open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Brevibacterium

***Brevibacterium*** se yon jan bakteri Gram-pozitif nan lòd nan *[[Micrococcales]]*. Prefiks "Brevi" vle di "kout". Sa yo se bakteri ki soti nan tè oswa ki asosye ak mikwobyota yo. Li se sèl genus nan fanmi an Brevibacteriaceae.

## Lis espès

* *[[Brevibacterium acetyliticum|B. acetyliticum]]*
* *[[Brevibacterium albidum|B. albidum]]*
* *[[Brevibacterium antiquum|B. antiquum]]*
* *[[Brevibacterium aurantiacum|B. aurantiacum]]*
* *[[Brevibacterium avium|B. avium]]*
* *[[Brevibacterium casei|B. casei]]*
* *[[Brevibacterium celere|B. celere]]*
* *[[Brevibacterium divaricatum|B. divaricatum]]*
* *[[Brevibacterium epidermidis|B. epidèm]]*
* *[[Brevibacterium frigoritolerans|B. frigoritolerans]]*
* *[[Brevibacterium halotolerans|B. halotolerans]]*
* *[[Brevibacterium immotum|B. immotum]]*
* *[[Brevibacterium iodinum|B. yòd]]*
* *[[Brevibacterium linens|B. twal fin blan]]* (oswa "wouj fèrman")
* *[[Brevibacterium luteolum|B. luteolum]]*
* *[[Brevibacterium luteum|B. luteum]]*
* *[[Brevibacterium mcbrellneri|B. mcbrellneri]]*
* *[[Brevibacterium otitidis|B. otitidis]]*
* *[[Brevibacterium oxydans|B. oxydans]]*
* *[[Brevibacterium paucivorans|B. paucivorans]]*
* *[[Brevibacterium permense|B. pèmanan]]*
* *[[Brevibacterium picturae|B. foto]]*
* *[[Brevibacterium ravsenspurgense|B. ravsenspurgense]]*
* *[[Brevibacterium samyangense|B. samyangense]]*
* *[[Brevibacterium Sanguinis|B. Sanguinis]]*
* *[[Brevibacterium stationis|B. stationis]]*

### Espès rklase
* *Brevibacterium flavum* kounye a reklase kòm *Corynebacterium glutamicum*.
* *Brevibacterium stationis* ta ka reklasifye kòm *Corynebacterium stationis*.

## Gade tou
### Bibliyografi adisyonèl
*  Mimura, Haruo (Septanm 2014). "Amelyorasyon kwasans Halotolerant "Brevibacterium" sp JCM 6894 pa Methionine te ajoute deyò nan yon mwayen chimik defini". Biocontrol Syans 19 (3): 151-155.

* 

* 

## Nòt ak referans
Tès gwosès

Yon **tès gwosès** fè w konnen si yon fanm ansent oswa ou pa. Li ka fè nan diferan fason.

## Karakteristik
Li posib jwenn li nan famasi, nan makèt oswa sou sit entènèt dedye, yon tès ki detekte nivo hCG (òmòn choriogonadotwòf imen) ki genyen nan pipi. Tès la sèlman travay byen apeprè de semèn apre fètilizasyon. An Frans, achte li posib san preskripsyon men Sekirite sosyal pa ranbouse li. Depi dekrè 2011-969 nan , tès gwosès ak ovilasyon yo otorize pou aksè gratis nan famasi kominotè yo.

Ou ka detekte nivo hCG tou lè w pran san.

ekografi obstetrik ka detekte gwosès tou.

## Istwa
Sanble nan Ansyen Ejip fanm yo te fè pipi sou diferan sereyal epi yo te obsève jèminasyon yo pou konnen si yo te ansent. Si grenn nan te grandi, Lè sa a, fanm nan te konsidere kòm ansent. Te sèks ti bebe a te espere detèmine ki baze sou vitès la nan jèminasyon nan sereyal yo. Si ble te grandi pi vit pase eplet, se te yon ti gason; si, nan lòt men an, eple a te grandi pi vit, se te yon fi. Verifikasyon syantifik yo te fèt nan  epi sa yo te konfime ke pipi fanm ansent pèmèt devlopman grenn nan sèt ka sou dis pandan ke lòt pipi bloke nenpòt jèminasyon, men tès la vin pa fyab pou detèmine sèks timoun nan.

Idantifikasyon espès sereyal mansyone yo pa inanim pami chèchè yo. Divès papiris ki baze sou remak sa yo date depi  de sa, sepandan yo konnen yo grasa kopi grèk ki soti nan  de sa.

Tès yo te fèt nan fen 19yèm syèk la ak triton oswa krapo, ak pipi fi deklanche ze. Kòmanse nan ane 1930 yo, yo te chwazi fi nan espès *[[Xenopus laevis]]* pou kapasite yo pou yo ponn ze pandan tout ane a. Kalite tès sa a te vin komen nan ane 1940-195 kòm tès Hogben, yo te rele apre Lancelot Hogben.

Tès lapen oswa tès Friedman se tou yon pwosesis ki pèmèt ou konnen lè l sèvi avèk yon lapen si yon fanm ansent. An reyalite, li ase pou enjekte pipi pasyan an nan ovè lapen an, sa ki lakòz bèt la ovilasyon.

## Prensip tès imunokromatografik

Pifò tès gwosès yo vann jodi a baze sou prensip iminokromatografi e yo te parèt nan mitan ane 1970 yo (gras a dekouvèt antikò monoklonal). hCG òmòn ki prezan nan pipi a pral kole ak yon antikò detekte ion koulè, Lè sa a, imigre ansanm gwoup la. Antikò yo tache ak bann yo pran konplèks antikò-hCG (pozitif) ak detektè a pou kont li (kontwòl negatif).

## Nòt ak referans

## Gade tou

### Bibliyografi
* 

### Atik ki gen rapò
* Gwosès
* Tès medikal rapid
### Lyen ekstèn
*
Land O'Lakes

**Land O'Lakes**se yon koperativ agrikòl ki posede manm Ameriken ki baze nan Minneapolis-St. Paul katye nan Arden Hills, Minnesota, Etazini, konsantre sou endistri a letye.
Lactalis

**Lactalis** se yon sosyete miltinasyonal franse pwodwi letye, ki posede pa fanmi Besnier e ki baze nan Laval, Mayenne, Lafrans. Ansyen non konpayi an te Besnier SA.
Danone

**Danone** se yon sosyete miltinasyonal fransè ki pwodui manje ki baze nan Pari. Li te fonde an 1919 nan Barcelona, Espay. Li nan lis sou Euronext Paris, kote li se yon eleman nan endèks mache dechanj CAC 40 la.
Rachèle Magloire

**Rachèle Magloire ** (1961-) se yon sineyas ayisyen. Li fèt an n Ayiti epi pase yon pati nan anfans li Kanada.

## Biyografi

## Zèv
* Kalfou plezi – Haïti entre le plaisir et la mort (1995)
* Andikape yo Rele Anmwe (1996)
* Jacmel (1998)
* Ki Prizon Pou Ayiti (1998)
* Ki Prizon pou Fanm ak Timoun (1998)
* Une école pour tous (2001)
* Les enfants du coup d’état (2001)
* Deported (Expulsés) (2012)
* 1964 : Simityè Kamoken (2023)

## Referans
Fushimi

**Fushimi** (japonè: 伏見区, *Fushimi-ku*) se yon vil nan eta Kyoto

## Istwa

## Jewografi

## Administrasyon

## Ekonomi

## Referans

## Lyen deyò

* Sitwèb ofisyèl Fushimi
Beach Pneumatic Transit

Beach Pneumatic Transit se yon subway anbriyon nan vil New York. Premye rezo transpò piblik anba tè vil la, li te sèvi kòm baz pou fiti subway, premye liy anba tè ki te inogire nan 1904. Li te envante pa Alfred Ely Beach ki te kòmanse konstriksyon an 1869 atravè konpayi li a, **'. Beach te demontre pwojè li a dezan anvan, nan [[1867]], nan okazyon yon egzibisyon nan **' . Pou fè sa, li te envesti  nan fòtin pèsonèl li.

