Կարմիր (գոյն)

**Կարմիր**, լոյսի երեք հիմնական (կարմիր, կանաչ, կապոյտ անգլերէն՝ RGB ) գոյներէն մին: Կը գտնուի տէսանելի լոյսի ալիքներու երկարութեան 625÷760 նանոմեթր տիրոյթին մէջ: Աւելի երկար ալիքները կը կոչուին ինֆրակարմիր, որոնք անտեսանելի են մարդու աչքին, այլ կը յայտնաբերուին ջերմազգաց մասնաւոր գործիքներու օգնութեամբ։
[160px|մինի|[Լոնտոնին մէջ գործող հանրակառքերու եւ հեռախօսի խցիկներու գոյներն աւանդաբար կարմիր են]]
160px|մինի|Հայաստանին մէջ ապրող եազիտներու դրօշը

## Կարմիր Գոյնի Նշանակութիւնները
* Վտանգ, զգուշացում եւ մերժում կը նշանակէ։
* Կարմիր նշանը երթեւեկի կանոններուն մէջ կը նշանակէ առաջ երթալու արգելք։
* Կարմիր գոյնը կառավարական եւ զինուորական կանոններուն մէջ կը նշանակէ հրամանի կարեւորութիւնը եւ ուժգնութիւնը:

## Մշակոյթի Մէջ
մինի|160px|Երթեւեկի կանոններու արգելող նշանները կարմիր են
* Աւարայրի Ճակատամարտի հերոս Վարդան Մամիկոնեանը ստացած է «**Կարմիր Վարդան**» անունը
* «Կարմիր Գիրքը» կը պատմէ չքանալ սպառնացող կենդանիներու եւ բոյսերու մասին:
* Օրացոյցին մէջ կարմիր գոյնով կը նշուին տօնական եւ գործէ ազատ օրերը:
* Ուիքիփետիայի մէջ կարմիրով կը նշուին տակաւին **<big>[[չգրուած յօդուածները]]</big>**
* «Կարմիր Խաչը» կամաւոր ընկերութիւններ են, որոնք պատերազմի ժամանակ կը կազմակերպեն օգնութիւն ռազմագերիներուն, վիրաւոր եւ հիւանդ ռազմիկներուն, խաղաղութեան ատեն ալ՝ բնական աղէտներէն տուժածներուն եւ տարփոխիկ հիւանդութիւններ ունեցողներուն։
* Կարմիրը հրշէջներու գոյնն է՝ կարմիր են հրշէջ կառքերը:
* Կարմիրով կը նշուին տաք ջուրի ծորակները
* Կարմրուկը երեխաներու տարփոխիկ հիւանդութիւն մըն է
* Երեւանին' մէջ կարմիրով գծանշուած են վճարովի կայանատեղիներու եզրագիծերը
* Զգուշացման համար կարմիր են պայթիւնավտանգ կազերու՝ մէթանի եւ փրոփանի անօթները
* Կարմիր է Հռոմի կաթողիկէ եկեղեցւոյ քարտինալներու հանդերձանքը: Վերջինիս նմանութեամբ ծագած է քարտինալ թռչունի տեսակին անունը:
* «Կարմիր մոլորակ» անունը կը տրուի Հրատին՝ գոյնին պատճառաւ
* «Կարմիր բանակը» ռուս յեղափոխական բանակին անունն է, որ պաշտօնական կը մնայ մինչեւ 1946։

Vetements cardinal Gamarelli.jpg|
Cardinal in Central Louisiana (9272201272).jpg|Ճնճղուկազգիներու քարտինալ երգեցիկ թռչուն մը, որ իր անունն ստացած է Հռովմի կաթողիկէ եկեղեցւոյ սպասաւորներու հանդերձանքի նման կարմիր գոյնի շնորհիւ
Naftel-isabel-nee-oakley-act-1-little-red-riding-hood.jpg|«Կարմիր Գլխարկը» Կրիմմ եղբայրներու հանրայայտ հեքիաթն է


## Որդան Կարմիր
160px|մինի|<big>'''Որդան կարմիր'''</big><br /><sup>'''#960018'''</sup>
Որդան կարմիրը ( Carmine) Միջին Դարու Հայաստանի մէջ տարածում գտած յայտնի ներկանիւթ մըն է, որ կը պատրաստէին Porphyrophora hamelii միջատներէ եւ կ'օգտագործէին գորգեր եւ գործուածքներ, կերպասներ ներկելու, նաեւ՝ ձեռագիր մագաղաթներ պատկերազարդելու համար:

## Կարմիրին Երանգները
* **Գարմին** (նոյն՝ Որդան կարմիրն է)
* **Վարդագոյն**
* **Բոսոր**

## Խօսքին Մէջ
* **կաս-կարմիր** կ'ըսուի դարբինի քուրային մէջ շիկացուած եւ կարմրած երկաթի կտորին
** Ասոյթներ՝
*** Դեղձերն իրար նայելով կը կարմրին
*** Տանձին կ'ըսեն հասաւ, խնձորին՝ կարմրաւ
*** Կարմիր կովն իր կաշին չի փոխեր

## Անուններ
* Նէրքին Կարմիրաղբիւր՝ գիւղ Տաւուշի մարզին մէջ, Երեւանէն 192 ք.մ. հեռու
* Կարմիր Աղէկ՝ գիւղ  Լոռիի մարզին մէջ, Ձորագետի ձախ ափուն
* Կարմիր ծով (  Պահր էլ Ահմար   Մէր Ռուժ)` Հնդկական Ովկիանոսին ներքին ծով մը, որ կը գտնուի Արաբական թերակղզիի եւ Ափրիկէ մայր ցամաքին միջեւ:
* Կարմրաւորը եկեղեցի մըն է Աշտարակ քաղաքին մէջ
* Հայկական մականուն՝ Կարմիր-Մօրուքեան, Կարմիրեան

## Բնութեան Մէջ
Կարմիրը բնութեան մէջ տարածուած գոյներէն է՝ հասուն պտուղներու եւ հատապտուղներու, նաեւ՝ ծաղիկներու, որ իրենց գոյնին շնորհիւ կը գրաւեն փոշեցան մեղուներուն ուշադրութիւնը: Սունկերը կարմիր գոյնով կ'ազդարարեն, որ իրենք թունաւոր են:

Cherry Tomatoes.jpg|Լոլիկ
Amanite tue-mouche.JPG|Սունկ
Red rose.jpg|Վարդ
Raspberries05.jpg|Մոռ


## Երկիրներու Դրօշակներ
Կարմիրը կարգ մը երկիրներու դրօշակներու հիմնական գոյնն է՝

Flag of Georgia.svg|Վրաստան
Flag of Canada.svg|Գանատա
Flag of Turkey.svg|Թուրքիա
Flag of Albania.svg|Ալպանիա
Flag of Bahrain.svg|Պահրէյն


## Յեղափոխութեան Գոյն
Կարմիրը կը համարուի ընկերվարական յեղափոխութիւններու, շարժումներու եւ կուսակցութիւններու գոյն: Ընկերվարութիւն դաւանող երկիրներու դրօշակները կարմիր գոյն ունին՝

Flag of the Soviet Union.svg|Խորհրդային Միութեան դրօշակը (1922-81 թուականներուն ընթացքին)
Flag of China.svg|Չինաստանի դրօշակը


## Ծանօթագրութիւններ