open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bodhisattva

In le buddhismo, un **bodhisattva** (sanscrito: बोधिसत्त्व) esse un creatura sur le via del illumination, vel del buddhitate.

In le scholas buddhic antique, assi como adhuc in le buddhismo theravada, le parola ‘bodhisattva’ indica qualicuno qui ha decidite de devenir un buddha, e qui ha recepte un confirmation per un buddha illuminate que su effortios va producer le fructos desirate.

In le buddhismo mahayana, un bodhisattva esse quicumque habe generate *[[bodhicitta]]* – le mente concentrate sur le attingimento del illumination – e qui vole ducer omne creatura sentiente a se illuminar. In iste tradition, le bodhisattvas esse le equivalente spiritual de heroes qui, incitate per lor compassion, labora pro se eveliar. Iste esseres exemplifica alicun qualitates spiritual importantissime, sicut *brahmaviharas* (le assi-nominate ‘quatro domicilios divin’), id est *maitri* (benevolentia), *karuna* (compassion), *mudita* (gaudio empathic) e *upeksha* (equanimitate). A iste virtutes on etiam doverea adjunger le ‘perfectionamentos del bodhisattva’ (*paramita*), supertoto *prajnaparamita*, le cognoscentia transcendental.

In le theravada, un bodhisattva es vise como un individuo plus unic que rar. Solmente pauc personas pote devenir bodhisattvas, sicut, per exemplo, Maitreya. In vice, in le mahayana, generalmente le idea esse que le cammin del bodhisattva esse aperte a omnes, e le mahayanis ipse incita totes a devenir bodhisattvas. Bodhisattvas particularmente spiritualmente disveloppate – sicut Avalokiteshvara, Maitreya, Manjushri – esse de facto venerate in le mahayana, e le personas crede que illes habe magne poteres que illes usa pro adjuvar omne creatura vivente.

## Ligamines interne
* Buddhitate
* Dalai Lama

## Ligamines externe
*  Concepto del bodhisattva

## Referentias
Cavallaria medieval

Le **cavallaria** esse un codice de conducta informal de varie natura que se disveloppava in Europa ab 1170 usque 1220. Illo es associate cum le figura del cavalleros e del altere membros del ordines cavallerose, ubi lor comportamento e lo del gentilhomines in general esseva subjecte ad alicun normas social del codice cavallerose ipse. Le ideales del cavallaria esseva popularisate in le litteratura del Medievo, supertoto in cyclos litterari cognite como *Materia de Francia* – connexe al cameradas legendari de Carolo Magne, le paladinos – e le *Materia de Britannia*, que popularisava le conto del rege Arthuro e de su cavalleros del ronde tabula.

Quamquam le codice cavallerose se sia disveloppate in Europa medieval, illo habe radices in le historia del seculos precedente. Il pare que illo nasceva como un idealisation del figura del soldato equestre dum le Imperio carolinge, que comprehendeva corage, excercitation individual e servicio al indigentes; supertoto in Francia inter le soldatos equestre del armea de Carolo Magne.

In le tempore, le signification de ‘cavallaria’ in Europa se affinava emphatisante supertoto virtutes social e moral. Le codice cavallerose – assi quomodo illo esseva circa le fin del Medievo – esseva un systema moral que misceva le spirito del guerrero, le pietate del rege e le gratiose manieras de corte, que, insimul, constitueva le notion de honor e nobiltate tanto appreciate in le societate del tempore.

## Ligamines interne
* Bushido
* Cavallero
* Virtute

## Ligamines externe
*  
*  

## Referentias
Panagrolaimus kolymaensis

***Panagrolaimus kolymaensis*** es un specie de verme ronde o nematodo. Illo ha essite trovate in 2018 a 40 m de profonditate in le permafrost in Siberia, ubi illo ha supervivite in stato de  desde 46'000 annos. Iste nematodo ha essite reanimate, simplemente per rehydration con aqua, e cultivate durante plus de 100 generationes. Illo es morphologicamente proxime del nematodo ** ma le analyse de su genoma permitte de identifiar que illo appertine a un nove specie, in basal position in le gruppo del genere *[[Panagrolaimus]]*.

Le nove specie es appellate *P. kolymaensis*, in referentia al fluvio Kolyma, ubi es locate le sitio de discoperta, le affloramento Duvanny Yar.
Mantra

Un **mantra** (devanagari: मन्त्रम्) esse le recitation de verbos sacrate, sonos divin, de un syllaba, alicun phonemas, vel de un gruppo de parolas, vel in sanscrito, vel in le altere linguas que on crede possedente alicun poteres religiose, magic, vel spiritual. Le mantras le plus vertere advenite ad adhuc hodie esseva scripte in India in le sermo sanscrite vedic. 

Le exemplo le plus simplice esse forsan le parola ॐ (Aum, Om) que es usata como un mantra, e credite le prime sono a se esser originate super le terra. Quandocumque illo es recitate, le sono ‘om’ produce vibrationes in le corpore que adjuva a calmar et le corpore, et le mente. In alicun formas plus sophisticate, le mantras pote etiam esser phrases cum un nuance spiritual, sicut le site de cognoscentia, realitate, lumine, immortalitate, pace, veritate e ation. Alicun mantras que non habe senso litteral habe senso spiritual, nam illos duce a se elevar in termine de spirito.

L’uso, structura, function, importantia e typo de mantra va variar secundo le scholas e le philosophias intra le Hinduismo, Buddhismo, Jainismo e Sikhismo. 

Le mantras habe un rolo central in le tantras. In iste traditiones, le mantras es considerate ut un recitation sacrate e un ritual profundemente personal, sovente de character initiatic – quamquam in altere scholas le initiation in le mantra non sia compulsori.

In addition, le vocabulo ‘mantra’ es etiam usate pro se referer ad alique que es repetite sovente, e que dunque poterea comenciar a enoiar le gente exactemente nam le eccessive repetetion.

## Vide etiam
* Oration
* Puja

## Referentias
Tracta de personas

Le **[[tracta]] de [[persona|personas]]** es un delicto international de lese humanitate, que viola le derectos human del persona. Anque es denominate la sclavitude del seculo.

Le tracta es un violation a los derectos human, que attenta contra le libertate e le dignitate del victimas. Esto include la captation e le trasporto illegal de personas.

## Die mundial contra
Omne 30 de julio, on celebra le Die mundial contra le tracta o traffico de persona, como decidite por le Nationes Unite.

