open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Felicitate

Le **felicitate** es un gamma de emotiones o sentimentos que va desde le contentamento o satisfaction usque le allegressa intense o gaudio. Le felicitate ha in plus le significato de benesser o pace interne. Le opponite del felicitate es le tristessa. In linguage commun, quando on dice "io es felice", on pote utilisar o le prime significato (le de emotion), o le significato de benesser.

Il existe differente abbordages al studio del felicitate e de su causas, que ha essite usate per le philosophia, le religion e le psychologia. Le homine semper habeva querite le felicitate e tanto le philosophos como le religioses semper ha dedicate a incontrar su causas e in definir que typo de comportamento o stilo de vita augmenta nostre nivello de felicitate. Iste pensatores videva le felicitate como illo que modernemente nos appella benesser o qualitate de vita, e non simplemente como un emotion. In iste senso le felicitate es le qual le grecos antique appellava de eudaimonia, un termino ancora usate in ethica. Per le contrario pro le emotiones associate al felicitate le philosophos prefereva utilisar le parola placer.

Il es difficile definir rigorosemente le felicitate, e dunque plus difficile definir mesuras de isto. Investigatores in psychologia disveloppava differente methodos, per exemplo le Inventario del Felicitate de Oxford, pro metir le nivello de felicitate de un individuo. In istes ha se in contar factores physiologic e psychologic. In investigation le felicitate es assi relationate con factores como: involvimento religiose o politic, stato civil, paternitate, etate, rendimento, etc. 

Le psychologia positive es un movimento recente del scientia psychologic que pretende dar major emphase al studio del sanitate mental, per opposition al psychologia plus traditional que studia super toto le pathologias. Isto connecte le felicitate con emotiones e activitates positive.

Le economia del benesser defende que le nivello public de felicitate debe esser usate como supplemento al indicatores economic plus traditional, como le producto interne brute, le inflation, etc. 

Pro Alexei Lisounenko felicitate se traduce in acceptation, o plustosto, on accepta qui de facto on es, assi facente possibile cambios in su vita. Le felicitate es un sentimento interne e habito, illo es un reflexo del autocognoscimento. Ille bucla que iste acceptation es longe del conformismo, sentimento ubi on accepta su vita de un forma negative, sin perspectiva de cambio.

## Ligamines externe
*  [href://www.filosofiaetecnologia.com.br/blog www.Filosofiaetecnologia.com.br]
*  Living joyfully  - AmAre Way
Tananas

**Tananas** esseva un gruppo de musica fusion et world music formate in Africa del Sud in 1988. Le gruppo consisteva de Gito Baloi (guitarra basso et voce), Ian Herman (tambures) e Steve Newman (guitarra) .

## Albumes
* 1988 - *Tananas* 
* 1990 - *Spiral* 
* 1994 - *Orchestra Mundo*
* 1994 - *Time* 
* 1996 - *Unamunacua* 
* 1997 - *The Collection*
* 1999 - *Seed* 
* 2001 - *Alive in Jo'burg* 

## Referentias
Creative Commons

**Creative Commons** (CC) es un projecto de origine statounitese pro le promotion de contento aperte. Le objectivo es le facilitation del distribution de obras creative de modo plus libere que le derecto de autor traditional, de sorta que tal obras pote esser copiate e distribuite plus facilemente o que altere personas pote modificar e meliorar los. Le projecto offere diverse licentias libere que le possessores de copyright pote usar pro evitar le problemas de distribution causate per le legislation conventional concernente le proprietate intellectual.
## Fundatores
 Le initiativa ha essite fundate in 2001 per, inter alteres, Lawrence Lessig, un importante defensor pro un systema plus flexibile de derecto de autor. Creative Commons comprehende un numero de projectos international pro traducer le licentias ab anglese e ab le derecto statounitese in altere linguas e systemas juridic. 
## Adaptationes national
Le universalitate de iste licentias ha date loco a questiones concernente le differentia de interpretation inter le diverse systemas juridic existente in diverse paises. Pro remediar le incertitude relative a iste differentias, CC ha componite versiones national de su licentias, adaptate al systemas juridic de cata pais.

## Applicationes
Multe projectos usa un licentia Creative Commons, includente Wikipedia e Wikibooks. In ultra il existe in Wikimedia Commons le possibilitate de incargar materiales multimedia, como imagines o musica, in tote le projectos de Wikimedia sub un licentia libere de Creative Commons.

## Licentias
Le quatro punctos del licentias Creative Commons:
*  **BY**: *Attribution*: es permittite copiar, distribuer, exhibir e representar le obra e obras derivate a condition que le autor original es recognoscite.
*  **NC**: *Non-commercial*: copiar, distribuer, exhibir e representar le obra e obras derivate non es permittite pro scopos commercial.
*  **ND**: *No Derivative Works* o *nulle obras derivate*: es permittite copiar, distribuer, exhibir e representar le obra, ma non modificar lo.
*  **SA**: *Share Alike* o *compartir equalmente*: le distribution de obras derivate es solmente permittite sub un licentia identic, vide etiam copyleft.

Existe diverse licentias CC, nominate secundo qual criterios supra mentionate illos contine. Per exemplo il ha CC-BY, que contine BY ma non NC e SA, o CC-BY-NC-ND, que contine BY, NC e ND ma non SA.
Astrocaryum vulgare

**Astrocaryum vulgare** esse un taxon in le regno Plantae. Es native de Amazonia, in America del Sud.

## Nomine
* **tucùm**

## Fructo
Le fructo es comestibile e pote esser usate pro facer carburante ecologic.

## Bibliographia
* Carl Friedrich Philipp von: *Flora Brasiliensis*, 1881, pagina 381-382
VHS

**Video Home System** (plus cognoscite per su abbreviation **VHS**) es un standard de magnetoscopio pro consumitores, disveloppate per le compania japonese JVC, e lanceate in 1976. Su prime entrata al mercato public habeva loco le 1 de octobre 1977.

Durante le ultime annos 1970 e le prime annos 1980, le industria de video domestic esseva implicate in le guerra VHS contra Betamax, le qual VHS ganiava al fin. Le avantages de VHS include un duration plus longe de video, rebobination e avantiamento plus rapide, e un mechanismo minus complexe de transporto de banda. Le standard aperte usate pro le technologia VHS permitteva le production in massa sin costos de licentia. VHS vinceva finalmente como le formato dominante de video domestic, superante le alteres durante le medio del annos 1980 e le prime annos 1990.

