesiastico o Siracide), Sapientia de Salomon, Libro de Baruch (e Littera de Jeremiah), additiones a Daniel.

Con le termino "Apocriphos del Nove Testamento", se intende ille scriptos, que surgeva in le ecclesia antique, que revela affinitates al scriptos canonic neotestamentari, illo es, evangelios, actos del apostolos, epistolas apostolic, le scriptos del si-dicite Patres apostolic (p. ex. le Evangelio de Thomas, Apocalypse de Petro, Epistola de Barnaba, etc.).

## Vide etiam

* Canone del Scriptura
* Deuterocanonic
Apollinarismo

Le ** ''Apollinarismo'' ** es un credentia nominate como heretic per le ecclesias christian. Iste credentia supportate per Apollinario (c. 310- c. 390 E.C.) assere que Christo habeva un anima human sed un mente divin.
Arminianismo

Le **arminianismo** [ar-mi-nia-níz-mo] es un systema theologic que prende su nomine de Jacobus Arminio, theologo nederlandese (1560-1609). Ille poneva in question le doctrinas fundamental del calvinismo (p. ex. Le predestination) e emphatisava le libertate human a responder al vocation evangelic. Illo denega le gratia irresistibile e substitue le election inconditionate con le Election presciente.

Le doctrina de **election presciente** es le doctrina del election, per le qual Deo seligerea personas al salvation in prevision del futur selection que illes facera de Ille.

Le doctrina de **election inconditional** es le doctrina del election, le qual assere que Deo selige personas al salvation sur le base de Su voluntate soveran, sin referentia a previdite meritos, comportamento, o selection human.

Le **election divin** es le selection facite per Deo de qui debera esser salvate; le selection operate per Deo de plure humanos pro le salvation.
Assumption de Maria

Le ** ''Assumption de Maria'' ** es un doctrina extra-biblic catholic roman que le matre de Jesus esseva assumite, prendite, corporalmente al celo sin haber morite physicamente. Definite un articulo de fide per le papa Pio 12e in le anno 1950.
Augustinismo

Le ** ''Augustinismo'' ** es un termino usate in duo sensos principal. 
# Illo se refere al conceptiones de Augustino de Hippona concernente le doctrina del salvation, in le qual es emphatisate le necessitate del gratia divin. In iste senso, le termino es le antithese de Pelagianismo. 
# Illo es usate pro referer se a ille corpore de opiniones intra le ordine augustinian durante le Medievo, indipendentemente si iste conceptiones deriva o no de Augustino.
Acido acetic

Le **acido acetic**, systematicamente appellate acido ethanoic, es un acido carbonic.
Su formula es CH3COOH. 

Illo pote considerar como composite de un gruppo acetic (CH3CO- o Ac) e un gruppo hydroxylic (-OH).
Etiam illo pote considerar como composito de un gruppo methylic (CH3-) e un gruppo carboxylic (-COOH).

Illo es un liquido incolor e caustic con un gusto acerbe e un odor pungente.
Aceto, etiam appellate vinagre, compone se principalmente de acido acetic e aqua e contine circa 3-9% acido acetic per volumine.

Un **acetometro** es un apparato pro mensurar le quantitate de acido acetic in un solution.
Abiogenese

**Abiogenese** [a-bio-gé-ne-se] es le theoria discreditate que le organismos pote esser generate spontaneemente al vita ab materia inanimate.

## Vide etiam
* generation spontanee
* origine del vita
Apologia

**Etymologia:**
:Ab le greco *apologheomai* pro "defender se", *apologhia* pro "defensa" o "justification". 

**Definition:**
# Un defensa oral o scribite de alcun persona o idea.
# Discurso in le qual se lauda o defende un persona o un causa. 
# *(Theol.)* In 1 Petro 3:15 significa saper render conto del fide christian ante a illes que pensa differentemente o que es lontan de illo. In general se dice “apologia” le defensa oral e scribite del fide christian.

## Vide etiam
* Apologetica
Amyraldismo

Le **amyraldismo** es un theologia reformate de Moyse Amyraut (1596-1664), pastor protestante francese, le qual inseniava doctrinas como le gratia universal e le universalismo hypothetic. Le **universalismo hypothetic** es le theoria amyraldian que le salvation es possibile foras de la ecclesia visibile per le obra de Christo. 

Le doctrine de propitiation ilimitate amyraldian es que le application del gratia salvific es particular, ma su provision es universal.

