open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Լերի Էլիսըն

**Լորենս Ժոզեֆ «Լերի» Էլիսըն** ( , ծն․՝ 17 Օգոստոս 1944, Մենհեթըն, Նիւ Եորք), ամերիկացի գործարար, «Օրաքըլ»ի համահիմնադիր եւ գլխաւոր գործադիր տնօրէն, միլիառատէրերու համաշխարհային ցանկին 5-րդ տեղը կը գրաւէ՝ իր $ 56 200 000 000 հարստութեամբ։

Էլիսըն ծնած է Նիւ Եորք, սակայն հասակ կ'առնէ Շիքակոյի մէջ. Ան կը յաճախէ «Illinois at Urbana–Champaign» եւ Շիքակոյի համալսարանները, սակայն համալսարաններն առանց աւարտելու՝ 1966-ին, կը տեղափոխուի Քալիֆորնիա։ 1970 թուականի սկիզբը, երբ կ'աշխատէր «*Apex*»ի մէջ, ան կը ներշնչուի Էտկար Ֆ․ Քոտի կատարած հետազօտութենէն՝ «Յարաբերական Տուեալներու Շտեմարան»ի (relational database) նախագիծի առնչութեամբ, զոր ենթահող կը դառնայ յառաջիկայի՝ 1977 թուականին, «Օրաքըլ»ի հիմնադրութեան։

Էլիսըն հարստութեան %1-ը կը նուիրաբերէ բարեսիրական ծրագիրներու եւ կը մասնակցի «The Giving Pledge»ին։ Ի յաւելումն «Օրաքըլ»ի աշխատանքներուն, ան յաջողութիւն կ՛արձանագրէ զբօսանաւով ճամբորդութիւն կատարելու՝ «Օրաքըլ»ի կազմին մէջ, ան նաեւ օդաչու է, որ ունի երկու զինուորական ինքնաթիռներ։

## Արտաքին յղումներ
* «Օրաքըլ»ի պաշտօնական կայք
* «Օրաքըլ»ի գործադիր տնօրէն Լերի Էլիսընի կենսագրութիւնը

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:17 Օգոստոսի ծնունդներ
Լեւոն Լարենց

**Լեւոն Լարենց** (**Քիրիշճեան**, ) , խմբագիր եւ թարգմանիչ։

Ծնած է Սամաթիա 1875-ին: Շրջանաւարտ Ռօպէրթ Քոլէճէ: Պահ մը «Բիւզանդիոն»ի խմբագրատունը պաշտօն վարելէ վերջ՝ քղք. պատճառներով կը մեկնի Ամերիկա եւ Վեր. Հնչակեան իր ընկերներուն հետ Պօսթըն կը սկսի Հրատարակել Ձայն Հայրենեաց թերթը: Կ'անցնի Եգիպտոս եւ Օրոզտի Պաքի մէջ գրագրութիւն կ'ընէ: Արփիարի սպանութենէն ետք՝ կ'ուղեւորի Աթէնք, ուրկէ Պոլիս՝ Սահմանադրութեան Հռչակումին: Հեղինակ Դրախտի Երգեր բանաստեղծական հատորին:

23 Հոկտեմբեր 1908-ին կը վարէ խմբագրութիւնն «Ձայն Հայրենեաց»ի Ա. Տարիին, իսկ 1912-ի սկիզբէն՝ «Մուրճ» օրաթերթի: Անգլիերէնէ Հայերէնի կը վերածէ Քուրանն ու Լինչի երկհատոր պատկ. Հայաստանը: Ֆրանսական Յեղափոխութեան Պատմութեան Թարգմանիչն ալ եղած է՝ Բ. Հատորէն սկսեալ:

## Ծանօթագրութիւններ


## Աղբիւրներ
* Յուշարձան Ապրիլ Տասնըմէկի, Կ.Պոլիս 1919, էջ 19։
Ստորոգութիւն:Հայոց Ցեղասպանութեան զոհեր
Ստորոգութիւն:1915 մահեր
Ստորոգութիւն:1875 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Սթամպուլ ծնածներ
Ստորոգութիւն:Հայ մանկավարժներ
Ստորոգութիւն:Հայ խմբագիրներ
Ստորոգութիւն:Հայ լրագրողներ
Ստորոգութիւն:Գրողներ այբբենական կարգով
Լեւոն Եագուպեան

**Եագուպեան Լեւոն**, ծնած է 14 Օգոստոս 1900-ին Կեսարիա: Նախակրթութիւնը Կիւմիւշեան եւ միջնակարգ ուսումը՝ Միացեալ ուսումնարանին մէջ ստացած է: Պատերազմի ատեն գաղթած է մօրը եւ պզտիկ եղբօրը հետ, որոնք ինկած են  Շէյխ-Միսքին-Հավրան ճամբան: 1918-ին ազատելու համար ինքզինք Էլ Քարի լէէն (Ճէպէլ Տիւրզի) կը սկսի մէկ քանի ընկերներով արաբական ճակատը ճեղքել: 23 օրուան տաժանելի ճամբորդութենէն ետք կը հասնի Կարմիր ծովու եզերքը՝ Ագապա: Անկէ կ'անցնի Բորթ Սայիտ եւ Անգլիական բանակին կը ծառայէ 1 Նոյեմբեր 1918-էն 19 Դեկտեմբեր 1920, որմէ ետք՝ եղբօրը Սարգիսին օգնութեամբ կ'երթայ Ամերիկա եւ հոն Նիւ Եորքի մէջ կը զբաղի դերձակութեամբ: Կեսարիոյ Վեր. Միութեան կ'անդամակցի 1925-ին եւ վարչութեան անդամ կ'ընտրուի 1932-ին:

Քարտուղարն է Կեսարիոյ Վերաշինական Միութեան Նիւ Եորքի մասնաճիւղին: Իր եռանդուն եւ անխոնջ աշխատութեանց համար պատուուած է 1935-ին «հարուածային» տիտղոսով Կեսարիոյ Վերաշինական Միութեան կողմէ:

## Աղբիւրներ
* Հայ Հանրագիտակ, Հ. Մկրտիչ Վարդ. Պոտուրեան, 1939, Պուքրէշ, Հատոր Դ., էջ 641:
Լեւոն Խեչոյեան

**Լեւոն Վանիկ Խեչոյեան** (), հայրենի արձակագիր։

## Կենսագրութիւն
1983-ին աւարտած է Գիւմրիի պետական մանկավարժական հաստատութեան բանասիրական բաժինը։ 1987-էն ապրած է Հրազդան քաղաքի մէջ։ 1988-էն անոր ստեղծագործութիւնները կը սկսին տպագրուիլ հանրապետական մամուլին մէջ։ Անդրանիկ ժողովածուն լոյս տեսած 1991-ին՝ «Խնկի ծառեր» վերնագիրով։ 1995-ին լոյս տեսած է «Արշակ արքայ, Դրաստամատ ներքինի» պատմավէպը։ «Արշակ արքայ, Դրաստամատ ներքինի» վէպը թարգմանուած է ռուսերէն։

Վերջին՝ «Մհերի դրան գիրքը» լոյս տեսած է գրողին մահէն մէկ շաբաթ ետք՝15 Յունուար  2014-ին: Մասնակցած է Արցախեան գոյամարտին։

Լեւոն Խեչոյեանի ստեղծագործութիւնները թարգմանուած են ռուսերէն, ուքրաներէն, անգլերէն, սպաներէն եւ այլ լեզուներու։ Խեչոյեանի ստեղծագործութիւնները  կը նկատուին Ի. դարու հայ ժողովուրդին վերապրած ողբերգութիւններուն ոգեկոչումը՝ 1915-ի Եղեռնէն մինչեւ Սպիտակի երկրաշարժը եւ 90-ականներու ազատագրական պայքարները, սակայն հոն կը բացակային առասպելականացումն ու հերոսացումը եւ անոնց փոխարէն առկայ է խորունկ վիշտը։

### Հանրածանօթ գործերէն
Խեչոյեանի գործերէն հանրածանօթ են՝

* «Խնկի ծառեր»,
* «Արշակ արքայ, Դրաստամատ ներքինի»,
* «Տան պահապան հրեշտակը»,
* «Հողի դողը»,
* «Յունիսի հինգը եւ վեցը»,
* «Փուշը, Հայր, Փուշը»:

## Մրցանակներ
2000-ին «Սեւ գիրք, ծանր բզէզ» վէպին համար արժանացած է ՀՀ պետական «Ոսկեայ եղէգ» մրցանակին։

2013-ին ՀՀ Նախագահին հրամանագիրով պարգեւատրուած է «Հայրենիքին մատուցած ծառայութիւններու համար» 2-րդ աստիճանի շքանշանով, սակայն հրաժարած է ստանալէ  ըսելով. «Ես շնորհակալ եմ վստահութեան համար, սակայն երբ մեր երկրին մէջ սա չափի հասած են արտագաղթի ծաւալները, ու ատոր զուգահեռ՝ ընկերային ծանր պայմաններուն չդիմանալով՝ իմ ազատամարտիկ եղբայրքն այսօր նստացոյց կ'ընեն,  ես այդ մետալն  չեմ կրնար ընդունիլ»:

## Մահը
Մահացած է Երեւանի մէջ, ծանր հիւանդութենէ։
## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:8 Դեկտեմբերի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:8 Յունուարի մահեր
Ստորոգութիւն:Հայ տղամարդ գրողներ
Ստորոգութիւն:Գրողներ այբբենական կարգով
Ստորոգութիւն:Հայ արձակագիրներ
Լեւոն Չորմիսեան

**Լեւոն Չորմիսեան** (1896 - 7 Նոյեմբեր 1980), հայ պատմագէտ

## Կենսագրութիւն

Նախակրթութիւնը կը ստանայ ծննդավայրին մէջ, ապա կ'անցնի Կ. Պոլիս, ուր երկրորդական ուսման կը հետեւի Կեդրոնականի մէջ։ Առաջին Համաշխարհային Պատերազմէն ետք ժամանակաւոր կերպով կը հաստատուի Հալէպ, ուրկէ կ'անցնի Փարիզ, ուր եւ վերջնական բնակութիւն կը հաստատէ: Հրապարակագիր ու հասարակական գործիչ, տասնամեակներու ընթացքին կը խմբագրէ ու կը հրատարակէ բազմաթիւ թերթեր, ինչպէս՝ «Ներկայ» (ամսագիր, 1949-1950), «Բիւրակն» (շաբաթաթերթ, 1961-1967), «Կարծիք» (ամսագիր, 1973-1975): Լեւոն Մօզեանի եւ Բիւզանդ Թօփալեանի հետ կը խմբագրէ ու կը հրատարակէ «Արեւմուտք» շաբաթաթերթը (1945-1952):

