Աքրոթիրի հնավայր

ձախից|մինի|Աքրոթիրի գիւղը եւ հնավայրը․ բնակչութեան թիւն է 355․
Աքրոթիրի հնավայր (յուն․՝ Ο Προϊστορικός Οικισμός του Ακρωτηρίου), կը գտնուի Սանթորինիին հարաւ-արեւմտեան ծայրամասի Աքրոթիրի գիւղը, Ֆիրա մայրաքաղաքէն 15 քլ․ հեռու։ Հնավայրը երեւան եկած է, երբ հնաբան Սփիրոս Մարինաթոս եւ աշխատախումբը 1967-ին կանոնաւոր հերթականութեամբ հնաբանական պեղումներ կը կատարեն։

## Հնաբանական պեղումներ
մինի|Նախապատմական Աքրոթիրի․ հնաբանական պեղումներու տարածքը
Առաջին փաստերը թէ Սանթորինի (Թիրա) բնակուած է նախապատմական շրջանէն կը յայտնաբերուի ԺԹ․ դարուն։ 1866-ին Ֆրանսացի ճարտարագէտ Ֆերտինան տէ Լեսեփս Սանթորինիի հողը կը գործածէ Սուէզի ջրանցքին բացման աշխատանքներուն համար։ 1870-ին Ֆրանսական Հնաբանական Դպրոցին կողմէ պեղումները կը յայտնաբերեն հնավայրի այսօրուան կոչուած Դ․ բաժանումը *Συγκρότημα Δ՝* Աքրոթիրի գիւղին հարաւը։ Սակայն, կանոնաւոր հերթականութեամբ հնաբանական պեղումները կը սկսին 1967-ին։  

### Յայտնաբերումներ
ձախից|մինի
ձախից|մինի|Աքրոթիրի հնավայր․ եռակիւնաձեւ հրապարակը
Հնաբանական յայտնաբերումները կը փաստեն թէ շրջանը բնակուած է Ք․Ա․ 4500-ին եւ Ք․Ա․18-րդ դարուն բնակավայրը քաղաքի վերածուած է։ Ք․Ա․ 17-րդ դարուն քաղաքը կը կործանուի հրաբխային պայթումին ընթացքին, որ նաեւ կը պատճառէ Մինոասեան քաղաքակրթութեան կործանումը։  

Յայտնաբերուած բնակավայրին շէնքերը երկյարկանի եւ կամ եռայարկանի են։ Անոնք շատ լաւ վիճակի մէջ գտնուած են, որովհետեւ դարեր շարունակ ծածկուած էին հրաբխային մոխիրով։ Տուներուն յատակը հերձաքարէ եւ կամ սեւաքարէ է, իսկ առաստաղը կառուցուած է փայտով եւ կամ եղէգով, որոնց վրայ կոխուած հող զետեղուած է։  Քաղաքին փողոցները քարաշէն են։  Հարուստ տուներու վերի յարկերուն պատերը զարդարուած էին որմանկարներով։ Կաւէ կոյուղիները եւ ջրուղիները կը գտնուէին շէնքերուն պատերուն մէջ եւ կը հանգէին քարաշէն փողոցներուն տակը։

### Վայրը
Հնավայրի դիրքը իտէալ է նաւակայքի համար․ ապահով, որովհետեւ կը պահպանէ հիւսիսային քամիներէն եւ մակերեսի ձեւաբանութիւնը կը նպաստէ երկրագործական գործունէութեան զարգացման։ Կը կարծուի թէ կղզիին մայրաքաղաքն էր։  
### Նախընթացիկ երեւոյթներ եւ հրաբուխին ժայթքումը
Հնաբանական պեղումներուն ընթացքին երբեք չեն գտնուած մարդու կմախքներ։ Կ՛ ենթադրուի թէ շարք մը զգուշացնող/ազդարարող երկրաշարժներ, բնակիչներուն ստիպած են կանուխէն լքել բնակավայրը։ Այդ կը փաստեն ճամբաներ բանալու կիսատ մնացած աշխատանքները եւ հողակոյտի վրայ կուտակուած կարասներու մեծ թիւ մը․ հաւանաբար հոն դրուած էին, որպէսզի փոխադրուին աւելի ապահով վայր մը։ Ինչպէս նաեւ դուռերուն տակ եւ կամ որմնախորշերուն մէջ կուտակուած կաւէ անօթներ, կերպասներ եւ զանազան ամաններ։ 

