open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Berberismo

**Berberismo** o **amazighismo** es un movimento político-cultural berber de nationalismo ethnic, iniciate principalmente in Kabylia (Algeria) e in Marocco durante le era colonial francese con le mytho kabyle,[2] e depost se propagante al resto del communitates berber in le region del Maghreb in Africa del Nord. Le movimento berberista in Algeria e Marocco es in opposition al arabisation cultural, le ideologia politic pan-arabiste e le islamismo. Anque illo essaya a differentiar le Berberes del arabes musulmanes como un "populo democratic europee derivante de un passato pre-islamic".[3]

In Azawad (norde Mali), le movimento Tuareg-Berberista es anque seculare e in opposition al arabismo e al discrimination percipite contra le Tuareg nomadic per altere gruppos e le governamento maliense. Un gruppo berber, le Tuaregs, se rebellava contra Mali depost 2012, et stabiliva un stato temporariamente independente denominate Azawad, que se identificava como berber.
Congresso Mundial Amazigh

Le **Congresso Mundial Amazigh** (CMA) (in Tamazight ⴰⴳⵔⴰⵡ ⴰⵎⴰⴹⵍⴰⵏ ⴰⵎⴰⵣⵉⵖ; Romanizate: Agraw Amaḍlan Amaziɣ) es un organisation non-governamental international compone de associationes socio-cultural e de developpamento amazigh de Africa del Nord e de la diaspora, con le objectivo de haber un structura de coordination e representation.

Illo esseva fundate in le prime congresso realisate inter le 1-3 de septembre de 1995 a Saint-Rome-de-Dolan, Francia, que jungeva plus que cento delegates e representantes de tribos e associationes amazigh, de paises alora Africa del Nord, Europa e America. Le organisation ha su sede in Paris e es independente de tote statos e partitos politic.

Le Congresso Mundial Amazigh es essite describite como le "Nationes Unite del populo amazigh" a causa de su inclusivitate, representation de tote le tribos de Africa del Nord, equalitate de genere e transparencia.

In octobre de 2011, Fathi Ben Khalifa esseva elegite presidente del Congresso, succedente Belkacem Lounes e in juli de 2015, Kamira Nait Sid esseva elegite como nove presidente del Congresso.

## Ligamines externe
*Pagina official
Azurite

**Azurite** es un mineral de cupro moll e de color blau profunde producite per la alteration de depositos de mineral de cupro. Durante le initio del seculo XIX, iste esseva cognoscite etiam como chessylite, in honore del loco ubi illo esseva descoperite pro le prime vice a Chessy-les-Mines proxime a Lyon, Francia. Le mineral, un carbonato basic con le formula chimic Cu3(CO3)2(OH)2, ha essite cognoscite ab le tempore de antiquitate, e esseva mentionate in le Historia Natural de Plinio le Senior con le nomine greco kuanos (κυανός: "blau profunde", radice del parola anglese "cyan") e le nomine latin caeruleum. Le cupro (Cu2+) da a illo su color blau. Desde le tempore de antiquitate, le azul profund e clarissime del azurite ha essite associate con le celos de deserto de bassa humiditate e de hieme. Le nomine moderne in anglese del mineral reflecte ista association, proque tanto azurite como azure es derivate via arabe del parola persa lazhward (لاژورد), un area cognoscite pro su depositos de un altere petra blau profunde, le lapis lazuli ("petra de azure").
Conflicto sudanese de 2023

Le 15 de april 2023, un conflicto armate comenciava inter factions rival del governamento militar de Sudan. Il comenciava quando confrontos explodava in le west de Sudan, in le capital, Khartoum, e in le region de Darfur. Usque le 25 de april, al minus 559 personas habeva morte e plus de 4.000 habeva resultate ferite.

Le battalias comenciava con attaccos de le paramilitar Fortias de Supporto Rapide (FSR) contra punctos critic del governamento. Attaccos aeree, artilleria e fusillias appareva in tote Sudan, incluse Khartoum. Le 23 de april 2023, tanto le chef de le RSF, Mohamed Hamdan Dagalo, como le facto chef de Sudan e chef de le armea, Abdel Fattah al-Burhan, reclamava controllo de plure punctos critic del governamento, como le quartele general militar, le Palatio Presidencial, le Aeroporto International de Khartoum, le residencia official de Burhan e le sede del Corporation de Radiodiffusion National de Sudan (CRNS). Le conflicto inter le duo general ha portate Sudan al margine de un nove guerra civil, e on ha parlate de un "incipiente guerra civil".
Contato de Drač

Le **Contato de Drač** (in serbo: Драчки округ/Drački okrug) esseva un del contatos del Regno de Serbia stabilite le 29 de novembre 1912 in le parte del territorio de Albania prender del Imperio Ottomano durante le Prima Guerra Balcanic. Le Contato de Drač habeva quatro districtos (in serbo срез/Srez): Drač (Durrës), Lješ (Lezhë), Elbasan e Tirana. Le armea del Regno de Serbia se retirava de Durrës in april 1913.
Francis Tully

**Francis Tully** (1912-1987), es un chassator de fossiles francese.

Retirate de Texaco, ille trova in 1955 le prime fossile de *[[Tullimonstrum]]* (nominate secundo su nomine de familia).
Abderrazak El Albani

**Abderrazak El Albani** es un recercator franco-maroccan. Professor de geologia e sedimentologia al , ille effectua su recercas al instituto IC2MP, unitate mixte del universitate e del  (UMR 7285).

## Major discopertas
*In 2008, Abderrazak El Albani, conducente un equipa international, discoperi le formas de vita fossile multicellular macroscopic le plus ancian cognocite in un sitio fossilifere del provincia del Haut Ogooué in Gabon (le ). Le discoperta de iste organismos permitte de repulsar la data del emergentia del vita multicellular de 1.5 milliardos de annos. Iste discoperta permitterea tamben de revisar le cognoscentia del evolution de la biosphera sur Terra durante su historia.
*In 2023, su equipa discoperi le plus ancian protisto cognocite in le gruppo fossile de Franceville. Iste discoperta permitte de repulsar la data del emergentia del protistos de plus que 300 milliones de annos.

