Տարօն Աճեմօղլու

**Տարօն Աճեմօղլու** (3 Սեպտեմբեր 1967, Կ. Պօլիս, Թուրքիա), հայկական ծագումով ամերիկացի տնտեսագէտ: 

Ամերիկեան «Ֆորէյն Փոլիսի» պարբերաթերթը զինք դասած է աշխարհի ամէնէն ազդեցիկ մտաւորականներու շարքին:

## Կենսագրութիւն
Ծնած է 1967-ին, Կ. Պօլիս։   

Զաւակն է Արամեան վարժարանի նախկին տնօրէնուհի՝ բանաստեղծ Իրմա Աճեմօղլուի եւ իրաւաբան Գէորգ Աճեմօղլուի։   

Նախնական կրթութիւնը Գատըգիւղի Արամեան-Ունճուեան վարժարանին մէջ ստանալէ ետք, 1986-ին աւարտած է Կալաթասարայի վարժարանը, որմէ ետք ուսումը շարունակած է Անգլիոյ «Եորք» համալսարանի տնտեսագիտութեան բաժինին մէջ, ուրկէ ալ 1989-ին ստացած է տնտեսագիտութեան Պսակաւոր արուեստի վկայական:   

1990-ին Լոնտոնի տնտեսագիտութեան համալսարանէն ստացած է Մագիստրոսի աստիճան`տնտեսագիտութեան եւ ուսողական տնտեսագիտութեան մէջ (London School of Economics (LSE)): 1992-ին արժանացած է տնտեսագիտութեան Դոկտորական աստիճանին: Նոյն համալսարանին մէջ դասաւանդած է 1992-1993 թուականներուն:  

1993-էն սկսեալ կը դասաւանդէ ԱՄՆ-ի Մասաչուսեցի համալսարանի ճարտարագիտական ուսումնարանին մէջ:

Ան 2015-ին գլխաւորած է տնտեսագիտական հետազօտութիւններու հրատարակութիւններով զբաղող «*RePEc*» (Research Papers in Economics) ակադեմական հարթակին կողմէ հրապարակուած տնտեսագէտներու վարկանշային ցանկը: 

2017-ին մեծ հռչակ շահած է Ճէյմս Ռապինսընի հետ  իր համահեղինակած «Ինչո՞ւ պետութիւններ կը ձախողին» խորագիրով գիրքին շնորհիւ:

Ան շրջանցելով բաւական նշանաւոր գիտնականներ, ինչպէս՝ «Հարուըրտ» համալսարանի տնտեսագէտ Անտրէյ Շլէյֆըրը , Շիքակոյի համալսարանի փրոֆէսօր, Նոպելեան Մրցանակի դափնեկիր Ճէյմս Հեքմանը () եւ «Հարուըրտ» համալսարանի փրոֆէսօր Ռապըրթ Պարօն, յառաջատար նկատուած է հարթակի անդամ հանդիսացող 2223 տնտեսագէտներու տրուած գնահատականներուն հիման վրայ:

## 2024-ին Նոպելեան մրցանակակիր
Տնտեսագիտութեան ոլորտին մէջ, 2024-ին Նոպելեան մրցանակակիրներ կը դառնան՝ Տարօն Աճեմօղլուն, Սայմըն Ճոնսընը եւ Ճէյմս Ռապինսընը:

Անոնք հեղինակաւոր մրցանակին արժանացած են իրենց այն հետազօտութեան համար, թէ ինչպէ՛ս «հաստատութիւնները կը ձեւաւորուին եւ կ'ազդեն բարեկեցութեան վրայ»:

Ըստ Սթոքհոլմի Շուէտի թագաւորական գիտութիւններու կաճառին յայտարարութեան, երեք տնտեսագէտներու միջեւ կը կիսուի 11 միլիոն քրոն (1,1 միլիոն տոլար) մրցանակը:

Աճեմօղլու Նոպէլեան մրցանակը շահած երկրորդ հայն է։ 2021-ին, բժշկագիտութեան բնագաւառին մէջ Նոպելեան մրցանակին արժանացած էր կենսաբան, նեարդաբան լիբանանահայ-ամերիկահայ Արտեմ Փաթափութեան։

