open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Քերքուք

**Քիրքուք** (արաբերէն՝ ‏كركوك‎, քրտերէն՝ Kerkûk‎) ― քաղաք Իրաքի մէջ, համանուն նահանգի վարչական կեդրոնը։

## Տեղադրութիւն
Քիրքուքը կը գտնուի Իրաքի հիւսիս-արեւելեան մասը, Իրաքի Քուրտիստանի, Պաղտատէն 240 ք.մ. հեռաւորութեան վրայ, որուն հետ կապուած է երկաթուղիով եւ ինքնաշարժային հանրուղիով։ Այն տեղադրուած է Զագրոս լեռնաշղթայի ստորոտը, Հայկական լեռնաշխարհէն հարաւ, պատմական Հայաստանի սահմաններուն (Կորճայքէ) մօտ 220 ք.մ.։

Քիրքուքի մէջ կ'ապրէին 50 հազար քրիստոնեաներ, սակայն 2011-ին անոնք կը հաշուեն շուրջ 10 հազար հոգի, 600.000 բնակչութեան վրայ։

## Բնակչութիւն

## Աղբիւրներ
* Encyclopaedia Britannica, *Micropaedia*, 15-th edition, Vol. V, Page 834:

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Իրաք
Քիսանկանի

**Քիսանկանի** (մինչեւ 1966 թուականը՝ *Աթենլիվիլ*, ), քաղաք Քոնկոյի ժողովրդավարական Հանրապետութեան մէջ, Վերին Զաիր նահանգի վարչական կեդրոնը, բնակչութիւնը՝ ։

Նաւահանգիստ է Քոնկօ գետի վրայ, ինքնաշարժային ճանապարհներու հանգոյց է, կարեւոր առեւտրական եւ արդիւնաբերական կեդրոն։

Ստորոգութիւն:Կոնգոյի ժողովրդավարական Հանրապետութեան քաղաքներ
Ստորոգութիւն:Նաւահանգիստներ
Էմիլիա Քլարք

**Էմիլիա Իզապէլ Ուֆիմիա Ռոզ Քլարք** (, ծնած 23 Հոկտեմբեր, 1986) Անգլիացի դերասանուհի մըն է: Ան ամէնէն շատ ճանչցուած է իր Տընէրսի Թարկէրյըն դերով HBO ընկերութեան *[[Game of Thrones]]* հեռուստաշարին մէջ, որուն համար ան ստացած է 3 հատ Emmy Award մրցանակի պաշտօնակարգումներ Outstanding Supporting Actress in a Drama Series բաժամունքին մէջ 2013-ին, 2015-ին եւ 2016-ին: Անոր առաջին Broadway բեմային ներկայացումը եղած է *[[Breakfast at Tiffany's (վէպ)|Breakfast at Tiffany's]]* ներկայացումը, որուն մէջ ան ստանցնած էր Հոլի Կոլայթլիի դերը, Մարտ 2013-ին: 2015-ին, ան գլխաւոր դերը ստանցնեց *[[Terminator Genisys]]* ֆիլմին մէջ իբրեւ Սարահ Քանըր, ինչպէս նաեւ 2016-ին նոյնպէս գլխաւոր դեր մը ստանցնեց սիրային *[[Me Before You (ֆիլմ)|Me Before You]]* ֆիլմին մէջ։ 2015-ին, *[[Esquire (պարբերաթերթ)|Esquire]]* պարբերաթերթի կողմէ անուանուած է Sexiest Woman Alive (Ամէնէն Ցանկայարոյց Ապրող Կինը):

## Վաղ Կեանք
Քլարք ծնած է Լոնտոնի մէջ, սակայն մեծցած է Պըրքշայրի մէջ: Հայրը թատերական ձայնային մեքենագէտ մը եղած է: Ունի կրտներ եղբայր մը: Քլարքի հետաքրքրութիւնը թատերական կեանքին մէջ յայտնաբերուեցաւ երբ ինք 3 տարեկան էր եւ առիթը ունեցաւ *[[Show Boat]]* ներկայացումը դիտել, որու վրայ իր հայրը աշխատած էր: Ան յաճախած է Rye St Antony School եւ St Edward's School, Oxford ուսումնարանները: Ան նաեւ յաճախեց Drama Centre London, եւ հոնկէ աւարտեց 2009-ին:

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:1986 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:23 Հոկտեմբերի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Լոնտոն ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Դերասանուհիներ
Սամ Քլաֆլին

**Սամ Ճորճ Քլաֆլին**, (, ծնած է 27 Յունիս, 1986 թուականին, Անգլիա:) Ան Անգլիացի դերասան մըն է: Ճանչցուած է իր դերերով որպէս Ֆիննիք Օտէյր՝ *[[The Hunger Games]]* վիպաշարին մէջ, Ֆիլիփ Սուիֆթ՝ *[[Pirates of the Caribbean]]*-ին մէջ, Ուիլիամ՝ *[[Snow White and The Huntsman]]*-ին մէջ, Ալեքս Սթիուըրթ՝ *[[Love, Rosie]]*-ին մէջ եւ Ուիլիըմ Թրէյնըր՝ *[[Me Before You]]*-ին մէջ:

## Դերեր
### Ֆիլմեր

### Հեռուստաշարեր

## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին յղումներ
* Սեմ Կլաֆլինը TV Lives 
* Սեմ Կլաֆլին http://vk.com/samclaflinsource

Ստորոգութիւն:Անգլիացի դերասաններ
Ստորոգութիւն:27 Յունիսի ծնունդներ
Ֆրանսիս Քիւրքճեան

**Ֆրանսիս Քիւրքճեան** (), ֆրանսահայ բուրագործ, գործարար: ֆրանսական օծանելիքի միութեան ընկերակցութեան անդամ եւ Ֆրանսայի օծանելիքի լաւագոյն տարատեսակներու ստեղծողներէն մէկը: Արժանացած է բազմաթիւ մրցանակներու, իր ձեռքբերումներուն համար։

## Կենսագրական Տուեալներ
Քիւրքճեան ծնած է Փարիզ, հայ ծնողներէ, 14 Մայիս 1969 թուականին: Օսմանեան կայսրութեան կողմէ հայ բնակչութեան նկատմամբ կատարուած բռնի տեղահանութեան, աքսորի եւ ցեղասպանութեան պատճառով, Քիւրքճեան ընտանիքը ժամանակաւորապէս տեղափոխուած է Հալէպ, ապա մնայուն բնակութիւն հաստատած՝ Ֆրանսա:

Ֆրանսիս ծանօթանալով պարի եւ երաժշտական արուեստին, երիտասարութեան շրջանին ցանկացած է պալէ պարող դառնալ․ 1983 թուականին, մրցումը չանցնելու պատճառով, ան չէ կրցած սովորիլ Փարիզի Օփերայի պարի դպրոցէն ներս:

Քիւրքճեան, 13 տարեկանին օծանելիք պատրաստելու հետաքրքրութիւն ունեցած է, եւ 1985-ին որոշած՝ բուրագործ (parfumeur) դառնալ:

1990 թուականին, Քիւրքճեքան ընդունուեցաւ «Supérieur International du Parfum» հիմնարկ, զոր քոսմեթտիքի, սննդամթերքի եւ սննդամթերքի դպրոց է (ISIPCA, Institut supérieur international du parfum, de la cosmétique et de l'aromatique alimentaire)։ 1993 թուականին աւարտած է ISIPCA դպրոցը Եւ միեւնոյն տարուան ընթացքին միացած՝ Փարիզի Quest International-ին: Անոր ուսումնասիրութիւնները շարունակուեցան ու ձեռք բերաւ մագիստրոսի աստիճան՝ Փարիզի «Luxury Marketing» բաժինէն ներս։

## Ասպարէզ
Պատանեկութենէն օծանելիք պատրաստելու հետաքրքրութեամբ, Ֆրանսիս իր առաջին գլուխ-գործոցը մեծ յաջողութիւն ապահոված է, Ժան Փոլ Կոթիէի «Լը Մալ» օծանելիքով:

Ա­նոր ստեղծագործութիւններէն են նաեւ՝ Էլի Սաապի «Լը Փարֆէօն»ը, Նինա Ռիչչիի «Լ՚էքսթազ»ը, Ճիորճիօ Արմանիի «Մանիա»ն, Իվ Սէն Լորանի «Քուրոս»ը, Լանվենի «Ռիւմէօր»ը, Կերլենի «Ռոզ պարպար»ը եւ բազմաթիւ ուրիշներ ստեղծագործութիւններ:

2009 թուականին Քիւրքճեան հիմնած է օ­ծանելիքի իր տունը՝ «Մեզոն Ֆրանսիս Քիւրքճեան»ը:

## Մրցանակներ
* 2001 թուականին արժանացած՝ «*Ֆրանսուա Քոթի*» ( François Coty) մրցանակին, իր ձեռքբերումներուն համար:
* 2008 թուականին ճանչցուած՝ տարուան լաւագոյն բուրագործ։

## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին Յղումներ
* Հանրայայտ Բուրագործ Ֆրանսիս Քիւրքճեան, ԱԶԴԱՐԱՐ:
* ՀԱՆՐԱՅԱՅՏ ԲՈՒՐԱԳՈՐԾ ՖՐԱՆՍԻՍ ՔԻՒՐՔՃԵԱՆ, ԺԱՄԱՆԱԿ:

Ստորոգութիւն:1969 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:14 Մայիսի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Փարիզ ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Ֆրանսահայեր
Քլոյի Քարտաշեան

**Քլոյի Ալեքսանտրա Քարտաշեան** (, ), ամերիկահայ հեռատեսիլի դէմք: 2007 Հոկտեմբերին իր ընտանիքի անդամներուն հետ կը յայտնուի «Քարտաշեաններուն հետ քալելով» (անգլ.՝ Keeping Up with the Kardashians): Իրական կեանքէ առնուած պատառիկ, որու յաջողութենէն ետք կը ստեղծեն «Kourtney and Khloé Take Miami» եւ «Khloé & Lamar» իրական կեանքէ առնուած պատառիկները։ Ան իր քոյրերու՝ Քիմի եւ Քուրթնիի հետ ունի իր սեփական նորաձեւութեան վաճառանիշերը, ինչպէս նաեւ կը հրատարակէ գիրքեր: 

2012-ին դերասան Մարիօ Լոփեզի հետ կը վարէ «Իքս Ֆաքդոր» նախագիծի ամերիկեան տարբերակի երկրորդ եթերաշրջանը:

2009-ին կ'ամուսնանայ ամերակացի պասքէթպոլիստ Լամար Օդոմի հետ, սակայն անոնք կ'ամուսնալուծուին 2013-ին: 2015 Ապրիլին ան իր քրոջ՝ Քիմի հետ կ'այցելէ Հայաստան:

## Վաղ Կեանքը
Քլոյի Քարտաշեան ծնած է 27 Յունիս 1984-ին Գալիֆորնիա նահանգի Լոս Անճելըս քաղաքին մէջ, իրաւաբան Ռոպըրթ Քարտաշեանի եւ հեռատեսիլի դէմք Քրիս Ճէնըրի ընտանիքին մէջ։ Հօրը կողմէ ան ունի հայկական արմատներ, իսկ մօրը կողմէ՝ հոլանտական եւ անգլիական արմատներ։ Քլոյիի մայրը Ռոպերթ Քարտաշեանէն բաժնուած է 1991-ին եւ ամուսնացած է Պրուս Ճէննըրի հետ։ Ռոպերթ Քարտաշեան մահացած է 30 Սեպտեմբեր 2003-ին: Քլոյին ունի երկու քոյր՝ Քիմը եւ Քուրթնին եւ մէկ եղբայր Ռոպը ։ Ան նաեւ ունի երկու խորթ քոյրեր՝ Քայլի եւ Քենտըլ Ճեննըրները ։

## Ասպարէզ

2007 Հոկտեմբերին E! հեռատեսիլի ընկերութիւնը կը սկսի «Քարտաշեաններուն հետ քալելով» (անգլ.՝ Keeping Up with the Kardashians) ցուցադրութիւնը: Հեռատեսիլի այս ցուցադրութիւնը կը յաջողի եւ ապագային կ'ունենայ բազմաթիւ եթերաշրջաններ:

«Քարտաշեաններուն հետ քալելով» յաջողելէ ետք E! հեռատեսիլի ընկերութիւնը կը սկսի նաեւ «Kourtney and Khloé Take Miami» ցուցադրութիւնը, որ առաջին անգամ կը ցուցադրուի 2009 Օգոստոսին: Նոյն տարին Քայլին եւ Քլոյին Մայամիի մէջ կը բանան իրենց «D-A-S-H» անուանումը կրող հագուստի խանութը։մինի|ձախից|Քլոյի Քարտաշեան2010 Նոյեմբերին Քարտաշեան քոյրերը կը հրապարակեն իրենց «Kardashian Konfidential» գիրքը, իսկ 2011-ին իրենց առաջին վէպը, որ կը կրէ «Dollhouse» անունը: 2012 Հոկտեմբերին յայտնի կը դառնայ թէ Քլոյի եւ Մարիօ Լոփեզ պիտի վարեն ամերիկեան «Իքս ֆաքդոր» նախագծի երկրորդ եթերաշրջանը։ 2014 Յուլիսին ան կը նկարահանուի Ֆրենչ Մոնթանայի «Don't Panic» երգի տեսահոլովակին մէջ:

2015 Նոյեմբերին վաճառքի դրուեցաւ Քլոյիի «Strong Looks Better Naked» գիրքը։ 2016 Յունուարին ան FYI հեռատեսիլի ալիքի եթերով սկսաւ վարել «Գոգտէյլներ Քլոյիի հետ» (անգլ.՝ Cocktails with Khloé) հաղորդումը, բայց հեռարձակումը դադրեցաւ նոյն տարուան Ապրիլին։

## Անձնական կեանք
 
2014-ին Քլոյի հանդիպած է Ֆրենչ Մոնթանայի, սակայն անոնք բաժնուեցան նոյն տարուան Սեպտեմբերին։ 2015 թուականէն մինչեւ 2016 Փետրուարը ան կը հանդիպէր պասքէթպոլիստ Ճէյմզ Հարտընի հետ։

## Տես նաեւ
* Հայերը Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներուն մէջ

## Ծանօթագրութիւններ
Ամալ Քլունի

**Ամալ Ռամզի Ալամուտին-Քլունի** (, ), գրող, բարձրակարգ փաստաբան, որ մասնագիտացած է իրաւունքի, քրէական իրաւունքի, մարդու իրաւունքներու պաշտպանութեան եւ արտայանձնման ոլորտներու մէջ:

Ան ներգրաւուած  եղած է շարք մը մեծ դատավարութիւններու մէջ, ինչպէս` Էլկինի մարմարները Մեծն Բրիտանիայէն Յունաստան վերադարձնելու դատը, «Ուիքիլիքս»-ի Ճուլիան Ասանժի պաշտպանութիւնը եւ Ուքրանիոյ նախկին վարչապետ Եուլիա Թիմոշենքօյի դատը: Ան նաեւ աշխատած է ՄԱԿ-ի մէջ Լիբանանի հարցերով յատուկ դատարանի դատախազի, ինչպէս նաեւ նախկին Եուկոսլաւիոյ համար Միջազգային քրէական դատարանին հետ:

## Կենսագրութիւն
Ծնած է 1978 թուականին, Լիբանան, անոր հայրը տիւրզի է, իսկ մայրը` սիւննի մահմետական: Երկու տարեկանին ընտանիքը կը տեղափոխուի Մեծն Բրիտանիա:

Ամալ Իրաւաբանական կրթութիւնը ստացած է Նիւ Եորքի համալսարանի իրաւաբանական բաժանմունքին մէջ եւ աշխատած` Արդարադատութեան միջազգային դատարանին մէջ (Համաշխարհային դատարան):

2010-ին Լոնտոն վերադառնալէն ետք ան դարձած է «Տաութի Սթրիթ Չեմպըրզ» (Doughty Street Chambers) փաստաբան: Եղած է Սուրիոյ հարցերով ՄԱԿ-ի յատուկ յանձնակատար Քոֆի Անանի խորհրդականը։

2013-ին` ՄԱԿ-ի անօդաչու սարքերու քննութեամբ զբաղող խումբին փաստաբանը: Ան գերազանց կը տիրապետէ անգլերէնին, ֆրանսերէնին եւ արաբերէնին:

Սեպտեմբեր 2014-ին անոր ամուսնութիւնը Ճորճ Քլունիի հետ լայնօրէն լուսաբանուած է միջազգային մամուլի մէջ:

2015-ին, Ամալ Քլունի Հայաստանը ներկայացուցած է Սթրազպուրկի մէջ` Յունուար 28-ին Մարդու իրաւունքներու եւրոպական դատարանին մէջ (ՄԻԵԴ) «Փերինչեքը ընդդէմ Զուիցերիոյ» վերաքննութեան գործին: «Փերինչեք՝ ընդդէմ Զուիցերիա» գործով ՄԻԵԴ-ի վճիռը արձանագրած է, որ Հայոց Ցեղասպանութիւնը պատմական անառարկելի իրողութիւն է, ինչ որ հայութեան համար յաղթանակ է: Աղմկայարոյց գործով վճիռի հրապարակումէն ետք, իբրեւ երրորդ կողմ գործին մէջ ներգրաւուած Հայաստանի ներկայացուցիչ Ամալ Քլունի յայտնած է․

Փաստաբանին համաձայն՝ թրքական ժխտողականութիւնը անհեռանկարային էր, կը դանդաղեցնէր այդ երկրի հանրութեան առողջացումը եւ կը բարդացնէր հաշտութիւնը:

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:3 Փետրուարի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Իրաւաբաններ
Գէորգ Քիւթներեան

**Գէորգ Քիւթներեան** (կամ Քիւնթերեան, հաւանաբար 1882, Պարտիզակ, Նիկոմիդիոյ գաւառակ, Պրուսայի նահանգ - 1915, Մեսքենէ), հայ դեղագործ։

## Կենսագրութիւն
Ծնած է հաւանաբար 1882 թուականին Պրուսայի նահանգի, Նիկոմիդիոյ գաւառակի՝ Պարտիզակ աւանին մէջ։ 1907 թուականին աւարտած է Կ. Պոլսոյ Օսմանեան դեղագործական վարժարանը։ Փարիզի մէջ տարրաբանական (քիմիական) կրթութիւն ստացած է։ «Ման­զու­մէի էֆ­քեար» թերթին մէջ յօդուածներ գրած է։ Նիկոմիդիոյ մէջ սեփական դեղատուն ունեցած է եւ դեղագործ աշխատած։

Մահացած է 1915 թուականին Մեսքենէի աքսորավայրին մէջ, ծայրահեղ թշուառութեան մէջ՝ սովէն ու հիւանդութիւններէն՝ մօտ 33 տարեկան հասակին։
 
## Գրականութիւն
* Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Կ. Պոլիս, 1919։
* Յարման Արսէն, Հայերը Օսմանեան առողջապահութեան ծառայութեան մէջ եւ պատմութիւն սուրբ Փրկիչ հայոց հիւանդանոցի (թուրքերէն), Սթամպուլ, 2001։

## Աղբիւր

Ստորոգութիւն:Հայ դեղագործներ
Ստորոգութիւն:Հայոց Ցեղասպանութեան զոհեր
Սիմոն Քիւփէլեան

**Սիմոն Քիւփէլեան Սերոբի** (), հայ բժիշկ։

## Կենսագրութիւն
Ծնած է 1885 թուականին Հալէպի նահանգի, Մարաշի գաւառի կեդրոն՝ Մարաշ քաղաքին մէջ, վարպետ դերձակ Սերոբ Քիւփէլեանի ընտանիքին մէջ։ Նախնական կրթութիւնն ստացած է ծննդավայրէն ներս, այնուհետեւ ուսանած է ամերիկացի մի­սի­ո­ներ­ներու Այնթէպի Կեդրոնական Թուրքիոյ գոլէճին մէջ։ 1906 թուականին աւարտած է ամերիկացի միսիոներներու Տարսոնի Սէյնթ Փօլ գոլէճը, 1910 թուականին՝ Պէյրութի ամերիկեան համալսարանի բժշկական բաժինը եւ ստացած՝ բժիշկի վկայական։ 1910-1915 թուականներուն Մարաշի մէջ որպէս բժիշկ աշխատած է։

