open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
New Orleans

**New Orleans** es le citate le plus grande del stato american de Louisiana. Le citate esseva fundate in 1718 e nominate secundo le francese Philippo II de Orléans o Philippo III de Orléans. Al nivello del lege e del administration le citate de New Orleans e le **Parocha de Orleans** es le mesme cosa.

Le 30 de augusto 2005, grande partes del citate esseva destruite o rendite inhabitabile per le hurracan Katrina. Multe gente emigrava del citate e le nivello del population non se ha restaurate usque hodie.

## Geographia
Le citate es un centro de industria e de distribution, un porto importante e cognoscite pro su hereditage cultural ric, specialmente qua musica e cocina. Le citate jace super le ripas del fluvio Mississippi, circa 160 kilometros a contracurrente ab le Golfo de Mexico.

New Orleans es situate in le medio del plantationes de cotton ubi le sclavos afroamerican esseva fortiate a laborar.

## Cultura
A New Orleans nasceva le musica de sclavos american e le musica gospel, partialmente in le persona de Mahalia Jackson (1911-1972), cognite pro su cantatos de gospel que formava un contribution considerabile al emancipation del afroamericanos.

Le Dixieland o Jazz de New Orleans es un stilo de jazz ancian que surgeva in New Orleans al initio del vintesime seculo.

## Catastrophe humanitari
Le effectos del huracan Katrina contra New Orleans esseva horrific. Le 30 de augusto 2005, 80% del citate de New Orleans esseva coperite per 6 metros (20 pedes) de aqua. Le costos esseva in le milliones, e le numero de mortos in le milles.

### Dicas
Le principal causa del damno al citate esseva brechas in le dicas del citate. Proque le citate es sub le nivello del mar, mesmo un singule brecha es capabile de causar damno significante; ma quatro ha essite reportate.

Le prime ruptura de dica occurreva a 11:00 le 29 de augusto 2005, in le matino (tempore local). Con tres fallimentos simultanee del pumpas que esseva create pro disaquar le citate in caso de un inundation, le area esseva coperite de inter 1m a 3m de aqua.

### Anarchia
Le citate descendeva al anarchia post le inundation. Il ha plure rationes pro isto.

Primarimente, le aqua non esseva pur. In le aqua se misceva oleo, acido de batterias de automobiles, le contento del cloacas, e cadaveres, con le risco de typhoide e altere maladias.

Proque 3&nbsp;000 membros del Guarda National de Louisiana habeva essite convocate a Iraq per le presidente George W. Bush, il non restava al citate alcun significante presentia quando le dicas se rumpeva. Posteriormente, 21&nbsp;000 truppas esseva assignate a New Orleans, e un altere 40&nbsp;000 requestate per le Governator de Louisiana, Kathleen Blanco, ma le truppas non poteva entrar in le citate. Le fortia del policia local que habeva supervivite le inundationes (que numerava solmente 1&nbsp;500 antea), non sufficeva pro restabilir le ordine.
Pulvere

Le **pulvere** es un complexo de multe objectos microscopic: pilos, lanugine e animales (acaros super toto). Illa provoca in le corpore human qualque reactiones allergic.
Seoul

**Seoul** (anque **Sо̆ul** o **Seul**; in coreano: 서울 /sʌ.ul/) es le capital de Corea del Sud. Con plus que 25% del population de Corea de Sud (plus que 10,500,000) vivente in su bordos, Seoul es le plus importante citate in le nation, e le vintisecunde plus grande citate in le mundo. Como Washington, DC e Citate de Mexico, illo habe un special stato, como un provincia. Fundate in 1394 como un fortalessa, le sito ha historia desde 18 aEC.

Le citate es dividite a in 25 *gu* (구, 區), que es subdividite a in *dong* (동, 洞), e *ban*(번, 番) (in plus e plus pauc sectiones). Le citate es connectate per nove metropolitanos, multe major autostratas, duo aeroportos, e un supertraino (Vide KTX).

Tamben, le citate es verdente, con multe parcos. Previe problemas con pollution del aere e aqua ha essite mitigate, aun que non obliderate.

Seoul esseva le location del Jocos Olympic de 1988.
Bucarest

**Bucarest** es le capital de Romania.

## Historia

Vlad III de Walachia fundava le citate con le nomine .

## Attractiones
* Palatio del Parlamento. 
* Le Parco *Cismigiu*.

## Transporto
Pacchetto de alimento 10-in-1

Un **10-in-1 pacchetto alimentari** (o un **10-in-1**) esseva un typo de ration que esseva create per le armea del Statos Unite in 1945. Aunque le rationes esseva create pro Operation Downfall in le Secunde Guerra Mundial, le operation esseva facite innecessari per le rendition de Japon in 1945. Postea, le gruppo humanitari CARE prendeva le pacchettos, e distribueva le surplus al affamante in Europa.

## Contentos

Un pacchetto 10-in-1 contineva:

* Duo libras (~907g) de caffe;
* Duo libras de lacte pulverate;
* Duo libras de margarina;
* Duo libras de sucro;
* Un libra (~453g) de bove in succo;
* Un libra de chocolate;
* Un libra de lardo;
* Un libra de melle;
* Un libro de preservatos de fructo;
* Un libra de steak e renes;
* Un libra de uvas sic;
* Deceduo uncias (~340g) de pan de carne (simile a SPAM);
* Octo uncias (~227g) de bacon;
* Octo uncias de bove maisate;
* Octo uncias de ovos pluverate; e
* Octo uncias de pan de ficato.
MRE

**MREs** (*Meals Ready to Eat*; traducite, *Repastos preste a mangiar*) es un typo de ration usate per le servicio militar del Statos Unite de America. Reimplaciante le C-rationes in 1983, le MREs provide circa 1200 kcal (5000 kJ) de sustenentia. Le MREs es cambiate cata anno, reimplaciante vivandas non fruite con nove vivandas e addente nove condimentos.
Delphino

Le **delphino** es un mammal aquatic. Es un grupo paraphyletic de plure familias:
* Delphinidae (delphinos marin);
* Platanistidae (Indian delphinos fluviatile); 
* Iniidae (American delphinos fluviatile);
* Pontoporiidae (delphinos de aquas salmastre);
* Lipotidae † (baiji o Chinese delphinos fluviatile).

