Ասթիփալէա

**Ասթիփալէա** (յուն․՝ Αστυπάλαια ), Էգէական ծովու կղզի, Տոտեքանիսա, Յունաստան։  Կը կոչուի նաեւ Էգէականի թիթեռնիկը։ 

## Անուն
ձախից|մինի|Ասթիփալէա․ նկարուած արեւելքէն
Կղզին ունեցած է բազմաթիւ անուններ, ինչպէս օրինակ Փիրա (Πύρρα), Փիլէա (Πυλαία), Թեոն Թրափեզա (Θεών Τράπεζα) եւ Իհթիոեսա (Ιχθυόεσσα)։  Ըստ հնագէտներուն կղզին Ասթիփալէա (άστυ + παλαιός․ ասթի *άστυ* = քաղաքին կեդրոնը, փալեոս *παλαιός* = հին) կոչուած են Դորեացի բնակիչները, որոնք հոն գտան Փիւնիկեցիներու հնադարեան բնակավայր մը։

Բնակիչները Ասթիփալիթես եւ կամ Ասթրոփալիթես կը կոչուին։

## Տեղեկութիւններ
մինի|Ասթիփալէա․ կը նշմարուին շուրջի կղզիակները
Ասթիփալէա կը պատկանի Տոտեքանիսայի եւ կը գտնուի անոր եւ Քիքլատեսին միջեւ։  Տարածութիւնն է 96,9 ²քլ․, իսկ բնակչութիւնը՝ 1 334։  Մայրաքաղաքն ու գլխաւոր նաւահանգիստն է Հորա կամ Ասթիփալէա․ կը համարուի Էգէականի ամենագեղեցիկն ու տպաւորիչը։

*<u>Հորա</u>․ յունական կղզիներու մայր գիւղին կամ քաղաքին տրուած անուն, որ կ՛ ընկերակցի տուեալ գիւղին կամ քաղաքին բուն անունին (մայրաքաղաքի իմաստ ունի)։*

## Ձեւաբանութիւն
ձախից|մինի|Ասթիփալէա
Ասթիփալէային ափերը ժայռոտ են, խորշերով եւ ծովափներով։  Նեղ հողաշերտ մը՝ Թա Սթենա (100 մ․) զայն կը բաժնէ երկու մասերու՝ ներքին եւ արտաքին կղզի։  

Յաճախ կը կոչուի նաեւ Էգէականի թիթեռնիկը, իր ձեւին համար։

### Բնապահպանում
մինի|Ասթիփալէա․ աշխարհագրական դիրքը (Էգէականի թիթեռնիկը)
Կղզիին արեւելեան մասը եւ շուրջի կղզիակները՝ Օֆիտուսա եւ անոնց ծովային գօտին (Լանտրա հրուանդան - Վրիսի հրուանդան) յայտարարուած են NATURA 2000 / GR4210009 պահպանուած շրջաններ:

## Կղզիակներ, բնակավայրեր
Կղզիին հարաւ, հարաւ-արեւմտեան եւ հարաւ-արեւելեան շուրջբոլորը  կը գտնուին կղզիակներ, ինչպէս օրինակ՝ Այիա Քիրիաքի, Հոնտրօ, Քունուփի, Ատելֆի, Ղլինօ, Հոնտրօ, Զաֆորաս, Մեսոնիսի, Փլաքիտա, Սթեֆանիա, Սիրնա, Թիղանի, եւ Քուցոմիթի։  Արեւմտեան, հիւսիս-արեւմտեան եւ հիւսիսային բացերը կը գտնուին Հոնտրոնիսի, Օֆիտուսա, Հթենիա, Փոնտիքուսա, Քացաղրելի,  Ֆոքիոնիսիա, Աւղօ, եւ ուրիշ կղզիակներ։ 

Բացի Հորայէն (1 056), կայ նաեւ Անալիփսի (հին անունը՝ Մալթեզանա կամ Մարթիզանա) բնակավայրը (159), ուր կը գտնուի նաեւ կղզիին օդակայանը։

Ասթիփալէայի հիւսիս-արեւելեան շրջանը կը գտնուի Վաթի (10) պզտիկ բնակավայրը։  Ամառուան շրջանին Լիվատի (110) ծովափնեայ գիւղը կը բնակուի։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:20150812 Astypalaia ΦΚΧ (14).jpg|Ասթիփալէա․ արեւածագ
Պատկեր:Isles Agia Kyriaki, Koutsomitis and Kounopi, from Kastro, Astypalaia, Asty30.jpg|Այիա Քիրիաքի, Քուցոմիթիս եւ Քունուփի դիտուած Քասթրոյէն, Հորա (Ասթիփալէա)
Պատկեր:Astipalea.jpg|Ասթիփալէա Հորա եւ նաւահանգիստը
Պատկեր:Astypalaia 3.jpg
Պատկեր:Καστρο Αστυπαλαιας.jpg|Ասթիփալէային Քասթրօն
Պատկեր:Analipsi Astypalaia 1.jpg|Անալիփսի Ասթիփալէա
Պատկեր:Mosaic in Maltezana at Analipsi, Astypalaia, 5th c AD, Apostle Astm08.jpg|Անալիփսի․ Ե․ դարու խճանկար
Պատկեր:Kylindra2.JPG|Քիլինտրա «թաղուած մանուկներ»ու հնադարեան գերեղմանը
Պատկեր:Schoinontas Astypalaia.jpg|Սհինոնտաս
Պատկեր:Νήσοι Χονδρό Λιγνό Διαπόρια Αστυπάλαιας.jpg|Հոնտրօ, Լիղնօ կղզիակները
Պատկեր:Dodekanese,Koutsomitis islet.jpg|Քուցոմիթիս կղզիակը
Պատկեր:NΗΣΟΣ ΚΟΥΤΣΟΜΥΤΗΣ 3.jpg|Քուցոմիթիս կղզիակը, NATURA 2000
Պատկեր:Dodekanese,Kounoupas2.jpg|Քունուփաս կղզիակ
Պատկեր:NISOS KOUNOUPA 1.jpg
Պատկեր:Steno Astypalaia.jpg|Ասթիփալէա․ նեղուցը
Պատկեր:Livadi Astypalaia 1.jpg|Լիվատի
Պատկեր:Astypalaia (town).jpg
Պատկեր:An east side view from Castle of Astypalaia. In the rigt side the White Churche with the stone spiers (1853). A perfect color set of natural eagean sea and evening sky.jpg|Ասթիփալէայի Քասթրոյէն դէպի արեւելք նկար
Պատկեր:Astipalea - panoramio - brunobarbato.jpg|Ասթիփալէա, Հորա․ արեւամար
Պատկեր:Κάστρο Αστυπάλαιας.jpg|Ասթիփալէա․ իրիկնամուտ, խորին Քասթրօ
Պատկեր:Astypalaia.JPG
Պատկեր:Κάστρο Αστυπάλαιας 2.jpg|Քասթրօ Ասթիփալէա
Պատկեր:20150811 Astypalaia ΦΚΧ (07).jpg


        

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Յունական կղզիներ
Ստորոգութիւն:Տոտեքանիսայի կղզիներ
Ստորոգութիւն:Կղզիներ այբբենական կարգով
Ստորոգութիւն:Կղզիներ