Afriken-Ameriken

**Afriken Ameriken**, ke yo rele tou **Nwa ameriken** oswa, pi raman, **Afriken-Ameriken yo**, se sitwayen nan Etazini nan desandan total oswa pasyèl soti nan Afrik nwa. A vas majorite afriken-ameriken se yon desandan esklav depòte ant sèzyèm syèk ak kòmansman diznevyèm syèk. 

Pou yon bon bout tan viktim esklavaj, segregasyon rasyal ak diskriminasyon, rekonstriksyon aprè Gè Sesesyon la, dezagregasyon ak mouvman dwa sivik yo tout etap pou rekonèt dwa Afriken-Ameriken yo. Asansyon nan Barack Obama - pitit gason yon Kenyan nwa ak yon Amerikèn blanch - nan tèt Etazini yo, an 2009, se soti nan yon sèten pwen de vi nan fen evolisyon sa a depi lontan, men se pa anpeche ke pi defize Afriken-Ameriken klas yo toujou konfwonte avèk rasis ak diskriminasyon.

## Denominasyon
Byenke tèm "Afriken Ameriken" (nan angle ː African American oswa African-American) te itilize nan lane 1782, men li te vilgarize pa Malcolm X sèlman nan ane 1960 yo, anvan li vin yon ekspresyon komen nan fen ane 1980 yo. Objektif li se te defini Ameriken ki gen koulè po nwa pa yon orijin, menm jan yo se sitwayen ki gen yon orijin italyèn oswa ilandèz, e pa sèlman pa koulè yo. Se kategori sa a ki itilize pa Biwo resansman ameriken ansanm ak tèm "Black" (an franse ː *nwa a* ") yo devlope fòmilè ofisyèl pou prepare estatistik oswa sipòte politik diskriminasyon pozitif.

## Istwa
### Epòk kolonyal

Premye esklav afriken yo te debake nan kòmansman 17 yèm syèk la nan trèz koloni angle nan Amerik dinò. Soti nan tan sa a, nou ka obsève kwazman avèk blan yo. Pandan Lagè Endepandans Amerikèn an, sòlda nwa, esklav oswa lib, te patisipe nan konfli a sou toulède bò yo, lwayalis ak ensije.  Yo estime ke 5,000 Afriken-Ameriken te goumen ansanm avèk Ameriken blan  ak plizyè nan yo te libere. Nan lane 1779, anviwon 10,000 moun nwa te rejwenn lame britanik la . 

Revolisyon Ameriken an mete plas ak estati nwa nan sosyete a nan kè de deba politik yo. Moun Nwa yo rive jwenn yon emansipasyon relatif nan eta nan sant (Philadelphia) ak Nouvè Angletè . Esklavaj te aboli nan lane  1777 nan Vermont  , nan lane 1780 nan Pennsylvania  , nan lane 1783 nan Masachosèt. 

Kongrè Kontinantal la diskite entansman esklavaj.  Thomas Jefferson , nan Deklarasyon Endepandans amerikèn an , te pito inyore sijè a, konsa yo pa fache rejyon sid yo ki te rete nan ekonomi plantasyon an.  Si Konstitisyon Ameriken an te fonde baz demokratik yo nan nouvo Repiblik la, li ekskli moun nwa ki soti nan dwa pou yo vote, osi byen ke fanm, Ameriken natif natal yo ak pòv yo. 

### Etazini esklavajis
### Abolisyon esklavaj

Depi 1770, sosyete Quaker Nouvèl Angletè te entèdi tout pratik esklavajis. Se sèlman kèk eta nan Nò a ki ap deplase rapidman nan direksyon pou abolisyon esklavaj la Vèmont te entèdi li depi 1777. Nan lane 1807, komès esklav nwa te ofisyèlman aboli nan Etazini yo. Nan lane 1820 yo Female Anti-slavery Society (*Sosyete Fi Anti-Esklavaj) te* denonse esklavaj. Nan lane 1863 pandan Gè Sivil amerikèn an, Prezidan Abraham Lincoln te siyen Pwoklamasyon Emansipasyon ki deklare lib tout esklav k ap viv sou teritwa Konfederasyon Sid la ki pa anba kontwòl Inyon an. Nan lane 1865 se pibliye 13yèm amandman  ki entèdi esklavaj aprè lagè sa a. 

Aprè lagè a, pifò nan "inivèsite yo tradisyonèlman nwa" yo te kreye pou akèyi etidyan Afriken-Ameriken refize sou kanpis blan.  

Pa te gen okenn rekizisyon oswa konfiskasyon, pa gen okenn plantasyon divize oswa fragmenté. Okontrè, Prezidan Andrew Johnson gen moun nwa yo ekspilse nan tè ke kèk jeneral nòdis te distribye yo. Anjeneral, estrikti ekonomik nan Sid la, ki bati sou karakteristik rasis, se konplètman konsève. Sistèm kare, yon fòm eksplwatasyon souvan touprè esklavaj. se kreye pou moun nwa.

Frederick Douglass portrait.jpg|Frederick Douglass. 
Sojourner truth c1870.jpg|Sojourner Truth. 
Harriet Tubman by Squyer, NPG, c1885.jpg|Harriet Tubman. 


### Segregasyon rasyal
Aprè 1865, yon gwo kantite ansyen esklav yo te twouve yo san travay e anpil plantè te vini pov. Lè sa a, kòmanse yon egzòd anmas nan Afriken-Ameriken nan lavil yo endistriyèl nan nò a nan peyi a. La Gè Sesesyon te kite resantiman nan Sid Eta sid yo aprè fen okipasyon militè a, segregasyon te etabli pou pè metisaj ak sikoz vyòl la nan fanm blanch pa nonm afriken. lwa yo Jim Crow etabli *devlopman separe, men egal*, setadi, segregasyon nan plas piblik. 

Eta sid yo te tou pran avantaj sou peryòd la pou vote pou Kòd Nwa, ki mete restriksyon grav sou dwa nan ki fèk lib Afriken-Ameriken. Yo adopte yon seri de lwa ki entèdi posesyon zam pa nwa, dwa pou reyinyon aprè solèy kouche, ak "ochomaj". Nan Mississippi, lwa a entèdi yo pou yo posede tè.  Nan Kawolin disid, li entèdi yo soti nan pratike nenpòt ki okipasyon "atistik, komèsyal oswa endistriyèl" , sèlman ki pèmèt yo vin domestik oswa valè agrikòl yo. Plizyè eta (osi byen ke nan Nò a, tankou Nou Yòk) anpeche yo gen dwa vote anba diferan rezon (vot sansitè, entèdiksyon vot pou analfabèt, elatriye).  ) . 

