Նաուալ Ըլ Սաատաուի

**Նաուալ Ըլ Սաատաուի** (, 27 Հոկտեմբեր1931 – 21 Մարտ 2021) Եգիպտացի ֆեմինիստ գրող, գործօն, բժիշկ, եւ հոգէբուժ, ծանօթ իբր «Իսիսի դուստր»: Ան ինքզինք կը նկարագրէր իբր «հնագէտ-ընկերվար-ֆեմինիստ»: Ան Եգիպտոսի «ամէնէն յանդուգն կինն էր»: Ըլ Սաատաուի բազմաթիւ գիրքեր գրած է Իսլամի մէջ կիներու մասին, մանաւանդ կեդրոնանալով իգական ծննդական գործարաններու յապաւման նիւթին վրայ: Ան ճանչցուած էր իբր «Արաբական աշխարհի Սիմոն տը Պուվուարը»:

Ան հիմնադիրն ու նախագահն էր Արաբ Կիներու Միասնակամութեան Միութեան եւ համահիմնադիրը «Արաբական Միութիւնը Մարդկային Իրաւունքներու Համար» միութեան: Ան պատուոյ աստիճաններ ստացած է 3 տարբեր ցմաքամասներէ: 2004 թուականին, ան արժանացաւ Հիւսիս-Հարաւ Մրցանակին (անգլ.՝ North–South Prize) Եւրոպական Խորհուրդին կողմէ: 2005 թուականին, ան ստացաւ Ինանա Միջազգային Մրցանակը Պելճիքայի մէջ: 2012 թուականին, Միջազգային Խաղաղութեան Բիւրոն պարգեւատրեց Սէան ՄաքՊրայտ Խաղաղութեան Մրցանակը Ըլ Սաատաուիին:

## Կենսագրութիւն
Նաուալ Ըլ Սաատաուին աւարտեց Գահիրէի Համալսարանի Բժշկական Քոլեճը 1955 թուականի Դեկտեմբերին եւ ստացաւ Բժշկութեան եւ Վիրաբուժութեան Պաքալորիա։ Ան մասնագիտացաւ Կրծքային Հիւանդութիւններու բնագաւառին մէջ եւ աշխատեցաւ որպէս աւարտական բժիշկ (*طبيبة امتياز*) Այն ալ-Ղասրի հիւանդանոցին մէջ։

Նոյն թուականին ամուսնացաւ Ահմատ Հելմիի հետ, որ իր դասընկերն էր քոլեճէն։ Ամուսնութիւնը երկար չտեւեց եւ աւարտեցաւ երկու տարի ետք։

Անոր մասին հարցուելուն, Նաւալ ըսաւ. «Իմ առաջին ամուսինս մեծ էր, իմ դասընկերս Բժշկական Քոլեճէն։ Ան հրաշալի էր, իմ աղջկաս հայրը։ Իմ հայրս չուզեց, որ ես անոր հետ ամուսնանամ, քանի որ ան մեկնեցաւ Սուեզ՝ Բրիտանացիներուն դէմ կռուելու։ Բայց յետոյ մարտիկները դաւաճանուեցան, եւ անոնցմէ շատերը բանտարկուեցան։ Այս ճգնաժամը կոտրեց զայն եւ ան դարձաւ թմրամոլ։ Ինծի ըսին, որ եթէ ամուսնանամ անոր հետ, թերեւս դադրեցնէր իր թմրամոլութիւնը, բայց չըրաւ։ Ան փորձեց սպաննել զիս, հետեւաբար թողեցի զայն»։

Երկրորդ անգամ ամուսնացաւ օրէնսգէտի մը հետ, սակայն այս ամուսնութիւնն ալ չերկարեցաւ։

Իր բժշկական աշխատանքի ընթացքին ան նկատեց կնոջ հոգեբանական եւ ֆիզիքական խնդիրները, որոնք կը ծագէին հասարակութեան ճնշող գործելակերպէն եւ ընտանեկան ճնշումէն։