In annos plus recente, le formatos de disco optic comenciava a offerer melior qualitate que le bandas video. Le prime de iste formatos, Laserdisc, non ha essite generalmente adoptate, ma le formato plus recente DVD (Digital Video Disc) attingeva finalmente le acceptation del massas e ganiava in studios de film, postea in botecas, e finalmente in magazines de location de video. Actualmente, le major parte del bandas VHS producite es vacue.

## Referentias
Medusa

**Medusa** es un animal non-vertebrate.

Exista medusas con veneno que pote intoxicar (o invenenar) le humanos e pote produce morte como le cubomedusa o vespa del mar.
Chironex fleckeri

**Chironex fleckeri** es un specie de cubomedusa.

## Nomine vernacular
*Vespa del mar

## Description
Es un specie venenose mortal de cubomedusac que vive in le aquas del costa del Australia del Nord e Nove Guinea, nord le Philippinas e Vietnam. 

Illo es considerate le plus mortal medusa in le mundo que provoca le numerose incidentes resultante in injuria o morte del humanos.

Le quantitate del veneno (toxina) de un animal es bastante pro occider 60 humanos adultes.

Le prime adjuta consiste in lavar le area con aculeos con vinagre (o aceto), e in nulle circumstantia con alcohol o lotiones basate super alcohol, o spiritos methylate. Resuscitation cardiopulmonar (CPR) pote esser necessari. Adjuta medical es necessari immediatemente post usar vinagre e CPR.

*C. fleckeri* ha tentaculos de 3 metros de longitude que es coperite con milles de cnidocytos que, in contacto, lancea sagittas microscopic, alicun delivra un veneno de un poter extreme. Si le area de sagittas ([aculeos) es significante, un victima non-tractate pote morir in 3 minutas.

''Chironex fleckeri'' es le plus grande del classe [cubozoa (nominate communmente medusa-cubo), multe medusas de iste classe pote haber un veneno toxic similar. Ille campana cresce a le mesura de un balla de basketball, e ha 4 bochete de 15 tentaculos. Le color es blau palide, e es un creatura virtualmente transparente que es quasi impossibile de vider in le aqua, e un periculo pro le natatores.

Quando illo nata le tentaculos contrahe e ha le longitude de 15 cm e 5 mm in diametro; quando illes flutua, le tentaculos es magre e se extende a circa 3 metros de longitude. Le tentaculos es coperite con un concentration alte de cellulas con sagittas (o aculeos) nominate "cnidocytos".

## Distribution e habitato
Le medusa es pelagic e ha essite documentate ab le costal aquas de Australia e Nove Guinea usque al le nord del Philippinas e Vietnam.. Ma un proxime specie, *[[Chironex yamaguchii]]* (=*Chiropsalmus quadrigatus*) es describite in Japon in 2009 e confusion inter le duo species es possibile. 

## Ligamines externe
* ''Chironex fleckeri'' on fccj.org 
* 
* 
* Australian Institute of Marine Science - Sea wasp information page 
* Marine Medic page about box jelly and other Australian poisonous marine creatures  
* Management of various animal envenomations including box jelly
Charbel Makhlouf

** Charbel Makhlouf** (Bkaakafra, 8 de maio 1828 - Annaya, 24 de decembre 1898) era un monacho e sacerdote libanese. Ille es considerate un sancto per le Ecclesia Catholic Roman. 

Nascite in le citate de Bkaakafra, ille ra incorporate al Ordine Libanese Maronita in 1853 e moriva in Annaya le 24 de decembre 1898.

Su commemoration es le 24 de julio.

## Ligamine externe
* &nbsp;Anatoli Bayukansky. «The Phenomenon of Saint Charbel and Saint Charbel in Russia »
Diophanto de Alexandria

**Diophanto de Alexandria** es considerate como le major algebrista grec. In le historia del arithmetica, iste autor impleva un rolo similabile al qual Euclide (360 aEC-295 aEC) ha in le geometria e Ptolemeo (85-165) in le astronomia. 

On sape relativemente a su vita. On non sape le data precise in que Diophanto nasceva. Totevia, tra le lectura de su scriptos, in le quales cita Heipsicles (240 aEC-170 aEC), e etiam per un passage de Theon de Alexandria (335-395), que cita Diophanto como un classico, il es possibile marcar limites temporal que permitte situar le vita de iste autor inter le seculo II aEC e le principio del seculo IV del era commun. De accordo con P. Tannery, il debe considerar Diophanto como contemporanee de Pappus (290-350) e pertinente al secunde medietate del seculo III. De altere parte, attendente le que in le parte del arithmetica del mutilate obra de Pappus non es mentionate le nomine de Diophanto, essente in plus assi citate, non solmente diverse altere geometras del epocha, sed etiam quasi tote le mathematicos del su tempore Heron (10-75), Nicomacho (60-120), Theon e Ptolemeo, Diophanto poterea esser un pauc posterior le Pappus.

Inter varie libros que ille scribeva, le plus importante de istes es **"Arithmetica"**. In iste ille introduce un notation symbolic con symbolos differente pro le quadrato de un incognite, pro le cubo e assi successivemente.

Ille scribeva etiam super le solutiones de certe equationes: a fin que un equation haberea solution primarimente nos necessita saper a qual systema numeric le solutiones pertine, in altere parolas, si le solution pertine al numeros naturale, integre, real o altere. Certe equationes in que le solutiones son numeros integre o rational son appellate de equationes diophantin. 

In su tumba esseva scribite le sequente enigma: "Hic jace le mathematico que passava un sexto de su vita como infante. Un dece-secunde de su vita passava como garson. Depost que viveva un septimo de su vita ante de se sposar. Cinque annos postea nasceva su filio, con qui ille conviveva medietate de su vita. Depost de la morte de su filio, suffreva plus 4 annos ante de morir".
De accordo con iste enigma, Diophanto haberea 84 annos.
Antonio Maria Zaccaria

**Antonio Maria Zaccaria** (Cremona, 1502 - Cremona, 5 de julio 1539) esseva un sacerdote e medico italian. Ille es considerate como sancto per le Ecclesia Catholic Roman.

Zaccaria esseva un del fundatores del orden religiose des barnabiti (*Clerici Regulares Sancti Pauli*).

Commemoration le 5 de julio.

## Ligamine externe
*  Sancto Francesco - Collegio des patres barnabiti
Roberto Orci

**Roberto Gaston Orci** (nascite in 1973) es un Mexican film productor e television productor e scenarist. Ille es autor de *[[Star Trek (film)|Star Trek]]*, *[[Le Legenda de Zorro]]*, **', ''[[Transformers (film)|Transformers]]'', e ''[[Alias (TV series)|Alias]]''. Ille es le creator con [[J.J. Abrams]] e [[Alex Kurtzman]] del FOX TV show ''[[Fringe (TV series)|Fringe]]''.

