open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Antonine Maillet

Antonine Maillet te fèt 10 me 1929 nan Bouctouche, New Brunswick epi li te mouri 17 fevriye 2025. Li gen senk sè ak twa frè  e li se youn nan pi piti timoun nan fanmi an  . Paran li yo te pwofesè, men papa l te abandone travay li pou l vin manadjè magazen jeneral Irving nan vil la, yon peryòd ki te raple nan monològ *Nouël* de *La Sagouine* . Manman li se yon Cormier, epi se yon Madam Cormier ki se naratris  premye woman li a, *Pointe-aux-Coques* .  Li fè konnen non Maillet se yon deformation Martel e se poutèt sa li monte jouk nan zansèt li a Charles Martel, papa Pépin le Bref ak granpapa Charlemagne . Premye zansèt li nan Akadya se Jacques Maillet, sèl moun ki soti nan Pari  .

Li te ale nan lekòl Bouctouche soti 1935 rive 1944  . Trè jèn, li te dekouvri nan vilaj li a tout kalite moun " bon moun, ensidan an rich ak pwisan » ak « eseye, pòv ak souvan izole » ki ta vin yon tèm enpòtan nan  li yo.  Paran li, patriyòt, te anseye l akadyen ak kilti fransè .

An 1944, li te antre nan kolèj Notre-Dame d'Acadie nan Memramcook  . Li se editè jounal etidyan *Bleuettes* . Kolèj la te deplase nan Moncton an 1949 .  Se la ke li te jwenn lisans li nan Arts degre nan 1950  oswa 1952, dapre sous yo.

### Kout vokasyon relijye ak premye tèks
Apre bakaloreya li, li antre nan Congrégation Notre-Dame du Sacré-Coeur e li pran non Sè Marie-Grégoire . Li te premye pwofesè nan Richibouctou-Village, nan Kap-de-Richibouctou  . Apre sa, li te anseye literati nan kolèj Notre-Dame d'Acadie soti 1954 pou rive 1960  . Antretan, li te jwenn yon metriz nan atizay nan menm etablisman an nan 1959    .
Chrisnette Saint-Georges

**Chrisnette Saint-Georges** fèt 30 jiyè nan Fonds-Baptiste nan  yon  komin Akayè se yon jounalis ayisyen, sikològ . Li travay nan Hydro Meteorologique Unit (UHM)  epi li se yon prezantatè rapò meteyo an Ayiti  .

## Biyografi
Chrisnette Saint-Georges te fèt 30 jiyè nan Fonds-Baptiste, nan vil Akayè nan vil de ton ayisyen. Li se nevyèm pitit nan yon fanmi ki gen trèz timoun. Li fè etid primè li Fonds Baptiste epi li kontinye etid segondè  li nan Pòtoprens. Li marye, li gen yon sèl pitit. 

## Referans
Rita Mestokoshō

**Rita Mestokosho** se yon powèt, ekriven ak aktivis *innue* ki fèt 1966 nan Ekuanitshit, nan Quebec. Li patisipe nan kominote *innue* a kòm yon konseye nan Konsèy Innu nan Ekuanitshit. Li se youn nan premye otè Aborijèn ki te pibliye nan Quebec.

## Biyografi
Li te fèt an 1966 nan Ekuanitshit, Rita Mestokosho te viv yon anfans ki te make pa forè a ak lanmè a, ki te enspire li yon gwo sans libète  . Pitit fi yon chèf innu , li te etidye syans politik pandan yon ane nan Inivèsite Quebec nan Chicoutimi    .

Mestokosho te kòmanse ekri pwezi pandan adolesan li, lè li te kòmanse santi " nesesite pou eksprime epi  pataje pwezi Innu  . Premye powèt Aborijèn ki te pibliye nan Quebec, Rita Mestokosho te pibliye a kont dotè anvan li te pibliye premye rekèy li, *Eshi uuapataman Nukum*, an 1995  ' .   Kat ane pita, travay la te pibliye an fransè ak Swedish  .
MC Cabelinho

**Victor Hugo Oliveira do Nascimento**, rele **MC Cabelinho**, ki fèt 28 janvye 1996 nan Rio de Janeiro, se yon aktè ak chantè brezilyen.

## Filmografi
* Amor de Mãe (2019)
* Dates, Likes & Ladrilhos (2022)
* Vai na Fé (2023)

## Diskografi
*Minha Raiz (2018)
*Ainda (2019)
*Little Hair (2021)
*Little Love (2022)

## Referans

## Lyen deyò
* MC Cabelinho - IMDb
Dezyèm vag feminis la

Dezyèm vag feminis la se yon moman lit feminis ki te kòmanse nan fen ane 1960 yo e ki te gaye atravè mond Lwès la. Pandan ke premye vag la mete aksan sitou sou dwa pou vote ak dwa  moun yo menm, dezyèm vag la konsantre plis sou seksyalite, plas  nan fanm ak fanmi an men tou vyolans domestik oswa vyòl.

## Prezantasyon
Apre Premye Gè Mondyal la, mouvman feminis la te pèdi momantòm kòm yon peyi oksidantal apre yo te bay fanm dwa pou yo vote, ki te parèt, e ki toujou parèt, kòm demann ki pi enpòtan pou premye vag feminis la. Sepandan, viktwa sa a pa vle di sitiyasyon fanm yo chanje  sitiyasyon gason yo. Kidonk, patisipasyon nan enstitisyon dirijan yo toujou, an reyalite, entèdi1. Anplis de sa, nan yon Epok ki te pèdi plisye  milyon de gason, yo mete fanm tounen nan kay la pou asire  tout aktivite ki gen rapò ak kay sa te fet 

Peryòd apre lagè a make yon moman istorik . Istoryen  an rele Richard J. Evans, nan liv li a Feminists: Women's Emancipation Movements in Europe, America and Ostralasia 1840-1920, ekri ke "1920 make the end of the feminism the era of feminism" . Men, afimasyon sa a kalifye pa lòt moun, tankou Nancy F. Cott, ki wè peryòd 1920 rive 1960 kòm yon moman tranzisyon

## Referans
Marie-Catherine Desjardins, ke yo rekonèt kòm Villedieu

**Marie-Catherine Desjardins**, ke nou konnen kòm **Madame de Villedieu**, ki fèt alantou 1640 nan La Rochelle, oswa plis chans nan La Rochelle, jan yo montre nan dènye travay , e li te mouri nan manwa a Clinchemore nan Saint-Rémy-du-Val, THE20 oktòb 1683, se yon powèt franse, otè dramatik ak romansye .

## Biyografi
Marie-Catherine Desjardins se yon ti nobès teryen. Li se yon pitit fi nan yon koup, Rohan-Montbazon yo.  li pat gen anpil souvni de papa l,       Guillaume Desjardins, se vouvni vyolans. Paran li yo separe pandan li te tou piti, sa ki te fèl pran endepandans epi ki te ra nan epok la:li te rete nan Paris    de l’après-Fronde, Tallemant des Réaux  . Li te peye egzistans li lajan ke l pat genyen men li te lèd, li te manke entelijan, dapre sa l konfye, li te briyan; Li pwouve l nan pwezi  pwezi li yo , men tou ak potrè li yo. Yo renmen salon li yo, kote li vin gen pwoteksyon (Anne-Marie-Louise d'Orléans, Marie de Nemours, le duc de Saint-Aignan, Hugues de Lionne…).
Twazyèm vag feminis

**Twazyèm vag feminis** la se yon seri gwo revandikasyon politik ak pratik atistik, ke aktivis feminis yo te mete devan depi ane 1990 yo Ozetazini an premye epi answit nan rès mond Lwès la. Vag sa a make pa karaktè transnasyonal li.

## Prezantasyon
Tèm "twazyèm vag feminis la" make rupture li ak dezyèm vag la ak, pami lòt diferans, enpòtans yo bay divèsite anndan gwoup yo, an patikilye pa yon pi bon vizibilite okipe pa fanm konsidere kòm doublman majinalize oubyen stigmatize - fanm koulè, aborijèn. , madivin, jennès, transganr, andikape, oswa menm gra, pou non sèlman gwoup sa yo.

