Interglossa

Le lingua auxiliar **Interglossa** esseva designate per le scientista Lancelot Hogben in Aberdeen (Scotia) durante le Secunde Guerra Mundial. Iste lingua esseva un simple essayo de introducer le lexico international de scientia e technologia, principalmente terminos de origine grec e latin, a un lingua con un grammatica simple proprie de un lingua analytic (isolante). Le interglossa esseva publicate in 1943 como solmente "un redaction de un auxiliar", (*a draft of an auxiliary*)  in altere parolas, un designo preliminari que debeva esser completate. Hogben applicava principios semantic a fin de selectionar un vocabulario reducite de 880 parolas que poterea sufficer pro conversation basic inter gente de nationalitates differente. 

## Alphabeto
Le alphabeto de interglossa es un alphabeto derivate del latino que usa le 26 litteras del alphabeto latin basic de ISO. 




## Phonetica
Le valor phonetic del litteras generalmente coincide con le valores characteristic del alphabeto phonetic international, con le sequente exceptiones:
::**y** equivale a /i/.
::**c** e **q** equivale a /k/. 
::**ph, th, ch, rh** equivale respectivemente a /f/, /t/, /k/, /r/. 
::**x** in position initial equivale a /z/; si non, /ks/. 
In le sequente combinationes initial, le prime del duo consonantes es mute: c**t-**, g**n-**, m**n-**, p**n-**, p**s-**, p**t-**. Assi **ps-** in **pseudo** equivale a /s/. 
::Iste regulas non admitte inconsistentias. Le incommoditate de haber un pauc anomalias que vade a in un dozena lineas de imprimer es multo minor que le disavantage que resultarea ex mutilar radices foras de recognition visual.
 
Generalmente, le accento es super le penultime syllaba, per exemplo **billEta** (billet), **permIto**. In parolas terminate con duo vocales (**-io, -ia,** etc.), istes forma diphthongo. Benque Hogben mantene le hiato al affirmar que in **nEsia** (insula) le accento es super le antepenultime syllaba (*nE-si-a*). Similarmente per exemplo in **orientAtio**. 

## Partes del discurso
Un classification de partes del discurso relevante pro un lingua analytic non imitarea le categorias proprie del systema de flexion del gruppo indoeuropee. Le vocabulos de interglossa pote esser classificate sequente su function de vocabulos individual in le *sentence-landscape* (p. 32-3):
* **Substantivos** (396): Nomines pro cosas concrete (o classes de cosas concrete). Cata uno de illos pote ager como un adjectivo, como il jam eveni in anglese. Exemplos (ex le texto de exemplo in basso): *crati* (governamento), *geo* (terra), *pani* (pan), *parenta* (parente), *urani* (celo).
* **"Amplificatores"** (417): Qualitates abstracte que pote ager como substantivos, adjectivos o correspondente adverbios. Exemplos: *accido* (evenimento, real, realitate, etc.), *demo* (populo), *dirigo*/*controlo* (direction, controlo, etc.), *dyno* (poter, potente, etc.), *eu* (bon, bonitate, ben, etc.), *famo* (reputation, fama), *eu-famo* (bon fama, gloria, etc.), *libero* (libere, libertate), *malo* (mal), *nomino* (nomine), *offero* (offerer, offerta), *pardo* (pardono), *revero* (reverente, reverentia).
** Un pauc de iste "amplificatores" functiona anque como "particulas associative" (con significantia additional como prepositiones e/o conjunctiones). Exemplos: *causo* (causa, proque, etc.), *de* (de, in relation a, etc.), *harmono* (harmonia, conforme a, etc.), *hetero* (differente, dissimile, si non, etc.), *homo* (similar, de modo similar, como), *metro* (mesura, etc.), *plus* (addition, additional, in plus, e, etc.), *tendo* (intender, voler, objectivo, a fin de, etc.), *volo* (desiro, desirose, ben disposite, de bon voluntate, plus tosto que).
** Un pauc de illos functiona como particulas de loco o tempore. Exemplos: *a*/*ad* (a, verso), *apo* (foras de, verso le exterior, etc.), *di* (die, quotidian, le die..., etc.), *epi* (super, supra), *in* (in, interne, etc.), *tem* (tempore, durante que, etc.).
* **"Verboidos"** (20): Nomines de processos e statos essential. Exemplos: *acte* (facer, ager, etc.), *date* (dar, etc.), *dicte* (dicer, exprimer, etc.), *gene* (devenir, etc.), *habe* (haber, etc.), *tene* (tener, etc.). Iste "verboidos" pote non ager como verbos, per exemplo: *plu malo acte* (le mal actos, le peccatos). 
** Illos pote formar combinationes natural con parolas abstracte ("amplificatores"). Exemplos: *acte dirigo* (diriger, controlo, etc.), *acte malo* (facer le mal, peccar, transgressar), *acte pardo* (pardonar), *date libero* (dar libertate, liberar), *dicte petitio* (dicer un demanda, demandar), *dicte volo* (voler, etc.), *habe accido* (evenir, etc.). 
* **Pseudonymos** (pronomines, 11): Illos functiona e como pronomines e como equivalentes de substantivos o pro lor adjectivos correspondente. Exemplos: *na* (nos, nostre), *mu* (illos, aquelle, etc. (multitude)), *su* (qui... (pronomine relative como subjecto)), *tu* (tu, te, tu(e), vos, vostre). 
* **Particulas interrogative, imperative, negative e comparative** (6), duo del quales permitte formular questiones, demandas o commandas sin deviation ex le invariante parola-patrono. Exemplos: *no*/*non* (non, no!), *peti* (demanda). Durante que *peti* es un breve maniera pro exprimer le imperativo polite (*polite imperative* in parolas de Hogben), *dicte petitio* esserea le expression integre. 
** In le texto de exemplo in basso, le expression *dicte volo* pote esser equivalente al subjunctivo anglese: *Na dicte volo; tu Nomino gene revero* significa in anglese: *hallowed be thy name* ("sanctificate sia tu nomine").
* **Articulos** (29): Parolas general e numerales que habe le function de predicar pluralitate o si non in relation a equivalentes de substantivo (tote le quales son invariante como anglese *sheep*). Exemplos: *pan* (tote), *plu* (alcun, un numero de, le), *u*/*un* (un, alcun, le).

