Երանուհի Ասլամազեան

**Երանուհի Արշակ Ասլամազեան**, (15 Ապրիլ 1910, Կարսի մարզի Բաշ-Շիրակ գիւղը - 4 Փետրուար 1998, Մոսկուա), հայ նկարչուհի, ՀԽՍՀ վաստակաւոր նկարիչ (1965) եւ ԽՍՀՄ Նկարիչներու միութեան անդամ։
Երանուհի Ասլամազեան ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ Մարիամ Ասլամազեանի քոյրն է։

## Կենսագրութիւն
մինի|Ինքնադիմանկար։ Երեք տարիք
ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարչուհի Երանուհի Արշակ Ասլամազեանը ծնած է 15 Ապրիլ 1910-ին, Կարսի մարզի Բաշ-Շիրակ գիւղը։ 
Անոր հայրը՝ Արշակ Ասլամազեանը, յայտնի ջրաղացպան էր, որ 1920-ական թուականներուն ճանչցուած է որպէս կուլակ, եւ անոր ամբողջ ունեցուածքը աստիճանաբար բռնագրաւուած է խորհրդային իշխանություններու կողմէ։ 
1924-1926 թուականներուն Ասլամազեանը սորված է Լենինականի նկարչական դպրոցէն ներս:
1926-1928 թուականներուն շարունակած է ուսումը Երեւանի գեղարուեստական արտադրութեան ուսումնարանէն ներս։Աւարտելէն ետք, Ասլամազեանը աւագ քրոջ՝ Մարիամի հետ, քրոջ՝ Անահիտի նիւթական աջակցութեամբ տեղափոխուած է Մոսկուա։ Քոյրերը դիմած են Վկուտեմասի բարձրագոյն գեղարուեստական եւ թեքնիքական արուեստանոցներ։ Սակայն այնտեղ ընդունուած է միայն Մարիամը, իսկ Երանուհին ընդունուած է նկարիչներ Վլատիմիր Ֆաւորսկույի եւ Անտրէ Գոնչարովի արուեստանոցը։ Մոսկուայի մէջ կեանքը դժուար էր Ասլամազեան քոյրերուն համար, եւ մէկ տարի անց անոնք ստիպուած եղան վերադառնալ Երեւան, ուր Երանուհի Ասլամազեան սկսած է աշխատիլ մանկապարտէզի մէջ եւ քանի մը տօներու համար ձեւաւորումներ կատարած է։ 
1929-ին աւարտած է ԵԳԱՏ-ը (Երեւանի Գեղարդի Անուան Նկարչական Ուսումնարան), իր դասատուները եղած են՝ Սեդրակ Առաքելեան, Ստեփան Աղաջանեան):

Երկու տարի ետք, ան տեղափոխուած է Խարկով՝ արուեստի ինստիտուտէն ներս ուսանելու, ապա տեղափոխուած է Լենինկրատի գեղարուեստի ակադեմիա։ 
1931-1937 թուականներուն ան սորված է Համառուսաստանեան գեղարուեստի ակադեմիայի Լենինկրատի գեղանկարչութեան, քանդակագործութեան եւ ճարտարապետութեան ինստիտուտէն ներս եւ զայն աւարտած է գերազանցութեամբ։
Ասլամազեանը ամուսնացած էր եւ ունէր դուստր:

Ստեղծագործած է բնանկարներ, նատիւրմորտներ, դիմանկարներ, պաննոներ  

Նկարչուհիի գիտակցութեան մէջ Արարատ լեռը առնչուած է անցողիկի եւ յաւերժի տրամախաչման ռուբիկոնի հետ: Այս մէկը կը խորհրդանշէ մարդկային կեանքի ժամանակաւոր ըլլալու եւ բնութեան կամ պատմութեան յաւերժականութեան սահմանագիծը։ 

Երանուհի Ասլամազեանի արուեստը լեցուն է բարձր ճաշակով կազմակերպուած զուսպ, նուրբ գունային անցումներով, հարուստ կենսափիլիսոփայական շերտերով, ուր ան փորձած է բացայայտել նոյնիսկ շերտերու ստուերները։ Երանուհի Ասլամազեան իր արուեստով մեծ ուշադրութիւն դարձուցած է մարդու հոգեվիճակին, կարեւորելով աշխատանքը։ Անոր մոտիֆները (նախշերը) կարծես մշտապէս կրկնուող, բայց ամէն անգամ նոր ստեղծագործական խնդիրներ հետապնդող եւ նոր լուծումներ առաջարկող թեմաներ են, որոնց նպատակն է ո՛չ թէ հանդիսատեսին որեւէ եզրակացութեան հանգեցնելը, այլ մտածելու առիթ ստեղծել։ 
Երանուհի Ասլամազեանը Լենինականի մէջ ապրած է մինչեւ 1927-1928 թուականները, երկար տարիներ ապրած է նկարչական սթուտիան / մանկավարժներ՝ Յուլ. Վերժբիցկայան, Ել. Պատկանեանը/, Երեւանի գեղարուեստական-արտադրական թեքնիկի մէջ / դասատուներ՝ Ս. Առաքելեան, Ս. Աղաջանեան, Մոսկուայի ՎԽՈՒՏԵԻՆ-ը/ դասատուներ՝ Ս. Դրեւին, Մ. Լարիոնովա, Բ. Մուխինա, Կ. Պետրով –Վոդկին/, Լենինկրատի գեղարուեստի ակադեմիան/ Ա. Օսմիորկին, Ա. Սավինով/: Երանուհի Ասլամազեանի աշխատանքները պահուած են բազմաթիւ թանգարաններու մէջ՝ Լոնտոն, Սոֆիա, Պերլին, Լենինկրատ, Վենետիկ, Տոկիօ, Տելի եւ այլն։