Nwa yo tou viktim vyolans, lenchaj ak rayi nan Ku Klux Klan la.  Tout moun nan Lwizyana travèse pa bann ame ki fwete, bat oswa touye nwa avèk enpinite.  Nan kòmansman ane 1870 yo, lig sa yo te rive 25,000 manm .  Daprè Jeneral Philip Sheridan, gouvènè militè nan rejyon an, plis pase 3,500 moun nwa yo te touye nan 10 ane sa yo aprè lagè a  . 

### Gwo migrasyon (1916-1930)
Nan mwa septanm 1909, nan repons a revòlt rasyal Springfield ak plis lajman vyolans anti-Nwa, yon gwoup refòmatè ki gen ladan W.E.B. Du Bois ak John Dewey te vin ansanm yo te jwenn Asosyasyon Nasyonal pou Avansman nan moun ki gen koulè . 

Pandan premyè mwatye nan ventyèm yo syèk, plizyè milyon Afriken-Ameriken kite sid Etazini yo rantre nan Nò a, Midwès ak lwès peyi a nan yon mouvman li te ye tankou Gwo migrasyon (1916-1930). Yo espere chape segregasyon an ak vyolans yo toujou soufri nan Sid la, aksè nan dwa pou vote ak pi bon kondisyon lavi. Dinamis endistriyèl la nan Nò a, bezwen yo travay ki soti nan entansifye nan pwodiksyon militè pandan Premye Gè Mondyal la ofri kondisyon sa a vag migratè. 

Sòti nan 1910 a 1930, popilasyon an nwa nan vil yo nan Chikago, Nouyòk, ak Filadelfi ogmante de 226,000 a 902,000 moun. Konsantrasyon an nan moun nwa nan lavil yo pi gwo nò mennen nan fòmasyon an nan katye avèk gwo majorite Afriken Ameriken kòm bò sid nan Chikago oswa Harlem nan Nou Yòk. 

Gwo Migrasyon an akonpaye pa yon transfè enpòtan kiltirèl : Fòm espesifik mizik nan sid peyi a, tankou bougi-woogie oswa blues, ap gaye nan nò a.  Sant gravite mizik djaz soti nan Nouvèl Olean Chikago ak Nouyòk. Katye Harlem nan Nouyòk se bèso nan yon mouvman kiltirèl. Li te ye tankou Renesans la Harlem, non li te rekonèt toutpatou nan peyi a. Ekriven Zora Neale Hurston, Langston Hughes, Claude McKay, Richard Wright ak atis Lois Mailou Jones, William H. Johnson, Romare Bearden ak Jacob Lawrence se reprezantan prensipal yo.

### Dwa Sivik ak mach nan direksyon pou egalite
Nan nivo politik la, premye manm nwa yo nan Kongrè Etazini an te eli anba etikèt la Repibliken nan mwa novanm 1868, twa (3) ane aprè abolisyon esklavaj la. Se sèlman an 1934 ke Pati Demokrat la te prezante premye kandida nwa li yo. 

Soti nan 1936 ak 1966, omwen 2,800 moun nwa yo te asasinen nan lenchaj. 

Pandan Gwo Depresyon ane 1930 yo, Afriken-Ameriken yo te sitou afekte pa chomaj ak povrete. Si New Deal (Nouvo Kontra) a ki te lanse pa Prezidan Franklin Delano Roosevelt pa te bay pou okenn dispozisyon patikilyè pou yo, Ameriken nwa te pran avantaj nan divès pwogram ak èd federal pou egzanp, yo benefisye de yon tyè nan benefis lojman. Li se soti nan tan sa a yo ke yo chanje afilyasyon politik yo, vire plis nan direksyon pou pati a nan Roosevelt, pati demokrat la.

Sitiyasyon Afriken Ameriken yo ap amelyore tou dousman  : entegrasyon sosyal yo pwogrese gras a lame a pandan Dezyèm Gè Mondyal la ( 700 000 Nwa nan Lame a an 1944  .  Konfli a ak fòs yo Aks gen tandans inifye nasyon an,  menm si revòlt rasyal te pete nan 1943.  Roosevelt ap pran mezi pou limite diskriminasyon nan administrasyon federal la ( Dekrè Egzekitif 8802  ).  Nan lane 1942, *Kongrè Egalite a* te fonde pou lite kont diskriminasyon nan bilding piblik nan nò peyi a  .  Gran Migrasyon an kòmanse nan peryòd antdegè la kontinye  : Plizyè mil moun nwa kite Sid la pou travay nan metwopòl Kalifòni yo .  An 1941, pa menase pou òganize yon gwo mach pwotestasyon sou kapital la, lidè sendika yo ki gen ladan Asa Philip Randolph jwenn nan men gouvènman an yon desegregasyon nan faktori nan Nò a. 

Premye mezi kont segregasyon an pran nan eta sid yo aprè Dezyèm Gè Mondyal la , yo bay efò lagè Ameriken Afriken yo nan lame peyi a.  An 1949, lame a antre nan yon faz desegregasyon total  .  Gras a efò avokaA ariken-Aaeriken  Thurgood Marshall ak NAACP a , segregasyon lekòl la te deklare kenonstitisyonèl pa Tribinal Siprèm lantazini an 1954 ( *Brown v.*  *Komisyon Konsèy Edikasyon an* ).  Lòt lwa Jim Crow yo te aboli pa *Lwa sou Dwa Sivil* 1964 ak Lwa *sou Dwa Vòt la* . 

Ane 1960 yo te make pa figi Martin Luther King Jr. (1929-1968) ki te òganize ak dirije mach pou dwa pou vote , travay minorite yo, ak lòt dwa sivik debaz pou Afriken Ameriken yo.  Li se pi byen konnen pou diskou li " *I have a dream* " *(Mwen gen yon rèv),* lage sou  28 out 1963  devan Lincoln Memorial nan Wachinton pandan mach la pou travay ak libète.  Li rankontre John F. Kennedy ki sipòte l nan batay kont diskriminasyon rasyal.  Martin Luther King ak mouvman dwa sivikyo pa apresye pa opinyon piblik la ak mach la rejte pa de (2) tyè de Ameriken yo.  Daprè enkèt fèt pa *The New York Times* nan lane 1964, Nouyòkè yo wè Martin Luther King kòm yon "ekstremis" ak konsidere "twòp" reklamasyon dwa sivik  .  Desegregasyon an pran yon vire vyolan avèk anpil asasina, revòlt nan kèk vil ak geto ː  ant 1965 ak 1968, vyolans lan te kite 250 mouri ak 8,000 blese toupatou nan peyi a.  An 1968, yon rapò Komisyon Kerner te envestige kòz vyolans sa yo e se pwen depa pou politik diskriminasyon pozitif . 
King portrait.gif|Martin Luther King 
John Lewis 1964-04-16.jpg|John Lewis . 
Huey Newton HS Yearbook.jpeg|Huey P. Newton. 
Malcolm X NYWTS 2a.jpg|Malcolm X 
Angela Davis Moscow 1972 cropped 2.jpg|Angela Davis. 
Bobby Seale at John Sinclair Freedom Rally.jpg|Bobby Seale . 


