open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սահմանին

250px|right|thumb|Սահմանին:|link=Special:FilePath/Սահմանին.jpg
**Սահմանին**, հայկական հեռուստաշար մըն է, որ կը պատմէ հայ-Ազրպէյճանական սահմանին վրայ տեղի ունեցող իրադարձութիւններուն մասին: Հեռուստաշարը առաջին անգամ հրատարակուեցաւ 5 Դեկտեմբեր, 2015 թուականին, Շանթ TV-էն ու կը բաղկանայ 12 դրուագներէ: Սահմանին հեռուստաշարին արտադրողն է Ռոման Մուշեղեանը:

Հեռուստաշարին նկարահանումը տեղի ունեցած է Հայաստան, Ղարաբաղի մէջ:

## Դերասաններ
### Գլխաւոր դերասաններ
* Աշոտ Տէր-Մաթեոսեան
* Ռոզի Աւետիսովա
* Էտկար Իկիթեան
* Դաւիթ Աֆրիկեան
* 

### Ուրիշ դերասաններ
* Ռուտոլֆ Ղեւոնդեան
* Արտակ Այվազեան
* Արմէն Սողոյեան
* Սարգիս Գրիգորեան
* Սուրէն Թումասեան
* Գարիկ Չէփչեան
* Խաչիկ Ղազարեան
* Յովակ Գալոյեան
* Գնէլ Ուլիխանեան
* Սեպուհ Աբիկեան
* Իննա Խոճամիրեան
* Հայկ Մանուկեան
* Նարեկ Աղապապեան
* Կարէն Ճաղարեան
* Արմէն Սարգիսեան
*
*

## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին յղումներ

Ստորոգութիւն:Հեռուստաշարեր
Ստորոգութիւն:Հայկական հեռուստաշարեր
Գրիգոր Սահեան

**Գրիգոր Սահեան**, (), հայ բժիշկ, ազգային եւ հասարակական գործիչ։

## Կենսագրութիւն
Ծնած է մոտաւորապէս 1870 թուականին՝ Կոստանդնուպոլիս։ 1894 թ. աւարտած է Փարիզի համալսարանի բժշկական բաժինը։ 1896 - 1900 թուականներուն ապրած եւ որպէս բժիշկ աշխատած՝ Պուլկարիա։

1900 թուականին վերադարձած է Կ. Պոլիս։ Կ. Պոլսոյ մէջ հետապնդումներու ենթարկուելուն պատճառով՝ փախած է Օտեսա, ուրկէ ալ՝ Կովկաս, ապա՝ Մոսկուա։ 1902 թուականին տեղափոխուած եւ հաստատուած է Պուլկարիոյի Ռուսջուք քաղաքին մէջ։ Զբաղած է՝ դէպի երկիր, զէնք տեղափոխելու աշխատանքով։ 1906 թուականին եղած է Կ. Պոլսոյ՝ «Եըլ­տը­զի Պոմ­պա­յի» մահափորձի կազմակերպիչներէն մէկը։ 1919 թուականին, մասնակցած է Փարիզի Ազգային համագումարին։ Եղած է գերազանցապէս գաղափարապաշտ ու անձնուէր գործիչ։ Ունեցած է նաեւ ազգային-հասարակական աշխոյժ գործունեութիւն։ 1919 թուականին, եղած է Փարիզի Ազգային համագումարին մասնակցած պուլկարահայ գաղութի երկու պատգամաւորներէն մէկը։

Մահացած է 1921 թուականի Յունուար 27-ին, Ռուսջուք քաղաքին մէջ, արեան թունաւորումէ։

## Գրականութիւն
*Թէոդիկ, Անդարձ մեկնողք, Կ. Պոլիս, 1922։
*Գէորգեան Կարօ, Ամէնուն Տարեգիրքը, Պէյրութ, 1962։

## Աղբիւր
* Յարութիւն Մինասեան, Օսմանեան կայսրութիւնում եւ Թուրքիայի Հանրապետութիւնում բռնաճնշումների եւ ցեղասպանութեան ենթարկւած հայ բժիշկներ, Երեւան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։

Ստորոգութիւն:Հայ բժիշկներ
Ստորոգութիւն:Հայ հասարակական գործիչներ
Ստորոգութիւն:Հայ ազգային գործիչներ
Ստորոգութիւն:27 Յունուարի մահեր
Սամուէլ (անձնանուն)

**Սամուէլ**, աստուածաշնչային ծագումով հայկական տարածուած արական անձնանուն է: Կը սերէ Սամուէլ մարգարէէն, եբրայերէնէ թարգմանաբար կը նշանակի՝ «Աստուծոյ անունը»:
* Անուան լատինագիրը՝ 
* Անունէ կազմուած մականուն՝ **Սամուելեան**

## Անունը Կրողներ
* Սամուէլ Գասպարով (Самвел Гаспаров, ծն.1938, Թիփղիս) խորհրդային բելադրիչ
* Սամուէլ Շմաւոնեան (մ.1962, Հալէպ) բժիշկ
* Սամուէլ Սաֆարեան (1902, Շուշի-1969) ճարտարապետ

## Անուան Տարբերակները Այլ Լեզուներով
*  Սէմիւէլ Sam, Sammy
* եւրոպական լեզուներով՝ 
** գերմաներէն, լեհերէն, շուէտներէն, չեխերէն, նորվեկերէն, նորվեկերէն,  
*** Սամուէլ Ումթիթի  (Samuel Umtiti, ծն.1993), ֆրանսացի ֆութպոլիստ
**  
**  
** 
** ֆիններէն՝ Samuel, Samuli, Sami
*  
*  Շմուէլ
*  Սամուերու
*  Սամուէլ
*  Սամոիլ
* սլավոնական լեզուներով՝
**  Սամիյլոյ
*** մականուն՝ Самійленко Սամիյլէնքոյ
** 
*** մականուն՝ Самойлов

## Տե՛ս նաեւ՝
* Սամուէլ-Մուրատ Վարժարան
* Մանուէլ

## Ծանօթագրութիւններ
Սամուէլ (վէպ)

**«Սամուէլ»**, հայ գրող Րաֆիի պատմական վէպերէն։ Րաֆֆին «Սամուէլը» գրած է 1880-ական թուականներուն, աւարտած է 1886-ին։ Առաջին անգամ հրատարակուած է Թիֆլիսի «Մշակ» ամսագիրին մէջ։ «Սամուէլը» կը համարուի հայկական գրականութեան լաւագոյն կոթողներէն մէկը։

Նկարագրելով Հայաստանի ծանր վիճակը 4-րդ դարուն, Րաֆֆին կը ձգտէր նկարագրել Հայաստանը 19-րդ դարուն, երբ անիկա կը գտնուէր Թուրքիոյ եւ Ռուսաստանի տիրապետութեան տակ։ Ցարական իշխանութիւնը կ'այրէր հայկական գիրքերը, կը փակէր եկեղեցիները եւ կ'ոչնչացնէր լեզուն։ Րաֆֆին չէր կրնար լուռ նայիլ այդ բոլորին։ 

Վէպը ներառուած է հայկական ուսումնական ծրագիրին մէջ։ Ատոր հիմնական գաղափարներէն են հայրենասիրութիւնը եւ ազատագրական պայքարի կոչը։ Բոլոր հերոսները հայրենասիրութիւն կը խորհրդանշեն, նոյնիսկ կանայք, որոնք (Աշխէնը, Համազասպուհին, թագուհի Փառանձեմը) պատրաստ են իրենց արիւնը թափել յանուն հայրենիքի։

Գործողութիւնը տեղի կ'ունենայ 4-րդ դարու Հայաստանի մէջ, երբ պարսից արքայ Շապուհը գերի կը բռնէ Արշակ Բ.-ը եւ Հայաստանը կը մնայ անպաշտպան։ Մերուժան Արծրունին եւ Վահան Մամիկոնեանը կը դաւաճանեն հայրենիքը եւ կը սկսին ծառայել Շապուհին։ Վահան Մամիկոնեանի որդի Սամուէլը, իմանալով հօր դաւաճանութեան մասին, կ'որոշէ եղբօր՝ Մուշեղ Մամիկոնեանի հետ պաշտպանել Հայաստանը։ Սամուէլը կը սպաննէ իր հայրը հայրենիքը եւ կրօնքը դաւաճանելու համար։ Իսկ հայկական եկեղեցւոյ մէջ պարսկացած մօր արիւնով կը հանգցնէ վերջին պարսկական կրակը իր հայրենիքին մէջ։

Վէպին համար նիւթի ծառայած է Փաւստոս Բուզանդի եւ Մովսէս Խորենացիի «Հայոց պատմութիւնները»։ Վէպը բաղկացած է յառաջաբանէ, երեք գլուխներէ եւ փակագիծերու մէջ յաւելուածէ։

## Վէպին Գլուխները
**Առաջին Գիրք**
# Երկու Սուրհանդակներ
# Տարօնի առաւօտը
# Աղօտ միտք մը կը ծագի անոր մէջ
# Մայր եւ որդի
# Երկու եղբօր որդիներ
# Պատրուակ
# Որսորդութիւն
# Աշտիշատի վանքը
# Երեք երիտասարդ ուժեր
# Խորթ մայր
# Անյաջող դաւադրութիւն
# Հանգամանքները կը բարդանան
# Նոր տեղեկութիւններ
# Լեռնային իշխանուհին
# Ինքնակոչները
# Կնոջ խորհուրդը
# Պատանի Արտաւազդը

**Փակագիծերու մէջ յաւելուած**

# Բնութիւն, Նախարարութիւն, Թագաւոր
# Պետութիւն, Եկեղեցի, Հոգեւոր եւ մարմնական իշխանութիւն
# Եկեղեցականներու զանազան տարերքը

**Երկրորդ գիրք**

*Մէկը արեւմուտքը, միւսը- արեւելքը*
# Պատմոս
# Անյուշբերդ
*Ճանապարհները կը բաժնուին*
# Ռշտունի
# Արտոն
# Արտասուքի աղբիւր
# Համազասպուհի
# Սարսափելի գիշերուան առաւօտը
# Ուրացողը իւր տան շենքի վրայ
# Խայտ
# Շապուհը Զարեհաւանի աւերակներու մօտ
# Արտագերս
# Մուշեղ՝ «Խոտորնակին՝ խոտորնակ»
# Երկու չայրաց փոքրագոյնը
# Հայր մարդպետ

