Radioemissor de Grimeton

## Patrimonio Mundial
*In junio 2005 le nove centro pro visitantes esseva preste.*

Un evento multo importante pro le communication radiophonic in Svedia esseva le edification del station radiophonic in Grimeton, dece kilometros al est de Varberg. Illo es le sol del mundo in su specie e illo ha un technica original, del annos 1920, e functiona totevia. 

Le scopo de UNESCO - le Organisation pro Education, Scientia e Cultura del Nationes Unite, es stimular beneficio international e contribuer a pace e education re derectos human. In isto es includite augmentar le comprension e le respecto pro le hereditage cultural de paises e populos differente, con le supporto del Convention de Patrimonio Mundial.

Le 2 de julio 2004 iste station de radioemission esseva inscribite in su lista de Patrimonio Mundial, e illo esseva le dece-tertie que es situate in Svedia. Iste lista contine i.a. in Svedia le petrographias del epocha de bronzo in Tanum, le urbe mercantil Birka del epocha del vikinges e le urbe hanseatic Visby. In 2010 iste lista contine dece-quatro objectos. **Lista complete in svedese: [http://sv.wikipedia.org/wiki/Lista_%C3%B6ver_v%C3%A4rldsarv_i_Europa]**

## Alcun inventiones e eventos importante in le historia del communication

### Communication per filos
* 1820 - Le danese Hans Christian Ørsted discoperiva le electromagnetismo.
* 1835 - Samuel Morse, un pictor de portraits in le Statos Unite de America qui esseva interessate in electromagnetismo, construeva un telegrapho e tres annos plus tarde le codice pro interpretar litteras, cifras e signos de punctuation que ha recipite su nomine. Le prime linea telegraphic esseva establite inter Washington e Baltimore in 1844.
* 1857 - Svedia habeva un rete de cablos telegraphic que attingeva omne partes del pais e tunc Svedia habeva etiam connexion con le continente ab 1855.
* 1865, le 17 de maio, vinti paises firmava un convention telegraphic international e introduceva un taxa uniforme lo que apportava reductiones considerabile del taxas. Iste die nunc es considerate como le die de nascentia del ITU, Union Telegraphic International.
* 1866 - occurreva un evento multo importante quando Svedia, insimul con plure altere paises europee, obteneva connexion con le rete american per un cablo trans le Atlantico e in le initio del annos 1870s quasi tote le mundo esseva coperite per un rete de cablos.

### Communication sin filos
* 1894-1895 - E le italiano Guglielmo Marconi e le serbo de Croatia Nicola Tesla, cata uno pro se, succedeva inviar signales plure kilometros per le aer, sin filo. In 1896 le russo Alexandre Popov etiam lo faceva.
* 1901 - Marconi succedeva inviar messages super le Atlantico.
* 1906 - Reginald Fassenden succedeva transmitter non solmente signales de morse ma etiam musica que esseva audite in naves foras le costa del Statos Unite. Le mesme anno ille insimul con Ernst Alexanderson faceva le prime emission svedese de oration e musica in radio.
* 1911 - Marconi recipeva le Premio Nobel lo que forsan etiam Tesla deberea haber recipite secundo documentos de patentes.

## Le station in Grimeton

Svedia non habeva su proprie cablos transatlantic e durante le Prime Guerra Mundial plure cablos esseva damnate. Durante le ultime parte del guerra on edificava un emissor in Karlsborg situate in le medio del sud de Svedia e illo succedeva mantener le traffico con le continente sed non satis regularmente con America.

Un criterio importante pro le location del station esseva que le undas radioelectric debeva passar super aqua o terra multo basse, e in Grimeton le paisage cultivate aperte offereva passage libere verso le costa e le mar west. Il etiam esseva importante que le sud de Norvega non esseva in le linea verso Long Island ubi le station american esseva situate.

In un globo terrestre on pote vider, con adjuta de un corda, que le ambiente de Varberg es le sol loco de ubi on pote designar un linea recte a Long Island, sin tanger Norvega o Scotia, e solmente tanger un curte parte del nord de Jutlandia, que fortunatemente es multo basse. 

Al contrario il esseva possibile reciper messages in Kungsbacka ubi le station de reception esseva edificate. Ambe stationes esseva in communication con filos con le station telegraphic in Göteborg ubi tote le labor con le messages esseva executate. Omne messages esseva in codice de Morse.

### Le inventor Ernst F. W. Alexanderson 1878-1975
Le fornitor del stationes pro emission e reception esseva Radio Corporation of America (RCA) e le constructor esseva Ernst Alexanderson, 1878-1975. Ille nasceva in Svedia e post le examine como ingeniero civil in Stockholm e education continuate in le Schola technic superior de Berlin ille emigrava al Statos Unite de America in 1901 ubi ille laborava como inventor, constructor e ingeniero principal apud General Electric e RCA.