''[[The Hollywood Reporter]]'' ha listate ille como uno del 50 le plus potente 50 Latinos in Hollywood in 2007.



== Biographia ==
Orci ha essite nascite in [[Citate del Mexico]], [[Mexico]]. Ille es le fratre grande de [[J. R. Orci]]. Ille esseva studente al [[Universitate de Texas, Austin]]. 

== Film credits ==


* ''[[Nightlife (film)|Nightlife]]'', producer (announced)
* ''[[Cowboys and Aliens (film)|Cowboys and Aliens]]'', producer, co-writer (announced)
* ''[[The 28th Amendment]]'', co-writer (screenplay)
* ''[[Star Trek#Franchise future|Untitled Star Trek sequel]]'', co-writer and executive producer (pre-production)
* ''Untitled Shane Salerno/Kurtzman-Orci Project'', co-writer and executive producer (pre-production)

== Television credits ==
* ''[[Fringe (TV series)|Fringe]]'', co-creator, writer and executive producer
* ''[[Alias (TV series)|Alias]]'', writer and executive producer
* ''[[The Secret Service]]'', co-creator, writer, executive producer
* **', writer and co-executive producer
* **, writer and co-executive producer
* *[[Jack of All Trades (TV series)|Jack of All Trades]]*, writer and executive producer

## Referentias


## Ligamines externe
* Alex Kurtzman and Bob Orci Discuss Trek and Transformers at AMCtv.com
Mason City (Iowa)

**Mason City** es un citate in Iowa, in le Statos Unite de America, in le contato Cerro Gordo. Illo habeva un population de  habitantes in 2000.
Nimattullah Kassab Al-Hardini

**Nimattullah Kassab Al-Hardini** (Beit Kassab, 1808 - Kfifane, 14 de decembre 1858) esseva un monacho e sacerdote libanese. Ille es considerate sancto per le Ecclesia Catholic Roman. 

Nascite in le citate de Bkaakafra, ille vadeva al schola del monasterio del Ordine Libanese Maronita.

In 1828 ille entrava in monasterio de Sancto Antonio a Kozhaya. Nominate sacerdote a Kfifane le 25 de decembre 1883, deveniva inseniante de theologia al seminario magne. 

Papa Johannes Paulo II canonizava Nimattullah Kassab Al-Hardini le 16 de maio 2004.

Commemoration le 14 de decembre.

## Ligamine externe
*  Websito in italian sur Sancto Nimattullah Kassab Al-Hardini
*  Nimattullah Kassab Al-Hardini in websito de Vaticano
Francesca Saverio Cabrini

**Francesca Xavier Cabrini** (Sant'Angelo Lodigiano, 14 de julio 1850 – Chicago, 22 de decembre 1917) esseva un religiosa italian, fundatrice del congregation del Sorores Missionari del Sacre Corde de Jesus. Papa Pio XII la canonisava in 1946; ella deveniva dunque le prime sancta qui esseva citatana del Statos Unite.

## Ligamine externe
* Francesca Saverio Cabrini *santiebeati.it*
Mérida (Venezuela)

**Mérida** (nomine complete: ***Santiago de los Caballeros de Mérida***) es un citate que se trova in Venezuela. Illo es le capital de le stato de Mérida. Le citate esseva fundate in 1558 e le population conta 302.000 habitantes (2009).
Mérida

**Mérida** es un municipalitate que se trova in le provincia de Badajoz, in le communitate autonome de Extremadura, Espania.
Guerra Frigide

Le **Guerra Frigide** refere al periodo de confrontation e rivalitate inter le bloco del statos communista, dirigite principalmente per le URSS, e isto del statos capitalista, dirigite principalmente per le SUA. Le Guerra Frigide durava approximativemente de 1949 (data del fondation del Republica federal german e del consolidation de regimes communista in Europa del est) usque 1989 (data del cadita del Muro de Berlin e del revolution sanguilente in Romania contra le regime de Nicolae Ceaușescu). Iste periodo se caracterisava per menacias de guerra nuclear (como le Crise cuban a missilios in 1962), per guerras inter «substitutos» appoiate per le URSS e le SUA (como le guerras civil in Mozambique, Angola e Nicaragua, le conflicto inter Israel e su vicinos arabe, etc.) e per plure guerras «calde» (como in Corea, Vietnam e Afghanistan).

Le duo alliantias le plus importante del Guerra Frigide era le OTAN e le Pacto de Varsovia. Le Statos Unite organisava anque altere alliantias como le OTASE in Asia e le Pacific, CENTO in Asia central, ANZUS con Australia e Nove Zelanda, etc. Le URSS possedeva equalmente alteres, como le Pacto sino-sovietic. Multe nationes refusava le alliantia e del URSS e del SUA. Sub le impulsion de Yugoslavia, India e Indonesia, inter alteres, illos creava le Movimento non alineate. In 1963, le Republic popular de China rumpeva su alliantia con le Union sovietic.

Le Guerra Frigide ha continuate a influentiar relationes international post 1989, como le Guerras del Congo (1996-7 e 1998-2002), tensiones inter le RPC e Taiwan, le division de Corea, le embargo statounitense contra Cuba, etc.
Feria del Sol (Mérida)

Le **Feria del Sol** es un festival cultural international que si tene in le citate de Mérida, Venezuela, in le mense de februario, durante le periodo de le carneval. Le festival prefigura competition de tauri, exposition culturales, commercial e zootecnic, manifestationes musical, parades, activitates sportive e le election de le regina de le feria (le *Reina del Sol*).

## Referentias
Conferentia International de Interlingua

Le **Conferentias International de Interlingua** ha essite organisate per le Union Mundial pro Interlingua desde 1955. Le conferentias ha le scopo de promover le studio, uso e diffusion de Interlingua, facilitar le excambio inter membros e sympathisantes, e offerer cursos e seminarios pro nivellos differente.

## Lista de Conferentias International de Interlingua
* I: Conferentia International de Interlingua 1955 in Tours
* II: Conferentia International de Interlingua 1957
* III: Conferentia International de Interlingua 1959 in Tours
* --: Conferentia International de Interlingua 1961
* --: Conferentia International de Interlingua 1963
* VI: Conferentia International de Interlingua 1987 in Paris, Francia
* XVIII: Conferentia International de Interlingua 2009 in Kichheimbolanden, Germania
Conferentia International de Interlingua 1955

Le prime conferentia international de Interlingua eveniva in Tours (fr), in le departimento Indre-et-Loire (fr), Francia, le 25-30 de julio 1955.

