open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lavash

**Lavash** es un typo de pan platte armenie. In 2014, UNESCO inscribeva "Lavash, le preparation, significantia e apparantia de pan traditional como un expression de cultura in Armenia" in su lista representative del Patrimonio cultural immaterial.
Ötzi

**Ötzi** (API|/ˈœtsi/) o **Mumia de Similaun** es le plus vetere natural mumia human cognoscite. Le tempore del morte del homine esseva determinate inter 3359 e 3105 a.C. per le methodo Carbon-14, dunque le etate del mumia ha circa 5300 annos. Le mumia esseva trovate 1991 in le glaciero de Similaun in le Alpes de Ötztal in Tirol del Sud, Italia.
## Vide etiam
*Carbon-14
Qatar

**Qatar** (API/katar/) (arabe ** قطر **) es un parve monarchia al costa del Golfo Persic sur le Peninsula Arabic. Le capital es Doha.
Cannabis sativa

***Cannabis sativa*** es un specie de planta del genere *[[Cannabis]]*, cultivate como le fonte del fibra cannabe e del droga recreational marijuana.
Salomon

**Salom<u>o</u>n** o **Solom<u>o</u>n** (hebreo: **שְׁלֹמֹה** *Shlomo*, ex שלום *shalom*, le pace; c. 990 - 931 aEC) esse un personage biblic e un rege de Israel antique qui regnava desde 970 a 931 aEC, succedente su patre, David e succedite per su filio, Rehoboam.
Vehiculo amphibie

Un **vehiculo amphibie**, (o simplemente **amphibio**), es un vehiculo que es apte de vader non solmente sur terra ma etiam sur aqua.
Bandiera

Un **bandiera** es un pecia de textile colorate con un designo special que es fixate ad un palo como un symbolo.
Armenia (Colombia)

**Armenia** es un citate in Colombia, le capital del Departamento de Quindío. Illo es un centro commercial pro le excambio de cafe, e es appellate in honor del pais Armenia.
Camouflage

**Camouflage** es un methodo de occultation que permitte ad animales, militar et altere objectos potentialmente visibile, de non attraher attention, confunder se con le ambiente circumferite.
Tom Lister, Jr.

**Thomas Duane** "**Tom**" **Lister, Jr.** (Compton, California, SUA le 24 de junio 1958&nbsp;– Marina del Rey, California, SUA le 10 de decembre 2020) esseva un actor, productor, e scriptor cinematic statounitese e a vices un luctator professional.

## Referentias


## Ligamines externe
Laser

Un **laser** (API/ˈlaːzər/), acronymo pro anglese: "**<u>l</u>**ight **<u>a</u>**mplification by **<u>s</u>**timulated **<u>e</u>**mission of **<u>r</u>**adiation", interlingua: lumine amplificate per le stimulate emission de radiation, designa tanto le effecto physic como le dispositivo usate pro generar le radiation laser.
Acronymo

Un **acronymo** es un nomine formate con le litteras o le syllabas initial de un denomination o un phrase.

Le acronymo se distingue del sigla per le facto que un acronymo se pronuncia como parola, e non como litteras individual (p.ex. SIDA: ‘sida’, non ‘es i de a’.

## Exemplos
* Laser: Lumine Amplificate per le Stimulate Emission de Radiation (**)
* ONU: Organisation del Nationes Unite
* OTAN: Organisation del Tractato del Atlantico Nord
* SIDA: Syndrome de Immuno-Deficientia Acquirite

## Etymologia
Le parola proveni del greco antique ἄκρον, akron, "vertice, summitate, alto" + ὄνομα, onοma, "nomine".
Triage

**Triage** es un procedura, non codificate per lege o methodologicamente specificate, pro dar prioritate al assistentia medical, super toto in caso de volumines de patientes imprevistemente elevate e de ressources objectivemente insufficiente.
## Galeria

File:Triagemexico.jpg|Classification in lingua espaniol
Google

**Google** es un compania multi-national de technologias informatic e in linea, cognoscite pro su motor de recerca eponyme. Illo evolva productos pro uso in le internet. Le compania esseva fundate per Larry Page e Sergey Brin al Universitate Stanford quando illes esseva studentes doctoral.
Manga

**Manga** (API:ˈmaŋɡa) (lingua japonese 漫画) es le termino japonese pro un comic. Foras de Japon, le termino se refere exclusivemente a comic originari japonese, ma illo es utilisate etiam pro operas non japonese que prende fortemente in presto le modellos japonese tanto visual- como narrativemente.
John le Carré

**David John Moore Cornwell** (19 octobre 1931 - 12 decembre 2020), cognite per su nomine de penna John le Carré, era un autor britannic de romances de spionage.

Durante le decennios 1950 e 1960, ille laborava pro le secrete servicios de intelligentia britannic MI5 e MI6. Su tertie romance, *The Spy Who Came in from the Cold* (1963), deveniva un successo international e remane un de su obras plus ben cognite.

Post le successo de iste romance, ille quitava MI6 pro devenir un autor plen tempore. Su libros include *The Looking Glass War* (1965), *Tinker Tailor Soldier Spy* (1974), *Smiley's People* (1979), *The Little Drummer Girl* (1983), *The Night Manager* (1993), *The Tailor of Panama* (1996), *The Constant Gardener* (2001), *A Most Wanted Man* (2008), e *Our Kind of Traitor* (2010), omne del quales ha essite adaptate pro le cinema o television.

###### Romances
Le prime duo romances per Carré, *Call for the Dead* (1961) e *A Murder of Quality* (1962), es fiction mysteriose. In cata un le protagonista es un spion retirate, George Smiley, qui explora un morte; in le prime libro, le apparente suicidio de un communista suspecte, e in le secunde libro, un homicidio a un schola pro pueros. Ben que *Call for the Dead* evolve a in un conto de spionage, le motivos de Smiley es plus personal que politic.

Su tertie romance, *The Spy Who Came in from the Cold* (1963), deveniva un successo international; post su publication, ille quitava MI6 pro devenir un scriptor plen tempore. Ben que le Carré intendeva *The Spy Who Came in from the Cold* como un condemnation de spionage como moralmente compromisse, audientias reguardava le protagonista, Alec Leamas, como un heroe tragic. In responsa, le sequente libro per Carré, *The Looking Glass War*, era un satira super un mission de spionage mortifere que al fin es sin scopo.

Le major parte del libros per Carré es contos de spionage que eveni durante le Guerra Frigide (1945-1991).

