Marvel Comics

**Մարվըլ Քոմիքս** (  - հրաշք), քոմիքսներ թողարկող ամերիկեան ընկերութիւն, «Marvel Entertainment»-ի դուստր ընկերութիւնն է։ Երկրպագուները զինք անուանած են «Մտքերու տուն», «Մարվել»-ը յայտնի է իր քոմիքսներու շարքով՝«Ֆանդասդիք չորսը», «Սարդ մարդը», «Հալք», «Երկաթէ մարդը», «Համարձակ Սատանայ», «Տոքթոր Սթրէյնճ»,«Թոր», «Քափիդան Ամերիկա», «Իքս մարդիկ», «Պատժիչ» եւ «Տէտփուլ»: «Մարվըլ»-ի քոմիքսներու կերպարներու մեծամասնութիւնը կ'ապրի յօրինուած տիեզերքի մէջ, որու անունն է Երկիր մոլորակ-616:

1960-ականներուն «Մարվըլ Քոմիքս» ընկերութիւնը քոմիքս թողարկող ամերիկեան երկու ամենամեծ ընկերութիւններէն մեկն է։

2009 թուականի Օգոստոսի վերջը «Ուոլթ Տիզնի» ընկերութիւնը յայտարարեց, որ «Մարվըլ» ընկերութիւնը գնեց։ Գործարքը կատարուեցաւ 2009 թուականի Դեկտեմբերին եւ գինը կը կազմէր $4,24 Միլիար:

## Պատմութիւն

### Timely Publications
Պարբերաթերթերու հրատարակիչ Մարթին Կուտման 1939-ին հիմնեց «Timely Publications» անունով ընկերութիւնը, որ հետագային պիտի ճանչցուէր իբրեւ Marvel Comics։ Կուտման, որ սկսած էր 1933-ին «Ուեսթըրն» ժանրի պարբերաթերթերով, կ'ընդլայնէր իր գործունէութիւնը դէպի նորաստեղծ եւ արդէն իսկ մեծ ժողովրդականութիւն վայելող պատկերապատումներու աշխարհը։ Իր նոր ծրագիրը սկսելով Նիւ Եորքի 330 West 42nd Street հասցէին վրայ գտնուող իր գրասենեակներէն՝ ան պաշտօնապէս ստանձնեց խմբագիրի, տնօրէն խմբագիրի եւ գործարար կառավարիչի պաշտօնները, իսկ իր եղբայրը՝ Էյպրահամ Կուտմանը, նշանակուեցաւ իբրեւ հրատարակիչ։

Timely-ի առաջին հրատարակութիւնը՝ Marvel Comics #1 (Հոկտեմբեր 1939), կը ներառէր Քարլ Պուրկոսի ստեղծած անտրոիտ գերհերոս Human Torch-ի եւ Պիլ Էվըրեթի հակահերոս Namor the Sub-Mariner-ի առաջին յայտնութիւնները։ Այս թիւը հսկայական յաջողութիւն արձանագրեց. առաջին եւ յաջորդ ամսուան երկրորդ տպագրութիւնները միասնաբար վաճառեցին գրեթէ 900,000 օրինակ։ Թէեւ բովանդակութիւնը կը պատրաստուէր արտաքին մատակարարի մը՝ «Funnies, Inc.»-ի կողմէ, յաջորդ տարուան դրութեամբ Timely-ն արդէն ունէր իր սեփական անձնակազմը։ Ընկերութեան առաջին իսկական խմբագիրը՝ գրող-նկարիչ Ճօ Սայմընը, համագործակցելով նկարիչ Ճեք Քըրպիի հետ, ստեղծեց առաջին հայրենասիրական գերհերոսներէն մէկը՝ Captain America-ն (Քափթըն Ամերիքա), որ լոյս տեսաւ 1941-ի Մարտին։ Այս մէկը նոյնպէս մեծ ընդունելութիւն գտաւ՝ վաճառուելով շուրջ մէկ միլիոն օրինակով։

Թէեւ Timely-ի ոչ մէկ այլ կերպար չհասաւ այս երեքին յաջողութեան, սակայն կային յատկանշական հերոսներ (որոնցմէ շատեր մինչեւ այսօր կը յայտնուին նոր պատմութիւններու մէջ), ինչպէս՝ Whizzer, Miss America, Destroyer, բնագիր Vision-ը եւ Angel-ը։ Ընկերութիւնը նաեւ կը հրատարակէր մանկական պատկերապատումներ՝ խօսող անասուններու կերպարներով, ինչպէս՝ Super Rabbit-ը։

1939-ին Կուտման աշխատանքի ընդունեց իր կնոջ 16-ամեայ զարմիկը՝ Սթենլի Լիպըրը, իբրեւ գրասենեակային օգնական։ Երբ խմբագիր Սայմընը հեռացաւ 1941-ի վերջաւորութեան, Կուտման Լիպըրը նշանակեց ժամանակաւոր խմբագիր (որն արդէն կը գրէր «Սթեն Լի» ծածկանունով)։ Այս պաշտօնը Լին պահեց տասնամեակներ շարունակ, բացառութեամբ Համաշխարհային Երկրորդ Պատերազմի տարիներուն իր զինուորական ծառայութեան շրջանին։

Կուտմանի գործարար ռազմավարութիւնը կը կայանար անոր մէջ, որ տարբեր պարբերաթերթեր եւ պատկերապատումներ կը հրատարակուէին բազմաթիւ ընկերութիւններու անուան տակ, որոնք բոլորն ալ կը գործէին նոյն գրասենեակէն եւ նոյն անձնակազմով։ Այդ «կողմնակի» ընկերութիւններէն մէկը կը կոչուէր «Marvel Comics» առնուազն 1944-էն ի վեր։ Նաեւ, որոշ կողքերու վրայ կը նշուէր «A Marvel Magazine»՝ 1961-ին անունը պաշտօնապէս որդեգրելէն շատ տարիներ առաջ։ 1948-ին ընկերութիւնը սկսաւ գործածել Marvel Comic Group անուանումը՝ մրցակցելու համար DC-ի նման հրատարակչութիւններու հետ, թէեւ իրաւաբանական անունը դեռեւս Timely էր։

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Ընկերութիւններ