Simile al conception catholic roman de post le Concilio Vatican II que le non-christianos pote esser salvate sin cognoscentia de Christo. Secundo iste theoria, Deo vole que tote le homines sia salvate super le condition que illes crede.
Affixo

**Definition:**
:Morphema que se adde al lexema o radice del parola. Si se adde avante, se appella preffixo (e.g. **re**tornar). Si se adde detra le radice o parola, se appella suffixo (obr**ero**).
Anagnorisis

Le **anagnorisis** (del grec antique ἀναγνώρισις
"recognoscentia") es un ressource narrative que consiste in
le discoperta per un personage re datos essential pro su identitate,
re su esseres amate o su milieu, occulte pro ille usque iste momento. Le
revelation altera le conducta del personage e le obliga a facer se un
idea plus exacte re se ipse e re lo que le circumfere.

Le termino
esseva utilisate por le prime vice per Aristoteles in su *[[Poetica de Aristoteles|Poetica]]*.
Ben que le anagnorisis es un ressource frequente in multe generos,
Aristoteles lo describeva in relation con le tragedia classic grec,
con lo que illo es associate per modo special.

Secun
Aristoteles, le momento ideal por le anagnorisis tragic es le
peripetia (giro del fortuna): in su momento central, toto se revela e
deveni clar al protagonista, con effectos quasi sempre demoliente.
Per exemplo, le discoperta per parte de un heroe tragic re alcun
veritate re se ipse, altere personas, o alcun actiones implica que,
nunc que ille lo sape, tote le trama cambia de direction como
resultato de su reaction a le notitias. Le revelation de iste
veritate (que ja era un facto, ma le protagonista ignorava) cambia le
perspectiva e le reaction del heroe, qui se adapta acceptante su
destino e in consequentia adjutante a que illo occurre.

Un exemplo
classic de anagnorisis in le tragedia grec se trova in *[[Edipo Rege]]*
per Sophocles, quando Edipo
discoperi que le persona que
ille habeva occidite era su patre e que su sposa es su matre. Un caso
specialmente emotive es le de Agave al final de *Le
Bacchantes* de Euripides, qui
arriva a Thebas con lo que illa crede es le capite de un bestia in su
mano. A mesura que le Deo Dionysio se va retirante de su esser, illa
comprende que se tracta de su proprie filio, Pentheus, a qui illa e
le altere bacchantes ha dispeciettate in un orgia de sanguine.

In
le comedia grec, le anagnorisis es anque un ressource frequente: in
le obras de Menandro e su imitatores latin, abunda le personages qui
ha essite abandonate quando illes esseva ancora pueros e illes son educate
como membros de un classe social inferior. Al inciper un relation con
un personage nobile, lor origine humile suppone un obstaculo; al
final del obra, on discoperi per alcun indicio (un marca de
nascentia, un objecto personal que le matre lassava juxta le baby) su
ver identitate, e le copula pote unir se felicemente in maritage.
Aborto

**Aborto** es le expulsion del embryon o feto, quando normalmente non poterea ancora viver ex utero o quando es jam morte in utero.

Il ha duo typos de aborto, *spontanee* e *manual*:
* Le aborto spontanee pote evenir a causa de un condition medic maternal o fetal, sive a causa de un accidente physic o psychologic del matre.
* Le aborto manual es un practica medic denominate Interruption de Graviditate quando necessari al bon sanitate del matre, e Interruption voluntari de Graviditate (**IVG**) quando il ha un graviditate indesirate. Desde tempores antique, le aborto pote esser inducite chimicamente aut operate chirurgicamente.

## Vide etiam
* embryon
* feto
* nascentia
* parto
Apparato (disambiguation)

[ap-pa-rá-to]
----
**Definition:** 
# Objecto constituite per varie pecias combinate pro facer un travalio o un function.  *Un apparato de radio.* *Le nivera es un apparato que conserva le alimentos* traballo ou unha función. *Un aparato de radio.* *A neveira é un aparato que conserva os alimentos.* (Tamén se di aparello). 
# Conjunto de organismos que concurre pro un mesme fin. *Le apparato de justitia de un pais.* 
# Conjunto de organos que concurre pro realisar un function in le animales e in le plantas. *Le [[apparato digestive]].*
Albada

Le **albada** es un canto traditional de probabile origine trobadoresc que expressa le tristessa del amantes quando veni le matino.

