Նիքոլայ Յովհաննիսեան (պատմաբան)

**Նիքոլայ Յովհաննիսեան** (), հայ պատմաբան, աեւելագէտ, պատմական գիտութիւններու դոկտոր (1968), փրոֆէսօր (1971)։ Հասարակական գործիչ։

## Կենսագրութիւն
Ծնած է 

## Գործունէութիւն
Յովհաննիսեան եղած է Հայաստանի Գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի թղթակից անդամ, իսկ 1995-2006 թուականներուն՝ ակադեմիայի Արեւելագիտութեան կաճառի տնօրէն։

Ան հայ ժամանակակից արաբագիտական պատմագիտական դպրոցի հիմնադիրը կը համարուի։ Պատմական գիտութիւններու դոկտոր։

Նիքոլայ Յովհաննիսեան հեղինակած էր բազմաթիւ գիրքեր, նաեւ ստորագրած է կարեւոր գիտական յօդուածներ։

## Աշխատութիւններ
Յովհաննիսեանի ուսումնասիրութիւնները կը վերաբերին արաբական երկիրներու, մասնաւորապէս՝ Իրաքի, Սուրիոյ, Լիբանանի, Եգիպտոսի նորագոյն պատմութեան հանգուցային խնդիրներուն (պրոբլեմներուն)՝ ազգային-ազատագրական շարժումներուն, իմփերիալիզմի գաղութային համակարգի (սիստեմի) տապալմանը եւ արաբական անկախ պետութիւններու կազմաւորման, սոցիալ-քաղաքական վերափոխումներուն, միջազգային յարաբերութիւններուն։

### Գլխաւոր Մենագրութիւններ

* **«Ազգային-Ազատագրական Պայքարը Լիբանանի Մէջ»** (1967)
* **«Անկախ Սուրիական Հանրապետութեան Ստեղծումը»** (1968, ռուս.)
* **«Ազգային-Ազատագրական Շարժումը Իրաքի Մէջ»** (1976, ռուս.)
* **«Լիբանանեան Ճգնաժամը Եւ Լիբանանի Հայ Համայնքի Դիրքորոշումը (1975-1982)»** (1982)

### Հայ Համայնքներ Եւ Ցեղասպանութիւն
Այս աշխատութիւններուն մէջ Յովհաննիսեանը կը լուսաբանէ արաբական երկիրներու հայ համայնքներու պատմութիւնը՝ այդ կապակցութեամբ անդրադառնալով նաեւ **Հայերու Ցեղասպանութեան** հարցերուն։

* Որոշ աշխատութիւններ նուիրուած են **Ապտուլ Համիտ Երկրորդի** հակահայկական քաղաքականութեան, 1915 թ. Հայկական Եղեռնի պատճառներուն, արաբ ժողովուրդի, անոր քաղաքական եւ հոգեւոր առաջնորդներու դիրքորոշմանը, տարագիր հայերուն ցուցաբերած մարդասիրական վերաբերմունքին եւ օգնութեան։
* Յովհաննիսեանը ուսումնասիրած է Հայերու Ցեղասպանութեան հարցի լուսաբանումը ժամանակակից արաբական պատմագրութեան մէջ, որ լոյս կը սփռէ Եղեռնի պատմութեան, պատճառներու եւ Օսմանեան բռնակալներու հայահալած քաղաքականութեան տարբեր կողմերուն վրայ։

### Կուսակցական Եւ Ընկերային Գործունէութիւն

* **«Հայաստանի Կոմունիստական Պարթիայի (Կուսակցութեան) Պատմութեան Ուրուագծեր»** (1967 թ.) աշխատութեան ստեղծման մասնակցած է։
* Ան եղած է Արաբական երկիրներու հետ Բարեկամութեան եւ Մշակութային Կապերու Սովետական Ընկերութեան Վարչութեան անդամ, Հայկական Բաժանմունքի նախագահը, **«ԽՍՀՄ—Իրաք»** Բարեկամութեան Ընկերութեան փոխնախագահ, **«ԽՍՀՄ-Լիբանան»**, **«ԽՍՀՄ—ԵԺԴՀ»** Բարեկամութեան Ընկերութիւններու Վարչութիւններու անդամ։

### Հրատարակումներու Քանակը

* Հեղինակած է աւելի քան **540 գիտական աշխատութիւն**, այդ թերթին՝ մօտ **80 մենագրական ուսումնասիրութիւն** եւ **400 գիտական յօդուած**։
* Անոր մենագրական ուսումնասիրութիւններէն շուրջ 30-ը, իսկ յօդուածներէն աւելի քան 100-ը հրատարակուած են արտասահմանեան տարբեր երկիրներու մէջ՝ **արաբերէն, անգլերէն, գերմաներէն, ֆրանսերէն, ռուսերէն, ճափոներէն, պարսկերէն, հունգարերէն, թրքերէն** եւ այլ լեզուներով։
* Փրոֆեսորը հեղինակն է արաբական երկիրներու մէջ՝ Իրաքի, Լիբանանի, Սուրիոյ, Եգիպտոսի ազգային-ազատագրական շարժումներու ուսումնասիրութեանը նուիրուած **եօթը հատորներու**, որոնք լոյս տեսած են Երեւանի, Մոսկուայի, Պէյրութի, Հալէպի, Պեռլինի, Շթութկարտի, Գահիրէի եւ այլուր։

## Կոչումներ եւ պարգեւներ

* 2004 թուականին Քեմպրիճի (Անգլիա) Միջազգային կենսագրական կեդրոնը զինք հռչակած է «21-րդ դարու ականաւոր գիտնական», 2005 թուականին ճանչցած է «Աշխարհի յառաջատար գիտնական», իսկ 2009 թուականին ընդգրկուած է «Աշխարհի ամենաականաւոր 100 գիտնականներու ցանկին մէջ»։
* 2010 թուականին արժանացած է Գիւմրիի պատուոյ քաղաքացի կոչումին։
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայութիւնների համար» 2-րդ աստիճանի մետալով պարգեւատրուած է (2016)

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Հայ պատմաբաններ
Ստորոգութիւն:Հայ պատմական գիտութիւններու դոկտորներ