Հրապարագրական իր աշխատանքին զուգահեռ, Լեւոն Չորմիսեան կը նուիրուի հայ ժողովուրդի նոր եւ նորագոյն շրջանի պատմութեան բազմակողմանի ուսումնասիրութեան: Տարիներու իր հետեւողական հետազօտութիւնները իրենց արտայայտութիւնը կը գտնեն տասնի հասնող հատորներու մէջ։ Առանձնապէս ուղադրութեան արժանի են Լ. Չորմիսեանի հետեւեալ երկասիրութիւնները. «Գաղութներու ղեկավարութեան հարցը» (Փարիզ), «Կուսակցութիւնները» (Պէյրութ, 1965), «Համապատկեր արեւմտահայոց մէկ դարու պատմութեան», Ա. հատոր, 1850-1878 (Պէյրութ, 1972), Բ. հատոր, 1878-1908 (Պէյրութ, 1974), Գ. հատոր, 1908-1922 (Պէյրութ, 1975),  Դ.հատոր,- Հայ Սփիւռքը, Ա. գիրք, Ֆրանսահայերու պատմութիւնը- (Պէյրութ, 1977), եւ «Համապատկեր արեւելահայերու ժամանակակից պատմութեան»  (Պէյրութ, 1979):

Լեւոն Չորմիսեան կը մահանայ 7 Նոյեմբեր 1980-ին:

## Աղբիւրներ
*Հայկազեան Հայագիտական Հանդէս, Պէյրութ 1981, Էջ 360։

Ստորոգութիւն:1896 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:1980 մահեր
Ստորոգութիւն:7 Նոյեմբերի մահեր
Լեւոն Չորպաճեան

**Լեւոն Չորպաճեան** ծնած է 1942 թուականին, Ամերիկացի ընկերաբան է։ Ան փրոֆեսօր է Մասաչուսեթսի Լովըլ համալսարանին մէջ։ Ան կը ղեկավարէ ԱՄՆ-բաժնի Զորեան ինսդիդուտի ժամանակակից հայկական հետազոտութիւններու եւ փաստագրութեան.։

Չորպաճեան, որ կը զբաղուէր է սօսիալիստական ​​եւ առաջադէմ քաղաքականութեան եւ քննադատ Նէօլիպարիզմ։

## Մատենագիտութիւն

### Հեղինակ
Egan, Daniel. Չորպաճեան, Լեւոն (2004)։ Power։ A Critical Reader. Pearson. ISBN 978-0131834385.
Չորպաճեան, Լեւոն. Մութաֆյանը, Claude. Տօնապետեան, Patrick (1994)։ Կովկասյան հանգույց։ The պատմությունը եւ աշխարհաքաղաքականություն Լեռնային Ղարաբաղի. Zed գրքեր. ISBN 1-85649-287-7.

### Խմբագիր
Չորպաճեան, Լեւոն, խմբ. (2001 թ.)։ Կայացման Լեռնային Ղարաբաղի։ From դուրս գալու Հանրապետություն. Palgrave Macmillan. ISBN 978-0333773406.
Չորպաճեան, Լեւոն. Շիրինյանը George, խմբ. (1999 թ.) Ուսումնասիրությունները համեմատական ​​ցեղասպանության Palgrave Macmillan. ISBN 9780312219338։

### Թարգմանիչ
Verluise, Pierre (1995)։ Հայաստանը ճգնաժամը։ 1988 թ. Լեւոն Չորպաճեան (թարգմանիչ). Wayne State University Press. ISBN 0814325270։

## Ծանոդագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Հայեր
Լեւոն Տապաղեան

**Լեւոն Փանոս Տապաղեան** (, 11 Նոյեմբեր 1933 - 7 Մայիս 2017), թրքահայ պատմաբան, լրագրող եւ քաղաքական գործիչ։ Հայոց ցեղասպանութիւնը ժխտող ։ Անդամակցած է Թրքական Պատմական Ընկերակցութեան։ 1969 թուականի խորհրդարանական ընտրութիւններուն ժամանակ Ազգայնական Շարժման կուսակցութեան կողմէ առաջադրուած է պատգամաւորութեան թեկնածու։ Ինքզինք «Օսմանցի Հայ» հռչակած Հօփար Լեւոն ('Levon Amca') յղացած էր Թուրքիոյ ազգայնամոլ MHP (Milliyetçi Hareket Partisi) կուսակցութեան դրօշը՝ երեք մահիկներով։

## Յղումները

## Արտաքին Յղումներ

Ստորոգութիւն:1933 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:11 Նոյեմբերի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:2017 մահեր
Ստորոգութիւն:8 Մայիսի մահեր
Լեւոն Օրբելիի Կիսանդրի

**ԼԵւոն Օրբելիի կիսանդրի**, կը գտնուի Երեւանի Արաբկիր համայնք՝ Լեւոն Օրբելիի անուան կենսանաբանութեան հիմնարկի շէնքի առջեւ։ Յուշարձանը տեղադրուած է 1973 թուականին։ Ընդգրկուած է Երեւանի Արաբկիր վարչական շրջանի պատմութեան եւ մշակոյթի անշարժ յուշարձաններու ցանկին մէջ։

## Հեղինակ
* Քանդակագործ՝ Գաբրիէլ Եփրոյեան

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Երեւանի յուշարձաններ
Ալլա Լեւոնեան

**Ալլա Ժորա Լեւոնեան**, (): Ալլա Հայ երգչուհի եւ Հայաստանի Հանրապետութեան վաստակաւոր արուեստագէտ մըն է (2011)։

## Կրթութիւնը
Ալլա Լեւոնեան 1992 թուականին աւարտած է Ավշար գիւղի միջնակարգ դպրոցը: 11 տարիներ ուսանած է արուեստի երաժշտական դպրոցին, դաշնամուրի բաժնին մէջ։ Յաճախած է նաեւ Երեւանի Գրողներու միութեան «Պիոներ կանչ» թերթի «Բողբոջ» խմբակը։

Դպրոցական տարիներուն յաճախած է մանկական երաժշտական եւ նկարչական խմբակներ։ 2003-2007 թուականներուն ընթացքին սորված է Երեւանի Կոմիտասի անուան պետական երաժշտանոցին մէջ:

## Ստեղծագործական գործունէութիւնը
Ալլա Լեւոնեան 1993 թուականին մասնակցած է «Արձագանգ»-ի կատարած «Բոհեմ» մրցոյթ-փառատօնին՝ իր հեղինակած ու ստեղծած «Օտարական» եւ «Վերադարձիր» երգերով եւ արժանացած 1-ին դիրքին ու մրցանակին։ 1994 թուականին իր հեղինակած «Կը գտնեմ» երգով մասնակցած է ամէն տարի տեղի ունեցող «Ասուպ» մրցոյթ-փառատօնին, որմէ յետոյ ընդունուած է Հայաստանի Երգի պետական թատրոնի խումբին մէջ:

1997-1999 թուականներուն ընթացքին, «Ես եմ», «Հայաստան» եւ «Հոյնար» երգերով մասնակցած է «Այո» մրցոյթ-փառատօնին եւ 3 տարիներ շարունակ յաղթած ու շահած է 1-ին դիրքը։ 1999 թուականէն սկսեալ ունեցած է ընդարձակ համերգային գործունէութիւններ հայրենիքին մէջ եւ արտասահման։ Աշխատած է նաեւ Հայաստանի Հանրային ձայնասփիւռին մէջ եւ ունեցած է իր սեփական հաղորդումը։
«Պիոներ կանչ» թերթին մէջ տպագրոած են Ալլային բանաստեղծութիւնները։

Ալլա Լեւոնեան թողարկած ու հրատարակած է 5 ձայնասկաւառակներ եւ ունեցած է շուրջ 17 նկարահանումներ:

## Պարգեւներ եւ մրցանակներ
* Հայաստանի հանրապետութեան վաստակաւոր արուէստագէտ-ի մրցանակը (2011):
* «Լաւագոյն երգչուհի»:
* «Լաւագոյն ժողովրդական երգչուհի»:
* «Լաւագոյն երգ, ձայնասկաւառակ», եւ այլն։
* 2008 թուականէն սկսեալ եղած է ՄԱԿ-ի Մանկական հիմնադրամի (UNICEF) Բարի Կամքի դեսպանը Հայաստանի մէջ։
* Ֆրիտիոֆ Նանսենի հիմնադրամի շքանշանակիր:
* ՀՀ մշակոյթի նախարարութեան ոսկի մետալ:
* ՀՀ «Վազգէն Սարգսեան»-ի մետալ:

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Հայ երգչուհիներ
Ստորոգութիւն:Հայ երգահաններ
Ստորոգութիւն:ՀՀ վաստակաւոր արուէստագէտ
Ստորոգութիւն:Երեւանի երաժշտանոց
Ստորոգութիւն:Հայաստանի երգի պետական թատրոն
Ստորոգութիւն:Բարի կամքի դեսպաններ
Լեւոն Լեւոնեան

**Լեւոն Լեւոնեան** (1883, Այնթապ - 1929, Ամերիկա), հայ մանկավարժ։

Լեւոնեան Այնթապի գոլէճը կ'աւարտէ 1902-ին: Կ'երթայ Կիւրին ուր երկու տարի ուսուցչութիւն կ'ընէ։ 1904-ին Այնթապ կու գայ, ուրկէ Ամերիկա կ'անցնի եւ մանկավարժութիւնը մասնագիտութիւն կ'ընէ։ Մէկ տարի կ'ուսանի Պոսթըն եւ երկու տարի ալ Գոլոմպիայի Համալսարանը եւ վերջինէն շրջանաւարտ կ'ըլլայ M.A. տիտղոսով։ Քաղաքական պատճառներով Այնթապ չկարենալ վերադառնալով, 1908-ին կու գայ Պէյրութ ուր Ամերիկեան Համալսարանի մէջ թուրքերէն կը դասաւանդէ երեք տարի։ 1911-ին դարձեալ Ամերիկա կը մեկնի, ուր եւ կը մեռնի 1929-ին որպէս արդիւնք կուրաղիի գործողութեան մը:

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Հայ մանկավարժներ
Ստորոգութիւն:Այնթապ ծնունդներ
Նորիկ Լեւոնեան

**Նորիկ Համազասպ Լեւոնեան** (), հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ։ Հայաստանի Գրողներու միութեան անդամ (1984):

## Կենսագրութիւն
Նորիկ Լեւոնեանը ծնած է 1947 թուականին, Պաղտատի մէջ։ Ուսանած է Պէյրութի առեւտուրի եւ լեզուներու արուեստից վարժարանին մէջ։ 1971 թուականին հայրենադարձած է եւ հաստատուած՝ Էջմիածին: Լեւոնեանի ստեղծագործութիւնները, արաբերէնի կատարած թարգմանութիւնները պարբերաբար տպագրուած են գրական հանդէսներու մէջ, հեռարձակուած՝ ձայնասփիւռով, ներկայացուած են «Կարդում է թարգմանիչը» հեռուստատեսային հաղորդաշարով:

## Երկեր
* «Փորագրութիւններ աշնան պատերին» (1981)
* «Երգեր ձմրան դարպասի մօտ» (1986)
* «Խօսքեր դատարկ դահլիճի մէջ» (1994)

ԹԱՐԳՄԱՆՈՒԹԻՒՆՆԵՐ
 
*Մահմուդ Դարվիշ, «Թռչունները մեռնում են Գալիլիայում» (1989)

## Մրցանակներ
* Ռուբէն Սեւակի անուան մրցանակ, 1995
*ՀԳՄ «Գրական վաստակի համար» մետալ 2007

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Հայ բանաստեղծներ
Ստորոգութիւն:Հայ թարգմանիչներ
Ստորոգութիւն:1947 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:5 Հոկտեմբերի ծնածներ
Ստորոգութիւն:Պաղտատ ծնածներ
Ստորոգութիւն:Հայաստանի գրողներու միութեան անդամներ
Ստորոգութիւն:5 Հոկտեմբերի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Գրողներ այբբենական կարգով
Ստորոգութիւն:Անձինք այբբենական կարգով
Տիգրան Լեւոնեան

**Տիգրան Լեւոնեան** (14 Դեկտեմբեր 1936, Պէյրութ - 25 Յունիս 2004, Երեւան), հայ օփերայի երգիչ՝ բեմադրիչ, դերասան։

## Կենսագրութիւն
Տիգրան Լեւոնեան, ծնած է 1936-ի Դեկտեմբեր 14-ին Պէյրութ: 1946-ին ծնողներուն հետ հայրենադարձուած է Հայաստան: 1958-ին աւարտած է Երեւանի գեղարուեստա-թատերական հիմնարկը 1977-ին՝ Մոսկուայի թատերարուեստի հիմնարկը օփերային բեմադրութեան բաժինը: Երգեցողական արուեստի իր ուսուցանողը եղած անոր ապագայ կինը՝ Գոհար Գասպարեան:

1962-ին եղած է Երեւանի օփերայի եւ պալէի ազգային ակադեմական թատրոնի մեներգիչ, 1970-77-ին, միաժամանակ՝ բեմադրիչ, 1977-էն՝ գլխաւոր բեմադրիչ, 1991-99 նաեւ գեղարուեստական ղեկավար: Եղած է Երեւանի Կոմիտասի անուան պետական երաժշտանոցի փրոֆէսըր: 1984-ին արժանացած է ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստի կոչման: Մահացած է Երեւան՝ 2004 թուականին:

## Դերերգերը

* Սարօ (Ա. Տիգրանեանի «Անուշ» օփերայէն)
* Տիրիթ (Տ. Չուխաճեանի «Արշակ Բ» օփերայէն)
* Մանրիքո (Ջ. Վերտիի «Տրուբատուր» օփերայէն)
* Օթելլօ (Ջ. Վերտիի «Օթելլօ» օփերայէն)

### Բեմադրութիւնները Օփերայի Մէջ

* 1974, 1978 թթ. – Ջոաքինօ Ռոսսինիի «Սեւիլեացի Սափրիչը»
* 1974, 1981 թթ. – Արմէն Տիգրանեանի «Դաւիթ Բէկ»
* 1984 թ. – Տիգրան Չուխաճեանի «Արշակ Բ»
* 1986 թ. – Ճաքոմօ Փուչինիի «Չիօ-Չիօ-Սանը»
* 1987, 1992 թթ. – Տիգրան Չուխաճեանի «Լեպլեպիճի Հոր-հոր Աղա» («Կարինէ»)
* 1993 թ. – Գաեթանօ Տոնիցեթիի «Պողիկտոս»
* 1994 թ. – Արմէն Տիգրանեանի «Անուշ»
* 1995 թ. – Ջուզէփփէ Վերտիի «Օթելլոն»
* 1996 թ. – Ռուճերօ Լէոնքաւալլոյի «Պայացներ»

### Կինոյի Մէջ

* 1968 թ.՝ «Քարինէ» կինոնկարին մէջ (ռեժ.՝ Արման Մանարեան) խաղացած է Մարգարի դերը, կատարած է նաեւ Արմէնի դերերգը։
* 1983 թ.՝ «Անուշ» ֆիլմ-օփերային մէջ (բեմադրող ռեժ.՝ Մարատ Վարժապետեան) կատարած է Սարոյի դերերգը։
* 1988 թ.՝ Իր բեմադրած «Արշակ Երկրորդ» կինոնկարին մէջ կատարած է Արշակի դերը, նաեւ կատարած է Տիրիթի դերերգը, ինչպէս նաեւ ֆիլմի սցենարի հեղինակն է։
* 1986 թ.՝ Սեփական սցենարով բեմադրած է «Ալմաստ» ֆիլմ-օփերան։
* 1986 թ.՝ «Օտար Խաղեր» կինոնկարի սցենարի համահեղինակն է։
* 1997 թ.՝ «Հարսնացուն Ջերմուկէն» ֆիլմին մէջ (ռեժ.՝ Ս. Պապայեան) կատարած է դերերէն մէկը։

## Ընտանիք
* Կինն էր օփերային մեծանուն երգչուհի Գոհար Գասպարեանը (1924-2007)։
* Եղբայրը՝ Արմէն Խանտիկեան։

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:1936 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:14 Դեկտեմբերի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:2004 մահեր
Ստորոգութիւն:Պէյրութ ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Երեւան մահացածներ
Ստորոգութիւն:25 Յունիսի մահեր
Ստորոգութիւն:Հայ դերասաններ
Ստորոգութիւն:Պէյրութ ծնածներ
Լէյլա Ալ-Աթթար

**Լէյլա Ալ-Աթթար** (արաբ․՝ *ليلى العطار*‎‎, 7 Մայիս 1944, Պաղտատ, Իրաքի թագաւորութիւն - 28 Յունիս 1993, Պաղտատ, Իրաքի թագաւորութիւն), իրաքցի նկարչուհի, Իրաքի գեղարուեստի ազգային թանգարանի տնօրէն: Միջազգային մամուլին մէջ յայտնի դարձած է 1993-ին՝ ԱՄՆ-ի կողմէ Իրաքի վրայ կատարուած ռմբակոծութեան ժամանակ զոհուելէն ետք:

## Կենսագրություն

Լէյլա Ալ-Աթթարը ծնած է 1944-ին, Պաղտատ: 1965-ին աւարտած է Պաղտատի գեղեցիկ արուեստներու ակադեմիան: Պարբերաբար մասնակցած է ազգային ու միջազգային տարբեր ցուցահանդէսներու Իրաքի եւ այլ երկիրներու մէջ։ Մասնաւորապէս, մասնակցած է Քուէյթի պիենալէին (1973), Արաբական առաջին պիենալէին (Պաղտատ, 1974), Արաբական երկրորդ պիենալէին (1976), Քուէյթի պիենալէին (1981), ինչպէս նաեւ ոսկիէ մետալ ստացած է Գահիրէի պիենալէի ժամանակ (1984):

1991-ին Իրաք-Քուէյթ պատերազմի աւարտէն ետք Լէյլա Ալ-Աթթարը պաղտատեան «Ռաշիտ» հիւրանոցի յատակին ստեղծած է խճանկար. այստեղ յաճախ կը հիւրընկալուէին օտարերկրացի հիւրեր: Ան պատկերած է ԱՄՆ նախագահ Ճորճ Պուշ աւագը, իսկ դիմանկարի տակ անգլերէնով ու արաբերէնով գրուած եղած է «Պուշը յանցագործ է» (անգլ.՝ Bush is criminal): Արաբական մշակոյթին մէջ մարդու պատկերը տրորելը խիստ վիրաւորանք կը համարուի, այդ պատճառով նկարը գրաւած է ամերիկացի դիւանագէտներու ուշադրութիւնը եւ այդ մասին հաղորդուած է Պուշին: 28 Յունիս 1993-ին Լէյլան, անոր ամուսինն ու տան աշխատողը սպաննուած են ամերիկեան ռմբակոծութեան արդիւնքով: Հարուածի պատճառով Լէյլայի աղջիկը կորսնցուցած է տեսողութիւնը: Ըստ պաշտօնական վարկածի` հարուածի թիրախը իրաքեան յետախուզութեան գլխամասն էր, սակայն կարծիք կայ, թէ Լէյլան դարձած է Պուշի վրէժի զոհը:

## Յիշատակ
* Քրիս Քրիստոֆերսոն Լէյլային  նուիրած է իր «The Circle (Song for Layla Al-Attar and Los Olvidados of Argentina)» երգը: Քոլոմպացի երգչուհի Մարթա Կոմէսը կատարած է Քրիստոֆերսոնի The Pilgrim. A celebration of Kris Kristofferson երգը` մէկ քառատող աւելցնելով սպաներէնով:
* Հիթեր Ռաֆֆոյի «Ցանկութեան ինն մասերը» պիէսին մէջ կայ Լայալի կերպարը, որ հիմնուած է Լէյլա Ալ-Աթթարի վրայ: Պիէսը կը ներկայացէ, եւ անոր բոլոր կերպարներուն, ինչպէս` Լայալին, կը խաղայ ինքը` Ռաֆֆօն: Ըստ անոր, թատրերգութիւնը գրելու համար առիթ դարձած է Լէյլայի նկարը, որ հեղինակը տեսած է պատկերասրահին մէջ:

## Ծանօթագրութիւններ

## Գրականութիւն
* Pope, Hugh. «Artist’s rendering: After Painter Dies, A Myth is Bom in Insular Iraq? Baghdadis Believe Ms. Attar Was Target of US Missiles.» *[[Asian Wall Street Journal]]*. (June 3, 2002). http://search.proquest.com/docview/398814196

## Արտաքին յղումներ
* Լէյլա Ալ-Աթթարը Iraqiart.com կայքին մէջ
Ստորոգութիւն:1944 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Գեղանկարիչներ այբբենական կարգով
Ստորոգութիւն:7 Մայիսի ծնունդներ
Լէնարթ Քարլեսոն

**Լէնարթ Աքսել Էտվարտ Քարլեսոն** (, ծնած 18 Մարտ 1928) շուէտացի թուաբանագէտ է, յայտնի որպէս ներդաշնակ վերլուծութիւններու դաշտերուն մէջ առաջատար: Անոր ամէնանշանաւոր ձեռքբերումներէն մեկն է «Լուզինի վարկածի» ապացոյցը (1966):

## Կենսագրութիւն
Ան սորված է Ուփսալայի համալսարանէն ներս եւ տոքթորական աստիճան ստացած է 1950-ին:

## Աշխատանք
Անոր աշխատանքը կը պարունակէ քանի մը թուաբանական խնդիրներու լուծումները, կիրառելով համադրութիւններու հնարքներ եւ հաւանականութեան տեսութիւն: Հարտիի տարածութիւններու տեսութեան մէջ Քարլեսոնի ներդրումները կը ներառեն Corona theorem-ը (1962) եւ քառակուսի ինթեկրելի գորրծողութիւններու համար Ֆուրիէի շարքերու գրեթէ ամենուր համընկման սահմանումը (ներկայիս յայտնի որպէս Քարլեսոնի թէորեմ). Ան նաեւ յայտնի է Քարլեսոնի չափանիշներու տեսութիւնով:

## Պարգեւներ
Ան պարգեւատրուեցաւ Մաթեմատիքայի «Ուոլֆ» Մրցանակով (Wolf Prize) 1992-ին, Լոմոնոսովի Ոսկի Մետալով՝ 2002-ին, Սիլվեսթըրի Մետալով՝ 2003-ին եւ Աբէլի Մրցանակով՝ 2006-ին, «ներդաշնակ վերլուծութեան (harmonic analysis) եւ սահուն տիւնամիքական համակարգերու տեսութեան մէջ իր խորունկ եւ հիմնարար նպաստներուն համար»։

Ան Նորվեկական Գիտութիւններու եւ Գրականութեան Ակադեմիայի անդամ է։ 2012-ին ան դարձաւ Ամերիկեան Մաթեմաթիքական Միութեան անդամ (fellow)։

Ան նաեւ Թագաւորական Միութեան (Royal Society) Արտասահմանեան Անդամ դարձաւ 1993-ին, Պատուոյ Անդամ՝ Լոնտոնի Մաթեմաթիքական Միութեան՝ 1981-ին, ինչպէս նաեւ՝ Ամերիկեան Արուեստի եւ Գիտութիւններու Ակադեմիայի, Ֆրանսական Գիտութիւններու Ակադեմիայի, Թագաւորական Շուէտական Գիտութիւններու Ակադեմիայի, Ֆինլանտական Գիտութիւններու եւ Գրականութեան Միութեան, Ֆինլանտական Գիտութիւններու եւ Գրականութեան Ակադեմիայի, Թագաւորական Դանիական Գիտութիւններու եւ Գրականութեան Ակադեմիայի եւ Հունգարական Գիտութիւններու Ակադեմիայի պատուոյ անդամ է։

Ան ունի պատուոյ դոկտորական կոչումներ բազմաթիւ համալսարաններէ, ինչպէս՝ Հելսինքիի, Փարիզի եւ ՔԹՀ Թագաւորական Տեխնոլոգիական Հիմնարկէն (Սթոքհոլմ)։

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:18 Մարտի ծնունդներ
Լէոն Քոչարեան

**Լէոն Սուրէնի Քոչարեան** (), խորհրդային հայ կինբեմադրիչ, դերասան եւ սցենարիստ, էսթրադային արուեստագէտ եւ ասմունքող Սուրէն Քոչարեանի որդին։

## Կենսագրութիւն
Լէոն Քոչարեանը ծնած է 1930 թուականին Թպիլիսի քաղաքին մէջ։ 1955 թուականին աւարտած է Մոսկուայի պետական համալսարանի իրաւաբանական բաժինը։ Գորկիի անուան կինոստուդիայի մէջ աշխատած է որպէս բեմադրիչի օգնական, իսկ 1957 թուականէն բեմադրիչ՝ Մոսֆիլմ ստուդիայի մէջ։

Մահացած է 14 Սեպտեմբեր 1970 թուականին Մոսկուայի մէջ։ Թաղուած է 16 սեպտեմբերին Մոսկուայի Վվեդենսկի գերեզմանոցի 9-րդ հատուածին մէջ։։

## Ֆիլմագրութիւն
### Բեմադրիչ

### Սցենարիստ

### Դերերը կինոյի մէջ

## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին յղումներ
* Լեոն Քոչարյանի մասին dic.academic.ru կայքում
* Լեոն Քոչարյանի մասին odessafilm.com կայքում 

Ստորոգութիւն:Հայեր
Ստորոգութիւն:22 Յունուարի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:14 Սեպտեմբերի մահեր
Ստորոգութիւն:Հայ դերասաններ
Լէոնարտո Տա Վինչիի կեանքն ու Հայկական ծագումը

**Լէոնարտո Տա Վինչիի կեանքն ու Հայկական հետքը,**(1452_1519) Ծնած է 1452 թուականի Ապրիլ 15-ին, Իտալիոյ Ֆլորենսիայի մօտակայքը գտնուող Անկավինօ փոքրիկ գիւղին մէջ: Անուն-մականունը կը թարգմանուի իբրեւ Լէոնարտօ` պարոն Փիէրոյի որդի. Երկրորդ հազարամեակի հանճարագոյն գործիչը` նկարիչ, քանդակագործ, գրող, գիւտարար, մաթեմաթիքոս. Ուսումնասիրողներէն ոմանք Լէոնարտոն ծագումով հայ կը համարեն:
250px|մինի|աջից

## Հայկական Ծագումը
Ուսումնասիրողներէն ոմանք Լէոնարտոն ծագումով հայ կը համարեն: Առաջինը այդ մասին վկայողները հայ ուսումնասիրողները չեն գրած: 2002-ին ռուս լրագրող եւ ուսումնասիրող Իկոր Օռլովը հանդէս եկաւ ցնցող յայտարարութեամբ, որ Լէոնարտօ տա Վինչին գրած է հայերէն եւ անոր ծածկագրերու գաղտնիքը մեսրոպեան այբուբենի մէջ է: Թէ իսկապէս որքանով ապացուցուած է անոր հայկական ծագումը, դեռ շատերու համար վիճելի հարց է, սակայն հայկական հետք անոր ստեղծագործութիւններուն մէջ, այնուամենայնիւ՝ կայ:

1481-1482 թուականներուն ան այցելած է Կիլիկիա եւ Հայաստան: Պահպանուած է Բագարանի եկեղեցւոյ, անոր ձեռքով կատարուած գծանկարը, որուն հիմքով ալ, նոյն յատակագիծով ան կառուցեց Միլանի տաճարը: Ընդհանրապէս, Եւրոպայի մէջ կեդրոնագմբէթ եկեղեցիներ սկսան կառուցել նոյն այդ ժամանակներէն: Եւ տեղին է հաւանութիւն տալու այն վարկածին, որ նոյն Լէոնարտոով կեդրոնագմբէթ եկեղեցիներու Անիական ոճը Հայաստանէն ներմուծուեցաւ Եւրոպա:

Ան նաեւ համոզեց անուանի ճարտարապետ Բրամանտէն` Հռոմի Սուրբ Պետրոս տաճարը նախագծել եւ կառուցել Բագարանի տաճարին օրինակով:

Լէոնարտոյի Հայաստան այցելելու մասին ակնարկներ կան անոր նամակներուն մէջ, ուր պահպանուած է նոյնիսկ Հայաստանի մէկ մասին վերաբերեալ քարտէզը: Իր նամակին մէջ Լէոնարտոն նաեւ կը պատմէ մանրամասնէր երկրաշարժի մը եւ ջրհեղեղի մը մասին, հաւանաբար նկատի ունենալով 1482 թուականի Երզնկայի երկրաշարժը:

Լէոնարտոն նաեւ ճամբորդական նօթեր գրած է` Հայաստանի մէջ անցուցած ժամանակահատուածի վերաբերեալ: Այդ փաստաթուղթը կը պահպանումի Միլանի «Ամպրոզանիա» գրադարանի մէջ եւ կը կոչուի «Հայկական նամակ»: Անոր մէջ արտացոլուած են Լէոնարտոյի նկարագրութիւնը Հայաստանի մասին, տեղեկութիւններ կան Եփրատ գետի, Տաւրոսի լեռնաշղթայի մասին: Նկարագրած է նաեւ մէկ դիպուած` օտար նուաճողի կողմէն հայութեան հանդէպ կիրառուած բռնարարքներու, կոտորածներու:

Ան նաեւ իր կտաւներու մէջ օգտագործած է Տեռռա Արմէնիա գոյնը` մութ շականակագոյն, որ կը պատրաստուի հայկական հողէն: Մինչ այդ Եւրոպայի մէջ այդ գոյնը ոեւէ մէկը չէ օգտագործած: Լէոնարտոյէն ետք այդ գոյնը օգտագործեց անուանի հայ նկարիչ Պոկտան Սալթանովը միայն:

Ան անձամբ նաեւ կը նուագէր եւ ժամանակին Միլանի մէջ յաղթած է վին նուագողներու մրցոյթին, ինչն էլ որոշ ուսումնասիրողներու համար առիթ հանդիսացած է, որ Լէոնարտոյի մէջ հայկական արմատներ որոնեն, անոր տա Վինչի մականունը կապած են վին գործիքի հետ` վին նուագող:
200px|մինի|կենտրոն

Լէոնարտոն դեռ Ֆլորենսիայի մէջ անպայման առնչուած է հայերու հետ: Նախ, դեռ ոչ վաղ անցեալին կործանուած Կիլիկիայի հայկական թագաւորութեան եւ իտալական քաղաքներու միջեւ սերտ առեւտրային եւ դիւանագիտական յարաբերութիւններ եղած են, բացի այդ, միջնադարուն հայերը Իտալիոյ մէջ կառուցած են 34 եկեղեցիներ եւ տուած 11 սուրբեր:

## Ծանօթագրութիւններ

## Աղբիւրներ

* ***«Անկախ» շաբաթաթերթ 2012 թ. Ապրիլ 17։***
Լէոնարտօ տի Քափրիօ

**Լէոնարտօ Ուիլհեմ տի Քափրիօ** (, ծնած 11 Նոյեմբեր, 1974, Հոլիուուտ, Լոս Անճելըս, Քալիֆորնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասան եւ ֆիլմի արտադրիչ մըն է: Վաղ 1990-ական թուականներուն, տի Քափրիօ սկսաւ իր դերասանական ասպարէզը ստանձնելով շատ կարճ դերեր հեռատեսիլի ծանուցումներու մէջ, որմէ ետք ստանձնեց երկրորդական դերեր տարբեր հեռուստաշարներու մէջ, ինչպէս *[[Santa Barbara (հեռուստաշար)|Santa Barbara]]* եւ *[[Growing Pains]]*: 1993-ին, ան սկսաւ իր ֆիլմի ասպարէզը երբ ստանձնեց գլխաւոր դեր մը իբրեւ Ճոշ *[[Critters 3]]* (1991) ֆիլմին մէջ։ Ան ստանձնած է գլխաւոր դեր մը *[[This Boy's Life (ֆիլմ)|This Boy's Life]]* (1993) օրագրական գիրքին վրայ հիմնուած ֆիլմին մէջ, ինչպէս նաեւ ստանձնեց եւ ստացաւ գովասանք իր *[[What's Eating Gilbert Grape]]* (1993) ֆիլմին դերին համար: Ան հռչակ շահեցաւ երբ ան գլխաւոր դեր ստանցնեց *[[The Basketball Diaries (ֆիլմ)|The Basketball Diaries]]* (1995) եւ *[[Romeo + Juliet]]* (1996) ֆիլմերուն մէջ, սակայն բոլորէ աւելի հռչակ տուող դերը եղաւ Ճէքի դերը Ճէյմզ Քամերընի *[[Titanic (1997 ֆիլմ)|Titanic]]* (1997) ֆիլմը, որ աշխարհի ամէնէն դիտուած եւ շահաբեր ֆիլմերէն մէկն է:

## Դերեր
### Ֆիլմ

#### Իբրեւ դերասան

#### Իբրեւ Արտադրիչ

### Հեռուստաշարներ

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Ամերիկացի դերասաններ
Ստորոգութիւն:1974 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:11 Նոյեմբերի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Լոս Անճելըս ծնածներ
Լիբանանեան Ամերիկեան Համալսարան

**Լիբանանեան Ամերիկեան Համալսարան**ը (անգլ.՝ **Lebanese American University**, արաբ.՝ **الجامعة اللبنانية الأميركية**) անհատական եւ ինքնիշխան Ամերիկեան համալսարան եւ պրպտումի ուսումնարան մըն է, որ կը գտնուի Լիբանանի մէջ: Համալսարանը պայմանագրուած է Board of Regents of the University of the State of New York համագործակցութեան կողմէ, ինչպէս նաեւ հաստատուած է Commission on Institutions of Higher Education of the New England Association of Schools and Colleges (CIHE–NEASC) յանձնակարգին կողմէ: Համալսարանը ունի երկու ուսումնարանային վայր, մէկը Պէյրութի մէջ, միւսը՝ Պիպլոս: Ունի շատ մը ուսման տեսակներ, ինչպէս արուեստ, առեւտուր, ճարտարագիտութիւն, հիւանդապահութիւն, գիտութիւններ, դեղագործութիւն եւ բժշկութիւն:

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Համալսարաններ
Ստորոգութիւն:Համալսարաններ ըստ երկրի
Ստորոգութիւն:Լիբանան
Լիբանանի Երաժշտանոց

**Լիբանանի Երաժշտանոց**, բուն անունով՝ Լիբանանի Ազգային Բարձրագոյն Երաժշտանոցը (Ֆրանսերէն՝ Le Conservatoire libanais national supérieur de musique), հիմնադրուած է 1930-ական թուականներուն՝ Ուատիհ Սապրային կողմէ, որ ստեղծագործած է Լիբանանի քայլերգին երաժշտութիւնը: Սապրային նպատակն էր հիմնել դպրոց մը՝ լաւագոյն երաժշտական ուսում ապահովելու:

Երաժշտանոցը, որուն տնօրէնն է Ուատիհ Ղոլմիէն, ունի աւելի քան 4800 աշակերտներ եւ 250 ուսուցիչներ:
Երաժշտանոցին վարչական կեդրոնը կը գտնուի Պէյրութ, սակայն ունի տարբեր ճիւղեր Տրիպոլսոյ, Ժունիէի, Տհուր Էլ Շուէյրի, Զահլէի, Ալէյի եւ Սիդոնի մէջ:

1999 թուականէն ի վեր, երաժշտանոցը կը կառավարէ 2 նուագախումբեր՝ Լիբանանի Ազգային Սիմֆոնիկ Նուագախումբը եւ Լիբանանի Ազգային Արաբական Երաժշտութեան Նուագախումբը: Վերջինս հիմնադրուած է 2000 թուականի Յուլիսին եւ կը բաղկանայ 48 երաժիշտներէ:

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Պէյրութ
Լիբանան-Սուրիա Սահմանը

thumb
thumb
Սահմանը Սուրիոյ եւ Լիբանանի միջեւ շուրջ 375քմ է, ինչ որ գրեթէ կը շրջապատէ Լիբանանը (բացի այդ փոքր բաժնէն, որ սահմանն է Լիբանանի ու Իսրաէլի միջեւ)։

Սահմանը արեւելք դէպի կը ծագի Միջերկրական Ծովէն, շարունակելով ճամբան Նահր Ալ-Քապիր Ալ-Ժանուպիի հետ։ Սահմանին գիծը ելուստ մը կը կատարէ դուրս չձգելու համար Քարհա եւ Քնէյըս Աքքար քիւղերը Աքքարի շրջանէն հիւսիս-արեւմուտք, արեւմուտքը Սուրիական Հոմսի Լիճին, եւ դարձեալ կը դառնայ դէպի հարաւ-արեւելք, կտրելով Որոնդէս Գետը (), հասնելով Լիբանանի Արեւելեան Լեռնաշղթան (շուրջ )։ Սահմանը յետոյ կը դառնայ դէպի հարաւ-արեւմուտք, հետեւելով Լիբանանեան Արեւելեան Լեռնաշղթան՝ դէպի Շէյխ Լեռը։
[մինի|Լիբանանի նկարը [Տիեզերք|տիեզերքէն։ Ձնածածկոյթ կարելի է տեսնել երկրի արեւմտեան եւ արեւելեան լեռնաշղթաներուն վրայ։]]
Սահմանը ճշդուած էր 1920 Ֆրանսական Գաղութատիրութեան Սուրիոյ եւ Լիբանանի համեմատ, բայց Սուրիական միջամտութիւնը Լիբանանի քաղաքական կեանքի մէջ, 1970էն ի վէր, ազդած է որպեսզի պաշտօնապէս չճշդուի սահմանը, հակարակ Լիբանանցիներու պնդումին։

## Աղբիւրներ
*La Syrie à nouveau épinglée à l’Onu, RFI, 18 May 2006.

Ստորոգութիւն:Լիբանանի աշխարհագրութիւն
Ստորոգութիւն:Սուրիոյ աշխարհագրութիւն
Լիբանանի Նախագահներու Անուանացանկ

**[[Լիբանան]]ի նախագահներու անուանացանկը** սկսած է 1926 թուականին, երբ ստեղծուեցաւ պաշտոնը։ Ըստ 1943 թուականին երկրի տարբեր էթնիք-դաւանաբանական համայնքներուն միջեւ ձեռք բերուած բանաւոր համաձայնութեան, Լիբանանի նախագահը պէտք է մարոնի համայնքի ներկայացուցիչ ըլլայ։

3 անգամ, սակայն, նախագահի պաշտոնակատար եղած են սուննիներ։ Սուննի նախագահներն են Սելիմ Հոսսը, Ֆուատ Սինյորան եւ Թամամ Սալամը։

## Լիբանանի նախագահներ

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Լիբանան
Լիբանանի Վարչական Բաժանումները

Լիբանանի Հանրապետութիւնը բաժնուած է 6 մարզերու ( - մուհաֆազա), որոնք իրենց հերթին կը բաժնուին 25 շրջաններու ( - քատա)։ Իսկ շրջաները կը բաժնուին համայնքներու։

## Մարզեր

## Եզրաբանութիւն

## Տե՛ս նաեւ
* Լիբանանի շրջաններ
* Լիբանանի համայնքներ

## Ծանօթարութիւններ

Ստորոգութիւն:Լիբանանի վարչական բաժանում
Լիբանանի Տնտեսական Իրավիճակը Համաշխարհային Առաջին Պատերազմի Ընթացքին

## Գլխաւոր Պատճառներ
Հետեւեալներն են պատճառները Լիբանանեան «տաքնապին» համաշխարհային առաջին պատերազմի ընթացքին՝

### Հողատարածքի Նուազում
Աքքարի, Հարաւի եւ Պէքաաի դաշտերու անջատումէն ետք, մշակելի հողատարածները մեծ մասամբ նուազեցան Լիբանանի մէջ, իսկ կացութիւնը վատթարացաւ երկրին պարտադրուած շրջաբակումէն ետք։