Le **alborada** es un canto similar al **albada** ma que expressa le allegria del amantes quando veni le matino.
Allegoria

## Etymologia
:Ab le greco *allegorein* pro "parlar figurativemente"

## Definition
# Parola o imagine que evelia le pensamento de un altere. (e.g. Un skeleto proviste de un falce es un allegoria del morte.) 
# Procedimento rhetoric per le qual se crea imagines metaphoric correspondente a un termino real. 
# Un obra litterari de senso allegoric. 

## Vide etiam
* Allegoria dantesc
Anaphora

## Etymologia
:Ab le latino *anaphora*, del greco *anafora* pro "repetition"

## Definition
# Recurrer le texto con mentiones implicite pro medio de pronomines demonstrative.
# Figura rhetoric consistente in un repetition de parolas al principio del verso o phrase.
# Deixis que emplea certe parolas pro assumer un parte del discurso jam emittite.

## Vide etiam
* Arafina
Alitteration

Le **alitteration** es un figura rhetoric que consiste in le empleo de parolas con abundantia del mesme litteras pro producer un effecto acustic, normalmente relationate con le senso del phrase. Pote esser violente o suave.
Deixis

In pragmatica e linguistica, **deixis** (greco: δειξις demonstration, referentia; "puncto de referentia" in linguistica contemporanee) es le phenomeno in que le significato o interpretation de parolas o expressiones depende del contexto.

## Typos
Existe plure typos de deixis:
* Deixis de **tempore:** phrases de typo *hodie*, *heri*, *le anno passate* o de adverbios pronominal como *postea.*
* Deixis de **loco:** determina direction o location, per exemplo *hic, supra,* e *al derecta.*
* Deixis **personal:** referentias a un texto precedente con pronomines como 'io', 'nos' o 'illa', como: *Daniel e Paulo vadeva pro piscar. Iste piscava nihil, e ille piscava solmente un.*
* Deixis **social:** referentia a un participante. Illo pote haber un function distinctive in le relation social, como per exemplo le usage de politessa 'vos' in contrasto con 'tu'.
* Deixis **de texto:** referentias in un texto a altere partes del mesme texto, per exemplo referentias a capitulos anterior.
* Etiam le articulo determinate, como 'le' in 'le cavallo', es un typo de deixis, viste que le cavallo specific del qual il se tracta varia con le contexto.

## Exemplo
Un exemplo typic de deixis es iste enunciation:
:*Io es absente, sed io retornara post un hora.*
Qui lo dice? Absente de ubi? Retornara a ubi? Quando comenciava iste hora?

## Vide etiam
* Anaphora
Apherese

## Etymologia
:Ab le greco *aphairesis* "action de substraher" de *apo* "a distantia de" e *haireo* "prender"

## Definition
:*(in [[Medicina]])* Un amputation, de qualque parte nocue del corpore.
Alexandrino

**Definition:**
:Versos de dece-quatro syllabas dividite in duo hemistichios de septe syllabas. Su nomine se debe a que in ille metro es scripte le Libro de Alexandre (Seculo XIII). Illo es le verso per excellentia del Mester de Clerecia (Seculos XIII e XIV). Illo cadeva in disuso, e esseva rehabilitate per Ronsard e le Pleiade (Seculo XVI).
Alleluia

Le **Alleluia** o **Hallelujah** es un laudation a Jah (Deo).
## Etymologia
Ab le hebreo *hallelu Yah* "Lauda a Jah"
## Formas
# Versos prosaic e repetitive 
# Versos in par e multo spontanee
Amphibracho

**Etymologia:**
:Ab le latino *amphibrachus*

**Definition:**
:Pede del poesia grec e latin composte de un syllaba longe inter duo breve.
Nationalismo andaluse

Le **nationalismo andaluse** (***andalucismo*** in espaniol) es un movimento politic e social que supporta le recognoscimento de Andalusia como un nation intra Europa

Le partitos politic principal que representa le nationalismo andaluse es le *Partido Andalucista* (PA), le *Partido Socialista de Andalucía* (PSA) e altere partitos pro le independentia como *Nación Andaluza* (NA), e *Asamblea Nacional de Andalucía* (ANA).
Amphibologia

