Արման Կիրակոսեան

**Արման Ճոնի Կիրակոսեան** (), հայ քաղաքական գործիչ, դիւանագէտ, պատմաբան: Պատմական գիտութիւններու դոկտոր (1999): Ունի արտակարգ եւ լիազօր դեսպանի աստիճան (1992):Փրոֆեսորի կոչում (2011), առաւել քան 120 գիրքերու եւ գիտական աշխատութիւններու հեղինակ է եւ դասաւանդած է համալսարաններու մէջ։ Ճոն Կիրակոսեանի որդին է։

## Կենսագրութիւն
Արման Կիրակոսեանը ծնած է 1956 թուականին, Երեւան։ 1973-ին ընդունուած է Երեւանի Խաչատուր Աբովեանի անուան մանկավարժական հիմնարկի պատմա-աշխարհագրական կաճառներու պատմութեան եւ հասարակագիտութեան բաժինը, որ աւարտելէն ետք՝ 1977 թուականին, քանի մը ամիսներու ընթացքին հայոց պատմութիւն եւ հասարակագիտութիւն դասաւանդած է Էջմիածնի շրջանի Բաղրամեան գիւղի դպրոցին մէջ։ Նոյն տարին ընդունուած է պետական մանկավարժական հիմնարկի ընդհանուր պատմութեան ամպիոնի ասպիրանթուրան եւ 1980-ին աւարտած զայն։

1992-ին անոր շնորհուած է արտակարգ եւ լիազօր դեսպանի դիւանագիտական աստիճան, ապա եղած է Հայաստանի արտաքին գործոց նախարարի առաջին տեղակալ, Հայաստանի գիտութիւններու ազգային ակադեմիոյ Սփիւռքահայ համայնքներու պատմութեան եւ մշակոյթի ուսումնասիրութեան բաժինի գիտական թեմայի ղեկավար։ Ունի պատմական գիտութիւններու դոկտորի գիտական աստիճան (1999), փրոֆեսորի կոչում (2011): Ան դասաւանդած է համալսարաններու մէջ:

## Գործունէութիւն

1980-1986-ականներուն աշխատած է ՀԽՍՀ Գիտութիւններու ակադեմիային մէջ (տարրալուծարանի օգնական, կրտսեր գիտաշխատող, աւագ գիտաշխատող – ՀՀ ԳԱԱ գիտական տեղեկատուական կեդրոնի «Հայագիտութիւնն արտերկրին մէջ» խումբի ղեկավար)։

1986-1991-ականներուն տարբեր պաշտօններ զբաղեցուցած է Հայաստանի կոմկուսի կենտկոմի մէջ (Գիտութեան եւ կրթական հաստատութիւններու բաժնի հրահանգիչ, գաղափարական բաժնի հրահանգիչ, գաղափարական բաժնի խորհրդատու), այնուհետեւ կրկին վերադարձեր ՀՀ ԳԱԱ իբրեւ Սփիւռքի պատմութեան եւ մշակոյթի բաժինի ղեկավար։

1992-1993-ականներուն եղած է ՀՀ արտաքին գործերու նախարարի պաշտօնակատարը, որմէ ետք եղած է Հայաստանի արտակարգ եւ լիազօր դեսպանը Յունաստանի (1994-1999) եւ ԱՄՆ-ի (1999-2005)։

2005-2011-ականներուն եղած է ՀՀ արտաքին գործերու նախարարի տեղակալ։

2011-ին նշանակուած է Աւստրիոյ Հայաստանի Հանրապետութեան արտակարգ եւ լիազօր դեսպան եւ, համատեղութեան կարգով, Եւրոպայի անվտանգութեան եւ համագործակցութեան կազմակերպութեան մէջ Հայաստանի Հանրապետութեան առաքելութեան ղեկավար։

Նոյն տարին, համատեղութեան կարգով, նշանակուած է Վիեննայի Միաւորուած ազգերու կազմակերպութեան գրասենեակի եւ այլ միջազգային կազմակերպութիւններու Հայաստանի Հանրապետութեան մշտական ներկայացուցիչ։ 2012 -ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով, համատեղութեան կարգով, նշանակուած է Հունգարիոյ մէջ Հայաստանի Հանրապետութեան արտակարգ եւ լիազօր դեսպան։