Pro su invention del generator a frequentia alte, le si appellate alternator de Alexanderson, ille esseva incorporate postumemente 1983 in "The National Inventors Hall of Fame" - un homage que ille possede in commun con le inventores Edison, Bell e Marconi.

In total 20 emissores de Alexanderson esseva construite per General Electric in le Statos Unite e esseva installate in multe locos del mundo integre. Hodie solmente un es conservate – le in Grimeton. Alexanderson faceva multe inventiones e habeva 344 patentes quando ille moriva. Ille recipeva su ultime patente al etate de 95 annos. Jam in 1927 ille faceva experimentos succedite con television. Ille usava un systema mechanic consistente de un tambur con speculos rotante pro facer imagines mobile, sed iste systema tosto esseva cambiate a systemas electronic. Totevia ille laborava equalmente con tal systemas e los meliorava.

### Le significantia del longitude del undas
Le motivo pro usar undas longe in ille tempore esseva que illos habeva le plus bon expansion ma require energia multo alte, 200 kW. Le undas longe non es equalmente sensibile al perturbationes ionospheric como undas curte. Le undas le plus economic habeva un longitude de 1/500 del distantia al station de reception e isto esseva 12 km. Comocunque, iste longitude esseva jam occupate per altere stationes e on esseva fortiate a usar le longitude de 17,4 km (=17,2 kHz) Le station esseva preste pro emission le 1 de decembre 1924 e esseva inaugurate per le rege Gustaf V le 2 de julio 1925.

Le disveloppamento esseva multo rapide e durante le fin del annos 1920 on discoperiva que le undas curte esseva apte pro radio e in 1938 le prime probas con undas curte esseva realisate etiam in Grimeton. Iste emissores non exigeva tante energia e ergo illos non esseva equalmente costose. Le alternator de Alexanderson pesava 50 tonnas (excepte le turres de antennas). Hodie un telephono mobile ordinari pesa minus que 100 g e ha un capacitate superiorissime. Comocunque, durante conditiones mal, a causa de perturbationes ionospheric, il a vices esseva impossibile usar undas curte in Grimeton durante plure dies. Durante le Secunde Guerra Mundial le station habeva un importantia multo grande proque le communicationes per cablos esseva interrumpite. E post le guerra le militares lo necessitava pro communication con naves submarin lo que esseva le sol possibilitate.

### Le turres del antennas
Le systema de antennas in Grimeton, le antenna multiple, consiste de 6 turres que es placiate con un distantia de 380 m inter se. Illos supporta 6 antennas vertical situate in le centro del turres. Le turres ha un altitude de 127 m e cata turre ha in le summitate un trabe transverse que es 46 m longe. Illo supporta le filos de cupro que es connectite con le antennas e tranmitte le electricitate multo potente (2000 V). Le turres, que es vidite de longe distantia, es un ben cognoscite puncto de orientation e pro navigatores e pro touristas sur le vias, p.ex. E6. Le signal de appello del station, que initiava omne emissiones alicun vices, esseva SAQ 
**( ...<font color=White>... <font color=black> .- <font color=White>...<font color=Black> --.- <font color=Black>**)

**Pro ascoltar clicca iste ligamine:**
http://www.esnips.com/doc/1d828022-feeb-4489-990e-7bbab7aaadff/SAQ.mp3/?widget=documentIcon 

### Le station ancora functiona
Le vetule edificio del station, construite in stilo neoclassic per le architecto Carl Åkerblad, e le equipamento del station, remane in le condition que existeva quando on cessava usar lo in le annos 1960. Totevia il es possibile usar le emissor e a occasiones solemne on lo face, p.ex. cata anno in le "Die de Alexander", circa le 1 de julio. (Le association de supporto del station es appellate Alexander, non Alexanderson)

Le prime die de iste millennio le rege svedese, Carl XVI Gustav, inviava un message que habeva iste fin:

"... .Con technologia moderne e medios de communication, le possibilitates de comprension approfundate, pace, democratia e libere excambio de opiniones inter le populos del mundo debe crescer."

Le message esseva ascoltate per multe personas in le mundo, le plus distante se trovava in Minnesota.
 
* *' Iste desiro del rege deberea esser ancora plus facile attinger con interlingua! *' *

## Ligamines externe
* http://sv.wikipedia.org/wiki/Lista_%C3%B6ver_v%C3%A4rldsarv_i_Europa (Lista complete del hereditages svedese 2010. In svedese.)
* http://www.alexander.n.se/ (in svedese, anglese, germano)
* http://www.tekniskamuseet.se/templates/Page.aspx?id=3367  (in svedese e anglese)
* http://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31&id_site=1134 (in anglese)

## Vide etiam
* SAQ, Signal de identification del radioemissor