Մարիամ Ասլամազեան

**Մարիամ Արշակի Ասլամազեան** (; անգլ.՝ Mariam Arshaki Aslamazian), 20 Հոկտեմբեր1907 – 16 Յուլիս 2006) Սովետական շրջանի հայ գծագրիչ մը, ճանչցուած իբր ՀԽՍՀ Ժողովուրդի Գծագրիչ (1965) եւ ԽԱՀՄ Ժողովուրդի Գծագրիչ (1990):

Ծնած է Ալեքսանդրափոլ (արդի Գիւմրի), Ասլամազեան յաճախ համարուած է իբր «հայ Ֆրիտա Քալոն» իր յատուկ հայկական մշակոյթի նկարագրումներով, իր բաց եւ արդի գոյներով, անձնական ոճով, եւ ինքնադիմանկար կտորները, ուր հագած է հայկական մշակութային տարազներ: Ան վայելած է յաջող անկախ գործունէութիւն մը իբր կին արուեստագէտ, ոլորտի մը մէջ ուր ընդհանրապէս արական սէռի պատկանող արուեստագէտները կը յաջողէին:

Ասլամազեանը Ստեփան Աղաճանեանի եւ Քուզմա Փէթրով-Վոտքինի աշակերտը եղած է: Ջրոտ գոյները, տափակացած տարածութիւնը եւ զարդարուած մոթիֆները Ասլամազեանի գծանկարներուն մէջ յաճախ կ'արտացոլան տարբեր ազդեցութիւններ, ինչպէս արեւմտեան արդիական արուեստագէտներ Անրի Մաթիս եւ Փոլ Սէզան, ինչպէս նաեւ հայ յառաջապահ Մարտիրոս Սարեան: Ան նաեւ գծագրած է ընկերվար-իրապաշտ գործեր, որ պարտադիր էր Խորհրդային միութեան արուեստագէտներուն օրին, ամէնէն ծանօթ գործը *Հերոսին Վերադարձը* (1943), որուն համար ստացած է *[[Կովկասի Պաշտպանութեան Մետալ|Կովկասի Պաշտպանութեան Մետալը]]*:

Ասլամազեան արժանացած է յաջողութեան իր ասպարեզի ընթացքին Խորհրդային Միութեան մէջ, ստանալով լաւ ճանաչում պաշտօնական կայաններէ: Ստացած է նիւթական աջակցութիւն Արուեստագէտներու Միութենէն ճամբորդելու համար տարբեր երկիրներ, ինչպէս Ալժերիա, Արժանթին, Պելճիքա, Չինաստան, Գերմանիա, Ֆրանսա, Հնդկաստան, Իտալիա, Ճափոն, Մատակասքար, Սպանիա, Շուէտ, Հոլանտա, Եգիպտոս, Սուրիա եւ Եուկոսլավիա: 1957ին, Սովետական կառավարութիւնը զինք Հնդկաստան կը հրաւիրէ որպէսզի Ասլամազեան օգնէ երկու պետութիւններու դիւանագիտական կապերը ամրացնելու ընթացքը: Ճամբորդութեան վերջաւորութեան ունեցաւ նաեւ անձնական ցուցահանդէս մը, ուր իր գծանկաները ցուցադրուեցան: Հիւրերէն էին նաեւ Ինտիրա Կանտի, որուն նաեւ գածգրած էր Ասլամազեանը: Այս եւ յետեւող երեք ճամբորդութիւնները (1970, 1973, եւ1975 թուականներուն) շատ կարեւոր դեր խաղացին Սովետա-Հնդկական դիւանագիտական կապերու ամրացման:

Ասլամազեան Քոյրերու Պատկերասրահը, որ կը գտնուի երկու քոյրերուն ծննդավայրը, ունի հսկայ ժողովածու մը իրենց գործերէն, մանաւանդ իւղաներկ եւ սերամիք, որոնք տեւական ցուցադրութեան  համար դրուած են այնտեղ: Մարիամի քոյրը, Երանուհի Ասլամազեան, նաեւ արուեստագէտ մըն էր: Ասլամազեանի գործերը նաեւ տեւական ձեւով կը ցուցադրուին Հայաստանի Ազգային Պատկերասրահին եւ Տըրֆնըր Ճուտայքա Թանգարանին (Նիւ Եորք) մէջ:

Ասլամազեան կը մահանայ Մոսկուայի մէջ եւ մարմինը կը տեղափոխուի Երեւանի Կոմիտասի Անուան Պանթէոն: Վերջերս Ասլամազեանի գործերուն շուրջ ծագած է հետաքրքրութիւն, եւ իր գործերը մասնակցած են արդի ցուցահանդէսներու:

## Ստեղծագործութիւններ

* «Կոլտնտեսուհի Ծաղիկը», 1956, Էսթոնիայի Կերպարուեստի Թանգարան, Թալլին
* «Գառնիի բնանկար», 1956, Մոսկուա
* «Հիւրընկալութիւն», 1957, Արեւելքի Ժողովուրդներու Արուեստի Թանգարան, Մոսկուա
* «Հայուհի», 1959, զարդարուած ափսէ, Ռուսական թանգարան, Սեն Փեթերսպուրկ
* «Հին հայկական պղնձէ ամանեղէն», 1982
* «Մանուշակներ եւ հին հայկական սպասք», 1984
* «Ինքնանկար կարմիր զգեստով», 1985
* «Սլաքավարի դիմանկարը»,1935
* «Իմ Լենինկրատեան արուեստանոցը»,1940
* «Հայաստանի ծխախոտա-գործուհիներ»,1940
* «Քրտուհին»,1940
* «Զանգեզուրցի հայուհին»,1940
* «Հին հայկական տան ներքինը»,1942
* «Վճռական մարտի հանուն Հայրենիքի»,1942
* «Գրող Է. Խոջիկի դիմանկարը»,1943
* «Ապարանցի աղջիկը»,1943
* «Աշնանային ծաղիկներ»,1946

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Մարիամ Ասլամազյան.JPG|Մարիամ Ասլամազեանի կիսանդրին Կոմիտասի անուան պանթէոնի մէջ
Պատկեր:Ասլամազյան քույրերի պատկերասրահ (12).JPG|«Ասլամազան քոյրերու թանգարան», Գիւմրի
Պատկեր:Ասլամազյան քույրերի պատկերասրահ (9).JPG|«Ասլամազեան քոյրերու թանգարան», Գիւմրի


## Աղբիւրներ

* Pilosyan, Syuzanna (2007). *Mariam Aslamazian*. Amrots Publishing. .
* Bown, Matthew Cullerne (1993). "Painting in the non-Russian Republics". In *Art of the Soviets: Painting, Sculpture and Architecture in a One-party State, 1917-1992*. Manchester University Press. .

## Ծանօթագրութիւններ


## Արտաքին յղումներ

* Ասլամազեան Քոյրերու Պատկերասրահի պաշտօնական կայքէջ 
* Մարիամ Ասլամազեան Սովետական Հանրագիտարանին մէջ
* Հայաստանի Վարչապետը Ցաւակցութիւններ կը յայտնէ Մարիամ Ասլամազեանի մահուան առիթով: 26 Յուլիս, 2006:
* Մարիամ Ասլամազեան - ArtPanorama Gallery
* Մարիամ Ասլամազեան «Հայազգ» հանրագիտարանին մէջ
Ստորոգութիւն:Գեղանկարիչներ այբբենական կարգով
Ստորոգութիւն:Հայ նկարիչներ