1915 թուականի ամրան՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքին, ի թիւս բազմաթիւ հայ բժիշկներու, զօրակոչուած է Օսմանեան բանակ եւ որպէս զինուորական բժիշկ ծառայած՝ սպայի աստիճանով։ 1915 թուականին հազարաւոր հայ ընտանիքներու կարգին, անոր ընտանիքը եւս աքսորուած է Տէր Զօրի անապատը։ Բժիշկը, ըլլալով թուրքական բանակի սպայ, մեծ դժուարութեամբ կարողացած է ընտանիքը փրկել ողջակիզուելէ։ Ծառայութեան բերումով ուղարկուած է Պաղտատի ռազմաճակատ եւ իր բախտակից հայ բժիշկներուն նման թուրքերու կողմէն գնդակահարուած է։

1918 թուականին ընտանիքը վերադարձած է հայրենի «Քահրաման Մարաշ» եւ իրենց տունը գտած է աւերուած։ Անկէ ետք ընտանիքը որոշած է տեղափոխուիլ ԱՄՆ։ Ամուսնացած է՝ ազգութեամբ յոյն, Մարիին հետ։ Որդին՝ Նեսիպ Սիմոնի Քիւփէլեան (1886, Մարաշ - անյայտ, ԱՄՆ), եղած է բժիշկ եւ բնակած ԱՄՆ։ Միւս որդին՝ Վահէ Սիմոնի Քիւփէլեան (1912, Մարաշ - 1988, Ուաշինկթըն), եղած է ամերիկեան ռազմական խորհրդատու եւ ղեկավարած է ինքնաթիռներու ու բաղիստրական հրթիռներու ստեղծումը։

## Գրականութիւն
* Գալուստեան Գրիգոր Հ., Մարաշ, Նիւ Եորք, 1934։
* Կարոյեան Գասպար, Մեծ Եղեռնի նահատակ հայ բժիշկները (անոնց պատգամները), Պոսթըն, 1957։
* Գալուստեան Գրիգոր Հ., Մարաշ կամ Գերմանիկ եւ հերոս Զէյթուն, Նիւ Եորք, 1988։

## Աղբիւր

Ստորոգութիւն:Հայ բժիշկներ
Ստորոգութիւն:Հայոց Ցեղասպանութեան զոհեր
Քնարա-պատմողական տեսակներ

**Քնարա-պատմողական տեսակներ**, գոյութիւն ունին գրական սեռի տեսակներ, որոնք կը պատկանին քնարական եւ պատմողական սեռերուն հաւասարապէս։ Այս տեսակներէն են՝ առակը, աւանդավէպ-քերթուածը (պալլատը), երկարաշունչ դիւցազնավէպ-քերուածը (պոէմ), եւն։

Ինչպէս զուտ քնառականները, այս տեսակները եւս շատ փոփոխուած են հնադարէն ասդին։

Մինչ առակը բաւական կայուն ձեւ ունի յոյն Եզովբոսէն մինչեւ ֆրանսացի լաֆոնթէնը, եւ Վարդան Այգեկցիէն մինչեւ նշան Պէշիկթաշլեան, պալլատը նորանոր ձեւեր ստացած է շնորհիւ ռուս Պուշկինի, անգլիացի Օ. ուլայտի Յ. Թումանեանի եւ Չարենցի գրիչներուն։

## Աղբիւր
* Հայ Կեանք եւ Գրականութիւն, Յարութիւն Քիւրքճեան, երկրորդական բաժին Ա. տարի, էջ 215:

Ստորոգութիւն:Գրական սեռեր
Քոթարի Պատրանք

**Քոթարի պատրանքը** (նաեւ կը կոչուի **Քոթարի համախտանիշ** կամ **քալող դիակի համախտանիշ**) հազուադէպ հանդիպող վիճակ մըն է, որուն բնորոշ է չգոյութեան պատրանքը, հիւանդը կը ժխտէ իր մարմնի մասերուն, օրկաններուն կամ ընդհանրապէս կենդանութեան փաստն ու իրականութիւնը։ Հիմնականօրէն կը հանդիպի կեանքի երկրորդ կիսուն, աւելի յաճախ՝ կանանց մօտ։ Որպէս հիւանդութիւն ընդգրկուած չէ DSM-IV-TR եւ ICD-10 ձեռնարկներուն մէջ։ Առկայութիւնը, որպէս առանձին համախտանիշ, կը վիճարկուի, իսկ ցնորքները կը դիտուին իբրեւ ախտանիշ։

Հիւանդութիւնը կը կոչուի ֆրանսացի ջիղաբան Ժուլ Քոթարի անունով, որ 1880 թուականին առաջին անգամ ըլլալով նկարագրած է վիճակը՝ 43-ամեայ կնոջ դէպքով։

## Ծանօթագրութիւններ
Քոլամպըս Շորթ

**Քոլամպըս Քիթ Շորթ** () Ամերիկացի դերասան, պարուսոյց, երգիչ եւ պարող մըն է: Ան պարուսուցած է Պրիթնի Սփիրզի Onyx Hotel Tour-ի եւ աշխատած է Պրայըն Ֆրայտմէնի (*[[So You Think You Can Dance (ԱՄՆ)|So You Think You Can Dance]]* հեռուստաշարէն): Ան ամէնէն շատ ճանչցուած է իր հետեւեալ ֆիլմերու դերերով՝ *[[Stomp the Yard]]*, *[[Cadillac Records]]*, *[[Armored (ֆիլմ)|Armored]]*, եւ *[[The Losers (ֆիլմ)|The Losers]]*: Ան նախնապէս նաեւ գլխաւոր դեր ունեցած է ABC կայանի քաղաքական տրամա *[[Scandal (հեռուստաշար)|Scandal]]* հեռուստաշարին մէջ իբրեւ Հարիսըն Ռայթ: 26 Ապրիլ, 2014-ին, յայտարարուեցաւ, թէ Շորթ պիտի լքէ *Scandal* հեռուստաշարը երրորդ եղանակէն ետք:

## Դերեր

### Հեռուստաշարներ

### Ֆիլմ

## Մրցանակներ եւ պաշտօնակարգումներ
*Black Reel Awards
****2008, Best Ensemble: [[Cadillac Records]] (Յաղթած)**
**2008, Best Breakthrough Performance: Cadillac Records (Պաշտօնակարգուած)
*Image Awards
****2009, Outstanding Supporting Actor in a Motion Picture: [[Cadillac Records]] (Յաղթած)**
**2008, Outstanding Actor in a Motion Picture: Stomp the Yard (Պաշտօնակարգուած)
*MTV Movie Awards
**2007, Breakthrough Performance: Stomp the Yard (Պաշտօնակարգուած)
**2007, Best Kiss: Stomp the Yard w/ Meagan Good (Պաշտօնակարգուած)
*Teen Choice Awards
**2007, Best Dance: Stomp the Yard (Պաշտօնակարգուած)

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:19 Սեպտեմբերի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Ամերիկացի դերասաններ
Ռոպերթ Քոնտախսազով

**Ռոպերթ Աբգարի Քոնտախսազով** (), վրացահայ նկարիչ։ Վրացական ԽՍՀ վաստակաւոր նկարիչ։ ԽՍՀՄ նկարիչներու միութեան անդամ (1968):

## Կենսագրութիւն
Ռոպերթ Քոնտախսազովը ծնած է 1937 թուականին, Թիֆլիսի մէջ, բժիշկներու ընտանիքի մը։ Դպրոցը աւարտելէն յետոյ ընդունուած է Թիֆլիսի գեղարուեստի ակադէմիոյ գեղանկարչութեան բաժինին մէջ, որը աւարտած է 1963 թուականին (Վ.. Շուխաեւի եւ Ս. Քոպուլաձէի դասարան): Աւարտելէն յետոյ աշխատած է տիզայնի, ներքին ձեւաւորման, գրքային գրաֆիկայի բնագավառման մէջ։ 1990-ական թուականներուն Քոնտախսազովի մօտ նկատելի կը դառնան ոճային փոփոխութիւնները՝ գեղանկարները կը դառնան սեւ-սպիտակ, հիմնական ուշադրութիւնը կը կեդրոնանայ առաջնային ձեւերուն վրայ։

Ցուցադրուիլ սկսած է 1964 թուականէն։ Առաջին ցուցահանդէսը կազմակերպուած է 1989 թուականին, Թիֆլիսի մէջ, այնուհետեւ՝ 2000, 2003 թուականներուն։

2005 թուականէն կը բնակի Մոսկուայի մէջ։ 2006 թուականին Ռուսիոյի պետական հումանիտար համալսարանի թանգարանային կեդրոնին մէջ տեղի է կ'ունենայ Քոնտախսազովի «Այլ արուեստ» անյատական ցուցահանդէսը։ 1989 թուականին անյատական ցուցահանդէս կ'ունենայ Թիֆլիսի նկարիչներու տան մէջ։

Ստեղծագործութիւնները կը գտնուին Վրաստանի պետական պատկերասրահին, Թիֆլիսի, Երեւանի, Մոսկուայի, Ֆրանսայի, ԱՄՆ-ի, Հոլանտայի, Պելճիքայի, Յունաստանի, Իսրայէլի եւ Աւստրիոյ մէջ մասնաւոր հաւաքածուներով:

## Ստեղծագործութիւններ
* «Ջարդ», 1986
* «Հին քաղաք», 1991
* «Նատիւրմօրտ», 1995
* «Կակտուս», 1999
* «Լողասենեակ», 1998
* «Պատշգամբ», 1993
* «Լուացարան», 1999

## Ծանօթագրութիւններ

## Գրականութիւն
* Ноев Ковчег. Информационно-аналитическая газета армянской диаспоры стран СНГ. N 4 (62) Май 2003 года

## Արտաքին յղումներ
* Ֆեյսբուքյան պաշտոնական էջը
* «Мастер в Храме Живописи» — статья о Роберте Кондахсазове, Журнал «Русский Клуб», июль, 2010 (№ 7) 
* Статья о Кондахсазове «Изысканность и аскеза творца», Владимир САРИШВИЛИ
* Незаконченные тетради, Роберт Кондахсазов, «Дружба Народов» (2011, № 9)
* Роберт Кондазсазов, Незаконченные тетради. Журнал «Русский клуб» 
* Ցուցահանդես Ռոբերտ Կոնդախսազովի հիշատակին

Ստորոգութիւն:Հայ նկարիչներ
Ստորոգութիւն:26 Յուլիսի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:23 Յունիսի մահեր
Քոնիա

**Գոնիան** (), քաղաք  Թուրքիոյ հարաւ-արեւմտեան մասի՝ Գոնիա վարչաշրջանին մէջ։ Քաղաքը կը գտնուի Անատոլիոյ կեդրոնական մասին մէջ։ Յայտնի է իր պատմութեամբ եւ մշակոյթով։

