Մարիամ Յակոբեան

**Մարիամ Վահանի Յակոբեան** (), հայ քանդակագործ։

## Կենսագրութիւն
մինի|աջից|150px|Դրախտի դարպասները
մինի|աջից|150px| Քարայծ, Հանքաւան
մինի|աջից|150px| Գալակտիկա, Երեւան
մինի|աջից|150px| Աստեղային ժամ, Իջեւան
մինի|աջից|150px| Հաց, Չինաստան, Չանչուն
մինի|աջից|150px| Եղիցի կյանք, Չինաստան, Պեկին
1968-ին աւարտած է Երեւանի գեղարուեստի ուսումնարանը, 1974-ին՝ Երեւանի գեղարուեստա-թատերական հիմնարկը։
* 1979-էն Հայաստանի նկարիչներու միութեան անդամ է, 
* 1996-էն՝ «Արուեստի միջազգային միութեան» անդամ, 
* 2001-էն՝ «Նորէոն» ստեղծագործական կեդրոնի (Երեւան) հիմնադիր-նախագահ, 
* 2001-էն «Քանդակի միջազգային կազմակերպութեան» անդամ։

## Աշխատանքային Գործունէութիւն
* 2005 - Ծրագրի ղեկավար, Քարի քանդակի հանրապետական խորհրդանշութեան, Ջերմուկ
* 2005 - Ծրագրի ղեկավար, «Հայաստանի մարզերու միջեւ մշակութային կապերու վերականգնում եւ ամրապնդում»
* 2004 -Ծրագրի ղեկավար, «Ի նպաստ հայ արուեստագէտներու մասնագիտական զարգացման»
* 2003 - Ծրագրի ղեկավար, «Արթ Ռեսուրս» (արուեստագէտներու համար միջոց կեդրոնի հիմնադրում)
* 1993-1997 - Քանդակի դասախօս, «Ռոսլին» արուեստի հիմնարկ, Երեւան
* 1976-1990 - Մանկավարժական գործունէութիւն Երեւանի հանրապետական գեղագիտական դաստիարակութեան կեդրոնին մէջ եւ Շահումեանի շրջանի դպրոցականներու պալատին մէջ:

## Ստեղծագործութիւններ
#### Քանդակի Խորհրդանշութիւն
* 2004 - Սառցէ արուեստի առաջին միջազգային առաջնութիւն, Լիւբեկ, Գերմանիա
* 2004 - Սառցէ քանդակի չորրորդ միջազգային խորհրդանշութիւն «Բեւեռային հագներգութիւն», Սալեխարդ, Ռուսիա
* 2004 - Քարի քանդակի միջազգային խորհրդանշութեան մէջ, Պրիւկ, Գերմանիա
* 2004 - Էմաար արուեստի միջազգային խորհրդագիտութեան, Դուպայ, Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններ
* 2003 - Չինաստանի քաղաքային քանդակի միջազգային ցուցահանդէս եւ խորհրդագիտութեան, Ֆուժոիի մէջ, Չինաստան
* 2003 - Քարի քանդակի միջազգային խորհրդագիտութեան մէջ «Վիլնոիա 2003», Վիլնոիա, Լիտուա
* 2002 - Չինաստանի քաղաքային քանդակի միջազգային ցուցահանդէս եւ խորհրդագիտութեան մէջ, Պեկին, Չինաստան
* 2001 - Չանչունի քանդակի հինգերորդ միջազգային խորհրդագիտութեան մէջ, Չանչուն, Չինաստան
* 2001 - Փոքր ծաւալի պրոնզէ քանդակի առաջին խորհրդանշութեան մէջ, կազմակերպիչ եւ մասնակից, Երեւան
* 1994 - Քարի քանդակի հանրապետական խորհրդանշութեան մէջ, Երեւան
* 1991 - Քարի քանդակի միջազգային խորհրդանշութեան մէջ, Իջեւան
* 1990 - Քարի քանդակի հանրապետական խորհրդանշութեան մէջ, Էջմիածին
* 1988-1989 - Քարի քանդակի հանրապետական խորհրդագիտութիւններ, Ջերմուկ
* 1987 - Քարի քանդակի միջազգայինխորհրդագիտութեան մէջ, Իջեւան

