Սերոբ Պօղոսեան

**Սերոբ Պ․ Պօղոսեան** (), պատմաբան եւ դասախօս։

## Կենսագրութիւն
Սերոբ Պօղոսի Պօղոսեան, ծնած է Վերին Հիւրուկ (Բաղէշի նահանգի Սպարկերտ գաւառ), 1904-ի Հոկտեմբեր 15-ին։ Տարրական կրթութիւնը կը ստանայ ծննդավայրի ծխական դպրոցին մէջ։ Համաշխարհային Ա. պատերազմին, թուրքերու կողմէ հայոց դէմ գործադրուած սպանդի ու բռնագաղթի տարիներուն, ընտանիքի անդամներուն հետ ի վերջոյ ան ապաստան կը գտնէ Կոտայքի շրջանի Ելղովան (այժմ՝ Կոտայք) գիւղը, ուր իր ընդհատուած ուսումը կը շարունակէ գաղթականներու համար բացուած Թազագիւղի (այժմ՝ Կոտայք) դպրոցին մէջ։ 1921-1924 թուականներուն միջնակարգ իր ուսումը կ'ամբողջացնէ Երեւանի Ալ. Միասնիկեանի անուան երկրորդ աստիճանի դպրոցին մէջ։ 1926-ին մուտք կը գործէ Երեւանի Պետական Համալսարանի Մանկավարժական Բաժանմունքը, ապա՝ իր համալսարանական ուսումը կը շարունակէ Մանկավարժական Ինստիտուտի Պատմութեան Բաժանմունքին մէջ, որուն ընթացքը կ'աւարտէ 1931 թուականին: 

1932-1935 թուականներուն՝ Երեւանի Պետական Համալսարանին մէջ պաշտօնի կը կոչուի իբրեւ Հայ Ժողովուրդի պատմութեան դասախօս: 

1939-ին՝ «Եկեղեցական Հողատիրութիւնը Երեւանի Խանութիւնում 17-18 Դարերուն եւ Էջմիածինը Որպէս Կալուածատէր» խորագրով իր աւարտաճառը պաշտպանելէ ետք, կը ստանայ Պատմական Գիտութիւններու թեկնածւի աստիճանը: 

1938-1941 թուականներուն ան կը վարէ համալսարանի Պատմութեան Բաժանմունքի դեկանի եւ Հայ Ժողովուրդի Պատմութեան Ամպիոնի վարիչի զոյգ պաշտօնները, միաժամանակ ստանձնելով Հայաստանի Պատմութեան Պետական Թանգարանի տնօրէնութիւնը: 

Համաշխարհային Բ. Պատերազմի տարիներուն կը մեկնի բանակ ու կը մասնակցի Կովկասի համար մղուող ճակատամարտերուն: Զօրացրուելէն ետք կը վերադառնայ համալսարան ու կը շարունակէ գիտա-մանկավարժական իր աշխատանքը: 

1956 թուականին կ'արժանանայ Պատմական Գիտութիւններու Դոկտորի աստիճանին, իսկ 1959 թուականին՝ Փրոֆէսօրի կոչումին: 

1955-1960 եւ 1964-1968 թուականներուն Ս. Պօղոսեան կը վարէ համալսարանի Պատմութեան Բաժանմունքի դեկանի պաշտօնը: Մինչեւ իր վերջին տարիներուն հանգստեան կոչուիլը, Ս. Պօղոսեան կը շարունակէ դասախօսական իր պաշտօնին զուգահեռ վարել նաեւ վարչական պաշտօններ:

Ս. Պօղոսեան իր գիտական, մանկավարժական ու զինուորական ծառայութիւններուն համար կը պարգեւատրուի «Պատուոյ Նշան» շքանշանով, Հայկական ՍՍՀ Գերագոյն Խորհուրդի պատուոյ գիրով եւ մետալներով, իսկ 1965 թուականին՝ «Գիտութեան Վաստակաւոր Գործիչ» կոչումով:

## Աշխատութիւններ
Ս. Պօղոսեանի պատմագրական աշխատութիւնները գլխաւորաբար կ'անդրադառնան Հայ Ժողովուրդի պատմութեան 9-18-րդ դարերու ժամանակաշրջանին: Առանձին հատորներով լոյս տեսած են անոր՝ 
* ԳԻՒՂԱՑԻՆԵՐԻ ՃՈՐՏԱխՈՒՄԲԸ ԵՒ ԳԻՒՂԱՑԻԱԿԱՆ ՇԱՐԺՈՒՄՆԵՐԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ Թ-ԺԳ դարերուն (Երեւան, 1956),
* ՀԱՅԱՍՏԱՆԸ ԶԱՐԳԱՑԱԾ ՖԷՈԴԱԼԻԶՄԻ ՇՐՋԱՆՈՒՄ Թ-ԺԳ դարերուն: Հայ ժողովրդի Պատմութիւն, Պրակ 4 (Երեւան, 1958), ՀԱՅԱՍՏԱՆԸ ԺԳ-ԺԷ դարերուն: Հայ Ժողովրդի Պատմութիւն, Պրակ 5 (Երեւան, 1960), ՀԱՅ ԺՈՂՈՎՐԴԻ ՊԱՏՄՈՒԹԻՒՆ, Բ. ՀՏՐ., Թ-ԺԹ դարերուն (Երեւան, 1965), աշխատասիրութիւնները:

Առանձնապէս ուշագրաւ են նաեւ Ս. Պօղոսեանի՝
* ԵԿԵՂԵՑԱԿԱՆ ՀՈՂԱՏԻՐՈՒԹԻՒՆԸ ԵՐԵՒԱՆԻ ԽԱՆՈՒԹԻՒՆՈՒՄ 17-18-ՐԴ ԴԱՐԵՐՈՒՄ ԵՒ ԷՋՄԻԱԾԻՆԸ ՈՐՊԷՍ ԿԱԼՈՒԱԾԱՏԷՐ («Գիտական Աշխատասիրութիւններ», ժողովածու, ԺԳ. Հտր., Երեւան, 1940),
* ՀԱՅ ԺՈՂՈՎՐԴԻ ՊԱՏՄՈՒԹԵԱՆ ՈՒՍՈՒՄՆԱՍԻՐՈՒԹԻՒՆԸ 50 ՏԱՐՈՒՄ («Հայագիտութիւնը 50 Տարում», Ա. Պրակ, Երեւան, 1971, էջ 5-164), * ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ ՖԷՈԴԱԼԻԶՄԻ ԱՌԱՋԱՑՄԱՆ ԺԱՄԱՆԱԿԻ ՄԱՍԻՆ («Բանբեր Երեւանի Համալսարանի», 1967, Թիւ 3),
* ԳԱՂԱՓԱՐԱԽՕՈՍՈՒԹԻՒՆԸ «ՆՈՐ ՏԵՏՐԱԿ ՈՐ ԿՈՉԻ ՅՈՐԴՈՐԱԿ» ԳՐՔՈՒՄ (ԲԵՀ, 1972, Թիւ 2),
* ԿԻԼԻԿԻԱՅԻ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԹԱԳԱՒՈՐՈՒԹԵԱՆ ԱՆԿՄԱՆ ՄԱՍԻՆ (ԲԵՀ, 1974, Թիւ 1) ուսումնասիրութիւնները:

Անոր գրիչին կը պատկանի նաեւ «Հայկական Սովետական Հանրագիտարան»ի մէջ լոյս տեսած «ԿԻԼԻԿԵԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆ» խորագրուած ընդարձակ յօդուածը (Ե. Հտր., էջ 407-418) (Հեղինակից՝ Մ. Կատվալեան):

Ս. Պօղոսեան կը մահանայ 1983 թուականի Ապրիլ 5-ին, Երեւան:

## Ծանօթագրութիւններ


## Աղբիւրներ
*Հայկազեան Հայագիտական Հանդէս , Հատոր Ժ., Պէյրութ, 1984, էջ 374։

Ստորոգութիւն:1904 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:15 Հոկտեմբերի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:1983 մահեր
Ստորոգութիւն:5 Ապրիլի մահեր
Ստորոգութիւն:Երեւան մահացածներ
Ստորոգութիւն:Հայ պատմաբաններ
Ստորոգութիւն:Հայ պատմագէտներ