open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Historia militar del Roma antique

Originalmente un citate-stato in le Italia actual in le 8e seculo a.Chr., postea un imperio hegemonic que coveriva le major parte de Europa, le Oriente proxime e Nord-Africa usque a su cadita durante le 5e seculo, le historia del antique Roma es strictemente ligate a su historia militar. Le corde del campanias que constitue le **historia militar del Roma antique** es un aggregato de narrationes de varie battalias terrestre, ab su prime defensa e su conquesta del peninsula italian usque al lucta ultime del Imperio Roman de Occidente pro su superviventia contra le invasiones barbare post le division del imperio. Iste narrationes esseva scribite per differente autores durante e post le imperio. Ben que le imperio includeva un parte importante del bassino mediterranee, le battalias naval esseva generalmente minus importante que le battalias terrestre in le historia militar de Roma, debite a su dominio incontestate sur le mar post le prime guerra punic.

Le armea roman luctava primo contra su vicinos tribal e le citates etrusc in le Italia actual, e postea succedeva a dominar un grande parte del bassino mediterranee e ultra illo, includente le provincias de Britannia e de Anatolia al apogeo del Imperio. Como pro le major parte del civilisationes antique, le armea roman assecurava un triple function: le securitate de su frontieras, le exploitation del zonas peripheric per medio de mesuras tal como le tributo pagate per le populos conquirite, e finalmente le mantenimento del ordine interne. Depost le initio, le majoritate del campanias de Roma esseva characterisate per un de iste duo typos: le prime es le campania de expansion territorial, normalmente comenciate como contraoffensiva, in le qual cata victoria conduceva al possession e al submisson de vaste territorios, lo que permitteva a Roma de disvelopper se ab un parve citate al tertie plus grande imperio del mundo antique, representante circa un quarta parte del population mundial total del epocha; le secunde es le guerra civile, que colpava Roma plure vices depost su fundation usque a su collapso.

Le armeas roman non esseva invincibile, malgrado lor formidable reputation e tote lor victorias. Durante le seculos, le romanos ha "producite lor parte de incompetentes" qui ha conducite le armeas roman a defaitas catastrophic. Nonobstante, mesmo le plus grande inimicos de Roma, tales como Pyrrhus I e Hannibal Barca, si illes ganiava battalias, finiva per perder le guerra. Le historia militar del Roma antique pote esser vidite como un persistentia obstinate que superava perditas considerabile. Si tu vole approfundar iste analyse, vamos studiar le characteristicas de iste epochas insimul.
Historia structural del armea roman

Le **historia structural del armea roman** concerne le major transformationes in le organisation e constitution del fortias armate del antique Roma, le institution militar le plus efficace e de vita le plus longe cognoscite in le historia. Al nivello le plus alte de structura, le fortias esseva dividite in le armea roman e le marina roman, ben que iste duo brancas esseva minus distincte que in multe fortias de defensa national moderne. Intra le nivellos superior de ambe le armea e le marina, cambios structural occurreva como resultato tanto de reformas militar positive como de evolution structural organic. Iste cambios pote esser dividite in quatro phases distincte.

;Phase I: Le armea derivava de un servicio militar annue obligatori imponite al citatanos, como parte de lor devere verso le stato. Durante iste periodo, le armea roman faceva campanias per sason contra adversarios largemente local.

;Phase II: A mesura que le extension del territorios sub controlo roman se expandeva e le dimension del fortias cresceva, le soldatesca deveniva gradualmente professionales salariate. Como consequentia, le servicio militar al nivellos inferior (non-salariate) deveniva progressivemente de longe termino. Le unitates militar roman de iste periodo esseva largemente homogenee e multo regulate. Le armea consisteva de unitates de infanteria de citatanos cognoscite como legiones (latin: legiones) assi como truppas alliante non-legionari cognoscite como auxilia. Iste ultimes esseva le plus communmente appellate pro provider infanteria leve, supporto logistic, o de cavalleria.

;Phase III: Al apogeo del potentia del Imperio Roman, le fortias habeva le carga de occupar e securisar le frontieras del vaste provincias que habeva essite placiate sub controlo roman. Menacias strategic seriose esseva minus commun in iste periodo e le emphase esseva placiate sur le preservation del territorio ganiate. Le armea experientiava cambios in responda a iste nove necessitates e deveniva plus dependente de garnisiones fixe que de campos de marcha e operationes de campo continue.

;Phase IV: A mesura que Roma comenciava a luctar pro mantener le controlo sur su vaste territorios, le servicio militar continuava a esser salariate e professional pro le truppas regular de Roma. Tamen, le tendentia de emplear elementos alliante o mercenari se expandeva a tal puncto que iste truppas passava a representar un proportion substantial del fortias armate. Al mesme tempore, le uniformitate de structura trovate in le militia anterior de Roma dispariva. Le soldatesca del era variava ab archeos a cavallo legiermente armate usque al infanteria pesante, in regimentos de dimension e qualitate variante. Isto esseva accompaniate per un tendentia in le imperio tardive de un crescentia del predominantia de cavalleria in loco de truppas de infanteria, assi como un necessitate de operationes plus mobile. In iste periodo habeva plus de foco (sur tote le frontieras excepte le est) sur unitates plus parve de truppas que operava independentemente, participante minus in battalias campal e plus in actiones de guerrillia de basse intensitate.
Basse Medievo

Le **Basse Medievo** constitue le ultime periodo del Medievo e comprende le 14 e 15e seculos. Ben que alcun historicos situa su initio in le 9e seculo, negante le existentia del periodo del Plen Medievo (9e al 13e seculos), il ha anque personas qui considera que le Basse Medievo include le Plen Medievo como un prime etapa, considerante iste ultime seculos como le etapa del Crise del Medievo.

