Հայկ Վարդան

**Հայկ Վարդան** ծնած է Զուիցերիա**,** Զուիցերիահայ համբաւաւոր երաժշտահան Հայկ Վարդանի ծնողքի արմատները Կարս, Անի քաղաքէն են:
### Մասնագիտութիւն
Փիլիսոփայութեան եւ պատմութեան հանդէպ դիւրագրգիռ Հայկ Վարդանը սորված է երաժշտահանութիւն եւ դաշնամուր Պազելի, Պուտափեշտի, Փարիզի, Սոֆիայի եւ Վենետիկի մէջ:

Հայկական ծագումով զուիցերիացի երգահան Հայկ Վարդան ժամանակէն յօրինած է մօտաւորապէս երեսուն տարուան ժամանակակից կտորները, որոնք ոգեշնչուած են երաժշտական ​​մեծ աւանդոյթի ազդեցութիւններէն ինչպիսիք են  Եւրոպական եւ Արեւելեան մշակոյթները:

Այդ երկու աշխարհներու խաչմերուկին վրայ, երաժշտահան Հայկ Վարդան կը համատեղէ արեւմտեան բանականութիւնն ու արեւելեան խորհրդաւորութիւնը արձակելով հոգեւոր ուժ, որ բնորոշ է իր բոլոր ստեղծագործութիւններուն:

### Ստեղծագործութիւններու ընտրանին
***Պրոմեթէիւս XII** (Prometheus XII) Թատերախաղ երաժշտութիւն, օփերա երկու գործողութեամբ, որ ներկայացուած է իբրեւ համաշխարհային առաջին ներկայացում 1994-ին Վենետիկի (Teatro Goldoni) Թէաթրօ Կոլտինիի մէջ եւ արձանագրուած նոյն տարին: 1995-ին մրցանակ ստացաւ ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի կողմէ եւ հռչակը տարածուեցաւ Փարիզի եւ այնուհետեւ կատարուեցաւ Երեւանի երաժշտանոցի մէջ:
Պատկեր:Haig Vartan.jpg

***Լա Ֆէնիս** (La Fenice) – Դաշնամուրի սոնաթ, որ գրուած է 1997-ին եւ քանի մը անգամ կատարած է Սպանացի արուեստագէտ (Brenno Ambrosini) Պրեննօ Ամպրոզինիի կողմէ:
***Սելլեսսիմօ -1999** (Cellissimo-1999) բնօրինակ երգագրութիւն, որ նախատեսուած է յատկապէս չորս թաւ ջութակի համար նոյն անունով ամբողջը եւ առաջին ներկայացումը տեղի ունեցաւ Քրոնպերկի (Kronberg Music Festival) երաժշտական ​​փառատօնին:
***Հոգեհանգիստի Պատարագ** ռեքուիէմ (Requiem), որ յօրինուած է 1996-ին եւ ելոյթ ունեցած է 2001-ին Ժընեւի եւ Զիւրիխի մէջ Փրակայի ֆիլհարմոնիք նուագախումբի (orchestra Prague Philharmonic)  եւ Չեխական ձայնասփիւռի երգչախումբի (Czech Radio Choir) կողմէ:
***Օրաթորիօ Լ՛ինֆինիթօ** (Oratorio L’Infinito) խորագրուած Կ. Լէոփարտիի (G. Leopardi) բանաստեղծութիւնը: Ձայնագրուած 2008-ին «Օէմմ Էտիցիոն»ի (Oemme edizioni)ի մէջ, Վենետիկ:
* **Լե Շանթ Կրենաց - րիթուրնէ քոնթրը լա կուէրր** (Les Chants Grenats- ritournelles contre la guerre) յօրինուած 2005-ին:
*I. **Սիմֆոնի Թէնեպրէ** (Symphonia Tenebrae) խորագրուած Փօլ Սելանի (Paul Celan) բանաստեղծութիւնը: Ձայնագրուած՝ 2012-ին Վենետիկ.
***Մսթըր Մանի Օթերա պուֆֆա** (Mister Money - Opera buffa), երգաթատերագիրք՝ Կ. Շէվրոլէթ (G. Chevrolet), ոգեշնչուած՝ Յակոբ Պարոնեանի «Մեծապատիւ Մուրացկաններ» վէպէն:
***Էփիթաֆ** (EpitaphE), յօրինուած 2010-ին սենեկային նուագախումբի համար.
*II. **Սիմֆոնիա Քոնսերթանթէ** (Symphonia Concertante), որ յօրինուած է 2012-ին ջութակի, թաւջութակի եւ նուագախմբի համար:
*III. **Սիմֆոնիա Ռեքուիսաթ** (Requiescat), որ յօրինուած է 2014-ին սոփրանօ, պարիթոն եւ նուագախումբի համար:
*IV. **Սիմֆոնիա Շէյքսփիրիըն** (Symphonia Shakespearean), յօրինուած՝ 2015-ին:
***Կոմիտաս Քառեակ** (Gomidas Quartet), յօրինուած՝ 2015-ին:
* V. Symphonia King Lear, յօրինուած՝ 2017-ին:
*VI. Symphonia Hungarahay, յօրինուած՝ 2018-ին:

### Ստեղծագործութիւններ
Հայկ Վարդան յօրինած է բազմաթիւ Ստեղծագործութիւններ ներառեալ սիմֆոնիաներ եւ օփերաներ:

* 2018: *VI. Symphonia Hungarahay*	
* 2017: *V. Symphonia King Lear*
* 2015: *Gomidas Quartet*
* 2015: *IV. Symphonia Shakespearean*
* 2013-2014: *III. Symphonia Requiescat 1915* - soprano, baryton and orchestra 	
* 2012-2013: *II. Symphonia Concertante* - violin, cello and orchestra	
* 2010: *EpitaphE* - for orchestra
* 2008: *Phantasia* - piano 4 hands
* 2007: *Perpertuum Mobile Streichquartett III*
* 2006: *Symphonia Tenebrae* - after the poem by Paul Celan	
* 2005: *Les Chants Grenats* - anti-war rituals, musical show, poem by Gérald Chevrolet
* 2000-2004: *Mister Money* - opera buffa, text by Gérald Chevrolet. Inspired of «Honorable Beggars» (1887) the satirical novel of Hagop Baronian	
* 2003: *Aram* - cello, solo
* 2001: *3 Lieder* - for the theatre « L’oint d’Algérie »
* 2000: *Symphonia Tenebrae* - Teil I, Cadenza, Accordéon, voix, cello, 2 percussions
* 1999: *Liebesträume* - harp and percussion
* 1999: *Cellissimo-Suite* - 4 cellos
* 1998: *L’Infinito* – Oratorio chœur et orchestre after the poem of Giacomo Leopardi
* 1997: *La Fenice* - sonata for piano
* 1995-1996: *Requiem* - choir and orchestra		
* 1992: *2 Bagatellen* - clarinet and piano
* 1991: *Bewegungen* - synthesizer
* 1990-1994: *Prométhée XII* - dramma per musica, opera	
* 1988-1989: *Modus* - mezzo-soprano and ordinateur		
* 1987: *Elegia* - violin solo
* 1986: *8 Variationen*, soprano solo
* 1985: *Sonate* - violin solo
* 1984: *Momente* - piano and violin
* 1982: *Fini, c’est fini* - chanteur and orchestra
* 1981: *Unser Weg* - quatuor à cordes, percussion, piano	
* 1981: *Sonata für “M”* - piano
* 1980: *Streichquartett II “Lamento”*
* 1980: *Kyrie eleison und Sanctus* - chœur a capella
* 1979: *7 Kinderstücke und Postlüd* - piano
* 1978, 1982, 1993: *3 Lieder* - soprano and piano	
* 1978: Elegia - cello solo
* 1978: *Streichquartett I*
* 1975: *3 Miniatüren* - piano