## Libros
* El Albani, A., Macchiarelli, R., Meunier, A. 2016. *Aux origines de la vie - une nouvelle histoire de l'évolution*. Dunod Paris, 224 p. .
* Troppenz, U.-M., Schmälzle, D. 2015. *Wohin die Spuren führen - das neue Bild des Präkambriums: Franceville-, Montana und Ediacarafauna*. Tetrada Parchim, 192 p., 162 photos en couleur, 2 tables chronologiques. .
* Troppenz, U.-M. 2017. *The New Precambrian - no "boring", but bustling billions in a succession of evolutions and global catastrophes*. Tetrada Parchim, 140 p., 115 photos en couleur, 2 tables chronologiques. .
Diadema antillarum

***Diadema antillarum***, le **ericio de mar nigre** o **diadema del Antillas** es un specie de ericios de mar del familia .

Illo es characterisate per spinas multo longe e nigre.

Illo es le plus abundante herbivoro del recife de corallo del bassinos caribe e west atlantic. Illo protege le recife de un disveloppamento troppo grande de algas.

In 2022, su population pati un nove onda de forte mortalitate, causate per un  del genere *[[Philaster]]*.

## Etymologia
Le specie es nominate "Diadema" pro su elegantia e "antillarum" viste que su principal area de repartition es le Antillas.
N44 (nebula de emission)

**N44** es un nebula de emission con structura superbulla in le Grande Nube de Magallanes, un galaxia satellite del Via Lactee in le constellation de Dorado.
Philaster

***Philaster*** es un genere de protistos  del familia .

Le species *[[Philaster lucinda]]* e *[[Philaster guamense]]* es implicate in le necrose rapide del texito corallin ().

Un specie proxime de *[[Philaster digitiformis]]* es implicate in le mortalitate del ericio de mar *[[Diadema antillarum]]*.
József Schunda

**József Schunda** (Sibřina, Republica Chec in 1818&nbsp;–  Esztergom, Hungaria in 1893) e **Vencel József Schunda** (Dubeč, Republica Chech le 19 de maio 1845&nbsp;– Budapest, Hungaria le 26 de januario 1923) esseva oncle e nepote e fabricatores hungare de instrumentos musical, nascite in le Republica Chec. József Schunda initiava un atelier in Pest in 1848, e su fratre le jungeva como apprentisse in 1856, deveniente socio, e plus tarde le proprietario del fabrica. Le atelier produceva le prime cimbalom hungare de concerto con pedales in 1874 e anque redesignava un moderne tárogató, un instrumento similar al clarinetto specific a Hungaria. Le atelier esseva claudite in le Secunde Guerra Mundial.
Jukō-in

**Jukō-in** (聚光院) es un subtemplo de Daitoku-ji, en Kyoto, Japon. Illo esseva fundate in 1566 como un templo funerari pro Miyoshi Nagayoshi. In 1589, Sen no Rikyū designava illo como le templo funerari pro su familia. Le Hondō (1583) e le chashitsu (1739) es Proprietates Cultural Importante e le jardines ha essite designate un Sitio de Belleza Natural. Un pictura de Miyoshi Nagayoshi (1566) anque ha essite designate un Proprietate Cultural Importante. Le templo contine multe picturas de fusuma facite per Kanō Eitoku.
Philaster guamense

***Philaster guamense*** es un specie de protistos  del familia .

Le specie essava identificate in 2011 como responsabile del maladia del banda brun () del corallo sub le nomine (basionymo) *Porpostoma guamensis*. Pois essava attribuate al genere *[[Philaster]]*.

Con *[[Philaster lucinda]]*, illo es implicate in le necrose rapide del texito corallian ().

## Description
Es gracile, L=200-500 x d=20-75 µm. Ha multe vacuolos alimentari de color brun.

## Comportamento
Es minus active que *Philaster lucinda*. Se observa supertoto groupate en secunde linea sur un lesion, datente le apparentia de un banda brun sur le corallo.
Usinas siderurgic de Ózd

Le **Usinas siderurgic de Ózd** (ÓKÜ) esseva un del plu significantes usines de la region industrial del nord de Hungaria.

Le traditiones del metallurgia in Gömör se remonta a multe seculas, explicate per le minas de ferro e carbon e le boscos dense e fertile del region. Le production de ferro industrial initiava su desenvolvemento al initio del seculo XVIII, durante le Guerra de Liberation de Rákóczi. Le prime associationes importante del sector siderurgic esseva le Murányi Unió e le Rimai Coalitio, que nasceva durante le prime decadas del seculo XIX. Nonobstante, le micre firmas non habeva un vita realment viable, e il esseva necesse de concentrar le poter de production. Post un certe ritardo e coordinamento, in 1845 nasceva le Gömöri Vasművelő Egyesület, que consisteva del participation de le duo precedente associationes e alcun altere siderurgistas. Le nove consortium construeva un nove fabrica in Ózd, e in practica le industria siderurgic de Ózd nasceva. Pro le competition gradualmente emergente in le sector, pro le efficacitate e altere rationes, on necessitava de un fusion plus stricte, e in 1852 nasceva le Rimamurányvölgyi Vasmű Egyesület, que includava le participation del fabrica de Ózd. Le industria deveniva floridante, faceva avancamentos technic seriose e su guadagnos nette se multiplicate in pauc annos.

