Իրաքլիա

ձախից|մինի|Իրաքլիա․ Փոքր Քիքլատես
**Իրաքլիա** (յուն․՝ Ηρακλειά), Էգէական ծովու կղզի, Փոքր Քիքլատես, Քիքլատես, Յունաստան։  

## Տեղեկութիւններ
ձախից|մինի|Իրաքլիա
Տարածութիւնն է 17,795 քլ․²։  Կը գտնուի Նաքսոս եւ Իոս կղզիներուն միջեւ,  Սհինուսային արեւմուտքը։  Իրաքլիա Փոքր Քիքլատեսի ամենաընդարձակ կղզին է։  Կը գտնուի կղզեխումբին արեւելեան կողմը, Նաքսոսին հարաւը։

Նաւահանգիստն է՝ Այիոս Եորղոս, իսկ գլխաւոր գիւղը (մայրաքաղաքը)՝ Փանայիա։  Քիքլատեսի ամենամեծ քարայրները Իրաքլիա կը գտնուին։  Ամենօրեայ հերթականութեամբ՝ ծովու ճամբով, կապուած է Փիրէային, Սիրոս, Նաքսոս եւ Փարոս կղզիներուն։

Կղզիին տարածքին գտնուած են 5000 տարուայ բազմաթիւ պարուրաձեւ արձանագրութիւններ․ կը կոչուին «պուսուլես»։  Նաեւ Լիվատի վայրը յայտնաբերուած են Ք․Ա․ 4-րդ - 2-րդ շրջանի պատկանող բերդի մը աւերակները։  

Նորագոյն պատմութեան մէջ կղզին Ամորղոսի Հոզովիոթիսա վանքին սեփականութիւնն է։ 

Իրաքլիայի մշակուած տարածքները 1960-ական թուականներուն 1000 սդրեմադա էր (1 ստրեմա=1000մ․)։

### Բնակավայրեր
ձախից|մինի|Իրաքլիա
Իրաքլիա ունի երկու բնակուած բնակավայրեր․ Փանայիա, կղզիին մէջտեղն ու մայրաքաղաքը եւ Այիոս Եորղոս՝ նաւահանգիստը։  Անոր երեք բնակավայրերը՝ Այիոս Աթանասիոս, Այիոս Եորղոս եւ Փանայիա անկախ համայնք մը կազմելով՝ Իրաքլիա, մաս կը կազմեն Թիրա (Սանթորինի) նահանգին։ 
## Բնակչութիւն
Բնակչութիւնը կը հաշուէ 141 հոգի․ 1940-ին կը հաշուէր 227, իսկ 2001-ին՝ 151։  Վերջին տարիներուն Այիոս Աթանասիոս բնակավայրը ամայացած է, սակայն կը գործածուի կղզիին անասնապահութեան գործունէութեան համար։
## Նորարար ճարտարարուեստ
մինի|Իրաքլիա, Այիոս Եորղոս․ ծփուն ինքնաշարժ հովանիւըԱյիոս Եորղոս ծոցին, 2007 Յունիսին, կը զետեղուի աշխարհի առաջին ծփուն ինքնաշարժ հովանիւը (automatic floating wind turbine), որ լուսաելեկտրական սարքերու համակցութեամբ միաժամանակ վերածուած է ջուրի աղազտումի գործարան։  Կը կոչուի «Իտրիատա» *Υδριάδα*։  Բնապահպանման տեսանկիւնէն, կենսուժ կը հայթայթէ առանց շրջապատը ապականէ․ կղզիին ջուրի սակաւութեան հարցը լուծած է, մանաւանդ ամրան ամիսներուն, երբ Իրաքլիա զբօսաշրջիկներով կը լեցուի։    
## Բուսական եւ կենդանական աշխարհ
[մինի|[Քիքլատեան մշակոյթ|Քիքլատեան մշակոյթի՝ Ք․Ա․ 2800-2300 պատկերիկ, Իրաքլիա յայտնաբերուած․ Աթէնքի Ղուլանտրիս Քիքլատեան մշակոյթի Թանգարան]]Կղզին հարուստ է կենսաբազմազանութեամբ։ Անոր դարվար անդունդներուն ժայռոտ սրածայրերուն խորշերը յարմար են գիշատիչ թռչուններու բոյներուն համար։  2010-ին արձանագրուած էին թռչուններու 175 տեսակներ, որոնցմէ շատեր վտանգուած եւ պահպանման միջազգային օրէնքներու ենթակայ են․ 26 գիշատիչներու տեսակներ են, ինչպէս օրինակ՝ Օրնիօ անգղ (Gyps fulvus), Սեւ մեծ բազէ («Մավրոփեթրիդիս» Falco eleonorae) եւ Սփիզայթոս՝ արծիւի մեծ տեակ մը (Hieraaetus fasciatus) ։   