###### Biographia
David John Moore Cornwell nasceva 19 octobre 1931 in Poole, Dorset, Anglaterra. Su patre era Ronald Thomas Archibald (Ronnie) Cornwell (1906-75), e su matre era Olive Moore Cornwell (n. Glassey, 1906). Su fratre plus vetule, Tony (1929-2017), era un executive de reclamo e jocator de cricket, qui habitava in le Statos Unite. Su medie soror plus juvene es le actrice Charlotte Cornwell, e su medie fratre plus juvene, Rupert Cornwell (1946-2017), era le chef de bureau in Washington pro le jornal *The Independent*. Su oncle era le parlamentario Liberal Alec Glassey.

Cornwell diceva que ille non cognosceva su matre, qui abandonava le al etate cinque annos, usque lor recognoscentia al etate 21 annos. Su patre era incarcerate pro fraude de assecurantia, era un consorte del geminos Kray, e era semper indebitate. Le relation patre-filio era difficile. Rick Pym, le patre de Magnus Pym, un fraudator in *A Perfect Spy*, era fundate sur Ronnie. Quando su patre moriva in 1975, Cornwell pagava un funere mais ille non assisteva lo.
Otto Klemperer

**Otto Klemperer** (Breslau, Imperio German [nunc Wrocław, Polonia]  - Zürich, Switza, ) era un director de orchestra e compositor judee-german-statounitese, qui iva via Austria e Switza al Statos Unite como un refugiato del Nazis. Ille deveniva un citation statounitese in 1940 ma in 1952 le governamento de SUA declinava a renovar su passaporto a causa de su politica e in 1954 ille retornava a Europa e recipeva le derecto de citatano german de nove.

Su patre era del communitate judee in Praga e su matre era un sephardi de Hamburg. Su filio era le actor e violinista Werner Klemperer. Victor Klemperer, le diarista e supervivitor del Holocausto, era un cosino.

## Referentias
Werner Klemperer

** Werner Klemperer** (Colonia, Germania,  - New York City, ) era un actor e violinista german-statounitese melio cognoscite pro su representation del personage del militar nazi Colonnello Klink in le serie televisate *[[Hogan's Heroes]]* (1965-1971). Su patre era le director de orchestra judee-german Otto Klemperer, e in 1935 le familia iva al Statos Unite como refugiatos fugiente le Nazis.
Radar

Un **radar** es un systema de detection que utilisa undas de radio pro determinar le distantia, angulo o velocitate de objectos.
## Etymologia
Radar es un acronymo del anglese **''ra**dio **d**etection **a**nd **r**anging'': 'radio detection e mensuration de distantia'.
Via maritime

Un **via maritime** es le percurso de un connexion navigabile inter portos que transversa oceanos e mares. Le vias maritime esse routes de transporto maritime.
Beton

**Beton** es un importante material pro construer edificios et altere constructiones. Beton es un composito de cemento, arena, gravella o aggregato et aqua in proportiones varie dependente del carga. Beton como material de construction es cognoscite desde le antiquitate.
Dracon volante

Un **dracon volante** o **cometa de papiro** es un objecto volante que es attaccate con le terra per un o plure cordas. Dracones volante pote esser volate pro divertimento o in competitiones.

## Vide etiam
*Dracon
Porto

Un **porto** es un infrastructura litoral de un oceano, de un fluvio o de un laco ubi naves pote carga o discarga  lor cargo. Personas pote ibi imbarcar o disimbarcar in o de un nave.
Astrolabio

Un **astrolabio** es un instrumento de calculo e mesura astronomic in forma de un disco. Le astrolabio pote esser utilisate pro reproducer le celo rotante et effectuar calculos del positiones del astros jam desde le antiquitate.
Tibor Gánti

**Tibor Gánti** (in hungaro: **Gánti Tibor**,  – ) era un biochimista e professor hungare melio cognoscite pro proponer le chemoton, un modello theoretic del cellula minime.
Chemoton

Le **chemoton** es un abstracto theoretic del cellula minime, que necessita tres cosas: un membrana exterior, un cyclo metabolic, e un copiator (i.e. patrono de reproduction).

Le chemoton prime era proponite per le biochimista hungare Tibor Gánti in un attempto a facer un definition del vita per comprehender le minimo necessari pro su existentia. Le parola "chemoton" es un portmanteau combinante le parolas "chimic" e "automaton."

In le evolution del vita in le Terra un chemoton es postulate como le prime forma del vita e le ultime ancestre commun de omne formas de vita. In astrobiologia le chemoton es alsi considerate le unitate minime biologic.
Vaccino

Un **vaccino** es un preparation biologic que provide active immunitate acquirite contra un particular maladia infectiose.
## Vide etiam
*Vaccination
*Pandemia de coronavirus 2019-2020
Parola-valise

In lexicologia, un **parola-valise** o **agglutination** es un parola formate per le fusion de partes de duo o plus altere parolas. Iste characteristica distingue le parola-valise del parola composite.

## Exemplos

* **[[agitprop]]**: "agitation" + "propaganda"
* **[[Beatles]]**: anglese "*beat*" ("rhythmo") + "*beetles*" ("coleopteros," "scarabeos").
* **[[Benelux]]**: "Belgica" + "Nederlandia" + "Luxemburg"
* **[[Brexit]]**: "britannic" + "exito" (anglese: "*British*" + "*exit*")
* **[[chemoton]]**: "chimic" + "automaton"
* **[[hermaphrodito]]**: "Hermes" + "Aphrodite"
* **[[positron]]**: "positive" + "electron"
* **[[triticale]]**: "tritico" + "secale"
Triticale

***Triticale*** es un genere de cereal, un hybrida artificial de *[[Tritico]]* e *[[Secale]]*; le major parte del recolta es usate como forrage, e un parte minor es vendite pro consumption per humanos. Su nomine es un portmanteau del nomines de su generes parental.
## Referentias
Aerosol

Un **aerosol** es un suspension de fin e solide particulas o guttettas liquide in un gas. Exemplos esse fumo, nebula oceanic, pollution aeree, smog, etc..
## Vide etiam
*Pandemia de coronavirus 2019-2020
John Tenniel

**John Tenniel** (London,  - London, ) era un artista anglese, melio cognoscite pro su illustrationes del romances de Lewis Carroll.

