Ալեքսանտր Տիւմա (հայր)

**Ալեքսանտր Տիւմա** (), ֆրանսացի գրող, թատերագիր եւ լրագրող։ Աշխարհի ամենաշատ կարդացուող ֆրանսացի հեղինակներէն մէկը։ Անոր ամենայայտնի գիրքերէն են «Կոմս Մոնթէ-Քրիսթօ» եւ «Երեք հրացանակիրները» վէպերը։ Գրած է մօտաւորապէս 300 ստեղծագործութիւն։ Քանի որ անոր տղան եւս կը կրէր Ալեքսանտր անունը եւ գրող էր, չշփոթելու համար անուան մօտ յաճախ կ՚աւելցուի «հայր» բառը։
## Կեանք եւ գործունէութիւն
մինի|265x265փքս|Մոնթէ-Քրիսթօ ամրոցը|ձախիցԾնած է Ֆրանսա։ Ան կը համարուէր խառնարիւն, քանի որ հայրական մեծ մայրը սեւամորթ ստրկուհի էր։ Պատերազմի հերոս հայրը կը մահանայ, երբ Ալեքսանտր տակաւին 4 տարեկան էր։

Ալեքսանտր Տիւմա կը փափաքէր դառնալ փաստաբան, սակայն ան Ֆրանսայի թագաւոր Օրլէանսի դուքս Լուի-Ֆիլիփի մօտ աշխատանքի սկսած է։

Մանկութիւնը, պատանեկութիւնը եւ երիտասարդութիւնը անցած են հարազատ քաղաքին մէջ։

Տիւմա որոշած է անպայման դառնալ թատերագիր։ Առանց դրամի եւ կապերու, յոյսը դնելով միայն հօր հին ընկերներու վրայ, ան որոշած է տեղափոխուիլ Փարիզ: 20-ամեայ Ալեքսանտր, որ չքաւորութեան պատճառաւ չունէր կրթութիւն, սկսած է լրացնել իր կրթութեան պակասը։ Անոր ընկերներէն մէկը կազմած է հեղինակներու ցանկը, որոնց գիրքերը պէտք է կարդար Ալեքսանտր։ Ցուցակի մէջ կային դասական, յուշագրական, տարեգրային աշխատութիւններ։
մինի|284x284փքս|Տիւմայի գերեզմանը՝ Փարիզի Պանթէոնին մէջ|ձախից
Ալեքսանտր Տիւմա, որ հոգ կը տանէր մօրը, ինչպէս նաեւ ապօրինի տղուն՝ Ալեքսանտրին, գրած է «Հենրի երրորդն ու իր արքունիքը» հատորը, որ ստեղծած է երկու ամսուայ ընթացքին։

Ֆրանսայի հասցուցած ամենակարեւոր գրողներէն մին Ալեքսանտր Տիւմա, Ռուսաստանի մէջ ապրած տարիներուն այդ երկրին մասին գրած է ճանապարհորդութեան գիրք մը։ Իսկ Իտալիոյ մէջ ապրած տարիներուն հրատարակած է «Ինտեփենտընթ» թերթը։

Ալեքսանտր Տիւմայի ստեղծագործութիւնները թարգմանուած են աշխարհի բազմաթիւ լեզուներու եւ բազմաթիւ թատերական ներկայացումներու եւ շարժանկարներու համար նիւթ հանդիսացած են։

Ալեքսանտր Տիւմա (հայր) մահացած է Տիէփի մէջ, Ֆրանսա։ Ան կեանքին աչքերը փակած է չքաւորութեան մէջ, որովհետեւ ապրած է զեխ կեանք մը։

## Անձնական կեանք
1840 թուականի Փետրուար 1-ին Տիւման ամուսնացաւ դերասանուհի Իտա Ֆերիէի (ծնեալ Մարգարիտ-Ժոզէֆին Ֆերան) (1811–1859) հետ։ Անոնք միասին երեխաներ չունեցան։

Տիւման բազմաթիւ կապեր ունէր այլ կանանց հետ. գիտնական Գլոտ Շոբը կը թուարկէ մօտ 40 սիրուհի: Յայտնի է, որ ան անոնցմէ ունեցած է առնուազն չորս երեխայ:

Ալեքսանտր Տիւմա, որդին (1824–1895), դերձակուհի Մարի-Լոր-Քաթրին Լապէյի (1794–1868) որդին է։ Ան դարձաւ յաջողակ վիպասան եւ դրամատուրգ։

Մարի-Ալեքսանտրին Տիւմա (1831–1878), Պէլ Գրեյլսամներու (1803–1875) դուստրը, որ հանդէս կու գար Մելանի Սեր բեմական կեղծանունով։

Հենրի Պաուըր (1851–1915), հրէական հաւատքի գերմանուհի Աննա Պաուըրի որդին, Փարիզի մէջ բնակող աւստրիացի առեւտրային գործակալ Գարլ-Անտոն Պաուըրի կինը։

Միքաէլլա-Գլէի-Ժոզէֆա-Էլիզապէթ Գորտիէ (ծնած 1860թ.), դերասանուհի Էմելի Գորտիէի դուստրը։

Մօտաւորապէս 1866 թուականին ան սիրավէպ ունեցած է Ատահ Այզեքս Մենկենի հետ, ամերիկացի դերասանուհի, որ Տիւմայէն քսանվեց տարիով փոքր էր եւ կը գտնուէր իր ասպարէզի գագաթնակէտին։ Ան Լոնտոնի մէջ խաղացած էր իր սենսացիոն դերը «Մազեբբա» փիեսին մէջ։ Փարիզի մէջ անոր «Սաւաննայի ծովահէնները» ներկայացման բոլոր տոմսերը վաճառուած էին եւ կը գտնուէր իր յաջողութեան գագաթնակէտին։

Ան մասոն էր եւ այդպէս ալ մնաց մինչեւ իր մահը։ Ան «La Cauderet» եւ «L'Olympique» օթեակներու անդամ էր։ Տիւման իր ստեղծագործութիւններուն մէջ յաճախ յղումներ կ'ընէր մասոնութեան եւ եղբայրութեան կարեւորութեան։

Վիքթոր Հիւկոյի, Շառլ Պոտլէրի, Ժերար տը Ներվալի, Էժեն Տելագրուայի եւ Օնորէ տը Պալզաքի հետ Տիւման «Հաշիշճիներու ակումբի» անդամ էր, որ ամէն ամիս կը հանդիպէր Փարիզի հիւրանոցներէն մէկուն մէջ՝ հաշիշ խմելու համար: Տիւմայի «Կոմս Մոնթէ Քրիսթօն» աշխատութեան մէջ կան քանի մը յղումներ հաշիշի մասին:

## Ծանօթագրութիւն

Ստորոգութիւն:Լրագրողներ
Ստորոգութիւն:Ֆրանսացի վիպասաններ
Ստորոգութիւն:Ֆրանսացի գրողներ
Ստորոգութիւն:Գրողներ այբբենական կարգով