Նորվեկիա

**Նորվեկիա** (նորվեկերէն՝  (խորհրդարարութիւն) կամ , պաշտօնական անուանում՝ **Նորվեկիայի Թագաւորութիւն** (), ինքնիշխան եւ միատարր միապետութիւն, որ կը գրաւէ Սկանտինավեան թերակղզիի արեւմտեան բաժինը, Եան Մայէն կղզին եւ Շպիցբերգէն կղզիի խումբը (արշիպեղագոս)։ Անդարքդիքայի մէջ գտնուող Պետրոս I-ի կղզին եւ ցեղային Բուվէ կղզին կախեալ տարածքներ են, ուստի թագաւորութեան կազմին մէջ չեն մտներ։ Նորվեկիան կը յաւակնի նաեւ Անդարքդիքայի մաս կազմող Մոդ թագուհիի երկրին։ Մինչեւ 1814, Թագաւորութեան կազմին մէջ կը մտնէին Ֆարերեան կղզիները (1035-էն), Կրենլանտիան (1261-էն) եւ Իսլանտան (1262-էն), իսկ մինչեւ 1468՝ նաեւ Շետլանդեան եւ Օրկնեան կղզիները։

Նորվեկիան ունի 385,252 քմ² տարածք եւ Մայիս 2016-ի տուեալներով՝ 5,627,400 բնակչութիւն։ Մերձաւոր Արեւելքէն դուրս նաւթի եւ բնական կազի ամէնամեծ արդիւնահանողն է։

Նորվեկիան Համաշխարհային դրամատան եւ Արժոյթի միջազգային հիմնադրամի ցանկին մէջ 4-րդը կը հանդիսանայ, որպէս ամէնաբարձր եկամուտ ունեցող երկիր։ Կեդրոնական հետախուզական վարչութեան ՀՆԱ-ի ցանկին մէջ (2015-ի տուեալներ), ուր բացի ինքնիշխան պետութիւններէն, ներառուած են նաեւ որոշ տարածքներ եւ տարածաշրջաններ, Նորվեկիան կը գրաւէ 11-րդ հորիզոնականը։ 2001-2006 թուականներուն, իսկ ապա՝ 2009-2015-ններուն, Նորվեկիան աշխարհի մէջ մարդկային զարգացման ամէնաբարձր գործակիցը ունեցած է։ 7 տարի շարունակ՝ մինչեւ 2015, Legatum բարեկեցութեան ամէնաբարձր գործակիցը ունեցած է։ Երկրին մէջ կայ նաեւ Տնտեսական համագործակցութեան եւ զարգացման կազմակերպութեան «Աւելի լաւ կեանք» գործակիցի, Համաշխարհային ամբողջականութեան եւ Ժողովրդավարութեան ամէնաբարձր գործակիցը։

## Ծագում
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ohthere.jpg|ձախից|մինի|300x300փքս|Օտտարի հին անգլերէն յիշատակութիւնը, որ կը թարգմանուի որպէս՝ «Օտտարը իր տիրակալին անուանեց ''Ælfrede'' թագաւոր, որ կ'ապրի բոլոր նորվեկացիներէն դէպի հիւսիս․․․»։
Նորվեկիան ունի երկու պաշտօնական անուանում՝ *Noreg* Նիւ Նորսկի մէջ (հին նորվեկերէն՝ *Noregr*) եւ *Norge* Պոքմալի մէջ (հին նորվեկերէն՝*Noregi*, *Noregr*-ի տրական հոլով)։

Նորվեկիա անուանումը ծագած է հին անգլերէն *Norðrveg(r)* բառէն, որ առաջին անգամ յիշուած է 880-ին եւ «հիւսիսային ճանապարհ» կամ «դէպի հիւսիս տանող» կը նշանակէ, ըստ որուն անգլոսաքսերը անուանած են Նորվեկիայի ատլանտեան ափեզերքը։ Նոյն ձեւով կառուցուած են նաեւ *suðrvegar* «հարաւային ճանապարհ»-ը՝ Գերմանիոյ եւ *austrvegr* «արեւելեան ճանապարհ»-ը՝ Պալքանեան ծովու համար։ Անգլիոյ հոգեւոր միջնորդները Նորվեկիայի թագաւորութիւնը 880-ին անուանած են նաեւ *Norðmanna land*։