## Le tracta in cifras
Secundo datos de la ONU la mayor parte de las victimas de tracta vive in zonas de conflictos. La tracta de personas es un fenomeno global: plus de 130 paises ha reportato casos. Es un de le activitates illegal plus lucrative, post le traffico de drogas et de armas. Le problema es connecte al sclavitude quia le personas trafficate son tractate como merce de proprietate por le trafficantes

## Vide in altere linguas
* (it) Tratta di persone
* (es) Trata de personas
* (en) Human trafficking
* (fr) Traite des êtres humains

## Vide etiam
* ONU
* derectos human
* delicto
* Traffico

## Referentias
Tracta

**Tracta** es un latinismo synonymo de traffico.
Illo es referite al concepto de commercio de personas como constitue le sclavitude.
Le termino **tracta**, derivante ab le verbos traher e tractar, es usate per ONU pro le Die mundial del 30 julio contra le Tracta de personas.
Maltractamento

Le acto o action de **maltractamento** o **maltracto**  consiste in tractar in mal modo personas o animales o cosas.

## Delicto
Le delicto de **maltractamento** o **maltracto** consiste in tractar in mal modo personas o animales con le quales existe un specific relation, e provocar a illos damnos physic o moral.
Dunque on distingue le mal tractamento de personas, specialmente in le ambito familial, respecto al maltractamento de animales que require un particular crueltate per constituer delicto.      
Le delicto de maltractamento de personas besonia de un particular ligamine intra maltractante et maltractate, que pote esser de natura familial o laboral o domestic o tutelar.

### Exemplo
Seque le formulation del delicto de maltractamento contra familiares et conviventes in le Codice Penal italian:
* '''Reato di Maltrattamenti contro familiari o conviventi - Art 572
«Chiunque [...] maltratta una persona della famiglia o comunque convivente, o una persona sottoposta alla sua autorità o a lui affidata per ragioni di educazione, istruzione, cura, vigilanza o custodia, o per l'esercizio di una professione o di un'arte, è punito con la reclusione [...].».

## Maltractamento infantil
Maltractamentos durante juventute pote haber un impacto major sul disveloppamento affective e psychologic del juvene con risco de reproducer iste comportamentos sur su infantes.

Maltractamento infantil pote alsi haber un impacto sul sanitate a un certe etate.

## Vide in altere linguas
* (it) maltrattamento
* (es) maltratamiento
* (fr) maltraitement
* (en) maltreatment

## Vide etiam
* Codice penal
* derecto penal
* delicto

## Referentias
Circulo de fata

**Circulos de fata** (o *mingkirri*) son pecia circular de terra sin vegetation, inter 2 e 12 metros de diametro, circumferite de un annello de plantas plus vigorose, que se observa, inter alteres, in aride pratarias del  (Australia) o del Namib deserto (Africa).

Plure theorias disputate intende a explicar le causa de iste intrigante circulos. Iste theorias implica termites o le vegetation. Un studio de 2023 attribue lor formation al termites del genere **.

## Distribution
Secundo un studio cartogaphic usante intelligentia artificial, se trovarea al minus in 263 sitos in zonas aride de 15 paises, in Sahel, Madagascar o Medie-West Asia.
LK-99

**LK-99** esseva presentate como le prime material superconductor al ambiente (usque 127 °C) ma iste resultato non essava confirmate.

## Annuncio
Secundo un prepublication de julio 2023, permitterea le conduction del currente sin perdita usque alcun mA ante perder su superconductivitate.

LK-99 proveni de un forma de plumbo  Pb9Cu(PO4)6O ubi alcun Plumbo atomos son reimplaciate per Cupro atomos (formante un material Pb(10-x)Cux(PO4)6O con 0,9<x<1). Un hypothese propone que iste substitution face perder volumine al producto final, lo qui generarea tension in le material. Iste tension se substituerea al extremal pressiones normalemente necessari pro attinger le stato de supraconductivitate a alto temperaturas.

## Refutation
Finalmente, in augusto 2023, *[[Nature (journal)|Nature]]* publica un articule apportante le demonstration que LK-99 non esseva superconductor, sed magis un insulator.

Recercatores al origine del annuncio habeva observate le duo effectos typic del superconductivitate: un cadida de resistantia electric e un levitation del material placiate super un magnete. Ma non esseva causate per superconductivitate. A causa de impuritates (S e Cu), le material cambia de phase a 110 °C passante de un solido insulator a un solido conductor. Le levitation observate esseva imperfecte e serea causate per alcun ferromagnetic impuritates.
Fratria

**Fratria** es le insimul del sorores e fratres de un familia. Pro le infantes de un copula, le fratria es le insimul de omne infantes de al minus un de lor parentes.
Ultime ancestre commun

In phylogenetica, le **ultime ancestre commun** (UAC) o **concestre** de un insimul de organismos es le plus recente individuo del qual cata de iste organismos descende. 

Iste notion pote applicar se etiam al ancestria de un gruppo de genes (haplotypos).
Kingruppo

In cladistica, le **kingruppo**, **gruppo [[sorofratria|sorofratree]]** o **adelphotaxon** de un clado es le plus proxime clado con un ancestre commun. Iste notion pote applicar se a corona gruppos o pangruppos.
Acrogruppo

In cladistica, le **acrogruppo** o **corona gruppo** de un collection de species vivente es le plus parve clado continente le ultime ancestre commun de iste species.

Su **pangruppo** es le plus grande clado continente su ultime ancestre commun e necun altere specie ancora vivente. Iste pangruppo contine le acrogruppo e le cippo gruppo, *i.e.* tote lor extincte relatives posterior al ultime ancestre commun con su kingruppo.

Su **cippo gruppo** es le pangruppo minus le acrogruppo. Le cippo gruppo es paraphyletic.
Estrogeno

Le **estrogenos** es un categoria de primari hormon sexual responsibile in mammiferos del disveloppamento e regulation del systema reproductive feminin e characteres sexual secondari.

Le tres major estrogenos endogene con estrogenic hormonal activitate es le estrone (E1), estradiol (E2) e estriol (E3). Le estradiol, un estrane, es le plus potente e prevalente. Un altere estrogeno, appellate estetrol (E4), es producite solmente durante graviditate.

Iste steroides es producite principalmente per folliculos ovarian e placenta. Alicun estrogenos es producite in parve quantitate per altere texitos como le ficato, glandula adrenal, pectores e texito adipose. Iste fontes secondari de estrogeno es importante post le menopausa.
Phaseolo

Le **phaseolo** es le seme comestibile de diverse plantas cultivate del specie *Phaseolus vulgaris*, utilisate como verdura. Isso face parte del insimul  del legumines.

