Քիթնոս

[մինի|Քիթնոս․ արեւմտեան [Քիքլատես|ձախից]]
**Քիթնոս** (յուն․՝ Κύθνος*)*,  Էգէական Ծովուն Քիքլատես կղզեխումբին հիւսիս-արեւմտեան կողմը գտնուող կղզի, Քէա եւ Սերիֆոս կղզիներուն միջեւ, Յունաստան։  Կը կոչուի նաեւ Թերմիա *Θερμιά* շնորհիւ ջերմային աղբիւրներու գոյութեան։

## Ընդհանուր տեղեկութիւններ
մինի|Քիթնոս
Քիթնոս կը կոչուի նաեւ Թերմիա *Θερμιά* (կամ թա Թերմիա *τα Θερμιά*)․ ԺԲ․ դարէն (Բիւզանդական շրջան) սկսեալ անուանակոչում, ուր արձանագրուած է իբրեւ «Քէաս եւ Թերմիոն Առաջնորդարան» *Επισκοπή Κέας και Θερμίων*։  Կղզիին Լութրա *Λουτρά* կոչուած շրջանին մէջ գտնուած են ջերմային աղբիւրներ (Լութրա ծոցին մօտ)։  

Ըստ 2011-ի մարդահամարին, բնակչութեան թիւն է 1 456 հոգի։ 

Տարածութիւնն է 99,432 քռ․քլմ․ եւ ծովեզր՝ 104 քլմ․։  Քիթնոս ունի 92 ծոցեր, խորշիկներ եւ ծովափներ։  Բարձր լեռներ չունի․ բարձրագոյն կետն է Փեթրա լեռը, Փրոֆիթի Իլիաս եւ Այիոն Թէոտորոն գագաթներով, մօտաւորապէս՝ 336 մ․։
ձախից|մինի|Քիթնոս
Կղզին գլխաւոր արտադրութիւններն են մեղր, թուզ, գինի, նուշ։  Բնակչութիւնը կը զբաղի մեղրաբուծութեամբ, այգեգործութեամբ, պտղատու ծառերու մշակումով, ձկնորսութեամբ։  Զարգացած է նաեւ զբօսաշրջիկութիւնը։

Հորա* կամ Մեսարիա *Μεσαριά* գիւղը կղզիին մայրաքաղաքն է եւ ունի 806 բնակիչներ։  Երկրորդ գլխաւոր գիւղն է եւ Տիոփիտա *Δρυοπίδα* 797։  
ձախից|մինի|Տրիոփիտա
*<u>Հորա</u>․ յունական կղզիներու մայր գիւղին կամ քաղաքին տրուած անուն, որ կ՛ ընկերակցի տուեալ գիւղին կամ քաղաքին բուն անունին (մայրաքաղաքի իմաստ ունի)։*

Ծովեզերիայ գիւղերէն գլխաւորներն են՝ Մերիհաս (250 բնակիչ), Լութրա (հանրածանօթ իր ջերմային ջուրերով) եւ Փանայիա Քանալա (համանուն եկեղեցիով)․ Քանալա, ամառը «կ՛ ընկղմի» զբօսաշրջիկներէն, որովհետեւ բացի ծովափներէն, բախտաւորուած է ծառերով․ կղզիին միակ կանանչ մասը (Քիքլատեսի կղզիները ընդհանրապէս անջրդի եւ չոր են, կանաչութիւնը հազուագիւտ է)։

## Պատմական ակնարկ
Քիթնոսի առաջին բնակիչները Տրիոփեսները կը համարուին։ Քիթնոս՝ Ափոլոնաս աստուծոյ զաւակը, անոնց առասպելական թագաւորն էր եւ իր անունով կղզին անուանուած է։  1143-ին Նիլոս Տոքսափաթրիս իր արձանագրութիւններուն մէջ կղզին Թերմիա անուանած է, անոր ջերմային աղբիւրներուն համար։ 

Յունապարսկական պատերազմին, կղզին մասնակցած է նաւերով եւ Աթէնքի Դաշինքին միացած էր (*տե՛ս Յունապարսկական պատերազմներ, Յունաստան*)։  

Հին տարիներուն, կղզիին վրայ բազմաթիւ տաճարներ կային եւ այդ պատճառով արտերկրեայ այցելուներ կը ներգրաւէր, ինչպէս օրինակ՝ Եգիպտոսէն, Փոքր Ասիայէն, Իտալիայէն, եւայլն։ 

