Վազգէն Անդրէասեան

մինի|Պոլսոյ Կեդրոնական Վարժարանի 1923-ի շրջանաւարտները, տնօրէն Գեղամ Գաւաֆեանի շուրջ
**Վազգէն Անդրէասեան** (), ֆրանսահայ ճարտարագէտ։

## Կենսագրութիւն

### Մանկութիւն
Վազգէն Անդրէասեան ծնած է Օսմանեան կայսրութեան մէջ, Չմշկածագ քաղաքի մօտիկ Հազարի գիւղը, ուր ապրած է մինչեւ 1915։ Իր մանկութիւնը պատմած է եռահատոր Հազարիապատում գիրքին մէջ։ 1915-ին, Վազգէնը աշակերտ է Չմշկածագի Բարձրագոյն Նախակրթարանին մէջ (տնօրէն. Պօղոս Զէննէյեան)։

### Տեղահանութիւն եւ գաղթ
1915-ի Յունիս 13-ին, թուրք ժանտարմները Հազարիի բնակչութեան մէկ մասը կը տեղահանեն, որմէ յետոյ քիւրտերը գիւղը կը թալանեն։ Տեղահանութենէն զերծ մնացած գիւղացիները կ'ապաստանին Տէրսիմի քիւրտերուն քով։ Ձմեռը Ագրակ գիւղին մէջ անցնելէն յետոյ, Վազգէն Անդրէասեանը կ'անցնի Երզնկայ, ուր Վահան Թոթովենցի աշակերտը կ'ըլլայ։ Յետոյ Թիֆլիս կը հասնի, ուր Վահան Թոթովենցին նորէն կը գտնէ, եւ իրեն հետ կ'աշխատի Անդրանիկ զօրավարի "Հայաստան" թերթի խմբագրութիւնը։ Յետոյ կարճ ժամանակով Էջմիածնի ճեմարանի աշակերտ կ'ըլլայ. քանի որ ճեմարանը յեղափոխութեան պատճառով կը փակուի։ Մինչեւ Վլատիկովկաս կը հասնի, յետոյ զինադադարի լուրը առնելով, կը մեկնի Պոլիս։

### Կեանքը Պոլսոյ մէջ
Պոլսոյ մէջ կը յաճախէ Ազգային Կեդրոնական Վարժարանը, տնօրէն Գեղամ Գաւաֆեանի օգնութեան շնորհիւ։ Վարժարանը կ'աւարտէ 1923 թուականին։

### Կրկին գաղթ՝ դէպի Ֆրանսա
Թուրք ազգայնականներու վերադարձին (1923 թուականին), կ'ապասատնի Ֆրանսա, նախ Մարսէյլ, յետոյ Փարիզ։

## Ուսում
Զատիկ Խանզատեանի մեկենասութեան շնորհիւ, կ'ընդունուի École Nationale des Arts et Métiers , Aix-en Provence , որը կ'աւարտէ 1927-ին։

## Մասնագիտական գործունէութիւն
Ուսումը աւարտելէն յետոյ, կ'աշխատի Arsenal de l'Aéronautique պետական օդանաւաշինական ընկերութեան համար, որը յետոյ կը դառնայ Nord-Aviation։ Յատկապէս կը մասնակցի փորիձարարական երկու յայտնի օդանաւներու ստեղծման եւ կառուցման, Ժերֆօ եւ Կրիֆֆոն։ Այս վերջինը պատմութեան մէջ կը մտնէ Փետրուար 1959-ին, առաջին անգամ 1643 քմ/ժամ-ի արագութիըւնը անցնելով, յայտնի օդաչու André Turcat-ի ղեկավարութեամբ։

400x400px|մինի|կենտրոն|Կրիֆֆոն, Պուրժէի թանգարանին մէջ

## Հ.Մ.Ը.Մ.
մինի|Հ.Մ.Ը.Մ.ի սկաուտներուն առաջին տողանցքը Կ.Պոլսոյ մէջ - Վ. Անդրէասեանը դրօշակակիրն է(1918)
Վազգէն Անդրէասեանը սկաուտ է 1913-էն սկսեալ, նախ որպէս Չմշկածագի նորաստեղծ խումբի անդամ, յետոյ 1918-ին որպէս Հ.Մ.Ը.Մ.-ի անդամ։ Յուլիս 1924-ին, կը հիմնէ Մարսէյլի Հ.Մ.Ը.Մ.-ի մասնաճիւղը։ Պատերազմէն յետոյ, Ֆրանսաի հայ սկաուտներու ղեկավարն է։

## Ազգակցական կապեր
Վազգէն Անդրէասեանը կապուած էր նահատակ սկաուտ Վահան Չերազին հետ, այս վերջինը ըլլալով իր քրոջ ամուսինը։ Ամերիկահայ գրող Անդրանիկ Անդրէասեանի զարմիկն էր։ Նոյնանուն ֆրանսահայ ջրաբան, Վազգէն Անդրէասեանի մեծ հայրն էր։

## Հրատարակած գիրքեր
* Հայ սկաուտին առաջնորդը։ Տէր Յակոբեան տպարան, Փարիզ, 1947. 312 էջ։ հոս
* Վահան Չերազ եւ իր երգն Հայաստանի։ Սեւան տպարան, Պէյրութ, 1977, 544 էջ։ 
* Անդրանիկ – Պետրոս Մարզպանեան։ Տօնիկեան տպարան, Պէյրութ, 1982, 326 էջ։ 
* Հազարիապատում – հատոր Ա.։ Տօնիկեան տպարան, Պէյրութ, 1985, 316 էջ։ էլեկտրոնային տարբերակ հոս
* Հազարիապատում – հատոր Բ.։ Տօնիկեան տպարան, Պէյրութ, 1984, 299 էջ։ էլեկտրոնային տարբերակ հոս
* Հազարիապատում – հատոր Գ.։ Տօնիկեան տպարան, Պէյրութ, 1994, 650 էջ։ 
* Hazari ։ vie et survie d'un village arménien après juin 1915, 1995. **որպէս էլեկտրոնային գիրք.** '''ֆրանսերէն հոս'''  եւ '''գերմաներէն հոս''' 

Պատկեր:Vazken Andréassian - Վազգէն Անդրէասեան - 1984 - Հազարիապատում.pdf
Պատկեր:Vazken Andréassian - Վազգէն Անդրէասեան - 1947 - Հայ սկաուտին առաջնորդը.pdf
Պատկեր:Vazken Andréassian - Վազգէն Անդրէասեան - 1982 - Անդրանիկ – Պետրոս Մարզպանեան.pdf


## Ծանօթագրութիւններ


Ստորոգութիւն:Ֆրանսայի հայերը
Ստորոգութիւն:Հայ ճարտարագէտներ
Ստորոգութիւն:10 Ապրիլի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:30 Նոյեմբերի մահեր