open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
40 (թիւ)

**40** (**քառասուն**) զոյգ երկնիշ բնական թիւ մըն է 39-ի եւ 41-ի միջեւ
## Թուագիտութիւն
*  տասնիններորդ բերկրալի թիւն է
## Գիտութիւն
* զիրկոնիոն քիմիական տարրի (40Zr) ատոմային թիւն է
* Հարմոնիա (40 Harmonia) աստեղնեակի կարգահամարն է
* մինուս քառասունը Սելսիւսի եւ Ֆարէնհայթի սանդղակներուն միակ համընկնող ջերմաստիճանն է՝ -40&nbsp;°C=-40&nbsp;°F
## Այլ
* Microsoft Windows-ի +-ի գործադրումով կը ստացուի ( «բացող» նշանը
* +40-ը Ռումանիա զանգելու միջազգային քոտն է
* յայտնի արաբական հեքիաթ մըն է՝ «Ալի Պապան եւ քառասուն աւազակները»
* «քառասունէն» կազմուած բաղադրեալ բառեր են՝ քառսունք, քառասնական, քառասնամեայ, քառասնօրեայ եւ այլն
* 40 օրուան անապատին դեգերումներէն յետոյ Մովսէս մարգարէն հրեաներուն Եգիպտոսէն հասցուց Աւետեաց երկիր
* 40 տարեկանին Մուհամետը դարձաւ մարգարէ
* եազիտներու հաւատքով, Չերմերա («Քառասուն մարդ») աշտարակն անանկ հին է, որ ոչ մեկ կը յիշէ, ուրկէ սա անունը ծագած է
## Օրացոյց
* տարուայ 40րդ օրն է Փետրուար 9-ը
* 1940 թուական
## Արտաքին յղումներ
* Prime Curios! 40 Prime Pages-էն 
## Ծանօթագրութիւններ
40 chansons d'or (երգերու ալպոմ)

**40 chansons d'or** («40 ոսկեայ երգ») - Շարլ Ազնաւուրի հատընտիր քառասուն երգերու ալպոմը, որ երկու խտասկաւառակի վրայ (double-CD ձեւաչափով) 1994-ին թողարկուած է EMI Records-ի կողմէ եւ ընդգրկուած երգացանկի որոշակի փոփոխութիւններով վերաթողարկուած երկու տարի ետք՝ 1996-ին: Ալպոմը կ՛ընդգրկէ աշխարհահռչակ շանսոնիէի հանրաճանաչ երգերը, ինչպէս՝ «Պոհեմ»ը, «Մամա»-ն, «Երկու կիթառ»-ը, «Hier encore»-ը, «Իմ կեանքի մասին»-ը, որոնք համաշխարհային հռչակ բերած են հայկական ծագումով ֆրանսացի երգչին, որ, ամենահեղինակաւոր լրատուամիջոցներու կազմակերպած հարցումներուն համաձայն, ճանչցուած է քսաներորդ դարու լաւագոյն էսդրատային երգիչ ամբողջ աշխարհի մէջ:

## 1994 թ. թողարկուած ալպոմին երգացանկը
CD 1

#Au creux de mon épaule (1989 version)
#Sa jeunesse (1989 version)
#Si je n'avais plus (1989 version)
#Le Palais de nos chimères (1989 version)
#Une enfant (1989 version)
#À ma fille
#Non je n'ai rien oublié
#La Bohème
#Les Deux Guitares
#Comme ils disent
#Désormais
#Bon anniversaire
#Il te suffisait que je t'aime
#Pour faire une jam (1989 version)
#Les Comédiens
#La Mamma
#Emmenez-moi
#Trousse-Chemise
#Donne tes seize ans
#Tu t'laisses aller

CD 2

#Sur Ma Vie (1989 version)
#J'en déduis que je t'aime (1989 version)
#Parce que (1989 version)
#Je m'voyais déjà
#Que C'est Triste Venise
#Il faut savoir
#L'amour c'est comme un jour
#Et pourtant
#Hier Encore
#Paris au mois d'août
#Après l'amour (1989 version)
#Qui?
#Le Temps
#For Me Formidable
#Avec
#Plus bleu que tes yeux (1989 version)
#Ce sacré piano (1989 version)
#Les Plaisirs démodés
#Mourir d'aimer
#Et moi dans mon coin

## 1996-ին թողարկուած ալպոմին երգացանկը
CD 1

#Au creux de mon épaule
#Sa jeunesse
#Toi et moi
#Le Palais de nos chimères
#Mes emmerdes
#À ma fille
#Non je n'ai rien oublié
#La Bohème
#Les Deux Guitares
#Comme ils disent
#Désormais
#Bon anniversaire
#Il te suffisait que je t'aime
#Pour faire une jam
#Les Comédiens
#La Mamma
#Emmenez-moi
#Trousse chemise
#Donne tes seize ans
#Tu t'laisses aller

CD 2

#Sur Ma Vie
#J'en déduis que je t'aime
#Parce que
#Je m'voyais déjà
#Que c'est triste Venise
#Il faut savoir
#L'amour c'est comme un jour
#Et pourtant
#Hier Encore
#Paris au mois d'août
#Après l'amour
#Qui?
#Le Temps
#For Me Formidable
#Avec
#Plus bleu que tes yeux
#L'Amour et la Guerre
#Les Plaisirs démodés
#Mourir d'aimer
#Jezebel

## Ծանօթագրութիւններ
400 (թիւ)

**400** (**չորս հարիւր**) զոյգ եռանիշ բնական թիւ է 399-ի եւ 401-ի միջեւ
## Յատկութիւններ Եւ Կիրառութիւններ
*  բերկրալի թիւ է
* 7-ի աճող աստիճաններու գումար է՝ 400=70+71+72+73
*   գործադրելիս կը ստացուի կիւրեղեան Р գլխատառը
* 400 Տուքրոզէ աստեղնեակի կարգային թիւն է
* 400 տարիէ կազմուած է Գրիգորիեան Օրացոյցին շրջանը, որոնցմէ 97-ը նահանջ են 303-ը՝ ոչ   
* 400× է Արեգակը մեծ Լուսինէն, միեւնոյն ատենը 400× հեռու է, ինչի շնորհիւ նոյն չափով կ'երեւայ
* Էս 400-ը ռուսական արտադրութեան հրթիռային համակարգ մըն է
## Ծանօթագրութիւններ
4 Յունուար

[մինի|146x146փքս|[Աւետիս Ահարոնեան]]
[մինի|120x120փքս|[Մկրտիչ Աբգար]]
[մինի|109x109փքս|[Զուրապ Ծերեթելի]]
[մինի|106x106փքս|[Տիգրան Կամսարական]]
**4 Յունուար**, տարուան չորրորդ օրն է
 3 Յունուար 9px **4 Յունուար** 9px 5 Յունուար 
## Դէպքեր
* 1896. Եութան դարձաւ 45րդ միացեալ նահանգը
* 1903. Նիւ Եորքին մէջ ելեկտրահարումով սպաննուեցաւ Թոփսի անունով փիղը
* 1918. Ռուսիան, Շուէտը, Գերմանիան եւ Ֆրանսան ճանչցան Ֆինլանտայի անկախութիւնը
* 1958. Սփութնիք-1 արբանեակն ուղեծիրէն իյնաւ Երկրին վրայ
* 2004. Միխէիլ Սաաքաշվիլին ընտրուեցաւ Վրաստանի նախագահ
* 2010. Տուպային մէջ բացուեցաւ Պուրճ Խալիֆա շինութիւնը
## Ծնունդներ

* 1866. Աւետիս Ահարոնեան 
* 1884. Մկրտիչ Աբգար(եան) 
* 1934. Զուրապ Ծերեթելի 
## Մահեր

* 1901․ Նիքոլաոս Կիզիս, ԺԹ․ դարու յոյն գլխաւոր գեղանկարիչներէն
* 1941. Տիգրան Կամսարական 

## Տօներ
* Անկախութեան օր՝
** Մեանմար 
* Պրէյլի համաշխարհային օր

Ստորոգութիւն:Յունուար
4 Նոյեմբեր

**4 Նոյեմբեր**, տարուան 308-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 309-րդ) օրն է
*Տարուայ աւարտին կը մնայ 57 օր
[մինի|194x194փքս|[Յովհաննէս Աբէլեան]]
[մինի|[Տաւուտ Փաշա|(Կարապետ Արթին) Տաւուտ Փաշա|185x185փքս]]
[մինի|154x154փքս|[Ալեքսանդր Ա․Սահինեան]]

## Դէպքեր

* 1914. գերմանական «Քարլսրուէ» հածանաւի վրայ զինամթերքի պայթիւնէն կը զոհուէ 263 մարդ
* 1922. Եգիպտոսին մէջ անգլիացի Հոուըրտ Քարթըրը կը յայտնաբերէ Թութանխամոնի դամբարանը
* 1979. Թեհրանի ուսանողներ պատանդ առան Միացեալ նահանգներու դեսպանատան 90 աշխատակիցները
* 1995. օրթոտոքս ծայրահեղական Յիկալ Ամիր կրակոցով սպաննեցաւ Իսրայէլի վարչապետ Յիցհաք Րապինը

## Ծնունդներ
16px  
* 1842. Աշըգեան Խորէն 
* 1865. Յովհաննէս Աբէլեան 
## Մահեր
16px  
* 1704. Անդրէաս Ակոլութ 
* 1873. (Կարապետ Արթին) Տաւուտ Փաշա 
* 1982. Ալեքսանդր Ա․Սահինեան 
* Արցախի պատերազմին զոհուածներ՝
** 1992. Աշոտ Ալեքսանեան 
## Տօներ
*  Ռուսիոյ Դաշնութիւն՝ 
* Դրօշի օր (Փանամա)
* Թոնկայի ազգային օր

## Արտաքին յղումներ
* BBC: On This Day
* 120px  https://learning.blogs.nytimes.com/on-this-day/november-4/ 
## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Նոյեմբեր
401 (թիւ)

**401** (**չորս հարիւր մեկ**) կենտ եռանիշ բնական թիւ է 400-ի եւ 402-ի միջեւ
## Յատկութիւններ Եւ Կիրառութիւններ
*  եօթանասունիններորդ պարզ թիւն է
*  եօթ յաջորդական պարզերու գումար է՝ 401=43+47+53+59+61+67+71
*  տասը յաջորդական պարզերու գումար է՝ 401=29+31+37+41+43+47+53+59+61
*   գործադրելիս կը ստացուի կիւրեղեան С գլխատառը
* 401 Օթիլիա աստեղնեակի կարգային թիւն է
## Ծանօթագրութիւններ
402 (թիւ)

