Նիկողայոս Ադոնց

**Նիկողայոս Ադոնց (Տէր-Աւետիքեան)** (), հայ պատմաբան, հայագէտ, բիւզանդագէտ եւ բանասէր։

## Կենսագրութիւն
Նիկողայոս Ադոնց ծնած է 1871-ին Հայաստանի Սիւնիքի մարզի Բռնակոթ գիւղի մէջ (Սիսիան)։ Ուսած է Տաթեւի ծխական դպրոցէն ու Էջմիածնի Գէորգեան ճեմարանէն ներս, այնուհետեւ՝ 1892-94 թթ Թիֆլիսի ռուսական գիմնազիոյ մէջ։ 1899-ին ոսկէ պարգեւանշանով աւարտած է Փեթերսպուրկի համալսարանի արեւելեան լեզուներոի եւ պատմա-բանասիրական ճիւղերը։ Աշակերտած է Նիկողայոս Մառին։

## Աշխատութիւններ
* Адонц Н. Г. Армения в эпоху Юстиниана. СПб, 1908 (2 изд. Ереван։ Изд-во Ереванского Университета, 1971, 526 с.) (անգլ., 1969, հայ., 1987)
* Адонц Н. Дионисий Фракийский и армянские толкователи. Петроград. Тип-я Императорской Акдемии Наук. 1915.г. CXCIII, 307 стр. (Bibliotheca Armeno-Georgica. IV.)
* Nicolas Adontz, Histoire d'Arménie ։ les origines, du Xe siècle au VIe siècle av. J.C., préface de René Grousset, 1946, XV-441 p.
* Nicolas Adontz. Samuel l'Arménien, roi des bulgares (in French). Bruxelles։ Palais des Académies, 1938, 63 p. [reprinted in։ Études Arméno-Byzantines. Calouste Gulbenkian Foundation. Lisbon, 1965, p.&nbsp;347 – 407. Distributor։ Livraria Bertrand].
* Nicolas Adontz, Études arméno-byzantines, Portugal։Imprimerie IMPRESSA, 1965, 440 p. (Coll. Bibliothèque arménienne de la Fondation Calouste Gulbenkian).
* Nicolas Adontz, Denys de Thrace et les commentateurs arméniens, 1970 (Bibliothèque arménienne de la Fondation Calouste Gulbenkian)
* Adontz Nicolas, Armenia in the period of Justinian: The Political Conditions Based on the Naxarar System, Lisbon: Calouste Gulbenkian Foundation 1970.
* Նիկողայոս Ադոնց, Մաշտոց եւ անոր աշակերտները ըստ օտար աղբիւրներու, Վիեննա: Մխիթարեան տպարան, 1925 (Ազգային մատենադարան, ՃԺԱ)։
* Նիկողայոս Ադոնց, Հայաստանի պատմութիւն։ Ակունքները X-VI դդ. Ք.Ա..։ Հայերու ծագումը։ Յօդուածներ, Երեւան, 1972։
* Նիկողայոս Ադոնց, Պատկերների խնդիրը։ Երեւան, 2003, 90 էջ։
* Նիկողայոս Ադոնց, Քննութիւն Մովսէս Կաղանկատուացու, Ս. Էջմիածին, 2005, 176 էջ։
* Նիկողաիոս Ադոնց, Հայաստանի ոսկեհանքը։ Փոքր ուսումնասիրութիւններ, Երեւան, 2006։
* Նիկողայոս Ադոնց, Երկեր հինգ հատորով, հատ. Ա. Պատմագիտական ուսումնասիրութիւններ, Երեւան, 2006, 652 էջ։ 
* Նիկողայոս Ադոնց, Երկեր հինգ հատորով, հատ Բ. Պատմա-բանասիրական ուսումնասիրութիւններ, Երեւան, 2006, 680 էջ։ 
* Նիկողայոս Ադոնց, Երկեր հինգ հատորով, հատ Գ. հայերէնագիտական ուսումնասիրութիւններ, Երեւան, 2008, 688 էջ։ 
* Նիկողայոս Ադոնց, Երկեր հինգ հատորով, հատ. Դ. Քննական պատմութիւն Հայոց, Երեւան, 2009, 720 էջ։ 
* Նիկողայոս Ադոնց, Երկեր հինգ հատորով, հատ. Ե. Հայ-բյուզանդական ուսումնասիրութիւններ, Երեւան, 2012, 664 էջ։
* Նիկողաիոս Ադոնց, Երկեր հինգ հատորով, հատ. Զ (լրացուցիչ). Հրապարակախօսութիւն, Երեւան, 2012, 540 էջ։ 
* Նիկողայոս Ադոնց, Հայկական հարցի լուծման շուրջ, «Երեւանի համալսարանի հրատարակչութիւն», Երեւան, 1989։
* [Ադոնց Նիկողայոս, Դաւիթ Կիւրոպաղատ († 31-ը մարտի 1000).- «Պատմա-բանասիրական հանդէս», 2002, № 3, էջ 3-37։](http://hpj.asj-oa.am/4190/1/2002-3(3).pdf) 
* [Ադոնց Նիկողայոս, Հայացած Աստվածաշունչը եւ անոր պատմական տարողութիւնը.- «Պատմա-բանասիրական հանդես», 2001, № 3, էջ 3-11։](http://hpj.asj-oa.am/4320/1/2001-3(3).pdf)
* [Оганесян П. О., Малоизвестная статья «Турецкая нота и Турецкая Армения» Николая Адонца.- «Լրաբեր Հասարակական Գիտութիւնների», 1990, № 4, стр. 72-77.](http://lraber.asj-oa.am/3530/1/1990-4(72).pdf) 
* [Аветисян, Г. А., Оганесян, П. О., Еще одна малоизвестная статья Николая Адонца по Армянскому вопросу.- «Լրաբեր Հասարակական Գիտութիւնների», 1993, № 1, стр. 137-148.](http://lraber.asj-oa.am/2864/1/1993-1(137).pdf)
* [Հովհաննիսյան Պ. Հ., Նիկողայոս Ադոնցը եւ Հայկական հարցը.- «Պատմա-բանասիրական հանդես», 1999, № 1, էջ130-138։](http://hpj.asj-oa.am/4717/4/1999-1(130).pdf) 
* [Յովհաննիսեան Պ., Նիկողայոս Ադոնցի գիտական ժառանգութեան նորայայտ էջերից.- «Պատմա-բանասիրական հանդէս», № 2, էջ 277-290։](http://hpj.asj-oa.am/4282/1/2001-2(277).pdf) 
* [Յովհաննիսեան Պ., Ն . Ադոնցի «Հայոց քննական պատմութեան» ստեղծագործական ճակատագիրը (ծննդեան 130-ամեակի առթիւ).- «Պատմա-բանասիրական հանդէս», № 1, էջ 63-78։](http://hpj.asj-oa.am/4247/1/2001-1(63).pdf) 
* Պ. Յովհաննիսիան, Օ. Վարդազարեան, Նիկողայոս Ադոնցի «Կիբելա աստուածուհին» անհայտ աշխատութիւնը,- «Բանբեր մատենադարանի», 18, Երեւան, 2008, էջ 181-215։