Երանուհի Ասլամազեան մահացած է 4 Փետրուար 1998-ին։ Թաղուած է Մոսկուա։

## Ստեղծագործութիւններ
*«Աշխատանքի հերոս Խ. Վարդանեանի դիմանկարը» (1946, Տրետեակովեան պատկերասրահ, Մոսկուա)
*«Արագածի հովիտը» (1955, Տրետեակովեան պատկերասրահ, Մոսկուա)
*«Յովսէփ Օրբելիի դիմանկարը», (1951, Հայաստանի ազգային պատկերասրահ)
*«Այրիվանք» (1956, ՀԱՊ)
*«Լաւաշ են թխում» (1955, Դրեզդենի պատկերասրահ)
*«Նատիւրմորտ։ Արեւելեան ամանեղէն» (1967, Դրեզդենի պատկերասրահ)
*«Հայաստանի մրգերը» (1985)
* Անհատական ցուցահանդէսներ ունեցած է Մոսկուայի եւ Լենինկրատի մէջ (1958)։ 
* «Փափախով  տղան» (1937)
* «Կարմիր  լեռը» (1938)
* «Ջաղացպանեանի դիմանկարը» (1940)
* «Յասաման «Եղրեւանի»  (1942)
* «Փոքրիկ բակ»     (1943)
* «Նայիրի  Զարեանի  դիմանկարը»  (1943)
* «Հայրենադարձ  կնոջ  դիմանկարը» (1945)
* «Կոլխոզի  նախագահ  Ս. Վարդանեանի  դիմանկարը»  (1946)