Լեզուաբան Միքայէլ Շուլթեն կը նշէ, որ հին նորվեկերէն *Nuruiak*, *Nuriki* (Nur- :նեղուց, -riki :թագաւորութիւն) անուանումները եւ աւելի ուշ՝ *Noregr* (Nore- :նեղուց -gr :ուղի) անուանումը, որ Նորվեկիայի բնակիչներու ինքնանուանումն էր, ներարշիպելագեան հարաւարեւմտեան Նորվեկիայի նաւագնացութեան ուղիին կը վերաբերէր։ Այս մէկը Նորվեկիայի առաջին թագաւոր՝ Հարալդ Շիկահերի կառավարման տարածքն էր, որուն պատճառով ալ անուանումը տարածուեցաւ ամբողջ երկրի վրայ։ Աւելի նոր մեկնաբանութեան համաձայն՝ *Norvegr* բառին մէջ, *nor(ve), * կը նշանակէ նեղ  եւ *-(ve)gr*  կը նշանակէ նաւարկման ուղի։ Բառի ամէնահին նշանակութիւնը կը մեկնաբանուի «նեղուցով նեղ ուղի»։ *Nore* բառը տակաւին տեղանուններու մէջ կ'օգտագործուի եւ ունի նոյն նշանակութիւնը։

849-ի լատիներէն ձեռագիրի մը մէջ նշուած է *Northuagia* անուանումը, այս պարագային, երբ մօտ 900-ականներուն թուագրուող ֆրանսերէն ժամանակագրութեան մէջ օգտագործուած են *Northwegia* եւ *Norwegia* անուանումները։ Օտտար Հալոգալանցին 9-րդ դարու վերջը, Անգլիոյ մէջ կ'այցելէ Ալֆրետ Մեծին, երկիրը *Norðwegr* եւ *norðmanna land* կ'անուանուէր։

Հին նորվեկերէն *norðmaðr* 9-րդ դարուն լատինականացուած է *Nortmannus* եւ նշանակած է որպէս նորվեկիացի, այնպէս ալ վիքինկ՝ ծնունդ տալով նորմաններու անուանմանը։ Նորվեկիայի քրիստոնէութիւնը ընդունելէ ետք, *Noregr* եւ *Noregi* բառերը դարձան ամէնատարածուածները, բայց 15-րդ դարու ընթացքին, երկու նոր ձեւ *Noreg(h)* եւ *Norg(h)e* տարածուեցաւ միջնադարեան Իրլանտայի ձեռագիրներուն մէջ՝ պահպանուելով մինչեւ մեր օրերը։

## Պատմութիւն
### Նախնադար
[thumb|300x300px|Նորվեկիայի եւ Շուէտիքարտէսը՝ [1662 (քարտէսը՝ Ճօան Պլյուի կողմէն)]]Առաջին բնակիչները պատկանած են Արենսպուրկեան մշակոյթին (մ․թ․ա․ 11-10-րդ հազարամեակ), որ վաղ Դրիասի (Վաքսելեան սառէ շրջանի վերջին փուլ) վերի հին քարէդարեան մշակոյթ էր։ Մշակոյթը կոչուած է Արենսպուրկ գիւղի անունով, որ Գերմանիոյ Համպուրկ քաղաքէն 25 քմ հիւսիս-արեւելք կը գտնուի, ուր պեղուած են նետերու փայտէ ձողեր եւ սայրեր։ Նորվեկիայի մէջ մարդկութեան բնակութեան առաջին հետքերը յայտնաբերուած են ափամերձ շրջաններու մէջ, ուր մ․թ․ա․ 11000 - 8000-ականներուն հալած է վերջին սառէ դարաշրջանի հսկայական ծանծաղուտային սառցադաշտը։ Ամէնահին գտածոները թուագրուած մ․թ․ա․ 9500-6000-ններուն եւ յայտնաբերուած են հիւսիսի մէջ՝ Ֆինմարկի (Կոմսայ մշակոյթ) եւ հարաւ-արեւմուտքի մէջ՝ Ռոգալանտի (Ֆոսնա մշակոյթ)։ Երկու տարբեր մշակոյթներու մասին տեսութիւնները 1970-ականներուն մերժուեցան։

