Քլաուս Լեքեւի

**Քլաուս Լեքեւի** (, ), գերմանացի պատմաբան-քաղաքագէտ։

2007 թուականէն մինչեւ 31 Յուլիս 2017 Էսսէնի ԲանասիրականԴիտութիւններու Յառաջադէմ Հետազօտութիւններու հիմնարկի տնօրէնը եղած է: Ան «Blätter für deutsche und internationale Politik» ամսագիրի համախմբագիրն է:

Յատկանշական է, որ «Պայքար եւրոպական յիշողութեան համար» գիրքին մէջ, Հայոց Ցեղասպանութիւնը դասուած է Եւրոպայի մոռցուած ողբերգութիւններու շարքին: Ան գիրքին մէջ մոռցուած կամ քիչ յայտնի ողբերգութիւններու շարքին նշած է 1915-ի Օսմանեան կայսրութեան մէջ տեղի ունեցած Հայոց Ցեղասպանութիւնը, Պալթեան երկիրներու մէջ խորհրդային բռնագրաւման հետեւանքները, Պոսնիոյ մէջ հակամարտութիւնը եւ ուքրանական սովը:

## Գիրքեր (Ընտրանի)

* **«Ճամփորդական Պայուսակը Կրողները. Ձախերու Ալճերիոյ Ծրագիրը Ատենաուերի Գերմանիոյ Մէջ»** (*Kofferträger: Das Algerien-Projekt der Linken im Adenauer-Deutschland*), Rotbuch, Պերլին 1984, :
* **«Հոգին Աջ Կողմը Կը Կանգնի. Շրջադարձի Մտքի Գործարաններուն Մէջ Այցելութիւններ»** (*Der Geist steht rechts. Ausflüge in die Denkfabriken der Wende*), Rotbuch 1987, :
* **«Մուլթի Քուլթի. Բազմազգ Հանրապետութեան Խաղի Կանոնները»** (*Multi Kulti. Spielregeln für die Vielvölkerrepublik*), Rotbuch 1990, :
* **«Չարիքի Մասին. Անտրիւ Վաքսը Քլաուս Լեգեւիի Հետ Զրոյցի Մէջ»** (*Über das Böse. Andrew Vachss im Gespräch mit Claus Leggewie*), Eichborn 1994, :
* **Զորան Ֆիլիփովիչի եւ Հանս Քոշնիքի հետ. «Անհոգի Երկիր. Պոսնիոյ, Մշակոյթի Աւերման Եւ Մեր Ապագային Մասին»** (*Entseeltes Land. Über Bosnien, Kulturzerstörung und unsere Zukunft*), Herder, Ֆրայպուրկ ի. Բ. 1995, :
* **«89-ականները. Սերունդի Դիմանկար Մը»** (*Die 89er. Portrait einer Generation*), Համբուրկ 1995, :
* **«Շնայտըրէն Դէպի Շվերթէ»** (*Von Schneider zu Schwerte*), Hanser, Միւնխէն 1998, :
* **«Ամերիկայի Աշխարհը. Միացեալ Նահանգները Մեր Միտքերուն Մէջ»** (*Amerikas Welt. Die USA in unseren Köpfen*), Hoffmann und Campe, Համբուրկ 2000, :
* **Ռիշարտ Միւնշի Հետ. «Քաղաքականութիւնը 21-րդ Դարուն»** (*Politik im 21. Jahrhundert*), Suhrkamp, Ֆրանքֆուրթ/Մ. 2001 (2-րդ հրտ.), :
* **Հորսթ Մայէրի Հետ. «NPD-ի Արգելքը Կամ Աջ Արմատականներու Հետ Ապրիլ. Դիրքորոշումները»** (*Verbot der NPD oder Mit Rechtsradikalen leben. Die Positionen*), Suhrkamp, Ֆրանքֆուրթ/Մ. 2002, :
* **«Համաշխարհայնացումը Եւ Անոր Հակառակորդները»** (*Die Globalisierung und ihre Gegner*), C. H. Beck, Միւնխէն 2003, :
* **Քրիսթոֆ Պիպըրի Հետ. «Ինթերակթիւութիւն. Միջգիտական Բանալի Հասկացողութիւն Մը»** (*Interaktivität. Ein transdisziplinärer Schlüsselbegriff*), Campus, Ֆրանքֆուրթ/Մ. 2004, :
* **«Թուրքիան Եւ Եւրոպան. Դիրքորոշումները»** (*Die Türkei und Europa. Die Positionen*), Suhrkamp, Ֆրանքֆուրթ/Մ. 2004 (4-րդ հրտ.), :
* **Էրիք Մայէրի Հետ. «Տեղ Մը, Ուր Մարդ Կը Սիրէ Երթալ»** (*Ein Ort, an den man gerne geht*), Hanser, Միւնխէն 2005, :