## Istwa
tinèl inik la, ki gen yon longè  ak yon dyamèt  te fini an 1870, e li te bati nan 58 jou. Li te kouri anba Broadway e li te konekte de estasyon ki chita anba **' ak **'. Soti nan yon pwen de vi teknik, rezo Beach la te ofri yon gwo inovasyon paske li te baze sou yon tib pneumatik alòske pifò mwayen transpò piblik nan epòk la te opere sou baz motè vapè. Louvri li bay piblik la se te yon fason pou Beach demontre nouvo teknoloji sa a. Li te bay tou lajan tikè yo bay òganizasyon charitab tankou **'.

**' te yon gwo siksè pandan premye ane operasyon li yo, men Beach te rankontre plizyè refi pou bay pèmi nan lide pou pwolonje liy wout la. Afeblisman sipò popilè a ak mank de finansman an, ansanm ak kriz bankè me 1873 la konsa, fèmti liy lan menm ane a, menm jan li te finalman jwenn otorizasyon. Apre fèmen, antre tinèl la te sele epi estasyon an, yon pati nan ki te lokalize nan sousòl Rogers Peet Building, te itilize pou lòt rezon jiskaske bilding lan te konplètman detwi pa yon dife nan 1898. An 1912, pandan konstriksyon BMT Broadway Line, travayè yo te redekouvwi Tinèl Beach la kote yon machin te toujou kanpe, ansanm ak yon pati nan plak pwotèj perçage yo te itilize pandan fouye tinèl la. Jodi a pa gen okenn tras nan ansyen tinèl la ki sitiye anba estasyon *City Hall* aktyèl la. Li pa klè tou si wi ou non rezo Beach la te kapab itilize kòm baz yon gwo rezo metwopolitèn.

Liy Beach la, byenke pi kout, te sanble ak sa ki te etabli sou teren Crystal Palace nan London nan 1864.

## Nòt ak referans

## Gade tou

### Atik ki gen rapò
* New York Subway
* Alfred Ely Beach

### Lyen ekstèn
*  Site nycsubway.org: Beach Pneumatic Transit
Afwo-ameriken

**Afwo-Ameriken**, **Ameriken Nwa** oswa pi raman **Afriken-Ameriken** (, **' ak **'), se yon kategori nan biwo resansman an. nan Etazini ki deziyen gwoup etnik ki gen yon kilti ak istwa komen, ki sipoze fòme tout sitwayen yo. Etazini zansèt, ki gen ladan yon pati, Sub-Saharan African. Majorite Afriken-Ameriken yo se desandan esklav yo te depòte nan Amerik di Nò ant 1526 ak 1860.

## Non
Premye tèm yo itilize pou fè referans ak Afriken Ameriken yo jeneralman refere a koulè po:  (literalman koulè),  (literalman moun ki gen koulè) oswa menm  (ki soti nan mo Panyòl ** sa vle di "nwa"). Dènye tèm sa a sijè a konfli, sitou akòz konotasyon peyoratif ak istwa ki asosye ak li. Li komen pou yo itilize ekspresyon "*N-mo la*" nan plas tèm.

Malgre ke itilizasyon tèm "Afriken-Ameriken yo" ( oswa ) date nan 1782, epi si wi ou non abolisyonis yo nan  yo te itilize li tankou James Forten oswa Robert Purvis, li pa toujou popilè pa Malcolm X 
 anvan yo te vin yon ekspresyon komen nan fen ane 1980 yo. Objektif li se te defini Ameriken ki gen koulè kòm po nwa lè yo te anrasinen nan yon istwa ak kilti espesifik, ak nan yon fason Etnik. sans aktyèl tèm nan (sosyo-kiltirèl ak apwòch sosyo-istorik nan yon kominote) menm jan ak sitwayen ki gen orijin Italyen oswa Ilandè, epi yo pa jis pa koulè po yo ankò .

## Nòt ak referans

## Gade tou

### Lyen deyò
* 
* 
*
Mahathir Mohamad

Tun **Mahathir Mohamad**, ki fèt Alor Setar nan dat 10 jiyè 1925, se yon politisyen Malaysyen. Li te sèvi kòm Premye Minis Malezi soti 16 jiyè 1981 rive 31 oktòb 2003. Apre sa, li te sèvi kòm Premye Minis ankò soti 10 me 2018 pou rive 24 fevriye 2020.

Pandan premye manda li kòm Premye Minis, Mahathir te mennen Malezi devlope rapidman ak bati anpil pwojè gwo echèl. Apre li te pran biwo kòm Premye Minis pou yon dezyèm fwa an 2018, li te aktivman deblozay koripsyon ak arete politisyen koripsyon yo, tankou ansyen Premye Minis Najib Razak.

## Referans
Mond lan, sa k ap domine l?

Mond lan, sa k ap domine l? Depi Akò Bretton Woods ak Trete federal Repiblik ayiti a 20 fevriye 1929 pou desantralizasyon sou zile ayiti a bay Ayiti dwa lejitim li toujou genyen an sou repiblik ki sijè l la Dominikàni sou zile ayiti a. Nan sa Ayiti twouve l jodi a pa Piti lokatè l la konplis. Ewop deja ap fè tantativ pou yo retounen non kolònyalis zile ki se yon mènas lë yo oze rebatize zile a Ispayola sou tout modil rechèch yo.

Trete 20 fevriye 1929 la se yon tit pwopriyete ke ayiti genyen sou okipasyon ameriken an sou zile a fann repiblik lan  Ant deh Eta lye ak Repiblik Ayiti a ki vin yon anpi nan Karayib la.
Yo toujou ak kache sa ak jèn entèlektyèl ayisyen yo ki se sèl mèt zile ayiti a nan Karayib yo.

Eta Dominikàni an kreye an 1929 pa okipasyon ameriken an pou kesyon sik kann.
### Ayiti sekirite
Yon avyon ki pou lame amerikàni an ateri nan Pòt-o-Prens avèk  pèsònèl sekirite ak pou soutyen an
By:
Lakay Info 509
Dat:

avril 23, 2024
** Post Views: 685**

**Yon avyon ki pou lame amerikàni an ateri nan Pòt-o-Prens  avèk pèsònèl sécurité ak pou soutyen an**

Kòmandman Sid  Eta-z-ini yo, ann kowòdinasyon avèk Depatman ki pou Eta a, deplwaye pèsònèl krisyal nan Pòt-o-Prens. Jodi a, yon C-130 ki pou US Air Force gentan ateri nan ayewopò entènasyònal Toussaint Louverture, transpòte pèsònèl sekirite ak pou soutyen pou anbasad Eta-z-ini yo.

Wotasyon sa-a plànifye e temwànye angajman ki pou kontinye anvè  sekirite ak  stabilite ann Ayïti. Pèsònèl ki rive yo ap kontribye aktivman ak metmen nan operasyon ki pou anbasad ann kous, soulinye youn nòt ki pou SOUTHCOM pataje avèk redaksyon ki pou Lakay Info 509

Inisyativ sa-a enskri l nan  kad plizyè pratik standa vize nan ranfòse sekirite ki pou anbasad la nan tout mond lan. Nan tèt-kole avèk lapolis Nasyònal Ayisyàna  ak Fòs Ame Ayisyàna a, objektif lan se pou garanti yon anviwònman pwopis aktout efò ki pou rekonstriksyon ak pou devlopman.

Anbasad ki pou Eta-z-ini an ret detèmine nan soutni  pèp ayisyen an nan  aspirasyons l-yo pou demokratsi a. Mobilize yon apui pou  enstitisyon yo ki se kle yo e kreye  kondisyon  nesesè ak de eleksyon jis e transparan rete nan kè  priyorite yo pou anbasad  amerikàni an nan Pòt-o-Prens.

Nan  optik sa-a, chak efò se deplwaye pou ranfòse patènarya e favorize yon avni stab e pwospè pou Ayiti.

### Nòt ak Referans
Benelux

**Benelux** (ofisyèlman Inyon Benelux; nan ), akwonim ki te fòme pa premye silab non twa peyi yo nan lang orijinal yo , se yon inyon orijinèlman inyon ekonomik ant Bèljik, Neyèland ak Liksanbou.