## Valores nutritional
Le phaseolos son ric de principios nutritive e multo caloric: in particular sono ric de vitaminas (gruppos A, B, C et E) et de diverse sales mineral (potassium, ferro, calcium, zinc e phosphoro), etsi de fibras.

## Note
Bronchiolite

**Bronchiolite** es un inflammation acute del vias respiratori inferior affectante bronchiolos del baby o juvene infante.

Es causate per un infection viral transmittente se sur un modo epidemic. Le virus implicate es generalmente le virus syncytial respiratori (VSR). Iste virus causa sovente symptomas benin como un frigido ma pote haber consequentias seriee pro babys o seniores.

## Prevention
Le nirsevimab (Beyfortus), un anticorpore monoclonal recombinante active contra le virus syncytial respiratori, permitte le prevention del bronchiolite in babys o personas vulnerabile.

Le vaccino Abrysvo, disveloppate per Pfizer contra le virus syncytial respiratori (VSR), usa le classic technologia del proteinas viral, sin adjuvante. Iste vaccino contine glycoproteinas F (de prefusion) del subtypos VSR A e B. Illo es administrate per injection al matre durante le graviditate pro immunisar le baby usque su 6 menses (periodo ubi illo es le plus vulnerabile). Pote etiam esser usate pro vaccinar personas de plus de 60 annos.
Cryptosporidium

**Cryptosporidium** es un genere de Apicomplexa.

Pote causar respiratori o gastrointestinal infectiones appellate cryptosporidiose. Son characterisate primarimente per diarrhea aquee (intestinal cryptosporidiose), aliquando con persistente tusse (respiratori cryptosporidiose).

## Species
Le sequente species son includite in le genere:

* *[[Cryptosporidium andersoni]]* Lindsay, Upton, Owens, Morgan, Mead & Blagburn, 2000
* *[[Cryptosporidium baileyi]]* Upton & Haynes, 1986
* *[[Cryptosporidium bovis]]* Barker & Carbonell, 1974
* *[[Cryptosporidium cervine]]*
* *[[Cryptosporidium canis]]* Fayer, Trout, Xiao, Morgan, Lal and Dubey, 2001
* *[[Cryptosporidium cichlidis]]* (Paperna and Vilenkin, 1996)
* *[[Cryptosporidium cuniculus]]* Inman and Takeuchi, 1979
* *[[Cryptosporidium ducismarci]]*
* *[[Cryptosporidium erinacei]]*
* *[[Cryptosporidium fayeri]]*
* *[[Cryptosporidium felis]]* Iseki, 1979
* *[[Cryptosporidium fragile]]*
* *[[Cryptosporidium galli]]* Pavlásek, 1999
* *[[Cryptosporidium hominis]]* Morgan-Ryan, Fall, Ward, Hijjawi, Sulaiman, Fayer, Thompson, Olson, Lal and Xiao, 2002
* *[[Cryptosporidium marcopodum]]*
* *[[Cryptosporidium meleagridis]]* Slavin, 1955
* *[[Cryptosporidium molnari]]* Alvarez-Pellitero & Sitja-Bobadilla, 2002
* *[[Cryptosporidium muris]]* Tyzzer, 1907
* *[[Cryptosporidium nasorum]]* Hoover, Hoerr, Carlton, Hinsmann & Ferguson, 1981
* *[[Cryptosporidium reichenbachklinkei]]* (Paperna and Vilenkin, 1996) (= *C. nasorum* ?)
* *[[Cryptosporidium scophthalmi]]* Alvarez-Pellitero, Quiroga, Sitjà-Bobadilla, Redondo, Palenzuela, Padrós, Vázquez & Nieto, 2004
* *[[Cryptosporidium parvum]]* Tyzzer, 1912
* *[[Cryptosporidium pestis]]* Slapeta, 2006
* *[[Cryptosporidium ryanae]]* Fayer , 2008
* *[[Cryptosporidium serpentis]]* Levine, 1980
* *[[Cryptosporidium suis]]* Ryan, Monis, Enemark, Sulaiman, Samarasinghe, Read, Buddle, Robertson, Zhou, Thompson & Xiao, 2004
* *[[Cryptosporidium ubiquitum]]*
* *[[Cryptosporidium varanii]]* Pavlásek, Lávicková, Horák, Král & Král, 1995 (= C. saurophilum)
* *[[Cryptosporidium viatorum]]*
* *[[Cryptosporidium wrairi]]* Vetterling, Jervis, Merill & Sprinz, 1971
* *[[Cryptosporidium xiaoi]]*
Varennes-sur-Amance

**Varennes-sur-Amance** (litteralmente Varennes in Amance), es un communa del departimento de Alte Marne, in le nord-est de Francia. Inter 1972 e 2012 formava parte del communa Terre-Natale. Esseva le loco de nascimento del romancero e critico Marcel Arland.
Netrina 1

**Netrina-1** es un proteina incodate in humanes per le gen NTN1 sul chromosoma 17.

Netrina es parte de un familia de laminina-relative proteinas secretate. Se pensa que netrina-1 es implicate in axon guidantia (principalemente de axones commissural in le tubo neural) e cellular migration durante embryogenese.  Mutationes e perta de expression del gene suggere un implication in cancerogenese.

## Pathologia
Un mutation del gene NTN1 serea responsabile del .

Le rata urinari de netrina serea un marcator precoce del insufficientia renal acute.

Durante un hepatite acute, netrina serea superexprimite et sustenerea le inflammation.

## Scopo therapeutic
Le anticorpore NP137 de Netris Pharma bloca netrina-1 e inhibi in consequentia le epithelial ad mesenchymal transition implicate in tumor initiation, progression, metastases e resistentia al tractamentos.
AOH1996

**AOH1996** es un chimiotherapia experimental anticancere. Iste molecula inhibi un forma particular del  (PCNA), qui es specific al cellulas canceree.

Le proteina PCNA es crucial pro reparar le ADN de omne cellulas. Le tractamento presenta le interesse de affectar solmente cellulas tumoral. Poterea ager contra canceres del pectore, prostata, cerebro, ovarios, collo uterin, pelle e pulmon.

Su nomine es un hominaje a Anna Olivia Healy, un filia de 9 annos morte in 2006 de consequentias de un neuroblastoma. Le fundos colligite per su parentes ha adjutate a disveloppar iste medicamento.
Nucleocytoviricota

**Nucleocytoviricota**, o nucleocytoplasmic grande ADN viros, es un phylo de virus. Generalmente, pote replicar se in ambe nucleo e cytoplasma del hospite cellulas.

