«Տը Թել Թէյլ Հարթ» (The Tell-Tale Heart)

**Տը Թել Թէյլ Հարթ (The Tell-Tale Heart)ը**, պատմուածք մըն է, գրուած՝ Էտկար Ալլան Փոյին կողմէ:

Առաջին անգամ հրատարակուած է 1843-ին, «Տը Փայոնիր» (*The Pioneer)* հրատարակչութեան կողմէ։

Անիկա կը համարուի անգլերէն գրականութեան ամէնէն նշանաւոր եւ յաջող գործերէն մէկը, ինչպէս նաեւ Փոյին ամէնէն կատարեալ պատմութիւններէն մէկը:

## Նիւթը
[thumb|left|Գծագրութիւն [Հէրի Քլարքին կողմէ, 1919-ին:]]
Պատմուածքը կը խօսի անձի մը մասին, որ իր ճիգերով կը փորձէ ընթերցողին յայտնել, թէ ինք «ողջմիտ» անձ  մըն է, միաժամանակ կը նկարագրէ, թէ ինք ինչպէս ծերունի մը սպաննած է:

Դէպքերը կը նկարագրուին Ա. դէմքով, անծանօթ պատմիչի մը կողմէ: Փոյին նկարագրութեամբ, զոհը՝ ծերունին, ունէր անգղի աչքեր, որոնք կը սարսափեցնէին պատմիչը, ուստի ան զգոյշ ձեւով կ'որոշէ սպաննել ծերունին:

Պատմութեան մէջ, յստակ չէ թէ ինչպէս եղած են ծերունիին եւ պատմիչին յարաբերութիւնները: Պատմիչը կ'ուրանայ, թէ ինք ատելութեան զգացումներ ունէր ծերունիին հանդէպ, ըսելով թէ ծերունին երբեք վնաս չէ հասցուցած իրեն եւ ինքզինք կ'արդարացնէ ըսելով, թէ անձնական պատճառներով չէ, որ սպաննած է զայն, այլ իր անգղի նմանող աչքերուն համար, որոնք ըստ իրեն, ժխտական ազդեցութիւն կը ձգէին իր վրայ: Պատմիչը քանի մը անգամ կը շեշտէ, թէ ան կը սիրէր ծերունին, միայն չէր սիրեր անոր աչքերը:

Պատմիչը կ'ըսէ, թէ ինք զգուշութեամբ եւ մտածուած ձեւով սպաննած է ծերունին եւ, թէ ինք խելագար անձ մը չէ: Եօթ օր, ամէն գիշեր, պատմիչը ծերունիին սենեակին դուռը կը բանար եւ տեսնելով, թէ անոր անգղի աչքերը փակ են, կը հրաժարէր զինք սպաննելէ:

Ութերորդ գիշերը, ծերունին կ'արթննայ, երբ աղմուկ մը կը լսէ: Պատմիչը չի տատամսիր եւ աղօտ լոյսի մը միջոցով կը նշմարէ, թէ ծերունիին անգղի աչքերը բաց են: Կը լսէ ծերունիին բարձր ու վախով լեցուն սիրտին տրոփիւնները ու անմիջապէս կը յարձակի անոր վրայ ու կը սպաննէ զինք:

Ան անդամահատելով ծերունին, դին կը պահէ սենեակի մը յատակի տախտակներուն տակ, անհետացնելով բոլոր փաստերը: Սակայն, դրացիները տարօրինակ ձայներ լսելով, կը կանչեն ոստիկանները եւ քանի մը վայրկեան ետք երեք ոստիկաններ կը հասնին պատմիչին տունը: Պատմիչը զանոնք կը տանի ծերունիին սենեակը, ուր կը գտնուէր դին: Բոլորը կը նստին այդ սենեակին մէջ։ Ոստիկանները տեսնելով պատմիչին հանդարտ եւ խաղաղ վարուելակերպը, ոչ մէկ բան կը կասկածին:

Պատմիչը կը սկսի յանցաւոր զգալ եւ տարօրինակ ձայն մը կը լսէ: Երբ ձայնը աւելի կը բարձրանայ, պատմիչը այն եզրակացութեան կը յանգի թէ այս ձայնը ծերունիին սիրտին տրոփիւններն են: Ձայնը աւելի կը բարձրանայ, սակայն ոստիկանները ոչ մէկ բան կը նկատեն:

Վախնալով այդ ձայներէն ու կարծելով, թէ ոստիկաններն ալ այդ մէկը կը լսեն, պատմիչը կը խոստովանի իր կատարած ոճիրը ու յատակը քանդելով կը յայտնաբերէ ծերունիին դին:

## Հրատարակութիւն
thumb|"The Tell-Tale Heart" պատմութիւնը ''The Pioneer: A Literary and Critical'' թերթիկին մէջ, էջ 29
Պատմուածքը առաջին անգամ հրատարակուած է Յունուար 1843-ին, *The Pioneer* անունով թերթիկի մը կողմէ: Փոն պիտի ստանար 10 տոլար իր պատմութեան համար: Պատմութիւնը կրկին կը հրատարակուի 23 Օգոստոս 1845-ին *Broadway* թերթիկին մէջ: Անիկա քանի մը անգամ կը հրատարակուի Փոյին կենդանութեան ընթացքին:

## Անգլերէն գրականութիւն
* 
* 
* 
* 

## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին յղումներ
* «The Poe Museum» - Պատմուածքը ամբողջութեամբ
* «The Tell-Tale Heart»- Պատմուածքին առաջին հրատարակութիւնը (*Pioneer*, 1843, № 1)
* Պատմուածքին հեռատեսիլի հաղորդումները «The Tell-Tale Heart»  (1940-1950-ական թուականներ)
* Պատմուածքը կը կարդայ Վինսենթ Պրայսը часть 1, часть 2
* Ժապաւէն Ճէյմս Մէյսըն (1953)
* «Ballade Fantastique: d’après „Le Coeur Révélateur“ d’Edgard Poe» для арфы, մաս 1, մաս 2
* «The Tell-Tale Heart» Պատմուածքը ըստ «The Alan Parsons Project» խումբին

Ստորոգութիւն:Պատմուածքներ
Ստորոգութիւն:1843 գիրքեր
Ստորոգութիւն:Անգլերէն գիրքեր