## ''Sentence-landscape''
Pro preste recognition, un lingua libere de flexiones pote facilitar su comprension per duo typos de signales presente in le *sentence-landscape* ("phrase-paisage"): **articulos** (vide "Partes del discurso"), e **terminales** (que es, vocales final):
* Le substantivos termina in **-a** o **-i**. (Exceptiones son: *geo, cardo, acu, occlu, bureau*).
* "Amplificatores" (qualitates abstracte) termina in **-o**. (Exceptiones son: *anni, di, hora, post, pre, tem, ad, contra, epi, ex, extra, in, inter, para, littora, peri, tele, trans, anti, de, minus, per, plus, syn, vice*).
* Le "verboidos" termina in **-e**. 
* Le pseudonymos, si non, termina in nulle vocal particular: *mi, tu, na, an*[dro], *fe*[mina], *re, pe*[rsona], *mu*[lti], *auto, recipro, su*[bjectum]).
Hogben prefere haber iste numero de exceptiones in loco del "disavantage de mutilar un thema international familiar o de indebitemente allongar le parola". (p. 37)

## Syntaxe
Interglossa es un lingua purmente analytic como chinese, dependente de suffixos, tanto de flexion verbal como de derivation nominal, totevia illo usa un genere de composites cuje secunde componente es un substantivo monosyllabe. Como in chinese (e anglese), le substantivos composite son essential, e assi es le contexto:
:Si nos parla hic o in altere parte de un par o composito como *auto-explicite*, le epitheto es ergo stenographia pro *bastante explicite in un contexto ubi illo communmente apparrera*. (p. 21)

Interglossa provide un grammatica minime con un serie de regulas syntactic clarmente definite, totevia differente ex le grammatica usual de linguas inflexional-agglutinative como le linguas indoeuropee:
:Inevitabilemente, nos trova nos cadente foras del grammatic patrono del familia aryan (indoeuropee) verso un idioma plus universal con characteristicas commun al chinese. Le resultato es que apprender un lingua si designate es un exercitation vital in clar pensar de un genere que alcuno pote interprender utilemente. De facto, le grammatica de "interglossa", como es multo ver de Basic English, es semantica. (p. 24)

## Lexico
A differentia de altere linguas auxiliar, Hogben liberemente adopta alcun parolas international grec; assi, le interglossa habe *cephali* e *chiri* pro testa e mano. 
:Pauc scientistas e technicos, ancora plus pauc linguistas, anticipava le tempo presente de infiltration de grec radices a in vita quotidian. Per consequentia linguas artificial jam proponite a pena tocca le margine del problema de familiaritate de parolas. (p. 30) 
Grande parte del lexico es de origine latin. Le proprie termino *Inter-glossa* es de origine mixte. Hogben frequentemente provide pares de synonimos equivalente, per exemplo *hypo* e *infra*, *soma* e *corpora* (grec le primes, latin le secundes), le quales son ambe international.
:Designar tote le detalios de un interlinguage disveloppate completemente non es un carga de un sol homine. Observation in massa super le base de questionarios distribuite a differente gruppos de gente de nationalitates differente decidera qual parolas in omne division son titulate a "prime-rango". (p.15-16) 
Interglossa pote se considerar como le redaction de su descendente, lingua auxiliar glosa, que ha reformate e expandite le lexico de interglossa.

## Un dictionario perdite
In le manual *Interglossa. A draft of an auxiliary* illo esseva annunciate un tomo additional, *A short English-Interglossa Dictionary* ("Un curte dictionario anglese-interglossa", per Dorothy Baker):
: Le autor desira exprimer gratitude primemente al seniora Dorothy Baker, M.A., pro assistentia in preparation del final scriptura e le dictionario anglese-"Interglossa" de 8000 parolas que ha de sequer iste tomo in le mesme serie  (p.8) 
Il es possibile que iste tomo finalmente non deveniva publicate. Assi, le possibilitates de apprender e activemente usar le interglossa seriosemente diminuirea.

## Texto de exemplo
Lo sequente es le Patrenostre in interglossa, titulate per Hogben "*U Petitio de Christi*" (p.242):

## Referentias