open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սթելլա Վանտէր

**Սթելլա Վանտէր** (Stella Vander) (ծննդեան անունը՝ Սթելլա Զելսէր ֆր.՝ Stella Zelcer, նշանաւոր է նաեւ իբրեւ Սթելլա, 12 Դեկտեմբեր 1950, Փարիզ, Ֆրանսա), ֆրանսացի երգչուհի, երաժիշտ:

## Կենսագրութիւն
Սթելլա Վանտէր ծնած է Փարիզ, 1950-ին Լեհաստանէն ներգաղթածներու ընտանիքի մը մէջ։ Երաժշտութիւն գրած է 1960-ականներու սկիզբը իր հօրեղբօր՝ Մորիս Շորենսլափի հետ: Անոնց երգերը իրենց ժամանակին համահունչ Yé-yé ոճի կատակերգեր էին: Սթելլայի առաջին փոքր ալպոմը, ուր ներառուած էր "*Pourquoi pas moi*" երգը, հրապարակուած է Նոյեմբեր 1963-ին, երբ ան տասներկու տարեկան էր։ 1966-ին «*Un air du folklore Auvergnat*» («Օվերնյէ բարբառով ժողովրդական երգ», ծաղրելով Շեյլայի «*Le Folklore Américain*»), զինք հռչակաւոր դարձուցած է։ Անոր յաջորդած է Օվերնյէ Ընկերակցութեան բողոքի ցոյցերը, որոնք երգի ճամբով կ'արտայայտէին կազմակերպութեան դժգոհութիւնը:

1967-ին Վանտէր իր Սթելլա անունով ձայնասկաւառակը հրապարակած է :

## Մակմա
Հետագային Սթելլա Վանտէր ամուսնացած է Magma-ի ռոք խումբի թմբկահար Քրիստիան Վանտէրի հետ եւ յայտնուած է Մակմայի բազմաթիւ ալպոմներու մէջ։ 1990-ականներու վերջաւորութեան Մակմայի բարեփոխումներէն ետք ան աւելի մեծ դերակատարութիւն ունեցած է խումբին արուեստանոցական եւ կատարողական աշխատանքներուն մէջ, եւ հանդիսացած է Magma-ի ամէնէն նշանաւոր երգչուհին:

## Իր մենակատարութեամբ ալպոմներ
* 1991-ին հրապարակած է իր մենակատարութեամբ առաջին ալպոմը իբրեւ Սթելլա Վանտէր` D'épreuves d'amour (Seventh A-VIII),
* Le coeur allant vers (Ex-Tension, with Sophia Domancich) հրապարակուած՝ 2004-ին,
* Passage du Nord Ouest (Seventh AKT XVII 2 CD) հրապարակուած՝ 2011-ին (Ձայնագրուած է Փարիզի մէջ, 29/12/1991),
* 1963-1968 տարիներուն հրապարակուած՝ 40 շարք,
* Pourquoi pas moi հրապարակուած՝ 1997-ին (Magic records 2 C):

## Ծանօթագրութիւններ
Սըրսոք Թանգարան

**Սըրսոք թանգարան**, ինչպէս նաեւ, պաշտօնապէս կը կոչուի Նիքոլա Իպրահիմի Սըրսոք թանգարան, ժամանակակից արուեստի թանգարան Պէյրութի մէջ (Լիբանան): Կը գտնուի Պէյրութի Աշրաֆիէ շրջանի Ռու Սուրոք փողոցին մէջ։ Այդ փողոցին մէջ կը գտնուին Պէյրութի 18-րդ դարու յայտնի ընտանիքներուն կողմէ կառուցուած շարք մը ամրոցներ:

## Պատմութիւն
Սըրսոք թանգարանին շէնքը լիբանանեան ճարտարապետութեան հիանալի օրինակն է, որ մեծապէս կրած է իտալական, յատկապէս, վենետիկեան եւ օսմանեան ճարտարապետութիւններու ազդեցութիւնը: Պէյրութի ամենայաջող եւ հարուստ ընտանիքներէն մէկուն անդամ Նիքոլա Սըրսոքը 19-րդ դարուն կառուցած է թանգարանին այսօրուան շէնքը որպէս վիլլա: Նիքոլա Սըրսոքը, որ մահացած է 1961 թուականին, վիլլան նուիրած է Պէյրութ քաղաքին: Անոր ցանկութեան համաձայն`վիլլան վերաձեւափոխուած է թանգարանի:
250px|մինի|Սըրսոք թանգարանին մարմարեայ աստիճանները
Թանգարանը բացուած է 1961 թուականին, լիբանանեան ժամանակակից գծագրիչներու աշխատանքներու ցուցահանդէսով` Պէյրութի մշակութային կեանքին մէջ նախադէպ ստեղծելով: Ետքը թանգարանին մէջ ցուցադրուած են լիբանանեան, ինչպէս նաեւ օտար գծագրիչներու հարիւրաւոր գործերը: Ժամանակակից արուեստի գործերէն բացի, թանգարանին մէջ կը պահուին ճափոնական փորագրութիւններ եւ իսլամական արուեստի աշխատանքներ:

## Թանգարանի ընդլայնում
Թանգարանի տարածքի ընդլայնումը կ'ենթադրուէր չորս նոր ստորգետնեայ յարկերու կառուցում` 12 միլիառ ամերիկեան տոլար ընդհանուր արժողութեամբ: Ֆրանսացի ճարտարապետ Ժան-Միշել Ուիլմոթ եւ լիբանանցի ճարտարապետ Ժաք Ապու Խալէտը մտածած են ընդլայնման նախագիծին մասին: Ընդլայնման այդ նախագիծը թոյլ կու տար մեծցնել թանգարանին տարածքը 2.000-7.000 քմ., ներառեալ նոր ցուցասրահները, գրադարանները, գրախանութը եւ երաժշտական սենեակները:

## Թանգարանի հաւաքածոյ
Թանգարանի հաւաքածոն ունի արուեստի 5.000 նմոյշ, որոնց մէջ կան նկարներ, քանդակներ, ապակիէ աշխատանքներ 18-20-րդ դարերէն մնացած: Հետեւեալ լիբանանցի եւ համաշխարհային արուեստագէտներուն աշխատանքները մնայուն կերպով կը ցուցադրուին թանգարանին մէջ.

*Շաֆիք Ապպուտ
*Մունա Պասիլի Սըհնաուի
*Լոթի Ատայմի
*Անթոն Ասֆար
*Սիմոն Պալթաքսէ-Մարթայեան
*Ժուման Պէյազիթ
*Ռաֆիք Շարաֆ
*Սալունա Ռաուտա Շուքայր
*Ժորժ Սիր
*Փոլ Կիրակոսեան
*Ժորժ Կիւվ
*Ճոն Հատեան
*Զաւէն Հատիցեան
*Մատի Հիւսէյն
*Հալիմ Ժուրտաք
*Էլի Քնան
*Վիոլա Քասսապ
*Միշէլ Էլմիր
*Լեւոն Մոմճեան
*Մունիր Նաժմ
*Օմար Օնսի
*Մոհամմատ Ռաուաս
*Արէֆ Ռայէս
*Նատիա Սայքալի
*Մոհամմատ Սաքր
*Սթիլիօ Սքամանիա
*Ժուլիանա Սերաֆիմ
*Հ. Թորոսեան
*Անիթա Թութիքեան
*Սօֆի Եարամեան
*Խալիլ Զղայպ
*Ալան Լիւ Եաուա

## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին յղումներ
*https://sursock.museum/ 
* Lebanon.com 
*Onefineart.com

Ստորոգութիւն:Լիբանան
Իսթանպուլ

**Իսթանպուլ**( - Սթանպուլ, արեւմտահայերէն՝ Կոստանդնուպօլիս կամ աւելի յաճախ գործածուած՝ կրճատուած ձեւը, Կ. պօլիս), Թուրքիոյ ամենամեծ քաղաքը, անուանումը յառաջացած է թուրքերէնի մէջ, Բիւզանդիոյ Կոստանդնուպօլիս մայրաքաղաքի բնակիչներու կողմէն՝ «իջնենք քաղա՜ք», յունարէն «իս թին փո՜լին» արտայայտութեան աղաւաղուած արտասանութեան հետեւանքէն։

## Աշխարհագրութիւն
[մինի|240px|[Պոսֆորի նեղուցը (արբանեակէն)]]
Սթամպուլը կը գտնուի հիւսիս–արեւմտեան Թուրքիոյ մէջ։ Պոսֆոր նեղուցը՝ Մարմարա ծովը կը բաժնէ Սեւ ծովէն, ինչպէս նաեւ քաղաքը կը բաժնէ եւրոպական եւ ասիական հատուածներու։

## Պատկերասրահ

Ոսկեղջյուր.jpg|Ոսկեղջիւր
Դոլմաբահչե պալատը.jpg|Տոլմապահչէ պալատը
Ստամբուլը երեկոյան.jpg|Սթամպուլը երեկոյեան
Օրթաքյոյ մզկիթը.jpg|Թաքսիմի հրապարակի մզկիթը
Իստիկլյալ փողոցը.jpg|Իսթիքլալ փողոցը
Հովհաննես Պողոս 2-րդի արձանը.jpg|Յովհաննէս Պօղոս 2-րդի արձանը
Թաքսիմ հրապարակում.jpg |Թաքսիմի հրապարակ
Թաքսիմ հրապարակ.jpg|Թաքսիմի հրապարակ
Օրթաքյոյ մզկիթ.jpg|Թաքսիմ հրապարակ մզկիթ
Սուրբ Անտուանի եկեղեցին.jpg|Սուրբ Անթուանի եկեղեցին
Ամրոց Ռումելհիսար.jpg|Ամրոց՝ Ռումելի Հիսար


## Բնակչութիւն

## Քոյր քաղաքներ

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Թուրքիոյ քաղաքներ
Ստորոգութիւն:Իսթանպուլ
Սթէֆն Քըրի

**Ուորտըլ Սթէֆն Քըրի II** (, ), ամերիկացի Փրոֆեսիոնալ պասքթէթպոլիստ, խաղարկող։ Հանդէս եկած է պասքէթպոլի ազգային միութեան (NBA) «Կոլտըն Սթէյթ Ուորիըրզ» ակումբին մէջ։

Համալսարանային առաջնութեան շրջանակներու մէջ ներկայացուած է Տեյվիտսոնի քոլէճը (2006–2009)։ 2008-2009 մրցաշրջանին եղած է ամէնաբարձր միջին միաւորներ ունեցող համալսարանային պասքէթպոլիստը (28,6 մ/խ ցուցանիշով)։