## Evelia del delphino
Iste mammales marin pote viver plure septimanas de continue sin dormir.
Assi vidente le comportamento de juvenes delphinos e lor matres que un equipo de neurologistas, conducite per Jerome Siegel, del Universitate de California, ha facite iste surprendente constatation. 

Durante lor prime septimanas de vita, le neonatos “non claude le oculos”.
Illos prende plure mense a acquirer le rythmo de vita normal del cetaceos, sia 5 a 8 horas de somno per jorno.
Le matres vigilia in continuo lor progenitura con le fin que illos non se neca et incatena ille etiam le nocte de velia, sin parer suffrer e sin recuperar le somno.
Le Orcas ha un comportamento simile.
Iste caso es unic in me mundo animal. Le experimentos sur rattos e muscas ha monstrate que le privation de somno produceva perturbationes physiologic grave ducente al morte.

Sed pro le juvene delphino, que debe respirar totes le 3 a 30 secundas et a escappar ab predatores, restar eveliate es un question vital. Por iste ration, delphinos practica un somno unihemispheric.

## Vide etiam
* Balena
*
Glandula mammari

Le **mammas** o **glandulas mammari** es organos glandular externe que habe le mammiferos in numero par e que ha como function in le femina le secretion de lacte.
Bogotá

**Bogotá** es le capital politic, economic e cultural del Republica de Colombia situate a 2600 metros supra le nivello del mar. Illo es le 3e capital le plus alte de America del Sud, post La Paz e Quito. Bogotá conta actualmente circa de 9 milliones de habitantes.

Illo se appella **Santa Fé de Bogotá**, e non plus simplemente Bogotá, desde que le Constitution de 1991 lo restitueva su ancian nomine, que esseva donate a illo per su fundator, le espaniol Gonzalo Jimenez de Quesada, le 6 de augusto 1538.

Santa Fé de Bogotá naceva del mytho de "El Dorado". 

In 1819, Simón Bolívar appuncta Bogotá le capital de "La Gran Colombia" (le Grande Colombia, actualmente Colombia, Ecuador, Panama e Venezuela). Illo era tamben le capital de "La Nueva Granada" (Colombia actual) quando La Gran Colombia se fragmentava in 1830. Bogotá ha essite appellate desde longissime tempore "Le Athenas sudamerican".
1758

**Le [[anno]] [[mille]] [[septe]] [[cento]]s [[cinquanta-octo]].**

## januario
* 1 de januario: le biologo svedese Carl Linnaeus (Carl von Linné) publica in Stockholm le prime volumine (*Animalia*) del 10e edition de *[[Systema naturae]]*, le fundamento del nomenclatura zoologic moderne, introducente in su systema taxonomic le nomenclatura binomial pro animales.  Introduction inter alteres del taxon *[[Homo sapiens]]*.

## februario

## martio

## april
### Nascentias
* 28 de april: James Monroe, presidente del Statos Unite de America de 1817 a 1825 (morte 1831)

## maio
### Nascentias
* 6 de maio: Maximilien de Robespierre, politico e advocato francese, dirigente del Revolution francese (morte 1794)

## junio

## julio

## augusto

## septembre

## octobre

## novembre

## decembre
* 25 de decembre: prime apparentia del Cometa Halley post su identification per Edmund Halley.

## sin data precise
Lingua romanian

Le **lingua romanian** o **dacoromano** es un lingua romanic official in duo stato europee: Romania e Moldavia. Le romaniano ha influentias in le creation de nove parolas del francese, italiano, anglese, e un influentia cultural anque del linguas slave. Le romaniano ha  parlatores native:  in Romania,  in Moldavia,  in Ukraina e immigrantes approx.  in Italia, approx.  in Espania, approx.  in USA e Canada.

## Historia
Le lingua romanian ha essite formate durante le occuopation del Imperio Roman super le Thracia (o Dacia) que comenciava in le anno 106 (le victoria armate de Trajano super le dacos).

## Grammatica

### Formation de parolas derivate regularmente
In romaniano, il generalmente es possibile derivar un parola regularmente. In multe altere linguas europee, **derivar un parola regularmente** non es possibile, pro que le vocabulos ha assumite formas evolute; lor origine, composition e connexiones familial ha essite obscurate. Pro exemplo, in interlingua, como in romanianio, **derivar un parola regularmente** es possible: 'integr-e', 'dis-integr-ar', 'integr-itate', 're-integr-abile' – totes parolas basate in un mesme radice. In linguas national, tal connexiones es generalmente perdite, p.ex. un espaniol non pote vider facilemente que 'integridad' es le qualitate de esser 'entero'.

In linguas national, le formation de parolas derivate regularmente es generalmente perdite, pro exemple:
: (RO) loc - a locui - locuitor - locuibil 
: (EN) place - to live - inhabitant - habitable

: (RO) fapt - a face - facator - facubil
: (EN) fact - to do - maker - doable

### Conjugation del verbos

## Vide etiam

* Lingua aromanian
* Lingua istro-romanian

## Referentias
Fajita

Un **fajita** (pronunciate *fa *'hi*' ta*) refere a un vivanda que es facite con grilliate carne (usualmente bove) super un tortilla, con condimentos. Illos son typic del cocina del Statos Unite. Le nomine del fajita se deriva del parola espaniol *faja*, que significa *[[cinctura]]* in Interlingua, e refere al processo de 'cinger' le carne calide con le tortillas.

Le plus commun carnes son bove, galletto, e porco, e que nunquam es altere que un de iste tres. Le plus commun condimentos son caseo, cibollas grilliate, crema acerbe, lactuca, piperes verde, e tomate. Traditionalmente, le carne del fajita es apportate al tabula in un patella ferric, ja friente lentemente in su proprie calor, con le tortillas e condimentos servite al latere.

