Սէյրան Օհանեան

**Սէյրան Օհանեան** (), հայ ռազմական գործիչ։

## Կենսագրութիւն

#### Վաղ կեանք
Սէյրան Օհանեան ծնած է Շուշի քաղաքին մէջ, որ այն ատեն Խորհրդային Միութեան կազմին մէջ գտնուող Ազրպէյճանական ԽՍՀ-ի Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզի մաս կը կազմէր։ 1979-ին ան աւարտած է միջնակարգ դպրոցը Հայկական ԽՍՀ-ի Նայիրիի շրջանի Մրգաշէն գիւղին մէջ (այժմ՝ Հայաստանի Կոտայքի մարզ)։

#### Խորհրդային զինուորական ասպարէզ եւ Արցախեան պատերազմ
Օհանեան յաճախած է Պաքուի Բարձրագոյն համազօրային հրամանատարական ուսումնարանը եւ ուսումը աւարտած է 1983-ին։ Այնուհետեւ ծառայած է Գերմանիոյ մէջ խորհրդային զօրքերու խմբաւորման մէջ՝ նախ որպէս դասակի հրամանատար, իսկ 1987-ի Մարտէն՝ որպէս վաշտի հրամանատար։ 1988-ի Յունիսին ան տեղափոխուած է Անդրկովկասեան զինուորական օկրուգի 23-րդ մոթոհրաձգային դիվիզիա (Կիրովապատ, Ազրպէյճան) եւ նշանակուած է Ստեփանակերտի մէջ տեղակայուած 366-րդ մոթոհրաձգային գունդի վաշտի հրամանատար։ 1989-ի Օգոստոսին դարձած է գումարտակի հրամանատարի տեղակալ, իսկ 1990-ի Սեպտեմբերին՝ նոյն գունդի 2-րդ գումարտակի հրամանատար։

Խորհրդային Միութեան փլուզումէն ետք, 1992-ի Մարտին 366-րդ գունդը դուրս բերուեցաւ Ստեփանակերտէն, եւ Օհանեան միացաւ Լեռնային Ղարաբաղի նորաստեղծ բանակին՝ կարեւոր դերակատարութիւն ունենալով Ազրպէյճանի դէմ մղուող Արցախեան առաջին պատերազմին։ 1992-ի Մայիսին Օհանեան մասնակցեցաւ իր ծննդավայր Շուշիի ազատագրման, որ հայկական կողմի ամէնանշանակալի յաղթանակներէն մէկն էր։ Ան 400 հոգինոց ջոկատով յարձակումը առաջնորդեց հարաւ-արեւմտեան ուղղութեամբ։ 1992-ի Սեպտեմբերին, Մարտակերտի շրջանի Չլդրան գիւղի մօտակայքը տեղի ունեցած մարտերուն ընթացքին ան ծանր վիրաւորուեցաւ, ինչի հետեւանքով անդամահատուեցաւ անոր ոտքը։ Բուժում ստանալէ ետք Օհանեան վերադարձաւ զինուորական ծառայութեան։

#### Զինուորական ասպարէզ (1994-2007)
Պատերազմէն ետք, 1994-1998 թուականներուն ան ծառայած է որպէս Լեռնային Ղարաբաղի Պաշտպանութեան բանակի հրամանատարի տեղակալ, 1998-1999 թուականներուն՝ Հայաստանի 5-րդ բանակային կորպուսի հրամանատար, իսկ 1999-2007 թուականներուն՝ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան պաշտպանութեան նախարար։ Օհանեան 1995-ին ստացած է զօրավար-մայորի, 2000-ին՝ զօրավար-լէյտենանտի, իսկ 2007-ին՝ զօրավար-գնդապետի կոչում։

2007-ի Մայիսին Օհանեան նշանակուեցաւ Հայաստանի զինուած ուժերու գլխաւոր շտապի պետ եւ պաշտպանութեան նախարարի առաջին տեղակալ։

#### Պաշտպանութեան նախարար
Սերժ Սարգսեանի նախագահ դառնալէն ետք, 14 Ապրիլ 2008-ին ան Օհանեանը նշանակեց Պաշտպանութեան նախարար։ Օհանեանի պաշտօնավարման ընթացքին տեղի ունեցաւ 2016 թուականի Ապրիլեան քառօրեայ պատերազմը։ Ան պաշտօնէն արձակուեցաւ 2016-ի Հոկտեմբերին։

#### Ընդդիմադիր քաղաքական գործիչ (2017)
2017-ի Փետրուարին Օհանեանը քաղաքական դաշինք կազմեց Վարդան Օսկանեանի եւ Րաֆֆի Յովհաննիսեանի հետ՝ մասնակցելու 2017-ի խորհրդարանական ընտրութիւններուն։ «Օհանեան-Րաֆֆի-Օսկանեան» դաշինքը չյաջողեցաւ յաղթահարել 5 տոկոսի շեմը։ 2019-ին եւ 2020-ին ան քանի մը անգամ կանչուեցաւ խորհրդարանական քննիչ յանձնաժողով՝ Ապրիլեան պատերազմի վերաբերեալ հարցերու պատասխանելու համար։