Parallelmente, in Salgótarján, avanava le effortios simile, e in 1868 nasceva le Salgótarjáni Vasfinomító Társulat. Durante le tempore, on proponeva plus volte un coalition inter le duo usinas, que solmente in 1881 se realisava: il nasceva le "Rima", que significa Rimamurány-Salgótarjáni Vasmű Rt., le mammoth empresa siderurgic de illa epocha. In le annos 1898-1900, le fabbricas del consoritate provideva quasi 44% del production de minerales del pais, 44% del production de acero e 44% del production de productos de acero laminite. Le prime Guerra Mundial e le Tractato de Trianon poneva le consoritate in un situate difficil, ma, nonobstante le problemas de materia prima significative, le production se recuperava relativemente rapide. A causa del avancamentos technic continue, le modernisation e le installation de nove unitates de production, le consoritate producteva con plus de successo, e le crescente demanda ante le Secunde Guerra Mundial afflueva plus fortio.
Agricultura hongaresa

Le **agricultura hongaresa** como un ramo del economia national de Hungaria ha contribuite 3,5% del produit national brut (PNB) in le 2020. Secundo le census agricole de 2020, il habeva 241 milles de operationes agricole, le majoritate de quales ha terre inter 5 e 300 hectares. Le superficie agricole total del pais ha essite 4 milliones de 922 mil hectares, que approximativemente representa 53% del territorio national. 82% ha essite usate como terre arabil, 15% como pasturas e 3% ha essite coperte per vignetas e fruttetas.

Hungaria se trova in le region del clima continental, oceanic e mediterranean. In le majoritate del annos, le conditiones climatic ha create un base benestante pro le agricultura multilateral. Le precipitation ha un effecto significant super le production agricole, con le plus grandes cantitates in le regiones sud-occidental del pais e le minor in le medio del Plaino Hongarese. Le horas de sol ha superate 2000 annalmente in le sud-est del Plaino Hongarese. Le ressources aquatique de Hungaria proviene principalmente de paises vicin, e 95% del aquas superficial es proveniente del externe. Canales es construite in le regiones del Plaino Hongarese que ha un deficit de precipitation pro irrigar le terrenos agricole. 68% del territorio de Hungaria es plainos de tipo alfa. Le tres tipos de solos le plus frequente es le chernozem (mezosegi), le solos forestal cafes e le solos de sedimentos de collinas e laderas.

In 2020, 227.645 personas laborava in le agricultura, 90% ha essite plus que 40 annos (204.986) e solmente 10% minus que 40 annos (22.659). 61% de illes non ha un diploma agricole, solmente ha experientia practic. In 2020, le media del superficie agricole per operation ha essite de 22,8 hectares. Le comitats de Jasz-Nagykun-Szolnok (40 hectares) e de Fejer (37 hectares) ha le plus grande superficie agricole media per operation.

Le 45% del superficie de terre arabil del pais se trova in le comitats del Plaino Hongarese, specialmente in le region del sud-est del plaino. Békés es un de le comitats le plus importante pro le cultura de plantas de cereales e culturas industrial, que representa 9% del superficie de terre arabil del pais. Le plantas de cereales (58%) e culturas industrial (24%) es le plus grande productions del agriculture de Hungaria. Le production de pomes es le plus importante inter le production de fructos, que representa 31% del production total de fructos del pais, seguente per le uvas (18%). Le numero de operationes que deteneva animales in 2020 ha essite 117 milles. 66% del proprietarios non ha un diploma agricole, solmente ha experientia practic.

Le numero de agropecuarias que detene bestial era de 117 mille in le 2020. 66% del productores de bestial non ha un education agricola, ma illes ha experientia practic solmente. Un tertie del bestial es trovate in le comitatis de Hajdú-Bihar, Bács-Kiskun e Békés. In le 2020, le population animal de Hungaria esseva composte per 31 milliones de gallinas, 2,9 milliones de porcos, 993 mille de ovines e 933 mille de bovinos.
Philosophia presocratic

Le **philosophia presocratic**, cognoscite etiam como philosophia grec ancienne anterior a Socrates, es le philosophia grece ancienne ante Socrates. Philosophos pre-socratic se interessava principalmente pro cosmologia, le origine e substantia del universo, sed le inquisitiones de iste prime philosophos se extendeva al functionamento del mundo natural, al societate human, ethic, e religion. Illes cercava explanationes basate super le leges natural in loco del actiones del deitates. Lor opera e scriptos ha quasi completamente disapparite. Le cognoscentia de lor opiniones proviene del testimonia, le discussiones de autor posterior sur le opera del pre-socraticos. Le philosophia trovava terreno fertile in le mundo grece ancienne a causa del ligamines stricte con civilisationes vicin e le emergentia de entitates civil autonomous, le poleis.

Le philosophia pre-socratic initiava in le seculo 6 a.C. con tres milisianos: Thales, Anaximandro, e Anaximenes. Illes attribueva le arché (un parola que pote significar "origine," "substantia," o "principio") del mundo a, respectivemente, aqua, apeiron (le illimitate), e aere. Altere tres philosophos pre-socratic veniva de proxime citates ionian: Xenophanes, Heraclitus, e Pythagoras. Xenophanes es cognoscite pro su critique del anthropomorphismo de deitates. Heraclitus, qui esseva notoriemente difficile de comprender, es cognoscite pro su maxim sur le impermanentia, "ta panta rhei," e pro attribuer le fuego como arché del mundo. Pythagoras creava un sequitorate cultic que defendeva que le universo esseva compone de numeros. Le scola eleatic (Parmenides, Zeno de Elea, e Melissus) sequiva in le seculo 5 a.C. Parmenides affirmava que solmente un cosa existe e nihil pote cambiar. Zeno e Melissus principalmente defendeva le opinion de Parmenides. Anaxagoras e Empedocles offereva un explanation pluralistic de como le universo esseva create. Leucippus e Democritus es cognoscite pro lor atomismo, e lor opinion que solmente vacuo e materia existe. Le sophistas advanciava le relativismo philosophic.

Le impacto del pre-socraticos ha essite enorme. Le pre-socraticos inventava alcun del conceptos central del civilisation occidental, como naturalismo e rationalismo, e paveava le via pro le methodologia scientific.
Coronation de Anna Jagelló como regina hungarese a Székesfehérvár in 1527

Le **coronation de Anna Jagelló** en regina hungare in Székesfehérvár en 1527 es le evento in le qual le soror de rege Ludovicus II, qui se habeva perdite in le battalia de Mohács, e Anna, filia del rege húngare Ulászló II e de Anna de Foix-Candale, moriva in 1526, post que un anno ante, in 17 de decembre, le parlamento húngare in Posonium eligeva le archiduce austriac Ferdinand I como rege, contrariante al faction de János Szapolyai. Post que le marito de Anna esseva coronate rege, le 4 de novembre 1547, István Podmaniczky, episcopo de Nitria, coronava Anna como regina de Hungaria in Székesfehérvár. Anna non deveniva regina pro sui derectos ma como consorte del rege Ferdinand, que habeva sido elegite per election libere e non per hereditage, secundo le contracto matrimonial inter le familias Habsburg e Jagelló.