## ICTV classification 2022
* Megaviricetes
** Algavirales
*** Phycodnaviridae
*** Prasinoviridae
** Imitervirales
***Allomimiviridae
***Mesomimiviridae
***Mimiviridae
***Schizomimiviridae
**Pandoravirales
***Coccolithoviridae
***Pandoraviridae
**Pimascovirales
***Ascoviridae
***Cedratviridae
***Iridoviridae
***Marseilleviridae
***Mininucleoviridae
***Orpheoviridae
***Pithoviridae
** Mamonoviridae
*Pokkesviricetes
**Asfuvirales
***Asfarviridae
**Chitovirales
***Poxviridae

## Phylogenia
Secundo Perini  (2024), le cladogramma (non exhaustive) del Nucleocytoviricota es le sequente:

Secundo Subramaniam  (2020):
Ruminantia

**Ruminantia** es un subordine de Mammiferos artiodactyle. Son characterisate per lor tracto gastrointestinal permittente le rumination.

Le stomacho del Pecora es componite de quatro compartimentos functional. Lo del Tragulina ha tres compartimentos (sin omaso).

## Phylogenia
Orthoflavivirus nilense

***Orthoflavivirus nilense*** o **West [[Nilo]] [[virus]]** es un specie de virus del familia Flaviviridae. Es un virus de ARN de singulo filamento de senso positive.

Reservoir: su hospites primari son aves migratori.

Vector: le virus es transmittite per mosquitos, generalmente del genere *[[Culex]]*.

Human o cavallo pote esser contaminate ma son impasses epidemiologic: contamination ab istos non es possibile.

Le virus es pathogene. 80% del casos son asymptomatic; pro alteres, symptomas son generalmente benigne (simile al influenza) ma complicationes pote occurrer con formas neuroinvasive (<1%): meningite, meningoencephalite, flaccide myelite acute o syndrome de Guillain-Barré.
Hospitalitate

Le **hospitalitate** es le comportamento facite con amabilitate et generositate, por parte del hospitante, de colliger et allegrar in su proprie habitation o demora, le persona invitate e hospitate, inter amicos, familiares et extraneos.

Iste significato latin (“hospitalitas") correspondente al greco antic *filoxenia*, (“amor verso le extraneos”) es proxime al precepto christian de "amar le proximo tue como ama a tu mesme", predicate moralmente por Jesus Christo.

La familia etymologic de hospitalitate evoca le radice latin de le verbo hospitar (hospitare) comprendente le parola primitive (**Hospitalitas**), venerata como Dea por le Romanos, sic comprende parolas antique derivate como hospital, hospitio, le italiano hosteria; sic comprende parolas moderne come hostello, hotel et numerose anglismos como host, hostess etc.

En plure parolas del familia etymologic on conserva le idea del bon christian et del bon amphitryon que offere le benvenita et concede omne typo de responsas utile a le necessitates de le personas invitate in su casa e in su pais.
La phrase "reciper como invitato"  dunque evoca la **reception** facite por le bon christian et por le bon amphitryon complente le requisitos basic offerite al invitate, como alimentos, allogiamento  e refugio.

Un conception moderne de hospitalitate previde anque que le hospite recipe intertenimento; ma isto es optional et plus tosto se refere al **hospitar** clientes in le industria del tourismo et del sector del albergo.

Altere conception de hospitalitate, ligate al derecto international et le derectos human, require le respecto del derecto de asylo como definite por la Organisation de le Nationes Unite (ONU), specialmente a favor del refugiato politic e a favor del migrante que fugi ab paises povre verso paises ric et  paises que collige fortia travaliator

Le crisis del clima e le objectivos del ONU contextualiza un systema de hospitalitate justemente basate supra le sustenibilitate et le reciprocitate international et multilateral

## VIDE ETIAM
* objectivos del ONU
* derectos human
* divinitates

## Referentias


## Note
Murinae

**Murinae** es un subfamilia de rodente del familia muridae.

## Tribos
Le plus basal es *[[Hapalomys]]*pois Phloeomyini (*[[Phloeomys]]*, *[[Carpomys]]* & *[[Batomys]]=Crateromys* ).

Postea, on observa un rapide diversification del clados sequente:
#*[[Micromys]]* e Rattini,
#*[[Chiropodomys]]* e Hydromyini,
#*[[Vandeleuria]]*,
#Millardini (*[[Cremnomys]]* & *[[Millardia]]*)
#Otomyini (*[[Otomys]]=Myotomys=Parotomys*)
#Arvicanthini,
#Malacomyini (*[[Malacomys]]*) e Apodemini (*[[Tokudaia]]* & *[[Apodemus]]*)
#Murini (*[[Mus (genus)|Mus]]*)
#Praomyini ((Myomyscus, Stenocephalemys), (?, Heimiscus, Hylomyscus), ((Myomiscus, (Colomys & Zelotomys)), Mastomys) & Praomys)

## Phylogenia
Secundo Steppan & Schenk, 2017, le phylogenia del Murinae es le sequente:
Familia etymologic

Un **familia etymologic** o **familia lexic** o **familia lexical** o **familia de parolas** es un gruppo de parolas derivate ab un mesme etymo et ab uno o plure lexemas connectite al mesme etymo.
* Un sol exemplo, con le verbo **CAP-ere**, pro acclarar ben le concepto si on tene previamente claro que cata familia etymologic latin descende ab un verbo primitivo o ab un parola primitive comocunque connectibile a un **verbo primitive**.
* Dunque le verbo primitivo latin **CAP-ere** habe per etymo **-CAP-**, que es le radice del verbo private del desinentia infinitive: **-ere**.  Iste etymo, per causa del fenomeno dicte metaplasma, habe generate plure lexemas  similar a se mesme, come **-CAP- -> -CAPT- -CEP- -CEPT- -CIP- -CUP-**.
* De hic deriva parolas del interlingua como le verbos **CAP**er, **CAP**-it-an-ar, **CAP**-it-ul-ar, **CAPT**-iv-ar, **CAPT**-ur-ar, parolas abstracte como **CAP**-ac-itate, **CAP**-abil-itate et numerose parolas concrete como *CAP-o, CAP-ace, CAP-it-al*, etc.
 
* De hic deriva parolas del italiano como le verbos **CACC**iare e **CAP**eggiare, et numerose parolas abstracte, como **CAP**itale, et concrete come **CAPP**io.

