Սէյրան Խաթլամաճեան

**Սէյրան Խաթլամաճեան** (), հայ գեղանկարիչ, գծանկարիչ, հասարակական գործիչ, կը նկատուի Հայաստանի վերացական արուեստի հիմնադիրներէն մէկը

## Կենսագրական գիծեր
Ծնած է Չալթր գիւղը, Դոնի Ռոստովի մօտերը։ Մանկութենէն յափշտակուած է գծագրութեամբ եւ 14 տարեկանին սկսած է ուսանիլ Դոնի Ռոստովի մանկական արուեստի դպրոցին մէջ։

1954-1959-ին ուսանած է Ռոստովի գեղարուեստի ուսումնարանին մէջ։ Աւարտելէ ետք, նոյն տարին տեղափոխուած է Հայաստան  եւ ընդունուած՝ Երեւանի գեղարուեստա-թատերական հիմնարկի (այժմ՝ Գեղարուեստի Ակադեմիա) կերպարուեստի բաժինը, զոր աւարտած է 1964-ին։

1965-ին մասնակցած է Հայաստանի Գիտութիւններու Ակադեմիայի կողմէ Հայաստանի բոլոր մարզերուն մէջ կազմակերպուած բազմաթիւ ազգագրական արշաւներու։ 1967-ին անդամակցած է Հայաստանի Նկարիչներու Միութեան։

## Ստեղծագործական ուղի
Շարունակելով գեղանկարչութեան ազգային աւանդութիւնը, մասնաւորաբար՝ Մարտիրոս Սարեանի, Սէյրան Խաթլամաճեան ստեղծած է հայրենի բնութեան տիպական գիծերը ընդհանրացնող խորհրդանշական բնոյթի բնապատկերներ եւ հոգեբանական նրբերանգներ բացայայտող դիմանկարներ։

Վերացական արուեստին մէջ անոր ոգեշնչման աղբիւրներն էին Վասիլի Գանտինսկին եւ Արշիլ Կորքին։ Ան միաժամանակ մօտ եղած է Սարեանի արուեստին, որուն հետ, հակառակ տարիքային մեծ տարբերութեան, երկար տարիներ կապուած է խոր, հոգեւոր մտերմութեամբ։

Երիտասարդ տարիքէն, Խաթլամաճեան ստեղծած էր իր սեփական գեղարուեստական լեզուն, որ յատկանշուած է գոյներու զօրաւոր զգացողութեամբ։

1950-ականներէն մինչեւ 1990-ական թուականներուն ստեղծած վերացական կտաւներուն մէջ, Խաթլամաճեան ինքզինք վերակերտած է արտայայտելով իր մտքի գաղափարական զարգացումը թէ՛ իբրեւ գեղանկարիչ եւ թէ՛ իբրեւ մտաւորական։

## Ցուցահանդէսներ
Անձնական ու հաւաքական ցուցահանդէսներ տուած է Հայաստանի, Ռուսաստանի, Լեհաստանի, Ֆրանսայի, Փորթուկալի եւ Միացեալ Նահանգներու մէջ։

Խաթլամաճեանի նախաձեռնութեամբ եւ անոր կողմէ ձեւափոխուած մանրամասնութիւններու հիմամբ, Հայաստանի կառավարութիւնը պաշտօնապէս ընդունած է Հայաստանի առաջին Հանրապետութեան զինանշանը 1992-ին։

Անոր գործերը կը գտնուին Հայաստանի, Ռուսաստանի եւ Միացեալ Նահանգներու տարբեր պատկերասրահներու եւ թանգարաններու, ինչպէս եւ մասնաւոր հաւաքածոներու մէջ։

**Ցուցահանդէսներ**

* 1964 թուականէն սկսեալ Հայաստանի Նկարիչներու միութեան կողմէ կազմակերպուած ամէնամեայ ցուցահանդէսներու մնայուն մասնակից։
* 1978 «Հայաստանի գոյները» եւ «Ութ հայ նկարիչ» ցուցահանդէսներ, «Drouant» պատկերասրահ, Փարիզ։ Նոյն ցուցահանդէսները՝ AGBU պատկերասրահ, Նիւ Եորք։
* 1979 Հայ գեղանկարչութեան ցուցահանդէս Կիւլպէնկեանի հիմնադրամին մէջ, Լիսապոն։
* 1992 «Չորս հայ ապստրաքցիոնիստ նկարիչ», Յովհաննէս Թումանեանի տուն-թանգարան, Երեւան։
* 1994 Հայկական մշակոյթ եւ արուեստ, Պոխում, Գերմանիա։
** «Ապստրաքթ արուեստը Հայաստանէն», Հայաստանի նկարիչներու միութիւն, Երեւան։
* 1998 «Ապստրաքցիաներ. հայեացք ներսէն», Չարլի Խաչատրեանի պատկերասրահ, Երեւան։

**Անհատական Ցուցահանդէսներ**

* 1966 Հայաստանի Ճարտարապետներու միութիւն, Երեւան։
* 1967 «Կոմսոմոլսկայա պրավդա» թերթի Սպիտակ դահլիճ, Մոսկուա։
* 191967-1972 թթ. ցուցահանդէսներ Հայաստանի տարբեր քաղաքներուն մէջ։
* 1975 Քինեմաթոկրաֆիստներու միութիւն, Երեւան։
* 1982 Հայաստանի Նկարիչներու միութիւն, Երեւան։
* 1983 Էջմիածին, Հայաստան։
* 1987 «Պունքթ» պատկերասրահ, Կտանսք, Լեհաստան։

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Հայ գեղանկարիչներ
Ստորոգութիւն:Հայ հասարակական գործիչներ
Ստորոգութիւն:Հայ գծանկարիչներ