Նամիպիա

**Նամիպիա** (անգլ․՝Namibia), պաշտօնական անուանում՝ **Նամիպիոյ Հանրապետութիւն** (անգլ․՝Republic of Namibia)․ կը գտնուի Հարաւային Ափրիկէ։ Հիւսիսէն սահմանակից է Անկոլային, հարաւէն՝ Զամպիոյ, արեւելքէն՝ Պոցուանային, հարաւ արեւելքէն՝ Հարաւաին Ափրիկէի Հանրապետութեան, իսկ արեւմտեան ափերը կը ջրեն Ադլանտեան Ովկիանոսին ջուրերը։ Մայրաքաղաքն է Ուինտհոգ, որ նաեւ Նամիպիոյ պետութեան մեծագոյն քաղաքն է։

## Աշխարհագրական ու պատմական տեղեկութիւններ
Ենթասահարա Ափրիկէի ամենէն չոր, անջրդի երկիրն է։ Նախապատմական շրջաններէն Նամիպիա հաստատուած են Խոյգոյ (կ՛անուանուին նաեւ «հոթընթոց»), Սան (կ՛անուանուին նաեւ «պուշմեն»), Տամարա եւ Նամա (հին աղբիւրներու համաձայն՝ Նամաքուա) ժողովուրդները։ ԺԴ․ դարաշրջանին, Պանդու ժողովուրդներու արեւմտեան եւ հարաւային Ափրիկէ տարածման ընթացքին, Պանդու ժողովուրդներ Նամիպիա կը հաստատուին։

Գերմանական կայսրութիւնը 1884-ին շրջանին մէջ կը ծաւալէ իր տիրութիւնը եւ կը հիմնէ Գերմանական Հարաւ Արեւմտեան Ափրիկէ գաղթօճախը։ 1904 մինչեւ 1908 գերմանական բանակը վրիժարու պատժական արշաւ մը կը ձեռնարկէ Հերերօ (Պանդու ցեղախումբ մը) եւ Նամա ժողովուրդներուն դէմ, որ հետագային կը կոչուի Ի․ դարու «Առաջին Ցեղասպանութիւն»ը։
ձախից|մինի|Ազգերու Դաշնակցութեան հրամանագիրը Ափրիկէի համար․1․ British Togoland 2․ French Togoland 3․British Cameroon 4․ French Cameroon 5․ Ruanda-Urundi (հետագային Նամիպիա) 6․ Tanganyika 7․ South West Africa
1920-ին, Ա․ Համաշխարհային Պատերազմի աւարտին, Ազգերու Դաշնակցութեան (League of Nations) հրամանգիրով, շրջանը կը յանձուի Հարաւային Ափրիկէի Հանրապետութեան։ Վերջինս մինչեւ 1973, հարաւային Ափրիկէի տարածութիւններուն վրայ կ՛իշխէ ցեղապաշտական բռնատիրութեամբ (ափարթհայտ), երբ՝ Միացեալ Ազգերու Կազմակերպութիւնը կը ճանչնայ Հարաւ Արեւմտեան Ափրիկէի Ժողովուրդներու Կազմակերպութիւնը (South West Africa People's Organisation (SWAPO)) իբր Նամիպիոյ ժողովուրդին պաշտօնական ներկայացուցիչը։

Հարաւ-Ափրիկեան սահմանային պատերազմի աւարտով, Նամիպիա կ՛անկախանայ 21 Մարտ 1990-ին։ Սակայն Ուոլվիս Պէյ (Walvis Bay) եւ Բենկուին կղզիները (Penguin Islands) կը մնան Հարաւային Ափրիկէի Հանրապետութեան իշխանութեան տակ մինչեւ 1994։

Նամիպիա մաս կը կազմէ Ազգերու Միացեալ Կազմապերպութեան, Հարաւային Ափրիկէի զարգացման համայնքին, Ափրիկեան Միութեան եւ Ազգերու Հասարակապետութեան։

Արեւմտեան Նամիպիոյ, Ադլանտեան Ովկիանոսի ափին եւ հարաւային Ափրիկէի Մեծ Զառիթափին միջեւ կը գտնուի Namib-Naukluft ազգային պուրակը։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Rock Paintig Twyfelfontein Namibia.jpg|Twyfelfontein․ Նախապատմական արձանագրութիւն ժայռերու վրայ
Պատկեր:Tintenpalast-Windhoek.jpg|Նամիպիոյ Խորհրդարանի շէնքը, Ուինտհոգ
Պատկեր:Otji-skyline.jpg|Otjiwarongo քաղաքը
Պատկեր:Kalahari E02 00.jpg|Քալահարի անապատ
Պատկեր:Ruacana.jpg|Ruacana ջրվէժ
Պատկեր:Kunene wasserregion.jpg|Kunene գետ
Պատկեր:Himba village.jpg|Himba գիւղ
Պատկեր:Windhoek aerial.jpg|Ուինտհոգ մայրաքաղաքը
Պատկեր:Opuwo, Kunene Region, Namibia (aerial view - 19 05 2005).jpg|Opuwo քաղաք
Պատկեր:Gobabis Namibia aerial.jpg|Gobabis քաղաքը
Պատկեր:Fish River Canyon Namibia.jpg|Fish River Canyon՝ ձոր, Նամիպիա
Պատկեր:Halifax Island Namibia.JPG|Halifax կղզի, Նամիպիա
Պատկեր:Mercury Island, just off the Diamond Coast of Namibia (by Brian McMorrow).jpg|Մերքիւրի կղզի, Նամիպիա
Պատկեր:Wildpferde Aus.jpg|Sperrgebiet․ վայրի կեանք․ ձիեր
Պատկեր:NA-garub-horses-2.jpg
Պատկեր:Equus burchelli 5.jpg|վայրի կեանք․ զեպրաներ
Պատկեր:Equus burchelli 4.jpg
Պատկեր:Tsausberge aerial view (2019).jpg|Tsausberge
Պատկեր:NamibDesert01.jpg|Նապիպ անապատ
Պատկեր:NamibNaukluftParkDunes.JPG|Namib Naukluft Park․ աւազակոյտեր


## Բնակչութիւն

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Հարաւային Ափրիկէի երկիր
Ստորոգութիւն:Ափրիկէի երկիրներ
Ստորոգութիւն:Ադլանտեան Ովկիանոսին արեւմտեան ափեր
Ստորոգութիւն:1990-ին անկախացած երկիրներ
Ստորոգութիւն:Երկիրներ ըստ ցամաքամասի
Ստորոգութիւն:Երկիրներ այբբենական կարգով