open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մեղանիսի (կղզի)

**Մեղանիսի** կամ **Մեղալոնիսի** եւ կամ **Մաքրոնիսի․** Յոնեական ծովու կղզի։ Կը գտնուի Լեֆքատային արեւելեան ափերուն եւ Էթոլոաքարնանիային միջեւ։ Բնակչութեան թիւը 1 041։

## Տեղեկութիւններ
Մեղանիսի մաս կը կազմէ Փրիկիբոնիսիա Լեֆքատաս կղզեխոմբին, որ կը պատկանի Թիլեվոյիդես կղզեխումբին։ Տարածութիւնն է 20,10ք², իսկ ծովու մակերեսէն բարձրագոյն կէտը 301 մեթր է։ 

Մեղանիսի Լեֆքատա նահանգին քաղաքապետութիւններէն մէկն է։ կղզին ունի երեք գիւղեր՝ Քաթոմերի (որ նաեւ կղզիին վարչական կեդրոնն է), Վաթի եւ Սբարթոհորի։  

Բնակչութիւնը հողագործութեամբ, անասնապահութեամբ, ձկնորսութեամբ եւ վերջին տարիներուն զբօսաշրջիկութեամբ կը զբաղի։

Կղզին հասանելի է միայն Լեֆքատային միջոցով․ Նիդրիէն նաւակներով երթեւեկութիւնը յաճախակի է։

Ըստ Սրապոնի հնադարին Մեղանիսի Թաֆոս կամ Թաֆիաս կը կոչուէր եւ կը պատկանէր այդպէս կոչուած Թաֆյես Նիսուս կղզեխումբին մնացեալ կղզիներուն հետ, ինչպէս օրինակ՝ Քալամոս, Քասթոս, Աթոքոս, Արքուդի (որոնք կը գտնուին Աքարնանիային եւ Լեֆքատային միջեւ)։

Պղինձէ դարուն Թիլեվոաս ծովահէն ժողովուրդին, որոնք նաեւ Թաֆյի կը կոչուէին եւ շրջանի ծովերուն կը տիրէին, կեդրոնը եղած է։ Անոնց անկումէն ետք, Մեղանիսի հետեւած է Լեֆքատայի պատմութեան ընթացքին։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Meganisi-Spartochori.jpg|Մեղանիսի․ Սբարթոհորիի նաւահանգիստը՝ Սբիլիա
Պատկեր:Μεγανήσι - Παραλία Φανάρι.jpg|Մեղանիսի․ Քաթոմերի, Ֆանարի ծովափ
Պատկեր:Meganisi - Atherinos Port.jpg|Մեղանիսի, Աթերինոս նաւահանգիստ
Պատկեր:Meganisi - Spilia.jpg|Մեղանիսի, Սբիլիա նաւահանգիստը
Պատկեր:Spilio1, Meganisi.jpg|Սբիլիա


   

## Տե՛ս նաեւ
*Փրիկիբոնիսիա Լեֆքատաս (կղզեխումբ)
*Լեֆքատա

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Թիլեվոյիդես կղզեխումբ
Ստորոգութիւն:Յոնեական կղզիներ
Ստորոգութիւն:Յունաստանի կղզիներ
Ստորոգութիւն:Յունաստանի կղզիներ այբենական կարգով
Ստորոգութիւն:Կղզիներ ըստ երկիրի
Ստորոգութիւն:Կղզիներ
Փրիկիբոնիսիա Լեֆքատաս (կղզեխումբ)

**Փրիկիբոնիսիա կղզիներ**․ կղզիակներէ բաղկացած Յոնեական ծովի կղզեխումբ։ Կը գտնուի Լեֆքատային արեւելեան ափին՝Նիդրիի բացերը եւ Էթոլոաքարնանիային միջեւ։ Կղզեխումբը կը բաղկանայ 7 կղզիակներէ։ 
ձախից|մինի

 

## Տե՛ս նաեւ
*Լեֆքատա
*Թիլեվոյիդես (Թաֆյի) կղզիներ

## Ծանօթագրութիւններ
Թիլեվոյիդես (Թաֆյի) կղզիներ

**Թիլեվոյիդես կղզիներ** կամ **Թաֆյի կղզիներ**․ կղզիակներէ բաղկացած Յոնեական ծովի կղզեխումբ։ Կը գտնուի Լեֆքատային արեւելեան ափերուն եւ Էթոլոաքարնանիային միջեւ։ Կղզեխումբը կը բաղկանայ 18 կղզիակներէ։ 

Կղզեխումբին անունը յառաջ եկած է բնիկ Թիլեվոես (կամ Թաֆյի) հին ժողովուրդէն, որոնք ծովահէնութեամբ կը զգաղէին եւ անոնց կեդրոնը Մեղանիսին էր։

  

## Տե՛ս նաեւ
*Փրիկիբոնիսիա Լեֆքատաս (կղզեխումբ)
*Լեֆքատա
*Մեղանիսի (կղզի)
*Յոնեական ծով
## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Յոնեական կղզիներ
Ստորոգութիւն:Յունաստանի կղզիներ այբենական կարգով
Ստորոգութիւն:Յունաստանի կղզիներ
Ստորոգութիւն:Եւրոպայի կղզիներ
Ստորոգութիւն:Կղզիներ ըստ երկիրի
Ստորոգութիւն:Կղզիներ այբբենական կարգով
Ստորոգութիւն:Կղզիներ
Պատկեր (մշակութային կեդրոն)

**Պատկեր** **հայ մշակութային կեդրոնը** հայ մշակոյթի տուն մըն է, որ կը գտնուի Լիբանանի մայրաքաղաք Պէյրութի՝ Պուրճ Համուտ շրջանի, Մարաշ թաղամասին մէջ։ Կեդրոնին հիմնադիր եւ տնօրէնուհի` Օրդ. Արփի Մանկասարեան։

## Գործունէութիւն
«Պատկեր» կը փորձէ աշխուժացնել ոչ միայն հայկական, այլեւ լիբանանեան մշակոյթը։ Կեդրոնը կը կազմակերպէ զանազան մշակութային ձեռնարկներ, ներկայացումներ, դասախօսութիւններ եւ միջոցառումներ: 

## Ծանօթագրութիւններ
Մանկաբարձի Միջազգային Օր

**Մանկաբարձի միջազգային օր**, միջազգային օր, որ կը նշուի ամէն տարի՝ 5 Մայիսին։

## Պատմութիւն
Մանկաբարձի օրուայ գաղափարն առաջարկուած է 1987 թուականին Նիտերլենտներու մէջ՝ մանկաբարձներու միջազգային կոնֆեդերացիայի կոնֆերանսին։ Այն կանոնաւոր կերպով տեղի կ՚ունենայ 1992 թուականէն եւ այսօր կը նշուի աւելի քան 50 երկրի մէջ, ինչպէս՝ Ռուսաստանի եւ Պելառուսիոյ մէջ։

## Գաղափար
Մանկաբարձի միջազգային օրը իւրաքանչիւր մանկաբարձի համար առիթ է մտածելու մասնագիտութեան մէջ ներգրաւուած իւրաքանչիւրի մասին՝ նոր կապեր հաստատելու եւ աւելի շատ գիտելիքներ ձեռք բերելու այն մասին, թէ ինչ կ՚ընեն մանկաբարձները աշխարհի համար։

Մինչեւ 2015 թուականը մանկաբարձներու միջազգային կոնֆեդերացիան օրը նշած է «Աշխարհն այսօր աւելի քան երբեւէ կարիք ունի մանկաբարձներու» կարգախօսի ներքոյ՝ որպէս մանկաբարձներու անհրաժեշտութիւնը ընդգծելու արշաւի մաս։

## Տօնակատարութիւններ
Տօնակատարութեան ընթացքին կազմակերպուած գործունէութիւնները յաճախ կը ներառեն սեմինարներ եւ ընկերային հաւաքոյթներ մանկաբարձներուն համար, ի միջի այլոց։ Օրինակ, 2011 թուականի տօնակատարութիւնը Մալթայի մէջ կը ներառէր հինգ քիլոմեթր երկարութեամբ հանրային ցուցադրութիւն մը Փիեթայէն մինչեւ Սենթ Ճուլիընս՝ հանրային իրազեկութիւն բարձրացնելու համար. անոր կը յաջորդէր սեմինար մը՝ նոր մայրերուն համար կաթնատուութեան եւ մաշկի խնամքի մասին, ի՛նչպէս նաեւ «գինի եւ ճաշ» ընկերային յայտարարութիւն մը։ 2023 թուականի տօնակատարութեան ընթացքին, Լիպերիոյ Մերիլենտ Քաունթիի մէջ, մանկաբարձները հանդիպեցան տեղւոյն դպրոցականներուն։ Այս գործունէութիւնները երբեմն տեսաժողովի միջոցով հեռակայ կերպով կը կազմակերպուին։ 

2022 թուականի Մայիսի 5-ին, Պրիսթոլի եւ Պելֆասթի քաղաքապետարաններուն շէնքերը լուսաւորուեցան գոհարագոյն եւ նարնջագոյն երանգներով, որոնք Մանկաբարձներու Արքայական Քոլէճին գոյներն են, առիթը նշելու համար։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:International Day of the Midwife 2025 social media graphic.png
Պատկեր:International Day of the Midwife 2023.png
Պատկեր:International Day of the Midwife 2025 poster.pdf


## Ծանօթագրութիւններ


## Արտաքին յղումներ

* International Day of the Midwife
* International Midwives Day
Ստորոգութիւն:Առողջապահութիւն
Ստորոգութիւն:Միջազգային օրեր
Ստորոգութիւն:Մանկաբարձութիւն
Մանկական Գիրքի Միջազգային Օր

link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Anadolu_%C3%87ocuk.jpg|աջից|մինի|240x240փքս|'''Երեխաները մանկական գիրքերով'''
**Մանկական գիրքի միջազգային օր** կը նշուի 2 Ապրիլին՝ Հանս Քրիստիան Էնտըրսընի ծննդեան օրը։ Սահմանուած է 1967 թուականին՝ մանկական եւ երիտասարդական գրականութեան ոչ առեւտրային միջազգային խորհուրդի կողմէ (IBBY)։ Այդ օրը IBBY երկու տարին անգամ մը Հ․ Ք․ Էնտըրսընի անուան մրցանակ կը յանձնուի երեխաներու համար գիրքերու հեղինակ գրողներուն եւ մանկական գիրքերու նկարիչ պատկերազարդողներուն։