* De hic deriva parolas del espaniol como le verbos **CAZ**ar e **CAP**itanear et numerose parolas abstracte, como **CAP**acitad, et concrete come **CAPT**ura.

* De hic deriva parolas del francese como le verbos **CHASS**er e **CHAV**irer et numerose parolas abstracte, como **CAP**acité, et concrete come **CAP**a

* De hic deriva parolas del anglese como le verbos **CAT**er,  **CATCH** e **CAPT**ure, et numerose parolas abstracte, como **CAP**ability, et concrete come **CHAS**e.

## function de prefixos et suffixos
* Le junction de prefixos et suffixos al etymo et al connectite lexemas forma numerose parolas derivate in le familia etymologica. Assi iste exemplo  del verbo **CAP-ere** pote continuar le acclaramento:
* Le junction del prefixo pre- al etymo -CAP- forma in interlingua per-ciper, en italiano *per-cepire*, en espaniol *per-cibir*', en francese *per-cevoir*, an anglese *per-ceive*
* Le junction del prefixo re- et del suffixo -ion al etymo -CAP- forma in interlingua re-CEPT-ion, en italiano *re-CEz-ione*, en espaniol re-CEPc-ión, en frances et in anglese le mesme parola que habe interlingua: **re-CEPT-ion**

Multe altere exemplo poterea continuar con le verbo caper et con tote le altere plus importante verbos latin, circa 600, con un exame de tote le plus grande familias etymologic comun in le linguas neolatin: italiano, espaniol, francese, portugese,  et rumano. Le systema del familiaritate neolatin es harmonic et su estudio poterea ser un del principal finalitate del interlingua.
Vice versa con le lingua anglese le systema non es harmonic, proque le anglese es neolatin solo per medietate. Contra le familia etymologic latin in le anglese combatte le concurrentia del potente familias etymologic german. Alteremente contra le harmonia del lexico latin commun in le anglese combatte le complicatissime phonetica et le crescente polysemismo de un lingua globalisante et predominante, ad usum del elite.
Unitarian Universalismo

Le **Unitarian Universalismo** es le religion noncredal syncretic del Association Unitarian Universalista in le Statos Unite e demoninantiones parallel in altere paises. Alias cognoscite como **Unitarianismo**, illo originava del movimentos christian del mesme nomine et del universalismo, et ergo etiam de christianismo protestante. Le nomine veniva del integration in 1961 del Association Unitarian Statounitese con le Ecclesia Universalista de America.

Le Unitarian Universalistas incoragia lor adherentes a decider lor credentias theologic individual. Membros pote esser atheistas, agnosticos, theistas o de altere punctas de vista; alcun es adherentes de religiones altere como christianismo e neopaganismo. Illes no ha scripturas sacrate, ma cita le Sex Fontes como inspiration: experientia personal; verbos de figuras prophetic; religiones del mundo; doctrinas judee e christian; doctrinas humanistic; e traditiones spiritual terracentric. Illes ha Septe Principios como valores moral:
#Le valor e dignitate inherente de cata persona.
#Justitia, equalitate e compassion in relationes human.
#Acceptantion de alteres et incoragiamento pro crescimento spiritual in nostre congregationes.
#Un perquisition libere e responsabile de veritate e senso.
#Le derecto de conscientia e uso del processo democratic in nostre congregationes et in le societate major.
#Le scopo de communitate mundial con pace, libertate e justitia a tote.
#Respecto del tela interdependente de existentia total del qual nos appertiner.
Sapor

**Sapor** pote haber significationes sequente:
* in gastronomia, un **[[Gusto|sapor]]** es cata gusto elementari qui pote esser distinguite per le systema sensorial gustative (senso de gusto);
* in physica de particulas, un **[[Sapor (physica)|sapor]]** es un characteristica de alcun particulas elementari: quarkes e leptones.
Carassio aurate

Le **carassio aurate** (*Carassius auratus),* vulgo saepissime note como **pisce aurate** o **carpa rubie**, es le version domestic de un parve carpa fluvial asiatic, un pisce de aqua dulce del familia del cyprinides. Su elevamento in captivitate ascende a plus que duo millennios retro, essente un del species domesticate le plus antiquemente, e le actual duce del aquario domestic a nivello mundial.
Megabassina

Un **megabassina** es un infrastructura agricole designate pro continer aqua prelevate in medio natural, generalmente in zona phreatic, durante le hiberno pro irrigar in estate. Le concepto consisteva a valorisar aqua in excesso e perdite in hiberno pro usar lo quando illo manca pro culturas. 

Hodie, con le calefaction global e siccitates plus sever, iste installationes son controversate per multe hydrologos pro que zonas phreatic non pote cargar se bastante durante le hiverno. Aqua prelevate es un aqua de qualitate devenite preciose pro le uso domestico e stockar lo in bassinas non permitte de preservar lo correctemente: es exponite a evaporation o contamination per cyanobacterios. Alcun denuncia un privatisation de un ben commun per qualques agricultores.

Altere solutiones son plus virtuose pro irrigar. Aqua de ruscellamento pote esser captate in reservorios o stagnos de escolamento. Le tractamento de aquas cloacal pote fornir aqua convenibile pro irrigation.
Thymo

**Thymo** es un organo lymphoide primari locate in parte superior de thorace, post le manubrio sternal. Es componite de duo lobos con central medulla, circumferite de un cortice, e contenite in un capsula.

Iste glandula endocrin joca un rolo fundamental in immunitate adaptative. Permitte le maturation del lymphocytos T, ubi illos se differentia per acquisition de T-cell receptor (TCR, un glycoproteina membranari) e coreceptores CD4 e CD8 (in 80 % del casos).

Thymo es componite de thymocytos (immature T cellulas) con epithelial cellulas permittente lor disveloppamento in T cellulas compatibile con "antigenes de se" presentate per le complexo majeur de histocompatibilitate (CMH) (positive selection) e non contra proteinas del corpore (negative selection). Positive selection occurre in thymic cortice e negative selection in thymic medulla. Iste processo es parmittite per hormones e cytokins secretate in thymo, includente thymulina, thymopoietina e thymosinas.

Thymo es le plus grande e active durante neonatal e preadolescente periodos. Postea, thymic grandor e activitate regressa e su texitos son reimplaciate in parte per texito grasse. Nonobstante, alcun T cell disveloppamente continue al etate adulte. Un studio monstra le importantia del thymo pro adultos e que personnas habente subite un thymectomia (thymo ablation) ha un risco superior de disveloppar un cancere.
Positura

In medicina, le **positura** (o *postura*) es le maniera de disponer su corpore in spatio, un actitude definite in function del disposition relative del differente segmentos corporal.

