Novial

**Novial** es un lingua auxiliar international publicate per Otto Jespersen in 1928.

## Grammatica
### Pronomines personal, subjecto e objecto

Nota que in novial le pronomines nominative e accusative son identic.

Le normal ordine de parolas es subjecto-verbo-objecto, como in lingua anglese. Dunque, le objecto require esser marcate pro distinguer lo ex le subjecto:
* *me observa vu* – "Io observa te"
* *vu observa me* – "Tu observa me"

Le adjectivos possessive personal son formate ab le pronomines per addition ***-n*** o post un consonante *** -en***. Isto es, de facto le possessivo del pronomine *men* significa e "mi" e "mie" ("de me"):
E.g.:
* "Mi can" = *Men Hunde*
* "Le can es mie" = *Li Hunde es men*

Possession pote tamben exprimite con le pronomine ***de***: *de me*, *de vu*, etc.

### Verbos
Formas de verbo nunquam cambia con persona o numero. Le plus multe tempores, modos e voces de verbo son exprimite con verbos auxiliar precedente le forma de radice del verbo principal. Le auxiliatores seque ordine de parolas identic como le anglese equivalente. Le pronomines son indicate con parentheses e son date pro intentiones de exemplo.

* Participio presente active: *protektent* – "protegente"
* Passive participio passate: *protektet* – "protegite"

### Voce passive
Novial clarmente distingue le ***passive de devenir*** e le ***passive de esser***. In lingua anglese le formas son frequentemente identic, usante le verbo auxiliar *esser* sequite per le participio passate. Totevia, le passive de devenir es tamben frequentemente exprimite con le verbo *devenir* le qual es usate in le exemplos in basso.

Le voce passive de devenir es formate con le auxiliator ***bli*** sequite per le forma de radice de verbo.

Le voce passive de esser es formate con le auxiliator ***es*** sequite per le participio passate passive (thema + -t).

### Articulos
Le articulo definite es *li* le qual es invariante. On usa lo como in lingua anglese.

Il non ha articulo indefinite, ben que on pote usar *un* (un).

### Substantivos
Le substantivo plural es formate per adder ***–s*** al singular (***-es*** post un consonante).

Le accusativo es generalmente identic al nominativo ma pote optionalmente esser marcate con le fin ***-m*** (***-em*** post un consonante) con le plural essente ***-sem*** (***-esem*** post un consonante) o con le preposition ***em***.

Le genitivo es formate con le fin ***-n*** (***-en*** post un consonante) con le plural essente ***-sen*** (***-esen*** post un consonante) o con le preposition ***de***.

Altere casos son formate con prepositiones.

### Adjectivos
Tote adjectivos fini in ***-i***, ma isto pote esser rejectate si il es facile bastante a pronunciar e il non essera confusion causate. Adjectivos precede le substantivo qualificate. Adjectivos non concorda con le substantivo ma pote esser date fines de substantivo si il non es substantivo presente pro reciper los.

### Adverbios
Un adjectivo es convertite a un adverbio correspondente per adder ***-m*** post le ***-i*** fin del adjectivo.

## Specimenes

### Nusen Patro

Nusen Patro kel es in siele, mey vun nome bli sanktifika, mey vun regno veni, mey vun volio eventa sur tere kom in siele. Dona a nus disidi li omnidiali pane, e pardona a nus nusen ofensos kom anke nus pardona a nusen ofensantes, e non dukte nus en li tento ma fika nus liberi fro li malum. 

### Un objetione

Un objetione kel bli ofte fa konter konstruktet lingues es ke les pove nulitem es tam boni kam li natur-lingues. 
(O. Jespersen)

## Opiniones

### Ingvar Stenström

Mi prime reaction vidente Novial esseva probabilemente simile a illo de multe alteres: Que es isto? Non Ido que es un obvie filio illegitime de Eo. Ni Occ., -- proque non immediatemente comprensibile. Io ha justo perlegite 6 kilos de documentos in e re Novial, correspondentia e tote le deliberationes del "Lingue-Jurie del Novialistes" que discuteva durante plure annos sub le direction de Sr. Valter Ahlstedt de Stockholm. Durante iste discussiones le lingua se cambiava tote le tempore e remaneva in un "stato liquide", certo un idioma plus perlaborate e apte que le original de Jespersen. Le "documentos final" es un grammatica de Novial per Alessandro Baietti e un altere, plus complete per Valter Ahlstedt, le persona sin dubita le plus qualificate. 

Sed durante ille annos on faceva nulle effortios pro organisar se e trovar assi un garantia que Novial superviverea. Le 2-e guerra mundial poneva un fin definitive a Novial e ha debilisate Occidental irreparabilemente.

ab: Discurso al Conferentia International de Interlingua, Nederland 1989, imprimite in Interlinguistica e Interlingua, comenciate in p. 39: pote nos apprender ab le alteres e ab lor experientias de un seculo?" per Ingvar Stenström, p. 42

## Vide etiam
* Novial e interlingua comparate

## Ligamine externe
* An International Language Otto Jespersen (1928)
* Novial Lexike
* Novial Wiki Book: A Novial course for beginners.
* Novial Discussion Group: Novial discussion group at Yahoo!
* Paginas super Novial 1928 per Bruce Gilson