Իվանեան

**Իվանեան,** համայնք, Արցախի Ասկերանի շրջանին մէջ, տեղաբաշխուած է հանրապետութեան կեդրոնական հատուածին մէջ։ Ասկերան շրջակեդրոնէն կը գտնուի 6 քմ անդին, իսկ Ստեփանակերտէն` 10 քմ հեռաւորութեան վրայ։ Համայնքին մէջ կը գործեն գիւղապետարան, մշակոյթի տուն, առողջապահական կեդրոն, աշակերտները կը սորվին միջնակարգ դպրոցի մէջ` 198 աշակերտներ: Հեռուստատեսութիւնը եւ ռատիօն համայնքին մէջ հասանելի են: Կը գործէ 2.5 G բջիջային կապի համակարգ, անլար հեռախոսակապն առկայ է: Համացանց ծառայութիւնը հասանելի է` ապահովուած WI-FI համացանց կապով:

## Անուանում
Գիւղը  անուանուած է հայ ռազմական գործիչ, գեներալ-լեյտենանտ, արցախեան ազատամարտի հերոս Քրիստափոր Իվանեանի անունով։

## Աշխարհագրութիւն
Համայնքը հարթավայրային է, ունի 1077 8 հա տարածք, որմէ 75. 16 հա գիւղատնտեսական նշանակութիւն ունի:

## Տնտեսութիւն
Իվանեան համայնքի բնակչութեան թուաքանակը 1397 մարդ կը կազմէ, կայ 346 տնտեսութիւն: Իվանեան համայնքի հիւսիս-արեւելքէն կը հոսի Կարկառ գետը: Ջրամատակարարումը պետութեան կողմէ կ՛իրականացուի` կեդրոնացուած ինքնահոս եղանակով, համակարգը կը սնուի 1 ակունքով: Համայնքի տարածքին առկայ են 4 աղբիւրներ` Զինուորի, Հոյսի, Շինամեջի եւ Յիշատակի: Ոռոգման ջուրի համար գործած են, այօր չգործող, պարտէզեան երկու ջրհորներ: 
Համայնքը ապահովուած է ելեկդրային ուժով, առկայ է նաեւ գազամատակարարման համակարգ:

## Պատմութիւն
Ինչպէս կը վկայեն, XX դարավերջին եւ 1950-ական թուականներուն Կատարուած հնագիտական ուսումնասիրութիւնները (Ռեոսլեր, Կուչնարյովա եւ ուրիշներ) այդտեղ նախկին ժամանակներուն նշանաւոր բնակավայր մը եղած է, որուն պատմութիւնը կը սկսի մ.թ.ա 2-րդէն 1-ին հազարամեակիէն: Խոջալուի կուրգանը կառուցուած է ողորկ գետաքարերէ, որուն մէջ քարարկղ (սարկոֆակ) էր։ Եղած են պրոնզէ իրեր, թռչուն, մուրճ, մատանի, որուն վրայ թռչնի գլուխ, հագուստներու ու ամաններու զարդարանք, գոտիի թիթեղներու մնացորդներ` նուրբ խորագրութիւններով, ոսկէ զարդարուն կտորներու մնացորդներ, մարգարիտ, որուն վրայ նշաններ (ըստ էութեան արձանագրութիւն, որ Ռեոսլերի կարծիքով  մովաբերէն կամ նաբաթերէն է):  Գտնուած են նաեւ օբսիդիսնէ եւ եղջիւրաքարէ պատրաստուած նետերու ծայրեր, գարնելօէ եւ այլ քարերէ բազմաթիւ մարգարիտներ, ուլունքներ, կենդանիի ոսկորներ, կենդանական կմախք, որուն վրայ իբրեւ զարդարանք` պրոնզէ թիթեղ: Ըստ Ռեոսլերի` տեղի բնակիչները կենդանիներուն կը պաշտէին, ինչպէս եգիպտացիները իրենց Ապիսին: Ռեոսլերի կարծիքով` այդտեղ` Կուր-Արաքս գետերու միջնամասին, հին ժամանակներուն մշակութային մեծ տերութիւն մը եղած է: Ռեոսլի պեղած հնագիտական նիւթերու մէկ մասը ժամանակին տեղ գտած է Թիֆլիսի Կովկասեան թանգարանին մէջ: Ներկայիս բնակավայրը կազմուած է երկու թաղամասերէ, որոնք առանձին գիւղեր էին: 1897-ին Համառուսաստանեան առաջին ընդհանուր մարդահամարի տուեալներով կը հաստատուի այդ իրողութիւնը:
Ս. Սարգսեանի կարծիքով` Խոջալուն հնագոյն Կասակ-Կասալայի ձեւախեղումն է Կասալ-Խասալ-Խաչալ-Խաջալ-Խոջալ անցումներով եւ կը վերաբերի ներկայիս Պատար գետակին, որ Կուսանաց լեռներէն սկզբնաւորուելով, կը հասնի բնակավայրը եւ կը թափի Կարկառ գետ:

## Փոխադրամիջոցը
Համայքային ենթակայութեան ճամբաները ասֆալթապատ են, խճէ եւ կոպճէ, ճմշակուած կապակցող նիւթերէ: Փոխադրամիջոցային կապը կարգաւորուած է: Ուղեւորափոխադրումները կ՛իրականացուին *Ասկերան-[[Ստեփանակերտ]]-Ասկերան* թիւ 101 եւ *[[Նորագիւղ]]-Ստեփանակերտ-Նորագիւղ* թիւ 118 միջշրջանային կանոնաւոր հանրակառքի երթուղիներով:

Գիւղին մօտ կը գտնուի Ստեփանակերտի օդակայանը:

## Պատմամշակութային Յուշարձաններ
Կան պատմամշակութային յուշարձաններ` դամբարանադաշտ (մ.թ.ա 2-1-ին հազ) սելճուքեան դամբարան (14-րդ դար), հաշուառուած է 7 յուշարձան:

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Իվանյան գյուղի մուտքը.jpg|Իվանեան գիւղի մուտքը
Պատկեր:Ստեփանակերտի օդանավակայան.jpg|Ստեփանակերտի օդակայան
Պատկեր:Իվանյանի դպրոցը.jpg|Իվանեան գիւղի  միջնակարգ դպրոցը
Պատկեր:Խաղահրապարակ, Իվանյանում.jpg|Խաղահրապարակ, Իվանեանի մէջ
Պատկեր:Հերոս Օնիկ Կարոյի Գրիգորյանին նվիրված հուշարձան.jpg|Հերոս Օնիկ Կարօ Գրիգորեանին նուիրուած յուշարձան
Պատկեր:Ստեփանակերտի օդանավակայան, Իվանյան.jpg|Ստեփանակերտի օդակայան, Իվանեան
Պատկեր:Ծխախոտի հումք, Իվանյան.jpg|Ծխախոտի հումք, Իվանեան
Պատկեր:Գյուղի տեսարաններից, Իվանյան.jpg|Գիւղի տեսարաններէն, Իվանեան
Պատկեր:Ծխախոտի գործարան, Իվանյան.jpg|Ծխախոտի գործարան, Իվանեան
Պատկեր:Կառուցվող շենք, Իվանյան.jpg|Կառուցուող շէնք, Իվանեան
Պատկեր:Իվանյանի մանկապարտեզ.jpg|Իվանեանի մանկապարտէզ
Պատկեր:Մանկապարտեզ, Իվանյան.jpg|Մանկապարտէզ, Իվանեան
Պատկեր:Հուշարձան, Իվանյան.jpg|Յուշարձան, Իվանեան
Պատկեր:Տեսարան, Իվանյան.jpg|Տեսարան, Իվանեան
Պատկեր:Գինու գործարան, Իվանյան.jpg|Գինիի գործարան, Իվանեան
Պատկեր:Գինու գործարանը ներսից, Իվանյան.jpg|Գինիի գործարանը ներսէն, Իվանեան
Պատկեր:Իվանյանի համայնապատկերը.jpg|Իվանեանի համայնապատկերը
Պատկեր:Աղբյուր, Իվանյան.jpg|Աղբիւր, Իվանեան
Պատկեր:Համայնապատկեր, Իվանյան.jpg|Համայնապատկեր, Իվանեան
Պատկեր:Մզկիթ, Իվանյան.jpg|Մզկիթ, Իվանեան
Պատկեր:Իվանյանի համայնապատկեր.jpg|Իվանեանի համայնապատկեր
Պատկեր:Գործարան, Իվանյան.jpg|Գործարան, Իվանեան


## Ծանօթագրութիւններ

## Աղբիւրներ
* Հ. Ղահրամանեան Տեղեկատու Լեռնային Ղարաբաղի հանրապետութեան վարչատարածքային միաւորներու սոցիալ- տնտեսական բնութագիրներու Երեւան Ճարտարագէտ

Ստորոգութիւն:Ասկերան շրջանի բնակավայրեր
Ստորոգութիւն:Իվանեան