Ժան էքար

**Ժան Ֆրանսուա Վիքթոր Էքար Ժան էքար** (), ֆրանսացի բանաստեղծ, վիպասան, թատերագիր, էսսեիստ. ռոմանթիզմ գրական ուղղութեան ներկայացուցիչ։ Ֆրանսական ակադեմիայի անդամ 1901 թ., Պատուոյ լէկէոնի շքանշանի ասպետ։

## Կենսագրութիւն
Ժան էքարը ծնած է  4 փետրուար 1848-ին, Թուլոնի մէջ։ Հայրը, որ հանրապետական էր, սեն-սիմոնական եւ յուլիսեան միապետութեան տարիներուն ընդդիմադիր թերթեր կը  խմբագրէր, մահացեր է, երբ տղան եղեր է հինգ տարեկան։ Ժանը լաւ կրթութիւն ստացեր է. ուսանած է Մաքոն քաղաքի Լամարթինի անուան լիցեյի մէջ, ապա՝ Նիմի լիցէը, որմէ յետոյ իրաւունք  ուսումնասիրեր է Էքս ան Փրովանսի մէջ։ 1868 թուականին եկեր է Փարիզ, լոյս ընծայեր է իր բանաստեղծութիւններու առաջին ժողովածուն՝ *Jeunes Croyances*-ը («*Պատանեկան հաւատալիքներ*»-ը), ուր իր յարգանքի տուրքը մատուցեր  Լամարթինին։ Գիրքը ջերմօրէն ընդունուեր ընթերցողներու ու գրաքննադատութեան կողմէն եւ հեղինակի առջեւ դռները բացեր է դէպի մայրաքաղաքի Փառնասեան շրջաններ։

1869-ին ան հրատարակեր է իր բանաստեղծական երկրորդ ժողովածուն՝ *Parnasse Contemporain* խորագրով։ 1870-ին Մարսէյլի թատրոնի մէջ բեմադրուեր է իր հեղինակած թատերգութիւնը։

Ֆրանս-փրուսական պատերազմէն յետոյ  Էքարը մասնակցեր է գրական-արուեստագիտական *La Renaissance* ամսագրի հիմնադրմանը։ 1874-ին լոյս ընծայեր է *Poèmes de Provence* ժողովածուն, որու շնորհիւ հռչակուեր է Ֆրանսայի այդ պատմական երկրամասի՝ Փրովանսի երգիչ։ 1876-ին հրատարակեր է *Parnasse Contemporain* խորագիրրը կրող երրորդ ժողովածուն։

Տաղանդաւոր բանաստեղծի՝ անոր նուաճած համբաւին 1908 թուականին գումարուեր է ոչ պակաս շնորհալի արձակագիրի հռչակը. լոյս տեսեր է *Maurin des Maures* վէպը։ Ատոր յաջորդած *L'illustre Maurin*-ը ամրապնդեր է  իր համբաւը որպէս վարպետ արձակագիր։ Ընդհանրացնելով՝ կարելի է եզրահանգել, որ Էքարի ստեղծագործական ներշնչանքի ակունքը մանկութեան յուշերն ու տպաւորութիւններն են։ *Paris-Parisian* պարբերականը 1899 թուականին լոյս տեսած գրախօսականի մը մէջ անոր ստեղծագործութեան առաւել բնութագրական յատկանիշը համարեր է «հարաւային ռոմանտիզմը»։

Ժան էքարը 1894 թուականին ընտրուեր է *Գրիչի մարդկանց ընկերութեան* նախագահ, 1909-ին՝ Ֆրանսական ակադեմիայի անդամ, 1920 թուականին՝ *Solliès-ville*-ի քաղաքապետ։

Մահացեր է 1921 թուականի 13 Մայիսին, Փարիզի 7-րդ շրջանի «Ուտինո» հիւանդանոցին մէջ։ Յուղարկաւորուեր է Թուլոնի քաղաքային գերեզմանատանը։

## Ուշագրաւ փաստեր
* Լէոն Տոտէն կը վկայէ, որ Ժան Էքարն օժտուած էր ասմունքելու զարմանալի տաղանդով եւ մինչեւ անգամ միջակ բանաստեղծութիւնն այնպէս կ'արտասանէր, որ գլուխգործոցի տպաւորութիւն կը ձգէր:։ Արթիւր Ռեմպոյին այդ բնաւ հաճելի չէր, եւ ան նման դէպքերուն չէր վարաներ ամէն անգամ արտայայտելու իր դժգոհութիւնը։ Հակառակակ անոր, որ Էքարը Ռեմպոյին նուիրած է  իր լաւագոյն բանաստեղծութիւններէն մէկը՝ *Les Effarés*-ը։
* Թուլոնի երկաթուղային կայարանի քով գտնուող հին շէնքը, ուր ժամանակ մը ապրեր է Ժան Էքարը, վերածուեր է իրեն նուիրուած թանգարանի

Maisonaicard4.JPG
Maisonaicard5.JPG
Maisonaicard1.JPG
Maisonaicard2.JPG
Maisonaicard3.JPG

