Բիրէային տղաքը (երգ)

**Բիրէային Տղաքը** (  (թա բետիա թու Բիրէա)), հեղինակն է Մանոս Խածիտաքիս, յօրինուած «Երբեք Կիրակի Օրը» *Ποτέ την Κυριακή* ժապաւէն համար։ Երգը առաջին անգամ մեկնաբանած է Բոլի Բանու, սակայն համաշխարհային համբաւ կը շահի Մելինա Մերքուրիին  *Μελίνα Μερκούρη* մեկնաբանութեամբ «Երբեք Կիրակի Օրը» ժապաւէնին համար․ (1960) բեմադրիչ Ժիւլ Տասեն, գլխաւոր դերակատար Մելինա Մերքուրի։ 1961-ին երգը կ՛արժանանայ Օսքար լաւագոյն ինքնատիպ երգի մրցանակին։ 

«Բիրէային Տղաքը» աշխարհի տարածքին երգուած է բազմաթիւ երգիչներէ։

## Պատմական
Ինքնատիպ երգը, յօրինուած է ինքնաշարժի մը մէջ Մանոս Խածիտաքիսին կողմէն, «Երբեք Կիրակի Օրը» ժապաւէնի մնացեալ երգերուն ձայնագրութեան համար գացած ատեն։  Քնարերգութիւնը կը ներկայացնէ ժապաւէնին գլխաւոր դերակատար Իլիային նկարագիրը․ Իլիան, զուարթ աղջիկ մըն է որ կեանքէն, Բիրէայի նաւահանգիստին շրջակայ թաղերէն եւ անոնց բնակիչներէն,  հաճոյք կ՛առնէ։  Ապրուստը կը շահի անձը պոռնկացնելով, սակայն օր մը տղամարդու մը կը հանդիպի, որ ան ալ, ինչպէս ինք, կեանքը կը լափէ։

## Ձայնագրութիւններ
«Բիրէային Տղաքը» երգը իր հրապարակումի առաջին օրէն իսկ, բազմաթիւ լեզուներու կը թարգմանուի։  Ստորեւ գլխաւոր մեկնաբանութիւններու ցուցակը՝ ըստ երգուած լեզուին («Փիրէայի Տղաքը» երգուած է նաեւ ուրիշ լեզուներով ալ․ ինչպէս օրինակ՝ Խրուաթերէն, եբրայերէն, հնդկերէն)․-

### Յունարէն․ ''Τα παιδιά του Πειραιά'' խորագրով՝

* Մելինա Մերքուրի,  
* Բոլի Բանու *Πόλυ Πάνου*,  
* Նանա Մուսխուրի*Νάνα Μούσχουρη*,  
* Անտի Ուիլիամս *Andy Williams*,  
* Բինք Մարթինի՝ «Համակրելի» *Sympathique* ձայնապնակաին մէջ ներառնուած,  
* Սաքիս Ռուվաս *Σάκις Ρουβάς*,  
* Ժորժ Մուստաքի *Georges Moustaki*։ 

Նաեւ, յունարէն լեզուով երգուած է բազմաթիւ օտար երգիչներէ կամ նուագախումբներէ, ինչպէս օրինակ՝ Լատին ամերիկեան Լես Չաքաչաս *Les Chakachas*։ 

### Անգլերէն․ ''Never On Sunday'' խորագրով՝

* Տոն Քոսթա *Don Costa*․ երգը 1960-ին կը հասնի մինչեւ 19-րդ դիրքին, 
* Տը Քորտեթս *The Chordettes․* երգը 1961-ին կը հասնի մինչեւ 13-րդ դիրքին, 
* Պինկ Քրոսպի *Bing Crosby*, 
* Անտի Ուիլիամս *Andy Williams*, 
* Թրինի Լոփեզ *Trini Lopez*, 
* Տը ֆոր Սիզընս *The Four Seasons* (1962), 
* Քոնի Ֆրանսիս *Connie Francis* , 
* Ճիւլի Լոնտոն *Julie London* , 
* Ըրթա Քիթ *Eartha Kitt* , 
* Բեթուլա Քլարք *Petula Clark* , 
* Ան Մարկրեթ *Ann-Margret* , 
* Լին Քորնել *Lyn Cornel* ։

#### Նուագարանային մեկնաբանում
Նուագարային մեկնաբանումի ամերիկեան եւ անգլիական «Billboard»-ին ցանկին 100 լաւագոյներուն մէջ «Բիրէայնի Տղաքը» կը գրաւէ 29-րդէն միչեւ 5-րդ դիրքը՝ 

* Հըրպ Ալպերթ եւ Տը ԹԻխուանաս Պրաս *Herb Alpert & The Tijuana Brass* , 
* Ճէյմս Լասթ *James Last Band*,  
* Տը Վենչըրս *The Ventures* (1963), 
* Տը Պասքըրվիլ *The Baskerville* (1967), 
* Չաքիթօ-Ճոն Կրեկորի *Chaquito-Johnny Gregory*, 
* Մաքատոփուլոս եւ Իր Յունական Ցայգերգը *Mapkadopoulos And His Greek Serenaders*,  
* Միրոն Ֆլորեն *Myron Foren* (1980), 
* Պիլի Վոկ *Billi Vaugh* (1960), Փավլօ *Pavlo*, 
* Աքըր Պիլք *Acker Bilk*։