Ընտրուած է 2009 թուականի NBA տրէֆթի 7-րդ ընտրութեամբ՝ «Կոլտըն սթեյթ Ուորիըրզի» կողմէ։ 2012–13 մրցաշրջանին ռեքորտ սահամանած է՝ մէկ մրցաշրջանում իրացրած առաւելագոյն 3-միաւորնոց նետումներու Ստորոգութիւնյին (272)։ Խաղընկեր Քլեյ Թոմբսընի հետ ռեքորտ սահմանած է նաեւ մրցաշրջանի ընթացքին կատարած միախմբութիւնը 3-միաւորնոց նետումներու ասպարեզի մէջ (484)։ Թոմսըն-Քըրի խաղազոյգն այժմ կը կրէ «Սփլեշ պրատըրզ» (*"Splash Brothers"*) մականունը։ 2014-2015 մրցաշրջանի մէջ գերազանցած է իր իսկ սահմանած 272 երեքմիաւորնոց նետումներու ռեքորտը՝ այդ հասցնելով 286-ի։ Խաղաշրջանի աւարտէն ետք արժանացած է ամէնաարդիւնաւետ խաղացողի (MVP) կոչմանը, այնուհետեւ NBA-ի գերեզրափակչում պարտութեան մատնելով Լըպրան Ճեյմզի «Քլիվլընտ Քէվըլիերզին», նուաճել NBA-ի գաւաթը։

NBA-ի նախկին պասքթէթպոլիստ Տել Քըրիի եւ նախկին վոլիպոլիստուհի Սոնիա Քըրիի որդին է։

## Կենսագրութիւն
Ծնած է պասքթէթպոլիստ Տել Քըրիի եւ վոլիպոլիստուհի Սոնիա Քըրիի ընտանիքին մէջ՝ Ակրոն քաղաքը (Օհայո նահանգ), սակայն տեղափոխուած է Շառլոթ (Հիւսիսային Քարոլինա), ուր հայրը սկսած է խաղալ «Շառլոթ Հորնեթսի» կազմին մէջ։ Ունի կրտսեր եղբայր՝ Սեթ անունով, որ ներկայիս հանդիսացած է NBA-ի զարգացման լիկայի «Էրի Պեյհոքս» ակումբին մէջ։ Մանկութեան տարիներուն Քըրին յաճախած է Մոնդեսորիի կրթական ծրագրով։

2001-2002 թուականներուն Քըրին ապրած է Թորոնթոյի մէջ, քանի որ հայրն այդ ընթացքին ելոյթներ ունէր «Թորոնթո Ռեբթըրզի մէջ»։ 7-րդ եւ 8-րդ դասարաններուն հանդիսացած է տեղի դպրոցներէն մէկի պասքթէթպոլային հաւաքականի ընթացքին՝ ունենալով անպարտելի մրցաշրջան։

Որպէս աւագ դպրոց, յաճախած է Շառլոթի քրիստոնէական դպրոցը (Charlotte Christian School), որու պասքթէթպոլային հաւաքականի մէջ հանդիսանալու տարիներուն բազմաթիւ առիթներով ընդգրկուած է «all-state», «all-conference» խորհրդանշական հաւաքականներու մէջ, ինչպէս նաեւ երեք անգամ ճանչցուած է ժողովային մրցանակակիր։ Դպրոցն աւարտելէ եսք ընդունուած է Տեյվիտսըն Քոլէճի կրթաթոշակային ծրագիրը՝ երեք ուսումնական տարի համալսարանային առաջնութեան շրջանակներուն մէջ ներկայացնելով «Ուայլտքէթս» ակումբը։ Համալսարանային տարիներուն Քըրին կը սահմանէ ռեքորտ (համալսարանի եւ Հարաւային պատմութեան մէջ)՝ սահմանած միջին միաւորներու բաժամունքին մէջ, երկու անգամ ճանչցուած է Հարաւային տարուայ պասքէթպոլիստ։ Համալսարանի երկրորդ տարին Քըրին սահմանած է նաեւ NCAA-ի ռեքորտ՝ մէկ մրցաշրջանի մէջ իրացրած երեք միաւորանոց նետումներու Ստորոգութիւնյին մէջ։

Բաց թողնելով վերջին համալսարանային տարին, Քըրին մասնակցութեան յայտ ներկայացուցած է 2009 թուականի NBA-ի տրէֆթին մէջ։ Առաջին հանգրուանին 7-րդ համարով Քըրին ընտրուած է «Կոլտըն Սթէյթ Ուորիըրզի» կողմէ։

## Ծանթագրութիւններ

## Արտաքին յղումներ
* Էջը NBA.com կայքին մէջ
* Էջը Պասքէթպոլ-ռեֆերենսով

Ստորոգութիւն:1988 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:14 Մարտի ծնունդներ
Սթոքհոլմ

**Սթոքհոլմ**() Շուէտի մայրաքաղաքը, Շուէտի եւ Սկանտինաւիոյ մեծագոյն քաղաքն է։ Բնակչութիւնը՝ ։ Տեղակայուած է Մելարէն լիճի արեւելեան մասը։ Սթոքհոլմի մէջ կը գտնուի Շուէտի թագաւորի նստավայրը, Արլանտա միջազգային օդակայանը, շուէտական կառավարութիւնը եւ խորհրդարանը (շուէտերէն՝ riksdag)։

13-րդ դարուն անիկա համարուած է երկրի կարեւորագոյն առեւտրական կեդրոնը։ Քաղաքի պատմական տուեալները շատ կարեւոր եղած են երկրի համար։ Քաղաքը կառուցուած է տասնըչորս առանձին, իրար հետ կապ չունեցող կղզիներուն մէջ, ուր հնարաւոր էր փակել նաւերուն մուտքը դէպի Մելարէն լիճ։ Անուան առաջին մասը՝ «սթոք» կը նշանակէ գերան, իսկ երկրորդը՝ «հոլմ»՝ փոքր կղզի։

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Սթոքհոլմ
Սթրասպուրկ

Սթրասպուրկ (), Էլզաս՝ նահանգ Ֆրանսայի Արեւելքը, մայրաքաղաք եւ գլխաւոր քաղաք, ինչպէս նաեւ Եւրոպական խորհրդարանին պաշտօնական նստավայրը։ Գերմանիոյ սահմանին գտնուելով՝ անիկա նաեւ Ստորին-Ռեյն մասին մայրաքաղաքն է։ Էլզասի բնակչութիւնը պատմականօրէն գերմանախօս է, որմով կը բացատրուի քաղաքին գերմանական անուանում ունենալը։
2008-ի տուեալներով՝ արուարձանները ներառեալ, Սթրասպուրկը ունի 884,988 բնակիչ։

### Սթրասպուրկի կարեւոր հաստատութիւններ
Սթրասպուրկի մէջ կը գտնուին շարք մը եւրոպական կառոյցներ, ինչպէս՝ Եւրոպայի Խորհուրդը (կից Մարդու իրաւունքներու Եւրոպական դատարանը, Դեղերու որակի Եւրոպական վարչութիւնը, եւրոպական լսողատեսական դիտարանը) եւ եւրոպական մասնաշէնքը, ինչպէս նաեւ եւրոպական խորհրդարանը եւ եւրամիութեան Մարդու իրաւունքներու Եւրոպական պաշտպանը։ Սթրասպուրկի մէջ կը գտնուի նաեւ Ռէյնի  նաւարկութեան կեդրոնական յանձնաժողովը եւ Մարդու իրաւունքներու միջազգային հիմնարկը։

Սթրասպուրկի պատմական կենդրոնը 1988-ին ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի կողմէ դասակարգուած է իբրեւ Համաշխարհային Ժառանգութիւն։ Սթրասպուրկ ներծծուած է Ֆրանքօ-Գերմանական մշակոյթով եւ հակառակ անոր, որ պատմութեան ընթացքին թէժ հարցեր ծագած են, անիկա դարեր շարունակ Ֆրանս-Գերմանական միասնութեան կամուրջ հանդիսացած է։ Յատկապէս Սթրասպուրկի համալսարանը՝ ներկայիս երկրորդ մեծագոյնն է Ֆրանսայի մէջ, որ Կաթոլիկ եւ Բողոքական մշակոյթներու համակեցութեան վառ օրինակ մըն է։ Իսլամական պաշտամունքին համար նախատեսուած ամենամեծ վայրը՝ Սթրասպուրկի մզկիթը 27 Սեպտեմբեր 2012-ին պաշտօնապէս բացած է Ֆրանսայի ներքին գործերու նախարար Մանուէլ Վալսը։

#### Տնտեսութիւն
Տնտեսապէս Սթրասպուրկ արդիւնաբերութեան եւ մեքենաշինութեան կարեւոր կեդրոն մըն է, ինչպէս նաեւ ճանապարհային, երկաթուղային եւ գետերու հանգոյց մը։ Սթրասպուրկի նաւահանգիստը, Ռէյն գետի ափին գտնուող երկրորդ մեծ նաւահանգիստն է։ Սթրասպուրկ նորարարութեան մակարդակով Ֆրանսայի մէջ երրորդն է, իսկ աշխարհի տարածքին 18-րդը։

## Բնակչութիւն

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Ֆրանսայի քաղաքներ
Սթրատիվարիուս

**Սթրատիվարիուս**, սպանական միջազգային կանացի հագուստի ցանց։

## Պատմութիւն
Սթրատիվարիուսը հիմնադրուած է 1994 թուականին ընտանիքի մը կողմէն, սակայն 1999 թուականէն սկսած է ան *Inditex* ընկերութեան մաս հանդիսանալ։ Այժմ վաճարանիշը ունի աւելի քան 877 խանութ, շուրջ 57 երկիրներուն մէջ, ներառեալ Հայաստանի մէջ։

## Շփոթմունք
Յաճախ Սթրատիվարիուսը կը շփոթեն յայտնի երաժշտական գործիքներ ստեղծող ընտանիքի՝ Սթրատիվարիուսի հետ։

## Stradivarius–ը աշխարհի տարածքին
[մինի|Սթրատիվարիուսի խանութը [Ֆիլիփիններու մէջ]]
Սթրատիվարիուսը ունի խանութներ հետեւեալ երկիրներուն մէջ՝ Մարոք, Եգիպտոս, Մեքսիքա, Քոլումպիա, Քոսթա Ռիքա, Տոմինիքեան Հանրապետութիւն, Էքուատոր, Կուաթեմալա, Հոնտուրաս, Սալվատոր, Բանամա, Չինաստան, Սաուտեան Արաբիա, Թուրքիա, Ինտոնեզիա, Ճաբոն, Ղազախստան, Լիբանան, Յորդանան, Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններ, Հարաւային Քորեա, Ֆիլիփիններ, Սինկափուր, Թայլանտ, Օման, Քաթար, Քուէյթ, Պահրէյն, Սպանիա, Ռուսաստան, Լեհաստան, Իտալիա, Ֆրանսա, Փորթուկալ, Յունաստան, Ռոմանիա, Ուքրանիա, Հունկարիա, Կիպրոս, Պուլկարիա, Սլովենիա, Սլովաքիա, Լաթվիա, Խորվաթիա, Հայաստան, Իռլանտա, Մալթա, Չեխիա, Պոսնիա եւ Հերցեգովինա, Սերպիա, Ալպանիա, Անդորա,Ազրպէյճան, Էսթոնիա, Վրաստան, Մակեդոնիա, Մոնթենեկրօ, Միացեալ Թագաւորութիւն։

