Հայոց Ցեղասպանութեան «Արամ Պէզիքեան» Թանգարան

մինի
**Հայոց Ցեղասպանութեան «Արամ Պէզիքեան» Թանգարանը** կը գտնուի Ժպէյլի «Թռչնոց Բոյն»ի շրջափակին մէջ:

Անիկա հիմնուած է Հայոց Ցեղասպանութեան 100-Ամեակին առիթով։

Պաշտօնական բացման հանդիսութիւնը տեղի ունեցած է 18 Յուլիս 2015-ին:

Թանգարանը կենդանի յուշարար մըն է հազարաւոր որբերու, որոնք Լիբանանի մէջ խնամք ու դաստիարակութիւն ստացած են` ամերիկեան, զուիցերիական եւ դանիական մարդասիրական կազմակերպութիւններու կողմէ: 

Անիկա խօսուն վկայութիւն մըն է նաեւ այն նշանակալից դերին, զոր Լիբանան ունեցած է հայ ժողովուրդին վերածննդեան մէջ:

## Նպատակ
Բարերար Ալեքքօ Պէզիքեան, բացման հանդիսութեան ընթացքին, արտասանած է հետեւեալ խօսքը.

Բարերար Ալեքքօ Պէզիքեան, բացման հանդիսութեան ընթացքին, արտասանած է հետեւեալ խօսքը.

## Նկարագրութիւն

* մինիԹանգարանը կը բաղկանայ երեք մասէ.
** Առաջին մասը կը ներկայացնէ հայ ժողովուրդին կեանքը Օսմանեան տիրապետութեան տակ։
** Երկրորդը՝ կը ներկայացնէ Հայոց Ցեղասպանութենէն վերապրած որբերը։
** Երրորդը՝ վերապրողներուն նոր կեանքը՝, գաղթակայաններէն մինչեւ գաղութային կազմակերպում, վերածնունդ։
* Թանգարանին մուտքէն սկսեալ կարելի է նշմարել գետնին վրայ որբերուն ոտնահետքերը, որոնք կը փաստեն անոնց գոյութիւնն ու ինքնութիւնը:

* Թանգարանին մուտքին զետեղուած կամարը Երկ­րորդ ճար­տա­րա­պե­տա­կան լու­ծու­մը եր­կա­թեայ վրանն է (Canopy), որ դէ­պի թան­գա­րան այ­ցե­լու­նե­րուն ու­ղե­ցոյցն է: Հնա­կար­կա­տի տես­քով, որ­բե­րուն ցնցո­տի­նե­րը խորհր­դան­շող, պղնձա­ծածկ, եր­կու յե­նա­կէ­տե­րու վրայ կա­ռու­ցուած, 16 մեթր եր­կա­րու­թեամբ, 22 թոն կշռող եր­կա­թեայ վրա­նը դէ­պի ի­րա­կա­նու­թիւն կ'ա­ռաջ­նոր­դէ այ­ցե­լու­նե­րը: Կամարին տակէն անցնելով, կը լսուին որբերուն ձայները եւ հայ մօր մը նուրբ ձայնը, որ կը փորձէ հանդարտեցնել զիրենք:
* Վրա­նը նաեւ որ­բե­րը պահ­պա­նող Մա­րիա Ճէյ­քըպ­սը­նին ձեռքն է, խորհր­դան­շա­կան կար­գով: Վրա­նը, որ­բե­րը պաշտ­պա­նե­լով, կ­­՚եր­կա­րի մին­չեւ մեծ հա­յա­սէ­րին գե­րեզ­մա­նը: Թան­գա­րա­նի մուտ­քին այ­ցե­լուն կը տես­նէ սո­վա­հար որ­բե­րու կեր­պա­րանք­ներ, ո­րոնք ձե­ւով մը դի­մա­ւո­րող­ներն են թան­գա­րա­նի այ­ցե­լու­նե­րը: 
* Կա­մա­րա­ձեւ պա­տին աջ կող­մին վրայ կտրուած­քի տես­քով կ'ե­րե­ւին կո­տո­րած­նե­րու ժա­մա­նա­կաշր­ջա­նը, բա­ցատ­րու­թիւն­նե­րը՝ շար­ժա­կան նկար­նե­րով, չորս տար­բեր լե­զու­նե­րու մեկ­նա­բա­նու­թեամբ: Իսկ ա­տոր դի­մա­ցը՝ 24 Ապ­րիլի օ­րուան նա­հա­տակ հայ մտա­ւո­րա­կա­նու­թեան նկար­նե­րը:
* Ձա­խ կող­մի վրայ կ'ե­րե­ւին տե­ղա­հա­նու­թեան քար­տէ­սը եւ կո­տո­րած­նե­րու մա­սին վա­ւե­րագ­րա­կան ժա­պա­ւէն­ներ:
* «Արամ Պէզիքեան» թանգարանին մէջ կայ նաեւ զանգակ մը, որուն լեզուն մետաղէ չէ: Այս մէկը կը խորհրդանշէ, որ     հայերուն օգնութեան կանչերը չլսուեցան: Փոր­ձած են հայ ժողովուրդը խեղ­դա­մահ դարձ­նել, քան­դե­լով զան­գա­կը, ա­նոր կոչ­նա­կը, լռու­թեան դա­տա­պար­տել հայուն հա­ւատ­քը, պատ­մա­կան յի­շո­ղու­թիւ­նը: Կոչ­նա­կին փո­խա­րէն պա­րան մը ի­ջած է զան­գա­կի գա­գա­թէն, լռու­թեան մատ­նե­լու հայութեան ձայ­նը:
Կա­ռու­ցուած է նաեւ Գող­գո­թա­յէն դէ­պի կեանք բարձ­րա­ցող վե­րապ­րու­մի կա­մուրջ մը, ո­րուն կող­քե­րուն կողմ­նա­կի կ'երեւին  դէպ­քե­րը նկա­րագ­րող նկար­ներ:
ձախից|մինի

