open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ճէյմս Փիքընզ

**Ճէյմզ Փիքընզ** (, ծնած 26 Հոկտեմբեր, 1954, Քլիվլընտ, Օհայիո, ԱՄՆ) Ամերիկացի դերասան մըն է: Ան ճանչցուած է իր Դկ. Ռիչըրտ Ուէպըր դերով ABC կայանի բժշկական տրամա *[[Grey's Anatomy]]* հեռուստաշարին մէջ, ինչպէս նաեւ իր երկրորդական դերին համար իբրեւ Ալվին Քըրշ Fox Network ընկերութեան երեւակայական *[[The X-Files]]* հեռուստաշարին մէջ:

## Վաղ Կեանք
Փիքընզը ծնած է Քլիվլընտ, Օհայիո, ԱՄՆ: Ան սկսաւ իր դերասանական կեանքը երբ կը յաճախէր Bowling Green State University համալսարանը: Իր առաջին դերասանական դերը համալսարանական թատրոն մըն էր, գրուած Չաք Կորտոնի կողմէ, *Matters of Choice* անունով կտոր մը: Փիքընզ ստացաւ իր Bachelor of Fine Arts վկայականը BGSU ուսումնարանէն 1976-ին:

## Ասպարեզ
Փիքընզը սկսաւ իր ասպարեզը դերասանական Roundabout Theatre ընկերութեան մօտ, Նիւ Եորք, ԱՄՆ, իր առաջին դերը ըլլալով Ուալթըր Լի՝ *[[A Raisin in the Sun]]* թատերական կտորին մէջ: 1981-ին Փիքընզը ներկայացաւ Negro Ensemble Company ընկերութեան *[[A Soldier's Play]]* արտադրութեան մէջ, թատերական դեր ունենալով Տէնզըլ Ուաշինկթընի եւ Սամուէլ Լ. Ճէքսընի հետ:

1990-ին, Փիքընզը կը փոխադրուի արեւմտեան բաժինը ԱՄՆ-ի եւ կը սկսի իր Հոլիուուտեան կեանքը ստանցնելով Զէք Էտուըրտս դերը տրամա *[[Another World (հեռուստաշար)|Another World]]* հեռուստաշարին մէջ 1986էն 1990 թուականները: Ան կը սկսի ունենալ երկրորդական դերեր տարբեր հեռուստաշարներու մէջ, ինչպէս X-Files, *[[Curb Your Enthusiasm]]*, *[[The West Wing]]*, *[[Roseanne]]*, *[[Beverly Hills, 90210]]*, *[[JAG (հեռուստաշար)|JAG]]*, եւ *[[Six Feet Under (հեռուստաշար)|Six Feet Under]]*:

2002-ին, Փիքընզը ունէր դեր մը իբրեւ կենդանաբնական պարտեզի մը պատասխանատու բժիշկը *[[Red Dragon (ֆիլմ)|Red Dragon]]* ֆիլմին մէջ:

28 Փետրուար, 2007-ին, "The Gift of Peace" ներկայացումը տեղի ունեցաւ UCLA համալսարանի Freud Playhouse թատերասրահին մէջ, ուր Փիքընզը ներկայացաւ իբրեւ մարդ մը, որու կեանքի փորձարութիւնները զինք կը մղեն խաղաղութեան շարժումին մէջ մաս կազմելու. իր հետ դերասաններ որոնք մասնակցեցան կը ներառէին Էտ Ասնըր, Պարպրա Պէյն, Էյմի Պրէնմէն, Ճորճ Քո, եւ Ուէնտի Մալիք 1

2005-ին, Փիքընզը կը ստանցնէ գլխաւոր դերերէն մէկը ABC կայանի բժշկական տրամա *[[Grey's Anatomy]]* հեռուստաշարին մէջ իբրեւ Դկ. Ռիչըրտ Ուէպըր:

## Անձնական Կեանք

Փիքընզ կ'ամուսնանայ 27 Մայիս, 1984-ին, Ճինա Թէյլըրի հետ, նախքին անդամ մը Musique խումբին, եւ միասին կ'ունենան 2 զաւակ: Ազատ ժամերուն ձի կը քշէ: Ան ձի մը ունի Սմոքի անունով:

Փիքընզի երկու զաւակները Քառլ-Թարփսն ու Կէվինն են, երկուքն ալ դերասանական ասպարեզին մէջ կը գտնուին: Քառլը արդէն ունեցած է տարբեր տեսակի դերեր տարբեր հեռուստաշարներու մէջ, ինչպէս *[[Hangin' with Mr. Cooper]]*, ուր իր ընկեր Օմար Կուտինկը կար նաեւ:

Փիքընզի հայրը կ'աշխատէր Քլիվլընտի քաղաքապետարանին մէջ:

## Դերեր
### Ֆիլմ

### Հեռուստաշարներ

## Տե՛ս նաեւ
* Grey's Anatomy
* Էլըն Փոմփէո
* Սանտրա Օհ
* Քաթրին Հէյկլ
* Ճասթին Չէյմպըրզ
* Թ. Ռ. Նայթ
* Չանտրա Ուիլսըն
* Իսայահ Ուաշինկթըն
* Փաթրիք Տէմբսի

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:1954 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:26 Հոկտեմբերի ծնունդներ
Ճէյմի Պրիւուըր

**Ճէյմի Պրիւուըր** (, ) Ամերիկացի դերասանուհի մըն է: Ան ամէնէն շատ ճանչցուած է իր դերով FX կայանի սարսափազդու *[[American Horror Story]]* հեռուստաշարին մէջ։ Այդ հեռուստաշարին առաջին *[[American Horror Story: Murder House]]* եղանակին մէջ, ան ստանձնեց Ատըլէիտ Լէնկտընի դերը, Քոնսթընս Լէնկտընի դուստրը: Երրորդ *[[American Horror Story: Coven]]* եղանակին մէջ, ան ստանձնեց Նէնի դերը, իբրեւ միտք կարդացող աճպարար մը: Իսկ չորրորդ *[[American Horror Story: Freak Show]]* եղանակին մէջ, ան ստանձնեց Մարճըրիի դերը իբրեւ պուպրիկ մը:

## Դերեր

### Ֆիլմ

### Հեռուստաշարներ

## Ծանօթագրութիւններ


Ստորոգութիւն:1985 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:5 Փետրուարի ծնունդներ
Ճէյտըն Սմիթ

**Ճէյտըն Քրիսթոֆըր Սայր Սմիթ**, (, ծնած է 8 Յուլիս, 1998 թուականին:) Ան ամերիկացի դերասան, պարող եւ երգիչ մըն է։ զաւակն է Ուիլլ Սմիթի եւ Ճատա Սմիթի:

Ճէյտըն ունի մէկ եղբայր (Թրէյ Սմիթ, ծնած 1996 թուականին) եւ մէկ քոյր (Ուիլլօ Սմիթ, ծնած 2000 թուականին):

Ճէյտըն Սմիթինին ամէնէն առաջին դերը եղած է *[[The Pursuit of Happyness]]* 2006 թուականի ֆիլմին մէջ, որուն մէջ մաս կազմեց իր հօր հետ երբ միայն 8 տարեկան էր, կատարելով փոքր *Քրիսթոֆըր Կարտընըր*ին կերպարը:

Սմիթը իր յաջորդ դերը ունեցաւ 2008 թուականին, *The Day the Earth Stood Still* գիտական ֆիլմին մէջ:

2010 թուականին, Ճէյտընը Ճեքի Շանին հետ գլխաւոր դեր մը ունեցաւ *The Karate Kid* ֆիլմին մէջ:
Մայիս, 2013 թուականին, Ճէյտըն իր հօր հետ մասնակցեցաւ *After Earth* ֆիլմին մէջ:
2014 թուականին յայտարարուեցաւ թէ *The Karate Kid 2* ֆիլմը պիտի հրատարակուի, եւ Ճէյտըն ու Ճաքի Շան կրկին անոր մէջ մաս պիտի կազմեն:

## Դերեր

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:8 Յուլիսի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:1998 ծնունդներ
Ճէնիֆըր Էնիսթըն

**Ճէնիֆըր Ճոաննա Էնիսթըն** (անգլ.՝ **Jennifer Joanna Aniston**, ծնած 11 Փետրուար, 1969, Շըրմըն Օքս, Քալիֆորնիա, ԱՄՆ), Ամերիկացի դերասանուհի, արտադրիչ եւ առեւտրական մըն է: Զաւակն է յոյն դերասան Ճոն Անիսթընի եւ ամերիկացի դեարսանուհի Նէնսի Տոուի: Ան աշխարհահռչակ դարձաւ իր Ռէյչըլ Կրինի դերէն ետք *[[Friends]]* (1994–2004) հեռուստաշարին մէջ, դեր մը, որ իրեն արժանացուց Primetime Emmy Award մը, Ոսկէ Երկրագունդ մը, եւ Screen Actors Guild Award մը: Այդ դերը դարձաւ շատ հռչակաւոր եւ ճանչցուած, ինչպէս նաեւ անցաւ «100 Ամէնէն Հաճելի Դերասանուհիներ Ամերիկեան Հեռուստաշարներու Մէջ» ցանկին մէջ

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:1969 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:11 Փետրուարի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Լոս Անճելըս ծնածներ
Յովհաննէս Ճէրէճեան

**Յավհաննէս Ճէրէճեան**, (), լուսանկարիչ, երկրորդական ուսումը ստացած է Սահակեան Լիսէին մէջ։ Քանի մը տարի փորձառութիւն ձեռք ձգելէ ետք զանազան աշխատանոցներու մէջ, 1960-ին բացած է Շիրազ լուսանկարչատունը: 1968-ին ծանօթ պատմագէտ փրոֆ. Մորիս Տիւնան զինք ընտրած է նկարելու համար այն առարկաները, որոնք երեւան կու գան հնագիտական պեղումներու ընթացքին։ 1964-ին եւ 1969-ին այցելած է Հայաստան, ուր նկարած է մեր երկրին տեսարժան վայրերը եւ ճարտարապետական կոթողները։ Երկրորդ այցելութւինը կատարած է Թուրքիոյ ճանապարհով, նկարելով արեւմտահայաստանի պատմական յուշարձանները։ Ուշադրութիւն գրաւեց Արդի ու նաեւ Արեւմտեան Հայաստանէն բերած իր տեսարաններով։ Լուսանկարչական արուեստին մէջ նորընծայ մըն է ան, որուն գործերուն մէջ կը գտնուին յուսատու տարրեր։ Լայն հետաքրքրութեամբ եւ մեծ խանդավառութեամբ կ'աշխատի, այս արուեստիին մէջ, բարձունք մագլցիլ։

