Համակարգիչ եւ Ձայնագրութիւն

## Համակարգիչ
Համարկագիչները հետզհետէ աւելի կարեւոր տեղ կը գրաւեն գրասենեակներու, տուներու եւ գործարաններու մէջ: Համակարգիչը ելեկտրոնիկ մեքենայ մըն է որ կ'արձանագրէ իրեն յանձնուած տուեալները, զանոնք կ'ամբարէ իր յիշողութեան մէջ եւ կը համակարգէ յայտագիր կոչուած հրահանգներու շարքի մը համաձայն:
* **Յայտագիր**
Համակարգիչ մը ոչ մէկ օգտակարութիւն կ'ունենայ առանց յայտագրին որ իրեն ցոյց կու տայ թէ ինչ պէտք է ընէ տուեալներուն հետ: Յայտագիրներն ու տուեալները կը կոչուին նաեւ Software:
* **Յիշողութիւն**
Յայտագիրնեն ու տուեալները կ'ամբարուին համակարգիչի յիշողութեան մէջ: Երկու տեսակ յիշողութիւն կայ. կրաւորական յիշողութիւն (ROM) որ կը պարուակէ մշտակայ տուեալները որոնք չեն կորսուիր երբ համակարգիչը մարենք. եւ գործօն յիշողութիւնը (RAM-Random Access Memory) որ շարունակ հաղորդակցութեան մէջ կը գտնուի կեդրոնական միաւորին հետ: 
* **Նիւթեղէն Բաղկացուցիչները (Hardware)**
Համակարգիչի մը նիւթեղէն բաղկացուցինչներն են. տուեալներու ներդրումի միաւոր մը (ստեղնաշար, մկնիկ, մանրաձայն...), մանրապրոցէսորներով (microprocesseur) կազմուած հաշուի միաւոր մը եւ արդիւնքներու ելքի միաւոր մը (պաստառիկ, տպիչ...):
* **Մկնիկ (mouse)**
Տուեալներու ներդրումը տեղի կ'ունենայ ստեղնաշարի մը կամ մկնիկի մը միջոցաւ: Երբ մկնիկը կը տեղափոխենք, մէջը գտնուող գնդիկ մը կը թաւալի: Գնդիկը իր կարգին կը դարձնէ երկու փոքրիկ անիւներ: Անիւներուն շարժումին կը հետեւին ելեկտրոնիկ խցիկներ որոնք նետիկ մը կը տեղափոխեն պաստառիկին վրայ:
* **Լուսաւոր Մատիտ**
Լուսաւոր մատիտի շնորհիւ կարելի է պաստառիկին վրայ գծել:
* **Ժայթքող Մելանով Տպիչ (Ink jet)** 
Տպիչ մը համակարգիչին աշխատանքին արդիւնքը թուղթի վրայ կը վերարտադրէ:
* **Պատկերագիր (Scanner)**
Պատկերագիրը գործիք մըն է որ կ'ընդունի պատկերները եւ զանոնք կը փոխանցէ համակարգիչին:
* **Սկաւառակի ընթերցիչ**
Տուեալներու արձանագրութեան ատեն, փոքրիկ ելեկտրամագնիս մը դաշտ կ'ամբարէ խտասկաւառակին վրայ: «Կարդալու» համար, ընթերցիչ մը կը վերծանէ այդ դաշտերը եւ կը վերստանայ տուեալները:

## Ձայնասփիւռ եւ ձայնագրութիւն
Ձայնասփիւռը տեղեկութեան եւ զուարճութեան աղբիւր է: Ան մեզ տեղեակ կը պահէ վերջին իրադարձութիւններէն եւ այդ ձեւով աշխարհե կը ծանօթացնէ մեզի:
* **Ռատիոկայան**
Ռատիոկայանի մը մէջ, հաղորդիչը ձայներ կ'արձակէ ալիքերու ձեւին տակ: Ռատիոյի ալեհաւաքը կ'ընդունի այդ ալիքները եւ զանոնք վերստին ձայնի կը վերածէ:
* **Ռատիոընդունիչ**
Ռատիոընդունիչը տեղեկակիր ալիքներ կ'ընդունի: Կրնաս ընտրել անոնք որոնք քու նախասիրած կայանէդ կը բխին: Ընդունիչին ալեհաւաքը զանոնք կը վերածէ ելեկտրական նշաններու որոնք բարձրախօսին մէջէն անցնելով վերստին կը վերածուին ձայնի, նախապէս ուժեղացուցիչին մէջէն անցնելով:
* **Տեղեկակիր Ալիքներ**
Ռատիոալիքները կը նմանին ծովու մակերեսի աիքներուն: Ձայները կ'ընդունուին մանրաձայնի մը կողմէ որ զանոնք ելեկտրական նշաններու կը վերածէ: Այդ նշանը կը փոխէ տեղեկակիր ալիքին ձեւը որ հաղորդիչին կողմէ կը սփռուի:
* **Բարձրախօս**
Ելեկտրական նշանը կ'անցնի ուժեղացուցիչի մը մէջէն որ զայն կը զօրացնէ: Զօրացած նշանը կը հասնի բարձրախօսին ուր վերստին կը վերածուի ձայնի:
* **Մանրաձայն**
Երբ ձայն մը իյնայ մանրաձայնին վրայ, զգայուն թաղանթ մը կը թրթռայ: Այդ թրթռացումը ձայները կը վերածէ ելեկտրական նշաններու:
* **Խտասկաւառակ (CD)**
Խտասկաւառակին վրայ ձայնը արձանագրուած է միլիոնաւոր անտեսանելի խոռոչիկներու միջոցաւ որոնք կը ներկայացնեն թիւերու շարք մը: Ձայնը վերարտադրելու համար, ընթերցող լազերային ճառագայթը կ'անցնի խոռոչներուն վրայէն անոնց բովանդակութիւնը վերածելով ելեկտրական նշաններու: Ասոնք բարձրախօսին հասնելով՝ կը վերածուին ձայնի:
* **Ձայնագիր Գործիք**
Ձայնագիր գործիք մը կրնայ ձայներ արձանագրել մագնիսական ձայներիզի մը վրայ եւ զանոնք վերարտադրել: Ձայներիզ մը՝ մետաղի շատ մանր հատիկներով ծածկուած ձգանիւթէ ճկուն ժապաւէն մըն է: Մանրաձայնէն եկող ելեկտրական նշանները կ'անցնին արձանագրող գլուխին առջեւէն եւ կը վերածուին մագնիսական նշաններու որոնք մետաղի հատիկները կը շարեն որոշ դիրքերու վրայ: Երբ արձանագրուած ձայներիզը անցնի ընթերցող գլուխին առջեւէն, մագնիսական նշանը նախ կը վերածուի ելեկտրականի եւ ապա ձայնի:

## Աղբիւրներ
ՄՇԱԿՈՒԹԱՅԻՆ ԻՄ ԱՌԱՋԻՆ ՀԱՆՐԱԳԻՏԱԿՍ 2001-2002 ԻՆՉՊԷ՞Ս Կ'ԱՇԽԱՏԻ ՀՐԱՏԱՐԱԿՈՒԹԻՒՆ CCM