Յակոբ Չոլաքեան

**Յակոբ Չոլաքեան** (), բանասէր, պատմաբան, ազգագրագէտ, մատենագէտ։ Ակադեմական հետազօտող, այժմ Ե­րե­ւա­նի Պե­տա­կան համալսարանի դասախօս, վարժարանի ուսուցիչ, գիրքերու խմբագիր։

## Կենսագրութիւնը
Յակոբ Չոլաքեան ծնած է 1947-ին Քեսապի շրջանի Գարատուրան գիւղը: Յակոբ Չոլաքեան նախնական կրթութիւնն ստացած է ծննդավայրին մէջ, իսկ միջնակարգ ուսումը՝ Լիբանանի Հանրապետութեան Այնճար քաղաքի մէջ։ Բարձրագոյն ուսումն ստացած է Երեւանի պետական համալսարանի Հայ բանասիրութեան բաժանմունքէն ներս, ուրկէ շրջանաւարտ եղած է 1973-ին։ 2002 թուականին արժանացած է Պատմական գիտութեանց թեկնածուի կոչման, իսկ 2016-ին՝ դոկտորի կոչման։ 1973-էն մինչեւ 2014 Չոլաքեան ապրած եւ կրթական գործունէութիւն ծաւալած է Սուրիոյ եւ լիբանանի մէջ։ Այսպէս՝ 1973-էն ի վեր դասաւանդած է Այնճարի եւ Պէյրութի վարժարաներէն ներս, 1976-էն 2012՝ Հալէպի Ազգային Քարէն Եփփէ ճեմարանէն ներս, 19-էն 2-1988՝ դասախօսած է տեղի Մխիթարեան հայագիտական բարձրագոյն դասընթացքներուն, 199էն -6-2012՝ դասախօսած է Հալէպի Համազգայինի Հայագիտական հիմնարկէն ներս։

2014 թուականին, սուրիական հակամարտութեան պատճառաւ քեսապահայութիւնը տեղահանուելէ ետք, Չոլաքեան ընտանեօք տեղափոխուած է Երեւան՝ մշտական բնակութիւն հաստատելու նպատակաւ, ուր սկսած է գործունէութիւն ծաւալել Հայաստանի Հանրապետութեան Գիտութեանց ազգային ակադեմիոյ մէջ՝ որպէս արեւմտահայերէնի մասնագէտ-հետազօտող, ինչպէս նաեւ երեւանի պետական համալսարանի մէջ՝ որպէս արեւմտահայերէնի դասախօս։

## Գործերը

* Լեզուական Հնհնուքներ։

### Պատմական-ազգագրական աշխատութիւններ
Լոյս տեսած են Չոլաքեանի պատմական-ազգագրական հետեւեալ աշխատութիւնները՝ 
* «Քեսապի ժաղավրդական երգարուեստը», Հալէպ, 1980: 
* «Միջգաւառական անեքթոտներ», Հալէպ, 1988, 2005։ 
* «Քեսապ», հատոր Ա եւ Բ, Հալէպ, 1995: 
* «Քեսապ», հատոր Գ, Հալէպ, 2004: 
* «Անտիոքի մերձակայ Ռուճի հովիտի հայերը. պատմական-ազգագրական ուսումնասիրութիւն», Անիթլիաս, 2006:

### Մատենագիտական եւ գեղարուեստական աշխատութիւններ
* «Հալէպի պարբերական մամլոյ համառօտ նկարագրութիւն», Հալէպ, 1978։
* «Ցամքած աղբիւրը նորէն կը բխի», Հալէպ, 1981: 
* «Արցախեան ինքնաճանաչման բանաստեղծութիւնը», Հալէպ, 1990:
* «Քարէն Եփփէ հայ գողգոթային եւ վերածնունդին հետ», Հալէպ, 2001:
* «Քեսապի երեք օրերը», Երեւան, 2014: Այս աշխատութիւնն ականատեսի վկայութիւնն է 21-23 Մարտ 2014–ին տեղի ունեցած Քեսապի գաւառի ամբողջական հայաթափման։

### Լեզուական ուսումնասիրութիւններ եւ ուղեցոյցներ
* «Քեսապի բարբառը », Հալէպ, 1986, 2009: 
* «Հայերէնի աւանդական ուղղագրութիւն », Հալէպ, 2000:
* «Աւանդական ուղղագրութիւն. կանոնակարգ եւ խնդիրներ », Երեւան, 2016:
* «Արեւմտահայերէնի քերականութիւն. կանոնակարգ եւ խնդիրներ », Երեւան, 2017:

### Դպրոցական դասագրքեր
Չոլաքեան կազմած է վեցական դասագրքեր՝ սփիւռքահայ նախակրթարան, միջնակարգ եւ երկրորդական վարժարաններու համար. «Հայերէնի դասագիրքս» (1989–1994, Հալէպ) եւ «Անդաստան» (2009–2013, Հալէպ).
* «Անդաստան. գիրք Ա : Հայերէնի եւ հայ գրականութեան համադրեալ ձեռնարկ միջնակարգ եւ երկրորդական կարգերու համար», Հալէպ, 2009:
* «Անդաստան. գիրք Բ : Հայերէնի եւ հայ գրականութեան համադրեալ ձեռնարկ միջնակարգ եւ երկրորդական կարգերու համար», Հալէպ, 2009:
* «Անդաստան. գիրք Գ : Հայերէնի եւ հայ գրականութեան համադրեալ ձեռնարկ միջնակարգ եւ երկրորդական կարգերու համար», Հալէպ, 2010:
* «Անդաստան. գիրք Դ : Հայերէնի եւ հայ գրականութեան համադրեալ ձեռնարկ միջնակարգ եւ երկրորդական կարգերու համար», Հալէպ, 2012:
* «Անդաստան. գիրք Ե : Հայերէնի եւ հայ գրականութեան համադրեալ ձեռնարկ միջնակարգ եւ երկրորդական կարգերու համար», Հալէպ, 2012:
* «Անդաստան. գիրք Զ : Հայերէնի եւ հայ գրականութեան համադրեալ ձեռնարկ միջնակարգ եւ երկրորդական կարգերու համար», Հալէպ, 2013:

### Վարժարաններու յուշամատեաններ
Չոլաքեան նաեւ հեղինակ է սփիւռքահայ դպրոցին նուիրուած քանի մը յուշամատեաններու՝ 
* «Յիսնամեակ Հալէպի Քարէն Եփփէ ազգային ճեմարանի, 1947 – 1997», Հալէպ, 1997: 
* «Ութսունամեակ Հալէպի ազգային Սահակեան վարժարանի, 1927 – 2007», Հալէպ, 2007: 
* «Ոսկեմատեան Քուէթի ազգային վարժարանի, 1961 – 2011», Քուէթ, 2011։ 
## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Հայեր
Ստորոգութիւն:1947 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:16 Հոկտեմբերի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Քեսապ ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Հայ ազգագրագէտներ
Ստորոգութիւն:Հայ մատենագէտներ
Ստորոգութիւն:Հայ պատմաբաններ
Ստորոգութիւն:Հայ բանասէրներ