## Անվանում
Անուանումը հին Փռիւգիայի նոյն տեղը գոյութիւն ունեցած Իկոնիա քաղաքի անուան ձեւափոխութիւնն է։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Սահակյան_դպրոցի_աղջիկ_սաները,_Կոնիա,_Քոնյա_-_Girl_students_of_the_Armenian_Sahakyan_school,_Konya_(1910).jpg|Քոնիա քաղաքի հայկական Սահակեան դպրոցի աղջիկ սաները, 1910թ․|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:%D5%8D%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%AF%D5%B5%D5%A1%D5%B6_%D5%A4%D5%BA%D6%80%D5%B8%D6%81%D5%AB_%D5%A1%D5%B2%D5%BB%D5%AB%D5%AF_%D5%BD%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8,_%D4%BF%D5%B8%D5%B6%D5%AB%D5%A1,_%D5%94%D5%B8%D5%B6%D5%B5%D5%A1_-_Girl_students_of_the_Armenian_Sahakyan_school,_Konya_(1910).jpg


## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին յղումներ
* Քոնիայի պատկերներ
* Կաթոլիկ հանրագիտարան

Ստորոգութիւն:Թուրքիոյ քաղաքներ
Ստորոգութիւն:Բիւզանդիոյ քաղաքներ
Սերգէյ Քոչարեան

**Սերգէյ Ալֆրետ Քոչարեան** (), խորհրդային հայ բեմադրիչ, ՀԽՍՀ արուեստի վաստակաւոր գործիչ (1941), ԽՄԿԿ անդամ 1944 թուականէն։

## Կենսագրութիւն
Բեմական գործունէութիւնը սկսած է 1921 թուականին Երեւանի մէջ որպէս Գ․ Սունդուկեանի անուան ակադեմիական թատրոնի դերասան։ Որպէս դերասան աշխատած է նաեւ Պաքուի, Լենինականի, Կիրովականի թատրոններուն մէջ։ 1935 թուականին աւարտած է ԳԻՏԻՍ-ի բեմադրիչի բաժինը։ 1936 թուականէն եղած է Երեւանի Գորկիի անուան բանւորական թատրոնի, իսկ 1937-1948 թուականներուն՝ Պատանի Հանդիսատեսի թատրոնի բեմադրիչը։ 1935 թուականէն ծաւալած է մանկավարժական գործունէութիւն, 1944 թուականէն՝ Երեւանի գեղարուեստա-թատերական հիմնարկին մէջ։

## Բեմադրիչ
### Ֆիլմեր

### Ներկայացումներ

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Հայ բեմադրիչներ
Ստորոգութիւն:20 Ապրիլի ծնունդներ
Քոպայրի Վանք

250px|մինի|աջից|Քոպայրի Վանք
**Քոպայրի Վանք** կամ Քոպայրավանք, միջնադարեան հայկական վանք՝ Հայաստանի Հանրապետութեան Լոռիի մարզ, Քոպայր գիւղի մօտ, Քոպեր երկաթուղային կայարանէն արեւմուտք, Դեբեդ գետի ձորալանջին, բարձրադիր ու դժուարամատոյց վայրի մէջ։ Այն զարգացած միջնադարու Հիւսիսային Հայաստանի հոգեւոր, մշակութային եւ գրչութեան յայտնի կեդրոններէն էր։

## Պատմութիւն
218x218px|մինի|ձախէն|Վանքի փլատակները

Մենաստանը հիմնադրուած է Բագրատունեաց տան Կիւրիկեան ճիւղի Կիւրիկէ Բ․ թագաւորի դուստր Մարիամի կողմէն 1171 թուականին։ Քոպայրի վանական համալիրի կառոյցներու ընդարձակումը կը սկսի 12-րդ դարու վերջաւորութենէն 13-րդ դարու սկիզբը, երբ վանքը Կիւրիկեաններէն կ՝ անցնի Զաքարեաններուն։ Այդ ժամանակ կը կառուցուին գլխաւոր եկեղեցին, մատուռ-աւանդատունը, առանցքի արեւմուտքէն կից բաց սրահը, սեղանատունը, զանգակատուն-տապանատունը, մատուռները եւ պաշտպանողական կառոյցները։ Անոնք բոլորն ալ այսօր կիսաքայքայուած վիճակի մէջ են։

Այն հանդիսացած է միջնադարու կարեւոր հայ գրչօճախներէն եւ մշակութային կեդրոններէն մէկը, որուն հետ կը կապուի 12-րդ դարու նշանաւոր մատենագիր Դաւիթ Քոպայրեցիի գործունէութիւնը։ 13-րդ դարու սկիզբները վերածուած է որպէս քաղկեդոնական։

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Հայկական եկեղեցիներ
Հրաչեայ Քոչար

մինի|Հրաչիայ Քոչար
**Հրաչեայ Քոչար (Գաբրիէլեան)** (19 Յունուար (1 Փետրուար) 1910, Արեւմ.Հայաստան - 2 Մայիս 1965, Երեւան), հայ արձակագիր, հրապարակախօս, ՀԽՍՀ պետական մրցանակի առաջին դափնեկիր (1967, «Նահապետը» վիպակի համար), ԽՍՀՄ գրողներու միութեան անդամ (1934-էն)։

Ծնած է Արեւմտեան Հայաստան, Բագրեւանդ գաւառի Ղումլիպուճաղ գիւղին մէջ։ Գաղթի ժամանակ ծնողքը կորսնցուցած, կը փրկուի Ցեղասպանութենէն՝ թուրքերուն կողմէն իրականացուած կոտորածներէն, համագիւղացիներուն հետ կ՛անցնի Արեւելեան Հայաստան (Հայաստանի Արարատեան դաշտի գիւղերը)։ Ապա՝ 1927ին  Երեւան, ուր կ'ամբողջացնէ ուսումը ու կը վարէ խմբագրական պաշտօն։ 1930–ական տարիներուն կը գրէ առաջին վիպակներն ու պատմուածքները։

## Կենսագրական համառօտ գիծեր
### Աշխարհամարտի  տարիները
Աշխարհամարտի տարիները իբրեւ լրագրող կը միանայ Կարմիր Բանակին ու մարտերուն կը հետեւի։ Պատերազմէն դարձին՝ վարչական-խմբագրական բարձր դիրքերու վրայ է իբրեւ՝ Գրողներու միութեան քարտուղար, խմբագիր՝ «Սովետական  Գրականութիւն» պաշտօնաթերթին, 1954 թուականին խմբագիր՝ «Ոզնի» երգիծական հանդէսին։ Կը հրատարակէ վէպեր, հրապարակագրական գործեր՝ մեծ մասամբ նուիրուած խորհրդային (ոչ-ազգային) նիւթերու։ 

### Լիբանան այցելութիւն
Սովիետական Հայաստանի առաջին մտաւորականն է որ Լիբանան կու գայ, (1961 Յունուարի վերջաւորութեան)։  Այցելութեան ընթացքին, կ՛ այցելէ հայկական կրթական հաստատութիւններ (կը հանդիպի Ն․ Փալանճեան ճեմարանի տնօրէն՝ Սիմոն Վրացեանին) եւ կառոյցներ։  

Հայաստան վերադարձին, զգալի կ՛ըլլայ անոր քաղաքական եւ գաղափարական ընբռնումներուն մէջ ունեցած շրջադարձը։  Ան է որ Հայաստանի իշխանութիւններէն կը պահանջէ հաստատել Հայաստանի արտաքին նախարարութիւն մը, հրատարակել Ֆրանց Վերֆելի «Մուսա Լեռան 40 օրերը», Շանթի գործերը, Սարդարապատի բլուրին վրայ կառուցել յուշահամալիր մը, վերականգնել զօր․ Անդրանիկին անունը, կերտել Եղեռնի յուշարձան մը, մեծ շուքով նշել Եղեռնի յիսնամեակը․․․։ 

### Կեանքին վերջին տարիները
Կեանքին վերջին տարիներուն, ուշագրաւ վերադարձով մը իր ազգային ակունքներու՝ Հ. Քոչար կը գրէ ներշնչեալ վիպակներու շարք մը՝ «Սպիտակ  Գիրքը», որուն մաս կազմող «Նահապետ»ը, «Կարօտ»ը  եւ  այլ  կտորներ  պիտի  տարածուին ու ճանչցուին  նաեւ շարժանկարի ճամբով։ Անոնք նոր արժէք կու տան  իր  գործին, սրբագրելով կուսակցական-քարոզչական գրականութեան նուիրուած գործիչ դիմագիծ  մը։ Մահացած է Երեւան։  

### Իր  Գործերէն
* «Օգսէն  Վասպուրի  ճանապարհորդութիւնը»
* «Ժամանակներ»
* «Հերոսների Ծնունդը» (Նամակներ)
* «Բարեկամութիւն»
* «Մեծ  Տան  Զաւակներ»
* «Սպիտակ Գիրքը»

## Գրականութիւն
* Յակոբ Նորունի, Հ. Քոչարի «Սպիտակ Գիրքը» (գնահատական-վերլուծական փորձ), Պէյրութ, տպարան «Սեւան», 1967, 58 էջ։

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:1 Փետրուարի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:2 Մայիսի մահեր
Ստորոգութիւն:1910 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:1965 մահեր
Ստորոգութիւն:Բագրեւանդ ծնածներ
Ստորոգութիւն:Երեւան մահացածներ
Ստորոգութիւն:Հայ գրողներ
Ստորոգութիւն:ԽՍՀՄ գրողներու միութեան անդամներ
Ստորոգութիւն:ԵՊՀ շրջանաւարտներ
Ստորոգութիւն:Հայ տղամարդ գրողներ
Ստորոգութիւն:Հայ հրապարակախօսներ
Ստորոգութիւն:Հայ խմբագիրներ
Ստորոգութիւն:Թուրքիա ծնածներ
Ստորոգութիւն:Գրողներ այբբենական կարգով
Ստորոգութիւն:Անձինք այբբենական կարգով
Եանուշ Քորչաք

**Եանուշ Քորչաք** (իրական անունը՝ Հենրիք Կոլտշմիթ, ) հրէական ծագմամբ լեհ ականաւոր մանկավարժ, մանկական գրող, հասարակական գործիչ ու բժիշկ։