Le nomine del fajita esseva inspirate per macelleros del bordo inter Mexico e Texas; illes usava le parola *fajita* pro referer al musculo del diaphragma del bovello. Cognoscite hodie como "skirt steak", illo ja es popular pro crear fajitas hodie. Anque vaccheros espaniol ha usate le termino ab (al minus) 1930, le termino non pareva in texto usque a 1975. Hodie, the termino "fajita" tamben es usate pro significar le methodo de cocinar, e le grilliate vegetales que accompania le carne e tortillas. (Isto pote esser influentiate per le vivanda mexican *[[rajita]]s*, que resimila le grilliate vegetales.)

Le vivanda como es cognoscite hodie, generalmente es accreditate a Ninfa Laurenzo (tcc "Mama Ninfa"), un restauratrice renominate de Houston (Texas). Le original recepta que illa creava ja es vendite in su restaurantes, Mama Ninfa's, sub le nomine que illa dava a su creation: *tacos al carbon.*
1756

**Le [[anno]] [[mille]] [[septe]] [[cento]]s [[cinquanta-sex]].**

## januario

### Nascentias
* 27 de januario: Wolfgang Amadeus Mozart, compositor (morte 1791)

## februario

## martio
### Nascentias
* 3 de martio: William Godwin, philosopho anarchista e patre del autor de Frankenstein, Mary Wollstonecraft Shelley (morte 1836)

## april

## maio

## junio

## julio

## augusto

## septembre

## octobre

## novembre

## decembre

## sin data precise
1755

## januario

## februario

## martio

## april
* 15 de april: Publication de A Dictionary of the English Language, le dictionario anglese de Dr. Samuel Johnson.

## maio

## junio

## julio

## augusto

## septembre

## octobre

## novembre

* 1 de novembre: Le Grande Seismo de Lisbona occide decenas de milles de personas e destrue le major parte del citate de Lisbona.

## decembre

## sin data precise
1750

**Le [[anno]] [[mille]] [[septe]] [[cento]]s [[cinquanta]].**

## januario

## februario

## martio

## april

## maio

## junio

## julio
### Mortes
* 28 de julio: Johann Sebastian Bach, compositor.

## augusto

## septembre

## octobre

## novembre

## decembre

## sin data precise
Hernán Cortés

**Hernán Cortés** esseva un conquisitor espaniol. Ille nasceva in Medellín in Extremadura, Espania, in 1485 e moriva in Castilleja de la Cuesta le 2 de decembre 1547.

Hernán Cortés esseva un conquisitor, qui con alcun centos espanioles e plure milles mesoamericanos conquireva Mexico pro Espania e destrueva Tenochtitlán, le capital del aztecas e le sede de un del imperios le plus grande in Mesoamerica. Ille dissolveva le imperio azteca sub imperator Moctezuma II e le successor, Cuahtemoc, e aperiva le via pro le establimento del potentia colonial espaniol sur le continente american.

Le Mar de Cortés ha essite nominate secundo ille.

Filio del nobile Martín Cortés e de Catalina Pizarro Altamirano, per su linea maternal ille esseva cosino secunde de Francisco Pizarro, qui postea conquireva le imperio inca (non a confunder con le altere Francisco Pizarro, qui se univa a Cortés in le conquesta del aztecas).

In 1519, ille partiva pro le conquesta de Mexico, destrueva le imperio azteca (1521) e deveniva governator general del Nove Espania (1522). Ille retornava a Espania in 1540.
Roald Amundsen

**Roald Amundsen** (le 16 de julio 1872 in Borge, Norvega - le 18 de junio 1928, Mar de Bering) esseva un explorator norvegian. Ille transversava como le primo le Passage del Nord-West (1906) e attingeva como le prime le Polo Sud le 14 de decembre 1911. Ille dispareva in 1928 cercante le membros del expedition polar disparite de Umberto Nobile.
## Galeria

File:Aan_de_Zuidpool_-_p1913-160.jpg|Amundsen e su equipa specta le bandiera norvegian al Polo Sud
Vasco da Gama

**Vasco da Gama** (circa 1469 in Sines o Vidigueira in le provincia de Alentejo in le sud de Portugal – le 24 de decembre 1524 in India), le prime Conte de Vidigueira, esseva un navigator portugese e un del plus importante exploratores del Era del Discopertas. Su fama resulta primarimente de su discoperta del route oceanic ab Europa a India circum le Capo de Bon Sperantia. 

Le rege Manuel I de Portugal dava a Vasco da Gama le carga a concluder le essayos de Bartolomeu Diaz de discoperir le route del sud verso India. Un flottilla de quatro naves sub su commando departiva ab Portugal in julio 1497 e arrivava in le sudwest del peninsula indian le 20 de maio 1499. Da Gama retornava a Portugal in septembre 1499.

Da Gama fundava etiam le establimentos portugese de Mozambique durante su secunde expedition naval in 1502 e deveniva in 1524 vice-rege del Indias portugese. Ille moriva in Cochin iste anno pauco post su arrivata.

Le viages de da Gama son immortalisate in litteratura portugese per le ''Lusiadas'' de Luís de Camões.
Marco Polo

**Marco Polo** (Republica de Venetia, le 15 de septembre 1254&nbsp;–*ib.* le 8 de januario 1324)  esseva un viagiator venetian. 

Le patre de Marco Polo esseva Niccoló Polo. Marco Polo habeva 17 annos, quando ille pro le prime vice videva su patre, quando iste retornava ab China.

Desde 1271, ille transversava tote Asia per Mongolia e reveniva per Sumatra in 1295, 24 annos post su partita, depost haber restate 16 annos in le servicio de Kubilai Khan. 

Durante su viage ille attingeva Venetia, Irak, Iran, Hormuz, Afghanistan, Tibet, China, Beijing, Bangladesh e India. In 1298-1299 ille esseva imprisionate in Genova e dictava ci su description del Oriente a su co-prisionero, Rustichello da Pisa.

Le narration del viages esseva facite in francese (*Le livre des merveilles du monde*, o *il Milione*) e esseva le prime documento europee super le China mongol. Illo attesta le mytho de un extreme oriente fabulosemente ric.
NASA

Le **National Aeronautics and Space Administration** (*Administration National de Aeronautica e Spatio*, **NASA**) es un agentia del governamento federal del Statos Unite, responsabile del programma spatial national. Establite in 1958-07-29 per le Acto National de Aeronautica e Spatio (*National Aeronautics and Space Act*), su budget annual per le anno fiscal de 2007 esseva de 16.8 billion USD.

