Ժոզէ Գապանիս

**Ժոզէ Գապանիս** (2 մարտ 1922 – 6 հոկտեմբեր 2000) ֆրանսացի վիպագիր, արձակագիր, պատմաբան եւ դատաւոր էր: Ան ընտրուեցաւ Ծաղկային Խաղերու Ակադեմիայի պահպանող 1965 թուականին եւ Ֆրանսական Ակադեմիայի անդամ 1990 թուականին:

## Գործեր

* *La Pitié (Schopenhauer, [[Ֆրետերիք Նիցչէ|Nietzche]], Max Scheler, [[Փիոթր Տոսթոյեւսքի|Dostoïevski]])*  (Gallimard, 1948)
* *L’Organisation de l’État d’après La République de Platon et La Politique d'[[Արիստոտէլ|Aristote]]*  (Gallimard, 1948)
* *L’Âge ingrat*  (Gallimard, 1952)
* *L’Auberge fameuse*  (Gallimard, 1953)
* *Juliette Bonviolle*  (Gallimard, 1954)
* *Le Fils*  (Gallimard, 1956)
* *Les Mariages de raison*  (Gallimard, 1957)
* *Jouhandeau*  (Gallimard, 1959)
* *Le Bonheur du jour*, (Gallimard, 1960), Prix des Critiques
* *[[Les Cartes du temps]]*, (Gallimard, 1962), Prix des libraires
* *Plaisir et lectures. I.*  (Gallimard, 1964)
* *Les Jeux de la nuit*  (Gallimard, 1964)
* *Proust et l’écrivain*   (Hachette, 1965)
* *La Bataille de Toulouse* (Prix Renaudot) (Gallimard, 1966)
* *Plaisir et lectures. II.*  (Gallimard, 1968)
* *Une vie, Rimbaud*  (Hachette, 1968)
* *Des Jardins en Espagne*  (Gallimard)
* *Le Sacre de Napoléon*  (Gallimard)
* *Préface du Tome I des œuvres de Julien Green*  (Bibliothèque de la Pléiade, 1972)
* *Charles X, roi ultra* (Prix des Ambassadeurs) (Gallimard, 1974)
* *Saint-Simon l’admirable* (Grand Prix de la Critique) (Gallimard, 1974)
* *Saint-Simon ambassadeur*  (Gallimard, 1974)
* *Les Profondes Années* (Grand Prix de Littérature de l’Académie française) (Gallimard, 1976)
* *Michelet, le prêtre et la femme*  (Gallimard, 1978)
* *Petit entracte à la guerre*  (Gallimard, 1980)
* *Lacordaire et quelques autres*  (Gallimard, 1982)
* *Préface aux Conférences de Lacordaire à Toulouse*  (Éd. d'Aujourd'hui)
* *Le Musée espagnol de Louis-Philippe. Goya*  (Gallimard, 1986)
* *Préface aux Affaires de Rome, de Lamennais*  (La Manufacture, 1986)
* *L’Escaladieu*  (Gallimard, 1987)
* *Pages de journal*   (Éd. Sables, 1987)
* *Pour Sainte-Beuve*  (Gallimard)
* *Chateaubriand, qui êtes-vous ?*  (La Manufacture, 1988)
* *Préface de La Correspondance Lacordaire-Montalembert*  (Le Cerf, 1989)
* *L’Âge ingrat, réédition de l’ensemble du cycle*  (Gallimard, 1989)
* *Préface du Tome II des Œuvres de Julien Green*  (Bibliothèque de la Pléiade, 1990)
* *Le Crime de Torcy, suivi de Fausses nouvelles*  (Gallimard, 1990)
* *En marge d’un Mauriac*  (Éd. Sables, 1991)
* *Mauriac, le roman et Dieu*  (Gallimard, 1991)
* *Préface à un choix de pages du Temps immobile, de Claude Mauriac*   (Grasset, 1993)
* *Préface à Dits et inédits, de Bussy-Rabutin*   (Éd. de l’Armançon, 1993)
* *Dieu et la NRF, 1909–1949*  (Gallimard, 1994)
* *Le Diable à la NRF, 1911–1951*  (Gallimard, 1996)
* *Autour de Dieu et le Diable à la NRF*  (Éd. Sables, 1996)
* *Magnificat*  (Éd. Sables, 1997)
* *Jardins d’écrivains* (with Georges Herscher) (Actes-Sud, 1998)
* *Julien Green et ses contemporains, le cas Mauriac* (en collaboration à Littératures contemporaines, Julien Green) (Klincksieck, 1998)
* *Le Sacre de Napoléon* (new edition) (Le Grand livre du mois, 1998)
* *Entretien* (with Chateaubriand) (Éd. Cristel, 1998)
* *Lettres de la Forêt-Noire, 1943–1998*  (Gallimard, 2000)