Divèsite reflete tou an tèm de taktik ak mòd ekspresyon. Kidonk, aktivis chak jou, atravè chwa konsomatè yo an patikilye, yo konsidere kòm yon fòm angajman ki valab menm jan ak lòt fòm plis kolektif, pa egzanp manifestasyon politik nan lari. Lè sa a, nouvo feminis sa yo envesti masivman nouvo domèn - espas medya an patikilye, atravè aksyon ki dirije kont piblisite sèksis - pami lòt gwoup Guerrilla Girls nan New York. Nouvo jaden sa yo envesti tou atravè pwodiksyon fanzin oswa blog sou entènèt la. Dezi sa a pou reprann espas - tradisyonèlman make pa gason - se patikilyèman elokan atravè aparisyon nan nouvo mouvman kiltirèl, Riot grrrl la, pou egzanp. Ki asosye ak sèn mizik Olympia, yon vil nan eta Washington, mouvman sa a, prete nan wòch ak punk, gaye nan ane 1990 yo nan tout Lwès la, san devlopman li yo te limite, bezwen ale nan chanèl tradisyonèl yo nan endistri mizik la. Ansanm ak Riot grrrl, festival ki rele Ladyfest te parèt toupatou nan Lwès la, tou nan objektif pou kreye yon espas otonòm kote fanm atis yo ka fè mizik oswa lòt fason, san yo pa bezwen fè konpwomi atistik oswa ideyolojik enpoze pa endistri a montre biznis. , epi san yo pa oblije soumèt ak machism ki asosye ak sèten gwoup rock ak punk, tankou Pink Floyd ak Don't Leave Me Now.

Nan nivo teyorik la, e sa a se youn nan gwo diferans ak de premye vag yo, nouvo vag feminis la pa t fòme yon mouvman omojèn ak aderan, doue ak yon liy ideolojik klè, kidonk difikilte, menm enposib pou fè yon byen defini ak fiks pòtrè li nan tan. Gen kèk vwa menm demanti egzistans yon sa yo rele nouvo vag, epi pale olye de "dezyèm vag, Episode 2 a.

## Orijin epistemolojik
An 1920, Ameriken Elizabeth Sarah te popilè atravè liv li a, Reevaluations of "First Wave", metafò vag la pou dekri faz siksesif feminis modèn yo.

Se konsa batay medam yo pou vòt fanm yo - yo rele tou mouvman sifrajèt - ki te aktif nan fen 19yèm syèk la ak nan premye mwatye 20yèm syèk la, ta vin premye vag feminis la. Objektif laj li se te refòme enstitisyon yo, pou gason ak fanm ta vin egal nan je lalwa.

## Referans
Dwa fanm pou vote

**Dwa fanm  pou vote** se yon pwodwi yon istwa long ki fè pati istwa kontanporen. Atravè mond lan, vòt fanm yo te vin gaye toupatou depi nan kòmansman 20yèm syèk la. Dwa kalifikasyon devlope an paralèl.

## Depi 1893
Dwa vòt yo te akòde piti piti bay fanm nan majorite peyi yo depi nan kòmansman 20yèm syèk la (lis ki pa konplè apre 1940).

## Eta prekisè
1893: Nouvèl Zeland adopte vòt inivèsèl, ki pèmèt fanm (ki gen ladan fanm Maori) vote nan eleksyon palmantè ane sa a. Sepandan, fanm Nouvèl Zeland yo te oblije rete tann jiska 1919 pou yo jwenn dwa pou yo kanpe kòm kandida.

1901: Ostrali, apre inifikasyon ak endepandans li, pwolonje dwa pou vote ak elijiblite fanm yo, te deja jwenn nan Sid Ostrali, nan tout teritwa li yo (egzese pou premye fwa pou eleksyon federal yo nan 1902), eksepte nan Tasmania (1903). Sepandan, dwa sa a aplike sèlman pou fanm blan. Fanm aborijèn yo, an patikilye, yo eskli menm jan ak gason aborijèn yo19,20. Kat fanm te kanpe kòm kandida nan eleksyon federal Ostralyen yo nan 1903, men yo pa t eli youn20. Aborijèn yo te jwenn dwa sa a an 196221.

1906: Fenlann adopte vòt inivèsèl, san restriksyon seksyèl, sosyal oswa rasyal, pou eleksyon Palman an (ak kalifikasyon egal pou fanm ak gason), vòt inivèsèl yo te adopte tou an 1906 nan Nouvo Ebrid yo (id.) 22. Eleksyon lejislatif Finnish nan 1907 yo te premye nan mond lan kote fanm (diznèf nan nimewo) yo te eli.

## Inisyativ entènasyonal
1904: kreyasyon Alyans Entènasyonal pou Suffraj Fanm yo, prezide pa feminis Ameriken Carrie Chapman Catt.

1910: pandan dezyèm konferans entènasyonal fanm sosyalis nan vil Copenhagen, feminis Alman Clara Zetkin pwopoze kreyasyon "Jounen Entènasyonal Fanm", yon jou manifestasyon chak ane pou fè kanpay pou dwa pou vote, egalite ant sèks, ak sosyalis. Inisyativ sa a se nan orijin jounen entènasyonal dwa fanm yo, yon evènman ki fèt chak ane nan mwa mas.

## Dezyèm Gè Mondyal la, Rezistans ak dwa fanm yo vote an Frans
Dezyèm Gè Mondyal la akselere deba sou vòt fanm an Frans. Se nan Rezistans Fransè a ke yon deba te fèt ant 1942 ak 1944 ant divès reprezantan mouvman, sendika, asosyasyon ak pati anba tè ki te fòme li. Jeneral de Gaulle te bay lansman deba a an 1942 lè, apre li te resevwa nan Lond pou premye fwa yon reprezantan mouvman Rezistans entèn yo, Christian Pineau, li te pwopoze yo yon premye plan yon pwojè politik. Dokiman sa a, ki rele Deklarasyon pou jounal anba tè, gen pwopozisyon pou bay fanm dwa vote men mezi a rete klè. Se vre wi afime ke: "osito ke lènmi an te chase soti nan teritwa a, gason ak fanm nan peyi nou an ap eli Asanble Nasyonal la ki pral deside souverennman sou desten yo nan Nasyon an".

Nan yon dezyèm etap, premye enstitisyon rezistan yo kòmanse deba sou pwopozisyon lidè Lafrans lib la. Nan Konsèy Nasyonal Rezistans la, opozisyon an nan reprezantan nan radikal yo reziste Paul Bastid anpeche pran desizyon. CNR te opere sou règ inanimite manm li yo pou adopte yon pwopozisyon. Le pli vit ke youn nan manm yo, nan ka sa a Bastid, te menase kite òganizasyon an si dwa pou yo vote pou fanm yo te adopte, CNR a pa t 'kapab sezi kesyon an ankò.

## Referans
Lwa pou legalite reyel ant Fanm ak Gason

**Lwa No 2014-873 4 Out 2014 pou egalite reyèl ant fanm ak gason** se yon lwa franse ki vize konbat inegalite ant fanm ak gason. Li te adopte pa Palman an nan dat 23 jiyè 2014 e li te pibliye nan dat 4 out 20141.

## Prezantasyon
Dapre Najat Vallaud-Belkacem, pwojè lwa a se "premye pyès lejislasyon ki adrese egalite ant fanm ak gason nan tout dimansyon li"2: egalite pwofesyonèl, batay kont prekarite, pwoteksyon kont vyolans, imaj fanm nan medya yo, egalite nan medya yo. politik ak nan anviwònman sosyal ak pwofesyonèl. Pou Minis la, se yon kesyon de “mobilize enstitisyon yo ak sosyete an antye” an favè egalite sèks.