## Etymologia
Ab le latino *amphibologia* pro "ambigue" o "equivoc"

## Definition
# Duple senso, in le significato del parola, al que se le pote dar plus de un interpretation. (e.g. "TU" que pote esser pronomine possessive o personal). 
# Figura que consiste in emplear phrases con duple senso; multo utilisate per le satyricos.
Antiphrase

## Definition
# Consiste in designar personas o cosas con nomines que significa lo contrario de lo que illos es. 
# Expression que significa sarcasticamente lo contrario de lo que se vole dicer. (e.g. "Qual angelo!")
Aljamia

**Aljamia** es textos scripte in lingua romance con characteres arabic e non con characteres del alphabeto latin (e.g. le Poema de Yuçuf, que relata le version Koranic del historia biblic de Joseph vendite per su fratres al sclavitude.).

## Ligamine externe

* Manuscriptos Aljamiado-morisco
Anglese american

Le **anglese american** es le variante del lingua anglese proprie del populos american, in particular in le Statos Unite (e.g. *barbacoa, hamaca, software, weekend,* etc.)
Dynamica

In physica, le **dynamica** es un branca que studia le corpores in movimento.

## Adynamia
[a-di-ná-mia]
----
**Etymologia:**
:Ab le greco *a* pro "non" e *dynamis* "fortia" o "poter"

**Definition:**
:Deficentia de energia, o deficientia de fortia vital.

**Terminos relationate:**
* Adynation
* Dynamo
Adonis

**Adonis** [a-dó-nis] es un deo del mythologia grec. Originalmente, ab le nomine del deo del phenicios *Adon* o "senior".

## Verso adonic
Verso del poesia grec e latin, que consta de un dactylo e un spondeo o trocheo.
Abaddon

**Etymologia:**
:Ab le hebreo * `avad·dohn* pro "destruction". 

**Definition:**
:In Revelation 9:11 iste parolaa se translittera al texto interlingua como "Abaddon"; in iste passage se parla de un symbolic plaga de langostas que ha "un rege, le angelo del abysmo. In hebreo su nomine es Abaddon, ma in greco ha le nomine Apollyon".

**Exegese:**
:Le termino hebree * `avad·dohn* significa "destruction", e tamben pote referer se a un "loco de destruction". appare in le texto hebree original un total de cinque vices, in quatro del cuales se usa in parallelo con "sepulchro", "Sheol" e "morte". (Psalmo 88:11; Job 26:6; 28:22; Proverbios 15:11.) in iste versiculos le parolaa * `avad·dohn* allude al processos destructive que seque al morte human, e le textos indica que le discomposition o le destruction tene loco in le Sheol, le sepulchro comun del humanitate. in Job 31:12 'avad·dohn face referencia al efecto dannino del proceder adultero. Job diceva: "Ese [proceder adulterose] es un foco que consumerea usque le destruction mesme [`adh-'avad·dohn] , e inter tote mi producto se radicarea". (**Compara con:** Proverbios 6:26-28, 32; 7:26, 27.)

:** ''Qui es Abaddon, le angelo del abysmo?'' **

:Per altere parte, in Revelation 9:11 le expresion "Abaddon" se usa como nomine del "angelo del abysmo". le nomine grec correspondente, "Apollyon", significa "Destructor". Durante le seculo passate se intentava demonstrar que iste texto applicava propheticamente a homines como le Imperator Vespasiano, Muhammad e incluso Napoleon, e per lo general se credeva que iste esseva un angelo "satanic". non obstante, il ha de prender se in consideration que in Revelation 20:1-3 se presenta al angelo que tene "la clave del abysmo" como un representante de Deo procedente del celo, e, plus ben que esser "satanic", ille liga a Satan e lo jecta al abysmo. In un commentario super Revelation 9:11, *[[The Interpreter's Bible]]* dice: "Non obstante, Abaddon non es un angelo de Satan, si non de Deo, qui executa su obra de destruction secun le ordina Deo".

:In le textos del Scripturas Hebree citate anteriormente, le termino * `avad·dohn* se usa in parallelo con Sheol e morte. In Revelation 1:18 Jesus Christo declara: "Io vive pro le seculo del seculos, e io tene le claves del morte e del Hades", e in Luca 8:31 se monstra su poter con respecto al abysmo. Le facto que ille tene poter pro destruer, inclusive a Satan, es evidente in Hebreos 2:14, ubi se dice que Jesus Christo participava de sanguine e carne pro que "per su morte, ille reduce a nihil a ille qui tene le medio pro causar le morte, il es a dicer, al Diabolo". in Revelation 19:11-16 se le representa clarmente como le Destructor o executor nominate per Deo. 

