Pwason davril

Yon **Pwason davril** se yon blag oswa yon prank ke yo fè  ak moun yo konnen, zanmi ak fanmi. Yo abitye tou fè blag nan medya, tou de laprès ekri, radyo, televizyon ak sou Entènèt ( blag enfòmatik).

Yon lòt blag yo fè   se pann yon pwason (souvan fèt an papye) sou do yon moun ou vle pase nan betiz san li pa rann kont. " Pwason davril!» se yon eksklamasyon ke yo di yon fwa yo dekouvri youn nan blag yo.

## Orijin

Fraz "Pwason davril" la te parèt nan  la: yo jwenn pi ansyen parisyon li nan *Doctrinal du temps présent* pa Pierre Michault, ki gen dat ; li deziyen yon . Itilizasyon sa a konfime pa *Livre de la Deablerie* pa Eloy d'Amerval, ki gen dat -. Itilizasyon li pou deziyen yon  sèlman ki ateste nan : yo jwenn pi ansyen parisyon li te ye nan *La Vie de , [[Lis Dukes of Lorraine|Duke of Lorraine]]*, pa Jean de Labrune, ki date . Itilizasyon sa a antre nan *[[Dictionnaire de l'Académie française]]* nan ane  atravè ekspresyon  ki vle di  .

Orijin pwason davril pa klè ditou  men tradisyon festivite moun yo konn pran nan prank oswa "sati " te egziste nan plizyè kilti depi Antikite ak Mwayennaj: Fete relijye women Ilarya ki selebre 25 mas; Oli, *festival koulè* Endouyis; Sizdah bedar, fèt pèsan ; Porim, fèt Jwif ;  Fèt fou yo medyeval nan Ewòp.

Ekri fòlkloris yo pwopoze anpil orijin men sa yo se sèlman .

Yon premye eksplikasyon relye pwason davril la ak Pak ki make finisman jèn nan karèm lan, pwason ki pran yon plas enpòtan nan rejim alimantè a nan peryòd sa a. Anplis de sa, ichthus kretyen an, yon senbòl grafik ki reprezante yon pwason, souvan entèprete kòm yon akwonim nan non Jezi yo itilize soti nan  rive nan  ak mo pwason an ta yon koripsyon nan mo Pasyon.

Yon lòt ipotèz, souvan pran pa medya yo, lyen dat  ak refòm kalandriye a nan . Nan Mwayennaj la, nan plizyè vil ak rejyon Ewopeyen an, ane a te kòmanse nan plizyè dat (Nwèl, , 25 mas) ki te koresponn dapre kalandriye Jilyen an nan Joudlan.  an patikilye te asosye ak fèt Anonsyasyon Mari a ak tradisyon echanj kado. An Frans, ane kalandriye a te kòmanse nan dat diferan selon pwovens yo men nan sa yo kote li te kòmanse nan , li te komen pou pwolonje fèt mariyn yo jiska  . Wa Charles te deside, pa Edit Roussillon an 1564, ke ane a t ap kòmanse depi  , mak pwolonjman jou yo, olye de fen mwa mas, rive prentan. Pap Gregory XIII te pwolonje mezi sa a nan tout Kretyen ak adopsyon Kalandriye Gregoryen an 1582.

Dapre lejand, anpil moun te gen difikilte pou adapte yo ak nouvo kalandriye a, lòt moun pa t okouran de chanjman an e yo te kontinye selebre 1ye avril dapre ansyen tradisyon an. Pou mokenan yo, gen kèk pwofite okazyon an pou rakonte moun ki sezi yo istwa pou yo ri epi ba yo fo pwason ki koresponn ak fen Karèm. Se konsa, te fèt pi popilè Jounen Fòs Avril la, jou moun sòt, jou moun ki pa aksepte reyalite oswa ki pa wè l yon lòt jan. Ipotèz refòm kalandriye a, ki te baze sou lefèt ke tradisyon Jou Fòs Avril la byen ateste nan , sepandan kontredi paske ekspresyon oswa nosyon Jou Fò Avril la se mansyone nan plizyè ekri anvan 1564, sitou yon powèm Pierre Michault en 1466 , *The Book of Deablerie* (Devilry) pa prèt Eloy d'Amerval nan 1508 oswa yon powèm nan travay *Testament rhetoricæ* Eduard de Dene nan 1539  .