## De principessa a regina
Post le morte de Ludovico II de Hungaria in le battalia de Mohács in 1526, duo opiniones distincte se formava in Hungaria sur le persona del nove rege.

Le 14 de octobre 1526, Fernando e le vidua regina Maria se incontrava in Hainburg, ubi illes concordava que illes exigería lor jure concernente Hungaria, anque si illo requirerea le uso de armas, basate super le contracto matrimonial signate le 19 de julio 1515 in un reunion regal in Vienna, e que un dieta eligitorie de Hungaria esserea convocate. Durante le consilio de Hainburg, que durava del 14 al 17 de octobre, le archiducissa Anna participava, e le vespremi episcopo Salaz Thomas e le judice del pais Thurzo Elek se trovava in le comitiva del regina Maria. Fernando esseva elegite rege per le ordines de Bohemia le 23 de octobre 1526.

Ma un parte de le hungaros non voleva un monarca estranie, e, como le matrimonio de Anna se faceva sin le approbation del dieta, Janos Szapolyai esseva elegite rege de Hungaria le 10 de novembre 1526 in Székesfehérvár, ubi ille esseva coronate le die sequente.

Le dieta convocate per la regina vidua Maria le 23 de novembre 1526 in Komárom, ma que se reuniva a Pressburg le 17 de decembre 1526, elegiva Fernando solmente como rege, sin Anna, e le ordines accentuava que le election de I. Fernando al trono de Hungaria esseva le resultato de un election libere, e non un succession, basate sur le contracto matrimonial inter le casatoro de Habsburg-Jagellon, e que Anna non habeva jure al trono.

Le coronation de Fernando e Anna como rege e regina de Bohemia se realisava le anno subsequente post le election. Fernando esseva coronate le 24 de februario 1527, e Anna le die sequente, le 25 de februario, in Praga.
Aeroporto de Melilla

**Aeroporto de Melilla** es un aeroporto in Melilla. Illo es situate a 3 km sud-est del centro del citate. Illo esseva construite in 1969.
Historia del scriptura russe

Le lingua russe usa principalmente un scriptura alphabetic basate sur le cyrillic.

## Question sobre le scriptura pre-Christian inter le Slavos Oriental
## Le mission Cyrillo-Methodean e Russia
## Penetration del alphabeto slavo in Russia
## Scriptura medieval russa (seculos XI - XVII)
### Tipos de calligraphia
### Material de scriptura
### Scriptura medieval russa del seculo XI al XIV
#### Scriptura del libro
#### Scriptura domestica
## Le secunde influentia slavo-meridional
### Scriptura velicorussa (vechirussa) del seculo XIV al XVII
## Reforma Petrino de scriptura e graphia
## Modificationes in graphia e orthographia durante le seculos XVIII - XIX
## Seculo XX
### Reforma de graphia e orthographia de 1917-1918
## Vide tamben
## Notas
## Ligamines externe
Seculo 6 aEC

Le **Seculo 6 aEC** es un seculo passate in accordo con le calendario julian.  Illo comenciava le 1 de januario 600 aEC e finiva le 31 de decembre 501 aEC.
Syngonium hastiferum

***Syngonium hastiferum*** es un specie de plantas floral del familia Araceae.
Illo es describite per  e  con el nomine *Philodendron hastiferum* e attribuite al genere *[[Syngonium]]* per .

Necun subspecie es identificate.

Iste specie tropical es remarcabile pro haber domesticate su predator, un cimice del genere Neella devenite su pollinisator.

Secundo le autores del studio, "adoption de florivores antagonistic como pollinisatores pote ducer le diversification de flores".

## Distribution
*Costa Rica
*Honduras

## Publication original
**Philodendron hastiferum* Standley & L. 0. Williams, Ceiba 1:232. 1951. TYPE: Costa Rica, Puntarenas, montes forestal supra Esquinas, un region inter Rio Esquinas e Palmar Sur de Osa, Allen 5563 (US, holotype).
Guida de Usator de Linux Mint

#### <big>Guida de installation e configuration</big>

**Qui pote usar iste guida?**

Qui pote usar Linux Mint?

Cognosce Linux Mint

**Es tu libere?**

Software Libere

GNU

Richard Stallman

Le Nucleo de Linux

Linus Torvalds

**PRIME CAPITULO**

INSTALLATION

Elige le juste edition

Verifica tu imagine ISO

Create the bootable media

Facer le boot de Linux Mint

Installation de Linux Mint sur le computator

EFI SecureBoot

Boot-plurime con GRUB

Partitiones

**SECUNDO CAPITULO**

CONFIGURATION BASIC

Gestor de controlator

Supporto de lingua

Imprimitores

Instantaneas del systema

**TERTIE CAPITULO**

OFFICIO 

File e Dossier

Officio con LibreOffice

**QUARTE CAPITULO**

INTERNET 

Firefox

aMule

Thunderbrid

Evolution

**QUINTE CAPITULO**

CONFIGURATION ADMINISTRATOR

Compression de files

Programmas de Windows in Linux

contrasigno administrator

**SEXTE CAPITULO**

INSTALLATION DEL SOFTWARE

Installation de programmas
Reforma militar del Republica Popular China in 2015

Le **reforma militar del Republica Popular China de 2015** esseva un importante restructuration del Armea Popular de Liberation (APL), que applanava le structura de commando e permitteva al Partito Communista Chino (PCC) tener plus control super le armea, con le scopo de reinfortiar le capacitate de combatto del APL.
Guida de Usator de Linux Mint/Qui pote usar Linux Mint

**Qui pote usar iste guida?**

Qualcunque  persona qui vole comenciar in le systema operative GNU/Linux, facile- e rapidemente. Isto es pensate pro le usator le plus nove, proque illo usa applicationes graphic e intuitive. Con adjuta de iste guida, le lector pote gauder de tote le beneficios del software libere con le stabilitate e potentia de GNU/Linux de un maniera simple e libere de viruses.