**402** (**չորս հարիւր երկու**) զոյգ եռանիշ բնական թիւ է 401-ի եւ 403-ի միջեւ
## Յատկութիւններ Եւ Կիրառութիւններ
*  բերկրալի թիւ է
*  սեպային թիւ է
*   գործադրելիս կը ստացուի կիւրեղեան Т գլխատառը
* 402 Քլոէ աստեղնեակի կարգային թիւն է
## Ծանօթագրութիւններ
403 (թիւ)

**403** (**չորս հարիւր երեք**) կենտ եռանիշ բնական թիւ է 402-ի եւ 404-ի միջեւ
## Յատկութիւններ Եւ Կիրառութիւններ
*  հարիւրքսանվեցերորդ կիսապարզ թիւն է
*   գործադրելիս կը ստացուի կիւրեղեան У գլխատառը
* 403 Կեանէ աստեղնեակի կարգային թիւն է
## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:403
404 (թիւ)

**404** (**չորս հարիւր չորս**) զոյգ եռանիշ բնական թիւ է 403-ի եւ 405-ի միջեւ
## Յատկութիւններ Եւ Կիրառութիւններ
*   գործադրելիս կը ստացուի կիւրեղեան Ф գլխատառը
* 404 Արսինոէ աստեղնեակի կարգային թիւն է
* 404-ը կը համապատասխանի HTTP-ի "Not Found" (չէ գտնուած) քոտին
## Ծանօթագրութիւններ
405 (թիւ)

**405** (**չորս հարիւր հինգ**) կենտ եռանիշ բնական թիւ է 404-ի եւ 406-ի միջեւ
## Յատկութիւններ Եւ Կիրառութիւններ
* 405 (կամ՝ 406) թուականին է Մեսրոպ Մաշտոցը ստեղծել հայկական գրերը
*  բերկրալի թիւ է
*   գործադրելիս կը ստացուի կիւրեղեան Х գլխատառը
* 405 Թիա աստեղնեակի կարգային թիւն է

## Ծանօթագրութիւններ
408 (թիւ)

**408** (**չորս հարիւր ութ**) զոյգ եռանիշ բնական թիւ է 407-ի եւ 409-ի միջեւ
## Յատկութիւններ Եւ Կիրառութիւններ
*  բերկրալի թիւ է
*  անձեռնմխելի թիւ է
*  երեք խորաններու գումար է՝ 407=13+43+73
*  չորս յաջորդական պարզերու գումար է՝ 407=97+101+103+107
*  ութ յաջորդական պարզերու գումար է՝ 407=37+41+43+47+53+59+61+67
*   գործադրելիս կը ստացուի կիւրեղեան Ш գլխատառը
* 408 Ֆամէ աստեղնեակի կարգային թիւն է

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:408
409 (թիւ)

**409** (**չորս հարիւր ինը**) կենտ եռանիշ բնական թիւ է 408-ի եւ 410-ի միջեւ
## Յատկութիւններ Եւ Կիրառութիւններ
*  ութսուներորդ պարզ թիւն է
*   գործադրելիս կը ստացուի կիւրեղեան Щ գլխատառը
* 409 Ասփասիա աստեղնեակի կարգային թիւն է
* 409-ն են Վենետիկի կամուրջները
## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:409
41 (թիւ)

**41** (**քառասունմեկ**)՝ երկնիշ կենտ բնական թիւ մըն է 40-ի եւ 42-ի միջեւ
## Թուագիտութիւն
*  տասներեքերորդ պարզ թիւն է
*  երեք յաջորդական պարզ թիւերու գումար է՝ 41=11+13+17
*  երեք յաջորդական պարզ թիւերու գումար է՝ 41=2+3+5+7+11
* երկու քառակուսիներու գումար է՝ 41=42+52
## Գիտութիւն
* նիոպիոն քիմիական տարրի (41Np) ատոմային թիւն է
* Տափնէ (41 Daphne) աստեղնեակի կարգահամարն է
## Այլ
* Microsoft Windows-ի +-ի գործադրումով կը ստացուի ) «գոցող» նշանը
* +41-ը Զուիցերիա զանգելու միջազգային քոտն է
* Պուշ 41-ը ԱՄՆ-ու 41րդ նախագահ Ճորճ Հերպըրթ Ուոքըր Պուշին երկրորդ անունն է 
## Օրացոյց
* տարուայ 41րդ օրն է Փետրուար 10-ը
* 1941 թուական

## Արտաքին յղումներ
* Prime Curios! 41 Prime Pages-էն 
## Ծանօթագրութիւններ
411 (թիւ)

**411** (**չորս հարիւր տասնմեկ**) կենտ եռանիշ բնական թիւ է 410-ի եւ 412-ի միջեւ
## Յատկութիւններ Եւ Կիրառութիւններ
*  հարիւրքսանութերորդ կիսապարզ թիւն է
*  4113-2-ը պարզ թիւ է
*   գործադրելիս կը ստացուի կիւրեղեան Ы գլխատառը
* 411 Քսանթէ աստեղնեակի կարգային թիւն է
## Ծանօթագրութիւններ
412 (թիւ)

**412** (**չորս հարիւր տասներկու**) զոյգ եռանիշ բնական թիւ է 411-ի եւ 413-ի միջեւ
## Յատկութիւններ եւ Կիրառութիւններ
* տասներկու յաջորդական պարզերու գումար է՝ 411=13+17+15+23+29+31+37+41+43+47+53+59
*   գործադրելիս կը ստացուի կիւրեղեան Ь տառը
* 412 Էլիսապեթէ աստեղնեակի կարգային թիւն է

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:412
406 (թիւ)

**406** (**չորս հարիւր վեց**) զոյգ եռանիշ բնական թիւ է 405-ի եւ 407-ի միջեւ
## Յատկութիւններ Եւ Կիրառութիւններ
*  սեպային թիւ է
*  անձեռնմխելի թիւ է
*   գործադրելիս կը ստացուի կիւրեղեան Ц գլխատառը
* 406 Էրնէ աստեղնեակի կարգային թիւն է
 
## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:406
407 (թիւ)

**407** (**չորս հարիւր եօթ**) կենտ եռանիշ բնական թիւ է 406-ի եւ 408-ի միջեւ
## Յատկութիւններ Եւ Կիրառութիւններ
*  հարիւրքսանեօթներորդ կիսապարզ թիւն է
*  բերկրալի թիւ է
*  երեք յաջորդական պարզերու գումար է՝ 407=131+137+139
*  ինքնասիրահարուած թիւ է` 407=43+03+73
*   գործադրելիս կը ստացուի կիւրեղեան Ч գլխատառը
* 407 Արաքնէ աստեղնեակի կարգային թիւն է

## Ծանօթագրութիւններ
413 (թիւ)

**413** (**չորս հարիւր տասներեք**) կենտ եռանիշ բնական թիւ է 412-ի եւ 414-ի միջեւ
## Յատկութիւններ Եւ Կիրառութիւններ
*  հարիւրքսանիններորդ կիսապարզ թիւն է
*   գործադրելիս կը ստացուի կիւրեղեան Э տառը
* 413 Էտպուրկէ աստեղնեակի կարգային թիւն է
## Ծանօթագրութիւններ
414 (թիւ)

**414** (**չորս հարիւր տասնչորս**) զոյգ եռանիշ բնական թիւ է 413-ի եւ 415-ի միջեւ
## Յատկութիւններ Եւ Կիրառութիւններ
*  բերկրալի թիւ է
*   4144+1-ը պարզ թիւ է
*   գործադրելիս կը ստացուի կիւրեղեան Ю տառը
* 414 Լիրիոփէ աստեղնեակի կարգային թիւն է
## Ծանօթագրութիւններ
415 (թիւ)

**415** (**չորս հարիւր տասնհինգ**) կենտ եռանիշ բնական թիւ է 414-ի եւ 416-ի միջեւ
## Յատկութիւններ Եւ Կիրառութիւններ
*  հարիւրերեսուներորդ կիսապարզ թիւն է
*  երեք խորաններու գումար է՝ 415=23+43+73
*   գործադրելիս կը ստացուի կիւրեղեան Я գլխատառը
* 415 Պաղատիա աստեղնեակի կարգային թիւն է
## Ծանօթագրութիւններ
416 (թիւ)

**416** (**չորս հարիւր տասնվեց**) զոյգ եռանիշ բնական թիւ է 415-ի եւ 417-ի միջեւ
## Յատկութիւններ Եւ Կիրառութիւններ
*   գործադրելիս կը ստացուի կիւրեղեան а տողատառը
* 416 Վատիկանէ աստեղնեակի կարգային թիւն է
## Ծանօթագրութիւններ
417 (թիւ)

**417** (**չորս հարիւր տասնեօթ**) կենտ եռանիշ բնական թիւ է 416-ի եւ 418-ի միջեւ
## Յատկութիւններ Եւ Կիրառութիւններ
*  4172+2-ը պարզ թիւ է
*  հարիւրերեսունմեկերորդ կիսապարզ թիւն է
*   գործադրելիս կը ստացուի կիւրեղեան б տողատառը
* 417 Սուեւիա աստեղնեակի կարգային թիւն է
## Ծանօթագրութիւններ
42 (թիւ)

**42** (**քառասուներկու**)՝ երկնիշ զոյգ բնական թիւ մըն է 41 եւ 43 հարազատ պարզ թիւերու միջեւ
## Թուագիտութիւն
* երեք պարզ թիւերու արտադրեալ է՝ 42=2×3×7 
## Գիտութիւն
* մողիպտէյնիոն քիմիական տարրի (42Mo) ատոմային թիւն է
* Իսիս (42 Isis) աստեղնեակի կարգահամարն է
## Գրականութիւն
 
* Լուիս Քերըլի Ալիսը Հրաշքներու Աշխարհին Մէջ գիրքին թագաւորը կը յայտարարէ. «42րդ օրէնքին համաձայն մղոնէն բարձր անձերը դու՛րս դատի դահլիճէն»
## Այլ
* Ֆրանսայի Լուար տեփարթեմանի կարգային թիւն է
* ճափոնական մշակոյթին մէջ չսիրուած թիւ է, քանի որ «շի նի» 四十二 (չորս երկու) արտասանութիւնը կը նմանի «դէպի մահ» արտայայտութեանը
* 42-ն են շան ակռաները
## Արտաքին յղումներ
* Prime Curios! 42 Prime Pages-էն 
## Ծանօթագրութիւններ
420 (թիւ)

**420** (**չորս հարիւր քսան**) զոյգ եռանիշ բնական թիւ է 419-ի եւ 421-ի միջեւ
## Յատկութիւններ Եւ Կիրառութիւններ
*  չորս յաջորդական պարզերու գումար է՝ 420=101+103+107+109
*   գործադրելիս կը ստացուի կիւրեղեան д տողատառը
* 420 Պերթոլտէ աստեղնեակի կարգային թիւն է
* E420-ը սննդային յաւելանիւթ է
* 4:20-ը քանապիս ծխելը կը նշանակէ 
## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:420
419 (թիւ)