* **«Քաղաքականութենէն Դէպի Հասարակութեան Խորհրդատուութիւն. Հանրային Խորհրդակցութեան Նոր Ճանապարհներ»** (*Von der Politik- zur Gesellschaftsberatung. Neue Wege öffentlicher Konsultation*), Campus, Ֆրանքֆուրթ/Մ. 2007, :
* **Պէրպել Պայնհաուեր-Քոհլըրի Հետ. «Մզկիթներ Գերմանիոյ Մէջ – Կրօնական Հայրենիք Եւ Հասարակական Մարտահրաւէր»** (*Moscheen in Deutschland – Religiöse Heimat und gesellschaftliche Herausforderung*), Becksche Reihe, C. H. Beck, Միւնխէն 2009, :
* **Հարալտ Վելցըրի Հետ. «Աշխարհի Վերջը, Ինչպէս Զայն Կը Ճանչնայինք. Կլիմայ, Ապագայ Եւ Ժողովրդավարութեան Հնարաւորութիւնները»** (*Das Ende der Welt, wie wir sie kannten: Klima, Zukunft und die Chancen der Demokratie*), S. Fischer, Ֆրանքֆուրթ/Մ. 2009, :
* **Անն Լանգի Հետ. «Պայքար Եւրոպական Յիշողութեան Համար»** (*Der Kampf um die europäische Erinnerung*), C. H. Beck, Միւնխէն 2011, :
* **«Քաջութիւն Զայրոյթի Փոխարէն. Բռնկում Դէպի Նոր Ժողովրդավարութիւն»** (*Mut statt Wut: Aufbruch in eine neue Demokratie*), Edition Körber-Stiftung, Համբուրկ/Պերլին 2011, :
* **«Քաղաքական Ժամանակներ. Դիտարկումներ Կողային Գիծէն»** (*Politische Zeiten. Beobachtungen von der Seitenlinie*), Bertelsmann, Միւնխէն 2015, :
* **Փաթրիզիա**  **Նանզի Հետ. «Խորհրդատուականը. Աւելի Շատ Ժողովրդավարութիւն Քաղաքացիներու Մասնակցութեամբ»** (*Die Konsultative. Mehr Demokratie durch Bürgerbeteiligung*), Wagenbach, Պերլին 2016, :
* **«Հակա-Եւրոպացիներ. Պրեյվիք, Դուգին, Ալ-Սուրի եւ Ընկերներ»** (*Anti-Europäer. Breivik, Dugin, al-Suri & Co*), Suhrkamp, Պերլին 2016, :
* **«Եւրոպան Նախ Եւ Առաջ. Անկախութեան Յայտարարութիւն Մը»** (*Europa zuerst! Eine Unabhängigkeitserklärung*), Ullstein, Պերլին 2017, :
* **Վոլֆկանգ Սթենքէի (խմբ.) Հետ. «Անտրէ**  **Գորզը Եւ Երկրորդ Ձախը. Գրեթէ  Մոռցուած Մտածողի մը Արդիականութիւնը»** (*André Gorz und die zweite Linke. Die Aktualität eines fast vergessenen Denkers*), Wagenbach, Պերլին 2017, :
* **«50 Տարի '68. Քէոլնը Եւ Իր Բողոքի Պատմութիւնը»** (*50 Jahre '68. Köln und seine Protestgeschichte*), Greven, Քէոլն 2018, :
* **«Հիմա. Ընդդիմութիւն, Բողոք, Դիմադրութիւն»** (*Jetzt! Opposition, Protest, Widerstand*), Kiepenheuer & Witsch, Քէոլն 2019, :
* **«Վերանորոգումներ Եռանկիւնին Մէջ՝ Ալճերիա, Ֆրանսա, Գերմանիա»** (*Reparationen im Dreieck Algerien, Frankreich, Deutschland*), Donata Kinzelbach, Մայնց 2022, :
* **Սիպիլլէ**  **Անտըրլի Հետ. «Արեւը. Բացայայտում Մը»** (*Die Sonne. Eine Entdeckung*), Matthes & Seitz, Պերլին 2024, :
* **Տանիէլ Քոն-Բենտիթի Հետ. «Վերադարձ Դէպի Իրականութիւն. Քաղաքական Բարեկամութիւն Մը»** (*Zurück zur Wirklichkeit. Eine politische Freundschaft*), Klaus Wagenbach, Պերլին 2025, :

## Մրցանակներ
Քլաուս Լեքեւի Ռոսէոքի համալսարանի Աստուածաբանութեան պատուաւոր դոկտոր է, Տոյսպուրկ-Էսսէնի համալսարանի համալսարանական մրցանակի, Նիւ Եորքի համալսարանի «Սանտըր» մրցանակի դափնեկիր՝ անդրատլանտեան գիտական հաղորդակցութեան ոլորտի մէջ ունեցած վաստակին համար։

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Պատմաբաններ