Iste epocha esseva marcate per le crise provocate per le impacto del peste nigre, que comenciava in 1348 e reduceva le population europee a minus del medietate.
Magister militum

***Magister militum*** (latino pro "maestro de soldatos"; plural: *magistri militum*) esseva un commando militar de nivello superior usate in le tarde Imperio Roman, datante del regno de Constantino le Magne. Le termino se refereva al officiero militar senior (equivalente a un commandante de theatro de guerra, con le imperator remanente le commandante supreme) del imperio.

Le officio continuava a exister e evoluer durante le prime Imperio Byzantin. In fontes grec, le termino es traducite o como *strategos* o como *stratelates* (ben que iste terminos esseva anque usate de maniera non-technic pro referer se a commandantes de differente rangos).
Alte Medievo

Le **Alte Medievo** es le periodo del historia de Europa e Oriente Medie que comencia in le 5e seculo e termina in le 10e seculo, distinguente assi iste periodo del sequentes, cognoscite como Plen Medievo (11e-13e seculos) e Basse Medievo (14e-15e seculos).

Generalmente se admitte que illo comencia in 476, con le deposition del ultime imperator roman de Occidente, Romulo Augustulo, ben que hodie on opta pro indicar simplemente le 5e seculo, in su ultime decennios. Le fin de iste epocha es usualmente placiate in le anno 1000, sed tal data ha cessate de esser significative pro le historiographia e on prefere le fin del 9e seculo, con le comenciamento del institutiones feudal, le incursiones viking e magyar, le renovation del poter imperial in Oriente con le dynastia macedonie e le decadentia del califato abbaside.

Durante le Alte Etate Medie le christianismo se consolidava in Europa e arrivava a populos situate foras del ambito roman (slavos, magyaros, germanos) al mesme tempore que se consolida le poter del musulmanes in Oriente Medie e le nord de Africa. In lo politic, illo es marcate per le existentia de duo grande imperios: le romano de Oriente e le Califato Rashidun (e su successores, le Califato Omeya e le Califato Abbaside), insimul con le apparition in Occidente del regnos romano-barbare e le apparition del ephimere Imperio Carolingie. In lo cultural, le imperio de Oriente disveloppa un cultura christian de lingua grec, preserva un grande parte del saper del Antiquitate, sed disveloppate de maniera proprie, durante que le Levante mediterranee, Egypto, le nord de Africa e le peninsula iberic se integra in le nascente cultura arabe islamic e in Occidente le monasterios compli le rolo de transmitter le restos del cultura latin, durante que se disveloppa le linguas romanic.

Multe del tendentias mentionate se invertiva posteriormente in le periodo. In le anno 800, le titulo de imperator resurgeva in Europa Occidental con Carolo Magne, cuje Imperio carolingie influentiava profundemente le structura social e le historia europee posterior. Europa experimentava un retorno al agricultura systematic in forma del feudalismo, que adoptava innovationes como le rotation triennial e le aratro pesante. Le migration barbare se stabilisava in grande parte de Europa, ben que le expansion viking afficeva considerabilemente le nord de Europa.
Plen Medievo

Le **Plen Medievo** es le periodo central del Medievo que comprende le 11e, 12e e 13e seculos. Illo succedeva al Alte Medievo e esseva succedite per le Basse Medievo.

Le uso de iste division non es acceptate universalmente: in alcun casos, se usa le expression "Basse Medievo" entre le 11e e 15e seculos, considerante le Plen Medievo como un prime etapa, sequite per le ultime seculos que originarea le etapa del Crise del Medievo.

Le concepto tamben ha un problematic localisation spatial, post que solmente es applicabile in le historia de Europa, del Oriente Proxime e del resto del area mediterranee. Secundo Jacques Le Goff, durante iste periodo se produceva le nascentia de Occidente.
Precarietate laboral

Le **precarietate laboral** es le situation in le qual vive le personas travalliante qui, per rationes diverse, suffre processos que comporta insecuritate, incertitude e manca de garantia in le conditiones de travalio, ultra le limite considerate como normal.

In accordo con le Organisation International del Travalio (OIT), le empleo precari es le relation laboral ubi manca le securitate de empleo, un del elementos principal del contrato de travalio. Iste termino comprende le contrato temporal e le contrato a tempore fixe, le travalio a domicilio e le subcontractation.

Le precarietate laboral ha un incidentia special quando le receptas economic percipite per le travalio non covere le necessitates de base de un persona, post que le economia es le factor con que se conta pro satisfacer le necessitates del population. In le societates disveloppate, le necessitates a satisfacer con le receptas salarial non implica solmente lo que es ligate al mera superviventia biologic (alimentos, asylo, vestimentos, etc.), sed include un gruppo numerose de demandas ligate al facto de nostre natura social: affectos, otio, curas, cultura, education, communication, etc.

## Ligamines externe
*  Precariedad laboral CGT
*  Jóvenes: la nueva precariedad laboral
*  Como certificar la vida laboral en España
*  Servicios sociales en sociedades multiculturales: estudio etnográfico de servicios dirigidos a mujeres inmigradas
Organisation International del Labor

Le **Organisation International del Labor** (OIL) es un agentia del Nationes Unite cuje mandato es avantiar le justitia social e economic per medio del establimento de normas international del labor. Fundate in octobre 1919 sub le Societate del Nationes, illo es un del prime e plus antique agentias specialisate del ONU. Le OIL ha 187 statos membros: 186 de 193 statos membros del ONU plus le Insulas Cook. Su sede es in Geneva, Switza, con circa 40 officios de campo circum le mundo, e emplea circa 3.381 personas in 107 nationes, del quales 1.698 travalia in programmas e projectos de cooperation technic.
Crisis Iran–Statos Unite (2025–2026)

Le **crisis inter Iran e le Statos Unite** se ha intensificate in medio del suppression continue de Iran contra protestos in tote le pais contra le governamento iranian. Le 13 de januario, officiales iranian adverteva que illes esseva prompte pro le guerra post que le Presidente del SUA Donald Trump minaciava con potential action militar ostensibilemente in responda al crescente numero de mortes e detentiones in massa ligate al protestos. Le Statos Unite comenciava a accumular ressources aeree e naval in le region a un nivello non vidite desde le initio del invasion de Iraq in 2003.
Proletariato

Le **proletariato** (del latino *proletarius*, "prole producente") es le classe social de salariatos, ille membros de un societate cuje possession de valor economic significante es lor fortia de labor (lor capacitate de travaliar). Un membro de tal classe es un proletario o un proletaire. Le philosophia marxista considera le proletariato sub conditiones de capitalismo como un classe exploitate, private de lor proprie medios de production e per lo tanto fortiate a operar medios industrial de production tenite como proprietate private per le burgesia, recipiente salarios que representa minus que le valor que lor labor produceva, con le resto appropriate per le burgesia como profitos.

