Փիթըր Պրուք

**Փիթըր Սթիվըն Պրուք** (), (21 Մարտ 1925, Անգլիա-2 Յուլիս, 2022, Փարիզ), անգլիացի թատրոնի եւ շարժապատկերի ղեկավար։

## Կենսագրութիւն
Փիթըր Պրուք ծնած է Լոնտոն, լաթվիացի հրեայ ընտանիքի մէջ։ Ծնողքը՝ Սայմըն (Սեմյոն Մատվէեւիչ) Պրուք եւ Իտա Եուտըլսըն, փախստականներ էին Տուինսկէն։ 

Ուսումը ստացած է Օքսֆորտ:

1951-ին Փիթըր Պրուք ամուսնացած է դերասանուհի Նաթաշա Փերրիի (Natasha Parry) հետ։ Ունեցած են երկու զաւակ՝ Իրինա՝ դերասանուհի եւ ղեկավար, եւ Սայմըն` ղեկավար։

## Գործունէութիւն
Պրուք երեւոյթ մըն է, որովհետեւ բեմադրած է աւելի երկար, քան ոմանք կը յուսան ապրիլ (1943-2016): 

Հեղինակած է բազմաթիւ գիրքեր, որոնցմէ ամէնէն կարեւորներն են` «Դատարկ տարածութիւնը» (The Empty Space, 1968) եւ «Բաց դուռը» (The Open Door, 1995): 

Պրուք, սակայն, ոչ թէ նորարար մըն է, այլ` շուկայի մարդ մը, «showman» մը: Շնորհիւ իր ծովածաւալ փորձին եւ փորձարարութեան` գործնապաշտ հրեան լաւ ըմբռնած էր, թէ ինչպէ՛ս կարելի է հասնիլ հանդիսատեսին: 

Պրուք սորված էր խաբել հանդիսատեսին աչքը եւ խաղալ անոր զգացումներուն հետ` առանց զայն ակնյայտ դարձնելու:

Ան կը գործածէ գոյն, ձայն եւ բեմական ամէն ինչ, ի մասնաւորի` կենսունակութիւն: 

Պրուքի ելոյթները կը միտին հանդիսատեսին հաճոյք պատճառել:

Ան խելամիտ համադրող մըն էր, տուեալ տեսարանի մը համար մեծ նորարարներէն կ'առնէր այն, ինչ այդ պահուն յարմար կը նկատէր: Այդ պատճառով իր գործերը ինքնաներդաշնակ չեն: Աւելի՛ն. իր երկերուն մէջ Պրուք բացայայտօրէն դէմ դուրս եկած է ինքնաներդաշնակութեան: 

Իր չքմեղանքը այն է, որ կեանքը ինքնին ինքնաներդաշնակ չէ: Այս իմաստով, Պրուք յետարդիական բեմադրիչ է:

Պրուք փոխ կ'առնէ նաեւ այլ մշակոյթներէ, յատկապէս` ափրիկեան եւ հնդկական: Հնդկական «Իլիական»ի վրայ հիմնուած «Մահապհարաթա»ն մեծ ընդունելութիւն գտած էր: Հնդկական երկը 30 անգամ աւելի երկար է, քան` Աւետարանը: Ան 91 տարեկանին կը քաղէ իր այդ յաջողութիւնը` արտադրելով անոր «շարունակութիւնը» (sequel), որ նոյնպէս լայն ընդունելութիւն կը գտնէ բազմաթիւ երկիրներու մէջ:

Պրուք  նաեւ մեծ դերուսոյց էր: Ի դէպ, կը հաւատար, որ որպէսզի կատարումը համոզիչ ըլլայ, հարկ է, որ դերասանը  ի՛նք յայտնաբերէ տիպարի զգացումները` առանց բեմադրիչի թելադրանքին: Դերասաններէն կը պահանջուի մարմնական մեծ ճկունութիւն` կատարելու համար աքրոպաթիկ շարժումներ: 

Ան շեշտը կը դնէ աւելի տեսարանին, քան երկխօսութեան վրայ:

Պրուք յանձնառու բեմադրիչ մը չէ, այլ` շատ յաջող արհեստաւոր մը:

Շահած է բազում մրցանակներ:

## Գրականութիւն
* *Davies A.* Filming Shakespeare’s Plays: The Adaptations of Laurence Olivier, Orson Welles, Peter Brook and Akira Kurosawa. Cambridge: Cambridge UP, 1988
* *Ortolani O.* Peter Brook. Frankfurt/Main: Fischer Taschenbuch Verlag, 1988.
* *Hunt A.*, *Reeves G.* Peter Brook. Cambridge; New York: Cambridge UP, 1995
* Peter Brook: Oxford to Orghast/ Richard Helfer, Glenn Loney (eds.). Amsterdam: Harwood Academic Publishers, 1998
* *Moffitt D.* Between two silences: talking with Peter Brook. Dallas: Southern Methodist UP, 1999
* *Croyden M.* Conversations with Peter Brook, 1970-2000. New York: Faber and Faber, 2003
* *Kustow M.* Peter Brook: a biography. New York: St. Martin’s Press, 2005
*

## Պարգեւներ եւ Պատիւներ
Անգլիացի ռեժիսոր Փիթըր Պրուքը ստացած է բազմաթիւ միջազգային եւ ազգային մրցանակներ ու պատիւներ՝ թատրոնի եւ արուեստի ասպարէզներուն մէջ իր ներդրումին համար։

### Մրցանակներ

### Պատիւներ (Honours)

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Ստորոգութիւն:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ
Ստորոգութիւն:Պերլինի գեղարուեստի ակադեմիայի անդամներ
Ստորոգութիւն:Բրիտանացի ղեկավարներ
Ստորոգութիւն:Թատերական ղեկավարներ այբբենական կարգով
Ստորոգութիւն:Օքսֆորտ համալսարանի շրջանաւարտներ
Ստորոգութիւն:Ֆրանսացի թատերական ղեկավարներ