Yon lòt orijin ta soti nan koutim nan diferan peyi nan louvri sezon lapèch nan  oswa, okontrè, nan lòt moun nan sispann li, nan lòd yo respekte peryòd repwodiksyon an. . Pou fè pechè yo yon kado, epi fè yo plezi yon ti kras paske lapèch la te swa twò fasil (abondans nan jou ouvèti a) oswa san siksè (jou sispansyon), nou ofri yo yon aran. Lè sa a, yon abitid popilè ta pran kenbe: yon pwason reyèl ta ka pandye dèyè do moun. Kòm rad yo te pi gwo, viktim yo pa t imedyatman remake li, se konsa pwason an te vin pi plis ak plis limon ak stinky. Se konsa ta dwe fèt gou bay ti kado nan jou sa a pou ri, blag oswa mistifikasyon. Isit la ankò ipotèz sa a rejte, achiv istorik yo mansyone chwa lòt dat pa otorite yo jere lapèch.

Dapre folklorist Alan Dundes, plizyè itilizasyon sanble an reyalite melanje ak sa ki nan kanaval nan jou sa a ki se yon emanasyon pwobab nan ansyen rit fètilite ak envèstisman, nan festival pandan kote viktim yo. nan tour yo konfwonte ak yon kalandriye rit nan pasaj: enfliyans nan ansyen festival, sòti nan zodyak siy Pwason (dènye siy ivè ak dènye siy zodiakal), Avril konsidere nan Mwayennaj yo kòm premye mwa prentan ( Avril yo te fikse kòm yon rit prentan), ekstansyon nan peryòd Karèm kote yo gen dwa sèlman manje pwason.

Nan Lafrans, nan kòmansman  la, nou te voye youn lòt bèl kat postal yo tout dekore ak moun fou Avril ak rich dekore.

Mize a nan chato Dieppe kenbe yon koleksyon trè enpòtan nan kat postal sou tèm sa a.

Koutim sa a nan fè blag gaye nan anpil peyi, byenke pwason an pa te toujou ekspòte nan menm tan an:
* Ameriken yo ak Britanik yo te kenbe * Jounen moun fou avril yo* (kèk Scots pale tou de  oswa  ) ,
* Alman yo gen  yo;
* koutim sa a egziste tou nan Danmak, nan Netherlands, nan Bèljik, nan Kanada, nan Itali, nan Polòy, nan Kwoasi, Sloveni, Pòtigal, Etazini, Swis, Syèd, Finland, nan Japon, Kore di Sid ak Lachin;
* an Larisi ​​yo rele sa "jou moun fou" ("den' durakov"), "jounen moun san konprann" ("den' douraka"), "jou ri » ("*den' sm'éha ”*);
* nan Woumani, se “desepsyon/desepsyon nan  avril” (*păcăleală de 1 avril*);
* nan Pòtigal ak Brezil yo rele yo "jou manti" (*dia das monteras*) ak "jou bourik" (*día dos burros*) nan Galicia (Espay).

## Evènman konparab
* Gen yon jou fèt ki konparab nan Espay ak nan Amerik Latin, ki sepandan tonbe sou 28 desanm. Se “jou Sen inosan yo” ( oswa ) oswa "Masak inosan yo", ki komemore masak pitit Betleyèm ki poko gen dezan yo te bay lòd pa Ewòd (dapre levanjil Matye 2-16 la). Kwaze ak rit payen tankou fèt moun fou yo, li vin tounen jou blag ak fos, tankou jou moun fou avril. Se yon ti karaktè papye ke ou pann sou do moun ou vle fè plezi.
* Nan End, nan kad festival *[[Holi]]*, li abitye fè blag, sitou lè w eseye flite youn ak lòt ak koulè. Li jeneralman pran plas nan mwa mas nan kòmansman sezon prentan an. Sa depann de kalandriye Endou.

## Konfli ak envestigasyon
Ozetazini, Securities and Exchange Commission (SEC) te ouvri yon ankèt apre konpayi Volkswagen te anonse chanjman non li an Voltswagen pou lage veyikil elektrik 1e avril 2021, pandan y ap li. jou sa a konpayi an pa chanje non l.

## Referans

## Gade tou

### Bibliyografi
* .
* .
* .
* .

### Lyen deyò
* 
* 
* 
* .