## Աշխատութիւններ
* *«Ժամանակակից տնտեսագիտական յառաջիկայ աճի ներածութիւն», Փրինսթըն Համալսարանի հրատարակչութիւն, 2009 (Introduction to Modern Economic Growth* forthcoming, Princeton University Press, 2009):
* *«Բռնապետութեան եւ ժողովրդավարութեան տնտեսագիտական ծագումը»* Ճէյմս Ռապինսընի համահեղինակութեամբ, Քեմպրիճ Համալսարանի հրատարակչութիւն, 2006 (*Economic Origins of Dictatorship and Democracy*, Cambridge University Press, 2006):
* *«Աճի տեսութեան վերջին զարգացումները»*, Էտուըրտ Էլկար հրատարակչութիւն, 2004 (*Recent Developments in Growth Theory,* Edward Elgar Publishing, 2004):
* «Հաստատութիւնները իբրեւ հիմնական պատճառներ՝ երկարաժամկէտ աճի», Սայմըն Ճոնսընի եւ Ճէյմս Ռապինսընի համահեղինակութեամբ, Տնտեսագիտական աճի ձեռնարկին մէջ, 2005 (Institutions as the Fundamental Cause of Long-Run Growth, joint with Simon Johnson and James A. Robinson, in Handbook of Economic Growth, 2005):
* «Բաժանման հաստատութիւններ», Սայմըն Ճոնսընի համահեղինակութեամբ, Քաղաքական տնտեսագիտութեան հանդէս, 2005 (Unbundling Institutions, joint with Simon Johnson, Journal of Political Economy, 2005):
* «Սահմանադրութիւններ, քաղաքականութիւն եւ տնտեսագիտութիւն, վերանայման ակնարկ՝ Փերսոնի եւ Թապելինիի «Սահմանադրութեան տնտեսագիտական հետեւանքները» գործին, տնտեսագիտական գրականութեան ամսագիր, 2005 (Constitutions, Politics and Economics; A Review Essay on Persson and Tabellini's "The Economic Effects of Constitutions", Journal of Economic Literature, 2005:
* «Եւրոպայի վերելքը, Ատլանտեան Առեւտուր, Էական փոփոխութիւն եւ աճ», Սայմըն Ճոնսընի համահեղինակութեամբ. Ամերիկեան տնտեսագիտական պարբերաթերթ, Յունիս 2005 (The Rise of Europe։ Atlantic Trade, Institutional Change and Growth* (with Simon Johnson), American Economic Review, June 2005):*

* *«Սահմանին հեռաւորութիւնը, ընտրութիւն եւ տնտեսական աճ»,* Տարօն Աճեմօղլու, Ֆիլիփ Աղիոն եւ Ֆապրիզիօ Զիլիպոթի, Դեկտեմբեր, 2004, Եւրոպական տնտեսագիտական ընկերութեան ամսագիր: (*Distance to Frontier, Selection, and Economic Growth,* Daron Acemoglu, Philippe Aghion and Fabrizio Zilibotti, December 2004, Journal of the European Economic Association):

* *Կրթութենէն մինչեւ ժողովրդավարութի՞ւն,* Տարօն Աճեմօղլու, Սայմըն Ճոնսըն, Ճէյմս Ռապինսըն եւ Փիեռ Եարետ, Դեկտեմբեր, 2004, Ամերիկեան տնտեսագիտական գրախօսականներ եւ ատենագրութիւններ (*From Education to Democracy?* Daron Acemoglu, Simon Johnson, James A. Robinson and Pierre Yared, December 2004, American Economic Review Papers and Proceedings):

* *«Ինչո՞ւ ոչ քաղաքական "Coase Theorem"», ընկերային հակամարտութիւն, պարտաւորութիւն եւ քաղաքականութիւն, Տարօն Աճեմօղլու, Դեկտեմբեր 2004, Համեմատական ​​տնտեսագիտութեան հանդէս (Why Not a Political Coase Theorem? Social Conflict, Commitment and Politics,* Daron Acemoglu, December 2004, Journal of the Comparative Economic):

* *«Շուկային չափը նորարարութեան մէջ», Տեսութիւն եւ ապացոյցներ դեղագործութեան մէջ, Տարօն Աճեմօղլու եւ Ճօշուա Լին, Օգոստոս 2004, տնտեսագիտութեան եռամսեայ պարբերաթերթ (Market Size in Innovation։ Theory and Evidence from the Pharmaceutical Industry,* Daron Acemoglu and Joshua Linn, August 2004, Quarterly Journal of Economics):

