Աւստրիոյ Ուսանողներու Միութիւն

մինի|Աւստրիոյ ուսանողներու միութեան նշան
**Աւստրիոյ Ուսանողներու Միութիւն** (**Ա.ՈՒ.Մ.**; գերմ. *Österreichische Hochschülerinnen− und Hochschülerschaft*, **ÖH**) Աւստրիոյ ուսանողներու օրինական ներկայացուցիչ միութիւնն է: Անոր անդամակցութիւնը պարտաւոր է բոլոր Աւստրիոյ համալսարանականներու: Ան նաեւ Եւրոպայի Ուսանողներու Միութեան մաս կը կազմէ:

## Պատմութիւն
ԱՈւՄ-ն հիմնուած է Սեբտեմբեր 1945-ին Աւստրիոյ առժամեայ կարավարութեան կողմէ: Մինչեւ այս ատէն 1919-1945 Աւստրիոյ ուսանողները կը պատկանէին Գերմանական Ուսանողներու: 

### Ատենապետներու ցանկ
Երկրի ուսանողներու ներկայացչութեան ատենապետները 1945-է ի վեր՝ 

* 1945–1946 Ռուտօլֆ Վէնկրաֆ, չէզոք (Rudolf Wengraf, parteilos)

* 1946–1947 Քարլ Լօյդկէպ (Karl Leutgeb, FÖST/Union)
* 1947 Ֆրից Քօէլըր (Fritz Köhler, FÖST/Union)
* 1947–1949 Ֆրանց Պաուըր (Franz Bauer, Union)
* 1949–1951 Ալէքսանտըր Գրակօրա (Alexander Kragora, Union)
* 1951–1954 Նօրպէրդ Պուրտա (Norbert Burda, Wahlblock)
* 1954–1955 Կիւնթըր Վիզինկըր (Günther Wiesinger, Wahlblock)
* 1955–1957 Ալֆրէտ Վիթման (Alfred Wittmann, Wahlblock)
* 1957–1959 Հէրպէրդ Մաուզըր (Herbert Mauser, Wahlblock)
* 1959–1961 Լուտվիկ Քօլլըր (Ludwig Koller, Wahlblock)
* 1961–1963 Հանս Պլայքնըր (Hans Blaickner, Wahlblock)
* 1963–1965 Հանցբէդըր Դիլ (Heinzpeter Thiel, Wahlblock)
* 1965–1967 Հերման Քերթ (Hermann Kert, Wahlblock)
* 1967–1969 Սէփ Կ. Պիլըր (Sepp G. Bieler, Wahlblock)
* 1969–1971 Մաքս Օրդնըր (Max Ortner, ÖSU)
* 1971–1972 Էրնսդ Շդէրուվից (Ernst Streeruwitz, ÖSU)
* 1972–1974 Հուպէրդ Փօդօչնիկ (Hubert Pototschnigg, ÖSU)
* 1974 Կէօրկ Շնայտըր (Georg Schneider, ÖSU)
* 1974–1975 Շթէֆան Քէքայս (Stefan Kekeiss, DSU)
* 1975–1976 Կէօրկ Շնայտըր (Georg Schneider, ÖSU)
* 1976–1977 Կէօրկ Քարասէք (Georg Karasek, ÖSU)
* 1977–1979 Ֆրից Բէսընտօրֆըր (Fritz Pesendorfe, ÖSU)
* 1979–1981 Ֆրից Լէնխ (Fritz Lennkh, ÖSU)
* 1981–1983 Յօզէֆ Շդօքինկըր (Josef Stockinger, ÖSU)
* 1983–1985 Հէրպէրդ Ռայնըր (Herbert Rainer, AG)
* 1985–1987 Միշաէլ Կօլտինկըր (Michael Goldinger, AG)
* 1987–1989 Շթէֆան Շիշքօվից (Stefan Szyszkowitz , AG)
* 1989–1991 Վալթըր Մարշից (Walter Marschitz, AG)
* 1991–1993 Թոմաս Ֆրատ (Thomas Frad, AG)
* 1993–1995 Մարքուս Քայզըր (Markus Kaiser, AG)
* 1995–1997 Ակնէս Պէրլաքօվիչ (Agnes Berlakovich, VSStÖ)
* 1997–1999 Վոլֆկանկ Կաթինկըր (Wolfgang Gattringer, AG)
* 1999–2001 Մարդիկ Ֆայսդ (Martin Faißt, AG)
* 2001–2002 Անիթա Վայնպէրկըր (Anita Weinberger, GRAS)
* 2002–2003 Անտրէա Մաուց (Andrea Mautz, VSStÖ)
* 2003–2004 Փաթրիցէ Ֆուքս (Patrice Fuchs, VSStÖ)
* 2004–2005 Պարպարա Վիթինկըր (Barbara Wittinger, GRAS)
* 2005–2006 Ռոզա Պերնատէթ Նէնդվիչ-Պուխալ (Rosa Bernadette Nentwich-Bouchal, GRAS)
* 2006–2007 Պարպարա Պլահա (Barbara Blaha, VSStÖ)
* 2007–2008 Հարթվիկ Պրանտլ (Hartwig Brandl, FLÖ)
* 2008–2009 Սամիր Ալ-Մուպայէտ (Samir Al-Mobayyed, AG)
* 2009–2011 Սիկրիտ Մաուրըր (Sigrid Maurer, GRAS)
* 2011–2012 Յանինէ Վուլց (Janine Wulz, GRAS)
* 2012–2013 Մարդին Շօթ (Martin Schott, FLÖ)
* 2013–2014 Ֆլօրյան Քրաուսհօֆըր (Florian Kraushofer, FLÖ)
* 2014–2015 Վիքթորիա Շբիլման (Viktoria Spielmann, GRAS)
* 2015–2016 Ֆիլիփ Ֆլաքէ (Philip Flacke, FLÖ)
* 2016–2017 Լուսիա Կրապէս (Lucia Grabetz, VSStÖ)
* 2017–2018 Յոհաննա Ցէխմայսթըր (Johanna Zechmeister, FLÖ)
* 2018–2019 Հաննահ Լուց Hannah (Lutz, VSStÖ)
* 2019–2020 Ատրիանա Նօվաքօվիչ (Adrijana Novaković, GRAS)
* 2020 Մաքսիմիլիան Վակնըր (Maximilian Wagner, AG)
* 2020–2021 Սամինէ Հանկըր (Sabine Hanger, AG)
* 2021-էն սկսեալ Սարա Վէլիչ (Sara Velić, VSStÖ)