## Retorno al luna in 2020
:*Reportate le 2005-09-17.*

Le NASA presentava lor plan pro retornar al Luna in 2018.

Le agentia spatial statounitese presentava su plan de exploration lunar al Casa Blanc e al congresso. 

Le NASA inviava missiones con membros al Luna inter 1968 e 1972 anno del ultime visita human al satellite.
In total 12 homines, totes statouniteses, camminava super le Luna; le prime esseva Neil A. Amstrong le 20 de Julio de 1969 in le mission Apollo 11, e le ultimes esseva Eugene Cernan e Harrison Schmitt, a bordo de Apollo XVII, in decembre 1972. 
Quasi medie seculo depost, alicunos compatriotas tentava sequer lor passos.

Le plano del NASA consistera in un phase initial inviar 4 astronautas al Luna in 2018, in un mission de 7 dies. Secundo Michael Griffin, administrator del organismo.
Ante del arrivata del astronautas, le Nasa inviara le "lunar lander" un gigantesc modulo de propulsion al orbita del satellite, pro postea lancear le astronautas in un nave del typo Crew Exploration Vehicle. 

Le NASA calcula un budget pro le projecto de 104.000 milliones de dollars pro construer, in le proxime 12 annos, le naves que supplantara al transbordatores et edificationes pro installar un base permanente in le Luna. 

Le plano include per ora le idea del seculo XX,  un vice que le nove vehiculo e lor propulsores sera inspirate in le projecto Apollo et in lor transbordatores spatial . 

Le transbordatores spatial sera retirate in 2010 con le objectivo de inverter omne le ressources al nove plano.

Le vehiculo de exploration equipate debera esser finite in 2012.
Illo habera un forma simile al naves Apollo sed sera de major grandor e capabile de transportar 5 personas al Luna.
Le technicos del NASA jam labora desde alcun annos pro situar le melior sito ubi se poterea installar un base lunar, probabilemente in le zona sud del satellite, le zona con melior probabilitate de absconder aqua gelate.
"Nos regressara al Luna ante 2020 e nos extendera le presentia human in le systema solar e plus ultra" diceva Griffin. 

Pensante in Marte 
Le plan del NASA suppone le poner in practica le initiativa annunciate per George W. Bush in januario 2004, que assecurava que le SUA regressarea ante 2020 al Luna, pro deinde comenciar pensar le invio de missiones con membros a Marte. 

Griffin estima que le costo extra que representa le recuperation de Nove Orleans e lor zona circa trans le passo del huracan Katrina non influentiara le projecto.

"Nos debe confrontar nostre problemas immediate sin sacrificar nostre inversiones a longe termino", advertiva Ille.

## Referentias
Gloria Macapagal-Arroyo

**Gloria Macapagal-Arroyo** esseva le presidente del Philippinas. Illa nasceva in San Juan, Metro Manila, le 6 de april, reeligite in 2004. Maritava José Miguel Arroyo in 1947.

Illa es le filia del ex-presidente Diosdado Macapagal. Arroyo deveniva presidente en 2001 durante Revolution de EDSA II que displaciava José Estrada in medio de accusationes de corruption extense. Arroyo esseva reeligite in 2004, derrotante a agente Fernando. 

Illa attendeva al Convento de la Asunción pro su education del scholas elementari e secundari, illa graduava como valedictoriana in 1964. Illa ganiava alora su Baccalaureato del Artes in le economia del Universitate del Assumption, graduante magna cum laude in 1968. Arroyo studiava alora durante duo annos in le Universitate de Georgetown del servicio estranier in Washington, D.C. ubi illa esseva un codiscipulo anterior de Bill Clinton, ex-presidente del Statos Unite. A su retorno al Philippinas, Arroyo prosequeva un postgrado in le economia al Universitate de Ateneo de Manila e un grado de Doctorato in le economia del Universitate del Philippinas. Maritava Jose Miguel in 1968. Ha tres filios, Juan Miguel (nascite in 1969), Evangelina Lourdes (nascite in 1971), et Diosdado Ignacio Jose Maria (1974).
## Ligamines externe
 * Gloria Arroyo  Website
Ferdinando Magellanes

**Ferdinando Magellanes** (in portugese: **Fernão de Magalhães**; Sabrosa, Portugal, 1480 – insula Mactan, Philippinas, le 27 de april 1521) esseva un navigator e explorator portugese.

Ille navigava in le servicio del rege de Espania, Carolo I (le imperator Carolo V del Sacre Imperio Roman).

Es Magellanes qui faceva le prime viage circum le mundo e discoperiva in 1520 le stricto que porta su nomine. Ille esseva occidite in le Philippinas in 1521 e un sol del cinque naves de su expedition retornava a Espania in 1522. Dece-octo membros de su gente, ducite per Juan Sebastián del Cano, superviveva tote le viage.

Ille viveva su prime annos in le corte de Portugal, sed su aspiration al aventuras le faceva imbarcar se verso le Oriente Extreme, ubi le fabricas portugese viveva un epocha de splendor in lor relationes con le territorios que nunc forma Malaysia, Indonesia e le Philippinas.

Magellanes proponeva al rege de Portugal a facer un expedition al Insulas del Species (le insulas Moluccas) per le occidente, sed Portugal refusava de financiar lo proque, per le tractato de Tordesillas, illo esseva in le zona geographic reservate al corona de Espania.

Finalmente, le rege de Espania se manifestava preste a conceder a Magellanes un summa bastante a fin que ille poteva comenciar su viage.

## Viage circum le mundo
Le viage circum le mundo provava que le mundo realmente es rotunde. Il habeva in le 15te seculo multe exploratores e geographos proveniente de Portugal, tantos que illes, como Magellanes e Christophoro Columbo, se videva obligate a exiliar se pro poter trovar le fundos a fin de interprender lor aventuras. Nos ha ergo hic un problema considerabile, viste que iste duo admirales – le un portugese, le altere de origine incognite – debeva gerer un flotillia (tres naves pro Columbo, cinque pro Magallano) de marineros e capitanos *espaniol.* Esseva previsibile que resultarea conflictos; in le flottilia de Magellanes, le situation tosto se inflammava. Illes levava ergo le velas verso le actual Indonesia navigante verso le west pro passar America in septembre 1519, con circa 240 viros de equipage in cinque naves. Magellanes tunc habeva 39 annos. Ben que le continente american jam habeva essite discoperite, on non debe oblidar que Columbo esseva un contemporaneo de Magellanes; al altere latere, al tempore del discoperimento de America (appellate le Indias Occidental), Magellanes habeva solmente 12 annos. Il habeva in America varie colonias portugese jam establite, principalmente in le region de Brasil actual.