Twa Monachi Konstitisyonèl vwazen sa yo, ki chita nan Ewòp de Lwès, ant Frans ak Almay, ki te fòme yon sèl peyi, Wayòm Ini nan Netherlands soti nan 1815 rive nan 1830, ini nan fen Dezyèm Gè mondyal la pou fòme yon antite ekonomik ki pi solid an fas a peyi vwazen ki pi fò anpil.

Anplis de koperasyon sou baz yon trete (trete Benelux), gen tou koperasyon politik nan kad Benelux la, ki gen ladan Somè Premye Minis Benelux yo.

Non Benelux jodi a souvan itilize jenerikman pou deziyen tout twa peyi sa yo, kit se jeyografikman, kiltirèl, sinematografikman, ekonomikman, elatriye. Pafwa òtograf la fransifye kòm *Benelux*, men òtograf la ak tèks ofisyèl yo rete sou *Benelux*.

Sipèfisi Benelux la se  e li gen  moun.

Nan 2021, Bèljik prezidan Komite Minis Benelux la.

## Lang ofisyèl ak distribisyon

    
Olandè ak franse se de lang ofisyèl Benelux ak enstitisyon li yo.

Sou yon popilasyon  (fen 2017) moun ki rete nan Benelux:
* 81.7% se moun ki pale Olandè, oswa  moun, distribye ant  nan Olandè ak  nan Rezidan flamand ak Olandè ki pale Brussels;
* 17% se moun ki pale fransè, oswa  moun, distribye ant  nan Walon ki pale fransè ak rezidan Brussels ak  soti nan Liksanbou (ki pale tou Alman ak lang nasyonal yo, Liksanbou), osi byen ke  Moun ki pale Alman.

## Kreyasyon

Siyati a, nan , nan trete a ki te kreye Inyon Ekonomik Bèlj-Leksembourg la ka wè kòm kòmansman Benelux la (fwontyè ekonomik yo leve epi lajan yo lye pa yon parite fiks). Sepandan, se pa jis nan 1944, nan mitan Dezyèm Gè Mondyal la, ke gouvènman an ekzil nan Oland, Bèljik ak Liksanbou te dakò pou elimine devwa ladwann sou fwontyè komen yo epi pou yo tabli taksasyon komen. pou machandiz ki soti deyò. Politik komès lib sa a enspire pa echèk politik pwoteksyonis te fèt nan ane 1930 yo apre kriz 1929. Negosyatè prensipal yo nan gouvènman Bèlj la se Paul-Henri Spaak, Minis Afè Etranjè, ak Camille Gutt, Minis Finans, Premye Minis la se Hubert Pierlot.

Nan , yo te siyen yon inyon ladwann konvansyon. Finalman, konvansyon an te ratifye pandan ete 1947 la epi li te antre anvigè nan  (twa gouvènman yo, an ekzil nan Lond, te bay yon peryòd tanpon ki nesesè pou rekonstriksyon). Benelux la gen pou objaktif pou pèmèt mouvman lib moun, machandiz ak sèvis yo.

## Nòt ak referans

## Konpleman
Le Corbusier

## Biyografi
Charles-Édouard Jeanneret-Gris, ke yo konnen sou non Le Corbusier, te yon achitèk, planifikatè iben, designer, pent, skiltè, ekriven, powèt ak teorisyen swis ki te vin sitwayen franse an 1930. Li te fèt 6 oktòb 1887, nan La Chaux-de-Fonds, Swis, epi li te mouri 27 out 1965, nan Roquebrune-Cap-Martin, Frans.

Li se youn nan reprezantan dirijan Mouvman Modèn nan, ansanm ak, pami lòt moun, Ludwig Mies van der Rohe, Walter Gropius, Alvar Aalto ak Theo van Doesburg. Li te travay tou kole kole ak Robert Mallet-Stevens.
Le Corbusier genyen pou vrè non Charles-Edouard Jeanneret-Gris, se yon achitèk, yon espesyalis nan amenajman nouvo katye yo, dekoratè, pent, eskiltè, yon ekriven Suis ki natiralize fransè. Li fèt 6 oktòb nan lane 1887 nan vil La Chaux-de-Fonds nan peyi Suis. Nan dat ki te 27 dawou 1965, Le Corbusier te rann dènye souf li RoqueBrune-Cap-Martin nan peyi La France. Pami tout lòt reprezantan mouvman modèn Le Corbusier se youn nan reprezantan mouvman modèn yo tou, Ludwig Mies Van Der Rohe, Walter Gropius, Alvar Aalto et Theo van Doesburg.
Good Doctor (seri televizyon 2013)

**The Good Doctor** se yon seri televizyon dram medikal Ameriken ki baze sou seri Kore di Sid 2013 ki gen menm non. Aktè Daniel Dae Kim remake seri orijinal la e li achte dwa pou konpayi pwodiksyon li a. Li te kòmanse adapte seri a epi, nan 2015, evantyèlman achte li nan CBS Television Studios. CBS te deside pa kreye yon pilòt, men paske Kim te santi anpil sou seri a, li te rachete dwa yo nan men CBS. Evantyèlman, Sony Pictures Television ak Kim te travay sou yon kontra epi yo te mennen sou David Shore, kreyatè nan Fox dram medikal House la, yo devlope seri a.
Pak Sino-Sovyetik

**Pak Sino-Sovyetik la** se yon trete amitye, alyans ak asistans mityèl ki te siyen nan , ant Lachin ak Sovyetik. Li ekspire nan .

## Kontèks
Apre Stalin te rekonèt ofisyèlman Lachin Pèp la nan Mao nan , de gwo pisans kominis mondyal yo te ranfòse alyans yo atravè yon pak. nan koperasyon. Lè yo rekonèt sèlman pa peyi kominis, Lachin anba Mao ka sèlman alye ak Sovyetik la. Trete a akonpaye pa yon seri akò politik ak ekonomik (èd Sovyetik bay Chinwa yo). Trete sa a pou tout tan izole Lachin nan Lwès la. Li "vire" nan direksyon fwontyè entèn li yo ak "vire do li" sou litoral li yo. Vreman vre, Stalin te mefye de Mao-Tsetung depi ane 1930 yo, paske li te refize aplike konsèy li sou estrateji pou pran pouvwa a, nan favè peyizanri a sou klas travayè a, ki te trè fèb nan peyi Lachin.

## Nati trete a
Trete 1950 la te fè espre oryante ekonomi Manchuria ak Sinkiang nan direksyon Inyon Sovyetik. Sepandan, dènye pwovens sa a, ki sitiye nan Nòdès Lachin, te gen gwo min chabon epi li sitiye tou pre kapital Beijing; yon lòt bò, Inyon Sovyetik te kenbe Port-Arthur kòm yon baz militè.

Se poutèt sa, trete sa a te eksprime yon balans pouvwa trè favorab pou Lachin ak Mao te wè li kòm yon lòt dominasyon Ewopeyen an, nan kontinwite nan trete yo ke Lachin te sibi nan tout {{sp-|XIX|ak|XX|s} } soti nan Larisi ak Grann Bretay.

## Evolisyon
Soti nan 1950 rive 1953, pandan Gè Kore di, Lachin ak Sovyetik te alye Kore di Nò. Sepandan, Stalin, ki te kòmanse lagè a, te mande Mao pou l entèvni nan pwomèt li gwo livrezon zam, sa li pa t fè. Sèl sipò lè li te jwenn se entèvansyon fòs lè Sovyetik la, ak avyon de gè ultra-modèn MIG-15, men yo te pilote pa Sovyetik yo, ki pa janm desann nan sid  (fwontyè ant de Kore yo), pou evite bay Ameriken yo prèv si yon avyon te desann.

Krushchev rive sou pouvwa an 1953: soti nan peyizanri pòv la, li pa t yon entelektyèl e Mao, ki te plen tèt li, te meprize li. Epitou, Mao kondane rezolisyon  CPSU kont Stalin epi li vle kòmanse viv ansanm ak Lwès la, sa Mao kondane. Kòm yon rezilta, apati 1958, senk ane apre lanmò Stalin, relasyon ant de peyi yo te deteryore. Krushchev kondane warmongering Chinwa e li refize ba yo zam atomik.