Si vos cerca qualcosa melior que lo que vos ja cognosce pro Windows e Mac, probabilemente vos ha arrivate al loco incorrecte. Nos hic non parla de utensiles melior o pejor, ma de utensiles libere, alcunos melior, alcunos in disveloppamento e alcunos ancora multo distante del equivalentes con licentias de uso restringite (software privative).

Le software libere non es un exhibitor de productos ma un planca de textos. Pro acceder a un exhibitor, on ha besonio de moneta pro comprar; in cambio, pro acceder a un planca, on ha besonio solmente del cerebro e le curiositate necessari. Hic vos oblidara cosas como "craccar" programmas, que finalmente es un maniera de renunciar a vostre libertate, contribuer assi que le utensiles non libere sia le plus diffuse e, de iste maniera, indirectemente, contribuer al monopolio del software privative que, ben que on non vos perseque pro facer copias illegal, obliga le institutiones public, le companias, le institutos, le universitates, etc., a comprar le licentias.

Le information de iste guida se distribue sin nulle garantia. Ben que tote lo que nos ha scribeva hic, nos ha probate personalmente, nos non pote responder pro le possibile perdita de datos o damno causate per le uso del software que tracta iste guida. Sempre es recommendabile facer copias de securitate del datos importante que vos ha in le computator ante facer ulle cosa de lo que ha essite scribite hic.
Syngonium schottianum

***Syngonium schottianum*** es un specie de plantas floral del familia Araceae

.

No subspecie es identificate.

## Distribution
*Costa Rica
*Nicaragua
*Honduras
*Panama
Neella

***Neella*** es un genere de insectos (cimices) del familia Miridae.

Species de *Neela* es predatores florivore de *[[Syngonium schottianum]]* e altere species de Araceae.

## Species
* *[[Neella anduzeei]]* 
* *[[Neella bicolor]]* 
* *[[Neella caipora]]* 
* *[[Neella carmelitana]]* 
* *[[Neella carvalhoi]]* 
* *[[Neella cinnamomea]]* 
* *[[Neella cuneata]]* 
* *[[Neella decarloi]]* 
* *[[Neella ecuatoriana]]* 
* *[[Neella eucosma]]* 
* *[[Neella explanata]]* 
* *[[Neella fasciata]]* 
* *[[Neella floridula]]* 
* *[[Neella frumentaria]]* 
* *[[Neella guiana]]* 
* *[[Neella itacoaiensis]]* 
* *[[Neella lutescens]]* 
* *[[Neella mantiqueirae]]* 
* *[[Neella nigronotata]]* 
* *[[Neella oaxacana]]* 
* *[[Neella pallescens]]* 
* *[[Neella peruana]]* 
* *[[Neella rondonia]]* 
* *[[Neella similaris]]* 
* *[[Neella unicolor]]* 
* *[[Neella veracruzana]]* 

## Original publication
* Reuter, Odo M. 1908. "Capsidae Mexicanaea D:o Bilimek collectae in Museo i.r. Vindobonensis asservatae enumeratae". Annalen des K. K. Naturhistorischen Hofmuseums in Wien 22: 150-179.

## Notas e referentias

* Hsiao, T. Y. (1946) "The genus Neella Reuter, with descriptions of four new species (Hemiptera, Miridae)". Journal of the Washington Academy of Sciences, 36, 385 – 387.
* https://mapress.com/zt/article/view/zootaxa.5178.2.1
* Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. (ed) (2019). "Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist". Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 54949084. Gikuha niadtong 2019-11-11.
* https://www.catalogueoflife.org/data/search?facet=rank&facet=issue&facet=status&facet=nomStatus&facet=nameType&facet=field&facet=authorship&facet=extinct&facet=environment&limit=50&offset=0&q=Neella&sortBy=taxonomic Catalogue of Life Checklist: *Neella*
Guida de Usator de Linux Mint/Software Libere

Le software libere (in anglese free software) es le software que pote esser usate, studiate e modificate sin restrictiones, e que pote esser copiate e redistribuite tanto in un version modificate como sin modificar sin nulle restriction, o con unes restrictiones minime pro garantir que le futuros destinatarios etiam habera iste derectos.

Proque le software pote esser liberemente redistribuite, generalmente illo pote esser trovate gratuitemente in Internet, o a un costo basso si on le acquire per altere medios (CD-ROM, DVD, diskettes...). Pro isto, le modellos de negotio basate in software libere generalmente se basa in fornir servicios de valor addite como supporto technic, cursos de preparation, personalisation, integration o certification.

In general, on pote dicer que un programma es libere si illo permitte le quatro libertates definite per le Free Software Foundation:

* `Le libertate de executar le programma pro qualcunque scopo (libertate 0).`
* `Le libertate de vider como le programma functiona e adaptar lo a su proprie necessitates    (libertate 1). Le accesso al codice fonte es un requisito.`
* `Le libertate de redistribuer copias (libertate 2).`
* `Le libertate de meliorar le programma e redistribuer lo con le meliorationes facite, proque tote le communitate pote beneficiar se de ille (libertate 3). Similarmente al libertate 1, le accesso al codice fonte es un requisito.`

On non debe confunder lo con le software gratuite (in anglese freeware), que includite a vices su codice fonte, mesmo si illo non es libere, a differentia del software libere, proque illo non assecura le derectos de modification e redistribution del programma.