Karl Marx argumentava que le interesses inherente conflictante inter le proletariato e le burgesia dona al proletariato interesses economic e politic commun que transcende frontieras national, impellente los a unir se e asserer lor sovranitate sur le classe capitalista, e finalmente crear un societate socialista libere de distinctiones de classe.

## Vider etiam
* *[[Secessio plebis]]*
Marxismo-leninismo

Le **marxismo-leninismo** es un ideologia communiste que deveniva le plus grande faction del movimento communiste in le mundo in le annos sequente le Revolution de Octobre. Illo esseva le ideologia predominante del majoritate del governamentos communiste durante le 20e seculo. Illo esseva disveloppate in le Union Sovietic per Iosif Stalin e se basava sur elementos de bolchevismo, leninismo, e marxismo. Illo esseva le ideologia de stato del Union Sovietic, del statos satellite sovietic in le Bloco del Est, e de varie paises in le Movimento de Paises Non-Aliniate e le Tertie Mundo durante le Guerra Frigide, assi como del International Communiste post le bolchevisation. Hodie, le marxismo-leninismo es le ideologia official del partitos governante de China, Cuba, Laos, e Vietnam, assi como de multe altere partitos communiste. Le ideologia de stato de Corea del Nord es derivate del marxismo-leninismo, ben que su evolution es disputate.
Corpore de Guardas Revolutionari Islamic

Le **Corpore de Guardas Revolutionari Islamic** (CGRI), tamben cognoscite como le **Guardas Revolutionari Iranian**, es un branca primari multi-servicio del Fortias Armate Iranian. Illo esseva officialmente establite per Ruhollah Khomeini como un branca militar in maio 1979 in le consequentias del Revolution Iranian. Dum que le Armea Iranian protege le sovranitate del pais in un capacitate traditional, le mandato constitutional del CGRI es assecurar le integritate del Republica Islamic. Le major parte del interpretationes de iste mandato assere que illo confide al CGRI le prevention de interferentia estranier in Iran, le frustration de colpos de stato per le armea traditional, e le suppression de "movimentos deviante" que damna le legato ideologic del Revolution Islamic.
Reges Catholic

**Reges Catholic** esseva le denomination que recipeva le sposos Isabel I de Castilia (1451-1504) e Fernando II de Aragon (1452-1516), monarchas del Corona de Castilia e del Corona de Aragon, respectivemente, de qui le maritage implicava le union dynastic de lor regnos e marcava le initio del formation territorial de Espania. Similarmen, Isabel e Fernando esseva le prime monarchas de Castilia e Aragon a esser appellate «reges de Espania».
Neoclassicismo

**Neoclassicismo**, anque orthographiate **Neo-classicismo**, emergeva como un movimento cultural occidental in le decorative e artes visual, litteratura, theatro, musica, e architectura que traheva inspiration del arte e cultura del antiquitate classic. Neoclassicismo nasceva in Roma, in grande parte debite al scriptos de Johann Joachim Winckelmann durante le rediscoperta de Pompeii e Herculaneum. Su popularitate se expandeva a transverso de Europa a mesura que un generation de studentes de arte europee finiva lor Grand Tour e retornava de Italia a lor paises de origine con ideales greco-roman novemente discoperite. Le principal movimento neoclassic emergeva del Seculo del Lumines del seculo 18, e attingeva su culmine in le prime medietate del seculo 19, eventualmente competente con le Romanticismo. In architectura, le stilo perdurava durante le seculos 19, 20, e usque al seculo 21.

Le neoclassicismo europee in le artes visual comenciava  in opposition al stilo Rococo dominante. Le architectura rococo emphase le gratia, le ornamentation e le asymmetria; le architectura neoclassic se basa sur le principios de simplicitate e symmetria, que esseva vidite como virtutes del artes del Roma antique e del Grecia antique, e derivate directemente del classicismo renascentista del seculo 16. Cata movimento "neo"-classicista selige alcun modellos inter le gamma de classicos possibile que es disponibile pro illo, e ignora alteres. Inter 1765 e 1830, le proponentes neoclassic—scriptores, oratores, mecenates, collectores, artistas e sculptores—rendeva homage a un *idea* del generation artistic associate con Phidias, sed le exemplos de sculptura que illes de facto adoptava esseva plus probabilemente copias roman de sculpturas hellenistic. Illes ignorava tanto le arte grec archaic como le operas del antiquitate tardive. Le discoperta del arte "rococo" del antique Palmyra per medio de gravures in *The Ruins of Palmyra* de Robert Wood veniva como un revelation. Con Grecia largemente inexplorate e considerate un territorio periculose del Imperio Ottoman, le appreciation del neoclassicistas pro le architectura grec esseva predominantemente mediate per designos e gravures que esseva subtilment lissate e regularisate, monumentos de Grecia "corrigite" e "restaurate", non sempre conscientemente.

Le stilo Imperio, un secunde phase del neoclassicismo in architectura e le artes decorative, habeva su centro cultural in Paris in le era napoleonic. Specialmente in architectura, sed etiam in altere campos, le neoclassicismo remaneva un fortia multo post le initio del seculo 19, con undas periodic de revivalismo in le seculos 20 e mesmo 21, specialmente in le Statos Unite e Russia.
Magne Grecia

**Magna Grecia** (in greco: Μεγάλη Ἑλλάς, *Megálē Hellás*, in italiano: *Magna Grecia*) esseva le historic area de lingua grec de Italia meridional. Illo comprendeva le moderne regiones italian de Calabria, Apulia, Basilicata, Campania, e Sicilia. Iste regiones esseva extensivemente colonisate per Grecos comenciante in le 8e seculo a.Chr.

