Երկուորեակ (համաստեղութիւն)

**Երկուորեակ** (), կենդանակերպ համաստեղութիւններէն։ Երրորդ աստղագուշակը։ Նշանն է՝ 20px։ Արեւը կ'անցնի Երկուորեակի աստղերուն կողմէն Մայիս 21-էն Յունիս 21-ի միջեւ, հետեւաբար այս ամսաթիւերուն ծնած անհատներուն աստղը երկուորեակ կ'ըլլայ։

## Պատմութիւն
Համաստեղութիւնը յիշատակած է Արիսթոտելեսը, որ Μετεωρολογικά (1 343b30) աշխատութեան մէջ նշած է, որ դիտարկած է Իւպիտերը Երկուորեակ համաստեղութեան աստղի մը քովը, որ այնուհետեւ զայն իրմով ծածկած է: Ասիկա Երկուորեակին մասին առաջին յիշատակութիւնը եղած է: 1990-ին հրատարակուած աշխատութեան մը մէջ կը նշուի, որ նկարագրած աստղը Երկուորեակին 1-ը եղած է եւ դէպքը Ք.ա. 337-ին Դեկտեմբեր 5-ին տեղի ունեցած է:Կլաւդիոս Պտղոմեոս «Երկուորեակ» ներառած է իր «Ալմակեսթ» աստղային երկինքին հաւաքածուին մէջ:Յայտնի է, որ երբ Ուիլիըմ Հէրշելը (William Hershel) 1781-ին բացայայտեց Ուրան մոլորակը, անիկա Փրոբուս (Երկուորեակի η) աստղին մօտ կը գտնուէր, իսկ 1930-ին Քլայտ Թոմպօ (Clyde Tombauh) բացայայտեց Պլուտոն գաճաճ մոլորակը Վասադ (Երկուորեակի δ) աստղին մօտ:

Հին յոյները կը համարէին, թէ Երկուորեակ համաստեղութեան երկու ամենավառ աստղերը երկինքին վրայ յայտնուած Կաստոր եւ Պոլիդեւքես (Պոլլուքս) երկուորեակ եղբայրներն են: Յունական դիցաբանութեան մէջ Երկուորեակներ կը շաղկապէին առասպելի մը հետ, որ կը պատմէ Լետային որդիներ Քասդորի եւ Բոլիտեւքեսի մասին, ովքեր երկուքով արկոնաւորդներ եղած էին: Փօլիդեւքես (Փոլլուքս) Զեւսին որդին եղած էր, երբ ան Լետան գայթակղած էր, այն պարագային, երբ Կաստոր՝ Սպարտային արքայ եւ Լետայի ամուսին Թինտարեւսի զաւակը: Կաստոր եւ Փոլլուքս նաեւ դիցաբականական կապ մը ունեցած էին Ելմոյի կրակին հէտ, որպէս նաւաստիներուն պաշտպան: Կաստորին մահանալէն ետք Փոլլուքսը աղերսեց իր հայր Զեւսին, որ Կաստորը պարգեւէ անմահութիւն եւ ան ատիկա ըրաւ՝ միաւորելով զանոնք երկինքի վրայ:

## Դիրքը
Երկուորեակը կը գտնուի Ցուլ համաստեղութեան արեւելքին եւ Խեցգետին համաստեղութեան արեւմուտքին։ Աւգոստոսին կէսերուն Երկուորեակը կը յայտնուի հորիզոնի արեւելքին երկայնքով, առաւօտեան՝ արշալոյսէն առաջ:Երկուորեակը դիտելու համար ամենայարմար ժամանակները Յունուարէն մինչեւ Փէտրուար ամիսներուն է, երբ անիկա մեր գլխավերեւը կը գտնուի: Ապրիլ եւ Մայիս ամիսներուն համաստեղութիւնը կ'երեւայ հորիզոնի արեւմուտքին, անմիջապէս մայրամուտէն ետք:

Երկնակամարին մէջ համաստեղութիւնը գտնելու ամենադիւրին եղանակը անոր երկու ամենավառ Կաստոր եւ Փոլլուքս աստղերը գտնելն է: Գլխաւոր աստղերն են՝ Փոլլուքսը (փայլը՝ 1.16) եւ Կաստորը (փայլը՝ 1.59): Համաստեղութեան մէջ Արեգակը կը գտնուի Յունիս 20-էն մինչեւ Յուլիս 20-ը:

### Աստղերը
Համաստեղութիւնն ունի անզէն աչքով տեսանելի 85 աստղԱմէնավառ աստղ Փօլլուքսն է եւ երկրորդը՝ Կաստորը: Ճոհան Պայէրը (Johann Bayer) սխալ ընելով, 1603-ին Քասդորին «Ալֆա» մականունը տուաւ