## Պարգեւներ
[մինի|Մարիամ եւ Երանուհի Ասլամազեաններուն նուիրուած յուշատախտակ [Աբովյան փողոց (Երևան)|Երեւանի Աբովեան փողոցի մէջ]]
* 1945 թուականին պարգեւատրուած է 1941-1945 թուականներու Մեծ հայրենական պատերազմի համար տարած անվեհեր աշխատանքին համար:
* 1956 թուականին ստացած է շնորհակալագիր սովետական կանանց նուիրուած յանձնաժողովի կողմէ «Սովետական սոցիալիստական միութեան մէջ կանանց հաւասարութիւն» միջազգային սեմինարի շրջանակի մէջ կազմակերպուած ցուցահանդէսին մասնակցելու համար:
* 1957 թուականին ստացած է շնորհակալագիր «Մոսկուայի սովետական նկարիչներու խորհրդի» կողմէ կին նկարիչներու աշխատանքներու ցուցահանդէսին մասնակցելու համար, որ կազմակերպուած է սովետական կանանց յանձնաժողովի նախաձեռնութեամբ, որուն նպատակը կանաց իրաւունքներու հաւասարութիւնն էր։ Խրախուսական ստացած է՝ Խորհրդային սոցեալիստական միութեան «Կոմիտետ 5-րդին» նուիրուած սովետական կանանց դերի ամրապնդման համար եւ սոցեալիստական միութեան մէջ մշակոյթի կառուցողականութեան խթանման համար։ Մասնակցած է «Աղջիկներու տօնը» միջազգային երիտասարդական փառատօնին։
* 1958 թուականին զբաղած է խեցեգործութեամբ:
* 1959 թուականին շրջագայած է Եւրոպայի մէջ՝ Պելճիքա, Հոլանտա, Իտալիա, եւ ստեղծած է էտիւդներ, ճեպանկարներ:
* 1961 թուականին ճամբորդութիւն դէպի Հնդկաստան, Ցեյլոն. ջրաներկ-գործերու եւ մատիտանկարներու ստեղծում:
* 1962 թուականին դուրիստական ուղեւորութիւն դէպի Եգիպտոս։ Ճանապարհորդական էտիւդներու եւ ճեպանկարներու ստեղծում:
* 1963 թուականին պարգեւատրուած է Մոսկուայի «Ռուսաստանի սովետական դաշնութեան սոցեալիստական հանրապետութեան» կողմէ «Արարատ» կտաւին համար՝ լաւագոյն ստեղծագործութեան համար, որը իրականցուած է «Վարդանիկ» կոլխոզի ակումբի համար։ /համատեղ Մ. Ա. Ասլամազեան/
* Համարուած է «Կանանց համաշխարհային համագումարի» թղթակիցը Մոսկուայի մէջ/ 24-29 Յուլիս 1963/:
* Ճամբորդութիւնը Ճափոնիա.ջրաներկ -աշխատանքներու եւ մատիտանկարներու ստեղծում:
* 1964 թուականին ստացած է շնորհակալագիր` ՌՍԴՍՀ –ան Մոսկուայի բաժինի «Նկարիչներու խորհուրդի» եւ ՄՆԽԿ պարտ-խումբի կողմէ աշխոյժ աշխատանքի համար, որ իրականացուած է 1964 թուականին՝ մշակութային շաբաթի շրջանակներու շրջագիծին մէջ:
* 1965 թուականին արժանացած է Սովետական սոցեալիստական Հայաստանի Հանրապետութեան կողմէ վաստակաւոր նկարիչի կոչումին. Ստեղծագործական գործուղմամբ մեկնած է Իտալիա։
* 1966-1984 թուականներուն Սովետական միութեան բարեկամութեան/ Սովետական սոցեալիստական միութեան երկիրներ-Շրի –Լանկա/ եւ արտասահմանեան երկիրներու մշակութային կապերու գործադիր կոմիտէի անդամ:
* 1967-պարգեւատրուած է յոբելեանական ցուցահանդէսի յանձնաժողովի կողմէ Հոկտեմբերի 50-ամեակի կապակցութեամբ:
* 1970 թուականին պարգեւատրուած է ՌՍԴՍՀ –ան ՄՆԽԿ-ի կողմէ յոբելեանական ցուցահանդէսին մասնակցելու առնչութեամբ՝ նուիրուած Վ. Ի.Լենինի 100-ամեակին։
* 1971 թուականին պարգեւատրուած է պատուոյ գիրով ՍՄԲԿԽ եւ արտասահմանեան երկիրներու հետ մշակութային կապերու ձեւաւորման մէջ աշխուժութիւն ցուցաբերելու եւ Սովետական միութեան ու Ցեյլոնի միջեւ միջ-մշակութային բարեկամական կապերը ամրապնդելու եւ զարգացնելու համար:
* 1973 թուականին գործուղումը ակուարելիստ-նկարիչներու խումբի հետ դէպի Պրիկամէ՝ Պերմ, Չերդին, Սոլիկամսկ, Բեռեզնեակ, Պիոտր Չայկովսկիի ջրաներկ- աշխատանքներու ստեղծում:
* 1975 թուականին յուշաշքանշանով պարգեւատրուած է «Սովետական Ռուսաստան» խորագիրով հանրապետական նկարչական ցուցահանդէսի ժամանակ:
* 1977 թուականին - պարգեւատրուած է յուշաշքանշանով՝ հանրապետական «Մեծ հայրենականի 60-ամեակին» նուիրուած ցուցահանդէսին մասնակցելու համար:
* 1978 թուականին իրեն շնորհուած է պատուոյ գիր ՌՍԴՍՀ –ան ՄՆԽԿ կողմէ «Նկարիչներու տան» աշխուժ գործունէութեան համար, 1977-1978, արժանացած է « Աշխատանքի վեթերան» շքանշանի:
* 1979 թուականին պարգեւատրուած է յատուկ պատուոյ գիրով ՌՍԴՍՀ –ան «Նկարիչներու միութեան» աշխուժ աշխատանքի համար «Նկարիչների տան խորհուրդի »համար:
* 1980 թուականին ստեղծագործական գործուղում կատարած է Իտալիա. Էտիւդներու շարքի ստեղծում:
* Յատուկ պատուոյ գիրով պարգեւատրուած է`« Սովետական հասարակութեան բարեկամութեան միութեան եւ միջ-մշակութային կապերի» մէջ մեծ ներդրումին համար,Սովետական Միութեան եւ Շրի -Լանկայի բարեկամական կապի ստեղծման 20-ամեակի ամրապնդման մէջ աշխուժութիւն ցուցաբերելու համար։ Պարգեւատրուած է յուշանուէրով՝ ՍՍՀՀ 60-ամեակի նուիրուած եւ Կոմունիստական կուսակցութեան տարածման համար Հայաստանի մէջ։
* 1981 թուականին գործուղուած է ՌՍԴՍՀ –ան ՆՄ-ի ստեղծագործական խումբի հետ դէպի “Горячий Ключ”. ստեղծած է բնանկարներ, դիմանկարներ։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Ասլամազյան քույրերի պատկերասրահ (7).JPG|«Ասլամազեան քոյրերու թանգարան», Գիւմրի
Պատկեր:Ասլամազյան քույրերի պատկերասրահ (5).JPG|«Ասլամազեան քոյրերու թանգարան», Գիւմրի
Պատկեր:Ասլամազյան քույրերի պատկերասրահ (6).JPG|«Ասլամազեան քոյրերու թանգարան», Գիւմրի
"Omug Gertruda from Cameroon".jpg| Օմուք Կերդրուտան Քամերունէն 


## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին Յղումներ
*Երանուհի Ասլամազեան։ Artpanorama պատկերասրահ։ Մոսկուա