Le 28 de julio le Union Mundial pro Interlingua esseva fundate per le pioneros André Schild (Suissa), Donald M. Hallowes (Grande Britannia) e Julien Toublet (Francia).

Durante le prime annos de Interlingua le interlinguistas ducente esseva in lor maniera originales. Ma poco a poco, le organisationes cambiava, assi que interlingua con illes non plus esseva considerate un curiositate, ma plus tosto un instrumento moderne de communication international.

Le pionero svedese Ingvar Stenström participava in iste prime conferentia e scribeva multe reportos re Conferentias de Interlingua in le tempores veniente. 

## Excursiones
* visitas a plures del castellos del Valle de Loire (fr), inter altere *Azay-le-Rideau* (fr)

## Referentias
Zagreb

**Zagreb** (in cyrillico serbocroate: Загреб; anque **Zagabria** in italiano, e **Zagravia** in latino) es le plus grande citate e le capital de Croatia. In le anno 2001 le citate habeva 779.145 habitantes.

Zagreb es anque cognite sub su nomine ancian german *Agram*.
Predore

**Predore** es un citate de Lombardia, in Italia del nord. Illo habeva 1.886 de habitantes in novembre de 2009.
Cantabria

**Cantabria** es un communitate autonome espaniol uniprovincial definite como *communitate historic* in su Statuto de autonomia. Illo es situate al nord del peninsula iberic e es circumferite per le Castilia e Leon al sud, le Principato de Asturias al west, le Pais Basc al est e per le Mar Cantabric al nord. Le citate de Santander es su capital e localitate plus populose. Il ha un forte ligamine con le Ducato de Cantabria, Asturias de Santillana, le Fraternitate del Quatro Villas e le provincia del Novem Valles.

Cantabria tene actualmente 588 656 habitantes (2014) in un total de 102 municipalitates del que 4 superpassa le 20.000 habitantes. Le 50% de la población cantabra vive hac, in iste ciutates. Duo tertios del poblation vive in le Region Metropolitana de Santander-Torrelavega.

Le ethymologia del nomine Cantabria es de origine celtic: Kant (petra) e Abr (populo). Poterea significar "habitantes del montanias".

## Referentias
Khalil Gibran

**Gibran Khalil Gibran** (جبران خليل جبران بن ميکائيل بن سعد; in syriaco: ܓ̰ܒܪܢ ܚܠܝܠ ܓ̰ܒܪܢ; Bisharri, Libano, 6 de januario 1883 – Nove York, Statos Unite, 10 de april 1931), etiam cognoscite simplemente como Khalil Gibran, esseva un essayista, philosopho, prosator, poeta, orator e pictor de origine libanese, cuje scriptos, plen de profunde e simple beltate e spiritualitate, ganiava le admiration del publico de tote le mundo.

In su relativemente curte, totevia prolific existentia (ille viveva a pena 48 annos), Khalil Gibran produceva obra litterari accentuate e artisticamente marcate per le mysticismo oriental, que – pro iste ration – attingeva popularitate in toto le mundo. Su obra, accentuatemente romantic e influentiate per fontes de apparente contrasto como le Biblia, Friedrich Nietzsche e William Blake, tracta de themas como le amor, le amicitate, le morte e le natura, inter alteres. Scribite in anglese e arabe, illo exprime le inclinationes religiose e mystic del autor. Su obra le plus cognoscite es le libro *Le Propheta*, que esseva originalmente publicate in le lingua anglese e traducite in innumerabile altere linguas in tote le mundo. Un altere libro eminente es Alas Partite, in que le autor parla de su prime historia de amor.

Gibran Khalil Gibran moriva le 10 de april 1931 (Nove York, Statos Unite de America), le causa del morte dicite de esser cirrhose e tuberculosis.

## Opera selegite
* The Prophet, 1923 (*Le [[Propheta]]*). Il existe un version in Interlingua traducite de Martin Lavallée.
* Jesus, The Son of Man, 1928 (*[[Jesus]], Filio de Human*)

## Ligamines externe
''Le Propheta'' traducite in interlingua per Martin Lavallée
Laicismo

Le **laicismo** es un doctrina philosophic que defende e promove le separation del stato del ecclesias e communitates religiose, assi como a neutralitate del stato in materia religiose. Il non debe esser confundite con le atheismo de stato.

Le valores principal del laicismo es le libertate de conscientia, le equalitate inter citatanos in materia religiose e democraticamente stabilicite del leges del stato.

Este currente surge a partir del abusos que esseva committite per le intromission de currentes religiose in le politica del nationes e in le universitates. Le affirmation de que "Deo es un typo create per le homine", demonstra le angustia per lassar de latere le forte influentia religiose percipite in le Etate Medie, in cerca del reinfortio de un stato secular. Le laicismo habeva su apice in le fin del seculo XIX e initio del seculo XX.

Le parola *laic* es un adjectivo que significa un attitude critic e separator del interferentia del religion in le vita public del societates contemporanee. Politicamente nos pote divider le paises in duo categoria, le laic e non laic, in que in le paises politicamente laic le religion non interfere directemente in le politica, como es le caso del paises occidental in general. Paises non laic es theocratic, e le religion habe actuation active in le politica e usque mesme in le constitution, como es le caso del Iran e del Vaticano, inter alteres.

Iste vision politic habe relation con le laicitate e con le secularismo.
## Referentia
Stato secular

Un **stato secular** o stato laic es un nation o pais que es officialmente neutre in relation al questiones religiose, ni appoiante ni opponente se a alcun religion. Un stato secular tracta tote su citatanos equalmente independente de lor preferentias religiose e le stato non debe dar preferentia a individuos de un certe religion. Le contrario de un stato secular, isto es, un stato ubi il ha un unic religion official, es denominate *stato theocratic* o theocratia (como in le caso del Vaticano e de Iran).

Le Stato secular debe garantir e proteger le libertate religiose de cata citatano. Un Stato secular evita que alcun religion exerce controlo o interferentia in cosas politic. Le Stato secular assi differe del stato athee – p.ex. Cuba o le defuncte URSS – perque, in le ultime, le stato se oppone a quecunque practica de natura religiose.

Non tote le Statos juridicamente secular es completemente secular in le practica. In p.ex. Brasil, alcun dies feriate catholic – le plus notabile es illo de Nostre Seniora Apparite, considerate patronessa del pais – es official pro le functionarios public.