* *«Կիները, պատերազմը եւ աշխատավարձերը», կիներու աշխատուժի առաջարկին ազդեցութիւնը շուկայի արդիւնքներուն  վրայ, Տարօն Աճեմօղլու, Տէյվիտ Հ. Օթըր եւ Տէյվիտ  Լայլ, Յունիս 2004, Քաղաքական տնտեսագիտութեան հանդէս, հատոր 112, 497-551 (Women, War and Wages։ the Effect of Female Labor Supply on Labor Market Outcomes,* Daron Acemoglu, David H. Author and David Lyle, June 2004, Journal of Political Economics, vol. 112, 497-551):

* *«Գողականութիւն եւ բաժանում եւ օրէնք», Անձնական կառավարման ձեւ, Տարօն Աճեմօղլու, Ճէյմս Ռապինսըն եւ Թիէրի Վերտիէ, Ապրիլ 2004, Եւրոպական տնտեսագիտական ընկերութեան  ամսագիր (Kleptocracy and Divide-and-Rule։ A Model of Personal Rule,* Daron Acemoglu, James A. Robinson and Thierry Verdier, April 2004, Journal of the European Economic Association).

* *«Անլար ցանցերու մէջ աղբիւրներու բաշխման լուսանցքային օգտուողին սկզբունքը», Տարօն Աճեմօղլու, Ասուման Ե. Օզտաղլար եւ Ռ. Սրիքանթ, 2004, ատենագրութիւն 43-րդ Այ ԻԻԻ, Որոշում եւ վերահսկողութիւն նիւթով համաժողով (The Marginal User Principle for Resource Allocation in Wireless Networks,* Daron Acemoglu, Asuman E. Ozdaglar and R. Srikant, 2004,  of the 43rd IEEE Conference on Decision and Control):

* *«Աշխատանքի եւ դրամագլխու յաւելման գիտարուեստական փոփոխութիւն», Տարօն Աճեմօղլու, Մարտ 2003, Եւրոպական տնտեսագիտութեան ընկերութեան ամսագիր, հատոր 1, էջ 1-37 (Labor- and Capital-Augmenting Change,* Daron Acemoglu, March 2003, Journal of European Economic Association, volume 1, pp.1-37):

* *«Ճարտարութեան պարգեւի օրինակներ», Տարօն Աճեմօղլու, Ապրիլ 2003, տնտեսգիտական ընկերութեան  ամսագիր, Ապրիլ 2003, Հատոր 70, էջ 199-230 (Patterns of Skill Premia,* Daron Acemoglu April 2003, Review of Economic Studies, volume 70, pp.199-230).
* *«Միջերկրական անհաւասարութեան միտումներ», Տարօն Աճեմօղլու,* Փետրուար 2003, Տնտեսագիտական ամսագիր, հատոր 113, էջ 121-149 (*Cross-Country Inequality Trends,* Daron Acemoglu, February 2003, Economic Journal, volume 113, pp 121-149):
* *«Հիւանդութիւնը եւ զարգացումը պատմական տեսանկիւնէն», Տարօն Աճեմօղլու, Սայմըն Ճոնսըն եւ Ճէյմս Ռապինսըն, 2003 Եւրոպական տնտեսագիտական ընկերութեան  ամսագիր (Disease and Development in Historical Perspective,* Daron Acemoglu, Simon Johnson and James Robinson, 2003, Journal of the European Economic Association.

* *«Ափրիկեան յաջողութեան պատմութիւն» Պոթսուանա, Տարօն Աճեմօղլու, Սայմըն Ճոնսըն եւ Ճէյմս Ռապինսըն, 2003, Հրատարակուած է «Բարգաւաճման փնտռտուքներ»ուն մէջ, Տնտեսական աճի վերլուծական պատմութիւն, խմբագրուած Տէնի Ռոտրիքի կողմէ, Փրինսթըն համալսարանի հրատարակչատուն (An African Success Story։ Botswana,* Daron Acemoglu, Simon Johnson and James Robinson, 2003, Published in In Search of Prosperity: Analytical Narrative on Economic Growth, edited by Dani Rodrik, Princeton University Press:

* *«Գործօններու գիները եւ գիտարուեստական փոփոխութիւն», յառաջացած նորամուծութիւններէն մինչեւ վերջին բանավէճեր, Տարօն Աճեմօղլու, Հրատարակուած է Գիտելիք, տեղեկատուութիւն եւ ակնկալիքներ ժամանակակից տնտեսագիտութեան մէջ, ի պատիւ Էտմընտ Ֆելփսի, խմբագրուած է Ֆիլիփ Աղիոնի կողմէ, Փրինսթըն համալսարանի հրատարակչատուն (Factor Prices and Technical Change։ from Induced Innovations to Recent Debates,* Daron Acemoglu, Published in Knowledge, Information and Expectations in Modern Macroeconomics: In Honor of Edmund Phelps, edited by Philippe Aghion et al., Princeton University Press, 2003):