**419** (**չորս հարիւր տասնինը**) կենտ եռանիշ բնական թիւ է 418-ի եւ 420-ի միջեւ
## Յատկութիւններ Եւ Կիրառութիւններ
*  ութսունմեկերորդ պարզ թիւն է
*   գործադրելիս կը ստացուի կիւրեղեան г տողատառը
* 419 Աւրելիա աստեղնեակի կարգային թիւն է
## Ծանօթագրութիւններ
422 (թիւ)

**422** (**չորս հարիւր քսաներկու**) զոյգ եռանիշ բնական թիւ է 421-ի եւ 423-ի միջեւ
## Յատկութիւններ Եւ Կիրառութիւններ
*  հարիւրերեսուներկուերորդ կիսապարզ թիւն է
*   գործադրելիս կը ստացուի կիւրեղեան ж տողատառը
* 422 Պերոլինէ աստեղնեակի կարգային թիւն է
## Ծանօթագրութիւններ
423 (թիւ)

**423** (**չորս հարիւր քսաներեք**) կենտ եռանիշ բնական թիւ է 422-ի եւ 424-ի միջեւ
## Յատկութիւններ Եւ Կիրառութիւններ
*  բերկրալի թիւ է
*   գործադրելիս կը ստացուի կիւրեղեան з տողատառը
* 423 Տիոթիմէ աստեղնեակի կարգային թիւն է
## Ծանօթագրութիւններ
424 (թիւ)

**424** (**չորս հարիւր քսանչորս**) զոյգ եռանիշ բնական թիւ է 423-ի եւ 425-ի միջեւ
## Յատկութիւններ Եւ Կիրառութիւններ
*  տասը յաջորդական պարզերու գումար է՝ 424=23+29+31+37+41+43+47+53+59+61
*   գործադրելիս կը ստացուի կիւրեղեան и տողատառը
* 424 Կրաթիա աստեղնեակի կարգային թիւն է
## Ծանօթագրութիւններ
418 (թիւ)

**418** (**չորս հարիւր տասնութ**) զոյգ եռանիշ բնական թիւ է 417-ի եւ 419-ի միջեւ
## Յատկութիւններ Եւ Կիրառութիւններ
*  սեպային թիւ է
*   գործադրելիս կը ստացուի կիւրեղեան в տողատառը
* 418 Ալեմանիա աստեղնեակի կարգային թիւն է
## Ծանօթագրութիւններ
421 (թիւ)

**421** (**չորս հարիւր քսանմեկ**) կենտ եռանիշ բնական թիւ է 420-ի եւ 422-ի միջեւ
## Յատկութիւններ Եւ Կիրառութիւններ
*  ութսուներկուերորդ պարզ թիւն է
*  հինգ յաջորդական պարզերու գումար է՝ 421=73+79+83+89+97
*  ուղղանկիւն եռանկիւնիի ներքնաձիգ է՝ 4212=292+4202
* յաջորդական քառսիներու գումար է՝ 421=142+152
*   գործադրելիս կը ստացուի կիւրեղեան е տողատառը
* 421 Ցերինկիա աստեղնեակի կարգային թիւն է
* «4-2-1 խնդիրը» հետեւանք է Չինաստանի «Մեկ ընտանիքին մեկ երեխայ» քաղաքականութեան
* Մարգարեան 421-ը (Mrk 421) Մեծ Արջ համստեղութեան մէջ պլազար է
## Ծանօթագրութիւններ
43 (թիւ)

**43** (**քառասուներեք**)՝ կենտ երկնիշ բնական թիւ մըն է 42-ի եւ 44-ի միջեւ
## Թուագիտութիւն
* 28-ի եւ 29-ի միջեւ կայ 43 հատ պարզ թիւ
* ամենափոքր պարզ թիւն է, որ կրնայ ներկայացուիլ որպէս երկու, երեք, չորս կամ հինգ հատ տարբեր պարզ թիւերու գումար՝
* 43=41+2
* 43=11+13+19
* 43=2+11+13+17
* 43=3+5+7+11+17
* թեքնետիոն քիմիական տարրի (43Tc) ատոմային թիւն է
* Արիատնէ (43 Ariadne) աստեղնեակի կարգահամարն է
* Microsoft Windows-ի +-ի գործադրումով կը ստացուի + «գումարման» նշանը
* Պուշ 43, Ճորճ Ու.Պուշը, Միացեալ նահանգներու 43րդ նախագահն էր
* +43-ը Աւստրիա զանգելու միջազգային քոտն է
## Արտաքին յղումներ
* Prime Curios! 43 Prime Pages-էն 
## Ծանօթագրութիւններ
44 (թիւ)

**44** (**քառասունչորս**)՝ երկնիշ զոյգ բնական թիւ մըն է 43-ի եւ 45-ի միջեւ
## Գիտութիւն
* ռութէնիոն քիմիական տարրի (44Ru) ատոմային թիւն է
* Նիսա (44 Nysa) աստեղնեակի կարգահամարն է
* Microsoft Windows-ի +-ի գործադրումով կը ստացուի , «ստորակէտ» նշանը
* Տարուայ 44րդ օրն է Փետրուար 13-ը
* 1944 թուական
## Արտաքին յղումներ
* Prime Curios! 44 Prime Pages-էն 
## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:44
45 (թիւ)

**45** (**քառասունհինգ**)՝ կենտ երկնիշ բնական թիւ մըն է 44-ի եւ 46-ի միջեւ
## Թուագիտութիւն
*  քսանմեկերորդ բերկրալի թիւ է
* ռոտիոն քիմիական տարրի (45Rh) ատոմային թիւն է
* Եւկենիա (45 Eugenia) աստեղնեակի կարգահամարն է
* Microsoft Windows-ի +-ի գործադրումով կը ստացուի - «գծիկ» նշանը
* 120px
* ամուսնութեան 45րդ տարեդարձը կը նշուի որպէս շափիւղայի
* 45-ն են տոմինոյի խաղաքարերը
* +45-ը ուղիղ Դանիա զանգելու միջազգային քոտն է
* «Քառասունհինգ»  անունն ունի Ալեքսանտր Տիւմայի պատմավէպը
* Տարուայ 45րդ օրն է Փետրուար 15-ը
* 1945 թուական՝ Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմի աւարտը
## Ծանօթագրութիւններ
46 (թիւ)

**46** (**քառասունվեց**)՝ զոյգ երկնիշ բնական թիւ մըն է 45-ի եւ 47-ի միջեւ
## Թուագիտութիւն
*  տասնվեցերորդ կիսապարզ թիւն է
## Գիտութիւն
* պաղղադիոն քիմիական տարրի (46Pd) ատոմային թիւն է
* Հեսթիա (46 Hestia) աստեղնեակի կարգահամարն է
* Microsoft Windows-ի +-ի գործադրումով կը ստացուի . «կէտ» նշանը
* 46 հատ են՝ 
** մարդու քրոմոսոմները
** ճապոնական քաթաքանա գիրերու վանկային նշանները՝

* +46-ը Շուէտ զանգելու միջազգային քոտն է
* տարուայ 46րդ օրն է Փետրուար 15-ը
* 1915 թուական
## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Թիւեր
47 (թիւ)

**47** (**քառասունեօթ**)՝ կենտ երկնիշ բնական թիւ է 46-ի եւ 48-ի միջեւ
## Թուագիտութիւն
*  տասնհինգերորդ պարզ թիւն է
*  հինգերորդ ապահով պարզն է
* իր շրջուած թիւի հետ գումարելով կը ստացուի 11-ի քառակուսին 47+74=112
* արծաթ քիմիական տարրի (47Ag) ատոմային թիւն է
* Ակլայեա (47 Aglaja) աստեղնեակի կարգահամարն է
* Microsoft Windows-ի +-ի գործադրումով կը ստացուի / նշանը
* ԱՔ-47-ը Քալաշնիքովի ինքնաձիգ հրացան է
* «47 ռոնինները» քառասունեօթ նախկին սամուրայներու մասին ճափոնական ասք է
* 47-ն են Ճափոնի պրեֆեքտուրէները
* +47-ը Նորվեկիա զանգելու միջազգային քոտն է
* տարուայ 47րդ օրն է Փետրուար 16-ը
* 1947 թուական
## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Թիւեր
48 (թիւ)

**48** (**քառասունութ**)՝ երկնիշ զոյգ բնական թիւ մըն է 47-ի եւ 49-ի միջեւ
## Թուագիտութիւն
*  բերկրալի թիւ է
* Հինգ տարբեր ձեւերով երկու պարզ թիւերու գումարի տեսքով ներկայացուող ամենափոքր թիւն է՝
:48=5+43=7+41=11+37=17+31=19+29
* քատմիոն քիմիական տարրի (48Cd) ատոմային թիւն է
* Տորիս (48 Doris) աստեղնեակի կարգահամարն է
* Microsoft Windows-ի +-ի գործադրումով կը ստացուի 0 թուանշանը
* 48-ն են Պտղոմեոսի նկարագրած համաստեղութիւնները
* +48-ը Լեհաստան զանգելու միջազգային քոտն է
* տարուայ 48րդ օրն է Փետրուար 17-ը
* 1948 թուական
## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Թիւեր
425 (թիւ)

**425** (**չորս հարիւր քսանհինգ**) կենտ եռանիշ բնական թիւ է 424-ի եւ 426-ի միջեւ
## Յատկութիւններ Եւ Կիրառութիւններ
*  երեք յաջորդական պարզերու գումար է՝ 425=137+139+149
* երեք ձեւով երկուական քառսիներու գումար է՝ 425=202+52=192+82=162+132 
*   գործադրելիս կը ստացուի կիւրեղեան й տողատառը
* 425 Քորնելիա աստեղնեակի կարգային թիւն է
## Ծանօթագրութիւններ
49 (թիւ)

**49** (**քառասունինը**)՝ կենտ երկնիշ բնական թիւ մըն է 48-ի եւ 50-ի միջեւ
## Յատկութիւնները
*  տասնեօթներորդ կիսապարզ թիւն է
* քառակուսի թիւ է՝ 49=72
** քառակուսի են նաեւ իր թուանշանները 4=22 եւ 9=32
* ինտիոն քիմիական տարրի (49In) ատոմային թիւն է
* Փալես (49 Pales) աստեղնեակի կարգահամարն է
* Microsoft Windows-ի +-ի գործադրումով կը ստացուի 1 թուանշանը
* Ֆրանսայի Մէն եւ Լուար տարածքի կարգային թիւն է
* HP-49-ը Հիւլըթ Փաքըրտի հաշուիչ է
* +49-ը Գերմանիա ուղիղ զանգելու միջազգային քոտն է
* 49րդ հիւսիսային զուգահեռական
** որով կ'անցնէ ԱՄՆ-ի եւ Քանատայի միջեւ սահմանի մեծ մասը
** որուն վրայ է Փարիզի Շարլ տը Կոլ օդակայանը
* տարուայ 49րդ օրն է Փետրուար 18-ը
* 1949 թուական
## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:49
5 Հոկտեմբեր