## Ծանօթագրութիւններ
Ճէյմի Քլէյթըն

**Ճէյմի Քլէյթըն** (, ծնած 15 Յունուար, 1978), ամերիկացի դերասան եւ գեղեցկուհի: Ան ճանչցուած է իր Netflix ընկերութեան *[[Sense8]]* հեռուստաշարին մէջ:

## Կենսագրութիւն
Քլէյթըն ծնած եւ ապրած է Սէն Տիէկոյի մէջ, Քալիֆորնիա, ԱՄՆ: Հայրը՝ Հաուըրտ Պ. Քլէյթըն (1925-2008), փաստաբան մըն էր եւ մայրը՝ Շէլի, ելոյթի կազմակերպիչ էր։ Ան երբ ան19 տարեկան էր, կը փոխադրուի Նիւ Եորք դառնալու համար շպարի մասնագէտ:

Քլէյթընը միասեռական է: 2011-ին՝ *[[Out (թերթ)|Out]]* թերթի կողմէ մրցանակ տրուած էր "Out 100" մրցանակներէն:

## Ասպարէզ
2010-ին՝ Քլէյթընը շպարի պատասխանատուն ու երկրորդական վարողն էր VH1 կայանի շպարի բաժինին *[[TRANSform Me]]* հեռուստաշարին մէջ: Յաջորդ տարիներուն, ան ստանձնած էր Քայլայի դերը HBO կայանի *[[Hung (հեռուստաշար)|Hung]]* հեռուստաշարի երրորդ եղանակին մէջ։ 2012-ին ան գլխաւոր դերը ստանձնեց իբրեւ Միշէլ Տարնէլ համացանցային *[[Dirty Work (հեռուստաշար)|Dirty Work]]* հեռուստաշարին մէջ, ինչպէս նաեւ Քառլա Ֆէյվըրզի դերը *[[Are We There Yet? (հեռուստաշար)|Are We There Yet?]]* հեռուստաշարին մէջ: Ան նաեւ ձայնային դերասանն է երիտասարդական *[[George (վէպ)|George]]* վէպին ձայնային գիրքին

Քլէյթընը ներկայիս գլխաւոր դերասաններէն մէկն է Netflix ընկերութեան *[[Sense8]]* հեռուստաշարին մէջ, որ առաջին անգամ թողարկուեցաւ 5 Յունիս, 2015-ին: Անոր դերը *[[Sense8]]* հեռուստաշարին մէջ Նոմի Մարքս անունով միասեռական աղջիկ մըն է, որ նաեւ քաղաքական եւ համացանցային մասնագետ մըն է:

Քլէյթըն փոքր դեր մը ունի 2016-ի *[[The Neon Demon]]* ֆիլմին մէջ:

## Դերեր

## Տե՛ս նաեւ
* Sense8
* Թուփընս Միտլթըն
* Պրայըն Ճ. Սմիթ
* Տունա Պէյ
* Ամըլ Ամին
* Մէքս Ռիէմէլթ
* Թինա Տէզայ
* Միկէլ Անճէլ Սիլվէսթր

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:1978 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:15 Յունուարի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Եղիա Ճէրէճեան

**Եղիա  (Եղիկ) Ճէրէճեան**, (), լիբանանահայ քաղաքական գործիչ եւ պատմաբան, Սոցիալ Դեմոկրատ Հնչակեան Կուսակցութեան կեդրոնական կոմիտէի անդամ։ 1992-2009 (չորս անգամ) ընտրուած է Լիբանանի խորհրդարանի անդամ՝ Պէյրութէն։

## Կենսագրութիւն
Ճէրէճեան ծնած է Պէյրութի մէջ, Հաճընցի ընտանիքէ մը։ Աւարտած է Պէյրութի Յովակիմեան-Մանուկեան հայկական վարժարանը, ապա՝ Երեւանի բժշկական ինստիտուտը։ Հայաստանի եւ Մերձաւոր Արեւելքի պատմութեան մասին քանի մը գիրքերու եւ յօդուածներու հեղինակ է:

2014-ին Պէյրութի մէջ հրատարակեց իր վեցերորդ գիրքը՝ «Յաւերժի ճամբու կերտիչներէն»:

2016-ին Հայաստանի Գիտութեան Ակադեմիան հրատարակած Է Ճէրէճեանի հեղինակած «Մեծն Մուրատ» գիրքը, որ մաս կը կազմէ «Հրասիրտներ» մատենաշարին:

Ամուսնացած է Հուրի Ճէրէճեանի հետ։

## Գիրքեր

* «Արիւնոտ գոյերթի վկաներ», Պէյրութ, 1989, 166 էջ,
* «Փանթուրանիզմը», Պէյրութ, 1998, 92 էջ,
* «Պանդուխտ (Միքայէլ Սերեան)», «Հրասիրտները» մատենաշար թիւ 3, Պէյրութ, 2018, 238 էջ,
* «Ժիրայր» (Մարտիրոս Պոյաճեան)», «Հրասիրտները» մատենաշարին թիւ 4-ը, 2020, 223 էջ:

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Հայեր
Ճէք Ֆալահի

**Ճէք Ռայըն Ֆալահի** (, ծնած 20 Փետրուար, 1989, Ան Հարպըր, Միշիկըն, ԱՄՆ) Ամերիկացի դերասան մըն է: 2014-ին, ան ստանձնած է գլխաւոր Քոնըր Ուալշի () դերը ABC կայանի տրամա *[[How to Get Away with Murder]]* հեռուստաշարին մէջ, Վայոլա Տէյվիսի կողքին:

## Վաղ Կեանք
Ֆալահին ծնած եւ մեծցած է Ան Հարպըր, Միշիկըն, ԱՄՆ: Զաւակն է խօսակցական ախտաբան մօր մը եւ բժիշկ հօր մը: Ունի Իրլանտական եւ Իտալական ծիներ: Ֆալահին յաճախած է կաթողիկէ դպրոց մը: Սկսած է իր դերասանական ասպարէզը, երբ կը յաճախէր Huron High School դպրոցը: 2011-ին Ֆալահին աւարտեց New York University համալսարանի Tisch School of the Arts դպրոցէն, ունենալով BFA՝ թատերական ներկայացման մէջ, ուր ան նաեւ դերեր ստանձնեց տարբեր տեսակի թատերական ներկայացումներու մէջ, ինչպէս *[[Love's Labour's Lost]]*, *[[A Midsummer Night's Dream]]* եւ *[[Company (թատրոն)|Company]]*: Իր առաջին ֆիլմի գործը եղաւ 2012-ին, երբ իբրեւ հիւր ներկայացաւ *[[Submissions Only]]* հեռուստաշարին մէջ։ Նոյն տարուան մէջ ստանձնեց գլխաւոր դեր մը՝ *Sunburn* ֆիլմին մէջ: Ան շարունակեց սորվիլ դերասանական արուեստը International Theater Workshop ուսումնարանին մէջ, Ամսթըրտամ:

## Ասպարեզ
Ֆալահիին առաջին հեռուստաշարի դերը եղաւ 2013-ին, երբ իբրեւ հիւր մաս կազմեց The CW կայանի կատակերգական տրամա *[[The Carrie Diaries (հեռուստաշար)|The Carrie Diaries]]* հեռուստաշարի դերասանական խմբակին, որմէ ետք ալ դեր մը ստանձնեց NBC կայանի *[[Ironside (2013 հեռուստաշար)|Ironside]]* հեռուստաշարին մէջ։ Դեր մը ստանձնեց Lifetime կայանի *Escape from Polygamy* ֆիլմին մէջ, որ առաջին անգամ թողարկուեցաւ 24 Օգոստոս, 2013-ին: 

Ժամանակի ընթացքին ան տարբեր տեսակի դերեր ստանձնեց տարբեր ֆիլմերու մէջ, ինչպէս *Hunter*, *Blood and Circumstance* եւ *Slider*: 2014-ին ան զգայացունց *[[Rage (2014 ֆիլմ)|Rage]]* ֆիլմին մէջ դեր ստանձնեց Նիքոլըս Քէյճի հետ: Նաեւ այդ տարուան մէջ ստանձնեց Չառլի Մքպրայտի դերը, ABC Family կայանի տրամա *[[Twisted (հեռուստաշար)|Twisted]]*: Ան նաեւ ստանձնեց Հենրիի դերը *[[Lily & Kat]]* (2015) ֆիլմին մէջ Ճէսիքա Ռոթի եւ Հանա Մուրէյի հետ:

12 Փետրուար, 2014-ին, Ֆալահին ստանձնեց Քոնըր Ուալշի դերը ABC կայանի տրամա եւ ոճրագործական *[[How to Get Away with Murder]]* հեռուստաշարին մէջ, արտադրուած Շոնտա Ռայմզի կողմէ: Հեռուստաշարին գլխաւոր բուն դերասանը Վայոլա Տէյվիսն է, որ ստանձնած է Անալիս Քիթինկի դերը իբրեւ փաստաբան եւ իրաւագիտութեան դասատու: 

Ֆալահին հինգ գլխաւոր աշակերտներէն մէկն է, ինչպէս նաեւ Աժա Նաոմի Քինկ, Ալֆրետ Ինոք, Մաթ Մքկորի եւ Քառլա Սուզա: Հեռուստաշարին առաջին թողարկումը 25 Սեպտեմբեր, 2014-ին էր: Հեռուստաշարը ստացաւ շատ լաւ քննադատականներ եւ 14 միլիոն հեռուստադիտող, առաջին դրուագէն արդէն:

Ֆալահին նաեւ ստանձնեց դեր մը PBS կայանի տրամա *Mercy Street* հեռուստաշարին մէջ, որ սկսաւ իր դրուագներու թողարկումը 2016-ի Յունուարէն ետք: Ան ստանձնած էր Ֆրէնք Սթրինկֆէլոյի դերը՝ զինուոր մը պատերազմի ընթացքին:

## Մարդասիրութիւն
20 Սեպտեմբեր, 2015-ին, Ֆալահին մաս կազմեց Nautica Malibu Triathlon մրցաշարքին եւ համաձայնելով Disney ընկերութեան հետ, որպէսզի հաւաքեն նիւթական գումար մը Los Angeles Children's Hospital հիւանդանոցին պատանեկան քաղցկեղ ունեցողներուն համար: Ֆալահի մինակը հաւաքեց $12,000:

## Դերեր

### Ֆիլմ

### Հեռուստաշար

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:1989 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:20 Փետրուարի ծնունդներ
Ճիլիըն Անտըրսըն

**Ճիլիըն Լայ Անտըրսըն** (, ծնած 9 Օգոստոս, 1968, Շիքակօ, Իլինոյ, ԱՄՆ), ամերիկացի-անգլիացի դերասանուհի մըն է ֆիլմի, հեռուստաշարներու եւ թատերական ներկայացումներու, ինչպէս նաեւ գրագէտ մըն է ու մարդասէր մը: Իր ամէնէն ճանչցուած դերերեն եղած են գաղտնի ոստիկան Տանա Սքալիի դերը հռչակաւոր *[[The X-Files]]* հեռուստաշարին մէջ, Լիլի Պարթի դերը բեմադրիչ Թէրընս Տէյվիզի The House of Mirth (2000) ֆիլմին մէջ, ինչպէս նաեւ Տիկին Տէտլոք դերը BBC կայանի արտադրութեան Չառլզ Տիքընզի *[[Bleak House (2005 հեռուստաշար)|Bleak House]]* հեռուստաշարին մէջ։ բազմաթիւ մրցանակներու արժանացած է Անտըրսընը, ինչպէս Primetime Emmy Award մը, Golden Globe Award մը եւ երկու Screen Actors Guild Award մրցանակներ:

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:1968 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:9 Օգոստոսի ծնունդներ
Ճիհան Իպրահիմ

**Ճիհան Իպրահիմ** (նաեւ Ճիճի Իպրահիմ, անգլ.՝ Gigi Ibrahim, արաբ․՝ جيجي إبراهيم‎‎, 12 Փետրուար 1988, ԼոնԿ Պիչ, Լոս Անճելըս շրջան, Քալիֆորնիա, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ), սոցիալիստական շարժման եգիպտացի ակտիվիստ, լրագրող եւ պլոկեր: Ան «քաղաքացիական լրագրողներու» նոր սերունդի վառ ներկայացուցիչն է, որ 2011-ի Եգիպտական յեղափոխական իրադարձութիւններու ընթացքին ընկերային կայքերը օգտագործած է Թահրիրի հրապարակին մէջ տեղի ունեցող դէպքերու մասին տեղեկացնելու համար:

## Գործունէութիւն
14 տարեկանէն ապրած է ԱՄՆ-ի մէջ (2002-2008 թուականներուն), ուր մասնակցած է հակապատերազմական բողոքներուն, ներգաղթի մասին օրէնքին դէմ հանդէս եկող եւ ոստիկաններու կողմէ հետապնդուող գաղթականներուն օգնող խումբի գործունէութեան: Աւարտած է Գահիրէի ամերիկեան համալսարանը՝ ստանալով գիտական աստիճան «քաղաքագիտութեան» բնագավառին մէջ:

Մինչեւ համալսարան ընդունուիլը Ճիճի Իպրահիմը առնչութիւն չէ ունեցած աշխատաւորներու շարժման եւ ընդդիմութեան բողոքներու հետ: Ան «ձախ» շարժման մէջ ներգրաւած է «Սոցիալական մոպիլիզացիան ավտորիտար վարչակարգի պայմաններուն» դասախօսութիւններու շնորհիւ, որ կը կարդար լրագրող եւ ակտիւիստ-տրոցկիստ Հոսսամ էլ-Համալաւին: Վերջինս յետագային դարձաւ անոր ամուսինը:

Անդամակցելով Միջազգային սոցիալիստական միտում քլիֆեան ինտէրնացիոնալի «Յեղափոխական սոցիալիստներ» եգիպտական բաժանմունքին՝ Ճիճի Իպրահիմը մասնակցած է 2009-2010 թթ. քաղաքական ցոյցերուն: Եղած է 25 Յունուար 2011-ին Թահրիրի հրապարակի հաւաքի նախաձեռնողներէն: Այն կատալիզատոր կը ծառայէր Հոսնի Մուպարաքի դէմ զանգուածային ժողովրդական շարժման համար:

Միեւնոյն ժամանակ ան քննադատած է Ուաէլ Ղունէյմի նման ընդդիմադիր ակտիւիստներուն՝ նախագահի պաշտօնանկութեան մասին յայտարարութիւնէն ետք ժողովուրդին ոգեւորութեան կոչ ընելով եւ պահանջելով համակարգային փոփոխութիւններ Եգիպտոսի սոցիալ-տնտեսական ու քաղաքական համակարգերուն, ոստիկանութեան կամայականութիւններու դադարեցում եւ ձեռնարկութիւններու յանձնում աշխատաւորներուն:

Ճիճի Իպրահիմի եւ շարք մը «ֆեյսբուքեան յեղափոխականներու»՝ որպէս «Թահրիրի հրապարակի լիտերներու» լուսանկարները տեղադրուած են «Թայմ» ամսագրի շապիկին: Յետագային Ճիճի Իպրահիմը իր համերաշխութիւնը արտայայտած է արտասահմանին մէջ տեղի ունեցող սոցիալական շարք մը շարժումներուն, մասնաւորապէս, Մեծ Բրիտանիայի մէջ մասնակցած է ուսանողական ցոյցերուն:

## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին յղումներ
* Gigi's Revolution by Inigo Gilmore
* Gigi Ibrahim's blog
* Gigi Ibrahim on Al Jazeera
* Gigi Ibrahim's interview on The Daily Show
* Gigi's Revolution by Inigo Gilmore on Public Broadcasting Service
* Fear No More: Power of the People interview by Phil England in New Internationalist
Ճիմի Ուէյլզ

**Ճիմի Տոնալ Ուէյլզ**, յայտնի է որպէս «Ճիմպօ» (), ամերիկացի համացանցի գործարար, առաւել յայտնի որպէս Ուիքիփետիա ազատ հանրագիտարանի համահիմնադիր եւ Ուիքիա ընկերութեան հիմնադիր։ Ծնած է 7 Օգոստոս 1966 թուականին։&nbsp;

## Կենսագրութիւն
[link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Christine_and_Jimmy_Wales.jpg|ձախից|մինի|Ճիմմի Ուէյլզը իր երկրորդ կնոջ՝ Քրիստիայի հետ, Քրուաթիա, [2007]]
Ուէյլզը ծնած է Հանթսուիլի մէջ, ուր յաճախած է Ռանտոլֆ դպրոցը՝ համալսարանի նախապատրաստական դպրոց, այնուհետեւ ձեռք բերած է ֆինանսի պաքալորիայի (bachelor's) եւ մագիստրոսի (master's) աստիճան։ Ան կը դասաւանդէր երկու համալսարաններու մէջ։ Մինչեւ գիտութիւններու թեկնածուի թեզը աւարտելը, ան կը ձգէ ասպիրանտուրան, որպէսզի աշխատանքի անցնի ֆինանսական համակարգին մէջ։ 1996 թուականին, ան երկու համախոհներու հետ կը հիմնէ Պոմիս, տղամարդոց համար նախատեսուած ուեպ փորթալը։ Ընկերութիւնը սկզբնական ֆինանսաւորում ապահովեց դիտանցուող ազատ Նուփետիա հանրագիտարանի (2000–2003) եւ անոր հետեւորդ Ուիքիփետիայի համար։

15 Յունուար 2001-ին, Լարի Սանկերի եւ ուրիշներու հետ Ուէյլզը գործարկեց Ուիքիփետիա ազատ հանրագիտարանը, որ արագ աճ եւ հանրաճանաչութիւն վայելեց։
[link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Jimbo_at_Fosdem_cropped.jpg|մինի|291x291փքս|Ճիմմի Ուէյլզը ելոյթ կ՛ունենայ ''FOSDEM 2005'' կոնֆերանսին, [Պրիւքսէլ։]]
link=|մինի
link=|մինի

## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին յղումներ

* 
* 
* 
* 
* 
* , Wales's role in the English Wikipedia as described by its editors
* Ուիքիփետիայի անձնական էջ
Ճիմի Փէյճ

**Ճիմի Փէյճ** (), բրիտանացի երաժիշտ։

Լետ Զեփլին (Led Zeppelin) խումբի կիթառահար եւ երկրորդ ձայն (Պէք վոկալ)։ Կը համարուի աշխարհի լաւագոյն‌ կիթառահարներէն մէկը։ 

Rolling Stones-ին համաձայն, Ճիմի Փէյճ բոլոր ժամանակներու 9րդ լաւագոյն կիթառահարն է։

Ճիմին մանուկ հասակէն արեան ճնշման հետ կապուած խնդիրներ ունէր։ Ճնշումը միշտ ցած էր եւ այդ պատճառով շատ յաճախ ան գլխուն վրայ կը կանգնէր։‌

Երբ ան իրենց տան տանիքէն գտաւ կիթառ եւ սկսաւ նուագել, ստիպուած եղաւ գլխուն վրայ կեցած նուագել։ Այս մէկը օգնեց իր արուեստային հմտութեան զարգացման։

## Ծանօթագրութիւններ
Ճիպրալթարի Նեղուց

thumb|300px|Ճիպրալթարի նեղուցը տիեզերքէն։
**Ճիպրալթարի նեղուց** (, ) նեղ նեղուց մըն է, որ կը կապէ Ադլանտեան օվկիանոսը Միջերկրական ծովուն եւ կը բաժնէ Եւրոպան Ափրիկէէն։ Անուանումը կու գայ Ճիպրալթարէն, որ իր հերթին Արաբերէն *Ճաբել Թարէք* (նշանակում է Թարէք լեռ") ի պատիւ Թարէք իպն Զիյատի։

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Աշխարհագրութիւն
Օլիվր Ճիրուտ