## Referentias
Brexit

**Brexit** (del anglese) es un portmanteau, combinante le parolas "britannic" e "exito" (anglese: "*British*" e "*exit*"), que refere al exito del Regno Unite ex le Union Europee.
Positron

Un **positron** es un antielectron, le particula subatomic que es le equivalente in antimateria del electron in materia normal. Illo ha le mesme massa como le electron, le mesme spin, e un carga electric equal a lo del electron ma positive, le opposite del carga negative del electron. Quando un positron incontra un electron illos se annihila e son transformate a energia.
Hermes

**Hermes** es un deitate del mythologia grec, le filio de Zeus e Hera e un del duodece deos olympie. Le deo de messageros, scribas commercio, robamento, e altere formas de cambio, ille es syncretisate al deo Mercurio in mythologia roman.
Coleoptero

**Coleopteros** o **scarabeos** (le *[[IED]]* ha ambe parolas) son le insectos del ordine **Coleoptera**, le ordine de animales que ha le numero de species le plus grande. Il ha circa 400,000 species de coleopteros jam describite, approximativemente 25% de tote le species animal cognoscite.

## Referentias
Universitate Stanford

Le ** Universitate Stanford** (officialmente ) es un universitate statounitese private de recerca situate in Stanford, California.
Palatio de Miraflores

Le **Palatio de Miraflores** (in espaniol: **Palacio de Miraflores**), situate in Avenida Urdaneta in Caracas, es le officina official del presidente de Venezuela.
Arayik Harutyunyan

**Arayik "Ara" Harutyunyan** (armenio: **Արայիկ Հարությունյան**; nate in Stepanakert le ) es un economista e politico e actual presidente del Republica de Artsakh desde .

Anteriormente, ille era Prime Ministro de  a , usque le officio de Prime Ministro era abolite post un referendum in 2017 in le qual le major parte del votantes optava pro le systema presidentialista.

Harutyunyan es affiliate al partito *Azat Hayrenik Kusaktsutyun* (AHK).

## Referentias
Narendra Modi

**Narendra Damodardas Modi** (Vadnagar, Gujarat, India le 17 de septembre 1950&nbsp;– ) es le prime ministro de India. Como le candidato del BJP (Bharatiya Janata Party) in 2014, ille vinceva Rahul Gandhi del Congress Party.

## Referentias


## Ligamines externe

* Narendra Modi al sito de Britannica
Rajnath Singh

**Rajnath Singh** (nascite le 10 de julio 1951) es le ministro de defensa de India (desde 2019).

## Referentias


## Ligamines externe
Arbore de Natal

Un **arbore de Natal** es un arbore de conifere decorate e placiate in un edificio o foras durante le periodo de Natal.
Ministrante

Un **ministrante** (del latino *ministrare* ‚servir‘) es un persona qui assume un servicio liturgic in le Ecclesia Catholic.
Missa

Le **missa** es le denomination communmente usate in le ecclesia catholic e altere descendentes del mesme pro le servicio eucharistic.
Prestre

Un **prestre** o **sacerdote** es considerate in multe religiones como un persona official qui se distingue del gentes religiose et, in attributo como chef de actos ritual, joca un rolo de meditation inter su divinitate (o lor divinitates) e le gentes.
Altar

Un **altar** es in campo religiose un tabula sacre utilisate pro le sacrificio ritual o le deposito de offertes.
Assassino serial

Un **assassino seriale** es typicamente un persona qui occide tres o plus personas, con le homicidios occurrente durante un periodo de plus de un mense, e includente un periodo de tempore significante inter illos. Tamen que le majoritate del autoritates fixa un limite de tres homicidios, alcunos lo extende a quatro o lo reduce a duo.

Le gratification psychological es le motivo usual pro le assassinatos serial, e multe homicidios serial involue contacto sexual con le victima. Le Bureau Federal de Investigation (FBI) indica que le motivos de assassinos serial pote includer ira, cercar de sensate thrill, lucro financiari, e cercar de attirar attention, e homicidios pote esser executate pro isto. Le victimas pote haber qualcosa in commun, per exemplo un profilo demographic, apparientia, sexo o rassa. Frequentemente, le FBI se concentrara sur un particular patrono que assassinos serial sequer. Sustenite in le iste patrono, isto potera dar claves essentiales pro trovar le assassino juntamente con lor motivos.

Ben que un assassino serial es un classification distincte que differi del de un assassino in massa, un assassino in una sanguinosa razzia, o un assassino a contracto, il ha superpositiones conceptual inter illos. Un debatto existe sur le criterios specific pro cata categoria, particularmente in le distinction inter assassinos in una razzia e assassinos serial.

## Exemplos
*Marc Dutroux 
*Jack the Ripper 
*Peter Sutcliffe
*Ted Bundy
*Jeffrey Dahmer
Bitterbal

Un **bitterbal** (plural *bitterbales* o *bitterballen*), es un leve platto originari del Paises Basse, a saper un croquette panate e frite in forma de un globo. Le farcitura plus sovente es un ragout de carne de bove o carne de vitello, ma tamben de carne de pullo o fungos.
Quenelle

Un **quenelle** es un platto de pasta escaldate in forma de un bolletta. Le pasta consiste principalmente de semola, michettas de pan, ovo, e pisce cribrate, specialmente lucio, ma tamben de carne de volatiles o carne de vitello.
Intersection (theoria de insimules)

In le theoria de insimules, un **intersection** de duo insimules A e B es le insimul commun de omne elementos que pertine a A e tamben a B. Le symbolo es A \cap B.

## Exemplo
\{1;4;9;16;25\} \cap \{2;4;6;8;10;12;14;16;18;20\} = \{4; 16\}
Union (theoria de insimules)

In le theoria de insimules, un **union** de duo insimules A e B es le insimul complete del elementos que pertine o a A o a B. Le symbolo es A \cup B.

## Exemplo
\{1;4;9;16;25\} \cup \{2;4;6;8;10;12;14;16;18;20\} = \{1;2;4;6;8;9;10;12;14;16;18;20;25\}
Rectangulo

Un **rectangulo** es un polygono de quatro lateres e quatro angulos recte. In contrasto a un quadrato, su quatro lateres non debe esser del mesme longor; solmente duo lateres parallel es del mesme longor. Per consequente, un quadrato es un caso special del rectangulo. Le rectanglo mesme es un caso special del trapezio e del rhomboide.

## Vide etiam
*
Quadrato

Un **quadrato** es un caso special del rectangulo e un caso special del rhombo. Illo es un polygono de quatro lateres e quatro angulos recte, cuje quatro lateres es del mesme longor.