* Բանաստեղծի տունը Թուլոնի մերձակայքը գտնուող Solliès-Ville-ում

## Երկեր
### Բանաստեղծութիւն
* *Jeanne d'Arc* (Le rachat de la Tour)
* *Les Jeunes Croyances*, Alphonse Lemerre, 1867 
* *Au clair de la lune*, 1870, Alphonse Lemerre
* *Rébellions et Apaisements*, 1871, Alphonse Lemerre
* *Mascarille*, 1873, Alphonse Lemerre
* *Pierre Puget*, 1873, L. Laurent, Toulon (médaille d'or au concours de poésie de Toulon)
* *Poèmes de Provence*, 1874, Alphonse Lemerre - couronné par l'Académie française 
* *La Chanson de l'enfant*, 1876, Fischbacher -  couronné par l'Académie française
* *Le Petit Peuple*, 1879, Cayer 
* *Les Poèmes de Provence ; les cigales*, 1878 
* *Miette et Noré*, idylle provençale, 1880, Charpentier
* *Lamartine*, 1883, Ollendorff  
* *Le Dieu dans l’homme*, 1885, Ollendorff
* *L'Éternel Cantique*, 1885, Fischbacher 
* *Maternités*, 1886 
* *Le Livre des petits*, 1886, Delagrave 
* *Le Livre d’heures de l'amour*, 1887, Alphonse Lemerre 
* *Jésus*, 1896, Flammarion
* *Sauveteurs*, 1898, Mouillet
* *Italie et France* (vers), 1903, Crété
* *Hollande*, *Algérie* (poèmes et prose), 1913, Flammarion  
* *Le Témoin*, 1914 - 1916, Flammarion
* *Le Jardin des enfants*, 1914, Flammarion
* *La Légende du Chevrier*, (adaptation musicale de Emile Dens), 1914, J. Poulalion
* *Le Sang du sacrifice*, 1917, Flammarion
thumb|Ժան Էկարի հայրենական տունը Տուլոնում
thumb|Ֆրանսացի նկարիչ Անրի Ֆանթեն-Լաթուրի ''Un coin de table'' նկարի մէջ պատկերուած են բանաստեղծներ Ժան Էքարը Արտյուր Ռեմպոն եւ Պոլ Վեռլենը
thumb|<center>Էքարի հեքիաթներէն մէկուն նկարազարդումներէն</center>

### Վէպեր եւ վիպակներ
* *Roi de Camargue*, 1890, Testard
* *Le Pavé d'amour*, 1892, Ollendorff 
* *L'Ibis Bleu*, 1893, Flammarion
* *Fleur d'abîme,* 1894, Flammarion
* *L'Été à l'ombre* (nouvelles), 1895, Flammarion
* *Diamant noir* (roman), 1895, Flammarion
* *Notre-Dame-d'Amour*, 1896, Flammarion - texte en ligne
* *L'Âme d'un enfant*, 1898, Flammarion
* *Mélita* (roman bohème), 1898, Flammarion
* *Tata*, 1901, Flammarion
* *Benjamine*, 1906, Flammarion 
* *[[Maurin des Maures]]*, 1908, Flammarion
* *L'Illustre Maurin*, 1908, Flammarion
* *Arlette des Mayons* (roman de la terre et de l'école), 1917, Flammarion
* *[[Gaspard de Besse]]*։ un bandit à la française, 1918, Flammarion
* *Le Fameux Chevalier Gaspard*, 1908, Flammarion
* *Des cris dans la mêlée*, (prose), 1916, Flammarion
* *Le Rire de Maurin*, 1923, Flammarion
* *La Gueuse des Marais*, 1928, Flammarion

### Թատերգութիւններ
* *Au clair de la lune*, comédie en un acte en vers, Alphonse Lemerre, 1870 
* *Pygmalion*, poème dramatique en un acte, Alphonse Lemerre, 1872 
* *Othello ou le More de Venise*, drame en 5 actes en vers, Charpentier, 1881 
* *Smilis*, drame en 4 actes en prose, Ollendorff 
* *Mascarille, à-propos en vers pour l'anniversaire de Molière,* Alphonse Lemerre, 
* *La Comédie française à Londres*, Jouaust 
* *La Comédie française à Alex. Dumas*, Ollendorff
* *Smilis*, drame en quatre actes et en prose, 1884, Ollendorff
* *[[Le Père Lebonnard]]*, 1889 ; pièce produite pour la première fois au Théâtre-Libre. et tournée au cinéma en 1939
* *La Légende du Cœur*, Théâtre antique d'Orange,  Flammarion
* *Le Manteau du Roi*, Théâtre de la Porte-Saint-Martin,  Flammarion
* *Don Juan ou la Comédie du siècle, 1889*, poème dramatique en 5 actes
* *Forbin de Solliès*, pièce en 2 actes, 1920, Flammarion
* *La Milésienne*, 1924, Flammarion

### Էսսեներ
* *La Vénus de Milo*։ recherches sur l'histoire de la découverte, d'après des documents inédits, 1874, Sandez
* *[[Leconte de Lisle]]*, librairie Fischbacher, 1887, texte sur Gallica.
* *Alfred de Vigny*,  conférence de la Revue Hebdomadaire, Flammarion
* *Comment rénover la France* (prose), 1918, Flammarion

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Ֆրանսացի վիպասաններ
Ստորոգութիւն:Ֆրանսացի գրողներ
Ստորոգութիւն:Ֆրանսացի բանաստեղծներ
Ստորոգութիւն:Գրողներ այբբենական կարգով