**Օլիվր Ճիրուտ** (, 30 Սեպտեմբեր, 1986, Շամպերի, Ֆրանսա), ֆրանսացի ֆութպոլիստ, յարձակող։

Ասպարէզի մեծ մասը անցուցած է ֆրանսական «Գրենոբլ» ակումբին մէջ։ 2012 թուականին կը խաղայ Լոնտոնեան Արսենալ ֆութպոլի ակումբէն։ Մինչեւ Արսենալէն հանդէս գալը ան նաեւ խաղցած է ֆրանսական «Գրենոբլ», «Իստր», «Տուր», «Մոնպելե» ակումբներէն։ Ֆրանսիայի հաւաքականի խաղցող, որու կազմին մէջ մասնակցած է 2012 թ. Եւրոպայի առաջնութեանը։

Լիգա 2-ի լաւագոյն ռմբարկու 2010 թուականին, 2011 թ.-ի Ֆրանսայի լիգայի գավաթի եզրափակիչ մասնակից, Ֆրանսաի չէմբիոն եւ Լիգա 1-ի լաւագոյն ռմբարկու 2012 թուականին։

## Ֆութպոլի Ասպարէզ
Օլիվր Ճիրուտի առաջին պրոֆեսիոնալ ակումբը եղած է "Գրենոբլ"-ը։ Երկու տարուան ընթացքին այդ խումբը կը կազմէ Ժիրուն ընդհանուր առմամբ Ֆրանսայի առաջնութեան մէջ մասնակցած է 23 հանդիպման, սակայն ընդամէնը երկու անգամ դուրս եկած է խաղադաշտ մեկնարկային կազմէն։ Մէկ տարի վարձատրուելով "Իստր"-ի կազմէն հանդէս գալէն ետք, անոր դրանսֆերը "Գրենոբլ"-էն գնաց "Տուր"-ը։ "Տուր"-ի կազմին մէջ երկու յաջող խաղաշրջան անցնելուն շնորհիւ, 2010 թուականին Օլիվր Ճիրուտ հրաւէր կը ստանայ "Մոնբելյէ"-էն։ Պահպանելով լաւ մարզավիճակը՝ ան նախ 2011 հրաւէր ստացաւ Ֆրանսիայի ֆութպոլի հաւաքական, ապա՝ մէկ տարի յետոյ, ան յայտնուեցաւ Եւրոպական ֆութպոլի առաջնակարգ ակումբներէն մէկում մէջ՝ "Արսենալ"-ին մէջ՝ ստորագրելով երկարատեւ պայմանագիր։

## Ձեռքբերումներ
### Թիմային նվաճումներ
*Անգլիայի Գաւաթ։ 2014 
*Անգլիայի Սուբերգաւաթ։ 2014

### Անհատական նուաճումներ
*Լիգա 2-ի լաւագոյն ռմբարկու։ 2009/2010 (21 գոլ)
*Լիգա 2-ի լաւագույն ֆութպոլիստ։ 2009/2010
*Լիգա 1-ի լաւագույն ռմբարկու։ 2011/2012 (21 գոլ)

## Անձնական կեանք
2011 թուականէն սկսած Օլիվր Ճիրուտ ամուսնացած է Ջենիֆերի հետ։ Անոնց դուստրը՝ Ջէյդը, ծնած է 2013 թուականի Յունիս 18–ին։ 2014 թուականի փետրւարին կը հաղորդէ, որ ան դաւաճանած է իր կնոջը մոտել Սելիա Քէյի հետ։ Դաւաճանութեան մասին այդ խօսակցութիւնները սկսած են այն բանէն յետո, երբ Սելիա Քէյը իր Ինստագրամի էջին մէջ տեղադրած է նկար մը, որուն մէջ Օլիվր Ճիրուտ կիսամերկ կը գտնուի հիւրանոցի մը մէջ։ Միջադէպէն ետք, ան իր Թուիթթերի էջին մէջ ներողութիւն կը խնդրէ իր կնոջմէ, սակայն աւելի ուշ պնդած է, որ իր եւ մոտելի միջև որևէ բան տեղի չէ ունեցած։ Արսենալի մարզիչ Արսէն Վենգերը չէ փափաքած մեկնաբանել այս ամէնը՝ ըսելով, որ կը փափաքիյ «յարգել անոր անձնական կեանքի գաղտնիքները»։

Օլիվր Ճիրուտ կաթոլիկ է։ Հարցազրոյցներէն մէկում մէջ ան նշած է․ «Ես չեմ խաչակնքեր իմ խաղերէն առաջ, սակայն շատ փոքր աղօթք մը կ'ընեմ»։ Ան ինքզինք կը նկատէ որպէս «շատ հաւատարիմ մարդ»։

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ
Ստորոգութիւն:1986 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:30 Սեպտեմբերի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Արսենալի ֆուտբոլիստներ
Ստորոգութիւն:Ֆուտբոլի հարձակվողներ
Ճիւան Աշըգեան

**Աշըգեան Ճիվան**, փաստափան, ծնած է Կեսարիոյ Կարմիր զիւգաւանը. 

Նախնական ուսումը ստացած է տեղւոյն մեծահամբաւ Սահակ Պարթեւեան վարժարանին մէջ, ու շարունակած է Ս. Կարապետի բարձրագոյն վարժարանը։ 1898-ին իր հօր մահուան պատճառաւ թերաւարտ՝ Գազատիա կը մեկնի Իբրանոսեան եղբարց վաճառատան մէջ պաշտօնավարելու. երեք տարի ետք հայրենիք կը վերադառնայ արդիւնաբերելու համար հօրենական ագարակները։ 1910-ին Պոլիս երթալով կը յաճախէ իրաւաբանական համալսարանը, 1913-ին շրջանը աւարտելէ ետք՚ ընդհ. դատախազի օգնականի պաշտօնով Սեբաստիոյ Տիվրիկ գաւառը կը մեկնի։ 1914 Յուլիսին հրաժարելով Եողղատ կ՚երթայ։ Ընդհ. պատերազմին իբրիւ զինուորա կան Գաղատիա կը ղրկուի, անկից ալ Պոլիս։ 1915 Դեկտեմբերին Գաղատիա-Կարին երկաթուղւոյ արհեստաւոր վաշտերու յատեացեալ կրաղի. սի մթերանոցի տնորէն կը կարգուի ենթասպայի աստիճանով Գազատիա կը վերադառնայ։ Մինջեւ 1918 պաշտօնավարելէ ետք՚ զինադադարին իբրեւ վերապբազ Կեսարիա կը վերադառնայ. ուր կ՚անդամակցի Որբահաւաք Յանձնաժողովին կ՚արգուելով ընդհ. Տնօրէն։ Այս պաշտօնը ձրիաբար կը վարէ, 810-ին չափ երկսեռ որբեր կը հաւաքէ (տե՚ս «Քառամսեայ Տեղեկագիր Կիսարիոյ եւ շըրջակայից Կարօտելով Յանձնախումբին, տպ. Պոլիս 1919) եւ պատրիարքարանի գնահատանքին կ՚արժանանայ։
Աշըգեան առեւտուր եւ օրէնքի մարդ ըլլալով հանդերձ՝ ինքնօգնութեամբ հետեւած է գրականութեան։ Աշխատակցած է «Ճէրիտէյի Շարքիէ», «Սանզումէի Էֆքեար» հայատառ Թուրքերէն օրաթերթերուն, Սմբատ Դաւթեանի «Բիւրակն»ի, «Ար. Մամլոյ», «Բիւզանդիոն»ի, «Ժամանակ»ի, «Արագած»ի, Ս. Գաբամաճեանի, Բ. Թեւեանի Տարեցոյցներուն՚ բանասիրական, պատմագրական նիւթերու մասին գրելով, քաջալերուած իր մտերիմ բանաստեղծ Ռ. Որբերեանէ (տե՚ս «Արեւելեան Մամուլ» 1903 էջ 580)։
Աշըգեան պատրաստած է «Կեսարահայուն ծագումը եւ զարգացումը 1200 էջերով երկ մը, որ, նշանաւոր անձանց եւ հաստատութեանց, վանքերու եւայլն մասին ծանօթութիւններ կը բովանդակէ, 450էն աւելի նկարներով։
Աշըգեան հմուտ է թուրքերէն, հայերէն, յունարէն եւ ֆրանսերէն լեզուներու։ Միշտ սատարած է ազգային գործերուն. ո՚ւր որ գտնուած է՚ անդամակցած է Քաղաքական Ժողովներուն, Թաղական, Ուսումնական Խորհուրդներու, Խնամատարութեանց Յանձնախումբերու։
Իր հասցէն է Civan Aşkin (Avokat) Kayseri (Turquie):

## Աղբյիւրներ
Հայ Հանրագիտակ, Մկրտիչ Վարդապետ Պոտուրեան, 1913, Պուքրէշ, Ա. հատոր, էջ 189։
Ս. Յարութիւն Եկեղեցի (Ճիւնի, Լիբանան)

**Ճիւնիի Ս. Յարութիւն Եկեղեցի**, Լիբանանի Ճիւնի շրջանի Ս. Յարութիւն Եկեղեցւոյ շինութիւնը սկսած է 1954 թուականին եւ աւարտած՝ 1956-ին, բարերարութեամբ Կիւլլապի Կիւլպէնկեանին։

11 Յունիս 1961-ին, հովանաւորութեամբ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Զարեհ Ա. Կաթողիկոսի, առաջնորդութեամբ Խորէն արք. Բարոյեանի (յետագային Կաթողիկոս Մեծի Տանն Կիլիկիոյ) տեղի ունեցաւ Ս. Յարութիւն նորակառոյց եկեղեցւոյ օրհնութիւնն ու օծումը։

Եկեղեցւոյ առաջին հոգեւոր հովիւը եղած է Շահէ Քհնյ. Ալեմեզեան։

Եկեղեցւոյ կից շինուած է Ազգային Կիւլլապիի Կիւլպէիկեան նախակրթարանը, որ գործած է մինչեւ 1960-ական թուականները։
1991-ին, թաղական խորհուրդի գործունէութեան գլխաւոր թիրախը դարձաւ եկեղեցւոյ բարեզարդումը։ 1998-ին, եկեղեցւոյ թաղական խորհուրդը եւ հոգեւոր հովիւը ձեռնարկեցին եկեղեցւոյ վերաշինութեան, որուն նպաստեց Լիբանանի հայոց թեմի առաջնորդ Գեղամ Եպս. Խաչերեան։

## Աղբիւրներ
* 

## Արտաքին յղումներ
* Ճիւնիի Ս. Յարութիւն Եկեղեցւոյ Ուխտի Օրը։

Ստորոգութիւն:Լիբանան
Ճնճղուկ (անձնանուն)