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Սպանական ընկերութիւններ
Օմար Սի

**Օմար Սի** (, 20 Յունուար 1978), ֆրանսացի դերասան, Սեզար շարժանկարի մրցանակի դափնեկիր**,**

## Կենսագրութիւն
Օմար ծնած է սենեկալցի բանուորի եւ մաւրիտանուհի տնային տնտեսուհիի ընտանիքի մէջ։ Անոր ծնողքը երկուքն ալ ֆուլբէ ազգութեան ներկայացուցիչներ էին։ Օմար եղած է ընտանիքի 8 զաւակներէն չորրորդը։

դպրոց ուսանած  միջոցին, Օմար սկսած է աշխատիլ ռատիոյի մէջ։ Աւարտելով դպրոցը՝ ստացած է առաջարկ արտադրողական ընկերութենէն սկսելու իր ցուցադրութիւնը, որու արդիւնք վերածուեցաւ «Օմարը եւ Ֆրետը» () կատակերգական հեռուստացուցադրութեան։ Անոր գործընկերը եղած է դերասան Ֆրետ Տեստոն։

Դերասանին մեծ ճանաչում բերած է Դրիսի դերը, որ ան մարմնաւորուած է 1+1 ֆիլմին մէջ։ Այդ դերի համար Սին ստացած է Սեզար կինոմրցանակ «տղամարդու լաւագոյն դերի համար», ինչպէս նաեւ  Ոսկէ արբանեակ կինոմրցանակին իր թեկնածութիւնը կը դրուի։

### Անձնական Կեանք
Ամուսնացած է Էլէն Սիի հետ։ Անոնք ունեցած են չորս զաւակ։

Օմար Սին իսլամ է։

## Ծանօթագրութիւններ
 

Ստորոգութիւն:Ֆրանսացի դերասաններ
Սթիվըն Չպոսքի

**Սթիվըն Չպոսքի** (, ծնած 25 Յունուար, 1970), ամերիկացի բեմադրիչ, գրող եւ թատերագիր: Յայտնի դարձած՝ «The Perks Of Being A Wallflower» վէպը գրելէն ետք, ինչպէս նաեւ նկարահանած է համանուն ֆիլմ՝ գիրքի հիման վրայ:

## Կենսագրութիւն
Չպոսքին ծնած է Փենսիլվէնիայի Փիթսպըրկ քաղաքին մէջ: Անոր մայրը՝ Լիան, հարկային տեսուչ է, իսկ հայրը՝ Ֆրետ Չպոսքին, մետաղային ընկերութեան մը CFO եւ խորհրդատու: Չպոսքին ունի Սթէյսի անունով քոյր: Ան մեծցած է կաթողիկէ միջավայրի մը մէջ:: Դեռահաս տարիքին Չպոսքին լաւ կ'ուսումնասիրէ դասական գրականութիւն, սարսափներ եւ երեւակայական գրականութիւն: Անոր արուեստին վրայ մեծ ազդեցութիւն ձգած են Սալինկըրի «The Catcher In The Rye» գիրքը, ինչպէս նաեւ Ֆիդզճէրըլտի «Tennessee Williams»-ը:: Չպոսքին երկրորդական դպրոցը աւարտած է 1988 թուականին, որմէ ետք հանդիպած է Սթիուըրթ Սթըրնին` թատերագիր «Rebel Without a Cause» 1955-ի ֆիլմին, որուն մէջ Ճէյմզ Տինը դերակատարութիւն ունեցած է:

## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին յղումներ
* Սթիվըն Չպոսքի

Ստորոգութիւն:1970 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:25 Յունուարի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Փենսիլվանիա ծնածներ
Սթիվըն Իունիվըրս

**Սթիվըն Իունիվըրս** ( «**Սթիվընի տիեզերքը**») Ամերիկեան շարժապատկեր մըն է, ստեղծուած Րէպէքայ Շուկըրի () կողմէ եւ որ կը ցուցադրուի Քարդուն Նէթուըրքի () վրայ։ Շարժապատկերին պատմութիւնը կը կեդրոնանայ Սթիվըն անունով մանչի մը վրայ, որ կ’ապրի եւ կը մեծնայ երեք կախարդական էակներու հետ, Քրիսդալ Ճէմզ-երը (), Կարնէթ (), Ամէթիսթ (), Բըրլ () եւ որոնց հետ աշխարհը կը պաշտպանէ իրենց ցեղի վտանգներէն։ **Սթիվըն Իունիվըրս**ը միակ շարժապատկերն է որ ստեղծուած է աղջկայ մը կողմէ եւ որու գաղափարը մէջտեղ բերած է Րէփեքան, երբ ուրիշ շարժապատկերի մը վրայ՝ Ատվէնչըր Թայմ () կ'աշխատէր։ Ցուցադրուելու կը սկսի Նոյեմբեր 4, 2013-ին։

Սթիվըն Իունիվըրս ստացած է քննադատական ցնծութիւն իր արուեստի պատկերին, երաժշտութեան, ձայնեղութեան, յատկանշման խորութեան եւ ստեղծաբանութեան գիտութեան կառուցման համար։ Հաղորդաշարը թեկնածու նշանակուած է Էմի Աուորտի () նաեւ Աննի Աուորտի ()։ Յուլիս 2015-ին հաստատուեցաւ, որ հաղորդաշարը պիտի նորոգուի երրորդ անգամ ըլլալով։ Քոմիքսներ, գիրքեր եւ վիտէօ խաղեր ստեղծուեցան հաղորդաշարէն ներշնչուած։

## Պատմութիւն
Շարժապատկերը տեղի կ'ունենայ Պիչ Սիդի-ին () Տէլմարվա Բէնինուլաին մէջ, Ամերիկայի արեւելքը եւ ուր անմահ կախարդական մարտիկները, Քրիսդալ Ճեմզերը, ծովափին վրայ գտնուող հին տաճարի մը մէջ կ'ապրին։ Անոնց մարմինները իգական, մարդանման ձեւ ունին եւ որոնք կը ստեղծուին իրենց գոհարներէն, որոնք իրենց կեանքի միջուկներն են։ Քրիսդալ Ճեմերը բաղկացած են, Կարնէթ, Ամէթիսթ, Բըրլ, եւ Սթիվընէ, որ կես մարդ, կես «Ճէմ» մանչ մըն է, եւ որու գոհարը ժառանգած է մօրմէն, Ճէմերուն նախկին առաջնորդը, Րոզ Քուորձ ()։ Սթիվըն կը փորձէ գիտնալ ինչպէս իր կախարդական ուժերը գործածել, միեւնոյն ատեն, ան իր օրերը կ'անցընէ իր մարդ հօր, Կրեկին, մտերիմին՝ Գոնիին (), Պիչ Սիթիի բնակիչներուն կամ Ճէմերուն հետ։

Հաղորդաշարը կը յայտնէ թէ չորս Ճէմերը մնացորդներ են նախկին քաղաքակրթութենէ մը։ Իրենց այցելած վայրերուն մեծամասնութիւնը աւերակներ էն, որոնք ատենօք կարեւոր էին իրենց մշակոյթին մէջ, սակայն ժամանակի ընթացքին քանդուած են։ Ճէմերը անջատուած են իրենց երկիրէն եւ յայտնի կը դառնայ թէ հրեշները, որոնց դէմ կը կռուին, ժամանակին իրենց նման էակներ էին, սակայն կորսնցուցած են իրենց բնաւորութիւնն ու միտքը։ Պատմութեան ընթացքին, կը յայտնուի թէ «Րոզ Քուորձ», «Սթիվընին» մայրը, Ճէմերուն երկրին դէմ ապստամբութեան ղեկավարը եղած է, որ յաջողած է։

## Երկրպագուներու համայնք
2015 թուականին լրատուական հրատարակչութիւններու ուշադրութիւնը գրաւած է zamii070 մականունով նկարչուհիիւ պատմութիւնը, որ զանգուածային հալածանքի ենթարկուած է այն բանէն յետոյ, երբ քանի մը անգամ նկարած է Ռոզա Կուարցին (բիւրեղեայ ակնեղէն) շատ նիհար ձեւով, թէեւ մուլտսերիալին մէջ ան ունի զանգուածային մարմնակազմութիւն։ Չդիմանալով հալածանքներուն աղջիկը փորձած է ինքնասպան ըլլալ։ Մուլտսերիալի ստեղծողներ Իան Ջոնսը եւ Ռեբեկկա Շուգարը աջակցած են zamii070-ին, ըսելով թէ հաւանութիւն կու տան երկրպագուներուն՝ ստեղծագործութեան ազատութեան։ Հարկ է նշել, որ Ռոզա Կուարցի սկզբնական կերպարը անիմացիոն շարքին մէջ պատկերուած էր նիհար մարմնակազմութեամբ։ Կարծիք կայ, որ ֆան-համայնքի մէկ մասը իրեն չարդարացուած թշնամական կը պահէ՝ թաքնուելով ներառականութեան ետեւ։

## Տես նաեւ

* Քեռի Պապիկ

## Ծանօթագրութիւններ
Սիան

250px|մինի|Սիան

**Սիան** (չինարէն՝|西安||Xī'ān|Սիան), քաղաք՝ Չինաստանի Շաանսի նահանգին մէջ։ Սիանը ունի շատ հին պատմութիւն։ Հիմնուած է աւելի քան 3100 տարի առաջ։ Երկրի՝ 13 դինաստիաներու կառավարութեան ժամանակ, եղած է Չինաստանի մայրաքաղաքը։