### Epòk kontanporèn
Pati Black Panther Party te fonde an 1966. Nan lane 1973, Bobby Seale kouri pou BPP nan Oakland City Hall (Kalifòni), ki konsantre sou sèvis sosyal ak politizasyon nan kominote a nwa. Li vin 19.26% nan vòt la ak ki kalifye pou dezyèm vòt lan, kote li echwe sepandan . 

## Diskriminasyon pozitif (''aksyon afimatif'' )
Premye a yo itilize fraz la *Aksyon Afimatif* se Prezidan ameriken John Fitzgerald Kennedy ; li te Lè sa a, pran sou pa siksesè li nan Maison Blanche lan , Lyndon B. Johnson. Lide yo te ke, malgre lwa egalite, moun nwa ta lag dèyè rès la nan popilasyon an amerikèn an.  Objektif la se te moun ki Nwa plis reprezante nan travay kalifye, inivèsite, medya yo, ak sou sa.  Depi ane 1960 yo, yo te travay preferansyèl prezante.  Men, sa a se nan okenn fason yon politik kota Nan lane 2003, Tribinal Siprèm lan te kondane prensip kota yo kòm kontrè ak egalite devan lalwa ak konpetisyon gratis. Rezilta yo konsidere kòm konvenk nan Etazini yo Nan lane 1960, 13% Afriken-Ameriken yo te fè pati klas mwayèn yo, ak 66% nan 2000. Kantite nwa ki nan klas presegondè a te kat (4) fwa pi plis e kantite nwa pòv yo te mwatye mwatye. Diferans etnik yo tou pi fò nan Amerik Latin nan, ki kanmenm gen yon repitasyon pou konjeksyon.

## Reprezantasyon politik
Premye eli nwa yo parèt pandan peryòd sa yo rele nan Rekonstriksyon an , jis apre Gè Sivil la, ak nan mitan lòt moun de eli Afriken Ameriken nan Sena Etazini an. Hiram Rhodes Revels ak Blanche Bruce , tou de eli nan Mississippi. Men, kontwòl nan eta sid yo pa demokrat yo konsèvatif (*rachè yo*), konpwomi an nan 1877 ak nan fen okipasyon militè a, vyolans la, entimidasyon a dekouraje moun nwa yo vote ak fwod yo elektoral make nan fen sa a ... peryòd. Kòmanse segregasyon an disparèt nenpòt reprezantasyon elektif Afriken-Ameriken yo. 

Nou dwe tann batay pou dwa sivil ak fen segregasyon nan eta sid yo pou wè Afriken Ameriken ankò nan politik nan fen ane 1960 yo. Se konsa, an 1968, Shirley Chisholm te premye Afriken-fanm Ameriken eli nan Kongrè a. An 1972, li te kouri pou nominasyon Demokratik la pou eleksyon prezidansyèl, men George McGovern te bat li. An 2009, Barack Obama te vin premye prezidan an Afriken-Ameriken nan peyi Etazini a, apre senkyèm Afriken-Ameriken an eli nan Sena a
 

ObamaSouthCarolina.jpg|Barack Obama, premye prezidan Afriken-Ameriken (2009-2017). 
Michelle Obama waving.jpg|Michelle Obama, premye Premyè Dam Afriken (2009-2017). 
John Willis Menard.jpg|John Willis Menard, premye Afriken-Ameriken eli nan Kongrè a nan 1868. 
Hiram Rhodes Revels - Brady-Handy-(restored).png|Hiram Rhodes Revels, premye Afriken-Ameriken an eli nan Sena a ak chita nan Kongrè a nan 1870. 
Robert C. Weaver official portrait.jpg|Robert C. Weaver, premye manm Afriken-Ameriken nan yon kabinè prezidansyèl yo. 
Thurgood-marshall-2.jpg|Thurgood Marshall, premye jij nwa nan Tribinal Siprèm lan (1967-1991). 
Shirley Chisholm.jpg|Shirley Chisholm, premyè fanm afriken-ameriken ki te eli nan Kongrè a an 1968 e premye fanm ak premye moun nwa ki te kouri pou yon pwemye minis demokratik an prezidans nan lane 1972. 
Patricia R. Harris.jpg|Patricia Roberts Harris, premye manm Afriken-Ameriken nan yon kabinè prezidansyèl ak nonmen anbasadè. 
Jesse Jackson, half-length portrait of Jackson seated at a table, July 1, 1983.jpg|Jesse Jackson, premye Afriken-Ameriken kapab genyen yon pwezidansyèl prensipal yon gwo fèt nan lane 1988. 
John Conyers 113th Congress.jpg|John Conyers, aktyèl pi ansyen Depite. 
Sen._Carol_Moseley_Braun.jpg|Carol Moseley-Braun, premyè fanm afriken-ameriken eli nan Sena an 1992 
David Dinkins.jpg|David Dinkins, premye majistra nwa nan Nouyòk (1990-1993). 
Hwheadshot.jpg|Harold Washington, premye majistra nwa nan Chikago (1980-1993). 


## Demografi
### Evolisyon popilasyon an

Resansman popilasyon an pa obligatwa nan Etazini. Se referans a nan " ras " ki baze, depi 1960, sou prensip la nan idantifikasyon pwòp tèt ou  Anplis, "ras la" pa endike sou nenpòt ki dokiman idantite (lisans pou kondwi, kat sekirite sosyal oswa paspò). Li posib tou pou chwazi plizyè " ras " reprezante reprezantasyon li yo depi resansman 2000. 

Moun ki gen zansèt yo te pote kòm esklav soti nan Lafrik nan Karayib la oswa nan Amerik Latin nan, men ki te vin Etazini yo kòm moun ki lib, klasifye tèt yo kòm Afriken-Ameriken oswa nan yon lòt kategori, ki moun ki ka Amerik Latin nan, Ameriken ayisyen oswa Karayib-Ameriken an. 