Nan lane 1960, relasyon ekonomik ak èd teknik yo te sispann. Finalman, kraze a te fèt nan 1963, patikilyèman apre sipò Sovyetik pou Lend pandan Gè Sino-Endyen an.

## Gade tou
* Lis Alyans Entènasyonal Lagè Fwad
* Sino-Sovyet separasyon (1961)
* Relasyon ant Lachin ak Larisi
Òdinatè pèsonèl

Yon òdinatè pèsonèl se yon tip òdinatè ki konsevwa pou itilizasyon endividyèl, swa nan yon enstitisyonèl oswa domestik. Jeneralman li sèvi pou aktivite jou wè tretman tèks, navigasyon sou entènet, Imèl, miltimedya, ak jjwèt elektwonik. Popilarite òdinatè pèsonèl fè pati fenomèn Revolisyon nimerik la epi patisipe nan chanje lavi moun atravè lemonnd.

## Istwa

## Referans
Mafalda

**Mafalda **se yon bann desine bedeyis ajanten Quino te pibliye de 1964 jiskan 1973. Li pote non pèsonaj prensipal la, Mafalda, ki se yon ti fi 6 zan ki tipik klas mwayen pwogresis Ajanten epòk la. Pèsonaj la reflechi anpil sou kesyon jistis sosyal ak inegalite, men ak yon atitid tipik timoun, alafwa inosan epi très serye. Istwa yo souvan gen yon apwòch satitirik parapò mès, kwayans epi abitid sosyete latino-ameriken yo. Mafalda trè apresye nan monn ispanofòn epi frankòn yo.

## Referans
Mafalda Mondestin

**Mafalda Mondesti**n (oubyen Mafalda Nicolas Mondestin) se yon atis vizyèl. Li ekspoze an n Ayiti, Ozetazini epi en Frans. Li fè rezidans atistik Pari nan Cité International des Arts epi La Havàn nan Taller Experimental Gráfica. Li sèvi ak plizyè metòd kou wè penti, desen, kolaj ak gravi.

## Referans

## Lyen ekstèn

* Sit ofisyèl Mafalda Nicolas Mondestin
Aydin kazemizad

Aydin Kazemizad (fèt an 1976-Tabriz) se yon mizikològ ak espesyalis mizik pou timoun.

## Efè

* Hojstam ak Wajstam album

## prim

* Meday an kwiv pou pi bon konpozitè mizik pou timoun nan Festival Mizik Mondyal la

## Referans
Lucas Hedges

**Lucas Hedges**, fèt 12 desanm 1996 nan vil Nouyòk, se yon aktè ameriken.

## Biyografi
Hedges te fèt nan Brooklyn, Nouyòk, dezyèm nan de ti gason ki fèt nan powèt ak aktris Susan Bruce (née Titman) ak senarist ak direktè Peter Hedges. Granpapa patènèl li, Rev. Robert Boyden Hedges, se te yon minis Episkopal. Granpapa matènèl li te yon ansyen vis prezidan nan Nouyòk nan HBO ak grann matènèl li, Narcissa Titman, se yon ansyen direktè teyat ak konferans. Li gen yon gran frè, Simon, ki travay nan ekite prive nan Nouyòk.

Yon gradye nan Saint Ann's School, li te etidye teyat nan University of North Carolina School of the Arts soti nan 2015 a 2016. Hedges se yon gradye nan Pwogram Teyat Cherubs nan Northwestern University's National High School Institute.

## Zèv li yo
### Fim
* 2007 : *[[Dan in Real Life]]* : Lilly's Dance Partner	
* 2012 : *[[Moonrise Kingdom]]* : Redford
* 2012 : *[[Arthur Newman (film)|Arthur Newman]]* : Kevin Avery
* 2013 : *[[Labor Day (film)|Labor Day]]* : Richard
* 2013 : *[[The Zero Theorem]]* : Bob
* 2014 : *[[The Grand Budapest Hotel]]* : Pump Attendant
* 2014 : *[[Kill the Messenger]]* : Ian Webb
* 2015 : *[[Anesthesia (2015 film)|Anesthesia]]* : Greg
* 2016 : *[[Manchester by the Sea]]* : Patrick Chandler
* 2017 : *[[Lady Bird (film)|Lady Bird]]* : Danny O'Neill
* 2017 : *[[Three Billboards Outside Ebbing, Missouri]]* : Robbie Hayes
* 2018 : *[[Boy Erased]]* : Jared Eamons	
* 2018 : *[[Ben Is Back]]* : Ben Burns
* 2018 : *[[Mid90s]]* : Ian
* 2019 : *[[Honey Boy (film)|Honey Boy]]* : Otis Lort
* 2019 : *[[Waves (film)|Waves]]* : Luke
* 2020 : *[[French Exit (2020 film)|French Exit]]* : Malcolm Price
* 2020 : *[[Let Them All Talk]]* : Tyler Hughes
* 2024 : *[[Shirley (2024 film)|Shirley]]* : Robert Gottlieb

### Televizyon
* 2012 : *[[The Corrections]]* : Young Chip Lambert	
* 2015 : *[[The Slap (American TV series)|The Slap]]* : Ritchie Joanou (né Collins)
* 2020 : *[[Home Movie: The Princess Bride]]* : Westley
* 2021 : *[[The Premise]]* : Jesse Wheeler

## Referans

## Lyen deyò

* Lucas Hedges sou IMDb
Stellantis North America

**Stellantis North America** ofisyèl **FCA US**, se yon sipòtè Ameriken nan gwoup otomobil Olandè an Stellantis, Li konnen pou maketing Chrysler, Dodge, Jeep, RAM, SRT ak Mopar mak, osi byen ke distribye Alfa Romeo, Fiat ak Maserati mak yo nan Amerik di Nò. Li te orijinèlman fonde an 1925 kòm **Chrysler Corporation**, youn nan twa pi gwo manifaktirè machin yo nan Etazini, dèyè General Motors (Chevrolet) ak Ford.

## Tradiksyon

* Lòt kreyòl:
* Franse:
* Angle:
* Alman:
* Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Chrysler

**Chrysler** se yon mak otomobil liksye ameriken, sipòtè de Stellantis North America, yo kounye a pwodui minivan Pacifica, ak machin yo te deja pwodui tankou 300 (1954-1965 ak 2005-2024) oswa Imperial (1926-1993). Walter P. Chrysler te fonde li an 1925 kòm yon pati nan kadav **Maxwell Motor Company** (1904-1925) ki te disparèt.

## Istwa
### Logo
## Referans

## Lyen deyò
* www.chrysler.com
Gravitasyon (menm non)

* **[[gravitasyon]]** se fenomèn entèraksyon ki lakòz atraksyon resipwòk kò mas ant yo , anba efè a. nan mas yo.
* ***[[Gravitation (manga)|Gravitation]]*** se yon manga ak anime pa Maki Murakami.
* *[[Gravitation (liv)|Gravitation]]* (1973), yon ouvraj referans nan fizik ki ekri pa Charles Misner, Kip Thorne ak John Wheeler.
Patikil sibatomik

Yon **patikil sibatomik** se yon eleman nan matyè. Li pi piti pase yon atòm. Nou distenge patikil elemantè ak patikil konpoze. Branch fizik ki etidye yo rele fizik patikil.

## Nati

Rechèch sou patikil sibatomik revele:
* sou yon bò, konstitiyan atomik yo tankou pwoton yo, neutwon yo ak elektwon yo, ansanm ak konstitiyan yo (an patikilye yo quark);
* yon lòt bò, patikil ki pwodui nan fenomèn radyasyon ak dispèsyon, tankou foton, nettrino, ak muon.

Kèk patikil sibatomik yo rele *[[elemantè|patikil elemantè]]* lè nan etap aktyèl la nan rechèch nou pa te kapab idantifye estrikti entèn yo. Kontrèman, patikil konpoze konbine kèk patikil elemantè ki lye. Pa egzanp, pwoton ak netwon yo fèt ak quarks. Yo te dekouvri dè santèn de patikil konpoze depi ane 1960 yo.

