Վիքթոր Օրպան

**Վիքթոր Օրպան** ( ծն.31 Մայիս 1963)՝ հունգար իրաւաբան եւ քաղաքական գործիչ: Հունգարիոյ ներկայիս վարչապետն է, այդ պաշտօնին է 2010 թուականէն: Նաեւ մինչ այդ վարչապետի պաշտօնն զբաղեցուցած է 1998-էն մինչեւ 2002 թուականը: Ազգային-պահպանողական Ֆիտես  կուսակցութեան առաջնորդն է:

## Կենսագրութիւն
### Վաղ Տարիներ
Ծնած է Սեքէշֆեհերուար  գիւղական միջին խաւի ընտանիքի մէջ, որպէս գիւղատնտեսական ձեռնարկատէր Տեոզեոյ Օրպանի  եւ խօսքաբոյժ Էրժեպէթ Շիփոշի  աւագ որդի:: Օրպանն իր մանկութիւնն անցուցած է երկու մօտակայ՝ Ալսութտոպոժ  եւ Ֆելսութ  գիւղերուն մէջ:

### Ուսում
Սեքէշֆեհերուար ուսանած շրջանին սորված է անգլերէն: Երկու տարի ռազմական ծառայութենէ ետք իրաւաբանութիւն ուսանած է Պուտափեշտի Լորանտ Եթուեոշ համալսարանէն  ներս, աստիճանաւորուած է 1987 թուականին եւ իր թեկնածուական թեզը գրած է Լեհական համերաշխութեան շարժումի առարկայով: Ատկէ ետք երկու տարի ապրած է Սոլնոք  եւ ապա անցած է Պուտափեշթ եւ աշխատած է գիւղատնտեսութեան եւ պարէնի նախարարութենէ ներս:
մինի|160px
Մինչեւ քաղաքականութեան մէջ մտնելը, կարճատեւ քաղաքագիտութիւն ուսանած է Օքսֆորտի մէջ, ստանալով կրթաթոշակ Սորոսի հիմնադրամին կողմէն: Իր անձնական դասախօսը եղած է Հեկելական քաղաքական փիլիսոփայ Զպիկնիեւ Փելժինսքին : 1990-ի Յունուարին վերադարձած է Հունգարիա՝ մասնակցելու համար առաջին յետհամայնավարական խորհրդարանի ընտրութիւններուն:

Տասնչորս եւ տասնհինգ տարեկանին եղած է Համայնավար Երիտասարդական Կազմակերպութեան քարտուղար իր դպրոցէն ներս: Օրպանն ըսած է յետագայ հարցազրոյցներուն մէջ, որ իր քաղաքական հայեացքները արմատապէս փոխուած են ռազմական ծառայութեան ատեն, բնութագրելով համայնավարական վարչակարգին իր աջակցութիւնը որպէս «միամտութիւն»:

## Մրցանակներ եւ Պատուոյ Տիտղոսներ

### Օտարերկրեայ

* **Պոսնիա**  **եւ Հերցեկովինա** (Սերպական Հանրապետութիւն)․ Սերպական Հանրապետութեան շքանշան (2024)
* **Ֆրանսա**․ Արժանիքի ազգային շքանշանի Մեծ խաչի ասպետ (2001)
* **Ղազախստան**․ Բարեկամութեան շքանշանի առաջին կարգ (2023)
* **Լիթուանիա**․ Լիթուանիայի Մեծ իշխան Կետիմինասի շքանշանի Հրամանատարական Մեծ խաչ (2009)
* **Հիւսիսային Մակեդոնիա**․ «8-ը Սեպտեմբերի» շքանշան (2013)
* **Սերպիա**․ Սերպիայի Հանրապետութեան շքանշանի առաջին կարգ (2022)
* **Վատիկան**․ Սուրբ Գրիգոր Մեծի շքանշանի Մեծ խաչի ասպետ (2004)

### Դաւանաբանական (Եկեղեցական)

* **Հայ Կաթողիկէ**  **Եկեղեցի**․ Սուրբ Խաչի երախտագիտութեան մետալ (2022)
* **Ռուս Ուղղափառ Եկեղեցի**․ Փառքի եւ Պատուոյ շքանշանի առաջին կարգ (2023)
* **Սերպ Ուղղափառ Եկեղեցի**․ Սուրբ Սաւայի շքանշանի առաջին կարգ (2022)

### Այլ Պատիւներ

* Գիտութիւններու եւ արուեստներու եւրոպական ակադեմիայի պատուոյ անդամ (2000)
* **Ազատութեան մրցանակ**՝ American Enterprise Institute-ի կողմէ (2001)
* **Ֆրանց Եոզեֆ Շթրաուսի մրցանակ**՝ Hanns Seidel Foundation-ի կողմէ (2001)
* **Փոլաքի մրցանակ**՝ հաստատուած Մարիա Փոլաք հիմնադրամին կողմէ (2001)
* Սոցիալական շուկայական տնտեսութեան մրցանակ՝ Գերմանական տնտեսագիտական ակումբի կողմէ (2002)
* Հունգարիոյ Սիք (Szék) քաղաքի պատուաւոր քաղաքացի (2002)
* Սուրբ Ստեփանոսի մրցանակ (2002)
* Լասլօ Թոքէշի մրցանակ՝ Լասլօ Թոքէշ հիմնադրամի կողմէ (2003)
* Հունգարիոյ Էսթերկոմ (Esztergom) քաղաքի պատուաւոր քաղաքացի, երկու անգամ (2006, 2009)
* Եւրոպական արժանիքներու հիմնադրամի ոսկէ մետալ (2004)
* **Առողջապահութեան համաշխարհային կազմակերպութեան** (ԱՀԿ/WHO) մրցանակ՝ Առանց ծխախոտի համաշխարհային օրուան առթիւ (2013)
* «Տարուան մարդ 2013» տիտղոս՝ լեհական Gazeta Polska պարբերաթերթի կողմէ (2014)
* «28 երկիրներէ 28 անձեր, որոնք կը ձեւաւորեն եւ կը ցնցեն Եւրոպան․ 2016-ի դասակարգ»՝ Politico Europe պարբերաթերթի կողմէ
* «Տարուան մարդ 2015» տիտղոս՝ Լեհաստանի Տնտեսական համաժողովի ընթացքին (2016)
* Լողի միջազգային ֆետերասիոնի (FINA) արժանիքի շքանշան (2017)
* «Իմ Ատրպէյճան» միջազգային պարբերաթերթի Ոսկէ շքանշան (2022)
* **Թրքական աշխարհի բարձրագոյն շքանշան** (6 Նոյեմբեր 2024)

### Պատուաւոր դոկտորի կոչումներ

* **Թաֆթս համալսարան** (ԱՄՆ, 2002)
* **Ճոսայ համալսարան** (Ճափոն, 2013)
* **Մարմարա համալսարան** (Թուրքիա, 2013)

## Ծանօթագրութիւններ

Ստորոգութիւն:11 Նոյեմբերի ծնունդներ
Ստորոգութիւն:31 Մայիսի ծնունդներ