Մկրտիչ Խերանեան

**Մկրտիչ Խերանեան** (),  հայ բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ։ Վանի հերոսամարտին վերապրած ու խորհրդահայ գրականութեան իրենց մասնակցութիւնը բերած անուններու շարքին կը պատկանի Մկրտիչ Խերանեանը՝ «Նարեկ»ի առաջին արեւելահայերէն թարգմանութեան հեղինակը։

## Կենսագրական գիծեր
Ծնած է Վան։ Սկզբ­նա­կան կր­թու­թիւ­նը ստա­ցած է ծննդա­վայ­րի ծխական, ապա՝ Վարագայ ժառանգաւորաց եւ «Հայկազեան» կեդրոնական վարժարաններուն մէջ։

Վանի ինքնապաշտպանութենէն ետք, իր ընտանիքով գաղթած է Արեւե­լեան Հա­յաս­տան, ուր մտած եւ շրջանաւարտ եղած է Ս. Էջ­միածի­նի Գէորգեան ճեմարանէն։

Ա­մուս­նա­ցած է իր նոյն մականունը կրող Արաքսիա Խերանեանի հետ։ Ունեցած են չորս զաւակ։ Մինչեւ 1932 ընտանիքը ապրած է Էջմիածնի (այժմ՝ Վաղարշապատ), ապա՝ Երեւանի մէջ։

## Գործունէութիւն
Խերանեան հայոց լեզուի ու գրականութեան ու­սու­ցիչ եղած է Էջմիածնի շրջանի եւ Երեւանի տարբեր միջնակարգ դպրոցներու մէջ։

Խերանեան բա­նաս­տեղ­ծու­թիւններ գրած է պա­տա­նի տարիքէն եւ ամբողջ կեանքը նուիրած է գրականութեան։

1938-ին հրատարակած է բանաստեղծու­թիւն­նե­րու առա­ջին ժո­ղո­վա­ծուն՝ «Խն­դու­թիւն» վեր­նագ­րով։

1939-ին անդամակցած է Հայաստանի Գրողներու Միութեան։ Սակայն, ան զերծ չէ մնացած ստալինեան վարչակարգի բռնութենէն։

1941-ին, մտա­ւո­րա­կան­ները կը ձերբակալուէին որպէս կասկածելի անձնաւորութիւններ։ Խերանեան ձերբակալուած է Նոյեմբեր 1941-ին եւ շարք մը մտաւորականներու հետ առանց դատի աքսորուած՝ Ղազախստանի Ակմոլինսկի մարզ։

Չորս տարի դաժան պայմաններու մէջ հոն մնալէ ետք, պատերազմի աւարտին ազատ արձակուած եւ վերադարձած է Երեւան, ուր շարունակած է ուսուցչութեամբ զբաղիլ մինչեւ 1950։

## Աշխատութիւներ
Հրատարակած է բազմաթիւ հատորներ՝ բանաստեղծութիւններ, մանկական բանաստեղծութիւններ ու հեքեաթներ, վիպերգեր՝ «Մոկաց Միրզա», «Սասնայ տուն», «Հազարան բլբուլ»), վիպակներ, «Երկար-երկար մի ճանապարհ» ինքնակենսագրական վէպը (1965)։

Խերանեան բեղուն թարգմանիչ եղած է։ Ամենէն ծանօթ թարգմանական գործն է Գրիգոր Նարեկացիի «Մատեան ողբերգութեան» առաջին արեւելահայերէնի վերածումը (1960)։

Աշխարհաբարի վերածած է նաեւ Հոմերոսի «Իլիական»ը եւ ռուսերէնէ թարգմանած է Նիզամիի, Պուշկինի, Լերմոնտովի եւ այլոց գործերը։

Անտիպ ու տպագիր գործերէն շատեր հրատարակուած են յետմահու։

## Պարգեւներ
2010-ին, Հայաստանի Ազգային Գրադարանը յետմահու Խերանեանին շնորհած է Յակոբ Մեղապարտի անուան յուշամետալը՝ հայ գրականութեան մատուցած ծառայութիւններուն, գրական վաստակի եւ թարգմանական գործունէութեան համար։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Թոռնիկներ.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:%D4%B9%D5%B8%D5%BC%D5%B6%D5%AB%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80.jpg|Թոռնիկների հետ
Պատկեր:Աշխատեսենյակ.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:%D4%B1%D5%B7%D5%AD%D5%A1%D5%BF%D5%A5%D5%BD%D5%A5%D5%B6%D5%B5%D5%A1%D5%AF.jpg|Աշխատելու ընթացքին
Պատկեր:Քննություն.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:%D5%94%D5%B6%D5%B6%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6.jpg|Հայոց լեզուի եւ գրականութեան քննութեան ատեն
Պատկեր:Մկրտրչ_Խերանյան.jpg.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:%D5%84%D5%AF%D6%80%D5%BF%D6%80%D5%B9_%D4%BD%D5%A5%D6%80%D5%A1%D5%B6%D5%B5%D5%A1%D5%B6.jpg.jpg|Երիտասարդ գրողները եւ վարպետը, 1938, Ծաղկաձոր
Պատկեր:Եգիպտահայ_ծաղրանկարիչ_Ալ.Սարուխանի_ցուցահանդեսի_բացմանը_1952թ.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:%D4%B5%D5%A3%D5%AB%D5%BA%D5%BF%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%B5_%D5%AE%D5%A1%D5%B2%D6%80%D5%A1%D5%B6%D5%AF%D5%A1%D6%80%D5%AB%D5%B9_%D4%B1%D5%AC.%D5%8D%D5%A1%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%AB_%D6%81%D5%B8%D6%82%D6%81%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%B6%D5%A4%D5%A5%D5%BD%D5%AB_%D5%A2%D5%A1%D6%81%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A8_1952%D5%A9.jpg|Եգիպտահայ ծաղրանկարիչ Սարուխանի ցուցահանդէսի բացումին, 1952


## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Հայ թարգմանիչներ
Ստորոգութիւն:Հայ բանաստեղծներ
Ստորոգութիւն:Հայ արձակագիրներ