Թադէոս Յակոբեան

**Թադէոս Խաչատուրի Յակոբեան** (կամ՝ Թադևոս Հակոբյան, 15 Յունիս, 1917 – 15 Հոկտեմբեր, 1989) Սովետահայ հնագէտ եւ աշխարհագէտ:

## Կենսագրութիւն
Ծնած է Կապանի Լեռնաձոր գիւղը (Սիւնիք), 1917-ին: Աւարտած է Երեւանի պետական համալսարանի աշխարհաերկրաբանական բաժանմունքը: Հանդիսացած է նոյն համալսարանի աշխարհագրութեան բաժանմունքի ղեկավար, այդ բաժանմունքի տնտեսական աշխարհագրութեան ամպիոնի վարիչ: Պատմական գիտութիւններու փրոֆեսէօրի կոչում ստացած է 1963-ին, իսկ 1968-ին` Խորհրդային Հայաստանի Հանրապետութեան գիտութիւններու վաստակաւոր գործիչի կոչում: Մահացած է 1989-ին:

## Ասպարէզ
Ունի Հայաստանի աշխարհագրութեան ու ընդհանրապէս աշխարհագրութեան նուիրուած բազմաթիւ աշխատասիրութիւններ, առանձնապէս ուշագրաւ են Անիի պատմութեան նուիրուած երկու եւ Երեւանի պատմութեան նուիրուած չորս հատորները, իր ներդրումը ունեցած է «Հայկական սովետական հանրագիտարան»-ի պատրաստութեան մէջ, իսկ իր կոթողական գործը կը հանդիսանայ Յովհաննէս Բարսեղեանի եւ Ստեփան Մելիք-Բաղշեանի հետ համատեղ պատրաստուած` «Հայաստանի եւ յարակից շրջանների տեղանունների բառարան»-ը` բաղկացած հինգ հաստափոր ու մեծադիր հատորներէ (իւրաքանչիւրը` շուրջ 1000 էջ), որոնց հրատարակութիւնը սկսած է 1987-ին ու աւարտած` 2001-ին։[մինի|Թադէոս Յակոբեանի յուշատախտակը [Երեւան|Երեւանի Աբովեան փողոցի վրայ]]