Initialmente fundate per lor *metropoleis* (citates matre), le colonias evolveva in citates-stato grec (*[[poleis]]*) independente e potente. Le colonos apportava con se le civilisation hellenic, que con le tempore developpava distincte formas local debite tanto a lor distantia de Grecia como al influentia del populos indigene de Italia meridional. Iste interaction lassava un impression durabile sur Italia, includente sur le cultura roman. Le colonos grec influentiava anque gruppos native como le Siculos e le Enotrios, de qui multe adoptava le cultura grec e deveniva hellenisate. In areas como architectura e urbanismo, le colonias a vices superava le realisationes del matre patria. Le antique habitantes de Magne Grecia es appellate *[[Italiotas]]* e *[[Siceliotas]]*.

Ruinas de plure citates de Magne Grecia remane visibile hodie, includente Neapolis ("Citate Nove", ora Neapole), Syrakousai (Syracusa), Akragas (Agrigento), Taras (Taranto), Rhegion (Reggio Calabria), e Kroton (Crotone). Le citate le plus populose esseva Sybaris (ora Sibari), con un population estimate inter 300.000 e 500.000, de 600 a 510 a.Chr.

Le governamentos in iste citates-stato esseva typicamente aristocratic, e le citates frequentemente se involveva in guerras le unes con le alteres. Lor independentia finiva durante le Secunde Guerra Punic, quando illos esseva annexate per le Republica Roman in 205 a.Chr.

Malgrado le cambios politic, le vita cultural in Magne Grecia floreva. Le arte, litteratura, e philosophia grec habeva un influentia decisive sur le region, specialmente in citates como Taras. Ceramica grec de Italia meridional, particularmente del 4e seculo a.Chr., es un contribution cultural notabile. Colonos de Magne Grecia anque compliva grande successo in le Antique Jocos Olympic—athletas de Crotone sol ganiava 18 titulos in 25 Olympiades.

Ben que le majoritate del habitantes grec de Magne Grecia esseva completemente latinisate durante le Medievo, tracias del lingua e cultura grec persisteva. Le populo griko de Calabria (Bovesia) e Salento (Grecìa Salentina) ancora mantene aspectos de lor patrimonio grec, includente le lingua griko. Iste lingua es le ultime tracia vive del olim vibrante presentia grec in Magne Grecia.
Imperio Achemenide

Le **Imperio Achemenide** (𐎧𐏁𐏂𐎶, Xšāça, traduction literal: 'Le Imperio' o 'Le Regno') esseva un antique imperio iranian fundate per Cyro le Grande del dynastia achemenide in 550 a.Chr. In su apogeo, su extension territorial esseva approximatemente 5,5 milliones de kilometros quadrate, faciente de illo le imperio le plus grande de su tempore. Basate in le alteplano iranian, illo se extendeva del Balcanes e Cyrenaica in le west usque al Valle del Indo in le est, includente Anatolia, Cypro, Mesopotamia, le Levante, le Caucaso del Sud, partes de Arabia Oriental, e grande partes de Asia Central.

Verso le 7e seculo a.Chr., le region de Persis, situate in le parte sud-occidental del alteplano iranian, habeva essite colonisate per le populo persa. De Persis, Cyro se levava e vinceva le Media, Lydia, e le Imperio Neo-Babylonic, marcante assi le stabilimento de un nove entitate imperial in le Antique Oriente Proxime. Ben que su conquestas esseva largemente succedite in le majoritate del regiones, le tentativas del Imperio Achemenide de expander se in Grecia se monstrava extrememente difficile durante decennios de guerras e multiple reges, resultante ultimemente in su defaite in le Grecia continental.

In 330 a.Chr., in medio de un campania militar grec que comenciava in 336 a.Chr., le Imperio Achemenide esseva conquirite in su totalitate per Alexandro le Grande, qui lo annexava a su Imperio Macedonic. Post le morte de Alexandro, que marcava le initio del periodo hellenistic in 323 a.Chr., le majoritate del territorios del ancian Imperio Achemenide passava sub le dominio del Imperio Seleucida e del Regno Ptolemaic. Quasi un seculo plus tarde, le elites iranian in le alteplano central recuperava con successo le poter del seleucidas e stabiliva le Imperio Parthic, que existeva durante quasi medie millennio ante de esser succedite per le iranian Imperio Sassanide.

In le era moderne, le Imperio Achemenide ha essite recognoscite pro su bureaucratia e administration centralisate; su politica multicultural e tolerantia religiose, specialmente sub Cyro; su complexe de projectos de infrastructura, tal como le Via Regal e un systema postal organisate; le uso de linguas official (persa e arameo imperial) a transverso de su territorios; e le developpamento de un servicio civil e un grande e professional armea e marina. Multe de iste systemas esseva adoptate e expandite per imperios posterior in le mundo greco-roman e ultra.

## Notas


## Bibliographia
* 
*
Patrol de Conducta

Le **Patrol de Conducta** (گشت ارشاد *gašt-e eršâd*) o **politia de moralitate** es un fortia de politia religiose islamic e un squadra de vicio in le Commando de Infalcamento del Lege del Republica Islamic de Iran. Su rolo es infalcar le lege del Sharia como definite per le legislation iranian, con un foco particular sur assecurar le conformitate con le codices de vestimento islamic, tal como le mandato que le feminas porta un hijab. Establite in 2005 como le successor del Comitatos del Revolution Islamic, le Patrol de Conducta reporta directemente al chef supreme.
Basilica de Sancte Petro

Le **Basilica Papal de Sancte Petro in le Vaticano** (in italiano: *Basilica Papale di San Pietro in Vaticano*), o simplemente le **Basilica de Sancte Petro** (in latino: *Basilica Sancti Petri*; in italiano: *Basilica di San Pietro*), es un ecclesia del architectura italian del Alte Renascentia situate in le Citate del Vaticano, un microstato independente enclavate intra le citate de Roma, Italia. Illo esseva initialmente planificate in le seculo 15 per le Papa Nicola V e postea per le Papa Julio II pro reimplaciar le ancian Ancian Basilica de Sancte Petro, que esseva construite in le quarte seculo per le imperator roman Constantino le Magne. Le construction del presente basilica comenciava le 18 de april 1506 e esseva completate le 18 de novembre 1626.