## Vide etiam
*
Trapezio

Un **trapezio** es un quadrilatero plan con duo lateres parallel. Trapezios special es parallelogrammas, rhombos, rectangulos e quadratos.

## Vide etiam
Trapezoide
*
Quadrilatero

Un **quadrilatero** o **quadrangulo** o **tetragono** es un polygono con quatro lateres e quatro angulos.

## Exemplos
Quadrato, rhombo, rectangulo, rhomboide, parallelogramma, trapezio, trapezoide, deltoide.

## Galeria

File:Quadrilateral-ia.jpg|right|Familia del quadrilateros


## Vide etiam
*
Rhombo

Un **rhombo** es un quadrilatero equilateral e per consequente un caso special del parallelogramma. Illo es un polygono, cuje diagonales es rectangular e se crucia in su centros. Un quadrato es un caso special del rhombos.

## Vide etiam
*
Parallelogramma

Un **parallelogramma** es un quadrilatero, cuje lateres es parallel per pares. Le lateres opposite es parallel e del mesme longor. Casos special del parallelogramma es le rhombo, ubi omne lateres es del mesme longor, e le rectangulo, ubi omne angulos es recte.

## Vide etiam
*
Deltoide

Un **deltoide** es un quadrilatero con duo pares de lateres del mesme longor, e iste lateres del mesme longor es adjacente. Un parallelogramma tamben ha duo pares de lateres del mesme longor, ma illos non es adjacente, ma parallel (e per consequence opposite). Si le quatro lateres de un deltoide es omne del mesme longor, illo es un rhombo.

Un deltoide es le forma typic de cometas de papiro.

## Vide etiam
*
Cono (geometria)

In geometria, un **cono** es un solido de revolution generate per medio de un rotation de un triangulo rectangular circa un de su cathetos.

## Vide etiam
*
Lenticula

***Lens culinaris***, le **lenticula**, es un specie de legumine communmente cultivate pro su semine edibile, le lente o lenticula.
Solido de revolution

In geometria, un **solido de revolution** es un figura geometric que es generate in medio de un rotation de un curva circa un axe. Le curva e le axe se trova in le mesme plano.

## Exemplos
* cono
* cylindro
* toro

## Galeria

File:Rotationskoerper_animation.gif|thumb|Rotation de un curva


## Vide etiam
* solido
* solido platonic
Cylindro (geometria)

In geometria, un **cylindro** es un figura ronde, cuje superfacie consiste de punctos con le mesme distantia de un recta date. Iste recta es le axe del cylindro como solido de revolution.

Un cylindro es de mesmo un solido, cuje superfacie es un superficie cylindric e duo circulos. Exemplo: Le cylindro de platino del kilogramma.

## Galeria

File:Zylinder-senkr-kreis-hr-s.svg|175px|thumb|cylindro con altor h (= longor del axe) e radio r


## Vide etiam
*
Graphophono

Un **graphophono** esseva un medio de registration e reproduction de sonos, inventate in 1885 per Chichester Alexander Bell e Charles Sumner Tainter.
Bea Benaderet

**Bea Benaderet** (New York City le  - Los Angeles le ) esseva un actrice comic statounitese cuje rolos in series televisate statounitese include Blanche Morton in *[[The George Burns and Gracie Allen Show]]*, Pearl Bodine in *[[The Beverly Hillbillies]]*, Betty Rubble in *[[The Flintstones]]* e Kate Bradley in *[[Petticoat Junction]]*.

## Referentias
Hossein Wahid Khorasani

Grande Ayatollah **Hossein Wahid Khorasani** (nate in Nishapur, Iran le ) es un erudito religiose islamic shia e un centenario. Ille es actualmente (in 2021) le chef del Seminario de Qom.
Aqueducto

Un **aqueducto** es un construction pro le transporto de aqua. Generalmente le termino es usate pro le constructiones del romanos antique.
## Galeria

File:Pont du Gard BLS.jpg|Ponte del Guardia, Francia
Torpedo

Un **torpedo** o **torpedine** es un arma autopropulsive subaquee, o a pilo de aqua, equipate cum carga explosive. On appella **torpedinero** le vascello militar de dimension relativemente minute, apte a torpedinar in action rapide super toto le grande naves coriacee.
Reges Magos

Le **Reges Magos** o **le (tres) Magos** esseva le tres sagios del Oriente, le tradition christian se  refere al "magos" (in le original greco Μάγοι, Magoi, litteralmente "magos"), mentionate in le conto natal del Evangelio secundo Mattheo (Mt 2 EU), qui esseva conducite a Jesus Christo per le Stella de Bethlehem. Le magos, Caspar, Melchior e Balthasar, portava auro, incenso e myrrha in dono al puero.

## Festa christian
Alcun ecclesias christian  commemora le incontro annualmente al 6 de januario (Epiphania).
Timbro

Un **timbro** o **timbro postal** es un pecia de papiro que es collate sur un angulo de un inveloppe pro pagar le porto del transporto.

## Vide etiam
*Philatelia
Littera (message)

Un **littera** es un message scribite que es expedite a altere personas, frequentemente per posta. Usualmente le fronte porta le adresse.
Michael Apted

**Michael David Apted** CMG (Aylesbury, Buckinghamshire, Anglaterra le 10 de februario 1941&nbsp;– Los Angeles California, SUA le 7 de januario 2021) esseva un director e scriptor anglese de films e programmas de television, e un actor.

Ille esseva famose pro diriger le serie *Up* (1964–), le film de James Bond *The World Is Not Enough* (1999), e le film statounitese *Coal Miner's Daughter* (1980). Ille etiam dirigeva *Nell* (1994) e le films *Gorillas in the Mist* (1988) e *Enigma* (2001).

## Biographia
Apted nasceva in 1941 in Aylesbury, Buckinghamshire, Anglaterra, le filio de Frances Amelia (n. Thomas) e Ronald William Apted, su patre qui laborava pro un compania de assecurantia.

Ille comenciava su carriera in television como un practicante a Granada Television in Manchester, ubi ille laborava como recercator. Un de su prime projectos a Granada deveniva su plus ben cognite: le serie *Up*, que comenciava in 1964 como un profilo de 14 infantes del etate septe annos in le serie *World in Action*. Como recercator e adjutante del director canadian Paul Almond, Apted participava in seliger le infantes, qui veniva ab diverse fundos e classes.