## Dispozisyon prensipal yo

### Chwa gratis nan aktivite:
Pwojè lwa a gen pou objaktif pou ogmante nivo travay fanm yo e pou ankouraje paran yo pataje travay paran yo egalman. Konsa, li refòme konje paran an lè li rezève yon peryòd konje pou dezyèm paran an: dire konje paran an ka pwolonje de sis mwa si dezyèm paran an pran. Apre dekrè ki te pibliye nan Jounal Ofisyèl la an Desanm 2014, dire konje paran an se vre sis mwa si dezyèm paran an pran li pou premye pitit la epi li ogmante a twazan pou dezyèm timoun nan ak omwen 2 zan konje paran pou premye paran an. Li pa posib ankò pou yon paran pran konje paran konplè. Benefis ki pataje ant paran yo (deziyen pa akwonim PrePare) ranplase depi 1 janvye 2015 chwa gratis nan sipleman aktivite. An menm tan, lalwa etabli mekanis pou fasilite metòd gadri ak eksperimantasyon nan peman yon twazyèm pati pou asistan matènèl la, ki pèmèt fanmi ki gen ti revni yo sèvi ak yon metòd gadri endividyèl elèv yo.

## '''Konpayi ak egalite pwofesyonèl'''
Konpayi ki gen plis pase 50 anplwaye ki pa respekte dispozisyon legal yo sou egalite salè ant fanm ak gason ta ka refize aksè nan kontra piblik. Sou yon bò, konpayi ki pa respekte dispozisyon legal yo sou egalite pwofesyonèl oswa ki dwe kondane pou diskriminasyon yo te refize aksè nan kontra piblik depi 1 Desanm 2014.

Nan lòt men an, 40% nan fanm yo pral gen konpoze konsèy yo nan direktè gwo konpayi yo. Obligasyon sa a dwe reyalize nan 2020 pou konpayi ki gen 250 a 499 anplwaye ak ki gen plis pase € 50 milyon dola nan woulman.

Yon lis ki mete aksan sou feminizasyon nan kò yo nan gouvènman an nan gwo konpayi yo te pibliye depi 2015. Dapre Pascale Boistard, "Lafrans se nan tèt la an Ewòp an tèm de feminizasyon nan kò yo ki dirije nan konpayi yo, inegalite salè yo ap tonbe de fwa pi vit. an Frans tankou nan rès Ewòp la, nou dwe kontinye aji ak mobilize tout sosyete a".

## Referans
Inegalite sale ant Fanm ak Gason

**Inegalite salè ant gason ak fanm yo:** defini pa yon diferans salè ant gason ak fanm, yon diferans ki souvan eksprime kòm yon pousantaj nan revni gason an. Rezon ki fè diferans sa a nan revni yo se sijè a deba, nan sosyoloji ak ekonomi an patikilye, pou kantifye pati ki akòz konstriksyon sosyal (divizyon sèks nan travay ak pwofesyon ak sektè mwens byen peye; kontrent endividyèl oswa preferans ki lye ak edikasyon. ki mennen nan pwofesyon mwens salè, kantite èdtan travay, repo nan karyè pwofesyonèl, fren nan karyè, elatriye) oswa nan diskriminasyon sèks ki pi evidan lè li rive konpare diferans endividyèl pou yon pozisyon ak yon metye ki idantik.

## Referans
Dwa edikasyon

**Dwa a edikasyon** se youn nan dwa moun inivèsèl ak fondamantal. Dwa esansyèl e inalienabl sa a dwe akòde pou chak moun k ap viv nan yon sosyete. Se dwa pou yo edike, pou yo gen aksè ak konesans epi pèmèt li fleri. Li ka jwenn sou plizyè trete nasyonal ak entènasyonal sou fòm alyans ak konstitisyon, tankou Deklarasyon Inivèsèl Dwa Moun nan 1948 oswa Konvansyon sou Dwa Timoun an 1989.

Chak moun gen dwa aprann ekri ak li epi, gras a konesans ki transmèt nan edikasyon, pou l devlope nan lavi adilt li, ak pou l jwenn devlopman moral ak sivik nan sosyete a. Edikasyon timoun nan pèmèt tou devlopman sosyal, ekonomik ak kiltirèl yon sosyete.

Nasyonzini ak plis espesyalman UNESCO te etabli "Agenda Edikasyon 2030" ki konsantre sou aplikasyon Objektif Devlopman Dirab 4 (SDG4) pou edikasyon. Ajanda sa a gen ladan plizyè tèm, tankou edikasyon obligatwa ak aksè nan edikasyon pou jèn timoun.

## Yon dwa entènasyonalman rekonèt

## Dapre Konvansyon sou Dwa Timoun, edikasyon se yon dwa Leta yo garanti, e li dwe gen objektif sa yo:
Ankouraje devlopman pèsonalite timoun nan ak devlopman don li yo ak aptitid mantal ak fizik li, nan tout limit potansyèl yo;

Enspire timoun nan respè pou dwa moun ak libète fondamantal yo, ak pou prensip ki enskri nan Charter Nasyonzini yo;

Pou ensile timoun nan respè pou paran li, idantite li, lang li ak valè kiltirèl li yo, ak respè pou valè nasyonal peyi kote l ap viv la, peyi kote li soti ak diferan valè. sivilizasyon li yo;

Pou prepare timoun nan pran responsablite lavi nan yon sosyete lib, nan yon lespri konpreyansyon, lapè, tolerans, egalite ant sèks yo ak amitye ant tout pèp ak gwoup etnik, nasyonal ak relijye, ak moun ki orijin endijèn;

Ankouraje respè pou anviwònman natirèl nan timoun yo.

Anplis de sa, Lwa Entènasyonal Dwa Moun presipite yon kantite obligasyon, devwa nan lwa entènasyonal ak responsablite Leta yo dwe respekte, pwoteje ak ranpli. :

Respè: Leta dwe evite nenpòt kalite mezi ki ta ka anpeche bon ekzèsis dwa a edikasyon.

Pwoteksyon: Eta yo dwe fè tout sa yo kapab pou anpeche nenpòt twazyèm pati entèfere nan egzèse dwa a edikasyon.

Akonplisman: Leta yo dwe pran tout mezi pou pèmèt tout moun egzèse dwa yo a edikasyon.

## Referans
Komisyon dwa moun ak dwa Jen

**Komisyon dwa moun ak dwa Jèn (**CDPDJ) etabli pa Charter Dwa Moun ak Libète Quebec. Non li ak manda li yo kounye a soti nan fizyon an, an 1995, ant manda yo te deja transfè respektivman nan Komisyon dwa moun  ak komisyon pwoteksyon dwa Jenès la.

Plasman

## Misyon
**Misyon Komisyon an** se "asire konfòmite ak prensip ki tabli nan Charter Dwa Moun ak Libète" (apwe CDLP). Li se, pami lòt bagay, aplike Pati II nan Konstitisyon an ak Lwa ki respekte aksè egal nan travay nan enstitisyon piblik yo.

Komisyon an te reskonsab tou pwoteksyon enterè timoun yo ak respè dwa yo pa Youth Protection Act ak Youth Criminal Justice Act.

