Ամորղոս

ձախից|մինի|Ամորղոսը հիւսի-արեւմուտքէն
**Ամորղոս** (յուն․՝ Αμοργός), Էգէական ծովու կղզի, Քիքլատես, Յունաստան․  Քիքլատեսի հարաւ-արեւելեան կղզին։  Կը գտնուիՆաքսոս, Սհինուսա, Իրաքլիա, Քուֆոնիսիա եւ Քերոս կղզիներուն հարաւ-արեւելքը, Տոնուսային հարաւը։
ձախից|մինի|Քաթափոլա

## Ընդհանուր տեղեկութիւններ

### Աշխարհագրութիւն
Տարածութիւնն է 121,464 քլ․², իսկ ծովեզր՝ 123 քլ․։  Փիրէայի նաւագանգիստէն հեռաւորութիւնն է 136 ծովային մղոն։  Երկայն ու նեղ կղզի է, որ կ՛ երկարի հարաւ-արեւմուտքէն հիւսիս-արեւելք։  Ունի երկու բնական նաւահանգիստ, Քաթափոլա եւ Էղիալի։    Քաթափոլա գլխաւոր նաւահանգիստն է։  Ամորղոս կը հաշուէ 1 973 բնակիչ (2011-ի մարդահամար)։  Գեղեցիկ է կղզիին բնութիւնը։  Բազմաթիւ իրարայաջորդ արահետները առիթը կու տան ոտքով կղզին ճանչնալ։ 

Բնակչութիւնը աւանդաբար կը զբաղի երկրագործութեամբ, անասնապահութեամբ, ձկնորսութեամբ, ինչպէս նաեւ մեղրաբուծութեամբ։  Վերջին երկու տասնամեակներուն զբօսաշրջիկութիւնը մեծ թափ առած է։ 

#### Բնութիւն - արահետներ

Պատկեր:Amorgos, view from Kroukelos.JPG|Ամորղոսը Քրուքելոս կէտէն
Պատկեր:Gramvousa hiking.jpg|Ղրամվուսա
Պատկեր:Διαδρομη απο την Λαγκαδα μεσο Θεολογου στον Σταυρο 34.jpg
Պատկեր:From Moni Chozoviotissa to Kapsala, 18M1496.jpg|Հոզովիոթիսա վանքէն դէպի Քափսալա
Պատկեր:Διαδρομη απο την Λαγκαδα μεσο Θεολογου στον Σταυρο 15.jpg
Պատկեր:Διαδρομη απο την Λαγκαδα μεσο Θεολογου στον Σταυρο 24.jpg
Պատկեր:Διαδρομη απο την Λαγκαδα μεσο Θεολογου στον Σταυρο 22.jpg
Պատկեր:Διαδρομη απο την Λαγκαδα μεσο Θεολογου στον Σταυρο 35.jpg
Պատկեր:Διαδρομη απο την Λαγκαδα μεσο Θεολογου στον Σταυρο 31.jpg
Պատկեր:23 From Moni Ag. Georgios Valsamitis to Katapola, 180304.jpg|Այիոս Եորղոս Վալսամիթիս վանքէն դէպի Քաթափոլա
Պատկեր:Διαδρομη απο την Λαγκαδα μεσο Θεολογου στον Σταυρο 01.jpg
Պատկեր:Διαδρομη απο την Λαγκαδα μεσο Θεολογου στον Σταυρο 04.jpg|Լանկատայէն սէպի Սթավրօ
Պատկեր:From Theologos to Stavros, Amorogs, 085074.jpg|Թէոլողոսէն դէպի Սթավրօ
Պատկեր:From Lagada to Agios Theologos, Amorgos, 085034.jpg
Պատկեր:Xilokeratidi, Katapola, Amorgos, 18M2211.jpg
Պատկեր:Asfodilitis, Amorgos, 18M2046.jpg
Պատկեր:Wall at hill of Minoa Amorgos, 084968.jpg
Պատկեր:10 Begin of route from Kamari through Lefkes to Stavros under Minoa, Amorgos, 180477.jpg
Պատկեր:Way from SW cape of Katapola Bay to Agioi Anargyroi, Amorgos, 180644.jpg
Պատկեր:Small beach on the northwest coast of the Katapol Bay, 18M2388.jpg
Պատկեր:View towards the mouth of the Katapola bay, 18M2410.jpg|Քաթափոլա ծովափ
Պատկեր:Way Ormos Aigiali to Chora of Amorgos, 085112.jpg|Նիքուրիա կղզեակը
Պատկեր:Ormos Aigiali from way to Lagada, Amorgos, 085001.jpg
Պատկեր:Stroubos, Amorgos, 085031.jpg
Պատկեր:From Ormos Aigiali to Asfodilitis, Amorgos, 18M1980.jpg
Պատկեր:20 From Kamari to Ancient Arkesini, Amorgos, 180480.jpg|Քամարիէն դէպի Արքեսինի
Պատկեր:Γατάκι στην Αμοργό.jpg
Պատկեր:Amorgos - Wild Life - panoramio.jpg
Պատկեր:Διαδρομη απο την Λαγκαδα μεσο Θεολογου στον Σταυρο 33.jpg