* Դէ­պի վեր նա­յող դի­ման­կար­նե­րը յա­ւի­տե­նա­կա­նու­թեան մէջ աս­տի­ճա­նա­բար տա­րա­ծուող որ­բե­րուն կը պատ­կա­նին: Այ­ցե­լուն նաեւ մէկ առ մէկ կը լսէ ա­նոնց ա­նուն­նե­րը: Պա­տե­րուն վրայ տե­ղե­կու­թիւն­ներ կան նաեւ Մի­ջին Ա­րե­ւել­քի զանազան որ­բա­նոց­նե­րու մէջ վե­րապ­րող­նե­րու ա­ռօ­րեա­յէն:

* Թանգարանին շրջապտոյտը կ'աւարտի «Թռչնոց Բոյն»ի հիմնադիր Մարիա Ճէյքըպսընին նուիրուած դամբարանով։
* Թան­գա­րա­նը, ո­րուն մէջ ա­ռան­ձին բա­ժին ալ յատ­կա­ցու­ցած է Մա­րիա Ճէյ­քըպ­սը­նին, կը նկա­տուի աշ­խար­հի միակ որ­բե­րու թան­գա­րա­նը:
* «Թռչնոց բոյ­ն­»ի թան­գա­րա­նը հայ որբերուն յի­շա­տա­կը ան­թա­ռամ պա­հե­լու լա­ւա­գոյն ուխ­տա­վայրն ու վկա­յա­րանն է:
* 2750 քա­ռա­կու­սի մեթ­րի վրայ եր­կա­րող այս հա­մա­լի­րը հայ­կա­կան ա­ւան­դա­կան ճար­տա­րա­րուես­տի եւ ար­դի ճար­տա­րա­րուես­տի հա­մադ­րու­թիւն մըն է:
* Թան­գա­րա­նի շի­նա­րա­րու­թեան ճար­տա­րա­գի­տա­կան լու­ծում­նե­րու ձե­ւա­ւո­րու­մը, ար­տա­քին դա­սա­ւո­րում­նե­րը (Landscape) կա­տա­րած է Վի­գէն Թար­խա­նեա­ն, իսկ յա­տա­կա­գի­ծի պատ­րաս­տու­թիւ­նը, ո­ճա­յին նո­րա­րա­րու­թիւն­նե­րը (Scenography) կա­տա­րած է Րաֆ­ֆի Թար­խա­նեան, որ ներ­քին ճար­տա­րա­պետն է:
* Թան­գա­րա­նին այ­ցե­լու­նե­րը չեն տես­ներ որ­բե­րուն դէմ­քե­րը, կը լսեն ա­նոնց ձայ­նը եւ կը զգան ա­նոնց լուռ ցա­ւը:
* Գորգը  հիւ­սած են Ղա­զի­րի աղջ­կանց որ­բա­նո­ցի սա­նե­րը, 1925 թուա­կա­նին: 
* Վե­րած­ննդեան գօ­տիին (Renaissance Zone) մէջ այ­ցե­լու­նե­րը կը տես­նեն թի­թե­ղա­ծածկ տնակ­նե­րը, ո­րոնք ժա­մա­նա­կի ըն­թաց­քին փայ­տա­շէն, ա­պա քա­րա­շէն բնա­կա­րան­նե­րու վե­րա­ծուե­լով, կազ­մե­լու սկսած են Լի­բա­նա­նի մէջ ա­ռա­ջին հայ­կա­կան թա­ղա­մա­սե­րը՝ ե­կե­ղե­ցի­նե­րը, դպրոց­նե­րը եւ հա­մալ­սա­րա­նը: Այս ե­րե­ւոյ­թը կը խորհր­դան­շէ հա­յու­թեան վե­րած­նուն­դը:
* Այդ գօ­տիին ա­ռա­ջին սե­նեա­կին կեդ­րո­նը կը նշմա­րուին բարձ­րա­յարկ տու­փեր, ո­րոնք կը ներ­կա­յաց­նեն որ­բե­րուն տար­բեր ար­հեստ­նե­րը՝ ա­տաղ­ձա­գործ, հնա­կար­կատ, եր­կա­թա­գործ, ձե­ռա­յին աշ­խա­տանք, նկար­չու­թիւն եւ այլն:
* Երկ­րորդ սե­նեա­կին մէջ Հայոց Ցեղասպանութիւնը ճանչ­ցող պե­տու­թիւն­նե­րու եւ մի­ջազ­գա­յին կազ­մա­կեր­պու­թիւն­նե­րու ա­նուն­նե­րը կան: Կող­քի պա­տին վրայ ամ­փո­փուած են աշ­խար­հի տար­բեր ա­փե­րու վրայ Ցեղասպանութեան յու­շար­ձան­նե­րը, Լի­բա­նա­նի մէջ 50-ա­մեա­կի եւ 100-ա­մեա­կին ո­գե­կոչ­ման նկար­ներ:

## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին յղումներ
*Արամ Պէզիքեան Թանգարան