Պէպօ Սիմոնեան

**Պէպօ Սիմոնեան** (*Պետրոս Տիգրան Գալայճեան,* ), լիբանանահայ անուանի գրող, գրականագէտ, բազմավաստակ կրթական մշակ, բանաստեղծ, արձակագիր, լրագրող, հասարակական գործիչ: 

Աւելի քան յիսուն տարիներու ընթացքին հարստացուցած է սփիւռքահայ ժամանակակից հայ գրականութիւնը` գրական եւ հրապարակագրական բազում իրագործումներով:

Խիստ բարձր էր Պէպօ Սիմոնեանի գրական ու մշակութային ներդրումը Հայաստան-սփիւռք կապերու սերտացման ճիգերուն մէջ։  

## Կենսագրութիւն
Պէպօ Սիմոնեան ծնած է  Ալեքսանտրէթ, Կիլիկիա (այժմ՝ Թուրքիա): Երկու տարի ետք ընտանիքը տեղափոխուած է Պէյրութ: Նախնական կրթութիւնը ստացած է Նշան Փալանճեան ճեմարանին եւ Անթիլիասի դպրեվանքին մէջ: Այնուհետեւ աւարտած է ֆրանսական «Սեն Ժոզէֆ» համալսարանի արեւելեան դպրութեան կաճառի հայագիտական ճիւղը:

Ասպարէզով՝ մանկավարժ, վարած է Պէյրութի Սահակեան-Լեւոն Մկրտիչեան Քոլէճի տնօրէնութիւնը: Եղած է «Արարատ» օրաթերթի մշակութային էջի խմբագիր եւ Սփիւռքահայ գրականութեան դասախօս՝ Հիւսիսեան Հայագիտական ամպիոնին:

Գրական ասպարէզ մտած է 1960-ական թուականներուն։ Աշխատակցած է «Նայիրի» երկշաբաթաթերթին, «Արարատ» եւ «Զարթօնք» օրաթերթերուն, «Շիրակ» ամսագիրին, «Ահեկան» եռամսեային, «Էջեր Գրականութեան եւ Արուեստի» պարբերաթերթին, «Նայիրի» եւ «Հայրենիքի ձայն» շաբաթաթերթերուն, «Սովետական Հայաստան» ամսագիրին։

1980-ական թուականներուն Լիբանանի ժողովուրդը կ'ապրէր քաղաքացիական պատերազմի դժոխային մթնոլորտին մէջ։ Այս իրողութեամբ, հակառակ մայրաքաղաքը երկփեղկող վտանգաւոր սահմանագիծերու եւ անցարգելներու գոյութեան, Պէպօ Սիմոնեան կը յանդգնէր անցնիլ քաղաքին մէկ շրջանէն միւսը` գրական եւ մշակութային հանդիսութիւններու ներկայ ըլլալու կամ հրապարակային դասախօսութիւններ տալու առաքելութեամբ, արհամարհելով ամէնուրեք տիրապետող մահուան սարսափն ու անդոհանքը:

## Գրականագիտութեան բնոյթով
Պէպօ Սիմոնեան հեղինակ էր բազմաթիւ չափածոյ, արձակ, գրաքննադատական եւ հրապարակախօսական ժողովածուներու:

*«Խորհրդածութիւններ Հայաստանի Գրողներու Ե. Համագումարի Սեմին»,Պէյրութ (1969),
*«Հայաստանի Գրողներու Զ. Համագումարը», Պէյրութ (1971), առանձնատիպ «Արարատ» օրաթերթի յօդուածաշարքէն,
*«Վերլուծումի եւ Գնահատանքի Փորձ՝ Հայաստանի Երիտասարդական Բանաստեղծութեան մասին», Պէյրութ (1971), առանձնատիպ «Հայկազեան Հայագիտական Հանդէսի»,
*«Արուեստագէտը՝ Թլկատինցի» Պէյրութ (1982), առանձնատիպ «Հասկ (ամսագիր)» Հայագիտական Տարեգիրքի, Տպարան, Անթիլիասի Կիլիկիոյ Կաթողիկոսարան:

Իր Կողմէ խմբագրուած հատորներ՝
*«Աշոտ Պատմագրեանի Յոբելեանը», Պէյրութ (1962),
*«Պարոյր Սեւակի Հատընտիրը», Պէյրութ (1972),
*«Վահան Տէրեանի Հատընտիրը», Պէյրութ (1985),
*«Թլկատինցի» Երկեր, կաթողիկոսարան (1993):