Designate principalmente per Donato Bramante, Michelangelo, e Carlo Maderno, con le placia e le adornamentos per Gian Lorenzo Bernini, Sancte Petro es un del obras le plus famose del architectura del Renascentia italian e es le ecclesia le plus grande in le mundo per mesura interior. Ben que illo es ni le ecclesia matre del Ecclesia Catholic ni le cathedral del Diocese de Roma (iste titulos equivalente es tenite per le Archibasilica de Sancte Johannes Lateran in Roma), Sancte Petro es considerate como un del sanctuarios catholic le plus sacrate. Illo ha essite describite como "tenente un position unic in le mundo christian", e como "le plus grande de tote le ecclesias del Christianitate".

Le tradition catholic mantene que le basilica es le loco de sepultura de Sancte Petro, le chef inter le apostolos de Jesus e anque le prime Episcopo de Roma (Papa). Le tumba de Sancte Petro es directemente sub le altar major del basilica, anque cognoscite como le *Altar del Confession*. Pro iste ration, multe papas, cardinales e episcopos ha essite inhumate in Sancte Petro depost le periodo paleochristian.

Sancte Petro es famose como un loco de peregrination christian e pro su functiones liturgic. Le papa preside a un numero de liturgias durante le anno, tanto intra le basilica como in le adjacente Placia de Sancte Petro; iste liturgias attrahe audientias de inter 15.000 e plus de 80.000 personas. Sancte Petro ha multe associationes historic, con le Ecclesia christian primitive, le Papatu, le Reforma Protestante e le Contra-Reforma catholic e numerose artistas, specialmente Michelangelo. Como obra de architectura, illo es considerate como le edificio le plus grande de su epoca. 

Sancte Petro occupa le secunde rango, post le Archibasilica de Sancte Johannes Lateran, inter le quatro ecclesias in le mundo que tene le rango de basilica papal major, tote le quatro del quales es in Roma, e es anque un del Septe Ecclesias de Peregrination de Roma. Contrari al misconception popular, illo non es un cathedral proque illo non es le sede de un episcopo.

## Bibliographia
* 
*
Pseudaletia

***Pseudaletia*** es un genere de insectos del ordine Lepidoptera.

Esseva ancianmente un subgenere del genere *[[Mythimna]]* que es elavate al rango de genere in 2025.

## Classification
Secundo le application iNaturalist, le differente species son:

* *[[Pseudaletia amblycasis]]*
* *[[Pseudaletia celiae]]*
* *[[Pseudaletia convecta]]*
* *[[Pseudaletia cooperi]]*
* *[[Pseudaletia cunyada]]*
* *[[Pseudaletia dasuta]]*
* *[[Pseudaletia idisana]]*
* *[[Pseudaletia macrosaris]]*
* *[[Pseudaletia moinieri]]*
* *[[Pseudaletia pallidicosta]]*
* *[[Pseudaletia pastea]]*
* *[[Pseudaletia punctulata]]*
* *[[Pseudaletia renimaculata]]*
* *[[Pseudaletia separata]]*
* *[[Pseudaletia sequax]]*
* *[[Pseudaletia tengeri]]*
* *[[Pseudaletia unipuncta]]*
Pseudaletia unipuncta

***Pseudaletia unipuncta***, ancianmente *Mythimna unipuncta* e alsi cognite como "Cirphis" o "Leucania orbicole", es un specie de insectos nocturne del ordine Lepidoptera.
Historia del australianos indigene

Le **historia del australianos indigene** comenciava 50.000 a 65.000 annos retro quando humanos populava prime vice le continente australian. Iste articulo recovre le **historia del populos aborigene australian e del insulanos del Stricto de Torres**, duo gruppos amplemente definite que include cata un altere subgruppos definite per lingua e cultura. Le habitation human del continente australian comenciava con le migration del ancestres del australianos aborigene de hodie per pontes de terra e curte transversadas maritime ab lo que es ora le Asia del Sud-Est. Le populo aborigene se extendeva per tote le continente, adaptante se a diverse ambientes e al cambiamento climatic pro disvelopper un del plus antique culturas continue sur le Terra.

Al tempore del prime contacto europee, le estimationes del population aboriginal varia inter 300.000 e un million. Illes esseva chassatores-collectores complexe con economias e societates diverse. Il habeva circa 600 tribos o nationes e 250 linguas con varie dialectos. Certe gruppos practicava le agricultura de foco e le piscicultura, e construeva abrigos semi-permanente. Le grado in que certe gruppos practicava le agricultura es controverse.

Le populo insulari del Stricto de Torres se stabiliva permanentemente in lor insulas al minus 2.500 annos retro. Culturalmente e linguisticamente distincte del populos aborigene del continente, illes esseva navigatores e obteneva lor sustento del horticultura saisonal e del ressources de lor recifes e mares. Le agricultura anque se developpava in alcun insulas. Villages habeva apparite in lor areas verso le 14e seculo.