## Կազմակերպութիւն
Աւստրիոյ Ուսանողներու Միութիւնը կը ներկայացնէ երկրի բոլոր ուսանողները տարբեր մակարդակներու վրայ՝

* Երկրի ուսանողներու ներկայացուցչութիւն՝ կը ներկայացնէ բոլոր ուսանողները, անոնց կը խրատէ զանազան «Ռէֆէռադներու» (Referat) միչոցաւ (նախարարութիւններու նման) եւ գրգոյքներ կը բաժնեն պատշաճ նիւթերու մասին: 
* Համալսարաններ, ուրտեղ անցած 3 տարիներու ընթացքին միջին 1000-է աւելի ուսանողներ կային, ունին համալսարանական ներկայացուցչութիւն:
* Համալսարաններ, ուրտեղ անցած 3 տարիներու ընթացքին միջին 1000-է պակաս ուսանողներ կային, կը ներկայացուին միայն թէ երկրի ներկայացուցչութեան մէջ

## Ընտրութիւններ եւ կուսակցական միութիւններ

### Օրենքներ
ԱՈՒՄ−ի ներկայացուցիչները ամեն 2 տարի կ'ընտրուին ուսանողներու կողմէ: 60 եւ 70−ական թուականներուն ընտրութեան մասնակցողներու թիւը միշտ բարցր էր, սակայն ան հետզհետէ կը պակսի: 2021−ի ընտրութեան 345.000 ուսանողներէ միայն թէ 15,7% մասնակցեցան քուէներուն:

### Ուսանողական կուսակցական միութիւններ
Ներկայացուցիչները բաժնուած են կուսակցական միութիւններու: Ուսանողներու կուսակցական միութիւններու մեծամասնութիւնը կը հետեւի Աւստրիոյ այլ մեծ կուսակցութիւններուն՝ 

* ԱքցյօնսԿէմայնշաֆթ,  ԱԿ (գերմ. AktionsGemeinschaft). ԱԺԿ−ի հետեւող, բայց պաշտօնապէս չէզոք

* Աւստրիոյ չէզոք ուսանողներու ժողով, ԱՉՈւԺ (Unabhängige Fachschaftslisten Österreichs, FLÖ). չէզոք
* Նուիրուած ուսանողներու քաղաքական ներկայացուցչութիւն, ՆՈւՔՆ (Fraktion engagierter Studierender, FEST). չէզոք
* Կանաչ եւ ընտրանքի ուսանողներ, ԿԸՈւ (Grüne & alternative Student_innen, GRAS). Կանանչներու հետեւող
* Երիտասարդ ազատական ուսանողներ, ԵԱՈւ (Junge liberale Studierende, JUNOS). ՆԱԱԱ−ի հետեւող
* Համայնավար ուսանողներու միութիւն, ՀՈւՄ (Kommunistischer StudentInnenverband, KSV). բաժնուած երկուքի՝
** Համայնավար երիտասարդութիւն Աւստրիա, ՀՈւՄ−ՀԵԱ (Kommunistische Jugend Österreich StudentInnen, KSV−KJÖ)
** Ձախ ցանկ, ՀՈւՄ−ՁՑ (Linke Liste, KSV−LiLi)
* Ազատական ուսանողներու շրջանակ, ԱՈւՇ (Ring Freiheitlicher Studenten, RFS). ԱԱԿ−ի հետեւող
* Աւստրիոյ ընկերվար ուսանողներու միութիւն, ԱԸՈւՄ (Verband Sozialistischer StudentInnen Österreichs, VSSTÖ). ԱՍԴԿ−ի հետեւող

### Ընտրութիւններ 2001−է ի վեր
ԱՈՒՄ−ի ընտրութիւններու արդիւնքները 2001 թուականէ ի վեր՝

### 2021−ի ընտրութիւններ
Ընտրութիւնները տեղի ունեցան Մայիս 18-20 եւ անոր մասնակցեցան 8 կուսակցական միութիւններ:  

Այս ընտրութիւններուն բոլոր ուսանողներէն միայն 15,7 % մասնակցեցան, մինչեւ հիմա ամենէ ցած թիւը: Քովիտ-19-ի պատճառով խիստ օրէնքները կը համարուին իբր բուն պատճառներէն մէկը այս ցած թիւին: Այդ կիսամեայի ընթացքին ուսանողները դեռ տունէն կը հետեւէին դասընթացքներուն:

ԱԸՈւՄ 2021-ի ընտրութիւնները շահեցաւ 24,6 % քուէներով: Բանակցութիւններէ ետք Յունիս 17-ին ԱԸՈւՄ, ԿԸՈւ եւ ԱՉՈւԺ համաձայնեցան միակցութեան, որուն ատենապետը պիտի ըլլայ Սարա Վէլիչ (ԱԸՈւՄ) եւ Քէյա Պայըր (ԿԸՈւ) անոր Փոխը: Մէկ տարի ետք այս երկուքը իրենց պաշտօնները պիտի փոխեն: 

## Միչազգային Ներկայացուցչութիւն
ԱՈւՄ-ը մաս կը կազմէ Եւրոպական Ուսանողներու միութեան եւ կը ներկայացնէ Աւստրիացի ուսանողները եւրոպական մակարդակի վրայ: 2006-էն ի վեր ԱՈւՄ-ն նաեւ Եւրօտօքի (Եւրոպական տօքդօր տիտղոսի թեքնածուներու եւ նորահաս սերունդի հետազօտողներու խորհուրդ) անդամ է:

## Ծանօթագրութիւններ