Յօզէֆշթաթ

**Յօզէֆշթաթ**, կամ **Վիեննայի Ութերորդ թաղամաս** (գերմ.՝ Josefstadt, achte Bezirk Wiens), Վիեննայի ամենափոքր թաղամասն է: Ան 1850-էն ի վեր մաս կը կազմէ Վիեննայի եւ կը գտնուի քաղաքի կեդրոնը: 

## Աշխարհագրութիւն
Յօզէֆշթաթ մաս կը կազմէ Վիեննայի կեդրոնը գտնուող թաղամասերուն: Դրացի թաղամասեր՝ 

* հիւսիսէն՝ 9-րդ Ալզէրկրունտ
* արեւելքէն՝ Ներքին քաղաք
* հարաւէն՝ 7-րդ Նօիպաու
* հարաւ-արեւմուտքէն՝ 16-րդ Օդդագրինկ
* հիւսիս-արեւմուտքէն՝ 17-րդ Հէրնալս

Անոր տարածութիւնը 1,08 քմ. ք. է, տիրանալով Վիեննայի ամենափոքր թաղամասի տիտղոսին: 

### Տարածքի գործածութիւն
Յօզէֆշթաթ Վիեննայի ամենէ խիտ շենքերով շինուած թաղամասն է: Տարածքին միայն թէ 2% կանանչութիւնով լեցուն է:

### Բաժանմունքներ
Թաղամասը բաժնուած է վեց այլ մասերու՝ Ալդլերխընֆելտ, Ալզերֆորշթաթ, Յօզէֆշթաթ, Պրայթընֆելտ, Սբ. Ուլրիշ (Սանքդ Ուլրիշ) եւ Շթրոցիկրունտ: Այս բաժանմունքները ներկայիս մեծ դեր չեն խաղար, սակայն պատմական մասերն են, որոնց միացումով հիմնուեցաւ Յօզէֆշթաթ թաղամասը: 

Այս մասերէն միայն թէ Ալդլերխընֆելտ, Պրայթընֆելտ, Յօզէֆշթաթ, Շթրոցիկրունտ եւ Սբ. Ուլրիշէն փոքր մասեր կը կազմէին Յօզէֆշթաթը (այն ժամանակ 7-րդ թաղամաս): 1961 Վիտընի բաժանումէն ետք Յօզէֆշթաթ եղաւ 8-րդ թաղամասը, եւ 1962 անոր աւելցաւ Ալզերֆորշթաթի հարաւային մասը: 

## Ժողովրդագրութիւն

### Բնակչութեան զարգացում
Յօզէֆշթաթ 1869 կը բնակէին 53012 մարդիկ: Մինչեւ 1910, բնակչութեան թիւը շատ չփոխուեցաւ եւ հասաւ իր գագաթնակէտին՝ 53804: Ատկէ ետք, բնակչութեան թիւը հետզհետէ կը պակսէր: 2001-ին միայն թէ 22572 անձեր կ'ապրէին: Այս նուազումի բուն պատճառը բնակատարածքի պակասն էր: 2020 Յօզէֆշթաթ կ'ապրէին 25021 մարդիկ:

### Բնակչութեան տարիք
Յօզէֆշթաթի բնակչութեան տարիքի միջինը Վիեննայի միջին տարիքի շատ մօտ է: 2020-ին միջինը 41,2 տարեկան էր, իսկ Վիեննայի ընդհանուրը՝ 41 տարեկան:

### Բնակչութեան ծագում
Յօզէֆշթաթի բնակչութիւնը մեծամասնութեամբ Աւստրիացի է (68,9%): 17% կու գան Եւրոպական Միութեան երկիրներէն, իսկ մնացած 14,1% այլ երկիրներէ:

## Զինանշան
մինի|194x194փքս
Յօզէֆշթաթի զինանշանը կը ներկայացնէ հինգ նախկին թաղապետութիւնները, որոնք 1850-ին միացան Վիեննայի եւ կազմեցին 8րդ (նախ. 7րդ 1850-61) թաղամասը՝

