Եդուարդ Պօղոսեան

**Եդուարդ Պօղոսեան** Պօղոսեան Թատերախումբի հիմնադիր եւ ղեկավար: ԱՄՆ-ի մէջ գործեր է մօտ 40 տարի: Ներկայացումները խաղցեր են բացառապէս արեւմտահայերէնով, գլխաւորապէս` պոլսահայ բարբառով:

## Կենսագրութիւն

Եդուարդ Պօղոսեան ծնած է 1900 կամ 1897 թուականին, Կոստանդնուպոլիս, Պեզճեան վարժարանի ուսուցիչ Նազարէթ էֆէնտիի ընտանիքին մէջ: Կրթութիւն ստացեր է Կեդրոնական վարժարանի մէջ: Այդ տարիներէն հետաքրքրուեր է թատրոնով, փոքր դերեր ստացեր է հայերէն ներկայացումներուն մէջ:

1918 թուականին  խումբ մը ընկերներու հետ Գում Գափու թաղամասի մէջ ստեղծեր է «Արեւելեան թատերախումբ», որ հանդէս եկեր է ներկայացումներով: Թատերախումբի երիտասարդ դերասաններու հետ աշխատեր է Միհրդատ Հայկազը: Ժամանակի մամուլն անդրադարձեր է թատերախումբի գործունէութեանը` երիտասարդներուն անուանելով «համեստ տղաք, որ իրենց յանապազօրեան կը շահէին գրաշարութեամբ... անկեղծօրէն կը սիրէին թատրոնը եւ բեմին նուիրուած էին երիտասարդական ամբողջ խանդավառութեամբ» :
Այլ հրապարակումներ անդրադարձեր են Պօղոսեանին, նկարագրեր զինք որպէս բարձրահասակ, արտայայտիչ աչքերով:   Թատերախումբը, եւ Եդուարդ Պօղոսեանն ալ անոնց հետ, ապագայի մեծ ծրագիրներ ունեցեր են, սակայն 1922 թուականին Իզմիրի մէջ տեղի ունեցած մեծ հրդեհէն յետոյ թատերախումբի բոլոր անդամները ցրուեր են աշխարհով մէկ:

Եդուարդ Պօղոսեան 20 տարեկան էր, երբ Նիւ Եորք հասեր է երկու ընկերներու` Խաչիկ Չուխաճեանի եւ Գէորգ Սիմոնովի հետ: Այստեղ սկզբնական շրջանին մեծ դժուարութիւններ ունեցեր է: ԱՄՆ-ի մէջ ապրելու տարիներուն ալ իր ներկայացումներուն մէջ հիմնականին պատկերած է հայկական իրականութիւն` հանդիսատես ունենալով ամերիկահայ համայնքի ներկայացուցիչներուն:

### Եդուարդ Պօղոսեանի յիսնամեայ գործունէութեան յոբելեանը
Նիւ Եորքի թատերասէրները 15 Հոկտեմբեր 1967 թուականին տօնեցին Եդուարդ Պօղոսեանի յիսնամեայ գործունէութեան յոբելեանը, «Հայկ Գավուքճեան» սրահին մէջ:

### Խաղացանկ
Մշտապէս հաղորդակցութեան մէջ մնալով ամերիկահայ գաղութաբնակներու հետ` Պողոսեանը ձգտեր է ներկայացնել այնպիսի գործեր, որոնք հանդիսատես կ'ունենան, այդ պատճառով Պօղոսեան Թատերախումբի հիմնական խաղացանկը կազմուած է եղեր կատակերգական ելոյթներէ: 
Թատերախումբի կողմէ բեմադրուած առաւել յայտնի ներկայացումներն են.
# «Թատրոն եւ թշուառներ»-Պետրոս Դուրեան
# «Արշակ Երկրորդ»-Մկրտիչ Պեշիկթաշլեան
# «Արա Գեղեցիկ»-Սրապիոն Թղլեան
# «Սանդուխտ կոյս»-Թովմաս Թերզեան
# «Մեծն Ներսէս հայրապետի թունաւորումը»-Գարեգին Երիցեան
# «Հին աստուածներ»-Լեւոն Շանթ
# «Վարդանանց պատերազմը»-Սմբատ Բիւրատ
# «Թալէաթի անկումը», «Քսան կախաղաններ»-Սեդրակ Շահէն
# «Կոյր նկարիչը», «Տանը պատիւ», «Սէրը կոյր է»-Գէորգ Սիմոնով
# «Գազազ Արթին ամիրա»-Վահան Քիւչիւկեան
# «Չար ոգի», «Պատուի համար», «Նամուս», «Եւգինէ»-Շիրվանզադէ
# «Արքայն զբօսնու»-Վիքթոր Հիւկօ
# «Աշխարհի դատաստանը»-Ալեքսանդր Տիւմա
# «Աւազակները»-Ֆրիտրիխ Շիլլեր
# «Արցունքի հովիտը»-Աւետիս Ահարոնեան
# «Մեծապատիւ մուրացկաններ», «Պաղտասար աղբար»-Յակոբ Պարոնեան
# «Չարշըլը Արթին աղա», «Թաղականին կինը»-Երուանդ Օտեան
# «Ստամպուլցի Տայի Կարապետը», «Ամերիկահայ փեսացուն», «Կնիկ կ'ուզեմ, հիմա կ'ուզեմ»-Գրէմ Սիմոն
# «Խահուէճի Մկոն»-Գէորգ Սիմոնով
# «Մոթիաճի Գասպարը», «Փարիզի Կավռօշը»-Ե. Թոլայեան
# «Թիւ հինգ խելագարը», «Արեւելեան սափրիչը», «Նասրետտին Հոճա»-Հ. Հ. Ամիրենց
# «Քիթ Կարապետ կամ ամերիկահայ փեսացուն»
# «Բառնաբաս տղայի ամուսնութիւնը»

Ցանկը ներկայացուցած է Պողոսեանի խաղընկեր եւ կենսագիր Ա. Բագրատունին, մէկ այլ հետազօտող` Գառնիկ Ստեփանեանը, որոշ կասկածներ ունի ներկայացուած ցանկի վերաբերեալ, քանի որ այդ ժամանակի մամուլին մէջ որեւէ յիշատակութիւն չկայ նշուած ներկայացումներու մէկ մասի վերաբերեալ:

## Ծանօթագրութիւններ

## Աղբիւրներ
*Edward Boghossian in the 1940 Census
* merch community Everything is Fake: Armenian Folk Music in NYC in the 1940s , "Sood E, Sood E 

Ստորոգութիւն:Պօղոսեան Թատերախումբի հիմնադիր եւ ղեկավար
Ստորոգութիւն:1900 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Սթամպուլ ծնածներ
Ստորոգութիւն:Նիւ Եորք, ԱՄՆ գաղթածներ