* *«Աշխատանքի շուկան եւ միացեալ կառուցուածքը», Տարօն Աճեմօղլու, Էնտրու Նիւմէն, Դեկտեմբեր 2002, Եւրոպական տնտեսագիտութեան ընկերութեան ամսագիր, հատոր 46, էջ 1733-1756 (The Labor Market and Corporate Structure,* Daron Acemoglu and Andrew Newman, December 2002, European Economic Review, volume 46, pp.1733-1756):

* *«Էական փոփոխութիւններ», տնտեսագիտական ախտանիշներ՝ Անկայունութիւն, ճգնաժամ եւ աճ, Տարօն Աճեմօղլու, Սայմըն Ճոնսըն, Ճէյմս Ռապինսըն եւ Եունեանկ Թայքարօէն, Դրամավարկային տնտեսագիտութիւն ամսագիր, Յունուար 2003, հատոր 50, էջ 49-123 (Institutional Causes, Macroeconomic Symptoms։ Volatility, Crises and Growth,* Daron Acemoglu, Simon Johnson, James Robinson and Yunyong Thaicharoen January 2003, Journal of Monetary Economics, volume 50, pp.49-123):

* *«Ուղղորդուած գիտարուեստական փոփոխութիւն», Տարօն Աճեմօղլու, Հոկտեմբեր 2002, Տնտեսագիտական ​​ուսումնասիրութիւններու ակնարկ, հատոր 69, էջ 781- 810 (Directed Technical Change,* Daron Acemoglu, October 2002, Review of Economic Studies, volume 69. pp.781-810):

* *«Ճակատագիրի հակադարձութիւն», Աշխարհագրութիւնը եւ հիմնարկները ժամանակակից համաշխարհային եկամուտի բաշխման գործին մէջ, Տարօն Աճեմօղլու, Սայմըն Ճոնսըն եւ Ճէյմս Ռապինսըն, Նոյեմբեր 2002, տնտեսագիտութեան եռամսեայ հանդէս, հատոր 117, էջ 1231-1294 (Reversal of Fortune։ Geography and Institutions in the Making of the Modern World Income Distribution,* Daron Acemoglu, Simon Johnson and James Robinson, November 2002, Quarterly Journal of Economics, volume 117, pp.1231-1294):

* *«Համաշխարհային եկամուտի բաշխում» Տարօն Աճեմօղլու եւ Հոմ Վենթուրա, Մայիս 2002, Տնտեսագիտութեան եռամսեայ ամսագիր, հատոր 117, էջ 659-694 (The World Income Distribution,* Daron Acemoglu and Jaume Ventura, May 2002, Quarterly Journal of Economics, volume 117, pp 659-694):

* *«Գիտարուեստական փոփոխութիւն, անհաւասարութիւն, աշխատանքի շուկայ», Տարօն Աճեմօղլու, Մարտ 2002, Տնտեսագիտական գրականութեան ամսագիր, հատոր 40, էջ 7-72 (Inequality, and The Labor Market,* Daron Acemoglu, March 2002, Journal of Economic Literature, volume 40, pp.7-72):

* *«Համեմատական ​​զարգացման գաղութային ծագումը», փորձառական հետազօտութիւն, Տարօն Աճեմօղլու, Ճէյմս Ռապինսըն եւ Սայմըն Ճոնսըն, Դեկտեմբեր 2001, Ամերիկեան տնտեսագիտական ամսագիր, հատոր 91, էջ 1369-1401 (The Colonial Origins of Comparative Development։ An Empirical Investigation,* Daron Acemoglu, James A. Robinson and Simon Johnson, December 2001, American Economic Review, volume 91, pp.1369-1401):

* *«Ապարդիւն վերաբաշխում», Տարօն Աճեմօղլու, Ճէյմս Ռապինսըն, Սեպտեմբեր 2001, Ամերիկեան քաղաքական գիտութիւններու ամսագիր, հատոր 95, էջ 649-661 (Inefficient Redistribution,* Daron Acemoglu and James A. Robinson, September 2001, American Political Science Review, volume 95, pp.649-661):

