Երուսաղէմի Մաղրէպցիներուն Թաղամասը

alt=Ալ-Մաղարիպա Մաղրէպցիներուն թաղամասը 1898-էն 1946: Նկարի յատակին «Ժայռի Գմբէթ»-ը (قبّة الصخرى)։|մինի|«Հայյ Ուլ-Մաղարիպա»՝ Մաղրէպցիներուն Թաղամասը 1898-էն 1946: Նկարի յատակին «Ժայռի Գմբէթ»-ը (قبّة الصخرة)։
**Մաղրէպցիներուն** **Թաղամասը** (Արաբերէն՝ حارة المغاربة, *Հ'արաթ* *Ուլ*-*Մաղարիպա*) (Անգլերէն՝ Mughrabi Quarter) (Եբրայերէն՝ שכונת המוגרבים, *Շխունաթ* *հաՄուկէրւիմ*)։ Պաղեստինի Երուսաղէմ քաղաքի հին թաղամասներէն մին էր, որ կը գտնուէր հին քաղաքին հարաւ-արեւմտեան կողմը, հիմնուած ԺԲ (12-րդ) դարուն։ 

«Մաղրէպցիներուն թաղամաս»-ը սահմանակից էր «*Ալ-Ագսա*» (الأقصى) մզկիթի համալիրին արեւելեան կողմէն (Հրեաները զայն կը կոչէն՝ «Տաճարի Լեռ»), հարաւի կողմէն Հին Քաղաքին պարիսպներուն ներառեալ «Մաղրէպցիներու Դուռը» (Արաբերէն՝ باب المغاربة, *Պապ Ուլ-Մաղարիպա*), եւ «Հրեական Թաղամաս»-ը արեւմուտքին։

ِ1967-ի պատերազմէն ետք, {զոր Արաբները կը կոչեն՝ «حرب الـ٦٧» եւ «*Ալ-Նաքսահ*» (Արաբերէն՝ النكسة այսինքն խութի կամ հետընթացի օրը), իսկ հրեաները կանուանեն՝ «Վեցօրեայ պատերազմ»-ը, «*Միլխէմէթ Շէշէթ Հայամիմ*», (Եբրայերէն՝ מִלְחֶמֶת שֵׁשֶׁת הַיָּמִים)}, դէպի Արեւմտեան պատը Արաբերէն՝ Եբրայերէն՝ տանող նրբանցքը ընդարձակելու եւ այդ պատը Հրեայ աղօթողներուն համար հասանելի դարձնելու պատրուակով, թաղամասը կը կործանուի ու կը բնաջնջուի Իսրայէլի բանակին կողմէն, «Արեւելեան Երուսաղէմ»-ի շահապ (քաղաքի վերակացու)՝ «*Թէտի Քոլէք*»-ի (Եբրայերէն՝ טדי קולק) (Անգլերէն՝ Teddy Kollek) հրամանաով։

Այս թաղամասը բացաձգում մըն էր Իսլամական Թաղամասին,  որ կը գտնուի հիւսիսեան կողմը, եւ հիմնուած էր որպէս պարգեւ եւ «Իսլամական անվաճառելի կալուածք»՝ «*Ուագֆ»* (Արաբերէն՝ وقف), Սալահ Ուլ-Տինի զաւակին կողմէն։

## Անուանում
Ալ-Մաղարիպա թաղամասը թէեւ երբեմն կը կոչուի **Մարոքեան Թաղամաս** կամ **Մարոքեան Քառորդը**, մանաւանդ օտար լեզուներով։ Սակայն Արաբերէն՝ *Ալ*-*Մաղարիպա* (المغاربة) եզրոյթը **Մարոքոցիներ** եզրոյթէն աւելի լայն իմաստ կը կրէ, ու կը ներառնէ Ալճերիան, Թունուզը, Լիպիան Մարոքն ու Մորիթանեան։ «*Ալ*-*Մաղրարիպա*» (المغاربة) Արաբերէն կը նշանակէ Արաբական Աշխարհի Արեւմուտքցիները մինչ «*Ալ*-*Մաշարիգա*» (المشارقة) կը նշանակէ Արաբական Աշխարհի Արեւելքցիները։ Մինչեւ գաղութատիրական ոյժերուն կողմէն տարածաշրջանին պառակտումը, «Արաբական Արեւմտուտք»-ի (المغرب العربي, *Ալ*-*Մաղրէպ* *Ալ*-*Արաբի*) երկիրներուն մեծ մասին մէջ չկար յստակ զատորոշում, թէեւ տարբեր ցեղային խումբեր կապրէին ու կը շարունակեն ապրիլ այդտեղ։

## Ալ-Մաղարիպահ Դուռը
alt=Երուսաղէմի Հին Քաղաքի թաղամասերն ու Դռները (Արաբական անուններով), «Հայկական Թաղամաս»-ը եւ ծախուած «Կովերուն Պարտէզ»-ը (պատկերին վարի-ձախ կողմը։)|ձախից|մինի|288x288փքս|Երուսաղէմի Հին Քաղաքի թաղամասերն ու Դռները (Արաբական անուններով), «Հայկական Թաղամաս»-ը եւ ծախուած «<big>Կովերուն Պարտէզ</big>»-ը (պատկերին վարի-ձախ կողմը։)
Ալ-Մաղարիպահ Դուռը, Արաբերէն Պապ Ուլ-Մաղարիպահ, կամ Պապ Ուս-Սուլուան, կամ ինչպէս Հրեաները կը կոչէն՝ Գոմաղբի Դուռ, կամ Թրիքի Դուռ

## Պատմութիւն

### Այուպեան եւ Մամլուքեան Ժամանակաշրջաններ

### Օսմանեան Գրաւումի Ժամանակաշրջան
Օսմանեան կայսրութեան Համաշխարհային Ա․ (Առաջին) Պատերազմին մտնելէն երկու ամիս ետք, Երուսաղէմի Թուրք շահապ (կառավարիչ)՝ «Զաքի Պէյ»-ը կ՚առաջարկէ թաղամասը ծախել Հրեաներուն, գին դնելով 20,000 Ստերլինկ Ոսկի (*Պրիթանական Փաունտ, £*), այդ գումարով «Արեւելեան Պատ»-ին դիմաց պիտի ստեղծէր հանրային պարտէզ մը։։ Սակայն այն ժամանակուայ քաղաքի Հրեաները չունէին բաւարար գումարը։

### Պրիթանական Գաղութատիրութեան Ժամանակաշրջան

### Յորդանանեան Ժամանակաշրջան

## Կործանումը

### Պատրաստութիւններ

### Կործանումը

## Կործանուած ու Բնաջնջուած Պատմական Շէնքերը

## Վերլուծութիւններ
Ըստ Իսրայէլցի հրապարակախօս, լրագրող՝ Կերշոմ Կորընպէրկ-ի, Անգլերէն՝ Gershom Gorenberg (Եբրայերէն՝ גרשום גורנברג, երբեմն ալ կարգ մը Իսրայէլցիներու կողմէն կը հչուի՝ Կեղշոմ Կողնպէղկ, կախեալ իրենց արմատներուն)․

## Աղբիւրներ

* Abowd, Thomas Philip (2000). "The Moroccan Quarter: A History of the Present" (PDF). Jerusalem Quarterly․
* Abowd, Thomas Philip (2014). Colonial Jerusalem: The Spatial Construction of Identity and Difference in a City of Myth: 1948-2012. Syracuse University Press. ISBN 978-0-815-65261-8.

## Տե՛ս Նաեւ
Երուսաղէմի Հայկական Թաղամասը։

## Ծանօթագրութիւններ