## Manda

### Komisyon an gen responsablite sa yo anba lwa Quebec:
mennen ankèt, dapre seksyon 23 Lwa sou Pwoteksyon Jèn yo, "nan nenpòt sitiyasyon kote Komisyon an gen rezon pou kwè ke dwa yon timoun oswa yon gwoup timoun te andomaje pa moun, etablisman oswa òganizasyon" ;

devlope ak aplike "pwogram enfòmasyon ak edikasyon ki gen entansyon enfòme popilasyon an an jeneral ak timoun yo an patikilye sou dwa timoun nan"  ;

“Idantifye dispozisyon lwa Quebec yo ki ta kontrè ak Konstitisyon an epi fè rekòmandasyon apwopriye bay gouvènman an”;

“dirije epi ankouraje rechèch ak piblikasyon sou dwa ak libète fondamantal”

“fè envestigasyon, dapre Charter Dwa Moun ak Libète, sou ka diskriminasyon, arasman ak eksplwatasyon moun ki aje oswa andikape”

"devlope ak aplike yon pwogram enfòmasyon ak edikasyon, tou de an tèm de dwa moun ak pwoteksyon dwa yo nan jèn yo"

“veye devlopman ak aplikasyon pwogram aksè egal; »

“* nan zafè pwoteksyon dwa jèn yo, fè rekòmandasyon, an patikilye bay Minis Sante ak Sèvis Sosyal, Minis Edikasyon an ak Minis Jistis la; »

"Koopere ak nenpòt òganizasyon ki dedye a pwomosyon dwa moun ak libète, nan Quebec oswa deyò"

Lè w reprezante yon plent devan Tribinal Dwa Moun, Komisyon an dwe pran an konsiderasyon jiridiksyon limite Tribinal la dapre Konstitisyon Quebec la. Tribinal la gen jiridiksyon sèlman pou atik 10 a 19 ak 48 CDLP,

## Referans
Mouvman kretyen Feminis

**Mouvman feminis kretyen,** pafwa yo rele feminis kretyen, se mouvman feminis k ap chèche avanse egalite ant gason ak fanm, moralman ak sosyalman. Yo jwenn enspirasyon yo tou de nan ekriti fondatè Krisyanis yo reli nan prism la nan emansipasyon fanm yo ak nan analiz yo nan aktivis ak syantis deyò domèn kretyen an.

Mouvman feminis sa a nan Krisyanis la tou pre mouvman menm jan an nan lòt relijyon tankou feminis mizilman oswa feminis Jidayik, ki baze tou sou yon nouvo entèpretasyon nan tèks sakre yo afime egalite a nan sèks yo.

Feminis kretyen kwè ke Bondye pa fè diskriminasyon kont moun ki baze sou karakteristik espesifik, tankou sèks, men li te kreye tout moun egalman. Kretyen ak kretyen feminis ale kont esansyèlis ak diferans kiltirèl ant gason ak fanm,. Prensipal sijè analiz yo se òdonasyon fanm, egalite nan maryaj, rekonesans menm kapasite espirityèl ak moral, dwa seksyèl, entegrasyon pwonon net nan lekti Bib la, ak yon Bondye ki transandan kategori sèks,,.

## Orijin ak definisyon
**Definisyon feminis kretyen an:** kòm yon mouvman varye selon mouvman feminis la ak branch Krisyanis la ki gen rapò ak li. Aktivis li yo fè eksperyans ak analize kontradiksyon ki genyen ant feminis ak Krisyanis ak teorize relasyon yo: yo travay sou konsekans yon "vrè feminis" sou Krisyanis ak nan yon "vre Krisyanis" sou feminis.

Apre nesans li kòm yon mouvman fanm nan fen 19yèm syèk la, mouvman feminis kretyen an te evolye soti nan yon feminis nan rechèch nan lejitimite kretyen nan direksyon pou yon Krisyanis nan rechèch nan lejitimite feminis: okòmansman, feminis kretyen yo te oblije bay pwomès orthodoxis ak lwayote. bay Legliz yo, Lè sa a, yo te mande nan men Legliz yo pou yo pwouve, nan teyori ak nan pratik, sali kretyen yo libere fanm yo.

An 1918, Marie Lacoste Gérin-Lajoie, prezidan Fédération nationale Saint-Jean-Baptiste, te eksplike fondasyon feminis kretyen li a: "kolaborasyon fanm sou kesyon enterè komen yo prezante l anba yon aspè grav ak aktivite ekstèn li. se motive, pa rezon pueril oswa rivalite seksyèl piti ak teyori deklamatwa sou egalite a nan gason ak fanm; men li jistifye nan lefèt ke fonksyon sosyal fanm nan diferan nan sèten respè ak sa nan gason, se li menm sèlman ki ka konnen nan ki sans li dwe devlope li, pèfeksyone li, epi entwodui nan pwòp vi li pwogrè ke lavi piblik la kominike. lavi prive”.

## Referans
Asosyasyon feminis pou edikasyon ak aksyon sosyal

**Asosyasyon Fanm pou Edikasyon ak Aksyon Sosyal (AFEAS)** vize mete medam riral yo ansanm pou ankouraje patisipasyon yo nan tout esfè sosyete a. Asosyasyon fanm sa a te fonde an 1966 pa Inyon Katolik Fanm Riral (UCFR) ak Sèk Ekonomi Domestik (CED) te evolye jiska 1981 nan direksyon feminis nan elaji domèn aksyon li yo.

## Jeneyaloji AFEAS yo
Pou ogmante presyon yo sou gouvènman yo, UCFR ak CED yo te deside mete tèt yo ansanm. De gwoup fanm enpòtan sa yo, ki tabli depi lontan nan Quebec, rantre epi yo chwazi nouvo non AFEAS. Inyon gwoup sa yo te asire yo yon manm plis pase 35,000 manm, distribye nan tout rejyon Quebec. Se poutèt sa li te fonde an 19664, yo te fè pati mouvman yo nan Legliz Katolik ak objektif yo nan edikasyon popilè ak aksyon sosyal. Klèje a te gen tandans enpoze objektif yo, ki te mennen nan plizyè deba. Manm yo te deside ke yo menm ta deside sou oryantasyon yo nan Asosyasyon an. Se poutèt sa, yo te fè yon tranzisyon soti nan toujou ap fè referans ak doktrin sosyal Legliz la pou yo vin pi globalman yon mouvman sosyal enspirasyon kretyen. Asosyasyon an te premye pran fòm kòm yon kote pou refleksyon ak kesyon filozofik nan mitan fanm.

Nan kòmansman li yo, nan ane 1960 yo, yo te dekri li kòm yon asosyasyon fanm, pa yon feminis. AFEAS te ant yon pozisyon konsèvatif ak yon revandikasyon pou chanjman sosyal, paske manm li yo pa t gen okenn entansyon refize wòl tradisyonèl fanm yo. Kidonk, medam sa yo envesti tèt yo nan yon asosyasyon politik, ekonomik, pwofesyonèl ak edikasyon, men san yo pa reklame etikèt "feminis". Lè sa a, Asosyasyon an te idantifye tèt li plis kòm yon òganizasyon fanm oswa fanmi7. Pou yo te gen opòtinite òganize aksyon sosyal fanm nan kòmansman Asosyasyon an, diferan kalite atizana, tankou resi ak kwit manje, te mobilize. Pandan yo t ap resi ak kwit manje, yo te diskite sou sans lavi a ak eprèv li yo.

AFEAS se yon asosyasyon ki te etabli an premye nan zòn riral yo e ki te fòme ak fanm k ap travay nan kay la oswa kòm kolaboratè nan biznis fanmi an. Pandan reyinyon chak mwa yo, te gen yon pataje enfòmasyon ansanm ak diskisyon yo nan lòd yo kenbe okouran de evènman aktyèl yo ak sijè ki konsène fanm. AFEAS yo te konsantre sou plizyè sijè ak pwoblèm sosyal, kidonk mennen nan refleksyon sou tèt li ak sou kondisyon fanm yo. Misyon AFEAS se amelyore kondisyon lavi ak travay fanm yo epi defann dwa yo.

## Referans
Kondisyon fi

**kondisyon fi a** dekri pozisyon fanm yo nan òganizasyon sosyal la. Kidonk, atik sa a pale sou diferans ki genyen nan tretman ant fanm ak gason nan sosyete a.

Genyen tou yon deskripsyon sikolojik oswa menm filozofik sou sa "kondisyon an fanm" ye. Li enterese nan relasyon ki genyen ant plas fanm nan sosyete a (valè yo ak kondisyon espesifik ke lèt la enpoze - oswa pwopoze - sou fanm), ak konsekans endividyèl yo posib (fòmasyon karaktè, konsekans moral, karakteristik sikolojik, elatriye) .

