Վահէ Քաչա

**Վահէ Քաչա** (բուն անունը՝ ՎահԷ Գառնիկ Խաչատուրեան , ), արեւմտահայ գրող, ստեղծագործեր է գլխաւորապէս ֆրանսերէն։

## Կենսագրութիւն
Նախնական կրթութիւնը ստացեր է Պէյրութի մէջ։ 1945 թուականին մեկներ է Փարիզ, երեք տարի հետեւած է ժապաւէնի ղեկավարութեան դասընթացներուն։ Եղած է «Սուար տը Պէյրութ» («Soir de Beyrouth») թերթի թղթակիցը Փարիզի մէջ։ 
*1953 թուականին տպագրուած է իր առաջին վէպը՝ «Կիրակի օրուընէ մնացած ծուխեր»։ 
*Հեղինակին մեծ յաջողութիւն բերած է «Ակն ընդ ական» (1955, հայերէն հրատարակուեր է 1956 թուականին, Ռիվարոլ մրցանակ, 1957) վէպը։ 
*Վահէ Քաչայի վէպերու ու վիպակներու մեծ մասին բնորոշ է տիրող իրականութեան արատներու քննադատութիւնը, պատերազմի դատապարտումը։ Քաչայի ստեղծագործութեան մեջ նկատելի է (Existentialism) Էքզիսթենցիալիզմի այսինքն՝ գոյապաշտութեան կամ գոյութենապաշտութեան փիլիսոփայութեան որոշակի ազդեցութիւնը։ 
*Քաչայի ստեղծագործութեան գլուխ-գործոցը «Դաշոյն մը այս պարտէզին մէջ» (1981) վէպն է, դիւցազներգական (Ֆր. épique) լայն շունչի ծաւալուն ստեղծագործութիւն մը, որը կը ներկայացնէ Արեւմտեան Հայաստանի իրականութիւնը, պոլսահայութեան կեանքը՝ համիտեան արհաւիրքներէն մինչեւ Մեծ եղեռնը: 

*Վահէ Քաչան գրական գործունէութեանը զուգահեռ համագործակցած է ֆրանսական շարժանկարի ղեկավարներու (Ֆր. cinéastes) հետ, շարունակելով լրագրութիւնը։ 
*1962 թուականին «Խղճահարութիւն չկայ կոյրերու հանդէպ» եւ «Քաղցկեղաւորները» տեղեկագրութիւններու համար ստացեր է մամուլի Փելման մրցանակ։ 
*Իր «Ակն ընդ ական», «Արարիչի ութերորդ օրը», «Կալիա», «Ուզածիդ չափ», «Հրեայի մահը», «Մարդ մը ինկաւ փողոց», «Գիշատիչներու խնճոյքը», «Լողի ուսուցիչը» վէպերն ու վիպակները նկարահանուեր են։ 
*Քաչայի ստեղծագործութիւնները թարգմանուեր են աշխարհի շատ լեզուներով:

## Ստեղծագործութիւններ
* 1953 «Կիրակի օրուընէ մնացած ծուխեր» վեպ
* 1955 «Ակն ընդ ական» (հայերէն հրատարակութիւն՝ 1956, Ռիվարոլի մրցանակ՝ 1957)
* 1957 «Կարթ» (հայերէն հրատարակութիւն՝ 1958)
* 1958 «Սեղմուած բռունցքներ»
* 1960 «Արարիչի ութերորդ օրը» (հայերէն հրատարակութիւն՝ «Գրական թերթ», 1965, № 40-43)
* 1960 «Գիշատիչներու խնճոյքը» (հայերէն հրատարակութիւն՝ «Գրական թերթ», 1967, 41. 49-52, 1968, 1-2)
* 1963 «Գաւազան» (հայերէն հրատարակութիւն՝ «Գարուն», 1970, № 7-8)
* 1966 «Կապիկներու նաւը»
* 1968 «Հրեայի մահը»
* 1975 «Մարդ մը ինկաւ փողոց» (հայերէն հրատարակութիւն՝ «Փողոցին մէջ ինկած է մարդ մը», «Աշխարհ», 1977)
* 1979 «Աղմուկը, որ կը լսուէր»
* 1981 «Դաշոյն մը այս պարտէզին մէջ» (հայերէն հրատարակութիւն՝ 1999):

## Հայերէն հրատարակուած երկեր
* Ակն ընդ ական, Պէյրութ, 1956, 108 էջ:
* Կարթ, Երեւան, 1958:
* «Գիշատիչներու խնճոյքը» (պատմուածքներ), Երեւան, 1976:
* «Դաշոյն մը այս պարտէզին մէջ»(ասք հայոց), Երեւան, 1999, 496 էջ:
* Ակն ընդ ական, Երեւան, 2005, 91 էջ:
* Սեղմուած բռունցքներ, Երեւան, 2005, 192 էջ:
* «Արարիչի ութերորդ օրը»: «Գիշատիչներու խնճոյքը», Երեւան, 2006, 145 էջ:
* Դեւը արթնցաւ, Էջմիածին, 2008, 147 էջ:
* Սեղմուած բռունցքներ, Երեւան, 2012, 196 էջ:

## Գրականութիւն
* Թորոս Թորանեան, 12 վեպէրու հեղինակ Վահէ Քաչայի հետ: «Գարուն», 1967, № 2, էջ 72-74։ 

## Ծանօթագրութիւններ

## Աղբիւրներ
* «Ով ով է։ Հայեր» հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, գլխ. խմբ. Յովհ. Այվազեան, Հայկական հանրագիտարան հրատ., Երեւան, 2007։ 
* Երկ. Գիշատիչներու խնճոյքը (Պատմուածքներ). Երեւան, 1976։
* arménienne de Beyrouth disparaît peu à peu : Alice Khatchadourian sœur de Vahé Katcha
* The Armenian intelligentsia of Beirut gradually disappears: Alice Khatchadourian sister of Vahé Katcha

## Արտաքին յղումներ
* Վահէ Քաչան գրապահարանի մէջ

Ստորոգութիւն:Ֆրանսահայ շարժանկարի գրողներ
Ստորոգութիւն:Ֆրանսահայ լրագրողներ
Ստորոգութիւն:Ֆրանսահայ արձակագիրներ
Ստորոգութիւն:Ֆրանսահայեր
Ստորոգութիւն:Գրողներ այբբենական կարգով