Մանկական գիրքի միջազգային օր հռչակելու նախաձեռնութիւնը կը պատկանի յայտնի գերմանացի գրող Յելէ Լեպմանին։

Ամէն տարի, որպէս հովանաւոր, հանդէս կու գայ IBBY ազգային կազմակերպութիւններէն մէկը։ Կազմակերպութեան գրողներէն եւ նկարիչներէն որեւէ մէկը կը դառնայ երեխաներուն ուղղուած ուղերձի եւ պաստառի հեղինակ։ Յետագային այդ ուղերձը ու պաստառը IBBY -ի կողմէ կ՚օգտագործուի այլ երկիրներու մէջ։

IBBY-ի ազգային բաժինները կը տարածեն կազմակերպող երկրի կողմէ գրուած ուղերձը՝ լրատուամիջոցներու օգնութեամբ, եւ սովորաբար կը կազմակերպեն բազմաթիւ գործունէութիւններ՝ համագործակցելով դպրոցներու եւ մատենադարաններու հետ։ Այս առիթով, Մանկական Գիրքի Միջազգային Օրը յաճախ կը նշուի յատուկ յայտարարութիւններով, ինչպէս՝ հեղինակներու եւ նկարազարդողներու ներկայացումներ, գիրքի ընթերցումներ, գրական մրցոյթներ կամ գրքային մրցանակներու յանձնում։

## նպատակները
Մանկական Գիրքի Միջազգային Օրուան գերակայ նպատակներն են.

* Միջազգային փոխըմբռնումը մանկական եւ պատանեկան գրականութեան միջոցով,
* Ամբողջ աշխարհի մանուկներուն համար գրական եւ գեղարուեստական պահանջներով գիրքերու (աւելի դիւրին) մատչելիութիւն ապահովել,
* Բարձր որակի մանկական գիրքերու հրատարակման եւ տարածման համար նախապայմաններ ստեղծել,
* Մանկական եւ պատանեկան գրականութեամբ հետաքրքրուած անձերուն աջակցիլ եւ անոնց յառաջդիմական կրթութիւն ապահովել,
* Մանկական գրականութեան մասին գիտական քննարկումի եւ բանավէճի խթանել։

## Ծանօթագրութիւններ


## Արտաքին յղումներ

* Международный день детской книги на сайте IBBY 
* Совет по детской книге России
Ստորոգութիւն:Միջազգային օրեր
Ստորոգութիւն:Մանկական գրականութիւն
Մանկական Հեռուստատեսութեան Եւ Ռատիոյի Միջազգային Օր

**Մանկական հեռուստատեսութեան եւ ռատիոյի միջազգային օր** (անգլ.՝ International Children’s Day of Broadcasting), յատուկ պատանի հանդիսատեսի համար ստեղծուող հեռուստաներկայացումներու եւ ռատիոհաղորդումներու արտադրութեամբ զբաղուող բոլոր աշխատակիցներու մասնագիտական տօնն է։ Այն կը նշուի ամբողջ աշխարհին մէջ՝ ամէն տարուայ մարտ ամսուայ առաջին կիրակի օրը։

## Պատմութիւն եւ տօն
«Մանկական հեռուստատեսութեան եւ ռատիոյի միջազգային օրը» ստեղծուած է 1994 թուականի ապրիլին Կանն քաղաքին մէջ Միաւորուած ազգերու կազմակերպութեան Մանկական հիմնադրամի (ԵՈՒՆԻՍԵՖ) նախաձեռնութեամբ։

Աշխարհի աւելի քան հարիւր երկիրներու մէջ հազարաւոր կեդրոնական, տարածաշրջանային եւ քաղաքային հեռուստաալիքներ եւ ռատիոկայաններ իրենց եթերաժամերը կը տրամադրեն մանկական հեռուստահաղորդումներու եւ ռատիոհաղորդումներու ցուցադրման։ Անոր շնորհիւ «Մանկական հեռուստատեսութեան եւ ռատիոյի միջազգային օր» մասնագիտական տօնը դարձած է ամբողջ աշխարհի երեխաներու համար, որ անոնց կը հանդիպի խոստանում մանկական կինոյի եւ մուլտիպլիկացիոն ֆիլմերու սիրելի կերպարներու, ինչպէս նաեւ մանկական եւ պատանեկան հեռուստա-ռատիոհաղորդումներու հերոսներու հետ։

Բացի այդ, ԵՈՒՆԻՍԵՖ-ի (Երեխաներու օգնութեան միջազգային արտակարգ հիմնադրամ) տօնի կազմակերպիչներու մտայղացմամբ՝ այս միջազգային օրը պէտք է հանրութեան ուշադրութիւնը հրաւիրէ երեխաներու եւ երիտասարդներու իրաւունքներու խախտումներու հետ կապուած խնդիրներու վրայ։ ՄԱԿ-ի մանկական հիմնադրամը խորհուրդ կու տայ բոլոր լրատուամիջոցներուն, բացի մանկական ժամանցային ծրագրերէ, եթեր հեռարձակել նաեւ կրթական ծրագրեր, որոնցմէ երեխաներն ու պատանիները ողջ աշխարհին մէջ կարող են մատչելի լեզուով եւ անոնց համար հասկանալի ձեւով իմանալ իրենց իրաւունքներու մասին։

## Ծանօթագրութիւններ


## Տես նաեւ

* Մանկական գիրքի միջազգային օր
* Երեխաներու Համաշխարհային Օր

## Արտաքին յղումներ

* Международный день детского телевидения и радиовещания.
* International Children’s Day of Broadcasting (англ).
* International Children’s Day of Broadcasting (англ.) 
* Поздравления с Международным днем детского телевидения и радиовещания
Ստորոգութիւն:Միջազգային օրեր
Ստորոգութիւն:Մասնագիտական տօներ
Ստորոգութիւն:Հեռարձակում
Մարդասիրական Օգնութեան Համաշխարհային Օր

**Մարդասիրական օգնութեան համաշխարհային օր**, տօն, որ հռչակուած է 2008 թուականի  11 Դեկտեմբերին՝ Միաւորուած ազգերու կազմակերպութեան գլխաւոր ասամբլեայի A/RES/63/139 բանաձեւով։ Կը նշուի 19 Օգօստոսին։ 2003 թուականին Պաղտատի մէջ ՄԱԿ-ի կեդրոնակայանին մէջ տեղի ունեցած պայթիւնի հետեւանքով զոհուած է 22 մարդ, որոնց կարգին էր նաեւ ՄԱԿ-ի ականաւոր գործիչ Սերժիու Վիեյրա տի Մելլուն։

## Նպատակ
Ինչպէս ըսուած Է Գլխաւոր ասամբլեայի բանաձեւին մէջ, հումանիտար օգնութեան համաշխարհային օրը․

## Պատմութիւն
Մարդասիրական օգնութեան համաշխարհային օրուայ հռչակման կապակցութեամբ ՄԱԿ-ի գլխաւոր քարտուղարը նշած է, որ այդ օրը *կոչուած է յիշեցնելու կարիքի մէջ ապրող մարդոց եւ անոնց արժանի օգնութիւն տրամադրելու անհրաժեշտութեան մասին*։

Մարդասիրական օգնութեան առաջին համաշխարհային օրը, որ նշուած է 2009 թուականին, նուիրուած է այն մարդոց յիշատակին, որոնք զոհուած են միւսներու փրկութեան ժամանակ։

## Կարգախօսներ

* 2016 թուական - «Միասնական մարդկութիւն»

## Ծանօթագրութիւններ


## Արտաքին յղումներ

* № 63/139 բանաձև
* Օրվա պաշտոնական էջը ՄԱԿ-ի կայքում
* ՄԱԿ-ի Գլխավոր քարտուղարի ուղերձը 2009 թվականին
Ստորոգութիւն:Միջազգային օրեր
Ստորոգութիւն:ՄԱԿ-ի միջազգային օրեր
Ստորոգութիւն:ՄԱԿ
Ստորոգութիւն:Առողջապահութեան համաշխարհային կազմակերպութիւն
Մարդոց Համերաշխութեան Միջազգային Օր

**Մարդոց համերաշխութեան միջազգային օրը** (ՄԱԿ-ի պաշտօնական լեզուներով․ անգլ.՝ International Human Solidarity Day, սպ.՝ Día Internacional de la Solidaridad Humana, ֆր.՝ la Journée internationale de la solidarité humaine, ռուս.՝ Международный день солидарности людей) հռչակուած է Միաւորուած ազգերու կազմակերպութեան գլխաւոր ասամբլեայի կողմէ աղքատութեան վերացման համար ՄԱԿ-ի առաջին տասնամեակի անցկացման նուիրուած բանաձեւին մէջ (№ A/RES/60/209 բանաձեւ)։ Կը նշուի ամէն տարի՝ 20 Դեկտեմբերին, սկսած 2006 թուականէն։

## Նախապատմութիւն
ՄԱԿ-ի բանաձեւը կը վկայակոչէ Հազարամեակի հռչակագիրը, որու մէջ կ՚ըսուի, որ համերաշխութիւնը 21-րդ դարուն կը դառնայ մարդկութեան հիմնարար արժէքներէն մէկը եւ, հետեւաբար, գլոբալացման եւ աճող անհաւասարութեան համատեքստին մէջ միջազգային համերաշխութեան ամրապնդումը անհրաժեշտ պայման է։

## Տես նաեւ

* Աղքատութեան Վերացման Միջազգային Օր
* Երիտասարդութեան Համերաշխութեան Միջազգային Օր

## Ծանօթագրութիւններ


## Արտաքին յղումներ

* Գլխաւոր ասամբլեայի № A/RES/60/209 բանաձև
Ստորոգութիւն:Միջազգային օրեր
Ստորոգութիւն:ՄԱԿ-ի միջազգային օրեր
Երիտասարդութեան Համերաշխութեան Միջազգային Օր

**«Երիտասարդութեան համերաշխութեան միջազգային օր»**, միջազգային երիտասարդական օր, որ կը նշուի ամբողջ աշխարհին մէջ ամէն տարի՝ 24 Ապրիլին։ Երիտասարդութեան համերաշխութեան օրը ոչ աշխատանքային օր չէ, եթէ չի համընկնիր ազատ օրուայ հետ։