## Կենսագրութիւն
Քորչաք ծնած է Վարշաւա։ Դպրոցական տարիները անցած են Վարշաւայի ռուսական գիմնազիոնին մէջ, ուր խիստ կանոնակարգ կը գործէր, թատրոն կամ արձակուրդներուն տուն այցելութիւնը հնարաւոր էր միայն տնօրէնութեան գրաւոր թոյլտուութենէ ետք: 1898-ին Քորչաքն կ՛ընդունուի Վարշաւայի համալսարանի բժշկական բաժանմունքը, զոր կ՛աւարտէ 1905-ին եւ որպէս զինուորական բժիշկ կը մասնակցի ռուս-ճափոնական պատերազմին: 1899-ի ամրան ան կը մեկնի Զուիցերիա՝ աւելի սերտ ծանօթանալու Փեսթալոցիին մանկավարժական գործունէութեան:

Ճամբորդութեան ընթացքին Քորչաք առանձնայատուկ հետաքրքութիւն կը ցուցաբերէ դպրոցներու եւ մանկական հիւանդանոցներու նկատմամբ: 1903-1911 թուականներուն Քորչաքն կ՛աշխատի հրէական մանկական հիւանդանոցի մը եւ ամառնային մանկական ճամբարներու մէջ՝ որպէս դաստիարակ:

Ան մօտաւորապէս մէկ տարի կ՛անցընէ Պերլին (1907 - 1908), չորս ամիս Փարիզ (1910) եւ մէկ ամիս Լոնտոն (1910 կամ 1911)։ Ինչպէս ինք կը գրէ տարիներ անց, Լոնտոն եղած ընթացքին ան կ՛որոշէ ընտանիք չկազմել, սակայն փոխարէնը «կը ծառայէ երեխաներուն ու անոնց կարիքներուն»:

1911-ին Քորչաք կը հեռանայ բժշկական աշխատանքէն եւ նոյն տարի Վարշաւայի մէջ կը հիմնադրէ հրեայ երեխաներու համար նախատեսուած «Dom Sierot» (բառացի՝ «որբանոց») մանկատունը, որ կը ղեկավարէ մինչեւ կեանքին վերջը (1914-18, ընդմիջումով)։ Զուգահեռաբար կը դասաւանդէ, մամուլի հետ կը համագործակցի, մանկական ստեղծագործութիւններ եւ գիտամանկավարժական աշխատանքներ կը գրէ, հանդէս կու գայ ռատիոյով ու դասախօսութիւններ կը ներկայացնէ համալսարաններէն ներս։

Բացի այդ, 1919-36 թուականներուն կը մասնակցի նաեւ լեհ երեխաներու «Մեր տունը» մանկատուն-վարժարանի աշխատանքներուն, ուր եւս կիրարկած է իր նորարար մանկավարժական մեթոտները։

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:22 Յուլիսի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:7 Օգոստոսի մահեր
Ստորոգութիւն:Մանկավարժներ
Ստորոգութիւն:Բժիշկներ այբբենական կարգով
Քորնիլիըս Սմիթ

**Քորնիլիըս Սմիթ** (, ծնած 18 Մարտ, 1982, Տիթրոյթ, Միչիկըն, ԱՄՆhttp://www.imdb.com/name/nm2889826/) Ամերիկացի դերասան մըն է ամէնէն շատ ճանչցուած իր դերին համար իբրեւ Ֆրէնքի Հապըրտ ABC կայանի տրամա *[[All My Children]]* հեռուստաշարին մէջ 2007-ի Դեկտեմբերէն ի վեր։ Ան ստացաւ Daytime Emmy Award nomination for Outstanding Younger Actor in a Drama Series մրցանակը 2009-ին: Սմիթ ներկայիս գլխաւոր դեր ունի իբրեւ Մարքըս Ուաքըր ABC կայանի քաղաքական տրամա drama series *[[Scandal (TV series)|Scandal]]* հեռուստաշարին մէջ։

Սմիթ աւարտած է 2000 թուականին իբրեւ Cs Tech High School վարժարանէն՝ Տիթրոյթ, Միչիկըն։ Ետքը, Southern Methodist University կ'երթայ Տալասի մէջ, ԱՄՆ: Քորնիլիըս անդամ է Alpha Phi Alpha եղբայրութեան։ Աւարտելէ ետք Southern Methodist University համալսարանը, ան կ'երթայ NYU եւ կը դառնայ մագիստրոս դերասանութեան մասնագիտութեան մէջ։

## Մրցանակներ

### Յաղթած
* NAACP Image Awards՝ 2010, Outstanding Actor in a Daytime Drama Series

### Նշանագրուած
* Daytime Emmy Awards՝ 2009, Outstanding Younger Actor in a Drama Series
* NAACP Image Awards՝ 2009, Outstanding Actor in a Daytime Drama Series

## Դերեր
**[[All My Children]]* իբրեւ Ֆրէնքի Հապըրտ՝ Դեկտեմբեր 2007 մինչեւ Սեպտեմբեր 2011
* *Life Lines: Before His Last Breath* իբրեւ մարդը (2009)
* *[[Major Crimes]]* իբրեւ Ռէյնճմասթըր Մորթըն (2013)
* *Anatomy of Deception* իբրեւ Սթիվ (2014)
* *[[Forever (հեռուստաշար)|Forever]]* իբրեւ Ֆապիըն Նորթ (2014)
* *[[Whitney (ֆիլմ)|Whitney]]* իբրեւ Մայքըլ Հիութսըն (2015)
* *[[Agents of S.H.I.E.L.D]]* իբրեւ Չէյս (2015)
* *[[Scandal (TV series)|Scandal]]* իբրեւ Մարքըս Ուաքըր (2015-ներկայ)
* *You Never Left* (կարճ ֆիլմ) իբրեւ Լամար (2015)

## Տե՛ս նաեւ
* Գայթակղութիւն (հեռուստաշար)
* Քէրի Ուաշինկթըն
* Հենրի Այըն Քուսիք
* Քոլամպըս Շորթ
* Տարպի Սթանչֆիլտ
* Քէյթի Լոուզ
* Կիլէրմո Տիազ
* Ճէֆ Փէրի
* Թոնի Կոլտուին
* Պէլըմի Եանկ
* Ճաշուա Մալինա
* Սքոթ Ֆոլի
* Փորշա Տը Ռոսի
* Ճո Մորթըն

## Արտաքին յղումներ

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:18 Մարտի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:1982 ծնունդներ
Քուենքա

**Քուենքա** () քաղաք Սպանիոյ մէջ։ Մատրիտէն հազիւ երկու ժամ հեռու գեղատեսիլ գիւղաքաղաքմը։ Բնակչութեան թիւը կը կազմէ 56 189 մարդ, տարածքը՝ 954,2 քմ²։ 1996 թուականին ներառուած է ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի Համաշխարհային ժառանգութեան ցուցակի մէջ, որպէս լաւ պահպանուած միջնադարեան քաղաք։

## Բնակչութիւն

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Սպանիոյ քաղաքներ
Քութպ Մինար

**Քութպ Մինար**, ամէնէն բարձր քարէ փարոսն է ամբողջ աշխարհի տարածքին։ Կը գտնուի Հնդկաստանի մայրաքաղաք Նիւ Տելհիի հարաւ-արեւմուտքը։ Փարոսը սկսած է կառուցուիլ Տելհիի սուլթանութեան կառավարիչներու քանի մը սերունդներուն կողմէ, 1192-ին։ Ներառուած է ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի Համաշխարհային ժառանգութեան ցանկին մէջ։

## Նկարագրութիւն
Քութպ Մինարը կառուցուած է կարմիր աւազաքարէ եւ լուսաքարէ: Փարոսը կը պարունակէ պարուրաձեւ 379 աստիճաններ: Բազմաթիւ փորագրութիւններով հարուստ հինգ յարկանի վիթխարի այս աշտարակը ունի 73 մեթր բարձրութիւն, հիմքին լայնքը՝ 14.74 մեթր է, իսկ գագաթը՝ 3.05 մեթր:

Քութպ Մինարը կը տարբերի Հնդկաստանի միւս աշտարակներէն, որովհետեւ անոր պատերուն վրայ չեն քանդակաուած կենդանի էակներ, այլ արաբական տառերով փորագրութիւններ կան, որոնք մէջբերումներ են իսլամական կրօնական բարոյախօսութենէն։ Այս զարդաքանդակները կը յիշեցնեն Սամարղանտի 

աշտարակները։

Այսպիսի աշտարակները յատուկ են նաեւ Միջին Ասիոյ եւ Իրանի մէջ, ու հոնկէ ալ անցած են դէպի հիւսիսային Հնդկաստան։

## Պատմութիւն
Քութպ Մինարի պատմութիւնը կապուած է Մեծ Մոնկոլներու տիրապետութեան ժամանակաշրջանին հետ։ Պատմութենէն ծանօթ է, որ Ֆերկանայի Մուհամետ Պապուրի իշխանութեան ընթացքին, ԺԶ. դարուն, տեղի կ'ունենայ Հնդկաստանի գրաւումը եւ կը հաստատուի Մեծ Մոնկոլներուն իշխանութիւնը, որ կը տիրապետէ երկիրին (յատկապէս հիւսիսի մէջ) մինչեւ ԺԹ. դար (1859), մինչեւ որ Հնդկաստան կը գրաւուի անգլիացիներուն կողմէ։

Մեծ Մոնկոլներուն տիրապետութեան շրջանէն մնացած են ճարտարապետական հրապուրիչ կոթողներ, բերդեր, պալատներ, տաճարներ, դամբարաններ եւ աշտարակներ։ Վերջինէն ամէնէն շքեղն ու գրաւիչն է Քութպ Մինարը։

Աշտարակը կերտուած է պարսկական ոճով, բայց կառուցող Հնդիկ վարպետները, հոն շատ ներդրումներ ունեցած են։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:India-Qutb-Alai.jpg
Պատկեր:Qutub Minar 07.jpg|Քութպ Մինար
Պատկեր:Smith's Cupola, Qutb Minar, Alai Darwaza and Tomb of Imam Zamin, Qutb Complex - 1.jpg
Պատկեր:Details of the balcony, Qutub Minar.jpg|Պատշգամի կտոր մը
Պատկեր:Qutb Minar 2011.jpg


## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին յղումներ
* Qutub Minar 
* Archaeological Survey of India | Qutb Minar and its Monuments, Delhi

Ստորոգութիւն:Աշտարակներ
Ստորոգութիւն:Հնդկաստան
Քուսքօ

**Քուսքօ** (, Քեչուա՝ Qusqu, Qosqo) քաղաք է Փերուի հարաւ–արեւմուտքը եւ միաժամանակ կը հանդիսանայ նոյնանուն շրջանի վարչական կեդրոնը։