Daprè estimasyon ofisyèl 2005, apeprè  Afriken-Ameriken ap viv nan Etazini yo, oswa 12.9% nan popilasyon total la. 54.8% abite nan Etazini Sid yo, 17.6% nan Nòdès la, 18.7% nan Midwès la ak sèlman 8.9% nan eta Lwès yo. 88% ap viv nan zòn iben yo. Avèk plis pase twa milyon rezidan nwa, Nouyòk gen pi gwo popilasyon iben nwa nan Etazini. Pami vil ki gen plis pase 100,000 moun, Gary nan Indiana gen pousantaj ki pi wo nan moun ki rete nwa (84%), ki te swiv atansyon pa Detroit nan Michigàn (82%). Nouvèl Olean nan Lwiziana (67%), Baltimore nan Merilann (64%), Atlanta nan Djòdji (61%) ak Wachintòn (60%) se sant enpòtan tou nan popilasyon nwa. 

### Lang
Daprè sondaj *kominote ozetazini* an 2016, 91.1% nan popilasyon an afriken-ameriken sou senk (5) eta pale angle a nan kay la, 2.1% te di pale panyòl la, 1.9% kreyòl ayisyen la, 0.9% franse, 0.4% amawik , 0.3% Somali, 0.3% yon lang Akan, 0.3% Yoruba ak 2.7% yon lòt lang  .

### Relijyon

Daprè Pew Research Center a, Afriken-Ameriken yo gen plis relijye pase popilasyon jeneral la, byenke sa gen tandans diminye, aprè tandans jeneral la nan Etazini yo. Se konsa, pataje nan yo pou yo kwè nan Bondye ogmante de 97% nan 2007 a 93% nan 2014, kont 91% nan 2007 ak 88% nan 2014 pou tout popilasyon an ). Pwopòsyon nan moun ki repond ki konsidere relijyon yo dwe "trè enpòtan" nan lavi yo, byenke pi fò pase mwayèn (75%  kont 53% nan 2014  ), tou gen tandans fè diminye (79%). % pou Ameriken Afriken yo  ak 56% pou popilasyon jeneral la ). Finalman, pandan ke yo te pwopòsyonèl plis chans ale nan sèvis relijye ak priye chak jou omwen yon fwa yon semèn (47% ak 75% respektivman  kont 36%  ak 55% pou tout popilasyon an).). Anplis de sa, 75% nan yo di ke yo priye chak jou , pratik sa yo tou yo gen tandans diminye depi 53% te di ke yo te ale nan sèvis relijye omwen yon fwa yon semèn nan 2007 ak 76% te di ke yo lapriyè omwen yon fwa nan yon jounen.  .

### Metisaj ak popilasyon ewopeyèn yo ak amerendyèn yo
Tès jenetik yo montre ke popilasyon Afriken-Ameriken an ka atribiye an mwayèn eritaj zansèt li a 22% Ewopeyen yo, 3% nan Amerendyen yo ak 75% Afriken ki gen orijin Afrik Sib-Sahara.

### Inegalite sosyal
Nan kòmansman 21yèm syèk la, nwa ak Ameriken natif natal yo toujou okipe anba nechèl sosyal la. Genyen toujou anpil geto, kote 50% timoun grandi san yon papa.  Souvan Ameriken Afriken rete konpwann, meprize oswa izole. Diskriminasyon jidisyè se anpil (13% nan popilasyon an ak 44% nan popilasyon an nan prizon) ak trèpe maryaj melanje.

## Kilti
Tèm "Afriken-Ameriken an" yo itilize pou refere a kilti nwa Ameriken an.  Kilti sa a pa limite a mizik oswa espò nan nouvèl la, li gen ladan tou atis vizyèl, ekriven, syantis, politisyen, elatriye., Jan anpil pèsonalite moun rich, konplèks epi pafwa etone ke sòti sou sòl Ameriken nan kòmansman an nan diznevyèm a   syèk . 

### Atis
* Ira Aldridge (1807-1867) 
* William H. Johnson 
* Paul Robeson (1898-1976) 
* Romare Bearden, pent 
* Horace Pippin, pent 
* Henry Ossawa Tanner, pent (1859-1937) 
* Jacob Lawrence, pent 
* Jean-Michel Basquiat, pent (1960-1988) 
* Kehinde Wiley, pent 
* Kara Walker, atis vizyèl 
* Faz 2, atis grafiti 
* Fab Five Freddy, atis grafiti 
* Gordon Parks, fotograf ak pwodiktè

### Mizik
Afro-Ameriken mizik se an reyalite yon kwa ant yon seri kilti, melanje Afriken, Ewopeyen an ak enfliyans Ameriken. Jazz se yon mizik afro-ameriken, menm jan ak lòt mizik nan Amerik Latin nan, miyò sa yo ki nan Kiba ak Brezil, kote pitit pitit yo nan esklav Afriken depòte envante folklò orijinal, etap dans ak melodi popilè. 

