Թորոս Ռոսլին

**Թորոս Ռոսլին** (), 13-րդ դարու 2-րդ կիսուն հայ կիլիկեան դպրոցի մանրանկարիչ եւ գրող: Ստեղծագործած է Հռոմկլայի մէջ եւ արուեստագէտներու կողմէ անուանուած է «վերածնութեան Նախակարապետ», «զարդանկարի գեղագէտ»:

## Կեանքն ու գործունէութիւնը
Թորոս Ռոսլին միջնադարեան հայկական ձեռագրութեան ամէնէն ուշագրաւ դէմքերէն է: Հիմնուելով արեւմտաեւրոպական արուեստի իր իմացումին վրայ` Ռոսլին մատուցած է լայն տարողութեամբ զրուցական պատմագրութիւն` շարունակելով հանդերձ նախորդներուն աւանդութիւնները։ Ռոսլինի ստեղծագործութիւնը Կիլիկիոյ մանրանկարչութեան դպրոցի բարձրագոյն արտայայտութիւններէն է:

1256-1268 թուականներուն Թորոս Ռոսլինի ծաղկած մեզ յայտնի 7 ձեռագիրներն են: 12-րդ դարու վերջին եւ 13-րդ դարու Կիլիկիոյ մէջ կը ստեղծէ մշակոյթի վերերլքի նպաստաւոր թեմաներ ու կը ստանայ նոր մեկնաբանութեան կը ստեղծէ հայ մանրանկարչութեան բարձրակերտը նշանաւորող գրքարուեստը, որուն ամենացայտուն արտայայտութիւնը Թորոս Ռոսլինին ստեղծագործութիւնն է: Աշխատած է Հռոմկլայի գրատանը «Զէյթունի Աւետարան» կիլիկեան վաղ ձեռագրերու նման ճոխ զարդարուած է խորաններով, լուսանցազարդերով եւ 4 աւետարանիչներու պատկերները: Այն հաւանաբար պատկերազարդել է մօտ 20-25 տարեկան հասակին: 1256 թուականին, արդէն ինքնուրոյն վարպետ էր եւ ունէր օգնականներ: Հետագային յիշատակուած իր ուսուցիչները հաւանաբար Հռոմկլայի աշխատող անոր աւագ ժամանակակիցները եղած են Կոստանդին կաթողիկոս կամ անոր մերձաւորները: Որ Թորոս Ռոսլինը կապուած եղած է պալատական բարձր շրջաններու հետ, կը վկայեն Կիլիկիոյ թագաւոր Լեւոն Գ․-ի երկու դիմանկարները: Առաջիը՝ զինք կը գծէ երբ պատանի էր, ապա թագաժառանգ եղած ատեն, միւսը՝ Կեռան թագուհիի հետ հարսանեաց հանդէսին: Շարունակելով Հռոմկլայի գրատանը աշխատող աւագ ժամանակակիցներու աւանդները` Թորոս Ռոսլինը զարդապատկերային առանձին դրուագներ ներդաշնակած է հիւսուածքային բարդ յօրինուածքներու մէջ, որոնք աչքի կը զարնեն գծանկարի յստակութեամբ եւ աւարտուածութեամբ: Թորոս Ռոսլին ձեռագիրներ նկարազարդած է Հայոց կաթողիկոսի եւ Հեթումեան թագաւորներու համար:

## Պատկերասրահ

Zeytun gospel.jpg|մարկոսի աւետարանի սկզբնաթերթը, Զեյթունի Աւետարան, 1256 թ (MS No. 10450)
Toros Roslin Manrankar.jpg|*[[Յովհաննէս Մկրտիչ]]*, Մալաթիայի Աւետարան, 1268 (MS No. 10675) 
Red sea passage.jpg|*Անցում Կարմիր ծովով*, Մաշտոց, 1266 (MS No. 2027) 


## Ծանօթագրութիւններ

## Գրականութիւն
* Дурново Л.А. Древнеармянская миниатюра. Альбом. Ер., 1952.
* Իրինայ Դրամբեան. Թորոս Ռոսլին. Կեանքը ու արուեստը: 
* Дрампян И.Р. Художественные особенности искусства Тороса Рослина // Древнерусское искусство. Рукописная книга. Сб. 3. М., 1983.
* Sirarpie Der Nersessian, Miniature Painting in the Armenian Kingdom of Cilicia from the Twelfth to the Fourteenth Century. Washington D.C.: Dumbarton Oaks Studies, 1993.
* Լեւոն Չուգասզեան, Թորոս Ռոսլին:
* Дрампян Ирина, Торос Рослин, Ереван, 2000, 285 стр.

## Արտաքին յղումներ
**«սեբաստիայի Աւետարանը»** (1262, ձեռ. թիւ 539, Բալթիմորի Ուոլտերս պատկերասրահ)
* Walters Art Museum Illuminated Manuscripts, T'oros Roslin Gospels, 1262
* T'oros Roslin Gospels, 1262, Walters Manuscript W.539
* T'oros Roslin Gospels, 1262 գ The Walters Art Museum գ Ms. W.539, 1/472
* T'oros Roslin Gospels, 1262, PDF 

## Այլ էջեր
* Թորոս Ռոսլին/Toros Roslin. 
* Toros Roslin.
* Թորոս Ռոսլին (ShoghakatTVcompany):

Ստորոգութիւն:Հայ նկարիչներ
Ստորոգութիւն:Հայ մանրանկարիչներ
Ստորոգութիւն:Հայ գրիչներ