Չարլզ Տէմութ

thumb|''Ոսկեայ № 5 պատկերը '' (1928)
**Չարլզ Տէմութ** (, ), ամերիկացի նկարիչ, ԱՄՆ նկարչութեան փրէսիշընիզմի ներկայացուցիչ (փրէսիշընիզմ նկարչական ոճը կը բնութագրուի վերացական ձեւով, փխրուն եզրագիծով, կայուն կազմով եւ սովորաբար պատկերելով արդիւնաբերական կամ ճարտարապետական առարկայ (precisionism):
մինի|աջից|Իմ Եգիպտոս, 1927

## Կեանք եւ ստեղծագործութիւն
Չարլզ Տէմութը ծնած է ծխախոտի առեւտրով զբաղուող ընտանիքի մէջ: Ուսումնասիրած է նկարչութիւն եւ գեղանկարչութիւն Ֆիլատելֆիայի Փենսիլվանիայի գեղարուեստի ակադեմիային մէջ: Ուսումնառութեան ժամանակ ծանօթացեր է ապագայ բանաստեղծ  Ուիլիըմ Քարլօս Ուիլիըմսի հետ, որու հետ մտերիմ յարաբերութիւններու մէջ էր մինչեւ իր մահը: Աւելի ուշ  Չարլզ Տէմութը իր ուսումը կը շարունակէ Փարիզի մէջ, Քօլարոսի ակադեմիային մէջ եւ Ժիւլիանի ակադեմիային մէջ: Փարիզի մէջ ան կ'ընկերանայ նկարիչ Մարստէն Հարթլիի հետ, որ յաջողեցաւ ծանօթացնել Տէմութը յայտնի ամերիկացի Քալերիսթ Ալֆրէտ Սթիկլիցի հետ: Նկարիչը կը մտնէ մեծահարուստ Կերթրուտ Սթայնի սրահի մշտական հիւրերու շրջանակին մէջ: ԱՄՆ վերադառնալէն յետոյ, 1926 թուականին  Ա. Սթիկլիցի *Intimate Gallery*  Նիւ Եորքեան պատկերասրահին մէջ տեղի ունեցաւ նկարիչի առաջին անհատական ցուցահանդէսը: Տէմութը յաճախ կ'այցելէ Նիւ Եորք, ուր ժամանակ կ'անցընէ համասեռականներու (մասնաւորապէս՝ Լաֆայէթի բաղնիքներու) մէջ, սակայն կ'ապրի իր ծնողքին տունը՝ Լանքասթէրի մէջ: Նկարիչը երկար ժամանակ ծանր հիւանդ էր, կը տառապէր ազդրի վնասուացքէ եւ շաքարախտէ, որուն հետեւանքով ալ մահացաւ:

Տէմութը 20-րդ դարու ամերիկեան գեղանկարչութեան շարք մը նշանաւոր կտաւներու ստեղծողն էր: Ոգեշնչուելով Ու. Կ. Ուիլիըմսի *Մեծ պատկերը (The Great Figure)*  բանաստեղծութեամբ, 1928 թուականին ան կը գրէ իր ամէնայայտնի ստեղծագործութիւնը՝ *Ոսկեայ № 5* *պատկերը:* Այս 9 ցուցանակ-դիմանկարներէն մէկն է, որոնք  Տէմութը նկարած է իր ստեղծագործական ընկերներու պատուին՝ (Georgia O'Keeffe) Ճորճիա Օ’Քիֆի, (Arthur Dove) Արթուր Տոուվի,  (Charles Duncan) Չարլզ Սթեֆֆորտ Տունքընի,  (Marsden Hartley) Մարստէն Հարթլի, (John Marin)  Ճոն Մարինի, ինչպէս նաեւ (Gertrude Stein) Կերթրուտ Սթայնի, (Eugene O'Neill) Եուճին Օ'Նիլի, (Wallace Stevens) Ուոլլէս Սթիվէնսի եւ ՈՒ.Կ. Ուիլիըմսի: Իր միւս նկարներու (Իմ Եգիպտոս *(My Egypt)*) նկարիչը կը փառաբանէ իր փոքր հայրենիքի՝ Փենսիլվանիայի ճարտարարուեստականութիւնը: Այս աշխատանքները դարձած են 20-րդ դարու ամերիկեան արդիապաշտ գեղանկարչութեան վառ դրսեւորումներէն մէկը:

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Demuth, Charles (1883-1935) - 1917 - Three sailors.jpg|*Երեք նաւաստի (1917)*
Պատկեր:Demuth Charles The Jazz Singer 1916.jpg|*Ճազիստը* (1916)
Պատկեր:Demuth Charles Trees and Barns Bermuda 1917.jpg|*Պէրմուտի ծառերը եւ ամբարները (1917)*
Պատկեր:Demuth Charles Turkish Bath with Self Portrait 1918.jpg|*Ինքնադիմանկար թրքական բաղնիքի մէջ*  (1918)
Պատկեր:Demuth Charles Wild Orchids 1920.jpg|*Վայրի խոլորձէնիները*   (1920)
Պատկեր:Demuth Charles Spring 1921.jpg|*Գարուն (1921)*
Պատկեր:Demuth Charles Incense of a New Church, 1921.jpg|*Տեսարան՝ նոր եկեղեցիի  (1921)*
Պատկեր:Demuth Charles Aucassiu and Nicolette 1921.jpg|*Օքասէնը եւ Նիքօլէթթը*  (1921)
Պատկեր:Charles Demuth, Love, Love, Love, Homage to Gertrude Stein.jpg|*Սէր, սէր, սէր: Կերթրուտա Սթեյնի պատուին*  (1928)
Պատկեր:Demuth, Charles (1883-1935) - 1930 ca. - Four male figures - Acquarello - Col. - da Internet.jpg|*Չորս գործիչներ ջրաներկ*  (1930)  


## Գրականութիւն
* Jonathan Weinberg: *Speaking for Vice. Homosexuality in the Art of Charles Demuth, Marsden Hartley, and the First American Avant-Garde.* New Haven and London: Yale University Press 1993 (Yale publications in the history of art) ISBN 0-300-05361-4
* Stephan Lidl: *Art Companies: Bild und Text in William Carlos Williams' Lyrik der 20er Jahre.*

## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին յղումներ
* Չարլզ Տէմութի ֆոնտ Фонд Ч.Демута (Demuth Foundation)

Ստորոգութիւն:8 Նոյեմբեր ծնունդներ
Ստորոգութիւն:1883 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:23 Հոկտեմբեր մահեր
Ստորոգութիւն:1935 մահեր
Ստորոգութիւն:Անձինք այբբենական կարգով
Ստորոգութիւն:Ժիւլիանի ակադեմիայի շրջանաւարտներ
Ստորոգութիւն:Նկարիչներ այբբենական կարգով
Ստորոգութիւն:Ամերիկացի նկարիչներ
Ստորոգութիւն:Գեղանկարիչներ այբբենական կարգով
Ստորոգութիւն:ԱՄՆ մահացածներ