Fichye:Elizabeth Greenfield 1853.jpg|Elizabeth Greenfield, *The Black Swann*, premyè chantèz klasik afriken-ameriken. 
Fichye:Frank Johnson.jpg|Francis Johnson, premye konpozitè afriken-ameriken yo dwe pibliye an 1817. 
Fichye:Todd Duncan (1947).jpg|Todd Duncan, premye Afriken-Ameriken yo chante pou yon gwo opera ameriken an 1945
Fichye:Billie Holiday 0001 original.jpg|Billie Holiday, konsidere kòm youn nan chantè djaz ki pi enfliyan. 
Fichye:Louis Armstrong restored (color version).jpg|Louis Armstrong, konsidere kòm youn nan mizisyen djaz ki pi enfliyan 
Fichye:Aretha Franklin.png|Aretha Franklin, premyè fanm pou rantre nan sal Rock and Roll Hall of Fame an 1987. 
Fichye:CountBasieStageDoorCanteen1.jpg|Count Basie, premye Afriken-Ameriken an pou genyen yon Grammy Award an 1958. 
Fichye:Ella Fitzgerald 1962.JPG|Ella Fitzgerald, premyè fanm Afriken Ameriken ki genyen yon Grammy Award nan 1958, rele The First Lady of Song (Première dame de la chanson) franse : "Premye dam nan chan an") 
Fichye:Nina Simone -1969.jpg|Nina Simone, High Priestess of Soul}}  franse) "Gran prèt nan nanm") epi li se yon manm nan mouvman dwa sivil yo. 
Fichye:Donna Summer 1977.JPG|Donna Summer konsidere kòm Larèn nan disko  
Fichye:Michael Jackson1 1988.jpg|Michael Jackson, pi gwo vandè dosye nan mond lan ak apeprè 1 milya dola dosye vann (karyè solo + Senkon Jackson), pi byen ki vann albòm nan mond lan ak "suspense" sou 100 milyon kopi, premye atis Afriken-Ameriken yo ale sou kanal la MTV, premye atis afriken-ameriken nan istwa mizik la, te eli "Millennium Artist" nan lane 2000. 
Fichye:Flickr Whitney Houston performing on GMA 2009 4.jpg|Whitney Houston, atis fi ki pi bay la nan Pri Mizik Ameriken. 
Fichye:Dj Grandmaster Flash-01-mika.jpg|Grandmaster Flash, konsidere kòm youn nan pyonye yo nan hip-hop. 
Fichye:Beyonce - The Formation World Tour, at Wembley Stadium in London, England.jpg|Beyonce, nwa pèsonalite chante ki pi byen peye nan istwa. 
Fichye:Otis Redding (2).png|Otis Redding, youn nan vwa ki pi bèl nan istwa. 
Fichye:Jimi Hendrix 1967.png|Jimi Hendrix an 1967, konsidere kòm youn nan pi gwo gitaris yo. 
Fichye:Sarah Vaughan 1955.jpg|Sarah Vaughan an 1955. 
Fichye:JamesBrownNY87.jpg|James Brown an 1987. 
Fichye:Etta James 2006.jpg|Etta James an 2006. 
Fichye:Sam Cooke 2.jpg|Sam Cooke nan mwa avril 1963. Li te jwenn mouri sou 11 desanm 1964 nan yon motèl Kalifòni ak yon bal revòlvè, se li ki viktim nan yon konplo paske nan pozisyon li pou Afriken-Ameriken Dwa Sivil Mouvman. 
Fichye:Al Green 1973.jpg|Al Green an 1973. 


### Literati ak syans
Phillis Wheatley]] se konsidere kòm premye powèt afriken-ameriken an nan Etazini yo. An 1770, li te ekri yon powèm powetik pou Kalvinis George Whitefield, ki te vin yon gwo odyans nan Boston, kote li te rete. 

Ekriven ak syantifik yo : 

* Toni Morrison, pri Nobèl 
* Maya Angelou 
* Alice Walker 
* Safi, otè nan istwa a ki enspire *anpil*, yon fim Oscar-genyen. 
* Benjamen Banneker, matematisyen ak envantè libere nwa, otè nan trete. 
* Anna J. Cooper, ekriven, pwofesè, edikatè ak youn nan entelektyèl afriken-ameriken ki pi enpòtan yo.  Katriyèm fanm afriken-ameriken pou jwenn yon doktora. 
* Richard Wright, otè *Black Boy* (1944) : yon jenn ti gason nwa ki vle vin yon ekriven nan ane 1930 yo, istwa li. 
* Alex Haley otè *Roots* pi popilè yo. 
* Zora Neale Hurston 
* John Howard Griffin otè a *Nan po a nan yon Nwa* (*Black Like Me*). Griffin (blanch) eksplike lavi yon moun nwa nan Etazini yo. 
* Langston Hughes, otè ak powèt, figi nan Renesans la Harlem . 
* Ernest J. Gaines, otè nan woman ki dekri lavi a Afriken-Ameriken nan ane 1940 yo, li te ekri nan mitan lòt moun *Dites-leur que je suis un homme* (*A lesson before Dying*). 
* Pandan New Deal la, gouvènman federal la ap chèche rekonstwi memwa kolektif esklav nwa anba WPA (*Writers’ Project Administration*). 