Yon gwo limyè sou sitiyasyon fanm nan mond lan se Nasyonzini (ONU), ki soti nan 1977, ak Jounen Entènasyonal Dwa Fanm yo (oswa Jounen Entènasyonal Fanm); li fèt 8 mas chak ane epi li se yon opòtinite pou fè bilan men tou pou mete aksan sou reklamasyon yo. Nasyonzini te deja kreye yon Komisyon sou Kondisyon Fanm yo epi tou li gen yon antite Nasyonzini pou Egalite Sèks ak Otonòm Fanm yo, ke yo rele Nasyonzini Fi. Depi 2011, yon Jounen Fi yo te fèt tou chak ane nan Oktòb 11.

Fanm yo reprezante apeprè mwatye moun nan mond lan. An 2015, kantite gason yo te yon ti kras pi wo pase fanm yo; rapò sèks fi-a-gason tou depann de laj yo konsidere: nan gwoup laj jèn, gen plis gason pase fanm, pandan ke nan gwoup laj ki pi gran, gen plis fanm pase gason .

## Kèk definisyon
Dapre ansiklopedi Larousse a, nan entwodiksyon nan antre "Fanm" la: "plas la akòde li nan sosyete a (siti a nan fanm) revele mantalite ak mòd pouvwa". Se poutèt sa ekspresyon “kondisyon fanm yo” ekivalan a “plas fanm nan sosyete a”; analiz de sa kote sa a ye nan yon sosyete ka fè li posib konnen plis sou kilti a, nòm ki gen rapò ak relasyon yo ak mòd pouvwa nan sosyete a nan kesyon an. Dapre konpayi yo, nan tan ak nan espas, kote sa a ka varye.

Nosyon "fanm" ka kouvri de nosyon diferan men sipèpoze: sèks ak sèks. Òganizasyon Mondyal Lasante (WHO) eksplike diferans ki genyen ant nosyon "sèks" ak "sèks" jan sa a: "mo "sèks la" refere plis a karakteristik byolojik ak fizyolojik ki diferansye gason ak fanm. Yo itilize mo 'sèks la' pou refere a wòl, konpòtman, aktivite ak atribi yo detèmine sosyalman ke yon sosyete konsidere apwopriye pou gason ak fanm. WHO a tou endike ke ant sosyete imen, aspè yo nan "sèks" yo toujou fèmen, pandan y ap sa yo ki lye ak "sèks" ka trè diferan. Misyon Òganizasyon Nasyon Zini nan Repiblik Demokratik Kongo (MONUSCO) presize: “pa 'sèks' nou vle di konstriksyon sosyo-kiltirèl wòl maskilen ak fanm ak relasyon ki genyen ant gason ak fanm”.

Konsènan plas an jeneral nan fanm nan mond kontanporen an, Nasyonzini Fi yo mete aksan sou ke "fanm dwe kapab benefisye de egzèse konplè a nan tout dwa moun yo nan egalite, epi (…) dwe pwoteje kont tout fòm diskriminasyon. Men, diskriminasyon kont fanm pèsiste, dirèkteman ak endirèkteman, nan anpil domèn lwa ak politik, nòm ak pratik sosyal, ak estereyotip sèks. Egalite sèks devan lalwa pa nesesèman vle di ke fanm yo jwenn opòtinite egal nan pratik”.

## Referans
Katriyèm Konferans Mondyal sou Fanm

**Katriyèm Konferans Mondyal sou Fanm yo** : fèt anba ejis Nasyon Zini (ONU) nan Beijing, Lachin, soti 4 septanm nan 15, 1995.

Non ofisyèl konferans sa a se "Katriyèm Konferans Mondyal sou Fanm: Lit pou Egalite, Devlopman ak Lapè". 189 gouvènman, plis pase 5,000 reprezantan ak 2,100 òganizasyon non-gouvènmantal (ONG) te fè vwayaj la pou yo patisipe. Premye Dam Ameriken Hillary Clinton te bay yon diskou la, Dwa Fanm Se Dwa Moun, ki ta pral tounen yon eslogan mouvman feminis nan deseni ki vin apre yo.

Tèm prensipal yo adrese yo se pwomosyon ak otonòm fanm an tèm de dwa moun, fanm ak povrete, fanm ak pouvwa pou pran desizyon yo, timoun piti a, vyolans sou fanm ak lòt domèn enkyetid. De dokiman ki soti nan konferans sa a: Deklarasyon Beijing ak Platfòm pou Aksyon.

Pandan katriyèm konferans mondyal sa a sou fanm, pami mesaj yo transmèt, sa ki pi enpòtan an se sa ki annapre yo: pwoblèm yo adrese pa Platfòm pou Aksyon yo mondyal ak inivèsèl. An prive ak an piblik, fanm toupatou nan mond lan viktim inegalite ak diskriminasyon, ki kontinye ap viv ak abitid ak pratik ki byen anrasinen. An konsekans, kit nan mor, atitid, pratik oswa priyorite, aplikasyon Pwogram Aksyon an dwe evolye. Konferans lan anonse klèman angajman li anvè estanda ak modèl egalite ant gason ak fanm; nenpòt aksyon dwe gide pa mezi yo pran pou pwoteje ak ankouraje dwa fanm ak timoun nan, konsidere dwa sa yo kòm yon pati entegral nan dwa moun inivèsèl. Anplis, enstitisyon yo nan tout nivo yo dwe reoryantasyon pou akselere aplikasyon Pwogram Aksyon an. Finalman, gouvènman yo ak Nasyonzini dakò pou ankouraje "ekgalite sèks" ni nan nivo politik ni nan pwogram yo.

Pandan katriyèm konferans mondyal sa a sou fanm, pami mesaj yo transmèt, sa ki pi enpòtan an se sa ki annapre yo: pwoblèm yo adrese pa Platfòm pou Aksyon yo mondyal ak inivèsèl. An prive ak an piblik, fanm toupatou nan mond lan viktim inegalite ak diskriminasyon, ki kontinye ap viv ak abitid ak pratik ki byen anrasinen. An konsekans, kit nan mor, atitid, pratik oswa priyorite, aplikasyon Pwogram Aksyon an dwe evolye. Konferans lan anonse klèman angajman li anvè estanda ak modèl egalite ant gason ak fanm; nenpòt aksyon dwe gide pa mezi yo pran pou pwoteje ak ankouraje dwa fanm ak timoun nan, konsidere dwa sa yo kòm yon pati entegral nan dwa moun inivèsèl. Anplis, enstitisyon yo nan tout nivo yo dwe reoryantasyon pou akselere aplikasyon Pwogram Aksyon an. Finalman, gouvènman yo ak Nasyonzini dakò pou ankouraje "ekgalite sèks" ni nan nivo politik ni nan pwogram yo.

## Kontèks
Premye konferans mondyal sou fanm te fèt nan Meksik an 1975; dezyèm lan nan Copenhagen, Denmark, an 1980; twazyèm lan nan Nairobi, Kenya, an 1985; katriyèm lan nan Beijing, Lachin, an 1995. Depi Katriyèm Konferans Mondyal sou Fanm yo, revize yo te fèt chak senkan.

## Referans
Vyolans seksyèl sou fanm nan travay

**Vyolans seksyèl sou fanm nan travay,** yo refere a vyolans ki gen nati seksyèl nan yon kontèks pwofesyonèl, pou egzanp, arasman ak zak ki gen yon konotasyon seksyèl ki pa mande oswa menm mande pou yon zak seksyèl fòse anba sanksyon.

Yon sikonstans agrave, vyolans sa a souvan komèt pa abi otorite nan kad yerarchize òganizasyon travay la. Plis fanm nan anba nan echèl la, se mwens opòtinite li genyen pou revandike dwa li: an Frans, nan 95% nan ka sa a fini nan revokasyon,.

Nan mond travay la (prive oswa piblik), moun ki komèt vyolans sa a kapab patwon an, sipèvizè a, yon kòlèg oswa yon kliyan,.

Nan 19yèm syèk la, pandan premye revolisyon endistriyèl la, fanm yo, souvan trè jèn, te antre twouve nan travay peye. Vyolans seksyèl se yon pratik komen, sitou nan anbochaj.