## Առաջին յիշատակումները
Քուսքոն բաւական հին պատմութիւն ունի։ Հնագիտական պեղումները ցոյց տուած են, որ այստեղ մարդիկ սկսած են բնակութիւն հաստատել աւելի քան 3 հազար տարի առաջ։

## Եղբայր քաղաքներ
* Աթէնք 
* Բեթղեհեմ 
* Երուսաղէմ 
* Մոսկուա 
* Լիմա 
* Մեքսիքա 
* Հաւանա 
* Ռիո դե Ժանեյրո
* Քիոթօ
* Սիան
* Փոթոսի
* Սանթա Պարպարա
* Մետիսըն

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Փերուի քաղաքներ
Լիսա Քուտրոու

**Լիսա Վալերի Քուրտրոու** (Ա ), Ամերիկացի դերասանուհի եւ հեղինակ :

Ծնած է 30 Յուլիս, 1963 թուականին, Քալիֆորնիա, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներուն մէջ։ Լիսան Ամերիկացի դերասանուհի եւ հեղինակ մըն է, մեծապէս ճանչցուած է իր Ֆիպի Պուֆայ կերպարով *[[Friends]]* հեռուստաշարին մէջ, որ ունի 10 բաժիններ:

Լիսա Քուրտրոուն շահած է Էմմիի մրցանակ մը 1998 թուականին ու պաշտօնակարգուած է ուրիշ 5 Էմմիի մրցանակներու: Պաշտօնակարգուած է նաեւ 12 *Screen Actors Guild* մրցանակներու, շահելով 1996 եւ 2000 թուականին:

Լիսան մասնակցած է բազմաթիւ ֆիլմերու, օրինակ՝ *Romy and Michele's High School Reunion* (1997), *The Opposite of Sex* (1998), *Analyze This* (1999), *Analyze That* (2002), *Dr. Dolittle 2* (2001), *Wonderland* (2003), *Happy Endings* (2005), *P.S. I Love You* (2007), *Bandslam* (2008), *Hotel for Dogs* (2009), *Easy A* (2010), *Neighbors* (2014), *Neighbors 2: Sorority Rising* (2016) եւ *The Girl on the Train* (2016):

## Դերեր

### Ֆիլմեր

### Հեռուստաշարեր

## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին յղումներ
* Էջը IMDb կայքում
* Էջը Emmys.com կայքում
* Էջը AllMovie.com կայքում

Ստորոգութիւն:1963 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:30 Յունիսի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Ամերիկացի դերասաններ
Ստորոգութիւն:Լոս Անճելըս ծնունդներ
Քոփենհակընի Արեւմտեան Գերեզմանատուն

աջից|360px
**Արեւմտեան հանգստարան** ( Վեսթրէ Քիրքէկորտ)՝ Քոփընհակընի մէջ գերեզմանատուն, Դանիոյ մէջ ամէնամեծ գերեզմանատունն է, 54 հեկտար տարածքով: Ճանչուած է մարդոց կողմէ որպէս հին գերեզմաններու եւ յուշարձաններու տեսավայր:

## Տեղը Եւ Նշանակութիւնը
Տեղակայուած է քաղաքի կեդրոնի հարաւարեւմտեան մասին չորս երկաթուղային կայարաններու միջեւ, Քարլսպերկ շրջանի հարեւանութեամբ: Գերեզմանատունն ունի կաթողիկէ հատուած, որուն ետեւը հրէական հանգստարանն է: Հոս զանգուածաբար թաղուած են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմէն ետք Դանիոյ մէջ մեռած հազարաւոր փախստական գերմանացիներ, ինչպէս նաեւ Նացիական Գերմանիոյ 4643 զինուորներ:

## Պատմութիւն
Vestre Kirkegård-ը բացուած է 1870-ի Նոյեմբեր 2-ին Քոփընհակընի աճող բնակչութեան համար: Մինչ այդ գլխաւոր գերեզմանատուն կը համարուէր Assistens-ը: Գերեզմանատունը կառուցուած է ճարտարապետ Էտուարտ Եյոսելի (Edvard Glæsel, 1858-1915) նախագիծով: Սկզբնապէս ընչազուրկներուն համար նախատեսուած ըլլալով, 1990-ականներէն Vestre Kirkegård-ը կարեւոր թաղումներու վայր մը դարձած է:

## Նշանաւոր Գերեզմաններ
* գրող Հերման Պանկ (Herman Bang 1857–1912) Յղում
* վարչապետ Վիլհէլմ Պուլ (Vilhelm Buhl 1881–1954) http://www.gravsted.dk/person.php?navn=vilhelmbuhl
* քանդակագործ Էդւարտ Էրիքսէն (Edvard Eriksen 1876–1959) http://www.gravsted.dk/person.php?navn=edvarderiksen
* նկարիչ Վիլհէլմ Համարշեոյ (Vilhelm Hammershøi 1864–1916) http://www.gravsted.dk/person.php?navn=vilhelmhammershoei
* վարչապետ Վիկոյ Քամփման (Viggo Kampmann 1910–1975) http://www.gravsted.dk/person.php?navn=viggokampmann
* դերասանուհի Ասթա Նիլսէն (Asta Nielsen 1881–1972) http://www.gravsted.dk/person.php?navn=astanielsen
* երգահան Քարլ Նիլսէն (Carl Nielsen 1865–1931) http://www.gravsted.dk/person.php?navn=carlnielsen
* թուաբանագէտ Եուլիւս Փեթերսէն (Julius Petersen 1839–1910) http://www.gravsted.dk/person.php?navn=juliuspetersen
* բեւեռախոյզ Քնուտ Ռասմուսէն (Knud Rasmussen 1879–1933) http://www.gravsted.dk/person.php?navn=knudrasmussen
* վարչապետ Թորւալտ Սթաունինկ (Thorvald Stauning 1873–1942) http://www.gravsted.dk/person.php?navn=thstauning
* հեղինակ Եալմար Սեոտերպերկ (Hjalmar Söderberg 1869–1941) http://www.gravsted.dk/person.php?navn=hjalmarsoderberg
* քանդակագործ, նկարիչ Լաւրից Թուքսէն (Laurits Tuxen 1853–1927) http://www.gravsted.dk/person.php?navn=tuxen

## Գերեզմանաքարեր

Vestre Kirkegaard Copenhagen Stauning.jpg
Vestre Kirkegaard Copenhagen Thad Jones.jpg
Vestre Kirkegaard Copenhagen Hedtoft.jpg


## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին յղումներ
* Pamphlet գերեզմանատան քարտէսով
* CWGC: Քոփէնհակընի Արեւմտեան Գերեզմանատուն 

Ստորոգութիւն:Գերեզմանատուներ
Քոփընհեկըն

250px|մինի|աջից|հֆնյ
**Քոփենհակըն** ( [], հին &nbsp;-&nbsp;«Արեւտրականներու նաւահանգիստ», ), Դանիոյ մայրաքաղաքը եւ խոշորագոյն բնակավայրը։ Կը գտնուի Զելանտա, Սթոքհոլմէն եւ Ամագեր կղզիներու վրայ։ Պատմական քաղաքի բնակչութիւնը կը կազմէ աւելի քան 500 հազար մարդ, արուարձաններով՝ աւելի քան 1 մլն&nbsp;մարդ։ Քոփենհակընի մէկ մասը կը կազմէ Քրիստիանիայ ազատ քաղաքը, որ ունի մասամբ ինքնակառավարութիւն։

## Պատմական ակնարկ
Առաջին անգամ Քոփենհակընը պատմական աղբիւրներուն մէջ յիշատակուած է 1043 թուականին, Հավն նաւահանգիստի անուամբ։ Իսկ 1170 թուականէն անուանուած է Քոփենհակըն։

1254 թուականին ստացած է քաղաքի կարգավիճակ։ 1416-ին անցած է թագաւորի անմիջական իշխանութեան տակ եւ ստացած լայն արտօնութիւններ, իսկ 1433-ին դարձած է թագաւորանիստ քաղաք։

## Ճարտարապետութիւն
Քոփենհակընի հին մասին մէջ պահպանուած է նեղ ու ոլորուն փողոցներով միջնադարեան գմբեդաձեւ յատակագիծը։ Ճարտարապետական յուշարձաններէն են՝ Կրիստիանսբորգ պալատ-խորհրդարանը (1733-1740), Բիրժան (1619-1640), Թորտուալսենի թանգարանը (1839-1848), Ռոսենբերկ պալատը (1606-1634), միջնաբերդն (1661), բարոկկո ոճի Շառլոտենբերկ պալատը (1672-1677) եւ Ամալիենբորկ պալատաին համալիրը (շինարարութեան սկիզբը՝ 1750), ռատուշան (1892-1905)։

20-րդ դարու սկիզբէն քաղաքն աճած է դէպի հիւսիս-արեւմուտք եւ հարաւ՝ միաձուլուելով արուարձաններուն, ուր կառուցած են բնակելի համալիրներ։ 20-րդ դարու կառոյցներէն են Գրունդտվիգի եկեղէցին (1921-1940), ռատիօկեդրոնի համալիրը (1938-1945), «ՍԱՍ» օդանաւային ընկերութեան շէնքը (1959)։ Քոփենհակընի զարգացման գլխաւոր յատակագիծը  հրապարակած է 1948-ին (ճարտարապետ՝ Ս. Է. Ռասմուսսէն)։

## Թատրոններ
* Արքայական թատրոն (Det Kongelige Teater)&nbsp;-&nbsp;Դանիայի ամենամէծ թատրոնը, հիմնադրուած է XVIII դարուն, առաջին ազգային թատրոնն է
* Նոր թատրոն (Det Teater Ny)&nbsp;-&nbsp;Տրամադիկական թատրոն, բացուած 1908 թ. Սեպտեմբեր 19
* Օփերայի տուն (Operaen Pa Holmen) աշխարհի օփերաներու տուներէն ամենահարուստ եւ նորագոյններէն մէկը։ Տրամադրուած է Դանիոյ թագավորական թատրոնին
* Թատրոնի տուն (Skuespilhuset)&nbsp;-&nbsp;Տրամադիկական թատրոն։ Տրամադրուած է Դանիոյ թագաւորական թատրոնին