Tout patikil yo obsève jiskaprezan te katalòg nan yon teyori jaden pwopòtik ki rele *[[modèl estanda (fizik patikil)|modèl estanda]] (nan fizik patikil)*, yon reyalizasyon pati enpòtan nan fizik patikil. Modèl sa a klase 47 espès patikil elemantè.

## Deskripsyon kantik

Fè egzateman, tèm "patikil" la pa apwopriye paske objè yo etidye nan fizik patikil obeyi prensip mekanik pwopòsyon: patikil yo sijè a duality vag-patikil, ki montre konpòtman patikil yo nan sèten kondisyon eksperimantal. ak sa ki nan vag nan lòt moun.

Teyorikman, patikil yo pa dekri ni kòm patikil ni kòm vag, men kòm vektè eta nan yon espas Hilbert. Dapre konvansyon fizisyen patikil yo itilize, tèm *[[patikil elemantè|patikil elemantè]]* yo itilize pou fè referans ak objè tankou elektron ak fotons, lè yo konnen ke sa yo '' patikil yo tou gen pwopriyete vag.

## Pi lwen pase modèl estanda a
Yo te jwenn modèl estanda a konfòme yo ak prèske tout tès eksperimantal ki fèt jiska dat, sepandan, pifò fizisyen patikil yo kwè ke li se yon deskripsyon enkonplè nan Lanati e ke yon teyori pi fondamantal ap tann. An patikilye, nou toujou ap tann pou yon modèl enkòpore tou de, san kontradiksyon, gravite sou yon echèl mikwoskopik ak modèl la estanda.

An 2008, komisyonin gwo kolizyon pwoton: LHC, nan CERN, ta dwe pèmèt nou apwofondi konesans nou sou modèl estanda nan fizik patikil e petèt revele ekstansyon pou li, men li pral san dout byen lwen pou rive nan ase enèji pou klarifye pwoblèm ki lye ak gravitasyon.

## Patikil sibatomik ak filozofi

Fizik patikil te gen yon gwo enfliyans sou filozofi syans. Lide rediksyonis yo ki te motive anpil nan travay la nan zòn sa a te kritike pa divès filozòf ak syantis.

## Gade tou
William Nicholson (chimis)

**William Nicholson** (London, 1753 - Bloomsbury, ) se te yon chimis angle. renome pou rechèch li sou pwopriyete dlo. Li te ekri tou sou filozofi natirèl ak chimi, pandan l ap sèvi kòm tradiktè, jounalis, editè, syantis ak envanteur.

## Biyografi
Yo te note ane a nan nesans Nicholson nan Lond men, jan sa te komen nan epòk la, jou ak mwa yo pa te espesifye. Apre li fin kite lekòl li te fè de vwayaj kòm yon midshipman nan sèvis English East India Company. Apre sa, li te vire pou yon tan nan yon pwofesyon kòm yon avoka, men, li te rankontre nan 1775 Josiah Wedgwood, li te deplase nan Amstèdam, kote li te viv pou kèk ane nan kòm potri. reprezantan vant.

Lè l tounen Angletè, Thomas Holcroft te konvenk li pou l aplike talan literè l pou l ekri atik pou peryodik, pandan l te ede Holcroft ak kèk nan woman ak pyès teyat li yo. Pandan tan sa a, li te konsakre tèt li nan preparasyon an nan *Yon Entwodiksyon nan Filozofi Natirèl*, ki te pibliye an 1781 e li te rankontre ak siksè imedya. Yon tradiksyon nan *[[Eleman Filozofi Newton a]]* Voltaire te vin byento, e depi lè sa a li te konsakre tèt li nèt nan rechèch syantifik ak jounalis filozofik. An 1784 li te nonmen sekretè Jeneral House of Manufacturers of Great Britain, e li te vin asosye ak Sosyete pou Ankourajman Achitekti Naval ki te etabli an 1791. Li te peye anpil atansyon sou konstriksyon divès machin li. miyò envante yon idwomèt.

An 1797 li te kòmanse pibliye ak kontribiye nan Journal of Natural Philosophy, Chemistry, and the Arts, jeneralman ke yo rekonèt kòm Nicholson's Journal, premye a nan kalite li an Grann Bretay - piblikasyon kontinye jiska 1814. An 1799 li te etabli yon lekòl nan Soho Square Lond. , kote li te anseye filozofi natirèl ak chimi.

An 1800, li te dekouvri ak Anthony Carlisle elektwoliz ki mennen nan dekonpozisyon dlo pa kouran elektrik dirèk (gade atik Kwonoloji teknoloji idwojèn). Pandan dènye ane yo nan lavi li, Nicholson te vire atansyon li sou jeni idwolik nan Portsmouth, Gosport ak Southwark.

Anplis kontribisyon konsiderab li nan echanj filozofik, Nicholson te ekri tradiksyon *Chimi* Fourcroy (1787), nan Chaptal, nan * 'Pwensip bonè nan chimi* (1788). Li te pibliye yon *Dictionary of Chemistry* (1795) ansanm ak *British Encyclopaedia*, oswa diksyonè atizay ak syans (6 vol., London, 1809). Li te ekri yon otobiyografi, sipoze pèdi depi nan fen 19yèm syèk la.

William Nicholson te mouri nan Bloomsbury a laj 61 oswa 62 an.

## Referans

* Anpil enspire pa Encyclopædia Britannica, 11yèm edisyon (nan domèn piblik) ak atik "Nicholson, William" pa Mike Chrimes nan *Diksyonè Biografik Enjenyè Sivil yo*, vòl. 1, 1500-1830, 2002 

## Lyen ekstèn
Anthony Carlisle

**Anthony Carlisle** (fèt nan Stillington, Angletè nan  - te mouri nan vil Lonn nan ) se te yon chirijyen angle. An 1800, li te dekouvri ak William Nicholson elektwoliz dlo lè li pase yon kouran elektrik atravè li, ki dekonpoze l an eleman konstitiyan li yo, idwojèn ak oksijèn. Li te eli yon manm nan Sosyete wayal la an 1804. Li te tou yon manm nan Fellowship of the Royal College of Surgeons.

## Nòt ak referans

## Gade tou
### Atik ki gen rapò
* William Nicholson

### Lyen deyò
*
*
*
Ond sinisoyidal

Yon **siyal sinusoidal** se yon siyal kontinyèl (ond) ki gen anplitid, obsève nan yon kote egzak , se yon fonksyon sinusoidal nan tan, defini nan fonksyon sinis.

Koub ki asosye a rele yon sinusoid (gade Figi 1).

## Karakteristik yon siyal sinisoyidal
Yon siyal sinusoidal karakterize pa anplitid maksimòm li yo ak frekans li yo. Li ka ekri nan fòm sa a:
:s(t) = A \, \sin (\omega t + \varphi ) \,
ak :
:: anplitid kantite a, ki rele tou pik valè, nan inite kantite mezire a.
:: pulsasyon kantite a nan 
:: faz enstantane nan 
:: faz nan orijin nan  (souvan eksperimantè a mete)

Pulsasyon, frekans ak peryòd yo lye pa relasyon yo:

:\omega = 2 \pi f = \frac{2 \pi}{T}

Lè w konpare de siyal nan menm frekans lan, li nesesè pou endike konbyen tan yo konpanse. Siyal yo "an faz" si yo sipèpoze, otreman gen yon chanjman faz.


File:Sinus_dephase_90.gif|Siyal faz deplase pa 90°, yo rele “kwadrati faz”.
Sinus_en_opos_phase.gif|Siyal yo deplase pa 180°, yo rele “nan opozisyon faz”.


Chanjman nan faz dedwi pa yon règ senp nan 3 soti nan diferans nan tan ki separe de siyal yo.

Vreman vre, 0° (oswa 0 radian) koresponn ak 0 segonn nan chanjman faz ak 360° (oswa  radian) koresponn ak siyal deplase pa yon peryòd () , Lè sa a, yo nan faz ankò. Si nou rele  diferans tan ant siyal yo, nou ka ekri:

: an degre: \Delta \varphi = \tau \cdot \frac{360}{T}
: an radian: \Delta \varphi = \tau \cdot \frac{2\pi}{T}

## Egzanp
Anplitid siyal la ka koresponn ak yon presyon (son), ak yon deplasman (kòd vibran), ak yon kantite elektwon yo nan deplasman ( kouran elektrik) oswa nan yon ond elektwomayetik.