#### Teyat

* Audra McDonald

### Sinema

Studio publicity Hattie McDaniel.jpg|Hattie McDaniel, premye moun Afriken-Ameriken ki te genyen yon Oscar (Pi bon komedyen nan yon wòl sipò ) nan lane 1940 pou wòl li nan *[[Autant en emporte le vent (film)|Gone ak van an]]*  . 
Poitier cropped.jpg|Sidney Poitier, premye Afriken-Ameriken an pou genyen Oscar ( meyè aktè ) nan 1963 ak yon Golden Globes (meyè aktè nan yon fim dramatik ) nan lane 1964 pou wòl li nan *[[Le Lys des champs]]* . 
James Earl Jones (8516667383).jpg|James Earl Jones, li jwe nan *[[Star Wars]]* ak *[[Conan le Barbare]]*, an 1971 li resevwa Globe lò nan Revelasyon an Gason pou Ane a pou *[[L'Insurgé (fim)|L'Insurgé]]* . 
Louis Gossett Jr LF.JPG|Louis Gossett Jr , Oscar pou meyè Aktè Sipò pou an 1982 ak Golden Globe pou meyè aktè nan yon wòl Sipò nan 1983 pou wòl li nan *[[Officier et Gentleman|Ofisye ak mesye]]*. 
Whoopi Goldberg Cannes 1992.jpg|Whoopi Goldberg, premyè Afriken-Ameriken ki te genyen yon Golden Globes pou fim (Pi bon komedyen nan yon dram ), pou wòl li nan *[[La Couleur pourpre (fim)|La Couleur pourpre]]* an 1985 ak Oscar pou meyè komedyen nan yon wòl ki sipòte nan 1990 ak Golden Globe la. pi bon aktris sipòte an 1991 pou wòl li nan *[[Ghost (fim, 1990)|Ghost]]*. 
Denzel Washington cropped 02.jpg|Denzel Washington, Oscar pou meyè aktè Sipò pou an 1989 ak Golden Globe pou meyè aktè Sipò pou an 1990 pou wòl li nan *[[Glory (fim, 1989)|Glory]]* , Golden Globe pou meyè aktè nan yon fim Dram nan 2000 pou wòl li nan *[[Hurricane Carter (film)|Siklòn Carter]]* ak Oscar. Pi bon aktè an 2002 pou wòl li nan *[[Training Day]]*. 
Morgan Freeman, 2006 (cropped).jpg|Morgan Freeman, Golden Globe pou pi bon aktè nan yon fim mizik oswa komedyen an 1990 pou wòl li nan *[[Miss Daisy et son chauffeur]]* ak Oscar pou meyè aktè Sipò pou an 2004 pou wòl li nan *[[Million Dollar Baby]]*. 
Angela Bassett by Gage Skidmoe.jpg|Angela Bassett, Golden Globe pou pi bon aktris nan yon fim mizik oswa komedyen an 1994 pou wòl li nan *[[Tina (film)|Tina]]*. 
Actor Cuba Gooding Jr. by Kozaryn (cropped).jpg|Kiba Gooding Jr, Oscar pou meyè aktè Sipò nan 1996 pou wòl li nan *[[Jerry Maguire]]*. 
HalleBerryHSFeb07.jpg|Halle Berry, Oscar pou pi bon aktris, pou wòl li nan *[[À l'ombre de la haine|nan lonbraj yo nan rayi]]* an 2002. 
Jamie Foxx Django avp.jpg|Jamie Foxx, Oscar pou meyè aktè ak Golden Globe pou meyè aktè nan yon fim mizik oswa komedyen an 2005 pou wòl li nan *[[Ray (fim)|Ray]]*. 
Jennifer Hudson 2011 AA.jpg|Jennifer Hudson, Oscar pou meyè komedyen nan yon wòl ki bay sipò an 2006 ak Golden Globe pou meyè komedyen sipò an 2007 pou wòl li nan *[[Dreamgirls]]* . 
Forest Whitaker 2014.jpg|Forest Whitaker, Oscar pou meyè aktè nan 2006 ak Golden Globe pou meyè aktè nan yon dram nan 2007 pou wòl li nan *[[Le Dernier Roi d'Écosse|The Last King of Scotland]]* . 
Eddie Murphy by David Shankbone.jpg|Eddie Murphy, Golden Globe pou meyè aktè Sipò pou an 2007 pou wòl li nan *[[Dreamgirls]]*. 
Mo'Nique attending the 82nd Academy Awards 2010.jpg|Mo'Nique , Oscar pou pi bon komedyen nan yon wòl ki bay sipò an 2009 ak Golden Globe pou meyè komedyen nan yon wòl ki bay sipò an 2010 pou wòl li nan *[[Precious (fim)|Precious]]*. 
Octavia Spencer 2016.jpg|Octavia Spencer, Oscar pou meyè komedyen nan yon wòl ki bay sipò nan 2011 ak Golden Globe pou meyè komedyen sipò an 2012 pou wòl li nan *[[La Couleur des sentiments|koulè a nan santiman]]*. 
Viola Davis (cropped).jpg|Viola Davis, Oscar pou meyè komedyen nan yon wòl ki bay sipò nan 2016 ak Golden Globe pou meyè komedyen nan yon wòl ki bay sipò nan 2017 pou wòl li nan *[[Fences|kloti]]* . 
Mahershala Ali (29953410761).jpg|Mahershala Ali, Oscar pou meyè aktè sipò pou 2016 pou wòl li nan *[[Moonlight (film, 2016)|Moonlight]]*. 
Will Smith by Gage Skidmore 2.jpg|Will Smith, aktè a sèlman yo te tire nan douz fim klase premye nan biwo nan bwat Ameriken depi fen semèn premye yo nan emisyon  . 
 Plizyè seremoni espesyalman rekonpanse reyalizasyon fim Afriken Ameriken ( NAACP Image Awards depi 1967, Black Reel Awards depi 2000...) 

#### Fim
Anpil fim sinema rakonte istwa a nan lavi afriken-ameriken, ki gen ladan kèk nan pi anblematik   : 

* *Yon kwen nan syèl la* (1943) (*Cabin nan syèl la*) pa Vincente Minnelli ak Busby Berkeley ak yon jete konplètman Afriken-Ameriken, ki gen ladan yon jenn Lena Horne. 
* *Carmen Jones* Otto Preminger (1954), adapte de opera Georges Bizet, ak nominasyon Oscar Dorothy Dandridge. Fim nan te chwazi an 1992 kòm yon pati nan Rejis la fim Nasyonal la. 
* *Silence and Shadows* (1962) (*To Kill A Mockingbird*), adaptasyon roman pi popilè Harper Lee .  Fim sa a te genyen twa Oscars e li te dekri tankou "kiltirèl enpòtan" pa Bibliyotèk la nan Kongrè a an 1995, kote se kopi prensipal la kounye a konsève. 
* *Devine qui vient diner ce soir* (1967) pa Stanley Kramer 
* *Sweet Sweetback's Baadasssss Song* (1971) pa Melvin Van Peebles , premye fim inisyan nan blaxploitation la genus 
* *Koulè wouj violèt la* (1985) pa Steven Spielberg. 
* *[[Mississippi Burning]]* (1988) pa Alan Parker, nominasyon sèt fwa nan Oscars yo, ki gen ladan Pi bon Film ak gayan Prim BAFTA. 
* *Fè kè nou kontan* (1989) pa Edward Zwick, di volontè ki soti nan 54yèm Rejiman  nan Masachosèt pandan Lagè Sivil, se yon rejiman konpoze antyèman nan nwa Ameriken mobilize. 
* *[[Do the Right Thing]]* (1989) pa Spike Lee 
* *Miss Daisy ak chofè li* (1989) Bruce Beresford  
* *[[Malcolm X (fim)|Malcolm X]]* (1992) pa Spike Lee 
* *Posse* (1993) pa Mario Van Peebles 
* *Corrina, Corrina* (1994) pa Jessie Nelson 
* *Move Boys* (1995) pa Michael Bay 
* *Dwa pou yo touye?* (1996) (*A Time To Kill*) pa Joel Schumacher 
* Rob Reiner a *Ghosts of the Past* (1996) ( *Fantom nan Mississippi* ), ki di vrè istwa avoka Bobby DeLaughter, ki te deside kondane yon rasis KKK manm asasina aktivis Medgar Evers. 
* *Amistad* (1997) pa Steven Spielberg. 
* *Soul Food* (1997) pa George Tillman, Jr. 
* Ali (2001) pa Michael Mann , fim nan di karyè a tout antye nan boxer Mohamed Ali ki se entèprete pa Will Smith nan fim nan. 
* *Move Boys 2* (2003) pa Michael Bay 
* *Madéa, Jistis nan grann* (2005) (*Jounal nan yon Mad Black Mad*) komedyen pa Tyler Perry 
* *Ekri pou egziste* (2007) (*ekriven libète*) 
* *Precious* (2009) pa Lee Daniels 
* *Koulè santiman yo* (*èd la*) (2011) pa Tate Taylor, istwa a nan menke Afro-Ameriken plizyè nan ane 1960 yo nan Mississippi, ki moun ki pral azade ekri yon liv ki kesyon estati sosyal yo. 
* Quian Tarantino a *Django Unchained* (2012), ki rakonte istwa yon esklav libere nan plantasyon nan sid Etazini. 
* *Douz ane yon esklav* Steve McQueen a (2013) trase istwa a nan yon gratis Afro-Ameriken ki te vin tounen yon esklav pou 12 ane nan yon pèlen. 
* *NWA: Dwat Outta Compton* (2015) pa F. Gary Gray, fim nan pentire karyè nan gwoup la rap kontwovèsyal, NWA. 
* *Loving* (2016) pa Jeff Nichols, fim rakonte vrè istwa a nan *Loving v.*  *Vijini* Tribinal Siprèm Etazini an Nonm blan, Richard Loving, ak fanm nwa, marye nan Washington, yo te refize pwopriyete, rekonesans maryaj, ak dwa sivil lè yo tounen nan Virginia, paske nan yon lwa fin vye granmoun sou miscegenation. 