## Referentias
Chimia organic

**Chimia organic** es un subdisciplina intra le chimia que involve le studio scientific del structura, proprietates, e reactiones de compositos organic e materiales organic (i.e. materia in su varie formas que contine atomos de carbon). Illo involve studiar le structura de materiales organic pro determinar le formula structural, analysar proprietates physic e chimic, e evaluar le reactivitate chimic pro comprender le comportamento de compositos organic. Le studio de reactiones organic include le synthese chimic de productos natural, drogas, e polymeros, e le studio de moleculas organic individual in le laboratorio e via studio theoretic (in silico).

Le gamma de substantias chimic studiate in chimia organic include hydrocarburos (compositos que contine solmente carbon e hydrogeno) assi como compositos basate super carbon, sed que contine anque altere elementos, specialmente oxygeno, nitrogeno, sulfure, phosphoro (includite in multe substantias biochimic) e le halogenos. Chimia organometallic es le studio de compositos que contine ligamines carbon–metallo.

Compositos organic forma le base de tote le vita terrestre e constitue le majoritate del substantias chimic cognoscite. Le patronos de ligamine del carbon, con su valentia de quatro—ligamines formal simple, duple, e triple, plus structuras con electrones delocalisate—face que le serie de compositos organic es structuralmente diverse, e lor gamma de applicationes es enorme. Illos forma le base de, o es constituentes de, multe productos commercial includente pharmaceuticos; petrochimicos e agrochimicos, e productos facite de illos includente lubricantes, solventes; plasticos; combustibiles e explosivos. Le studio del chimia organic se superpone con le chimia organometallic e le biochimia, sed anque con le chimia medicinal, le chimia de polymeros, e le scientia de materiales.

## Vide etiam
* Chimia inorganic
Ver Ecclesia de Jesus

Le **Ver Ecclesia de [[Jesus]]** (真耶穌教會) es un ecclesia independente que esseva establite in Beijing, China in 1917. Hodie, il ha approximativemente 1.5 million de membros in quaranta-cinque paises. Le ecclesia es un parte del branca pentecostalmente protestante del christianismo que emergeva durante le principio del vintesime seculo. Illo esseva equalmente un del tres ecclesias chinese independente de casa que existeva ante le prension communista de China in 1949. Secundo le ecclesia tote le doctrinas del evangelio debe haber referentias biblic pro sustener los pro evitar misinterpretationes. Le Natal e le pascha non es celebrate.

Le dece doctrinas fundamental del ecclesia es:

# Le **[[Spirito Sancte]]**
# Le **[[baptismo]]**
# Le **[[lavanda del pedes]]**
# Le **[[Eucharistia]]** (o **sancte communion**)
# Le **[[sabbato (die de reposo)|Sabbato]]**
# Le **[[Jesus Christo]]**
# Le **[[Biblia]] Sancte**
# Le **[[salvation]]**
# Le **[[Ecclesia]]**
# Le **[[Parousia]]**
Edmund Hillary

**Edmund Percival Hillary** (20 de julio 1919, Auckland - 11 de januario 2008) esseva un alpinista neozelandese. Ille es famose pro esser le prime a attinger le cima de Monte Everest (8.850 metros) con le sherpa Tenzing Norgay le 29 de maio 1953. Hillary attingeva in toto dece differente cimas in Himalaya durante viages in 1956, 1960-1961 e 1963-1965. Ille anque participava in le expedition del Confederation Britannic al Polo Sud.
Manila

**Manila** (in filipino *Maynilà*) es le capital del Philippinas. Le citate es situate al costa oriental del Bahía de Manila apud le imbuccatura del fluvio Pasig, in le insula de Luzon. Manila es le centro de "Metro Manila", le area metropolitan de Manila, un metropole de plus de 13 milliones de habitantes. Le citate de Manila ha 1.581.082 habitantes, lo que lo face le citate le secunde plus populate del pais, post que Quezon que ha plus de habitantes.

## Historia

Manila esseva fundate le 24 de junio 1571 per le conquisitor espaniol Miguel Lopez de Legazpi. Quatro annos post su fundation, Manila suffreva un attacco piratic a manos del pirata chinese Lima-Hong. Le governator Guido de Lavezares e le maestro de campo Juan de Salcedo, al demanda de 500 espanioles, expulsava le flotta mercenari chino-japonese. 

In le fluvio meridional del Pasig se trova le citate originari, Intramuros, fundate in 1571 e que contine notabile exemplos del architectura espaniol del seculo XVII, insimul a un muralia que lo circumfere e que se comenciava a construer in 1590. In 1601 le jesuitas fundava in Manila un seminario pro nobiles, que esseva le prime institution educative del pais. Desde 1762 usque 1764, durante le guerra del Septe Annos, le citate esseva assaltate e controlate per le britannos. In augusto 1898, durante le Guerra Hispano-statounitese, le armea del Statos Unite devastava e occupava le citate, post disfacer le flotta espaniol in Cavite, in le baia de Manila. In 1898, post le battalia de Cavite, Manila se institueva capital del protectorato american del Philippinas, posteriormente pais soveran.

## Institutiones educational
Manila es sede de varie scholas e universitates; inter illos es le Universitate de Manila (1913), le Universitate Philippin de Feminas (1919), le Universitate del Oriente Extreme (1928) e le Universitate Manuel L. Quezón (1947).

## Ligamines externe
* Citate de Manila
Infante prodigio

Un **[[infante]] prodigio** es alcuno que a un etate multo juvene domina un o plus campos scientific o artistic interprendite in general solmente per adultos. Normalmente on considera le prodigios ante 10 annos de etate. Alcun campos plus commun del infantes prodigios es le mathematica, le chacos, le artes visual e le musica, sed illes pote dominar etiam in altere areas.