* *«Քաղաքական անցումներու տեսութիւն», Տարօն Աճեմօղլու, Ճէյմս Ռապինսըն, Սեպտեմբեր 2001, Ամերիկեան տնտեսագիտական ամսագիր, հատոր 91, էջ 938-963 (A Theory of Political Transitions,* Daron Acemoglu and James A. Robinson, September 2001, American Economic Review, volume 91, pp 938-963):

* *«Աշխատանքի անվտանգութեան հետեւանքները՞», Հաշմանդամութիւն ունեցող ամերիկացիներու պարագան, Տարօն Աճեմօղլու, Ճօշուա Էնկրիսթ, Հոկտեմբեր, 2001, Ամերիկեան տնտեսական ամսագիր, հատոր 109, էջ 915-957 (Consequences of Employment Protection? The Case of the Americans with Disabilities Act,* Daron Acemoglu and Joshua Angrist, October 2001, *Journal of Political Economy*, volume 109, pp 915-957):

* *«Բաժանում», գիտարուեստական։ փոփոխութիւն եւ անհաւասարութիւն, Տարօն Աճեմօղլու, Ֆիլիփ Աղիոն եւ Ճիանլուքա Վիոլանթ, 2001,* Քարնեկի-Ռոչեսթըրի համագումարի շարք՝ հանրային քաղաքականութեան շուրջ (*Deunionization,Technical Change, and Inequality,* Daron Acemoglu, Philippe Aghion and Gianluca Violente, 2001, Carnegie-Rochester Conference Series on Public Policy):

* *«Վարկային շուկայի անկատարութիւններ եւ յարատեւ անգործութիւն» Credit Market Imperfections and Persistent Unemployment,* *Տարօն Աճեմօղլու,* Ապրիլ 2001, Եւրոպական տնտեսագիտական ամսագիր, ուսումնասիրութիւններ եւ գործարկումներ, *հատոր 45 (*Daron Acemoglu, April 2001, European Economic Review, Papers and Proceedings, volume 45):
* *«Աշխատավարձի կառուցուածքի փոփոխութիւններ», Ընտանեկան եկամուտ եւ մանուկներու կրթութիւն, Տարօն Աճեմօղլու եւ Ճոն Սթեֆըն Փիսք, Ապրիլ 2001, Եւրոպական տնտեսագիտական ամսագիր, ուսումնասիրութիւններ եւ գործարկումներ, հատոր 45, էջ 890-904 (Changes in the Wage Structure, Family Income, and Children's Education,* Daron Acemoglu and Jorn-Steffen Pischke, April 2001, European Economic Review, Papers and Proceedings, volume 45, pp.890-904):
* *Արտադրողականութեան տարբերութիւններ, Տարօն Աճեմօղլու եւ Ֆապրիզիօ Զիլիպոթի, Մայիս 2001, Տնտեսագիտական եռամսեայ ամսագիր, հատոր 116, էջ 563-606 (Productivity Differences,* Daron Acemoglu and Fabrizio Zilibotti, May 2001, Quarterly Journal of Economics, volume 116, pp.563-606):
* *«Լաւ աշխատանք՝ ընդդէմ վատ աշխատանքի», Տարօն Աճեմօղլու, Յունուար 2001, Աշխատանքի տնտեսագիտութեան ամսագիր, հատոր 19, էջ 1-22 (Good Jobs versus Bad Jobs,* Daron Acemoglu, January 2001, Journal of Labor Economics, volume 19, pp.1-22):
* *«Աշխատավարձի եւ արուեստագիտութեան սփռումը», Տարօն Աճեմօղլու եւ Ռոպըրթ Շայմըր, Հոկտեմբեր 2000, Տնտեսագիտական ​​ուսումնասիրութիւններու ամսագիր, հատոր 67, էջ 585-608 (Wage and Technology Dispersion,* Daron Acemoglu and Robert Shimer October 2000, Review of Economic Studies, volume 67, pp.585-608):
* *«Ինչո՞ւ արեւմուտքը ազատութիւնը կ'երկարաձգէ՞», ժողովրդավարութիւն, անհաւասարութիւն եւ աճ՝ պատմական հեռանկարի մէջ», Տարօն Աճեմօղլու, Ճէյմս Ռապինսըն, Նոյեմբեր 2000, տնտեսագիտութեան եռամեայ ամսագիր, հատոր 115, էջ 1167-1199 (Why Did the West Extend the Franchise? Democracy, Inequality, and Growth in Historical Perspective,* Daron Acemoglu and James A. Robinson, November 2000, Quarterly Journal of Economics, volume 115, pp.1167-1199):
* *«Քաղաքական գետնի վրայ պարտուողները՝ իբրեւ տնտեսական զարգացման խոչընդոտ», Տարօն Աճեմօղլու, Ճէյմս Ռապինսըն, Մայիս 2000, Ամերիկեան տնտեսագիտական ամսագիր, ուսումնասիրութիւններ եւ գործարկումներ, հատոր 90, էջ 126-130 (Political Losers As a Barrier to Economic Development,* Daron Acemoglu and James A. Robinson, May 2000, American Economic Review, Papers and Proceedings, volume 90, pp.126-130):

