Հրազդան Թոքմաճեան

**Հրազդան Թոքմաճեան** (ծն․ 18 Յունուար 1961, Գիւմրի), նկարիչ, արուեստագէտ, գեղանկարիչ, ազգագրագէտ: ՀՀԳԱԱ Հնագիտութեան եւ ազգագրութեան հիմնարկի գիտաշխատող

## Կենսագրութիւն

Հրազդան Թոքմաճեան ծնած է Գիւմրի 18 Յունուար, 1961-ին: 1980-ին աւարտած է Երեւանի «Փ. Թերլեմեզեան»ի անուան ուսումնարանը: 1985-ին աւարտած է Երեւանի «Խ. Աբովեան»ի անուան հիմնարկը: 1985-1988 թթ. Դասաւանդած է Կերպարուեստ Իջեւանի Սեւ Քար գիւղը: 1988-1992 թթ աշխատած է Գիւմրիի Առասպելի դպրաթատրոնին մէջ որպէս գլխաւոր նկարիչ: 1993-2015 աշխատած է Հալէպ, Սուրիա դասաւանդելով ՀԲԸՄ Հալէպի «Մ. Սարեան» անուան ակադեմիային մէջ:

## 22 տարիներու աշխատութիւնը Հալէպի մէջ
Հրազդան Թոքմաճեան մասնագիտութեամբ նկարիչ է եւ որպէս այդպիսին 1993-ին հրաւիրուեցաւ Հալէպի ՀԲԸՄիութեան կողմէ որպէս դասատու «Մարտիրոս Սարեան» ակադեմիայի: Քանի մը տարիով Հալէպ եկած Հրազդանը մնաց ամբողջ 22 տարի. սիրեց Հալէպն ու Հալէպցին՝ Հալէպահայը եւ իրեն համար պարարտ հող գտաւ իր երկրորդ նախասիրութեան յագուրդ տուող, որն էՙ ազգագրութիւնը: Հրազդան սիրահարուեցաւ հայկական ասեղնագործութեան, որոնցմէ բաւական առատ օրինակներ կային հայ ընտանիքներու մօտ, ոչ միայն Երկրէն բերուած, այլեւ ժառանգուած հունարովՙ Հալէպի մէջ աշխատցուած:

Հրազդան այցելեց տուները, լուսանկարեց ձեռագործներն ու անզուգական ֆոնտ մը կազմեց, որուն արդիւնքը եղան վերոյիշեալ երեք կոթողային գիրքերը: Իսկ ահա այսօր, ուրիշ ազգային-ազգագրական հարստութիւն մըՙ Հայկական պղնձագործութիւնը:

22 տարուան նուիրումով Հրազդան Թոքմաճեան դարձաւ Հալէպի հայութեան զաւակներէն մին, որ նուիրուածութեամբ եւ մեծ հոգատարութեամբ հաւաքեց, ուսումանասիրեց, գրեց եւ ներկայացուց Հալէպի հայ արհեստագործներու աւանդն ու գործերը:

## Հրազդան Թոքմաճեանի Հրատարակութիւնները՝ ազգագրական պատկերագիրքեր
* 2010-ին «**Մարաշի Ասեղնագործութիւն**» պատկերագիրքը (Մարաշի Հայրենակցական Միութիւն, Հալէպ)
* 2014-ին «**Ուրֆայի Ասեղնագործութիւն** – Ա. հատոր» պատկերագիրքը (Բերիոյ Հայոց Թեմ, Հալէպ)
* 2015-ին «**Այնթապի Ասեղնագործութիւն**» պատկերագիրքը (Կրթասիրաց Մշակութային Միութիւն, Հալէպ)
* Օգոստոս 2016-ին «**Գալեմքեարեաններ, Այնթապ – Դամասկոս- Հալէպ**» պատկերագիրքը (Բերիոյ Հայոց Թեմ, Հալէպ), որ նուիրուած է մետաղի գեղարուեստական մշակման վարպետ Գալէմքեարեան գերդաստանին (Այնթէպ-Դամասկոս-Հալէպ)։
* Մայիս 2017-ին «**Անապատի Տխուր Մեղեդին, Պետուին Հայերը Նուրհան Պալեանի լուսանկարներով**» պատկերագիրքը (ՀԲԸՄ), որ նուիրուած է Մեծ Եղեռնի 100-րդ տարելիցին, ինչպէս նաեւ Հայոց ցեղասպանութեան 1.5 միլիոն սրբադասուած նահատակներու եւ անյիշատակ ու անշիրիմ մնացած հազարաւոր Այնթապցիներու պայծառ յիշատակին։ Գեղատիպ, 300 էջանի Երկլեզու (հայերէն, անգլերէն) ներածական բաժինով ծաւալուն այս գիրքը հրատարակուած է Բերիոյ Հայոց թեմին կողմէ՝ Գիրքը պատրաստուած է Հալէպ, հրատարակուած՝ Երեւան։ Գիրքը հրատարակուած է Միմի եւ Արմէն Յարութիւնեաններու մեկենասութեամբ