## Պատկերասրահ

### Որմանկարներ

Պատկեր:NAMA Akrotiri 4.jpg|Կը գտնուի Աթէնքի Հնագիտական Ազգային Թանգարանը
Պատկեր:Boxers and Antelopes wall paintings, Akrotiri, NAMA BE 1974.26, 191196.jpg
Պատկեր:Boxing children fresco from Akrotiri, NAMA, 191194.jpg
Պատկեր:Ship procession fresco, part 1, Akrotiri, Greece.jpg|Նաւերու շքերթ․․․
Պատկեր:Ship procession fresco, part 4, Akrotiri, Greece.jpg
Պատկեր:Ship procession fresco, part 2, Akrotiri, Greece.jpg
Պատկեր:Akrotiri assembly.jpg|Հարուստ բնակարանի որմանկար․․ կը պատկերացնէ նաւաբեկում մը
Պատկեր:Akrotiri shipwreck.jpg
Պատկեր:Cretan-Minoian warriers of Bronze age, Akrotiri, Thera.jpg|Կրետացի-մինոասցի զինուոր
Պատկեր:Akrotiri-lady-with-papyri.jpg|Օրիորդ մը․․․
Պատկեր:Fresco of a fisherman, Akrotiri, Greece.jpg|Ձկնորս մը․․
Պատկեր:Young boxers fresco, Akrotiri, Greece.jpg|Երիտասարդ բռնցքամարտիկներ
Պատկեր:Cueilleuse de safran, fresque, Akrotiri, Grèce.jpg|Սաֆրան քաղող
Պատկեր:NAMA Akrotiri 3.jpg|Յամոյրներ


### Իրեր

Պատկեր:Akrotiri golden goat.jpg|Ոսկիայ այծ, յայտնաբերուած 1999-ին
Պատկեր:Prähistorisches Museum Thira Holztisch Gipsausguss 02.jpg|Մեծարանքի սեղանիկ․ Ք․Ա․16-րդ դար
Պատկեր:Pithoi in Santorini.jpg|Լաւ վիճակի մէջ գտնուած կարասներ
Պատկեր:Akrotiri Archeological Excavation Pithoi store room 01.jpg
Պատկեր:Akrotiri Archeological Excavation Pithoi store room 06.jpg
Պատկեր:Pottery jug dolphin 16th c BC, NAMA 102917.jpg|Ք․Ա․ 16-րդ դար․ կը գտնուի Աթէնքի Հնագիտական Ազգային թանգարանը (NAMA)
Պատկեր:Pottery jug 16th c BC, NAMA 102924.jpg
Պատկեր:Pottery jug 16th c BC, NAMA 102923.jpg
Պատկեր:Pottery jug 16th c BC, NAMA 877 102921.jpg
Պատկեր:Pottery jug 16th c BC, NAMA 102925.jpg
Պատկեր:Marble vessel 16th c BC, NAMA 102902.jpg
Պատկեր:Pottery plants 16th c BC, NAMA 102919.jpg
Պատկեր:Marble lid 16th c BC, NAMA 102904.jpg
Պատկեր:Marble lid 16th c BC, NAMA 102903.jpg
Պատկեր:Marble bowl 16th c BC, NAMA 102901.jpg
Պատկեր:Pottery jug floral motif 16th c BC, NAMA 102926.jpg
Պատկեր:Pottery rhyton 16th c BC, NAMA 14493 102891.jpg
Պատկեր:Pottery jug floral motif 16th c BC, NAMA 102895.jpg
Պատկեր:Pottery jug painted grapes 16th c BC, NAMA 623 102929.jpg
Պատկեր:Tripod with dolphins 16th c BC, NAMA 102899.jpg
Պատկեր:Tripod with dolphins 16th c BC, NAMA 102898.jpg
Պատկեր:Pottery jug dolphin 16th c BC, NAMA 102914.jpg
Պատկեր:Pottery jug floral motif 16th c BC, NAMA 102896.jpg
Պատկեր:Pottery jug ears of corn 16th c BC, NAMA 102894.jpg
Պատկեր:Pottery painted bird 16th c BC, NAMA 838 102928.jpg
Պատկեր:Pottery rhyton flowers and waves 16th c BC, NAMA 14493 102890.jpg
Պատկեր:Pottery rhyton lions head 16th c BC, NAMA 102893.jpg


      
## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Հնագիտական վայրեր
Ստորոգութիւն:Բնակավայրերու տեսակներ
Ստորոգութիւն:Նախապատմական բնակավայրեր
Ստորոգութիւն:Յունաստանի հնավայրեր