### Vide etiam
* Apollyon
Abagtha

**Definition:**
:*Abagtha*, mentionate in le libro de Esther in le Biblia esseva un official del corte del rege perse Asuero e ministrava in le palatio al capital de Susa. (Esther 1:10.)

**Exegese:**
:Nomine de un del septe officiales del corte qui ministrava in le palatio de Susa al rege perse Asuero, le sposo del femina judee Esther. (Esther 1:10.)

:Le majoritate del versiones biblic dice que ille esseva un del septe "eunuchos", ma alteres lo traduce "homines de su confidentia" e "sirvientes". Mesmo que in le paises del Oriente Medie se soleva utilisar al eunuchos como homines de confidentia al servicio del casas royal, le significato basic del termino hebree original, *sa·ris*, es "official del corte" e solo como secunde acception pote referer se a un persona castrate. Date que non pare que iste septe officiales esseva adjutantes del rege e esseva al cargo del feminas (como Hegai, le eunucho del rege mentionate in Esther 2:3), il es possibile que illes non esseva eunuchos in senso physic.
Abana

**Abana** [a-bá-na] es le nomine biblic del fluvio que passa per Damasco, in Libano, identificate hodie con le Nahr Barada, que nasce in le montanias del Anti-Libano, al nord west de Damasco. Illo es un del duo fluvios de Damasco al que alludeva Naaman, commandante del exercito syrie, quando minuspreciava le instructiones de Eliseo de baniar se in le aquas del Jordan pro curar se del lepra in 2 Reges 5:12.

A iste fluvio normalmente se identifica le Nahr Barada (), que nasce in le montanias del Anti-Libano, al nord west de Damasco. Depois de transversar le montanias, sorti de un gorga (fauce o stricto) que se trova justo al west de iste citate, cursa le parte septentrional de illo e se ramifica in varie directiones, rigante un amplie zona ante de perder se in le meremmas que se trova al est de Damasco. Su aquas, usate pro irrigar campos e verdieros per medio de canales e conductos, crea un extense oasis de exuberante vegetation. Ben se pote dicer que Damasco debe su existentia al Barada. Per multe tempore illo ha proviste le aqua pro le cisternas, fontes e banios del citate, per lo que le scriptores classic lo appellava le "fluvio auree" (*Chrysorrhoas*). Assi que le elevate opinion de Naaman super iste fluvio pare esser ben fundate.

In le margine del Texto Masoretic e in le Version Peshitta syriac se emplea le parola "Amana" in vice de "Abana" in 2 Reges 5:12. Multe traductiones usa le expression "Amana" in le Cantico del Canticos 4:8, le qual, secun credentia, face referentia al montanias del Anti-Libano, ubi se trova le nascentia del mentionate fluvio. Assi que il es possibile que le fluvio prendeva le nomine del montanias ubi illo nasceva.

## Referentias
Accordion

Le **accordion** es un instrumento musical que on comprime pro sonar, e on produce musica con le adjuta de un claviero e buttones.

## Vide etiam
* Bandoneon
Acne

**Acne** es un condition stationari del pelle characterisate per un obstruction del foliculos pilose per cellulas morte e sebo. Bacterios se trappa in iste foliculos obstruite. Isto causa inflammation e pustulas sur le facie, le dorso, le pectore o altere superficies del corpore.
Abda

**Etymologia:**
:Ab le hebreo pro "Servo".

**Definition:**
# Patre de Adoniram. (1 Reges 4:6.) Durante le regno de David e Salomon, su filio, Adoniram, esseva un principe super le recrutatos pro travalios fortiate, e debeva esser le "Adoram", o "Hadoram", referite in altere textos. (2 Samuel 20:24; 1 Reges 12:18; 2 Chronicas 10:18.) De isto se comprende que *Abda* probabilemente esseva un contemporaneo del rege David.
# Descendente de Jeduthun, del tribo de Levi. (Nehemia 11:17, 18.) Le levita *Abda* debeva esser le mesme personage que le "Abdia" mentionate in 1 Cronicas 9:16. Ille esseva un del exiliatos que regressava de Babylonia a Jerusalem.
Acrostico

**Acrostico** es Poema in que le litteras inicial, medie o final de cata verso, legite in senso vertical, forma un vocabulo o expression.
Antithese

**Antithese** (del greco "poner oposto", de ἀντι- "contra" e θέσις "colocar") es usate in scriptura o discurso como un proposition que contrasta o inverte ulle proposition mentionate anteriormente, o quando duo oppositos es introducite junte pro un effecto de contrasto. Illo se basa sur le frase o termino logic.