Alcun paises, p.ex. le Regno Unite, es considerate secular quando vermente le termino non pote esser applicate de facto. In le caso del Regno Unite, quando un persona assume le posto de chef del stato, es necessari jurar fidelitate al fide anglican. Le chef del stato e del ecclesia official pertine al mesme persona – le rege Carolo III. Le stato etiam garanti que vinti-sex episcopos del Ecclesia de Anglaterra sia membros del camera alte del parlamento. Dunque le Regno Unite non pote esser considerate un stato secular.

Intertanto, es bon clarificar que un Stato Secular non implica le elimination del religion. Al contrario, le Stato Laic debe garantir le libertate religiose e, de iste modo, respectar le tractos religiose que ja deveniva parte del cultura e del tradition del populo. Le presentia de un crucifixo, per exemplo, in un edificio public se justifica in le mesura in que le symbolo es un portion del memoria del pais e, in ultra, manifesta le tolerantia del Stato verso le personas religiose. Le fide es un derecto natural que antecede mesmo le notion de Stato.

## Referentias
Émile Durkheim

**David Émile Durkheim** (Épinal, Francia le 15 de april 1858 – Paris, Francia le 15 de novembre 1917) es considerate como un del patres del sociologia modern. Durkheim esseva le fundator del schola francese de sociologia, posterior a Marx, que combinava le cerca empiric con le theoria sociologic. Ille es amplemente recognoscite como un del melior theoreticos del concepto del cohesion social.

Partinte del affirmation de que *le factos social debe esser tractate como cosas*, forneceva un definition del normal e del pathologic applicate a cata societate, in que le normal esserea cello que es al mesme tempore obligatori pro le individuo e superior a illo, le que significa que le societate e le conscientia collective es entitates moral, ante mesme de tener un existentia tangibile. Esso preponderantia del societate super le individuo debe permitter le realisation de illo, desde que conseque integrar se a esso structura.

Pro que regna certe censenso in esso societate, debe se favorecer le apparemento de un solidaritate inter su membros. Un vece que le solidaritate varia secundo le grado de modernitate del societate, le norma moral tende a devenir norma juridic, perque es necesse definir, in un societate modern, regulasde cooperation e cambia de servitios inter le que participa del travalio collective (preponderantia del solidaritate organic).

Le sociologia esseva fortalecite per le effortio de Durkheim e su sequito. Su principal obras es: *Del division del travalio social* (1893); *Le suicidio* (1895); *Le formas elementar del vita [[religion|religiose]]* (1912). Emile Durkheim fundava le revista *L'Année Sociologique* (Le Anno Sociologic), que affirmava le preeminentia durkheimian in le mundo entier.
Max Weber

**Maximillian Carl Emil Weber** (Erfurt, Germania le 21 de april 1864&nbsp;– Munich, Germania le 14 de junio 1920), cognoscite como **Max Weber**, esseva un intellectual, jurista, e economista german, considerate como un del fundatores del sociologia. Su frater esseva le etiam famose sociologo e economista Alfred Weber. Le uxor de Max Weber, Marianne Weber, esseva un sociologa e historica del derecto.
Ground and pound

**Ground and pound** es un movimento in le sportes de combatto e particularmente in lucta.

Isto es le action de colpar le adversario con pugnos quando ille se trova sur le solo. Illo es practicate normalmente quando on se retrova in position montante con le adversario in basso e permitte de finir un combatto sur le solo alteremente que per un movimento de submission.

## Historia
Mark "The Hammer" Coleman, ancian vice-champion del mundo de lucta, ha essite un ex primes qui practicava isto in le UFC (annos 1990), sequite per Mark Kerr, Don Frye o Kevin Randleman. Fedor Emelianenko es actualmente le un ex expertos (in plus de esser un specialista de sambo e de judo).

A nostre dies, luctatores con un bon defensa contra le submissiones e un bon nivello de grappling se in servi bastante frequentemente como le "Hall of Famer" Matt Hughes. Iste stilo es ancora multo utilisate per combattentes celebre como Tito Ortiz o Mitsuhiro Ishida. 

## Ligamines externe
* How to Ground & Pound in Mixed Martial Arts, Mixed Martial Arts & Cage Fighting Basics. Ed Wedding.
Citate de Ho Chi Minh

**Citate de Ho Chi Minh** (; previemente e ancora informalmente **Saigon**) es un citate de circa  habitantes (2022) que esseva le capital del Republica de Vietnam de 1956 a 1975. Illo es servite per le Aerporto Tan Son Nhat.

## Historia
Il es credite que le citate esseva fundate in 1698. In 1873, Francia invadeva le pais, e lo faceva un colonia.
Aeroporto International Tan Son Nhat

**Aeroporto International Tan Son Nhat** es un aeroporto de Ho Chi Minh City, Vietnam. Dong Nam Bo es servite de Aerporto Tan Son Nhat. Exista voles frequente quotidian (voles nocturne) inter Ho Chi Minh City e Hanoi, Da Nang, Đồng Hới, Vinh, Huế, Quy Nhon, Pleiku, Nha Trang, Buon Me Thuot, Phu Quoc, Con Dao.
Aeroporto Dong Hoi

**Aeroporto Dong Hoi** (vietnamese: Sân bay Đồng Hới, Cảng hàng không đồng Hới) es un aerporto de Đồng Hới, in le provincia de Quảng Bình, Vietnam. Illo era construite in 1930 e es situate a 6 km nord del centro del citate. Illo ha 1 pista de atterrage.

Đồng Hới es servite de Aeroporto International Tan Son Nhat e aeroporto International Noi Bai. Il ha volos frequente quotidian (ma non volos nocturne) inter Đồng Hới e Hanoi, Citate de Ho Chi Minh, si le tempore permite.
Absorption de colpo

In boxa e altere typos de combatto, le **absorption de colpo** es un action defensive que consiste in accompaniar le colpo del adversario pro attenuar su effecto. Alcun athletas usa iste modalitate de defensa pro lancear contemporaneemente un contraattacco post haber provocate le attacco del adversario. Absorber un colpo es distincte a incassar lo.