«**Անապատի տխուր մեղեդին**. պետուին հայերը Նուրհան Պալեանի լուսանկարներում» պատկերագիրքը հրատարակութիւնը պատրաստած է Հրազդան Թոքմաճեանը, ի մի բերելով Հալէպահայ յայտնի լուսանկարիչ **Նուրհան Պալեան**ի նկարները, որոնք կը ներկայացնեն ցեղասպանութիւնէն յետոյ արաբացած, պետուիններու մօտ ապաստան գտած հայերուն կեանքն ու կենցաղը, ինչպէս նաեւ Տէր-Զօրն ու անոր շրջակայքը ներկայացնող լուսանկարներ:

## Պատկերագիրքերու շնորհանդէսներ
19 Հոկտեմբեր, 2016-ին Հայաստանի Հանրապետութեան սփիւռքի նախարարութեան նախաձեռնութեամբ Հայաստանի ազգային պատկերասրահին մէջ տեղի ունեցաւ գեղանկարիչ, ազգագրագէտ Հրազդան Թոքմաճեանի` «**Գալէմքեարեաններ. Այնթէպ, Դամասկոս, Հալէպ**» պատկերագիրքի շնորհահանդէսը:

Ձեռնարկին ներկայ էին Հայաստանի Հանրապետութեան սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեան, հասարակական գործիչներ եւ մտաւորականներ:

10 Յունիս, 2015-ին, մա­տե­նա­դա­րա­նի եր­դի­քին տակ «**Այն­թա­պի ա­սեղ­նա­գոր­ծու­թիւ­նը**» գիր­քին շնոր­հան­դէ­սը կազ­մա­կեր­պուե­ցաւ Հա­յաս­տա­նի Ա­ռա­ջին տի­կին Ռի­թա Սարգ­սեա­նի բարձր հո­վա­նա­ւո­րու­թեան ներ­քեւ։ Ներ­կայ գտնուե­ցաւ Հա­յաս­տա­նի Սփիւռ­քի նա­խա­րար Հրա­նուշ Յա­կո­բեան։
Գի­նե­ձօ­նին ներ­կայ էր նաեւ հե­ղի­նա­կը՝Հրազդան Թոքմաճեան, Դա­մաս­կո­սի մօտ Հա­յաս­տա­նի դես­պան Լե­ւոն Սարգ­սեան, «Փիւ­նիկ» հիմ­նար­կի նա­խա­գահ Գաբ­րիէլ Չէմ­պէր­ճեան, Տ. Մար­կոս Եպսկ. Ժամ­կո­չեան եւ այլ բազ­մա­թիւ հիւ­րեր։

## Ցուցահանդէսներ

1993-2015 թթ. Հրազդան Թոքմաճեան ունեցած է անհատական ցուցահանդէսներ՝ Հալէպ, Պէյրութ, Երեւան եւ Գիւմրի մէջ:

## Հայաստանի Նկարիչներու Միութեան անդամ

1988-էն իվեր Հրազդան Թոքմաճեան Հայաստանի նկարիչների Միութեան անդամ է:

## Ծանօթագրութիւններ

## Աղբիւրներ

* Երեւանի Մէջ Լոյս Տեսաւ Արուեստագէտ Հրազդան Թոքմաճեանի Գալէմքեարեան Գերդաստանին Նուիրուած «Գալէմքեարեաններ» Գիրքը
* [Հրազդան Թոքմաճեան . «Ես միտքով եւ սիրտով կապուած եմ Սուրիոյ հետ եւ կը կարծեմ, սուրիահայերու համար, դեռ շատ բան ունիմ ընելիք» (Լուսանկարներ)](http://www.arevelk.am/am/content/6/132/%D5%80%D6%80%D5%A1%D5%A6%D5%A4%D5%A1%D5%B6-%D4%B9%D5%B8%D6%84%D5%B4%D5%A1%D5%B3%D5%A5%D5%A1%D5%B6-.-%C2%AB%D4%B5%D5%BD-%D5%B4%D5%AB%D5%BF%D6%84%D5%B8%D5%BE-%D5%A5%D6%82-%D5%BD%D5%AB%D6%80%D5%BF%D5%B8%D5%BE-%D5%AF%D5%A1%D5%BA%D5%B8%D6%82%D5%A1%D5%AE-%D5%A5%D5%B4-%D5%8D%D5%B8%D6%82%D6%80%D5%AB%D5%B8%D5%B5-%D5%B0%D5%A5%D5%BF-%D5%A5%D6%82-%D5%AF%D5%A8-%D5%AF%D5%A1%D6%80%D5%AE%D5%A5%D5%B4,-%D5%BD%D5%B8%D6%82%D6%80%D5%AB%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%B5%D5%A5%D6%80%D5%B8%D6%82-%D5%B0%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D6%80,-%D5%A4%D5%A5%D5%BC-%D5%B7%D5%A1%D5%BF-%D5%A2%D5%A1%D5%B6-%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%AB%D5%B4-%D5%A8%D5%B6%D5%A5%D5%AC%D5%AB%D6%84%C2%BB-(%D4%BC%D5%B8%D6%82%D5%BD%D5%A1%D5%B6%D5%AF%D5%A1%D6%80%D5%B6%D5%A5%D6%80).html) 
* ԵՐԵՒԱՆԻ ՄԷՋ ՏԵՂԻ ՈՒՆԵՑԱՒ ՆԿԱՐԻՉ ՀՐԱԶԴԱՆ ԹՈՔՄԱՃԵԱՆԻ՝ ԱՅՆԹԱՊԻ ԱՍՏԵՂՆԱԳՆՈՐԾՈՒԹԵԱՆ ՁՕՆՈՒԱԾ ԳՐՔԻՆ ՇՆՈՐՀԱՆԴԷՍԸ
* Ստացուած Գիրքեր. Գալէմքեարեաններ – Այնթապ, Դամասկոս, Հալէպ (Հեղինակ-Կազմող` Հրազդան Թոքմաճեան)
* Պղնձագործութեան վարպետներու 200-ամեայ պատմութիւնը ԳԱԼԷՄՔԵԱՐԵԱՆՆԵՐԸ
* ԼՈՒՅՍ ԵՆ ՏԵՍԵԼ «ՅՈՒՇԱՄԱՏԵԱՆ ԻՐԱՔԻ Հ.Բ.Ը.Մ.Ի» ԵՒ «ԱՆԱՊԱՏԻ ՏԽՈՒՐ ՄԵՂԵԴԻՆ. ԲԵԴՎԻՆ ՀԱՅԵՐԸ ՆՈՒՐՀԱՆ ՊԱԼԵԱՆԻ ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՆԵՐՈՒՄ» ԳՐՔԵՐԸ
* The Kalemkiarians 2016 by Hrazdan Tokmajyan
* Needllework2014 by Haykouhi Mouradian and Hrazdan Tokmajyan
* ԳԵՂԱՆԿԱՐԻՉ ՀՐԱԶԴԱՆ ԹՈՔՄԱՃԵԱՆԻ «ԳԱԼԷՄՔԵԱՐԵԱՆՆԵՐԸ» ԳԱԼԷՄՔԵԱՐԵԱՆՆԵՐԸ ¬ ԱՅՆԹԱՊ ¬ ԴԱՄԱՍԿՈՍ ¬ ՀԱԼԷՊ
* ԳԱԼԷՄՔԵԱՐԵԱՆՆԵՐԸ

Ստորոգութիւն:1961 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:18 Յունուարի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Հայ գեղանկարիչներ
Ստորոգութիւն:Հայ ազգագրագէտներ
Ստորոգութիւն:Գեղանկարիչներ այբբենական կարգով
Ստորոգութիւն:Կիւմրի ծնածներ