**Երրորդ գիրք**

# Արարատեան դաշտի առաւօտը
# Տարօրինակ ողջակեզ մը
# Զուիթա
# Արաքսի որոգայթները
# Մայրը
# Ողական ամրոցը

## Արտաքին Յղումներ
* Հատուածներ վէպէն

Ստորոգութիւն:Պատմական վէպեր
Ստորոգութիւն:1886 գիրքեր
Սամուէլ Ումթիթի

**Սամուէլ Ումթիթի** (, ), ֆրանսացի ֆութպոլիստ, պաշտպան: Ան ունի նաեւ Քամերունի քաղաքացիութիւն: Ումթիթին հանդէս կու գայ սպանական «ՖՍ Պարշէլոնա»յի եւ Ֆրանսայի ազգային հաւաքականիին հետ:

## Ակումբային կարիերա
### «Օլէմբիկ Լիոն»
Սամուէլ Ումթիթին ֆրանսական «Օլէմբիկ Լիոն»-ի ակադեմիայի սան է: խումբի կազմին մէջ ան իր դեբիւտը նշած է 2011 թուականին օգոստոս 16-ին` Չէմբյոնզ լիկի որակաւորման փուլի շրջաներուն կայացած «Ռուբին»ի դէմ խաղին: Լիկա 1-ի մէջ Սամուէլը իր դեբիւտը նշած է 2012 թուականին յունուար 14-ին` «Մոնպելիէ»ի դէմ խաղին: Ան մասնակցած է ամբողջ հանդիպմանը: Ան իր առաջին մրցաշրջանին խումբի կազմին մէջ մասնակցած է 18 հանդիպման:

խումբի կազմին մէջ իր առաջին կոլը Ումթիթին խփած է 2013 թուականի յունուար 12-ին` «տրոյ»ի- դէմ խաղին, որտեղ «օլիմպիկ-ը յաղթած է 2:1: 2012/13 մրցաշրջանին ան մասնակցած է 32 հանդիպման դառնալով 2 կոլի հեղինակ:

### Պարշէլոնա)
2016 թուականի յունիս 30-ին Ումթիթին տեղափոխուած է Սպանական «Պարշէլոնա»: Խումբը անոր համար վճարած է 25 միլիոն եւրոյ:

## Միջազգային Ասպարէզ
Ումթիթին հանդէս եկած է Ֆրանսայի U17 եւ U19 հաւաքականի կազմին մէջ։ Ան Ֆրանսայի երիտասարդական հաւաքականի կազմին մասնակցած է Աշխարհի երիտասարդական առաջնութեանը, որտեղ Ֆրանսայի հաւաքականը դարձած է չեմպիոն: Ան մասնակցած է առաջնութեան բոլոր հանդիպումներուն, բացառութեամբ Ուրուգուայի դէմ եզրափակիչ խաղին, քանի որ ան կարմիր քարտ ստացած էր կիսաեզրափակչ խաղին կայացած Ղանայի դէմ խաղին:

Ումտիտին Դիդիէ Դեշամի կողմից ընդգրկուել է Եւրոյ 2016-ին մասնակցող հաւաքականի կազմում, եւ մասնակցել է մէկ հանդիպման` փոխարինելով Ժերեմի Մատիոյյին:

## Վիճակագրութիւն
### Ակումբային

## Ձեռքբերումներ
### Ակումբային
* Ֆրանսայի գաւաթակիր - 2011/12

### Միջազգային
* Աշխարհի երիտասարդական առաջնութեան չեմպիոն - 2013

## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին յղումներ
* Վիճակագրութիւնը Լիգայ 1-ի պաշտօնական կայքում
* Էջը lequipe.fr կայքում
* Էջը espnfc.com կայքում
Ստորոգութիւն:Մարզիկներ
Սամուէլ-Մուրատ Վարժարան (Փարիզ)

**Սամուէլ-Մուրատ վարժարան**, **Մուրատեան վարժարան**, ամէնօրեայ դպրոց։ Վարժարանը որոշակի դեր կը կատարէ հայ-ֆրանսական մշակութային կապերու զարգացման գործին մէջ։ Սերտ կապի մէջ է Հայաստանի հետ։

## Հիմնադրումը
Հիմնադրուած է 1832 թուականին, Իտալիոյ Բատովա (կամ Բատուա) քաղաքին մէջ՝ Եթովպիայի բնակիչ հայազգի Սամուէլ Մուրատեանի կտակին համաձայն եւ Մխիթարեան միաբանութեան նախաձեռնութեամբ։

## Տեղափոխումը
1846 թուականին տեղափոխուած է Փարիզ, 1870 թուականին՝ Վենետիկ, միացած է Ռափայէլեան վարժարանին եւ կոչուած Մուրատ Ռափայէլեան։ Մխիթարեան միաբանները, ստանալով ֆրանսական կառավարութեան համաձայնութիւնը, 1929 թուականին վարժարանը Սամուէլ-Մուրատ անունով բացած են Փարիզի մէջ։

## Փակումն ու վերաբացումը
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներուն փակուած է, վերաբացուած է 1946 թուականին։ 1848-1870 թուականներուն այստեղ կիրառուած է ֆրանսական միջնակարգ դպրոցի ծրագիրը (ուսման տեւողութիւնը վեց տարի), ընդունուած են նախակրթարանի աւարտականներ։ Այնուհետեւ գործած է ժամանակակից ֆրանսական լիսէյի (երկրորդական դպրոցի) ծրագիրով։ Շրջանաւարտները ստացած են բարձր աստիճանի վկայական եւ իրաւունք ունեցած են առանց քննութեան ընդունուելու համալսարան։

## Մանկապարտէզի բացում
1991-1995 թուականներուն վարժարանին մէջ գործած է երկօրեայ մանկապարտէզ, դասաւանդուած են հայոց լեզու եւ կրօն։ Փակուած է 1995 թուականին՝ նիւթական դժուարութիւններու պատճառով։

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Հայկական դպրոցներ
Կարապետ Սամունճեան

**Կարապետ Սամունճեան (Սոմունճեան, Սապունճեան)** (անյայտ - 1917), հայ բժիշկ

## Կենսագրութիւն
Ստացած է Բժշկական կրթութիւն։ 1914 թուականին Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, զօրակոչուած է Օսմանեան բանակ եւ 19-րդ զօրամասի 77-րդ գունդի մէջ, որպէս զինուորական բժիշկ ծառայած է։ 1917 թուականին եղած է Պա­ղես­տի­նի ռազմաճակատի վրայ եւ զոհուած է Պիր-Սեպաայի կռիւներու ժամանակ։

## Գրականութիւն
* Եարման Արսէն, Հայերը Օսմանեան առողջապահութեան ծառայութեան մէջ եւ պատմութիւն Սուրբ Փրկիչ հայոց հիւանդանոցի (թրքերէն), Ստամպուլ, 2001։

## Աղբիւր

* 

Ստորոգութիւն:Հայ բժիշկներ
Ստորոգութիւն:1917 մահեր
Սիմոն Սամսոնեան

**Սիմոն Սամսոնեան** (1916, Սամսուն - 2003, Նիւ Եորք), հայ նկարիչ։

## Կենսագրութիւն
Մեծ եղեռնի օրերուն կորսուած է հարազատներէն: 1922 թուականին Իզմիրի որբանոցի աշակերտներուն հետ փոխադրուած են Յունաստան, 1929 թուականին՝ Եգիպտոս: Սորված է Գահիրէի Գալուստեան ազգային վարժարանը, 1935 թուականին լաւագոյն մրցանակով աւարտած է տեղի «Լիոնարտոյ Տա Վինչի» գեղանկարչութեան իտալական վարժարանը: 1960 թուականին իմացած է եղեռնէն մազապուրծ քրոջ գոյութեան մասին եւ տեղեկացած է որ իրենց ընտանեկան ազգանունը Կլուճեան եղած է: 1968 թուականին գաղթած է Նիւ Եորք, ԱՄՆ, միացած է քրոջը եւ շարունակած է ստեղծագործական աշխատանքը: 1977 թուականին տպագրուած է անոր ստեղծագործութիւնները մեծածաւալ քաթալոկը:

1935-1967 թուականներուն մշտապէս մասնակցած է «Գահիրէի Սալոն» արուեստի միութեան ամենամեայ ցուցահանդէսներուն (արժանացած է երեք ոսկէ մետալի (1964, 1965, 1967) եւ միջազգային ցուցահանդէսներու:

Ունեցած է բազմաթիւ անհատական ցուցահանդէսներ (Գահիրէ՝ 1936 թուականին եւ 1949 թուականին, Պէյրութ՝ 1965 թուականին եւ 1966 թուականին, Աթէնք 1968 թուականին, Նիւ Եորք՝ 1968 թուականին եւ 1972 թուականին եւ այլն) 1973 թուականին՝ Երեւան:

2015 թուականին Ամերիկայի հայկական թանգարանի Ատել եւ Հայկ Տէր Մանուէլեան պատկերասրահը տեղի ունեցած է Սիմոն Սամսոնեան աշխատանքներուն յետմահու նոր ցուցահանդէսը՝ «Բացայայտուած վարպետը Սիմոն Սամսոնեան Արուեստը» խորագրով:

Գործերէն են՝ «Մանուկը Գրելու Ընթացքին», «Մայրական Գուրգուրանք», «Կար Ընող Կինը», «Երեխաներ», «Եգիպտոս», «Թախիծ», «Ծովափին»:

## Գրականութիւն
M. Haigentz, Simon Samsonian: his world through paintings, Armenian General Benevolent Union, 1978

## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին յղումներ
* Simon Samsonian 1912 - 2003 

Ստորոգութիւն:Հայ նկարիչներ
Ստորոգութիւն:1916 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:2003 մահեր
Ստորոգութիւն:Սամսուն ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Նիւ Եորք մահեր
Ստորոգութիւն:Սամսուն ծնածներ
Ստորոգութիւն:5 Նոյեմբերի մահեր
Ստորոգութիւն:3 Նոյեմբերի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Գեղանկարիչներ այբբենական կարգով
Ստորոգութիւն:1912 ծնունդներ
Խաչիկ Սամուէլեան

**Խաչիկ Ստեփանի Սամուէլեան** (), հայ ազգագրագէտ, իրաւագէտ, պատմաբան եւ լեզուաբան, հայագէտ։ Խաչիկ Սամուէլեան, Հայաստանի մէջ ազգագրական գիտութեան հիմնադիրներէն մէկն էր։ Ան մշակած էր տոտեմականութեան, մայրապետութեան, խնդիրներու շարք մը, սովորութեան իրաւունքի որոշ խնդիրներ։