Image:bloc_épaule1.jpg|*Absorption de un [[colpo de pugno directe a grande curso|directe]] longe del bracio posterior per un inclination del trunco a detra*
Image:Contre_plongeant_lethwei.jpg|*Absorption de un [[colpo de pede basse]] (*low kick*) associate a un [[colpo de contra (in sportes de combatto)|contra]] in directe mergente*


## Fontes
* Georges Blanchet, *Boxe et sports de combat en éducation physique*, Ed. Chiron, Paris, 1947
* Alain Delmas, 1. *Lexique de la boxe et des autres boxes* (Document fédéral de formation d’entraîneur), Aix-en-Provence, 1981-2005 - 2. *Lexique de combatique* (Document fédéral de formation d’entraîneur), Toulouse, 1975-1980.
* Jack Dempsey, *Championship fighting*, Ed. Jack Cuddy, 1950
* Gabrielle & Roland Habersetzer, *Encyclopédie des arts martiaux de l'Extrême-Orient*, Ed. Amphora, Paris, 2000
* Louis Lerda, J.C. Casteyre, *Sachons boxer*, Ed. Vigot, Paris, 1944
* Marcel Petit, *Boxe: technique et entraînement*, Paris, Ed. Amphora, Paris, 1972

## Ligamines externe
*  Antenna WKA-Francia - Lexico del *[[boxe pieds-poings|boxes pieds-poings]]* (Rubrica "Formations", onglet "Ceinture noire")
*  Lexico de Netboxe.com 
*  Folios practic de Netboxe.com 
*  BoxRec Boxing Encyclopaedia
Charta del Terra

Le **Charta del Terra** es un declaration international de principios ethic, que su subscriptores judica utile pro construer un durabile, juste e pacific societate global in le 21me seculo.

Le prime 4 del in summa 16 principios dice:

1. Respectar le Terra e le vita in tote su diversitate.

2. Curar del communitate del vita con intendimento, compassion e amor.

3. Construer societates democratic que es juste, participative, durabile e pacific.

4. Preservar le donos e le beltate del Terra pro le generationes presente e futur.

## Ligamines externe
* Sito web official del Initiativa del Charta del Terra
Sudan

**Sudan** ( *as-Sūdān*) es un pais in Africa del nord-est. Ante le 9 de julio 2011, illo esseva le pais le plus grande in Africa e in le mundo arabe (un rango occupate depois per Algeria), e le decime plus grande in le mundo per superficie. Illo avicina Egypto al nord, le Mar Rubie al nord-est, Eritrea e Ethiopia al est, Sudan del Sud al sud, le RCA al sud-west, Tchad al west e Libya al nord-west. Le fluvio le plus longe del mundo, le Nilo, divide le pais in duo partes, est e west.

Un stato membro del ONU, Sudan es equalmente un membro del Union African, Liga Arabe, Organisation del Conferentia Islamic e Movimento Non Alineate e un observator al OMC. Su capital es Khartum, que servi como le centro political, cultural e commercial del nation, ben que Omdurman (al altere ripa del Nilo ab Khartum) es le maxime urbe. Inter le 42 milliones de personas qui habita Sudan, Islam sunnita es le religion le plus diffuse e official; le arabe e anglese son le linguas official.

Un referendo in 2011 ha confirmate que le populo del Sud del pais – usque alora autonome – optarea pro devenir un stato separate. Sudan del Sud declarava su indepedentia le 9 de julio, e Sudan esseva le prime pais a recognoscer lo como independente.

## Referentias
Principato

Un **principato** es un stato monarchic cuje capite es un prince o princessa. Il ha hodie tres statos independente con le titulo de principato: Andorra (), Liechtenstein () e Monaco (). Le stilo del princes de Liechtenstein e Monaco es «Su Altessa Serenissime».

Traditionalmente, le filios e granfilios de un rege o regina regnante ha le titulo de «prince» desde lor nascentia, e le filias e granfilias cello de «princessa». Istos son normalmente titulos de cortesia, con le stilo de «Su Altessa Royal», «Su Altessa», o alco de similabile. Feminas qui sposa princes deveni anque princessas; pro exemplo, Diana Spencer ha devenite Princessa de Galles in consequentia de su maritage con le Prince Charles. Le mesme principio opera con princes regnante; Grace Kelly ha devenite Princessa de Monaco al ora de su maritage con le Prince Rainier III.

Poisque le herede apparente al thronos britannic e altere porta le titulo de Prince de Galles, Galles es frequentemente appellate le «Principato de Galles», ma iste denomination es non official depois 1536. In contrasto, Asturias – feudo del herede apparente al throno espaniol – es officialmente denominate le «Principato de Asturias». Pro rationes historic, Catalonia es anque vulgo appellate le «Principato de Catalonia».

In uso historic, il habeva multe principatos usque le medio del seculo 20. Il habeva concentrationes notabile de principatos in le Sacre Imperio Roman Germanic e in India britannic, ubi 174 monarchias autonome existeva sub le domination del Imperio Britannic e esseva communmente denominate principatos («*princely states*»). Tote iste statos esseva abolite e incorporate in le republicas actual de Germania (o eventualmente Italia, Belgica, Switza etc.) e India.

Plure principatos medieval esseva statos ecclesiastic governate per clericos, como le prince-archiepiscopo de Bremen, le prince-episcopos de Durham, Liège o Worms, o le prince-abbate de Einsiedeln, inter multe alteres. Un principato partialmente de iste typo continua usque ora, a saper Andorra. Andorra ha duo co-princes, de qual uno es le Episcopo de Urgell (le altere es le Presidente de Francia). Le capite del Ordine de Malta es ancora titulate Prince e Grande Maestro del ordine.

In le historia del Imperio Roman, le «Principato» designa le forma de stato constitute per Cesare Augusto in 27 ante le Era Commun usque le reorganisation del stato per Diocletiano in 293 del Era Commun. Al contrario del «Dominato» que lo sequeva, le Principato esseva un periodo ubi le domination del imperatores se mascava per un adherentia plus o minus scrupulose al formas republican traditional. Le titulo «prince» (), adoptate in 23 ante nostre era, sublineava explicitemente le stato del imperator como (solo) un citatano exemplari, poisque illo non significava plus que «primo», i.e. *primus inter pares*. Ni le principio de primogenitura ni cello de absolutismo esseva proprie al ideologia del Principato. Ante Diocletiano, solo «tyrannos» como Gaio (Caligula), Caracalla o Commodo, castigate per historiographia subsequente, vantava lor poter grandiose o essayava de regnar in contempto del legimitate conferite per le Senato e le populo.

]
Nepal

**Nepal** es un pais in Asia del Sud, situate inter China (Tibet) e India. Le population es majoritarimente hindu, con forte influentias buddhista. Le Buddha nasceva in le actual Nepal. Usque 2008, Nepal esseva un regno ubi le hinduismo esseva le religion official. Post un serie de scandalos royal, crises politic e un insurrection maoista, le monarchia esseva abolite in 2008 e Nepal deveniva un republica federal e laic.