In facto, il ha diverse definitiones de software libere e diverse typos de licentias pro su distribution. Generalmente, le principal variationes inter licentias solite esser le exacte terminos e conditiones imponite in le redistribution de copias modificate del programma. Illo debe esser mentionate que le majoritate de licentias admitte que un programma libere pote esser distribuite etiam commercialmente (es dicite, per pagamento). In cambio, un programma que es distribuite gratuitemente ma sin codice fonte generalmente non es considerate libere. Le emphase del termino "libere" se trova in le disponibilitate del codice e le possibilitate de modificar lo.
Guida de Usator de Linux Mint/GNU

GNU es un acronymo recursiu del anglese GNU's Not Unix (GNU non es Unix). Illo esseva initiate per Richard Stallman con le objectivo de crear un systema operative libere: le systema GNU. Le 27 de septembre 1983, le projecto esseva annunciate publicamente pro le prime vice. Sequite al annuncio general, diverse scriptos de Richard Stallman subsequente, como le Manifesto GNU, establiva su motivationes pro realisar le projecto GNU, inter le quales distacca le retornar al spirito de cooperation que existeva in le prime tempores in le communitate de usatores de computatores.

Stallman suggere que GNU es pronunciate in anglese, como "guh-noo" (on pote observar que le logotypo es un gnu, un mammifere african), pro evitar le confusion con "new" (nove). UNIX es un systema operative multo popular, proque illo se basa in un architectura que ha monstrate esser technicamente stabile. Le systema GNU esseva designate pro esser completemente compatibile con UNIX. Le facto de esser compatibile con le architectura de UNIX implica que GNU consiste de parve componentes individual de software, multe del quales ja esseva disponibile, como le systema de edition de textos TeX e le systema graphic X Window, que poteva esser adaptate e reutilisate; alteres, in cambio, debeva esser rescripte.

Pro assecurar que le software de GNU essera sempre libere proque omnes usatores pote executar, copiar, modificar e distribuer illo, le projecto esseva lanceate sub un licentia designate pro garantir iste derectos e prevenir restrictiones subsequentes del mesme. Le idea, in anglese cognoscite como "copyleft" (clar opposition al "copyright"), es incorporate in le licentia GPL.
Guida de Usator de Linux Mint/Richard Stallman

Richard Matthew Stallman (cognite como RMS) es un famose activista del software libere.

Su obras plus importante como programmator include le editor de texto Emacs, le compilator GCC e le debugger GDB, sub le Projecto GNU. Ma su influentia es major in un contexto moral, politic e legal pro le movimento del software libere, como un alternativa al disveloppamento e distribution del software private. Ille etiam es le inventor del concepto de Copyleft (ben que ille non es qui lo nominate), un methodo pro licentiar le software proque illo sempre sia de uso e modification libere.

Iste information ha essite obtenite de Wikipedia. Si vos vole saper plus, potite visitar iste ligamine:

https://en.wikipedia.org/wiki/Richard_Stallman
Guida de Usator de Linux Mint/Le Nucleo de Linux

Linux es le nucleo del systema operative GNU/Linux. Illo esseva disveloppate initialmente per Linus Torvalds () e distribuite con le licentia GPL de GNU. Generalmente, le nucleo es distribuite con le collection de utilitates de GNU, ambiente de scriptorio (en anglese Desktop) e altere applicationes, formante un systema operative complete.

Linus Torvalds, un studente de Informatica del Universitate de Helsinki (Finlandia), vidente que non poteva ampliar le functiones de Minix, decidite crear su proprie systema operative compatibile con Unix que, un de su professores, nominava Linux. (Linus+Unix=Linux).

Minix es un clon del systema operative Unix distribuite con su codice fonte e disveloppate per le professor Andrew S. Tanenbaum in 1987. Le ultime version de Minix es le 3.1.6. Desde le anno 2000, illo es distribute gratuite sub licentia BSD.

Plus information: https://en.wikipedia.org/wiki/Minix

Linus Torvalds disveloppava Linux como parte de su projecto final de carrera e presentava su prime version le 17 de septembre de 1991, quando ille solmente habeva 21 annos. A partir de iste momento, multe colaboratores se unite al projecto. Milles de personas qui voleva executar Unix in lor computatores personal videva in Linux lor unic alternative, proque Minix mancava de multe cosas.

Linux se adjustava perfectemente al projecto GNU, un projecto que cercava de disveloppar un systema operative totalmente libere, al stilo de Unix, e qui habeva un bon numero de applicationes e utilitates, ma le quales mancava un nucleo. A iste systema operative on lo denomina GNU/Linux, ben que per extension le nomine Linux es generalmente usate pro referer se etiam al systema operative complete.

A medietate del annos novanta, Linux deveniva le Unix plus popular inter le personas qui cercava alternativas al systema Windows de Microsoft. Linux continua a esser disveloppate per multe programmatores de omne le partes del mundo, con Linus Torvalds qui dirige un certe direction del projecto. Actualmente, le distribution Linux Mint de GNU/Linux es multo popular e il hi ha multe information e adjuta. Tamen es popular pro esser un derivate de Ubuntu.
Guida de Usator de Linux Mint/Linus Torvarlds

Linus Benedict Torvalds es un informatico finlandese (de le minoritate svedese), creator e currente mantenitor del nucleo Linux.   

Durante su tempore como studente universitari in Helsinki, a finales de septembre de 1991, ille comenciava le creation del nucleo (o kernel) de un systema operative, proque ille non poteva affrontar le prece de los systemas Unix de ille epocha. Originalmente, Linus nominava su projecto Freex (referente a un systema Unix libere, durante que in anglese se pronunciarea de iste modo como freaks), ma finalmente ille lo publicava con le nomine de Linux (combinante su nomine Linus con Unix). Linus involveva multe plus personas pro medio de un message electronic que ille inviava a un lista de notitias electronic (news), que ille epocha esseva le maxime exposition de Internet. Poco depost, le prime version esseva meliorate e ampliate per altere informaticos de tote le mundo, qui poteva leger le codice fonte de Linux e, alora, meliorar lo. In le presente, ille vive in Silicon Valley e ancora collabora con mille personas de omne partes, laborante pro meliorar e adaptar le nucleo Linux al nove tempores, organisate per currero electronic. Linux, que es distribuite liberemente sub le licentia GPL, ha essite incorporate como parte fundamental de multe distributiones de programmas como Ubuntu e le derivates como Linux Mint.                                                         

Nos es certe que multe usatores de Linux Mint e altere distributiones basate in Linux essera sempre grate pro le labor realisate per le Sr. Torvalds.
Guida de Usator de Linux Mint/Elige le juste edition

**Elige le juste edition**

Tu pote discargar Linux Mint ex le web https://linuxmint.com/download.php

Lege in basso pro seliger qual edition e architectura es juste pro te.