### Ֆրանսերէն․ ''Les enfants du Pirée'' խորագրով՝

* Տալիտա *Dalida*, 
* Մելինա Մերքուրի , 
* Տարիօ Մորենօ *Dario Moreno*, 
* Լուի Մարիանօ *Luis Mariano*։

### Իտալերէն․ ''I ragazzi del Pireo'' խորագրով՝

* Միլվա *Milva*,  
* Տալիտա *Dalida*,  
* Նիլա Բիծի *Nilla Pizzi *։ 

### Սպաներէն․ ''Nunca en Domingo'' խորագրով՝
Քիոմարա Ալֆարօ *Xiomara Alfaro* ։

### Գերմաներէն․ ''Ein Schiff wird kommen'' խորագրով՝

* Լիս Ասիա *Lys Assia* ,  
* Լալէ Անտերսոն *Lale Anderson*,  
* Տալիտա *Dalida*,  
* Քաթերինա Վալենթէ *Caterina Valente*,  
* Նանա Մուսխուրի ։ 

### Լեհերէն․ ''Dzieci Pireusu'' խորագրով՝

* Մարիա Քոթերպսքա *Maria Koterbska*, 
* Հանա Սլեզինսքա եւ Եասեք Վոյճիսքի *Hanna Śleszyńska, Jacek Wójcicki*։

### Չեխերէն՝
Միլան Խլատիլ, Իվեթա Սիմոնովա   *Milan Chladil, Yvetta Simonova*։

### Հոլանտերէն՝
Միքէ Թելքամ *Mieke Telkamp*։

### Սերպերէն՝
Լիլիանա Փոթրովիչ *Ljiljana Petrović*։

### Սլովեներէն՝
Հելէննա Պլայն  *Helena Blagne*։

### Փորթուկալերէն՝
Փաուլա Րիպաս *Paula Ribas*։

### Ֆինլաներէն ''Ei koskaan sunnuntaisin'' խորագրով՝

* Ֆոր Քաթս *Four Cats* (1960), 
* Վիենօ Քեքոնեն *Vieno Kekkonen* (1960), 
* Քաարինա Հէյքինեն *Kaarina Heikkinen* (1960)։

### Անգլերէն/Սպաներէն (հիփ-հոփ)՝
Լոս Ումպրելոս *Los Umbrellos* (1998)։

### Մանտարիներէն․ 別在星期天 խորագրով՝
Թերեզա Թենկ *Teresa Teng* (1978)։

### Քանթոներէն՝
Քանթոներէն լեզուով երգուած է բազմաթիւ երգիչներէ, հոս կը նշենք «Երազի մը պարը» *Dance of a Dream* ժապաւէնին մէջ (2001) ներկայացուած տարբերակը․-

Լամ Չի Չունկ *Lam Chi-chung*։

## «Բիրէայի Տղաքը» զանազան ներկայացումներու մէջ

* Munich 2005ժապաւէնին մէջ,
* Ճէյմս Հիլ *James Hill* (Քանատացի) Ուքուլեթէի *ukulele* վրայ կը մեկնաբանէ երգը (2006),
* Նիա Վարտալոս *Nia Vardalos* կ՛երգէ «Փիրէային Տղաքը» «Կեանքս աւերուած» *My Life in Ruins* ժապաւէնին մէջ 2009,
* Հեռատեսիլի «The Muppet Show» յայտագրին ընթացքին, գլխաւոր դերակատարը՝ Միս Փիկի *Miss Piggy* երգած է «Փիրէային Տղաքը»,
* Հանրածանօթ եգիպտացի կիթարիստ Օմար Խորշիտ *Omar Khorshid* «Փիրէային Տղաքը» կիթարի վրայ մեկնաբանած է, 
* Հարթֆորտ թատերաբեմէն *Hartford Stage*, Տարքօ Թրեժնաք *Darko Tresnjak* «Փիրէային Տղաքը» երգով կատարած է բացումը իր «Comedy of Errors»  (Ուիլիամ Շէքսփիր) արտադրութեան,
* «Գեղեցիկ աղջիկներ» *Beautiful Girls* ժապաւէնին մէջ, (1998),
* Քեվին Սմիթի *Kevin Smith* Տողմա Dogma ժապաւէնին մէջ, (1999) (Տը Քորտեթս *The Chordettes* մեկնաբանում)։

    

## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին յղումներ
#«Երբեք Կիրակի Օրը» ժապաւէնը - յունալեզու ժապաւէն, անգլերէնի ենթախորագիրով
#Մելինա Մերքուրի կը հիւրասիրուի Էտ Սալիվան յայտագրին, իբրեւ Իլիա Տարլինկի Պրոտուէյի բեմէն երաժշտական ներկայացման գլխաւոր դերակատարը։  Melina Mercouri and cast from the Broadway production of Illya Darling performing on the Ed Sullivan Show on CBS-TV in 1967. Illya Darling is a musical with a book by Jules Dassin, music by Manos Hadjidakis, and lyrics
#1967, տեսարան մը «Իլիա Տարլինկ» Illya Darling երաժշտական ներկայացումէն՝ Պրոտուէյի բեմ
Ստորոգութիւն:Երգեր
Ստորոգութիւն:Երգեր ըստ լեզուի
Ստորոգութիւն:Երգեր այբբենական կարգով
Ստորոգութիւն:Օսքար լաւագոյն ինքնատիպ երգի մրցանակ