Le topographia de Nepal varia de Everest e le Himalaya al junglas humide del planos basse. Le majoritate del populo es agrari. Es particularmente importante le cultura de the, ris, mais, frumento, canna de sucro e jute.

## Galeria

Kathmandu-Basantapur Chowk-02-2007-gje.jpg|Kathmandu
Pashupatinath-Votivstupas-22-2007-gje.jpg|Pashupatinath
Bhaktapur-Toepferplatz-36-2014-gje.jpg|Bhaktapur
Changu Narayan-Skulptur-42-Nische mit Kultfiguren-2013-gje.jpg|Changu Narayan
Patan-Cyasilim Devar-08-2007-gje.jpg|Patan
Nepal landscape 1.jpg|Cultura in terrassas in Nepa
Gorak Shep to Everest Base Camp-02-zwei Schatten-2007-gje.jpg|Himalaya
Dzongla to Lobuche-16-Pflanze mit Rauhreif-2007-gje.jpg|Himalaya
Mustang-Ghami to Lo Gekar-56-2015-gje.jpg|Mustang
Mustang-Tsarang-Lo Manthang-48-Ziegenherde-2015-gje.jpg|Mustang


## Vide etiam
* Ram Bahadur Bomjon

## Referentias
Familia (sociologia)

Le **familia** es un nucleo social representate per duo o plus de individuos qui vive normalmente in le mesme habitation, e qui es normalmente cognate inter se. 
## Etymologia
Le termino 'familia' procede del latino 'familia': gruppo de servientes e sclavos, possession del chef de casa, derivate de *famŭlus*, "serviente, sclavo". In le familia roman esseva includite etiam le sposa e le filios del 'pater familias', proque illes appertineva legalmente a ille.
Ossetia del Sud

**Ossetia del Sud** es un territorio in le Caucaso cuje stato legal es disputate. Usque le independentia de Georgia e le dissolution del URSS, Ossetia del Sud esseva un «oblast (region) autonome» in le Republica Socialista Sovietic de Georgia. Le separation de Ossetia del Sud esseva unilateralmente proclamate in 1990 per ossetas, qui boycottava le processo politic que menava alora Georgia al independentia. Ossetas e georgianos faceva le guerra de 1990 usque 1992, quando le governamento conclueva un armistitio con le separatistas osseta. A aqueste tempore, nulle stato independente recogneva le Republica de Ossetia del Sud, que on considerava como un parte integre del Republica de Georgia.

Totevia, Ossetia del Sud ha concluse in 2006 un pacto de recognition mutual con duo altere statos separatista post-sovietic, Abchasia e Transnistria. In 2008, Russia e Georgia faceva un guerra de nove diurnos a causa de un offensiva georgian contra Ossetia del Sud. Post aqueste guerra, Russia ha recognite le independentia de Ossetia del Sud con cello de Abchasia; tres altere statos lo sequeva, a saper Nicaragua, Venezuela e Nauru. Nonobstante, le grande majoritate de statos e organisationes international continua a recognoscer le soveranitate georgian in Ossetia del Sud.

Le territorio e population de Ossetia del Sud son parvissime, e su populo paupere. Su habitantes, numerate a 50&nbsp;000 usque 80&nbsp;000, son minus numerose que celles de Andorra; su superficie verso 3&nbsp;900 km², incluente large areas montaniose, es comparabile a cello de Capo Verde. Ossetia del Sud adjace Ossetia del Nord (un republica del Federation Russe) trans le montanias caucasian; le populo de aqueste duo regiones ha le mesme lingua e identitate osseta. In 2004, 95% de citatanos sud-osseta habeva devenite anque citatanos russe, secundo le autoritates sud-osseta. Le armea russe es presente in Ossetia del Sud depois 1992 in tanto que fortias de mantenentia del pace. Le economia sud-osseta depende largemente de assistantia directe russe e del presentia del fortias armate russe.

Al contrario de Abchasia, cuje stato autonome de jure es recognite per le governamento georgian, Ossetia del Sud esseva officialmente abolite como entitate territorial per Georgia in 1990. Le major parte de Ossetia del Sud es theoricamente incluse in le region administrative de Shida Kartli, con partes plus parve incluse in Imerethia, Ratcha-Leshkhumi e Basse-Svanetia, e Mtskheta-Mtianetia. Le Entitate Provisori de Ossetia del Sud, ora exiliate in Tbilisi, es un «governamento parallel» de ossetas pro-georgian, directe per Dmitri Sanakoyev. Ben que beneficiante de appoio georgian, illo non es officialmente recognite per aquesto.


## Referentias
Aeroporto Phu Bai

**Aerporto Phu Bai** (Lingua vietnamese: Sân bay quốc tế Phú Bài, Cảng hành không quốc tế Phú Bài) es aerporto de Huế, province Thừa Thiên-Huế, Vietnam. Huế es servite de Aerporto Tan Son Nhat. Exista voles frequente quotidian (no voles nocturne) inter Huế e Hanoi, Ho Chi Minh City, si le meteorologic tempore permite.
Aeroporto Ca Mau

**Aerporto Ca Mau** (Lingua vietnamese: Sân bay Cà Mau, Cảng hành không Cà Mau) es aerporto de Ca Mau, province Ca Mau, Vietnam. Ca Mau es servite de Aerporto Ca Mau. Exista voles frequente quotidian (no voles nocturne) inter Ca Mau e Ho Chi Minh City, si le meteorologic tempore permite.
Aeroporto International Da Nang

**Aerporto Da Nang** (vietnamese: Sân bay quốc tế Đà Nẵng, Cảng hành không quốc tế Đà Nẵng) es le aeroporto de Da Nang, Vietnam. Il ha volos frequente quotidian (ma non nocturne) inter Đồng Hới e Hanoi, Ho Chi Minh City, Da Lat, Nha Trang, Pleiku, Buon Me Thuot, Quy Nhon, si le tempore permite.
Prefixo del SI

Le Systema International de Unitates (SI) specifica un collection de prefixos de unitates appellate **prefixos del SI** o **prefixos metric**. Cata prefixo ha un symbolo unic que es prependite al symbolo de unitate.

