Guerra de Troia

Le **Guerra de Troia** (in greco: Τρωικός Πόλεμος, *Trōikós Pólemos*; in latino: Bellum Troianum) esseva un conflicto bellic in le qual confrontava se un coalition de armeas achee contra le citate de Troia (anque nominate Ilio), locate in Asia Minor, e su alliates. Secundo Homero, illo esseva un expedition de castigation per parte del acheos, cuje *casus belli* habeva essite le rapto (o fuga) de Helena de Sparta per (o con) le principe Paride de Troia.

Iste guerra es un del axes central del epica classic e esseva narrate in un cyclo de poemas epic del que ha arrivate intacte al actualitate solmente le Iliade e le Odyssea, le duo de Homero. Le Iliade describe un episodio de iste guerra e le Odyssea narra le viage de retorno de Odysseo (o Ulysse), un del capites grec. Altere partes del historia e versiones differente esseva elaborate per poetas grec e roman posterior.

Le antique grecos credeva que le factos que Homero relatava esseva certe. Illes credeva que ista guerra habeva occurrite in le seculos 13 aEC o 12I aEC e que Troia esseva locate juxta le Dardanelos, in le nord-est del peninsula de Anatolia (actual Turchia). Per exemplo, le historico Herodoto non solmente considerava le guerra, ma pro ille esseva le causa originari del inimicitate inter persas es grecos. In le tempos moderne, le guerra es considerate mythologic.

In 1870 le archeologo german Heinrich Schliemann excavava le collina de Hisarlik, ubi ille credeva que esseva le citate de Troia, discoperiente le restos de un antique citate de Nove Ilio e sub lo qual trovava altere ruinas, e sub istos, altere plus.

## Fontes gratias al qual on cognosce le guerra
Le Guerra de Troia es cognoscite gratias a fontes varie:
* Le Iliade conta le successos del ultime anno de guerra, ante que le acheos entrava in le citate.
* Le Eneide (canto II) conta lo que ocurreva con le cavallo de Troia e le conquista de Troia.
* Le Posthomericas narra le periodo del guerra inter le morte de Hector e le cadite del citate.

## Antecedentes

Zeus converte se in rege del deos trans destronar su patre Chronos; Chronos habeva destronate su patre Urano. Zeus ascolta un prophecia in le qual ille essera disthronate per un de su filios. Altere prophetia dice que un filio del nympha Thetis esserea plus grande que su patre. Possibilemente pro alicun de iste rationes, Tethis cassava se con un mortal pro ordine de Zeus, le rege Peleo. Peleo e Tethis habeva un filio nominate Achilles qui, secundo altere prophetia, morirea joven in Troia. Con le sperantia de proteger le, quando esseva un infante su matre le baniava in le Fluvio Styge, faciente lo invulnerabile excepte in le talon, pro ubi lo fixava.

Tote le deos esseva invitate al nuptias de Peleo e Thetis, excepto Eris. Ista presentava se de improviso in le nuptias e lassava super le mesa un pomo de oro in lo que esseva inscripte le parola *kallisti* ("Pro le plus fermose"). Le pomo esseva reclamate per Hera, Athena e Aphrodite. Zeus solveva le assunto nominante arbito Paris, un principe de Troia, qui habeva essite elevate como pastor a causa de un prophetia, secundo le qual esserea le causante del cadite de Troia.
Le deas voleva subornar Paris: Athena le offereva sagessa, habilitate in le battalia e le capabilitates del grande guerreros; Hera le offereva poter politic e le control de tote Asia; e Aphrodite le offereva le amor del femina le plus belle del mundo. Paris concedeva le pomo a Aphrodite e retornave a Troia.

### Le rapto de Helena
Le femina le plus bella del mundo esseva Helena. Illa esseva filia de Leda, le qual esseva sposate con Tindaro, rege de Sparta, e esseva seducite per Zeus in forma de cygno; le informes differe super qual del quatro filios de Leda lo esseva de Zeus e qual de Tindaro, ma Homero presenta Helena como filia de Zeus.

Helena habeva multe pretendentes e Tindaro non voleva eliger proque le alteres podeva tomar repressalias. Finalemente, Ulysses, poponeva un plan, faceva promitter a totes defender le matrimonio de Helena con qui illa elegerea. Illa eligeva Menelao, qui humildemente non faceva le petition ille mesmo, sino enviate per su frate in su posto. Le duo frates viveva in le corte de Tindaro desde que esseva desterrate de Mycene, despues que su patre, Athreo, esseva assessinate e su throno occupate per su frate Tiestes e su filio Egisto. Menelao heredava le throno de Sparta de Tindaro, con Helena como regina, e Agamenon, maritate con le soror de Helena, Clitemnestra, recuperava le throno de Mycene.