**5 Հոկտեմբեր**, տարուան 278-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 279-րդ) օրն է
*Տարուան աւարտին կը մնայ 87 օր
## Դէպքեր
* 1864՝ Հնդկաստանի Կալկաթա քաղաքը գրեթէ ամբողջովին կ'աերուէ ցիկլոնէն, զոհուեց 60 000 մարդ
* 1948՝ Աշխապատին մէջ տեղի ունեցած երկրաշարժէն կը զոհուէ 110 000 մարդ
* 1954՝ Իտալիան եւ Հարաւսլավիան բաժանեցին Թրիէսթի մօտակայ տարածքը
* 1999՝ Լոնտոնին մէջ գնացքի վթարի հետեւանքով կը զոհուէ 31 մարդ

## Ծնունդներ

* 1935՝ Ժան Տէր Մերկերեան  
* 1947՝Նորիկ Լեւոնեան 
## Մահեր

մինի|աջից|90px|
* 2012` Էդուարդ Միրզոյեան 
* 2011՝ 
**Կարպիս Յովհաննէս Սուրէնեան 
**Սթիւ Ճոպզ 
## Տօներ

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Հոկտեմբեր
5 Մայիս

**5 Մայիս**, տարուան 125-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 126-րդ) օրն է։
 4 Մայիս 9px **5 Մայիս** 9px 6 Մայիս 
[մինի|160x160px|[Արմէն Հախնազարեան]]

## Դէպքեր
[մինի|189x189փքս|[Թորոս Ազատեան]]

## Ծնունդներ
* 1898, Արտաշէս Արզումանեան, հայ խորհրդային դերասան։ Ատրպէյճանական ԽՍՀ (1954) եւ ՀԽՍՀ (1971) ժողովրդական արտիստ։1941 թուականէն ԽՄԿԿ-ի անդամ (մահ.՝ 1985)։
* 1941, Արմէն Հախնազարեան, ճարտարապետութեան դոկտոր, Հայկական ճարտարապետութիւնը ուսումնասիրող հիմնադրամի հիմնադիր (մահ.՝ 2009)։
* 1898, Թորոս Ազատեան, բանասէր, խմբագիր, բանաստեղծ (մահ․՝ 1955)։
[մինի|200x200փքս|[Մարտիրոս Սարեան|Մարտիրոս Սարգիս Սարեան]]

## Մահեր
* 1972, Մարտիրոս Սարգիս Սարեան, Հայ մեծ նկարիչ, ՍՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ (1960), ՍՍՀՄ Գեղարուեստի ակադեմիայի իսկական անդամ (1947), ՀՍՍՀ ԳԱ Ակադեմիկոս (1956), ընկերվարական աշխատանքի հերոս (1965), ՀՍՍՀ Նկարիչներու Միութեան նախագահ (1945-51) (ծն․՝ 1880)։

## Տօներ

Ստորոգութիւն:Մայիս
5 Մարտ

**5 Մարտ**, տարուան 64-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 65-րդ) օրն է
*Տարուան աւարտին կը մնայ 301 օր
 4 Մարտ 9px **5 Մարտ** 9px 6 Մարտ 
մինի|120px|
[մինի|[Թէոդիկ|244x244փքս]]
[մինի|173x173փքս|[Մանուկ Աբեղեան]]

## Դէպքեր
* 1933. ռայխսթակի ընտրութիւններուն Ատոլֆ Հիթլերի նազիական կուսակցութիւնն ստացաւ քուէներու 43.5%-ը
* 1940. Խորհրդային միութեան բարձրագոյն ղեկավարութիւնը որոշում ընդունեցաւ 25 700 լեհ մտաւորականներու կոտորածի
* 1945. մահացաւ Խորհրդային միութեան ամենաերկարատեւ ղեկավար Իոսիֆ Սթալինը
[մինի|208x208փքս|[Վազգէն Սարգսեան]]
[մինի|237x237փքս|[Սիմոն Աբգարեան]]

## Ծնունդներ
16px 
* 1873. Թէոդիկ 
* 1865. Մանուկ Աբեղեան,  հայագէտ,, գրականագէտ, լեզուաբան 
* 1921. Վարդան Եպս․ Թէքէեան 
* 1959. Վազգէն Սարգսեան 
* 1962. Սիմոն Աբգարեան 
[մինի|175x175փքս|[Ջիւանի]]

## Մահեր
16px 
* 1909. Ջիւանի  
* 1981. Հայկազ Գ. Ժամկոչեան  
* 1994. Ռոպերթ Աթայեան 
## Տօներ

* BBC: On This Day
* 120px  https://learning.blogs.nytimes.com/on-this-day/march-5/ 
## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Մարտ
5 Յուլիս

**5 Յուլիս**, տարուան 186-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 187-րդ) օրն է
*Տարուան աւարտին կը մնայ 179 օր
[մինի|184x184փքս|[Ժորժ Փոմփիտու]]
[մինի|150x150փքս|[Պարոյր Հայրիկեան]]

## Դէպքեր
* 1954՝ Էլվիս Փրեսլին ձայնագրեց That's All Right (Ամէնը լաւ է) անունով իր առաջին երգը
* 1962՝ Ալճերիան անկախութիւն ձեռք բերաւ Ֆրանսայէն
* 1995՝ կ'ընդունուի Հայաստանի Հանրապետութեան Սահմանադրութիւնը
* 1996՝ Տոլլի անունով ոչխարը դարձաւ առաջին քլոնաւորած կաթնասունը
* 2012՝ Լոնտոնին մէջ կը բացուէ The Shard (բեկոր) անունով 310 մեթր բարձրութիւնով Եւրոպայի ամենաբարձր երկնաբերձը
[մինի|184x184փքս|[Միսաք Մեծարենց]]

## Ծնունդներ

* 1911՝ Ժորժ Փոմփիտու 
* 1949՝ Պարոյր Հայրիկեան 
## Մահեր

* 1908՝ Միսաք Մեծարենց 
* 1989 ՝ Սիրարփի Տէր Ներսէսեան 
## Տօներ

Ստորոգութիւն:Յուլիս
5 Յունիս

**5 Յունիս**, տարուան 156-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 157-րդ) օրն է։
[մինի|167x167փքս|[Հրանդ Եկաւեան]]

## Դէպքեր
[մինի|աջից|140px|[Վեներա կամ Արուսեակ (մոլորակ)|Վեներան (վերին աջի սեւ կետը) կ'անցնէ Արեգակին դէմով2012]]
[մինի|182x182փքս|[Հրանդ Ասատուր]]

## Ծնունդներ
* 1937, Մարք Յովսէփեան, խորհրդային հայ բեմադրիչ, ֆիլմի նկարիչ, ՌԴ արուեստի վաստակաւոր գործիչ (1996)։
* 1941, Մարթա Արկերիչ, Արժանթինցի դաշնակահարուհի։

## Մահեր
* 1915 (մօտաւորապէս), Հրանդ Եկաւեան, հայ բժիշկ, Հնչակեան կուսակցութեան անդամ (ծն․՝ 1895)։
* 1928, Հրանդ Ասատուր, հայ բանասէր։ Տաճկահայ գրագէտ-հրապարակախօս (ծն.՝ 1862)։

## Տօներ

Ստորոգութիւն:Յունիս
5 Յունուար

[մինի|133x133փքս|[Ճիմ Թորոսեան]]
**5 Յունուար**, տարուան 5-րդ օրն է։4 Յունուար 9x9փքս **5 Յունուար** 9x9փքս 6 Յունուար

## Դէպքեր

## Ծնունդներ

## Մահեր
* 2014 Ճիմ Թորոսեան, հայ ճարտարապետ, ակադեմիկոս, Երեւանի գլխաւոր ճարտարապետ (1971 - 1981) (մահ․՝ 1926)։
* 1901, Սմբատ Շահազիզ, բանաստեղծ, հրապարակախօս եւ մանկավարժ (ծն․՝ 1841)։

## Տօներ

Ստորոգութիւն:Յունուար
5 Ապրիլ

**5 Ապրիլ**, տարուայ 95-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 96-րդ) օրն է
* Տարուայ աւարտին կը մնայ 270 օր
 4 Ապրիլ 9px **5 Ապրիլ** 9px 6 Ապրիլ 
[մինի|138x138փքս|[Ուինսթըն Չըրչիլ]]

## Դէպքեր
* 1722. Եաքոպ Ռոկեւէնը  Զատկի օրուան յայտնաբերած կղզիին անունը դրաւ՝ Զատկի   
* 1795. Ֆրանսան եւ Փրուսիան կնքեցին Պազելի խաղաղութեան համաձայնագիրը
* Երկրորդ աշխարհատարած պատերազմ.
** 1943. ամերիկեան օդոյժի հարուածներէն Պելճիքային մէջ եղան խաղաղ բնակիչներու զոհեր 900, որոնցմէ 209-ը՝ երախաներ
** 1944. գերմանացիները կոտորեցին յունական Կլէյսուրա գիւղի երկու հարիւր եօթանասուն բնակիչները
* 1955. Ուինսթըն Չըրչիլը հրաժարական տուաւ Միացեալ թագաւորութեան պաշտօնէն
## Ծնունդներ
[մինի|153x153փքս|[Արամ MP3]]
16px 
120px
* 1840. Ղազարոս Աղայեան  
* 1984. Արամ MP3 
[մինի|129x129փքս|[Հաուըրտ Հիւզ]]
[մինի|125x125փքս|[Սերոբ Պօղոսեան]]

## Մահեր
16px 
* 1976. Հաուըրտ Հիւզ 
* 1983. Սերոբ Պօղոսեան  
## Տօներ
24px Քորէա՝ Ծառատունկի օր
## Արտաքին յղումներ
* BBC: On This Day 
* 120pxhttps://learning.blogs.nytimes.com/on-this-day/april-5/ 
## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Ապրիլ
5 Դեկտեմբեր