**Cinnamon, MATE o Xfce?**

Linux Mint veni in 3 differente sapores, cata monstrante un distincte ambiente de scriptorio.

* Cinnamon. Le scriptorio le plus moderne, innovative e functional.
* MATE. Le plus traditional e rapide scriptorio.
* Xfce. Le plus legier.

Le version le plus popular de Linux Mint es le edition de Cinnamon. Cinnamon es primarimente disveloppate pro e per Linux Mint. Illo es efficiente, belle, e ric de nove functionalitate.

Linux Mint etiam participa in le evolution de MATE, un scripltorio  classic que es le continuation de GNOME 2, le scriptorio  predefinite de Linux Mint inter 2006 e 2011. Ben que illo manca alicun functiones e su evolution es plus lente que Cinnamon, MATE usa minus ressources e pote executar se plus rapidemente in computatores plus vetule.

Xfce es un ambiente de scriptorio leger. Illo non supporta tante functionalitates como Cinnamon o MATE, ma il es extrememente stabile e multo leve sur le uso de ressources.

Naturalmente, tote le tres scriptorios es grande e Linux Mint es extrememente fer de cata edition. Ben que il ha plus de functionalitate e melior supporto in alcun editiones quam alteros, e uno face fluer plus veloce e usa minus ressources quam alteres, illos es totos grande alternatives e per le election del juste edition es largemente un question de gusto.

Ultra que pro su functionalitates e performance, Cinnamon, MATE e Xfce alsi representa tres distincte ambientes de scriptorio, con differente menus, differente pannellos e utensiles de configuration. Illo juste un pro te es le uno ubi tu te senti a casa.

Si tu non es secur de qual scriptorio eliger initia per le edition Cinnamon. Prova los tote, eventualmente, quando tu ha le tempore. Tote le tres de illos ha lor proprie audientia in le collectivitate de Linux Mint e illos es tote multo popular.

**32-bits o 64-bits?**

Ab version 20 et sequentes, solmente le version de 64-bites es disponibile.

Le imagines ISO de 32-bites in le versiones anterior es fornite pro compatibilitate con computatores vetule. Processatores de 32-bites es extrememente rar hodie e le majoritate de computatores pote executar in 64-bites. Si tu computator esseva fabricate post 2007, probabilemente illo ha un processator de 64-bites.

* Consilio: Tu pote essayar a initiar Linux Mint de 64-bites sur le computator. Si illo non es compatibile, nihil mal succedera. Tu solmente recipera un message de error."
Guida de Usator de Linux Mint/Facer le boot de Linux Mint

**Facer le boot de Linux Mint**

Ora que tu ha Linux Mint sur un clave USB re-initia le computator ab illo.

Initiar le systema operative de un USB  ha alcun avantages.

* Tu potera verificar, ante installar, que le S.O. detecta ben le hardware de tu PC.
* Tu potera usar iste USB pro diagnosticar avarias de hardware o software.
* In le caso de haber un computator que non initia le S.O., tu potera usar occasionalmente le USB como un systema alternative o mesmo pro recuperar datos del disque dur de un computator defective.
# Insere tu clave USB  bootabile in le computator.
# Relancea le computator
# Ante tu computator face le boot tu actual systema operative (Windows, MAC, Linux) tu debe vider tu  schermo de cargamento - BIOS. Controla le schermo o le documentation de tu computator pro saper que clave pulsar e indicar a tu computator de re-initiar per USB

Note

Le major parte de BIOS ha un clave special que tu pote pulsar pro eliger le dispositivo de re-initio e tote los ha un clave special pro monstrar le schermo de configuration del BIOS (per le qual tu pote definir le ordine del dispositivos de boot). Secundo le BIOS, iste special claves pote esser Escape, F1, F2, F8, F10, F11, F12, o Delete. Ille informationes es usualmente brevemente scribite sur le schermo durante le sequentia de boot.

4. Le Linux Mint ISO pote esser lanceate sia in modo EFI o sia in modo BIOS. In modo EFI illo monstra un menu de GRUB. In modo BIOS illo monstra un menu de isolinux.

5. Ab uno de iste menu, pulsa Enter pro lancear Linux Mint ab tu clave USB
Guida de Usator de Linux Mint/Installation LinuxMint computator

= Installar Linux Mint =

## Le session vivente

Quando tu face le boot del computator ab le clave USB, Linux Mint initia un `session extemporanee`. Illo te connecte automaticamente como un usator appellate `mint` e te monstra un scriptorio con le installator sur illo:

Le `session extemporanee` es similabile a un normal session (id es Linux Mint jam permanentemente installate sur le computator), ma con le sequente exceptiones:

* Le session extemporanee es plus lente (illo es cargate ab un clave USB o un DVD contra un SSD o HDD).
* Le modificationes que tu face in le session extemporanee non es permanente. Illos non es scribite al clave USB (o DVD) e illos non influentia le systema installate per le installator.
* Alcun applicationes functiona differentemente (o non functiona del toto) in le session extemporanee (Timeshift, Flatpak, Update Manager, Welcome Screen..etc).

Note: Le nomine de usator pro le session extemporanee es `''mint''`. Si rogate pro un contrasigno pulsa *Enter*.

## Installation de Linux Mint sur le computator
Pro installar permanentemente Linux Mint sur tu computator:

# Clicca duple Installar Linux Mint.
# Elige tu lingua.
# Connecte te a Internet.
# Si tu es connexe a Internet, marca le buxo pro installar le codecs multimedial.
# Elige un typo de installation. Si Linux Mint es le sol systema operative que tu desira facer fluer sur iste computator e tote le datos pote esser perdite sur le disco dur, elige Erase disk and install Linux Mint. Si un altere systema operative es presente sur le computator, le installator te monstra un option pro installar Linux Mint insimul al illo. Si tu selige iste option, le installator automaticamente re-dimensiona le partition existente de tu systema operative, procura spatio e installa Linux Mint a latere de illo. Un menu de boot es configurate pro eliger inter le duo systemas operative cata vice que tu initia tu computator.
# Elige tu fuso horari
# Elige tu disposition de claviero
# Insere tu detalios de usator.