Enviate a facer tractos diplomatic a Sparta, Paris inamorava se de Helena e, con le adjuta de Aphrodite, raptava la e la portava retro a Troia como uxor. Tote le reges de principes de Grecia esseva clamate a cumplir le juramento e recuperar la.

### Le chefes del truppas
Odysseo esseva sposate con Penelope e habeva un filio, Thelemaco. Pro evitar vader al guerra, fingiva se loco e semava su campos con sal. Palamedes esseva plus listo que ille e e poneva Thelemaco frente al aratro. Odysseo incorporava se al non eser disposte a matar su filio, revelante su cordura e essente obligate de vader al guerra.
Le divino Calcas augurava que nunquam poterea esser conquistate le citate de Troia sine le aita de Achilles. Su matre, Thetis, sabente que Achilles moriva si vadea a Troia, disfrasava le de mulier in le corte del rege Licomedes de Scyro. Ibi habeva un relation con la filia del rege, Deidamia, de qui habeva un filio, Neoptolemo. Odysseo descovriva Achilles inter le mulieres e consiguiva assi que participava in le expedition.

Le flotta habeva plus de mil barcos al mando de Agamemnon.

Le grecos etiam portava le osos de Pelope, patre de Atreo e abuelo de Agamemnon e MEnealo, pro aiutar les a ganar le guerra. Altere oraculo assecurava que esserea necessari pro attinger le victoria.

### Le viage

Quando le grecos partiva al guerra de Troia, equivocava se de rumbo es vadeva a Misia, regite per Telepho. In le battalia, ACChilles feriva Telepho. Como su ferita non cicatrisava, demandava un oraculo e iste vaticinava: Ille mesmo debera curar te. Telepho fingiva eser un mendico e pediva Achilles que le aiutava curar su ferita. Achilles rehusava allegante non hver cognoscentias medic. Odysseo diceva que le lansa faceva le ferita e illa mesme poterea curar la. Poneva trossos del lansa super le ferita e ista cicratisava. Telepho indicava les le camino a TRoia agradessite pro su curation.

Quando le grecos disponeva se pro zarpar desde Aulide, le ventos cessava. Calcas augurava que le dea Artemisa esseva castigante Agamemnon pro matar un cervo sacrate (o un cervo in un bosco sagrate) e alardar que esseva melior cassador que illa. Le unica forma de apaciguar Artemisa esseva sacrificar le filia de Agamemnon, Iphigenia, que esseva transladate desde Mycene usque Aulide con le falso pretexto de converter se in le sposa de Achilles. Quando arrivava, Agamemnon disponeva se sacrificar la ma in le ultimo momento Artemisa sustituiva la pro un cervo e portava la a Taurica, ubi sera sacerdotissa de su culto. Ibi esseva le incargate de sacrificar tote extraniero que arrivava, in honor de Artemisa. Hesiodo dice que convertiva se in le dea Hecate. In le tragedias de Euripides e Sophocles, le sacrificio de Iphigenia es le principal razon de Clitemnestra pro assessinar su sposo al regresso de TRoia. Le assessinato de Agamemnon esserea, vengate pro su filio, Orestes.

Philoctetes esseva un amico de Heracles e, jam que encendiva le pira funerari de Heracles quando necuno plus quereva facer lo, reccibeva su arco e flechas. Navigava con sete barcos replete de homines al guerra de Troia, ubi planeava luttar in le bando del grecos. Deteneva se in un insula pro attinger suministros e ibi Philoctetes esseva mordite per un serpente. Le ferita infectava se e le Atridas, pro consilio de Odysseo, ordinava Philoctetes permanecr in Lemnos. Medonte tomava le mando del troppas de Philoctetes quie permaneceva diez annos in Lemnos.

## Initio del guerra
Le armea achee arrivava al plagias de Troia ubi trovava gran parte del armea troian esperando la.

Le oraculo prophetisava que le prime greco que pissava le terra esserea le prime in morir in le guerra. Protesilao, lider del philaceos, satisfaceva ista prophetia. Hector le matava e Laodamia, su uxor, suicidava se pro le dolor. Tras le morte de Protesialo, su frate Podarces esseva al guerra in su loco.