Le antithese pote esser definite como "un figura rhetoric que implica un apparente contradiction de ideas, parolas, clausulas o propositiones intra un structura grammatic equilibrate. Le parallelismo de expression serve pro emphasar le opposition de ideas.

Un antithese sempre debe haber duo ideas in un mesme proposition. Le ideas pote non esser structuralmente opposte, ma servi como functionalmente opposte quando illos es comparate pro emphasar los.

Secundo Aristoteles, le uso de un antithese face que le audientia melior comprende le puncto que le orator sta a expor. Explicate con plus detalio, le comparation de duo situationes o ideas face le election del correcte plus facile. Aristoteles affirma que le antithese in rhetorica es simile al sillogismo per le presentia de duo conclusiones intra un proposition.

Le antitheses es usate pro reforcer un argumento mediante le uso de oppositos exacte o simplemente contrastante ideas, ma etiam pote includer ambos. Illos sovente face que un phrase sia plus memorabile pro le lectore o le audientia per le equilibrio e emphase del parolas."
## Etymologia
:Ab le greco *antithesis* pro "contradiction"

## Definition
# Alco in contrasto directe o in complete opposition.
# *(in Lit.)* Formulation litterari que consiste in contraponer duo ideas de signification contrari. (e.g. Felice disgratiato!)
Apologo

**Etymologia:**
:Ab le greco *apologos*, un conto, un fabula, de *apo* "a distantia de" e *logos* "parola" o "discurso"

**Definition:**
* Narration con intentiones moral, p. ex. *le apologo de [[Menenio Agrippa]]*.

## Vide etiam
* Apologetica
Arcadia

**Arc<u>a</u>dia** () es un region del Peloponneso que le poetas classic converteva in le terra del innocentia e le virtute. Illo es metaphoricamente le loco primordial del felicitate, pro exemplo in le *Eclogas* de Vergilio (scripte in le prime seculo ante le Era commun) o le *Arcadia* de Jacopo Sannazaro (1504).

Le Arcadia contemporanee es un prefectura () de Grecia cuje limites non corresponde exactemente a illos del antiquitate. Arcadia ha hodie un extension litoral (le provincia de Cynuria, apud Leonidio) ma non imbracia su antique section septentrional sub Monte Cyllene (apud Pheneo, in le Corinthia moderne). Iste punctos importa proque le Arcadia del litteratura classic es un pais terranee de pastores montan, e Monte Cyllene es famose como le loco arcadian del nascimentos de Hermes (Mercurio) e Pan in mythologia grec.

Le prefectura moderne conta 100.611 habitantes secundo le datos de 2005. Le sede del prefectura es Tripoli, un urbe parve de 28.976 habitantes.
Argot

Le **argot** (*pron.* [ar'go] o [ar'got]) vel **jargon**, es un linguage que emplea vocabulos proprie de un profession, etate, o situation (e.g. le parlar usate per prisioneros qui non vole esser comprendite per le guardas); sed etiam genericamente un linguage informal o vulgar.

## Etymologia
Ab le francese *argot*.

## Vide etiam
* Jargon

* Klezmer-loshn
Argumento (disambiguation)

ARGUMENTO (s) [ar-gu-mén-to]
----
**Definition:**
# Un opposition verbal.
# Un disputa o debatto.
# *(in Philosophia)* Le processo de rationar.
# *(in Lit.)* Successos narrate in un obra litterari.
Ascetismo

**Etymologia:**
:Ab le greco *askeetees* pro "athleta", "ille qui se exercita".

**Definition:**
:litteratura que cerca le perfection christian. In le Seculo XVI se distingeva inter *ascetica* e *[[mystica]]*, essente le prime, le "ascetica" un preparation per medio del effortio proprie pro attinger le secunde, le "mystica", le qual esseva un dono divin. 

## Vide etiam
* Mystica
Antinovella

**Definition:**
:*(in Lit.)* Un obra litterari in le qual le autor rejice le elementos traditional de un novella.