## Քոյր քաղաքները

* Աթենք (յուն․՝ Αθήνα), Յունաստան
* Բիրմինգհեմ (անգլ.՝ Birmingham), Մեծ Բրիտանիա
* Պրազիլ (պորտ.՝ Brasilia), Պրազիլ
* Դնեպրոպետրովսկ (ուքրաներէն՝ Дніпропетровськ), Ուքրանիա
* Տորթմունտ (գերմ.՝ Dortmund), Գերմանիա
* Սպահան (պարս.՝ صفهان), Իրան
* Ճոհանսպըրկ (անգլ.՝ Johannesburg), ՀԱՀ
* Քաիթխանէ (թրքերէն՝ Kağıthane), Թուրքիա
* Քանզաս Սիթի (անգլ.՝ Kansas City), Միսսուրի, ԱՄՆ
* Գադմանտու (նեպալ.՝ काठमाडौं), Նեպալ
* Քեպեք (ֆր.՝ Ville de Québec, անգլ.՝ Quebec City), Քեպեք, Քանատա
* Քենտճու (կորեերեն՝ 경주시, 慶州市), Հարաւային Քորէա
* Գիոդո (ճապ.՝ 京都市), Ճափոն
* Գորտոբա (իսպ.՝ Córdoba), Արժանթին
* Գուսգօ (իսպ.՝ Cuzco), Բերու
* Լահոր (ուրտու՝ لاہور‎), Փաքիստան
* Նարա (ճապ.՝ 奈良市), Ճափոն
* Պօ (ֆր.՝ Pau), Ֆրանսա
* Պոմպեյ (իտալ.՝ Pompei, լատին․՝ Pompeii), Իտալիա
* Իսթանպուլ (թրքերէն՝ Istanbul), Թուրքիա
* Ֆունապասի (ճափ.՝ 船橋市), Ճափոն
* Էտինպըրկ (անգլ.՝ Edinburgh), Շոթլանտիա
* Եաշ (ռումաներեն՝ Iaşi), Ռումանիա
* Գիւմրի (հայերէն՝ Գյումրի), Հայաստան

## Ծանօթագրութիւն
Ստորոգութիւն:Չինաստանի քաղաքներ
Նուէր Սիլահլը

**Նուէր Սիլահլը-Տատուրեան** (), հայ բանաստեղծ:

## Կենսագրութիւն
Ծնած է Պոլիս, ուսանած է տեղւոյն «Տատեան» եւ «Սահակեան-Նունեան» վարժարաններուն մէջ, ապա վկայուած որպէս ճարտարապետ՝ Պոլսոյ «Եըլտըզ Թեքնիք» համալսարանէն։

Փոքր տարիքէն սիրած է նկարչութիւնը եւ իր ստեղծագործութիւնները ներկայացուած են անհատական ու հաւաքական ցուցահանդէսներու մէջ․ 1988-էն սկսեալ երեք տարի աշակերտած է արուեստագէտ Քրիստին Սալէրիի։ Ներկայիս կը շարունակէ հետեւիլ Համալսարանի նկարչութեան դասընթացքներուն։

Ամուսնացած է Նորայր Տատուրեանի հետ եւ բախտաւորուած երեք զաւակներով։ Անոնք այժմ կ'ապրին Փասատինա, ԱՄՆ։

## Ստեծագործութիւններ
Գրել սկսած է նախակրթարանի տարիներէն։ Առաջին բանաստեղծութիւնը հրատարակուած է 1982-ին «Նոր Մարմարա» օրաթերթին եւ «Նոր Սան» պարբերաթերթին մէջ, որուն խմբագրական մարմնին մաս կը կազմէ։

1990-ին, Տ. Շնորհք Ս. Պատրիարք Գալուստեանի անուան, արձակ եւ չափածոյ գրութիւններու մրցոյթներուն՝ շահած է առաջնութեան երկու մրցանակներ։ Իսկ «Նոր Սան»ի կողմէ կազմակերպուած հարցրազրոյցի մրցանքին հանդիսացած է երկրորդ։

Ն. Սիլահլը պոլսահայ նոր սերունդի տաղանդաւոր բանաստեղծներէն մին է։ Ինքնատիպ ոճ, գաղափարի նորութիւններ եւ սրամտութիւն գլխաւոր յատկանիշերը կը կազմեն իր քերթողութեան։

## Ծանօթագրութիւններ

## Աղբիւրներ
* 

Ստորոգութիւն:Հայ բանաստեղծներ
Սիլաշիի բազմանիստ

**Սիլաշիի բազմանիստ** ()՝ ոչ ուռուցիկ, թորին տեղայնաբանօրէն համարժէք բազմանիստ է: 1977-ին անիկա յայտնագործած հունգարացի թուաբանագէտ Լայեոշ Սիլաշիի  անունով է:
## Նկարագրութիւն
Սիլաշիի բազմանիստը եօթը նիստերէն կազմուած է, որոնցմէ իւրաքանչիւրը միւս բոլորին հետ ունի ընդհանուր կող մը: Նոյն յատկութիւն ունեցող միակ այլ բազմանիստը քառանիստն է: Որպէս հետեւանք, ճիշդ գունաւորելու համար (անանկ, որ հարեւան նիստերն ըլլան տարբեր գոյներով) եօթը գոյն անհրաժեշտ է:Ունի 14 գագաթ եւ 21 կող: Նիստերու երեք զոյգերը նոյնական են, եօթներորդ նիստն ունի բազմանիստի նոյն պտտման առանցքը:
## Նիստերու Ամբողջական Հարեւանութիւն

Որեւէ երկու նիստի հարեւանութեամբ օժտուած f-նիստանի (face) բազմանիստի անցքերու h (hole) քանակը կրնայ ստացուիլ Էյլերի բնութագրիչի բանաձեւէն՝ h = \frac{(f - 4)(f - 3)}{12}:Այս հաւասարումը բաւարար է քառանիստի համար, ուր  h = 0 եւ f = 4 ,  ինչպէս նաեւ Սիլաշիի բազմանիստի համար, ուր  h = 1 եւ f = 7:

Յաջորդ հնարաւոր լուծումն է՝  h = 6 եւ f = 12, որ կը համապատասխանէ 44 գագաթ եւ 66 կող ունեցող բազմանիստի մը, սակայն տակաւին յայտնի չէ՝ ատանկ տուեալներով երկրաչափական մարմին գոյութիւն ունի՞, թէ՞ ոչ։ Ընդհանրապէս՝ սա հաւասարումը կրնայ բաւարարել միմիայն, երբ  f-ը 12-ի բաժնելով կը ստացուի 0, 3, 4, կամ 7 մնացորդ։
## Արտաքին Յղումներ
* Սիլաշիի բազմանիստ՝ Փռուածքը հոս է՝ CutOutFoldUp.com
## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Երկրաչափական մարմիններ
Սիլէնտ

**Սիլէնտ**(Sealand), 1967-ին Անգլիական բանակին հին գնդապետին՝ Ռոյ Պադէսին(Roy Bates) եւ իր ընտանիքին կողմէ հիմնուած է: Դատական իմաստով վիճելի, կղզիի նմանող երկիր մըն է:

Միջազգային ծովերուն միջեւ գտնուելուն համար կղզին պետութիւն ըլլալով կրնանք կոչել ըսող Պադէս, ինքզինքը «իշխան» կոչեց: Յաջորդ տարի, Թագաւորութեան Լուսավառութիւնը Ռոյը կղզիյեն նետելու ջանաց, բայց կղզիյեն կրակեցին եւ զինուորները ձեռքերը պարապ ետ դարձան:

Աւելի վերջ Անգլիական դատախազ մը, կղզիյին Անգլիական ծովերէն 10 կմ(6 միլ) հեռու ըլլալուն համար Ռոյ Պադէսը իրաւացի գտաւ: 1974-ին Պադէս սահմանադրութիւն մը հանել/ձեռք բերել ուզեց ու ետեւէն ինքնավարութեան խորհրդանշան մը ըլլալով դրոշակ մը, ազգային քայլերք եւ Ամերիկան Տօլարին հետ համարժէք եղող Սիլէնտ Տօլարն ընդունեց: Յիմայ Սիլէնտը, Միացեալ Թագաւորութենէ զատ կ'իշխէ/գերիշխանութիւն կը գալեցնէ:

Հիւսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետութեան հետ ազգային մարզական հանդիպում մը ըրածեն եւ ՀԿԹՀն 17-1 յաղթած է:

Յունուար 2007նին, երկիրը 10,000,000 Տինարին ծախու ելած է:

2012են սկսեալ Սիլէնտ Օնլայն Քասինօ(Sealand Online Casino) ծրագիրով Իշխանը ու ընտանիքը երկրի տնտեսութիւնը զօրացնելու կը նպատակէն:

Սիլէնտին հիմնադիրը Իշխան Ռոյ Պադէս, 9 Հոկտեմբեր 2012-ին(91 տարեկանին) Անգլիա մէջ գտնուող դարմանատունին մը մէջ մահացած էր: Վերջին տարիներուն Ալցհեյմերի հիւանդութիւնը ունեցած է: Փատոյ Ռօյ Պադէսին մահեն վերջը նոր իշխանը, Իշխան Նաիպի Միճխաէլ Պադէս(Naibi Michael Bates) եղած է:
Ստորոգութիւն:Երկիրներ այբբենական կարգով
Սիլվան Յ.Ք.

**Սիլվան Յ.Ք.** (1898-1962), բուն անունով՝ Յովսէփ Քէշիշեան։

## Կենսագրութիւն

Ծնած է Տիգրանակերտի Սիլվան գիւղը(1898) եւ մահացած՝ ԱՄՆու մէջ(1962)։ Յաճախած է Պէրպէրեան վարժարան։ Ուսուցչագործած է Պէրպէրեան, Գարակէօզեան եւ Կեդրոնական վարժարաններուն մէջ։ Վարած է քարտուղարի պաշտօն Ազգային Պատրիարքարանի մէջ։

Աշխատակցած է իսթանպուլահայ մամուլին բանաստեղծութիւններով, արձակ էջերով, գրադատումներով եւ թարգմանութիւններով։ Վարած է խմբագրական պաշտօններ իսթանպուլահայ զանազան թերթերու մէջ։ խմբագրած է *Ընդարձակ Տարեցոյց Ս. Փրկիչ Ազգային* *Հիւանդանոցի [[1935]]-ի թիւը։*

Կեանքի վերջին շրջանին հաստատուած է ԱՄՆ։

## Հրատարակուած Գործեր

-Փիէռ Լուիսի Ափրոտիտէ (թարգմանութիւն) - Իսթանպուլ,1925։

-Փօլ Մօնֆէրրանի Ինչպէս Գողցան Ցարերուն Թագը (թարգմանութիւն) - Իսթանպուլ, 1925։

-Կիւսթաւ Ֆլօպէօի Մատամ Պօւառի (թարգմանութիւն) - Իսթանպուլ, 1927։ Պէյրութ, 1%3 (մատենաշար Ազդակի, թիլ 94)։

-Տէլլի Նատիա (թարգմանութիւն) - Իսթանպուլ, 1927։

-Փիէռ Տը Քուլվէնի Արտին Ձայնը (թարգմանութիւն) - Իսթանպուլ, 1927։

-Հանրի Կռէվէլի Սօնիա (թարգմանութիւն) - Իսթանպուլ, 1927։ Պէյրութ, 1960 (մատենաշար Ազդակի, թիւ 87)։

