Ferrovias statounitese

Le "pater" de **ferrovias statounites** es considerate a esser John Stephens (1749-1838), qui experimentava con le poter de vapor. Ille primo construeva un ferrovia, le Baltimore e Ohio, pro le uso de carros tirate per cavallos, e addeva un locomotiva in 1830. Altere ferrovias tosto appareva in le est del pais, le quales portava principalmente passageros, totevia le ferrovias habeva difficultate competente con le canales. Durante le annos de 1840 le ferrovias portava carga, specialmente productos del fermas, e deveniva profitabile. In 1851 le prime vagon refrigerate esseva create.

Chefs del govermamentos statounitese recognosceva le importantia de transporto rapide del est al west del pais, e contribueva terra gratuite al companias de ferrovias. Le armea statounitese faceva mappas pro le companias. In 1850 le governamento dava multe terra al ferrovia Illinois Central.

In 1845 Asa Whitney (1791-1874), un mercante de Nove York, peteva le congresso de terra pro construer un ferrovia trans le tote Statos Unite. Le plano non succedeva proque politicos non poteva esser de accordo super le loco, ubi le ferrovia debeva esser pro rationes de provider profito a lor proprie statos. In 1853 congresso dirigeva le armea de trovar le cammino plus bon pro construer un ferrovia trans le pais. Totevia le congresso ancora non poteva consentir al un plano.

In 1860 un obrero del ferrovia Valle de Sacramento, Theodore D. Judah, habeva un idea super construer le ferrovia per le passo Donner in le montanias Roccose al sud del pais pro ganiar le profito del minas de auro e argento in Nevada. Anque le presidente Abraham Lincoln appoiava le idea, recognoscente durante le Guerra Civil, que le Nord esseva habente successo in le transporto de soldatos per ferrovias. Le congresso faceva le Acto de Ferrovia de 1862, un plano pro le ferrovia Union Pacific comenciar del est e le ferrovia Central Pacific comenciar del west, con ambes se reuniente in le centro. Le prime ferrovia transcontinental esseva completate in 1869. Trainos alora poteva transversar le pais in sex dies.

Companias de ferrovia esseva date multe terra. Illos vendeva le terra con grande ganio. Le chefs del companias comenciava a prender troppo multe moneta de fermeros e commercios parve e pagava obreros troppo poc. A vices obreros respondeva con violentia. Homocidios occureva inter chefs del companias e inter chefs del organisationes del obreros. Con le creation del automobile e camiones, ferrovias de novo perdeva profito.

In 1917 e con le comenciamento del Prime Guerra Mundial, ferrovias esseva in un condition si mal que le governamento sub le presidente Woodrow Wilson prendeva le controlo del ferrovias. Le controlo de novo esseva date al proprietarios in 1920. Con le Grande Depression del annos de 1930, multe companias de ferrovia falleva.

Con le creation de "containers", remulcos que pote esser movite de naves a trainos o a camiones, appellate *transporto intermodal*, ferrovias de novo ganiava profito durante le annos de 1950. Ancora in disordine, multe ferrovias de novo falleva in le annos 1970. Dunque in 1980 le congresso faceva le Acto de Staggers Rail, le qual ha meliorate ferrovias in affaires economic e de securitate.

In 1970 le governamento creava le servicio Amtrak pro le tansporto de passageros per trainos.

## Referentias

https://www.aar.org/chronology-of-americas-freight-railroads/

https://www.loc.gov/collections/railroad-maps-1828-to-1900/articles-and-essays/history-of-railroads-and-maps/the-beginnings-of-american-railroads-and-mapping/

https://www.loc.gov/collections/railroad-maps-1828-to-1900/articles-and-essays/history-of-railroads-and-maps/the-transcontinental-railroad/

https://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/features/tcrr-timeline/