Le senso de su positura es le kinesthesia (o proprioception positural).

Le  contribue al communication corporal (non verbal).

Per analogia, un comportamento non sincer pote esser qualificate de "positura".


Gutehaltung desKorbersSchlechteHaltung desKorpers.gif|Positura del columna vertebral.
File:Wikipedian safe position.svg|Positura recommandate pro laborar sedite.
Le Penseur in the Jardin du Musée Rodin, Paris March 2014.jpg|*Le pensor* per Rodin.
Dq1.jpg|posituras de balletto.




Views of a Foetus in the Womb.jpg|Positura fetal.
Adivasi (Indigenous) Woman - Chittagong Hill Tracts - Bangladesh - 01 (13185421584).jpg|Positura quattate,
SilviaValencia-Tambor,Vijes.jpg|sedite gambas cruciate,
Ernst Wenck - Trinkendes Mädchen.jpg|geniculate.
Thermoception

**Thermoception** es le perception del variationes de temperatura sentite in pelle per thermosensori neurones, le TRP canales del somatosensori systema. Le stimulo thermic, convertite in molecular signal, es transmittite pro activar adequate responsa de thermoregulation (circulatori, muscular, sudation).

Le thermoception consciente es transmittite al cortice e al thalamo via neurones del .

## Thermosensation human
Generalmente, le sensation de frigido occurre infra 31 °C e de calor ultra 36 °C.

Le nociception (sensation de dolor) occurre infra 12 °C e ultra 45 °C.
Lepton

In physica de particulas, un **lepton** es un particula elementari (Fermion) de spin 1⁄2 non sensibile al interaction forte.

## Lista

:

Masses de neutrinos son non nulle a causa del phenomeno de oscillation de neutrinos, ma illos son multe basse.
## Notas e referentias
### Notas



### Referentias
Takakia lepidozioides

***Takakia lepidozioides*** es un relictual specie de Bryophyta (musco) del familia Takakiaceae adaptate a extreme climatic ambientes. Es un del duo species identificate del genere *[[Takakia]]*. Se characterisa per:
* su minuscule folio bifide large de solmente alcun cellulas;
* conspicue plantones rhizomose;
* longe stolones sin folio pro colonisar zonas denudate.

Iste specie non ha mascule individuo. Se pensa que ultime masculos se extingueva durante un glacial era.

In su medio, iste musco pote viver 8 menses sub nive e tolerar intense radiationes UV-B a 4'000 m de altitude. Sed, malgrado iste adaptation al severitate del medio, le planta (resultante de 390 Ma de evolution) es menaciate per le augmentation continue de temperatura in altitude.

Le studio de su genoma (325 Mbp; 27'467 genes codante proteina) indica un rapide evolution de genes sub positive selection. In effecto, le Tibetan alteplano se subleva durante le ultime 65 Ma a causa del activitate tectonic. Le planta esseva alora submittite a intense UV-B radiation, normalmente fatal pro plantas. Sed, iste rapide adapation al medio es sin impact sur su morphologia qui es stabile desde 165 Ma (data del prime fossile).

## Distribution
*Alaska
*Canada (West costa)
*Japon
*Tibetan alteplano

## Publication original
*
Takakia

***Takakia*** es un genere de Bryophyta (musco) del familia Takakiaceae.  Duo species son identificate.

## Evolution
Es le plus ancian genere de planta actual cognoscite con un divergentia del altere muscos 390 Ma retro.

Morphologic specificitate de *Takakia* (absentia de ,  e folio polaritate) non serea ancestral ma magis un perdita secundari posterior a su ultime ancestre commun con altere muscos (e ante 165 Ma, data del prime fossile).

## Discoperta
 discoperiva *Takakia* in Himalaya e describeva lo in 1861 como un nove specie de hepatico (*[[Lepidozia]] [[Takakia ceratophylla|ceratophylla]]*). Noriwo Takaki (1915-2006) discoperiva plantas similar in Japon e identificava lor inusual characteristicas. In 1958, Sinske Hattori e  descrive le specie *[[Takakia lepidozioides]]* in un nove genere *Takakia*, nominate in referentia a Takaki. Postea, le specie initialmente describite per Mitten es attribuate per  a iste nove genere e renominate *[[Takakia ceratophylla]]*.

## Distribution
*Takakia* pote esser trovate in Tibetan alteplano, Sikim, Nord Borneo, Taiwan, Japon, insulas Aleutian, Alaska, Columbia Britannic, in diverse habitatos con altitudes de 0 a 4000 m.
Takakia ceratophylla

***Takakia ceratophylla*** es un relictual specie de Bryophyta (musco) del familia Takakiaceae. Es un del duo species identificate del genere *[[Takakia]]*.

Iste specie ha essite descrivite (como un hepatico) per William Mitten en 1861.

*Takakia ceratophylla* es vulnerabile e menaciate per le perdita de su habitato causate per human activitate.


Picb.png|thumb|Gametophytos de *Takakia ceratophylla*
Sporophyte of Takakia ceratophylla.png|thumb|Sporophytos de *Takakia ceratophylla*
Vespertilio

* Non confunder con Vespertilion.

***Vespertilio*** es un genere de vespertilion del familia Vespertilionidae.
HEC Paris

**HEC Paris** es un universitate francese in Jouy-en-Josas, un suburbio de Paris. Fundate in 1881 como le colegio École des hautes études commerciales de Paris, illo es le universitate le plus vetule in le Francia.
Ophidascaris robertsi

***Ophidascaris robertsi*** es un specie de Nematoda vivente in Australia. Es un parasito del serpente **'.

Su [[cyclo de vita]] usa plure [[Hospite (biologia)|hospite]]s:
* **' es le hospite definitive: le verme adulte vive in su gastrointestinal tracto e dispersa su ovos in feces del serpente;
* iste feces contamina diverse parve mammiferos (hospites intermediari) ubi le larva pote attinger usque 7–8 cm de longe in lor thoracic o abdominal organos;
* finalmente, le python se contamina quando illo ede su preda (le parve mammifero).

Human pote esser un hospite accidental del larva. Un caso es documentate in 2023: un femina de 64 annos habeva un larva in su cerebro. Sole colliger plantas ** ubi le serpente pote se trovar. Post retiramento del larva, esseva tractate con antihelminticos e dexamethasona.
Ophidascaris

***Ophidascaris *** es un genere de Nematoda. Son parasitos de serpentes.

NCBI e WoRMS differe sul perimetro de iste genere.