**Ճնճղուկ**, հայկական արական անուն։ Առաջ եկած է հայերէն ճնճղուկ թռչունի անունէն։ Գործածուած է 11-րդ դարուն։

## Գործածութիւններ
* Ճնճղուկ, Խուլ Խաչիկի որդին, զոր Վասպուրականի իշխանն էր։ 1041 թուականին սպաննուեցաւ թուրքերու կողմէ։ Ճնճղուկը իր հօր եւ փոքր եղբօր վրէժը լուծեց։
* Ճնճղուկ, Լաւոդիկիոյ քաղաքապետ (11-րդ դար)։

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Հայկական արական անձնանուններ
Ճշմարտութիւն

մինի|Ժամանակը կ'ազատէ ճշմարտութիւնը կեղծիքէն եւ նախանցէն:

**Ճշմարտութիւնը** նիւթի կողմէ իրականութեան համապատասխան արտացոլումն է: Ճշմարտութիւնը իրականութեան այնպիսի վերարտադրումն է, ինչպիսին այն կայ` գիտակցութենէն դուրս եւ անկէ անկախ: Ճշմարտութեան չափանիշները կը դիտարկուին ճանաչողութեան տեսութեան շրջանակներուն մէջ։ Փիլիսոփայութեան այն բաժինն է, որ կ'ուսումնասիրէ ճանաչողական գործունէութեան ընթացքին նիւթին եւ առարկային փոխյարաբերութիւնները, գիտելիքի եւ իրականութեան յարաբերակցութիւնը, մարդու կողմէ աշխարհի ճանաչման հնարաւորութիւնները, ճշմարտութեան չափանիշներն ու գիտելիքի հաւաստիութիւնը:

Իտէալիստական փիլիսոփայութեան համակարգերուն մէջ ճշմարտութիւնը համարուած է իտէալական առարկաներու յաւերժ ու անփոփոխ յատկութիւն /Պղատոն/, բանականութեան բնածին յատկանիշ /Տեքարդ/ կամ մտքի ապրիորի ձեւ /Քանթ/: Ըստ տրամաբանական ըմբռնման` ճշմարտութիւնը գիտելիքներու ծաւալուն գործընթացն է /Հեկել/: Իսկ ձեռներէցութիւնը ճշմարիտ կը համարէ այն գիտելիքը, որ գործնականօրէն կիրառելի է եւ կ'ապահովէ յաջողութիւն:

Փիլիսոփայութեան շրջագիծին մէջ կը քննարկուի այնպիսի բաժամունք, ինչպիսին է առարկայական ճշմարտութիւնը, ինչ որ մարդոց եւ մարդկութենէն անկախ գիտելիքի բովանդակութիւնն է։ Կայ նաեւ բացարձակ եւ յարաբերական ճշմարտութիւն, ինչ որ տրամաբանական նիւթապաշտութեան բաժամունք է։

Ճշմարտութիւն բառը կ'օգտագործուի նաեւ ձեւական տրամաբանութեան մէջ։ Գոյութիւն ունի «տրամաբանական ճշմարտութիւն», որ կը հակադրէ փաստական ճշմարտութեան։ Տրամաբանութեան մէջ ասոյթը կը համարուի ճշմարիտ, եթէ անոր ձեւը կը յամենայ կամ որոշ թոյլատրելի գործողութիւններէ ետք կրնայ յամենալ տրամաբանական օրէնքի հետ
:

## Արտաքին յղումներ
* The Correspondence Theory of Truth 
* The Coherence Theory of Truth 
* The Deflationary Theory of Truth 
* Tarski's Truth Definitions 
* Axiomatic Theories of Truth 

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Փիլիսոփայութիւն
Ճոն Լենըն

**Ճոն Լենըն** (, 9 Հոկտեմբեր 1940 - 8 Դեկտեմբեր 1980), բրիտանացի երգահան, երգիչ։

## Լենըն եւ Պիթըլզը
[մինի|[Պիթլս 1965: Ձախէն աջ՝ Ճոն Լենըն, Րինկօ Սդար, Փոլ Մըգգարթնի, Ճորճ Հարիսըն ]]
Ճոն Ուինսթըն Օնօ Լենըն, ծնած է 9 Հոկտեմբեր 1940-ին՝ Լիվրփուլի մէջ եւ սպաննուած 8 Դեկտեմբեր 1980-ին՝ Նիւ Եորք։ Եղած է մեծ անգլիացի երաժիշտ, հեղինակ-երգահան, երգիչ եւ յօրինող : Ազդուած է իր երիտասարդ տարիքէն ռոք 'ն ռոլլէն։ Հիմնադիրն էր Պիթըլս (Beatles) խումբին, որ միջազգային հռչակ ունի։ Խումբը հիմնուած է 1960-ին, անդամներն են՝ Փոլ Մըգգարթնի (Paul McCartney), Ճորճ Հարիսըն (George Harrison), Րինկօ Սդար (Ringo Star) եւ Ճոն Լենընը (John Lennon): 1960-1970-ական թուականներուն Պիթըլզ խումբը կը հասնի իր հռչակի գագաթնակէտին։ Սակայն, 1970-ին խումբը կը բաժնուի եւ Լենըն անձնական գործերով  կը սկսի զբաղուիլ ։ Լենըն ճանչցուած է իր հակա-պատերազմի կեցուածքով։ Հարցազրոյցի մը ընթացքին, ան քննադատած է Վիեթնամի պատերազմը։

## Կենսագրութիւն
մինի|Լենոն «Իմաճին» (Երեւակայէ) երգը նուագած ատենը
Իրլանտական ծագումով ծնողներն էին՝ Ալֆրէտ Լենըն եւ Ճիւլիա Սթանլին: Ճոն իր կրթութիւնը ստացած է Միմի Սմիթ, Ճիւլիայի քրոջը տունը եւ Միմին Ճոնը համարած է իբրեւ իր իսկական զաւակը։ 1962-1968 ամուսնացած էր Սինթիա Բոուէլի հետ եւ ունեցած՝ մէկ զաւակ՝ Ժուլիան Լենըն: Իսկ 1969-ին ամուսնացաւ Եոքօ Օնոյի հետ միասին ապրեցան մինչեւ 1980 եւ ունեցան 1 զաւակ՝ Շան Լենըն:

1952-1957 յաճախած է Կարի Պանք աւագ դպրոցը։ 16 ամեայ Ճոնը կը հիմնէ Քարիմէն խումբը, ուր կը ծանօթանայ Փոլին։ 1958-ին Ժորժ կը միանայ խումբին եւ աւելի ուշ խումբին անունը կը դառնայ Տը Պիթըլզ: Յաղթահարելով բազմաթիւ խնդիրներ անոնք աշխարհահռչակ կը դառնան։

Նոյեմբեր 1968-ին, Ճոն Լենըն կը հրատարակէ մեներգ 3 ալպոմ՝ «Give Peace a Chance»: Սեպտեմբեր 1969-ին Լենըն կը յայտարարէ իր մեկնումը Տը Պիթլզ խումբէն։ Հոկտեմբեր ամսուն, ան կը հրապարակէ իր 2-րդ մեներգ ձայնասկաւառակը՝ «Cold Turkey»: 1970-ին կը հրապարակէ «Instant Karma»-ն իր 3-րդ մեներգ ձայնասկաւառակը։

8 Դեկտեմբեր 1980, Նիւ Եորքի մէջ կը սպաննուի համակիրի մը կողմէ։

## Ճոն Լենոնի Սթուտիոյական Ալպոմները
Այս ցանկը կը ներկայացնէ Ճոն Լենոնի սթուտիոյական ալպոմները՝ որպէս մենակատար եւ Եոքօ Օնոյի հետ։

### Սթուտիոյական Ալպոմներ

### Փորձարառական Սթուտիոյական Ալպոմներ Եոքօ Օնոյի Հետ

## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին յղումներ
* ՆՐԱՆՔ ՆՈՅՆՊԷՍ ՀԱՅ ԵՆ

Ստորոգութիւն:1940 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:9 Հոկտեմբերի ծնածներ
Ստորոգութիւն:1980 մահեր
Ստորոգութիւն:8 Դեկտեմբերի մահացածներ
Ստորոգութիւն:Լիվըրփուլ ծնածներ
Ճոն Լոք

**Ճոն Լոք** () Անգլիացի փիլիսոփայ եւ բժիշկ մը, ամէնէն շատ ճանչցուած իր Վերածննդեան շրջանի գործերուն հիման վրայ, ինչպէս նաեւ կոչուած է «Ազատականութեան Հայրը» ("Father of Liberalism"): Կը համարուի իբրեւ անգլիացի առաջին փորձառապաշտներէն մին, հետեւելով Ֆրանսիս Պէյքընի: Իր գործերը մեծապէս ազդած են հմտաբանութեան եւ քաղաքական փիլիսոփայութեան ճիւղերուն մշակման: Ան նաեւ ազդած է աւելի ուշ շրջանի հռչակաւոր փիլիսոփաներ՝ Վոլթէրի եւ Ռուսոյի: Իր նեդրումը դասական հանրապետականութեան մէջ կրնանք տեսնել ԱՄՆ-ի անկախութեան յայտարարութեան մէջ:

## Լոքի հիմնական աշխատութիւնները

* Նամակ հանդուրժողականութեան մասին (A Letter Concerning Toleration) (1689).
* Փորձ մարդկային ըմբռնողութեան մասին (Essay Concerning Human Understanding) (1690)
* Քաղաքացիական կառավարման մասին երկրորդ երկը (The Second Treatise of Civil Government) (1690).
* Որոշ մտքեր դաստիարակութեան մասին (Some Thoughts Concerning Education) (1693).

