Theologia christian

Le **theologia christian** es un studio rational super le fide christian.

## Doctrina christian
Le punctos fundamental in le inseniamento christian es le incarnation, inseniamentos, redemption, crucifixion, morte e resurrection de Christo pro salvar le humanitate del consequentias temporal e eterne del peccato. Le christianos crede que iste evenimentos es le base del obra de Deo in le reconciliation del humanitate con Se ipse. Multe christianos crede que iste emphase super Deo, le qual suffre pro le humanitate, es le differentia-clave inter le christianismo e le altere religiones, le qual emphasa super toto lo que le esseres human pote e debe facer pro lor salvation.

Le major parte del traditiones christian (affirmate repetitemente per le definitiones official del Catholicismo, del Orthodoxia e del ecclesias protestante) concorda super lo que es fundamental pro le fide christian. Isto include:

# Deo es un Trinitate, un singule e eterne Esser in tres Personas: Patre, Filio e Spirito Sancte.
# Jesus es le Messia (o Christo) expectate per le judeos, le herede del throno de David. Ille regna al dextera de Deo con tote autoritate e potentia. Ille es le sperantia del humanitate, su advocato e judice. Usque Su retorno al termino del tempores, le Ecclesia ha le autoritate e le obligation de predicar le Evangelio e de reunir in se nove discipulos.
# Maria, le matre de Jesus, concipeva in se e parturiva le Filio de Deo, le qual, ben que eternemente existente, esseva formate in illa per medio del Spirito Sancte. Ab le humanitate de Maria, Ille recipeva, in Su persona, un intellecto e un voluntate human, insimul a tote lo que un infante recipe naturalmente de su matre. Assi, illa es appellate le Portatrice de Deo, o le Matre de Deo, le *theotokos*, le vasculo per le qual Deo veniva in le humanitate pro apportar salvation.
# Jesus es sia plenmente Deo, sia plenmente homine, duo "naturas" in un sol Persona.
# Jesus esseva exempte del peccato. Per le valor de Su morte sacrificial, le credentes es pardonate e reconciliate con Deo.
# Le credentes es baptisate in le morte de Christo. Per le fide, illes vive per le promissa de resurrection ab le morte al vita eterne in Christo.
# Le credentes recipe le Spirito Sancte, le qual regenera e renova lor vita, les da sperantia e les reuni pro formar le Ecclesia, o corpore de Christo, in le qual il ha ver cognoscentia de Deo e de Su propositos, pro adjutar les a crescer in sanctitate de vita.
# Jesus retornara pro reciper in se tote le fideles, le ressurection del corpo e que illes vivera eternemente in le intime presentia de Deo.
# Le christianos crede que le Biblia es le Parola de Deo scripta.

Certemente le christianos non es in complete accordo super tote le detalios inseniate per le Biblia e super como illo debe esser interpretate, super toto si illo pote esser confidibile como fonte de informationes scientific e historic precise. Nonobstante isto, le Biblia es amplemente considerate fonte de informationes autorisate e competente a proposito de Jesus e Deo. Le Nove Testamento es clar sur le facto que Jesus es le Messia qui le judeos expectava longemente. Assi le Christianismo es considerate per le christianos le continuation natural e complimento del fide judaic. 

Le christianos, assi como le judeos, considera le Vetule Testamento (que le judeos appella *[[Tanakh]]*) le Parola de Deo. A illo le christianos catholic e orthodoxe adde alicun libros, le Deuterocanonic, ma le protestantes concorda con le judaismo super qual libros debe comprender le Vetule Testamento (vide canone). Le Nove Testamento es le secunde parte del Biblia christian, e illo contine reportos super le vita de Jesus Christo, del ecclesia antique, insimul con un certe numero de epistolas (litteras) scribite per alcunes inter le Apostolos a varie auditorios.

Nonobstante tote isto, durante le historia, multes qui se appellava christianos, habeva ideas differente super lo que on pote considerar fundamental al Christianismo, de antique gruppos sectari heterodoxe como le Arianos e le Gnosticos, usque a gruppos moderne como le Testes de Jehovah, le Ecclesia de Jesus Christo del Sanctos del Ultime Dies o le Ecclesia del Unification. Iste gruppos, p. ex. differe le un del altere concernente lo que Jesus diceva de esser, ben que totes crede que Ille esseva le Christo, e con ideas differente, illes crede que ille ha importantia cosmic. Alcunes le appella un deo, o Deo, o simplemente un homine. Alcunes de iste gruppos se considera un inter le Ecclesias christian, o crede que illes es le sol ver ecclesia christian. In ultra, le Protestantismo liberal non defini le Christianismo como continente necessarimente le credentia in le divinitate de Jesus, le nascentia virginal, le Trinitate, le miraculos, le resurrection, le ascension de Christo, o le personalitate e divinitate del Spirito Sancte. Le liberales pote recommendar iste cosas o no, ma se differentia per includer in le ver christianismo tote illo que explica lor ideas o inseniamento, principalmente referente se a Jesus como le centro de lor fide.

Le **theologia relational** es le theologia que mitte le emphase super un relation personal (sovente emotional e anti-intellectual) con Jesus Christo, al exclusion del major parte del doctrinas. 

**Theologumeno**, participio presente passate del verbo grec *theologhein* (parlar de Deo o del cosas de Deo), litteralmente significa: "lo que es dicite de Deo o del cosas divin". Como expression technic illo significa un idea o un principio theologic.

## Vide etiam
* Credo, un confession de fide evangelic
*