* Զինանշանի մէջտեղը կը գտնուի Սբ. Յովսէփ եւ կը ներկայացնէ Յօզէֆշթաթ, որուն անունը առնուած է Կայսր Յօզէֆ Առաջինէն: Աջ ձեռքը բռնած է ճերմակ շուշան մը, իսկ ձախ ձեռքով՝ Յիսուս մանուկը: 
* Վերի ձախ մասը կը ներկայացնէ Ալդլերխընֆելտը (հայ.՝ հին-Լերխընֆելտ, հին Արտոյտներու դաշտ): Կարմիր հիմը բաժնուած է արծաթագոյն խաչէ, եւ ամեն մէկ մասի վրայ կը գտնուին ոսկէգոյն արտոյտներ:
* Վերի աջ մասը կը ներկայացնէ Ալզերֆօրշթաթ: Պատկերին վրայ կայ Կաչաղակ մը, նստած թուփի մը վրայ:
* Վարի աջ մասը կը ներկայացնէ Շթրոցիկրունտը: Պատկերը կը ներկայացնէ Շթրոցի կոմսի զինանշանը՝ կարմիր հիմը երկուքի բաժնուած արծաթէ գերանէ մը: 
* Վարի ձախ մասը կը ներկայացնէ Պրայթընֆելտը: Պակերի վրայ կը գտնուի Սբ. Մարիա, կեցած ամպի մը վրայ: Ան հագած է ոսկէ հագուստ մը կարմիր վերարկուով: Անոր բռնած է ոսկէ արքայացուպ մը եւ խաչ մը գունտի մը վրայ (Reichsapfel, հայ.՝ կայսրութեան խնձորը): Պատկերը առնուած է «Շօթըն» թեմի զինանշանէն, որոնք այստեղ բազմաթիւ ժողովներ կը գումարէին:

## Պատմութիւն
մինի|161x161փքս|Յօզէֆշթաթ 1830-ին
Յօզէֆշթաթի այսօրուայ շրջանը պատմութեան մէջ շատ ուշ բնակեցուած է: Միայն Ներքին քաղաքի մօտ միջնադարէն ի վեր կար անանուն բնակավայր մը: 17-րդ դարէն սկսեալ, այս շրջանի մէջ սկսան բնակիլ մարդիկ: 1700 Վիեննա քաղաքը այս շրջանը վերածեց քաղաքի արուարձան եւ անոր անունը եղաւ Յօզէֆշթաթ (Կայսր Յօզէֆ Ա-ի անունով): 1801-ին Շօթընշթիֆթի միաբանութիւնը կը ծախէ իր այս տարածքի մէջ ունեցած կալուածները որպէսզի տեղ բացուի նոր շինարարութիւններու:

1850-ին Յօզէֆշթաթ կը միացուի Վիեննայի իբր 7-րդ թաղամաս: 1861 Վիտընի բաժանումէն ետք, Յօզէֆշթաթ կը դառնայ 8-րդ թաղամաս եւ 1862-ին անոր կը միանայ Ալզերֆորշթաթի հարաւային մասը: 

Յօզէֆշթաթ շուտով դարձաւ քաղքենի դասակարգի բնակավայր: Այստեղ բնակած են եւ կը բնակին բազմաթիւ քաղաքական գործիչներ եւ պաշտօնեաներ: Հայնց Ֆիշըր, Աւստրիոյ նախագահը 2004-2016, նմանապէս կը բնակեր Յօզէֆշթաթի մէջ: Թաղամասը նոյնպէս ճանչցուած է իբր մտաւորականներով, արուեստագէտներով, դերասաններով եւ  գրագէտներով լեցուն թաղամաս մը: 

## Քաղաքականութիւն
Համաշխարհային երկրորդ պատերազմէն ետք մինչեւ 2005 ԱԺԿ-ն (ÖVP) Յօզէֆշթաթի բոլոր ընտրութիւնները շահած է, եւ ատեններ նոյնիսկ քուէներու մեծամասնութեամբ: Սակայն 90-ական թուականներէն սկսեալ ԱԺԿ-ի եւ ԱՍԴԿ-ի (SPÖ) ձայները հետզհետէ կը պակսէին: ԱԱԿ-ն փախդատած այլ թաղամասերու Յօզէֆշթաթի մէջ մեծ դեր չէ խաղցած: 2005-ին Կանաչները, գլխաւորութեամբ Հերիպերդ Ռահճեանի (հայ պանդոկապէտ մը), յաղթեցին ընտրութիւնները եւ Ռահճեան դարցաւ թաղապետ: 2010-ի ընտրութիւններուն Ռահճեան հիմնեց նոր կուսակցութիւն՝ «Էխթ Կրիւն - Լիսդէ Հերիպերդ Ռահճեան»: 2010 եւ 2015 նորեն յաղթեց ԱԺԿ-ն իսկ 2020 եւ 2025 ընտրութիւնները յաղթեցին Կանաչները: 

## Ծանօթագրութիւններ