Le Imperio Britannic establiva un colonia penal in Botany Bay in 1788. In le 150 annos que sequeva, le numero de australianos indigene diminueva drasticamente a causa de maladias introducite e conflictos violente con le colonos. Desde le annos 1930, le population indigene comenciava a recuperar se e communitates indigene fundava organisationes pro defender lor derectos. Desde le annos 1960, le personas indigene ganiava le derecto de votar in electiones federal e de stato, e alcunes obteneva le restitution de partes de lor terras traditional. In 1992, le Corte Alte de Australia, in le Causa Mabo, determinava que derectos de titulo native indigene existeva in le derecto commun. Verso 2021, le australianos indigene habeva titulo exclusive o compartite de circa 54% del massa terrestre de Australia.

De 1971 a 2006, le empleo indigena, le receptas median, le proprietate de casas, le education e le sperantia de vita tote se meliorava, ben que illos remaneva multo infra le nivello de illes qui non esseva indigena. Depost 2008, successive governamentos australian ha lanceate politicas visante a reducer le disavantage indigena in education, empleo, alphabetisation e mortalitate infantil. Tamen, verso 2023 le personas indigena ancora experientiava un inequalitate radicate. In octobre 2023, le populo australian, in un referendum, votava contra un emendation constitutional pro stabilir un corpore consultative indigena al governamento.
Crimea

**Crimea** (in russo Крым, in tartar de Crimea: Qırım/Къырым, in greco antique Κιμμερία, Ταυρική, *Kimmería* / *Taurikḗ*) es un peninsula in Europa Oriental, sur le costa septentrional del Mar Nigre, quasi integramente circumferite per le Mar Nigre e le plus parve Mar de Azov. Le Isthmus de Perekop connecte le peninsula al Oblast de Kherson in le Ucraina continental. Al est, le Ponte de Crimea, construite in 2018, transversa le Stricto de Kerch, ligante le peninsula con le Krai de Krasnodar in Russia. Le Flecha de Arabat, situate al nord-est, es un stricte banda de terra que separa le lagunas de Syvash del Mar de Azov. Trans le Mar Nigre al west se trova Romania e al sud es Turchia. Le population es 2,4 milliones, e le citate le plus grande es Sevastopol. Le region, internationalmente recognoscite como parte de Ucraina, ha essite sub occupation russe desde 2014.

Nominate le **Peninsula Tauric** usque al periodo moderne precoce, Crimea ha historicamente essite al frontiera inter le mundo classic e le steppa. Grecos colonisava su fringe meridional e esseva absorbite per le imperios roman e byzantin e statos successores como Theodoro, remanente culturalmente grec. Alcun citates deveniva colonias commercial de Genua, usque a lor conquesta per le Imperio Ottoman. Durante tote iste tempore, le interior esseva occupate per un succession variante de nomades del steppa, passante sub le controlo del Horda Auree in le seculo 13, ex le qual le Khanato de Crimea emergeva como un stato successor. In le seculo 15, le Khanato deveniva un dependentia del Imperio Ottoman. Terras controlate per Russia e Polonia-Lithuania esseva frequentemente le objectivo de incursiones de sclavos durante iste periodo. In 1783, post le Guerra Russo-Turc (1768–1774), le Imperio Russe annexava Crimea. Le position strategic de Crimea duceva al Guerra de Crimea de 1854 e a multe regimines de breve duration post le Revolution Russe de 1917. Quando le Bolshevistas assecurava Crimea, illo deveniva un republica sovietic autonome intra le Republica Federative Socialista Sovietic de Russia. Illo esseva occupate per Germania durante le Secunde Guerra Mundial. Quando le sovieticos lo reconquestava in 1944, le Tartaros de Crimea esseva ethnicamente purgate e deportate sub le ordines de Ioseph Stalin, in lo que ha essite describite como un genocidio cultural. Crimea esseva degradate a un oblast in 1945. In 1954, le URSS transfereva le oblast al Republica Socialista Sovietic de Ucraina in le 300e anniversario del Tractato de Pereyaslav de 1654.

Post le independentia de Ucraina in 1991, le major parte del peninsula esseva reorganisate como le Republica Autonome de Crimea. Le flotta sovietic in Crimea esseva in contention, sed un tractato de 1997 permitteva a Russia continuar a basar su flotta in Sevastopol. In 2014, le peninsula esseva occupate per fortias russe e annexate per Russia, sed le majoritate del paises recognosce Crimea como territorio ucrainan.

## Notas
Consilio Supreme de Securitate National

Le **Consilio Supreme de Securitate National** (**CSSN**; شورای عالی امنیت ملی, *Showrā-ye Āli-ye Amniyat-e Mellī*), anque cognoscite como le **Consilio Supreme pro Securitate National**, es le consilio de securitate national del Republica Islamic de Iran. Le consilio esseva formate pro le protection e supporto del interesses national e del revolution islamic e del integritate territorial e del sovranitate national del pais. Iste institution esseva fundate durante le revision del constitution de 1989.

Le secretario actual del Consilio Supreme de Securitate National es Ali Larijani. Ille esseva nominate al cargo de secretario per le Presidente Masoud Pezeshkian e le confirmation del chef supreme le 5 de augusto 2025.
Aneda rivularis

***Aneda rivularis***, ancianmente *Sideridis rivularis*, es un specie de insectos nocturne del ordine Lepidoptera.
Mesopotamia

**Mesopotamia** es un region historic de Asia Occidental situate intra le systema fluvial Tigris-Euphrates, in le parte nord del Crescente Fertile. Illo corresponde approximativemente al territorio del moderne Irak. Justo ultra illo se trova le sud-west de Iran, ubi le region face le transition al alteplano persian, marcante le cambio del mundo arabe a Iran.

Mesopotamia es le sito del prime developpamentos del Revolution Neolithic ab circa 10.000 a.C. Illo ha essite identificate como habente "inspirate alicun del developpamentos le plus importante in le historia human, includente le invention del rota, le plantation del prime culturas de cereal, le developpamento del scriptura cursive, mathematica, astronomia, e agricultura". Illo es recognoscite como le cuna de alicun del prime civilisationes del mundo.