### Դաշնակիցներու Կողմէ Պարտադրուած Ծովային Շրջաբակում
Լիբանանի եւ Սուրիոյ ծովային շրջաբակումով՝ թրքական նաւերը չկրցան հասնիլ այդ նաւահանգիստները, դադրեցաւ Եւրոպայի հետ վաճառականութիւնը, ինչպէս նաեւ արտերկրի լիբանանցիներու գումարները չկրցան հասնիլ Լիբանանի մէջ ապրող իրենց հարազատներուն։

### Մարախներու Ժամանում
Տնտեսական կացութիւնը վատթարացաւ երբ մարախները յարձակեցան Լիբանանի վրայ, ծածկելով արեւուն լոյսը եւ բճացնելով ձանգը։
մինի|աջից|Լիբանանի անտառներէն հռչակաւոր Մայրիի ծառերը

### Օսմանեան Քաղաքականութիւն
***Ցամաքային Շրջափակում**՝ Թուրքերը շրջափակումի ենթարկեցին լեռնալիբանանը, արգիլելով հացահատիկներու մուտքը։ 
***Ծովային Շրջափակում**՝Անոնք նոյնիսկ արգիլեցին, որ ժողովուրդը օգտուի ծովէն ձկնորսութիւն կատարելով կամ աղ արտահանելով։
***Բժիշկները** վերապահեցին միայն Օսմանեան բանակին։
*Գրաւեցին բերնատար **անասունները եւ պղնցեայ անօթները**:
*Հատեցին **Լիբանանի անտառներ**ը եւ բայտը օգտագործեցին ջերուցման եւ երկաթուղղագծի կարուցման համար։
*Օսմանեան կայսրութիւնը հրապարակեց **թղթադրամ**ը եւ անոր արժեքը հաւասարեցուց ոսկէդրամին արժեքին։ Այսպիսով անկում կրեց անոր արժեքը եւ մարդիկ մերժեցին թղթադրամով աշխատանքը։

Ստորոգութիւն:Լիբանան
Լիբանանի Քաղաքական Վիճակը Համաշխարհային Առաջին Պատերազմի Ընթացքին

## Նահանգային Շրջաններ
Օսմանեան կայսրութեան մնացեալ նահանգներուն նման, կրեց պատերազմին հետեւանքները. մասնակցեցաւ պատերազմին, վճարեց տուրքերը եւ իր երիտասարդները մեկնեցան պարտադիր զինուորութեան։
մինի|աջից
## Գաւառներուն մէջ
Ժխտեց 1861-ի  դիւանագիտական կարգուձեւի (փրոթոքոլ) օրէնքները եւ վերջ դրուեցաւ իր ինքնիշխանութեան շրջանը։

### Օսմանեան Բանակին Մուտքը
Օսմանեան բանակը մուտք գործեց Լեռնալիբանան, տարածուելով լեռնային մեծաթիւ շրջաններուն մէջ եւ կարգ մը վանքեր եւ եկեղեցիներ վերածելով զօրանոցներու։

### Քրիսոնեայ Գաւառապետի Պաշտօնազրկում
Ճեմալ Փաշան ճնշում բանեցուց ծագումով հայ գաւառապետ Յովհաննէս Գույումճեանի վրայ, ստիպելով որ ան հրաժարի եւ իր տեղ նշանակեց օսմանցի Իսլամ գաւառապետ Ալի Մունիֆ Բէկը, որուն յաջորդեցին Իսմայիլ Հաքի եւ Մումդէզ Պէք։

### Ճեմալ Փաշան կը Լուծէ Գաւառի Տնօրինութեան Խորհուրդը եւ Կ'աքսորէ Անոր Նախագահը
Ան կը նշանակէ նոր խորհուրդ մը, կը մեկուսացնէ նոր պաշտօնեաներ եւ զանոնք կը փոխարինէ թուրքերով։

### Օտար առանցնաշնորհումներու ջնջումը
Ճեմալ Փաշա օգտագործեց պատերազմական վիճակը, ջնջեց օտար տնտեսական, քաղաքական եւ մշակութային այլազան առանցնաշնորհումները եւ գրաւեց Ֆրանսայի, Անգլիոյ, Ռուսիոյ եւ Իտալիոյ ունեցուածները։

### Ճնշում Մարոնի Կրօնականներու Վրայ
Մարոնի եպիսկոպոսները կը վայլէին առանցնաշնորհումներ եւ չէին ենթարկուեր այն հրովարտակներու օրէնքներուն, որ պետութիւնը կը պարտադրէր հոգեւոր պետերուն, Սուլթանէն հրովարտակ պահանջելը հնազանդութեան խորհրդանիշ էր։ Երբ պատերազմը ծագեցաւ, Ճեմալ Փաշան օգտագործեց առիթը եւ ճնշեց Էլիաս Ալ Հուէիք պատրիարքին վրայ մինչեւ որ ան հրովարտակ խնդրեց։

### Նաեւ
Ճեմալ Փաշա Ահքամ Ալ Աուրֆիյյա պարտադիր դարձուց զինուորագրութիւնը, ինչպէս նաեւ հաստատեց զինուորական դատարանը Ալէյի մէջ եւ հոն քաղաքական դէմքեր ձեւական դատաւարութիւններու ենթարկուելէ ետք՝ բանտարկուեցան, կախաղան բարձրացան կամ ալ աքսորուեցան։

## Քաղաքական Հետապնդումներ
*Օսմանցիներու Սուէզի պատերազմին կրած պարտուդենէն ետք, Ճեմալ Փաշա արաբները մեղադրեց դաւաճանութեամբ, եւ հրահանգեց փակել թերթերը, լուծել կազմակերպութիւնները, հետապնդել հայրենասէրները ու ձեռբակալել օտար դեսպանատուներու մէջ աշխատող պաշտօնեաներն ու թարգմանիչները։
*Ազգասէր թղթակիցներ, գրագէտներ եւ մտաւորականներ ձեռբակալուեցան ու զինուորական դատարանի մէջ ձեւական դատավարութիւններէ ետք կախաղան բարձրացան։

## Լիբանանցիներուն Հակազդեցութիւնը

Լիբանանցիներէն մեծ մաս մը՝
#Անդամակցեցաւ գաղտնի կազմակերպութիւններու։
#Միացաւ Բրիտանական բանակին Եգիպտոսի մէջ։
#Մասնակցեցաւ Արաբական Յեղափոխութեան ղեկավարութեամբ Շարիֆ Հսէինի։

## Աղբիւրներ
*Գիրք *التاريخ العالمي الحديث - السنة الثانويّة الثالثة - جميع الفروع* - էջ 12-13-14/ Թարգմանուած

Ստորոգութիւն:Լիբանան
Լիեժ

**Լիեժ** ( ,  ,  (Լիջ),  ,  (Լեոդի(կ) ի մէջ)), քաղաք Պելճիքայի թագաւորութեան մէջ։ Կը գտնուի վալոնական տարածաշրջանի Լիեժ նահանգի մէջ։ Տեղակայված է Մաաս եւ Ուրտ գետերի միախառնման վայրի մէջ։ Լիեժ նահանգի վարչական կեդրոնն է։

## Հիմնական տվյալներ
* **Բնակչությունը**՝ 194 086&nbsp;մարդ (2006)
* **Տարածքը**՝ 69,39&nbsp;կմ²
* **Խտությունը**՝ 2696&nbsp;մարդ/կմ²

## Բնակչութիւն

## Քույր քաղաքներ
*  Աախեն (), Գերմանիա
*  Վոլգոգրադ, Ռուսաստան
*  Քվեբեկ (, ), Կանադա
*  Քյոլն (), Գերմանիա
*  Կրակով (), Լեհաստան
*  Լուբումբաշի (), Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն
*  Մաասթրիխթ (), Նիդերլանդներ
*  Մոնրեալ (, ), Կանադա
*  Նանսի (), Ֆրանսա
*  Պլեզեն (, ), Չեխիա
*  Պորտու (), Պորտուգալիա
*  Ռոտերդամ (), Նիդերլանդներ
*  Սեն Լուի (), Սենեգալ
*  Թուրին (), Իտալիա
*  Էշ-սյուր-Ալզետ (, , ), Լյուքսեմբուրգ

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Եւրոպայի քաղաքներ
Լիբանանահայ Բժշկական Միութիւն

**Լիբանանահայ Բժշկական Միութիւն** մը կազմելու գաղափարը ծնունդ առած է այն օրէն, երբ հայութիւնը ոտք դրաւ այս ասպնջական երկիրը: 1924-ին քանի մը հայ բժիշկներու հետ խորհրդակցութիւն մը կատարուեցաւ: Այդ օրերուն կային միայն 10 հայ բժիշկներ որոնք ցրուած էին եւ հետեւաբար, հնարաւոր չեղաւ միութիւն մը հիմնել:

1928-ին հայկական վրանաքաղաքի հրդեհէն վերջ, օրուան առաջնորդ Եղիշէ Եպիսկոպոս Կարոեանի հրաւէրով՝ ազգայիններու ժողով մը տեղի ունեցաւ: Աղէտեալներուն օգնելու համար որոշումներ տրուեցան: Կազմուեցաւ նաեւ բժշկական յանձնախումբ մը, որուն պարտականութիւնը պիտի ըլլար դեղ եւ դարման հասցնել հիւանդներուն:

Այս յանձնախումբը ամիսներ շարունակ տքնաջան աշխատանք տարաւ աղէտուած հայրենակիցներուն բժշկական կարիքները գոհացնելու համար: Հաճըն թաղին մէջ վարձուած սենեսակ մը՝ բուժարանի (clinic) մը վերածուած էր. հայ բժիշկները կարգաւ կ'այցելէին այնտեղ եւ իւրաքանչիւրը կը կատարէր իր պարտականութիւնը:

Աղէտին անհետանալէն ետք, վերջ գտաւ նաեւ հայ բժիշկներու հաւաքական աշխատանքը, եւ դարձեալ միութեան գաղափարը մնաց իբրեւ փափաք եւ ծրագիր:

1949-ի վերջերը սքանինաւեան բժշկական առաքելութիւն մը Պէյրութ ժամանելով, դիմում կատարած էր Լիբանանի կառավարութեան, որպէսզի թոյլ տրուի իրենց՝ հակաթոքախտային B.C.G.-ով պատուաստել դպրոցներու աշակերտները: Առաջարկ եղած էր նաեւ պատուաստել հայկական վարժարաններու աշակերտութիւնը: Այս խնդիրը քննելու համար, Հ.Բ.Ը.Միութիւնը քանի մը բժիշկներու հրաւիրած էր խորհրդակցութեան: Այս հանդիպումի ընթացքին, ներկայ բժիշկներուն կողմէ թեր եւ դէմ կարծիքներ յայտնուեցան B.C.G.-ի պատուաստին շուրջ: Որոշուեցաւ երկրորդ հաւաքոյթ մը ունենալ եւ այս անգամ հրաւիրել Պէյրութի բոլոր հայ բժիշկները:

5 Յունուար 1950-ին, ազգային առաջնորդարան հրաւիրուած բժիշկներէն ներկայ էին 25 հոգի: Խադ Արք. Աջապահեանի նախագահութեան տակ գումարուած այս ժողովը կրկին քննութեան առաւ հակաթոքախտային պատուաստի խնդիրը եւ եկաւ այն եզրակացութեան, որ անհրաժեշտ է յանձնախումբ մը կազմել, քննութեան ենթարկելու համար հարցը եւ իր տեղեկագիրը բերելու ժողովին: Այս հաւաքոյթի ընթացքին էր, որ դիտել տրուեցաւ թէ, այլեւս պէտք է կազմել Լիբանանահայ Բժշկական Միութիւն մը, քանի որ հայ բժիշկներուն թիւը տարուէ տարի աւելնալով, հասած է պատկառելի քանակի մը:

Հայ բժիշկներու այս յանձնախումբը կազմուեցաւ հետեւեալներէն.-բժիշկներ՝ 
* Վահան Գալպեան (ատենապետ)
* Տիգրան Վարժապետեան (ատենադպիր)
* Խ. Գրիգորեան (խորհրդական)
* Վ. Թօփճեան (խորհրդական)
* Ս. Սուքիասեան (խորհրդական)

Այս յանձնախումբին պարտականութիւն տրուեցաւ նաեւ կազմել Լիբանանահայ Բժշկական Միութիւն մը եւ առ այդ պատրաստել ծրագիր-կանոնագիր մը:

Հայ բժիշկներու երրորդ հաւաքոյթը, կրկին առաջնորդարանին մէջ, տեղի ունեցաւ առաջինէն տասը օր վերջ: Անլուծելի մնաց B.C.G. պատուաստի հարցը, սակայն բարեբախտ լուծում մը ստացաւ Լիբանանահայ Բժշկական Միութիւն մը կազմելու խնդիրը: Ծրագիր-կանոնագիրը վաւերացուեցաւ. ներկայ բժիշկները անդամագրուեցան եւ թելադրուեցաւ յանձնախումբին շարունակել աշխատանքները՝ մինչեւ յաջորդ ընդհանուր ժողովին  գումարումը:

## Աղբիւրներ
* «Բժիշկ» բժշկական եւ առողջապահական ամսաթերթ, Ա. տարի, Պէյրութ, 1955-1956, էջ 24:
Լիզա Ուենկէր

**Լիզա Ուենկէր** (), զուիցերիացի նկարիչ, մանկական գիրքերու հեղինակ։ 1930-ականներուն ամէնէն յայտնի եւ ամէնէն շատ կարդացուող հեղինակներէն մէկն էր։

## Կենսագրութիւն
Լիզա Ուենկէր ծնած է Պեռնի մէջ։ Անոր հայրը՝ Հենրիք Ռվուց, Պազելի մէջ կտորեղէնի եւ հիւսուածեղէնի խանութի սեփականատէր էր։ Ան յաջողութեամբ արուեստի դասեր ստացած է Պազելի, Փարիզի եւ Ֆլորանսի մէջ՝ աւարտելով Տիւսսելտորֆի (*Dusseldorf*) Կերպարուեստի ակադեմիան։ 1881-ին Լիզա Ռվուց բացած է ճենապակիի (փորսըլենային) նկարչութեան աշխատանոց մը, որու թիրախը կիներ եւ երիտասարդ աղջիկներն էին:

1890-ին ան ամուսնացած է Թէօ Ուենկէրի հետ, որ «պողպատեայ ապրանքներու» գործարանի սեփականատէր էր։

Անոր մանկական գիրքերէն ամենայայտնիներէն է «Joggeli söll ga Birli shake»-ը։ Անոր աղջիկը՝ Ռութ Ուենկէր (Ruth Wenger) ամուսնացած է Հերման Հեսսէի (Hermann Hesse) հետ, իսկ իր թոռնուհին՝ Մարէտ Օպպենհէյը եւս յայտնի նկարչուհի է։ Անոր որդին՝ Լիանտէր Հաուսսմանն, յայտնի բեմադրիչ է։

## Աշխատութիւններ

* *Das blaue Märchenbuch* 1905
* *Wie der Wald still ward*, animal story 1906
* *[[:de:Der Bauer schickt den Jockel aus|Joggeli söll ga Birli schüttle]]*, 1908
* *Prüfungen*, novel 1908
* *Die Wunderdoktorin*, novel 1909
* *Der Kampf um die Kanzel*, short story 1911
* *Amoralische Fabeln*, 1920
* *Baum ohne Blätter*, 1938
* *Das Zeichen. Ein Schauspiel in drei Akten*, 1914
* *Der Garten. Erzählungen aus dem Tessin*, 1924
* *Der Vogel im Käfig*, novel 1922
* *Der Waldfrevler*, 1919
* *Die Altweibermühle. Zehn Frauenmärchen*, 1921
* *Die drei gescheiten Männer von Au. Vetter Jeremias and die Schwestern Tanzeysen.*, novels 1919
* *Die Longway und ihre Ehen.*, novel 1930
* *Die Wunderdoktorin*,novel 1910
* *Eine Heimkehr*
* *Elisabeth sucht Gott*, 1941
* *Er und Sie und das Paradies*, 1918
* *Es schwärs Warte.* Einakter, 1930
* *Hans-Peter Ochsner.*, novel 1955
* *Licht und Schatten in San Marto*, novel 1940
* *Oh wie bös, oh nit so bös: die Geschichte vom Mannli und vom Fraueli*, 1946
* *s Zeiche: ein Schauspiel in drei Akten*, 1916
* *Verenas Hochzeit*, 1939
* *Vier junge Musikanten erleben Abenteuer*. Zeichnungen von Fritz Deringer. Schweizerisches Jugendschriftenwerk 1940, SJW-Issue Nr. 88
* *Was mich das Leben lehrte: Gedanken und Erfahrungen*, 1927
* *Wie der Wald still ward*, 1907
* *Aber, aber Kristinli*. Schweizerisches Jugendschriftenwerk 1935, SJW-Issue Nr. 48, Jubiläumsausgabe-Reprint 2006 with illustrations by Meret Oppenheim, 

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Նկարիչներ
Ստորոգութիւն:Գեղանկարիչներ այբբենական կարգով
Լիզպոնի Պաշարում

**Լիզպոնի պաշարում,** Խաչակիրներու երկրորդ արշաւանքի գլխաւոր իրադարձութիւններէն մէկը, որու պատճառով խաչակիրներու եւ փորթուկալցիներու միասնական ուժերը Աֆոնսու Ա.-ի հրամանատարութեամբ, պաշարեցին եւ գրաւեցին Լիզպոն քաղաքը, որ այդ ատեն Ալ-Մոհատներու պետութեան կազմին մէջ կը գտնուէր: Լիզպոնի գրաւումը խաչակիրներու եզակի յաղթանակներէն մէկն էր խաչակիրներու երկրորդ արշաւանքի ընթացքին։

## Նախապատմութիւն

630-ին Արաբական խալիֆայութիւնը ստեղծուեցաւ, որ 630-750 թուականներու ընթացքին, կրցաւ ամբողջ Արաբական թերակղզին գրաւել, Հիւսիսային Ափրիկէի զգալի մասը, Փիրենեեան թերակղզիի հարաւային եւ կեդրոնական հատուածները, Պարսկաստանը, Հայաստանը, Վրաստանը եւ շարք մը այլ տարածքներ, սակայն այս նուաճումները խալիֆայութեան տարածքին ապստամբութիւններու պատճառ դարձան։ Իսկ 722-ին սկսաւ Ռեկոնկիստան` արաբները Պիրենեեան թերակղզիէն վռնտելու շարժումը:

## Գրականութիւն
* 
*
*

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Խաչակիրներու Երկրորդ Արշաւանք
Լիլիան Թրաշէր

**Լիլիան Թրաշէր** (), եգիպտացի յիսունական միսիոներուհի, այդ երկրին մէջ առաջին մանկատան հիմնադիր: Լիլիան Թրաշէրը 20-րդ դարու ամենայայտնի միսիոներներէն մէկն է: Անոր անունը ներառուած է Եպիսկոպոսեան եկեղեցու սուրբերու օրացոյցին մէջ:

## Գիրքեր եւ հրատարակութիւններ
* 
* 
* 
* 

:: 

* 

:: 

## Ծանօթագրութիւններ

## Գրականութիւն
* Beatty, Jerome. "Nile Mother." *American Magazine* (June 1939): 55-56, 180.
* Brock, Raymond T. "Mama Lillian and Her Children," *Pentecostal Evangel,* 11 Feb. 1962, 16
* Christian History Institute (2002). 27, 1919 • British Compelled "Mother of the Nile" to Leave Egypt" . Retrieved Apr. 10, 2005.
* Conn, Charles W. *Like A Mighty Army: A History of the Church of God, 1886-1976.* Cleveland, TN: Pathway Press, 1977. pp.&nbsp;146,181, 268, 285, 322.
* Crouch, Philip. "Why They Called Her the Greatest Woman in Egypt." *Assemblies of God Heritage* 4:4 (Winter 1984-85): 7-8.
* Hassan, Fayza (2000). "Liberty Blues". Retrieved Apr. 10, 2005.
* Howell, Beth Prim. *Lady on a Donkey.* New York: E. P. Dutton, 1960.
* McGee, Gary B. "Trasher, Lillian Hunt." In *Biographical Dictionary of Christian Missions.* Gerald H. Anderson, ed. Grand Rapids, MI: William B. Eerdmans, 1998. pp.&nbsp;677–678.
* Shemeth, S. "Trasher, Lillian Hunt." In *Dictionary of Pentecostal and Charismatic Movements*, ed. by Stanley M. Burgess, Gary B. McGee, and Patrick H. Alexander. Grand Rapids, MI: Zondervan, 1988. pp.&nbsp;852–853.
* Shemeth, S. "Trasher, Lillian Hunt." In *The New International Dictionary of Pentecostal and Charismatic Movements*. Stanley M. Burgess and Eduard M. van der Maas, eds. Rev. and expanded ed. Grand Rapids, MI: Zondervan, 2002. p.&nbsp;1153.
* Sumrall, Lester F. *Lillian Trasher, the Nile Mother.* Springfield, MO: Gospel Publishing House, 1951.
* Trasher, Lillian Hunt. *Letters from Lillian.* Springfield, MO: Division of Foreign Missions, 1983.