### Համերգներ
22 Փետրուար 2015-ին, Զուիցերիահայ երաժշտահան Հայկ Վարդանի երեք սիմֆոնիաները Փրակայի Սուրբ  Սիմոնի եւ Յուդայի (Աստուածաշունչին մէջ Ս. Թադէոս առաքեալը  նաեւ կը կոչուի Ղեբէոս եւ Յուդա) եկեղեցւոյ մէջ` Զլինի Պոհուսլաւ Մարթինուի ֆիլհարմոնիք նուագախումբի եւ խմբավար Տաւիտ շուեցի ղեկավարութեամբ:  Կատարուեցան նուագախումբի համար Էպիթաֆը, Երկրորդ սիմֆոնիան ջութակի, թաւջութակի եւ նուագախումբի համար եւ Հայոց ցեղասպանութեանը նուիրուած «Երրորդ սիմֆոնիա ռեքուիէմ 1915»-ը: Համերգին ելոյթ ունեցան սոփրանօ  Ճանա Սիպերան եւ պարիթոն Ճիրի Պրուքլերը:

### Մրցանակ
1995-ին, Փարիզի մէջ, ան արժանացեր է ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի մրցանակին իր «Պրոմեթեւս 12» (Prométhée XII – Dramma) օփերայի համար, որ ներկայացուած է 1994-ին (Teatro Goldoni) «Կոլտոնի Թատրոն»ի մէջ, Վենետիկ:

1999-ին, իր  CELLISSIMO համաշխարհային ստեղծագործութիւնը բարձր գնահատուեցաւ Ֆրանքֆուրթր Ալլկէմայն Ցայթունկի (Frankfurter Allgemeine Zeitung) կողմէ,  իբրեւ «ստեղծագործութիւն մը որ կիրականացնէ մեր բոլոր ցանկութիւնները»:  (անգ."a creation that fulfilled all our desires".)

Իր REQUIEM- ը, 2001-ին ստեղծուած կոթողային 90 վայրկեաննոց հոգեհանգիստի պատարագը, որ կատարուեցաւ Ժընեւի եւ Զիւրիխի մէջ, զինք արժանացուց շատ մեծ դրական մեկնաբանութեան Մայէսթրօ Ֆրաքասոյի կողմէն. 
«*Այս է՛ գործը, որ բնութագրուած է շատ արտայայտիչ, կառուցուածքային եւ բներգական համադրութեամբ* »: (Ֆրանսերէն՝ « C’est une œuvre qui se caractérise par sa grande cohésion expressive, structurale et thématique ».)

## Ծանօթագրութիւններ

## Աղբիւրներ
*HAIG VARTAN
*Haig Vartan - V. Symphonia King Lear (la fin)
*Հայ երգահանի ստեղծագործութիւնները՝ Փրակայի մէջ
*Հայկ Վարդանի Ստեղծագործութիւններու Առաջին Ներկայացումը Փրակայի մէջ. Հայոց Ցեղասպանութեան 100-Ամեակի Միջոցառումներու Մեկնարկը Չեխիոյ մէջ
*Զուիցերահայ երգահան յօրինող Հայկ Վարդանի սիմֆոնիաներն առաջին անգամ կը կատարուեն Փրակայում փետրուարի 22-ին  Prague- Concert dedicated to the 100th Anniversary of the Armenian Genocide
*Հայ երգահանի ստեղծագործութիւնները՝ Փրակայի մէջ
*Հայկ Վարդան կայքէջ - կենսագրութիւնը Հայերէնի թարգմանեց՝ Շաքէ Մանկասարեան
*Աշխարհահռչակ Համբաւաւոր Երաժշտահան՝ Հայկ Վարդան - հայերէնի թարգմանեց՝ Շաքէ Մանկասարեան 

Ստորոգութիւն:Զուիցերիա ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Հայ երգահաններ