Depi nan konmansman 20yèm syèk la, kesyon arasman seksyèl nan travay la se yon kesyon ki te soulve pa fanm, ki poko rele li "arasman", men ki pale de "move konpòtman an nan kontremèt". Refi vyolans seksyèl la te tounen yon rezon pou kòmanse yon grèv, tankou travayè yo nan faktori porselèn Haviland nan Limoges an 1905,.

Anba presyon mouvman feminis ak sendika yo ansanm, li pa t jis nan fen 20yèm syèk la, oswa menm nan kòmansman 21yèm syèk la, yo te pase lwa nan peyi endistriyalize yo pou siprime arasman seksyèl nan espas travay la.

## Eleman istorik

## Premye revolisyon endistriyèl
Nan tavèrn lan, Johann Michael Neder (de), 1833 (taye detay).

Desen pa Martin van Maele (1863-1926).

"Ou pral wè pi rèd pase sa pitit fi mwen an", Martin van Maele, 1905.

Atik prensipal: Vyolans kont fanm.

Si vyolans sou fanm te egziste anvan aparisyon epòk endistriyèl la, jan istoryen Georges Vigarello fè remake nan Histoire du rape: xvi – xxe siècle, “pa janm travay ak enskripsyon pi piti yo nan limit sa a te sanble lyen britalite travayè ak britalite seksyèl”.

Nan mitan 19yèm syèk la, nan peyi ki te enplike nan premye revolisyon endistriyèl la, travay salè fi te vin gaye toupatou. Gen plizyè jenerasyon jèn fi ki kite peyi a an mas pou antre nan atelye, izin, min ak izin.

## Referans
Pwostitisyon fòse

**Pwostitisyon fòse:** se pwostitisyon ki aplike pa yon twazyèm pati ak yon variant de esklavaj seksyèl. Tèm "pwostitisyon fòse" parèt nan trete entènasyonal ak imanitè, tankou Lwa Wòm, men aplikasyon konvansyon sa yo pa egal. Lwa Wòm nan enkli pwostitisyon fòse pami krim kont limanite ak krim lagè.

## Lejislasyon ki gen rapò ak pwostitisyon fòse
**Pwostitisyon fòse se ilegal nan koutim yo nan tout peyi**. Li pa ta dwe konfonn ak pwostitisyon lib, sou ki peyi yo adopte divès lwa: kèk entèdi li anba pèn lanmò, lòt moun konsidere ke li se legal ak rekonèt nan règleman yo kòm yon aktivite pwofesyonèl.

Pandan ke gen plizyè lwa sou pwostitisyon adilt, pwostitisyon timoun se ilegal nan prèske tout peyi nan mond lan. An 1949, Asanble Jeneral Nasyonzini te adopte Konvansyon pou Sipresyon Trafik Moun ak Eksplwatasyon Pwostitisyon lòt moun. Konvansyon sa a ranplase plizyè trete anvan yo, ki te trete kèk aspè nan pwostitisyon fòse men tou ak lòt eleman ki gen rapò ak pwostitisyon. Konvansyon 1949 la rann li ilegal pou angaje ak pwovoke pwostitisyon ak opere bordel1. Anpil Eta pa ratifye trete a paske pwostitisyon legal e reglemante la kòm yon aktivite pwofesyonèl: nan Almay, Netherlands, New Zeland, Lagrès ak Latiki, pami lòt.

## Referans
Feminis radikal

**Feminis radikal** se yon kouran feminis ki konsidere opresyon espesifik fanm yo pou benefis gason yo se rezilta patriyaka, anvan nenpòt lòt kòz. Feminis radikal yo te fikse objektif pou aboli lòd sosyal sa a. An patikilye, yo denonse esansyalizasyon wòl sosyal fanm yo.

Feminis radikal te parèt nan fen ane 1960 yo nan Etazini, Angletè, Kanada ak Lafrans, kòm yon pati nan dezyèm vag feminis la. Tèm nan remonte omwen an 1969, sou yon bò, avèk nesans "Front de libération des femmes du Québec", yon lòt bò, avèk tèks fondatè Ti-Grace Atkinson, * Radical Feminism*. Yo distenge feminis radikal avèk feminis liberal ki reklame sèlman egalite jiridik ant gason ak fanm, men tou avèk feminis sosyalis ki konsidere opresyon fanm yo sitou lye ak sosyete klas yo epi ki pral disparèt avèk li.

## Yon doktrin komen
Nan kad Dezyèm Sèks Simone de Beauvoir, feminis radikal pouswiv kritik dominasyon gason ak wòl fi yo atravè yon kritik patriyachi ak kesyone kontrent ki lye ak sèks yo. Li kòmanse nan postula dominasyon gason an nan sosyoloji, nan lalwa, nan filozofi politik oswa nan lang ak mete aksan sou nati seksis nan sosyete a, epi pwopoze mwayen pou opoze li. Segregasyon sosyal selon sèks yo wè pa la kòm yon reyalite nan lanati men kòm yon reyalite politik ki sèvi yon divizyon travay ki pa gen anyen natirèl sou li. Konsa, feminis radikal rejte yon vizyon esansyèlis sou wòl sèks sosyal yo: nan pèspektiv sa a, montre ke opresyon fanm yo konstwi sosyalman se yon premye etap nan opoze li.

Dapre Danielle Juteau ak Nicole Laurin, premye feminis radikal yo, Ameriken ak franse, te gen plizyè pwen komen nan analiz: "antagonism fondamantal ant gason ak fanm, relasyon patriyakal, komen, santral ak prensipal opresyon fanm kòm fanm, konnen benefis pa tout moun. gason, men yo pa tout dakò sou baz opresyon (repwodiksyon biyolojik, relasyon seksyèl, elatriye).

Souvan konsidere enstitisyon maryaj la kòm inegalite pèmanans (pa reminerasyon travay madanm nan, sèvis seksyèl, divizyon sèks nan travay, elatriye). Gen kèk feminis radikal, tankou Shulamith Firestone, ki te fè kanpay pou lanmou gratis ak ekspresyon seksyèl gratis.

## Gade tou
* Feminis

## Referans

## Lyen deyò
Fwon Liberasyon Fanm Quebec

Front de libération des femmes du Québec (FLF) se yon asosyasyon feminis ak nasyonalis nan Quebec ki te egziste ant 1969 ak 1971. Deviz li se "Pa gen liberasyon Quebec san liberasyon fanm, pa gen liberasyon fanm san liberasyon Quebec. !” .

## Jenèz la
FLF te fòme apre manifestasyon Front commun des Québécoises nan dat 29 novanm 1969. Manifestasyon espontane sa a, ki te rasanble 200 fanm, te gen entansyon opoze ak règleman anti-manifestasyon Jean Drapeau, majistra Monreyal la te dekrete. Yo arete 165 fanm epi yo peye yon amann $25. De nan yo, Suzanne Corriveau ak Lise Landry, te refize peye amann lan, depi règleman an te deklare konstitisyonèl pa Tribinal la. Refi sa a fè yo responsab uit jou nan prizon.

Manifestan yo reyalize ke fanm yo gen gwo pouvwa mobilizasyon. Kèk nan yo ap mande kesyon sou enpòtans ki genyen nan kreye yon òganizasyon feminis ki pa melanje, sa vle di youn ki ekskli gason. Yo pè plis divize kite Quebec la. Apre plizyè diskisyon, pami lòt moun ak aktivis ki pale anglè ki fè referans ak ekriti feminis Ameriken yo, yo reyalize ke fanm yo toujou asiyen nan travay tipikman fi nan òganizasyon melanje gason ak fi. Se sa ki te pouse yo kreye FLF, ki te rasanble yon douzèn fanm, franse ak angle, nan kòmansman li an 1969.