Enpòtans siyal sinusoidal ogmante plis pa rezilta analiz amonik, ki eksplwate lefèt ke nenpòt kantite peryodik ka dekonpoze an sòm tèm sinusoidal lè l sèvi avèk dekonpozisyon an nan Seri Fourier.

## Operasyon aritmetik ak kantite sinusoidal
Pou fè operasyon adisyon oswa soustraksyon kantite sinusoidal, nou itilize reprezantasyon Fresnel oswa transfòmasyon konplèks.

## Gade tou

### Atik ki gen rapò
* Siyal elektrik
* Faz
* Chajman faz
* Analiz amonik (matematik)
* seri Fourier
* Fourier transfòme

## Lyen deyò

*
Endiktans

Dapre teyorèm Anpè, nenpòt kouran k ap koule nan yon sikwi kreye yon chan mayetik atravè seksyon li antoure, sa a se fenomèn endiksyon elektwomayetik. "Endiktans" sikui sa a se kosyan flux nan chan mayetik sa a pa entansite aktyèl la ki pase nan sikwi a. SI inite enduktans la se henry (H), non yo bay nan onè fizisyen Joseph Henry. Fè egzateman, tèm sa a se sèlman nan enterè pou sitiyasyon kote koule a se  pwopòsyonèl ak aktyèl la.

Pa synecdoche, nou rele **induktans** nenpòt konpozan elektwonik ki gen entansyon pou konstriksyon li gen yon sèten valè enduktans (kantite fizik) (nenpòt jan nou rele *rezistans* eleman yo itilize pou rezistans elektrik). dipol yo jeneralman **[[bobin (elektrisite)|bobin]]**, souvan yo rele **oto**'.

Oliver Heaviside te bay tèm "induktans" an 1886. Senbòl *L* yo itilize nan onè fizisyen Heinrich Lenz pou travay li nan domèn elektwomayetis.
Remak: "koyefisyan oto-endiksyon", pafwa yo itilize, se yon anglisis.

## Kouran ak chan elektrik

### Pwodui chan mayetik

Nou mete tèt nou nan ka yon sikwi elektrik ki fòme ak yon sèl may (nan sans lwa Kirchhoff yo). Se poutèt sa sikwi sa a travèse pa yon konstan kouran elektrik *I* nan tout kous la (men ki eksperyans ka evidamman varye, depi ke li fèt dousman, epi nou pa dirèkteman konsène ak ti efè pasajè akòz varyasyon sa yo).

Jan sa montre nan eksperyans Ørsted, rezilta yo ofisyèlman pa Lalwa Ørsted la, prezans yon kouran elektrik Lè sa a, kreye yon champ mayetik nan espas, konfigirasyon egzak la ki ka konplèks, tou depann de layout nan sikwi a li menm potansyèlman konplèks. Dapre lalwa Ørsted a, kontribisyon 'B* nan [[chan mayetik]] pwen <math>P</math> yon eleman enfinizimal 'l*, ki chita nan pwen Q ak travèse pa *I* aktyèl la, se:
:\rm d\vec B_{(P)} = \frac{\mu_0}{4 \pi}I \; \overrightarrow{\rm d\ell} \wedge\left(\frac\overrightarrow{PQ}{|\overrightarrow{PQ}|^3}\right)

Se poutèt sa, nou konnen ke jaden an mayetik prezan nan tout kote nan espas, men nan ka jeneral la, jeneralman pa gen okenn fason pratik yo kalkile valè li yo nan yon pwen espesifik. Men, endepandamman de konpleksite li nan espas, jaden pwovoke sa a se (nan yon premye apwoksimasyon - nan yon vakyòm) pwopòsyonèl nan tout pwen ak kouran elektrik ki te kreye li, epi li se pwen sa a ki se fondamantal pou sa ki annapre yo.

## Nòt ak referans

## Ki gen rapò

### Lyen deyò
* Calcul des bobines coaxiales
Kapasite elektrik

Nan elektrisite ak elektwonik, **kapasite** a reprezante kantite chaj elektrik ki pote pa yon akimilatè, yon kondensatè oswa yon kondiktè pou yon vòltaj.

## Definisyon
Li defini kòm sòm chaj elektrik eleman an divize pa potansyèl eleman an:
: C = \frac{Q}{U}
Oswa:
* C: kapasite (an farad (F));
* Q: chaj (an koulon (C));
* U: diferans potansyèl atravè eleman an (an volt (V)).

Kapasite a kapab eksprime tou lè l sèvi avèk flux elektrik (gade teyorèm Gauss la):
:C = {\varepsilon_0}\frac{\Phi}{U}
Oswa:
* \varepsilon_0 pèmiktif dielektrik vakyòm (ki vo ) ;
* \Phi se flux elektrik (an V·m) ki asosye ak chaj *Q*.

Pou yon kondansatè, kapasite elektrik la se rapò kantite chaj ki pote nan armati pozitif la ak diferans ki genyen nan potansyèl ant armatures yo.

## Enèji
Enèji ki estoke nan yon kondansateur egal a travay jaden elektrik la bay pou akimile chaj yo. Nan yon kondansateur ki gen kapasite "C", pou deplase yon chaj infinitezimal "q" soti nan yon armati nan yon lòt, sa vle di enpoze sou li yon varyasyon potansyèl elektrik ki egal a Δ* V = q/C*, li nesesè pou bay yon travay δ*W*:

:\mathrm \delta W = \frac{q}{C}\mathrm dq

Oswa:
:W: travay (an joul (J));
:q: chaj (an koulon (C));
:C: kapasite (nan farad (F)).

Nou ka kalkile enèji ki akimile nan kapasite nan entegre ekwasyon sa a. Si nou kòmanse ak yon kapasite dechaje (*q* = 0) epi deplase chay yo soti nan yon ranfòsman nan yon lòt jiskaske nou gen chay yo *+Q* ak *-Q* sou tou de plak, travay la * 'W* dwe bay:

:W_\text{chaj} = \int_{0}^{Q} \frac{q}{C} \mathrm dq = \frac{1}{2}\frac{Q^2}{C} = \frac{1}{2}CV^2 = W_\text{accumul.}

Pou yon kondansatè ki fòme ak de plak paralèl, chak nan zòn *A* ak separe pa yon epesè *d* nan yon mwayen materyèl ki gen relatif permitivite dyelèktrik *ε * r, nou jwenn:

:W_\text{accumul.} = \frac{1}{2} \varepsilon_0 \varepsilon_\text{r} \frac{A}{d} V^2

ak \varepsilon_0 =  (pèmitivite dielectric vakyòm).

## Enpedans
enpedans yon kapasite ideyal se:

:Z_C={1\over j\omega C}={1\over C \omega}e^{-j\frac{\pi}{2}}.

## Atik ki gen rapò
* Elektwostatik

## Bibliyografi
*  Blomme G., Blanckaert I., Tenkouano A. and Swennen R. (2004), *Relasyon ant kapasite elektrik ak karakteristik rasin*, Infomusa, 13 (1), 14-18.

## Nòt ak referans
Wo tansyon

**Gwo tansyon** oswa **Wo tansyon** oswa **Wo vòltaj** se yon tèm ki karakterize, dapre estanda Ewopeyen an, valè tansyon elektrik ki pi gran pase  nan kouran altènatif ak  nan kouran dirèk.

## Lafrans
An Frans, gen de zòn nan tansyon wo:

* domèn **wo vòltaj A** (oswa **HTA**) an), konsène elektrik enstalasyon kote vòltaj la:
** depase  san yo pa depase  nan kouran altènatif,
** oswa depase  san yo pa depase  nan kouran dirèk;
* Domèn **wo vòltaj B** (oswa **HTB**) konsène enstalasyon elektrik kote vòltaj la:
** depase  nan kouran altènatif,
** oswa depase  nan kouran dirèk.