-Ալֆրէտ Մաշառի Այն Գիշեր (թարգմանութիւն) - Իսթանպուլ,
1930։

-Ա. Արմանտիի Արապէլչա (թարգմանութիւն) - Իսթանպուլ, 1930։

-Քլօտ Անէի Մայէրչինկ (թարգմանութիւն) - Իսթանպուլ, 1930։

-Ալպոմ Նոր Ծիշշի Միութեան (յուշամատեան) - Իսթանպուլ,
1930։

-Արշայոյսէն Առաջ (արձակ էջեր) - Հալէպ, 1945։

-Չէրնիքովի Խենթ Օրեր (թարգմանութիւն) ֊ Իսթանպուլ։

## Ծանոօթագրութիւններ
Ալիսիա Սիլուերսթոն

**Ալիսիա Սիլուերսթոն** (; ծնած է՝ 4 Հոկտեմբեր 1976 (40 տարեկան), Սան Ֆրանցիսքոյ, Գալիֆորնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի։

Դերասանական ծաղրանկար սկիզբը նկարահանած է *[[Aerosmith]]* ռոք-խումբի երաժշտական տեսահոլովակներուն մէջ։ Դերասանուհին յաջողութիւն բերած է «Տարուածութիւն» (1993) ֆիլմը։ Հանդիսատեսին յայտնի է նաեւ «Պայթիւն անցեալից» եւ «Պաթմանը եւ Ռոպինը» ֆիլմերէն։

## Ֆիլմագրութիւն
### Դերակատարումներ

### Արտադրողներ

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Հոլիուուտեան դերասաններ
Ստորոգութիւն:Ամերիկացի դերասանուհիներ
Ստորոգութիւն:1976 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:4 Հոկտեմբերի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Սիմէոն Աւդալեան

**Սիմէոն Աւդալեան**, Նոր Ջուղայեցի հայ վաճառական։

1676-ին Աստրախանի ճամբով Մոսկուա կ՛երթայ իր հետ տանելով մետաքսեղէն։ Այնտեղէ կ՛անցնի արտասահման՝ Շուէտ եւ եւրոպական ապրանքով Պարսկաստան կը վերադառնայ։ Մինչեւ 1692, ան մի քանի անգամ Ռուսաստան եւ արտասահաման կ՛երթայ։

## Աղբիւր
* Բառարան Հայ Կենսագրութեանց, Ա. հատոր, Թիֆլիս 1904, էջ 172:
Սիմոն Աբգարեան

**Սիմոն Աբգարեան** (), Ֆրանսահայ յայտնի դերասան:

## Կենսագրութիւն

### Դերասանական Ասպարէզ

1971-1977 տարիներուն, երիտասարդ Աբգարեան իր հօր ու մօր հետ ապրած է Լիբանան, ուր յաճախած է հայկական վարժարան, միաժամանակ սորվելով նաեւ ֆրանսերէն եւ անգլերէն լեզուները: 1977-ին Աբգարեան վերստին տեղափոխուած է Փարիզ: Քանի մը տարի ետք ան փոխադրուած է Նիւ Եորք, ուր պարի եւ դերասանութեան իր դասերը շարունակած է Նիւ Եորքի Անդրանիկ Թատերախումբին հետ: Ապա տեղափոխուած է Լոս Անճելըս, Քալիֆորնիա:

1983-1985 ան ուսանած է դերասանութիւն եւ մաս կազմած է ՀԲԸՄ-ի Արտաւազդ Թատերախումբին, Ժիրայր Փափազեանի ղեկավարութեամբ:

1984-ին ան մասնակցած է աշխատանքային հանդիպումներուն հռչակաւոր Թէաթր տիւ Սոլէյի, որ Օլիմփիքս Արթ Ֆեսթիվըլի ծիրին մէջ կ'այցելէր Լոս Անճելոս:

1985-ին Սիմոն Աբգարեան կը վերադառնայ Փարիզ, ուր ձեռք կը բերէ թատերական դերասանական յաջողակ ասպարէզ եւ ութ տարի կը համագործակցի Արիան Մնուշքինի՝ Թէաթր տիւ Սոլէյի հռչակաւոր բեմադրիչին հետ:

2001-ին Աբգարեան կը տիրանայ ֆրանսական թատրոնի դերասանի ամէնէն բարձր մրցանակին՝ «Մոլիէր» մրցանակին, «Հրէշը լուսնի վրայ» թատերախաղին մէջ իր ստանձնած դերին համար::

1993-ին Աբգարեան եւ իր դերասանուհի-բեմադրիչ կինը՝ Քաթրին Շչոպ, Փարիզի մէջ հիմնեցին իրենց սեփական թատերախումբը՝ «T.E.R.A.» Թ.Ե.Ր.Ա. (Թէաթր Էսփաս Ռըշերշ Աքթէոր), ուր Աբգարեան դերեր ստանձնած եւ բեմադրած է դասական եւ ժամանակակից թատերախաղեր:

Աբգարեան  արժանացաւ երեք «Մոլիէր»ներու 2020-ին:

### Շարժապատկերի Ասպարեզ

Աբգարեան առաջին անգամ ժապաւէնի մէջ դեր ստանձնած է 1989-ին:

Շարժապատկերի իր ասպարէզի սկզբնական շրջանին Աբգարեան արդիւնաբեր համագործակցութիւն ունեցաւ Սետրիք Քլափիշչի հետ, ֆրանսական վեց ժապաւէններու մէջ, հռչակ ստանալով մրցանակակիր «Շաքէոն շերշ սոն շա» (1996) ժապաւէնով:

Ան արժանացաւ քննադատներու բարձր գնահատանքին Ատոմ Էկոյեանի մրցանակակիր «Արարատ» (2002) ժապաւէնին մէջ գեղանկարիչ Արշիլ Կորքիի կերպարը մարմնաւորելու համար:

Աբգարեան մրցանակներ շահած է «Թու թէյք է ուայֆ» (2004) ժապաւէնին մէջ Էլիահուի դերը կատարելու համար (բեմադրիչ՝ Ռոնիթ Էլքապէց): Ան մեծ ոստում արձանագրեց «Քազինօ Ռուայալ» (2006) ժապաւէնին մէջ Ալեքս Տիմիթրոսի երկրորդական դերով հանդէս գալով եւ Տանիէլ Քրէյկի կողքին քանի մը ուժեղ տեսարաններու մէջ խաղալով:

### Հայ Դատ

Սիմոն Աբգարեան մեծապէս մասնակից է հայ ժողովուրդին առնչուող մարդասիրական դատերուն: Բազմաթիւ բարեսիրական եւ հայ դատի ձեռնարկներու ու հանդիսութիւններու ընթացքին, ան եղած է յաճախակի մասնակից, հիւրընկալ եւ հաղորդավար: 2006-ի Հոկտեմբերին ան նաեւ մաս կազմած է Ֆրանսայի նախագահ Ժաք Շիրաքի հետ Հայաստան այցելող պատուիրակութեան:

## Տե՛ս նաեւ
* 1915 (ֆիլմ)

## Ծանօթագրութիւններ

## Աղբիւրներ
* Հակիրճ կենսագրութիւնը ֆրանսերէնով.
Ստորոգութիւն:Սփիւռքահայեր
Ստորոգութիւն:Հայ դերասաններ
Ստորոգութիւն:Ֆրանսահայեր
Սիմոն Այնէճեան

**Սիմոն Այնէճեան** ՀՅ Դաշնակցության Կիպրոսի ներկայացուցիչ **,** «Կիպրահայեր» թերթի խմբագիր, Կիպրոսի Հայ Դատի յանձնախումբի ատենապետ։«Կիպրահայեր» կալքէջի արտօնատէր ու խմբագիր

## Պարգեւներ, ՇքանշաններՍիմոն Այնէճեան
ՀՀ Անկախութեան 23-րդ Տարեդարձին Առիթով Պարգեւատրում:

Հայրենիք-սփիւռք կապերու ամրապնդման գործին մէջ ներդրած նշանակալի աւանդի համար, Մարտ 16, 2014-ին, Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահ Սերժ Սարգիսեանի գլխաւորած պատուիրակութեան Կիպրոս կատարած պաշտօնական այցելութեան ծիրէն ներս, Նիկոսիոյ Ազգային Առաջնորդարանի «Վահրամ Իւթիւճեան» սրահին մէջ տեղի ունեցած՝ կիպրահայ համայնքաին կառոյցներու եւ կազմակերպութիւններու ներկայացուցիչներու հանդիպումի ընթացքին, նախագահ Սարգիսեան պարգեւատրեց կիպրահայ ազգային գործիչ Սիմոն Այնէճեան «Մովսէս Խորենացի» շքանշանով:

## Աղբիւրներ

*ՍԻՄՈՆ ԱՅՆԷՃԵԱՆ. ԿԻՊՐՈՍԻ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԴԻՄԱԳԻԾԸ 
*Այնէճեան կը Ստանայ «Մովսէս Խորենացի» շքանշան
*Սիմոն Այնէճեան կը Ստանայ «Մովսէս Խորենացի» շքանշան 
*ՄԷՋ ՏՕՆԱԽՄԲՈՒԵՑԱՒ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԱՆԿԱԽՈՒԹԵԱՆ ՏՕՆԸ
*Կիպրոսի ՀՅԴ, Հայ Դատի յանձնախմբի եւ «ԷԴԷՔ»-ի անդամների հետ 
Մէջ Հանդիպում՝ Հայաստանի Եւ Արցախի Մեծ Բարեկամ Տոքթ. Էլէնի Թէօխարուսի Հետ

Gibrahayer e-magazine
Սիմոն (անձնանուն)

**Սիմոն**, հայկական արական անուն է։ Ունի աստուածաշնչային ծագում՝ եբրայերէն (} բառէն, որ կը նշանակէ՝ «լսէ՛»: Հայերէնի անցած է անուան յունականացուած ձեւէն (}: Կը հանդիպի նաեւ **Սիմէոն** ձեւով:
* Լատինագիր ձեւը՝ 
* Անունէ կազմուած մականուն՝ **Սիմոնեան**

## Անունը Կրողներ
* Սիմոն Աբգարեան(Simon Apkarian, ծն.1962, Փարիզ) դերակատար, բեմադրիչ
* Սիմոն Աչիկգյոզեան (1939-զ.1991), Արցախեան Ազատամարտ մասնակից
* Սիմոն Երեմեան (1871, Տրապիզոն-1936, Միլան), Մխիթարեան Միաբանութիւն անդամ, բանասէր, բնագէտ
* Սիմոն Զաւարեան(1865-1913, Կ.Պոլիս, թաղուած է Թիփղիսի Խոջէվանքը) քաղաքական գործիչ
* Սիմոն Շահրիկեան (1911-89, Գահիրէ) դիմանկարիչ
* Սիմոն Սամսոնեան (1916, Սամսուն-2003, Նիւ Եորք) նկարիչ
* Սիմոն Սեղբոսեան (1857-1917, Կ.Պոլիս), բժիշկ
* Սիմոն Սիմոնեան (1914, Այնթապ-86 Պէյրութ) գրագէտ
* Սիմոն Վրացեան (1922, Նոր Նախիջեւան-1969, Պէյրութ) քաղաքական գործիչ
* Սիմոն Քրքեաշարեան (1923, Աթէնք-2011, Երեւան) բանասէր, պատմաբան