«Երիտասարդութեան համերաշխութեան միջազգային օր» անցկացնելու նախաձեռնութիւնը կը պատկանի Ժողովրդավարական երիտասարդութեան համաշխարհային ֆեդերացիային, որ միջազգային ձախակողմեան երիտասարդական կազմակերպութիւն է։ Ըստ կազմակերպիչներու՝ այս օրը պէտք է ծառայէ միջազգային հանրութեան եւ աշխարհի բոլոր երկիրներու քաղաքական գործիչներու ուշադրութիւնը երիտասարդութեան սոցիալական պաշտպանութեան խնդիրներուն, երիտասարդական քաղաքականութեան ստեղծման եւ վարման անհրաժեշտութեան, կրթութիւն ստանալու հարցին մէջ օգնութեան, ինչպէս նաեւ մշակութային կրթութեան եւ երիտասարդութեան ժամանցի խնդիրներու լուծման վրայ սեւեռելուն։

Այս միջազգային օրուայ համար ընտրուած է այն ամսաթիւը, որ օրը 1955 թուականին տեղի ունեցած է Ասիոյ եւ Ափրիկէի երկիրներու Բանդունգի համաժողովի եզրափակիչ հանդիպումը։ Առաջին անգամ «Երիտասարդութեան համերաշխութեան միջազգային օրը» նշուած է 1957 թուականին, այնուհետեւ այն անուանուած է «Երիտասարդութեան համերաշխութեան միջազգային օր՝ ընդդէմ գաղութարարութեան դէմ պայքարի, յանուն խաղաղ գոյակցութեան», բայց ժամանակի ընթացքին սկզբնական անունէն մնացած են միայն առաջին չորս բառերը։

Երիտասարդութեան համերաշխութեան միջազգային օրը տեղի ունեցած են երիտասարդական համագումարներ, կազմակերպուած են համերգներ, տօնական միջոցառումներ։ ԽՍՀՄ փլուզումէն յետոյ, երբ այս միջազգային օրը զրկուած է իր գլխաւոր հովանաւորէն, «Երիտասարդութեան համերաշխութեան միջազգային օրուայ» տօնակատարութիւնը, նախորդ ժամանակներու համեմատութեամբ, գործնականին մէջ դադրած է։ Ներկայիս այդ ամսաթիւը կը նշուի հազուադէպ, սովորաբար կոմունիստական կուսակցութիւններու աջակցութեամբ։

## Տես նաեւ

* Երիտասարդութեան միջազգային օր

## Ծանօթագրութիւններ


## Արտաքին յղումներ

* 24 апреля — Международный день солидарности молодежи  
Ստորոգութիւն:Միջազգային օրեր
Ստորոգութիւն:Երիտասարդութիւն
Եուրեւեան Գիշեր

**Եուրեւեան գիշերը** կամ **Եուրիի գիշերը** (անգլ.՝ Yuri's Night), միջազգային տօն, որ կը նշուի ամէն տարի 12 Ապրիլին` ի յիշատակ մարդու առաջին թռիչքի դէպի տիեզերք։

## Նկարագրութիւն
Տօնը իր անունը ստացած է Եուրի Կակարինի անունով, որ առաջին անգամ եղած է տիեզերքի մէջ «Վոստոկ» տիեզերանաւով, 12 Ապրիլ 1961--ին։ «Եուրիի գիշեր» տօնի ստեղծումը նպատակ ունէր բարձրացնել հանրութեան հետաքրքրութիւնը դէպի տիեզերքի ուսումնասիրումը եւ ոգէշնչել նոր սերունդին` ուսումնասիրել տիեզերական տարածութիւնը։

«Եուրիի գիշեր» տօնը ստեղծած են Լորեթթա Հիդալգոն, Ճորճ Ուայթսայտը (անգլ.՝ George T. Whitesides) եւ Տրիշ Հարները։ Առաջին անգամ տօնը նշուած է 2001 թուականի ապրիլի 12-ին, մարդու` դէպի տիեզերք թռիչքի 40-ամեակին։

### Պատմութիւն
2004 թուականին տօնը նշուած է 34 երկիրներու մէջ, ուր տեղի կ՚ունեան 75 միջոցառումներ։ Տօնակատարութիւնը տեղի կ՚ունեայ Լոս Անճըլեսի, Սթոքհոլմի, Անտարկտիկայի, Սան Ֆրանսիսքոյի, Թել Ապիպի, Թոքիոյ եւ Միջազգային տիեզերական կայանին մէջ։ Լոս Անճելըսի մէջ տօնակատարութեան մասնակցած են աւելի քան 100 յայտնի անձինք, որոնց մէջ էին Ռեյ Բրեդբերին, տիեզերական զբօսաշրջիկ Դենիս Տիտօն, X-Prize հիմնադիր Փիթր Դիամանդիսը, Լենս Բասը NSYNC-ից եւ Սթարք Թրեք հեռուստաընկերութեան դերասանուհի Նիշել Նիկոլսը։

2007 թուականին տօնը նշուած է նաեւ NASA Ames Research Center-ին մէջ, Սան Ֆրանսիսքոյի մէջ։ Տիեզերանաւերու համար օդանաւարանին մէջ տեղի կ՚ունեան նոր տեխնոլոգիաներու գեղարուեստական ինստալեացիաներ եւ ցուցադրութիւններ։

2011 թուականի ապրիլի 12-ին նշուած է Կակարինի թռիչքի 50-ամեակը։ 27-րդ արշաւանքի անձնակազմը Միջազգային տիեզերական կայանիէն դէպի Երկիր ուղարկած է յատուկ վիտիօ հաղորդագրութիւն` ցանկանալով ուրախ «Եուրեւեան գիշեր» Գագարինի թռիչքի 50-ամեակին։ Անձնակազմը, անոր կարգին նաեւ հրամանատար Դմիտրի Կոնդրատեւը, թռիչքային ինժիներներ Անդրէյ Բորիսենկոն, Քեթրին Քոլմանը, Ալեքսանդր Սամոկուտաեւը, Փաոլօ Նեսպոլին եւ Ռոն Գարան, գրած են շնորհաւորանքներ ռուսերէն, անգլերէն եւ իտալերէն լեզուներով, հագնելով սեւ սպորտային վերնաշապիկ` «Եուրեւեան գիշեր» տօնի տարբերանշանով։

## Ծանօթագրութիւններ


## Արտաքին յղումներ

* 
* 
Ստորոգութիւն:Միջազգային տօներ
Ստորոգութիւն:Տօներ այբբենական կարգով
Մաքսաւորի Միջազգային Օր

**Մաքսաւորի միջազգային օր**, համաշխարհային մասնագիտական տօն, որ նուիրուած է մոլորակի մաքսային ծառայութիւններու բոլոր աշխատողներուն։ Կը նշուի ամէն տարի` 26 Յունուարին։

## Պատմութիւն եւ տօնակատարութիւն
Պատահական չէ, որ «Մաքսաւորի միջազգային օրը» կը նշուի 26 Յունուարին։ Այդ օրը՝ 1953 թուականի Յունուարի 26-ին, Պերճիքայի մայրաքաղաք Պրիւքսէլի մէջ իր աշխատանքը սկսած է մաքսային համագործակցութեան խորհուրդի առաջին նստաշրջանը։ Ըստ էութեան` այդ օրը կարելի է համարել «Համաշխարհային մաքսային կազմակերպութեան» ծննդեան օր։ Այդ ժամանակ կազմակերպութեան մէջ ընդգրկուած էր 17 երկիր, այժմ անդամներու քանակը աճած է աւելի քան տասը անգամ։

Աշխարհի մէջ առաջին անգամ «Մաքսաւորի միջազգային օրը» տօնած են 1983 թուականին՝ 30-րդ յոբելեանի ժամանակ։

Ամէն տարի` «Մաքսայինի միջազգային օրը», Ռուսաստանի Դաշնութեան դաշնային մաքսային ծառայութեան մէջ (Ռուսաստանի ԴՄԾ) կ՚ամփոփեն տարուայ արդիւնքները, մաքսաւորներուն շնորհում պարգեւներ, պատուոգրեր, շնորհակալագրեր եւ դրամական հոնորարներ։

Բացի «Մաքսաւորի միջազգային օրուանից» ռուսները ունին նաեւ այլ ազգային մասնագիտական տօն` «Ռուսաստանի Դաշնութեան մաքսաւորի օր», որ կը նշուի ամէն տարուայ 25 Հոկտեմբերին (տօնը նուիրուած է 1653 թուականի «Միասնական մաքսային կանոնադրութեան» ի յայտ գալուն)։

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Միջազգային օրեր
Միաւորուած Ազգերու Կազմակերպութեան Օր

[link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Flag_of_the_United_Nations.svg|մինի|'''[Միացեալ Ազգերու Կազմակերպութիւն|ՄԱԿ**]]
**Միաւորուած ներուազգերու կազմակերպութեան օր''' (ֆր.՝ Journée des Nations unies, չինարէն՝ 联合国日, անգլ.՝ United Nations Day, սպ.՝ Día de las Naciones Unidas), ՄԱԿ-ի Գլխաւոր ասամբլեայի 2-րդ նստաշրջանի որոշմամբ (№ 168 բանաձեւ) ամէն տարի՝ 1948 թուականէն, կը նշուի 24 Հոկտեմբերին։ 1945 թուականին այդ օրը ուժի մէջ մտած է ՄԱԿ-ի կանոնադրութիւնը։

1971 թուականին 26-րդ նստաշրջանին Գլխաւոր ասամբլեան 2782 (XXVI) բանաձեւին մէջ այդ օրը հռչակեց միջազգային տօն եւ առաջարկեց բոլոր պետութիւններուն այն նշել որպէս պետական տօն։

ՄԱԿ-ի օրուայ կապակցութեամբ ՄԱԿ-ի գլխաւոր քարտուղարը ամէն տարի ուղերձով կը դիմէ համաշխարհային հանրութեան։

## ՄԱԿ-ի օրը նշող երկրներ
link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:UN_General_Assembly.jpg|մինի|ՄԱԿ-ի Գլխաւոր ասամբլեայի սրահ
Իւրաքանչիւր պետութիւն տարբեր կերպ կը նշում այդ օրը․

* Դանիա` Դրօշի օր
* Քոսթա Ռիքա` Ազգային տօն
* ԱՄՆ` ՄԱԿ-ի օրուայ կապակցութեամբ ամէն տարի կը հրապարակուի նախագահի ուղերձը։
* Շուէտ` ՄԱԿ-ի օրը, Շուէտիոյ դրօշը կամ ՄԱԿ-ի դրօշի բարձրացում դրօշակակիրներու վրայ։
* Ֆինլանտա` Դրօշի օր