## Հնադարէն նորագոյն տարիներ
Հնագիտական պեղումներուն յայտնաբերուած են նիւթեր եւ իրեր, որոնք կը փաստեն թէ կղզին Ք․Ա․ 3-րդ հազարամեակին՝ Քիքլատեան մշակոյթ, մեծ ծաղկում ապրած է։  Միջնադարին ծովահէններու կայան դարձած է։  Լիվատի վայրը հնադարեան բերդի աւերակներ գտնուած են։  Օսմանեան գերիշխանութեան ընթացքին ծովահէններու թաքստոց եղած է։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Return of pilgrims 28. 8. 2008, Iraklea 084562.jpg|Այիոս Եորղոս նաւակայքը
Պատկեր:Irakleia Ag, Georgios port 084611.jpg|Այիոս Եորղոս
Պատկեր:Spiaggia di Agios Georgios nell'isola di Iraklia - panoramio (2).jpg|Այիոս Եորղոս
Պատկեր:Spiaggia di Agios Georgios nell'isola di Iraklia - panoramio (1).jpg|Այիոս Եորղոս ծովափը
Պատկեր:Irakleia Ag. Georgios 080464.jpg|Այիոս Եորղոս
Պատկեր:Irakleia Livadi Kastro144234.jpg|Լիվատի
Պատկեր:Kastro Livadi Irakleia 084772.jpg|Լիվատի ծովափը եւ բերդը
Պատկեր:Livadi Iraklia 084603.jpg|Լիվատի
Պատկեր:Irakleia, Cave of Ag. Ioannes, entrance, 190154.jpg|Ս․Յովհաննու Կարապետ քարայրը
Պատկեր:Church service in the Cave of Ag. Ioannes Prodromos, Irakleia, 28. 8. 2008 084465.jpg|Ս․Յովհաննու Կարապետ քարայրը․ ուխտաւորներու այցելութիւն
Պատկեր:Beginning of a journey mountain and to cave, Irakleia, 084363.jpg|Կղզիին արահետներէն․․․
Պատկեր:Irakleia Path to caves 084392.jpg|․․․
Պատկեր:Irakleia Path to caves 084369.jpg|․․տէպի Փանայիա քարայր
Պատկեր:Looking back by way from Panagia into the mountains, Irakleia, 084370.jpg|․․․
Պատկեր:Cave of Cyclops Irakleia 084525.jpg|Քիքլոփա քարայր
Պատկեր:Pilgrimage in 2019 to cave of Irakleia, 190128.jpg|Ս․Յովհաննու Կարապետ քարայրէն դէպի Քիքլոփա քարայրը
Պատկեր:Barche nel porto di Agios Georgios, isola di Iraklia - panoramio (2).jpg|Ձկնորսանաւեր
Պատկեր:Panagia Irakleia Chapels 091353.jpg|Փանայիա եկեղեցին
Պատկեր:Return of pilgrims 28. 8. 2008, Iraklea 084563.jpg|Փանայիա գիւղը
Պատկեր:Mikros Avelas 01.jpg|Միքրոս ավելաս, ժայռակղզիակ
Պատկեր:Megalos Avelas 01.jpg|Մեղալոս Ավելաս, ժայռակղզիակ
Պատկեր:Kastro Livadi Irakleia 084591.jpg|Քասթրօ Լիվատի, բերդը
      

## Տե՛ս նաեւ
Տոնուսա

Քուֆոնիսիա

Սհինուսա

Քերոս

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Յունական կղզիներ
Ստորոգութիւն:Քիքիլատեսի կղզիներ
Ստորոգութիւն:Կղզիներ այբբենական կարգով
Ստորոգութիւն:Կղզիներ