**5 Դեկտեմբեր**, տարուան 339-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 340-րդ) օրն է։

## Դէպքեր
1918․ սկիզբ հայ-վրացական պատերազմին

## Ծնունդներ

## Մահեր
* 1791, Վոլֆկանկ Ամատէուս Մոցարթ, աւստրացի յօրինող
* 1992, Քարլոս Աբովեան (Քալօ), հայ նկարիչ (ծն.՝ 1937)։

## Տօներ

Ստորոգութիւն:Դեկտեմբեր
5 Նոյեմբեր

**5 Նոյեմբեր**, տարուան 309-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 310-րդ) օրն է։

## Դէպքեր
* 1912, Վուտրօ Ուիլսընը Միացեալ նահանգներու նախագահ կ՛ընտրուի։

## Ծնունդներ

## Մահեր
* 2014, Վլադիմիր Մովսիսեան, ՀԽՍՀ կուսակցական եւ պետական աշխատող, ՀՀ պետական գործիչ (ծն.՝ 1933)։

## Տօներ

Ստորոգութիւն:Նոյեմբեր
5 Սեպտեմբեր

**5 Սեպտեմբեր**, տարուան 248-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 249-րդ) օրն է։

## Դէպքեր
1988. Փարիզ-Պերսիի Օմնիսփոր մարզադաշտին մէջ տեղի կ՛ ունենան Մարդու Իրաւունքներ, Հի՛մա շարժումին նուիրուած համաշխարհային շրջապտոյտին բ․ եւ գ․ համերգները

## Ծնունդներ
* 1841, Սմբատ Շահազիզ, բանաստեղծ, հրապարակախօս եւ մանկավարժ (մահ․՝ 1901)։

## Մահեր
* 1915, Սուրէն Նշանեան, հայ բժիշկ (ծն.՝ 1882)։

## Տօներ

Ստորոգութիւն:Սեպտեմբեր
5 Փետրուար

**5 Փետրուար**, տարուան 36-րդ օրն է։
 4 Փետրուար 9px **5 Փետրուար** 9px 6 Փետրուար 
[մինի|197x197փքս|[Յովհաննէս Ադամեան]]
[մինի|162x162փքս|[Նէյմար]]

## Դէպքեր
* 1924, Պի-պի-սին կը սկսէ հեռարձակիլ ժամանակի ճշգրիտ ազդանշաններ։
* 1939, Ֆրանսիսքոյ Ֆրանքոն կը դառնայ Սպանիոյ կառավարութեան 3-րդ նախագահը։
* 1939, Այաթոլլահ Խոմէյնին Իրանը կը հռչակէ իսլամական հանրապետութիւն։
## Ծնունդներ
* 1886, Յակոբ Տէր Յովհաննէսեան, հայ բժիշկ, քաղաքական գործիչ (մահ.՝ 1915)։
* 1879, Յովհաննէս Ադամեան, ճարտարագէտ, գիւտարար (մահ՝. 1932, Լենինկրատ)։
* 1922, Անթուան Քեհեայեան, հայ ուսուցիչ եւ կրթական պատասխանատու (Սըր) (մահ․՝ 2013)։
* 1992, Նէյմար, պրազիլցի ֆութպոլիստ։

## Մահեր
* 1879, Յովհաննէս Ամերիկեան, կեղծանունը՝ **Միհրդատ**։ Ռուսահայ դերասան (ծն.՝ 1843)։
* 1983, Մայիս Թ. Աւդալբեգեան,  բնագրագէտ եւ գրականագէտ (ծն․՝ 1918)։

## Տօներ
* 30px Պուրունտի՝ Միասնութեան օր։
* 30px Փաքիստան՝ Քաշմիրին հետ համերաշխութեան օր։
* 30px Ֆինլանտա՝ Կապոյտ Խաչով Դրօշի օր։

Ստորոգութիւն:Փետրուար
5 Օգոստոս

**5 Օգոստոս**, տարուան 217-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 218-րդ) օրն է
* Տարուայ աւարտին կը մնայ 148 օր
[մինի|203x203փքս|[Նիլ Արմսթրոնկ]]

## Դէպքեր
* 1980՝ Պելճիքան լեզուական յատկանիշով կը բաժնուէ երեք գավառներու
* 1884՝ Նիւ Եորքի Պետլոու կղզիին վրայ կը դրուի Ազատութեան արձանի հիմնաքարը
## Ծնունդներ

* 1930՝ Նիլ Արմսթրոնկ 
## Մահեր

* 1915՝ Գրիգոր  Ստեփան  Միսքճեաններ
* 2014՝ Սեպուհ Աբգարեան 

## Տօներ

## Ծանաւթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Օգոստոս
50 (թիւ)

**50** (**յիսուն**)՝ զոյգ երկնիշ բնական թիւ մըն է 49-ի եւ 51-ի միջեւ
## Յատկութիւնները
*  բերկրալի թիւ է
* կը ներկայացուի երկու տարբեր, ինչպէս նաեւ՝ երեք այլ թիւերու քառակուսիներու գումարի տեսքով՝
:50=12+72=52+52=32+42+52
* մոգական թիւերէն մեկն է
* անագ քիմիական տարրի (50Sn) ատոմային թիւն է
* Վիրկինիա (50 Virginia) աստեղնեակի կարգահամարն է
* Microsoft Windows-ի +-ի գործադրումով կը ստացուի 2 թուանշանը
* 50-ը Ֆրանսայի Մանշ տարածքի կարգային թիվն է
* 50-ն են ԱՄՆ-ի նահանգները
* ամուսնութեան 50րդ տարեդարձը կը նշուի որպէս «Ոսկի հարսանիք»
* 50 Cent-ը յայտնի րեփըրի անունն է
* 50%-ը որեւէ թիւի կէսն է
* «Յիսուն-յիսուն» արտայայտութիւնը կը նշանակէ կիսուած, հաւասար հնարաւորութիւններ, իրաւունքներ ունեցող
* տարուայ 50րդ օրն է Փետրուար 19-ը
* 1950 թուական
86px
## Ծանօթագրութիւններ
52 (թիւ)

**52** (**յիսուներկու**)՝ զոյգ երկնիշ բնական թիւ մըն է 51-ի եւ 53-ի միջեւ
## Յատկութիւններ
* տեղղուր քիմիական տարրի (52Te) ատոմային թիւն է
* Եւրոպա (52 Europa) աստեղնեակի կարգահամարն է
* Microsoft Windows-ի +-ի գործադրումով կը ստացուի 4 թուանշանը
* 52-ն են՝
:* տարուայ շաբաթները

:* դաշնամուրի C major ճերմակ ստեղները
* +52-ը Մեքսիքոյ զանգելու միջազգային քոտն է
* 52-ը Ֆրանսայի Վերին Մարն տարածքի կարգային թիւն է
* տարուայ 52րդ օրն է Փետրուար 21-ը
* 1952 թուական
## Ծանօթագրութիւններ
5254 Ուլիսէս

**5254 Ուլիսէս** (), Եուպիտերի տրոյցիներու աստեղնեակ: Յայտնաբերած է 1986 թուականի Նոյեմբեր 7-ին Էրիք Էլսթը () Վերին Փրովանսին մէջ:

Արեգակէն միջին հեռաւորութիւնը 5.23 աստղագիտական միաւոր (ա.մ.) է, առաւելագոյն մոտեցումը 4.59 ա.մ. է, հեռացումը՝ 5,87 ա.մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտոյտ կ'ընէ 4374.82 երկրային օրուան, իր ուղեծիրով միջինը 0,08 աստիճան/օր արագութեամբ շարժուելով։ Աստեղնեակի ուղեծիրի եւ խաւարածիրի հարթութիւնները իրար հետ կը կազմեն 24.19° անկիւն։

## Անունը
Սա փոքր մոլորակն իր անունն ստացած է Ուլիսեսէն, որ Հոմերոսի «Իլիականի» եւ «Ոդիսականի» հերոս Ոդիսեւսի լատինացուած ձեւն է: Տրոյական պատերազմին ան յայտնի դարձած է մեծ, փայտեայ Տրոյական ձիու պատրաստումով:

Պատերազմէն ետք ան ինը տարուայ երկար ճամբորդութիւն ունեցած է դէպի իր հայրենի Իթաքէ կղզի: Իրլանտացի գրող Ճէյմս Ճոյսի յայտնի վէպը նոյնպէս ստացած է Ոդիսեւսի լատինացուած անունը:

## Արտաքին յղումներ
*  
* (5254) Ուլիսէս աստեղնեակը Փոքր մոլորակներու կեդրոնի կայքին մէջ (ուղեծրի տուեալները եւ դիտարկումները) 

## Ծանօթագրութիւններ
53 (թիւ)

**53** (**յիսուներեք**)՝ կենտ երկնիշ բնական թիւ մըն է 52-ի եւ 54-ի միջեւ
## Յատկանիշները
*  տասնվեցերորդ պարզ թիւն է
* առաջին 53 պարզ թիւերու գումարը է 5830 է, որը 53-ի հարիւրտասնապատիկն է
* տասնվեցայինով գրուած 53-ն իր շրջուած տեսքով գրուած 35-ն է
* 53-ի չորս բազմապատիկներու յատկութիւնները՝  53×7=371=, 53×97=5141=, 53×1877=99481= եւ 53×160760=8520280=
* եոտ քիմիական տարրի (53I) ատոմային թիւն է
* Քալիփսոյ (53 Kalypso) աստեղնեակի կարգահամարն է
* Microsoft Windows-ի +-ի գործադրումով կը ստացուի 5 թուանշանը
* +53-ը Քուպա զանգելու միջազգային քոտն է
* 53-ը Ֆրանսայի Մայեն դեպարտամենտի կարգային թիվն է
* տարուայ 53րդ օրն է Փետրուար 22-ը
* 1953 թուական
## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Թիւեր
54 (թիւ)

**54** (**յիսունչորս**)՝ զոյգ երկնիշ բնական թիւ մըն է 53-ի եւ 55-ի միջեւ:
## Յատկութիւնները
*  ab+ba տեսքի (Լէյլանտի) թիւ է՝ 32=2×33=33+33
*  բերկրալի թիւ է
* 1-ի եւ 28-ի միջեւ կա 54 պարզ թիվ
* երեք քառակուսիներու գումար է երեք ձեւերով՝ 54=72+22+12=62+32+32=52+52+22
* քսէնոն քիմիական տարրի (54Xe) ատոմային թիւն է
* Ալեքսանտրա (54 Alexandra) աստեղնեակի կարգահամարն է
* Microsoft Windows-ի +-ի գործադրումով կը ստացուի 6 թուանշանը
160px 
* 54 հատ են Ռուպիքս Քիւպին նիստերու գունաւոր քառակուսիները
* +54-ը Արժանթին զանգելու միջազգային քոտն է
* 54-ն են Ափրիկէի երկիրները
* տարուայ 54րդ օրն է Փետրուար 23-ը
* 1954 թուական
## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Թիւեր
55 (թիւ)