## Lide

### feminis radikal
FLF a fè pati kouran feminis radikal la, kidonk li mete pi devan pou ranvèse sistèm patriyakal la pou reyalize liberasyon total fanm yo. Nan yon tèks ki soti nan sezon lete an 1970, FLF eksplike pozisyon li: "Nou kwè ke nou dwe ini pou inisye yon chanjman radikal nan kondisyon nou an olye ke mande ti kal pen nan men gouvènman an". Kouran feminis sa a jwenn eko entènasyonalman. Pa egzanp, anvan li te antre nan FLF, Martine Éloi te yon aktivis nan Mouvman Liberasyon Fanm yo (MLF), yon asosyasyon franse ki gen lide ki ann amoni ak sa yo ki nan FLF. Sepandan, feminis radikal kanpe deyò nan peyizaj Quebec la. Asosyasyon feminis prensipal yo nan Quebec, tankou Fédération des femmes du Québec (FFQ), montre yon feminis modere. Yo mete aksan sou reklamasyon sèten dwa pou reyalize egalite ant gason ak fanm. Nan je popilasyon an an jeneral, feminis modere yo respekte, men pou aktivis FLF yo, yo se tou senpleman boujwa.

Aktivis FLF yo konsyan poutan ke abolisyon patriyachi a ka sèlman anvizaje alontèm. Kèk nan revandikasyon yo, tankou aksè nan gadri leta ak avòtman, pa vize sou kòz yo, men pito sou konsekans opresyon fanm yo. Sepandan, aksyon sa yo pèmèt yo kreye solidarite ant fanm, ki se yon premye etap esansyèl nan direksyon pou liberasyon total dapre FLF la. Asosyasyon an mande tou salè pou travay nan kay la, yon salè egal ak salè gason pou menm travay la, fen eksplwatasyon fanm nan piblisite ak redefini inite fanmi an.

## Referans
Federasyon fanm Quebec

**Federation fanm Québec**, oswa tou senpleman FFQ, se yon òganizasyon feminis nan Quebec, ki te fonde an 1966 dirije pa Terèz Kasgren.

## Plasman
FFQ prezante tèt li kòm yon federasyon gwoup fanm, kote li toujou rete endepandan. Se poutèt sa, gen de fòm manm, endividyèl ak asosyasyon.

Objektif prensipal li yo se pwomosyon ak defans enterè ak dwa fanm yo, batay kont tout fòm vyolans, diskriminasyon, majinalizasyon oswa eksklizyon sou fanm, ak reyalizasyon egalite ant fanm ak gason nan tout sektè sosyete a.

## Istorik
FFQ a te konte kòm prezidan Alexa Conradi ak Françoise David. Federasyon an te òganize premye mach fanm kont povrete an 1995 e li te inisyatè Mach mondyal fanm kont povrete ak vyolans sou fanm.

Nan lane 1990, FFQ te soumèt yon ekspoze bay Komite Palmantè a sou Bill C-43 sou avòtman, kote li te defann ke tout fanm ta dwe gen aksè a avòtman e pa sèlman moun ki "ki gen sante fizik, sikolojik oswa mantal menase.

An 2007, konsènan mete vwal la ak idantifikasyon sivil la, FFQ te eksprime opinyon "ke pou yo egzèse [dwa pou vote], nan opinyon nou, fanm sa yo gen menm obligasyon pou yo dekouvri figi yo ak pou yo jwenn lisans chofè yo, kat asirans sante yo, paspò yo oswa lè yo louvri yon kont nan yon bank" .

Soti nan 2017 rive nan kòmansman 2020, yon fanm transganr, Gabrielle Bouchard, te prezidan FFQ la. Prezidans li a pral make pa plizyè deklarasyon kontwovèsyal ki pral finalman mennen nan demisyon li.

An 2018, FFQ te pran pozisyon an favè legalizasyon travay sèks nan non ajans fanm k ap travay nan endistri sèks.

Achiv Fédération des femmes du Québec (P977) ak Konsèy Rejyonal Quebec Fédération des femmes du Québec (P498) yo kenbe respektivman nan sant BAnQ Vieux-Montréal ak BAnQ Québec nan Bibliothèque et Archives Nationales du Québec .

An 2020, ak arive kòm prezidan Mélanie Ederer, yon renouvèlman soufle sou FFQ la. Yon lòt fwa ankò, federasyon an pran fyète wòl li kòm yon kafou feminis militan epi li adopte pozisyon fèm anrapò ak Pwojè lwa 21 ak Pwojè lwa 96 la.

FFQ se tou manm Groupe des 13, yon kolektif ki gen 20 gwoup feminis ak gwoup ki prezan nan tout Quebec, k ap travay pou defann dwa fanm nan Quebec ak Kanada.

Prezidan

## Referans
Dwa travay

**Dwa travay** se youn nan dwa moun yo te pwoklame nan atik 23 Deklarasyon Nasyonzini an 1948: “Tout moun gen dwa pou yo travay, pou yo chwazi lib travay yo, pou yo jwenn yon travay jis ak favorab, pou yo jwenn pwoteksyon kont chomaj.

## Lwa pa peyi

### Kanada
Pa gen okenn dwa separe pou travay nan Charter Kanadyen Dwa ak Libète dapre ka prensipal Law Society of Upper Canada v. Skapinker.

Lafrans

#### Atik prensipal: Dwa travay an Frans
Lwa 13 jiyè 1965 ki refòme rejim matrimonyal yo pèmèt fanm marye yo egzèse yon pwofesyon separe san otorizasyon mari yo.

Nan desizyon nimewo 85-200 DC ki te 16 janvye 1986, Konsèy Konstitisyonèl la te afime ke se lejislatè a "pou mete règ ki pi bon pou asire dwa tout moun pou jwenn yon travay pou pèmèt yo egzèse dwa sa a. bay pi gwo kantite pati ki enterese yo. Ajans Nasyonal Travay (ANPE), ki te kreye an 1967, soti nan prensip sa a.

## Lwa entènasyonal
Lè sa a, yo te pwoklame dwa travay la nan Deklarasyon Inivèsèl Dwa Moun nan ane 1948: "Tout moun gen dwa pou yo travay, pou yo chwazi lib travay, pou yo jwenn kondisyon travay jis ak favorab, pou yo jwenn pwoteksyon kont chomaj. (seksyon 23).

Li enkli tou nan Pak Entènasyonal sou Dwa Ekonomik, Sosyal ak Kiltirèl nan 1966 (at. 6), Konstitisyon Sosyal Ewopeyen an 1961 (at. 1), osi byen ke nan Konstitisyon Afriken sou Moun ak Pèp yo nan 1981 (at. 15).

## Dwa a parès
Dwa travay la sipoze travay salè ak travay, e avèk yo pwopriyetè prive mwayen pwodiksyon ak antrepriz kapitalis, se relasyon komen nan òganizasyon pwodiksyon an nan tout sosyete. Sepandan, istorikman, sa a se pa ka a, kalite òganizasyon sa a se espesifik nan peyi endistriyalize yo ak ekonomi an mache. Enklizyon dwa pou travay nan deklarasyon dwa moun an 1948 tou se kontanporen ak itilizasyon mo devlopman nan sans aktyèl li, sètadi ranplasman konpetans jeneralize ak aktivite sibzistans pa travay ak konsomasyon machandiz.

Dwa travay la te kritike pa bofis Marx a, Paul Lafargue, otè The Right to Laziness.

## Referans


## Apendis

## Atik ki gen rapò
Kondisyon travay yo

Lwa travay

Dwa sosyal yo

Leta byennèt

Mouvman travayè

Òganizasyon Entènasyonal Travay

Plen travay

Kalite lavi nan travay

Dansite Inyon an Ewòp [achiv]
Reprezantasyon fanm nan Lwès la

## Pre-istwa
**Reprezantasyon Fam nan Lwès la se:**

Nan Paleolitik Siwo a, yo te skulte figurin fi ke akeyològ yo te rele Venis Paleolitik. Pifò nan yo soti nan Gravettian an, tankou Venuses yo nan Willendorf oswa Lespugue. Fòm wonn ak potbeled yo te mennen kèk otè yo wè nan yo yon kil nan fètilite oswa nan deyès Manman an, san sepandan posiblite pou demonstrasyon syantifik; sitou paske yo coexist ak reprezantasyon chematik ki long.