#### 2020-ի Արցախեան պատերազմ եւ յաջորդող իրադարձութիւնները
2020-ի Սեպտեմբերին սկսած պատերազմի ժամանակ Օհանեանը մեկնեցաւ Արցախ։ Թէեւ պաշտօնական աղբիւրները կը նշէին, որ ան կը ղեկավարէր հայկական ուժերը Շուշիի մարտերուն ժամանակ, ան հետագային հերքեց ասիկա՝ ըսելով, որ միայն 16 հոգինոց ջոկատ մը առաջնորդած է։ Ազրպէյճանական կողմը պնդած էր, թէ վիրաւորած է Օհանեանը, ինչը հերքուեցաւ Արցախի նախագահի մամլոյ խօսնակին կողմէ։ Պատերազմի աւարտէն ետք Օհանեանը միացաւ վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի հրաժարականը պահանջողներուն։

#### 2021-ի խորհրդարանական ընտրութիւններ
2021-ի խորհրդարանական ընտրութիւններուն Օհանեանը մասնակցեցաւ Ռոպերթ Քոչարեանի գլխաւորած «Հայաստան» դաշինքի կազմին մէջ։ Ներկայիս ան կը գլխաւորէ «Հայաստան» դաշինքի խորհրդարանական խմբակցութիւնը Ազգային ժողովին մէջ։

## Գործունէութիւն
1983 թուականին ծառայութեան մեկնած է Գերմանիա։

1988 թուականի Յուլիսին տեղափոխուած է Անդրկովկասեան զինուորական շրջան եւ նշանակուած է Ստեփանակերտի մէջ տեղակայուած 366-րդ գունդի հրաձգային վաշտի հրամանատարի պաշտօնին:

1989 թուականի Օգոստոսին նշանակուած է նոյն գնդի հրաձգային գումարտակի հրամանատարի տեղակալի։

1990 թուականին Սեպտեմբերին՝ հրաձգային գումարտակի հրամանատարի պաշտօնին:

1992 թուականին Ապրիլին, զինուորական ծառայութիւնը շարունակած է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան պաշտպանութեան բանակին մէջ:

Մասնակցած է բոլոր ռազմաճակատներու վրայ մղուող մարտական գործողութիւններուն: 1992 թուականի Սեպտեմբերին ծանր վիրաւորուած է Մարտակերտի շրջանի Չլդրան գիւղի մօտ: 1992 թուականի Դեկտեմբերին նշանակուած է ԼՂՀի ինքնապաշտպանական կոմիտէի շտաբի պետի պաշտօնին:

1994 թուականի Սեպտեմբերէն մինչեւ 1998 թուականի Հոկտեմբեր վարած է պաշտպանութեան բանակի հրամանատարի առաջին տեղակալի պաշտօնը:

1998 թուականի Հոկտեմբերին Հայաստանի Հանրապետութեան պաշտպանութեան նախարարի հրամանով նշանակուած է 5-րդ բանակային զօրաբաժնի հրամանատար:

1999 թուականի Օգոստոսին ԼՂՀ նախագահի հրամանագրով նշանակուած է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան պաշտպանութեան նախարար:

2000 թուականի Յունուարին՝ ԼՂՀ պաշտպանութեան նախարար-պաշտպանութեան բանակի հրամանատար:

Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահ 11 Մայիսի 2007-ի հրամանագրով նշանակուած է ՀՀ Զինուած ուժերու գլխաւոր շտաբի պետ-պաշտպանութեան նախարարի առաջին տեղակալ:

## Կոչումներ եւ պարգեւներ
Օհանեան պարգեւատրուած է ԽՍՀՄ-ի, Հայաստանի եւ Արցախի Հանրապետութեան բազմաթիւ մետալներով եւ շքանշաններով.

**Հայաստան**

* **«Մարտական խաչ» շքանշան, 1-ին աստիճան**
* **«Տիգրան Մեծ» շքանշան**
* **«Դրաստամատ Կանայեան» մետալ**
* **«Մարշալ Բաղրամեան» մետալ**
* **«Հայրենիքին մատուցած ծառայութիւններուն համար» մետալ**

**Լեռնային Ղարաբաղ (Արցախ)**

* **«Շուշիի ազատագրման համար» մետալ**
* **Արցախի հերոս** (Սեպտեմբեր, 1999 թ.)
* **«Մարտական խաչ» շքանշան, 1-ին աստիճան**

**Խորհրդային Միութիւն (ԽՍՀՄ)**

* **«Զինուորական ծառայութեան մէջ աչքի իյնալու համար» մետալ**
* **«Անբասիր ծառայութեան համար» մետալ, 3-րդ աստիճան**
* **«ԽՍՀՄ զինուած ուժերու 70-ամեակ» յոբելենական մետալ**

**Արտասահմանեան**

* **«Ժուկովի շքանշան»** (Ռուսաստանի Դաշնութիւն)

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Հայ ռազմական գործիչներ
Ստորոգութիւն:Ռազմական գործիչներ