Ռոնտա Ռոզի

**Ռոնտա Ժան Ռոզի** (, ), *«MMA»*-ի (Mixed Marital Arts) մասնակից, նախկին դերասանուհի, ողիմպիական ըմբշամարտիկ, *«UFC»* կանանց թեթեւագոյն քաշային կարգի ախոյեան: Ան տասնմէկ խաղ յաղթած է առաջին խաղամիջոցին, որոնցմէ ինն բազկամարտով (*armbar*):

Ճիւտոյի (judo) ողիմպիական խաղերուն մէջ Ռոզի եղած է առաջին ամերիկացի կինը, որ շահած է պրոնզեայ շքանշան մը 2008-ին, Փեքինի մէջ։

Ան կը մարզուի Հայաստանցի Գոքոր Չիվիչեանի եւ Էտմոնտ Դարվերթեանի հետ: 2015-ին, *«Google»*-ի վրայ երրորդ ամէնէն շատ որոնուած անձն էր:

Դեկտեմբեր 2015-էն սկսեալ, Ռոզի առաջին դիրքը կը գրաւէ (*UFC*) կանանց խաղամիջոցին, իսկ երկրորդ դիրքը՝ *«Sherdog»*-ի եւ *«Fight Matrix»*-ի կողմէ: *«Sherdog»* զինք կը դասէ «MMA»-ի երրորդ դիրքի, նկատի ունենալով ամբողջ աշխարհի մասնակիցները, իսկ *«ESPN»* եւ *«Matrix»*՝ չորրորդ:

Մայիս 2015-ին, երկու թերթեր Ռոնտայի մասին կ'ըսեն, թէ ան ամէնէն ուժեղ եւ աշխոյժ մարզիկն է: Ան կը հռչակուի ամէնէն լաւ կին մարզիկը: Սեպտեմբեր 2015-ին, ան կը յայտարարէ, թէ ինք բոլոր մարզիկներէն ամէնէն սուղը կը վճարուի։ Ռոզիի առաջին լայնամեթրաժ ֆիլմի դերը՝ 2014-ին, *[[Անզուսպները 3]]*-ին մէջ էր: 2015-ին, ան կը մասնակցի *[[Ֆորսաժ 7]]* եւ *[[Անթուրաժ]]* ֆիլմերուն մէջ:

## Կենսագրութիւն
Ծնած է 1 Փետրուար 1987-ին, Քալիֆորնիոյ Ռիվըրսայտ շրջանին մէջ: Մայրը՝ Աննա Մարիա տը Մարսի, իսկ հայրը՝ Ռոն Ռոզի: Հօր անունով ան կոչուած է Ռոնտա: Մայրը եղած է առաջին Ամերիկացի կինը, որ 1984-ին, համաշխարհային ճիւտոյի խաղի մը մէջ յաղթած է: Մեծ հայրը Վենեզուելացի էր: Իսկ իր միւս արմատները կու գան Ամերիկեան եւ Լեհական կողմերէ: Խորթ հայրը, օդատիեզերական գիտութեան երկրաչափ էր: Բուն հայրը, 1995-ին, (երբ Ռոնտա 8 տարեկան էր) անձնասպան կ'ըլլայ, երբ իր ողնայարը կը վիրաւորէ եւ կ'իմանայ, թէ անդամալոյծ պիտի դառնայ:: Աննա Մարիա՝ Ռոնտայի մայրը, կը շարունակէ իր ուսումը Քալիֆորնիոյ համալսարանին հոգեբանական ճիւղին մէջ:

Կեանքին առաջին 6 տարիներուն, Ռոնտա խօսելու դժուարութիւն կ'ունենայ եւ չի կրնար նախադասութիւն կազմել: Այս դժուարութիւնը արդիւնք էր իր ծնած ատեն պորտալարը վիզին փաթթուած ըլլալուն: Երբ Ռոնտա 3 տարեկան էր, հայրն ու մայրը կը փոխադրուին Ճէյմսթաուն, Հիւսիսային Տաքոտա, որպէսզի Մինոտ համալսարանէն ներս, հոգեբուժերու հետ տեսակցին, յաղթահարելու համար Ռոնտայի դիմագրաւած դժուարութիւնները:

Ան դպրոցէն կը հեռանայ պատանի տարիքին, աւելի ուշ կը ստանայ «G.E.D.» *(General Educational Development)*:Մեծցած է Հարաւային Քալիֆորնիոյ եւ Հիւսիսային Տաքոտայի մէջ։ 21 տարեկանին, ճիւտօն կը ձգէ եւ 22 տարեկանին կը հետեւի «*MMA»*-ի, որմէ ետք կ'որոշէ իր կեանքին ընթացքին չաշխատիլ:

## Ճիւտոյի աշխարհէն ներս
Ռոզի մօրը հետ ճիւտոյի աշխարհէն ներս մուտք կը գործէ 11 տարեկանին, որուն հետ կը մարզուի մինչեւ 13 տարեկան, երբ սխալմամբ մօրը ձեռքը կը վիրաւորէ: 17 տարեկանին, Աթէնքի մէջ կը մասնակցի 2004-ի ողիմպիական խաղերուն, ամէնէն երիտասարդ մասնակիցը հանդիսանալով: 2004-ին, Պուտափեսթ, Հունգարիոյ մէջ կը շահի ոսկեայ շքանշան մը ճիւտոյի համաշխարհային մրցաշարքին:

Ապրիլ 2006-ին, 10 տարուան ընթացքին, Մեծն Բրիտանիոյ մէջ, Ռոնտա կը դառնայ առաջին ամերիկացի կին ախոյեանը։ Ապա նոյն տարին, կը դառնայ ճիւտոյի առաջին Ամերիկացի ախոյեանը:

Փետրուար 2007-ին, Ռոզի կը դառնայ աշխարհի ամէնէն ուժեղ երեք կիներէն մէկը: Ան արծաթեայ շքանշան մը կը շահի 2007-ին, ապա նոյն տարին՝ ոսկեայ շքանշան մը, համաշխարհային խաղերուն ընթացքին:

Օգոստոս 2008-ին, Չինաստանի մէջ կայացած ողիմպիական խաղերուն կը մասնակցի, բայց կը պարտուի Հոլանտացի Էտիթ Պոնչի կողմէ եւ կը շահի արծաթեայ շքանշան մը: Ապա կը յաղթէ Աննեթ Պոէմհիի եւ այս յաղթանակով, 1992-էն ի վեր կը դառնայ առաջին ամերիկացի կինը, որ կը շահի ողիմպիական շքանշան մը:

## ''«MMA»''
Ռոզի կը հրաժարի ճիւտոյէն, երբ 21 տարեկանին կ'աւարտէ իր ողիմպիական մասնակցութիւնը եւ շքանշան մը կը շահի: Քալիֆորնիոյ մէջ տուն մը կը վարձէ իր ընկերներէն մէկուն հետ եւ երեք գործ կ'աշխատի (գինեպան եւ սեղանի սպասարկու), որպէսզի կարենայ իր եւ շան պէտքերը ապահովել::

Երբ ճիւտոյի դասընթացքներու կը վերսկսի հետեւիլ, մայրը զինք կը ղրկէ իր հին դասընկերուհիներուն մօտ, որպէսզի մարզուի: Ռոնտա կ'երթայ Հայաստանի «*MMA»*-ի ակումբը, որու ղեկավարն էր Գոքոր Չիվիչեան: Ան կը մարզուի ապագայ «*MMA»* մարզիկներու հետ, ինչպէս՝ Մանի Քամպուրեան եւ Կարօ Փարիզեան: Ըստ Ռոզիի Հայաստանի ճիւտոյի ձեւը աւելի վայրագ է քան Ճափոնինը: Ռոնտա մարզուելու ատեն կը կռուէր իրմէ աւելի հսկայ ու մեծ տղոց հետ, եւ շատ յաճախ կը նեղուէր, որովհետեւ չէր կրնար անոնց յաղթել: Ան կ'ըսէ.«2002-էն 2005, ամէն երեկոյ մարզուելէ ետք ես կու լայի»:

Ռոզի կը մարզուի մանաւանդ Քամպուրեանի հետ: 16 տարեկանին կը վիրաւորէ իր ծունկը: Քամպուրեան կ'առաջարկէ, ամէն գիշեր Ռոնտայի հետ մարզուիլ: 2004-ին, անոր խմբակիցները կ'ըսեն, թէ MMA-ի ատեն Ռոնտա կրնայ շատ դիւրին յաղթել միւս մասնակիցներուն: Անոնք կ'ըսեն նաեւ, թէ անոր դէմքը «շատ գեղեցիկ է եւ պէտք չէ վնասուի «*MMA*-»ի ընթացքին»: 2008-ի ողիմպիական խաղերէն ետք, կ'որոշէ մասնակցիլ «*MMA»*-ի մրցաշարքերուն, Հայաստանի ճամբով:

Ռոնտա նաեւ կը մարզուի ուրիշ ակումբներու մէջ, եւ հոն կը ծանօթանայ իր ներկայ մարզիչին՝ Էտմոնտ Դարվերթեանին: Դարվերթեան նախկին համաշխարհային ախոյեան եղած է:

### Վաղ ժամանակաշրջան
6 Օգոստոս, 2010-ին, կռփամարտի ընթացքին ան կը յաղթէ Հայտըն Մունոզիի, 23 երկվայրկեանուան ընթացքին:

Քառորդ եզրափակիչին կը հասնի՝ 12 Նոյեմբեր 2010-ին, յաղթելով Ատըմն Ռիչըրտսընի՝ 57 երկվայրկեանուան ընթացքին: Իսկ կիսաեզրափակիչին կը հասնի՝ 7 Յունուար 2011-ին, յաղթելով Թէյլըր Սթրատֆորտի՝ 24 երկվայրկեանուան ընթացքին, որմէ ետք, ան մասնագէտ դառնալու իր ձգտումը կը յայտնէ եւ «*MMA»*-ի մէջ իր տեղը կը փոխանցուի ուրիշի մը: Ռոնտայի բոլոր մրցախաղերու տեւողութիւնը ընդամէնը երկու վայրկեան է:

Ռոնտա իր «*MMA*»-ի մասնագիտութիւնը կը սկսի՝ 27 Մարտ 2011-ին, *Քինկ օֆ տը Քէյճի* մէջ։ Ան կը յաղթէ նաեւ Էթյէն Կոմէզի՝ 25 երկվայրկեանուան ընթացքին:

Ռոզի կը մասնակցի կռփամարտի՝ 17 Յունիս 2011-ին Քալկարի, Քանատայի մէջ, Թուիթի դէմ. Թուիթիի կը յաղթէ  49 երկվայրկեանուան ընթացքին:

## Կանանց մրցաշարք

3 Մարտ 2012-ին, Ռոնտա մարտի կը հրաւիրէ Թէյթի Քոլոմպոսը, Օհիոյի մէջ, որուն կը յաղթէ կռփամարտի ընթացքին, արմուկը վիրաւորելով: Այս ձեւով ան կը դառնայ կանանց մրցաշարքին ախոյեանը:

Ռոզի կը ներկայացուի Օլ Աքսէս (Անգլերէն՝ *«All Access»*)-ի: Անոր առաջին բաժինը կը հրատարակուի 8 Օգոստոս 2012-ին: *«UFC»*-ի նախագահ, Տանա Ուայթ ծրագիրին ընթացքին կը ծանուցէ, թէ «յաջորդ 10 տարիներուն, եթէ կին մը պիտի ըլլայ ութանկիւնի մրցաշարքին մէջ, այդ կինը պիտի ըլլայ Ռոնտա Ռոզին:» Երկրորդ բաժինը կը հրատարակուի 15 Օգոստոս 2012-ին, *«Rousey»*: Ան նաեւ կը ներկայանայ Քոնան (Անգլերէն՝ Conan)-ի մէջ:

Ռոնտա կը մարտնչի Սարա Քաուֆման-ի դէմ իր առաջնահերթութեան դիրքը պահելու համար, 18 Օգոստոս 2012-ին, Սան Տիէկօ, Քալիֆորնիոյ մէջ: Ռոզի ըսած է, թէ ան կրնայ Սարայի ձեռքը վիրաւորել, կամ խեղդել զինք մինչեւ մահ: Մարտի ընթացքին, Ռոզի բազկամարտով 54 երկվայրկեանուան ընթացքին կը յաղթէ անոր, որմէ ետք, Ռոնտա կ'ըսէ թէ՝ եթէ նախկին կանանց ախոյեանը՝ Քրիսթիան Սանթոս ուզէր իրեն հետ մարտնչիլ, այդ մէկը պիտի պատահէր թեթեւագոյն քաշային կարգի մրցոյթին:

## Ծայրագոյն մրցաշարքի ախոյեանութիւն
Նոյեմբեր 2012-ին, ծայրագոյն մրցաշարքի ախոյեանութեան մէջ, կը յայտարարուի, թէ Ռոնտա կը շահի առաջնութիւնը, եւ կը դառնայ առաջին կին մարզիկը, որ «*UFC*»-ի հետ համաձայնութիւն կը ստորագրէ: *«UFC»*-ի նախագահ՝ Տանա Ուայթ, պաշտօնապէս կ'ըսէ, որ Ռոզի առաջին «*UFC»*-ի ախոյեան կինն է:

Ռոզի չ'ուզեր կոչուիլ այն ծածկանունով, որ իր ընկերները զինք կը կոչէին, որն է՝ «Ռաուտի», կարծելով որ այդ մէկը անարգանք է մասնագէտ մարզիչին՝ Ռաուտի Ռոտի Փայփըրի, բայց երբ անոր կը ծանօթանայ 2012 կամ 2013 թուականներուն, Փայփըր կ'ըսէ, որ հարց մը չունի եթէ Ռոնտայի ծածկանունը ըլլայ Ռաուտի:

Ռոզի կը մրցի Լիզ Քարմուշի հետ, 23 Փետրուար 2013-ին, եւ անոր կը յաղթէ 4:49 վայրկեանին կռփամարտի մրցոյթին: Լիզ կը վիրաւորէ Ռոնտայի կզակը:

Ապա Ռոզի կը կռուի Միէշա Թէյթի դէմ, «*UFC* »168-ի մէջ 28 Դեկտեմբեր, 2013-ին: Երկու մրցաշարքերէ ետք, Ռոնտա վերջապէս կրնայ յաղթել Թէյթի՝ կռփամարտի մրցոյթին: Հարցազրոյցի մը ընթացքին, Ռոնտա կ'ըսէ թէ՝ արդէն Թէյթի հետ մրցաշարքէն առաջ, վիրաւորուած էր եւ այդ պատճառով չկրցաւ շուտով անոր յաղթել:

11 Ապրիլ 2014-ին, կը յայտարարուի, թէ Ռոնտա պիտի մրցի Ալեքսիս Տէյվիսի հետ, 5 Յուլիս 2014-ին: Անոր կը յաղթէ 16 երկվայրկեանուան ընթացքին, միաժամանակ իր բթամատը վիրաւորելով: Այս յաղթանակով Ռոզի մրցանակ մը կը շահի:

Ռոնտայի բոլոր յաղթած խաղերը 1077 երկվայրկեան տեւողութիւն ունին, որոնց համար կը շահի $1,080,000, ամէն մէկ երկվայրկեանը, որ կը մրցի, կ'արժէ 1002.79$: Ամէնէն կարճ տեւողութիւնն է՝ 2 վայրկեան եւ 59 երկվայրկեան, ինչ որ ներկայիս «*UFC»*-ին մէջ ամէնէն կարճն է. Ռոնտայէն առաջ, 7 վայրկեան եւ 59 երկվայրկեան էր:

Ամէնէն կարեւորը, Ռոնտա կը մրցի Հոլի Հոլմի հետ, «*UFC»* 193-ի մէջ, 15 Նոյեմբեր 2015-ին: Ռոնտա չի յաջողիր Հոլմը զգետնել: Հոլի անոր կը յաղթէ, հարուածելով անոր գլուխը, վերջ տալով Ռոնտայի երեք տարուան ախոյեանութեան: Ասիկա կ'ըլլայ Ռոնտայի առաջին պարտութիւնը «*MMA»*-ի մէջ։ Մրցոյթէն ետք, Ռոնտայի եւ Հոլիի կը շնորհուի 50,000$ : 18 Նոյեմբեր, 2015-ին, առողջապահական պատճառներով, Ռոնտա 60 օր չի կրնար մասնակցիլ մրցաշարքերուն:

### Ազդեցութիւնը «''MMA»''-ի վրայ
Ռոնտա *«MMA»*-ի հայեացքը կը փոխէ կանանց հանդէպ: Ան կ'ըսէ. «Կ'ըսուի, թէ «*MMA»*-ը կանանց դէմ է: Ասիկա սխալ է: Այս մրցաշարքերը միայն տղոց համար չեն, բոլորին համար են:» Թղթակիցներ Ռոնտան կը կոչեն «կանանց իրաւունքներ պաշտպանող» անձ, բայց ուրիշներ ճիշդ հակառակը կ'անուանեն զինք:

## Մասնագիտական ըմբշամարտ
Ռոզի մասնագէտ է ըմբշամարտի մէջ։ Անոր ծածկանունը՝ «Ռաուտի», կը պատկանի մեծ ու նշանաւոր ըմբշամարտի մարզիչի մը՝ Ռաուտի Ռոտի Փայփըրին, որմէ կը խնդրէ եթէ կրնայ անոր անունը գործածել որպէս ծածկանուն: Ռոզի, Շայնա Պազսլըրի, Ճեսսամին Տիւքի եւ Մարինա Շաֆիրի հետ միասին կը կոչուին՝ «*The Four Horsewomen»*:

### ''«WWE»'' (2015)
[thumb|upright|Ռոզի [Տուայն Ճոհնսօնի հետ, Սթեֆանի Մգահոննու Դրիբլ Հ-ը խաղէն դուրս հանելէ ետք, WrestleMania 31-ի մէջ:]]
*«The Four Horsewomen»*, շուտով մեծ ճանաչում կը ստանայ Օգոստոս 2014-ին, երբ *«WWE»*-ի *«Summer Slam»*-ի մէջ անոնք նստած էին առաջին շարք, որմէ ետք անոնք կ'անցնին բեմին ետեւ եւ կը ծանօթանան Փօլ Հէյմանի եւ ուրիշներու.: Թղթակիցներ, երբ Ռոնտայի կը հարցնեն եթէ ան ըմբշամարտի պիտի անցնի, ան կը պատասխանէ. «ոչ ոք գիտէ»:

*«WrestleMania 31»*-ի մէջ, 31 Մարտ 2015-ին, անոնք նստած էին առաջին շարք, երբ վիճաբանութիւն մը տեղի կ'ունենայ Տուէյն Ճոնսընի եւ Սթեֆանի Մքահոնի ու Դրիբլ Հ-ի միջեւ. Սթեֆանի կը հարուածէ Տուայնը, եւ Տուայն անոր կ'ըսէ, թէ ան չի կրնար իրեն վնաս հասցնել, որովհետեւ աղջիկ է, բայց կը հրամայէ, որ Ռոնտա բարձրանայ վեր եւ հարուածէ Սթեֆանին: Ռոզի, Թրիփըլ Հ-ի դուրս դնելէ ետք, նոյնը կ'ընէ Սթեֆանիի, կռփամարտի մէջ: Ռոզի եւ Տուայն կը «տօնեն» իրենց յաղթանակը:

Ապա, Ռոնտա զրոյց մը կ'ունենայ, ուր կ'ըսէ «Ասիկա միայն սկիզբն է»:

## Կռուելու ձեւը

2012-ին, հարցազրոյցի մը ընթացքին, Ռոնտայի առաջին մրցումէն առաջ Միէշա Թէյթի հետ, ան կ'ըսէ. «Երբ ճիւտոյի մէջ կը մարզուէի, գլխաւոր առաւելութիւնս իմ հանգամանքս եւ ընթացքս էին: Ես մարդոց ուժը կը սպառէի»: Ան Րիոքօ Թանիէն խօսք մը առնելով կ'ըսէ․ «Ամէն մէկ 5 երկվայրկեան այնպէս մը կռուէ՛, որ կարծես մրցաշարքին վերջին 5 երկվայրկեաններն են:»

Ճիւտոյի մէջ, Ռոնտա նախ կը զգետնէ իր մրցակիցը, ապա հարուածելով անոր կը յաղթէ: Ան ուժեղ բռունցքի եւ գլխու հարուածներ կու տայ անոր: Ռոնտա ճիւտոյի մէջ կը գործածէ իր ձախ ձեռքը եւ այդպէս կը հարուածէ:

Ռոզիի ամէնէն նախասիրած *«MMA»*-ի մրցակիցը, Ֆետոր Էմիլիանեքօն է, որու կռուած ձեւը Ռոնտա շատ դիւրին կրնայ ծաղրել:

Ռոնտա ճանչցուած է իր բազկակպանքի յաղթանակներով: Քանի մը մրցակիցներ, ինչպէս՝ Ճուլիա Պատի եւ Սարա Քաուֆման, Ռոնտա կը զգետնէ, ապա բազկակպանքով կը յաղթէ անոնց: Բայց աւելի ուժեղ մրցակիցներու, օրինակ՝ Միէշա Թէյթ եւ Լիզ Քարմուշի, աւելի դժուար կը յաղթէ:

Անոր «8*MMA9»-*ը կը կեդրոնանայ ճիւտոյի վրայ, ապա կ'անցնի *«UFC»*, եւ յաղթական դուրս կու գայ: Ան կռիւի ընթացքին ամէնէն շատ կը գործածէ իր ծունկերը եւ ձեռքերը: Ան նաեւ շատ մեծ հարուածներով կը յարձակի իր մրցակիցին դէմ, մանաւանդ երբ ան ծայր անցած է, իրենց մէջ հեռաւորութիւն չձգելով:

Հարցազրոյցի մը ընթացքին, Ռոնտա կ'ըսէ որ ամէն օր, իր մայրը իրեն արթնցնելու համար, իր վրայ կը ցատկէր բազկակպանքներով:

Ռոնտա, քանի մը կացութիւններու մէջ, ճանչցուած է իր մրցակիցներուն հանդէպ վատ խօսքեր ուղղելուն համար:

## Ուրիշ գործեր

Մայիս 2013-ին, Ռոնտա 29-րդ աղջիկն էր աշխարհի ամենագեղեցիկ աղջիկներու ցանկին մէջ: 2013 Սեպտեմբերին «*ESPN The Magazine*'s»-ի կողքի նկարը կը գրաւէ:

Ռոզի նաեւ դեր մը կը ստանձնէ *[[Անզուսպները 3]]* ֆիլմին մէջ, 2014-ին:2015-ին, այլ դեր մը կը ստանձնէ Ֆորսաժ 7 եւ *[[Անթուրաժ]]* ֆիլմերուն մէջ:

Հոկտեմբեր 2015-ին, ան կը դառնայ առաջին կինը, որ *«Australian Men’s Fitness»* թերթիկին առաջին էջին վրայ կը ներկայացուի:

Յունուար 2016-ին, կը ներկայացուի *«The Ring magazine»* թերթին մէջ։ Ան կը դառնայ MMA-ի առաջին անձը, որուն անունը կը յիշուի կռփամարտի թերթիկին մէջ, եւ 1978-էն ի վեր՝ երկրորդ կինն էր Քեթի Տայվիսէն ետք: 2016-ին, ան կը ներկայացուի «*Sports Illustrated Swimsuit Issue»* թերթիկին վրայ:

Ան ծանուցումներ կը ներկայացնէ, ինչպէս՝ բջիջային օփերաթոր *«MetroPCS»*, ապահովագրութեան գործակալութիւն *«Insureon»*, *«Reebok»*, եւ *«Carl’s Jr»*-ի մէջ:

23 Յունուար 2016-ին, Ռոզի, Սելենա Կոմէզի հետ, կը դառնայ Saturday Night Live ցուցադրութեան խօսնակը:

Քանի մը դերեր ֆիլմերու մէջ կը համադրուին Ռոզիի համար, ինչպէս՝ իր գիրքը «Մայ Ֆայթ/Եուր Ֆայթ» (Անգլ՝ My Fight/Your Fight), Աթենայի հրատարակութիւնը, Ուարնըր Պրոսի կողմէ, եւ Ռոտ Հաուս: Ռոտ Հաուսը մինչեւ օրս, անոր ստանձնած ամէնէն մեծ դերն է: Ռոնտա կը խնդրէ Լիսա Նիէմիի օրհնութիւնը, Լիսա չի մերժեր:

Փետրուար 2016-ին, ան *«Sports Illustrated swimsuit issue»*-ին առաջին էջը կը գրաւէ:

## Անձնական կեանք
[right|thumb|200px|Ռոզի փորձէ մը ետք, [Երեւան, Հայաստանի մէջ, 23 Ապրիլ 2015-ին]]
Ռոնտա բուսակեր է, 2012-ին, իր սնունդը կը կոչէ «Մարտիկի սնունդ»:

Ռոզի պատմած է, թէ ինչպիսի դժուար ժամանակներ անցուցած է իր մարմինը առողջ պահելու համար: Ան կ'ըսէ. «երբ դպրոցական աշակերտ էի, եւ «*MMA»*-ի մաս կը կազմէի, բոլորը վրաս կը խնդային մարմինիս պատճառով, որովհետեւ տղու նման մկաններ ունէի: Բայց երբ մեծցայ, գիտցայ որ անոնք ապուշ են, եւ ես՝ ոչ»:

Ռոնտա շատ կը սիրէ Փոքեմոն (Անգլ․՝ Pokémon), եւ անոր նախասիրած փոքեմոնն է *«Mew»*ն: Երբ փոքր էր, շատ կը սիրէր Վեկեթան (Անգլ՝ Vegeta.):

2015-ին, դրամ կը հաւաքէ, որպէսզի օգնէ այն անասուններուն, որոնք պարտաւորուած, վատ եւ դժուար պայմաններու տակ ելոյթներ կ'ունենան:

Ապրիլ 2015-ին, կ'այցելէ Երեւան, Հայաստան, Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ ամեակին առիթով: Երեւանի մէջ կ'այցելէ նաեւ Ծիծեռնակաբերդ:

### Յարաբերութիւններ
Ռոզի շրջան մը յարաբերութիւն կ'ունենայ «*UFC»* մրցակիցին՝ Պրենտա Սքաուպի հետ: Օգոստոս 2015-ին, կը խօսուէր, թէ Ռոնտա յարաբերութիւն ունէր Դրաւիս Պրաունիի հետ: Պրաունի նոյն ատեն ամուսնացած էր եւ «*UFC»*-ի հովանաւորութիւնը կը վայելէր: Հոկտեմբեր 2015-ին Պրաունի վերջապէս կ'ըսէ, թէ ինք եւ Ռոնտա միասին են: Ռոնտա ալ յաջորդ օրը նոյնը կը հաստատէ:

### Անձնասպանութեան մտածումներ
Փետրուար 2015-ին, Էլլեն Տընկրիսի հարցազրոյցի մը ընթացքին հետ, ան կ'ըսէ թէ ինք անձնասպանութեան մասին մտածած է այդ վայրկեանին, երբ Նոյեմբերին Հոլի հոլմի մէջ առաջին անգամ ինք պարտուած է:

## Ռինկ թերթին մէջ
Նոյեմբեր 2015-ին, Ռոնտա կը միանայ Փոքր Քէթի Տէվիսի, եւ որպէս առաջին երկու կռփամարտիկ կիներ կը ներկայանան այս թերթին մէջ: Ան կը դառնայ առաջին «*MMA* » մարզիկը, որ այս թերթին մէջ կը ներկայանայ:

## Ֆիլմագրութիւն

## Մատենագրութիւն
* 

## Ախոյեանութիւն եւ յաղթանակներ

### MMA
* **Ծայրագոյն մրցաշարքի ախոյեանութիւն**
** UFC կիներու մրցաշարքի ախոյեանութիւն (առաջին)
** Վեց յաջող անուան պահպանում
** Օրուան մրցանակը (երկու անգամ) Միէշա Դէյդի դէմ, Հոլի Հոլմ
* Օրուան ենթարկութիւն (Մէկ անգամ) Միէշա Դէյդի դէմ
** Օրուան ցուցադրութիւն (Չորս անգամ) Քադ Զինկանոյի դէմ , Սարա Մքման , Ալեքսիս Տավիս Եւ Պեդհ Քորրիա:
** Առաջին կին UFC Ախոյեանը
** Առաջին երկու կին մարզիչներէն, Ծայրագոյն Մրցակիցին մէջ
** Առաջին Ողիմպիական խաղերու յաղթող, որ ունի UFC-ի անուն
** UFC-ի մէջ առաջին կին մասնակից ու յաղթողն է
** Երկրորդ-ամէնէն շուտ վերջացնող UFC-ի մասնակից (տղոց եւ կիներու միջեւ) (14 երկվայրկեան Քադ Զինկանոյի դէմ)
** Երրորդ-ամէնէն շուտ վերջացնող UFC-ի մասնակից (տղոց եւ կիներու միջեւ) (16 երկվայրկեան Ալեքսիս Տավիսիդէմ)
** Ամէնէն կարճ ժամանակ ունեցող մրցակից (տղոց եւ կիներու միջեւ) (3:00)
** UFC-ի մէջ առաջին անձը որ մէկ հարուածով գետին կը նետէ իր մրցակիցը, կիներու ախոյանութեան մրցաշարքերու մէջvs. Պէդհ Քորրիայի դէմ UFC 190-ի մէջ:
** Ունեցած է ամէնէն շատ յաղթանակները կիներու միջեւ (6)
** Ունեցած է ամէնէն շատ բազկամարտով յաղթանակները UFC/WEC/Pride/SF-ի մէջ (տղու կամ աղջիկի միջեւ) (9)
** Ամէնէն երկար մրցախաղը UFC-ի մէջ (6)
** Ամէնէն արագ մրցակիցը UFC-ի մէջ (56 օր) UFC 168 եւ UFC 170 միջեւ
* **ESPN**
** 2012 Տարուան ենթակայ Միէշա Դէյդի դէմ, 3 Մարտին
** 2014 Ամէնէն լաւ կին մարզիկի ESPY-ի մրցանակը
** 2015 Ամէնէն լաւ կին մարզիկի ESPY-ի մրցանակը
** 2015 Best Fighter ESPY Award
** Առաջին MMA-ի մարզիկը, որ կը յաղթէ ESPY-ի մրցանակ
* **Համաշխարհային MMA-ի մրցանակներ**
** 2012 Female Fighter of the Year
** 2013 Female Fighter of the Year
** 2014 Female Fighter of the Year
* **MMAJunkie.com**
** 2015 Փետրուար, ամսուան ենթակայ Քադ Զինակուի դէմ
** 2015 Օգոստոսի ամէնէն լաւ մրցախաղը Պէդհ Քորրէիաի դէմ
* **AwakeningFighters.com WMMA մրցանակներ**
** 2013 Տարուան ամէնէն լաւ կին մրցակիցը
** 2013 Տարուան ամէնէն ազդեցիչ մրցակիցը
** 2013 Տարուան ամէնէն լաւ մրցախաղըՄիէշա Դէյդի դէմ UFC 168-ի մէջ
** 2014 Տարուան ամէնէն լաւ կին մրցակիցը
** 2014 Տարուան ամէնէն լաւ կին մրցակիցը Ալեքսիս Տավիսի դէմ UFC 175-ի մէջ
** 2014 Տարուան ամէնէն լաւ հարուածը  Ալեքսիս Տավիսի դէմ UFC 175-ի մէջ
* Արիւնոտ Արմուկ
** 2013 WMMA տարուան ամէնէն լաւ մրցակիցը
** 2013 WMMA տարուան ամէնէն լաւ մրցակիցը Միէշա Դէյդի դէմ, 28 Դեկտեմբերին
* **HOV-MMA.com**
** 2012 Տարուան ամէնէն լաւ մրցակիցը
** 2012 Տարուան ամէնէն լաւ մրցակցութիւնը Միէշա Դէյդի դէմ
** 2011 Վայիրի Կինի մրցանակը
** 2014 Վայիրի կինի մրցանակը
** 2014 Տարուան ամէնէն լաւ հարուածը Ալեքսիս Տավիսի դէմ UFC 175-ի մէջ
***[http://combatpress.com/ Combat Press]**
* **MMA-Freak.com**
** 2014-ի դասարան
* **SevereMMA.com**
** 2014 Տարուան ամէնէն լաւ կին մրցակիցը
** 2014 Տարուան ամէնէն լաւ հարուածը vs. Alexis Davis at UFC 175