Nan ansyen tan, tèm yo te souvan itilize:

* **Voltaj ekstra-wo**, pou deziyen vòltaj altène soti nan 300 a ;
* **ultra-wo vòltaj**, nan ane 1990 yo, te gen yon pwojè  trè avanse nan Japon ak tès pwototip, men jiskaprezan li te opere sèlman nan .

Tèm "trè wo vòltaj" ("THT") se yon non pou klas vòltaj yo itilize nan ansyen tib katòd televizyon.

Jargon yo itilize nan gwoup EDF: BT, MT, HT, THT se deziyasyon, ki koresponn ak valè patikilye, ki fè yo entèdi pa kòd travay la depi edisyon NF C 18-510 paske yo pa koresponn ak valè objektif moun ki entèvni yo apresye. Tou depan de jaden an, swa nan konpayi twazyèm pati, dapre règleman travay, oswa sou rezo piblik kote, deja, yo te itilize nan kategori vòltaj defini nan dekrè teknik yo nan 02/13/1970 oswa soti nan 05/26/1978.

## Nòt ak referans

## Gade tou

### Atik ki gen rapò
Eskalè (fizik)

Nan fizik, yon **eskalè** se yon mayitid ki gen valè depann sèlman de pwen kote yo evalye li epi li endepandan de sistèm kowòdone.

Yon kantite eskalè opoze ak yon kantite vektè: kantite eskalè a sèlman gen yon valè men pa gen direksyon oswa siyifikasyon. matematik sèvi ak nosyon eskalè nan menm sans nan aljèb lineyè, pou kont nenpòt kantite fizik.

Kantite eskalè yo envaryab parapò ak wotasyon kowòdone (ak transfòmasyon Lorentz nan teyori relativite).
## Fizik patikil
Nan fizik patikil *skala* dekri yon patikil ki gen spin zewo.
## Gade tou
### Atik ki gen rapò
* Eskalè  (matematik)
* Kantite vektè
### Nòt ak referans
Distans soti nan yon pwen ak yon plan

Nan espas eklidyen, **distans ant yon pwen ak yon plan** se distans ki pi kout ki separe pwen sa a ak yon pwen sou plan an. Teyorèm Pitagò a pèmèt nou deklare distans ki genyen ant pwen A ak plan an (P) koresponn ak distans ki separe A ak pwojeksyon òtogonal li H sou plan an (P).

Si yo bay espas la yon ankadreman referans ortonormal, yo ka defini pwen yo lè l sèvi avèk kowòdone yo yo rele kowòdone katezyen.

Swa nan espas:

* Pwen A ak kowòdone (x_a,y_a,z_a) 
* Nenpòt pwen M nan plan P la
* Pwojeksyon ortogonal H nan A sou P, te note 

H(x_h,y_h,z_h) 

* Plan P ekwasyon katezyen an: *ax* + *by* + *cz* + *d* = 0
* \vec n \begin{pmatrix} a \\ b \\ c \\ \end{pmatrix} yon vektè nòmal nan plan P la

Lè sa a, distans \delta soti nan pwen A rive nan plan P ki endike \delta_{\mathrm{A}, \mathrm{P}} se:

\delta_{\mathrm{A}, \mathrm{P}} =\frac{\left| \vec{n} \cdot \vec{MA}\right|}

pakonsekan, \delta_{\mathrm{A}, \mathrm{P}} =\frac{\left| ax_a + by_a + cz_a + d \right|}{\sqrt{a^2 + b^2 + c^2}}

; Demonstrasyon

Premyèman, nou konnen vektè \overrightarrow{\mathrm{AH}} ak \vec n yo kolineyè, nou ka ekri:

: \overrightarrow{\mathrm{AH}}=\lambda \cdot \vec n

ki se,

: 

\begin{pmatrix} x_h-x_a \\ y_h-y_a \\ z_h-z_a \\ \end{pmatrix} = \lambda \begin{pmatrix} a \\ b \\ c \\ \end{pmatrix}  Dezyèmman, \mathrm{H} \in \mathrm{P} Se poutèt sa:

: 

ax_h+by_h+cz_h+d=0  Sa vle di rezoud sistèm sa a:

\left \{ \begin{matrix}
x_h = \lambda a+x_a \\
y_h = \lambda b+y_a \\
z_h = \lambda c+z_a \\
ax_h + by_h + cz_h + d = 0 
\end{matrix} \right .

Ranplase kowòdone H yo nan 4yèm ekwasyon pa valè yo jwenn nan premye 3 yo pèmèt nou ekri:

: a(\lambda a + x_\mathrm{a}) + b(\lambda b + y_\mathrm{a}) + c(\lambda c+z_\mathrm{a}) + d = 0.

oswa:

: ax_a + by_a + cz_a + d + \lambda(a^2+b^2+c^2)=0.

P se yon plan, a, b, c pa tout zewo: nou genyen

: \lambda = - \frac {ax_a+by_a+cz_a+d}{a^2+b^2+c^2}

Finalman, distans ki soti nan A rive nan P se pa lòt ke longè vektè \overrightarrow{\mathrm{AH}}, kidonk:

: \delta_{\mathrm{A}, \mathrm{P}} = \lVert \vec {AH}\rVert= \left| \lambda \right| \lVert \vec n \rVert 
: kite  \delta_{\mathrm{A}, \mathrm{P}} = \left| \frac {-(ax_a + by_a + cz_a + d)}{a^2+b^2+c^2} \right| \sqrt{a^2+b^2+c^2} 
: epi finalman  \delta_{\mathrm{A},P} =\frac{\left| ax_a + by_a + cz_a + d \right|}{\sqrt{a^2 + b^2 + c^2}}

Sa a konplete prèv la.
Koub nivo

Yon **nivo koub** (oswa **altitid izoplet**) se, nan katografi, yon liy ki fòme pa pwen sekou ki chita nan menm altitid.

Li se tou liy entèseksyon yon plan orizontal ak soulajman peyi a. Nan matematik, kote nou pito itilize ekspresyon 'liy nivo*, oswa *kob enplis*, sa a se youn nan fason pou defini konsèp jeneral [[koub]].*

Plis liy kontou yo pi pre, se pi apik pant lan. Ant de liy kontou siksesif, nou sipoze pant lan regilye. Distans vètikal ki separe de liy kontou yo rele ekidistans la.

Nou ka wè sou kat la:

* koub direktè yo, yo rele tou koub prensipal yo, oswa menm koub "mèt" ki trase nan liy epè kontinyèl ak make pa yon endikasyon altitid ki koresponn ak yon dimansyon wonn. Objektif yo se pi vit lekti altitid yo.
* "tradisyonèl" koub trase nan liy amann kontinyèl.
* koub entèmedyè yo, trase nan liy tirè oswa pwentiye sou kat jeyografik la epi ki sitiye nan mwatye-ekidistans la. Yo reprezante sou kat la sèlman lè pant lan pa regilye ant de liy kontou "tradisyonèl" oswa ant yon koub direktè ak yon koub "tradisyonèl".

 Image:Fr mapy bno.jpg|Egzanp yon kat ki gen liy kontou
Image:Digitales Geländemodell.png|Liy kontou nimerik 

## Referans

## Lyen deyò
## Gade tou
* Liy Nivo
Motè omopolè

Yon **motè polarize sekans** se yon motè kote chan mayetik la estatik. Fòs Laplace responsab mouvman wotasyon.

## Galeri

File:Motor_homopolar_neutral.png|Motè omopolè 3D
File:Motor_homopolar_plane_neutral.png|Motè omopolè 2D
File:Motor_homopolar_flux_force_neutral.png|Motè omopolè, kouran, jaden mayetik ak fòs Laplace
Flux mayetik

**Flux mayetik la** oswa **flux endiksyon mayetik la**, souvan te note \Phi, se yon mezirab kantite fizik karakterize entansite ak distribisyon espasyal la nan chan mayetik. Kantite sa a egal a flux chan mayetik \vec{B} atravè yon sifas oryante \vec{S}. Koule sa a se pa definisyon pwodwi eskalè de vektè sa yo (gade definisyon). matematik anba a). Inite ekspresyon li nan Sistèm Inite Entènasyonal la se weber (inite omojèn nan volt-segonn).