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:ՄԱԿ-ի միջազգային օրեր
Ստորոգութիւն:Միջազգային օրեր
Միջկրօնական Յարաբերութիւններու Ներդաշնակութեան Համաշխարհային Շաբաթ

**Միջկրօնական յարաբերութիւններու ներդաշնակութեան համաշխարհային շաբաթ,** ամէնամեայ տօն, որ կը նշուի իւրաքանչիւր տարուայ փետրուարի առաջին շաբաթուայ ընթացքին եւ բոլոր հաւատացեալներուն կոչ կ՚ընէ հաստատել ներդաշնակ յարաբերութիւններ։ ՄԱԿ-ի Գլխաւոր ասամբլեան կոչ ըրած է բոլոր պետութիւններուն կամաւոր հիմունքներով աջակցիլ այդ շաբաթուայ ընթացքին միջկրօնական ներդաշնակութեան եւ բարի կամքի գաղափարներու տարածման ամբողջ աշխարհի եկեղեցիներուն, մզկիթներուն, սինագոգներուն, տաճարներուն եւ այլ աղօթատուներուն մէջ` հիմնուած Բարձրեալի եւ մերձաւորի հանդէպ սիրոյ եւ բարութեան վրայ՝ կախուած սեփական կրօնական աւանդոյթներէ կամ համոզմունքներէ։

## Ընդհանուր տեղեկութիւններ
23 Սեպտեմբեր 2010-ին՝ ՄԱԿ-ի Գլխաւոր ասամբլեայի 65-րդ նստաշրջանի ընթացքին, Յորդանանի թագաւոր Ապտալլահ Բ-ն առաջարկած է փետրուարի առաջին շաբաթը հռչակել Ներդաշնակ միջկրօնական յարաբերութիւներու շաբաթ։ Իր ելոյթի ժամանակ ան ըսած է․

20 Հոկտեմբեր 2010-ին, Յորդանանի արքայազն Գազի բին Մուհամմադը՝ Ապտալլահ Բ. թագաւորի յատուկ խորհրդականը եւ անձնական բանագնացը, ինչպէս նաեւ բանաձեւի հեղինակը, Նիւ Եորքի մէջ ՄԱԿ-ի Գլխաւոր ասամբլեային ներկայացուցած է Ներդաշնակ միջկրօնական համաշխարհային շաբաթուայ անցկացման առաջարկը։ Բանաձեւն ընդունուել է միաձայն։

Բանաձեւը կը շարունակ է «Ընդհանուր խօսք» նախաձեռնութիւնը, որ ստեղծուած է 2007 թուականին արքայազն Գազի բին Մուհամմատի կողմէ։ Այս նախաձեռնութիւնը, ինչպէս նաեւ բանաձեւը, հիմնուած է Բարձրեալի եւ մերձաւորի հանդէպ սիրոյ գաղափարը տարածելու վրայ։

## Բանաձեւի տեքստ
ՄԱԿ-ի 65/5 բանաձեւին մէջ կ՚ըսուի․

: Գլխաւոր ասամբլեան,

# կրկին կը հաստատէ, որ փոխըմբռնումը եւ միջկրօնական երկխօսութիւնը կը համարուին աշխարհի մշակոյթներու կարեւոր մասը,
# իւրաքանչիւր տարուայ փետրուարի առաջին շաբաթը կը յայտարարէ Միջկրօնական յարաբերութիւններու ներդաշնակութեան համաշխարհային շաբաթ բոլոր կրօններու եւ դաւանանքներու շրջանակներուն մէջ,
# կը հրաւիրէ բոլոր կառավարութիւններուն այդ շաբաթուայ ընթացքին կամաւորական հիմունքներով օժանդակել միջկրօնական ներդաշնակութեան եւ բարի կամքի գաղափարներու տարածման ամբողջ աշխարհի եկեղեցիներուն, մզկիթներուն, սինագոգներուն, տաճարներուն եւ այլ աղոթավայրերուն մէջ՝ հիմնուած Բարձրեալի եւ մերձաւորի հանդէպ սիրոյ եւ բարութեան վրայ՝ կախուած սեփական կրօնական աւանդոյթներէ եւ համոզմունքներէ,
# կը խնդրէ Գլխաւոր քարտուղարին շարունակել տեղեկացնել Գլխաւոր ասամբլեային իրական հռչակագրի իրականացման մասին։

## Ծանօթագրութիւններ


## Արտաքին յղումներ

* worldinterfaithharmonyweek
* Video of Prince Ghazi's Speech
* Text of the speech
* www.rissc.jo
Ստորոգութիւն:Կրօնք
Ստորոգութիւն:Միջազգային օրեր
Ստորոգութիւն:Կրօնական տօներ
Կրօնական Տօներ

**Կրօնական տօներ** , կրօնայ-դիցաբանական կարեւոր անցքերու, իրադարձութիւններու եւ անձնաւորութիւններու պատուին սահմանուած օրեր։ Կրօնական տօները պաշտամունքի կարեւոր մաս են եւ կը նշուին յատուկ արարողութիւններով, շուքով ու հանդիսաւորութեամբ, կ՚ուղեկցուին թատերական տեսարաններով, երգեցողութեամբ, երաժշտութեամբ, պարերով ու խնջոյքներով, երբեմն՝ զոհաբերութեամբ։ 

Կրօնական տօները առաջացած են նախնադարեան հասարակարգին մէջ՝ սերտօրէն առնչուելով մոգական արարողութիւններուն, տոտեմի պաշտամունքին եւ մարդոց հիմնական կենսապայմաններուն՝ երկրագործութեան (ցանք, արգասաւորում, բերքահաւաք), անասնապահութեան (բեղմնաւորում, ծին, կիթ), որսորդութեան։

Դասակարգային հասարակարգին մէջ կրօնական տօները ստացած են համապետական բնոյթ, ամփոփուած պաշտօնական տօնացոյցներուն մէջ։ Հեթանոսական Հայաստանի մէջ կրօնական տօներուն նուիրուած եղած են Նաւասարդին, հայոց դիցաբանի աստուածներուն (Արամազդ, Միհր, Վահագն, Տիր, Անահիտ, Աստղիկ, Նանէ)։ 

Քրիստոնէական եկեղեցւոյ կրօնական տօները հիմնականին հինկտակարանային եւ հեթանոսական տօներու ժառանգութիւն են։ Զատիկը՝ գարնանային օրահաւասարին տօնուող պասեքի, Հոգեգալուստը՝ Մովսէս մարգարէին աստծոյ 10 պատուիրաններու նուիրաբերման հին կտակարանային տօնի, Ծննդեան տօնը՝ եգիպտական Օսիրիսին, փոքրասիական Կիբելային կամ յունական Տիոնիսոսին նուիրուած ծննդեան տօներու վերափոխումն էր։ 

Քրիստոնէական կրօնական տօներուն նուիրուած են նաեւ Մարիամ Աստուածածնին, Յովհաննէս Մկրտիչին, Առաքեալներուն, սրբադասուած գործիչներուն։ 

Իսլամի կրօնական տօները նոյնպէս ժառանգուած են հեթանոսութենէն (Ղուրան-բայրամ, Ուրազա-պայրամ) կամ նուիրուած են Մուհամմետ մարգարէին (Մաւլիտ, Միրաջ)։ 

Քրիստոնէական եկեղեցիները կը նշեն համաքրիստոնէական, ինչպէս նաեւ իրենց պատմութեան, աւանդոյթին ու դոգմաներուն վերաբերող իւրայատուկ տօներ։ Հայաստանեայց առաքելական եկեղեցւոյ կրօնական տօներն են Այլակերպութիւնը (հեթանոսական Վարդավառը), Աստուածայայտնութիւնը, Խաչվերացը, Տեառնընդառաջը, Գրիգոր Լուսաւորիչին, Թարգմանչաց, Վարդանանց, սրբադասուած գործիչներու, համաշխարհային առաջին եւ երկրորդ պատերազմներու զոհերու, Սարդարապատի հերոսամարտին մէջ ինկածներու յիշատակին նուիրուած տօները եւ այլն։ 

Կրօնական տօներու նպատակն է հաւատացեալներուն մէջ ամրապնդել կրօնքի հեղինակութիւնը, «ապացուցել» եկեղեցւոյ կամ տուեալ կրօնական կազմակերպութեան հաւատարմութիւնը քարոզած գաղափարներուն։
Ստորոգութիւն:Կրօնական տօներ
Լեւոն Մելիքսէթ-Բէկ

**Լեւոն Մելիքսէթ-Բէկ** (), հայ աղբիւրագէտ, հնագէտ, բանասէր եւ թարգմանիչ։ Յայտնի է իբրեւ հայ-վրացական գրական ու պատմական կապերու նշանաւոր մասնագէտներէն մէկը։ 

## Կենսագրական գիծեր
Ծնած է  Թիֆլիս։ Սորված է մասնաւոր դպրոցի, իսկ 1899-1908ին՝ Թիֆլիսի ռէալական դպրոցին մէջ։

1909-1913-ին, Մելիքսէթ-Բէկ ուսանած է Օտեսայի համալսարանի իրաւաբանական ճիւղին մէջ, միաժամանակ հետեւելով նոյն համալսարանի պատմա-բանասիրական դասընթացքներուն։ Ուսումնառութեան ընթացքին յատուկ հետաքրքրութիւն ցուցաբերած է դէպի հնագիտութիւնը եւ այդ նպատակով ճամբորդած է Ռուսաստանի հայաբնակ վայրերը։

1914-ին ընտրուած է պատմութեան եւ հնութիւններու Օտեսայի ընկերութեան թղթակից անդամ։

Վերադառնալով Թիֆլիս, ան վարած է շարք մը պաշտօններ, ինչպէս Հայոց Ազգագրական Ընկերութեան խմբագրական մասնաժողովի անդամ եւ քարտուղար, Մոսկովեան Հնագիտական Ընկերութեան Կովկասեան բաժանմունքի անդամ, ապա գիտական քարտուղար, եւ վրաց լեզուի եւ պատմութեան դասախօս Թիֆլիսի երրորդ արական գիմնազիոնին մէջ։

1918 թուականէն մինչեւ կեանքի վերջը հայոց լեզու, ապա հայ գրականութեան պատմութիւն դասախօսած է Թիֆլիսի համալսարանին մէջ։ Հայաստանի պատմութիւն դասաւանդած է Պաքուի համալսարանին (1935), Քութայիսի մանկավարժական հիմնարկին (1937) եւ Գորիի մանկավարժական հիմնարկին (1947) մէջ։ Դասաւանդած է նաեւ Երեւանի համալսարանին մէջ։

1923-1930 թուականներուն Հայաստանի հնավայրերը ուսումնասիրող քանի մը արշաւախումբեը ղեկավարած է։ 1941-ին Վրաստանի գիտութեան վաստակաւոր գործիչի տիտղոսին արժանացած է, իսկ 1945-ին Հայաստանի Գիտութիւններու Ակադեմիայի թղթակից անդամ ընտրուած է։

1956-ին մասնակցած է Լեռնային Ղարաբաղի հնագիտական արշաւախումբի աշխատանքներուն։

1928 թուականին «Վարդապետք հայոց հիւսիսային կողմանց» խորագրով աւարտաճառը պաշտպանելով, ստացած է բանասիրական գիտութիւններու դոկտորի աստիճանը։

## Աշխատութիւններ
Մելիքսէթ-Բէկ մասնագիտացած է հնագիտութեան, հայ-վրացական յարաբերութիւններու, հայ միջնադարեան գրականութեան մէջ։ Գլխաւոր գործերն են.