## Lista de prefixos del SI
Le Systema International de unitates specifica vinti prefixos:
*

## Etymologia
**atto*: norvegiano atten, svedo arton (= dece-octo); dece-octo a causa del exponente 18
**centi*: latino centum (= cento)
**deca*: greco δέκα [deka] (= dece)
**deci*: latino decimam (= decime)
**exa*: greco hex (= sex) minus h plus a; sex a causa del exponente 18 = 6 \cdot 3
**femto*: svedo femton, norvegiano femten (= dece-cinque); dece-cinque a causa del exponente 15
**giga*: greco γίγαντας [gigantas] (= gigante)
**hecto*: greco 'εκατό [hekato] (= cento)
**kilo*: greco χίλια [khilia] (= mille)
**mega*: greco μεγάλος [megalos] (= grande, magne)
**micro*: greco μικρό [mikro] (= klein)
**milli*: latino mille (= mille)
**nano*: greco νάνος [nanos], italiano nano (= nano)
**peta*: greco pent (= cinque) minus n plus a; cinque a causa del exponente 15 = 5 \cdot 3
**pico*: italiano piccolo (= parve)
**tera*: greco tetra (= quatro) minus t plus a; quatro a causa del exponente 12 = 4 \cdot 3
**yocto*: y como le littera penultime plus octo plus o; octo a causa del exponente 24 = 8 \cdot 3
**yotta*: y como le littera penultime plus italiano otto (= octo) plus a; octo a causa del exponente 24 = 8 \cdot 3
**zepto*: z como le littera ultime plus septe plus o; septe a causa del exponente 21 = 7 \cdot 3
**zetta*: z como le littera ultime plus italiano sette (= septe) plus a; septe a causa del exponente 21 = 7 \cdot 3

## Exemplos
* 5&nbsp;cm =  =  = 
* 3&nbsp;MW =  =  = 

## Vide etiam
* Systema metric
* Ordine de magnitude
* Unitate de base del SI
* Unitate derivate del SI

## Ligamines externe
* Bureau International des Poids et Mesures (BIPM)
* SI prefixes at BIPM
* US NIST ''Definitions of the SI units: The twenty SI prefixes''
Şalom

***Şalom*** (hebreo: **שָׁלוֹם**) es un jornal septimanal judee que es publicate in Istanbul, Turchia. Le nomine del jornal es le parola hebree pro *pace*, transcripte secundo le alphabeto turc. Le jornal esseva fundate le 29 de octobre 1947 per le judeo turc Avram Leyon. Illo es publicate in turco, con un pagina in ladino. Illo es impresse in Istanbul cata mercuridi. Yakup Barokas es le redactor principal. In 2005, le circulation septimanal medie esseva 5&nbsp;000.

## Ligamines externe
* Şalom: sito official in turco  e ladino
Mölnlycke

**Mölnlycke** es un urbe situate in le provincia Västra Götaland in le sud-vest de Svedia. Le urbe Mölnlycke es le urbe principal del Communa Härryda. Le population del urbe es 14,439 habitantes (2005). Le distantia a Göteborg es 10 km. Le Colegio de Wendelsberg es situate in Mölnlycke.
Anna Maria Jopek

**Anna Maria Jopek** (nascite le 14 de decembre 1970 in Varsovia) es un polonese cantatrice de jazz, folk e de musica pop. 

## Discographia
### Albumes
* *Ale jestem* (1997)
* *Szeptem* (1998)
* *Jasnosłyszenie* (1999)
* *Dzisiaj z Betleyem* (1999)
* *Bosa* (2000)
* *Barefoot* (2002)
* *Nienasycenie* (2002)
* *[[Upojenie]]* (+ Pat Metheny) (2002)
* *Farat* (live) (2003)
* *Secret* (2005)
* *Niebo* (2005)
* *ID* (2007)
* *BMW Jazz Club Volume 1: Jo & Co* (live) (2008)
* *Haiku* (2011)
* *Sobremesa* (2011)
* *Polanna* (2011)
* *Minione* (2017)
* *Czas kobiety* (2017)
* *Ulotne* (2018)

### Singles
* *Chwilozofia 32-bitowa* (1996)
* *Ale jestem* (1997)
* *Joszko Broda* (1997)
* *Nie przychodzisz mi do głowy* (1997)
* *Cud niepamięci* (1998)
* *Przed rozstaniem* (1998)
* *Ja wysiadam* (1999)
* *Księżyc jest niemym posłańcem* (1999)
* *Na całej połaci śnieg* (+ Jeremi Przybora, 1999)
* *Nadzieja nam się stanie* (1999)
* *Smutny bóg* (2000)
* *Ślady po Tobie* (2000)
* *Szepty i łzy* (2000)
* *Jeżeli chcesz* (2000)
* *Henry Lee / Tam, gdzie rosną dzikie róże* (+ Maciej Maleńczuk, 2001)
* *Upojenie* (2001)
* *Na dłoni* (2002)
* *O co tyle milczenia* (2002)
* *I pozostanie tajemnicą* (2002)
* *Małe dzieci po to są* (2003)
* *Tam, gdzie nie sięga wzrok* (2003)
* *Mania Mienia* (2003)
* * Możliwe* (2004)
* *Gdy mówią mi* (2005)
* *Niebo* (2006)
* *A gdybyśmy nigdy się nie spotkali* (2006)
* *Teraz i tu* (2007)
* *Zrób, co możesz* (2007)
* *Skłamałabym* (2007)
* *Cisza na skronie, na powieki słońce* (2008)
* *Możliwe* (2009) (+ Katarzyna Duda & W.Gromolak)
* *Sypka Warszawa* (2009)
* *Dzieje grzechu* (2010) (+ Muniek)

## Ligamines externe
* Le offical pagina de Anna Maria Jopek in le interrete
Velocitate

In physica, **velocitate** es le taxa de cambio del position. Illo es un typo de vectoral quantitate physic que ha ambe magnitude e direction.

Le valor absolute del magnitude del velocitate es rapiditate, un scalar, mesurate in metros per secunda (m/s) in le systema de unitates del SI. Le taxa de cambio del velocitate es acceleration.
Le velocitate *medie* **v** de un corpore movente per un displaciamento ( \Delta x) durante un intervallo temporal ( \Delta t) es describite per le formula:

:\mathbf{\bar{v}} = \frac{\Delta \mathbf{x}}{\Delta t}.

Le vector instantanee de velocitate **v** que ha positiones **x**(*t*) a tempore *t* e **x**(t + \Delta t) a tempore t + \Delta t es le derivativo del positiones:

:\mathbf{v} = \lim_{\Delta t \to 0}{{\mathbf{x}(t+\Delta t)-\mathbf{x}(t)} \over \Delta t}={\mathrm{d}\mathbf{x} \over \mathrm{d}t}.

Velocitate instantanee es semper tangenteal al trajectoria.

Velocitate de escappata es le velocitate minimal que un corpore necessita pro escappar ex le campo gravitational del Terra. Le magnitude del velocitate de escappata ex le superficie del terra es circa 11.100 m/s.