Էյֆելի աշտարակը

մինի
**Էյֆելի աշտարակը** (), երկաթեայ վանդակաւոր աշտարակ՝ տեղակայուած Մարսեան դաշտին մէջ՝ Փարիզ։

Անիկա անուանուած է ի պատիւ ճարտարապետ Կիւսթաւ Էյֆելին, որուն հաստատութիւնը ծրագրած եւ կառուցած է աշտարակը։

6 Մայիս 1889-ին, Էյֆելի աշտարակը իր դռները կը բանայ հանրութեան առջեւ`դառնալով Ֆրանսայի մայրաքաղաքին խորհրդանիշը։
մինի
Կառուցուած է Համաշխարհային ցուցահանդէսի մը ընթացքին, երբ կը նշուէր ֆրանսական յեղափոխութեան հարիւրամեակը։

Էյֆելի աշտարակը ժամանակակից ճարտարապետութեան խորհրդանիշն է

## Հետաքրքրական տեղեկութիւններ այս շինութեան մասին

* 41 տարի շարունակ` այս շինութիւնը ամէնէն բարձրն էր աշխարհի տարածքին։ Մինչեւ 1930 թուական, 300 մեթր բարձրութեամբ այս աշտարակը` իր կառուցման օրէն  ամէնէն բարձր շինութիւնը կը մնայ, որմէ ետք, Նիւ Եորքի «Chrysler» երկնաքերները կը խլեն անոր տեղը։
* Մշտական պիտի չըլլար: Սկիզբէն Էյֆելի աշտարակը կը նախատեսուէր քանդել համաշխարհային ցուցահանդէսէն 20 տարի ետք։ Սակայն 1900-ին ֆրանսական բանակը ամէնէն բարձր կէտին մէջ կը տեղադրէ ձայնասփիւռի ալեհաւաք մը (անթէն)։ Նացիստներու կողմէ Փարիզի շրջափակման ատեն` 1940-1944, ալեհաւաքը կ'օգտագործէին գերմանական հեռուստատեսութեան հեռարձակման համար։
* Փարիզը միակ քաղաքը կ'ըլլայ, որ կը համաձայնի կառուցել Էյֆելի աշտարակը: Էյֆելի աշտարակը կրնար այլ եւրոպական քաղաքներէն մէկուն խորհրդանիշը ըլլալ, որովհետեւ Կիւսթաւ Էյֆել այս ծրագիրը կը ներկայացնէ տարբեր քաղաքներու մէջ, բայց ոչ մէկը կ'ընդունի կառուցել այս հսկայական շինութիւնը` ճարտարապետական անհամապատասխանութեան պատճառով։ Ներկայիս ամբողջ աշխարհի տարածքին կան աշտարակին 17 կրկնօրինակները՝ Լաս Վեկասինը ամէնէն բարձրը` 165մ, Միշիկընինը՝ ամէնէն ցածը, 3մ։
* Կիւսթաւ Էյֆելի անունը այդպէս չէր: Էյֆելի ընտանիքը գերմանական ծագում ունէր եւ կ'անուանուէր Պյոնիկհաուս, բայց ֆրանսացիները չէին կրնար ճիշդ հնչել։ 1880-ին, Կիւսթաւ պաշտօնապէս կը փոխէ իր մականունը` աշտարակին հիմնադրումէն 9 տարի առաջ։

Պատկեր:Tour_Eiffel_360_Panorama.jpg


* Կիւսթաւ Էյֆել կը ճանչցուի Էյֆելի աշտարակին ճարտարապետը: Իրական նախագիծը Էմիլ Նիւկիերի եւ Մորիս Կեչլինի աշխատանքն է, որ աւելի ուշ կը վերանայուի, կը բարելաւուի Ստեֆան Սովեստրիի կողմէ`գեղագիտական լուծումներով։
* Աշտարակին գոյնը 5 տարին մէկ կը փոխուի: Զայն ներկելու համար անհրաժեշտ է 50 թոն ներկ։
* Աշխարհի 4-րդ ամէնէն շատ այցելու ունեցող վայրն է:
* Սկիզբի շրջանին քաղաքացիներուն համար տհաճ եւ անտանելի կը թուէր այս աշտարակը: Սակայն այսօր Ֆրանսայի խորհրդանիշը կ'ունենայ տարեկան գրեթէ 6 ու կէս միլիոն այցելու։
* Էյֆելի աշտարակը միշտ չէ, որ նոյն չափի է: Ամրան աշտարակը 18սմ աւելի բարձր է, քան ձմրան, պատճառը մետաղի ընդարձակումն է բարձր ջերմաստիճանէն։

Պատկեր:Construction_tour_eiffel2.JPG|7 Դեկտեմբեր, 1887։ Ոտքերու կառուցումը
Պատկեր:Construction_tour_eiffel3.JPG|20 Մարտ, 1888։ Առաջին յարկին կառուցման աւարտը
Պատկեր:Construction_tour_eiffel4.JPG|15 Մայիս, 1888։ Երկրորդ յարկին կառուցման սկիզբը
Պատկեր:Construction_tour_eiffel5.JPG|21 Օգոստոս, 1888։ Երկրորդ յարկին կառուցման աւարտը
Պատկեր:Construction_tour_eiffel6.JPG|26 Դեկտեմբեր, 1888։ Վերի յարկին կառուցումը
Պատկեր:Construction_tour_eiffel7.JPG|15 Մարտ, 1889։ Գագաթին կառուցումը


* Ունի սահադաշտ: 2005-ին առաջին յարկին մէջ սահադաշտ մը կը տեղադրուի: Սահադաշտը 190մ²է, եւ հոն կարելի է նաեւ չմուշկներ վարձել։
* 1925-1934, հինգ տարի շարունակ գովազդած է «Սիթրոէն» (Citroen ) վաճառանիշի ինքնաշարժներ, դառնալով այդ ժամանակի ամէնէն մեծ եւ լուսաւոր գովազդը։

Պատկեր:Eiffel_Tower_at_night_cph_3b24446.jpg
Պատկեր:Tour_Eiffel_publicité_Citroën_1925.jpg
Պատկեր:Paris-fireworks-14-july-2005.jpg
Պատկեր:La_Dame_de_Fer_(3082747677).jpg
Պատկեր:The_Eiffel_Tower_lit_in_blue_white_red_(23132892146).jpg
Պատկեր:Eiffel_Tower_with_Belgium_colors.jpg


## Ծանօթագրութիւններ