NCBI lo situa in familia Anisakidae con species:
* Ophidascaris arndti Sprehn, 1929
* Ophidascaris baylisi Robinson, 1934
* Ophidascaris filaria (Dujardin, 1845)
* Ophidascaris robertsi (Sprent & Mines, 1960)

WoRMS lo situa in familia Ascaridae con species:
* Ophidascaris orientalis (Wang, 1965) Sprent, 1988
* Ophidascaris trichuriformis  Vaz, 1935
* Ophidascaris wangi Li, Guo, Li & Zhang, 2014
Porto de Melilla

**Porto de Melilla** es un porto in Melilla. Illo es situate a centro del citate. Illo esseva construite in 1908.
Verderio

**Verderio** es un municipalitate que se trova in le provincia de Lecco, in le region del Lombardia, in Italia. Illo ha un population de  habitantes.
Takahē del Sud

**Takahē del Sud** (***Porphyrio hochstetteri***) es un ave neozelandese incapace de volar, originari del insula del Sud.

Venate per Māoris, le specie esseva presumite extincte post un ultime captura in 1898. Ma nove individuos son rediscoperte le 20 de Novembre 1948 presso al laco Te Anau. Depois, un parco natural de 500 km² es create e un programma de protection establite.

In 2018, 18 takahēs son reintroducite in Kahurangi National Park e in 2023 un secunde reintroduction es effectuate in alte Whakatipu Waimāori valle.
Kākāpō

**Kākāpō** (***Strigops habroptila***) o « papagai-uluco » es un specie de ave neozelandese in periculo critic de extinction. Es un grande papagai terrestre e nocturne del superfamilia Strigopoidea.

Victime de predation per cattos, rattos, furos o mangustas, su population rapidemente diminueva usque 51 individuos in 1995. Depois, un progamma de restablimento permitte su preservation (247 individuos in 2023, in 4 parve insulas sin predator) con attention al diversitate genetic. In 2023, un reintroducion is effectuate in Maungatautari (grande insula del Nord).

## Phylogenia
Diabolo de Tasmania

**Diabolo de Tasmania** (***Sarcophilus harrisii***) es un specie de marsupial carnivore australian vivente in Tasmania.

In 2020, es reintroducite in continental Australia, ubi habeva disparite 3'000 annos retro, victime de dingos (can salvage).

In Tasmania, su population diminue de 140'000 in annos 1990 a circa 25'000 a causa de un tumor del facie transmissibile.
Heteroptera

**Heteroptera** (cimices) es un subordine de insecto Hemiptera.

Historicamente, Heteroptera e Peloridiomorpha esseva duo distincte subordines. Sorensen  (1995) gruppa los in le nove subordine Prosorrhyncha. Hic, Heteropera es comprendite *sensu lato* como un synonymo de Prosorrhyncha.
Microplastico

**Microplasticos** son  fragmentos de alcun typo de plastico longe de 1 μm ad 5 mm. Fragmentos inferior a 1 μm son appellate **[[nanoplastico]]s**.
N.B. Le notion de microparticula se applica a tote typo de material e a particulas de 0.1 ad 100 μm.

Microplasticos causa pollution penetrante natural ecosystemas e manaciante sanitate. Son presente in oceanos, aere respirate, aqua bibite e alimentos edite.

Proveni del usura o deterioration de diverse materiales, principalmente de productos cosmetic, vestimentos, pneumaticos, revestimentos (pictura), imballages, etc. o de industrial effluentes.

## Vide etiam
*Plastico
*Plasticose
*Pollution de plastico
Jitasama

**Jitasama** es un lingua auxiliar international que maximalisa le facilitate de pronunciation, grammatica simple e un vocabulario basate sur le 16 linguas maxime parlate e influential in le mundo. Su influentias structural principal veni ab Interlingua, Toki Pona e le creolos del Caraibes.

Illo ha le sequente characteristicas:
* 18 litteras: abdefgijklmnoprstu.
* Nulle capitalisation de parolas.
* Phonetic: Illo es scribite como illo sona.
* Nulle diphtongos.
* Su grammatica es regular e simple, simile al creolos del mundo.
* Nulle genere.
* Nulle articulos.
* Nulle conjugation de verbos.
* Un serie multo limitate de affixos pro derivation de parolas.

## Referentias


## Ligamines externe
* Pagina web official
* Wiki
Syndrome de mortalitate del ostrea del Pacifico

Le **syndrome de mortalitate del ostrea del Pacifico** (in anglese POMS for *Pacific Oyster Mortality Syndrome*) es un maladia multifactorial affectante le superviventia de juvene ostreas de elevamento *[[Crassostreae gigas]]*. Responsabile de epidemias particularmente severe depois 2008, le maladia es devenite panzootic e representa un menacia pro le sector economic de ostrea.

## Etiologia
Le etiologia es multipathogene.
Le maladia es causate primarimente per un infection viral. Le agente pathogene es le  *Ostreid herpesvirus type 1 microvariant* (OsHV-1 µvar) del specie *[[Ostreavirus ostreidmalaco1]]*.

Iste infection viral conduce a un stato inmunocompromittite (con alteration physiologic de hemocytos) e a un dysbiose del microbiota permittente un secundari colonisation per opportuniste bacterios pathogene. Iste secundari infection es mortal pro multe juvene ostreas. Generes bacterial implicate (le "pathobiota") son *[[Arcobacter]]*, *[[Marinobacterium]]*, *[[Marinomonas]]*, *[[Vibrio]]* e *[[Pseudoalteromonas]]*.

Le etiologia es alsi multifactorial. In particular, calefaction de aqua e juventute del ostrea son factores aggravante.

## Adaptation
Ostreas tenta adaptar se al menacia. Le mechanismo observate se basa plus sul epigenetica (le expression del genes) que sul genoma ipse.
Creole capoverdian

Le **creole capoverdian** (*kabuverdianu*) es un lingua criol de base portugese parlate in le insulas de Capo Verde. Illo es le lingua criol native de quasi tote le caboverdianos e es usate como un secunde lingua per le diaspora capoverdian.

Le criol ha un particular importance pro studios criolistice, inquam illo es le plus vetule lingua criol vivente. Illo es le lingua criol de base portugese le plus parlate.
Sequestration de carbon

**Sequestration de carbon** es un projecto consistente a stockar a longe termo un grande quantitate de carbon atmospheric artificialmente capturate pro compensar partialmente emissiones de carbon fossile. Carbon dioxydo () es naturalmente capturate del atmosphera per processos biologic, chimic o physic ma le phenomeno es troppo lente pro contrar le calefaction global. Hic, on cerca a obtener artificialmente un effecto similar ma in volumines capabile de limitar le calefaction global.