## Ժոզէ Գապանիսի Յարգանքի Տուրքը
Ժոզէ Գապանիսի (José Cabanis) գրական եւ փիլիսոփայական ազդեցութիւնը յարգուած է անոր մահէն ետք.

* Իր մահուան առիթով, Մարք Ֆիւմարոլին 2000 թուականի Հոկտեմբեր 12-ին յայտարարեց.«Ան մեծ տաղանդով մէկտեղ ստացած էր ամէնահազուագիւտ պարգեւները՝ մանկութեան ոգին եւ քաղցրութիւնը։ Ո՛չ մէկը, ո՛չ միւսը կը բթացնէր անոր բարոյախօսի սրամտութիւնն ու հումորը, ո՛չ ալ անոր վեցերորդ զգայարանքը, որ գրեթէ աստուածաբանական էր՝ խաւարի զօրութեան մասին»։
* Անճելօ Ռինալտին, որ 2001 թուականին յաջորդեց անոր Ֆրանսական Ակադեմիային մէջ, իր անդամակցութեան ճառին մէջ յիշեց.«Ժոզէ Գապանիս, որուն տեղը զբաղեցնելէ կը խուսափիմ այսօր (...), ինքը հասած էր այն տարիքին, ուր ո՛չ ոք կրնայ խուսափիլ յայտնի հարցէն. «Արդեօ՞ք բաւական սիրեցինք մեզ սիրողները», կը պատասխանէ առանց ինքնահաճոյութեան՝ մեկնաբանելով այն նամակները, զորս ինք ղրկած էր իր ընտանիքին, երբ Գերմանիոյ մէջ S.T.O.-ի կողմէ (Պարտադիր Աշխատանքի Ծառայութիւն) պահանջուած երիտասարդ մըն էր։ Եթէ զղջումը չի վերացներ անցեալը, եթէ ապաշխարութիւնը չի յաղթահարեր նեւրոզը, ապա թախիծը մեր մէջ միակ զգացումն է, որ կը մտածէ։ Ժոզէ Գապանիսը, 1942-ի դասակը, պարտական է անոր իր լաւագոյն էջերէն ոմանց համար»։
* Միշել Քրեփին գրեց.«Ժիւլիէն Կրինի այս երկրպագուն կը սիրէր գրականութիւնը՝ որպէս նրբագեղ մեղք, որ ամէնաշատ ներելի մեղքն էր։ Փաստն այն է, որ ան ամէն ինչ տուած է անոր»։ Եւ «եթէ չգրես, — անոր պիտի ըսէ Կապրիէլը, — ամէն ինչ կորսուած է»։

### Պարգեւներ եւ Պաշտօններ

* Ժոզէ Գապանիսը եղած է «Prix Renaudot»-ի ժիւրիի անդամ (1986–2000), որուն յաջորդեց պատմաբան Անրի Ամուրուին։
* Ան նշանակուած է Պատուոյ Լեգէոնի ասպետ (1972) եւ յետագային բարձրացուած է սպայի (1999) աստիճանի։
* Ան նաեւ «Արուեստներու եւ Գրականութեան Շքանշանի» հրամանատար էր։

## Արտաքին յղումներ

* Académie française
* Société des Amis de José Cabanis  Archived 2 November 2012 at the Wayback Machine

Ստորոգութիւն:2000 մահեր
Ստորոգութիւն:1922 ծնունդներ