Revolution francese

Le **Revolution francese** (1789-1799) era un epocha de grande cambios politic e social in le historia de Francia et Europa in toto, durante que le governamental structura francese, ante un monarchia absolute con privilegios feudal pro le aristocratia e clericos catholic, suffreva cambio radical a formas fundate super ideales de democratia, civitate, e derectos inalienabile. Iste cambios era accompaniate per tumulto multo violente, inclusivemente per executiones in massa e repression durante le Regno del Terror, e guerra que inveloppava qualque altere europee potentia major.

Historicos continue discuter qual causas del revolution era le plus importante. Illos include le nove ideas del Illuminismo que se emergeva durante le mesme seculo e problemas financiari in Francia, specialmente le debitas del Guerra de Septe Annos e le Guerra de Independentia del Statos Unite e un systema inefficace de taxation. Le rege indecise Ludovico XVI tentava resolver iste problemas con nove impostos. Istos era impopular con le classes burgese e inferior, qui habeva resentimento proque le clero e aristocratia non debeva pagar multe impostos. Mal recoltas, exacerbate per le deregulation del mercato de grano, causava plus agitation. Reformas altere del rege era obstruite per le aristocratia e *[[Parlement]]s* (institutiones judicial regional).

Ludovico appellava le Statos General de 1789 pro obtener un mandato pro su reformas. Post le convocation de iste assemblea in maio 1789, ille disappunctava le deputatos eligite qui voleva un monarchia constitutional. Agitation popular se diffundeva in Paris, que culminava con le Prension del Bastille in julio e le Marcha sur Versailles in octobre. Iste eventos destrueva le autoritate del rege, que deveniva impotente contra le deputatos. Illes adoptava reformas radical, inclusive le Declaration del Derectos del Homine e del Citatano de augusto 1789 e le abolition del privilegios del aristocratia e del ecclesia. Le quatro annos subsequente videva luctas inter le adherentes firme del rege, le monarchistas moderate (le Societate de 1789 e *[[Feuillant]]s*), le revolutionarios moderate (le Girondinos) e le revolutionarios radical (le Montagnardes, le *[[Sans-culottes]]* del classe inferior e le *[[Hebertista]]s*).

Le Montagnardes ganiava potente in medio de agitation interne, problemas economic e timores de invention extere pro restablir le monarchia absolute, que era exacerbate per le fugita del familia regal a Varennes in junio 1791. In 1792, un serie de guerras contra altere paises europee comenciava in april, inclusive un invasion de Prussia que era rebattite al Battalia de Valmy in septembre. Le monarchia era abolite in duo dies plus tarde; Ludovico era executate le januario subsequente. Plus tarde in 1793, le Committee de Securitate Public, dirigite per Maximilien Robespierre, introduceva radical reformas economic, social e antireligiose. Durante le concurrente Regno del Terror, multe pretense contra-revolutionarios era imprisonate, exiliate o executava per le guillotine. Iste periodo se finiva in julio 1794 con le arresto e execution de Robespierre. Le periodo subsequente, le Reaction Thermidorian, e le nove governamento de 1795, le Directorio, supprimeva movimentos radical in le Prime Terror Blanc ma continueva alcun politicas revolutionari. Isto durava usque un colpo de stato per le general militar Napoléon Bonaparte in 1799.

Le revolution habeva un impacto profunde in le historia mundial. Illo incoragiava agitation in paises ab le Carribbean usque le Medio Oriente, e su ideales influentiava revolutiones futur como le Revolution russian in 1917. In Francia, le revolution causava divisiones social e politic que durava quasi cento annos; le pais alternarea inter republicas e monarchias usque le fundation del Tertie Republica in 1870. Le revolution influentiava le symbolos del stato francese moderne, inclusive le motto "*Liberté, Égalité, Fraternité*" (Libertate, Equalitate, Fraternitate), le bandiera national, le hymno national *[[Le Marseillaise]]* e le die national al anniversario del prension del Bastille. Illo deveniva le foco del disveloppamentos de ideologias politic moderne, inclusive liberalismo, conservatismo, ideologias del sinitra e nationalismo, e le diffusion del ideas de democratia, republicanismo, suffragio universal, derectos human, codification legal e guerra total.

## Vide etiam
* Maximilien Robespierre
* Napoléon Bonaparte