Փինտոս

**Փինտոս**, (յուն․՝ Πίνδος)․ Յունաստանի մեծագոյն լեռնաշղթան է։ Շարունակութիւնն է Իլիրեան (Սքարտոս) եւ Տալմաթեան (Տինարիտես) լեռնաշղթաներուն։ Արեւմտեան Յունաստանին գրեթէ ամբողջ տարածքը կը գրաւէ։ Բարձրագոյն գագաթն է Սմոլիքաս (2637մ․)։

## Անուանում
Պատմութեան մէջ Փինտոս անունին կը վերագրուի անոր լեռնային գօտին․ Իփիրոսը կը զատէ Մակեդոնիոյ եւ Թեսալիա շրջաններէն։
մինի|330x330փքս|Փինտոսին դիրքը Յունաստանի մայրցամաքամասին մէջ

## Տեղեկութիւններ
Փինտոսին հիւսիսային ծայրը կրնայ Քորիցասի լեռնադաշտը (հարաւարեւելեան Ալպանիա) սեպուիլ, իսկ հարաւային ծայրը՝ Կորնթոսի ծոցը։ Հսկայ լեռնազանգուածը՝ լեռներ, գագաթներ, լեռնադաշտեր, հովիտներ եւ կիրճեր, կ՛երկարի Յունաստանի մայրացամաքի հիւսիս-արեւմուտքէն դէպի հարաւ-արեւելք։ Երկարութիւնն է 230քլ․ եւ լայնքը կը հասնի մինչեւ 70քլ․։
մինի|Լամքոս․ ամպերուն տակ
Լեռնաշղթան կը բաժնուի աւելի փոքր լեռնաշղթաներու, որ իրարմէ կը բաժնեն կիրճեր եւ կամ գետերու հավիտներ։

Փինտոս կը բաղկանայ գետեւեալ գլխաւոր լեռներէն․-

* Սմոլիքաս
* Ծումերքա (Աթամանիքա լեռներ)
* Ղրամոս
* Թիմֆի (Կամիլա)
* Աղրաֆա
* Լամքոս (Փերիսթերի), եւ շատ ուրիշ։

Փինտոս լենռնազանգուածին նաեւ կը պատկանին Յունաստանի մայրցամաքին հարաւային լեռները՝ Վարտուսա, Կիոնա, Փարնասոս եւ Իթի։

## Հիւսիսային Փինտոս
[մինի|[Փինտոս ազգային պուրակ|Փինտոսի ազգային պուրակը (կամ Վալիա Քալտա)]]
Փինտոսի ազգային պուրակը (կամ Վալիա Քալտա)։ 

## Հարաւային Փինտոս
Փինտոս լեռնաշղթային հիւսիսային մասը կը գրաւէ ամբողջ Ղրեվենոն նահանգը եւ Իոանինոն նահանգէն մաս մը։ Անոր մեծ մասը ընդգրկուած է Հիւսիսային Փինտոսի Ազգային Պուրակին մէջ։

Բարձրագոյն գագաթներն են՝

* Սմոլիքաս (բարձրութեամբ Յունաստանի երկրորդը՝ 2637մ․), 
* Վասիլիցա (2249մ․) 
* Լիկաս (2177մ․)։ 

Հիւսիսային Փինտոսէն կը բխին Արախթոս եւ Աո՛ոս գետերը։

Հիւսիսային Փինտոսի մէջ կը գտնուին երկու ազգային պուրակներ․ Վիքոս-Աո՛ոս ազգային պուրակը եւ Վալիա Քալտա շրջանին մէջ Փինտոսի ազգային պուրակը (կամ Վալիա Քալտա)։ 

## Հարաւային Փինտոս
մինի|Քաթարա անցք
Փինտոս լեռնաշղթային հարաւային մասը կը գրաւէ ամբողջ Թրիքալա նահանգը եւ Իոաննինա նահանգէն մաս մը։ Արեւելքէն կը յանգի Թեսալիայի հարթավայրին, իսկ հարաւին կը հանդիպի Աղրաֆա լեռնաշղթային։

Բարձրագոյն գագաթներն են՝

* Քաքարտիցա (2429մ․)
* Քաթաֆիտի 2393մ․
* Ակաթի (2350մ․)
* [մինի|Քաթարա անցք, [Մեցովօ|Մեցովոյին մօտ]]Թրիղիա (2204մ․)
* Քրիաքուրաս (2150մ․)
* Աւղօ (2064մ․)
* Սելիօ (կամ Մուրխիա, 2064մ․)
* Սքլավա (կամ Վուլղարելիու 2050մ․) 
* Սքոփոս (2024մ․)
* Միթիքաս (կամ Փախդուրնիասքա, 1976մ․)
* Փերտիքոբրիսի (1534մ․)
* մինի|Քալարիդիքոս գետ․ ՆԱԹՈՒՐԱ 2000Քաթօ Քրիաքուրաս (1436մ․)։

Հարաւային Փինտոսէն կը բխին Ախելո՛ոս եւ Փինիոս գետերը։

## Բնապահպանում
Փինտոս իր հարուստ բուսականութեամբ եւ առատ ջուրերուն, Եւրոպայի եւ Յունաստանի կենդանիներու հազուագիւտ տեսակներու կենսավայր դարձած է, ինչպէս օրինակ՝ սրճագոյն արջին, գայլին եւ եւրոպական ջրասամոյրին։

Փինտոսի կ՛ընդգրկէ երկու ազգային պուրակներ՝ Փինտոսի ազգային պուրակը (կամ Վալիա Քալտա) եւ Վիքոս-Աո՛ոս ազգային պուրակը։ 

## Պատկերասրահ

Պատկեր:2018.08.15 alpine pond grammos.jpg|Ղրամոս
Պատկեր:Above the bridge of Pili.jpg|Քոծիաքաս
Պատկեր:Milianafpaktias2020.jpg|Քրավարա եւ Միլիա Նաֆփաքթիաս
Պատկեր:Bird and Cloud Fields by Lake Pamvotida (Pamvotis) of Ioannina, Area of Votanikos (3).jpg|Միցիոելի եւ Փամվոթիտա լիճ
Պատկեր:Drokolimni smolikas web koutsonikolas.jpg|Սմոլիքաս
Պատկեր:Astraka Peaks.jpg|Թիմֆի
Պատկեր:132Tsoumerka.jpg|Ծումերքա
Պատկեր:24-3-2018. Βασιλίτσα (2).jpg|Վասիլիցա


    
## Տե՛ս նաեւ

* Էմոս
* Ռոտոփի
* Ֆրաքթօ
* Էլաթիա
* Ողիմպոս

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Յունաստանի լեռներ
Ստորոգութիւն:Պալքանեան թերակղզիի լեռներ
Ստորոգութիւն:Եւրոպայի լեռներ
Ստորոգութիւն:Լեռներ այբբենական կարգով
Ստորոգութիւն:Լեռներ