Վիլա Ֆրանքա կղզեակ

**Վիլա  Ֆրանքա  կղզեակ** (փորթ․՝*Ilhéu de Vila Franca*). կանանչապատ ժայռակղզեակ, Ազորես արշիպեղագոս, Փորթուկալ։ Ամբողջ կղզեակը եւ շրջապատող ջուրերը Բնապհպանման շրջան յայտարարուած են։  Լողալու եւ գահաւանդէ սուզումի ժողովրդականութիւն վայելող վայր մըն է։

## Աշխարհագրական դիրք
Մաս կը կազմէ Ազորես արշիպեղագոսին եւ կը գտնուի Սաօ Միկել կղզիին կեդրոնական մասէն դէպի հարաւ։ Կղզեակը Սերցեան կոնաձեւ հրաբխային ժայթքումին (Surtseyan eruption) մնացորդածն է։ Ունի քիչ թիւով ընդծովեայ քարայրներ։ Կազմուած է պազալթէ եւ պալակոնաքար հողաքարէ։ 

## Ընդհանուր տեղեկութիւններ
մինի|330x330փքս|Վիլա Ֆրանքա․ Հրաբխային կոնաձեւ հրաբերանը դէպի ծով կը բացուի։ Խորին՝ Սաօ Միկել կղզին։
Վիլա Ֆրանքա կը գտնուի Սաօ Միկել կղզիին կեդրոնական մասէն 1500 մեթր դէպի հարաւ։ Կիսաբոլոր կղզեակին տարածութիւնն է 0,061քլ²։ Բարձրագոյն կէտն է՝ 62 մեթր։ Հրաբխային կոնաձեւ հրաբերանը դէպի ծով կը բացուի եւ այդ պատճառով ջուրով լեցուած է․ ծանօթ է որպէս Պոքեթ *(Boquete)*։

### Հրաբխային կոնաձեւ հրաբերան
Հրաբխային կոնաձեւ հրաբերանին տրամագիծն է 150 մեթր, իսկ ջուրին ամենախորունկ մասը՝ 20 մեթր է։ Դէպի ծով բացուածքը հիւսիսէն Սաօ Միկել կղզիին կը նայի եւ կը ստեղծէ փոքրիկ բնական նաւակայք մը, ինչպէս նաեւ քամիներէն պահպանուած աւազոտ ծովափ մը։ 

Նաւակայքը եւ ծովափը ժողովրդականութիւն վայելող վայրեր են։ Յունիսէն մինչեւ Հոկտեմբեր, Սաօ Միկել կղզիին Վիլա Ֆրանքա տօ Քամպօ նաւահանգիստէն ամէն օր լաստանաւերով լողորդներ կը փոխադրուին վայելելու անոր ջուրերը։ Կղզին պահպանուած վայր յայտարարուած ըլլալով, օրական մինչեւ 400 հոգի միայն կրնան ցամաք ելլել։

### Պատկերասրահ

Պատկեր:Vila Franca Islet with Vila Franca do Campo in the background, São Miguel Island, Azores, Portugal (PPL1-Corrected).jpg|Վիլա Ֆրանքա եւ Սաօ Միկել կղզին
Պատկեր:Ilhéu de vila Franca do Campo, praia, Vila Franca do Campo, ilha de São Miguel, Açores.JPG|Վիլա Ֆրանքա․ աւազոտ ծովափը
Պատկեր:Ilheu de Vila Franca - panoramio (10).jpg
Պատկեր:Ilheu de Vila Franca - panoramio (17).jpg|Վիլա Ֆրանքա․ դիմացը՝ Սաօ Միկել կղզին
Պատկեր:Ilheu de Vila Franca - panoramio (18).jpg
Պատկեր:20170916 acores 0250 (48715453613).jpg


## Բնապահպանման վայր
մինի|Նկարուած Վիլա տօ Քամպոյէն․ Վիլա Ֆրանքա կղզեակը եւ Ադլանտեան ովկիանոսը
1983-ին Ազորեսի Օրենսդրական Ժողովը, տեսլելով կղզեակին կատարած դերը որպէս ծովային թռչունի բնական պատսպարան, Վիլա Ֆրանքա եւ անոր շրջապատող ջուրերը՝ մինչեւ 30 մեթր խորութիւն, բնապահպանման շրջան յայտարարեց։ Իսկ 2004-ին, նոյն Օրենսդրական Ժողովը բնապահպանման շրջանը ընթարձակեց մինչեւ 350 մեթր խորութիւն, ընդգրկելով այդպէս կղզեակին ծովեզրին շրջապատը եւ արգիլեց որեւէ մարդկային գործունէութիւն՝ մէջը հաշուելով արտաբնակութիւն եւ ձկնորսութիւն։