* *«Որքա՞ն մեծ են մարդկային դրամագլխու արտաքին գործօնները»,Պարտադիր ուսման օրէնքներէ ապացոյցներ, Տարօն Աճեմօղլու, Ճոշուա Էնկրիսթ, 2000, Էն Պի Ի ԱՌ, էջ 9-59 (How Large Are Human Capital Externalities? Evidence from Compulsory Schooling Laws,* Daron Acemoglu and Joshua Angrist, 2000, NBER Macroannual, pp.9-59) 

* *«Շուկայի ձախողութեան եւ կաշառակերութեան ընտրութիւնը», Տարօն Աճեմօղլու եւ Թիէրի Վերտիէ, Մարտ 2000, Ամերիկեան տնտեսագիտական ամսագիր, ուսումնասիրութիւններ եւ գործարկումներ, հատոր 90, էջ 194-211 (The Choice Between Market Failures and Corruption,* Daron Acemoglu and Thierry Verdier, March 2000, American Economic Review Papers and Proceedings, volume 90, pp.194-211):

* *«Արտադրողականութեան եկամուտներ՝ անգործութեան ապահովագրութենէն», Տարօն Աճեմօղլու եւ Ռոպըրթ Շիմըր, Յունիս 2000, Եւրոպական տնտեսագիտական ամսագիր, հատոր 44, էջ 1195- 1224 (Productivity Gains from Unemployment Insurance,* Daron Acemoglu and Robert Shimer, June 2000, European Economic Review, volume 44, pp.1195-1224):

* *«Ժողովրդավարացում կամ ճնշո՞ւմ», Տարօն Աճեմօղլու եւ Ճէյմս Ռապինսըն, Ապրիլ 2000, Եւրոպական տնտեսագիտական ամսագիր, ուսումնասիրութիւններ եւ գործարկումներ, հատոր 44, էջ 683-693 (Democratization or Repression?* Daron Acemoglu and James A. Robinson, April 2000, European Economic Review, Papers and Proceedings, vol 44, 683-693):

* *«Վերապատրաստման եւ վերապատրաստման արդիւնքներու հաստատագիր», Տարօն Աճեմօղլու եւ Ճոն Սթեֆըն Փիսք, Ապրիլ 2000, Եւրոպական տնտեսագիտական ամսագիր, ուսումնասիրութիւններ եւ գործարկումներ, հատոր 44, էջ 917-927 (Certification of Training and Training Outcomes,* Daron Acemoglu and Jorn-Steffen Pischke, April 2000, European Economic Review, Papers and Proceedings, vol 44, 917-927): 

* *«Անգործութեան եւ աշխատավարձի անհաւասարութեան փոփոխութիւններ», Այլընտրանքային տեսութիւն եւ որոշ ապացոյցներ, Դեկտեմբեր 1999, Ամերիկեան տնտեսագիտական ամսագիր, հատոր 89, էջ 1259-1278 (Changes in Unemployment and Wage Inequality։ An Alternative Theory and Some Evidence,* Daron Acemoglu, December 1999, American Economic Review, volume 89, pp.1259-1278): 

* *«Անգործութեան արդիւնաւէտ ապահովագրութիւն», Տարօն Աճեմօղլու եւ Ռոպըրթ Շիմըր, Հոկտեմբեր 1999, Քաղաքական տնտեսութեան հանդէս, հատոր 107, էջ 893-928 (Efficient Unemployment Insurance,* Daron Acemoglu and Robert Shimer, October 1999, Journal of Political Economy, volume 107, pp.893-928): 

* *«Խափանումներ եւ արդիւնաւէտութիւն որոնողական բախումներու հետ», Տարօն Աճեմօղլու եւ Ռոպըրթ Շիմըր, Նոյեմբեր 1999, Միջազգային տնտեսագիտական ամսագիր, հատոր 40, էջ 827-850 (Holdups and Efficiency with Search Frictions,* Daron Acemoglu and Robert Shimer, November 1999, International Economic Review, volume 40, pp.827-850):