* «Վարդապետք հայոց հիւսիսային կողմանց եւ անոնց ինքնութիւնը» (1928, վրացերէն),
* «Վրաց աղբիւրները Հայաստանի եւ հայերի մասին» (երեք հատոր՝ 1934, 1936, 1955),
* «Հայ գրողները եւ Վրաստանը» (գիրք 1, 1964)։

Ուսումնասիրած եւ հրատարակած է հայկական եւ վրացական մատենագրութեան բազմաթիւ բնագիրներ եւ վրացերէնի թարգմանած է Սայաթ Նովայի հայերէն խաղերը, ի  շարս այլ գործերու։

Ուսումնասիրած է նաեւ միջնադարեան վրացական եւ հայկական յուշարձանները։

Յայտնաբերած է 874 թուականի Սեւանի հայերէն արձանագրութիւնը, ուր առաջին անգամ կը յիշուի Երեւան բնակավայրը միջնադարեան վիմագիր աղբիւրներուն մէջ։

Մելիքսէթ-Բէկի հայերէն, վրացերէն եւ ռուսերէն հարիւրաւոր յօդուածներ ցրուած են պարբերական մամուլին մէջ։

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Հայ հնագէտներ
Ստորոգութիւն:Հայ բանասէրներ
Ստորոգութիւն:Հայ թարգմանիչներ
Կրկնագիր

thumb|«Եփրեմի ձեռագիր» կրկնագիրի էջերէն մէկը
**Կրկնագիր** կամ **պալիմփսեստ** (, πάλιν — *վերստին* եւ ψηστός — *քերուած*, ), մագաղաթի կամ, առաւել հազուադէպ, պապիրուսի ձեռագիր, որ գրուած է՝ լուացուելու կամ քերելու միջոցով ջնջուած աւելի հին գրութեան վրայ։ Կրկնագիր ձեռագիրներու ի յայտ գալը հետեւանք է հին ժամանակ մագաղաթի սղութեան։ 
Հնագոյն Կրկնագրերէն է «Եփրեմի ձեռագիրը» (V դար), որուն հին շերտը կը պարունակէ հատուածներ Հին եւ Նոր Կտակարաններու քանի մը գիրքերէն։ 1926 թ. ի յայտ եկաւ «Լեյտենի կրկնագիրը», որ կը պարունակէ Սոփոկլեսի ողբերգութիւններու գրութիւնները։ Լեյտենի կրկնագիրի վերականգնուած գրութիւնը կը համարուի մեզ յայտնի Սոփոկլեսի երկերու հնագոյն ամբողջական ձեռագիրը։

Կրկնագրերը արժէքաւոր աղբիւր են ինչպէս կորսուած համարուող պատմական եւ գրական երկերու յայտնագործման, այնպէս ալ յայտնի երկերու առաւել հին, այսինքն սկզբնական բնագիրին առաւել մօտիկ տարբերակներու բացայայտման համար։

Կրկնագրերու նկատմամբ գիտական հետաքրքրութիւն յառաջացած է 19-րդ դարու սկիզբը, երբ Վատիկանի գրադարանի տնօրէն, քարտինալ Անժելօ Մայէ յաջողեցաւ քիմիական նիւթերու օգտագործմամբ ընթեռնելի դարձնել եւ հրատարակել Կիկերոնի «De republica» երկը։

Ներկայիս կրկնագրերը կ'ընթերցուին թեքնիկական միջոցներու օգնութեամբ (ուլտրամանիշակագոյն լուսանկարի եւ լուսածիրի մէջ, ռենթկենեան ճառագայթի մէջ, թոմոկրաֆիա եւ այլն)։

## Յայտնի կրկնագրեր
[thumb|widthpx|[Codex Guelferbytanus A]]
* Իրաւունքի բնագաւառի գրութիւն պարունակող ամենայայտնի կրկնագիրը յայտնաբերուած է պատմաբան Պարթոլտ Գէորգ Նիպուրի կողմէ 1816 թ. Վերոնայի տաճարի գրադարանին մէջ։ Հիերոնիմոսի նամակներու գրութեան տակ պահպանուած է հռոմէացի իրաւաբան Գայոսի Institutiones աշխատութիւնը։
* *[[Եփրեմի ձեռագիր]] ( Codex Ephraemi Rescriptus)*, Ֆրանսայի ազգային գրադարան, Փարիզ: Կը պարունակէ 5-րդ դարուն գրուած յունարէն Հին եւ Նոր Կտակարաններու քանի մը գիրքերու գրութիւնները, որոնց վրայ 12-րդ դարուն գրուած են Եփրեմ Ասորիի ճառերը։ 

## Ծանօթագրութիւն

## Գրականութիւն

* Եոստ Կիպերթ, Հայերէն Կրկնագրերը՝ լուսապատկերային ու հաղորդիչ լոյսի կիրարմամբ լուսանկարման ներքոյ, 2022:
Յիշատակարան

մինի|Նարեկի յիշատակարան, ուր նշուած է տպագրութեան հեղինակին եւ տարեթիւին մասին:
մինի|Յիշատակարան (տպագրուած 1471 թուականին)

**Յիշատակարան**, ձեռագիր բնագիրներու վերջաւորութեան եւ ազատ տեղերու մէջ եղած արձանագրութիւն։

## Նկարագրութիւն
Յիշատակարանին մէջ ներկայացուած են տուեալ ձեռագիրի ստեղծման հանգամանքները, յաճախ նաեւ՝ տուեալ ժամանակաշրջանի անցուդարձերը, կենսագրական տեղեկութիւններ ձեռագիրը արտագրողի, կազմողի, ծաղկողի, պատուիրողի եւ ուրիշներու մասին։ 
Յիշատակարան ձգած են ձեռագրեր ընդօրինակող գրիչները, մանրանկարիչները, կազմողները, ստացողները եւ բոլոր անոնք, որոնք այս կամ այն կերպ առնչուած են տուեալ ձեռագիրին։ 
Յիշատակարանները ստեղծուած են վիմագիր արձանագրութիւններու օրինակով ու հետնութեամբ եւ տարածուած են յատկապէս հնագոյն քրիստոնեայ ժողովուրդներու՝ յոյներու, հայերու, ասորիներու շրջանին։ 
Յիշատակարանները ամէնէն աւելի զարգացած եւ ծաւալուած են հայ իրականութեան մէջ՝ ձեռք բերելով իւրայատուկ պատմագրական տեսակի արժէք։

Հայ ձեռագրական յիշատակարանը, սկիզբ առնելով V դարու եւ մեծ վերելք ապրելով XIII—XV դարերուն, յարատեւած է մինչեւ XVIII դար։ Պատմական հաւաստի վաւերագրեր ըլլալով հանդերձ՝ հայկական ձեռագրերու յիշատակարանները արտայայտած են նաեւ ժամանակի գեղարուեստական ճաշակն ու մտածողութիւնը, նոյնիսկ՝ հարստացուցած են միջնադարու հայ քերթուածն ու արձակը։
Յիշատակարանները իրենց բովանդակութեամբ հանդիսացած են սկզբնաղբիւրներ՝ ուսումնասիրութիւն կատարողներուն համար:

## Նմոյշներ հայ գրիչներու յիշատակարաններէն
Գրիչ Յովհաննէս Մանկասարենցի (1419-1505) աշակերտը՝ Զաքարիան, որ շարունակած է ընդօրինակել անոր կիսատ ձգած վերջին ձեռագիրը, իր ուսուցիչին մասին ձգած է հետեւեալ յիշատակարանը.
«ՀԲ(72) տարի՝ ամառն եւ ձմեռն, գիշերն ու ցերեկ ի գրել եկաց: Որ գրեալ եղեւ ձեռամբ նորա Խ(40) Այսմաւուրք եւ Տարեգիրք, իսկ փոքր գիրք՝ Տետր եւ Աղօթամատոյց, Շարակնոց եւ Սաղմոսարան, Մաշտոց եւ Գանձատետր՝ Ծ-Կ(50-60), եւ այլ աւելի, եւ Աւետարանս՝ ԼԲ(32): Եւ զայս գլուխս [գրեաց] ի ծերութեան ժամանակիս, որ աչք չէր հայիլ եւ ձեռքն կու դողայր, բազում չարչարանօք հազիւ կարաց աւարտել, եւ այլ չկարաց գրիչ բռնել մինչ ի վախճանս, որ հանգեաւ ի Քրիստոս ՁԶ(86) ամաց»:

«Լաւ եւ խնամքով պահեցէք [գիրքը], որովհետեւ գիրքը մարդու հոգի է եւ կեանք»:

«Կ'աղաչեմ բոլորին չմեղադրել գիրիս խոշորութեան համար: Այս երկու տարի է, որ աչքս վատացած է, աչք (ակնոց) կը դնեմ ու կը գրեմ»:
Ոչբռնութեան Միջազգային Օր

**Ոչբռնութեան միջազգային օրը** (ՄԱԿ-ի լեզուներով. անգլ.՝ International Day of Non-Violence, սպ.՝ Día Internacional de la No Violencia, չինարէն՝ 国际非暴力日, ռուս.՝ Международный день ненасилия, ֆր.՝ Journée internationale de la non-violence) կը նշուի 2 Հոկտեմբերին՝ Մահաթմա Կանտիի ծննդեան օրը։