Ափամերձ շրջանին մէջ հնագէտներու յայտնաբերած վերջին գտածոներու հիման վրայ կ'ենթադրուի, որ տարբերութիւնները կրնան ծագիլ տարբեր գործիքներ օգտագործելու պատճառով եւ ո՛չ թէ այն պատճառով, որ անոնք տարբեր մշակոյթներու կը պատկանին։ Ծովային կենդանական աշխարհը հնարաւոր դարձուցած է ձկնորսներու եւ որսորդներու բնակութիւնը, որոնք ենթադրաբար ապրած են տակաւին մ․թ․ա․ 10,000-ին, երբ ցամաքը տակաւին սառոյցով պատուած էր։

Երկրի հարաւային հատուածին մէջ յայտնաբերուած են մ․թ․ա․ 5,000-ին թուագրուող բնակատեղիներ։ Այս բնակատեղիներէն յայտնաբերուած գտածոները թոյլ կու տան ենթադրել, որ անոնք որսորդութեամբ եւ ձկնորսութեամբ զբաղած են։ Գործիքները կը տարբերին չափերով եւ սովորաբար պատրաստուած են տարբեր տեսակի քարերէ։ Ուշ շրջանի գործիքները աւելի լաւ պատրաստուած են։ Որսորդութեան եւ ձկնորսութեան շրջաններուն մէջ յայտնաբերուած են ժայռապատկերներ, ուր պատկերուած են եղնիկներ, արջեր, թռչուններ, որմզդեղներ, հիւսիսային եղջերուներ, փոկեր, կէտեր եւ ձուկեր (յատկապէս՝ սաղմոն ու վահանձուկ), որոնք բոլորը կարեւոր էին այստեղ բնակող մարդոց կեանքին համար։ Ֆինմարկի Ալտայի փորագրութիւնները, որոնք Սքանտինաւեան երկրներուն մէջ ամէնամեծն են, ստեղծուած են ծովու մակարդակի վրայ, մ․թ․ա․ 4,200-500-ականներուն եւ ցոյց կու տան ջուրի մակարդակի բարձրացումը վերջին սառէ դարաշրջանի աւարտէն ետք։

### Պրոնզէ Դար
Մ․թ․ա․ 3000-2500-ականներուն Արեւելեան Նորվեկիա թափանցեցին նոր բնակիչներ (ռազմական կացիններու մշակոյթ): Անոնք հնդեւրոպական հողագործներ էին, որոնք հացահատիկ կ'աճեցնէին եւ կովեր ու ոչխարներ կը պահէին։ Արեւմտեան ափի ձկնորս-որսորդներու բոբուլեացիները նոյնպէս հետզհետէ փոխարինուեցան հողագործներու ժողովուրդներով, չնայած այն իրողութեան, որ որսորդութիւնն ու ձկնորսութիւնը որպէս կեանքի պահպանման երկրորդական միջոցներ կը մնային։

Մ․թ․ա․ 15000-ին հետզհետէ պրոնզը յայտնաբերուեցաւ, բայց քարը տակաւին կը շարունակուէր օգտագործուիլ։ Նորվեկիայի տարածքէն քիչ քանակով պրոնզէ իրեր յայտնաբերուած են, եւ գտածոները գլխաւորաբար զէնքեր են եւ ապարանջաններ։ Հսկայ դամբարաններ պատրաստուած են ծովափին՝ հիւսիսի վրայէն ձգուելով մինչեւ Հարստադ, ինչպէս նաեւ հարաւը՝ ցամաքի վրայ։ Ժայռապատկերները կը տարբերուէին քարէդարեան ժայռապատկերներէն։ Արեւի, կենդանիներու, ծառերու, զէնքերու, նաւերու եւ մարդոց պատկերները յատուկ ոճ ունէին։

Այս շրջանի հազարաւոր ժայռապատկերները կը պարունակեն նաւերու պատկերներ, հսկայ քարէ դամբարանային յուշարձաններ, որոնք յայտնի են քարէ նաւեր անուանումով, ցոյց կու տան, որ նաւագնացութիւնն ու նաւերը մեծ դեր խաղցած են այս մշակոյթին մէջ։