* *«Աշխատավարձի կառուցուածքը եւ ներդրումները՝ ընդհանուր վարժողական աշխատանքներու մէջ», Տարօն Աճեմօղլու եւ Ճոն Սթեֆըն Փիսք, Յունիս 1999, Քաղաքական տնտեսութեան հանդէս, հատոր 107, էջ 539-572 (The Structure of Wages and Investment in General Training,* Daron Acemoglu and Jorn-Steffen Pischke, June 1999, Journal of Political Economy, volume 107, pp.539-572):

* *«Տեղեկատուութեան կուտակումը զարգացման մէջ», Տարօն Աճեմօղլու եւ Ֆապրիզիօ Զիլիպոթի, Մարտ 199, Information Accumulation in Development,* Տնտեսական աճի ամսագիր, հատոր 4, էջ 5-38 (Daron Acemoglu and Fabrizio Zilibotti, March 1999, Journal of Economic Growth, volume 4, pp.5-38):

* *«Պեքըրէն անդին», ոչ կատարեալ շուկաներու մէջ վարժողական աշխատանքներ, Տարօն Աճեմօղլու եւ Ճոն Սթեֆըն Փիսք, Փետրուար 1999, Տնտեսագիտական ամսագիր, հատոր 109, էջ 112-142 (Beyond Becker։ Training in Imperfect Labor Markets,* Daron Acemoglu and Jorn-Steffen Pischke, February 1999, Economic Journal, volume 109, pp.112-142):

* *«Ինչո՞ւ նոր արուեստագիտութիւնը կ'ամբողջացնէ հմտութիւնները», Ուղղորդուած գիտարուեստական փոփոխութիւն եւ աշխատավարձի անհաւասարութիւն, Տարօն Աճեմօղլու, Նոյեմբեր 1998, Տնտեսագիտական եռամսեայ հանդէս, հատոր 113, էջ 1055- 1089 (Why Do New Technologies Complement Skills? Directed Technical Change and Wage Inequality,* Daron Acemoglu, November 1998, Quarterly Journal of Economics, volume 113, pp.1055-1089):

* *«Սեփականութեան իրաւունքներ», ապականութիւն եւ գումարներու սահմանում, ընդհանուր հաւասարակշռութեան մօտեցում, Տարօն Աճեմօղլու եւ Թիերի Վերտիէ, Սեպտեմբեր 1998, Տնտեսագիտական ամսագիր, հատոր 108, էջ 1381-1403 (Property Rights, Corruption and the Allocation of Talent։ A General Equilibrium Approach,* Daron Acemoglu and Thierry Verdier, September 1998, Economic Journal, volume 108, pp.1381-1403):

* *«Ինչո՞ւ վաճառատուները կը մարզուին», տեսութիւններ եւ ապացոյցներ», Տարօն Աճեմօղլու, Ճորն Սթեֆըն Փիսք, Փետրուար 1998, Տնտեսագիտութեան եռամեայ հանդէս, հատոր, 113, էջ 79-119 (Why Do Firms Train? Theory and Evidence,* Daron Acemoglu and Jorn-Steffen Pischke, February 1998, Quarterly Journal of Economics, volume 113, pp.79-119):

* *«Վարկային շուկայի անկատարութիւններ եւ հսկողութենէ սեփականութեան տարանջատում», Տարօն Աճեմօղլու, Փետրուար 1998, տնտեսագիտական տեսութիւններու հանդէս, հատոր 78, էջ 355-381 (Credit Market Imperfections and Separation of Ownership from Control,* Daron Acemoglu, February 1998, Journal of Economic Theory, volume 78, pp.355-381):

* *«Անհամաչափ առեւտուրի շրջաններ, Տեսութիւն եւ ժամանակային շարքի ապացոյցներ», Տարօն Աճեմօղլու եւ Էնտրիւ Սքոթ, Դեկտեմբեր 1997, Դրամավարկային տնտեսագիտութեան ամսագիր, հատոր 10, էջ 501-522 (Asymmetric Business Cycles։ Theory and Time Series Evidence,* Daron Acemoglu and Andrew Scott, December 1997, Journal of Monetary Economics, volume 40, pp.501-522):