## Յայտնի բնակիչներ
* Հանս Քրիստիան Անդերսեն&nbsp;-&nbsp;գրող եւ բանաստեղծ
* Նիլս Բոր&nbsp;-&nbsp;ֆիզիկոս
* Լիւտվիկ Հոլպերտ&nbsp;-&nbsp;նորվեգա-դանիական գրող, ակնարկագիր, փիլիսոփա, պատմաբան եւ դրամատուրգ
* Սյորէն Կիերկեգոր&nbsp;-&nbsp;փիլիսոփայ, բողոքական աստուածաբան եւ գրող
* Լարս ֆոն Թրիեր&nbsp;-&nbsp;ռեժիսոր, սցենարիստ, փրոտեուսըր, դերասան, մոնդաժող, օպերատոր եւ երգահան

## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին յղումներ
* Քոփենհակընի տուրիստական պորտալ և մշակութային տեղեկատու 
* GoingToCopenhagen.com  – Խորհուրդներ եւ զբոսաշրջիկային ուղեցույցներ 
* Քոփընհակընի տուրիստական կայք 
* Քոփընհակընի թանգարաններու ժողավածուներ Dansk.ru կայքում  
* Պետական Արուեստներու Թանգարան   
* Գրականութիւն Քոփենհակընի մասին 
* Քոփենհակընի պատմութիւն  

Ստորոգութիւն:Դանիոյ քաղաքներ
Ստորոգութիւն:Եւրոպական մայրաքաղաքներ
Քունի Շնչադադար

**Քունի շնչադադարը** կը պատահի առանց սեռի խտրութեան եւ ընդհանրապէս տարեցներու եւ երիտասարդներու մօտ, սակայն երբեմն կը տեսնենք նաեւ երեխաներու մօտ:

## Ախտապատճառներ
### Ուղեղային Կեդրոնական Պատճառներ
Ուղեղային որոշ հիւանդութիւններ կրնան խանգարել ուղեղի շնչառական համակարգի գործունէութիւնը եւ ժամանակաւոր շնչադադար կը յառաջացնեն:

### Շնչառական Համակարգի Որոշ Բաժիններու Մասնակի Խցում
Տարբեր ձեւեր կան, օրինակ, երբ անձը քիթի խցում կ'ունենայ, խոշոր գեղձուռոյցներ եւ նշագեղձեր, կոկորդի զանազան տեսակի ուռեր, թոյլ մկանային քիմք, մեղցած լեզուակ, լեզուի յետսամասի ուռեր, ետեւ քաշուած ծնօտ, խոշոր լեզու, գիրութիւն եւ մեծցած վահանգեղձ. այս բոլորը պատճառ կը դառնան շնչարգելութեան:

Քունի շնչադադարութիւն կը կատարուի երբ ուղեղը իր պէտք ունեցած թթուածինը չ'ստանար: Այս պարագային հիւանդը խոր քունէն կ'անցնի թեթեւ քունի, ուղեղի շնչառական կեդրոնը կը գրգռուի եւ շնչառութիւնը կը վերսկսի խռկալով:

## Աղբիւր
* Բժիշկ, Անթիլիաս-Լիբանան, 2000, էջ 184-186:
Ստորոգութիւն:Շնչառութիւն
Ստորոգութիւն:Հիւանդութիւններ այբբենական կարգով
Թէոնա Քումսիաշվիլի

**Թէոնա Քումսիաշվիլի** (), վրացի գրող, երգչուհի, Փշավի-Խեւսուրեթի շրջանի երգերու երգահան։ Թէոնան անուանած են «լեռնային սոխակ» իր իւրայատուկ ձայնին համար։

## Կենսագրութիւն
Թէոնա Քումսիաշվիլի ծնած է Արեւելեան Վրաստանի Սիոնի գիւղին մէջ՝ Սուրբ Նինոյի օրը։ 2007-2010 թուականներուն Վրաստանի մէջ մասնակած է տարբեր ժողովրդական փառատօներու, որոնցմէ են՝ «Խեւսուրեան երեկոյ» (ხევსურული საღამო) եւ «ArtGene»(არტ-გენი):

2007 թուականին Թուրքիոյ մէջ Ինեկլոս ժողովրդական փառատօնի ժամանակ հանդէս եկած է Շաւնապատա Անսամպլի հետ։

22 Յուլիս 2010 թուականին Խեւսուրեթի շրջանի բարձր լեռնային հատուածին մէջ որդիներու, քրոջ եւ ընկերներու հետ ինքնաշարժի զոհ կը դառնան։ Վարորդը կորսնցուցած է ինքնաշարժի տիրապետումը եւ ան գլորուած է լեռնային գետ։ Ինքնաշարժին մէջ գտնուող անձերէն 7-ը (որոնց մէջն են երեխաները) զոհուած են։ Թէոնայի ամուսինը եւ եղբայրը ողջ մնացած են։

## Տիսքոկրաֆի
Թէոնան ձայնագրած է ժողովրդական երգերու երկու ալպոմ. 
*2006 - "პირიმზე"
*2009 - "მარტო სიმღერით გითხარ ამდენი სიყვარული"

## Ընտանիք
Ամուսին՝ Կելա Տայաուրի, գրող։ Ունեցած են երկու որդի՝ Տեմեթրէ (08.07.2008) եւ Ճարճի (30.09.2009):

## Արտաքին յղումներ
*Teona Qumsiashvili

Ստորոգութիւն:Վրացի գրողներ
Ստորոգութիւն:Վրացի երգչուհիներ
Ստորոգութիւն:27 Յունուարի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:22 Յուլիսի մահեր
Ռոպեր Քոփթաշ

**Ռոպեր Քոփթաշ** (, ծնած է 10 Օգոստոս 1977, Պոլիս)՝ պոլսահայ մտաւորական, խմբագիր, հրատարակիչ։

Ծնած է 10 Օգոստոս 1977-ին, Պոլիս, որպէս զաւակը սեբաստացի Յակոբջան ու Մարիձա Քոփթաշ ամոլի։

Ան իր կրթութիւնը ստացած է Լուսաւորիչեան վարժարանի, Գարակէօզեան որբանոցի ու Ս․ Խաչ դպրեվանքի մէջ։ Բարձրագոյն կրթութիւնը ստացած է Մարմարայի համալսարանի աշխատանքի տնտեսագիտութեան եւ արդիւնաբերական յարաբերութիւններու ճիւղէն։ Յետբարձրագոյն կրթութիւն ու մագիստրոսի կոչում ստացած է «Պողազիչի» համալսարանի պատմութեան բաժնէն։

Համալսարանական տարիներէն սկսեալ աշխատած է «Արաս» հրատարակչատան խմբագրութեան մէջ։
2006-էն սկսած էր յօդուածներ ստորագրել «Ակօս»ին մէջ, ուր սկսաւ աշխատիլ 2008-էն վերջ։ 2010-ին, Էթիէն Մահչուպեանէն ետք, ստանձնեց թերթի խմբագրի պաշտօնը, զոր վարեց մինչեւ 2015-ը ու փոխանցեց Եդուարդ Տանձիկեանին։

2015-էն մինչեւ յունիս 2023 թուականը վարած է «Արաս» հրատարակչութեան ընդհանուր խմբագիրի պաշտօնը։

Ունի դուստր մը։

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:1977 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:10 Օգոստոսի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Պոլիս ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Հայ խմբագիրներ
Ստորոգութիւն:Հայ հրատարակիչներ
Ստորոգութիւն:Սթամպուլ ծնածներ
Ստորոգութիւն:Հայ պատմագէտներ
Ստորոգութիւն:Հայ լրագրողներ
Քոֆի Անան

**Քոֆի Անան** (, 8 Ապրիլ 1938, Քումասի, Կանա - 18 Օգոստոս 2018, Պեռն, Զուիցերիա), կանացի դիւանագէտ, որ ՄԱԿ-ի գլխաւոր քարտուղարի պաշտօն վարած է 1 Յունուար  1997-էն մինչեւ 31 Դեկտեմբեր 2006, փոխարինելով Պութրոս Պութրոս-Ղալին։ 2001-ին արժանացած է Խաղաղութեան Նոպէլեան մրցանակի։ Կը տիրապետէր անգլերէնի, ֆրանսերէնի եւ կարգ մը ափրիկեան լեզուներու։

Ան հիմնադիրն ու տնօրէնն էր Քոֆի Անան Հիմնադրամին (Kofi Annan Foundation), ինչպէս նաեւ կը տնօրինէր Ծերունիներու համաշխարհային կազմակերպութիւնը, հիմնուած Նելսոն Մանտելայի կողմէ: Ուսած է Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներուն մէջ։

## Կենսագրութիւն
Ծնած է Քումասի, նախկին Անգլիական Ոսկեայ Ափ (British Gold Coast), եւ ստացած է տնտեսագիտական վկայական՝ Մաքալէսթըր Քոլէճէն (Macalester College) ներս, որմէ ետք համաշխարհային կապակցութիւններու համալսարանական ճիւղը շարունակած է Graduate Institute Geneva համալսարանին մէջ, ապա տեսչութեան (management) ճիւղը՝ MIT: Անան մաս կազմած է ՄԱԿ-ի 1962-ին, աշխատելով Առողջապահութեան Համաշխարհային Կազմակերպութենէն ներս, Ժընեւ: Շարունակած է ասպարէզը տարբեր գործեր ստանձնելով ՄԱԿ-ի գլխաւոր գրասենեակէն ներս, Նիւ Եորք, ինչպէս Ենթա-Գլխաւոր Քարտուղարը դառնալով խաղաղապահպանութեան հետ առնչուած գործերուն Մարտ 1992-էն մինչեւԴեկտեմբեր 1996:

Ստանձնած է ՄԱԿ-ի Գլխաւոր Քարտուղարի դերը 13 Դեկտեմբեր 1996-ին Ապահովութեան Խորհուրդին կողմէ, ապա ՄԱԿ-ի Ընդհանուր Ժողովին կողմէ: Ան առաջին սեւամորթ ափրիկեցին էր, որ ստանձնած էր աշխարհի աւագ դիւանագէտի պաշտօնը եւ պաշտօնավարած է երկու նստաշրջան` 1997-էն մինչեւ 2006: Անոր յաջորդողն էր Գլխաւոր Քարտուղար Պան Քի Մուն, 1 Յունուար 2007-ին:

Անանի նստաշրջանը զուգադիպած է Իրաքի պատերազմին եւ «Էյչ.Այ.Վի.» համաճարակին:

Քոֆի Անան Լիբանանի արդի պատմութեան մէջ զօրակցած է Լիբանանի ազգային միասնականութեան եւ ապահովական կայունութեան, յատկապէս սահմանային խաղաղութեան` ՖԻՆԻՒԼ-ի միջազգային խաղաղապահ ուժերու առաքելութեան ընդմէջէն:

## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին Յղումներ
* Միաւորուած Ազգերու Կազմակերպութեան պաշտօնական կայք

Ստորոգութիւն:8 Ապրիլի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:18 Օգոստոսի մահեր
Մերի Քուանթ

**Տէյմ Պարպարա  Մերի Քուանթ** (, 11 Փետրուար, 1930, Լոնտոն, Անգլիա), անգլիացի ծրագրող, հագուստի գծագրիչ։ Կարճ կիսաշրջազգեստներու ստեղծողներէն մէկը կը համարուի։

## Կենսագրութիւն
Ծնած է Լոնտոն, աւարտած է Գոլտսմիթի գեղարուեստի քոլէճը։ Նոյեմբեր 1955-ին, ապագայ ամուսինին՝ Ալեքսանտր Փլանքիթ Գրինի եւ ընկերոջ՝ Արչի Մաքնեյրի հետ Չելսիի մէջ կը բանայ «Պազար» խանութը, ուր կը ներկայացնէ 1960-ական թուականներու երիտասարդական փողոցային հագուստի ոճը։ Այդ ժամանակ տարածում կը գտնէ իգականութեան գաղափարը․ կանացիութիւնը դասական հասկացութեան մէջ դուրս կու գայ նորաձեւութենէն («հեշտալի մարմինը» կոչուած)։ Փոխարէնը, նորաձեւ կը համարուին երկար բարակ ոտքերը եւ այդ պատճառով Մերի Քուանթ կը պատրաստէ կարճ կիսաշրջազգեստը։ Կը յօրինէ «Լոլիտա» եւ «Աշակերտուհի» կերպարները։ Կը ներկայացնէ Wet հաւաքածուն՝ անձրեւանոցներ եւ ցածրակրունկ կօշիկներ։ Ոչ գործնական փոքր պայուսակները կը փոխարինէ երկար գօտիներով ուսէն կախուած պայուսակներու։ Անոր շնորհիւ նորաձեւութեան դասակարգին կը մտնեն մարմինը պիրկ գրկող բազմագոյն տաբատները, զամշէ հագուստը, բարձր սալայատակով կօշիկները, հասարակ կարճ մազի ձեւը եւ վառ դիմայարդարումը։ Բացի այդ, Մերի Քուանթին կը համարուի The Rolling Stonesի խուլիկանական ոճի ստեղծումը, որ մաքուր եւ սանտրուած Պիթըլզներու հակապատկերն էր։ Մերին առաջիններէն էր, որ սկսաւ համադրական նոր նիւթեր օգտագործել։

1962-ին, Քուանթը ստեղծեց կարճ կիսաշրջազգեստներով հաւաքածու, իսկ 1966-ին 16 տարբեր ընկերութիւններու հետ կ'աշխատէր։ Նոյն թուականին ստացաւ Անգլիական կայսրութեան շքանշան։

1970-1980-ական թուականներուն, Քուանթն կ'աշխատէր զարդատեղի եւ տան պարագաներու գծագրութեան վրայ, իսկ 1988-ին նախագծեց «Մինի» ինքնաշարժի ներքին ձեւը։ Ներկայիս կը զբաղի առանձին ապրանքներու նախագծմամբ։

## Մատենագիտութիւն

* Quant, Mary; Green, Felicity (1984): «Գոյնը՝ Քուանթի Կողմէ» (*Colour by Quant*)։ Treasure. .
* Quant, Mary; Barrymore, Maureen; King, Dave (1996): «Դասական Դիմայարդարում Եւ Գեղեցկութիւն» (*Classic Make-up & Beauty*)։ DK Living Series. DK Pub. .
* Quant, Mary (1996): «Քուանթ՝ Քուանթի Կողմէ. Մերի Քուանթի Ինքնակենսագրութիւնը» (*Quant by Quant: The Autobiography of Mary Quant*)։ Harry N. Abrams. .
* Quant, Mary (1996): «Վերջնական Դիմայարդարում Եւ Գեղեցկութիւն» (*Ultimate Make-up & Beauty*)։ Firefly Books, Limited. .
* Quant, Mary (2011): «Մերի Քուանթի Ինքնակենսագրութիւնը» (*Mary Quant Autobiography*)։ Headline. .

## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին յղումներ
*  film and television credits
* Mary Quant at the Victoria and Albert Museum, London  Accessed June, 3. 2010.
* Mary Quant - Miniskirt - Icons of England

Ստորոգութիւն:Լոնտոն ծնունդներ
Ստորոգութիւն:1934 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:11 Փետրուարի ծնունդներ
Քրաքով

300px|մինի|աջից|'''Քրաքով'''
**Քրաքով** (լեհերէն.՝ Kraków [ˈkrakuf]), Լեհաստանի ամենահին քաղաքներէն մէկն է։ Կ'ենթադրուի, որ հիմնադրուած է մօտաւորապէս 7-9–րդ դարերուն, հակառակ անոր որ հնագէտներու կարծիքով մարդիկ այս տարածքին սկսած են ապրիլ  պալեոլիթէն (մօտաւորապէս 8 հազար տարի առաջ Ք.ա.)։

Ք.ե. 10–րդ դարուն՝ 990 թուականին Միեշքօ Ա. Քրաքովի մէջ Լեհաստանի թագաւորութեան հիմքը դրած է։
## Անուանում
Կը յիշատակուի  10-րդ դարէն։ Առաջացած է վիսլեաններ ցեղին 8-9-րդ դարերու բնակավայրի տեղը։ Քաղաքը լեհերէն կը կոչուի Քրաքուվ (լեհ.՝ Kraków)։ Ոմանք կ՛ենթադրեն, որ անուանումն առաջացած է Քրաք անձնանունէն (ամրոցի հիմնադիրը կամ տէրը), ոմանք ալ կ՛ենթադրեն, որ այն առաջացած է լեհերէն kruk ― «ագռաւ» բառէն, այսինքն՝ «ագռաւատեղ»։
171x171px|մինի|'''Խաչքար-յուշակոթող'''|ձախից
## Յուշակոթող
2004 թուականի Ապրիլ 17-ին՝ Քրաքովի մէջ, Խաչքար-յուշակոթող տեղադրուած է 1915 թուականի Հայոց Ցեղասպանութեան, ինչպէս նաեւ 1921-1944 թուաանններուն ուքրանական ազգայնականներու կողմէ սպանուած հայ եւ լեհ զոհերու յիշատակին։

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Լեհաստանի քաղաքներ
Քրիս Ֆեներճեան

**Քրիս Ֆեներճեան** (1884, Պուլկարիա - 10 Մարտ 1925), ծանօթ է նաեւ Սիլվիօ Ռիչի, Քէօսէ Արիսթիտի, Քոչօ, Ալֆ Վոկան, Վահան կեղծանուններով։

Ծնած է 1884-ին, Պուլկարիա։

1921-ի ան մաս կազմած է Հ.Մ.Ը.Մ.ի Կեդրոնական Վարչութեան։ Ֆեներճեանի շրջանը Հ.Մ.Ը.Մ.ի առաջին տարիներու գործունէութեան ամէնէն փայլուն շրջանն է։

Անոր օրով տեղի ունեցած են ազգային իմաստով պատմական երկու փառաշուք հանդէսներ (հայկական ողիմպիականը եւ սկաուտական առաջին մեծ բանակումը Համահայկական այս մեծ ողիմպիականին աննախընթաց մրցումները եւ բարձրագոյն մրցանիշներ հաստատելու փաստերը բաւական են ըսելու, որ Քրիս Ֆեներճեանի Կեդրոնական Վարչութիւնը որքան մեծ գործունէութիւն ունեցած է 1921-1922 տարեշրջանին։

Ֆեներճեան մեծ հեղինակութիւն կը վայելէր Հ.Մ.Ը.Մ.ի մէջ. բոլորէն սիրուած ու յարգուած էր, նաեւ այն պատճառով, որ ինք Հ.Մ.Ը.Մ.ական ըլլալէ բացի, հայ ժողովուրդի յայտնի հերոսներէն մէկն էր, որ 1905-ին մասնակցած էր Սուլթան Համիտի մահափորձին։

Քրիս Ֆեներճեան Հ.Մ.Ը.Մ.ի ներկայացուցիչն էր Հայաստանի Օգնութեան Մարմնին մէջ։

1922-ի քաղաքական ծանօթ դէպքերուն պատճառով եւ Թուրքիոյ մէջ Հ.Մ.Ը.Մ.ի գործունէութեան դադրեցումով, շատերու նման, ան եւս Պոլիսէն կ'անցնի Պուլկարիա եւ ապա վերջնականապէս կը հաստատուի Փարիզ, ուր երկարատեւ հիւանդութենէ ետք (հիւծախտ) կը մահանայ 10 Մարտ 1925-ին։
## Աղբիւրներ

*Հ․Մ․Ը․Մ․-ի Հերոսներ պարբերաթերթ։
*Հ․Մ․Ը․Մ-ի Յուշամատեան։
Քորթնի Քոքս

**Քորթնի Պաս Քոքս**, (), Ալապամա, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներուն մէջ։ Ան Ամերիկացի դերասանուհի եւ արտադրող մըն է: Քորթնին ճանչցուած է իր *«[[Ընկերներ (հեռուստասերիալ)|Friends]]»* հեռուստաշարին մէջ Մոնիքա Կելլեր կերպարով, ինչպէս նաեւ *«[[scream]]»* ֆիլմին մէջ Կէյլ Ուետըրս կերպարով:

Մոնիքա իր նախկին ամուսինին՝ Տէյվիտ Արքեթին հետ հիմնած է արտադրութեան ընկերութիւն մը, որ կը կոչուի *[[Coquette Productions]]*:

## Դերեր
### Ֆիլմեր
** Որպէս դերասանուհի **

** Որպէս արտադրող **
* *Just Before I Go* (2014) – Արտադրող:

### Հեռուստաշարեր

## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին յղումներ
*Էջը People.com կայքում

Ստորոգութիւն:Ամերիկացի դերասանուհիներ
Ստորոգութիւն:Ամերիկեան արտադրութիւններ
Ստորոգութիւն:15 Յունիսի ծնունդներ