## Այլ Լեզուներով Անուան Տարբերակները
*  Սայմըն
* 
*  Շիմոն
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  Սիմէոն
* 
*  
*  Սիմոն, Սէմեոն
* 
*  Սիմոն
* 

## Ծանօթագրութիւններ
Սիմոն Քրքեաշարեան

**Սիմոն Միսակի Քրքեաշարեան** (), հայ պատմաբան, թարգմանիչ, բանասիրական գիտութիւններու մասնագէտ (1982), ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ (2000), Հռոմի «Տիբերինա» ակադեմիոյ թղթակից անդամ (1987), ԽՍՀՄ գրողներու միութեան անդամ 1977-էն։

## Կենսագրութիւն
Սիմոն Քրքեաշարըան, ծնած է Աթէնք։ 1941-1945 թուականներուն մասնակցած է Յունաստանի դիմադրական շարժման։ 1944-1946 թուականներուն սորված է Աթենքի ազգային համալսարանի մէջ։ 1946-ին Աթէնքի մէջ լոյս տեսած է Քրքեաշարեանի յունարէն գրած «Ցայգալոյս» բանաստեղծութիւններու անդրանիկ ժողովածուն։ 1947-ին, հայրենադարձած է։ 1954-ին, աւարտած է Երեւանի Խաչատուր Աբովեանի անուան հայկական մանկավարժական հիմնարկըը: Որպէս Հայաստանի ԳԱԱ պատմութեան հիմնարկի շրջանավարտ, սորված է Լենինգրադի համալսարանին մէջ։ 1948-1950 թուականներուն Երեւանի թիւ 48 դպրոցի ուսուցիչ եղած է, 1955-1958 թուականներուն՝ Հայպետհրատի թարգմանիչ, 1962-1968 թուականներուն՝ ՀՀ ԳԱԱ պատմութեան հիմնարկի կրտսեր, 1968-1986 թուականներուն՝ աւագ, 1986-1990 թուականներուն՝ առաջատար, 1990-1992 թուականներուն՝ գլխաւոր գիտաշխատող։ Հիմնական աշխատութիւնները հին Հայաստանի հասարակական կը վերաբերի, տնտեսական եւ քաղաքական պատմութեանը, աղբիւրագիտութեան։ Բազմաթիւ թարգմանութիւններ կատարած է հին յունական աղբիւրներէն։ 1966-1975 թուականներուն եւ 1996-ին դասաւանդած է Երեւանի պետական համալսարանին մէջ, 1976-1992 թուականներուն՝ Էջմիածնի Գէւորգեան ճեմարանին մէջ։ 1977-էն սկսեալ ԽՍՀՄ Գրողներու միութեան մէջ եղած է, 1987-էն՝ Հռոմի «Տիբերինա» ակադեմիոյ թղթակից անդամ:

## Ստեղծագործություններ
Հիմնական աշխատութիւնները հին Հայաստանի հասարակական, տնտեսական եւ քաղաքական պատմութեան եւ աղբիւրագիտութեան կը պատկանի։ Բազմաթիւ թարգմանութիւններ կատարած է հին յունական աղբիւրներէն։ Միաժամանակ հին ու նոր հեղինակներու մեծարժէք ստեղծագործութիւններու հայերէն թարգմանութիւնը կատարած է։ Անոր թարգմանութեամբ Երեւանի թատրոններուն մէջ Եւրիպիդեսի «Իփիգենիա Ավլիսում» բեմադրուած է, Սոֆոկլեսի «Անտիգոնե», ողբերգութիւնները, Արիստոֆանեսի «Լիլիստրատե» կատակերգութիւնը։

Քրքեաշարեան շատ ուշագրաւ նկատումներ ունի Շամիրամի պատմութեան վերաբերեալ։ Անոր կարծիքով, Շամիրամի մասին Խորենացիի պատմածները իրենց հիմքին մէջ Դիոդորոսի երկի ընդարձակ պատումը ունին։ Ըստ պատմաբանի՝ արդէն 5-րդ դարուն Դիոդորոսի գրադարանէն շատ գիրքեր կորսուած էին, եւ Խորենացի անոր երկէն հատուածաբար օգտուած է։ Անոր կարծիքով Դիոդորոսի երկն ազդուած է Խորենացիի աշխարհայացքի վրայ՝ հեթանոսական ժամանակներու նշանաւոր պատմական անձերուն աստուածացնելու աւանդոյթի ընկալումներուն մէջ։

Շամիրամի «Կախեալ պարտէզներու» մասին ան կը գրէ.

## Մրցանակներ
* ՀԳՄ Եղիշէ Չարենցի անուան մրցանակի, 1986
* Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի եւ ՀԳՄ «Կանթեղ» թարգմանական մրցանակ, 2003

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Հայ պատմաբաններ
Ստորոգութիւն:Հայ թարգմանիչներ
Ստորոգութիւն:Բանասիրական Գիտութիւններու մասնագէտներ
Ստորոգութիւն:ՀՀ ԳԱԱ Թղթակից Անդամներ
Ստորոգութիւն:Հայ պատմագէտներ
Ստորոգութիւն:Հայ բանաստեղծներ
Սիմոն Սիմոնեան

**Սիմոն Սիմոնեան**( 24 Մարտ 1914, Այնթապ - 11 Մարտ 1986, Պէյրութ ), հայ գրագէտ: «Սփիւռք» շաբաթաթերթի եւ «Սեւան» տպագրատան ու հրատարակչատան (Պէյրութ) հիմնադիրն է։

## Կենսագրութիւն
Ծնած է Այնթապ: Անդրանիկ որդին է սասունցի ծնողներու։

Նախակրթութիւնը ստացած է Այնթապ, մինչեւ 1921։ Այդ թուականին ընտանեօք բռնագաղթած ըլլալով, ուսումը շարունակած է Հալէպի Հայկազեան, Կիլիկեան գաղթականաց, Լատիններու, Ֆրէր Մարիսթներու վարժարաններուն մէջ։ 1926-1930 յաճախած է Հալէպի Կրթասիրացը։ Այնուհետեւ առաջին ուսանողը կը հանդիսանայ Անթիլիասի մէջ եւ առաջին շրջանաւարտը՝ 1935-ին, դասընկերակցութեամբ Երջանկայիշատակ Զարեհ Ա. կաթողիկոսի եւ այլոց։

1954–ին կ'ուղարկուի Սովետական Հայաստան, Գէորգ Զ. Կաթողիկոսի յուղարկաւորութեան, որպէս անդամ Անթիլիասի կաթողիկոսարանի պատուիրակութեան։

1955-ին հրաժարելով Կիլիկեան Կաթողիկոսարանի իր բոլոր պաշտօններէն, կը հիմնէ իր սեփական տպարանը եւ «Սեւան» հրատարակչատունը։ Կ'ամուսնանայ Մարի Աճէմեանի հետ եւ կը բախտաւորուին 5 զաւակներով ու թոռներով։

Պաշտօններ վարած է Հալէպի Հայկազեան եւ Կիւլպէնկեան վարժարաններուն մէջ որպէս հայերէնի եւ հայոց պատմութեան ուսուցիչ։ Անթիլիասի դպրեվանքին մէջ աւանդած է գրաբար եւ հայ մատենագիտութիւն։ Նաեւ պաշտօնավարած է Պէյրութի Յովակիմեան-Մանուկեան եւ Դարուհի Յակոբեան վարժարաններուն մէջ։

## Գործեր
Հեղինակն է հայոց պատմութեան եւ մայրենի լեզուի դասագիրքերու։ Կատարած է բանասիրական աշխատանքներ։ Խմբագրած է կաթողիկոսարանի «Հասկ» պաշտօնաթերթը։

1965-ին հրատարակած է «Արեւելահայ Գրականութիւն» մեծածաւալ հատորը, ինչպէս նաեւ «Հին Հայ Մատենագրութիւն»ը որպէս ենթահող արդի գրականութեան (1975), Նորայայտ Տաղասաց մը, Ստեփանոս Դաշտեցի (1981)։

Գրել սկսած է ուսանողական գրասեղաններէն, աշխատակցելով պարբերական մամուլին։

Իր հրատարակած գրական գործերն են.
* «Հայոց Երգիծական Պատմութիւն» (1965),
* «Խմբապետ Ասլանի Աղջիկը եւ Սիփանայ Քաջեր» (1967),
* «Լեռնականներու Վերջալոյսը»(1968),
* «Սիփանայ Քաջեր, Բ. հատոր» (1970),
* «Լեռ եւ Ճակատագիր»,
* «Սիփանայ Քաջերու եւ Լեռնականներու Վերջալոյսը»-ի վերամշակուած հատընտիր երկերու Ժողովածոյ (1972),
* «Անդամադրոս», վէպ (1981)։
Ունի նաեւ «Կը Խնդրուի… Խաչաձեւել» խորագրեալ իր ստորագրութիւնը կրող անդրանիկ գիրքը: Այս գիրքը գեղարուեստական ստեղծագործութիւն մըն է: Թուական` 1965: Նոյն տարին պիտի հրատարակուէր նաեւ իր հաստափոր «Արեւելահայ Գրականութիւն»-ը, որ բանասիրական աշխատասիրութիւն մըն էր:

Սիմոն Սիմոնեանի պատմուածքները ինքնատիպ են իրենց նրբախոհութեամբ եւ ազնուականութեամբ։ Հեղինակը կ'առինքնէ ընթերցողը իր ժողովրդականութեամբ, վառ երեւակայութեամբ եւ գունագեղ ոճով։

## Աղբիւրներ
* Սփիւռքահայ Արդի Գրականութիւն, էջ 764:
* Լեռնականներու Վերջին Շառաւիղը` Սիմոն Սիմոնեան (Մահուան 30-Ամեակին Առիթով) 
* Influential Middle Eastern Intellectual Simon Simonian’s Legacy Described in New Volume

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Հայ գրողներ
Ստորոգութիւն:1914 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:24 Մարտի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Այնթապ ծնունդներ
Ստորոգութիւն:1986 մահեր
Ստորոգութիւն:11 Մարտի մահեր
Ստորոգութիւն:Պէյրութ մահեր
Ստորոգութիւն:Հայ տղամարդ գրողներ
Ստորոգութիւն:Հայ մանկավարժներ
Ստորոգութիւն:Հայ հրապարակախօսներ
Ստորոգութիւն:Հայ խմբագիրներ
Ստորոգութիւն:Հայ բանասէրներ
Ստորոգութիւն:Գրողներ այբբենական կարգով
Սոնա Սիմոնեան

