Թէոտոր Աքսենտովիչ

**Թէոտոր Աքսենտովիչ** (, ), լեհահայ գեղանկարիչ, իր ժամանակի հռչակաւոր արուեստագէտներէն մէկը եղած է Լեհաստանի մէջ։

## Կենսագրական գիծեր
Ծնած է Պրաշովի մէջ (Հունգարիա, այժմ՝ Ռումանիա), լեհահայ ընտանիքի մը մէջ։ Տարրական ուսումը ստացած է ծննդավայրին մէջ, այնուհետեւ ուսանած է Լուովի (Լեհաստան, այժմ՝ Ուքրանիա) երկրորդական վարժարանին մէջ։

1879-1882ին ուսանած է Միւնիխի գեղարուեստի ակադեմիային մէջ։ Ապա տեղափոխուած է Փարիզ, ուր 1882-1893ին իր արուեստը կատարելագործած է ֆրանսացի նշանաւոր նկարիչ Գարոլուս-Տիւրանի քով:

1888-ին ընտրուած է ֆրանսական արուեստի ակադեմիայի անդամ։

1893-1895ին ապրած է Լոնտոնի մէջ, ուր ամուսնացած է անգլիացի Իզա Կիլկուտի հետ եւ զաւակ մը ունեցած։ 

1895-ին Քրաքովի գեղարուեստի հիմնարկը զինք հրաւիրած է վարելու նկարչութեան ամպիոնը։

1910-ին, երբ այդ դպրոցը ակադեմիա դարձած է, տեսուչ ընտրուած է։ 1930-ին ստացած է պատուաւոր փրոֆեսէորի տիտղոսը։

Բազմաթիւ ցուցահանդէսներ ունեցած է Լեհաստանի եւ արտասահմանի մէջ, արժանանալով զանազան մրցանակներու։ Շքանշաններ եւ պատիւներ ստացած է Աւստրիոյ, Ֆրանսայի եւ Լեհաստանի մէջ։

Դիմանկարի վարպետ նկատուած է։ Իր մեծարժէք դիմանկարներուն շարքին կը գտնուի Լուովի հայ առաջնորդ Իսահակ Իսահակովիչի դիմանկարը, ինչպէս եւ հայուհիներու դիմանկարներ։ Հայկական նիւթով գործերէն են «Հայաստանի մկրտութիւնը», «Հայ գաղթականները Լեհաստանի մէջ» կտաւները։

1952-ին քաղաքի Կազիմիր Մեծի հրապարակը վերամկրտուած է Աքսենտովիչի անունով։

2010-ին, Հայաստանի Կեդրոնական Դրամատունը հրապարակ հանած է նկարիչին նուիրուած 100 դրամի յուշադրամ մը, իսկ 2014-ին անոր 53 գործերը ցուցադրուած են Հայաստանի պետական պատկերասրահին մէջ։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Axentowicz-2wystawa.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Axentowicz-2wystawa.jpg
Պատկեր:Teodor_Axentowicz_-_Dziewczyna_z_gromnicą_-_Google_Art_Project.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor_Axentowicz_-_Dziewczyna_z_gromnic%C4%85_-_Google_Art_Project.jpg
Պատկեր:Teodor_Axentowicz_-_Święcenie.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor_Axentowicz_-_%C5%9Awi%C4%99cenie.jpg
Պատկեր:Teodor_Axentowicz_-_Starość_i_młodość.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor_Axentowicz_-_Staro%C5%9B%C4%87_i_m%C5%82odo%C5%9B%C4%87.jpg
Պատկեր:Teodor_Axentowicz_Swieto_Jordanu_1.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor_Axentowicz_Swieto_Jordanu_1.jpg
Պատկեր:Teodor_Axentowicz_Zaduszki_1913.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor_Axentowicz_Zaduszki_1913.jpg
Պատկեր:Teodor_Axentowicz_Zloty_aniol.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor_Axentowicz_Zloty_aniol.jpg
Պատկեր:Teodor-Axentowicz_Na-Gromniczną_2.jpeg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor-Axentowicz_Na-Gromniczn%C4%85_2.jpeg
Պատկեր:Teodor-Axentowicz_Na-Gromniczną.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor-Axentowicz_Na-Gromniczn%C4%85.jpg
Պատկեր:Teodor-Axentowicz_Swieto-jordanu2.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor-Axentowicz_Swieto-jordanu2.jpg
Պատկեր:Motyw_z_Wenecji.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Motyw_z_Wenecji.jpg
Պատկեր:Polish_envoys_to_King_Henry_III_Valois,_two_worlds.PNG|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Polish_envoys_to_King_Henry_III_Valois,_two_worlds.PNG
Պատկեր:Powodzianie.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Powodzianie.jpg
Պատկեր:Teodor_Axentowicz_-_Gęsiarka.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor_Axentowicz_-_G%C4%99siarka.jpg
Պատկեր:Teodor_Axentowicz_-_Wizja_–_wspomnienie.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor_Axentowicz_-_Wizja_%E2%80%93_wspomnienie.jpg
Պատկեր:Teodor_Axentowicz_-_Kołomyjka.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor_Axentowicz_-_Ko%C5%82omyjka.jpg
Պատկեր:Teodor_Axentowicz_-_Lirnik_i_dziewczyna.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor_Axentowicz_-_Lirnik_i_dziewczyna.jpg
Պատկեր:Teodor_Axentowicz,_Anachoreta.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor_Axentowicz,_Anachoreta.jpg