Tras un battalia in le plagia, le acheos lograva imponer se. Inter altere, Achilles matava un filio de Poseidon, Cicno, que luttava in le fortias de Troia. Cicno esseva invulnerabile al armas e Achilles strangulava lo.

Le grecos sitiava Troia durante nove annos. Le truppas grec saqueava varia citates proxime e, in le reparto del botin, Agamemnon tomava como sclava Criseida, filia de Crises, sacerdote de Apollon. Quando Crises essayava pagar su rescate, esseva maltractate, assi que pediva Apollon que castigava le grecos, e le armea esseva azotate per un plaga.

## Continuation del guerra
: *Desde iste momento usque le funerales de Hector, le fonte principal que nos permitte cognoscer le factos del Guerra de Troia es le [[Iliade]]*.

Le oraculo emittite pro Calcas diceva que le plaga sole cessarea si Agamemnon retornava Criseida a su patre. Enojado pro isto, e con Achilles (que garantiva le complimento del oraculo), Agamemnon acceptava devolver Criseida ma prendeva le concubina de Achilles, Briseida. Achilles e Agamemnon discuteva e Achilles negava se luctar. Achilles pedeva su matre Thetis que Zeus faceva que esseva mal al grecos usque Agamemnon peterea disculpas. Le dies sequente le grecos esseva castigate in le battalia e le principales guerreros, salvo Ajax, esseva gravemente ferite. Le troianos, guidate per Hector, avantiava sin parar sur le positiones grec.

En vista del peligro, Achilles lassava su companion Patroclo portar su armatura e guidar le truppas in le battalia. Hector matava Patroclo e quedava con le armadura de Achilles. Loco de dolor, Achilles promitteva vengiantia, matava Hector e arrastrava su corpore atate su carro rodeante Troia tres vices. Negava se devolver lo al troianos pro le ritos funerari usque Priamo in persona vadeva supplicar le su devolution, con lo que se ablandava e declarava un tregua de dece-duo dias dum durava le funerales de Hector.

### Morte de Achilles
Pauc depost del morte de Hector, Achilles vinceva Memnon de Ethiopia e al amazon Pentesilea. Ille esseva morte per Paris, con una flecha dirigite per Apollon. Su ossos esseva miscite con los de Patroclo, e habeva jocos funerari. Como Ajax, representase vivinte in le insula de Leuce post su morte in le desembocatura del Danubio. 

### Le armatura de Achilles. Le morte de Ajax
Le armatura de Achilles esseva motivo de disputa inter Odysseo e Ajax. Competiva pro illa, resultante vincitor Odysseo. Ajax, incholerisate, jurava matar su companerios, comenciava matante bestial (pensante que esseva soldate grec) e posteriormente suicidava se. LE grecos capturava Heleno, filio divino del rege Priamo e le torturava usque le diceva basso que circumstantias poteva tomar Troia. Heleno les diceva que ganava si recuperava le flechas de Heracles (in poter de Filoctetes); robava le statua troian de Palas Athena (clamate Paladio) e convencevan al filio de Achilles (Neoptolemo) de vader al guerra. Neoptolemo esseva occultate del uera in Scyro, ma le grecos le localisava.

Odysseo e Neoptolemo portava Filoctetes de Lemnos. Su ferita esseva curate per Macao o Asclepio. Filectetes matava PAris con su flechas.

### Le cavallo de Troia

Le cerco de Troia durava dece annos. Le grecos ideava un nova trate - un grande cavallo de madera hueco. Ilo esseva construite per Epeo e lo occupava soldatos grec guidate per Odyseo. Le resto del armata grec fingeva partir e un spia grec, Sinon, convinceva le troianos de que le cavallo esseva un offerenda a Athena a pesar del advertentias de Laocoonte e Casandra. Le troianos introduceva le cavallo in le citate e faceva un grande celebration e quando le grecos saliva del cavallo, le citate complete esseva basso le sonio del bibita. Le guerreros grec aperiva le porta del citate pro permitter le entrata del resto del truppas e esseva saccheate sine pietate.