**Սոնա Սիմոնեան-Զէյթլեան**, հայ ուսուցիչ, գրող եւ հանրային գործիչ։

## Կենսագրութիւն
Սիմոնեան ծնած է Եգիպտոս, վկայուած Եգիպտոսի տեղական Ամերիկեան համալսարանէն եւ նուիրուած ուսուցչական ասպարէզին։ Ուսուցչական պաշտօն վարած է նախ՝ Գահիրէի, 1962-էն ետք ալ Պէյրութի ազգային վարժարաններուն մէջ:

Ամուսնացած է իր պաշտօնակից եւ «Յուսաբեր» օրաթերթի, յետագային՝ «Ազդակ Շաբաթօրեակ-Դրօշակ»-ի խմբագիր Սարգիս Զէյթլեանի հետ, որ 1985-ին կ՛առեւանգուի Լիբանանի մէջ՝ իր ազգային-քաղաքական ուղեգիծին համար:

Մտաւորական աշխատանքին կողքին, Սոնա Սիմոնեան-Զէյթլեան նուիրուած է հանրային ծառայութեան:

Այժմ ան կը բնակի Լոս Անճելըս, իր չորս զաւակներուն հետ միասին:

## Գործունէութիւն
Անոր առաջին ուսումնասիրութիւնը «Հայ կնոջ դերը հայ յեղափոխական շարժման մէջ», «Գէորգ Մելիտինեցի» գրական մրցանակին կ՛արժանանայ՝ 1968-ին: Իսկ 1973-ին լոյս կը տեսնէ իր «Մուսա լերան ժողովրդական հեքիաթները», որ իբրեւ բերանացի պատում, անձամբ հաւաքած է Լիբանանի Այնճար գիւղը բնակող մուսա տաղցիներէն:

80-ական թուականներուն, յաջորդաբար կը հրատարակուին աւանդական մեր պատմութեան հերոսներուն կեանքն ու գործը վիպակի ձեւով ներկայացնող իր չորս հատորները՝ «Արի առանց» ընդհանուր խորագրին տակ:

Գաղութներու պատմութեան հանդէպ իր հետաքրքրութեան արդիւնք է վաղ միջնադարեան եւ արդի Եգիպտոսի պատմութեան մէջ հայութեան ներդրումին համապարփակ ուսումնասիրութիւնը: Այդ աշխատանքին հայերէն (2004) եւ անգլերէն (2006) հատորները դրական անդրադարձ կ՛ունենան Գահիրէի պետական համալսարանի հայագիտական բաժնի աշխատանքին վրայ:

Վերջապէս, հայ կնոջ գործունէութիւնը լիովին արժեւորելու իր մնայուն հետաքրքրութեան արգասիքն է «Հայ կնոջ կեանքի ուղիին հետքերով» ուսումնասիրութիւնը, որ կ՛ընդգրկէ հայ կնոջ ներդրումը մեր ազգային կեանքի տարբեր հանգրուաններուն:

Սոնա Զէյթլեան նաեւ գործած է իբր դաստիարակ իր պատկանած կազմակերպութեան՝ Հայ Օգնութեան Միութեան (ՀՕՄ) մէջ ուր երեք տասնամեակ շարունակ դաստիարակչական աշխատանք կատարած է դասախօսութիւններով եւ աշխատանիստերով։ Իր երեսնամեայ վաստակին համար 28 Յունուար, 1991-ին կը պատուուի յատուկ շքանշանով մը ՀՕՄ-ի Թորոնթոյի մասնաճիւղէն։

## Գրականութիւն
* Հայ Կնոջ Դերը Հայ Յեղափոխական Շարժման Մէջ, 1968
* Մուսա Լերան Ժողովրդական Հեքիաթներ, 1973
* Արի Առանց Հատորներ —
# Ա. Հատոր - Հայկ եւ Արամ Նահապետներ, 1983
# Բ. Հատոր - Արա Գեղեցիկ եւ Տիգրան Երուանդեան, 1983
# Գ. Հատոր - Արտաշէս Թագաւոր, 1983
# Դ. Հատոր - Մուշեղ Մամիկոնեան եւ Գայլ Վահան, 1989
* Կար ու Չկար
 
## Ծանօթագրութիւններ
 
* Հայ Կնոջ Դերը Հայ Յեղափոխական Շարժման Մէջ, 1968

Ստորոգութիւն:Եգիպտոս ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Հայ գրողներ
Ստորոգութիւն:Հայ հանրային գործիչներ
Ստորոգութիւն:Հայ ուսուցիչներ
Սիմոնիկ

**Սիմոնիկ** (1922-1993), բուն անունով՝ Սիմոն Մելիքսէթեան, գրող։

## Կենսագրութիւն
Ծնած է Երեւան եւ մահացած՝ Իսթանպուլ։ Յաճախած է Երեւանի Միասնիկեան
եւ Իսթանպուլի Մեսրոպեան եւ Կեդրոնական վարժարանները։
Աշխատակցած է իսթանպուլահայ մամուլին, յատկապէս Կավրօշին եւ Քուլիսին քաոեակներով, երգիծական նշմարներով, ֆանթէզիներով, քրոնիկներով։

### Հրատարակուած Գործեր

* Սիմոնիկին Տարեգիրքը–Իսթանպուլ, 1940։
* Բորբոքած Ակոան (թատրերգութիւն) - Իսթանպուլ, 1969։
* Գընալըի Գիշերները (վէպ) - Քուլիսի թերթօն։
* Արիւնոտ Արտեր (վէպ) - Կավռօշի թերթօն։

## Ծանօթագրութիւններ
Եդուարդ Սիմքէշեան

**Էտուարտ Սիմպէշեան** (1906-1979) Ծնած է Պոլիս եւ նախակրթութիւնը ստացած է Մայր վարժարանի մէջ, ուր իր առաջին ուսուցիչը եղած է Մելքոն Կիւրճեան, ապա Պէզազեան լիկէոնի մէջ, ուր իր ուսուցիչները եղած են Յակոբ Օշական, Եղիշէ Արք. Դուրեան, Տիրան Չրաքեան եւ Արմէն Տորեան:

Պատանի տարիքէն, գրականութիւնը կիրք մը եղած է իրեն համար։ Հազիւ տասնհինգ տարեկան, իր առջինեկ փորձերը հրատարակուած են Պոլսոյ «Ոստան» ամսագրին մէջ ու գրաւած են ուշադրութիւնը Վահան Թէքէեանի, Շաւարշ Միսաքեանի և Միքայէլ Շամտանճեանի:

Յամառ ընթերցող՝ պատանութեան տարիներուն իսկ ընտանի դարձած է նաև տիրացած էր ֆրանսական գրականութեան (մայրենի լեզուին չափ նաեւ տիրացած էր ֆրանսերէնին. 1921-ին, տակաւին 15 տարու, առաջնութիւն շահած է ֆրանսական կառավարութեան կողմէ կազմակերպուած գրական մրցումի մը մէջ), որուն բոլոր տիրական դէմքերը համապարփակ աշխատասիրութիւններով ներկայացուցած է Պոլսոյ 1930-1970ական տարիներու պարբերականներուն մէջ։

1927-ին վկայուելով իբրեւ բժիշկ -ատամնաբոյժ, իր ասպարէզին զուգահեր փարած է գրական -հրապարակագրային կեանքի, աշխատակցելով սփիւրքեան մեր բոլոր կարեւոր թերթերուն, ինչպէս նաև Պոլսոյ եւ արտասահմանի ֆրանսական կարգ մը հանդէսներու, որոնց կարգին «Լա Նուվէլ Ռըվիւ Ֆրանսէզ»ի։ 1944-1975-ին եղած է նաև  խմբագիրներէն «Մարմարա» օրաթերթի:

Գրական մարզի մէջ մշակած է արձակ և քերթուած, գրադատութիւն եւ քննադատութիւն: Աւելի քան 15 գործեր կը մնան անտիպ, կամ մասամբ միայն հրատարակուած՝ մամուլի մէջ։ 1975-ին, Թրքահայ Ուսուցչաց Հիմնարկի նախանձեռնութեամբ հրատարակուեցաւ «Ջահակիրները» անունին տակ խմբուած մենագրական-վերլուծական իր աշխատասիրութիւններէն մաս մը միայն ,Ալիշանի, Գր. Օտեանի, Մ. Պէշիկթաշլեանի, Պ. Դուրեանի, Ռ. Պէրպէրեանի, Մ. Կիւրճեանի, Մ. Չերազի, Խրիմեանի, Օրմանեանի , Եղիշէ Արք. Դուրեանի, Եղիայի, Արփիարեանի, Թլկատինցինի, Զապէլ Ասատուրի, Չօպանեանի և Տիրան Չրաքեանի մասին:

1977-ին հրատարակեց նաև «Գարնանացան» անունին տակ մէկտեղուած քերթուածներու շարք մը։Անտիպ կը մնան արձակ տաղերու, վերլուծական եւ փորձագրական աշխատասիրութիւններու, թատերագրական եւ վիպերգային իր վաստակին կարեւոր մէկ մասը, ինչպէս նաեւ ֆրանսերէնով երեք գործեր:

## Ծանօթագրութիւններ
Զարեհ Սինանեան

**Զարեհ Սինանեան** (), Սփիւռքի Գործերու Գլխաւոր Յանձնակատար (2019)։

## Կենսագրութիւն
Հայրը ծնած է Սթամպուլ, 1946 թուականին հայրենիք վերադարձած է եւ հաստատուած Երեւան: Մայրը Երեւանէն է, մօրենական մեծ հայրը՝ Թալին քաղաքէն, արմատներով մշեցի են։

Ուսումը ստացած է Երեւանի թիւ 172 դպրոցին եւ Սայեաթ-Նովայի երաժշտական դպրոցին մէջ։ 1998 թուականին ընտանիքով տեղափոխուած են ԱՄՆ եւ հաստատուած՝ Պըրպանք քաղաքին մէջ։ Սորված է Պըրպանքի John Muir Middle դպրոցին մէջ, աւարտած է Պըրպանքի աւագ դպրոցը։ 1997 թուականին աւարտած է Քալիֆորնիոյ Լոս Անճելըսի համալսարանը (UCLA), հետեւած է քաղաքագիտութեան եւ պատմութեան դասընթացքներու։ Այնուհետեւ ուսումը շարունակած է Հարաւային Քալիֆորնիոյ համալսարանի իրաւաբանական բաժամունքին մէջ։ Աշխատած է Ուաշինկթընի թանկարժէք պարտատոմսերու շուկան վերահսկող մարմնին մէջ, աշխատակցած է հայկական քարոզչական ընկերութիւններէն մէկուն մէջ։

