Սեպուհ Արք. Սարգիսեան

[մինի|Ալի Յունեսի, Սեպուհ Սարգիսեան, 13 Սեպտեմբեր 2016թ, [Արարատ մարզադաշտ]]
մինի|24 Ապրիլ 2017թ

## Կենսագրութիւն

Սեպուհ Արք. Սարգիսեան ծնած է Ճուխա՝ Գամիշլիի մերձակայքը եղող հայաբնակ գիւղը, 26 Հոկտեմբեր 1946-ին. նախակրթարանի ուսումը ստացեր է Գամիշլիի Ազգ. Եփրատ Վարժարանին մէջ: 1959-1961-ին եղեր է Հ.Մ.Ը.Մ.ի սկաուտ եւ Զաւարեան պատանեկան միութեան պատանի:

1961-ին մտեր է Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան դպրեվանք. 1965-ին սարկաւագ ձեռնադրուեր է ձեռամբ Գարեգին Եպս. Սարգսեանի (Կաթողիկոս Մեծի Տանն Կիլիկիոյ 1977-1995 եւ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս 1995-1999). 1968-ի Յունիս 16-ի չորս դասընկերներով՝ Պետրոս, Սարգիս, Վարուժան եւ Տիգրան կը ձեռնադրուին Աբեղայ վերակոչուելով Արամ (Այժմ Կաթողիկոս Մեծի Տանն Կիլիկիոյ) Խաժակ, Հրայր եւ Սեպուհ ձ‎եռամբ հանգուցեալ Տ. Տաճատ Արք. Ուրֆալեանի (Առաջնորդ Լիբանանի Թեմի): 1969-1970 ուսանող Սէն ԺոզէՖ համալսարանին մէջ՝ Պէյրութ հետեւելով Արաբական գրականութեան եւ իսլամական փիլիսոփայութեան: 1971-ի Փետրւար 14-ին վարդապետական մասնաւոր իշխանութիւն կը ստանայ ձեռամբ երջանկայիշատակ Տ.Տ. Խորէն Ա. Կաթողիկոսի. վարդապետական իր թեզն էր «Արաբ Քրիստոնեայ բանաստեղծները Ե.Ը դարերուն»: 

*1970-1974 հոգեւոր հովիւ Պասրա-Իրաք: Այս շրջանին թէ կը դասաւանդէր հայերէն, հայոց պատմութիւն եւ կրօն եւ թէ կը վարէր հոգեւոր հովիւի իր պարտակակնութիւնը:
*1974-1977 Հալէպի Քարէն Եփփէ ճեմարանի կրօնագիտութեան եւ հայ գրականութեան ուսուցիչ.
*1975-1977 տեղւոյն հայ ծերանոցի խնամակալութեան ատենապետ եւ Առաջնորդական Փոխանորդ Բերիոյ հայոց թեմի: 1977-ի վերջերը վերադարձ Անթիլիաս. 1978-ի Մարտին կը նշանակուի Հայոց Եկեղեցւոյ Կիրակնօրեայ Դպրոցներու Վարիչ Տնօրէն:
*1979-1981 ուսանող Պիրմինկհամ-Անգլիա, ուր ուսանեցաւ Իսլամութիւն եւ իսլամ-քրիստոնեայ կրօններու յարաբերութեան պատմութիւն. երկուք ու կէս տարոււան իր ուսումնառութեան շրջանին, իր գլխաւոր ճիւղի կողքին կը հետեւէր նաեւ աստուածաբանական լսարաններուն, Պիրմինկհամի համալսարանի համանուն կաճառին մէջ. ստանալու  MA.ի վկայական.
*1985-ի Յունիսի 2-ին կը ստանայ Ծայրագոյն Վարդապետութեան աստիճան, իսկ 1997-ի Յունիսի 22-ին Եպիսկոպոսական աստիճան՝ ձեռամբ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա. Կաթողիկոսի:
*1990-1991 Երանաշնորհ Տ.Տ. Վազգէն Ա. Կաթողիկոսի հրաւէրով Ս. Էջմիածնի մէջ կ'աշխատի եւ կը կազմակերպէ կիրակնօեայ դպրոցներ, ուսուցիչներու պատրաստութեան յատուկ լսարաններ եւ ընդհանրապէս զարկ կու տայ քրիստոնէական դաստիարակութեան: Խորան լուսոյ, յայտագիրի ծնունդին մէջ մեծ դեր ունեցեր է:
*1992-էն 1998 կաթողիկոսական փոխանորդ Դամասկոսի թեմի. այս շրջանին կ'աշխուժացնէ յատուկ յարաբերութիւններ պետական շրջանակներու հետ եւ այդ յարաբերութիւններու շնորհիւ Դամասկոսի եկեղեցապատկան կալուածները, որոնք Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան սեփականութիւնն էին, կրկին կը վերադարձուին իրաւատիրոջ:
*1998-ի կաթողիկոսական փոխանորդ Քուէյթի եւ Պարսից Ծոցի երկիրներու:
1999-ի 26 Հոկտեմբերին Առաջնորդական տեղապահ կ'ընտրուի Թեհրանի Հայոց Թեմի եւ 1999-ի Դեկտեմբերի 26-ին կը ժամանէ Թեհրան եւ կը ստանձնէ իր նոր պարտականութիւնը: Յունիս 6, 2000-ին Թեհրանի Հայոց Թեմի Պատգամաւորական  Ժողովը միաձայնութեամբ Առաջնորդ կ'ընտրէ Սեպուհ Եպս. Սարգսեանին:
*1978-էն ի վեր Միջ-Եկեղեցական գործունէութիւն  ունեցեր է, թէ Միջին Արեւելքի եկեղեցիներու Խորհուրդի կեանքին մէջ, թէ եկեղեցիներու համաշխարհային Խորհուրդին եւ թէ Ասիոյ եկեղեցիներու Խորհուրդին մէջ:

Արքութեան տիտղոս ստացեր է Մայիս 2003-ին:

### Մասնակցութիւն եւ Անդամակցութիւն
*Սեպուհ Արք. Սարգիսեան մասնակցեր  է Եկեղեցիներու համաշխարհային Խորհուրդի ընդհանուր համաժողովին, Հարարէու, Զիմպապուէ, 1998-ին, Փորթօ Ալէկրէի, Պրազիլ 2006-ին, եւ Միջին Աեւելքի Եկեղեցիներու Խորհուրդի ընդհանուր ժողովներուն 1990, 1994, 1999, 2003, 2007 եւ 2011.
*Ասիոյ Եկեղեցիներու Խորհուրդի Ընդհանուր Համաժողովի Քուալալամբուր-Մալիզիա, 2010:
*1984-էն ի վեր Միջին Արեւելքի Եկեղեցիներու Խորհուրդի Հաւատք եւ Միութիւն միաւորի անդամ: 
*1990-էն ի վեր անդամ ՄԱԵԽ-ի գործադիր Մարմնի անդամ ու նաեւ Միջին Արեւելքի Եկեղեցիներու Խորհուրդի Քրիստոնեայ-իսլամ Երկխօսութեան Յանձնախումբի անդամ:
*1998-էն ի վեր անդամ Միջին Արեւելքի Ուղղափառ երեք Եկեղեցիներու՝ Ղպտի, Ասորի եւ Հայ մնայուն Յանձնախումբի:
*1986-ական թուականներէն կը մասնակցի միջազգային շրջանային եւ տեղական բազմաթիւ սեմինարներուն եւ դասախօսութիւններ կարդացեր է անգլերէն եւ արաբերէն լեզուներով:
*Քրիստոնեայ-իսլամ երկխօսութեան ծիրին մէջ մասնակցեր է միջազգային բազմաթիւ սեմինարներու:
*Անդամակցեր է Եկեղեցիներու Համաշխարհային Խորհուրդի Կեդրոնական Վարչութեան առընթեր կրօններու միջեւ Երկխօսութեան  Խորհրդատու Մարմնի եւ Միջազգային Յարաբերութիւններու Յանձնաժողովին:
*2019-ին, 16-էն 19 Յուլիս, Մասնակցած է Ասիոյ Եկեղեցիներու Խորհուրդի Գործադիր Վարչութեան Ժողովին, Քամպոտիոյ մայրաքաղաք Փնոմ-Փենի մէջ:

Անդամ է Ասիոյ Եկեղեցիներու Խորհուրդի Ընդհանուր Յանձնախումբին:

### ՀԵՂԻՆԱԿԱԾ ԳԻՐՔԵՐԸ
*Հոգեյոյզ ցոլքեր 4 հատոր:
*Բարձրեալին կտակը:
*Կիրակնօրեան օրրան հայ մանուկի:
*Քառասնօրեայ պահքն ու Ս. Յարութեան Տօնը:
*Հայաստանեայց Եկեղեցի ծագումն, զարգացումը Ա-Դ դարեր:
*Հայաստանեայց Եկեղեցի երէկ եւ այսօր. Արաբերէն լեզուով:
*Խղճիս պարտքը Առաքելութեանս սեմին:

### ՀԵՂԻՆԱԿԱԾ ԴԱՍԱԳԻՐՔԵՐԸ
*Քրիստոնէական
*Հայ Եկեղեցու պատմութիւն

Խմբագրեր եւ տպեր է «Նոր Դրազարկ» ամսաթերթը 1984-1999: «Նոր Դրազարկ»ը պաշտօնական ամսաթերթն էր Հայաստանեայց Եկեղեցւոյ Կիրակնօրեայ դպրոցներուն.

Թեհրանի Թեմի Առաջնորդ ընտրուելէն ի վեր Սեպուհ Սրբազանը ամենայն բծախնդրութեամբ ու նախանձախնդիր ոգիով լծուած է աշխատանքի կազմակերպչական, դաստիարակչական, հրատարակչական եւ հովուական այցելութիւններու բնագաւառին մէջ: Յատուկ աշխատանք կը ծաւալէ Միջ-Եկեղեցական, Միջ-Կրօնական Յարաբերութիւններու շրջագծին մէջ թէ տեղական եւ թէ շրջանային ու միջազգային մակարդակներու վրայ: Առաջնորդի գործունէութեան մէկ կարեւոր երեսը կը կազմէ երիտասարդութիւնն ու երիտասարդութեան յատուկ սեմինարներու կազմակերպութիւնը:

Առաջնորդական իր պարտաւորութիւններու կողքին մեծ զարկ տուած է հրատարակչական աշխատանքներուն: Անցեալ տարիներուն աւելի քան 130 տեսակ գրական, աստուածաբանական, եկեղեցագրական, աստուածաշնչական, հոգեւոր աղօթքներու եւ մանուկներու յատուկ գիրքեր հրատարակուեր են իր անմիջական հովանաւորութեամբ:

Ամէն տարի Թարգմանչաց տօնին առիթով կը կազմակերպէ Հայ Գիրքի ցուցահանդէս, որ մեծ խանդավառութիւն կը յառաջացնէ գաղութի կեանքին մէջ:

Առաջնորդ Սրբազանի ջանքերուն շնորհիւ Առաջնորդարանի մէջ հաստատուեցան երեք նոր՝ «Քրիստոնէական Դաստիարակութեան Յանձնախումբ», «Միջ-Եկեղեցական Յարաբերութիւններու եւ  Երիտասարդութեան յատուկ Յանձնախումբ», ինչպէս նաեւ յարանուանական բնոյթ ունեցող «Միջ-Եկեղեցական Հրատարակութեան Գրասենեակ»:
 
## Ծանօթագրութիւններ

## Աղբիւրներ
*Sebouh Ohan Sarkissian
*Սեպուհ արք. Սարգսեան. «Մարդկային կեանքին մէջ ամենանուիրական գործը հայրենիքի սիրոյն  զոհագործութիւնն է» 
* Թ.Հ Թեմի առաջնորդ Տ.Սեպուհ Արք.Սարգիսեան. «Որպես Աստծու ժողովուրդ հաւասար պարտաւորութիւն ունինք իրարու նկատմամբ»
*ՈՒՂԻՂ ԽՕՍՔ. Իրանի սրբազան Բարձրաշնորհ ՏԷր Սեպուհ Արքեպիսկոպոս Սարգիսեանը՝ Ֆիլատելֆիոյ մէջ տեղի ունեցած Եկեղեցական համաշխարհային համաժողովի մասին:

Ստորոգութիւն:Թեհրանի Հայոց Թեմի առաջնորդ
Ստորոգութիւն:Ասիայի Եկեղեցիներու Խորհուրդի Ընդհանուր Յանձնախումբի անդամ