Արագիլ

**Արագիլ** (), թռչուններու ընտանիքէն։ Գոյութիւն ունի քսան տեսակ, Հայաստանի մէջ՝ երկու տեսակ՝ սեւ եւ սպիտակ։ Կտուցը երկար է, ծայրը՝ ուղիղ, սուր կամ թեթեւակի կեռ, թեւերը՝ լայն, ոտքերը՝ երկար, վառ կարմիր։ Տարածուած են արեւադարձային, մասամբ՝ բարեխառն գօտիներուն մէջ։ 

## Արագիլներուն գաղթը
Երբ ձմեռը կը մօտենայ, արագիլներուն ուտելիքը կը նուազի: Անոնց համար ժամանակն է երթալու դէպի արեւոտ Ափրիկէ, ուր ուտելիքը աւելի առատ է: Արագիլները, որոնք ընդհանրապէս զոյգերով կ'ապրին, կը խմբուին: Նոյնիսկ փոքրիկ արագիլները ճամբորդութեան մաս կը կազմեն:

Արագիլները թռիչք կ'առնեն: Կը սկսի աւելի քան երեսուն օր տեւող ճամբորդութիւն մը: Ճամբան շատ դիւրին է. ուղիղ դէպի առջեւ: Օրուան ընթացքին արագիլները կը սաւառնին առանց ճիգի: Գետնէն բարձրացող տաք օդի հոսանքները զանոնք կը քշեն ու կը տանին: Գիշերը բոլորը գետին կ՛իջնեն ուտելու եւ հանգստանալու համար:

Հազարաւոր քիլոմեթրեր ճամբորդութենէ մը ետք, արագիլները վերջապէս կը հասնին Ափրիկէ: Հոն, ցուրտ ձմեռէն հեռու, անոնք դիւրութեամբ ուտելիք կը գտնեն` միջատները, ձուկ կամ պզտիկ անասուններ: Անոնք իրենց ուժը կը վերագտնեն:

Գարնան չափահաս արագիլները կը պատրաստուին հիւսիս վերադառնալ: Հոն է, որ անոնք պիտի ածեն իրենց հաւկիթները: Այն փոքրիկ արագիլները, որոնք տակաւին ածելու տարիքի չեն հասած, քանի մը տարի Ափրիկէ պիտի մնան իրենց կարգին հիւսիսի ճամբան բռնելէ առաջ:

## Նկարագրութիւն

* Մարմինը ուղղահայեաց է։

* Մարմինին երկարութիւնը 100-115 սմ է, թեւերուն բացուածքը՝ 155-165 սմ, կշիռքը՝ 4 քկ։

* Արագիլը բոյնը կը հիւսէ ճիւղերէ, խոտաբոյսերէ ու լաթերէ՝ գիւղական տուներու տանիքներուն, ծառերուն, աշտարակներուն եւ ժայռերուն վրայ, նոյնիսկ, ելեկտրասիւներու ծայրերուն։
* 3-7 ձուերէն կ'ունենայ 3-5 ձագ։ 

* Սպիտակ արագիլներուն զոյգերը իրարու հաւատարիմ կը մնան մինչեւ իրենց կեանքին վերջը։
* Ձուէն նոր դուրս եկած ձագերը ունակ կ'ըլլան ձայներ արձակելու, որոնք աստիճանաբար կը զարգանան։
* Մեծ արագիլները իրարու հետ կը հաղորդակցին կափկափիւններով, կարծես կ'աւետեն նաեւ գարնան գալուստն ու իրենց բազմացման ժամանակը։ 
* Բոյնը պաշտպանելու համար արագիլները պատրաստ են անզիջում կռիւի բռնուելու։
* Սեւ արագիլներու աւելի հազուադէպ կարելի է հանդիպիլ, անոնք իրենց բոյնը կը շինեն Եւրոպայի եւ Ասիոյ մէջ։ Հայաստանի մէջ անոնց կարելի է հանդիպիլ Սեւանայ լիճին աւազանին, հիւսիսային եւ հարաւ արեւմտեան շրջաններուն մէջ։
* Չափազանց զգոյշ թռչուն մըն է եւ կը նախընտրէ ապրիլ խուլ անտառներու մէջ։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Ciconia ciconia 01.JPG
Պատկեր:White Stork (Ciconia ciconia).jpg
Պատկեր:HVL 05-14 img 17 Ribbeck Storch.jpg
Պատկեր:Cigogne blanche MHNT.jpg
Պատկեր:Ciconia ciconia -Artis Zoo, Netherlands -parent and chicks-8b.jpg
Պատկեր:Mycteria leucocephala - Pak Thale.jpg
Պատկեր:Yellow-billed Stork (Mycteria ibis) (12011503884).jpg
Պատկեր:Lesser Adjutant (Leptoptilos javanicus) - Flickr - Lip Kee (4).jpg
Պատկեր:African openbill, Anastomus lamelligerus, Chobe National Park, Botswana (32390774275).jpg
Պատկեր:Painted Stork (Mycteria leucocephala) nesting in Garapadu, AP W IMG 5290.jpg
Պատկեր:Ciconia ciconia -Alsace -France -8.jpg
Պատկեր:Ephippiorhynchus senegalensis -captive-8a.jpg
Պատկեր:Saddle-billed Stork Ephippiorhynchus senegalensis 1707px.jpg
Պատկեր:Marabou Stork, Leptoptilos crumeniferus, at the aptly named Marabou Pan, Savuti, Chobe National Park, Botswana (32633651402).jpg
Պատկեր:Marabou stork (Leptoptilos crumenifer).jpg
Պատկեր:Leptoptilos crumeniferus and vultures -Masai Mara -Kenya-8.jpg
Պատկեր:Saddle-Billed Stork.jpg
Պատկեր:Stork (Palic, Serbia).jpg
Պատկեր:Greater adjutant.jpg
Պատկեր:Chimney-with-stork-nest.jpg
Պատկեր:White Stork RWD.jpg
Պատկեր:Painted Stork.jpg
Պատկեր:Ciconia abdimii -London Zoo-8a.jpg
Պատկեր:White necked stork (Ciconia episcopus) 21-Mar-2007 7-37-51 AM 21-Mar-2007 7-37-52.JPG
Պատկեր:Storm's Stork SMTC.jpg
Պատկեր:Ciconia maguari 3.jpeg
Պատկեր:Cap bily.jpg
Պատկեր:Kounotori 06f4471sv.jpg
Պատկեր:Abdim's Stork (Ciconia abdimii) (7011390701).jpg


## Ծանօթագրութիւններ


Ստորոգութիւն:Կենդանիներ այբբենական կարգով