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:29 Օգոստոսի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:28 Հոկտեմբերի մահեր
Ճոն Նաշ

**Ճոն Ֆորպես Նաշ Ճիւնիոր**, (, ): Ամերիկացի թուաբանագէտ մը, որ կատարած է հիմնական ու կարեւոր աշխատանքներ եւ միջոցառումներ *Game*, *differential geometry* եւ *partial differential equations* տեսութիւններով: Ճոն Նաշին գործերը եւ տեսութիւնները հմտութիւն մը կը հայթայթեն մարդ արարածին ամէնօրեայ կեանքի ընտրութիւններուն եւ որոշումներուն մէջ: Անոնք մեծապէս կը գործածուին տնտեսութեան մէջ։

Փրինսթոնի համալսարանին մէջ իբրեւ թուաբանագիտութիւն ուսումնասիրող, ինչպէս նաեւ իր կատարած տարբեր թուաբանագիտական տեսութիւններուն համար, իր կեանքին վերջին շրջանին, Նաշ Նոպէլեան Մրցանակին կ'արժանանայ 1994-ին, ինչպէս նաեւ՝ Ապել Մրցանակին, 2015-ին: Ան միակ անձն է, որ այս երկու մրցանակներուն տիրացած է:

## Հետազօտական Ներդրումներ
Նաշը առատօրէն չէր հրատարակած, թէեւ անոր թուղթերէն շատեր համարուած են ուղենիշներ իրենց ոլորտներուն մէջ։

* Փրինսթընի մէջ յետ-բակալորիային ուսանող ըլլալով՝ ան խաղերու տեսութեան (game theory) եւ իսկական հանրայատկան երկրաչափութեան (real algebraic geometry) հիմնադրական ներդրումներ կատարեց։
* ՄԻԹի (MIT) մէջ յետ-դոկտորական գործակցող ըլլալով՝ Նաշը դարձաւ դէպի տարբերակային երկրաչափութիւն։ Թէեւ Նաշի տարբերակային երկրաչափութեան աշխատանքին արդիւնքները արտայայտուած են երկրաչափական լեզուով, սակայն աշխատանքը գրեթէ ամբողջութեամբ կը վերաբերի մասնակի տարբերակային հաւասարումներու մաթեմաթիկական վերլուծութեան։
* Իր երկու իզոմեթրական ներկերտման թէորէմները ապացուցելէ ետք, Նաշը դարձաւ անմիջապէս մասնակի տարբերակային հաւասարումներով զբաղուող հետազօտութիւններու, ուր ան յայտնագործեց ու ապացուցեց Տէ Ճորճի–Նաշ թէորէմը, այսպիսով լուծելով Հիլբերթի տասնիններորդ խնդրի մէկ ձեւը։

2011 թուականին, Ազգային Անվտանգութեան Գործակալութիւնը գաղտնազերծեց Նաշի կողմէ 1950-ականներուն գրուած նամակներ, որոնց մէջ ան առաջարկած էր նոր գոտաւորման-գաղտնազերծման մեքենայ։ Այդ նամակները ցոյց կու տան, որ Նաշը կանխատեսած էր արդի գաղտնագրութեան բազմաթիւ գաղափարներ, որոնք հիմնուած են հաշուողական դժուարութեան վրայ։

## Հիւանդութիւնը
Նաշ կը ծանօթանայ քոլումպիացի ուսանողուհիի մը՝ Ալիսիա Լարտին, 1957-ին անոնք կ'ամուսնանան։ Յուլիս 1958-ին ամերիկեան Fortune ամսագիրը Ճոն Նաշը կ'անուանէ Ամերիակայի աստղ «նոր ուսողութեան» ոլորտին մէջ։ Շուտով ան հայր կը դառնայ: 1959-ին, Ճոն մտային հիւանդութիւններու ախտանշաններ կը սկսի ցուցաբերել (զքիցոֆրենիա): Նաշ 30 տարեկան էր, իսկ կինը՝ 26։ Ալիսիան կը ջանար էր պահել ամուսինին հիւանդութիւնը, որպէսզի փրկէ անոր ասպարէզը։ Սակայն վիճակին վատթարացման պատճառով Նաշը 1959-ին կը զրկուի աշխատանքէն եւ քանի մը տարի կը մնայ հոգեբուժական կեդրոնի մէջ, որպէսզի համապատասխան բուժում ստանայ:

1970-էն ետք, Ճոն Նաշին վիճակը կը սկսի բարեփոխուիլ եւ անոր կ'արտօնուի վերադառնալ իր ակադեմական աշխատանքին, 1980-ական թուականներու կիսուն: Նաշին պայքարը իր հիւանդութեան հետ կը դառնայ հիմնական նիւթը Սիլվիա Նասարին կենսագրութեան, ինչպէս նաեւ *«A beautiful mind»* ֆիլմին, որուն գլխաւոր դերասանն է Ռուսէլ Քրաուը, որ կը կատարէ Ճոն Նաշին դերը:

Ճոն եւ կինը՝ Ալիսիա Նաշ կը մահանան ինքնաշարժի արկածի մը հետեւանքով, 23 Մայիս, 2015-ին, Նիւ Ճըրսի, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներուն մէջ:

## Պարգեւներ

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:1928 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:13 Յունիսի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:2015 մահեր
Ստորոգութիւն:23 Մայիսի մահեր
Ճոն Ռաուլզ

**Ճոն Պորտլի Ռոլզ** (), ամերիկացի բարոյախօսութեան եւ քաղաքագիտութեան փիլիսոփայ է: Ռաուլզ ստացած է թէ՛ փիլիսոփայութեան բաժամունքի եւ թէ՛ ալ տրամաբանութեան բաժամունքի Schock Prize մրցանակները, ինչպէս նաեւ National Humanities Medal մրցանակը 1999-ին, իրեն հանձնուած ԱՄՆ նախկին նախագահ Պիլ Քլինթընի կողմէ, նշելով, թէ ինչպէս Ռաուլզի գործը օգնած է ամբողջ սերունդ մը եւ սորվեցուցած է զանոնց ժողովրդավարութեան իրական իմաստը:

## Փիլիսոփայական Միտքը
Ռաուլզը հրատարակած է երեք հիմնական գիրք.

# «Արդարութեան Տեսութիւն Մը» (*A Theory of Justice*):
#* Ան կեդրոնացած էր բաշխական արդարութեան վրայ։
#* Կը փորձէր հաշտեցնել ազատութեան եւ հաւասարութեան արժէքներուն մրցակցող պահանջները։
# «Քաղաքական Լիպերալիզմ» (*Political Liberalism*):
#* Անդրադարձաւ այն հարցին, թէ ինչպէ՛ս անլուծելի կրօնական եւ փիլիսոփայական տարաձայնութիւններով բաժնուած քաղաքացիները կրնան հաւանութիւն տալ սահմանադրական ժողովրդավարական վարչակարգի մը։
# «Ժողովուրդներու Օրէնքը» (*The Law of Peoples*):
#* Կեդրոնացած էր համաշխարհային արդարութեան հարցին վրայ։

## Ծանօթագրութիւններ
Ճոն Քենետի

**Ճոն Ֆիցճերըլտ Քենետի** (անգլ.` John Fitzgerald Kennedy, նաեւ` JFK, 29 Մայիս 1917 - 22 Նոյեմբեր 1963), Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու 35-րդ նախագահը: Այս պաշտօնը ստանցնած է 1961 թուականի 20 Յունուարէն մինչեւ 1963 թուականի 22 Նոյեմբերի կատարուած սպանութիւնը: ԱՄՆ-ի միակ կաթոլիկ նախագահը:

Ճոն Քենետին ծնած է 1917 թուականի 29 Մայիսին Մասըչուսէթս նահանգին մէջ։ Հայրը Ֆրանքլին Ռուզվելդի առաջին օգնականներէն էր, կառավարութեան մէջ` անվտանգութեան ծառայութեան պետը, ծովային յանձնաժողովներու ղեկավարը, Մեծ Բրիտանիայի մէջ ԱՄՆ-ի դեսպանը: Գերազանց աւարտելով Հարվըրտի Համալսարանը` Ճոնը աշխատանքի անցաւ հոր մօտ իբրեւ գործավար եւ ստացաւ գործնական գիտելիքներ:

Յաղթելով 1947 թուականի Քոնկրէսի ընտրութիւններուն` ան դարձաւ ներկայացուցիչներու պալատի անդամ, իսկ 1952 թուականին արդէն ծերակուտական էր։ 1957 թուականին Ճոն Ֆիցճերըլտ Քենետին իր թեկնածութիւնն առաջադրեց նախագահական ընտրութիւններուն: 1960 թուականին Դեմոկրատական կուսակցութեան կողմէ ան առաջադրուեցան նախագահի թեկնածու եւ ձայներու փոքր առաւելութեամբ յաղթեց ընտրութիւններուն մէջ։ Իր անձնական յատկանիշներուն շնորհիւ Քենետին երկրին մէջ մեծ ժողովրդականութիւն կը վայելէր:

Քենետիի նախագահութեան երեք տարիները նշանաւորուեցան Քարիպեան ճգնաժամով, սեւամորթներու իրաւունքներու հաւասարեցման լուրջ քայլերով, «Աբոլո» տիեզերական ծրագիրներուն սկիզբ դնելով:

Ճոն Քենետիի նախագահութիւնը ընդհատուեցաւ 1963 թուականի 22 Նոյեմբերին Տալասի մէջշ Թեքսաս, իրականացուած առեղծուածային սպանութեամբ:

## Աղբիւրներ
* Նախագահ Ճոն Քենետիի Նախագահական գրադարանը

Ստորոգութիւն:Նախագահներ
Ստորոգութիւն:1917 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:29 Մայիսի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:1963 մահեր
Ստորոգութիւն:22 Նոյեմբերի մահեր
Ճո Մորթըն

**Ճոզէֆ Թոմաս** «**Ճո**» **Մորթըն Կրտս.** ( **,** ծնած 18 Հոկտեմբեր, 1947) Ամերիկացի բեմի, հեռուստաշարներու եւ ֆիլմի դերասան է։ Ան աշխատած է Ճոն Սէյլզի հետ *[[The Brother from Another Planet]]* (1984), *[[City of Hope (ֆիլմ)|City of Hope]]* (1991) եւ *[[Lone Star (ֆիլմ)|Lone Star]]* (1996) ֆիլմերուն մէջ։ Ուրիշ ֆիլմեր որոնց մէջ նշանակութիւն ունեցող դեր մը ունի հետեւեալներն են՝ *[[Terminator 2: Judgment Day]]* (1991), *[[Of Mice and Men (1992 ֆիլմ)|Of Mice and Men]]* (1992), *[[Speed (1994 ֆիլմ)|Speed]]* (1994), *[[Apt Pupil (ֆիլմ)|Apt Pupil]]* (1998), *[[What Lies Beneath]]* (2000), *[[Ali (ֆիլմ)|Ali]]* (2001), *[[Paycheck (ֆիլմ)|Paycheck]]* (2003), *[[Stealth (ֆիլմ)|Stealth]]* (2005) եւ *[[American Gangster (ֆիլմ)|American Gangster]]* (2007)։ 2014-ին, Մորթըն շահեցաւ Primetime Emmy Award մրցանակափաշխման հանդիսութեան Primetime Emmy Award for Outstanding Guest Actor in a Drama Series մրցանակին իր Ռոուըն Փոփ դերին, Օլիվիա Փոփի հայր *[[Scandal (հեռուստաշար)|Scandal]]* հեռուստաշարին մէջ։ Ան նաեւ ճանչցուած է իր Հէնրի Տիքըն դերին համար *[[Eureka (հեռուստաշար)|Eureka]]* հեռուստաշարին մէջ։