## Գրականութիւն
* [Եուզբաշեան Կ. Ն., Նիկողայոս Ադոնցի գիտական ժառանգութիւնը.- «Պատմա-բանասիրական հանդէս», 1962, № 4, էջ 115-128։](http://hpj.asj-oa.am/451/1/62-4(115).pdf) 
* Mushegh Ishkhan, Professor Nicholas Adontz։ Remembrance and Impressions, - "Armenian Review" 39 (1986), pp.&nbsp;55–80.
* [Յովհաննիսեան Պ. Հ., Սիմոն Վրացեանի անտիպ յուշերը Նիկողայոս Ադոնցի մասին.- «Լրաբեր Հասարակական Գիտութիւնների», 1998, № 1, էջ 202-210](http://lraber.asj-oa.am/2013/1/1998-1(202).pdf) 

## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին յղումներ
* Նիկողաիոս Ադոնցի մասին Հայկական Հանրագիտարանում 
* Ն. Ադոնց. Հայացած Աստուածաշունչը եւ անոր պատմական տարողութիւնը։
* Ն. Ադոնց «Քաղաքական հոսանքներ հին Հայաստանում» (1):
* Ն. Ադոնց «Քաղաքական հոսանքներ հին Հայաստանում» (2):

Ստորոգութիւն:10 Յունուարի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:27 Յունուարի մահեր
Ստորոգութիւն:Հայ պատմաբաններ
Ստորոգութիւն:Հայ հայագէտներ
Ստորոգութիւն:Հայագէտներ
Ստորոգութիւն:Հայ պատմագէտներ
Ստորոգութիւն:Հայ բանասէրներ