Quanquam originalmente concipite como un singule programma documentari, le serie ha devenite un institution. Quando on suggereva que illes revisita le thema al etates 14 e 21, Apted acceptava le offerta e dirigeva omne episodio subsequente in le serie. Illo explora le these de Apted que le systema de classes britannic remane in major parte.

Illo studia le participantes secundo le motto del Jesuitas: "Da me un infante usque ille habe septe annos e io dara vos le viro,". Le serie examina le vitas de iste personas durante le annos; le ultime episodio, *63 Up*, esseva producite in 2019.

Ille iva al Statos Unite de America in 1980, ubi ille dirigeva le film *Coal Miner's Daughter.* In 1999, Apted dirigeva le film de James Bond *The World Is Not Enough*.

Apted se maritava con Paige Simpson, su tertie sposa, in januario 2014. Apted esseva divorciate de su secunde sposa de dece annos, Dana Stevens, con qui ille habeva un filio, John. Ab su prime maritage con Jo Apted ille habeva duo filios.

Apted moriva a su casa in Los Angeles le 7 de januario 2021, al etate 79 annos.
Assalto al Capitolio del Statos Unite in 2021

Le **assalto al Capitolio del Statos Unite in 2021** era un attacco le  al Capitolio Statounitese, le sede del Congresso Statounitese, per un turba pro-Trump que expugnava e saccheava le edificio e attaccava jornalistas e policieros, assassinante un policiero, dum le membros del congresso fugiva le camera ubi illes habeva reunite e celava les. Le violentia era incitate per Donald Trump qui orava e twittava su incoragiamento de un revolta pro compulsar le cessar del certification congressional que Trump perdeva le presidentia in le election del  e seria reimplaciate per le ganiator del voto, Joe Biden.

Le assalto resultava in cinque mortes includente un policiero, e in propositiones in le congresso pro le impeachment (deposition ab su officio) de Trump, ben que su termine in officio terminaria le 20 de januario a causa de su perdita del election. In reaction al  incitationes per Trump a violentia, Twitter annunciava que illo ha suspendite permanentemente le conto de Trump a causa del risco de incitamento additional a violentia e Facebook annunciava le suspension de su conto al minus usque post le inauguration de Biden le 20 de januario.
Animal de compania

Un **animal de compania** es un animal que es tenite per homines con diverse motivos sovente in le appartamento o in un altere contacto intime.
Sonio

**Sonio** o **soniar** es le experientia durante le somno. Le sonio es dunque un forma special del conscientia.
Allertator

Un **allertator**, equalmente **informator**, es un persona qui expone informationes importante al publico in general ex un contexto secrete o protegite.
Activismo

**Activismo** es un activitate visate a producer un cambiamento social o politic et es frequentemente intendite etiam como synonymo de protesto. Un persona de activismo es appellate **activista**.
Phenomeno

Un **phenomeno** es un observabile facto o evento.
## Etymologia
Le parola proveni del greco antique φαινόμενον: phainómenon, litteralmente 'que appare'.
Dictionario

Un **dictionario** es un obra de referentia que lista parolas o altere entitates linguistic frequentemente in un ordine alphabetic et assigna ad omne registration informationes explicative o equivalentes linguistic (lemma).
## Typologia
-manual/portative, - unilingue, - bilingue, - explicative, - encyclopedic, - universal, -encyclopedic-universal. - specialisate/terminologic, - geographic, - bibliographic, - polyglotte, - de rimas, - de proverbios,  - de parolas cruciate , - (a/por usage) scholar, - portative/de tasca, - miniatura, - vivente, cercar in/consultar/compulsar le -

## Vide etiam
*Lexicographia
Bonhomo de nive

Un **bonhomo de nive** o **pupo nivee** es un sculptura de nive compacte, de apparentia human e de dimensiones multo variabile.
Fata Morgana

Un **Fata Morgana** es un forma complexe de un mirage superior le qual es vidite in un banda stricte directemente super le horizonte.
## Galeria

File:Desert mirage 62907.JPG
Regno de Vaspurakan

Le **Regno de Vaspurakan** era un regno medieval que existeva in le annos 908-1022 in le territorio del provincia de Vaspurakan del regno armenie ancian.
Illusion optic

Un **illusion optic** es un illusion perceptive del senso de vista.
## Galeria

File:Illusion squares.svg|
File:Café wall.svg|
File:Ames room forced perspective.jpg|Camera de Ames
File:Ponzo illusion.gif|Illusion de Ponzo
File:Beuchet-Stuhl getrennt.JPG|Sedia de Beuchet
File:Beuchet-Stuhl zusammen.JPG
File:Effetto ottico 3 .png|
Vaspurakan

***Vaspurakan*** pote referer se a:
* Provincia de Vaspurakan, un provincia del regno antique de Armenia
* Regno de Vaspurakan, un regno armenie medieval in le territorio del provincia antique de Vaspurakan
Provincia de Vaspurakan

Le **Provincia de Vaspurakan** esseva un provincia circum Laco Van in le regno ancian armenie, que in le medievo  deveniva le Regno de Vaspurakan.
Alte Commissariato del Nationes Unite pro le Refugiatos

Le **Alte Commissariato del Nationes Unite pro le Refugiatos (ACNUR)**, anglese: *United Nations High Commissioner for Refugees* (**UNHCR**), es le agentia del Nationes Unite pro adjutar refugiatos.
## Galeria

UNHCR DADAAB REGION, KENYA AFRICA DOD 2006.JPEG|Dadaab (Kenya), 2006
Darfur refugee camp in Chad.jpg|Darfur (Sudan)
Army Lynx Helicopter Helps Transport Aid in Macedonia MOD 45108219.jpg|Macedonia del Nord
Trucks loaded with supplies to aid Kurdish refugees.JPEG|Irak
USMC-120516-M-RU378-103.jpg|
UNHCR in Kenya.jpg|Kenya
Multilinguismo

**Multilinguismo** describe le facto que un persona es multilingue, i.e. le capabilitate de exprimer se in plure linguages. 