Անոր գրականագիտական ուսումնասիրութիւնները ամփոփուած են 2012-ին լոյս ընծայուած «Էջեր եւ նիւթեր գրականութեան» երկու հատորներու մէջ:

## Բանաստեղծական գիրքերէն յիշատակելի են
Բանաստեղծութիւններու շարքին կը դասուին հետեւեալ քերթողագիրքերը.
*«Նախերգանք» (1968),
*«Կանաչներու առասպելը» (1977),
*«Մարդեղութիւն» (1981),
*«Ծառին ճիչը» (1991),
*«Միջերկրականի լոյսերուն դիմաց» (2004) ժողովածուները,  որ հրատարակուած է արժանանալով Գէորգ Մելիտինեցի գրական մրցանակին:

## Արձակ գործերէն յիշատակելի են
Իսկ արձակ էջերուն մաս կը կազմեն հետեւեալ երկերը.
*«Հեքիաթ Հայաստանի Մասին» (1979),
*«Ծուէն-ծուէն Երիզներ» (1981),
*«Մայրիներու Արմատները» (1986):
*«Ակնթարթներ մարդու եւ կեանքի առօրեայէն» (2012):
*«Գմբէթ Արեգ» (2015)

2012-ին, Պէյրութ, Շիրակ հրատարակչատան մէջ լոյս տեսաւ լիբանանահայ բանաստեղծ, հրապարակագիր, խմբագիր եւ գրաքննադատ Պէպօ Սիմոնեանի «Ակնթարթներ մարդու եւ կեանքի առօրեայէն» խորագրեալ գործը, մեկենասութեամբ հեղինակի զաւակներուն` Տիգրան եւ Սիլվի Գալայճեաններուն եւ Ռազմիկ եւ Հերա Գալայճեաններուն:

Հատորը կը բաղկանայ 324 էջերէ եւ կ'ընդգրկէ 40 արձակ գրութիւններ, որոնց արծարծած նիւթերը առհասարակ տոգորուած են ազգասիրական ապրումներով եւ ունին հայրենասիրական եւ համամարդկային բնոյթ:

## Մրցանակ, Շքանշաններ եւ պարգեւներ
* 1995-ին Ռուբէն Սեւակի մրցանակով կը պարգեւատրուի գրականագէտ, բանաստեղծ Պէպօ Սիմոնեանը:
* 2002-ին պարգեւատրուած էր  Հայաստանի մշակոյթի նախարարութեան կողմէ:
* 2005-ին արժանացեր է Մեծի Տանն Կիլիկիոյ «Մեսրոպ Մաշտոց» շքանշանին:
* 2013-ին Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահ՝ Սերժ Սարգսեանի կողմէ պարգեւատրուած է «Մովսէս Խորենացի» շքանշանով: Լիբանանի մէջ Հայաստանի Հանրապետութեան արտակարգ եւ լիազօր դեսպան Աշոտ Քոչարեան ողջունեց ներկաները`  յայտնելով, որ հրապարակախօս, մանկավարժ, Հայաստանի գրողներու միութեան անդամ՝ Պէպօ Սիմոնեան կը պարգեւատրուի «Մովսէս Խորենացի» շքանշանով: Չորեքշաբթի, 6 նոյեմբեր 2013-ի երեկոյեան ժամը 7:00-ին, Հայաստանի Հանրապետութեան դեսպանատան մէջ, Ռապիէ:

## Գրողներու Միութիւն եւ գրական հանդէսներու անդամակցութիւն
* 2012-ին Պէպօ Սիմոնեան անդամակցած է Հայաստանի գրողներու միութեան:
* Անդամ էր Լիբանանահայ գրողներու համախմբումին եւ քարտուղարութեան:
* Անդամ էր «Կամար» եւ «Շիրակ» գրական հանդէսներու խմբագրական կազմերուն:

## Ցաւակցագիր

## Պատկերասրահ


Պէպօ Սիմոնեան Մեծարման երեկոյ 2013.jpg|ՀՀ Դեսպանատան Պէպօ Սիմոնեանի «Մովսէս Խորենացի» շքանշանով Մեծարման Երեկոյի հրաւիրատոմսը 6 Նոյեմբեր 2013