Oscar Micheaux.jpg|Oscar Micheaux, pi gwo figi nan ** nan peryòd entè-lagè. 
John Singleton 2013.jpg|John Singleton, nominasyon pou Pi bon Direktè Oscar nan 1992 pou *[[Boyz N the Hood|Boyz N Hood la]]*. 
DuVernaySanFranFilmFest.jpg|Ava DuVernay, nominasyon pou Golden glob pou meyè direktè 2015 pou *[[Selma (film)|Selma]]* . 
Nate Parker 2014.jpg|Nate Parker, Grand Prix pou Dram nan Festival la Sundance 2016 pou *[[The Birth of a Nation (film, 2016)|nesans la nan yon nasyon]]*. 
Barry Jenkins (cropped).jpg|Barry Jenkins, nominasyon pou glob Golden yo pou pi bon direktè 2017 pou *[[Moonlight (fim, 2016)|Moonlight]]*. 
Ryan Coogler Deauville 2013 (cropped).jpg|Ryan Coogler, direktè nan sukse *[[Black Panther (fim)|Black Panther]]* pi bon fim nan piki soti nan yon komik nan 2018 Saturn prim lan. 
Spike Lee at the 2009 Tribeca Film Festival.jpg|Spike Lee, Grand Prix nan Cannes Film Festival la an 2018 pou *[[BlacKkKlansman : J'ai infiltré le Ku Klux Klan|BlacKkKlansman: Mwen enfiltre Ku Klux Klan la]]*. 
Jordan Peele Peabody 2014 (cropped).jpg|Jordan Peele, premye Afriken-Ameriken an pou li resevwa Oscar pou meyè Original Orijinal nan 2018 pou *[[Get Out (fim)|Get Out]]*. 


#### Bibliyografi ak dokimantè
Otè franse ak direktè dokimantè Régis Dubois konsantre sou Ameriken nwa ak sinema. Gade tou *American Cinema Nwa*, ki te dirije pa Mark Reid, Francis Bordat, Raphael Bassan, Janine Euvrard, *CinemAction* # 46 Editions Charles Corlet, 1988,  de liv yo pa Anne Cremieux, *The American American cinéma ak rèv la Hollywood*, Editions L'Harmattan, 2004 ak *Minorite nan sinema ameriken*, nan *CinémAction* n ° 143 Editions Charles Corlet, 2012 ak antre *Cinema Afrik-ameriken* nan *Encyclopædia Universalis* ki ofri yon panorama nan sinema sa a. ant 1913 ak 2018. 

* Travay pa Régis Dubois : 
** *Imaj Nwa a nan sinema blan Ameriken (1980-1995)* - L'Harmattan, 1997. 
** *Diksyonè nan sinema Afriken-Ameriken (aktè, direktè, teknisyen)* - Séguier, 2001. 
** *Nwa sinema Ameriken ant entegrasyon ak pwotestasyon* - Le Cerf / Corlet 2005. 
** *Ameriken Nwa Cinema la nan ane yo Obama (2009-2016)* - Lettmotif, 2017. 
* ak dokimantè la : 
** *Nan lonbraj la nan Hollywood : sinema endepandan nwa (1910-1950)* - Cinéfilms13, 40 minit, 2014

### Televizyon
Black Entertainment Television, se yon chèn televizyon ki te fonde an 1980 sitou pou Afriken yo. 

#### Seri televizyon

Good Times the Evans family 1974.JPG|Seri a *Fanmi Ewans la* , 1974-1979, ak Esther Rolle ak John Amos. 
The Jeffersons Sanford Hemsley Evans 1974.jpg|*[[The Jeffersons|Seri Jeffersons]]* , 1975-1982. 
Nancyreagandiffrentstrokes.jpg|Seri a fim nan *[[Arnold et Willy]]* an 1983, akeyi Premye Lady Nancy Reagan . 