Կոթողական գործեր՝
* 2004 - «Արեւի ժամացոյց», կրանիթ, 240սմ, Պրիւկ, Գերմանիա
* 2004 - «Նոր տիեզերք», երկաթ, պողպատ, 280x300x300, Դուբայ, Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններ
* 2004 - «Նոր աստղ», քար, պրոնզ, 176x126x50, Դուբայ, Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններ
* 2003 - «Կանչող հեռու», կրանիթ, պրոնզ, 350x300x70, Ֆուժոու, Չինաստան
* 2003 - «Մեծ պայթիւն», կրանիթ, պրոնզ, 230x190x90, Վիլնոիա, Լիտուա
* 2003 - «Շախմատի թագաւոր», կրանիթ, 150x80x135, Վիլնոիա, Լիտուա
* 2002 - «Եղիցի կեանք», մարմար, 250x120x82, Պեկին, Չինաստան
* 2001 - «Հաւատք», երկաթաքար, 285x150x190, Վիեննա, Աւստրիա
* 2001 - «Բերք», կրանիթ, 265x130x87, Չանչուն, Չինաստան
* 2001 - «Ժամանակի անիւը», կրանիթ, մարմար, պրոնզ, 260x190x180, Չանչուն, Չինաստան
* 1994 - «Փերի», տուֆ, 225սմ Թումանեանի անուան այգի, Երեւան, Հայաստան
* 1992 - Հարթաքանդակային պլաքեդներ մանկապարտէզի համար, Սւետլոգորսկ, Ռուսաստան
* 1991 - «Աստեղային ժամ», աւազաքար, 200x250x50, Իջեւան, Հայաստան
* 1990 - «Աւետիս», տուֆ, 230սմ, Էջմիածին, Հայաստան
* 1989 - «Հայոց ոգի», տուֆ, 235սմ, Ջերմուկ, Հայաստան
* 1988 - «Գիշեր-ցերեկ», տուֆ, 250սմ, Ջերմուկ, Հայաստան
* 1988 - «Գալակտիկա», տուֆ, 180x80x50, Անանիա Շիրակացիի ճեմարան, Երեւան, Հայաստան
* 1987 - «Եղիցի կեանք», տուֆ, 300սմ, Իջեւան, Հայաստան
* 1987 - «Օրօր», տուֆ, 110սմ, ՀՀ պաշտպանութեան նախարարութիւն, Երեւան, Հայաստան
* 1987 - «Հաց», տուֆ, 200սմ, Վոլգոդոնսկ, Ռուսիա
* 1983 - «Քարայծ», պրոնզ, 300սմ, Հանքաւան, Հայաստան
* 1978 - «Տիեզերք», միաձոյլ, երկաթ, 110x84, Նկարիչներու ստեղծագործական տուն, Շորժա, Հայաստան

Փոքրածաւալ քանդակներ՝
* «Քաւարանի դարպասները», պրոնզ, 1996, Պրոնզէ քանդակի 12-րդ միջազգային բիենալեի (Ռաւեննա, Իտալիա) պրոնզէ մետալ, 1998
* «Դրախտի դարպասները», պրոնզ, 1998, Ֆլորենցիայի «Մոն Արտ» միջազգային մրցանակ, 1998
* «Անվերջութիւն», 1998
* «Կենաց անիւը», պրոնզ, 1999

Գործերէն կը պահուին Հայաստանի փայտարուեստի թանգարանին մէջ, Հոլոքոստի յուշաթանգարանին մէջ (Ուաշինգթոն), Դանթէի կեդրոնին մէջ (Ռավեննա), Հայաստանի ազգային պատկերասրահին մէջ, Հայաստանի մշակոյթի նախարարութեան հաւաքածուին, Հայաստանի նկարիչներու միութեան ֆոնտին, Հայաստանի Ազգային պատկերասրահի Իջեւանի մասնաճիւղին մէջ:

Կոթողական աշխատանքները տեղադրուած են Հայաստանի, Ռուսիոյ, Աւստրիոյ, Չինաստանի, Գերմանիոյ, Լիտուայի, Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններու եւ այլ շրջաններու մէջ:

Մեծ թիւով փոքր չափի պրոնզէ քանդակներ Հայաստանի նախագահները նուիրած են աշխարհի տարբեր երկիրներու առաջին դէմքերուն եւ այլ բարձրաստիճան պաշտօնեաներուն, ինչպէս նաեւ գիտութեան եւ մշակոյթի հանրայայտ գործիչներուն։ Բազմաթիւ աշխատանքներ կը գտնուին Հայաստանի, Անգլիոյ, Ֆրանսայի, Աւստրիոյ, Գերմանիոյ, Զուիցարիոյ, ԱՄՆ-ի, Ռուսիոյ, Լիբանանի, Չինաստանի եւ այլ երկրներու մասնաւոր հաւաքածուներուն մէջ։

## Ցուցահանդէսներ

* Հայաստան
* Ռուսիա
* Լաթվիա
* Լեհաստան
* Նորվեկիա
* Գերմանիա
* Չինաստան
* ԱՄՆ
* Յունաստան
* Իտալիա
* Ֆրանսա
* Լիթուանիա
* ԱՄԷ

#### Անհատական Ցուցահանդէսներ
* 2011 - Գաւարտ պատկերասրահ, Փարիզ, Ֆրանսա
* 2010 - Ցուցահանդէս «Open Studio», Արուեստի միջազգային Սիթէ, Փարիզ, Ֆրանսա
* 2010 - «Քանդակ եւ գեղանկար» Գիւմրիի ժողովրդական ճարտարապետութեան եւ քաղաքական կենցաղի թանգարան, Գիւմրի, Հայաստան
* 2009 - «Քանդակ, գեղանկար, գծանկարչութիւն», Հայաստանի նկարիչներու միութիւն, Երեւան, Հայաստան
* 2008 - «Մարիամ Յակոբեան, Քանդակ» գիրքի շնորհանդէս եւ ցուցահանդէս, «Արտբրիջ» գրախանութ-սրճարան, Երեւան, Հայաստան
* 2006 - «Ժամանակի կրակը». փոքր ծաւալի պրոնզէ քանդակ եւ գեղանկար», Օրչարդ պատկերասրահ, Բեթեսդա, Մերիլենդ, ԱՄՆ
* 2005 - Ցուցահանդէս-շնորհանդէս «Քանդակ, գեղանկար եւ գծանկարչութիւն», ՀՀ դեսպանատուն, Ուաշինգթոն, ԱՄՆ
* 2004 - «Կոթողական արուեստ եւ փոքր ծաւալի պրոնզէ քանդակ», «Ալպերթ եւ Թովէ Պոյաճեան» պատկերասրահ, Երեւանի Գեղարուեստի Պետական Ակադեմիա
* 1999 - Հայաստանի նկարիչներու միութիւն, Երեւան
* 1997 - Գամերային երաժշտութեան տուն, Երեւան
* 1997 - Երուանդ Քոչարի թանգարան, Երեւան
* 1996 - Ցուցահանդէս Շախմատի 32-րդ միջազգային օլիմպիադայի շրջագիծին մէջ, Երեւան