## Գործունէութիւն
1998 թուականին հաստատուած է Կլէնտէյլ, ներդրում ունեցած է Հայ Դատի աշխատանքներուն մէջ՝ սկսելով «շարքային» զինուորէն, աւարտելով Արեւմտեան Ափի Խորհուրդի անդամ ըլլալով։։

Հայկական համայնքին մէջ եղած է գործունեայ, պաշտպանած է Հայաստանի եւ Արցախի շահերը, օգնած է տեղացի հայերուն։

2013 թուականի Ապրիլին, մասնակցած է Կլենտէյլի քաղաքային խորհուրդի ընտրութիւններուն եւ դարձած է Հայաստանի մէջ ծնած առաջին հայ քաղաքային խորհուրդի անդամը։

2014 Ապրիլին նշանակուած է Կլէնտէյլի քաղաքապետ։։

2019 թուականին ՀՀ Վարչապետի որոշումով նշանակուեր է Սփիւռքի գործերու գլխաւոր յանձնակատար։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է Լոռիին հետ եւ ունի 4 երեխայ։

## Ծանօթագրութիւններ
Սինանեաններ

**Սինանեաններ** - հայ երաժիշտներու ընտանիք Կոստանդնուպոլսոյ մէջ։ Գոյութիւն ունեցած է Սինանեաններու ընտանիքէ բաղկացած քառեակ։

## Ներկայացուցիչներ
* Գրիգոր Սինանեան (1836-1914) - 16-17 տարեկանէն սկսած է ջութակ նուագել։ Երաժշտական կրթութիւնը ընթացած է ինքնակրթութեամբ։ Գեղագիտական ճիշդ դիրքորոշումը՝ ազգային ժողովրդական լաւագոյն յատկանիշներու միաւորումը եւրոպական երաժշտական արուեստի զարգացման սկզբունքներուն հետ զինք հասցուցած են իր ժամանակի առաջաւոր մասնագիտական երաժիշտի աստիճանին։ Կոստանդնուպոլսոյ մէջ առաջին եւրոպական տիպի երաժշտական դպրոցներէն մէկուն հիմնադիրն է, ուր կէս դար շարունակ երաժշտական կրթութիւն ստացած են բազմաթիւ դաշնակահարներ, լարային ու փողային գործիքներ նուագողներ։ Ան առաջին հայկական սիմֆոնիկ նուագախումբի (Սինանեան նուագախումբ) ստեղծողն է։
* Վերոնիկա Գրիգոր Սինանեան - դաշնակահար։
* Թագուհի Գրիգոր Սինանեան - դաշնակահար։
* Անտոն Գրիգոր Սինանեան - ջութակահար։
* Յովսէփ Գրիգորի Սինանեան - թաւջութակահար։
* Յարութիւն Գրիգոր Սինանեան (1872-1939)- ջութակահար, դաշնակահար, երգեհոնահար, երգահան, խմբավար, երաժշտական-հասարակական գործիչ։ Իր հօր սկզբնաւորած գործի եռանդուն շարունակողն էր։ Սինանեան նուագախումբի յաջորդ ղեկավարն ու խմբավարը։ Ան Տիգրան Չուխաճեանի աշակերտն էր ու անոր ստեղծագործական սկզբունքներու շարունակողը։ Որպէս ջութակահար հանդէս եկած է, ոչ միայն Թուրքիոյ մէջ, այլեւ Եգիպտոսի, Անգլիոյ եւ Ֆրանսայի մէջ։
* Գէորգ Անտոն Սինանեան - 29 Սեպտեմբեր 1903 - 1 Յունուար 1987Նիւ Եորք ջութակահար, սորված է հօր՝ Անտոնի եւ հօրեղբօր՝ Յարութիւնի մօտ։ 1928 թուականին առաջին մրցանակով աւարտած է Փարիզի ազգային երաժշտանոցը: Իբրեւ ջութակահար համերգներով հանդէս եկած է Ֆրանսայի,Պելճիքայի, Մերձաւոր Արեւելքի երկիրներուն մէջ, ապա հաստատւուած է ԱՄՆ-ի մէջ։ Հեղինակ է ջութակի, վիոլայի, մեծ թաւջութակի համար գրուած փիեսներու (վարժութիւններ (etudes), երաժշտական տարբերակներ (variations), քմանուագներ (fantasia) եւ այլն):

Գոյութիւն ունեցած է Սինանեաններու ընտանիքէն բաղկացած քառեակ։

## Ծանօթագրութիւններ

## Տե՛ս նաեւ
Սինանեան նուագախումբ

Ստորոգութիւն:Հայ երաժիշտներ
Խորէն Սինանեան

**Խորէն Սինանեան** (), հայ մանկավարժ, աստղագէտ, Ֆրանսայի աստղագիտական ընկերութեան (1915) եւ Վենետիկի Մխիթարեան միաբանութեան անդամ (1892) ։

Կրթութիւնը ստացած է Մուրատ-Ռափայէլեան վարժարանին եւ Փատուայի համալսարանին մէջ։ Սինանեան իր կեանքին մեծ մասը նուիրած է մանկավարժական գործունէութեան՝ թուաբանութիւն եւ աստղագիտութիւն դասաւանդելով Սուրբ Ղազար մայրավանքի ճեմարանի, Մուրատ-Ռափայէլեանի, Տրապիզոնի, Քաղկեդոնի եւ Նիկոմիդիայի վարժարաններէն ներս։ 1894 թուականին, Ապրիլ 15-ին յայտնագործած է Լուսնթագ մոլորակի 6-րդ արբանեակը, սակայն Վատիկանի դիտարանի յանձնաժողովը այդ գիւտը չհաստատեց եւ չգրանցեց Սինանեանի անունով՝ Լուսնթագի 6-րդ արբանեակի գոյութիւնը։ Սինանեանի գիտական աշխատանքներ եւ գիտահանրամատչելի յօդուածներ ունի մթնոլորտին նկատմամբ, որ ունին նաեւ թթուածինի պարունակութեան, կենդանակերպային լոյսի, երկնային լուսատուներու շարժման եւ աստղերու առկայծումներուն վերաբերեալ բացատրութիւններ։

## Ծանօթագրութիւններ


Ստորոգութիւն:Հայ մանկավարժներ
Ստորոգութիւն:Հայ աստղագէտներ
Ստորոգութիւն:Մխիթարեան միաբանութեան անդամներ
Սինկափուրի ֆրանսական Համալսարան

**Սինկափուրի ֆրանսական համալսարան** (IFS), կը հանդիսանայ ֆրանսական համալսարաններու համաշխարհային ցանցի անդամ։

## Պատմութիւն
2011-ին ֆրանսական մշակութային ցանցը պաշտօնապէս միաւորուած է Ֆրանսական Համալսարան անունով՝ հետեւելով համաշխարհային մշակութային բարեփոխման եւ գործակցական ցանցի Արտաքին գործերու նախարարութեան, նաեւ Ֆրանսայի եւրոպական գործերու նախարարութեան կողմէ հաստատուած 24 Յունիս 2010֊ի օրէնքին` փոխելով ֆրանսական մշակութային գործունէութիւնը, որ նախապէս կը մտնէր Culturesfrance միաւորման մէջ։ Այս վերակազմակերպումը նպաստած է միասնութեան եւ աւելի պարզ կառավարման։ Ֆրանսական դեսպանատան համալսարանը կրթութեան լեզուական եւ մշակութային համագործակցութեան ծառայութիւնները միաձուլած է` դառնալով Սինկափուրի ֆրանսական համալսարան։ Այն սերտ կապեր կը պահպանէ գլխաւոր հիւպատոսութեան, ինչպէս նաեւ երկրի ֆրանսական դաշինքի գրասենեակի եւ ազգային ու տեղական իշխանութիւններու հետ։ Այսպիսով, միակ քննական կեդրոնը ստեղծուած է Սինկափուրի ֆրանսական կեդրոնի նախարարութեան կողմէ հմտութիւններու գնահատման համար, որու հիմքը կ՛իյնայ լեզուներու եւրոպական ընդհանուր շրջանակը։ Այն հաւատարմագրուած է նաեւ ֆրանսական լեզուներու միջազգային հաւաստագրերով։

## Մշակութային գործունէութիւն
Համալսարանի մշակութային կեդրոնը մասնակցութիւն ունի ազգային- մշակութային կեանքին մէջ` կազմակերպելով մօտ 200 միջոցառում՝ ըստ նախագիծերու։ IF- ը կը մասնակցէր նաեւ արտաքին միջոցառումներու մշակութային աջակցութեան շրջանակներուն մէջ, եւ ֆրանսայի եւ Սինկափուրի փոխհամագործակցութեամբ կը զարգանար գործընկերային յարաբերութիւն ուրիշ կառավարութեան կամ ոչ կառավարական կազմակերպութիւններու հետ։ Սինկափուրի համալսարանը յատուկ առաքելութիւն ունի կինոյի եւ տեսալսողական գործունէութեան վերաբերեալ։ Անոր իրաւասութիւններու շրջանակը կը ներառէ Հարաւային Ասիոյ վեց երկիր` Սինկափուր, Ինտոնեզիա, Մալազիա, Ֆիլիպպիններ, Պրունէյ եւ Արեւելեան Թիմօր։ Ան կը գործէ յատկապէս հարաւասիական CMN մէկ կողմէ Ֆրանսէայի եւ եւրոպացիներու հետ, միւս կողմէ նաեւ ֆրանսական multimedia-ի զարգացում (գեղարուեստական տեսախաղեր, համացանց֊ հարթակներ, փաստագրական ֆիլմեր, ժամանակակից երաժշտութիւն).։ Սինկափուրի ֆրանսական համալսարանը դերակատարում ունի Սինկափուրի գիտութեան եւ ճարտարագիտութեան մէջ ֆրանսերէնի օգտագործման գործին մէջ։ IF-ը կ՛օգնէ յայտնաբերել օրինական գործընկերներ եւ կը նպաստէ անոնց հաղորդակցութեան ֆրանսական հաստատութիւններու հետ ինչպէս տեղական, այնպէս ալ եւրոպական մակարդակով։ IFS-ը մշակուած է Սինկափուրի մէջ Ֆրանսայի դեսպանութեան հետ հաղորդակցութիւն Merlion գիտական ծրագրով, որ իր ստեղծման օրէն կ՛աջակցի աւելի քան 200 նախագիծեր Ֆրանսայի եւ Սինկափուրի միջեւ։

### Վոլիա փառատօն
2014-էն IF կը կազմակերպէ organise փառատօն Voilah։ Ան հաւաքագրած է աւելի քան 265000 այցելու եւ հանդիսատես 2017-ի կէս ամսուան ընթացքին։

## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին յղումներ
*Site officiel de l'IF de Singapour