Le sumerios e accadios, cata uno originari de areas differente, dominava Mesopotamia ab le initio del historia registrate () usque al cadita de Babylonia in 539 a.C. Le ascension de imperios, comenciante con Sargon de Accad circa 2350 a.C., characterisava le subsequente 2.000 annos de historia mesopotamic, marcate per le succession de regnos e imperios tal como le Imperio Accadie. Le initio del secunde millennio a.C. videva le polarisation del societate mesopotamic in Assyria in le nord e Babylonia in le sud. De 900 a 612 a.C., le Imperio Neo-Assyrie assereva controlo super gran parte del antique Oriente Proxime. Subsequentemente, le babylonios, qui habeva essite longemente eclipsate per Assyria, prendeva le poter, dominante le region durante un seculo como le ultime regno mesopotamic independente usque al era moderne. In 539 a.C., Mesopotamia esseva conquirite per le Imperio Achemenide sub Cyro le Grande. Le area esseva depost conquirite per Alexandro le Grande in 332 a.C. Post su morte, illo esseva disputate per le varie Diadochos (successores de Alexandro), del quales le seleucides emergeva victoriose.

Circa 150 a.C., Mesopotamia esseva sub le controlo del Imperio Parthic. Illo deveniva un campo de battalia inter le romanos e parthos, con partes occidental del region veniente sub ephemere controlo roman. In 226 p.C., le regiones oriental de Mesopotamia cadeva al persas sassanide sub Ardashir I. Le division del region inter le Imperio Roman e le Imperio Sassanide durava usque al conquesta musulman de Persia del seculo VII del Imperio Sassanide e le conquesta musulman del Levante ab le byzantinos. Un numero de statos mesopotamic native primarimente neo-assyrie e christian existeva inter le seculo I a.C. e le seculo III p.C., includente Adiabene, Osroene, e le Hatra.
Autographa circumflexa

***Autographa circumflexa***, previemente *Cornutiplusia circumflexa*, es un specie de insectos nocturne del ordine Lepidoptera.
Mundo arabe

Le **mundo arabe** ( **'), formalmente le **patria arabe** ( **'), tamben cognoscite como le **nation arabe** ( **'), le **arabosphera**, o le **statos arabe''', comprehende un grande gruppo de paises, principalmente situate in Asia Occidental e Africa del Nord. Ben que le majoritate del personas in le mundo arabe es ethnicamente arabe, il ha tamben populationes significante de altere gruppos ethnic tal como berberes, kurdos, somalis e nubianos, inter altere gruppos. Le arabe es usate como le lingua franca in tote le mundo arabe.
Aneda

***Aneda*** es un genere de insectos del ordine Lepidoptera.

Esseva ancianmente un subgenere del genere *[[Sideridis]]* que es elavate al rango de genere in 2025.
Theoria del discoperta portugese de Australia

Secundo le **theoria del discoperita portugese de Australia**, ancian navigatores portugese esseva le prime europeos a vider Australia, inter 1521 e 1524, multo ante le arrivata del navigator nederlandese, Willem Janszoon, in 1606 a bordo del *Duyfken*, qui es generalmente considerate como le prime discoperitor europeo. Ben que illo manca de evidentia generalmente acceptate, iste theoria se basa sur lo sequente:
* Le mappas de Dieppe, un gruppo de mappas mundi francese del seculo 16, depinge un grande massa de terra inter Indonesia e Antarctica. Etiquettate como Java le Grande, iste massa de terra porta nomines de loco francese, portugese, e portugese gallicisate, e ha essite interpretate per alcunos como correspondente al costas nord-occidental e oriental de Australia.
* Le proximitate del colonias portugese in Asia del Sud-Est ab , particularmente Timor portugese, que es approximatemente  del costa australian.
* Varie antiquitates trovate sur le costas australian, que alcunos pretende esser reliquias de ancian viages portugese a Australia, sed que es generalmente considerate como evidentia de visitas de makassares al Australia del Nord.
Precedentia pro le prime visitas non-aborigine a Australia ha tamben essite reclamate pro China (Admiral Zheng), Francia, Espania, e mesmo Phenicia, tamben omnes sin evidentia generalmente acceptate.

## Notas
Noctua chardinyi

***Noctua chardinyi***, historicamente *Cryptocala chardinyi*, es un specie de insectos nocturne del ordine Lepidoptera.
Leucania flammea

***Leucania flammea***, historicamente *Senta flammea*, es un specie de insectos nocturne del ordine Lepidoptera.
Xestia

***Xestia*** es un genere de insectos nocturne del ordine Lepidoptera.

## Classification
Le subgeneres son le sequente: 
* *Coenophila* Stephens, 1850
* *Megasena* Hübner, 1821
* *Pachnobia* Guenée, 1852
* *Raddea* Alphéraky, 1892
* *Xestia* Hübner, 1818
Transferentia (biologia)

Le **transferentia** (in anglese *blot*) es un technica de biologia molecular e in biochimia que permitte recercar le presentia de un molecula determinate (ADN, ARN, proteina, etc.) in un specimen biologic (extracto cellular, fluido biologic, fraction purificate...). Le transferentia consiste in transferer le moleculas a analysar super un supporto solide (per exemplo, un membrana de nitrocellulosa o de nylon), eventualmen post un etapa de separation como un electrophorese sur gel, pois a utilisar un sonda specific (fragmento de ADN o de ARN, anticorpore, etc.) del scopo recercate. Il existe plure variantes in function del moleculas analysate e del methodos de detection utilisate. 

Iste technicas, de quales le prime disveloppamentos remonta al medie del annos 70, resta regularmente utilisate in recerca o in clinica.

## Historico
Le prime technica de transferentia de moleculas esseva disveloppate in 1976 per Edwin Southern. Le ADN genomic esseva denaturate e taliate, pois le fragmentos obtenite esseva separate per electrophorese. Post transferentia super un membrana, le detection esseva realisate per sondas de ADN radioactive.

Iste technica esseva postea adaptate pro altere typos de moleculas: le ARN e le proteinas, pois, plus recentemente, pro le lipidos o pro le analyse del interactiones inter-molecular.