Tu `nomine` pote esser tu real nomine, ma illo non es necesse. Illo es solmente usate localmente, in le salva schermo e sur le schermo de apertura de session.

Tu `nomine de usator` es illo que tu usara pro te authenticar, e tu `nomine del hospite` es le nomine de tu computator sur le rete.

Pro prevenir defectos usa solmente litteras minuscule, sin punctuation o accentuation.

Pro proteger tu datos personal contra attaccos local (personas circum te, o in caso que tu computator es robate), marca  Encrypt my home folder. Cifra mi plica Home.

Elige un contrasigno forte.

9. Gusta le presentation de diapositivas durante que Linux Mint es installate sur tu computator.

Quando le installation es finite, clicca R*estart Now.*

Le computator alora initiara a arrestar se e te querera de remover le disco USB. Al re-initio, tu computator debe monstrar te un menu de boot o poner in marcha tu systema operative Linux Mint a pena installate.
Le torno del mundo in octanta dies

**Le torno del mundo in octanta dies** (*Le Tour du monde en quatre-vingts jours*) es un roman del autor francese Jules Verne publicate per capitulos in *Le Temps* a partir del 7 de novembre (numero 4225) usque al 22 de decembre (numero 4271) del 1872, le mesme anno in le qual le action se desvolve. Postea, illo esseva publicate integremente le 30 de januario de 1873.

Le peripetias del britannico Phileas Fogg e de su assistente Jean Passepartout, constitute un del narrativas le plus captivante create per le imagination human e un del thesauros del litteratura.

Iste historia conduceva a un processo legal a Verne, nam Edouard Cadol, post haber habite un breve e infructuose relation pro portar un drama in scenas, pretendeva esser un coautor del obra. Finalmente, il non habeva un judicio, ma ille obteneva tantes derectos sur le pecia como Verne.

## Traduction in Interlingua
Il esseva traducite a Interlingua de Daniel Arseneault e publicate in 2023.

## Ligamines externe
* Le version in Interlingua
Guida de Usator de Linux Mint/Verifica tu imagine ISO

**Verifica tu imagine ISO**

Il es importante verificar le integritate e authenticitate de tu imagine ISO.

Le controlo de integritate confirma que tu imagine ISO ha essite debitemente discargate e que tu file local es un exacte copia del file presente sur le servitores de discargamento. Un error durante le discarga pote implicar in un file corrupte e discatenar problemas aleatori durante le installation.

Le controlo de authenticitate confirma que le imagine ISO que tu ha discargate era signate per Linux Mint, e assi que illo non es un copia modificate o maligne componite per alicuno.

**Discarga le summa de controlo SHA256 providite per Linux Mint**

Tote le speculos de discarga forni le imagines ISO, un `''file sha256sum.txt''` e un file `''sha256sum.txt.gpg''`. Tu debe ser capace a trovar iste files in le mesme loco ubi tu ha discargate le imagine ISO.

Si tu non pote trovar los, explora Heanet, le speculo de discargamento  e clicca le version de edition de Linux Mint que tu ha discargate.

Discarga sia `''sha256sum.txt''`, que *<code>sha256sum.txt.gpg</code>.*

Non copia lor contento, usa "clic dextre->Salveguardar ligamine como..." pro discargar los files mesme e non modificarvlos de ulle maniera.

**Controlo del integritate**

Pro controlar le integritate de tu file local ISO, genera su summa SHA256 e compara lo con le summa presente in `''sha256sum.txt''`.sha256sum -b yourfile.isoSi le summas concorda, tu imagine ISO ha essite discargate con bon successo.

## Controlo del authenticitate
Pro verificar le authenticitate de `sha256sum.txt`, controla le firma de `sha256sum.txt.gpg` per le sequente le grados.

**Importa le clave firma de Linux Mint:**

In le Terminal: gpg --keyserver hkp://keyserver.ubuntu.com:80 --recv-key "27DE B156 44C6 B3CF 3BD7  D291 300F 846B A25B AE09"

Note: Si gpg se plange re le ID del clave, prova in vice le sequente commandos: (in le Terminal)

gpg --keyserver hkp://keyserver.ubuntu.com:80 --recv-key A25BAE09

gpg --list-key --with-fingerprint A25BAE09

Verifica le resultato del ultime commando, pro assecurar que le fingerprint sia:

`27DE B156 44C6 B3CF 3BD7 D291 300F 846B A25B AE09 (con o sin spatios)`

**Verifica le authenticitate de sha256sum.txt: (in le Terminal)**

gpg --verify sha256sum.txt.gpg sha256sum.txt

Le emission del ultime commando debe te indicar que le firma del file es `''good''` e que illo ha essite signate per le clave `''A25BAE09''`.

* Note: GPG pote te prevenir que le firma de Linux Mint non es fidite per tu computator. Isto es expectate e perfectemente normal.
Guida de Usator de Linux Mint/Create the bootable media

**Crear le media de installation**

Le maniera le plus facile pro installar Linux Mint es usar un clave USB.

**Como facer un clave USB de installation** 

**In Linux Mint**

Face un clic con le button derecte del mus sur le file ISO e selige "Crear Clave USB de Installation" o lancea "Menu ‣ Accessorios ‣ Scribitor de Imagine USB".

Selige tu dispositivo USB e face clic sur "Scriber". 
 

**In Windows, Mac OS o altere distributiones Linux**

Discarga Etcher, installa lo e lancea lo.

Face clic sur *Selectc Image* (Seliger imagine) e selige tu file ISO.

Face clic sur *Select Drive* (Seliger disque) e selige tu clave USB.

Face clic sur *Flash*!.