## Հնագիտական պեղումներ
Լութրային մօտ, Մարուլիաս կոչուած տեղը (կղզիին հիւսիս-արեւելքը) յայտնաբերուած է Քիքլատեսի հնագոյն բնակավայրը՝ Ք․Ա․ 9-րդ մինչեւ 8-րդ դարաշրջան․ Միջին Քարի Դար։

Րիղոքասթրօ կամ Վրիոքասթրօ հնավայրին մէջ կը գտնուէր Քիթնոսի քաղաքը․ բնակուած է Ք․Ա․ 10-րդ դարէն մինչեւ միջնադար։  Այդ վայրին մէջ գտնուած են հին տաճարներ, նուիրուած Ափոլոնաս, Արթեմիդա, Ասքլիփիոս եւ Աֆրոտիթի աստուած/ուհիներուն։  Գտնուած են նաեւ քրիստոնէական հին տաճարներ։

### Պատկերասրահ

Պատկեր:Vryokastro archaeological site (approach).JPG|Վրիոքասթրօ․ պարիսպ
Պատկեր:Vryokastro archaeological site (centre of site).JPG|Վրիոքասթրօ հնավայրը
Պատկեր:Decorative buckle, ivory, Vryokastro, Kythnos, 600-575 BC, 177212.jpg|Զարդաճարմանդ, գտնուած Վրիոքասթրոյի հնագիտական վայրը
Պատկեր:Walkway to Apokrisi beach, Kythonos, 190225.jpg|Վրիոքասթրոյէն մինչեւ Աքրոփիսի հնագոյն ճամբան
Պատկեր:Vryokastro archaeological site (stonework).JPG|Վրիոքասթրօ հնավայր
Պատկեր:Vryokastro archaeological site (circle).JPG|Վրիոքասթրօ
Պատկեր:Mesolithic site Maroulas, Kythnos, 190219.jpg|Մարուլայի Միջին Քարի Դարու պատկանող հնավայրը
Պատկեր:Mesolithic site Maroulas, Kythnos, 190204x.jpg|Մարուլայի Միջին Քարի Դարու պատկանող հնավայրի համայնապատկեր
  

## Տեսարժան վայրեր
Քիթնոս ունի բազմաթիւ տեսարժան վայրեր եւ շրջապատուած է գեղեցիկ ծովափներով։
Պատկեր:Kanala from far cropped 2018.jpg|Քանալա
Պատկեր:Merichas Kythnos 3 Greece 2009.jpg|Քիթնոս, Լիվատի
Պատկեր:Agios Loukas, Kythnos.jpg|Քիթնոս․ Այիոս Լուքաս
Պատկեր:A@a Kythnos 1 Greece - panoramio.jpg
Պատկեր:A@a kythnos greece - panoramio (6).jpg
Պատկեր:Merichas, Kythnos, 190235.jpg|Մերիհաս
Պատկեր:Merichas Kythnos 201808 view 2.jpg|Մերիհաս
Պատկեր:Agia Eirini from far cropped Kythnos 2018.jpg|Այիա Իրինի
Պատկեր:Agios Dimitrios Kythnos 201808 b.jpg| իոս Տիմիթրիոսյ 
Պատկեր:Agios Stephanos Kythnos 201808 full view.jpg|Այիոս Սթեֆանոս
Պատկեր:Apokrousi beach Kythnos 2018.jpg|Ափոքրուսի ծովափ
Պատկեր:Chora of Kythnos, Cyclades, 190174.jpg|Քիթնոս, Հորա
Պատկեր:Chora of Kythnos, Cyclades, 190160.jpg|Քիթնոս, Հորա
Պատկեր:Episkopi beach, Kythnos 2018.jpg|Էփիսքոփի ծովափ
Պատկեր:Panagia Kanala church 201808.jpg|Փանայիա Քանալա
Պատկեր:Kythnos04.JPG|Լութրա
Պատկեր:Kanala, Kythnos, 190391.jpg
Պատկեր:Windmill, Dryopida, Kythnos, 190390.jpg|Տրիոփիտա
Պատկեր:Maroulas, Kythnos, 190206.jpg|Մարուլաս
Պատկեր:Merichas.jpg|Մերիհաս
Պատկեր:Naoussa Kythnos 2018 n2.jpg|Նաուսա
         

## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին յղումներ

# Քիթնոս, պաշտօնական կայքէջ
# Քիթնոս, տեսաչժան վայրեր
Ստորոգութիւն:Յունական կղզիներ
Ստորոգութիւն:Քիքլատեսի կղզիներ
Ստորոգութիւն:Էգէական Ծովուն կղզիներ
Ստորոգութիւն:Կղզիներ այբբենական կարգով
Ստորոգութիւն:Կղզիներ