### Le saccheo de Troia e le regresso del superviventes
Le phantasma de Achilles appareva se al superviventes del guerra, petente que Polixena, le princessa troian, esseva sacrificate ante que necuno poterea salir. Neoptolemo faceva le sacrificio.
Secundo le Odyssea, le flotta de Menealo esseva impellite per le tormentas usque Creta e Egypto de ubi non poteva trovar le navigation pro le absentia de ventos. Menelao teneva que attrappar Proteo, un deitate marin pro discoperir que sacrificios al deos debeva facer pro garantir se un travesia secur. Proteo etiam diceva Menealo que esseva destinate al Eliseo post su morte. Menelao regressava a Sparta con Helena.

Postea le guerra, le barco de Idomenio esseva attingeva per un terrible tempestate. Idomeneo promitteva Poseidon que sacrificarea le prime ser vivente que viderea si arrivava a casa e le prime que videva esseva su filio assi que lo sacrificava. Le deos esseva infadate pro le assessinato de su filio e le enviava al exilio a Calabria in Italia.

Casandra esseva ultragiate per Ajax le Minor e post tomate como concubina per Agamemnon. Iste regressava a su hogar in Mycene. Su uxor Clitemnestra habeva un relation con Egisto, filio de Tiestes, primo de Agamemnon. Possibilemente como vengiantia pro le morte de su filia Iphigenia, Clitemnestra conjurava se pro matar Agamemnon. Casandra prognosticava iste assassinato e avisava a Agamemnon, qui le ignorava. Ambos esseva assassinate. Orestes, juncto con su soror Electra e pro vengar su patre., matava Clitemnestra e Egisto, retomava le throno de Mycene e converteva se in rege de tote le Peloponneso.

Neoptolemo tomava Andromaca e Heleno como sclavos, maritante se con Andromaca. Enemistava se con Orestes proque Menelao le habeva promittite su filia Hermione pro ille, ma post volva que maritava se con Neoptolemo. Luctava e Neoptolemo moriva. Heleno casava se con Andromaca e reinava sur un colonia de troianos in le exilio in lo que habeva essite le regno de Achilles. Ibi los trovava Eneas.

Le regina Hecuba de Troia esseva sclavisate pro le acheos. Illa esseva parte del botin otorgate a Odysseo.
Licaon esseva sclavisate pro Achilles e vendite in Lemnos, ma attingeva tornar a Troia e moriva in le capo de battalia, a manos de Achilles.

Puesto que Antenor, habeva aiutate devolver Helena al acheos, sperdonva se le su vita.

Eneas liderava un gruppo de superviventes longe del citate, incluinte su filio AScanio e su patre Anchises ma su mulier Creusa moriva in TRoia. Illo esseva prophetisate que tornarea al terra de su antepasatoes. Prime vadeva in crtea, que DArdano habeva colonisate, ma esseva arrasate pro le plaga que explusava Idomene. Ilos trovava le colonia dirigite per Andromaca e Heleno, ma non volveva permanecer ibi. Post sete annos arrivava a Carthago, ubi Eneas habeva un romance con Dido. Finalmente le deos le ordenva continuar e arrivava a Italia.

Hic un prophetia le portava al infernos e prediceva le grandesa de Roma, que esserea fundate pro su gente. Negociava un asentamento con le rege local Latino e casava se con su filia Lavinia. Isto desencatenava un guerra con altere trus local ma finalemente se fundava le asentamento in Alba Longa, regite per Eneas e le filio de Lavinia, Silvio. Trecentos annos plus tarde, secunde le mytho roman, lor descendentes Romulo e Remo fundava Roma.

## Participantes
In le guerra, duo bandos luctava: le acheos e le troianos

{| border="0"
| valign="top" |

## Post le Guerra del Troia
### Penthesilea e le morte de Achilles
Pauc post le interramento de Hector, Penthesilea, regina del Amazonianas, arrivava con su guerreras. Penthesilea, filia de Otrere e Ares, occideva accidentalmente su soror Hippolyta. Illa esseva purificate de iste action per Priamo e a cambio illa luctava pro ille e occideva multos, includente Machaon (secundo Pausanias, Machaon esseva occidite per Eurypylo), e secundo altere version, Achilles mesme, que resuscitava per petition de Thetis. Penthesiela esseva tunc occidite per Achilles, que se inamorava de su beltate post su morte. Thersites, un simple soldato e le plus fede del acheos, provocava Achilles con su amor e extraheva le oculos de Penthesilea. Achilles occideva Thersites, e post un disputa navigava a Lesbos, ubi esseva purificate de su assassinato per Odysseo post facer sacrificios a Apollon, Artemis e Leto.

## Vide etiam

* Cavallo de Troia
* Iliade
* Troia
* Odyssea