Harry Potter and The Prisoner of Azkaban

**Harry Potter and The Prisoner of Azkaban-ը** Հէրի Փոթըր վիպաշարի երրորդ գիրքն է, գրուած Ճոան Ռոուլինկի կողմէ: Գիրքը կը պատմէ Հէրիին երրորդ ուսանողական տարին Hogwarts-ի մէջ։ Հէրին իր ընկերներուն՝ Ռոնի եւ Հըրմայոնիին հետ կը լուծեն Սիրիուս Պլաք բանտարկեալին գաղտնիքը: Բոլոր կախարդական աշխարհը կը կարծէր թէ Սիրիուսը Voldemort-ին հետեւորդներէն մէկն է:

Գիրքը հրատարակուած է 8 Յուլիս, 1999 թուականին Bloomsbury Publishing տպարանին կողմէ Մեծ Բրիտանիոյ մէջ, իսկ Ամերիկեան Միացեալ Նահանգներուն մէջ 8 Սեպտեմբեր, 1999 թուականին, Scholastic Inc տպարանի կողմէն: Ռոուլինկ մէկ տարի այս գիրքին վրայ աշխատած է եւ անոր գրութիւնը հեշտ եւ դիւրին կը նկատէ: Սկիզբը, Մեծ Բրիտանիոյ մէջ, այդ վաճառուած է 68.000 օրինակ: 3 տարի վերջ այդ թիւը հասած է 3 միլիոն օրինակի: 1999 թուականին գիրքը յաղթած է Քոսթա մրցանակաբաշխութիւնը, իսկ 2000 թուականին Լոքուսի մրցանակը՝ լաւագոյն գիրքի անուանակարգին մէջ:

Harry Potter and The Prisoner of Azkaban-ի ֆիլմը հրապարակուած է 2004 թուականին, 796 միլիոն տոլար մուտք եւ շահ գործելով եւ արժանանալով քննադատներու լաւ կարծիքներուն:

Harry Potter and The Prisoner of Azkaban գիրքին վրայ հիմնուած համակարգիչի խաղը նոյնպէս հրապարակուած է, ստանալով դրական կարծիքներ քննադատներուն կողմէ:

## Նիւթը
150px|մինի|Սիրիուս Պլաքի հագուստը, Հէրի Փոթըրի թանգարանին մէջ:
Գիրքը կը սկսի երբ Հէրին Տարսլիներու տունէն կը հեռանայ որովհետեւ Վերնոնին քոյրը կ'այցելէր իրենց եւ նեղութիւն կուտար Հէրիին: Հէրին փախչելով տունէն, կախարդական հանրակառք մը կը նստի, որ իրեն պիտի հասցնէր Լոտնոն: Հանրակառքին վրայ լուրերու թերթ մը տեսնելով, կը գիտնայ թէ մարդասպան՝ Սիրիուս Պլաքը կախարդական Ազքապան բանտէն փախչած է: Հէրին կը մնայ Լոտնոն մինչեւ դպրոց սկսիլը:

Hogwarts-ի ճամբուն վրայ, երբ Հէրին, Ռոնը եւ Հըրմայոնին եւ միւս բոլոր աշակերտները կը հանդիպին Dementor-ներուն, որոնք Ազքապանի պահպանողներն են եւ բոլոր տեղերը կը շրջին Սիրիուս Պլաքը գտնելու: Սակայն այս Dementor-ները ունին վատ ազդեցութիւն եւ երբ մարդոց մօտ ըլլան, անոնց հոգիները կը քաշեն եւ մարդիկ կը մնան դատարկ եւ տխուր: Այս պատճառով, Հէրին կը կորսնցնէ իր հաւասարակշռութիւնը եւ Hogwarts-ի նոր պարոնը՝ Րիմուս Լուփինը կ'օգնէ անոր:

Երբ դպրոցին մէջ դասերը կը սկսին եւ Հէրին ամէն անգամ կ'ազդուի Dementor-ներու ներկայութենէն, Լուփինը կ'որոշէ իրեն սորվեցնել ինչպէս Patronus մը կրնաս ստեղծել եւ դիմագրաւել Dementor-ները:

Տարուան ընթացքին, բոլոր աշակերտները որպէս պտոյտ կ'այցելեն Hogsmead եւ հոն Հէրին խօսակցութիւն կը լսէ քանի մը հոգիի մէջ, որ կ'ըսէ թէ Սիրիուս Պլաքը, Րիմուս Լուփինը, Փիթըր Փեթիկրիւն եւ Հէրիին Հայրը՝ Ճէյմզը, եղած են շատ լաւ ընկերներ եւ Սիրիուսը նշանակուած էր Հէրիին նախահայրը: Բայց կ'ըսուի թէ Սիրիուսը դաւաճանած է Ճէյմզին եւ Լիլիին ու Voldemort-ին ըսած է անոնց պահուած վայրը. ոչ միայն այս, այլ նաեւ կ'ըսուի թէ ան սպաննած է իրենց միւս ընկերոջ՝ Փիթըրին, ձգելով անոր միայն մէկ մատը եւ ուրիշ 11 ոչ կախարդ անմեղ մարդիկ: Այս մէկը լսելէ ետք, Հէրին կ'ուզէ գտնել Սիրիուսին եւ սպաննել զինք:

մինի|ձախից|Պաքպիքը
Նոյն ժամանակ, Հակրիտին արարածը՝ Պաքպիքը վտանգի մէջ էր։ Կախարդական նախարարութեան անդամները կ'ուզէին սպաննել զայն, որովհետեւ ան կը նկատուէր սպառնալիք արարած մը եւ մահապատիժը ենթարկուած է: Հէրի, Ռոն եւ Հըրմայոնին կ'ուզեն օգնել անոր, բայց Ռոնին մուկը՝ Սքապերզը, կը փախչի եւ Ռոն կը սկսի ետեւէն վազել: Յանկարծ կը յայտնուի վայրի շուն մը ու կը վիրաւորէ Ռոնին ոտքը: Հէրին ու Հըրմայոնին կը հետեւին անոնց եւ շունին փոխարէն անոնք կը գտնեն Սիրիուսին, որ կրնար կերպարը փոխել: Անոնց կը հետեւի նաեւ Լուփինը ու անոնք իրավիճակը կը բացատրեն երեքին: Անոնք կ'ըսեն թէ, Ռոնին մուկը Փիթըր Փեթիկրիւն է, որ իր կերպարը փոխած է, երբ մատնած է Ճէյմզին ու Լիլիին եւ յանցանքը նետած է Սիրիուսին վրայ, «ոչնչանալով» աշխարհէն: Եւ նաեւ Լուփինի կերպարը ամէն ամիս կը փոխուի գայլի, իսկ Սիրիուսն ալ կրնայ փոխուիլ շունի:

մինի|Լուփինի զգեստը
Սակայն, այս բոլորը բացատրելէ ետք, Սնէյփը կը հասնի ու տեսնելով Սիրիուսին, Dementor-ները կը հասնին ու կը ձերբակալեն զայն: Փիթըրը կրկին կը փախչի, իսկ Ռոնը վիրաւոր կը մնայ հիւանդանոցին մէջ: Հէրին եւ Հըրմայոնին կը սկսին ձեւեր մտածել օգնելու Սիրիուսին եւ Պաքպիքին: Dumbledore-ը Հըրմայոնիին խորհուրդ կու տայ ու Հէրին եւ Հըրմայոնին Dumbledore-ի տուած գործիքը գործածելով, 3 ժամ ետ կը վերադառնան ու կը փորձեն ազատել զանոնք: Սիրիուսը բանտարկուած կը գտնուէր աշտարակի գագաթը ու անոնք Պաքպիքը ազատ արձակելով, միասին կը թռչին աշտարակին գագաթը, Սիրիուսը ազատելու: Երբ այս բոլորը կ'ընեն, Սիրիուսը կը խօսի Հէրիին հետ, որպէս իր կնքահայրը եւ հօր ամէնամօտիկ բարեկամներէն մէկը ու շնորհակալութիւն կը յայտնէ Հէրիին ու Պաքպիքը առնելով, միասին կը փախչին որպէսզի կախարդական նախարարութեան անդամները եւ Dementor-ները չգտնեն զիրենք:

## Հրատարակութիւն
Harry Potter and The Prisoner of Azkaban-ը վիպաշարին երրորդ գիրքն է: Առաջինը՝ Harry Potter and The Philosopher's Stone, որ հրատարակուած է 26 Յունիս, 1997 թուականին: Երկրորդը՝ Harry Potter and The Chamber of Secrets, որ հրատարակուած է 2 Յուլիս, 1998 թուականին: Ճոան, Harry Potter and The Prisoner of Azkaban-ը սկսած է գրելու, երկրորդ գիրքը վերջացնելէն մէկ օր յետոյ:

Հէրի Փոթըրի 3 գիրքերուն մէջ, այս երրորդը ամէնէն կարճ ժամանակը խլած է գրուելու մէջ։ Առաջինին գրելը տեւած է 5 տարի, երկրորդը՝ 2 տարի, իսկ վերջինս՝ միայն մէկ տարի: Ճոանի ամէնասիրած բաժինը, Րիմուս Լուփինի կերպարին ներկայացումի բաժինն է: Ճոան նաեւ ըսած է: «Harry Potter and The Prisoner of Azkaban-ը լաւ գրային փորձ մը եղաւ ինծի համար: Իմ նիւթական խնդիրներս ոչնչացած էին եւ շատ մամուլի ուշադրութիւն ու ճնշում չկար վրաս:»:

### Քննադատներու ընդունելիութիւն
Կրեկորի Մակիրը իր կարծիքը «New York Times» ամսագրին մէջ գրած է ըսելով՝ «Նիւթին կողմէն գիրքերուն մէջ փոփոխութիւն չկայ, սակայն շատ հիանալի պատմութիւն մըն է:»: Թերթին մէջ յիշուած է նաեւ թէ այս գիրքը կարող է ըլլալ վիպաշարին ամէնալաւ գիրքը: Kidsreads.com կայքի քննադատը կ'ըսէ՝ «Այս գիրքը կրնայ յաղթահարել միւս 4 գիրքերը, որուն վրայ Րոուլինկ կ'աշխատի: Հէրիին 3-րդ տարին կախարդական տարի մըն է:»:

Մարթա Փրաւանոնն ալ նոյնպէս դրական կարծիք մը կը յայտնէ գիրքին վերաբերեալ, անուանելով՝ բաւական լաւ գիրք: Անթոնի Հոլտենը, որ այս գիրքի դատողներէն մէկն էր, բացասական կարծիք կը յայտնէ, ըսելով՝ «Բոլոր կերպարները սեւ ու ճերմակ են: Պատմութիւնը կանխատեսելի է, ըսկ զգայականութիւնը չափաւոր է:»:

### Մրցանակներ
Harry Potter and the Prisoner of Azkaban գիրքը յաղթած է շարք մը մրցանակներ: 1999 Պրամ Սկորտի երիտասարդ ընթերցողներու համար նախատեսուած լաւագոյն աշխատանքի անուանակարգումը: 1999 թուականի FCGB երեխաներու մրցանակաբաշխութիւնը: 1999 թուականին Քոսթա գրական մրցանակը եւ 2000 թուականին Լոքուսի մրցանակը լաւագոյն վէպ անուանակարգումը։ Այն նաեւ պաշտօնի նշանակուած է 2000 թուականի Հիւկոյի մրցանակին լաւագոյն վէպ անուանակարգումին, սակայն պարտուած է: Այն նաեւ յայտնուած է New York Times-ի ամէնալաւ վճարումներու ցուցակին մէջ։ 2003 թուականին վէպը BBC-ի 24 գիրքերու շարքին յայտնուած է:

### Վաճառք
Harry Potter and The Prisoner of Azkaban գիրքը ծախուած է 68,000 օրինակով Մեծ Բրիտանիոյ մէջ։ Հրատարակութենէն երեք օր յետոյ այդ դարձած է բոլոր ժամանակներու ամէնէն արագ վաճառուած անգլիական գիրքը։ Ընդհանուր վաճառքը 2012 թուականի դրութեամբ կազմած է 3,377,906 օրինակ:

### Ֆիլմը
Harry Potter and The Prisoner of Azkaban ֆիլմը հրապարակուած է Յունիս, 2004 թուականին: Ֆիլմը ցուցադրուած է 2 շաբաթ ամէն օր: Ունեցած է 96.7 միլիոն տոլար շահ եւ մուտք ու եղած է ամէնայաջող ֆիլմը Շրեք 2-էն յետոյ։ Ֆիլմը կը համարուի 471-րդը «Empire» ամսագիրի 2008 թուականի ցուցակի բոլոր ժամանակներու 500 ամէնալաւ ֆիլմերուն մեջ:

### Համակարգիչի խաղը
Համակարգիչի խաղը հրապարակուած է ֆիլմին զուգահեռ: Տարբեր տեսակներ հրապարակուած են Յունիս, 2004 թուականին: Խաղը տարբեր հարթակներու համար է՝ PC, Game Boy Advance, Xbox, Playstation 2 եւ GameCube: Խաղը, ընդհանուր առմամբ, յաջողած է։ Ամէնաբարձր գնահատականին արժանացած է «Game Boy Advance» տարբերակին համար՝ 7.5/10:

## Ծանօթագրութիւններ