2018-ին նշանակուած է Մեծ Բրիտանիայի եւ Հիւսիսային Իրլանտայի Միացեալ Թագաւորութեան Հայաստանի Հանրապետութեան արտակարգ եւ լիազօր դեսպան:

## Գրականութիւն եւ գիտական աշխատութիւններ
Արման Կիրակոսեանը 1999 թուականէն պատմական գիտութիւններու դոկտոր է, աշխատութեան թեման՝ «Բրիտանական դիւանագիտութիւնը եւ արեւմտահայութեան խնդիրը 19-րդ դարու 30-ական թ-ին – 1914 -ին», որ լոյս տեսած է նոյն թուականին։ Գիրքին մէջ կը բացայայտէ անգլիական դիւանագիտութեան սկզբունքները եւ թուրքերու ջարդարարական քաղաքականութիւնը հայերու նկատմամբ։ Նշեալ աշխատութիւնը անգլերէն լոյս տեսած է Լոնտոնի մէջ 2004 -ին «Կոմիտաս» հիմնարկին կողմէ։ Բազմաթիւ գիտական աշխատութիւններու եւ յօդուածներու հեղինակ է։

Աւելի քան 120 գիրքերու եւ գիտական աշխատութիւններու հեղինակ է:

Անգլերէն հրատարակուած է իր կազմած «Հայկական ջարդերը 1894-96 թ-ին» ժողովածուն, որ կ՚ընդգրկէ շուրջ 35 յօդուած, հրատարակուած է Փետրուար 2004-ին՝ Տիթրոյթի Վէյն նահանգային համալսարանին կողմէ։ 2005-ին լոյս ընծայած է «Ակնարկներ Հայկական հարցի եւ եղեռնի միջազգային ճանաչման պատմութեան» յօդուածներու ժողովածուն։

## Պարգեւներ եւ Խրախուսանքներ
*1983-ին Հայաստանի Գիտութիւններու ակադեմիայի գովեստագիր
*1999-ին Աթէնք քաղաքի ոսկի մետալ (Յունաստան)
*2001-ին ՀՀ ԱԳՆ յուշամետալ
*2005-ին Թեքէեան Մշակութային Միութեան «Հայկաշէն Ուզունեան» պատմա-բանասիրական մրցանակ
*2006-ին ԵՊՀ ոսկի մետալ
*2007-ին ՀԱՊԿ յոբելենական մետալ եւ պատւոյ գիր
*2008-ին ՀՀ ԶՈՒ «Գարեգին Նժդեհ» մետալ
*2009-ին ՀՀ ԱԳՆ «Ջոն Կիրակոսեանի անուան» մետալ
*2011-ին ՀՀ ՊՆ պատուոգիր
*2011-ին «Մխիթար Գոշ» մետալ (2011)։
*2016-ին ՀՀ ՊՆ «Ռազմական համագործակցութեան համար» մետալ
*2017-ին «Հայրենիքին մատուցած ծառայութիւններու համար» 1-ին աստիճանի մետալ
*Պատուոյ շքանշան (Հայաստան) (2019 յետմահու)

## Ծանօթագրութիւննե

## Աղբիւրներ

* Դեսպան Արման Կիրակոսեան
* ԴԻՒԱՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉՆԵՐ

## Արտաքին յղումներ
* Կենսագրութիւնը եւ «Բրիտանական դիւանագիտութիւնը եւ հայկական հարցը» գիրքի ելեկտրոնային տարբերակը։

Ստորոգութիւն:1956 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Սեպտեմբերի 10 ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Երևան քաղաք ծնունդներ
Ստորոգութիւն:Հայ քաղաքական գործիչներ
Ստորոգութիւն:Հայ պատմաբաններ
Ստորոգութիւն:Հայ դիւանագէտներ
Ստորոգութիւն:Դիւանագէտներ այբբենական կարգով
Ստորոգութիւն:ՀՀ արտաքին գործերու նախարարներ
Ստորոգութիւն:Մխիթար Գոշի մետալակիրներ
Ստորոգութիւն:Պատմական գիտութիւններու դոկտորներ
Ստորոգութիւն:«Հայրենիքին մատուցած ծառայութիււնների համար» 1-ին աստիճանի մետալակիրներ
Ստորոգութիւն:Հայ պատմագէտներ