### Վարչական
ձախից|մինի|Հորա կամ Ամորղոս
Ամորղոսի քաղաքապետութիւնը կը բաղկանայ Ամորղոս կղզիէն եւ շուրջի կղզիակներէն՝ Ղրապոնիսի, Նիքուրիա, Ղրամվուսա, Ֆելուքա, Փսալիտա, Անօ եւ Քաթօ Անտիքերի (Քերոս կղզիին հարաւը)։  Մայրաքաղաքն է Հորա* կամ Ամորղոս՝ 398 բնակիչ։ Կղզիին գլխաւոր բնակավայրերն են՝ Էղիալի (229), Րահիտի (148), Թոլարիա (147), Քաթափոլա (128), Էղիալի ծոց (125), Փոթամոս (116), Քսիլոքերաթիտի (107), Լեֆքես (49), Քամարի (45), Քալոֆանա (41), Վրուցիս (37), Փերա Րահիտի (36), Քալօթարիթիսա (31), Թոլարիայի ծովափ (26), եւայլն։  

*<u>Հորա</u>․ յունական կղզիներու մայր գիւղին կամ քաղաքին տրուած անուն, որ կ՛ ընկերակցի տուեալ գիւղին կամ քաղաքին բուն անունին (մայրաքաղաքի իմաստ ունի)։*  

#### Հորա, պատկերասրահ

Պատկեր:Amorgos-15.jpg
Պատկեր:Χώρα Αμοργού (08).jpg
Պատկեր:Άποψη της Χώρας Αμοργού (DSC 4765).jpg
Պատկեր:Alley near Kastro, Chora of Amorgos, 084822.jpg|Քասթրօ՝ բերդ
Պատկեր:Alley near Kastro, Chora of Amorgos, 180427.jpg|Հորա, Քասթրօ
Պատկեր:Alley near Kastro, Chora of Amorgos, 18M1446.jpg
Պատկեր:Chora of Amorgos, church of Agioi Pantes, 084816.jpg|Այիուս Փանտես
Պատկեր:Church of Panagia Eleoussa, Chora of Amorgos, 18M1786.jpg|Փանակիա Էլէուսա
Պատկեր:Χώρα Αμοργού.jpg|Զո՜տոհու Փիղի
Պատկեր:Church of Treis Hierarches, Chora of Amorgos, 18M1452.jpg|Թրիոն Իերարհոն
Պատկեր:Amorgos-3.jpg
Պատկեր:Χώρα Αμοργού - Σοκάκι.jpg
Պատկեր:Chora Amorgou sunset.jpg