## Արտաքին յղումներ
* Ասյուտի մէջ Լիլիան Թրաշէրի անուան մանկատան կայք  
* Վաւերագրական ֆիլմ «Нильская мама»   (Springfield, MO: Division of Foreign Missions, 1955)
* Լիլիան Թրաշէրի հետ հարցազրոյցի տեսանիւթ  (1955)
Լիլիթ Յովհաննիսեան

Լիլիթ Վաչագանի Հովհաննիսեան ծնած է 7 Դեկտեմբեր 1987-ին Երեւան: Ճանչցուած է ժողովուրդին կողմէ 2006 թուականին «Շանթ» կայանէն.«Նրան» կոչուող աշխատանոց ալպոմը հրապարակուած է 2011 թուականին: Ունի բազմաթիւ տեսահոլովակներ,որոնցմէ քանի մը հատը Կը գտնէնք «Յութուբ»-ի վրայ. դիտուած է միլիոնաւոր ժողովուրդի կողմէ:

## Կենսագրութիւն
Լիլիթ Հովհաննիսեան ծնած է 7 Դեկտեմբեր 1987-ին Երեւանի մէջ։ Մինչեւ 2002 թուական սորված է Ջրբաշեանի երաժշտական դպրոցի դաշնամուրի բաժինին մէջ։ 2005-ին աւարտած է Հայաստանի Երգի Պետական Թատրոնի վոկալի բաժինը:Երգի ասպարէզին մէջ ունեցած է դժուարութիւններ,սակայն հաղթահարած է այս բոլոր դժուարութիւններուն եւ որոշած է առաջին անգամ ըլլալով  մասնակցիլ մեծ մրցումի՝ «Հայ Սուպերսթար»-ի:Ան ելաւ չորչրդը: Այս հաղթութենէ ետք ան մասնակցեցաւ ուրիշ մրցումի,որ կը կոչուի «Ընծա»: Աւելի ուշ՝ 2011 թուականին աւարտեց Երեւանի Կոմիտասի անուան պետական կոնսերվատորիայի բաժինը:

## Անձնական Կեանք
Լիլիթ Հովհաննիսեան ամուսնացած է 29 Յունիս 2011-ինՎահրամ պետրոսեանի հետ: Ամուսինն ալ երգիչ եւ երգահան է. իրար ծանօթացած են առաջին «սուպերսթար»-ի ժամանակ. Լիլիթ մասնակցած էր իբրեւ երգչուհի, իսկ վահրամ բեմ բարձրացած էր իբրեւ Դաշնակահար: Առցանց Խանութ 2014-ին կը գործէ Լիլիթ Հովհաննիսեանի առցանց խանութը, այդ ժամանակ կը ցուցադրուէին եւ կը վաճառուէին Լիլիթի հագուստները եւ զարդեղէնները. սակայն երգչուհին իր հագուստներն ու զարդեղէները չվաճառեր առցանց խանութին մէջ:

## Լիլիթ Հովհաննիսեանի մրցանակները
*2007 - «Հայ Սուպերսթար»
*2008 - «Ընծա» մրցոյթի գրան-Պրիի հաղթող
*2008 - Ազգային երաժշտական մրցանակաբաշխութեան հաղթող «տարուայ հայտնութիւն»
*2009 - «Նրան երգը» ճանչուած է իբրեւ «Ամենաներբեռնուած երգ»
*2009 - Ազգային երաժշտական մրցանակաբաշխութեան հաղթող «տարուայ լաւագոյն երգչուհի 
*2009 - Ազգային երաժշտական մրցանակաբաշխութեան հաղթող «տարուայ լաւագոյն սաունդթրեք
*2010 - «Ամենացանկալի հայուհիները» մրցանակ
*2011 - «Տարուայ լաւագոյն զուգերգ»
*2012 - «Տարուայ լաւագոյն երգչուհի»
*2012 - «Տարուայ ամենաքննարկուող ու յայտնի երգչուհի»
*2012 - «Դու-դու-դու» տեսահոլովակը ճանչուած է որպէս «Ապրիլ  ամսուայ լաւագոյն տեսահոլովակ»
*2012 - «Թէ աղջիկ Լինէիր»տեսահոլովակը ճանչուած է որպէս «Սեպտեմբեր ամսուայ լաւագոյն տեսահոլովակը»
*2012 - «Ես եմ հորինել»տեսահոլովակը ճանչուած է որպէս Դէկտեմբեր ամսուայ լաւագոյն տեսահոլովակը»
*2013 - «Տարուայ լաւագոյն երգչուհի»ըստ Արմէնիա երաժշտական մրցանակաբաշխութեան

Ստորոգութիւն:Հայ երգչուհիներ
Լիզպոնի Հայերը

**Հայերը Լիմասոլի մէջ**, Կիպրոսի ազգային փոքրամասնութիւններէն մէկը, Հայկական սփիւռքի մասը։ Բնակուած է շուրջ Կիլիկիոյ դէմը Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկուսութեան հնագոյն դէմերէն է։

Առաջնորդանիստը Նիկոսիայի Սուրբ Աստուածածին եկեղեցին է։ Թերեւս 5-րդ դարու Նիկոսիային կառուցուած է Սուրբ Գեւորգ եկեղեցին։ Նշանաւոր է 560 թուականին կառուցուած Սուրբ Մակար վանքը, որ միջնադարուն եղած է Կիպրոսի դէմի առաջնորդարանի շէնքը։ Մեզ հասած են այնտեղ գրուած կամ ընդօրինակուած հայերէն ձեռագրեր։ 12-րդ դարուն, երբ հայերու թիւը Կիլիկիոյ մէջ ստեղծուած է առաջնորդական երկու թեմ (եպիսկոպոսութիւն)՝ Նիկոսիայի մէջ եւ Ֆամագոատայի մէջ։

1116 թուականին կառուցուած է Նիկոզիա 200 հայ։ 1940 թուականին կառուցուած է Սուրբ Գեւորգ հայկական եկեղեցին։ Գործած են «Նարեկ» ազգային վայրի Սուրբ Աստուածածին եկեղեցին (նորոգուած է 1884 թուականին)։ Նիկոզիայի մէջ կառուցուած են նաեւ Սուրբ Պողոս մատուռը (հիմնուած է 1892 թուականին, Նիկոսիայի ազգային գերեզմանատանը՝ պոլսեցի Պողոս Օտաճեանի կտակով), 1981 թուականին՝ Սուրբ Աստուածածին եկեղեցին։

Կղզիյի հնագոյն կառոյցներէն են Ֆամագուստայի Կանաչվորի վանք կամ Սուրբ Աստուածածին եկեղեցին (կառուցուած է 1317 թուականին, ներկայիս թուրքերու բռնագրաուած տարածքին մէջ է) եւ Սուրբ Մարիամ, Սուրբ Սարգիս, Սուրբ Վարվառա (բոլորն ալ՝ 13-րդ դարու վէրջ) եկեղեցիները, որոնք չեն պահպանուած։ Հայկական եկեղեցիներ կառուցուած են նաեւ Կիլիկիոյ գիւղերուն մէջ, յայտնի է, որ Սուրբ Հրեշաակաեաց եկեղեցին հիմնուած է ճիպս գիւղին մէջ։ Ներկայիս գործած են Նիկոսիայի Սուրբ Աստուածածին, Լառնակայի Սուրբ Սդեփանոս եւ Լիմասոլի Սուրբ Գեւորգ եկեղեցիները։ Կիպրոսի դէմը կառաուարուած է իր կանոնադրութեամբ։ Գերագոյն մարմինը թեմական ժողովն է, որու անդամները ընտրուած են չորս տարով։

Ստորոգութիւն:Հայեր
Լիզպոն

250px|մինի|Լիզպոն (Lisboa)
**Լիզպոն**, Փորթուկալի մայրաքաղաքը, ծովային նաւահանգիստ՝ Ատլանտեան ովկեանոսէն 15 քմ հեռու։

## Անուանում
Հիմնադրուած է Ք.Ա. 1-ին հազարամեակին։ Հին ատեն կոչուած է **Օլիսիպօ** (լատիներէն՝ *Olisipo*). եղած է լուզիատներ իբերական ցեղի գլխաւոր բնակավայրը։ Կ՛ենթադրեն, որ անուանումն ունի փիւնիկեան ծագում, առաջացած է ippo «ցանկապատ» բառէն (առաջին բաղադրիչը պարզ չէ) կամ *ալիս-ուպպօ* «ուրախ ծոց» արտայայտութենէն։

## Պատմութիւն
Ք.Ա. 2-րդ դարուն նուաճած են հռոմէացիները, որոնք այն անուանած են **Ֆելիցիտաս Յուլիա** (լատիներէն՝ Felicitas Julia)։ 714-ին գրաւած են արաբները ու այն անուանած են **Ալ-Օշբունի** կամ **Լիշբունա**, որմէ առաջացած է ներկայի փորթուկալերէն՝ Lisboa ձեւը։ Արեւելահայերէն *Լիսաբոն* ձեւը փոխառուած է ռուսերէնէն (Лисабон), որ իր հերթին այն փոխ առած է գերմաներէնէն (Lissabon)։ Արեւմտահայերէնին մէջ տարածուած է անուան **Լիզպոն** ձեւը, որ փոխառուած է ֆրանսերէնէն (Lisbonne)։
Լիզպոնը 1255-էն Փորթուկալի մայրաքաղաքն է։

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Եւրոպական մայրաքաղաքներ
Ստորոգութիւն:Փորթուկալի քաղաքներ