## Յիշատակ
* Երեւանի Էրեբունի համայնքի Խաչիկ Սամուէլեան անուան թիւ 47 երկրորդական վարժարան:
 
## Կենսագրութիւն
Խաչիկ Սամուէլեան ծնած է 1873-ին Խրիմի Քերչ քաղաքին մէջ, քահանայի ընտանիքի մէջ։ Միջնակարգ կրթութիւնը ստացած է Թէոտոսիոյ վարժարանէն։ 
* 1895-1900 վկայուած է Ս․ Փեթերսպուրկի համալսարանի իրաւագիտութեան բաժինէն ։
* 1901-1903 ուսանած է գերմանական Իենայի համալսարանին մէջ։ Արտասահմանէն վերադառնալէ ետք, Խաչիկ Սամուէլեան, բնակութիւն կը հաստատէ Թիֆլիսի մէջ եւ մինչեւ 1907 թուական լրագրութեամբ կը զբաղի։
* 1904-1905 թուականներուն եղած է «Կովկասեան գիւղտնտեսութիւն» () ամսագիրի քարտուղարը։ Այդ շրջանին ան բազմաթիւ յօդուածներով հանդէս եկած է պարբերական մամուլին մէջ։

## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին յղումներ
* Խաչիկ Սամուէլեան (Ծննդեան 100-ամեակի առթիւ)

Ստորոգութիւն:Հայ ազգագրագէտներ
Ստորոգութիւն:Հայ իրաւագէտներ
Ստորոգութիւն:Հայ պատմաբաններ
Ստորոգութիւն:Հայ լեզուաբաններ
Ստորոգութիւն:Հայ հայագէտներ
Ստորոգութիւն:16 Հոկտեմբերի մահեր
Ստորոգութիւն:Հայ պատմագէտներ
Ստորոգութիւն:Հայ լեզուագէտներ
Ստորոգութիւն:Հայ բանասէրներ
Սամիրա Թաուֆիք

**Սամիրա  Ղասդին Քարամոնա** , աւելի շատ յայտնի է իր բեմական անունով՝ **Սամիրա  Թաուֆիք** (Արաբերէն՝ سميرة توفيق, ): Լիբանանցի երգչուհի, որ հռչակացաւ Արաբական աշխարհին մէջ մանաւանդ իր Պետեուինի գաւառաբարբառ Յորդանանեան ձեւով: Թաուֆիք նաեւ արաբական ֆիլմեր խաղցած է:

## Կենսագրութիւն
Սամիրա ծնած է Ում Հարադայն գիւղի մէջ, Սուէյտայի շրջան Սուրիա: Ան ապրեցաւ Ռմէյլի մէջ Պէյրութ, Լիբանան, ուր իր հայրը՝ Ղասթին, որ հայ էր ծագումով, աշխատեցաւ նաւահանգիստի բանուոր: Երբ պզտիկ էր ան, կը սիրէր արաբական դասական երգեր մտիկ ընել եւ կը սիրէր Ֆարիտ Ալ-Աթրաշ երգիչը: Ան կը մագլցէր ծառի վրայ եւ բարձր ձայնով կ'երգէր: Ան լսուեցաւ երաժիշտ Ալպերդ Ղաուիէն, որ սիրեց իր ձայնը: Ղաուի ծանօթացուց Սամիրան եգիպտացի երաժիշտի Թաուֆիք Պայումի հետ, որ սորվեցուց իրեն մաուաշիհ երգի ձեւը: Պայումի նաեւ իրեն բեմի անուն տուաւ՝ Թաուֆիք, որ կը նշանակէ արաբերէնով յաջողութիւն, երբ ըսաւ իրեն *Ալ Թաուֆիք Մին Ալլահ*, որ կը նշանակէ յաջողութիւնը Աստուծմէ կու գայ: Իր առաջին երգը, որ Պէյրութի ձայնասփիւռէն սփռուեցաւ, երգուած էր Պայումիի կողմէ, որ կը կոչուէր Maskin Ya Qalbi Yama Tlaawat , որ կը նշանակէ Ոհ իմ Սիրտը, որչափ Ցաւցուցած ես:

Ան պայքարեցաւ յաջողութեան համար Լիբանանի մէջ, ան կը մրցակցէր Ֆէյրուզի, Սապահի եւ Ուատիհ Էլ Սաֆիի հետ, բայց ան յաջողեցաւ, երբ Յորդանանի մէջ զօրացուց ինզինքը 1960ականներուն եւ 1970ականներուն: Այնտեղ յորդանանեան ռատիոհաղորդումի հեղինականութիւնը աշխատցուցին զինք, բայց ան միայն պիտի երգէր Պետէուի գաւառաբարբառով: Իր Maskin Ya Qalbi Yama Tlaawat երգը նուագուած յորդանանեան ձայնասփիւռէն իր առաջինն էր: Սամիրա կատարեց իր առաջին ելոյթը յորդանանեան Այնաթա գիւղին մէջ:

Սամիրա կը կատարէր ընդհանրապէս հրափայլ, Պետէուի ձեւի հագուստը, որ զինք պետէուիական երգչուհի դարձուց: Այսպէս ըսաւ Ժօզէֆ Մասաատ, բայց իր հագուստի տեսակը, որ հագուեցաւ, շատ չէր նմաներ իրական Պետէուիական հագուստի: Ան Յորդանանի մէջ հռչակուեցաւ ազգայնական-ներշնչեալ երգերու մեկնաբան: Իր ամէնէն սիրուած սիրոյ երգը եղաւ Al Eyn Mulayitain, որ կը նշանակէ Երկու Պտոյտ Դէպի Ջուր Գարուն, որ կը խօսէր գիւղաբնակ աղջկան մը մասին, որ կամուրջ կ'անցնէր օրուան մէջ քանի մը անգամ եւ ջուր կը հաւաքէր իր ընտանիքին, բայց ան իրականութեան մէջ ան տղու մը սիրահարուած էր:

Սամիրա կը համարուի առաջին կարեւոր արուեստագիտուհին, որ կը ներկայացնէ յորդանանեան երգը եւ զինք նշանաւոր դարձուց արաբական աշխարհին մէջ եւ իր Պետէուիական ձեւը ներշնչեց ուրիշ արուեստագէտներ, որ իրեն հետեւին Յորդանանի մէջ Nonetheless, Samira's popularity was not matched by other Jordanian singers until the early 1990s with the singer Umar al-Abdallat.:

Սամիրա վերջերս կ'ապրի Հազմիէհ, Լիբանանի մէջ։ Հազմիէհի թաղապետութիւնը իրեն ի պատիւ խնճոյք կազմակերպեց 20 Յուլիս 2015-ին

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Երգչուհիներ
Ստորոգութիւն:Արաբ երգչուհիներ
Ստորոգութիւն:25 Սեպտեմբերի ծնածներ
Ստորոգութիւն:1935 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Սուրիա ծնածներ
Գրիգոր Սամուէլեան

**Գրիգոր Կարապէտի Սամուէլեան** (8 մարտ, 1915, Որդուարի շրջան - 4 Դեկտեմբեր, 2005, Երեւան), լեզուաբան։ Բանասիրական գիտութիւններու մասնագէտ (1985), դասախօս (1987)։ ԽՍՀՄ բարձրագոյն դպրոցի (1985) եւ ՀՀ կրթութեան վաստակաւոր գործիչ (1990)։

## Կենսագրութիւն
1940-ին աւարտած է Տուերի (Ռուսաստան) մանկավարժական հիմնարկը։ 1948-1965-ններուն՝ Երեւանի հեռակայ մանկավարժական հիմնարկի ռուսաց լեզուի, 1965-1985-ններուն՝ ԵՌՕԼՄԻ ռուսաց լեզուի տեսութեան եւ պատմութեան ամպիոններու վարիչ։

## Գործունէութիւն
Աշխատութիւնները կը վերաբերին ռուսերէն լեզուի տեսական խնդիրներուն («Ոուսաց գրական լեզուն եւ անոր ոճերը», 1957, «Բառը Գորկու մօտ», 1975, «Նիւթեր բնագրի ոճաբանական եւ լեզուաբանական վերլուծութեան դասընթացներու համար», 1987, «Գեղարուեստական բնագրի լեզուաբանական վերլուծութիւն», 1989, բոլորը՝ ռուսերէն)։ Հեղինակ է ռուսերէն լեզուի ուսուցման համալսարանի դասագիրքերու։

## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին յղումներ
* ՀՀԻ, Հայոց լեզու և գրականություն համացանցային նախագիծ, Սամվելյան Գրիգոր 

Ստորոգութիւն:Հայ մանկավարժներ
Ստորոգութիւն:Հայ լեզուաբաններ
Ստորոգութիւն:Բանասիրական գիտութիւններու մասնագէտներ
Ստորոգութիւն:Հայ դասախօսներ
Ստորոգութիւն:Հայ լեզուագէտներ
Ստորոգութիւն:Անձինք այբբենական կարգով
Ժագ Սայապալեան

**Ժագ Սայապալեան (Փայլակ)**, բուն անունը՝ Յակոբ Ղազարոս Սայապալեան (ծնած.՝ Յունիս 1880, Գոնիա - սպանուած է 1915, Անգարա), Հայոց ցեղասպանութեան նահատակ գրող։ 

## Կենսագրութիւն
1896ին յաճախած է Պէրպէրեան վարժարան, յետոյ Իզմիրի Ամերիկեան վարժարանը երկու տարի, եւ մտած՝ առեւտրական ասպարէզ։ Սահուն տիրապետած է նաեւ անգլերէնին :1904ին անցնելով ծննդավայրը՝ հինգ տարի իբրեւ թարգման մնացած է անգլիացի հիւպատոսին մօտ, այդ ժամանակամիջոցին ալ՝ անոր բացակայութեան մէկ ու կէս տարի փոխանորդութիւնը վարած՝ ։  

Փայլակի առաջին՝ երգիծական գրութիւնը, լոյս տեսած է Սուրհանդակ թերթին մէջ: Յետոյ աշխատակցած է պոլսահայ թերթերու, հանդէսներու եւ տարեցոյցներու: Աշխատակցած է նաեւ Մասիս թերթին՝ «Վ.» ծածկանունով երեւցած ոտանաւորները տեսակ մը թղթակցութիւններ էին՝ ուղղուած անո՛ր որ իր կինը եղած է։

1909ին կրկին Պոլիս անցնելով, տնօրէն նշանակուած է «Շէհպալ» հանդէսին։ Ժագ Սայապալեան (Փայլակ) ազգային երեսփոխան ընտրուած էր իր ծննդավայրէն՝ Գոնիա :