***Երկուորեակի α (Կաստոր)**՝ ունի երկրորդ պայծառութիւնը՝ Պոլլուքսէն ետք: Աստղերու համակարգ մըն է, կը գտնուի Երկիրէն 52 լոյս-տարի հեռաւորութեան վրայ, անզէն աչքով կ'երեւայ որպէս 1.6 մագնիթուտով կապոյտ-ճերմակ աստղ: Երկու սպեկտրալ-պինըրի կ'երեւան 1.9 եւ 3.0 մագնիթուտներով 470 տարի պարբերութիւնով: Համակարգի մաս կը կազմէ նաեւ լայն տեսականիով կարմիր թզուկ մը:
***Երկուորեակի β (Պոլլուքս)**՝ Երկուորեակին ամէնէն վառ աստղն է՝ նարնջագոյն հսկայ աստղ 1.2 մագնիտուտով, Երկիրէն 34 լոյս-տարի հեռաւորութեան վրայ: Պոլուքսն ունի իր շուրջը պտտուող մոլորակ մը, ինչպէս Երկուորեակի երկու այլ աստղեր՝ HD 50554-ը եւ HD 59686-ը:

### Այլ Տեսիլներ
[thumb|[:en:Medusa Nebula|Մէտուզա միգամածութեան սիրտին մէջ գտնուող աստղը կը ցուցանէ անոր վախճանը:]]
Երկուորեակին նայիլը կը նշանակէ նայիլ Ծիր Կաթինի միջով, հետեւաբար, կան համեմատաբար հեռաւոր տիեզերքի երեւելիքներ: Եսքիմոյ եւ Մէտուզա միգամածութիւնները Մեսիէյին M35 երեւելիքը եւ Geminga-ն այն երեւելիքներն են, որ առաւել ուշադրութիւն կը պահանջեն:

Էսքիմոս եւ Մէտուզա միգամածութիւններ երկուքով մոլորակային միգամածութիւններ են, մէկը՝ Երկիրին մօտ 2 870, միւսը՝ 1 500 լոյս-տարի հեռաւորութեան վրայ: M35-ը բաց աստղաբոյլ մըն է, որ 1745-ին բացայայտուեցաւ զուիցերիացի աստղագէտ Ժան Ֆիլիբ տը Շիզոյ: Եւ Geminga-ն չեզոք աստղ մըն է՝ Երկիրէն մօտ 500 լոյս-տարիին վրայ:Մեսիէ 35-ը մէծ, երկարաւուն, 5 մագնիթուտով աստղաբոյլ մըն է, ունէ մօտ 0, 2 քառ.աստ. մակերես՝ լիալուսինին չափով: Անոր բարձր մագնիթուտը ցոյց կը տայ, որ M35-ը մութ երկինքին մէջ տեսանելի է անզէն աչքով: M35-ին 200 աստղերը շղթայաձեւ խումբով են, որոնք կը ձգուին աստղաբոյլին միջով, ան Երկիրէն 2000 լոյս-տարիին վրայ կը գտնուի: Երկուորեակին մէկ այլ բաց աստղաբոյլ մըն է NGC 2158, որ կ'երեւայ սիրողական աստղադիտակով, Երկիրէն մօտ 12 000 լոյս-տարիին վրայ է:

Էսքիմոս միգամածութիւնը, կամ՝ Ծաղրածուին Դէմքով միգամածութիւնը (NGC 2392) 9, 2 մագնիթուտով է, Երկիրէն կը գտնուի 4 000 լոյս-տարիին վրայ:  Պզտիկ սիրողական աստղադիտակով կ'երեւայ անոր կեդրոնական աստղը, իր շուրջի կապտա-կանաչ ձուածիրային սկաւառակին հետ միասին: Ան իր միմոսին անունն ստացած է դիմակ հագած երեսին նմանութեան համար:

#### Ասուպներու Ցնցուղ
Կէմինիտները յայտնի վառ ասուպներու ցնցուղ մըն է, որուն բարձրակէտը Դեկտեմբեր 13-14-ին կ'ըլլայ: Առաւելագոյն հոսքը կը կազմէ ժամը հարիւր ասուպներ, ինչ որ զինք կը դարձնէ ամէնէն հարուստ ասուպներու ցնցուղէն մին:

## Պատկերասրահ

Gemini etching.tif
Constellation Gemeaux - al-Sufi.jpg|10րդ դարուն պարսիկ նշանաւոր աստղագէտ Ապտ ար-Րահման աս-Սուֆիի պատկերած Երկուորեակ համաստեղութիւնը


## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին յղումներ
* Աստղերու Մասին Ian Ridpath-ին Հեքիաթները՝ Gemini (Անգլերէն)
*APOD <small>(Օրուայ Աստղագիտական Պատկեր)</small> 
# A Spring Sky Over Hirsau Abbey
# The Eskimo Nebula from Hubble
* Համաստեղութիւններու Ուղեցոյց՝ Gemini Constellation (Անգլերէն)

Ստորոգութիւն:Համաստեղութիւններ