Evangelicalismo

**Definition lexical**

**Evangelicalismo**, in senso strictemente lexical, ma usate rarmente, se refere a toto lo que es implicate in le fide presentate per le quatro evangelios (Mattheo, Marco, Luca, e Johannes). Esser evangelic, ergo, significarea esser simplemente christian, illo es, fundate, motivate, agente in concordantia o, in alicun maniera, identificar se con Το Ηυαγγελιον "le bon nova", le Evangelio del salvation, date al Homine in Jesus Christo. Le problema lexical surge quando on vole differentiar "evangelic" ab "evangelical" (un neologismo), como in le lingua german, in le qual se differentia inter: "evangelisch" e "evangelikal" (referente se, le primo al ecclesias protestante historic, le secunde al ecclesias protestante theologicamente conservative, nascite in le seculos 18e, 19e e 20e). Hic nos utilisara le forma de "evangelic(al)".

**In le usage commun:**

Iste definition plus general de Evangelicalismo, tamen, es quasi nunquam le significato intendite, con iste termino, in le discurso religiose. Quando le Catholicos concede, per exemplo, que solmente le Protestantismo es Evangelicalismo, il non es in le senso lexical que se face iste concession, nondum plus que le appellativo de "baptista" concede que solmente le Baptistas possede un baptismo legitime. Al contrario, lor inseniamento es appellate Evangelicalismo proque il es super le question del predication del Evangelio que le criticos del Papa e del magisterio catholic desiderava differentiar se. Un persona de fide catholic pote mesmo insister que su identitate es "catholic" e non "christian" in le mesme senso de esser "evangelic" (justo como un Evangelico pote denegar de esser catholic o orthodoxe) tanto que iste terminos se identificava con le uno o con le altere, in controversias que divide le christianos, specialmente desde le Reformation protestante.

Evangelic esseva le termino preferite originalmente in le description de se mesme in le inseniamento e in le cultura que surgeva in le Ecclesias protestante ("le ecclesias evangelic") durante le Reformation. Iste Evangelicalismo relativemente plus vetule esseva, durante un certe tempore, identic al Protestantismo. Iste termino ancora es usate in Europa, e in alicun ecclesias lutheran. In le 19e seculo "Evangelicalismo" (ab "evangelical") esseva le revivalismo (litt. neol. "Eveliatismo") e le activismo motivate religiosemente, que characterisava le Secunde Grande Evelia. In tempores plus recente, iste termino esseva plus amplemente usate pro differentiar le Protestantismo conservative ab le Protestantismo liberal.

Le movimento evangelic moderne perveniva a esser identificate con ille gruppos intra le ecclesias, que poneva un emphase primari sur le instruction biblic, i. e. le sermon e le activismo motivate per le predication e le inseniamento biblic. Isto se contrasta con un conception del Christianismo focalisate sur le sacramentos o sur le liturgia del Ecclesia. Un altere clave characteristic del Protestantismo evangelic(al) es le importantia date al fide personal e le personal relation con Deo fundate super le revelation del Biblia. Le plus parte del christianos protestante trinitari e doctrinalmente conservative ama definir se Evangelic(al) e lor attitudes religiose, social e politic es appellate Evangelicalismo. 

**Un definition in perspectiva**

Le definition "evangelic(al)" es semper plus considerate inadequate, proque le Evangelicalismo ha superate le confinios de un singule ecclesia o institution. Un maniera alternative de differentiar le Evangelicalismo es describer le temperamento social e religiose ipse, plus tosto que un gruppo definite. Como tal, illes que se describe "evangelic(al)" (o si-dicite "evangelicales" identificate como tales per alteres, ma non de lor ipse) se trova alsi in le Ecclesia Catholic Roman e in le Orthodoxia Oriental. Isto implica un senso de identitate commun que preterpassa le confinios traditional, referente se a attitudes similat, ultra a qualcunque definition official, in re lo que signnifica esser christiano.

**Characteristicas (basate sur le definition le plus commun)**

Commentatores e historicos describeva quatro characteristicas distinctive del evangelicales:

* Un emphase sur le experientia personal de conversion. Le conversion es appellate alsi "esser salvate" o le "nove nascentia" (secundo Joh. 3:3). Le evangelicales es sovente appellate "christianos nascite de novo" a causa de iste emphase.
* Le utilisation del Biblia como fonte primari del revelation de Deo al Homine, e ergo del Biblia como authoritate ultime sur le fide e le practica.
* Un focalisation sur le obra redemptive de Christo sur le cruce, specialmente como medio pro le salvation e le remission del peccatos.

Le evangelicales generalmente crede que le Biblia es completemente confidibile como Parola de Deo scribite, e illes subscribe al doctrina del Sola Scriptura e del Sola fide. Illes crede in le historicitate del miraculos de Jesus Christo e su litteral nascentia virginal, crucifixion, resurrection e secunde advento. Generalmente, illes es conservative in lor conception politic e social, credente, p. ex. que le comportamento homosexual es un peccato e que le vita human comencia a su conception.

Le evangelicales pote esser trovate in un vaste varietate de traditiones e locationes christian, benque illes es communmente protestante. Multe fundamentalistas pote alsi esser appellate "evangelicales", benque non tote le evangelicales es fundamentalista, proque illes poterea non supportar un interpretation litteral del Biblia. Alicun Evangelicales se identifica alsi con le movimento pentecostal.

## Altere informationes

**Evangelicos famose include:**

* Jim Bakker 
* Jonathan Edwards 
* Billy Graham 
* Benny Hinn 
* Amy Semple McPherson 
* Dwight L. Moody 
* Oral Roberts 
* Francis Schaeffer 
* Billy Sunday 
* Jimmy Swaggart 
* John Wesley 
* George Whitefield 

## Referentias
 
* Bebbington, David. Evangelicalism in Modern Britain: A History from the 1730s to the 1980s. Unwin Hyman (London), 1989. 
* Green, John, Guth, James, et.al. Akron Survey of Religion and Politics in America 1992. As quoted in Noll, Mark. Scandal of the Evangelical Mind. Eerdmans, 1994.
* National Association of Evangelicals web page: http://www.nae.net  
* Institute for the Study of American Evangelicalism web page: http://www.wheaton.edu/isae/ 

## Vide etiam

* Neo-evangelicalismo 
* Protestantismo 
* Fundamentalismo christian