In relation a un familia, a un gruppo social, a un cultura, a un societate, a un territorio, o a un stato, le multilinguismo es intendite como le validitate collateral de plure linguas pro personas o in institutiones involvite.
Arca de Noe

Le **Arca de Noe**, secundo le libro biblic del Genesis, esseva un grande cassa flottabile construite per le patriarcha Noe. Noe, secundo le narration biblic, esseva seligite per Deo e mittite in guarda de un grande diluvio. Deo lo cargava de construer un arca pro salvar se ipse, su familia de octe personas e le animales terrestre del inundation.
Lingua de labor

Un **lingua de labor** es le lingua de communication intra un organisation, interprisa o un institution international. Le major parte de organisationes international como ONU, OTAN, Consilio de Europa o Union Europee ha tanto linguas official como linguas de labor. Usualmente il ha plus linguas official que linguas de labor, ergo le idea de linguas de labor es facilitar le communication quotidian.
## Vide etiam
*Lingua official
Bronzo

Le termino collective **bronzo** es usate pro describer alligatos con al minus 60 % de cupro in tanto que illos non esse classificate como laton a causa del addition de zinc.
Telelabor

Le termino **telelabor** comprende formas de labor in le qual collaboratores labora complete- o partialmente foras del edificio del dator de labor.
Videoconferentia

Un **videoconferentia** es le communication simultanee de audio e video, que permitte mantener reuniones con gruppos de personas situate in locos multo distante.
Gallagher

**Leo Anthony Gallagher, Jr.** (24 de julio, 1946 in Fort Bragg, Carolina del Nord – ) es un comico e actor statounitese.

## Ligamines externe

*
Nichelle Nichols

**Nichelle Nichols** (Robbins, Illinois le &nbsp;– Silver City, Nove Mexico le ) esseva un actrice e cantator african-statounitese, melio cognoscite pro representar Locotenente Uhura in le serie original de *[[Star Trek]]* (1966–69).
Star Trek: The Original Series

***[[Star Trek: The Original Series]]***, originalmente televisate 1966-69 sub le titulo plus simple de ***Star Trek***, es un serie de television que era le prime incarnation del franchitia *[[Star Trek]]*. Le action occurre in un futuro ubi le populo del Terra e le populos extraterrestrial de alcun altere planetas son unite in le Federation Unite de Planetas.

Le personages principal del serie son officieros de un nave-stellar del Federation, le ''Interprisa'', in particular le commandante, Capitano Kirk (representate per William Shatner); le Prime Officiero, Senior Spock (Leonard Nimoy); e le Chef Officiero Medic, Doctor McCoy (Deforest Kelly). Altere personages importante son le Chef Ingeniero, Senior Scott (James Doohan); le Officiero de Communicationes, Locotenente Uhura (Nichelle Nichols); le pilota, Locotenente Sulu (George Takei); e le navigator, Senior Chekhov (Walter Koenig).
Phil Spector

**Harvey Philip "Phil" Spector** (26 de decembre 1939 – 16 de januario 2021) esseva un statounitese productor discographic, cantautor, musico et assassino condemnate. Ille esseva principalmente active in musica durante le annos 1960, quando ille faceva multe innovationes discographic. Ille disveloppava un technica que ille appeleva le *Wall of Sound* (muro de sono), un sono grandiose de musica rock con multe stratos de instrumentos. Ille operava minus sovente in decennios subsequente, ante ille esseva condemnate in 2009 pro le 2003 assassinato del actrice Lana Clarkson.

Nascite et elevate in New York, Spector comenciava su carriera como le instaurator juncte, vocalista e guitarrista del banda The Teddy Bears. Ille scribeva lor canto popular *To Know Him Is to Love Him*. In 1960, ille co-fundava un compania discographic, que se appellava Philles Records. Durante le annos subsequente, ille habeva su epocha plus succedite et influente de su carriera como un productor discographic. Ille produceva cantos per The Ronettes, The Crystals, altere "gruppos de pueras", Ike e Tina Turner et artistas altere, con le musicos de The Wrecking Crew. Le cantos includeva le successos iconic *Be My Baby*, *Chapel of Love*, *Then He Kissed Me* e *You've Lost That Lovin' Feelin*'. Ille etiam produceva un album popular de musica de Natal. Spector popularisava le usage del studio discographic in composition musical et influentiava le genres de art pop, art rock e dream pop e le obras experimental de The Beatles e The Beach Boys.

Spector initialmente se retirava in 1966, ma retornava a musica tres annos depost. Ille produceva le album del Beatles *Let It Be* e discos solo de lor membros John Lennon e George Harrison. In le annos 1970, ille operava con Leonard Cohen, Dion DiMucci e The Ramones. Ille deveniva minus active durante iste annos. Ille esseva ledite in un collision de automobile in 1974 e luctava con maladia mental, alcoholismo e problemas personal altere. Durante le annos subsequente, ille operava sporadicamente e ganiava pauc attention. Ille ganiava un Grammy Award, un induction al Rock and Roll Hall of Fame, un induction al Songwriters Hall of Fame e multe altere premios. *[[Rolling Stone]]* le includeva in un 2004 lista del artistas melio de tote tempore.

A su casa in 2003, Spector tirava et occideva le actrice Lana Clarkson. Spector, que habeva essite accusate antea de menaciar personas con pistolas, esseva judicate pro assassinato. Un prime judicio se finiva con un jury indecidite. In un secunde judicio in 2009, ille esseva condemnate al prison al vita, con un minimo de 19 annos. Ille passava le final annos de su vita in prision e hospitales secur.
Tina Turner

**Tina Turner** (nascite **Anna Mae Bullock**; Brownsville, Tennessee. SUA le 26 de novembre 1939&nbsp;– Küsnacht, Switza le 24 de maio 2023) esseva un cantautor, dansator e actrice qui veniva del Statos Unite. Illa deveniva famose como le cantatrice del banda The Ike & Tina Turner Revue. Illa essevaa notate pro su voce potente, concertos energic, cantos famose, e carriera longeve. Illa esseva supernominate le **Regina de Rock & Roll**.

Turner nasceva in Tennessee e se moveva durante su infantia a St Louis, Missouri, ubi su carriera comenciava. Intialmente cognoscite como **Little Ann**, Turner cantava in le banda de Ike Turner, qui illa maritava in 1962. Illa adoptava su nomine de scena in 1960, quando illa habeva su prime successo. Le cantos plus succedite del banda include *A Fool in Love*, *It's Gonna Work Out Fine*, *River Deep – Mountain High*, *Proud Mary* e *Nutbush City Limits*. Le par esseva etiam notate pro su concertos. Illo dissolveva con le collapso de su maritage in 1976. In su autobiographia de 1986, Turner revelava que illa habeva essite le objecto de violentia domestic.