2004 թուականի Յունուարին իրանցի Նոպելեան մրցանակակիր Շիրին Էպատին ընդունած է Մումպայի մէջ տեղի ունեցած համաշխարհային սոցիալական համաժողովին արտասահմանցի ուսանողներուն հինտի ուսուցանող դասախօսի՝ ոչբռնութեան միջազգային օրը Փարիզի մէջ կայացնելու առաջարկը։ Այս գաղափարը աստիճանաբար գրաւած է Հնդկաստանի Քոնկրեսի կուսակցութեան որոշ առաջնորդներու հետաքրքրութիւնը, մինչեւ 2007 թուականի Յունուարին Նիւ Տելհիի մէջ չընդունուեցաւ Սաթեագրահի խորհրդաժողովի բանաձեւը, որ նախաձեռնած էր հնդկական ազգային քոնկրեսի նախագահ եւ Միացեալ յառաջդիմական դաշինքի նախագահ Սոնիա Կանտին եւ արքեպիսկոպոս Տեսմոնտ Տուտուն, որ կոչ ըրած էր Միացեալ Ազգերու Կազմակերպութեան ընդունիլ այդ գաղափարը։

15 Յունիս 2007-ին Միացեալ Ազգերու Կազմակերպութեան գլխաւոր ասամբլեան քուէարկած է 2 Հոկտեմբերը Ոչբռնութեան միջազգային օր հռչակելու օգտին։ ՄԱԿ-ի գլխաւոր ասամբլեայի բանաձեւը խնդրած է ՄԱԿ-ի համակարգի բոլոր անդամներուն 2 Հոկտեմբերը նշել «պատշաճ կերպով եւ տարածել ոչբռնութեան ուղերձը, ինչպէս՝ հասարակութեան լուսաւորութեան եւ իրազեկման միջոցով»։

Նիւ Եորքի մէջ ՄԱԿ-ի փոստային վարչակազմը յատուկ ծրար  պատրաստած է ի յիշատակ այդ իրադարձութեան՝ ՄԱԿ-ին առընթեր Հնդկաստանի մշտական ներկայացուցչութեան Հնդկաստանի դեսպանի խնդրանքով։

## Տես նաեւ

* Խաղաղութեան միջազգային օր
* Մարդոց համերաշխութեան միջազգային օր

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Միջազգային օրեր
Ստորոգութիւն:ՄԱԿ-ի միջազգային օրեր
Չափագիտութեան Համաշխարհային Օր

**Չափագիտութեան համաշխարհային օր**, միջազգային մասնագիտական տօն։Կը նշուի 20 Մայիսին։ Սահմանուած է Կշիռներու եւ չափումներու միջազգային կոմիտէի կողմէ 1999 թուականի Հոկտեմբերին՝ կոմիտէի 88-րդ նիստին։

## Պատմութիւն
link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Microarcsecond_testbed.jpg|մինի|237x237փքս|Renaud Goullioud՝ ՆԱՍԱ-ի մէջ Ռէակտիվ շարժման լաբորատորիային մէջ ծրագրի ղեկավար
20 Մայիս 1875-ին Փարիզի մէջ կայացած դիւանագիտական-չափագիտական կոնֆերանսին 17 երկրի ներկայացուցիչներու կողմիէ ստորագրուեցաւ յայտնի մեթրային հռչակագիրը՝ առաջին միջկառավարական համաձայնագիրը գիտատեխնիկական համագործակցութեան մասին, որ հիմք դրաւ միակ միջազգային չափագիտական տարածութեան ստեղծման։ Պայմանագրի բազմակողմանի ստորագրումը մեծ մասամբ հնարաւոր դարձած է ռուս գիտնականներու, մասնաւորապէս` Տիմիթրի Մեետելեւի եւ ակադէմիկոսներ Օ.Վ. Ստրուվէի, Գ.Ի. Վիլատայի եւ Բ.Յակոբիի ջանքերու շնորհիւ։

Չափագիտութեան համաշխարհային օրուայ նախաշեմին մամուլին մէջ կը հրապարակուի չափ ու կշիռի միջազգային բիւրոյի տնօրէնի ուղերձը (2013 թուականէն այդ պաշտօնը կը զբաղեցնԷ Մարթին Միլթոնը) չափագիտական հանրութեան։

## Տոնի կարգախօսներ

* **2005՝** «Համաշխարհային վստահութիւնը հետազօտութեան միջոցով Միաւորներու միջազգային համակարգի շրջանակներուն մէջ»
* **2006՝** «Չափագիտութիւնը՝ ի նպաստ ամբողջ աշխարհի»
* **2007՝**  «Չափումներ մեր միջավայրին մէջ»
* **2008՝** «Ողոմպիական խաղերը անհնար են առանց չափումներու»
* **2009՝** «Չափումներ առեւտրի մէջ»
* **2010՝** «Չափումներ գիտութեան եւ տեխնիկայի մէջ։ Կամուրջ դէպի նորարարութիւն»
* **2011՝** «Չափումներ քիմիայի մէջ։ Քիմիական չափումներ մեր կեանքի, մեր ապագայի համար»
* **2012՝** «Չափագիտութիւն անվտանգութեան համար»
* **2013՝** «Չափումներ առօրեայ կեանքին մէջ»
* **2014՝** «Չափումները եւ էներգէտիկ գլոբալ խնդիրը»
* **2015՝** «Չափումներ եւ լոյս»
* **2016՝** «Չափումներ դինամիկ աշխարհին մէջ»
* **2017՝** «Չափումներ փոխադրամիջոցներու համար»
* **2018՝** «Մշտական զարգացման մէջ՝ Միաւորներու միջազգային համակարգ»
* **2019՝** «Չափման միաւորներու միջազգային համակարգը սկզբունքօրէն աւելի լաւ է» (անգլ.՝ The International System of Units — Fundamentally better»)
* **2020՝** «Չափումներ համաշխարհային առեւտրի համար» (անգլ.՝ Measurements for global trade)
* **2021՝** «Չափումներ առողջութեան համար»

## 2015
2015 թուականին չափագիտութեան համաշխարհային օրը տեղի ունեցած է «Չափումներ եւ լոյս» կարգախօսի ներքոյ, քանի որ 2015 թուականը ՄԱԿ-ի Գլխաւոր ասամբլեայի կողմէ հռչակուած է լոյսի միջազգային տարի։

## Ծանօթագրութիւններ


## Գրականութիւն

* *Кравченко Ю. В.* 20 мая — профессиональный праздник метрологов // Мир измерений. — 2004. — № 8. — С. 104—105.
* *Крутиков В. Н.* Навстречу всемирному дню метрологии // Главный метролог. — 2006. — № 2. — С. 2.

## Արտաքին յղումներ

* World Metrology Day Պաշտօնական էջ
Ստորոգութիւն:Մասնագիտական տօներ
Ստորոգութիւն:Միջազգային օրեր
Ստորոգութիւն:Չափագրում
Մանուկ Աբեղեանի Անուան Գրականութեան Ինստիտուտ

**Մանուկ Աբեղեանի Անուան Գրականութեան Ինստիտուտ**, Հայաստանի գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի գիտահետազօտական ինստիտուտ։
thumb|Գրականութեան Ինստիտուտի ցուցատախտակ

## Պատմութիւն
Իստիտուտը կը գործէ 1943 թուականէն սկսեալ։ Ստեղծուած է 1938 թուականէն գոյութիւն ունեցող Արմֆանի գրականութեան եւ լեզուի ինստիտուտի հիմքին վրայ։ 1944 թուականէն կը կրէ Մանուկ Աբեղեանի անունը։ 
Իստիտուտը ունի վեց բաժին՝ հայ հին ու միջին դարերու, նոր շրջանի եւ սովետահայ գրականութիւններու, դասական գրողներու երկերու գիտական հրատարակութեան, գրականութեան տեսութեան եւ գրական առնչութիւններու, որոնք կը ներկայացնեն ինստիտուտի գիտահետազօտական աշխատանքի հիմնական ուղղութիւնները։

Ինստիտուտը հրատարակած է հայ դասականներ Կոստանդին Երզնկացիի, Յովհաննէս Երզնկացիի, Խաչատուր Կեչառեցիի, Յովհաննէս Թլկուրանցիի, Մկրտիչ Նաղաշի, Գրիգորիս Աղթամարցիի, Խաչատուր Աբովեանի, Յակոբ Պարոնեանի, Միքայէլ Նալպանտեանի, Գաբրիէլ Սունդուկեանի, Ռափայէլ Պատկանեանի, Պետրոս Դուրեանի, Յովհաննէս Յովհաննէսեանի, Յովհաննէս Թումանեանի, Յակոբ Յակոբեանի, Մանուկ Աբեղեանի, Եղիշէ Չարենցի, Ակսել Բակունցի, Դերենիկ Դեմիրճեանի երկերու քննական բնագրերը։ Հրատարակած է «Սասունցի Դաւիթ» ժողովրդական էպոսի համահաւաք բնագիրը, հայ նոր գրականութեան պատմութիւնը (5 հատորով) եւ խորհրդահայ գրականութեան պատմութիւնը (2 հատորով, նոյնը՝ ռուսերէն 1 հատորով)։ 

Ինստիտուտը կը հրատարակէ Գրականագիտական հանդէս , որ կը բովանդակէ երեք լեզուներով (հայերէն, անգլերէն, ռուսերէն) յօդուածներ, հետեւեալ ենթավերնագիրներով.-
*Պատմութիւն Եւ Տեսութիւն
*Քննադատութեան Պատմութիւն Եւ Տեսութիւն
*Համաշխարհային Գրականութեան Պատմութիւն Եւ Տեսութիւն
*Թարգմանութեան Տեսութիւն
*Արուեստ
*Մատենագիտական
*Մշակութաբանական
*Գեղագիտական
*Յոբելիանական եւ այլն:

Ինստիտուտի գիտական խորհուրդը կը շնորհէ բանասիրական գիտութիւններու գիտական աստիճաններ ու կոչումներ։