## Երկեր
* «Առաջին սէրը» (վիպակ դպրոցական կեանքէն)
* «Ներաշխարհ» 
* «Բոցեր եւ ընկ.» (երգիծատետր)
* Այրիախնամ-Որբախնամի ընդարձակ Տեղեկագիրը, երբ կ՚անդամակցէր նոյն Յանձնաժողովին:

## Ծանօթագրութիւններ

## Աղբիւրներ
* Թէոդիկ, Յուշարձան Ապրիլ տասնըմէկի, Կոստանդնուպոլիս 1919 
* Jacques Sayabalian (1880-1915)
* Jacques or Jack Sayabalian (Paylag)

Ստորոգութիւն:Հայոց Ցեղասպանութեան զոհեր
Սայտա

**Սայտա** (), Լիբանանի երրորդ ամենամեծ քաղաքը, մայրաքաղաք Պէյրութէն եւ Հիւսիսային Լիբանանի Թրիփոլիէն ետք։ Հնագոյն ինչպէս եւ սուրբ գրային անունով ծանօթ՝ իբր *Սիւդոն* (լատիներէն՝ Sydon)։ Մայրաքաղաքն է Հարաւային Լիբանան նահանգի։

## Աշխարհագրութիւն
Կը գտնուի Լիբանանի հարաւ-արեւմտեան մասը եւ կը զբաղեցնէ 275 քմ² տարածք։ Սահմանակից է հիւսիսէն՝ Լեռնալիբանանի Շուֆի շրջանին, հիւսիս-արեւելքէն Ժեզզին շրջանին, արեւելքէն՝ Նապաթիա շրջանին, հարաւէն՝ Թիր շրջանին, իսկ արեւմուտքէն՝ ափերը կ'ողողուին Միջերկրական Ծովու ջուրերով։

## Համայնքներ
Շրջանը կը բաժնուի 42 համայնքներու։

## Բնակչութիւն

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Լիբանանի քաղաքներ
Ստորոգութիւն:Բիւզանդիոյ քաղաքներ
Սան Փաուլոյի Հայերը

**Սան Փաուլոյ քաղաքի հայերը**,սկսած են հաստատուիլ XIX դարի վերջը։ 2003 թուականին այստեղ կը բնակէին շուրջ 15 հազար հայ։ Հիմնականին կը զբաղէին առևտրով և արհեստներով, զգալի է հայերու դերը կոշիկի արդիւնաբերութեան մեջ, որոշակի թիւ կը կազմեն մտաւորականները, արուեստի գործիչները։ Կը գործեն Ս. Գևորգ (առաքելական), Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ (կաթոլիկ) եկեղեցիները և աւետարանական եկեղեցիներ, Գուրեան ազգային, Փառեն և Ռեգինա Պազարեան վարժարանները, ՀԲԸՄ մասնաճիւղը, հայրենակցական, երիտասարդական միութիւններ։ Կը հրապարակուին «Սխիան» և «Իրիս» («Ծիածան») պարբերականները։

Սան Փաուլոյի հրապարակներէն, կամուրջներէն և մետրոյի կայարաններէն մեկը կը կոչուի Արմենիա (կայարանը վերանուանուած է Արմենիա՝ 1995 թուականին)։ Կայարանի երկու գլխաւոր մուտքերուն զետեղուած են երկու խաչքար-հուշարձաններ՝ հետեւեալ արձանագրութեամբ. «Այս կայարանը վերակոչվում է Արմենիայի պատիվ այն ժողովրդի, որը եկավ այս երկիր՝ վերապրելով դարիս առաջին ցեղասպանությունը, իր ջանասիրությամբ, տաղանդով ու ապրելու կամքով եղավ Բրագիլիայի գիտակից քաղաքացին և նպաստեց այս երկրի մշակույթին, ճարտարվեստին ու բարօրությանը»։ Արմենիա հրապարակին մէջ կանգն ած է Մեծ եղեռնի զոհերու յիշատակին նուիրուած յուշակոթող։
Սան Ֆրանսիսքոյի Հայերը

մինի

**Սան Ֆրանսիսքոյի մէջ հայեր** բնակութիւն հաստատած են Ժթ. դարու 80-90-ական թուականներուն։ 1912-ին անոնց թիւը 150 էր։ Համայնքը սկսած է ստուարանալ Ա. համաշխարհային պատերազմէն ետք։ 1924-ին Սան Ֆրանսիսքոյի (Օքլենտի *(Օakland)* եւ Պըրքլիի մէջ) բնակած է 1500 հայ։ Հայերու հոսքը շարունակուած է  մինչեւ Բ. համաշխարհային պատերազմ եւ անկէ ետք։ 1962-ին Սան Ֆրանսիսքոյի եւ անոր արուարձաններուն (Սան Մաթէօ (San Mateo), Ռետուուտ Սիթի (*Redwood City*), Սան խօսէ (*San Jose*), Պըրքլի (*Berkeley)* , Սանթա Ռիչմոնտ *(Santa Richmond)* են) բնակած է 6 հազար հայ, 1970-ական թուականներու սկիզբը՝ շուրջ 10 հազար, 1983-ին՝ 25 հազար։ 2003-ի տուեալներով Սան Ֆրանսիսքոյի եւ շրջակայքի հայերու թիւը շուրջ 100 հազար է։

## Սկզբնական շրջան
Առաջին հայ բնակիչներու մեծ մասը վասպուրականցիներ էին, խարբերդցիներ եւ պիթլիսցիներ: Զբաղած են դերձակութեամբ, խոհարարութեամբ, գորգավաճառութեամբ, ծաղկավաճառութեամբ։ Հետագայ տարիներուն հայերը աստիճանաբար ընդգրկուած են քաղաքին հասարակական, տնտեսական եւ մշակութային կեանքի տարբեր ոլորտներուն մէջ։

## Գործող կազմակերպութիւններ
Համայնքին ազգային հասարակական կեանքը կազմակերպուած է հայկական գործունէութեամբ զբաղող զանազան միութիւններու կողմէ։ Ի. դարու սկիզբէն գործած են հայ ազգային կուսակցութիւններու տեղական կազմակերպութիւնները, Ամերիկահայ քաղաքացիներու լիկայի, Ամերիկահայ իրաւանց խորհուրդի, Ամերիկահայ ճարտարագէտներու եւ գիտնականներու ընկերութեան, Քալիֆորնիոյի ամերիկահայ բժշկական միութեան, հայ դատի յանձնախումբի, ինչպէս նաեւ ՀԲԸՄ-ի, ՀՕՄ-ի, ՀՄԸՄ-ի, հայրենակցական միութիւններու, Թէքէեան, Համազգային եւ այլ մշակութային միութիւններու մասնաճիւղերը։

## Հասարակական կեանքը
Սան Ֆրանսիսքոյի եւ արուարձաններուն մէջ կը գործեն հայ առաքելական Ս.Գրիգոր Լուսաւորիչ (1925-էն), Ս. Յովհաննէս Մկրտիչ (1941-էն, ունի տիկնանց օժանդակ մարմին), Ս. Վարդան (1932-էն), աւետարանական Գողգոթա (1926-էն) եւ Թեթըլ (1933-էն) եկեղեցիները։ Կան սակաւաթիւ հայ կաթոլիկներ։ Հայկական Եկեղեցիներուն կից կը գործեն կիրակնօրեայ կամ երեկոյեան դպրոցներ։ 1980-ին բացուած է Նորակառոյց Հայ կեդրոնը՝ սրահով եւ Գռուզեան-Զաքարեան վասպուրական ամէնօրեայ վարժարանով։1994-էն Պըրքլիի համալսարանին մէջ կը գործէ Ուիլիամ Սարոյեանի անուան հայագիտական ամպիոնը։ 1924-1995 թուականներուն հրատարակուած է «Ծիածան» ամսաթերթը։ 1921-ին հիմնուած է «Մասիս» ակումբը, որ ունեցած է թատերախումբ։ 1960-ական թուականներուն սկիզբը ստեղծուած է հայ տրամաթիք թատերախումբը (գործած է 16 տարի): Այժմ կը գործադրէ «Կռունկ» պարախումբը, Նիկոլ Աղբալեան գրադարանը եւ թատերախումբը։ Ունեցած են հայկական ռատիոժամ։

Ստորոգութիւն:Հայկական սփիւռք
Ստորոգութիւն:ԱՄՆ
Սանա Ալ Սայէհ

**Սանա Ալ Սայէհ**, Պաղեստինի համալսարանի Գիտութեան եւ արուեստագիտութեան բաժնի ատենապետ: Իբրեւ համալսարանին ներկայացուցիչը հանդէս եկած է տարբեր երկիրներու մէջ:

## Դաւանափոխութիւն
Օգոստոս 2007-ին Ալ-Սայէհի՝ քրիստոնէութենէն իսլամի դաւանափոխութիւնը տարաձայնութիւններ առաջացուց: Ֆաթահի պաշտօնեաները մեղադրած են իրենց քաղաքական մրցակից Համասին՝ ալ-Սայէհին առեւանգելու եւ ստիպելու դաւանափոխուիլ եւ իսլամ ընդունիլ: Համաս հերքած է այդ պնդումը:

Համասի անդամներէն մէկուն տան մէջ հանդիպելով իր մօրը, Ալ-Սայէհը անոր ըսած է. «Այո, Աստուած առաջնորդած է զիս ճիշդ ճանապարհով»: Սակայն մայրը, հետագային պնդած է, որ իր դուստրը ստիպուած եղած է հանդէս գալ այդ յայտարարութեամբ: Ընտանիքին մօտիկ աղբիւրներ կը պնդեն, որ Ալ-Սայէհը կոչ ըրած է իրենց ըսել, որ ստիպուած եղած է ամուսնանալ համալսարանի իսլամ դասախօսներէն մէկուն հետ:

Ղազա քաղաքի աւագ իսլամ հոգեւոր հովիվ Ալա Աքլուկ յայտնեց, որ հանդիպած է դասախօսին հետ եւ եզրակացուցած, որ Ալ Սայէհը իսլամութիւն ընդունած է ազատ կամքով: Ան հերքած է մեղադրանքները, որ Ալ Սայէհը ստիպուած եղած է կրօնափոխուիլ իսլամ տղամարդու հետ ամուսնութեան պատճառով: Ան պնդած է, որ դասախօսը «կը վախնար» իր ընտանիքին պատմել Ա -Սայէհի կրօնափոխութեան մասին:

Ղազայի Մարդու իրաւունքներու պաղեստինեան կեդրոնի (արաբ․՝ المركــز الفلسطيني لحقــوق الإنســـان‎‎) ակտիվիստ Հանան Մաթարը ըսած է, որ ինքը հանդիպած է Ալ Սայէհի հետ, որ հերքած է, որ դաւանափոխուած է ամուսնութեան պատճառով: Ակտիվիստը Ալ Սայէհի վարքագիծը բնութագրած է որպէս «հաւատացեալ իսլամ կնոջ» վարքագիծ:

## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին յղումներ
*OneNewsNow.com - ACLJ Probes Forced Conversions to Islam
Սանատրուկ

**Սանատրուկ** (անյայտ–մօտ 110), Հայոց Արշակունի թագաւոր 88-110 թուականներուն։ Յաջորդած է հօրը՝ Տրդատ Ա. արքային։

Յոյն պատմիչ Արիանոս, Սանատրուկը կը բնութագրէ որպէս բոլոր գործերուն մէջ խելամիտ, արդարադատ, պատերազմներուն մէջ` քաջակորով, կենցաղավարութեամբ` զուսպ ու չափաւոր անձ, ինչպէս յոյն եւ հռոմէացի լաւագոյնները։

Ըստ Մովսէս Խորենացիի, Սանատրուկ, 91-ին արշաւած է Աբգար VI թագաւորի (71-91) դէմ եւ գրաւած ու Մեծ Հայքին միաւորած է Օսրոյենէ–Եդեսիոյ թագաւորութիւնը։ Գուտշմիդ, այսպիսով կը բացատրէ Աբգարեան արքայացանկի ընդհատման տարիները (91–109)։ Ըստ յունա-հռոմէական պատմիչներու, Սանատրուկ նաեւ տիրած է Ասորիքի մէկ մասին։

Սանատրուկ բարեացակամ յարաբերութիւններ կը հաստատէ ինչպէս Պարթեւական թագաւորութեան, այնպէս ալ Հռոմէական կայսրութեան հետ, շինարարական աշխատանքներով զբաղած է։ Տարօն գաւառի արեւմտեան մասին մէջ, Արածանիի եւ Մեղրագետի միախառնման վայրին մէջ, նոր արքայանիստ Մծուրք քաղաքը հիմնած է, նպաստած է երկրի առեւտուրի եւ արհեստներու զարգացման։

Վկայաբանութեան մը մէջ, Սանատրուկ իբրեւ իր Սանդուխտ դստեր եւ Թադէոս առաքեալի սպաննող կը ներկայացուի։ Արշակունեաց արքայական դամբարանին մէջ թաղուած է:

Ըստ Փաւստոս Բիւզանդի, 4-րդ դարու 2-րդ կիսուն, երբ Սասանեան Շապուհ Բ. արքայի զօրքերը աւերած են Արշակունեաց դամբարանը, անոնք չեն կրցած միայն Սանատրուկի շիրիմը քանդել, որ «հսկայաշէն էր, ամրապինդ եւ ճարտարագործ»։
## Արշակունիներու հարստութիւն
thumb|330px|Արշակունիներու դրօշ

Արշակունիները պարթեւական արքայական հարստութեան ներկայացուցիչներ էին, որոնց մէկ ճիւղը Հայաստան հաստատուած էր։ Առաջին Արշակունին Տրդատ Ա.-ն էր՝ Պարթեւստանի թագաւոր Վաղարշ Ա.-ի եղբայրը։ Ան հայոց գահին բազմած էր 52-ին եւ ընդմիջումներով իշխած էր աւելի քան քառորդ դար՝ մինչեւ 88։ Պաշտօնապէս, անոր թագաւորութեան սկիզբը 66-ը կը համարուի, երբ ան Հռոմի կայսր Ներոնի կողմէ թագաւոր կը ճանչցուի:

Արշակունիները ընդհատումներով մօտ 4 դար իշխած են՝ մինչեւ 428։ Անոնց անուան հետ կապուած է աւատատիրական կարգերու հաստատումը, քրիստոնէութեան ընդունումը, Հայոց գիրերու գիւտը։

Ստորոգութիւն:Արշակունիներ
Ստորոգութիւն:Հայոց արքաներ
Յակոբ Սանոսեան

**Յակոբ Սանոսեան** (1894,Այնթապ), շրջանաւարտ Այնթապի Հայ Աւետ. Քիւրքճեան վարժարանէն: Երկու տարի յաճախած Այնթապի Գոլէճը, ինչպէս նաեւ երկու տարի Այնթապի նորաբաց Կիլիկեան Ճեմարանը: Համաշխարհային Ա. Պատերազմին կու գայ Պէյրութի զինուորական Վարժարանը։ Սակայն պատերազմի պատճառաւ եւ տրուած ըլլալով որ դպրոցն ալ կը փոխադրուի Դամասկոս՝ կը հրաժարի։ Ժամանակ մը ետք կը մտնէ Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարան, որպէս բժշկականի ուսանող, սակայն զինուորութեան պատճառով կ'ընդհատէ իր ուսումը եւ կ'ապաստանի Լիբանանի լեռները՝ մինչեւ պատերազմի աւարտը։ Կ'ըլլայ Նիր Իսթ Րիլիֆի պաշտօնեայ մինչեւ փակուիլը։ Ապա կը սկսի իր առեւտրական գործը։ Ունեցած է հանրային գործունէութիւն, մանաւանդ Հայ Աւետ. համայնքի շրջանակին մէջ։

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Հայ վաճառականներ
Ստորոգութիւն:1894 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Այնթապ ծնունդներ
Ալեքսիս Սանչեզ

**Ալեքսիս Ալեխանտրօ Սանչեզ** (, 19 Դեկտեմբեր, 1988, Թոքոփիլլա (*Tocopilla*), Չիլի), չիլիցի Ֆութպոլիստ, կիսապաշտպան, Չիլիի Ֆութպոլի ազգային հաւաքականի եւ անգլիական «Արսենալ»ի խաղցող։

## Կենսագրութիւն
Իր առաջին իսկ մրցաշարքին ան կը մասնակցի 38 ճակատումներու եւ 3 կօլ կը նշանակէ։ Յուլիս 2006-ին Սանչեզը կը գնէ իտալական Ուտինեզ (*Udinese*) խումբը եւ վարձքով կը տրամադրէ չիլիական մէկ այլ խումբի մը՝ Քոլօ Քոլոյին (*Colo-Colo*)։ Հոն ան 48 խաղի կը մասնակցի եւ կը նշանակէ 9 կօլ։ Յաջորդ տարի իտալական ակումբ մը չիլիցին կրկին վարձքով կը յանձնէ այլ ակումբի մը։ Այս անգամ Ալեքսիս կը խաղայ արժանթինեան Ռիվըր Փլէյթի մէջ (*River Plate*). կը մասնակցի 31 ճակատման եւ հիանալի տպաւորութիւն կը ձգէ։

Ան իր ամբողջ տաղանդը ցոյց կու տայ 2010/2011 թուականներու մրցաշարքի ատեն։ Կը մասնակցի 31 ճակատման, կը նշանակէ 12 կօլ ու կը ճանչցուի մրցաշարքին լաւագոյն ֆութպոլիստը։ Ան աչքի կը զարնէ նաեւ իր կօլի փոխանցումներով։
մինի|ձախից
Ալեքսիսով կը սկսին հետաքրքրուիլ եւրոպական շարք մը մեծ ակումբներ, բայց ի վերջոյ չիլիցին կ'ընտրէ Պարսան։ Եւրոպայի եւ Սպանիոյ ախոյեան Պարսելոնայի կողմէ հրապարակուած հաղորդագրութեան մը մէջ կը նշուի, որ ակումբը յաջողած է ձեռք ձգել չիլիցի յառաջապահ Ալեքսիս Սանչեզի ստորագրութիւնը` փոխան 37 միլիոն ամերիկեան տոլարի: Սանչեզ, որ նախորդ տարեշրջանին 31 մրցումի ընթացքին նշանակած էր 12 կօլ, կը հանդիսանայ առաջին մարզիկը, որ նախորդ տարեշրջանին աւարտէն ետք կը միանայ մարզիչ Եոսիփ Կուարտիոլայի կազմին:

Ալեքսիս Սանչեզ կրնայ խաղալ յարձակման իւրաքանչիւր դիրքի վրայ, սակայն ինք կը նախընտրէ աջ եզրը: Արագութիւնը անոր գլխաւոր զէնքն է։ Ան դիւրութեամբ կրնայ ազատիլ պաշտպաններու հսկողութենէն եւ գնդակը ուղարկել տուգանային հրապարակ։

Ան նաեւ կը սիրէ ազատ տարածութիւն ստեղծել իրեն համար կեդրոնին մէջ ու հեռահար հարուած կատարել։

Ան առանձնայատուկ խաղացող է եւ իսկական ռմբարկու։ Ալեքսիս  կը համապատասխանէ Քաթալոնեան խումբի խաղի ոճին։ Թէեւ ան յարձակող է, բայց յաճախ կը նահանջէ եւ կ'օգնէ պաշտպաններուն, որովհետեւ  իւրաքանչիւր կորսնցուցած գնդակը իրեն համար արժէք մը կը ներկայացնէ։

15 Փետրուար 2012-ին, «Չեմփիընզ լիկ»-ի ֆութպոլի մրցաշարքին 1-16-րդ հանգրուանի երթի մրցումներուն, տեղի կ'ունենան երկու ճակատումներ. առաջինը` Գերմանիոյ մէջ, իսկ երկրորդը` Ֆրանսայի մէջ: Պարսելոնա, որ հիւրն էր Պայէր Լեւերքուզընի, 3-1 արդիւնքով յաղթանակ մը կ'արձանագրէ: Չիլիցի Ալեքսիս Սանչեզ (41-րդ եւ 55-րդ) եւ Լիոնել Մեսսի (88-րդ) կը նշանակեն Պարսայի կօլերը:

2014-ի Մոնտիալին Չիլիի ֆութպոլի ազգային խումբին հետ Սանչեզ 4 մրցումի ընթացքին կը նշանակէ 2 կօլ:

2014-ին Պարսելոնայի յառաջապահ Ալեքսիս Սանչեզ իր ակումբը լքելով կը միանայ Արսենալի: Թէեւ ճշգրիտ գումարին մասին ոչինչ կը յայտարարուի, սակայն կը կարծուի, որ անոր փոխանցման համար Արսենալ սպանական կազմին կը վճարէ 59,5 միլիոն ամերիկեան տոլար:
## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Արսենալի ֆութպոլիստներ
Ստորոգութիւն:19 Դեկտեմբերի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Ֆութպոլի կիսապաշտպաններ
Ստորոգութիւն:Պարսելոնայի ֆութպոլիստներ
Ստորոգութիւն:Ուտինեզի ֆութպոլիստներ
Յակոբ Սանտալճեան