In germano e anglese se usa a vices le termino *wunderkind* (de *wunder*, "miraculo" e *kind*, "infante") como synonymo de infante prodigio, sed on discoragia iste uso in le litteratura scientific. *Wunderkind* etiam se usa plus generalmente in adultos que attinge le successo e le fama al initio de lor carrieras, como in le casos de Steven Spielberg e Steve Jobs.

## Vide etiam
*
Edgar Cayce

**Edgar Cayce** (1877-03-18 — 1945-01-03) es cognite como "Le propheta dormante" e "le grande mystic e psychic plus importante in Statos Unite". Il esseva inducite a un stato trance, e respondeva a question super un individual. Iste information esseva appellate 'Readings'(lecturas). In le principio le lecturas narrava super le sanitate physic de individual. Postea, etiam refereva ad "vitas passate", "concilio negotio", "interpretation de sonio", et "sanitate mental aut spiritual". Le A.R.E (Association pro Recerca e Ilumination) es association que actualmente custodia tote lecturas. Edgar Cayce moriva, in 3 januario 1945 in Virginia Beach.
Cebu (insula)

**Cebu** es un insula del Philippinas, le insula principal del Provincia de Cebu. Illo es un insula stricte que se extende 225 km del nord al sud e ha un maxime largor de 30&nbsp;km del est al west. Illo ha un area de &nbsp;km<sup>2</sup> e un population (2015) de approximativemente  habitantes.
Immanuel Kant

**Immanuel Kant** esseva un philosopho german. Ille nasceva in Prussia le 22 de april 1724 e moriva le 12 de februario 1804.
Hodie, Königsberg, le citate ubi ille nasceva, es parte de Russia e es appelate Kaliningrad.
Ille es generalmente considerate un del plus importante pensatores del Illuminismo, e ille scribeva multo super le ethica e le epistemologia.
Maximiano

**Maximiano Herculio** (Marcus Aurelius Valerius Maximianus) esseva imperator roman de 285-305 e de 306-310. Ille nasceva proxime a Sirmium in Pannonia (hodie Sremska Mitrovica in Serbia) verso le anno 250. Ille serviva initialmente como soldato simple, postea se elevava in le hierarchia pro esser associate al imperio per Diocletiano, de qui ille esseva le companion de armas e le amico. Diocletiano le incargava de tote le governamento del Occidente; ille habeva sub su ordines le cesare Constantio, qui controlava le prefectura del Gallias. In le anno 305, ille abdicava in mesme tempore que Diocletiano; ma reprendeva tosto le poter in 306 con le adjuta de su filio Maxentio, qui mesme anteriormente se faceva declarar augusto. Quando Maximiano voleva, in 307, destituer su filio Maxentio, su truppas se rebellava contra ille. Ille esseva obligate a refugiar se in Gallia, apud Constantino, qui habeva sposate su filia Fausta. Tosto, traiente tamben su genero, ille voleva facer assassinar le. Le conspiration esseva discoperite e Maximiano se videva reducite a strangular se. Ille periva in Marsilia in 310. Maximiano habeva facite construer le villa roman del Casale in Sicilia.
Microbrowser

Un **microbrowser** o micronavigator es un navigator del web pro le uso in un apparato handheld tal como un PDA o un telephono mobile. Le microbrowser ha un dimension de archivo parve pro accommodar le capacitate de memoria e le largor de banda per radio de apparatos handheld. Essentialmente, illo es un navigator multo parve. Illo es referite como le browser, le micro-browser, le mini-browser o minibrowser mobile. 

Le microbrowser se installa generalmente in le retes cellular per mesme e obtene le contento scripte in XHTML (WAP 2.0), o WML (WAP 1.3 bassate in HDML). WML e HDML es formatos reducite convenientemente pro le transmission trans del largor de banda limitate, e le connexion de datos per radio appellate WAP. In Japon, DoCoMo definiva le servicio del i-mode bassate in le i-mode HTML, que es un extension de HTML compacte (C-HTML), un subensemble simple de HTML. WAP 2.0 specifica le profilo mobile de XHTML plus WAP CSS (XHTML Mobile Profile plus WAP CSS), subensembles del norma W3C, XHTML, e CSS in extensiones minor de mobiles. 

Le microbrowsers plus nove es browsers (navigatores) completemente equipate con HTML, WML, i-mode HTML, cHTML, plus CSS, ECMAScript, e le plug-ins como Macromedia Flash. Le technologias del microbrowser como WAP, platteforma del i-mode de NTTDocomo e platteforma de HDML de Openwave ha pulsate le prime unda del interesse in servicios per radio de datos.

Wikipedia pro microbrowsers: http://ia.wapedia.org

## Micronavigatores in le telephonos cellular
* NetFront de Access Co. Ltd. (Japón).
* Nokia Series 40 Browser de Nokia.
* Nokia Series 60 Browser de Nokia.
* Obigo ab Obigo AB (Sweden), de Teleca Systems AB (antes AU Systems)
* Openwave (Redwood, CA) (antes Phone.com, formerly Unwired Planet).
* Opera de Opera Software ASA (Norway).
* Pocket Internet Explorer de Microsoft Inc.

## Usatores de micronavigatores
* Andromeda
* Bluelark Bluelark compro por Handspring Inc.
* Doris de Anygraaf Oy (Vantaa, Finland)
* NicheView de Interniche Technologies Inc.
* Minimo de Mozilla Foundation.
* Palm™ Web Browser Pro de PalmOne, Inc. (Milpitas, CA)
* Picsel de Picsel Technologies Ltd. (Glasgow, Scotland)
* Pixo de Sun Microsystems (Pixo acquired by Sun July 2003)
* RocketBrowser Rocket Mobile, Inc. (Silicon Valley, CA).
* SAS
* Skweezer de Greenlight Wireless Corporation
* Thunderhawk de Bitstream Inc. (Cambridge, MA)
* Wapaka
* WebViewer de Reqwireless
* Novarra

## Videa etiam
* i-mode
Carmen Saeculare

Le **Carmen Saeculare** (latino pro le "hymno secular"), cognoscite alcun vices como le **carmen**, es un hymno scripte per le poeta Horatio. Illo esseva commissionate per le imperator roman Augusto in 17 A.C..
Francisco Balagtas

**Francisco Balagtas** (2 de april 1788 - 20 de februario 1862; ver nomine **Francisco Baltazar**) es considerate un del grande poetas philippin.