## Ծանօթագրութիւններ

## Աղբիւրներ
* ՀԱՅՐ ԵՄ ԵՍ ԱՐԴԷՆ … Պէպօ Սիմոնեան
* ԳՐԱԿԱՆ ԹԵՐԹ
* Պէպօ Սիմոնեան Մարդու Տեսակ
* ԱՆԱՆՈՒՆ ԾԱՌԻ ՁԱՅՆԸ. ՊԷՊՕ ՍԻՄՈՆԵԱՆ
* Պէպօ Սիմոնեան
* ՊԷՊՕ ՍԻՄՈՆԵԱՆ ՄԱՐԴԸ ԵՒ ՄՏԱՒՈՐԱԿԱՆԸ ԼԻԲԱՆԱՆԱՀԱՅՈՒԹԵԱՆ ԿՈՐՈՒՍՏՆ Է
* ՊԷՊՕ ՍԻՄՈՆԵԱՆ: ԳԱՐՆԱՆԱՅԻՆ ՄԵՂԵԴԻՆԵՐ
* ԿԱԹՈՂԻԿՈՍԱՐԱՆԻ ԳՐԱՏՈՒՆ ՊԷՊՕ ՍԻՄՈՆԵԱՆ
* «ՇԻՐԱԿ» ՀՐԱՏԱՐԱԿՉԱՏՈՒՆԸ ԼՈՒՅՍ Է ԸՆԾԱՅԵԼ ԲԱՆԱՍՏԵՂԾ ՊԵՊՈ ՍԻՄՈՆՅԱՆԻ ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԵՏՄԱՀՈՒ ԺՈՂՈՎԱԾՈՒՆ. «ԳՄԲԵԹ ԱՐԵԳ» ԽՈՐԱԳՐՈՎ Երվանդ Տեր-Խաչատրյան
*Հայաստանի Հանրապետութեան Նախագահին Հրամանագիրով Պարգեւատրում` Կրթական Մշակ Եւ Մտաւորական Պէպօ Սիմոնեանի
* Մեր Կորուստները. Ոչ Եւս Է Գրող Եւ Մտաւորական Պէպօ Սիմոնեան
* «Ակնթարթներ Մարդու Եւ Կեանքի Առօրեայէն» (Հեղինակ` Պէպօ Սիմոնեան)
* Հեքիաթ Կաղանդ Պապուկի Մասին Պէպօ Սիմոնեան
*Պէպօ Սիմոնեան «Գրականութեան Ճամբուն Վրայ» Գիրքին Շնորհահանդէսը:
*Սիմոնեան «Գրականութեան Ճամբուն Վրայ» Գիրքին Շնորհահանդէսը: Մաս Բ.
*Պէպօ Սիմոնեան «Գրականութեան Ճամբուն Վրայ» Գիրքին Շնորհահանդէսը: Մաս Գ. (3-րդ)
*Պէպօ Սիմոնեանի «Գրականութեան Ճամբուն Վրայ» Գիրքին Շնորհահանդէսը: ՄԱՍ Դ. (4-րդ)
* Պեպօ Սիմոնեանի «Գմբէթ Արեգ» Գիրքի Շնորհահանդէս Աւետիս Ռազմիկ
* Երեկոյ Նուիրուած Պէպօ Սիմոնեանի
* Ապրիլ 5 2020 Պայքար Շաբաթաթերթ Պէպօ Սիմոնեանի Ազգային-Գաղափարական-Մտաւորական Աշխարհը Պարոյր Յ. Աղպաշեան
* 
* ՊԷՊՕ ՍԻՄՈՆԵԱՆԻ ԱԶԳԱՅԻՆ-ԳԱՂԱՓԱՐԱԿԱՆ-ՄՏԱՒՈՐԱԿԱՆ ԱՇԽԱՐՀԸ Պարոյր Յ. Աղպաշեան

Ստորոգութիւն:Գրականագէտներ
Ստորոգութիւն:Հայ գրագէտներ
Ստորոգութիւն:Հայ գրողներ
Ստորոգութիւն:Հայ հասարակական գործիչներ
Ստորոգութիւն:Հայ լրագրողներ
Ստորոգութիւն:Հայ բանաստեղծներ
Ստորոգութիւն:Հայ հրապարակախօսներ
Ստորոգութիւն:Հայ խմբագիրներ
Ստորոգութիւն:Գրողներ այբբենական կարգով