**55** (**յիսունհինգ**)՝ կենտ երկնիշ բնական թիւ մըն է 54-ի եւ 56-ի միջեւ
## Յատկութիւնները
*  տասնիններորդ կիսապարզ թիւն է
*  տասնմեկերորդ Ֆիպոնաչչիի թիւն է 
* առաջին հինգ քառակուսիներու գումարն է՝ 55=12+22+32+42+52
* առաջին տասը բնական թիւերու գումարն է
* կայսիոն քիմիական տարրի (55Cs) ատոմային թիւն է
* Պանդորէ (55 Pandora) աստեղնեակի կարգահամարն է
* Microsoft Windows-ի +-ի գործադրումով կը ստացուի 7 թուանշանը
* 55 տարուայ ամուսնական կեանքը կը նշուի որպէս «զմրուխտեայ»
* 55-ը պրիթանական Քասապեան խումբի երգերէն է
* 55-ն են Ափրիկէի երկիրները
* +55-ը Պրազիլ զանգելու միջազգային քոտն է
* 55-ը Ֆրանսայի Մէօզ տարածքի կարգային թիւն է
* տարուայ 55րդ օրն է Փետրուար 24-ը
* 1955 թուական
## Ծանօթագրութիւններ
56 (թիւ)

**56** (**յիսունվեց**)՝ բնական թիւ մըն է 55-ի եւ 57-ի միջեւ
## Յատկութիւններ
*  վեցերորդ քառանիստ թիւն է, նախորդը 35-ն է յաջորդը՝ 84-ը
* վեց յաջորդական պարզ թիւերու գումար է
* պարիոն քիմիական տարրի (56Ba) ատոմային թիւն է
* Մելեթէ (56 Melete) աստեղնեակի կարգահամարն է
* Microsoft Windows-ի +-ի գործադրումով կը ստացուի 8 թուանշանը
* ճափոնցի ծովակալ Եամամոթոյ Իսորոքուի 山本 五十六 անուան Իսորոքուն կը նշանակի 56, որն իր հօր տարիքը եղած է
* +56-ը Չիլի զանգելու միջազգային քոտն է
* 56-ը Ֆրանսայի Մորպիանի կարգային թիւն է
* տարուայ 56րդ օրն է Փետրուար 25-ը
* 1956 թուական
## Ծանօթագրութիւններ
5040 (թիւ)

**5040** (**հինգ հազար քառասուն**)՝ բնական թիւ է
## Թուաբանագիտութեան Մէջ
* Բազմորոշեալ թիւ է՝ 5040=7!
* Նաեւ չորս յաջորդական թիւերու արտադրեալ է՝ 5040=7×8×9×10
## Այլ Ոլորտներուն Մէջ
* 42 յաջորդական պարզ թիւերու գումար է՝ 5040=23 + 29 + 31 + 37 + 41 + 43 + 47 + 53 + 59 + 61 + 67 + 71 + 73 + 79 + 83 + 89 + 97 + 101 + 103 + 107 + 109 + 113 + 127 + 131 + 137 + 139 + 149 + 151 + 157 +163 + 167 + 173 + 179 + 181 + 191 + 193 + 197 + 199 + 211 + 223 + 227 + 229:
* Երկրի եւ Լուսնի շառաւիղներու գումարն է (մղոններով)՝ 3960 + 1080 = 5040 :

## Տես նաեւ
* 1728
* 1729
## Ծանօթագրութիւններ
51 (թիւ)

**51** (**յիսունմեկ**)՝ կենտ երկնիշ բնական թիւ մըն է 50-ի եւ 52-ի միջեւ
## Յատկութիւններ
*  տասնութերորդ կիսապարզ թիւն է
* ծարիր քիմիական տարրի (51Sb) ատոմային թիւն է
* Նեմաւսա (51 Nemausa) աստեղնեակի կարգահամարն է
* Microsoft Windows-ի +-ի գործադրումով կը ստացուի 3 թուանշանը
* 51-ը Ֆրանսայի Մարն տարածքի կարգային թիւն է
* +51-ը Փերու զանգելու միջազգային քոտն է
* «51-րդ նահանգը» ԱՄՆ հերթական նահանգ դառնալու հաւակնող տարածքը բնորոշող արտայայտութիւն մըն է
* տարուայ 51րդ օրն է Փետրուար 20-ը
* 1951 թուական
## Ծանօթագրութիւններ
57 (թիւ)

**57** (**յիսունեօթ**)՝ կենտ երկնիշ բնական թիւ մըն է 56-ի եւ 58-ի միջեւ
## Յատկութիւններ
*  քսաներորդ կիսապարզ թիւն է
*  ab+ba տեսքի (Լէյլանտի) թիւ է՝ 57=25+52
* ղանթանիոն քիմիական տարրի (57La) ատոմային թիւն է
* Մնեմոսինէ (57 Mnemosyne) աստեղնեակի կարգահամարն է
* Microsoft Windows-ի +-ի գործադրումով կը ստացուի 9 թուանշանը
* +57-ը Քոլումպիա զանգելու միջազգային քոտն է
* 57-ն են ադամանդը մշակելու ժամանակ ստացուող նիստերը
* Ֆրանսայի Մոզել տարածքի կարգային թիւն է
* տարուայ 57րդ օրն է Փետրուար 26-ը
* 1927 թուական
## Ծանօթագրութիւններ
58 (թիւ)

**58** (**յիսունութ**) զոյգ երկնիշ բնական թիւ մըն է 57-ի եւ 59-ի միջեւ
## Յատկութիւններ
*  քսանմեկերորդ կիսապարզ թիւն է
*  առաջին եօթ պարզ թիւերու գումարն է՝ 58=2+3+5+7+11+13+17
* կերիոն քիմիական տարրի (58Ce) ատոմային թիւն է
* Քոնքորտիա (58 Concordia) աստեղնեակի կարգահամարն է
* Microsoft Windows-ի +-ի գործադրումով կը ստացուի : նշանը
* +58-ը Վենեսուէլա զանգելու միջազգային քոտն է
* տարուայ 58րդ օրն է Փետրուար 27-ը
* 1959 թուական

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:58
59 (թիւ)

**59** (**յիսունինը**) կենտ երկնիշ բնական թիւ մըն է 58-ի եւ 60-ի միջեւ
## Յատկութիւններ
*  տասնեօթներորդ պարզ թիւն է, յաջորդ պարզ թիւի՝ 61-ի հարազատն է
*  վեցերորդ ապահով պարզն է
* փրասէոտիմիոն քիմիական տարրի 59Pr ատոմային թիւն է
* Ելփիս (59 Elpis) աստեղնեակի կարգահամարն է
* Microsoft Windows-ի +-ի գործադրումով կը ստացուի ; նշանը
* 59-ը Ֆրանսայի Նոր տարածքի կարգային թիւն է
* տարուայ 59րդ օրն է Փետրուար 28-ը
* 1959 թուական

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Թիւեր
Ստորոգութիւն:59
6 Below: Miracle On The Mountain (ֆիլմ)

***Նուազ Վեց՝ Հրաշք Լերան Վրայ*** (անգլ.՝ **6 Below: Miracle on the Mountain**), Ամերիկեան արկածախնդրական տրամա ժանրի ֆիլմ մըն է բեմադրուած Սքոթ Վոնի կողմէ եւ գրուած Մէտիսըն Թըրնըրի կողմէ, հիմնուած կենսագրական *Crystal Clear* գիրքին վրայ Էրիք ԼըՄարքի եւ Տէվին Շէյի կողմէ գրուած: Գլխաւոր դերասաններն են՝ Ճաշ Հարթնէթ, Միրա Սորվինօ, Սարա Տիւմոնթ եւ Ճէյսըն Քոթըլ:

## Արտադրութիւն
2016-ի Փետրուարին, յայտարաուեցաւ, թէ Relativity Studios ընկերութեան նախագահ Թաքըր Թուլի պիտի նիւթապէս հոգայ ֆիլմին ծախսերուն: Նկարահանումը սկսաւ Իութա նահանգին մէջ, ԱՄՆ, 2016-ի Մարտին:

## Թողարկում
2017-ի Փետրուարին, Momentum Pictures ընկերութիւնը գնեց ֆիլմի փաշխումի իրաւունքները եւ յայտարարեց 13 Հոկտեմբեր, 2017 հրապարկման առաջին թուականը:

## Նիւթ
Ֆիլմի նիւթը կը խօսի արկածախնդիր երիտասարդի մը մասին, որ սաստիկ ձիւնամրրիկի  մը բռնուելով, պարտաւոր է տոկալ անմարդկային կլիմայական թէ այլ պայմաններու, միաժամանակ յաղթահարել փորձելով` թէ՛ արտաքին դժուարութիւնները եւ թէ՛ իր ներքին տագնապները։

Նիւթը առնուած է իսկական կեանքէ. դերասան Ճաշ Հարթնէթ կը ներկայացնէ արհեստավարժ նախկին հօքի մարզախաղի վարպետ Էրիք ԼըՄարք եւ իր կեանքէն առնուած դէպք մը որ պատահած է 2003-ի Փետրուարին, Քալիֆորնիայի Մէմըթ Լեր լերան վրայ։ Ան ողջ մնացած է միայն արմատներ ու կաղինի տեսակներ ուտելով եւ իր մօտ գտնուած MP3֊ն օգտագործած է իբրեւ կողմնացոյց։

## Ծանոթագրություններ

Ստորոգութիւն:Անգլերէն ֆիլմեր
6 Ապրիլ

**6 Ապրիլ**, տարուան 96-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 97-րդ) օրն է
* Տարուայ աւարտին կը մնայ 269 օր
 5 Ապրիլ 9px **6 Ապրիլ** 9px 7 Ապրիլ 
[մինի|186x186փքս|[Աթէնք]]
[մինի|165x165փքս|[Միքլոշ Իպլ]]
[մինի|176x176փքս|[Լեւոն Շանթ]]
[մինի|[Յակոբ Սիրունի]]

## Դէպքեր
* 1896. Աթէնքին մէջ տեղի ունեցաւ առաջին Ողիմպիական խաղերու բացումը
* 1974. ABBA խումբը Waterloo երգով դարձաւ Եւրատեսիլ Երգի Մրցոյթի յաղթող
* 1994. օդանաւի ը կործանումով սպաննուեցան Ռուանտայի նախագահ Ժիւվենալ Հապիարիմանան եւ Պուրունտիի նախագահ Սիփրիէն Նթարեամիրան
** (հետեւեցաւ Ռուանտայի ցեղասպանութիւնը)
[մինի|[Լալա Միսկարեան|192x192փքս]]

