Սվեթլանա Ալեքսիեւիչ

**Սվեթլանա  Ալեքսիեւիչ** (), պիելոռուս գրող։  2015-ին դարձած է գրականութեան նոպէլեան մրցանակակիր։

## Կենսագրութիւն
Ծնած է Ուքրանիա։ 1965 թուականին աւարտած է Կոմելի շրջանի միջնակարգ դպրոցը։ Աւարտած է լրագրութիւն եւ եղած է չափազանց յանձնառու գրող․ ան բազմիցս դատապարտած է Պիելոռուսիոյ նախագահ Ալեքսանտր Լուքաչենքոյի բռնատիրական վարչակարգը-ին

## Աշխատութիւններ
Ալեքսիեւիչ հեղինակ է բազմաթիւ գործերու, որոնց կարգին` «Պատերազմի դէմքը կանացի չէ» ստեղծագործութիւնը, որ նուիրուած է Բ. Աշխարհամարտին կիներու խաղացած դերին-ին Գիրքը հիմնուած է Կարմիր բանակին մաս կազմած հարիւրաւոր կիներու հետ հարցազրոյցներու վրայ-ին

Ան հեղինակն է նաեւ «Զինկէ տղաներ», «Չեռնոպիլեան աղօթք» եւ «Վերջին վկաները» գիրքերուն, որոնցմէ մէկ քանին թարգմանուած են աւելի քան 20 լեզուներու-ին

## Պարգեւներ եւ Պատիւներ

### Խորհրդային Միութեան եւ Վաղ Գրական Պարգեւներ

* **Սուրբ Եւփրոսինէ Փոլոցքիի Մետալ** (Медаль имени Святой Евфросиньи Полоцкой)։
* **1984-ին** **Պատուոյ Կոչումի Շքանշան** (*Order of the Badge of Honour*) (ԽՍՀՄ)։
* **1984-ին** **Նիքոլայ Օսթրովսքիի** գրական պարգեւ՝ Խորհրդային Գրողներու Միութեան կողմէ։
* **1984-ին** *Oktyabr Magazine* Պարգեւ։
* **1985-ին** **Կոնստանտին Ֆետինի** անուան Գրական Պարգեւ՝ Խորհրդային Գրողներու Միութեան կողմէ։
* **1986-ին** **Լենինեան Կոմսոմոլի Պարգեւ** (*Lenin Komsomol Prize*)՝ «Պատերազմը կնոջ դեմք չունի» («У войны не женское лицо») գիրքին համար։
* **1987-ին** *Literaturnaya Gazeta* Պարգեւ։

### Միջազգային Գրական եւ Մշակութային Ճանաչում

* **1996-ին** Tucholsky-Preis (Շուէտական PEN)։
* **1997-ին** *Friendship of the Peoples Magazine* Պարգեւ։
* **1997-ին** **Triumph Prize** (Ռուսիա)։
* **1997-ին** **Անդրեյ Սինյավսկիի** Պարգեւ՝ *Novaya Gazeta*-ի կողմէ։
* **1998-ին** **Լայփցիկի Գրքի Պարգեւ Եւրոպական Համախմբման Համար** (*Leipzig Book Award for European Understanding*)։
* **1998-ին** **Ֆրիտրիխ Էպերթի Հիմնադրամի Պարգեւ** (*Friedrich-Ebert-Stiftung-Preis*)։
* **1999-ին** **Հերդեր Պարգեւ** (*Herder Prize*)։
* **2005-ին** **Ազգային Գրքի Քննադատներու Շրջանակի Պարգեւ** (*National Book Critics Circle Award*), *Ձայներ Չեռնոբիլէն* գիրքին համար։
* **2007-ին** **Oxfam Novib/PEN Պարգեւ**։
* **2011-ին** **Ռիշարդ Քափուշչինսքիի Պարգեւ** (*Ryszard Kapuściński Award*) (Լեհաստան)։
* **2011-ին** **Անգելուս Պարգեւ** (*Angelus Award*) (Լեհաստան)։
* **2013-ին** **Գերմանական Գրքի Առեւտուրի Խաղաղութեան Մրցանակ** (*Peace Prize of the German Book Trade*)։
* **2013-ին** **Prix Médicis essai** (Ակնարկ)՝ *Կարմիր մարդու վերջը կամ ապակախարդման ժամանակը* (*La Fin de l'homme rouge...*) գիրքին համար (*Secondhand Time* վերնագրով)։
* **2014-ին** **Արուեստի եւ Գրականութեան Շքանշանի** (*Order of the Arts and Letters*) Սպայ (Ֆրանսա)։
* **2015-ին** **Գրականութեան [[Նոպելեան Մրցանակ]]**։

### Վերջին Պարգեւներ

* **2017-ին** **Արթուր Ռոսի Գրքի Պարգեւի** (*Arthur Ross Book Award*) Բրոնզ Մետալ՝ Արտաքին Յարաբերութիւններու Խորհուրդի կողմէ, *Secondhand Time* գիրքին համար։
* **2017-ին** **Ամերիկեան Ակադեմիայի Ձեռքբերումներու Ոսկի Թիթեղի Պարգեւ** (*Golden Plate Award from the American Academy of Achievement*)։[67]
* **2018-ին** **Բելառուսի Ժողովրդավարական Հանրապետութեան 100-ամեակի Յոբելենական Մետալ**։
* **2020-ին** **Սախարովի Մտքի Ազատութեան Մրցանակ** (*Sakharov Prize*)՝ Եւրոպական Խորհրդարանի կողմէ (Պելառուսի ժողովրդավարական ընդդիմութեան անուանուած ներկայացուցիչներէն մէկը)։
* **2021-ին** **Սոնինկ Պարգեւ** (*Sonning Prize*)։
* **2021-ին** **Գերմանիոյ Դաշնային Հանրապետութեան Արժանիքի Շքանշան** (*Order of Merit of the Federal Republic of Germany*) (Հրամանատարի Խաչ)։

### Այլ Պատիւներ
Ալեքսիեւիչը *Lettre Ulysses Award*-ի խորհրդատուական յանձնախումբի անդամ է։ Ան ելոյթ ունեցաւ **Աննա Պոլիտկովսկայայի** Յուշամրցանակի անդրանիկ դասախօսութեամբ՝ Բրիտանական Գրադարանին մէջ, 2019-ի Հոկտեմբեր 9-ին։ Այս դասախօսութիւնը միջազգային հարթակ մըն է, ուժեղացնելու համար պատերազմի եւ հակամարտութեան գօտիներուն մէջ աշխատող կին լրագրողներու եւ մարդու իրաւունքներու պաշտպաններու ձայները։

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Գրողներ
Ստորոգութիւն:Գրողներ այբբենական կարգով
Ստորոգութիւն:Գրողներ ըստ ազգութեան