## Պատմական ակնարկ
մինի|Ամորղոսի Հնագիտական թագարանը
Ամորղոս բնակուած է Ք․Ա․ 4-րդ հազարամեակէն։  Եղած է Քիքլատեան Մշակոյթի գլխաւոր կեդրոններէն։ Մինոասեան քաղաքակրթութեան ժամանակաշրջանին, կղզին կը հաստատուին մինոասցիներ, որոնք կը հիմնեն Ամորղոսի առաջին բնակավայրերէն մէկը՝ Մինոա։  Աւելի ուշ, Նաքսոսի բնակիչներ կը հիմնեն Արքեսինի՝ այսօրուան Քասթրի շրջանը։  Իսկ նոյն ժամանակին, Յոնիոյ (Իոնիա) Միլիթոս քաղաքի բնակիչներ (Փոքր Ասիոյ արեւմտեան ափի յունական գաղթօճակներէն) Էղիալի կը հաստատուին։  

Հռոմէական շրջանին աքսորավայր կը դառնայ, իսկ բիւզանդական տարիներուն ծովահէններու դիրախ կը դառնայ։  1088-ին կը հիմնուի Հոզովիոթիսա վանքը։  Այնուհետեւ Ամորղոս կը հետեւի Քիքլատեսի պատմութեան։

## Տեսարժան վայրեր

Պատկեր:Agios Prokopios on Amorgos and Nikouria island, 18M2055.jpg|Այիոս Փորքրփոիոս եւ Նիքուրիա կղզեակը
Պատկեր:Monastiri Chozoviotissas.JPG|Հոզովիոթիսա վանք
Պատկեր:Agia Triada tower (Amorgos).JPG|Արքեսինի
Պատկեր:Lagada, Amorgos, 180747.jpg|Լակատա
Պատկեր:Church of Agia Triada before Lagada, Amorgos, 085006.jpg|Այիա Թրիատա 
Պատկեր:Asfodilitis, Amorgos, 18M2031.jpg|Ասֆոտիլիթիս
Պատկեր:Archaeological site Minoa on Amorgos, general view 084983.jpg|Մինոա հնագիտական վայրը
Պատկեր:Ruins of Minoa (Amorgos).JPG|Մինոա հնադարեան քաղաքի աւերակները
Պատկեր:Minoa Amorgos Hellenistic and Roman buildings Well 084971.jpg
Պատկեր:10 From Kamari to Ancient Arkesini, Church at Kamari, Amorgos, 180478.jpg|Քամարիէն դէպի Արքեսինի․ հին եկեղեցի
Պատկեր:Kovaios, Amorgos 05, 084936.jpg|Քովէոս
Պատկեր:Asfodilitis, Amorgos, 18M2039.jpg|Այիոս Նիքոլաոս
Պատկեր:Church of the Agioi Anargyroi, near katapola, Amorgos, 180646.jpg|Այի Անարղիրի, Քաթափոլա
Պատկեր:Kato Akrotiri, Katapola, Amorgos, 180649.jpg|Քաթօ Աքրոթիրի
Պատկեր:Panagia Katapoliani, Katapola, Amorgos, 180669.jpg|Փանայիա Քաթափոլիանի
Պատկեր:Xylokeratidi, Amorogos.jpg|Քսիլոքերաթիտի
Պատկեր:Maltezi beach, near Katapola, Amorgos, 18M2408.jpg|Մալթեզի ծովափ
Պատկեր:83 From Kamari through Lefkes to Stavros under Minoa, 180584.jpg|Լեֆքես
Պատկեր:Aegiali bay as seen from Potamos.JPG|Էղիալի ծոց
Պատկեր:Fom Lagada to Stoubos, Amorgos, 18M1657.jpg|Սթրուպոս
Պատկեր:Amorgos-15.jpg|Թոլարիա
Պատկեր:Balos Lagoon.jpg|Պալոս
Պատկեր:Finikies Bay in Amorgos, 180314.jpg|Ֆինիքիես
Պատկեր:Large beach of Nikouria from Panagia of Nikouria, 18M2122.jpg|Նիքուրիա կղզեակ
Պատկեր:Bus Station Sunset - panoramio.jpg


     

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Յունական կղզիներ
Ստորոգութիւն:Քիքլատեսի կղզիներ
Ստորոգութիւն:Կղզիներ այբբենական կարգով
Ստորոգութիւն:Կղզիներ