## Ծանօթագրութիւններ
Մարդու` Տիեզերք Թռչելու Միջազգային Օր

link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:The_Soviet_Union_1964_CPA_3014_stamp_(Space_Exploration._Gagarin_and_Vostok_1).jpg|մինի|260x260փքս|'''ԽՍՀՄ փոստային նամականիշ № 3014, (տիեզերագնացներու միջազգային օր, 1964 թուական), Եուրի Ալեքսէյի Կակարին'''
**Մարդու` տիեզերք թռչելու միջազգային օր** (ՄԱԿ-ի այլ պաշտօնական լեզուներով՝ անգլ.՝ International Day of Human Space Flight, սպ.՝ Día Internacional de los Vuelos Espaciales Tripulados, ֆր.՝ Journée internationale du vol spatial habité), միջազգային մակարդակի յիշարժան տարեթիւ՝ ի յիշատակ մարդկութեան համար տիեզերական դարաշրջանի մեկնարկի։ Կը նշուի ամէն տարի՝ 12 Ապրիլին։

## Նկարագրութիւն
Յիշատակային «Մարդու` տիեզերք թռչելու միջազգային օր» ամսաթուի որոշումը ընդունուած Է 7 Ապրիլ 2011-ին՝ ՄԱԿ-ի գլխաւոր ասամբլեայի 65-րդ նստաշրջանի (օրակարգի 50-րդ կէտը խաղաղ նպատակներով տիեզերական տարածութեան օգտագործման միջազգային համագործակցութիւնն է)։

Անցկացման ամսաթիւը նուիրուած է 12 Ապրիլ 1961-ին մարդու՝ տիեզերք առաջին թռիչքին, որ կատարած է Խորհրդային Միութեան քաղաքացի Եուրի Ալեքսէյի Կակարինը «Վոստոկ-1» տիեզերանաւով։

## Տես նաեւ

* Տիեզերագնացութեան Օր
* Եուրեւեան Գիշեր

## Ծանօթագրութիւններ


## Գրականութիւն

* Резолюция, принятая Генеральной Ассамблеей 7 апреля 2011 года : 65/271. Международный день полета человека в космос : Шестьдесят пятая сессия. Пункт 50 повестки дня / Генеральная Ассамблея; 85-e пленарное заседание, 7 апреля 2011 года. — Организация Объединенных Наций, 2011. — 21 յունիսի. — A/RES/65/271.

## Արտաքին հղումնե

* Ապրիլի 12-ը տիեզերք մարդու թռիչքի միջազգային օրն է : Պատմական իրադարձութիւն, որ ճանապարհ կը բանայ տիեզերական տարածութեան հետազոտման համար՝ ի շահ ողջ մարդկութեան. — ООН.

* [http://17+ (Best) International Day of Human Space Flight 2020: Quotes, Theme, History, Facts, Images, Photos, Wallpaper // WpLINEQuotes. — 2020. — 11 April.](http://17+&#x20;(Best)&#x20;International&#x20;Day&#x20;of&#x20;Human&#x20;Space&#x20;Flight&#x20;2020:&#x20;Quotes,&#x20;Theme,&#x20;History,&#x20;Facts,&#x20;Images,&#x20;Photos,&#x20;Wallpaper&#x20;//&#x20;WpLINEQuotes.&#x20;—&#x20;2020.&#x20;—&#x20;11&#x20;April.)
Ստորոգութիւն:ՄԱԿ-ի միջազգային օրեր
Ստորոգութիւն:Տօն օրեր
Ստորոգութիւն:Տիեզերագնացութիւն
Ստորոգութիւն:Միջազգային օրեր
Ստորոգութիւն:ՄԱԿ
Ստորոգութիւն:Տիեզերական տարածութիւն
Ստորոգութիւն:Ոչ պաշտօնական Տօներ
Չուող Թռչուններու Համաշխարհային Օր

**Չուող թռչուններու համաշխարհային օրը** (World Migratory Bird Day; WMBD) կը նշուի Մայիս ամսուայ իւրաքանչիւր երկրորդ շաբաթ, կամ երկրորդ կիրակի օրը՝ ԱՄՆ Կոռնելի համալսարանի թռչնաբաններու խնդրանքով՝ 1993 թուականներուն։ Եւ չնայած այսմիջազգային տօն է, բայց ասոր վերաբերող միջոցառումներ տեղի կ՚ունենան հիմնականին Հիւսիսային Ամերիկայի մէջ։ Միջոցառման նպատակը կը հանդիսանայ հասարակութեան ուշադրութիւնը հրաւիրել գլոբալ էկոլոգիական փոփոխութիւններուն, որոնք կը քայքայեն ամառնային եւ ձմեռնային չուող թռչուններու արեալի էկոհամակարգը, ինչպէս նաեւ նպատակ ունին վերականգնելու չուող թռչուններու բազմացման, չուելու, ձուադրման համար անհրաժեշտ բնական պայմանները։

2016 թուականէն սկսած՝ տօնը նշուած է 10 Մայիսին։

Չուող թռչուններու համաշխարհային օրը (WMBD) կը հանդիսանայ ամէնամեայ իրազեկման միջոցառումներու շարք, որոնց նպատակն է ընդգծել, որ անհրաժեշտ է պահպանել չուող թռչուններուն եւ անոնց կացութեան վայրերը։ Այս շատ արդիւնաւետ գործիք կը հանդիսանայ, կ՚օգնէ տեղեկութիւններ ունենալ չուող թռչուններուն սպառնացող վտանգներու, անոնց էկոլոգիական նշանակութեան մասին, անոնց պաշտպանութեան համար կոչ կ՚ընէ  միջազգային համագործակցութեան։

Ամէն տարի WMBD տօնի կապակցութեամբ ամբողջ աշխարհոին մէջ կը կազմակերպուին այնպիսի հասարակական միջոցառումներ, ինչպիսին են թռչուններու տօնը, տարբեր կրթական ծրագիրներ, ցուցահանդէսներ եւ էքսկուրսիաներ՝ թռչուններուն հետեւելու համար։ Տարբեր պետութիւններու մէջ այս միջոցառումները կարող են տեղի ունենալ տարուայ ցանկացած եղանակի, քանի որ չուելու շրջանը տարբեր երկիրներու մէջ տարբեր եղանակներու կ՚ըլլայ։ Սակայն տօնակատարութեան գլխաւոր օրը 10 Մայիսն է։

Դեռ 1918 թուականին ստորագրուած է «Չուող թռչուններու մասին միջազգային պայմանագիրը», որ սակայն չի լուծեր չուող թռչուններու հետ կապուած խնդիրները։

Չուող թռչուններու տաս տեսակէն մէկ տեսակը գրեթէ ոչնչացման եզրին է։

## Ծանօթագրութիւններ


## Արտաքին յղումներ

* Официальный сайт проекта (англ) 
* Всемирный день перелетных птиц | РИА Новости. 11.05.2013
Ստորոգութիւն:Տօներ այբբենական կարգով
Ստորոգութիւն:Միջազգային օրեր
Ստորոգութիւն:Թռչնաբանութիւն
Սիէլ Տուպայ Մարինա Հիւրանոց

**Սիէլ Տուպայ Մարինա Հիւրանոց (Ciel Dubai Marina)**, աշխարհի ամենաբարձր հիւրանոցը, որուն բացումը կատարուեցաւ 15 նոյեմբեր 2025-ին:

## Նկարագրութիւն
377 մեթր բարձրութեամբ կառուցուած Սիէլ Տուպայ Մարինա հիւրանոցը աշխարհի ամենաբարձր հիւրանոցն է: 
Հիւրանոցին կառոյցը «The First Group»-ի կողմէ մշակուած է եւ «InterContinental Hotels Group»-ի «Vignette Collection»-ի ներքոյ շահագործուող 82 յարկանի աշտարակը կը գերազանցէ Շէյխ Զայէտ ճանապարհին վրայ գտնուող «Gevora» հիւրանոցին: 

Հիւրանոցը կը համալրէ Տուպայի բարձրայարկ հիւրընկալութեան տեսարժան վայրերու աճող ցանկը եւ կ'ընդգծէ քաղաքի շարունակական ուշադրութիւնը զբօսաշրջութեան ոլորտին մէջ: 

Մրցանակակիր «NORR» ճարտարապետական ընկերութեան կողմէ նախագծուած ապակեպատ աշտարակը կառուցուած է տպաւորիչ կեդրոնական նախագաւիթի շուրջ, որ ներքին բաժինները կ'օժտէ բնական լոյսով: Հիւրերը կրնան վայելել տանիքին դիտահարթակը, ուրկէ կը բացուի Տուպայի տեսարժան վայրերը, յատկապէս՝ Պուրճ Ալ-Արապի եւ Այն Տուպայի 360 աստիճանի տեսարանը: 

Հիւրանոցը նաեւ կը նուաճէ Կինէսի համաշխարհային նոր մակարդակ՝ աշխարհի ամենաբարձր անվերջ լողաւազանը եւ ամենաբարձր ակումբը պարունակելով: 76 յարկ բարձրութեան վրայ գտնուող «Tattu Sky» լողաւազանը կը գերազանցէ «Address Beach Resort»-ի նախորդ նուաճումը՝ 294 մեթր: Քանի մը յարկ վեր գտնուող «Tattu Sky Lounge»-ով, որ կը գտնուի 81-րդ յարկին վրայ, կը գործէ աշխարհի ամենաբարձր ակումբը: 

Հիւրանոցի 1004 սենեակներն ու համարները կը տարածուին 82 յարկերու վրայ: Բացման գիները կը սկսին 1310 տիրհամով մէկ գիշերուայ համար, մինչդեռ յատուկ համարներու գիները կը բարձրանան մինչեւ շուրջ 2400 տիրհամի՝ վերի յարկի հիւրասենեակ մուտք ունեցող աւելի մեծ սենեակներուն համար:

## Ծանօթագրութիւններ
Մարմնավաճառութիւն

**Մարմնավաճառութիւն**, սեռական ծառայութիւններու մատուցում որեւէ անձերու վարձատրման պայմանով ակտ կամ սովորութիւն։ Նման սեռական կապի համար վարձատրուող անձը կը կոչուի մարմնավաճառ(ուհի)։ Մարմնավաճառութիւնը սեռական արդիւնաբերութեան ճիւղերէն մէկն է։ Մարմնավաճառութեան իրաւական կարգավիճակը կը տարբերի ըստ երկիրներու, սկսելով պատժուող յանցագործութենէ. վերջացնելով օրինական կերպով կարգաւորուող մասնագիտութեան։ Մարմնավաճառութենէն ստանող ամէնամեայ եկամուտը կը կազմէ աւելի քան $100 միլիարտ։ Ամէնատարածուածը կանանց մարմնավաճառութիւնն է։ Երբեմն մարմնավաճառութիւնը կը համարուի «աշխարհի հնագոյն մասնագիտութիւն»։