Ան իր ծննդավայրին մէջ՝ Քաֆր Թահլէի մէջ, բժիշկ աշխատելու ընթացքին, նկատեց գիւղական կնոջ բախած դժուարութիւններն ու խտրականութիւնը։

Արդիւնք իբրեւ իր փորձին՝ պաշտպանելու իր հիւանդներէն մէկը ընտանեկան բռնութիւնէն, ան դարձեալ տեղափոխուեցաւ Քահիրէ։

Քահիրէի մէջ ան վերջ ի վերջոյ դարձաւ Առողջապահութեան Նախարարութեան մէջ Հանրային Առողջապահութեան Տնօրէնը։

Այդ ժամանակ ան հանդիպեցաւ իր երրորդ ամուսնոյն՝ բժիշկ եւ Մարքսիսթ վիպասան Շերիֆ Հաթաթայի հետ, որը իրեն հետ կը մասնակցէր Նախարարութեան աշխատանքներուն։

Ան բանտարկուեցաւ 13 տարի՝ Նախագահ Ճամալ Ապտել Նասըրի օրերուն։

Անոնք ամուսնացան 1964 թուականին եւ ունեցան մէկ որդի ու մէկ դուստր, սակայն 43 տարուայ համատեղ կեանքէ ետք ամուսնութիւնը աւարտեցաւ ամուսնալուծութեամբ։

Անոր մասին ան ըսաւ. «Երրորդ ամուսինս էր Շերիֆ Հաթաթան, իմ որդիս հայրը, ան ազատ մարդ էր, մարքսիսթ, որ բանտարկուած էր։ Ես անոր հետ ապրեցայ 43 տարի, եւ բոլորին ըսի. այս է երկրի վրայ միակ «ֆեմինիսթ» մարդը։ Ապա ստիպուեցայ ամուսնալուծուելու ալ։ Ան ստախօս էր։ Ան յարաբերութեան մէջ էր ուրիշ կնոջ մը հետ։ Հայրիշխանական բնոյթի անձնաւորութեան բարդութիւն։ Ան գիրքեր գրեց գենտերային հաւասարութեան մասին, յետոյ դաւաճանեց իր կնոջը։ Ես վստահ եմ, որ տղամարդոց 95%-ը այդպէս է»։

1972 թուականին ան հրատարակեց «Կինը Եւ Սեռը» (*المرأة والجنس*) վերնագրով գիրքը, դէմ դուրս գալով կնոջ բախած բոլոր տեսակի բռնութիւններուն՝ ինչպէս օրինակ թլփատումը (*الختان*) եւ գիւղական հասարակութեան մէջ կուսութիւնը հաստատող արարողութիւնները։

Այդ գիրքը դարձաւ Երկրորդ Ֆեմինիսթական Ալիքի հիմնադիր տեքստը։

Գիրքին քաղաքական գործունէութեան վրայ ունեցած մեծ ազդեցութեան արդիւնքով, Նաւալ հեռացուեցաւ Առողջապահութեան Նախարարութեան մէջ իր պաշտօնէն։ Ասիկա չբաւականացաւ, քանի որ անոր արժեց նաեւ իր պաշտօնը՝ որպէս «Առողջութիւն» հանդէսի գլխաւոր խմբագիր, եւ Բժիշկներու Միութեան գլխաւոր քարտուղարի օգնական։

1973-1976 թթ.՝ Նաւալը հետաքրքրուեցաւ կնոջ գործերու եւ Նեւրոզ (*العصاب*) հիւանդութեան ուսումնասիրութեամբ՝ Այն Շամսի Համալսարանի Բժշկական Քոլեճին մէջ։

1979-1980 թթ.՝ Ան աշխատեցաւ որպէս խորհրդատու Միացեալ Ազգերու համար՝ «Կինը Ափրիկէի Մէջ» (*Woman in Africa - ECA*) եւ «Միջին Արեւելք» (*ECWA*) ծրագիրներուն մէջ։

## Ծանօթագրութիւններ