### Դիմանկարներ

Պատկեր:Rudowlosa2.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Rudowlosa2.jpg
Պատկեր:Axentowicz_-_Żółte_róże_1907.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Axentowicz_-_%C5%BB%C3%B3%C5%82te_r%C3%B3%C5%BCe_1907.jpg
Պատկեր:Gazda_Pajak.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Gazda_Pajak.jpg
Պատկեր:Teodor_Axentowicz_-_Portret_pani_P.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor_Axentowicz_-_Portret_pani_P.jpg
Պատկեր:Teodor_Axentowicz_-_Portret_kobiety_w_czerwonej_sukni.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor_Axentowicz_-_Portret_kobiety_w_czerwonej_sukni.jpg
Պատկեր:Theodor_Axentowicz_Polnisches_Mädchen.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Theodor_Axentowicz_Polnisches_M%C3%A4dchen.jpg
Պատկեր:Teodor-axentowicz-starzec-i-dziewczyna.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor-axentowicz-starzec-i-dziewczyna.jpg
Պատկեր:Rudowłosa-1.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Rudow%C5%82osa-1.jpg
Պատկեր:Teodoe_Axentowicz_Pod_brzemieniem_nieszczęścia.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodoe_Axentowicz_Pod_brzemieniem_nieszcz%C4%99%C5%9Bcia.jpg
Պատկեր:Teodor_Axentowicz_-_01.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor_Axentowicz_-_01.jpg
Պատկեր:Samarytanka.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Samarytanka.jpg
Պատկեր:Portret_żony_-_Axentowicz_1894.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Portret_%C5%BCony_-_Axentowicz_1894.jpg
Պատկեր:Dama_w_parku.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Dama_w_parku.jpg
Պատկեր:Teodor_Axentowicz_-_Wiosna.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor_Axentowicz_-_Wiosna.jpg
Պատկեր:Axentowicz_Jesien_1900.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Axentowicz_Jesien_1900.jpg
Պատկեր:Teodor_Axentowicz_dziewczyna_huculska.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor_Axentowicz_dziewczyna_huculska.jpg
Պատկեր:Teodor_Axentowicz_-_Portret_Aty_Zakrzewskiej.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor_Axentowicz_-_Portret_Aty_Zakrzewskiej.jpg
Պատկեր:Dama_w_parku.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Dama_w_parku.jpg
Պատկեր:Axentowicz_-_Portret_Janiny_Poznańskiej.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Axentowicz_-_Portret_Janiny_Pozna%C5%84skiej.jpg
Պատկեր:Axentowicz_Italian_florist.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Axentowicz_Italian_florist.jpg


### Ինքնանկարներ

Պատկեր:Teodor_Axentowicz,_Autoportret_z_paletą.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor_Axentowicz,_Autoportret_z_palet%C4%85.jpg
Պատկեր:Teodor_Axentowicz_-_Hucuł.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor_Axentowicz_-_Hucu%C5%82.jpg
Պատկեր:Teodor_Axentowicz_Autoportret_1907.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor_Axentowicz_Autoportret_1907.jpg


### Լուովի հայկական եկեղեցիի որմնանկարները

Պատկեր:Lwów_-_Katedra_Ormiańska_-_Wnętrze_2.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Lw%C3%B3w_-_Katedra_Ormia%C5%84ska_-_Wn%C4%99trze_2.jpg
Պատկեր:Lviv_khachkar.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Lviv_khachkar.jpg


## Ծանօթագրութիւններ

## Աղբիւրներ

* «Ժամանակ» օրաթերթ, 14 Սեպտեմբեր 2006, էջ 3։