* *«<nowiki/>[[Պրոմեթեւս|Պրոմեթեւսը]] բախտո՞վ ազատ էր», զանազանութիւնը եւ աճը, Տարօն Աճեմօղլու եւ Ֆապրիզիօ Զիլիպոթի, Օգոստոս 1997, քաղաքական տնտեսագիտութեան հանդէս, հատոր 105, էջ 709-751 (Was Prometheus Unbound by Chance? Risk, Diversification and Growth,* Daron Acemoglu and Fabrizio Zilibotti, August 1997, Journal of Political Economy, volume 105, pp.709-751):

* *«Ուսուցում եւ նորարարութիւն անկատար աշխատաշուկային մէջ», Տարօն Աճեմօղլու, Յուլիս 1997, Տնտեսագիտական ​​ուսումնասիրութիւններու ակնարկ, հատոր 64, էջ 445-464 (Training and Innovation in an Imperfect Labor Market,* Daron Acemoglu, July 1997, Review of Economic Studies, volume 64, pp.445-464):
* *«Համապատասխանութիւն, տարասեռութիւն եւ եկամուտի բաշխման եղափոխութիւն», Տարօն Աճեմօղլու, Մարտ 1997,  տնտեսական աճի ամսագիր, հատոր 2, էջ 61-92 (Matching, Heterogeneity and the Evolution of Income Distribution,* Daron Acemoglu March 1997, Journal of Economic Growth, volume 2, pp.61-92):
* *«Մարդկային ընկերութեան հմտութիւններու եւ գիտելիքներու կուտակումը կրնայ աւելի մեծ օգուտներու յանգեցնել», Տարօն Աճեմօղլու, Օգոստոս 1996, Տնտեսագիտութեան եռամսեայ լրագիր, հատոր 111, էջ 779-804 (A Microfoundation For Social Increasing Returns in Human Capital Accumulation,* Daron Acemoglu, August 1996, Quarterly Journal of Economics, volume 111, pp.779-804):
* *«Անհամաչափ տեղեկատուութիւն», Սակարկութիւններ եւ գործազրկութեան տատանումներ, Տարօն Աճեմօղլու, Նոյեմբեր 1995, Միջազգային տնտեսական տեսութիւն, հատոր 36, էջ 1003-1024 (Asymmetric Information, Bargaining and Unemployment Fluctuations,* Daron Acemoglu November 1995, International Economic Review, volume 36, pp.1003-1024):
* *«Պարգեւատրման կառուցուածքները եւ տաղանդներու բաշխումը», Տարօն Աճեմօղլու, Յունուար 1995, Եւրոպական տնտեսագիտութեան ընկերութեան ամսագիր, հատոր 39, էջ 17-33 (Reward Structures and Allocation of Talent,* Daron Acemoglu January 1995, European Economic Review, volume 39, pp.17-33):
* *«Ուղղահայեաց լրացնում եւ հեռաւորութիւն մինչեւ սահման», Տարօն Աճեմօղլու, Ֆիլիփ Աղիոն եւ Ֆապրիզիօ Զիլիպոթի, 2003, Եւրոպական տնտեսագիտութեան ընկերութեան ամսագիր (Vertical Integration and Distance to Frontier,* Daron Acemoglu, Philippe Aghion and Fabrizio Zilibotti, 2003, Journal of the European Economic Association):

## Պարգեւներ եւ մրցանակներ
* 1996-ին պարգեւատրուած է *տնտեսագիտութեան ամսագիրին* մէջ (Economic Journal) լաւագոյն հրապարակման համար
* 2004-ին ստացած է՝
# Շիքակոյի համալսարանի Շուլցի մրցանակ, 
# Շերուին Ռոսենի պարգեւ՝ աշխատանքի տնտեսագիտութեան բնագաւառին մէջ, ակնառու ներդրման համար,
* 2005-ին ստացած է Ճոն Պէյթս Քլարքի շքանշան,
* 2006-ին ընտրուած է Ամերիկայի արուեստներու եւ գիտութիւններու կաճառի անդամ,
* արժանացած է Գիտութեան թրքական կաճառի «Ընկերային գիտութիւններու ակադեմիական մրցանակ՝ 2006»-ին
* 2007-ին ստացած է Ճոն վան Նոյմանի պարգեւ:
* 2024-ին Տնտեսագիտութեան ոլորտին մէջ՝ Նոպելեան մրցանակակիր:

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Տնտեսագէտներ
Ստորոգութիւն:3 Սեպտեմբերի ծնունդներ