Հրանդ Մարգարեան

**Հրանդ Մանուկի Մարգարեան** (), հայ թատերագիր, բեմադրիչ, բանաստեղծ, քիմիագէտ: Քիմիական գիտութիւններու դոկտոր (1971), փրոֆէսօր (1994):

## Կենսագրութիւն
Հրանդ Մարգարեան ծնած է 1938-ին, Իրաքի Պասրա քաղաքը: Նախնական ուսումը ստացած է Մարկիլի Հայ Ազգային Վարժարանին մէջ, ապա յաճախած պետական երկրորդական վարժարան: Աւարտած է Պաղտատի Գիտութեանց Քոլէճը եւ 1962-ին անցած է Ամերիկա, ուր ստացած է Մագիստրոսի ապա դոկտորայի վկայականները տարրաբանութեան մէջ եւ Մագիստրոս վկայականը «Management of Technology» ճիւղին մէջ։ 1966-ին աւարտած է Սթիվենս հիմնարկի (ԱՄՆ) արհեստագիտական ճեմարանը: 1971 -1972-ականներուն եղած է Քոլոմպիա համալսարանի գիտաշխատող, 1994-2005-ականներուն՝ Նիւ Եորքի նահանգային համալսարանի դասախօս, 1967-էն՝ Նիւ Եորքի Համազգային թատերախումբի հիմնադիր-ղեկավար:

Եղած է գիտական հետազօտող ապա՝ տարրաբանութեան Փրոֆեսըր Նիւ Եորք Նահանգի պետական համալսարանին մէջ։ Տոքթորայի ուսման զուգահեռ, թատերական դաստիարակութիւն ստացած է յաճախելով «Circle in the Square», Նիւ Եորք Համալսարան եւ Schrieber Studio թատերական նշանաւոր դպրոցները:

## Թատերական գործունէութիւն
Թատերգութիւնները նուիրուած են ամերիկահայ ժամանակակից կեանքի ազգային եւ հոգեբանական խնդիրներուն:

Առաջին անգամ բեմ բաձրացած է 1956-ին, Իրաք Պասրա, Մարկիլ (Մարճիլ), Յակոբ Պարոնեանի՝ Մեծապատիւ Մուրացկաններու մէջ «բանաստեղծի»ն դերով: Առաջին բեմադրութիւնը կատարած է 1958-ին Պաղտատի Հայ Երկսեռ Երիտասարդաց Միութեան մէջ, իր հեղինակած բարեկենդանի «սքէչ»ներով յունական կեդրոնական ձեւաւորումով:

Մարգարեանի թատերական գործունէութիւնը ծաւալած է Միացեալ Նահանգներու մէջ։ 1967-ին հիմնադրած է «Մասիս» թատերախումբը, որ հետագային վերակոչուած է Համազգայինի Թատերախումբ: 2005-ին հիմնած է Նիւ-Ճըրզիի  «Համազգայինի պատանեկան թատերախումբը»: 1967-էն մինչեւ օրս, 43 տարի շարունակ, ղեկավարն է Համազգայինի Նիւ Եորքի թատերախումբին:

Հեղինակ է 27 թատերախաղերու՝ 24 հայերէն, 2 անգլերէն, 1 հայերէն-անգլերէն: Ղեկավարած է 55 թատերական եյոյթներ: Կատարած է 55 տիպարներու դերեր, որոնցմէ մէկը Assignment Berlin շարժանկարին մէջ։ Հրատարակած է 7 թատերախաղեր, բանաստեղծական հատոր մը՝ «Ենթաեսէն Փշրուած» եւ «Քարաձայն Պատարագ» Արեւմտեան Հայաստան կատարած ուխտագնացութեան առթիւ: Իր թատերախաղերը ներկայացուած են ԱՄՆ, Քանատա, Հայաստան, Լիբանան, Սուրիա, Յունաստան եւ Անգլիա:

2006-ին Հայաստանի Գրողներու Միութեան հրաւէրով, խմբագրած է «Հայաստանի թատերագիրներ» անգլերէն գիրքը:

## Մամուլի աշխատակից
Դոկտոր Հրանդ Մարգարեան 1985-1995 վարած է «Վարագ» պարբերաթերթի խմբագիրի պաշտօնը:

2006-էն ի վեր ան անդամ է Համազգայինի «Բագին» պարբերաթերթի խմբագրական կազմին:

## Գրականութիւն
16 Մայիս 2015-ին, հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին նուիրուած ձեռնարկներու ծիրին մէջ, Քալիֆորնիոյ Հայ երիտասարդաց միութեան կազմակերպութեամբ, Հրանդ Մարգարեան կը ներկայացնէ՝ անգլերէն լեզուով հեղինակած, «Նահատակուած հայ գրողները» գիրքը:

## Բեմադրութիւններ

## Երկեր
### Թատերգութիւններ
* «Վազեմ... չուշանամ» («Բագին», 1994) 
* «Ուղեւորը» (2004) 
* «Երբ արեւը կը լռէ» (2005)

### Բանաստեղծութիւններու ժողովածու
* «Ենթաեսէն փշռուած» (2004)

### Ճամբորդական յուշագրութիւններու ժողովածու
* «Քարաձայն պատարագ» (անգլերէն, հայերէն, 1997)

## Պարգեւներ
* Համազգայինի «Ոսկեայ շքանշան» (1980)
* Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան «Ս. Մեսրոպ Մաշտոց» շքանշան (1987)
* Հայաստանի Հանրապետութեան Մովսէս Խորենացիի անուան մշակութային բարձրագոյն մետալ 21 Մայիս 2012-ին
* Հայաստանի գրողներու միութեան «Լաւագոյն դրամատուրք» մրցանակ (1992)

## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին յղումներ
*  Ուր Մեր Բարքերը Կը Ներկայացուին» Կը Յայտնէ Հրանդ Մարգարեան 
* Դոկտոր Հրանդ Մարգարեան - «Կամուրջ»
* ՀՐԱՆԴ ՄԱՐԳԱՐԵԱՆԻ ՈՒԹՍՈՒՆ ՀԱՅԵԼԻՆԵՐԻ ՇԻՏԱԿ ԹԱԳԱՒՈՐՈՒԹԻՒՆԸ