## Definisyon matematik

Dapre definisyon, flux chan mayetik \vec{B} atravè yon eleman sifas oryante enfinizimal \vec{\mathrm{d}S} se pwodwi eskalè nan de vektè sa yo:

:\mathrm{d}\Phi = \vec{B}\cdot\vec{\mathrm{d}S} = \|\vec B\|\cdot\|\vec {\mathrm{d} S}\|\cdot\cos\theta

kote \theta se ang ki genyen ant liy jaden endiksyon \vec{B} ak vektè nòmal ak plan sifas S la. Kidonk, si sifas la pèpandikilè ak liy jaden \vec{B}, ang sa a egal a 0 epi si kosinis li se 1 koule a maksimòm.

Lè sa a, koule nan sifas *S* se entegral la:
:\Phi = \iint_S \mathrm{d}\Phi \, = \iint_S \vec{B} \cdot \vec{\mathrm{d}S}\,
Chan mayetik B a se zewo divèjans (ki reflete lide ke pa egziste yon monopòl mayetik), li posib tou pou kalkile flux mayetik ki soti nan potansyèl vektè chan mayetik la, pa entegrasyon lèt la sou kwen sifas la:
:\vec B=\vec\nabla\wedge\vec A \qquad  ak  \qquad \Phi_B = \oint\limits_{\partial S} \vec{A} \cdot \vec {\mathrm d\ell}
Fòmil sa a implique ke flux mayetik atravè yon sifas ki fèmen se zewo.

## Flux ak endiksyon

Lwa Lenz la presize ke, si yon varyasyon nan flux \mathrm d\Phi(t) parèt nan yon ankadreman ki fòme ak yon kondiktè elektrik, yon fòs elektwomotè e(t) ap parèt nan limit ankadreman sa a. Sa a fòs elektwomotè kreye pou opoze varyasyon koule nan ankadreman an. Lè sa a se akòz prensip la nan inèsi nan fizik: yon objè pasif ka sèlman opoze yon varyasyon epi yo pa ede li. Sinon ankadreman an ta kreye enèji olye pou yo transfòme yon pati nan enèji resevwa a (varyasyon nan koule rezilta nan yon aksyon ekstèn modifye B ak / oswa pozisyon nan ankadreman an). Sikwi a dwe nesesèman "oryante", sa vle di, aktyèl posib i(t) k ap sikile la dwe oryante dapre oryantasyon (abitrè) vektè nòmal \vec{S} la. Lè sa a, yo bay vòltaj pwovoke e(t) dapre yon "konvansyon dèlko" ​​ki gen rapò ak i (t) (ankadreman an konsidere kòm yon dèlko vòltaj e soti nan pwen de vi elektrik la; aktyèl i ka byen zewo ak se detèmine pa sikui elektrik la ki konekte ak ankadreman sa a). Lè sa a, nou gen:

:e(t) = -\frac{\mathrm d\Phi(t)}{\mathrm dt}

Si nou konekte yon senp rezistans nan ankadreman sa a, Lè sa a, vòltaj sa a ta gen tandans sikile yon kouran i ki ta menm kreye yon flux ajoute, eseye kenbe flux total la konstan.

Inite flux mayetik la se weber (Wb), an omaj a fizisyen Alman an Wilhelm Eduard Weber (1804-1891).

Depi e(t) eksprime an vòlt ak t an segonn,
:\rm [Wb] \equiv [V][s]

Oswa menm kg⋅m.A⋅s nan sistèm MKSA la.

## Nòt ak referans

## Gade tou
* Endiksyon elektwomayetik
* Mèt Flux
* Meissner efè
Ohm (inite)

**Ohm**, senbòl Ω (lèt majiskil grèk omega), se inite nan rezistans elektrik nan International System (SI). Yo te rele l nan onè Georg Ohm, fizisyen Alman ki te orijin lwa Ohm.

Pou karakterize izolan elektrik nou itilize **kiloohm** (oswa **kilo-ohm**) epi sitou **megaohm**, jeneralman chanje non, pa efoni, **kilohm** ak **megohm**:  = ,  =  .

## Definisyon
Rezistans elektrik ant de pwen yon kondiktè se yon ohm lè yon diferans potansyèl konstan yon vòlt, aplike ant de pwen sa yo, pwodui nan kondiktè sa a yon kouran yon anpè, kondiktè sa a pa se plas okenn fòs elektwomotè. Se poutèt sa yon ohm koresponn ak yon volt pou chak ampè ( oswa ), kidonk nan inite debaz yo nan Sistèm Entènasyonal la nan yon kilogram mèt kare. pou chak segonn kib ak pou chak anpè kare:
}}

## Unicode karaktè
Inikòd gen yon karaktè espesifik, "Ohm karaktè" Ω, kode pa U+2126, byenke aparans li se menm jan ak karaktè omega lèt majiskil Ω, kode pa U+03A9. De kòd sa yo diferan, karaktè yo tou epi rann yo ansanm ak konpatibilite yo ak sistèm yo ka diferan.

## Kòd koulè
Yon mnemonik pou sonje koulè konsiste de yon fraz:
* Ne = Nwa = 0
* Manje = Brown = 1
* Anyen = Wouj = 2
* Oswa = zoranj = 3
* Jèn = Jòn = 4
* Voila = vèt = 5
* Bon = Ble = 6
* Ou = Koulè wouj violèt = 7
* Gwo = Gri = 8
* Betiz = Blan = 9.

Li nesesè pou ajoute lò ak ajan ki endike presizyon epi ki itilize sèlman pou dènye bag.

## Nòt ak referans
### Nòt

### Referans

## Atik ki gen rapò
* Georg Ohm
* Ohmèt
* Rezistans elektrik
* Sistèm Inite Entènasyonal

## Lyen ekstèn
Sous tansyon

Yon **sous tansyon** refere a aparèy ki ka pwodwi yon fòs elektwomotè.
Gen plizyè kalite sous vòltaj; sous vòltaj estabilize, sous vòltaj simetrik, sous vòltaj reglabl.

## Sous vòltaj estabilize
### Definisyon
Yon sous vòltaj estabilize se yon sous tansyon ki rete konstan kèlkeswa chaj la aplike.

### Reprezantasyon teyorik

Yon sous tansyon reprezante pa yon sous vòltaj ak seri entèn rezistans li yo, yo rele tou sous rezistans. Rezistans entèn sa a ka nan seri ak chaj la oswa nan paralèl. Yon sous vòltaj estabilize reprezante pa yon sous vòltaj ak yon rezistans entèn ki gen tandans nan direksyon 0 nan ka kote lèt la mete nan seri ak chaj la. Nan ka kote chaj la mete an paralèl ak rezistans entèn la, valè lèt la dwe gen tandans nan direksyon enfini.

### Pratik
Nan pratik yon sous vòltaj ap toujou gen yon nominal puisans. Si limit sa a depase, chaj la pral lakòz yon pèt tansyon.

## Sous tansyon simetrik
Yon sous tansyonsimetrik dwe gen de karakteristik sa yo.
# Li gen twa rezilta: pozitif (+), komen (0) ak negatif (-).
# Karakteristik sous yo sou bò pozitif yo simetrik ak karakteristik yo sou bò negatif.

## Senbòl diferan

## Konvèsyon sous tansyon

### konvèsyon tansyon AC

#### miltiplikatè tansyon (AC)
Nan anpil ka, transfòmasyon vòltaj altène a fèt ak èd yon transfòmatè ki gen rapò vire ak primè/segondè bay faktè miltiplikatè vòltaj la.

#### Kous redresman (kontinyèl)

### DC konvèsyon vòltaj
#### Miltiplikatè vòltaj (DC)
Youn nan fason pou jwenn yon gwo vòltaj DC se konvèti vòltaj DC a vòltaj AC ak Lè sa a, koup lèt la ak yon transfòmatè ogmante li. Finalman, nou kouple lèt la ak yon sikwi redresman pou nou ka jwenn yon vòltaj dirèk.

## Gade tou
* Ideal_generator_voltage
* Sous kouran
* Voltaj regilatè