In Norvega, le campos de gas in Sleipner e Snøhvit haberea permitte de stockar 22 megatonnas de  ma iste resultatos monstra le specificitates e limitationes de cata sito.
Protestos contra le Politica de Zero-COVID in China

Un serie de protestos contra le politica de Zero-COVID comenciava in China desde le 2 de novembre usque le 5 de decembre 2022.

Le protestos comenciava en responsa al mesuras prendite per le governamento chinese pro impedir le propagation del pandemia in le pais. Le discontentamento con le politica cresceva desde le principio del pandemia, que causava le confinamento de multe personas in lor casas, les lassava incapabile de travaliar e de comprar necessitates quotidian, e les submitteva a stricte restrictiones.

Le demonstrationes esseva precedite per le protesto sur le ponte Sitong in Beijing le 20 de octobre, in le qual un protestante pro-democratic exponeva standardos contra le dictatura e esseva arrestate per le policia. Altere protestos occurreva in le principio de novembre e attingeva le culmine post un incendio in Urumqi, que occideva dece personas. Le protestantes requireva que le governamento ponerea fin al politica de Zero-COVID. 

Le themas del protestos evolveva, desde le discontentamento con le governamento usque le opposition al abusos del derectos human.
Koi pla

**Koi pla** es un platto de crude pisce hachate con herbas, condimentos e succo de limon. Iste platto es multe popular in le provincia thailandese de Khon Kaen ubi illo genera un mortalitate importante causate per .

Le pisce non cocite es infectate per verme platte parasite, **' o **', qui penetra vias biliari, ubi secundari infectiones genera inflammation favorabile al disveloppamento de un cancere del vias biliari appellate cholangiocarcinoma.
Morte cerebral

**Morte cerebral** o **morte encephalic** es le perdita de tote function cerebral. Es irreversibile e le morte physic es ineluctabile.

Le morte cerebral non debe esser confundite con coma, ubi remane alcun cerebral activitate, , ubi remane alcun functiones autonomic  o  ubi le patiente es consciente.
Hemifacial myohyperplasia

**Hemifacial myohyperplasia** (HFMH) es un maladia rar characterisate per muscular hypertrophia, mitochondrial dysfunctionamento e hypoglycemia. Es causate per un mutation del gen PIK3CA, un gene etiam implicate in .

Un tractamento con , un inhibitor del gene PIK3CA utilisate in CLOVES syndrome, permitte de recuperar un symetrisation progressive del facie.
Pezichthys compressus

***Pezichthys compressus*** (o "manopisce strictecorpore") es un specie de pisce del familia . Iste specie in periculo de extinction es endemic a Australia.

Es un specie benthic vivente in le stricto de Bass in sudest Australia.

Le specie, validemente describite in 2009, es discoperite in 1986 e vidite usque 1996. Es vidite altere vice in 2023, al profunditate de 292 metros.

## Publication original
*
Pezichthys

***Pezichthys*** es un genere de pisce del familia .

## Species
Iste genere contine le species sequente:
* *[[Pezichthys amplispinus]]* Last & Gledhill, 2009 (Manopisce cacatua)
* *[[Pezichthys compressus]]* Last & Gledhill, 2009 (Manopisce strictecorpore)
* *[[Pezichthys eltanani]]* Last & Gledhill, 2009 (Manopisce Eltanin)
* *[[Pezichthys macropinnis]]* Last & Gledhill, 2009 (Manopisce longepinna)
* *[[Pezichthys nigrocilium]]* Last & Gledhill, 2009 (Manopisce ciliate)

## Publication original
*
Brachiopsilus dianthus

***Brachiopsilus dianthus*** (o "manopisce rosee") es un specie de pisce del familia . Iste specie in periculo de extinction es endemic al Tasmania.

In octobre 2021, es vidite prime vice depois 1999, a 150 m de profunditate. Antea, se pensava que le specie viveva solmente in aquas pauc profunde. Iste discoperta es fonte de sperantia concernante le superviventia del specie.

## Publication original
*
Brachiopsilus

***Brachiopsilus*** es un genere de pisce del familia Brachionichthyidae.

## Species
Iste genere contine le species sequente:
* *[[Brachiopsilus dianthus]]* Last & Gledhill, 2009 (Manopisce rosee)
* **' <small>[[Peter R. Last|Last]] & [[Daniel C. Gledhill|Gledhill]], 2009</small> (Manopisce gibbose)
* **' Last & Gledhill, 2009 (Manopisce de Ziebell)

## Publication original
*
Thymichthys

***Thymichthys*** es un genere de pisce del familia Brachionichthyidae.

## Description
*Thymichthys* se distingue per protuberantias evocante verrucas, sensori scalias fortement demarcate e dermic appendices. Coloration es un patrono luminose de maculas e reticulationes.

## Etymologia
Le taxon es construite con parolas grec *thymos* 'excrescentia verrucose' e *ichthys* 'pisce'.

## Species
Iste genere contine le species sequente:
* *[[Thymichthys politus]]* (Richardson, 1844) (Manopisce rubie)
* *[[Thymichthys verrucosus]]* (McCulloch & Waite, 1918) (Manopisce verrucose)

## Publication original
*
Brachionichthyidae

***Brachionichthyidae*** es un familia de pisce Lophiiformes.  Contine actualmente 5 generes e 14 species.

Son appellate **manopisces** proque son capabile de ambular sul fundo marin.

## Distribution
Se trova hodie in sudest costas de Australia e circum insula de Tasmania.

## Conservation stato
**[[Brachionichthys hirsutus]]*, Manopisce maculate – Critically Endangered under EPBC Act and IUCN;

**[[Thymichthys politus]]* Manopisce rubie – Critically Endangered under EPBC Act and IUCN;

**[[Brachiopsilus ziebelli]]*, Manopisce de Ziebell – Vulnerable under EPBC Act, Critically Endangered under IUCN. 


Brachionichthys hirsutus RLS.jpg|*[[Brachionichthys hirsutus]]*
Sympterichthys politus.jpg|*[[Thymichthys politus]]*
Brachionichthys hirsutus

***Brachionichthys hirsutus*** o **manopisce maculate** es un specie de pisce del familia . Iste specie in periculo critic de extinction es endemic a Tasmania.

In septembre 2023, es vidite a Primrose Sands, prime vice depois 2005.