## Ծնունդներ
[մինի|129x129փքս|[Միկէլ Անճէլ Սիլվէսթր]]
16px 
* 1814. Միքլոշ Իպլ 
* 1869. Լեւոն Շանթ 
* 1890. Յակոբ Սիրունի  
* 1924. Լեւոն Մելքոնեան  
* 1937. Էռնեստ Մարտիրոսեան  
* 1946. Լալա Միսկարեան  
* 1982. Միկէլ Անճէլ Սիլվէսթր 

## Մահեր
16px 
* 1960. Մարիա Եաքոպսէն   
* 1907. Ռեթէոս Պէրպէրեան  
[մինի|174x174փքս|[Ռեթէոս Պէրպէրեան]]

## Տօներ
* ՝ Կանանց եւ գեղեցկութեան օր 
**Հայ Առաքելական Եկեղեցի՝  Աւետման օր
*  Հարաւ-Ափրիկեան Հանրապետութիւն՝ Հիմնադիրներու օր
*  Յունաստան՝ Անկախութեան օր (Օսմանեան կայսրութենէ, 1821)


## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին յղումներ
* BBC: On This Day
* 120pxhttps://learning.blogs.nytimes.com/on-this-day/april-6/ 

## Ծանաւթագրութւններ

Ստորոգութիւն:Ապրիլ
6 Դեկտեմբեր

**6 Դեկտեմբեր**, տարուան 340-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 341-րդ) օրն է։
[մինի|218x218փքս|[Եանիս Անթեթոքունպօ]]

## Դէպքեր

## Ծնունդներ

## Մահեր
* 1994, Եանիս Անթեթոքունպօ․ «Միլուոքի Պաքս»  կողովագնդակի ակումբին (Ա․Մ․Ն)․ եւ Յունաստանի կողովագնդակի ազգային խումբին յոյն մարզիկ, ΝΒΑ ախոյեան եւ քանիցս ախոյանութեան MVP` ամենաթանկագին մարզիկ
*1956, Դերենիկ Դեմիրճեան (Դեմիրճօղլեան), Հայ գրող, հրապարակախօս (ծն.՝ 1877)։
* 1875, Մօրուք Կարօ (աւազանի անունով՝ Կարապետ Աւոյեան), ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ, ֆետայի։ Հայ յեղափոխական դաշնակցութիւն կուսակցութեան անդամ (ծն․՝  1949)։

## Տօներ

Ստորոգութիւն:Դեկտեմբեր
6 Մարտ

**6 Մարտ**, տարուան 65-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 66-րդ) օրն է
* Տարուան աւարտին կը մնայ 300 օր
 5 Մարտ 9px **6 Մարտ** 9px 7 Մարտ 
[մինի|168x168փքս|[:en:Bayer|Bayer ընկերութիւնը ]]

## Դէպքեր
* 1834. Քանատային մէջ Եորք քաղաքի անունը կը դարձնեն Թորոնթօ
* 1899. Bayer ընկերութիւնը կը գրանցէ «Ասփիրին» ապրանքային նշանը
* 1902. հիմնուեցաւ Ռեալ Մատրիտ ֆութպոլային ակումբը
* 1926. Երեւանին մէջ հիմնուեցաւ առաջին կարի գործատունը
* 1964.
** տեղի ունեցաւ ՄիԿ-25 օդանաւի առաջին թռիչքը
** Քասիուս Քլէյը ընդունեց իսլամ եւ ստացաւ Մուհամմէտ Ալի նոր անուն մականունը
* 1970. The Beatles խումբը կը թողարկէ իր վերջին ՝ Let It Be երգը
[մինի|181x181փքս|[Ֆրիտրիխ Միւլլեր ]]

## Ծնունդներ
16px 
* 1834. Ֆրիտրիխ Միւլլեր 
[մինի|198x198փքս|[Քեթի Պերպերեան]]
[մինի|243x243փքս|[Մելինա Մերքուրի]]

## Մահեր
16px 
* 1983. Քեթի Պերպերեան 
*1994․ Մելինա Մերքուրի (ծն․1920) յոյն դերասանուհի, մեկնաբանող եւ քաղաքական գործիչ
## Տօներ
մինի|աջից|100px

* ՝ Արդարամտութեան օր (Եւրոմիութիւն)
* ՝ Անկախութեան&nbsp;օր՝ Կանա (Միացեալ Թագաւորութենէ՝ 1957)
## Արտաքին յղումներ
* BBC: On This Day
* 120px  https://learning.blogs.nytimes.com/on-this-day/march-6/ 
## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Մարտ
6 Հոկտեմբեր

**6 Հոկտեմբեր**, տարուան 279-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 280-րդ) օրն է։

## Դէպքեր

## Ծնունդներ
* 1930, Հաֆէզ Ալ-Ասատ (մահ․՝ 2000), Սուրիացի՝ ռազմական, պետական եւ քաղաքական գործիչ, Սուրիոյ Զինուած ուժերու հրամանատար, պաշտպանութեան նախարար (1966—1972), Սուրիոյ վարչապետ (1970—1971), Սուրիոյի 15-րդ նախագահը (1971—2000)։

## Մահեր

## Տօներ
6 Մայիս

**6 Մայիս**, տարուայ 126-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 127-րդ) օրն է
* Տարուայ աւարտին կը մնայ 239 օր
 5 Մայիս 9px **6 Մայիս** 9px 7 Մայիս 
[մինի|177x177փքս|Նկար [Վանի հերոսամարտ|Վանի հերոսամարտէն, Ապրիլ 1915]]
[մինի|146x146փքս|[Ճոն Ս․ Կիրակոսեան]]
[մինի|167x167փքս|[Ճեմալ փաշա]]
աջից|221x221փքս

## Դէպքեր
* 1889, Փարիզի համաշխարհային ցուցահանդէսին բացուեցաւ Էյֆելի աշտարակը
*1915, հայ կամաւորական գունդերը եւ ռուսական զօրքերը Վան կը մտնեն
* 1950, 18 տարեկան Էլիզապեթ Թեյլըրը առաջին անգամ ամուսնացաւ
* 1972, յեղաշրջում ընելու մեղադրեալ Տէնիզ Կիզմեշը եւ իր երկու ընկերներ, մահուան պատժուեցան Անքարային մէջ
* 1975, Պէյրութին մէջ 100 000 հայեր ելած են երթով նշելու Հայոց ցեղասպանութեան 60 տարին
*Յովհաննէս Պօղոս Բ. պապի հովւապետական այցերը՝
** 1984, 103 քորէացի նահատակները սրբադասուեցան Սեուլին մէջ
** 2001, Դամասկոսի մէջ եղաւ առաջին պապը, որ երբեւէ մտած է մզկիթէն ներս
* 2012, կայացան Հայաստանի Հանրապետութեան 5րդ գումարման Ազգային Ժողովի ընտրութիւնները
** 9px 131 տեղէն 69-ը ստանալով յաղթանակ տարաւ Հայաստանի Հանրապետական կուսակցութիւնը
* 2015, Պոլսոյ մէջ «Նոր Զարթօնք»ի եւ «Արմէն Ճամբարի զօրակցութեան շարժում»ի անդամներ ու համակիրներ, Արմէն ճամբարի կալուածքին պետականացման դէմ կը շարժին եւ հողատարածքին մէջ կը մտնեն ու հերթական դրութեամբ հսկում կը կատարեն․ բողոքի պայքարը կը տեւէ մինչեւ տարածքը վերադարրուի իր տիրոջ՝ Հայ Աւետարանական համայնքին
[մինի|156x156փքս|[Րաֆֆի]]
[մինի|143x143փքս|[Մարիա Մոնթեսորի]]

## Ծնունդներ
* 1929, Ճոն Ս․ Կիրակոսեան 
* 1872, Ճեմալ փաշա 
** 9px իր երկու համախոհներու հետ (Թալեաթ եւ Էնվեր) կազմակերպած է Հայոց Ցեղասպանութիւնը
** 9px անոր սպաննած են Թիփղիսին մէջ Պետրոս Տէր Պօղոսեան եւ Արտաշէս Գէորգեան
* 1978, Աֆշին Ճաֆարի   
* 1985, Քրիս Փօլ 
[մինի|189x189փքս|[Ենովք Արմէն ]]

## Մահեր
* 1888, Րաֆֆի 
** 9px ծնած Սալմաստ, մահացած է Թիփղիս, թաղուած Խոջիվանքի գերեզմատանը
* 1908, Գէորգ Դաւիթեան 
* 1952, Մարիա Մոնթեսորի 
* 1968, Ենովք Արմէն 
* 1990, Արշա Օվանեսովա 
## Տօներ


## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին յղումներ
* BBC: On This Day 
* 120pxhttps://learning.blogs.nytimes.com/on-this-day/may-6/ 

Ստորոգութիւն:Մայիս
6 Յունուար

[մինի|144x144փքս|[Լեւոն Բ.]]
[մինի|161x161փքս|[Ժանն տ'Արք]]
**6 Յունուար**, տարուան 6-րդ օրն է։
 5 Յունուար 9px **6 Յունուար** 9px 7 Յունուար 
## Դէպքեր
* 1198, Լեւոն Բ.-ի թագադրութիւնը Կիլիկիոյ Տարսոն քաղաքին մէջ
* 1912, Նիւ Մեքսիքոն  դարձաւ 47-րդ միացեալ նահանգը
* 1929, Մայր Թերեզան ժամանեց Կալկաթա, Հնդկաստան՝ հիւանդները եւ աղքատները խնամելու
* 1992, յեղաշրջումի պատճառաւ Վրաստանի նախագահ Զվիատ Կամսախուրտիան հեռացաւ երկիրէն
## Ծնունդներ

* 1412, Ժանն տ'Արք 
* 1822, Գաբրիէլ Սեւեան 
* 1920, Կարպիս Ճանճիկեան 
## Մահեր

* 1944, Արսէն Պալեան (ծն․1889), կրթական մշակ, յօդուածագիր, ազգային գործիչ
*1969, Շալվա Նուցուպիձէ 
## Տօներ

Ստորոգութիւն:Յունուար
6 Նոյեմբեր

**6 Նոյեմբեր**, տարուան 310-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 311-րդ) օրն է
*Տարուան աւարտին կը մնայ 55 օր
[մինի|167x167փքս|[Պարաք Օպամա]]
[մինի|147x147փքս|[Քարլոս Մելքոնեան]]

## Դէպքեր
##### [[ԱՄՆ|ԱՄՆ-ու]] նախագահի ընտրութիւններ
* 1860. հանրապետական Ապրահամ Լինքոլն 16րդ նախագահ կ'ընտրուի 
* 1928. Հերպերթ Հուվըրը 31րդ նախագահ կ'ընտրուի
* 1984. Ռոնըլտ Ռիկընը երկրորդ անգամ կ'ընտրուի
* 2012. Պարաք Օպաման երկրորդ անգամ կ'ընտրուի
[մինի|196x196փքս|[Հրաչեայ Ներսիսեան]]