Durante le annos 1980, Turner habeva un renascienta commercial et artistic, que comenciava con le canto *Let's Stay Together*. Le album subsequente *Private Dancer* (1984) veniva con le single *What's Love Got to Do with It?* prendeva le prime loco al lista statounitese de singles succedite. Turner esseva tunc le cantatrice plus vetule (habente 44 annos) qui accompliva isto. Altere cantos del epocha include *Better Be Good to Me*, *Private Dancer*, *We Don't Need Another Hero (Thunderdome)*, *Typical Male*, *The Best*, *I Don't Wanna Fight* e *GoldenEye*. Su toures ulterior batteva recordes mundial pro successo commercial. Turner etiam habevaa alicun rolos in filmes, e le historia de su vita esseva depingite in le film de 1993 *What's Love Got to Do with It?*. Su album plus recente esseva publicate in 1999, e su final tour occurreva in 2009.

Turner esseva un es un del artistas musical plus succedite. Illa vendeva plus de 100 million discos. Illa etiam ganiava 12 Grammy Awardes, un induction al Rock and Roll Hall of Fame e un stella al Hollywood Walk of Fame.
Andreas Latzko

**Andreas Latzko** (in hungaro: **Latzkó Andor**; Budapest le 1 de septembre 1876&nbsp;– Amsterdam le 11 de septembre 1943) esseva un scriptor, biographo e pacifista austrohungare.

## Obras
* *Hans im Glück*, pecia (comedia). Data de publication incognite.
* *Der Roman der Herrn Cordé*, romance. Data de publication incognite.
* *Apostel*, pecia (comedia). Data de publication incognite.
* *Menschen im Krieg* (1918, traducite al anglese como *Men in War* [*Homines in guerra*]) romance. Rascher-Verlag, Zurico, 1917.
* *Friedensgericht*, romance. Rascher-Verlag, Zurico, 1918.
* *Der wilde Mann*, romance. Rascher-Verlag, Zurico, 1918.
* *Frauen im Krieg*, essayo. Rascher-Verlag, Zurico, 1918.
* *Sieben Tage*, romance, 1931.
* *Marcia Reale*, Malik-Verlag, Berlin, 1932.
* *Lafayette* (1935), Methuen, London, 1936.
Ike Turner

**Izear Luster "Ike" Turner Jr.** (5 de novembre 1931 – 12 de decembre 2007) esseva un statounitese musico, cantautor, productor discographic e cercator de talento. Un pionero de rock and roll et un figura influential in blues, rhythm & blues e soul, Turner esseva congiscite plus bien pro su obras durante le annos 1960 e 1970 con Tina Turner, tunc su sposa.

Nascite et elevate in un parve urbe in Mississippi con un scena significante de blues, Turner fundeva su prime banda durante su adolescentia. Illes se appelleva The Kings of Rhythm, un nomine que ille usava pro bandas ulterior. Su prime disco, le canto *Rocket 88* es considerate un del prime discos de musica rock. In su obra como un productor discographic e cercator de talento, ille habeva un rolo major in le elevations de B. B. King e Howlin' Wolf. Su banda deveniva popular in le region de St. Louis, Missouri. Ille illac incontrava Ann Bullock, qui se univa con le banda, adoptava le nomine professional Tina Turner e le maritava in 1962. Lor banda adoptava le nomine The Ike & Tina Turner Revue e deveniva succedite durante le decennio como un banda de rock e soul. Lor cantos plus succedite include *A Fool in Love*, *It's Gonna Work Out Fine*, *River Deep – Mountain High*, *Proud Mary* e *Nutbush City Limits*.

Le collapso de lor maritage in 1976 finiva lor partenariato musical. Ike Turner luctava con un narcomania de cocaina e problemas legal durante le annos subsequente. Tina Turner revelava ille habeva facite violentia domestic durante su maritage, que esseva depingite in su 1986 autobiographia e le 1993 film *What's Love Got to Do with It?*. Ike Turner passava 18 menses in prision durante le initio del annos 1990. In le final annos de su vita, Turner usava drogas minus sovente e habeva un renascienta commercial et artistic. Ille retornava a musica blues, publicava duo albumes acclamate e faceva toures de concertos.

Turner es notate pro su innovationes in musica. Ille ganiava cinque Grammy Awardes, an induction (con su ex-sposa) al Rock and Roll Hall of Fame in 1991 e multe altere premios. Le magazin *[[Rolling Stone]]* le includeva in su lista del 100 melior guitarristas.

## Notas
Janis Joplin

**Janis Lyn Joplin** (19 de januario 1943 – 4 de octobre 1970) esseva un cantautor statounitese de musica rock, blues e soul. Illa esseva notate pro su canto potente e presentationes energic.

Nascite et elevate in Texas, Joplin se univa con Big Brother and the Holding Company, un banda de San Francisco. Illes recipeva attention a causa de lor presentation al Monterey Pop Festival. Joplin participava in le registration de duo albumes con le banda, ante illa partiva pro haber un carriera solo. Illa sona a Woodstock Festival e faceva toures de concertos. Su cantos plus popular include interpretations del cantos *Piece of My Heart*, *Cry Baby*, *Down on Me*, *Ball and Chain*, *Sumertime* e *Me and Bobby McGee*, e su canto original e disco final *Mercedes Benz*.

Joplin publicava tres albumes solo in su vita, ante illa moriva de un doso excessive de heroina, habente 27 annos. Un posthume album *Pearl* esseva publicate tres menses postea, e prendeva le prime loco al lista de albumes succedite in le Statos Unite. Illa recipeva un induction al Rock and Roll Hall of Fame in 1995. Le magazin *[[Rolling Stone]]* la ha includite in listas del 100 melior artistas e 100 melior cantatores. Illa ha vendite 18,5 milliones de discos in le Statos Unite.
Tuba

Le **tuba** es un instrumento musical de vento-metallo. Illo es le instrumento de iste familia le plus grande e le plus grave. Le sono es create per le vibration del labios, e le mus es alterate per valvulas.

Le parola veniva del latin, ubi illo significa le trompetta. Le instrumento esseva inventate durante le seculo 19, plus tarde que le alteros in iste familia. Illo reimplaciava altere instrumentos como le ophicleide. Le tuba es commun in orchestras, bandas militar e bandas de vento-metallo.
Henrico V de Anglaterra

**Henrico V de Anglaterra** (in anglese *Henry V*, 16 de septembre 1386 – 31 de augusto 1422) esseva le rege de Anglaterra e senior de Irlanda ab 1413 usque 1422. Su regno curte es supertoto famose a causa de su accomplimentos militar durante le Guerra del Cento Annos.