**Յակոբ Սանտալճեան** (մօտաւորապէս 1867, Մանիսա, Փոքր Ասիա- 27 Օգոստոս 1917), հայ բժիշկ։

## Կենսագրութիւն
Ծնած է (հաւանաբար) 1867 թուականին Փոքր Ասիոյ արեւմուտքի Մանիսա քաղաքին մէջ։ 1892 թուականին աւարտած է Կ. Պոլսոյ Օսմանեան կայսերական բժշկական վարժարանը։ Եղած է Փարիզի միջազգային բժշկական խորհուրդի անդամ։ Զմիւռնիոյ հայկական հիւանդանոցէն ներս եւ որպէս բժիշկ աշխատած է։ Ապա եղած է Նազիլլիի թաղապետական բժիշկ։

Մահացած է 1917 թուականի Օգոստոս 27-ին, ժանտախտէ՝ մօտ 50 տարեկան հասակին։

## Գրականութիւն
* Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Կ. Պոլիս, 1919։
* Մեզպուրեան Արթօ, Հայ եւ ծագումով հայ բժիշկներ։ Այբուբենական համառօտ անուանացանկ (1688-1940), Սթանպուլ, 1940։
* Եարման Արսէն, Հայերը Օսմանեան առողջապահութեան ծառայութեան մէջ եւ պատմութիւն սուրբ Փրկիչ հայոց հիւանդանոցի (թուրքերէն), Սթամպուլ, 2001։

## Աղբիւր

Ստորոգութիւն:Հայ բժիշկներ
Ստորոգութիւն:Մանիսա ծնունդներ
Ստորոգութիւն:27 Օգոստոսի մահեր
Ստորոգութիւն:1917 մահեր
Ստորոգութիւն:Ժանտախտէ մահեր
Ատամ Սանտլըր

**Ատամ Ռիչարտ Սանտլըր**, (, ծնած է 9 Սեպտեմբեր, 1966 թուականին) ան Ամերիկացի դերասան, արտադրող, բեմադրիչ եւ երաժիշտ մըն է: Սանտլըր մասնակցած է բազմաթիւ ֆիլմերու որոնց շահերը եղած են աւելի քան 2 պիլիոն տոլար: Ատամ մեծապէս ճանչցուած է իր ծիծաղելի կերպարներով տարբեր ֆիլմերու մէջ, օրինակ՝ *Billy Madison* (1995), *Happy Gilmore* (1996), *The Waterboy* (1998), *The Wedding Singer* (1998), *Big Daddy* (1999), *Mr. Deeds* (2002), եւ այլն:

Սանտլըր հրատարակած է 5 ալպոմներ իր գործընթացքին ժամանակ, որոնցմէ են՝ *They're All Gonna Laugh at You!* (1993) եւ *What the Hell Happened to Me?* (1996):

## Ֆիլմեր

## Ալպոմներ

## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին յղումներ
* 
* 
* Պաշտոնական կայք
* 
* Ադամ Սենդլերը երկրորդ դուստրն է ունեցել

Ստորոգութիւն:1966 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:9 Սեպտեմբերի ծնունդներ
Սանթիակօ

**Սանթիակօ**, (), Չիլիի մայրաքաղաքն է եւ երկրի ամենամեծ քաղաքը, նաեւ Հարավային Ամերիկայի ամենամեծ քաղաքներեն մեկը։ Չնայած Սանտյագոն երկրի մայրաքաղաքն է, սակայն օրենսդիր մարմիններու նստավայրը Վալպարաիսո քաղաքն է։

Սանթիակօն հիմնադրուել է 1541 թվականի փետրվարի 12-ին իսպանացի կոնկիստադոր եւ Չիլիի առաջին նահանգապետ Պեդրո դե Վալդիվիայի կողմէ եւ անվանուել է Հակոբոս առաքյալի անունով (), ով համարուած էր Սպանիայի հովանավորը։

Տեղակայված է Չիլիի կեդրոնական մասի մէջ, Խաղաղական Ովկիանոսեն 145 կմ դեպի արեւելք, միջին բարձրութիւնը ծովի մակարդակեն՝ 540 մ, քաղաքի մակերեսը կազմած է 600 կմ², իսկ ընդհանուր մայրաքաղաքային տարածքը - 2109 կմ²

## Բնակչութիւն

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Չիլի
Սանտրա Օհ

**Սանտրա Միճու Օհ** (, ծնած 20 Յուլիս, 1971, Նէփին, Օնդարիո, Քանատա), քանատացի դերասանուհի մըն է, որ ճանչցուած է իր դոկտոր Քրիսթինա Եանկի դերով ABC կայանի *[[Grey's Anatomy]]* հեռուստաշարին մէջ։ Այս դերը իրեն պարգեւած է բազմաթիւ մրցանակներ, ինչպէս Golden Globe մը եւ երկու Screen Actors Guild մրցանակներ։ Ան նաեւ հինգ անգամ առաջադրուած է Primetime Emmy Award for Outstanding Supporting Actress in a Drama Series մրցանակին:

Ան դերեր ստանձնած է տարբեր ֆիլմերու մէջ, ինչպէս *[[The Princess Diaries (ֆիլմ)|The Princess Diaries]]*, *[[Under the Tuscan Sun (ֆիլմ)|Under the Tuscan Sun]]*, *[[Last Night (1998 ֆիլմ)|Last Night]]*, *[[Sideways]]*, եւ ունեցած է երկրորդական դեր մը HBO ընկերութեան *[[Arli$$]]* հեռուստաշարին մէջ։ Ան կարեւոր դերեր ունեցած է նաեւ ուրիշ ֆիլմերու մէջ, ինչպէս *[[The Night Listener (ֆիլմ)|The Night Listener]]*, *[[Sorry, Haters]]*, *[[Blindness (ֆիլմ)|Blindness]]*, *[[Bean (ֆիլմ)|Bean]]*, *[[Wilby Wonderful]]*, *[[Hard Candy (ֆիլմ)|Hard Candy]]*, եւ *[[Rabbit Hole (ֆիլմ)|Rabbit Hole]]*:

Ան ներկայիս գլխաւոր դերը կը վարէ Refinery29 ընկերութեան *Shitty Boyfriends* հեռուստաշարին մէջ:

## Դերեր

### Ֆիլմ

### Հեռուստաշարներ

## Awards and nominations

## Տե՛ս նաեւ
* Էլըն Փոմփէո
* Grey's Anatomy
* Քաթրին Հէյկլ
* Ճասթին Չէյմպըրզ
* Թ. Ռ. Նայթ
* Չանտրա Ուիլսըն
* Ճէյմզ Փիքընզ
* Իսայահ Ուաշինկթըն
* Փաթրիք Տէմբսի

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:1971 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:20 Յուլիսի ծնունդներ
Սաուլի Նիինիսթէօ

**Սաուլի Նիինիսթէօ** ( Sauli Niinistö, ծն. 24 Օգոստոս 1948), ֆինն պետական, քաղաքական գործիչ։ 2012 թուականի Մարտ 1-էն Ֆինլանտայի նախագահն է։ 2018 թուականի Յունուար 28-ին այդ պաշտօնին վերընտրուած է:

## Կենսագրութիւն
1977 թուականին, երբ Սաուլին 29 տարեկան էր՝ ընտրուեցաւ Սալոյ քաղաքի աւագանիի անդամ։
1987 թուականին ընտրուեցաւ Ֆինլանտայի Ազգային Ժողովի պատգամաւոր Ազգային Կոալիցիա դաշինքի կողմէն։ 1994 թուականին դարձաւ այդ խմբակցութեան ղեկավար։

### Կառավարութիւն
Առաջին անգամ 1995 թուականին աշխատանքի անցաւ Փաաւոյ Լիփոնենի կառավարութեան մէջ, որպէս Արդարադատութեան նախարար եւ ղեկավարեց այդ կառոյցը մինչեւ 1996 թուականը։ Աւելի ուշ 1996 թուականին Սաուլին նշանակուեցաւ Ֆինլանտայի Ֆինանսներու նախարար եւ ղեկավարեց մինչեւ 1999 թուականը։
1999 թուականին Փաաւոյ Լիփոնենի երկրորդ կառավարութեան ատենը նոյնպէս ղեկավարեց Ֆինանսների նախարարութիւնը մինչեւ 2003 թուականը։

## 2006 թուականի Նախագահի Ընտրութիւններ
2006 թուականին Ֆինլանտայի նախագահական ընտրութիւններուն ընդառաջ Ազգային Կոալիցիան առաջադրեց Սաուլի Նիինիսթէօի թեկնածութիւնը։ Առաջին փուլին ան ստացաւ քուէներու 24.1%-ը եւ անցաւ երկրորդ փուլ՝ գործող նախագահ՝ Թարէ Հալոնենի հետ միասին։ Երկրորդ փուլին Սաուլի Նիինիսթէօն ստացաւ 48.2%։

## Նախագահութիւնը (2012–2024)

### 2012-ի Ընտրութիւնը
Նիինիսթէօն Ազգային Կոալիցիոն Կուսակցութեան (*National Coalition Party - NCP*) թեկնածուն էր երկրորդ անգամ՝ 2012-ի նախագահական ընտրութիւններուն։

* Ան քուէներու 37.0%-ով յաղթեց ընտրութեան առաջին փուլը եւ որոշիչ երկրորդ փուլին մէջ դէմ յանդիման եկաւ Կանաչ Միութեան Հաավիսթոյի հետ։
* Երկրորդ փուլը ան աւարտեց մօտաւորապէս 62.6% քուէով՝ Հաավիսթոյի 37.4%-ին դիմաց։
* Նիինիսթէօյի յաղթանակի տարբերութիւնը աւելի մեծ էր, քան անմիջապէս ընտրուած որեւէ նախագահի։ Ան մեծամասնութիւն շահեցաւ 15 ընտրական շրջաններէն 14-ի մէջ։
* Նիինիսթէօյի ընտրական ծախսը մօտաւորապէս 1.2 միլիոն եւրօ էր։

### Սկզբնական Խոստումներ
Նախագահ դառնալէ ետք, Նիինիսթէօն խոստացաւ հիմնել յատուկ աշխատանքային խումբ մը, որ կը նպատակադրէր կանխել երկրի երիտասարդներու մէջ օտարացումը եւ մտահոգութիւն յայտնեց նօսր բնակեցուած գիւղական շրջաններու խնդիրներուն մասին։