## Վաղ Կեանք եւ Կրթութիւն
Մորթընը ծնած է Նիւ Եորք Սիթիի Հարլեմ թաղամասին մէջ, Եւելինի՝ քարտուղարուհիի եւ Ճոզեֆ Թոմաս Մորթըն Աւագի՝ ԱՄՆ-ի Բանակի Հետախուզութեան սպայի որդին էր։

Իր հօր զինուորական ծառայութեան պատճառով, ան իր մանկութեան մէկ մասը անցուցած է Արեւմտեան Գերմանիոյ եւ Օքինաուայի մէջ։ Երբ Մորթընը 10 տարեկան էր, իր հայրը մահացաւ։

Մորթընը մեծցած է որպէս Կաթողիկէ եւ որոշ ժամանակ յաճախած է Կաթողիկէ ռազմական դպրոց։ Ան եկեղեցական սպասաւոր էր եւ մտածած էր քահանայ դառնալու մասին։

Մորթընը աւարտեց Էնտրու Ճեքսընի Բարձրագոյն Դպրոցը (*Andrew Jackson High School*) եւ տրամա սորվեցաւ Հոֆսթրայի Համալսարանին մէջ։

## Դերեր

### Ֆիլմ

### Հեռուստաշարներ

## Տե՛ս նաեւ
* Գայթակղութիւն (հեռուստաշար)
* Քէրի Ուաշինկթըն
* Հենրի Այըն Քուսիք
* Քոլամպըս Շորթ
* Տարպի Սթանչֆիլտ
* Քէյթի Լոուզ
* Կիլէրմո Տիազ
* Ճէֆ Փէրի
* Թոնի Կոլտուին
* Պէլըմի Եանկ
* Ճաշուա Մալինա
* Սքոթ Ֆոլի
* Փորշա Տը Ռոսի
* Քորնիլիըս Սմիթ

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:1947 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:18 Հոկտեմբերի ծնունդներ
Ճոնա Հիլ

**Ճոնա  Հիլ Ֆելտսթայն** (, ծնած 20 Դեկտեմբեր, 1983, Լոս Անճելըս, Քալիֆորնիա, ԱՄՆ), ճանչցուած իբրեւ **Ճոնա  Հիլ** (), ամերիկացի դերասան, արտադրիչ, թատերագիր եւ կատակերգու մըն է: Հիլ ճանչցուած է բազմաթիւ ֆիլմերով, ինչպէս *[[Accepted (ֆիլմ)|Accepted]]* (2006), *[[Grandma's Boy (2006 ֆիլմ)|Grandma’s Boy]]* (2006), *[[Superbad (ֆիլմ)|Superbad]]* (2007), *[[Knocked Up]]* (2007), *[[Get Him to the Greek]]* (2010), *[[21 Jump Street (ֆիլմ)|21 Jump Street]]* (2012), *[[This Is the End]]* (2013), *[[22 Jump Street]]* (2014) եւ *[[War Dogs (2016 ֆիլմ)|War Dogs]]* (2016), ինչպէս նաեւ իր դերերով *[[Moneyball (ֆիլմ)|Moneyball]]* (2011) եւ *[[The Wolf of Wall Street (2013 ֆիլմ)|The Wolf of Wall Street]]* (2013) ֆիլմերուն մէջ, որոնց համար ան ստացաւ Օսքարի պաշտօնակարգումներ:

Հիլը կարգուած էր 28-րդ «Ֆորպզ» պարբերաթերթի «Ամէնէն Շատ Շահող Դերասաններ»-ու ցանկին վրայ (Յունիս 2014-էն Յունիս 2015), ստանալով 16 միլիոն տոլար: Իբրեւ թատերագիր, ան գրած է *21 Jump Street*, *22 Jump Street* եւ *[[Sausage Party]]* (2016) ֆիլմերը, որոնց մէջի գլխաւոր դերերն ալ ինք վերցուցած է:

## Վաղ Կեանք
Ճոնա Հիլ Ֆելտսթայն ծնած է 20 Դեկտեմբեր, 1983-ին, Լոս Անճելըս, Քալիֆորնիա, ԱՄՆ, հագուստ ձեւաւորող Շերըն Լինի եւ Guns N’ Roses խումբի պաշտօնեաներէն՝ Ռիչըրտ Ֆելտսթայնի զաւակը: Ունի քոյր մը՝ Պինի Ֆելտսթայն, որ դերասանուհի է եւ եղբայր մը, Ճորտըն Ֆելտսթայն, որ երգի կառավարական խումբի ղեկավարն է Ռոպին Թիքի եւ Maroon 5-ի: Անոր ծնողքը սկզբնականօրէն Նիւ Եորքէն էին, սակայն փոխադրուած են Լոս Անճելըս, ուր Ճոնան մեծցած ու ապրած է (եւ տակաւին կը շարունակէ ապրիլ), եւ յաճախած է հռչակաւոր Brentwood School-ը, որմէ ետք ուսումը շարունակած է Crossroads School-ին մէջ, Սանթա Մոնիքա, Քալիֆորնիա: Երկրորդական դպրոց աւարտելէ ետք յաճախած է Bard College The New School եւ University of Colorado Boulder համալսարանները: Հիլը հրեայ է:

## Դերեր

Հետեւեալը Ճոնա Հիլի դերերու ցանկն է իբրեւ դերասան եւ արտադրիչ:

### Ֆիլմեր

#### Իբրեւ Դերասան

### Իբրեւ արտադրիչ

### Իբրեւ Թատերագիր

### Իբրեւ Բեմադրիչ

## Հեռուստաշարներ

### Իբրեւ Դերասան

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:1983 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:20 Դեկտեմբերի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Լոս Անճելըս ծնածներ
Ստորոգութիւն:1980 ծնունդներ
Ճոնաթան Քայթ

**Ճոնաթան Քայթ** () Ամերիկացի դերասան, կատակերգակ եւ դերասանականօրէն կապկող մը: Ան ամէնէն շատ ճանչցուած է իր Օլէկ Կոլիշէվսքիի դերով CBS կայանի *[[2 Broke Girls]]* (2011-ներկայ) հեռուստաշարին մէջ:

## Կենսագրութիւն
Քայթ ծնած ու մեծցած է Սքոքի, Իլինոյ, ԱՄՆ, զաւակն է Լին եւ Տէյվիտ Քայթի: Ան յաճախած է Old Orchard Junior High եւ Niles North High School դպրոցները: Ան Դերասանութեան իր վկայականը ստացած է University of Illinois at Urbana–Champaign համալսարանյն:

2011էն ի վեր, Քայթ երկրորդական դեր ստանցնած է CBS կայանի *[[2 Broke Girls]]* հեռուստաշարին մէջ, իր Օլէկ Կոլիշէվսքիի դերով, տարօրինակ խոհարար մը, որ ճաշարանը կ'աշխատի: Ան նաեւ փոքր դերեր ստանձնած է տարբեր հեռուստաշարներու մէջ, ինչպէս *[[Raising Hope]]*, *[[Kickin' It]]*, *[[American Dad!]]*, *[[The Life & Times of Tim]]*, *[[In the Flow with Affion Crockett]]*, եւ *[[Wizards of Waverly Place]]*: Առաւելաբար, ան ստանձնած է դերեր ծանոցումներու մէջ, ինչպէս AT&T եւ Muscle Milk ընկերութիւններու ծանոցումներուն մէջ:

Իբրեւ կատակերգակ, Քայթը ճանչցուած է իր շուրջ 50 հռչակաւոր անձոնց կապկելու կարողութեամբ. կապկած է շատեր, ինչպէս Թոմ Հենքս, Վինս Վոն, Ռոպըրթ Տաունի, Սեթ Ռոկըն, Մարք Ուալպըրկ եւ Լիամ Նիսըն:

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:2 Սեպտեմբերի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Դերասաններ
Ճորճ Ուէյեա

**Ճորճ Ուէյեա** (, ամբողջական անունը՝ Ճորճ Մաննէ Օփոնկ Ուսման Ուէյեա, , ծն. 1 Հոկտեմբեր 1966 Մոնրովիա, Լայպերիա), լայպերիացի քաղաքական գործիչ եւ նախկին ոտնագնդակորդ, 2017 թուականի Հոկտեմբերին Լայպերիոյ նախագահ ընտրուած է: Երկրի ոտնագնդակի ազգային հաւաքականի նախկին անդամ է։ 1995 թուականին ՖԻՖԱ-ի կողմէն տարուան լաւագոյն ոտնագնդակորդ ճանչուած է, որպէս Եւրոպայի լաւագոյն ոտնագնդակորդ «Ոսկեայ գնդակ» ստացած է:

## Կենսագրութիւն
Ծնած եւ մեծցած է Քլարա Թաուն շրջան, Մնրովիա: Ան երկրի հարաւ-արեւելեան շրջանի ամենաաղքատ քրու ժողովուրդին խումբէն է: Անոր հայրը Ուիլիըմ Թ. Ուէյեա աւագի մեքենագործ եղած է երբ մայրը՝ Անն Քույէուէյեան (մ.2013) վաճառողուհի էր։ Ան իր հօրական քրիստոնեայ տատին (Emma Klonjlaleh Brown) մօտ ծնողներուն բաժնուելէն եք, երբ ինք տակաւին փոքր էր մեծցած տասներեք երեխոց մեկն էր:

Ուէյեա գործունէութիւնն սկսած է իր հայրենի երկրին մէջ խաղալով տեղւոյն երկու ամենախոշոր ակումբներուն մէջ, որմէ ետք Քամերուն տեղափոխուած է՝ Եաունտէի Թոնըր ֆութպոլային ակումբ։ Մեկ տարի անց, երբ դարձաւ 22 տարեկան, անոր նկատած են ֆրանսական Մոնաքոյ ֆութպոլային ակումբի ընտրողները։ 1988 թուականի Օգոստոս 17-ին ԱՆ առաջին անգամ հանդԷս եկաւ «Մոնաքոյին» կազմին եւ պարտուեցաւ Օսերէն։ Սակայն, 1991 թուականին Արսէն Վենկերի գլխաւորութեամբ Մոնաքոն դարձաւ Ֆրանսայի գաւաթակիր՝ Մարսէյը յաղթելով։ 1992 թուականին Ուէյեան իր թիմակիցներուն հետ հասաւ մինչեւ Գաւաթներու գաւաթի եզրափակիչ, ուր սակայն պարտուեցան գերմանական Վերտերին։ 
## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին Յղումներ

Ստորոգութիւն:1966 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:1 Հոկտեմբերի ծնունդներ
Ճորճ Սորոս

**Ճորճ Սորոս** () ներդրող, մեծահարուստ գործարար, մարդասէր եւ գրագէտ: Աշխարհի ամէնայաջողակ ներդրողներէն մեկն է: 2017-ի Հոկտեմբերի դրութեամբ անոր կարողութիւնը $ 8 պիլիոն է:
«Սորոսի հիմնադրամի» հիմնադիրն է:
## Կենսագրութիւն
Ծնած է Պուտափեշտ միջին կարողութեան հրէական ընտանիքին մէջ։ Անոր հայրը՝ Թիւատար Շուարցը դատապաշտպան էր, քաղաքի հրէական ահմայնքի նշնաւոր գործիչ, էսփերանթոյի մասնագէտ եւ գրագէտ: 1936-ին ընտանիքը փոխած է մականունը հունկարական ձեւի՝ Շորոշ (Soros): Աւագ եղբայրը՝ ճարտարագէտ, գործարար եւ մարդասէր Փոլ Սորոսն էր (1926—2013):1947-ին տեղափոխուած է Լոնտոն, ուր ընդունուած է Լոնտոնի տնտեսական եւ քաղաքական գիտութիւններու դպրոցը եւ յաջողութեամբ աւարտած է երեք տարի անց: Ապա անցած է աշխատելու տնայնական իրերու գործատունէն մը ներսը, որմէ ետք զբաղած է առեւտրական գործով, իսկ 1953-ին տեղ ստացած է «Սինկեր եւ Ֆրիթլանտեր» ընկերութենէն ներս:1956-էն սկսած է ֆինանսիստի գործունէութիւնը: Ան ժամանեցաւ Նիւ Եորք իր ընկերոջ հօր հրաւերով, որ Ուոլ սթրիթին ուներ պրոքըրական ընկերութիւն: Ան սկսաւ իր գործունէութիւնը արժեթուղթերու առեւտուրով, մինչեւ որ 1963-ին նախագահ Ճոն Քենետին մտցրեցաւ նոր հարկեր արտասահմանեան ներդրումներուն համար եւ Սորոսը փակեցաւ իր պիզնըսը:

## Սորոսի Դէմ Միջազգային Արշաւը
Ճորճ Սորոսը այն եզակի մարդոցմէ մէկն է, որ միլիարդներ կը ծախսէ բարեգործական, ժողովրդավարական ծրագիրներու վրայ, բայց միաժամանակ անոր կերպարը պարուրուած է դաւադրութեան տեսութիւններով։

Հունգարիայի նախագահի թեկնածու, ազգայնական հայեացքներու տէր Վիքթոր Օրպանի ընտրարշաւի ժամանակ քաղաքական թեքնոլոգները որոշեցին որպէս հրէշ ու երկրի դժուարութիւններու պատճառ ներկայացնել Սորոսը, քանի որ ան ծնած էր Հունգարիոյ մէջ, հրեայ էր, կարողութեան տէր եւ Պութինին հաճելի չէր թուեր։

Հետաքրքրական է, որ ինքը՝ Օրպանը, նախապէս օգնութիւն ստացած էր Սորոսէն, իսկ քաղթեքնոլոգներն ալ ազգութեամբ հրեայ էին։

Յետագային այդ «Սթոփ Սորոս» արշաւը տարածուեցաւ այլ երկիրներու մէջ ալ։

Իր ելոյթներուն մէջ Սորոսին յաճախ թիրախաւորած է Տոնալտ Թրամփը։

Սորոսի հիմնադրամի գործունէութիւնը կասեցուած է Պելառուսիոյ եւ Ռուսաստանի մէջ։

2023 թ. Fox News-ի հրապարակած տեղեկութիւններուն համաձայն՝ Սորոսը տասնամեակներ շարունակ կաշառած է ԱՄՆ լրատուամիջոցները՝ ծախսելով անոնց վրայ ընդհանուր առմամբ 131 միլիոն ԱՄՆ տոլար՝ իրադարձութիւններն իր օգտին լուսաբանելու համար։

Ըստ հրապարակումին՝ խոշոր միլիառտիրոջ «գնած» մետիա ընկերութիւններու ցանկին մէջ եղած են CNN-ը, NBC-ն, CBS-ը, Bloomberg-ը եւ Washington Post-ը։

Հայաստանի իշխանութիւնները տասնամեակներ շարունակ տարբեր ֆինանսաւորումներ ստացած են Սորոսի «Բաց Հասարակութեան Հիմնադրամէն»։

2018 թ. նոր իշխանութիւններու ձեւաւորումէն ետք, Հայաստանի մէջ ալ պահպանողական շրջանակները կը պիտակաւորեն անոր անունը։

Սորոսի կերպարի տեմոնիզացումը (սատանայացումը), անոր անունը «հակազգային» բարեփոխումներու հետ կապելը նպաստած են անոր, որ ձեւաւորուած է «սորոսական» բացասական երանգով բնորոշումը։

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:1930 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:12 Օգոստոսի ծնունդներ
Ճորճ Քրամպ

**Ճորճ Հենրի Քրամպ** (, 11 Հոկտեմբեր 1929, ԱՄՆ) 20–րդ դարու ժամանակակից դասական երաժշտութեան ամերիկացի երգահան։
## Կենսագրութիւն
Ծնած է 1929-ին Չարլստըն, Արեւմտեան Վիրճինիայի մէջ։ Սկսաւ յօրինել փոքր տարիքէն։ Ուսումը առաւ Չարլստընի Mason College of Music-ի մէջ, ուրկէ ստացաւ նաեւ իր պսակաւորի աստիճանը։ Ստացաւ իր մագիստրոսութեան աստիճանը Իլինօյի Համալսարանէն եւ շարունակեց աշխատիլ Պօրիս Պըլէչըրին քով Berlin Hochschule für Musik-ի մէջ։ Րոս Լի Ֆինիին հետ աշխատելէ ետք դոկտորականը ստացաւ Միշիկընի Համալսարանէն։

Քրամպին արձանագրութիւնները բաւականաչափ ծախուելով հանդերձ ան նախընտրեց ապրուստը ապահովել ուսուցչութենէ։ 1958-ին երգահանութեան ու դաշնակի բրոֆեսօրը եղաւ Գոլորատոյի Համալսարանին: 1997-ին Փենսիլվանիայի Համալսարանի պաշտօնէն քաշուելով հանգստեան կոչուեցաւ եւ շարունակեց յօրինել։

Ան յաճախ համերգներ սարքող երգահաններէն մին եղաւ ու աշխարհի չորս կողմերուն մասնակցեցաւ զանազան փառատօներու, իր հետաքրքրական ավանկարտ ոճին շնորհիւ։
Ճորճ Քրամպի երաժշտութիւնը կը միացնէ արեւմտեան ժողովրդական երգերը, շարականները ու ոչ-արեւմտեան ոճերը։ Ան մեծապէս կ՛օգտագործէ խորհրդանշական, միստիք ու թատերական տարրերը։
Քրամպ ստացաւ պատուակալ դոկտորական բազմաթիւ համալսարաններէն, նոյնաժամանակ ունի անհամար մրցանակներ։

## Մրցանակներ
Ճորճ Քրամպի ստացած մրցանակներէն մի քանին․
* Բուլիցերի մրցանակ, 1968
* ՈՒՆԵՍԿՕ-ի (Միացեալ Ազգերու Կրթութեան, Գիտութեան եւ Մշակոյթի Կազմակերպութիւն) Միջազգային Երգահաններու Ծրագրի մրցանակը
* Քաննի Դասական մրցանակ, 1998
* Կրեմմի մրցանակը, 2001
* Միւզիգըլ Ամերիկա Տարուան Լաւագոյն Երգահանը, 2004
## Յօրինումները
Ճորճ Քրամպի յօրինումներէն մի քանին․
* Three Early Songs (1947)
* Sonata (1955)
* Variazioni (1959)
* Black Angels (1970),
* Vox Balaenae (1971)
* Makrokosmos 1,2 (1972,1973)
* Music for a Summer Evening (1974)
* Star-Child (1977),
* Eine Kleine Mitternachtmusik (2001)
* Otherworldly Resonances (2002)
* American Songbook (The River of Life, A Journey Beyond Time, Unto the Hills, The Winds of Destiny) (2001-2004)

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:1929 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:11 Հոկտեմբերի ծնունդներ
Joey Starr

**Ճօէ  Սթարր (Joey Starr**, (), ֆրանսացի ռեփըր, երգահան եւ դերասան։

Բուն անունով Տիտիե Մօղվիլ (Didier Morville), Ճօէ Սդարր ֆրանսական հեղինակ, երգիչ ու դերասան է:

Ծանօթ է իր երաժշտութեամբ։ Իր երաժշտական ոճը, «hardcore» ռեփն ՛է, բայց այլ գիտակից ռեփ ու հիբ-հօբ։ Ասպարէզը Շէն (Kool Shen) ի հետ 1990թ տարիներուն, ՆԴՄ (NTM) խումբով որ ստեղծեցին։ Միասին մասնակցեցան ֆրանսական ռեփ յեղափոխութեան. Խումբը 1988թ կը բաժնուի ու Ճօէ Սթարր կը սկսի ֆիլմարուեստական ասպարէզի մը ու Սէսարի մրցանակ կը ստանայ, «Polisse» եւ «Le bal des actrices» ֆիլմերուն համար։

## Ծանօթագրութիւն