Su obra plus cognoscite es *Florante at Laura* (Florante e Laura). Balagtas utilisava su lingua materne, le tagalog, in un epocha quando le major parte de litteratura philippin esseva scribite in espaniol. Alicunos crede que su poemas representa le injustitias que le habitantes native del archipelago suffreva sub le colonisatores espaniol.

Balagtas nasceva in un parve citate appellate Bigaa (ora Balagtas), in le provincia de Bulacan (proxime a Manila). Ille esseva le plus juvene del quatro filios de Juan Baltazar, ferrero, e Juana de la Cruz. Filipe, Concha e Nicholasa esseve su fratres. Su amita Doña Trining lo patrocinava, impressionate per su diligentia. Balagtas studiava in le universitate de San Juan de Letrán et le universitate de San José, in Manila, sub le tutela del patre Mariano Pilapil. Ille studiava leges, espaniol, latin, physica, doctrina christian, humanitates e philosophia.
Atheneo de Manila

Le **Universitate Atheneo de Manila** es un universitate catholic fundate in 1859 pro le jesuitas. Su campus principal es in le citate de Quezon. Jose Rizal, Ninoy Aquino, un presidente, et alicun senatores es inter su licentiatos. Illo ha programmas elemental, secundari et universitari. Al nivello universitari superior, illo ha programmas in distincte campos como le artes, le scientias human, le negotio, le derecto, le scientias social, le theologia, e le scientias pure et aplicate. On lo cognosce per su programmas legal, le scientias human, le negotios, e le scientias social.
Pedagogia

Le **pedagogia** (greco antique παιδεια 'paideia', "education" o "formation", a su vez de παις, *país*, "niño") esseva, ab le antic grecos, le base de education que dotava al virs de un character veritatamente humano. Como tal, no includeva habilitates manuales o erudition in themas specificos, que esseva considerate mechanicos e indignos de un citatano; al contrario, le pedagogia se centrava in le elementos de le formation que faceva del individuo una persona apta pro exercer lor deberes civicos. Le primero in configurar le pedagogia como un humanismo civico integral esseva le orator et pedagogo greco Socrates. Sub le concepto de pedagogia se subsumen elementos del gymnasia, le grammatica, le rhetorica, le poesia, le mathematica et le philosophia, que se suponeva debeva dotar al individuo de cognoscimente et control super si mesme e super lor expressiones.

Le ideal de pedagogia esseva date per le structura specifica del *[[civitate-state|polis]]* greca, in que una casta relativamente reducite de civitatanos, exente del necessitates manuales con le exception del guerra, dedicava su vita al participation in le affaires civicos. Le dominio civitate del lingua greco distinguia al locales del forasteros e immigrantes; le expression oral, cuidadosamente elaborate, respondíva le obligatión de mostrarse como un individuo refinate in le agora, ubi le habilidades persuasivas resultava cruciales. Le sciencias puras indicava una disposition de animo objectiva et parvum concernite con le asuntos mundanos, una qualitate deseable en un potencial legislator. Le proezas gymnásticas confirmava le dominio de sí e le charácter viril —tambien garantizado per le comportamente in combate— que completava le perfil aristocratico.

Le notion de pedagogia se transmitiva, super omnes del philosofos stoicos al cultura roman, ubi se tradujo habitualmente como *humanitas*, de ubi lege designatión de "humanitates" super le studios vinculados a la cultura et le movimente ideológico, philosofico, pedagogico et cultural cognoscite como Humanismo que characterizó le Renascentia grecolatino in Europa. Le notion se rescate reiteradamente a lo largo del historia occidental pro parte de movimentes aristocratizantes que oponívea una conception global del formation humana al emphasis in le habilitates practicas; un movimente de iste typo inspirava ad Pierre de Coubertin a reinstaurar le tradition del jocos olympic.

A mediates del seculo 20, le philologo germano Werner Jäger publicava le plus detallate studio super le notion de pedagogiausque le dates, sub le titulo "Paideia: Le Ideales del Cultura Greca".

## Paidocentrismo
Le *paidocentrismo*es un doctrina pedagogic, initiate per Rousseau, que considera le alumno como axe circa le qual gira tote le processo educative. Iste doctrina prescribe que tote le potential del alumno debe disveloppar se, basate in le idea de que le infantia es un etappa con characteristicas proprie.

*Paidocentrismo* es etiam un collection de methodos del ‘schola nove’ o ‘schola active’ centrate in le educante.
Barangay

Le **barangay**(on pronuncia: ba-rang-gay ) es le unitate plus parve del governamento local del Philippinas et es le parola filipino que indica un urbis, un districto, un oppido o un barrio. 

Le urbes e le citates se compone de barangays. Cata barangay es ducate per un capitan barangay(*punong barangay*) es decir le capitan de districto, que conduce a concilio barangay (sangguniang barangay) integrate pro e per le councilios barangay (kagawad). Quoti barangay etiam habe un concilio del a juventute ("Sangguniang Kabataan" o "SK") integrate per le presidente o SK Councilios de SK, que duca le activitates juventud-orientates, tales como ligas de basketball et alteras activitates orientates juvenis, in le barangay.

Historicamente, un barangay es un communitate relativamente parvum de circa 50 a 100 familias. Le plus de urbes habeva solamente trenta a centos menages e le populo varia a partir ab cento usque cinco centopersonas. Selon Legazpi, le trovava a communites cum vigenta a trenta personas solamente. Multo urbes litoral in le region de visayan consisteva in non plus de octo usque dece dominos. Le parola ipse mesme se deriva de un barca e vetule appellate un *[[balangay]]*. Se cresceva communimente que cata un "barangay e litoral original" formava como resultate del colonias que arriva in barco de alteras ubicates in Asia sud-est.