[right|thumb|272x272px|Նորվեկիայի եւ Շուէտիքարտէսը՝ [1847 (քարտէսը՝ Պետեր Անդրէաս Մանչի կողմէն)]]
Նորվեկիայի տարածքին մարդիկ բնակութիւն հաստատած են հաւանաբար մ․թ․ա․ VI հազարամեակէն սկսեալ։ Յետագային, բնիկները խառնուած են գերմանական ցեղերուն, որոնք եկած են Սքանտինաւիոյ հարաւէն մօտ մ․ թ․ ա․ XVII դարուն։ Բնակիչները զբաղած են որսորդութեամբ ու ձկնորսութեամբ, մ․ թ․ սկիզբը ապրած են նահապետական-տոհմատիրական կարգով, որ քայքայուած է VIII-IX դարերուն: Հիմնական սոցիալական խաւը կազմած են ազատ համայնականները եւ տոհմացեղային աւագանին, ռազմական առաջնորդները՝ կոնաձեւերը, իրենց նշանակութիւնը մեծապէս պահպանած են ժողովրդական ժողովները (թինգի)։ IX-XI դարերուն մեծ չափերու հասած են նորմաններու (վիքինկներու) առեւտրակողոպտչական արշաւանքները դէպի Իրլանտա եւ այլ երկիրներ։ IX-X դարերու սահմանագիծին մէջ սկսած է Նորվեկիայի քաղաքական միաւորումը (կոնունգ Հարալդ Գեղեցկածամը իր իշխանութեան ենթարկած է շարք մը մարզեր եւ ստեղծած է թագաւորութիւն), որ աւարտած է XI դարուն Օլաֆ II (1016-1028) թագաւորի օրով։ X դարու վերջէն սկսած է Նորվեկիայի քրիստոնէացումը։ Ստեղծուած վաղ աւատական պետութեան պայմաններուն մէջ ուժեղացած է շահագործումը, որուն հետեւանքներն էին գիւղացիական ապստամբութիւններն ու ժողովրդական շարժումները, XII դարու 2-րդ կիսուն եւ XIII դարուն: Նորվեկիայի գիւղացիները յաջողած են անձնապէս ազատ մնալ։ 1262-ին Նորվեկիան իր իշխանութեան տակ առած է Իրլանտան։ 1319-ին կնքուած է Նորվեկիայի անձնական ունիան Շուէտի հետ, 1380-ին՝ Դանիայի, որուն հետեւանքով Նորվեկիան տնտեսապէս եւ քաղաքականապէս ենթարկուած է Դանիային, իսկ 1397-ին կնքուած է Կալմարեան ունիան Դանիայի, Շուէտի եւ Նորվեկիայի (Իրլանտայի հետ) միջեւ։ 1536-ին Նորվեկիայի մէջ բռնի բարեկարգութիւն եղած է՝ Լիւթերականութեան ձեւով, որ նպաստած է դանիական տիրապետութեան ամրապնդման։ Ուժեղացած է դանիական լուծը եւ նորվեկացիներու բարեկարգութեան շահագործումը, որուն իբրեւ հետեւանք գիւղացիական մեծ ապստամբութիւններ տեղի ունեցած են (XV դար կէս-XVI դարու սկիզբ)։ XVII-XVIII դարերուն Նորվեկիան Դանիայի մղած աւերիչ պատերազմներուն մէջ ներքաշուեցաւ։ Նորվեկական քաղքենիքը, որ սկսած էր ձեւաւորուիլ XVII դարու վերջը, կը պայքարէր Դանիայէն Նորվեկիան անջատելու համար։ Դանիան պարտութիւն կրելով Շուէտէն, 1814-ին անոր յանձնեց Նորվեկիան։ Շուէտը հզօրութեամբ Նորվեկիային պարտադրեց շուէտա-նորվեկական ունիա (1814-1905)։ Նորվեկական ժողովուրդը պայքարեցաւ յանուն անկախութեան։ 1887-ին հիմնադրուեցաւ նորվեկական բանուորական կուսակցութիւնը (ՆԲԿ)։ 1905-1907-ի ռուսական յեղափոխութեան ազդեցութեամբ, Եւրոպայի մէջ բանուորական շարժման աշխուժացումը մէկ կողմէն, կայսերական հակասութիւններու աճը՝ միւս կողմէն, Նորվեկիային հնարաւորութիւն տուին 1905-ին խզել Շուէտի հետ ունիան:

## Պատմագիտութիւն
right|thumb|350x350px|
Պատմագիտութեան հիմնարկ Օսլոյի մէջ
XII դարու վերջը գրուած է «Նորվեկական թագաւորներու պատմութիւն» (վանական Թեոդրիկ), «Սագա Սուեռիրու մասին» (հին իրլանտերէն), XIII դարու սկիզբը «Նորվեկիայի պատմութիւն» աշխատութիւնները, աւելի ուշ՝ Օլաֆ Սուրբ թագաւորի մասին աոաջին սակաները, XIII դարու վերջը՝ «Քաղուածքներ նորվեկական թագաւորներու մասին սականերէն» անանուն ժամանակագրութիւնը, որ հին նորվեկերէնով Նորվեկիայի պատմութեան առաջին երկն է։ Նորվեկիայի վաղ շրջանի պատմութեան վերաբերեալ շարք մը գործեր գրուած են Իրլանտայի կամ Նորվեկիայի մէջ՝ իրլանտացիներու կողմէ։ XVI-XVIII դարէն Դանիայէն Նորվեկիայի քաղաքական լարուածութեան պայմաններուն մէջ, նորվեկական պատմագիտութիւնը սերտօրէն կապուած էր դանիականի պատմագիտութեան հետ։ Նոր ժամանակի նորվեկական առաջին մեծ պատմաբանը լուսաւորականութեան ներկայացուցիչ Դ․ Շենինգն էր։ Նորվեկիայի պատմագիտութիւնը զգալիօրէն զարգացած է XIX դարուն, երբ հետաքրքրութեան առարկայ դարձած են ազգային հարցերը, երկրի ազգային-ազատագրական խնդիրները եւ այլն։ XIX դարու առաջին կիսուն, մեծ պատմաբաններն էին ազատամիտ-ռոմանթիք ուղղութեան ներկայացուցիչներ Ռ․ Կէյսերը եւ Պ․ Ա․ Մունկը։ XIX դարու վերջը եւ XX դարու սկիզբը ձեւաւորուած է նոր, դրապաշտ, ազգային-ժողովրդավարական ուղղութիւնը, որուն առաջացումը կապուած է Է․ Սարսի անուան հետ։ Սարսը իտէալական հիմքի վրայ ստեղծած է Նորվեկիոյ պատմութեան կապուած աշխարհայեացք մը, ընդգծած Նորվեկիոյ ժողովուրդի պատմական ճակատագիրի բացառիկութիւնը եւ անոր բնորոշ գիւղացիական ժողովրդապետութեան, պատմական ընթացքը դիտած է իբրեւ ներդաշնակ յեղափոխութեան երեւոյթ։ Սարսի ոգիով կազմուած է «Նորվեկիայի պատմութիւն նորվեկական ժողովուրդի համար» (1907-1917) 13 հատորանոց աշխատութիւնը (բացի Է․ Սարսէն, հեղինակներ են Ս․ Բուգգէն, է․ Հերցբերգը եւ ուրիշներ)։ Պատմութեան խուզարկութեան ձեւերու կատարելագործումը, նոր նիւթերու կուտակումը, հասարակական-տնտեսական խնդիրներու առաջին ծրագիրի քաշուիլը (1905-ին շուետա-նորվեկական ունիայի կազմալուծումէն ետք)՝ XX դարու 10-20-ական թուականներուն նպաստեցին Նորվեկիայի պատմութեան շարք մը կարեւոր հարցերու վերաբերեալ հին տեսակէտներու վերանայման։ Այդ գործին մէջ էական դեր խաղացին սոցիալ-դեմոկրատ պատմաբաններ Հ․ Կուտը եւ Է․ Բուլը, որոնք զգալիօրէն մարքսիզմի ազդեցութիւնը կը կրէին։ Անոնք հանդէս եկան Նորվեկիայի բացառիկութեան տեսակէտին դէմ եւ ցոյց տուին անոր պատմական զարգացման նմանութիւնը համաեւրոպականին, փորձելով դասակարգային պայքարի սկզբունքէն նոր հարցեր մեկնաբանել։ Նոր տեսակէտներու ազդեցութեամբ «Նորվեկական ժողովուրդի կեանքը եւ պատմութիւնը դարերու ընթացքին» (1930-1938) ընդարձակ աշխատութիւնը (Է․ Բուլ, Ս․ Ստեն եւ ուրիշներ) կազմուեցաւ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի եւ յետպատերազմեան տարիներուն ազգայնական միտումներու աշխուժացում նկատուեցաւ, հետաքրքրութիւնը թուլացաւ հասարակական-տնտեսական պատմութեան եւ դասակարգային պայքարի նկատմամբ։ Մեծ տեղ գրաւեց երկրորդ համաշխարհային պատերազմի պատմութեան եւ ժամանակակից արտաքին քաղաքականութեան ակունքներու ուսումնասիրութիւնը (Մ․ Սկոդվին, Ն․ Էրվիկ եւ ուրիշներ)։ 1962-էն սկսած է լոյս տեսնել նորվեկական պատմաբաններու նոր հաւաքական աշխատանքը «Մեր ժողովուրդի պատմութիւնը»: XX դարու Նորվեկիոյ պատմաբանները զգալի աւանդ ներդրած են նաեւ համաշխարհային պատմութեան մշակման մէջ, մասնաւորապէս տարբեր ժողովուրդներու մշակութային զարգացման համեմատական ուսումնասիրութեան եւ ազգագրութեան, երկրորդ համաշխարհային պատերազմէն ետք միջազգային յարաբերութիւններու պատմութեան, Ֆրանսական մեծ յեղափոխութեան շրջանին զանգուածային շարժումներու ուսումնասիրութեան մէջ։ Պատմութեան հարցերը լուսաբանող հիմնական հրատարակութիւնն է «Historisk Tidsskrift-ը (1870-էն)։