Le principal technicas de transferentia e de analyse de interactiones es listate in le tabella sequente.

Actualmente, altere technicas de analyse comencia a remplacer certe technicas de transferentia. Per exemplo, le PCR (1983) e le microarrays de ADN pro le analyse del ADN e del ARN.

## Terminologia
Le transferentia de ADN es appellate in anglese *[[Southern blot]]*, in homage a su inventor. Le altere technicas es appellate *[[northern blot]]* pro le ARN, *[[western blot]]* pro le proteinas e *[[far-eastern blot]]* pro le lipidos (in referentia, de modo humoristic, al 4 punctos cardinal: *north*, *south*, *east* e *west* in anglese). Solmente le parola *Southern* proveni de un nomine proprie e prende un majuscula.

In francese, il es recommendate utilisar, per exemplo pro le proteinas, le terminos *transferentia de proteinas* o *transferentia de western*. Le nomine anglese del technicas es multo frequentemente utilisate in le litteratura o in le laboratorios.

Le termino *buvardage* es a vices incontrate pro traducer **' (in referentia al traduction literal de ''blot'' significante ''macula'' o ''siccar'', ''passar un papiro bibule super''). 

== Principio ==

Iste technicas se devellepa in general in 3 o 4 etapas (le prime etapa, le separation, essente optional).
* Le **separation** del moleculas a analysar, in general per un [[electrophorese]].
* Le **transferentia** propriemente dicite del moleculas ab le gel super un membrana.
* L**'hybridation** con un o plure (multiplexe) sondas marcate.
* Le **detection''' del sondas.

## Notas e referentias

## Vider tamben
* Dot blot, simile al transferentias de ADN, de ARN o de proteinas sed sin le prime etapa de separation
Capital de investimento private

**Capital de investimento private** (**PE**, del anglese *private equity*) es actiones in un compania private que non offere actiones al publico general. In loco de illo, illo es offerite a fundos de investimento specialisate e a societates in commandita que prende un rolo active in le gestion e structuration del companias. In le uso colloquial, "capital de investimento private" pote referer se a iste firmas de investimento plus tosto que al companias in le quales illos investi.

Le capital de investimento private es investite in un compania de scopo sia per un compania de gestion de investimentos (firma de capital de investimento private), un fundo de capital de risco, o un investitor angelo; cata categoria de investitor ha objectivos financiari specific, preferentias de gestion, e strategias de investimento pro profitar de lor investimentos. Le capital de investimento private pote fornir capital de exploitation pro financiar le expansion de un compania de scopo, includente le developpamento de nove productos e servicios, restructuration operational, cambios de gestion, e modificationes in le proprietate e controlo.

Como producto financiari, un fundo de capital de investimento private es capital private pro financiar un strategia de investimento a longe termino in un interprisa commercial illiquide. Le investimento in fundos de capital de investimento private ha essite describite per le pressa financiari como le rebranding superficial de companias de gestion de investimentos que se specialisava in le acquisition per indebitamento de companias financiariemente debile.

Le evalutationes del rendimentos del capital de investimento private es mixte: alcunos trova que illo superpassa le capital de investimento public, sed alteres trova le contrario.
Mercato de obligationes

Le **mercato de obligationes** (etiam **mercato de debita** o **mercato de credito**) es un mercato financiari in le qual le participantes pote emitter nove debita, cognoscite como le mercato primari, o emer e vender titulos de debita, cognoscite como le mercato secundari. Isto es usualmente in le forma de obligationes, sed illo pote includer notas, biles, e assi de sequito pro expensas public e private. Le mercato de obligationes ha essite largemente dominate per le Statos Unite, que representa circa 39% del mercato. In 2021, le dimension del mercato de obligationes (debita total pendente) esseva estimate a $119 trillion in tote le mundo e $46 trillion pro le mercato del SUA, secundo le Securities Industry and Financial Markets Association (SIFMA).

Obligationes e prèstitos bancari forma lo que es cognoscite como le *mercato de credito*. Le mercato de credito global in aggregato es circa tres vices le dimension del global mercato de actiones. Le prèstitos bancari non es titulos sub le Lege de Titulos e Excambio del SUA, sed le obligationes typicamente lo es e es per consequente plus altemente regulate. Le obligationes typicamente non es garantite per collateral (ben que illos pote esser lo), e es vendite in denominationes relativemente parve de circa $1.000 a $10.000. A differentia del prèstitos bancari, le obligationes pote esser tenite per investitores al detalio. Le obligationes es plus frequentemente intercambiate que le prèstitos, ben que non tan frequentemente como le actiones.

Quasi tote le excambio diari medie in le mercato de obligationes del SUA occurre inter agentes-negociantes e grande institutiones in un mercato extra-bursa (OTC) decentralisate. Tamen, un parve numero de obligationes, primarimente corporative, es listate in bursas. Le precios e volumines de negotiation de obligationes es reportate in le Trade Reporting And Compliance Engine (TRACE) del Financial Industry Regulatory Authority (FINRA).

Un parte importante del mercato de obligationes es le mercato de obligationes governamental, a causa de su dimension e liquiditate. Le obligationes governamental es frequentemente usate pro comparar altere obligationes pro mesurar le risco de credito. A causa del relation inverse inter le evalutation de obligationes e le taxas de interesse (o rendimentos), le mercato de obligationes es frequentemente usate pro indicar cambios in le taxas de interesse o le forma del curva de rendimento, le mesura del "costo de finantiamento". On pensa que le rendimento del obligationes governamental in paises de basso risco como le Statos Unite e Germania indica un rata de fallimento libere de risco. Altere obligationes denominate in le mesme numerarios (dollares del SUA o euros) habera typicamente rendimentos plus alte, in grande parte proque altere debitores es plus probabile que le governamentos central del SUA o de Germania a faller, e le perditas pro le investitores in caso de fallimento es expectate a esser plus alte. Le modo primari de faller es non pagar integralmente o non pagar a tempore.