Cicely Tyson 1973.jpg|Cicely Tyson , premye moun ki nwa yo pran yon wòl dirijan nan yon seri televizyon, *[[East Side/West Side|East Side / West Side]]* (1963-1964)  . 
Bill Cosby I Spy 1966.jpg|Bill Cosby , premye Afriken-Ameriken pou genyen yon prim Emmy nan 1966 pou wòl li nan *[[Les Espions (série télévisée)|a espyon]]* , lè sa a ankò nan 1967 ak nan 1968. Golden Globe pou meyè aktè nan yon seri televizyon mizik oswa komedyen nan 1988 pou wòl li nan *[[Cosby Show|Cosby Montre]]* . 
Gail Fisher Mark Stewart Mannix 1970.JPG|Gail Fisher , premye Afriken Ameriken an pou li te genyen yon prim Emmy an 1970 ak yon Golden Globe an 1971 pou wòl li nan *[[Mannix]]* . 
Redd Foxx 1977.JPG|Redd Foxx , Golden Globe pou meyè aktè nan yon seri televizyon mizikal oswa komedyen an 1973 pou wòl li nan *[[Sanford and Son|Sanford ak Pitit]]* . 
Debbie Allen 1983.jpg|Debbie Allen , Golden Globe pou pi bon aktris nan yon seri televizyon mizik oswa komik an 1983 pou wòl li nan *[[Fame (série télévisée)|rnome]]* . 
Robert_Guillaume_(1980).jpg|Robert Guillaume , Prim Emmy Primetime pou meyè aktè nan yon seri televizyon komedyen an 1985 pou wòl li nan * &nbsp; [[:en:Benson (TV series)|<span title="Équivalent de l’article « Benson (série télévisée) » dans une autre langue" class="indicateur-langue">(Nan)</span>]]* 
. 
James Earl Jones 2013.jpg|James Earl Jones , Primetime Emmy pou pi bon aktè nan yon seri televizyon dram an 1991 pou wòl li nan *[[Gabriel Bird]]* . 
ReginaTaylorJan10 (cropped).jpg|Regina Taylor , Golden Globe pou pi bon aktris nan yon seri dram televizyon an 1993 pou wòl li nan *[[I'll Fly Away|Mwen pral Vole]]* . 
Andre Braugher 2011 (cropped).jpg|Andre Braugher , Primetime Emmy pou pi bon aktè nan yon seri televizyon dramatik nan lane 1998 pou wòl li nan *[[Homicide (série télévisée)|omisid]]* . 
Don Cheadle UNEP 2011 (cropped).jpg |Don Cheadle , Golden Globe pou meyè aktè nan yon seri televizyon mizikal oswa komedyen nan 2013 pou wòl li nan *[[House of Lies|kay la nan manti]]* . 
-Hidden Figures- Film Celebration (NHQ201612100020) (cropped).jpg|Taraji P. Henson , pi bon komedyen Golden Globe nan yon seri televizyon dramatik nan 2014 pou wòl li nan *[[Scandal (série télévisée)|eskandal]]* . 
Viola Davis by Gage Skidmore.jpg|Viola Davis, Prim Emmy Primetime pou meyè komedyen nan yon seri televizyon dramatik nan 2015 pou wòl li nan *[[Murder (seri)|Murder]]*. 
Tracee_Ellis_Ross_2014_NAACP_Image_Awards_(cropped).jpg|Tracee Ellis Ross, Golden Globe pou pi bon aktris nan yon seri televizyon mizik oswa komedyen nan 2017 pou wòl li nan *[[Black-ish|nwa-ich]]* . 
Donald Glover TIFF 2015.jpg|Donald Glover , Golden Globe pou meyè aktè nan yon seri televizyon Mizikal oswa Comedy ak Primetime Emmy pou pi bon aktè nan yon seri televizyon komedyen an 2017 pou wòl li nan *[[Atlanta (série télévisée)|Atlanta]]* . 
Sterling K. Brown Paleyfest.jpg|Sterling K. Brown , Prim Emmy Primetime pou meyè aktè nan yon seri televizyon Dram nan 2017 pou wòl li nan *[[This Is Us]]*. 
Fichye:GaryColemanE3May05.jpg|Gary Coleman, aktè prensipal la nan seri Arnold et Willy . 


#### Fim televizyon

Alfre Woodard 2012.jpg|Alfre Woodard , Golden Globe pou pi bon aktris nan yon fim mini-seri oswa televizyon an 1998 pou wòl li nan *[[La Couleur du sang]]* ak an 2001 pou wòl li nan *Holiday Heart*


#### Pwogram

Della Reese 1977.JPG|Della Reese , premye fanm nwa ki te òganize yon diskou nan 1969  . 
Bob Hope Flip Wilson 1969.JPG|Flip Wilson premye Afriken-Ameriken pou li genyen yon Golden Globe an 1971 pou prezantasyon li nan * &nbsp; [[:en:The Flip Wilson Show|<span title="Équivalent de l’article « The Flip Wilson Show » dans une autre langue" class="indicateur-langue">(Nan)</span>]]* 
. 
Oprah Winfrey at 2011 TCA.jpg|Oprah Winfrey, prezantatris nan montre nan disk pi gade nan istwa amerikèn (*[[The Oprah Winfrey Show]]*, 1986-2011)  . 


### Espò

Jesse Owens 1936.jpg|Jesse Owens an 1936. 
Muhammad Ali NYWTS.jpg|Mohamed Ali an 1967 
Simone Biles Rio 2016d.jpg|Simone Biles nan Rio de Janeiro an 2016. 
Serena Williams and Venus Williams.jpg|Serena Williams ak Venus Williams an 2009. 
Magic Lipofsky.jpg|Magic Johnson an 1987 
Mike Tyson 2019 by Glenn Francis.jpg|Mike Tyson an 2019. 
Michael_Jordan_in_2014.jpg|Michael Jordan an 2015 
 Espòtif pi popilè :
* Jackie Robinson (bezbòl)
* Tommie Smith (atletis)
* John Carlos (atletis)
* Bob Beamon (atletis)
* Jackie Joyner-Kersee (atletis)
* Florence Griffith-Joyner (atletis)
* Carl Lewis (atletis)
* Hank Aaron (bezbòl)
* Brandon Lloyd (foutbòl ameriken)
* Anthony Davis (baskètbòl)
* Joe Greene (foutbòl ameriken) 
* Walter Payton (foutbòl ameriken)
* Emmitt Smith (foutbòl ameriken)
* Jerry Rice (foutbòl ameriken)
* Wilt Chamberlain (baskètbòl)
* Bill Russell (baskètbòl)
* Oscar Robertson (baskètbòl)
* Kareem Abdul-Jabbar (baskètbòl)
* Patrick Ewing (baskètbòl)
* Jesse Owens (atletis)
* Satchel Paige (baskètbòl)
* Barry Bonds (baskètbòl)
* Reggie Jackson (baskètbòl)
* Ken Griffey Jr. (baskètbòl)
* Kobe Bryant (baskètbòl)
* Shaquille O'Neal (baskètbòl)
* Penny Hardaway (baskètbòl)
* Stephen Curry (baskètbòl)
* LeBron James (baskètbòl)
* Michael Jordan (baskètbòl)
* Magic Johnson (baskètbòl)
* Dennis Rodman (baskètbòl)
* Scottie Pippen (baskètbòl)
* Muggsy Bogues (baskètbòl)
* Allen Iverson (baskètbòl)
* Karl Malone (baskètbòl)
* Derrick Rose (baskètbòl)
* Kevin Durant (baskètbòl)
* Cullen Jones (natasyon)
* Lia Neal (natasyon)
* Simone Manuel (natasyon)
* Venus Williams (tenis)
* Serena Williams (tenis)
* Tiger Woods (gòlf)
* Joe Louis (boks)
* Sugar Ray Robinson (boks)
* Mike Tyson (boks)
* Mohamed Ali (boks)
* Floyd Mayweather, Jr. (boks)
* Takudzwa Ngwenya (ridbi)
* O. J. Simpson (foutbòl ameriken)
* Simone Biles (jimnastik)

### Entèlektyèl militan nan 21yèm syèk

* Cornel West, aktivis, kòmantatè, ak pwofesè nan Inivèsite Princeton 
* Al Sharpton

## Gade tou

## Bibliyografi
* 
*  
* 
*  
* 
*  
*  
* 

## Referans

## Lyen deyò