Durante le regno de su patre Henrico IV, Henrico dirigeva armeas contra le rebellion de Owain Glyndŵr in Galles e contra rebelliones del familia Percy. Dum le sanitate de su patre se declinava, su influentia politic augmentava, ma il habeva disaccordo politic inter illes. Henrico hereditava le corona anglese in 1413 e reanimava tosto le pretension anglese al corona francese.

Henrico e su armea ganiava un victoria tremende al battalia de Agincourt e conquireva Normandia. Su campania in Francia beneficiava del potentia de vacuo, a causa del maladia mental de Carolo VI de Francia, e de divisiones politic in Francia. Ille consolidava su pretension con victoria altere e un alliantia con le Ducato de Burgundia. Ita, Carolo signava le Tractato de Troyes recognisceva Henrico al nove hereditario del corona francese.  Il pareva probabile que Henrico V unirea le coronas anglese e francese. Totevia, le mortes de Henrico in 1422 e de Carolo duo menses plus tarde cambiava le situation, e le victoria de Henrico esseva invertite in le regno subsequente de su filio Henrico VI. Le seculo 16, ille esseva celebrate in un serie de dramas per William Shakespeare.
Henrico IV de Anglaterra

**Henrico IV de Anglaterra** (in anglese *Henry IV*, 15 de april 1367 – 20 de martio 1413) esseva le rege de Anglaterra e senior de Irlanda ab 1399 usque 1413. Ante ille esseva cogniscite como **Henrico (de) Bolingbroke**.

Henrico esseva le prime monarcha post Haroldo Godwinson que parlava anglese como su lingua materne. Ille esseva le granfilio de Eduardo III e le filio de Johannes de Gent, Duce de Lancaster, un nobile potente. Durante le regno de su cosino Ricardo II, Henrico partipava in un rebellion infructuose contra le rege in 1388. Malgrado Ricardo non le puniva al initio, lor relationes se guastava in annos subsequente. Ricardo exiliava Henrico e post le morte de Johannes de Gent, ille cessava le hereditage de Henrico. Ita Henrico univa su adherentes, disthronava Ricardo e le imprisionava.

Durante su regno, Henrico manteneva le armistitio con Francia. Ille confrontava qualque rebelliones: le rebellion de Owain Glyndŵr in Galles et un altero per le familia Percy que esseva vincite al Battalia de Shrewsbury. Ille etiam ha disaccordos con su filio e hereditario Prince Henrico, que deveniva plus potente dum le sanitate del rege declinava in le final annos de su regno.
Lexicographia

Le **lexicographia** es le scientia del creation de dictionarios.
## Etymologia
Le termino proveni del greco antique λεξικὸν βιβλίον lexikòn biblíon „dictionario“ und γράφω grapho „scriber“.
Scolio (geographia)

Un **scolio** es un banco de scolios de rocca, sablo, corallos o simile material, que se trova sub o vicin al superficie del aqua.

## Vide etiam
*Scolio de corallo
Petra (Jordania)

**Petra** (in lingua arabe: البتراء‎, al-Bitrāʾ, ab πέτρα, rocca in greco antique) es un sito archeologic in Jordania e trans isto un sito del Patrimonio Mundial.
## Patrimonio Mundial
Petra se trova in le lista del Patrimonio Mundial del UNESCO.
## Galeria

Obelisk Tomb, Petra, Jordan1.jpg|
Al-Siq, Petra, Jordan5.jpg|Ingresso
The Treasury, Petra, Jordan4.jpg|
Petra-Theater.jpg|Amphitheatro
Corinthian Tomb, Petra, Jordan1.jpg|
Great Temple, Petra, Jordan4.jpg|Colonnas del Templos Magne
Interior of the Street of Facades, Petra, Jordan11.jpg|
Palace Tomb, Petra, Jordan1.jpg|Sepulcro real
The Monastery, Petra, Jordan4.jpg|Monasterio
Petra.aqueduct.jpg|Aqueducto
Mosaic of the Petra Church, Petra, Jordan1.jpg|Mosaico
Petra-Mosaic.jpg|Mosaico

## Vide etiam
*Patrimonio Mundial
Corallo

Un **corallo** es un invertebrato marin in le classe Anthozoa del phylo Cnidaria. Corallos vive typicamente in compacte colonias de plure polypos identic. Species corallin include le importante creatores de recifes que habita in oceanos tropical e secreta carbonato de calcium pro formar un skeleto dur.
## Vide etiam
*Recife de corallo
Recife de corallo

Un **recife**, **scolio**, o **barriera corallin** es un typo de recife special, create per distincte corallos que habita in oceanos tropical e secreta carbonato de calcium pro formar skeletos dur que compone le structuras visibile sub le superficie del aqua.

## Vide etiam
*Grande Barriera de Corallo
Atollo

Un **atollo** es un scolio anular, usualmente de corallos, que include un laguna.
## Galeria

File:Atafutrim.jpg|Imagine de satellite del atollo Atafu in Tokelau, Pacifico
Hydrologia

**Hydrologia** (greco antique: ὕδωρ, "hýdōr" significante "aqua" e λόγος, "lógos" significante "studio") es le scientia del movimento, distribution e qualitiate del aqua del Terra. Un scientista de hydrologia es appellate **hydrologista**.
Marea

**Marea** es le augmento e cadita del nivello del mar causate per le effectos combinate del fortias gravitational executate per Luna, Sol e le rotation del Terra.
## Galeria

File:Bay of Fundy Low Tide.jpg|Marea basse
File:Bay of Fundy High Tide.jpg|Marea alte
Venus de Willendorf

**Venus de Willendorf** es un statuetta de petra de calcea del paleolithico superior, discoperite 1908 in Willendorf, Austria. On estima le etate del figura de circa 25.000 annos.
Humus

**Humus** (del latino significante terra o solo) es le materia organic depositate in le solo, risultante del decomposition de animales e plantas morite, folios e lor subproductos, o productos per vermes de terra.
Dignitate

**Dignitate** es le derecto de un persona esser valorisate e respectate pro se ipse, et esser tractate in maniera ethic. Dignitate es de importantia in moral, ethica, derecto e politica como un extension de conceptos de derectos inherente et inalienabile del epocha del Illuminismo. Le termino pote equalmente esser utilisate pro describer un comportamento personal como in "se comportar con dignitate".
Obelisco

Un **obelisco** (del greco antique ὀϐελίσκος / obeliskos, "sputo pro rostir") es un monumento alte monolithic, usate in particular in le architectura sacre del Egypto antique.