Pandan peryòd ki pi resan yo, figi mens ak danse yo reprezante sou mi twou wòch yo oswa sou wòch. Sa a se nan Levant Panyòl la oswa, nan Neyolitik la, sou mi Sahara yo dekore ak fanm sou mòn yo.

## lantikite

## grèk
Viktwa Samothrace (deyès grèk Nike), eskilti grèk ki soti nan peryòd elenistik la.

Patriyachi a émergentes rlege fanm nan gynoecium la. Imaj la nan fanm lèg nan Lwès la se esansyèlman yon pwodwi gason. Fè egzateman limite nan domèn repwodiksyon espès yo, moun Lagrès yo ideyalize moun yo pa t konsidere sèlman konsakre nan li: yo te vin anpil alegori nan fòm lan nan deyès, nenf ak ondin. Reprezantasyon sa yo espesyalize nan yon fonksyon sosyal. Athena a sevè ak enpiyan toujou reprezante ak de rad yo sipèpoze nan fanm grèk la; Afrodit, ki dekri tankou yon jèn fanm e souvan ak pitit gason l 'Eros, se "sezi" toutouni lè li soti nan beny lan; Demeter, Artemis parèt toutouni, men san chaj erotik. Fanm imen yo reprezante, nan rad òdinè ak atitid yo, nan laj lanmò yo nan eskilti antèman an, oswa danse ak toutouni nan kil la nan Pan.

Eksplorasyon an, nan 19yèm syèk la, nan antikite grèk te chwazi reprezantasyon sa yo, pou kenbe sèlman sa ki apwopriye pou epòk la. Lè sa a, nou espesyalman apresye nidite yo ki koresponn ak lide nan antik ke sculpteur modèn yo te pwodwi depi Renesans la. Idealizasyon nan fanm fè yo yon papye nan ewo a, yon figi santral ak aktè prensipal nan istwa yo. Penelope tann nan Fwaye a, ak tankou bèl Helen, prepare "repo gèrye a". Sepandan, se anba karakteristik alegorik feminen "Victoires" yo, tankou sa ki nan Samothrace, ke yo pral lège nou, malgre tèt yo, imaj la nan yon féminines fò.

Retounen nan premye reprezantasyon seksyalite oksidantal yo, nou jwenn yon satir ki gen tout cheve nan tèt ak rejwisans, ak pye kabrit, k ap pouswiv yon nenf grasyeuz, pafwa kè kontan, pafwa pè oswa pè, pafwa sanble endike ti touf bwa ​​kote li pral kache a, souvan. eksprime krentif pou vyòl iminan.

## Celtic
Gen kèk reprezantasyon fanm Celtic, Diodorus Sicily ekri yo non sèlman egal ak gason nan wo, men tou nan kouraj. Se pou nou mansyone kèk pyès monnen Celtic ak yon fanm, ak lestonmak, sou yon chwal. Li pa konnen si karaktè fi sa yo se deyès oswa vanyan sòlda.

## Referans

## Lyen deyò
Pwotofeminis

**Pwotofeminis:** se yon konsèp ki antisipe feminis modèn nan kontèks kote konsèp feminis kòm sa a se toujou enkoni, ki deziyen panse depi nan antikite rive nan 20yèm syèk la, ki defann lide ki baze sou prensip feminis yo nan lòd yo ogmante egalite ant gason ak fanm, kit se nan tèm. sou dwa fanm yo, edikasyon, libète ekspresyon. Se konsa, li deziyen yon gran varyete lide, men tou vle di eksprime yo.

## Definisyon
Tèm protofeminis la konstwi sou baz prefiks ki gen orijin grèk proto-, ki vle di "premye" ak non feminis la. Li se yon konsèp ki antisipe feminis modèn nan kontèks kote konsèp feminis kòm sa a se toujou enkoni. Li patikilyèman refere a peryòd anvan 20yèm syèk la,, byenke itilizasyon egzak li yo kontwovèsyal, ak feminis Syèk Limyè ak feminis 19yèm syèk la souvan enkli nan konsèp feminis la. Gen kèk entelektyèl modèn ki te kesyone itilite tèm pwotofeminis la, menm jan ak tèm postfeminis la.

## Istwa

### grèk ak women antikite

Dapre Elaine Hoffman Baruch, Platon te deja plede pou "total egalite politik ak seksyèl fanm yo, defann ke yo dwe manm nan pi wo klas li ... moun ki dirije ak goumen" ("total egalite politik ak seksyèl fanm yo, diskite ke 'yo fè pati klas ki pi wo a... moun ki mennen ak goumen'). Liv V Repiblik Platon an pale de wòl fanm yo:

Dapre Repiblik la, nan eta ideyal Platon an, fanm yo ta dwe travay ansanm ak gason, resevwa yon edikasyon egal, epi pataje ak yo egalman tout aspè nan politik. Sèl eksepsyon ki konsène travay ki mande gwo fòs fizik, pou fanm yo gen mwens kapasite.

Nan premye syèk la, filozòf stoik Musonius Rufus te tit youn nan 21 diskou li yo ke fanm yo ta dwe etidye filozofi tou, kote li te diskite pou edikasyon egal nan filozofi pou fanm yo: "Si w mande m ki doktrin ki pwodui yon edikasyon konsa, mwen dwe reponn. ke san filozofi, okenn gason pa ka byen edike, ni okenn fanm pa kapab. Anplis, se pa sèlman gason, men tou, fanm ki gen yon enklinasyon natirèl pou vèti osi byen ke kapasite pou jwenn li, epi li pa mwens nan nati fanm pase nan nati gason yo. aksyon ki jis ak rejte sa ki opoze ak yo. Si sa a se vre, nan ki rezònman li ta ka janm apwopriye pou gason chèche viv yon lavi jis, men li pa apwopriye pou fanm? »

Deja nan ane 1940 yo, kritik yo te rekonèt yon dimansyon feminis nan kèk ekriti ansyen, sou egzanp istoryen Pierre Roussel, jan Robert Flacelière te raple nou an 1971.

## Referans

### Atik ki gen rapò
* Istwa feminis
* Feminis mizilman
* Lachas sòsyè
* Feminis

### Lyen deyò
Teyoloji feminis

**Teyoloji feminis:** se yon kouran ki fèt nan Krisyanis, Jidayis, Islam, oswa lòt relijyon, ki kesyone epi etidye tradisyon, pratik, ekriti ak teyoloji relijyon sa yo nan yon pèspektiv feminis.

Teyoloji feminis gen pou objektif pou etidye, nan yon pèspektiv syantifik teyolojik ak istorik, wòl fanm nan tèks sakre relijyon yo ak nan milye relijye orijin yo. Li ankouraje tou yon reentèpretasyon nan wòl fanm nan ki ka transmèt nan simagri ak diskou relijye majorite patriyakal.

## Prezantasyon

## Krisyanis
Pami teyoloji feminis ki fèt nan tradisyon kretyen an, li ka itil pou distenge teyoloji klèman kretyen, ki gen entansyon transfòme teyoloji soti anndan an, ak lòt teyoloji feminis ki wè nan Krisyanis yon sistèm intrinsèque patriyakal epi deplase lwen li. teyoloji feminis "pòs-kretyen" oswa menm "anti-kretyen".

Travay yo kalifye kòm teyoloji feminis an Frans parèt apre Dezyèm Konsil Vatikan an, an koneksyon avèk feminis depi ane 1960 yo. Travay yo te enspire pa refleksyon yo devlope nan mouvman sosyo-kiltirèl feminis istorik la. Apre konsèy la, kesyon fanm nan legliz yo te youn nan premye sijè deba yo. Konsèy Mondyal Legliz yo òganize gwoup travay ak komisyon sou plas fanm nan kominote kretyen yo.

An 1967, Yvonne Pellé-Douël pibliye travay ki rele Être yon fanm

## Referans