Նիինիսթէօն շեշտեց կառավարութեան եւ Խորհրդարանի հետ փոխըմբռնման կարեւորութիւնը։ Իր ընդունելութեան ճառով շնորհակալութիւն յայտնեց անոնց, որոնք իրեն զօրակցած էին քարոզարշաւի ընթացքին, ինչպէս նաեւ անոնց, որոնք իրեն հետ համաձայն չէին։ Նիինիսթէօն ըսաւ, որ յայտնուած տարբեր տեսակէտները պէտք է հաշուի առնուին։

### 2018-ի Վերընտրութիւնը

* 2017-ի Մայիսին Նիինիսթէօն յայտարարեց, որ պիտի փնտռէ վերընտրուելու հնարաւորութիւնը 2018-ի նախագահական ընտրութիւններուն՝ դիմելով որպէս անկախ թեկնածու։
* Անոր թեկնածութիւնը շուտով զօրակցուեցաւ Ազգային գոալիցիոն Կուսակցութեան եւ Քրիստոնեայ Դեմոկրատներու կողմէ։
* Ընտրութիւններուն Նիինիսթէօն ստացաւ քուէներու 62.7%-ը՝ դառնալով Ֆինլանտիոյ առաջին նախագահը, որ առաջին փուլը շահեցաւ ժողովրդական քուէով։

### Երրորդ Ժամկէտի Մերժում

* 2022 թուականին Նիինիսթէօն գնահատուեցաւ ունենալու 92 տոկոսի հաւանութեան վարկանիշ, սակայն ան մերժեց զանգուածային շարժումի ջանքերը, որոնք կը թոյլատրէին իրեն թեկնածութիւնը դնելու երրորդ ժամկէտի համար։

## Ծանօթագրութիւններ
 
## Արտաքին Յղումներ

Ստորոգութիւն:1948 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:24 Օգոստոսի ծնունդներ
Սապահաթթին Ալի

**Սապահաթթին Ալի** () հեղինակ, ուսուցիչ եւ բանաստեղծ: 

Սոցիալ-ռեալիստական ​​հարթակի վրայ դնելով իր գրական անձնաւորությունը, ան իր կեանքի փորձառութիւնն արտացոլացուցած է իր ընթերցողներուն եւ դարձած է գործիչ, որ ազդած է թրքական գրականութեան վրայ, հանրապետական ​​շրջանին։ Թէեւ հիմնականին մէջ գրած է պատմուածքներ, սակայն ան յայտնի է իր վէպերով; Ան կը պաշտպանէր սիրոյ եւ սիրավէպի թեման, որուն ան անդրադարձած է իր վէպերուն մէջ երկար նկարագրութիւններով, պատմուածքներով, որոնք երբեմն կը վերաբերէին քաղաքական բանավէճերուն, երբեմն ալ կը քննադատէին սոցիալական խաթարումները: անոր «Kuyucaklı Yusuf» (1937), «Սատանան մեր մէջ» (1940) եւ «Մատոննան մուշտակով» (1943) վէպերը գրաված են Թուրքիոյ գրական շրջանակներու գնահատանքը եւ շարունակած են իրենց ազդեցությունը ինչպէս 20-րդ, այնպէս ալ 21-րդ դարերուն:

## Կենսագրութիւն
Սապահաթթին Ալիին արմատները կը հասնին Սեւ Ծովեան շրջաններ: Իր հօրը՝ Ալի Սէլահաթթին Պէյ Ա. Աշխարհամարտի ընթացքին Չանաքքալէ կը կանչուի եւ հոն իր ընտանիքով կ'ապրի չորս տարի: Ալի Սէլահաթթին Պէյը իր խնայած դրամով Զմիւռնիա կ'երթայ եւ հոն թատրոնի գործերով կը զբաղի, բայց իր գործերը Զմիւռնիոյ գրաւումով կը վատանան: Վերջապէս ընտանիքով Էտրէմիդ փոխադրուելով Սուհա անունով աղջիկ զաւակ մը կ'ունենան:
Գրողը 1920ական թուականներուն Պալըքէսիր դառնալով, տեղւոյն Ուսուցչական Դպրոցը կ'արձանագրուի: Հօրը գրած բանաստեղծութիւններն ու հեքիաթները զինք կը մղեն գրելու: Թատրոն եւ շարժանկար դիտելու կ'երթայ եւ ասոնց հետեւանքով արուեստի հանդէպ հետաքրքրութիւնը կ'արթննայ:
Սապահաթթին Ալին ուսուցչութեան վկայականը առնելէ ետք, 1928 թուականին կ'երթայ Գերմանիա: Հոն Իվան Դուրկէնէեւի,Մաքսիմ Կորքիի, Էտկար Ալան Բօէի եւ Թովմաս Մաննի պէս անուններուն աշխատանքներէն կը ներշնչուի:
Գերմանիայէն դառնալէն ետք բանտ կը նետուի կոմունիստական քարոզչութիւն ընելուն համար մինչեւ 9 Սեպտեմբեր 1931:
1946-ին Ազիզ Նէսինին հետ Մարքօփաշա թերթը կը հրատարակէ: Այս թերթը քաղաքական առարկութիւններու պատճառ կ'ըլլայ: Թերթը կը դադրի եւ Սապահաթթին Ալին ալ բանտ կը մնայ մինչեւ 10 Սեպտեմբեր 1947:
1948-ին Պէրպէր Հասանն էր այն անձը, որ կ'օգնէ իրեն փախչիլ Եվրոպա,  Սկիւտարի Փաշաքափիշի բանտէն։ Պէրպէր Հասանը Սապահաթթին Ալիին ծանօթացուցած է Ալի Էրտեքինի հետ, որ Սապահաթթին Ալիի ղեկավարն էր, նախկին սպայ էր եւ ազատուած էր բանակէն զէնք գողնալուն համար։ 

Գրողին մահուան մասին տարբեր տեսութիւններ գրուած են:

## Աշխատանքները Եւ Ազդեցութիւնը
Սապահաթթին Ալին թրքական գրականութեան կարեւոր դէմքերէն մէկը կը սեպուի: Իր «Քիւրք Մանդօլու Մատոննա» գիրքը 2015-ին Թուրքիոյ մէջ ամէնէն շատ կարդացուող գիրքն էր:

### Վէպ
•	Քույուճաքլը Եուսուֆ (1937)
•	Իչիմիզտէքի Շէյդան (1940)
•	Քիւրք Մանդօլու Մատոննա (1943)

### Հէքիաթ
•	Տէղիրմէն (1935)
•	Քաղնը (1936)
•	Սէս (1937)
•	Եէնի Տիւնեա (1943)
•	Սըրջա Քէօշք (1947)

### Բանաստեղծութիւն
•	Տաղլար Վէ Րիւզկարլար (1934)
•	Քուրպաղանըն Սէրէնատը (1937)
•	Էօթէքի Շիիրլէր (1937)

### Խաղ
•	Էսիրլեր (1936)

## Աղբիւրներ
* https://tr.wikipedia.org/wiki/Sabahattin_Ali
Ստորոգութիւն:Գրողներ այբբենական կարգով
Սառա Փոլսըն

**Սառա Քեթրին Փոլսըն,** (, ծնած 17 Դեկտեմբեր 1974 Ֆլորիտայի Թամփա քաղաքին մէջ, ԱՄՆ) ամերիկացի ֆիլմի, թատրոնի եւ հեռուստաշարի դերասանուհի է: Ան իր գործի ասպարէզը սկսած է բեմէն, իսկ 1990-ականներէն խաղցած է «American Gothic» (1995–96) եւ «Jack & Jill» (1999–2001): Աւելի ուշ նկարահանուած է կատակերգական ֆիլմերու մէջ, ինչպէս «What Women Want» (2000) եւ ունեցած է տրամաթիք դերեր` «Path To War» (2002) եւ «The Notorious Betty Page» (2005):

Փոլսընը անուանագրուած է Ոսկէ Երկրագունդին 2007 եւ 2012 թուականներուն եւ «էմմի» մրցանակաբաշխութեան:

## Սկզբնական Տարիներ
Սառա Փոլսընը ծնած է 17 Դեկտեմբեր 1974 թուականին, Ֆլորիտայի Թամփա քաղաքին մէջ։ Հայրը` Տակլըս Լիլ Փոլսըն II, մայրը` Քեթրին Կորտըն: Ապրած է Հարաւային Թամփայի մէջ մինչեւ հինգ տարեկան, ծնողքին ամուսնալուծման: Ան իր ժամանակը կ'անցընէր Մէնի մէջ, ԱՄՆ, մինչեւ մօր հետ Նիւ Եորք տեղափոխուիլը: Ան ամառնային արձակուրդները կ'անցընէր Ֆլորիտայի մէջ, այցելելով հօրը: Փոլսըն կ'ընդունուի Մանհեթընի Կատարողական Արուեստի Աւագ Դպրոց, այնուհետեւ Ամերիկայի Տրամաթիք Արուեստի Ակադեմիա:

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:1974 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:17 Դեկտեմբերի ծնունդներ
Սապահըտտին

մինի|աջից
**Սապահըտտին** (1879-1948), թուրք հասարակական-քաղաքական գործիչ, Երիտթուրքերու շարժման հիմնադրիներէն եւ ղեկավարներէն մէկը, Սուլթան Ապտուլ Համիտի Բ.-ի զարմիկը։ Հայրը, ով ծագումով քրիստոնեայ էր, «զուլումի» տարիներուն փախած է Ֆրանսա։ Սապահըտտին դարձած է հոն գործող երիտթուրքերու ղեկավարը։ Անգլիասէր էր. յոյս ունէր Մեծն Բրիտանիոյ օգնութեամբ Օսմանեան կայսրութեան մէջ իրագործել ժողովրդական յեղափոխութիւն մը։ Օսմանեան կայսրութեան յետամնացութեան պատճառ համարած է պետական սեփականութեան տիրապետութիւնը եւ պայքարած մասնաւոր սեփականութիւնը տարածելու համար։

Ազգային հարցերու մէջ՝ լայն ինքնուրոյնութիւն շնորհելու կողմնակից եղած է, ընդհուպ մինչեւ ազգային ծայրամասերուն ինքնավարութիւն ուզած է տալ եւ իրաւահաւասար պետական կազմաւորումներու դաշնակիցներ ստեղծել։ Սերտ կապեր ունեցած է հայ քաղաքական շրջանակներու հետ։ Սապահըտինի ջանքերով հնարաւոր դարձած է երիտթուրքերու ժամանակաւոր դաշինքը ոչ թուրք, ժողովուրդներու հասարակական-քաղաքական կազմակերպութիւններու հետ։ Երիտթուրքերու շարժման պառակտումէն ետք անոր անդամներու մեծ մասը համախմբուած է Սապահըտտինի շուրջ եւ ստեղծած «Մասնաւոր նախաձեռնութեան եւ ապակեդրոնացման ընկերութիւնը»։ Սապահըտտին պաշտպանած է օտարերկրեայ միջամտութեան անհրաժեշտութեան գաղափարը։