#### Խմբակային Ցուցահանդեսնէր
* 2013 - Մէկական աշխատանքի ցուցահանդէս, Երեւան, Հայաստան
* 2012 - Հայաստանի Նկարիչներու միութեան 80 ամեակին նուիրուած ցուցահանդէս, Երեւան, Հայաստան
* 2011 - Հայաստանի անկախութեան 20 ամեակին նուիրուած ցուցահանդէս, Երեւան, Հայաստան
* 2010 - Թատրոնի եւ կինոյի նկարիչներու ցուցահանդէս, Երեւան, Հայաստան
* 2010 - Հայոց Ցեղասպանութեան 95 ամեակին նուիրուած ցուցահանդէս, Երեւան, Հայաստան
* 2010 - Ցուցահանդէս Հայաստանի ազգային պատկերասրահին մէջ, Երեւան, Հայաստան
* 2010 - Ցուցահանդէս Երեւանի պատմութեան թանգարանին մէջ
* 2010 - Կին արուեստագէտներու ցուցահանդէս, Երեւանի քաղաքապետարան, Հայաստան
* 2009 - Հանրապետական ցուցահանդէս «գծանկարչութիւն եւ քանդակ», Երեւան, Հայաստան
* 2005 - Դիւանագէտներու կանանց ասոցացիայի կազմակերպած արուեստագէտ կանանց ցուցահանդէս, ՀՀ արտաքին գործերու նախարարութիւն, Երեւան, Հայաստան
* 2005 - 56 -րդ ամենամեայ հայ արուեստագէտներու բալ-ցուցահանդէս, Նիօ Յորք, ԱՄՆ
* 2004 - Քարի քանդակի միջազգային խորհրդագիտութիւն-ցուցահանդէս, Պրիւկ, Գերմանիա
* 2004 - Գեղարուեստի միջազգային առաջին Արտ-Էքսպո «Art Caucasus», Թիֆլիս, Վրաստան
* 2003 - գծանկարչութեան հանրապետական ցուցահանդէս, Երեւան, Հայաստան
* 2003 - Հանրապետական ցուցահանդէս «Քանդակ - 2003» Երեւան, Հայաստան
* 1999-2003 - Մոսկուայի միջազգային արուեստի դահլիճ, Նկարիչի կեդրոնական տուն, Մոսկուա, Ռուսաստան
* 2002 - Հայաստանի նկարիչներու միութեան 70 ամեակին նուիրուած ցուցահանդէս, Երեւան, Հայաստան
* 2000-2001 - Արտ-Սալոն Մանեժին մէջ, Մոսկուա, Ռուսաստան
* 2001 - «Նկարիչներ Հայաստանէն» Սամարա, Ռուսաստան
* 2001 - Հայաստանի մէջ Քրիստոնէութեան որպէս պետական կրօն հռչակման 1700- ամեակին նուիրուած ցուցահանդէս, Երեւան, Հայաստան
* 2001 - Ցուցահանդէս ՙԴանթէն Հայաստանի մէջ – Բարեկամութեան կամուրջներ՚, Երեւան, Հայաստան, Ռաւեննա, Իտալիա
* 2000 - «Արտ-Մանեժ 2000» միջազգային տօնավաճառ, Մոսկուա, Ռուսաստան
* 1999 - «Ոսկեգործութիւն 99», միջազգային ցուցահանդէս-վաճառք, Երեւան
* 1998 - Հայոց Բանակին նուիրուած ցուցահանդէս-մրցանակաբաշխութիւն, Երեւան
* 1990-1998 - Փոքր ծաւալի պրոնզէ քանդակի 9-13-րդ միջազգային բիենալեներ՝ նուիրուած Դանթէի «Աստուածային կատակերգութեան», Ռաւենա, Իտալիա
* 1997 - Երկու ծովերու՝ Սեւ եւ Միջերկրական, կին ստեղծագործողներու փառատօն, Սալոնիկ, Յունաստան
* 1994 - Քանդակ եւ գծանկարչութիւն, Երեւան
* 1993 - Նկարիչներ Հայաստանէն, Պոստոն, ԱՄՆ
* 1991 - Միջազգային շրջիկ ցուցահանդէս, Ռուսիա, Նորվեկիա, Գերմանիա
* 1989 - Փոքր ծաւալի քանդակի միջազգային 7-րդ բիենալէ, Պոզնան, Լեհաստան
* 1988 - Քանդակի կվադրենալէ, Ռիգա, Լատուիա
* 1978-2004 - Հայաստանի նկարիչներու միութեան ամենամեայ ցուցահանդէսներ, Երեւան
* 1975, 1977, 1987 - Համամիութենական ցուցահանդէսներ, Մոսկուա, Ռուսաստան