2002-էն բնապահպանման «Միջազգային Թռչունի Կեանք» կազմակերպութիւնը **(***BirdLife International)*, Վիլա Ֆրանքան ճանցած է որպէս «Թռչունի պահպանման համար կարեւոր շրջան»  (*Important Bird and Biodiversity Area)*։ 

### Ծովային թռչուններ
Վիլա Ֆրանքա կը պատսպարէ զանազան ծովային թռչուններ, գլխաւորաբար ՝ Պուլըր մրրկահաւը, Քորի ջրահատը, փոքրիկ տառեղը, մրախառն ծովածիծառը, ինչպէս նաեւ՝ երիզագաւակ մրրկահաւը, հասարակ ծովածիծառը,Ֆի մրրկաւահը, փոքրիկ ջրահատը, կարմրակտուց ծովածիծառը։ 
Պատկեր:Pétrel de Bulwer.jpg|Պուլըր մրրկահաւը
Պատկեր:Cory's Shearwater from the Crossley ID Guide Britain and Ireland crop.jpg|Քորի ջրահատ
Պատկեր:Little egret (Egretta garzetta) Photograph by Shantanu Kuveskar.jpg|Փոքրիկ տառեղ
Պատկեր:Sterna fuscata.JPG|մրախառն ծովածիծառ
Պատկեր:Band rumped storm petrel Andre Raine KESRP (21789178016).jpg|երիզագաւակ մրրկահաւը
Պատկեր:Common tern with fish.jpg|հասարակ ծովածիծառ


### Ծաղկող բոյսեր
Վիլա Ֆրանքա կը պատսպարէ տեղայատուկ ծաղկող բոյսեր, ինչպէս օրինակ՝ Ազորեան ստեպղին, Ազորեան շուշանածառ, Ազորեան անմոռուկ, Ազորեան ցարասի, Ազորեան կաղնչան, պրասել տա ռոքա խոտ, ազորեան լուտաս, Փերիքալի մալվիֆիորա եւ Ազորեան վիտալիա, եւայլն։
Պատկեր:Myrica faya.jpg|Ազորեան շուշանածառ
Պատկեր:Erica herbacea0.jpg|Ազորեան ցարասի
Պատկեր:Euphorbia February 2008-2.jpg|Ազորեան կաղնչան
Պատկեր:Lolium-pratense1web.jpg|պրասել տա ռոքա խոտ
Պատկեր:LOTUS CORNICULATUS - FIGUEROLA - IB-377 (Lot corniculat).JPG|Ազորեան լուտաս


### Ձկնաշխարհ

Պատկեր:Guinea pufferfish Sphoeroides marmoratus.jpg|*Arothron meleagris*
Պատկեր:Blacktail comber, Serranus atricauda.jpg|*Serranus atricauda*
Պատկեր:Red mullet Mullus surmulentus feeding.jpg
Պատկեր:Pez verde (Thalassoma pavo), Monte da Guia, isla de Fayal, Azores, Portugal, 2020-07-26, DD 02.jpg|Ազորեան թալասոնա
Պատկեր:Sarpa salpa Minorca.jpg|*Sarpa salpa*


## Գահաւանդէ սուզում
Գահաւանդէ սուզումի համար ժողովրդականութիւն վայելող վայր մըն է։ 2010-էն ետք, տարեկան հերթականութեամբ հոն տեղի կ՛ունենան «Ռետ պուլ գահաւանդէ սուզումի մրցաշարքեր» (*Red Bull Cliff Diving World Series)*։

    

## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին յղումներ

# Ազորեսի Օրենսդրական Ժողով

Ստորոգութիւն:Ազորես արշիպեղագոսի կղզիներ
Ստորոգութիւն:Ադլանտեան ովկիանոսի կղզիակներ
Ստորոգութիւն:Փորթուկալի կղզիակներ
Ստորոգութիւն:Կղզիակներ
Ստորոգութիւն:Կղզիներ այբբենական կարգով
Ստորոգութիւն:Կղզիներ ըստ երկիրի