Architectura

Le **architectura** es le studio e profession del designo structural de edificios e communitates. Illo es le arte o scientia del designo del milieu construite, includite citates, edificios, interiores, exteriores, mobiles, objectos, etc. Le parola architectura es usate etiam pro le designo o le acto de designar altere systemas complexe, per exemplo, architectura de computatores, architectura de software, architectura de information.

## Vitruvio
In un texto antique popular, super le thema "De architectura", de Vitruvio, Seculo 1 aEC, il es dicite que le architectura se divide in tres principios: le Beltate (Venustas), le Firmitate (Firmitas) e le Utilitate (Utilitas); le architectura pote esser definite como un equilibrio inter iste tres elementos, sin exceder le un al altere. Il esserea difficile essayar comprender un projecto de architectura sin acceptar iste tres aspectos. 

Nonobstante, il suffice leger le tracto pro comprender que Vitruvio exige iste characteristicas pro alcun edificios public multo particular. De facto, quando Vitruvio osa tentar un analyse del arte super le qual ille scribe, il es interessante notar que ille propone comprender le architectura como composite de quatro elementos: 

* Ordine (relation de cata parte con su uso), 
* Disposition ("Le species de disposition como per exemplo in perspectiva."), 
* Proportion ("Concordantia uniforme inter le obra integre e su membros.") e 
* Distribution (in greco oikonomia, consiste "in lo debite e melior uso possibile del materiales e del terrenos, et in procurar le minor costo del obra consequite de un modo rational e ponderate.").

## Claude Perrault
Le historia del diverse versiones del tractato de Vitruvio resume ben le conflicto al hora de definir le architectura. In 1674, Claude Perrault, medico physiologic, specialisate in dissection de tote typo de cadaveres, bon designator, publicava su traduction resumite del tractato de Vitruvio, que fini totalmente reorganisate. Nonobstante, il ha essite trans le «résumé» de Perrault que Vitruvio ha essite divulgate e ha influite in le tractatos e theorias del seculos sequente. E il es in ille résumé que le triada vitruvian ha vidite le lumine.

## Moderne
Le differentia substantial inter le version de Perrault e le anterior radices, secundo Jose Luis Gonzalez Moreno-Navarro, in que Perrault tracta "le character synthetic del architectura in un vision strictemente analytic e fragmentate in tres brancas autonome [lo que] es un consequentia de su structura mental [...] formate in duration de un vita dedicate al analyse del organismos vivente, que evidentemente in necun momento recomponeva e volveva dar vita".

Pro le contrario, secundo Vitruvio: "le architectura es un scientia que surge de multe altere scientias, et adornate con multo variate apprension; per le adjuta de que un judicio se forma de iste travalios que es le resultato de altere artes. Le practica e le theoria es lor patres. Le practica es le contemplation frequente e continuate del modo de ejectar alcun travalio date, o del operation mer del manos, pro le conversion del materia del melior forma e del maniera plus terminate. Le theoria es le resultato de ille rationamento que demonstra e explica que le material forgiate ha essite convertite pro resultar como le fin proposite. Proque le architecto mermente practic non es capace de assignar le rationes sufficiente pro le formas que ille adopta; e le architecto de theoria erra etiam, sasiente le umbra in vice del substantia. Ille qui es theoric assi como etiam practic, in tanto construeva duplemente; capace non solo de probar le convenientia de su designo, si non equalmente de poner lo in execution." 

Como disciplina, le importantia del architectura in le seculo 20 esseva enorme, depois su exercitio esseva responsabile de non minus que le tertio del materiales portate per le humanitate in ille epocha. Pro plus de detalios super le relationes inter le architectura e le ecologia vide: ''"Architectura, economia et ecologia"'' .

## Vide etiam
* De architectura
* Architectos