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Մարմնավաճառութիւն
Ստորոգութիւն:Մարդու սեռականութիւն
Եթովպիական Ուղղափառ Եկեղեցի

**Եթովպիական Ուղղափառ Եկեղեցի**, Արեւելեան ուղղափառ ոչ-Քաղկեդոնական եկեղեցիներու ընտանիքին կը պատկանի, սկիզբ առած է 330 թուականին՝ Աքսումի թագաւորութեան կողմէ քրիստոնէութեան ընդունմամբ:

[thumb|right|Եթովպական եկեղեցւոյ աթոռանիստ Սուրբ Երրորդութեան Մայր Տաճարը [Ատիս Ապապայի մէջ:]]

## Նկարագրութիւն
**Եթովպիական Ուղղափառ Եկեղեցին** (, *Yäityop'ya ortodoks täwahedo bétäkrestyan*), Արեւելեան հնագոյն եկեղեցիներէն ամենամեծն է։ 
Նախքան եւրոպական գաղութացումը Ենթասահարայի մէջ ծագած քանի մը քրիստոնէական եկեղեցիներէն մէկն էր։ 
Եթովպիական Ուղղափառ Եկեղեցին սկիզբ առած է 330 թուականին՝ Աքսումի թագաւորութեան կողմէ քրիստոնէութեան ընդունմամբ։ 
Եթովպիայի եկեղեցին ունի 36-51 միլիոն հետեւորդ։ 

Եկեղեցիներու Համաշխարհային Խորհուրդի հիմնադիր անդամ է։ 

Եթովպիական Ուղղափառ Եկեղեցին հաղորդակցութեան մէջ է Արեւելեան հնագոյն եկեղեցիներու հետ (Էրիթրէական ուղղափառ եկեղեցի, Ղպտի ուղղափառ եկեղեցի, Մալանկարա ուղղափառ ասորական եկեղեցի, Հայ առաքելական եկեղեցի եւ Ասորական ուղղափառ եկեղեցի)։ Դաւանակից այս եկեղեցիները կը կոչուին՝ Արեւելեան Ուղղափառ Ոչ-Քաղկեդոնական Եկեղեցիներ, որովհետեւ կ'ընդունին լոկ առաջին երեք Տիեզերական Ժողովները եւ կը մերժեն 451-ին գումարուած Քաղկեդոնի Դ. Տիեզերական Ժողովը: Անոնք ունին իրենց սեփական հոգեւոր պետերը, յառաջ կը տանին ինքնուրույն գործունէութիւն մը, կը գործածեն իրենց ազգային լեզուները եւ կը նկատուին միաբնակ եկեղեցիներ:

Եթովպիական Ուղղափառ Եկեղեցին 4-րդ դարու առաջին կէսէն մինչեւ ինքնավարութիւն ստանալը՝ 1959 թուական, եղած է Ալեքսանդրիայի Ղպտի ուղղափառ եկեղեցւոյ վարչական մէկ մասը։

Եկեղեցւոյ հիմնադիրը կը նկատուի Սուրբ Ֆրումենտիոսը: Եկեղեցին ինքնաճանաչում ստացած է 1959-ին: Կեդրոնն է՝ Եթովպական եկեղեցւոյ աթոռանիստ Սուրբ Երրորդութեան Մայր Տաճարը, Ատիս Ապապայի մէջ: Եկեղեցական արարողութիւնները կը կատարուին Ամհարերէն, Ջեզ, Տիգրայերէն, Օրոմօ լեզուներով:

## Ծանօթագրութիւններ
Յովհաննէս Պատկանեան

**Յովհաննէս Գաբրիէլ Պատկանեան** (), հայ գեղանկարիչ։ Ան Գաբրիէլ Պատկանեանի որդին է, գրող Ռափայէլ Պատկանեանի աւագ եղբայրը եւ գեղանկարչուհի Եղիսաբէթ Պատկանեանի հայրը։

## Կենսագրութիւն
Յովհաննէս Պատկանեանը ուսումը ստացած է Փեթերզպուրկի գեղարուեստի ակադեմիայէն ներս։ Անոր գործերէն են՝ «Գրիգոր Լուսաւորիչը կը մկրտէ Տրդատին», «Յովհաննէս Մկրտիչ», «Գամառ Քաթիպաների» (7) շապիկները, Դանիէլ Տեֆոյի «Ռոպինսոն Քրուզօ» գիրքի նկարազարդումը, Մատթէոս Ա. կաթողիկոսի դիմանկարները, որոնք բազմացուած եւ վաճառուած են։ Իր աղջկան՝ Ելիզաւետայի (Եղիսաբէթի) հետ նկարազարդած է Վարշաւայի եւ Գորիի հայկական եկեղեցիները։

Նկարիչ Յովհաննէս Պատկանեանը, գրող Ռափայէլ Պատկանեանի աւագ եղբայրն է։ Վարդան Մամիկոնեանի՝ «Վանյուշի»  խոստացած պատկերը լոյս տեսած է միայն 1863 թուականին՝ որպէս հայր Պատկանեանի «Քաջն Վարդան Մամիկոնեան» պատմական բանաստեղծութեան նկարազարդում։ Այս է այն ծանոթ պատկերը, որ մեր օրերուն մանր տարբերութիւններով այնքան բազմապատկուած է, որ կարծես կորսնցուցած է հեղինակին եւ պոկվուած է իր ստեղծման պատմական պայմաններէն։

Պատկանեաններու գերդաստանը շատ յայտնի էր ո՛չ միայն իրենց քաղաքին մէջ, այլ ամբողջ Կովկասի մէջ։ Հայրը՝ Գաբրիէլ Պատկանեանը գրող է: Աւագ եղբայրը՝ գրող Ռափայէլ Պատկանեանին:ԱՆ եղած է իր աղջկան՝ Եղիսաբէթի, որ նոյնպէս նկարիչ է, առաջին ուսուցիչը եւ ներշնչման աղբիւրը: 

Ղազարոս Աղայեան կը վկայէ իր մասին. «Յովհաննէսը Պատկանեաններու մէջ միակ գործնական տաղանդն էր։ Ան չէր հաւներ գրողներուն, մանաւանդ բանաստեղծներուն, անոնց կը համարէր անխելք ու արսըզ, այդպէս ալ կ'անուանէր Ռափայէլին»։

## Մատենագրութիւն
* Միքայէլ Նալպանտեան, Երկեր, հատոր 4, Երեւան, 1949 թ.։

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Անձինք այբբենական կարգով
Ստորոգութիւն:1828 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Նոր Նախիջեւան ծնածներ
Ստորոգութիւն:Քանդակագործներ այբբենական կարգով
Ստորոգութիւն:Հայ նկարիչներ
Ստորոգութիւն:1900 մահեր
Ստորոգութիւն:Գեղանկարիչներ
Քալամոս, Լեֆքատա

**Քալամոս․** Յոնեական ծովուն կղզիակ, մաս կը կազմէ Թիլեվոյիդես կղզեխումբին, Փրիկիբոնիսիա։ Կը գտնուի Լեֆքատային արեւելեան ափերուն եւ Էթոլոաքարնանիային միջեւ։ Բնակչութեան թիւը 342 է, ըստ 2021-ի մարդահամարին։ 

ձախից|մինի|Քալամոս կղզին

## Տեղեկութիւններ
Մեղանիսի մաս կը կազմէ Թիլեվոյիդես կղզեխումբին, որ կը պատկանի Փրիկիբոնիսիա Լեֆքատաս կղզեխոմբին։ Տարածութիւնն է 24․964ք², իսկ ծովու մակերեսէն բարձրագոյն կէտը՝ Վունի՝ 745 մեթր է։ 

Կղզին կը գտնուի Էթոլոաքարնանիային Միթիքաս գիւղին դիմացը հարաւ։ Լեռնային կղզի է եւ ծանօթ է իր գեղեցիկ ծովափներուն համար։  
ձախից|մինի|Յոնեական կղզիակները
Բնակչութիւնը հողագործութեամբ, անասնապահութեամբ, ձկնորսութեամբ եւ վերջին տարիներուն՝ զբօսաշրջիկութեամբ կը զբաղի։

Կղզին հասանելի է Էթոլոաքարնանիային միջոցով․ Միթիքասէն նաւակներով երթեւեկութիւնը յաճախակի է։

Ըստ Սրապոնի հնադարին Քալամոս կը պատկանէր այդպէս կոչուած Թաֆյես Նիսուս կղզեխումբին մնացեալ կղզիներուն հետ, ինչպէս օրինակ՝ Մեղանիսի, Քասթոս, Աթոքոս, Արքուդի (որոնք կը գտնուին Աքարնանիային եւ Լեֆքատային միջեւ)։

Կղզին բնակուած է Նոր Քարէ դարու ժամանակաշրջանէն։ Ինչպէս նաեւ Միկինեան, Դասական շրջանին, Մակեդոնական թագաւորութեան, Հռոմէական, Բիւզանդական ժամանակաշրջաններուն։ Քալամոս հետեւած է Լեֆքատայի պատմութեան ընթացքը, եւ Լեֆքատայի ու Իթաքիի Արքեպիսկոպոսութեան։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Κάλαμος 2.jpg|Քալամոս․ Վունի գագաթը
Պատկեր:Beach IMG 6385.JPG - panoramio.jpg|Քալամոս, ծովափ
Պատկեր:Kalamos Island 1.jpg|Քալամոս, Միքիթասէն դիտուած
Պատկեր:Greece - Ionian smaller islands - Kalamos and Kastos - Aerial View 3 (Feb 2021).jpg|Քալամոս եւ Քասթոս
Պատկեր:Kalamos Town 1.jpg|Քալամոս


   

## Տե՛ս նաեւ
*Փրիկիբոնիսիա Լեֆքատաս (կղզեխումբ)
*Լեֆքատա

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Թիլեվոյիդես կղզեխումբ
Ստորոգութիւն:Յոնեական կղզիներ
Ստորոգութիւն:Յունաստանի կղզիներ
Ստորոգութիւն:Յունաստանի կղզիներ այբենական կարգով
Ստորոգութիւն:Կղզիներ ըստ երկիրի
Ստորոգութիւն:Կղզիներ