### Ճիւտօ
* **Համաշխարհային Ճիւտոյի ախոյեանութիւններ**
** 2008 Համաշխարհային ախոյեանութեան, Սինիորի ոսկեայ շքանշան
** 2008 Պելճիքական Կիներու, Սինիորի պրոնզեայ շքանշան
** 2007 Ճիկորո Քանո, Սինիորի արծաթագոյն շքանշան
** 2007 Finnish Open Senior Gold Medalist
** 2007 Համաշխարհային Ճուտոյի Ախոյանութիւն, Սինիորի արծաթեայ շքանշան
** 2007 Գերմանական, Սինիորի պրոնզեայ շքանշան
** 2007 Փեն Ամերիքըն խաղերու, Սինիորի ոսկեայ շքանշան
** 2007 Փեն Ամերիքըն Ախոյանութիւն, Սինիորի պրոնզեայ շքանշան
** 2007 Համաշխարհային, Սինիորի ոսկեայ շքանշան
** 2007 Անգլիական, Սինիորի ոսկեայ շքանշան
** 2006 Ֆիննիշ, Սինիորի պրոնզեայ շքանշան
** 2006 Սուէտական, Սինիորի ոսկեայ շքանշան
** 2006 Համաշխարհային ճիւտոյի ախոյեանութիւն, ճիւնիորի պրոնզեայ շքանշան
** 2006 Րենտեզ-Վուզ, Սինիորի ոսկեայ շքանշան
** 2006 Փեն Ամերիքըն Ախոյեանութիւն, Սինիորի արծաթեայ շքանշան
** 2006 Աշխարհի ախոյեանութիւն, Սինիորի ոսկեայ շքանշան
** 2006 Պելճիքական կիներու, Սինիորի ոսկեայ շքանշան
** 2005 Օնթարիոյ, Սինիորի ոսկեայ շքանշան
** 2005 Րենտեզ-Վուզ, Սինիորի ոսկեայ շքանշան 
** 2005 Փեն Ամերիքըն Ախոյեանութիւն, Սինիորի ոսկեայ շքանշան
** 2004 Օնթարիոյ, Սինիորի ոսկեայ շքանշան
** 2004 Օնթարիոյ, Ճիւնիորի ոսկեայ շքանշան
** 2004 Աշխարհի ճիւտոյի ախոյեանութիւն, Ճիւնիորի ոսկեգոյն մետալ
** 2004 Րենտեզ-Վուզ, Սինիորի պրոնզեայ շքանշան
** 2004 Փեն Ամերիքըն Ախոյեանութիւն, Սինիորի ոսկեայ շքանշան
** 2003 Րենտեզ-Վուզ, Սինիորի ոսկեայ շքանշան 
** 2001 Քանատա, Սինիորի ոսկեայ շքանշան
* **Ամառնային ողիմպիական խաղեր**
** 2008-ի ամառնային ողիմպիական խաղերու պրոնզեայ շքանշան
* **Միացեալ նահանգներու մէջ ճիւտօն**
** Միացեալ նահանգներ, Սինիորի քաղաքական ախոյեանութիւն (2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2010)
** Միացեալ նահանգներ, Սինիոր ողիմպիական խաղերու խումբին յաղթողը (2004, 2008)
** 2007 Միացեալ նահանգներ, Սինիորի ոսկեայ շքանշան
** 2006 Միացեալ նահանգներ, Սինիորի ոսկեայ շքանշան
** 2006 Միացեալ նահանգներ, Սինիորի ոսկեայ շքանշան
** 2006 Միացեալ նահանգներ, Ճիւնիորի ոսկեայ շքանշան
** 2005 Միացեալ նահանգներ, Սինիորի ոսկեայ շքանշան
** 2005 Միացեալ նահանգներ, Ճիւնիորի արծաթեայ շքանշան
** 2004 Միացեալ նահանգներ, Սինիորի պրոնզեայ շքանշան
** 2003 Միացեալ նահանգներ, Սինիորի արծաթեայ ոսկեայ շքանշան
** 2003 Միացեալ նահանգներ, Սինիորի ոսկեայ շքանշան
** 2002 Միացեալ նահանգներ, Ճիւնիորի ոսկեայ շքանշան

### Մասնագիտութիւն
* *'WWE]*
** Slammy Մրցանակը "Այս հիանալի է" վայրկեանի համար (2015 - բաժնեկցած է The Rock)

## MMA-ի ցուցանիշ

## Մրցախաղերու վաճառուած տոմսեր

## Տե՛ս նաեւ
* List of current UFC fighters
* List of female mixed martial artists
* List of Strikeforce champions
* List of UFC champions

## Արտաքին յղումներ
* Պաշտօնական կայք
* Էջը իբրեւ ողիմպիական մարզիկ՝ Սպորթս-ռեֆըրընս կայքին մէջ
* Էջը ԱՄՆ ճիւտոյի ֆետերասիոնի կայքին մէջ 

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:1987 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:1 Փետրուարի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Ռիվըրսայտ ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Ամերիկացի դերասանուհիներ
Ստորոգութիւն:Ամերիկացի մենամարտիկներ