## Մրցանակներ
* 2004 - Երրորդ մրցանակ, Սառցէ քանդակի չորրորդ միջազգային խորհրդագիտութեան մէջ, Սալեխարդ, Ռուսիա
* 2003 - ԲՀԻ դրամաշնորհ, այց Լեհական քանդակի կեդրոն, Օրոնսկո, Լեհաստան
* 2003 - Մրցանակ լաւագոյն գործի համար, Քաղաքային քանդակի միջազգային խորհրդագիտութեան մէջ եւ ցուցահանդէս, Ֆուժոիի, Չինաստան
* 2003 - Երրորդ մրցանակ, Քարի քանդակի միջազգային խորհրդագիտութեան մէջ «Վիլնոիա 2003», Լիտուա
* 2001 - Երկրորդ մրցանակ, «Քար-յուշարձան» մրցանակաբաշխութիւն, Չանչուն, Չինաստան
* 2001 - Առաջին մրցանակ, Հայաստանի մէջ քրիստոնէութեան որպէս պետական կրօն հռչակման 1700-ամեակին նուիրուած յուշարձանի մրցանակաբաշխութիւն, Վիեննա, Աւստրիա
* 1998 - Երկրորդ մրցանակ, ՀՀ պաշտպանութեան նախարարութիւն, Հայոց Բանակին նուիրուած ցուցահանդէս, Երեւան
* 1998 - Ֆլորենցիոյ Միջազգային Մոն-Արտ Մրցանակ՝ ոսկէ մետալ Հայաստանի քանդակագործներու խումբի կազմին մէջ, Փոքր ծաւալի պրոնզէ քանդակի 13-րդ միջազգային բիենալէ, Ռաւենա, Իտալիա
* 1996 - Պրոնզէ մետալ, Փոքր ծաւալի պրոնզէ քանդակի 12-րդ միջազգային բիենալէ, Ռաւենա, Իտալիա
* 1987 - Հայաստանի նկարիչներու միութեան մեդտալ լաւագոյն գործի համար, Քարի քանդակի միջազգային խորհրդագիտութեան մէջ, Իջեւան

## Գրականութիւն

* II Triennale Rzeźby Portretowei. Sopot, 1989
* VII Biennale Małych Form Rzeźbiarskich. Poznań, 1989
* IX Biennale internazionale del bronzetto Dantesco. Centro Dantesco, Ravenna, 1990
* X Biennale internazionale del bronzetto Dantesco. Centro Dantesco, Ravenna, 1992
* XI Biennale Internazionale Dantesca “La porta per la città di Dante: Inferno”. Centro Dantesco, Ravenna, 1994
* XII Biennale Internazionale Dantesca “La porta per la città di Dante: Purgatorio”. Centro Dantesco, Ravenna, 1996
* Women creators of two seas, Mediterranean and Black Sea. UNSECO Center for the Women and Peace in the Balkans, Thessaloniki, 1997
* XIII Biennale Internazionale Dantesca “La porta per la città di Dante: Paradiso”. Centro Dantesco, Ravenna, 1998
* Центральный Дом Художников-99, Московский интернациональный Художественный Салон, Москва, 1999
* Catalog of personal exhibition, Yerevan, 1999
* Центральный Дом Художников – 2000. Московский интернациональный Художественный Салон, Москва, 2000
* Armenian Women Artists. Armenian Culture Foundation, Yerevan, 2000
* Art Manege 2000. International Fine Art Fair, Moscow, 2000
* Центральный Дом Художников – 2001. Московский интернациональный Художественный Салон, Москва, 2001
* Manege Art Salon. Moscow, 2001
* Архитектура. Строительство. Дизайн. Architecture. 03 (25) 2001, Мариам Акопян, Москва
* Minor Bronze Sculpture Symposium. Yerevan, 2001
* Brief Introduction to 2001 China Changchun International Sculpture Symposium. Changchun, 2001
* Dante in Armenia. Centro Dantesco, Ravenna, 2001
* Մարիամ Յակոբեան, Քանդակ, գծանկարչութիւն, Երեւան, 2002
* Центральный Дом Художников – 2002. . Московский интернациональный Художественный Салон, Москва, 2002
* Exchange. Innovation. Development. China Changchun International Sculpture Symposium Collection of Works. Changchun, 2002
* Exchange, Mixing together and Surpass. China International City Sculpture Exhibition & Symposium (Beijing 2002). Beijing, 2002
* Հայաստանի նկարիչներու միութիւն, Ժամանակակից արուեստ, Նուիրուած Հայաստանի նկարիչներու միութեան 70-ամեակին, Երեւան, 2002
* Вестник Союза Армян России, N 8, 8-2002, Карен Терлемезян-Видящий мир талант…, , Москва, 2002
* Центральный Дом Художников – 2003. Московский интернациональный Художественный Салон, Москва, 2003
* Lietuvos rytas. Newspaper, N107, Vilnius, 2003
* Lietuvos Aidas. Newspaper, N106, Vilnius, 2003
* Pastoge. Newspaper, N103, Vilnius, 2003
* Հայկական գծանկարչութիւն-2003, ցուցահանդէսի մասին գրութիւններ, Երեւան, 2003
* Zhuang Shi Yi, Shu Cong Shu “Decoration and Sculpture”. Chong Qing Publishing House, China, 2003
* Pioneering, Development and Taking-off, Works Collection of China International City Sculpture Exhibition & Symposium (Fuzhou 2003) - Haichao Photography Publishing House, 2004
* Ազգ թերթ, 120, 30.06.2004, Մելանիա Բադալեան, Ժամանակը պրոնզէ թափանցումներուն մէջ, Երեւան, 2004
* Գարուն ամսագիր, 2005-1, Ռ. Անգալադեան- Նպատակաուղղուածութիւնը իբր կամքի որոնում, Երեւան, 2005
* Vidmantas Martikonis. Stone Sculpture Park Vilnoja 2001-2005. Vilnius, 2007
* Մարիամ Հակոբյան, Քանդակ, Երեւան, 2008
* Մարիամ Յակոբեան, Քանդակ, ցուցահանդէսի մասին գրութիւններ, 2009
* Голос Армении, 2009, N 96 Зара Тер-Акопян, У бронзы женское лицо, Ереван, 2009
* Մարիամ Յակոբեան, Քանդակ, ցուցահանդէսի մասին գրութիւններ, 2010
* Կերպարուեստ, Հայաստանի նկարիչներու միութեան պարբերական, N 1, 2-2010, Աննա Յակոբեան, Tabula rasa…, Երեւան
* Nouvelles d’Armenie, Magazine, N 4-2011, Isabelle Kortian, Une œuvre à geographie variable, Paris, 2011
* France Armenie, N 375, 5-2011, Berenice Delaye Aubozian, Mariam Hakobyan ou la bonté de l’âme, Paris, 2011