## Ծնունդներ
16px  
* 1882. Մարիա Եաքոպսէն  
* 1956. Քարլոս Մելքոնեան  
## Մահեր
16px  
* 1893. Փիոթըր Չայքովսքի 
* 1961. Հրաչեայ Ներսիսեան  
## Տօներ
* Սահմանադրութեան օր՝
** Թաճիքստան (1994-էն), Թաթարստան (1992-էն), Տոմինիքանայ (1884-էն) 
* 24px Ուքրաինա՝ Քիեւի ազատագրութեան օր 
* 24px Ֆինլանտա՝ Շուէտական մշակոյթի օր
* 24px Շուէտ՝ Կուսթաւ Ատոլֆի եւ Շուէտի դրօշի օր
* 24px Քէնիա՝ Օպամայի օր

## Արտաքին յղումներ
* BBC: On This Day
* 120px  https://learning.blogs.nytimes.com/on-this-day/november-6/ 
## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Նոյեմբեր
6 Սեպտեմբեր

**6 Սեպտեմբեր**, տարուան 249-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 250-րդ) օրն է։

## Դէպքեր
1988. Պուտափեշտի (Հունգարիա) Ֆերենց Փուշքաս մարզադաշտին (Նեփսթատիոն) մէջ տեղի կ՛ ունենայ Մարդու Իրաւունքներ, Հի՛մա շարժումին նուիրուած համաշխարհային շրջապտոյտին 4-րդ համերգը

## Ծնունդներ

## Մահեր
2025, մահացած է Ռոպէր Հատտէճեանը:

## Տօներ

Ստորոգութիւն:Սեպտեմբեր
6 Փետրուար

**6 Փետրուար**, տարուան 37-րդ  (նահանջ տարիներուն 38-րդ) օրն է։
 5 Փետրուար 9px **6 Փետրուար** 9px 7 Փետրուար 
## Դէպքեր

## Ծնունդներ
* 1889,  Գրիգոր Զամպաքճեան, հայ հանգանակիչ, արուեստաբան (մահ.՝  1962)։
[մինի|[Օրորա Մարտիկանեան]]

## Մահեր
*  1988, Բենիամին Նուրիկեան, ամերիկահայ արձակագիր (ծն․ 1894)։
* 2003, Լեւոն Հախվերդեան, գրականագէտ, թատերագէտ, եւ թարգմանիչ (մահ․ 1924)։
* 1995, Ռաֆայէլ Աւետիսի Իշխանեան, լեզուաբան, գրականագէտ, մատենագէտ, Բանասիրական գիտութիւններու տոքթոր (1973), մասնագէտ (1978), Հայաստանի գերագոյն խորհուրդի պատգամաւոր (ծն.՝ 1922)։
* 1994, Օրորա Արշալոյս Մարտիկանեան, ամերիկահայ գրագէտ, դերասանուհի եւ Հայկական Ցեղասպանութենէ վերապրող (մահ.՝ 1901)։

## Տօներ

Ստորոգութիւն:Փետրուար
6 Օգոստոս

**6 Օգոստոս**, տարուան 218-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 219-րդ) օրն է։

## Դէպքեր

## Ծնունդներ

## Մահեր

## Տօներ

Ստորոգութիւն:Օգոստոս
6 Յուլիս

**6 Յուլիս**, տարուան 187-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 188-րդ) օրն է
* Տարուայ աւարտին կը մնայ 178 օր
[մինի|232x232փքս|[Անն Ֆրանք]]

## Դէպքեր
աջից|240px
* 1942. Անն Ֆրանքը իր ընտանիքի հետ փակուեցին Ամսթերտամի իրենց տանը
* 1947. Խորհրդային միութեան մէջ սկսաւ ԱՔ-47 հրացանի արտադրութիւնը
* 1957. Պիթըլզի ստեղծումէն մեկ տարի առաջ կայացաւ Ճոն Լենընի եւ Փոկ ՄըքՔարթնիի առաջին հանդիպումը
## Ծնունդներ
16px  
* 1926. Լեւոն Զօրեան  
* 1973. Կէորկի Քինքլաձէ 

## Մահեր
16px  
* 2005. Գէորգ Ջահուկեան 
## Տօներ
* Անկախութեան օր՝
** Մալաուի (Միացեալ թագաւորութենէն, 1964)
** Քոմորեան կղզիներ (Ֆրանսայէն, 1975)
*  Լիթուանիա՝ Պետականութեան օր

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Յուլիս
6 Յունիս

**6 Յունիս**, տարուան 157-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 158-րդ) օրն է։
[մինի|171x171փքս|[Քըրք Քըրքորեան]]

## Դէպքեր
[մինի|150x150փքս|[Արամ Խաչատրեան]]

## Ծնունդներ
* 1903, Արամ Խաչատրեան, հայ երգահան, դիրիժոր, մանկավարժ, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1954), ՀԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս (1963), ռուսական կոմպոզիտորական դպրոցի եւ հայ դասական երաժշտութեան ներկայացուցիչ, որ ճանչցուած է որպէս՝ համաշխարհային դասական (մահ․՝ 1978)։
*  1917, Քըրք Քըրքորեան, ամերիկահայ գործարար, «Թրասինտա Քորփորեյշնի» գործադիր տնօրէն  (մահ.՝ 2015)։
[մինի|156x156փքս|[Հաֆէզ Ասատ|Հաֆէզ Ալ-Ասատ]]

## Մահեր
* 2000, Հաֆէզ Ալ-Ասատ (ծն․՝ 1930), Սուրիացի՝ ռազմական, պետական եւ քաղաքական գործիչ, Սուրիոյ Զինուած ուժերու հրամանատար, պաշտպանութեան նախարար (1966—1972), Սուրիոյ վարչապետ (1970—1971), Սուրիոյի 15-րդ նախագահը (1971—2000)։

## Տօներ

Ստորոգութիւն:Յունիս
60 (թիւ)

**60** (**վաթսուն**)՝ զոյգ երկնիշ բնական թիւ մըն է 59 եւ 61 հարազատ պարզ թիւերու միջեւ:
## Յատկութիւններ
*  բերկրալի թիւ է
* Ունի տասներկու բաժանարար եւ ուրեմն՝ խիստ բաղադրեալ թիւ է
120px
* Հին Բաբելոնին մէջ կիրառութիւն ունեցած վաթսունային հաշուողական համակարգի հիմքն է, որմէ մնացած են որոշ կիրառութիւններ՝
**վայրկեանը կը բաժնուի 60 երկվայրկեանի եւ ժամը` 60 վայրկեանի
** նոյն ձեւով շրջանը կը բաժնուի 6×60=360 աստիճաններու
* Պարզ թիւերու վեց տարբեր գումարներով ներկայացուող ամենափոքր թիւն է՝ 60=7+53=13+47=17+43=19+41=23+37=29+31
* նէոտիմիոն քիմիական տարրի 60Nd ատոմային թիւն է
* Էքօ (60 Echo) աստեղնեակի կարգահամարն է
* Microsoft Windows-ի +-ի գործադրումով կը ստացուի «փոքրի» րդ օրն է Մարտ 1-ը (նահանջ տարիներուն՝ Փետրուար 29-ը)
* 1961 թուական
## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Թիւեր
61 (թիւ)

**61** (**վաթսունմեկ**)՝ կենտ երկնիշ բնական թիւ մըն է 60-ի եւ 62-ի միջեւ
## Յատկութիւններ
*  տասնութերորդ պարզ թիւն է, նախորդ պարզ թիւի՝ 59-ի հարազատն է
*  Մերսէնի պարզ թիւի աստիճանացոյց է՝ 261-1=2 305 843 009 213 693 951
* երկու քառակուսիներու գումար է՝ 61=52+62
* պրոմեթիոն քիմիական տարրի 61Pt ատոմային թիւն է
* Տանաէ 61 Danae աստեղնեակի կարգահամարն է
* Microsoft Windows-ի  -ի գործադրումով կը ստացուի հաւասարման = նշանը
* +61-ը Աւստրալիա զանգելու միջազգային քոտն է
* 61-ը Ֆրանսայի Աւրն տարածքի կարգային թիւն է
* տարուայ 61րդ օրն է Մարտ 2-ը (նահանջ տարիներուն՝ Մարտ 1-ը)
* 1961 թուական՝ մարդու առաջին թռիչքը տիեզերք
## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Թիւեր
62 (թիւ)

**62** (**վաթսուներկու**)՝ զոյգ երկնիշ բնական թիւ մըն է 61-ի եւ 63-ի միջեւ
## Յատկանիշներ
*  քսաներկուերորդ կիսապարզ թիւն է
*  երեք խորանարդներու գումար է 62=23+33+33
* չորս յաջորդական թիւերու գումար է 32=14+15+16+17
* միակ թիւն է, որուն խորանարդը (238 328) կը պարունակէ երեք հատ երկուական անգամ կրկնուող նշան
* սամարիոն քիմիական տարրի 62Sm ատոմային թիւն է
* Երաթոյ (62 Erato) աստեղնեակի կարգահամարն է
* Microsoft Windows-ի  -ի գործադրումով կը ստացուի մեծի > նշանը
* +62-ը Ինտոնեզիա զանգելու միջազգային քոտն է
* տարուայ 62րդ օրն է Մարտ 3-ը (նահանջ տարիներուն՝ Մարտ 2-ը)
* 1962 թուական
## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:62
63 (թիւ)

**63** (**վաթսուներեք**) կենտ երկնիշ բնական թիւ մըն է 62-ի եւ 64-ի միջեւ
## Յատկութիւններ
*  բերկրալի թիւ է
* ունի 26-1 տեսքը, սակայն, Մերսէնի թիւ թիվ չէ, քանի որ պարզ թիւեր չեն ո'չ՝ ինքը, եւ ո'չ՝ աստիճանացուցիչը
* 2-ի 0-էն մինչեւ 5 աստիճաններու գումարն է՝ 63=20+21+22+23+24+25
* նոյննիշ թիւ է հաշուողական երկնիշային համակարգին մէջ՝ 6310=1111112
* եւրոպիւմ քիմիական տարրի 63Eu ատոմային թիւն է
* Աւսոնիա (63 Ausonia) աստեղնեակի կարգահամարն է
* Microsoft Windows-ի  -ի գործադրումով կը ստացուի հարցի ? նշանը
* +63-ը Փիլիպիններ զանգելու միջազգային քոտն է
* տարուայ 63րդ օրն է Մարտ 4-ը (նահանջ տարիներուն՝ Մարտ 3-ը)
* 1963 թուական
## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Թիւեր