## Երկերու մատենագիտութիւն

* Ձորք կամ Կապան, Երեւան, 1950, 22 էջ։
* Հայաստանի պատմական աշխարհագրութիւն, պրակ 1, Երեւան, 1951, 189 էջ։
* Հայաստանի պատմական աշխարհագրութիւն, պրակ 2, Երեւան, 1952, 272 էջ։
* Հայաստանի պատմական աշխարհագրութիւն, պրակ 3, Երեւան, 1953, 344 էջ։
* Աշխարհագրութեան պատմութիւն, մաս 1, Երեւան, 1955, 384 էջ։
* Աշխարհագրութեան պատմութիւն, մաս 2, Երեւան, 1956, 450 էջ։
* Աշխարհագրութեան պատմութիւն, մաս 3, Երեւան, 1957, 568 էջ։
* Երեւանի պատմութիւնը (1801–1879 թթ.), Երեւան, 1959, 672 էջ։
* Թադէոս Յակոբեան, Ստեփան Մելիք–Բախշյան, Մեսրոպ Մաշտոց (ծննդեան 1600–ամեակին), Երեւան, 1959, 60 էջ։
* Սովետական Հայաստանի տեսարժան վայրերը (ուղեցոյց), Երեւան, 1959, 208 էջ։
* Թադէոս Յակոբեան, Ստեփան Մելիք–Բախշյան, Ստեփանոս Օրբելյան (XIII – XIV դարերի նշանաւոր պատմիչի եւ գրողի կեանքն ու գործունէութիւնը), Երեւան, 1960, 90 էջ։
* Ուրուագծեր Հայաստանի պատմական աշխարհագրութեան, Երեւան, 1960, 480 էջ։
* Երեւանի պատմութիւնը (1879–1917 թթ.), Երեւան, 1963, 608 էջ։
* Ծրագիր Հայաստանի պատմական աշխարհագրութեան, Երեւան, 1964, 12 էջ։
* Սիւնիքի թագաւորութիւնը (պատմա–աշխարհագրական առումով), Երեւան, 1966, 220 էջ։
* Աշխարհագրութեան համառոտ պատմութիւն (հնագույն ժամանակներից մինչեւ 1917 թուականը), Երեւան, 1967, 386 էջ։
* Յակոբեան Թադէոս, Ավագյան Գրիգոր, Նազարյան Խաչիկ, Օհանյան Կիրակոս, Սովետական Հայաստան (հայրենագիտական ուրվագիծ), Երեւան, 1967, 256 էջ։
* Երեւան – 2750 (մ. թ. ա. 782 թ. – 1968 թ.), Երեւան, 1968, 421 էջ։
* Հայաստանի պատմական աշխարհագրութիւն (ուրվագծեր), 2-րդ հրտ., Երեւան, 1968, 509 էջ։
* Երեւանի պատմութիւնը (հնագույն ժամանակներից մինչեւ 1500 թուականը), Երեւան, 1969, 432 էջ։
* Յակոբեան Թադէոս, Ավագյան Գրիգոր, Նազարյան Խաչիկ, Օհանյան Կիրակոս, Սովետական Հայաստան (հայրենագիտական ուրվագիծ), 2-րդ հրտ., Երեւան, 1970, 284 էջ։
* Երեւանի պատմութիւնը (1500–1800 թթ.), Երեւան, 1971, 524 էջ։
* Աշխարհագրութեան համառոտ պատմութիւն (հնագույն ժամանակներից մինչեւ 1917 թուականը), 2-րդ հրտ., Երեւան, 1976, 518 էջ։
* Սովետական Հայաստանի քաղաքները (ակնարկներ), Երեւան, 1977, 229 էջ։
* Երեւանի զարգացումը Արեւելեան Հայաստանը Ռուսաստանին միանալուց յետոյ (փաստաթղթերի ժողովածու 1801–1917 թթ.), կազմող՝ Թադէոս Յակոբեան, Երեւան, 1978, 492 էջ։
* Հայ ժողովրդի պատմութեան հիշարժան վայրերը, Երեւան, 1978, 192 էջ։
* Անիի պատմութիւնը, գիրք 1 (Հնագույն ժամանակներից մինչեւ 1945 թուականը), Երեւան, 1980, 416 էջ։
* Անիի պատմութիւնը, գիրք 2 (1945 թուականից մինչեւ անկումն ու ամայացումը), Երեւան, 1982, 440 էջ։
* Հայաստանի պատմական աշխարհագրութիւն (ուրվագծեր), 4–րդ հրտ., Երեւան, 1984, 464 էջ։
* Թադէոս Յակոբեան, Գագիկ Սարգսյան, Աշոտ Աբրահամյան, Հայ ժողովրդի պատմութիւն, 2–րդ հրտ., Երեւան, 1985, 528 էջ։
* Թադէոս Յակոբեան, Ստեփան Մելիք–Բախշյան, Հովհաննես Բարսեղյան, Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան, հատ. 1, Երեւան, 1986, 992 էջ։
* Պատմական Հայաստանի քաղաքները, Երեւան, 1987, 256 էջ։
* Անի մայրաքաղաք, Երեւան, 1988, 328 էջ։
* Թադէոս Յակոբեան, Ստեփան Մելիք–Բախշյան, Հովհաննես Բարսեղյան, Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան, հատ. 2, Երեւան, 1988, 992 էջ։
* Հայ ժողովրդի պատմութեան հիշարժան վայրերը, 2-րդ հրտ., Երեւան, 1990, 232 էջ։
* Թադէոս Յակոբեան, Ստեփան Մելիք–Բախշյան, Հովհաննես Բարսեղյան, Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան, հատ. 3, Երեւան, 1998, 992 էջ։
* Թադէոս Յակոբեան, Ստեփան Մելիք–Բախշյան, Հովհաննես Բարսեղյան, Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան, հատ. 4, Երեւան, 1998, 812 էջ։
* Թադէոս Յակոբեան, Ստեփան Մելիք–Բախշյան, Հովհաննես Բարսեղյան, Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան, հատ. 5, Երեւան, 2001, 912 էջ։
* Հայաստանի պատմական աշխարհագրութիւն, 5-րդ հրտ., Երեւան, 2007, 520 էջ։

## Կոչումներ

* 1963 թուականին ստացած է պատմական գիտութիւններու փրոֆեսէօրի կոչում:
* 1968 թուականին՝ Հայկական ԽՍՀ գիտութիւններու վաստակաւոր գործիչի կոչում։

## Գրականութիւն

* Հայկական համառօտ հանրագիտարան, հատ. 3, Երեւան, 1999, էջ 49։
* Հայկական սովետական հանրագիտարան, հատոր 6, Երեւան, 1980, էջ 71։
* Ով ով է (Հայեր՝ Կենսագրական հանրագիտարան), հատ. 1, Երեւան, 2005։
* Երևանի պետական համալսարանի 90-ամեայ պատմութեան բաժանմունքը, խմբ. Էդիկ Գ. Մինասեան, Երեւան, 2009, էջ 217։

## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին յղումներ

* Երեւանի պատմութիւնը (1500-1800 թթ.), Երեւան, 1971:
* Պատմական Հայաստանի քաղաքները, Երեւան, 1987:
Ստորոգութիւն:Հայ պատմագէտներ
Ստորոգութիւն:Հայ աշխարհագրագէտներ
Ստորոգութիւն:ԵՊՀ շրջանաւարտներ