Ժընեւի Արուեստի Եւ Պատմութեան Թանգարանը

**Ժընեւի արուեստի եւ պատմութեան թանգարանը** (ֆր.՝ Musée d'art et d'histoire de Genève), արուեստի եւ պատմութեան թանգարան, կը գտնուի Ժընեւի մէջ։

## Պատմութիւն
Ցուցահանդէսային աշխուժ գործունէութիւնը Ժընեւի մէջ սկսած է 1789-ին՝ Արուեստի միութեան հիմնադրմամբ, որ կանոնաւոր ցուցահանդէսներ կը կազմակերպէ *(Salon des Artistes)*: Կարճ միջոցէ մը ետք, ֆրանսական Մեծ յեղափոխութեան ազդեցութեան տակ, Ժընեւի ընդունած նոր սահմանադրութիւնը կը նախատեսէր թանգարանի մը ստեղծումը, որ հաւաքէր արուեստի բոլոր տեսակները հանրային կրթութեան համար։ 1798-ին գործադիր «ֆրանսայի դիրեկտորիա»ն կ'որոշէ Փարիզի եւ Վերսայի մէջ պահուող նկարներուն մէկ մասը ուղարկել գաւառական քաղաքներ, այն պատճառաբանութեամբ, որ անոնց համար տեղ չկար Լուվրի մէջ։ Ֆրանսայի կողմէ վերջերս բռնակցուած Ժընեւը կը դառնայ այդպիսի քաղաքներէն մէկը։

1824-ին Ժան եւ Հենրիեթ Ռաթ քոյրերը, ըստ իրենց եղբօր՝ զօրավար Սիմոն Ռաթի կտակին, անկէ ժառանգած գումարներով ձեռնամուխ կ'ըլլան նոր թանգարանի մը կառուցման։ 1826-ին Ժընեւի Նոր հրապարակին մէջ կը բացուի Ռաթ թանգարանը, ուր կը զետեղուին արուեստի  հաւաքածոներ, ինչպէս՝ Ժան Էթյէն Լէոտարտի, Ռոտոլֆ Թափերի եւ այլոց գործերը։ Թանգարանին մէջ կը սկսին կազմակերպել Ժընեւի Ժամանակակից արուեստի ժամանակաւոր ցուցահանդէսներ։

1872-ին քաղաքին մէջ մեծ թանգարան մը ստեղծելու անհրաժեշտութիւնը կը յառաջանայ։ Ըստ ծրագիրին՝ այդ թանգարանին մէջ պէտք է հաւաքուէին նկարներու, քանդակներու, ինչպէս նաեւ հնագիտական ​​գտածոներու հաւաքածոներ, զէնքեր եւ զարդեր։ Թանգարանին կառուցումը կը սկսի 1903-ին Մարք Քամոլեթթիի *(Marc Camoletti)* գլխաւորութեամբ, որ ոգեշնչուած էր Փարիզի մէջ Փոքր պալատի մը կառուցմամբ եւ կը փորձէ նորութիւններ ներմուծել Ժընեւի թանգարանին ճարտարապետութեան։ Շինարարութիւնը կ'աւարտի 1910-ին, եւ թանգարանը կը վերանուանուի Արուեստի եւ պատմութեան թանգարան *(Musée d'Art et d'Histoire)*:

Այսպիսով, Ժընեւի արուեստի եւ պատմութեան թանգարանը կը դառնայ թանգարաններու ամբողջ ցանցի մը կեդրոնը.

* Արուեստի եւ պատմութեան թանգարանին գծանկարչական արուեստի դահլիճը,
* Արուեստի եւ պատմութեան թանգարանին արուեստի եւ հնագիտութեան գրադարանը,
* Ռատ թանգարանը,
* Տուն պանդոկը,
* Արիանա թանգարանը:

1939-ին Սպանիոյ քաղաքացիական պատերազմին, Փրատոյի թանգարանին բոլոր թանկարժէք ցուցանմուշները կը տարհանուին Ժընեւ, պահուելու՝ Արուեստի եւ պատմութեան թանգարանին մէջ։

## Հաւաքածոյ

### ԺԹ. դար
Հակառակ թանգարանին Բարեկամներու միութեան ջանքերուն՝ երկար ատեն Ժընեւի թանգարանին մէջ  քիչ թիւով տպաւորապաշտական աշխատանքներու կարելի էր հանդիպիլ։ Սակայն վերջերս բազմաթիւ նուիրատուութիւններ կ'օգնեն ստեղծելու այդ հաւաքածոն։ 

Թանգարանին հիմնական աշխատանքներն են՝

* Քամիյ Փիսսարօ, իր 1874-ի «Մոնթֆուքոյի ագարակը» (*Farmyard at Montfoucault)* կտաւով,
* Օկիւսթ Ռենուար, իր «*Ամառ*»ը կտաւով, ուր ան պատկերած է դերասանուհի Հենրիեթթա Էրիթին,
* Քլոտ Մոնէի նկարները՝ «*Ձիան ազդեցութիւն*ը», «Սենթ Արժանթէօյի ճամբան» (*Road st Argenteuil)* 1875, «Սեն գետը Վեթէոյէն» (*The Seine Downstream from Vétheuil)* 1879, նաեւ «*Պիոններ*»ը, զորս նկարած է 1877-ին Գիւերնիի իր պարտէզին մէջ
* Փոլ Սեզանի նկարները. «Գեղեցիկ ոնակարանը» (*Bellevue House)* եւ «Լողացող»ը:

### Ի. դար

* Անթուան Պուրտել «Պերճախօսութեան ղեկավար»ը,
* Ֆելիքս Վալլոթթօն «Դիւրազգած երկխօսութիւն» (1898) եւ «Թրքական բաղնիք»,
* Ճիովաննի Ճիակոմէթթի «Ինքնանկար»,
* Մարք Շակալ «Մահացած մարդը»,
* Ամատէօ Մոտիլեանի «Սեւ կինը»,
* Ալեքսանտր Արչիպենկօ «Քալելը»,
* Փապլօ Փիքասօ «Կարպուէի լոգարանները», 1957:

## Պատկերասրահ

Պատկեր:32 Musée d'Art et d'Histoire.JPG|Արուեստի եւ պատմութեան թանգարանին հիւսիս-արեւմտեան ճակատը
Պատկեր:GeMuseumofarts.JPG|Արուեստի եւ պատմութեան թանգարանին գլխաւոր ճակատը
Պատկեր:Femme turque avec servante (1742-1743) - Jean-Étienne Liotard (MAH, Geneva).jpg|Ժան-Էթյէն Լիոթարի «Թուրք կինը եւ սպասուհին» (1750) նկարը
Պատկեր:Konrad Witz 008.jpg|Քոնրատ Վիտի «Զարմանալի ձկնորսութիւնը»
Պատկեր:Konrad Witz 010.jpg|Քոնրատ Վիտի «Մոգին երկրպագութիւնը»


## Ծանօթագրութիւն

Ստորոգութիւն:Պատմութեան թանգարաններ
Ստորոգութիւն:Եւրոպայի թանգարաններ
Ստորոգութիւն:Զուիցերիոյ թանգարաններ
Ստորոգութիւն:Զուիցերիոյ պատկերասրահներ
## Արտաքին յղումներ
*Ժընեւի Արուեստի եւ պատմութեան թանգարանը 
*Արուեստի եւ պատմութեան թանգարանը