Անգլիացիներու օգնութեամբ  փորձած է դաւադրութիւն կազմակերպել Ապտուլ Համիտ Բ.-ի դէմ, սակայն չէ յաջողած։ 1908-ի յեղաշրջման հետեւանքով, երբ իշխանութիւնը գրաւած է երիտթուրքերու ազգայնական թեւի ներկայացուցիչները, Սապահըտտին փախած է Եւրոպա։ 1918-ի վերջերուն փորձած է վերադառնալ քաղաքական ասպարէզ, սակայն, յաջողութիւն չգտնելով, հաստատուած է Զուիցերիա։

Ստորոգութիւն:Թուրք քաղաքական գործիչներ
Ստորոգութիւն:Օսմանեան կայսրութեան պետական գործիչներ
Պերճ Ֆ․ Սապպաղեան

**Պերճ Ֆարեսի Սապպաղեան** ծնած է 18 Օգոստոս, 1918 թուական Հալէպ: Հնագէտ, Դրամագէտ

## Կենսագրութիւն
Պերճ Սապպաղեան իր նախակրթութիւնը կը ստանայ Հալէպի Ազգային Հայկազեան Վարժարանին մէջ, իսկ միջնակարգ ուսումը՝ տեղւոյն Ֆրեր Մարիսթներու դպրոցին մէջ:

Տարի մը Հայկազեանի մէջ ֆրանսերէն լեզու դասաւանդելէ ետք, կը նետուի առեւտրական ասպարէզ եւ պաշտօնի կը կոչուի «Էֆրիքըն Իսթըրն» ընկերութեան մէջ։ Իր ասպարէզի գծով ան կը հետամտի բարձրագոյն ուսման, Լոնտոնի մէջ հետեւելով առեւտրական եւ օրէնսդրական դասընթացքներու:

Ապա՝ Հալէպի մէջ կը հիմնէ իր սեփական առեւտրական գրասենեակը, որուն տնօրէնի պաշտօնը կը վարէ միաժամանակ:

Տարի մը կը խմբագրէ Հալէպի «Եփրատ» օրաթերթը: Դեռ երիտասարդ կ'աշխատակցի Արտաւազդ Արք. Սիւրմէեանի աշխատասիրած «Պատմութիւն Հալէպի Հայոց» եռահատոր երկին՝ անգլերէն լեզուէ թարգմանութիւններ կատարելով հեղինակին համար: Ան իր հմտութիւնը կը խորացնէ դրամագիտութեան մէջ, դառնալով Մերձաւոր Արեւելքի ու յատկապէս այդ մարզի ծանօթ ու փնտռուած մասնագէտներէն մէկը: Աշխոյժ մասնակցութիւն բերելով մէկտեղ Հալէպահայ մշակութային կեանքին, որուն մղիչ ու ղեկավար ուժերէն մէկն է ան՝ քառասունական ու յիսունական թուականներուն: Միաժամանակ կը հանդիսանայ հայ - արաբ մշակութային գործակցութեան գլխաւոր օղակներէն մէկը:

Հակառակ կուտակած իր գիտական մեծ պաշարի, բծախնդիր ու զուսպ՝ Պերճ Սապպաղեան կը մնայ ժլատ գրիչի տէր մարդ:Սակայն եթէ գիրի ճամբով գիտական- ստեղծագործական իր խօսքը կը մնայ սահմանափակ էջերու մէջ, բանաւոր կերպով սակայն՝ ան տարբեր ծաւալ ու տարողութիւն կ'ունենայ:

Անդամ՝ Սուրիոյ Հնագիտական Ընկերակցութեան, մաս կը կազմէ անոր վարչութեան, մինչեւ վերջ մնալով այդ մարմնին նախաձեռնող ու գործօն անդամներէն մէկը:

Ան կը մահանայ 12 Յուլիս, 1982 թուական Հալէպ:
### Հետաքրքրութիւններ
Պերճ Սապպաղեան կանուխէն հետաքրքրութիւն կը ցուցաբերէ դրամագիտութեան եւ պատմագիտութեան հանդէպ:

#### Լեզուներ
Ինքնաշխատութեամբ կամ մասնաւոր ուսուցիչներու հսկողութեամբ՝ Հայերէնի կողքին ան կը տիրապետէ.

* արաբերէն
* անգլերէն
* ֆրանսերէն
* գերմաներէն լեզուներուն:

Պերճ Սապպաղեան նաեւ կը ծանօթանայ հին ասորերէնին:

##### Յօդուածներ
Պերճ Սապպաղեանի թիւով սակաւ դրամագիտական յօդուածները գլխաւորաբար կը մնան.
* «Հայկազեան Հայագիտական Հանդէս»ի
* Հալէպի «Գեղարդ- Սուրիահայ Տարեգիրք»ի էջերուն մէջ:

## Աղբիւրներ
* Հայկազեան Հայագիտական Հանդէս, Հատոր Ժ․, Երուանդ Հ. Քասունի, Պէյրութ 1984։

Ստորոգութիւն:1918 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:1982 մահեր
Ստորոգութիւն:Հալէպ ծնունդներ
Ստորոգութիւն:18 Օգոստոսի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:12 Յուլիսի մահեր
Ստորոգութիւն:Հալէպ մահեր
Ստորոգութիւն:Հայ հնագէտներ
Ստորոգութիւն:Հայ դրամագէտներ
Լոլա Սասունի

**Լոլա Սասունի** (Հռիփսիմէ Մեծատուրեան, 1893**,** Ակն - 1969, Պէյրութ), ազգային-հասարակական գործիչ։

Միսաք Մեծարենցի զարմուհին։

## Կենսագրութիւն
1908-ին ընտանեօք հաստատուած են Կ.Պոլիս։ Կանուխ տարիքէն մաս կազմած է ազգային-հասարակական գործունէութեան՝ ֆետայիներու կողքին զէնք կրելով ու մասնակցելով ինքնապաշտպանական կռիւներուն։

1917-ին ամուսնացած է Կարօ Սասունիին հետ, ապա ընտրելով Լոլա անունը անցած է Թիֆլիս։ Ան միշտ իր մասնակցութիւնը բերած է յետեղեռնեան հայութեան կազմակերպական աշխատանքին՝ գրեթէ բոլոր մարզերուն մէջ։

Եղած է Մուշ, Վան, Խնուս, հոն, ուր գործ եղած է, կազմակերպելով ու խնամելով Հայոց ցեղասպանութենէն ճողոպրած որբերն ու հիւանդները։

1918-ի Մայիսեան անկախութեան նախօրեակին միացած է Համազասպի խումբին եւ մասնակցած է Սարդարապատի հերոսամարտին։

Առաջին զաւակը ծնած է Երեւանի մէջ։ Խանձարուրի մէջ փաթթուած երեխան միշտ զինուորի մը վիզէն կախուած է, իսկ Լոլա կիներու խումբի մը հետ վիրաւորներ ու հիւանդներ խնամած եւ տարագիր ընտանիքներուն կարիքները հոգացած է։ Դժբախտաբար փոքրիկը մալարիայէ բռնուած՝ մահացած է։

Հայաստանի Հանրապետութեան հռչակումէն ետք Լոլա նուիրուած է Հայաստանի Հանրապետութեան Կարմիր խաչի կազմակերպումին, եւ երբ 1920-ին ամուսինը Շիրակի նահանգապետ նշանակուած է, ան գործակցած է հայկական որբանոցներու ընդհանուր վարիչին հետ։

1920-ին բանտարկուած է, բախտով ազատած եւ մօտ տաս հազար գործիչներու հետ անցած է Զանգեզուր, անկէ ալ՝ Պարսկաստան։ Ապա պարբերաբար մնացած է՝ Պոլիս, Սոֆիա, Վիեննա, Ժընեւ ու Փարիզ․ Գահիրէի, Հալէպի եւ վերջապէս Պէյրութի մէջ միշտ Հայ Օգնութեան Միութեան աշխատանքները կազմակերպող գործիչ եղած է։

Պէյրութի մէջ ան գործակցած է Լիբանանահայ օգնութեան խաչի հիմնադիրներէն Ջաւօ Շանթին, որուն հետ շարունակած է կազմակերպչական աշխատանքները Լիբանանի մէջ։ Լոլա Սասունի ամբողջ երեք տասնամեակ ԼՕԽ-ի ընկերուհիներու գործակցութեամբ դարմանատուներու ցանց մը ստեղծած է, չքաւորներուն ու որբերուն սնունդին եւ առողջութեան հսկած եւ անոնց կրթական կարիքները հոգացած է․ հայ կնոջ մտաւոր ու ընկերային մակարդակի բարձրացման նպաստած ու օժանդակած է ազգային հաստատութիւններուն։ Ան իր գործակիցներուն հետ նախաձեռնած է «պնակ մը կերակուր»ի երախտաշատ գործին։

Տարիներու ընթացքին անոր առողջութիւնը քայքայուած է։ Կեանքի վերջին տարիներուն իր երազը հայրենիք այցելելը եղած է։ Հակառակ իր ամուսնոյն կամքին` գացած եւ տեսած է Սարդարապատի յաղթանակի կոթողը եւ վերադարձէն տասը օր ետք մահացած է՝ 2 Հոկտեմբերին։

1969-ին իր մահկանացուն կը կնքէ իր տան մէջ: Անոր աճիւնը ամփոփուած է Հ.Յ.Դաշնակցութեան Պանթէոնին մէջ:

## Շքանշան
Լոլա Սասունի արժանացած է պետական բարձր գնահատանքի։ Լիբանանի պետութիւնը բարձրօրէն գնահատելով ԼՕԽ-ի դերը եւ Լոլա Սասունիի անձնուէր ծառայութիւնը, 1966-ին «Մայրիներու ազգային կարգ»ի շքանշանով կը պատուէ վաստակաշատ խաչուհին։

Մասնաճիւղը հիմնուած է 1971-ին, Լիբանանի Ֆանարի շրջանին մէջ:

## Աղբիւրներ
*Սասունի 
## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:1893 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:1969 մահեր
Ստորոգութիւն:Ակն ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Պէյրութ մահեր