Վանօ Սիրադեղեան

**Վանօ Սիրադեղեան** (), հայ մտաւորական, գրող, պետական, քաղաքական գործիչ եւ հրապարակագիր։ Հայաստանի ներկայ անկախութեան ձեռքբերման յառաջատար դէմքերէն մին։

## Կենսագրական գխծեր եւ գործունէութիւն
Ծնած է Հայաստանի Նոյեմբերեանի շրջանի Կոթի (Շաւարշաւան) գիւղին մէջ։ 1974 թուականին աւարտած էր Երեւանի Պետական համալսարանը՝ իբրեւ բանասէր, լրագրող, արձակագիր։

1982 թուականին «Տրուժպա Նարոտով» ամսագրին կողմէ արժանացած է մրցանակի մը։ 1966-69 թուականներուն ծառայած էր Խորհրդային բանակին համար։

Վանօ Սիրադեղեան ամուսնացած է Երեւանի «Խնկօ Ապոր մանկական գրադարան»ի տնօրէնի՝ Ռուզաննա Տոնոյեան, հետ, ունին 5 զաւակ, թոռներ։

### Քաղաքական գործունէութիւն
Աշխատակցած էր շարք մը պարբերականներու։ Իր քաղաքական գործունէութեան ամբողջին մէջ անկիւնադարձ մը հանդիսացած էր «Ղարաբաղ» կոմիտէին անդամակցութիւնը։

1988 թուականի Դեկտեմբերէն մինչեւ 1989 թուականի Մայիսը բանտարկուած է կոմիտէի միւս անդամներուն հետ։

1990-1991 թուականներուն աշխատած է՝ իբրեւ Հայաստանի Անտառատնտեսութեան վարչութեան պետ։

1991-1992 թուականներուն Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահի ներքին քաղաքականութեան եւ ընկերային հարցերու գծով խորհրդականի պաշտօնը վարած էր։

1992-1997 թուականներուն եղած էր Ներքին գործոց նախարար։ 

1997-1998 թուականներուն Վանօ Սիրադեղեան եղած է Երեւանի քաղաքապետ։ 1998 թուականի տարեմուտին, երբ առաջին նախագահ Լեւոն Տէր Պետրոսեան հրաժարած է իր պաշտօնէն, Վանօ Սիրադեղեանի երկրի ղեկավարութենէն ներս զբաղեցուցած պաշտօններն ալ հասած էին իրենց աւարտին։

1990-1992 թուականներուն Վանօ Սիրադեղեան եղած է Հայաստանի Գերագոյն խորհուրդի պատգամաւոր, Հայոց համազգային շարժում (ՀՀՇ) խմբակցութեան անդամ։

1997 թուականի ընտրութիւններուն դարձեալ ընտրուած է երեսփոխան եւ մինչեւ 1999 թուականը զբաղեցուցած է այդ պաշտօնը, խորհրդարանէն ներս մաս կազմելով «Հանրապետութիւն» խմբակցութեան։

1999 թուականի մայիսի 30-ին, առաջին նախագահ Լեւոն Տէր Պետրոսեանի հրաժարականին յաջորդած միջավայրին մէջ տեղի ունեցած խորհրդարանական ընտրութիւններուն դարձեալ յաջողած էր ընտրուիլ ու մուտք գործած է Ազգային ժողով։ Անդամակցած էր խորհրդարանի պետական-իրաւական հարցերու մշտական յանձնաժողովին։ Խմբակցութիւններու եւ պատգամաւորական խումբերու մէջ ընդգրկուած չէր։

Եղած է ՀՀՇ-ի վարչութեան անդամ, նաեւ ընտրուած է վարչութեան նախագահ։ 

Իշխանափոխութենէն վերջ Վանօ Սիրադեղեան, որոշ չափով թիրախ կամ քաւութեան նոխազ դարձած է եւ այդ պայմաններուն ներքեւ աւելի քան 20 տարիէ միջազգային հետախուզման մէջ գտնուած է։ Ան հեռացած է Հայաստանէն, ատեն-ատեն երկրի ընդդիմադիր լրատուամիջոցներուն մէջ կ՚երեւէին իր տեսակէտները։ 

2000 թուականին Վանօ Սիրադեղեան հեռացած էր Հայաստանէն եւ ընդհանրապէս հանրային կարծիքը տեղեակ չէր իր գտնուած վայրին մասին։ Այդ շրջանէն ի վեր միջազգային հետախուզման մէջ կը գտնուէր։ 

### Գրական գործունէութիւն
Սիրադեղեան զբաղած է նաեւ գրական գործունեութէամբ, եղած է է Հայաստանի գրողներու միութեան անդամ, հեղինակ է շարք մը գիրքերու, ինչպէս՝

* «Կիրակի» (պատմուածքներ), Երեւան, 1983, 105 էջ,
* «Ծանր լոյս» (պատմուածքներ), Երեւան, 1987, 224 էջ,
* «Շատ չհամարուի», Երեւան, 1993, 64 էջ,
* «Ձեռքդ ետ տար ցաւի վրայից»,  Երեւան, 2000, 308 էջ,
* «Գիադաների Ժամանակը», Երեւան, 2005, 224 էջ,
* «Երկիր։Ցպահանջ», Երեւան, 2011, 224 էջ։

Երկրէն հեռու մնացած շրջանին Վանօ Սիրադեղեան հեղինակած է նաեւ Հայաստանի մատնուած կացութեան վերաբերեալ գիրք մը, որ կը կոչուէր «Կեատաներու ժամանակը» եւ ստեղծած էր լայն արձագանգ։

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:Հայ մտաւորականներ
Ստորոգութիւն:Հայ քաղաքական գործիչներ
Ստորոգութիւն:Հայ պետական գործիչներ
Ստորոգութիւն:Հայ տղամարդ գրողներ
Ստորոգութիւն:15 Հոկտեմբերի մահեր
Ստորոգութիւն:Հայ հասարակական գործիչներ
Ստորոգութիւն:Հայ լրագրողներ