## Աշխարհագրութիւն
Կաղապար:Նորվեկիոյ Աշխարհագրութիւն
մինի|ձախից|Նորվեկիան քարտէսի վրայ
Տարածքը 385,2 հզ. քմ² է, հարաւ-արեւմուտքէն հիւսիս-արեւելք 1750 քմ երկարութեամբ եւ 7430 քմ լայնութեամբ։

Նորվեկիոյ ափերը կ'ողողեն Պարենցեան ծովը՝ հիւսիս-արեւելքէն, Նորվեկեան ծովը արեւմուտքէն եւ Հիւսիսային ծովը հարաւ-արեւմուտքէն: Անոր մաս կը համարուի նաեւ Արքիպելագ Շպիցբերգենը (Սուալբարտ) եւ Եան-Մայէն կղզին, որ կը գտնուի Հիւսիսային Սառուցեալ ովկիանոսին մէջ։ Նորվեկիային մաս կը համարուի նաեւ Աթլանթեան ովկիանոսի հարաւը գտնուող Բուվէ կղզին:

Լեռնային երկիր է։ Տարածքի մեծ մասը կը կազմեն Սկանտինաւեան լեռները, հիւսիսէն Ֆինմարկէն սարահարթն է։ Ծովամերձ նեղ (40–50 քմ) շերտը դաշտավայրերն են։ Հիւսիսային եւ Նորվեկիայի ծովերու ափերը մասնատուած են ֆիորդներով։

## Արտաքին Յղումներ
* Norway.no, Norway's official portal
* Statistics Norway
* State of the Environment Norway
* Norway entry at *[[Encyclopædia Britannica]]*
* Norway  from *UCB Libraries GovPubs*
* Norway profile from the BBC News
* Norway.info, official foreign portal of the Norwegian Ministry of Foreign Affairs
* Official facts about Norway
* VisitNorway.com, official travel guide to Norway.
* vifanord – a digital library that provides scientific information on the Nordic and Baltic countries as well as the Baltic region as a whole.
* 
* Key Development Forecasts for Norway from International Futures
* World Bank Summary Trade Statistics Norway
* Նորվեկիայի պաշտոնական կայքը Ռուսաստանում
* Նորվեկիայի զբոսաշրջիկների պաշտոնական պորտալ
* Բոլորը Նորվեկիայի մասին Ռուսերէն
* Ռուսական պորտալ Նորվեկիայի մասին
* Культурологические статьи о Норвегии 
* Ближе к Норвегии, вместе с Norvegus.ru
* Норвегия Вики

## Ծանօթագրոթիւներ

Ստորոգութիւն:Երկիրներ այբբենական կարգով
Ստորոգութիւն:Նորվեկիա
Ստորոգութիւն:Եւրոպայի երկրներ
Ստորոգութիւն:Եւրոպական Միութեան անդամ երկիրներ