## Referentias
* Constantino, Renato. (1975) *The Philippines: A Past Revisited* (volume 1). 

## Ligames externos
* Liga ng mga Barangay (League of Barangays)
Aletheia

**Aletheia** (greco antique: ἀλήθεια) es le dea grec del veritate et del sinceritate. Iste parola significa *veritate*.
Summa Theologiae

Le **Summa Theologica** es un opus medieval de teologia; scripto per Thomas de Aquino durante le ultimos annos de su vita – le tercera parte del libro quedo inconclusa, e esseva completate ab sus discipulos postumamente – es posiblemente le opus plus famosa de le teologia medieval, e su influencia super le filosofia posterior es inestimable. Concevida como un manual pro la education teologica de le principiantes, plus que como obra apologetica destinate a polemizar contra le no catolicos, exemplifica de manera finite le stilo intelectual de le scolastica en le structura de lor articulos. Deriva de una obra anterior, le *Summa Contra Gentiles*, de contenite plus apologetico, structurate pro refutar una a una le heretias conocites o le alteras religiones.

Le Summa esseva formate per artículos que responden omnes a le ipsum structura: se parte de una question (pregunta) pro considerar primero le argumentos en contra e posteria le favorables, antes de arriver a un conclusion. Le argumentos normalmente proceder de unos parvum autores seligites. Aristoteles es le origen acreditate de le logica que habe que usar pro trovar la verite et fundamentar racionalmente le teologia. Le opus de Thomas de Aquino poteste describirse como un esfuerzo de recuperation de Aristoteles pro demostrar le veritas de le fe cristriana. Pedro Lombardo, teologo et autor del manual plus usate en le epocha, es citate saepe, lo mismo que Agustin de Hipona, al que reconoce como le maior teologo intra omnes le tempos. Le alteras dos origines principales de le opus son le tratates del siglo V atribuites erroneamente a Dionisio le Areopagita, e Maimonides, studioso judee no multo anterior, del que admiraba su aplicatión del metodo.

Le Summa theologia in abbreviata, STh, es divisa in partes sequentes:

:Pars Prima vis proemium ad STh I
:Prima Secundae Partis
:Secunda Secundae Partis
:Pars Tertia
:Supplementum Tertia Partis
Universitate de Philippinas

Le **[[Universitate]] de [[Philippinas]]** es un universite del State et esseva fundate de un acto del congresso in 1908. Multos Presidentes et senatores esseva inter lor licenciates. Offere programas a nivello universitario superior in distincto campos como le artes, medicina, scientias humanas, negotios, lege, le scientias sociales, e scientias puras et applicates. Es recognoscite pro lor programas de lexes, agricultura, technologia et medicina.

## Ramas de universitate
Multi presidentes, senatores, doctores e homines magnate studiava hic. Nunc, le universitate es un systema compositate de sequiente septem universitates circum le pais.
* U.P. Baguio
* U.P. Cebu
* U.P. Diliman
* U.P. Los Baños
* U.P. Manila
* U.P. Mindanao
* U.P. Visayas
* U.P. Open University

## Facultates
Le Universitas habe le facultates sequentes:
* Facultas medica
* Facultas agronomica
* Facultas oeconomica
* Facultas paedagogica
* Facultas juris
* Facultas construendi
* Facultas mechanica et informatica
* Schola alta radiologiae et physiotherapiae
* Academia artis
Telephono mobile

Le rete de **telephonia mobile** o **cellular** consiste de un systema telephonic in le qual, per medio del combination de un rete de stationes transmissor-receptor de radio (stationes de base) e un serie de centrales telephonic de commutation, se possibilisa le communication inter terminales telephonic portabile (i.e. telephonos mobile) o inter terminales portabile e telephonos del rete fixe traditional.

Le empleo del parola *cellular* pro referer se al telephono mobile, deriva del facto que le *stationes de base,* que liga via radio le telephonos mobile con le *controlatores del stationes de base,* es arrangiate in forma de un malia, formante cellulas (metaphoricamente como un apiculario). Assi, cata station de base es situate in un nodo de iste cellulas e ha essite assignate un proprie gruppo de frequentias de transmission e de reception. Viste que le numero de frequentias es limitate, con iste arrangiamento es possible reutilisar le mesme frequentias in altere cellulas, providite que illos non sia adjacente, pro evitar interferentia inter illos.

In despecto del facto que ambe formas (mobile e cellular) es correcte, il probabilemente esserea plus appropriate referer se a un telephono cellular (vide le paragrapho anterior), que a un mobile. Post toto, un telephono sin filo equalmente es mobile, in le significato stricte del parola: illo se pote mover. Al altere latere, *cellular* non ha ambiguitate.

Nonobstante, le termino *mobile* es in empleo general in Espania, durante que *cellular* se emplea amplemente in America Latin.
## Typos de rete
Basicamente existe duo typos de retes de telephono mobile:

* **Rete de telephono mobile analoge (TMA)**. Como su propie nomine indica, in iste rete le communication se realisa per medio de signales vocal analoge tanto in le section radioelectric como in le terrestre. In su prime version illo functionava in le banda radioelectric de 450&nbsp;MHz, functionante posteriormente in le banda de 900 MHz. In Espania le rete de telephonia mobile analogic ha essite ponite foras de servicio a partir del 31 de decembre 2003. 

* **Rete de telephonia mobile digital**. In iste rete le communication se realisa per medio de signales digital, lo que permitte optimisar tanto le occupation del bandas de radiofrequentia como le qualitate de transmission. Su exponente le plus significative in le ambiente public es le standard GSM e su tertie generation, UMTS. Illo functiona in le bandas de 850/900 e 1800/1900 MHz. In 2004 illo arrivava a 1000 millones de usatores. Existe un altere standard digital, presente in America e in Asia, denominate CDMA. In le ambiente private e de servicios de emergentia como policia, pumperos e servicios de ambulantias se utilisa le standardes Tetrapol et *TErrestrial Trunked RAdio* (TETRA) in differente bandas de frequentia. 

## Vide etiam

* Bluetooth
* PDA
* Camera digital

## Ligamine externe

* Wapedia: Wikipedia in Interlingua in formato apte pro telephonos mobile.
* imeisaver