## Պատկերասրահ

Ml10.jpg|«Հաւատ», երկաթաքար, պրոնզ, 285x150x190 սմ, Վիեննա, Աւստրիա
Day & Night.jpg|«Գիշեր-ցերեկ», տուֆ, 250 սմ, Ջերմուկ, 1988
Armenian Spirit.jpg|«Հայկական ոգի», տուֆ, 235 սմ, Ջերմուկ, 1989
Good News, Echmiadzin.jpg|«Աւետիս», Էջմիածին
Celbrity hour, Ijevan.jpg|«Աստեղային ժամ», Իջեւան
Fairy Yerevan.jpg|«Փերի», տուֆ, 225 սմ, Երեւան, «Մանկական երկաթուղի» զբօսայգիին մէջ, 1994
9 Ժամանակի անիվը, Չինաստան, Չանչուն.jpg|Ժամանակի անիւը, Չինաստան, Չանչուն

## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին յղումներ
* Մարիամ Յակոբեանի կայքը
* Մարիամ Յակոբեան 
** Mariam Hakobyan - AbsoluteArts.com 
** Mariam Hakobyan - Sculpture (catalog of works in Armenian, English and Russian)
** ASPIRATION AS A SEARCH FOR WILL, by Rouben Angaladian
** Հայուհու քանդակները զարդարում են աշխարհը
** Մարիամ Հակոբյանի քանդակները՝ փարիզյան «Գավարտ» ցուցասրահում 
** Mariam Hakobyan - myART
** Mariam Hakobyan - Galerie Gavart
** Mariam Hakobyan - Stone Sculpture Park of Vidmantas Martikonis "Vilnoja" 

Ստորոգութիւն:Հայ քանդակագործներ
Ստորոգութիւն:1949 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:17 Օգոստոսի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Երեւան ծնունդներ