open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Eleksyon jeneral sèb 1989

Eleksyon jeneral yo te fèt nan Sèbi, yon inite federal konstitiyan nan SFR Yougoslavi, sou 12 Novanm 1989 pou eli prezidan prezidans Repiblik Sosyalis Sèbi ak delege Asanble SR Sèbi. Vòt pou delege yo te fèt tou 10 ak 30 novanm 1989. Anplis eleksyon jeneral yo, eleksyon lokal yo te fèt an menm tan. Sa yo se premye eleksyon dirèk ki te fèt apre adopsyon Konstitisyon Yougoslavi 1974 la ak sistèm elektoral delege a, ak dènye eleksyon ki te fèt anba yon sistèm yon sèl pati.

Eleksyon an te vin anvan Slobodan Milošević, ki apre yo te eli prezidan prezidans Komite Santral la Lig Kominis Sèbi (SKS) an 1986, chaje mentor li Ivan Stambolić ak alye Stambolić yo nan pozisyon kle yo an 1987. Milošević te kòmanse anti- revolisyon biwokratik e li te kòmanse amande konstitisyon Sèbi an 1988. Apre Milošević te nonmen nan pozisyon prezidan prezidan SR Sèbi an me 1989, eleksyon prezidansyèl ak palmantè yo te anonse pou Novanm 1989.

Milošević, Mihalj Kertes, Zoran Pjanić, ak Miroslav Đorđević se te kandida yo nan eleksyon prezidansyèl la; Milošević te fini genyen eleksyon an nan yon glisman tè. SKS te genyen 303 syèj, yon pèt nèt 20 syèj an konparezon ak eleksyon 1986, e 37 moun ki pa t manm SKS te genyen rès syèj yo nan Asanble a. Lig Kominis Yougoslavi te sispann egziste an janvye 1990, epi apre yon referandòm an Jiyè 1990, Sèbi te adopte yon nouvo konstitisyon ki te aplike yon sistèm milti-pati ak redwi pouvwa nan pwovens otonòm li yo, Kosovo ak Vojvodina. premye eleksyon milti-pati te fèt an Desanm 1990.

## Fond
### Apre Dezyèm Gè Mondyal la
Apre Dezyèm Gè Mondyal, Pati Kominis te konsolide pouvwa nan Yougoslavi, e li te transfòme peyi a nan yon eta sosyalis.  Chak [] te gen pwòp branch pati Kominis la, ak [Repiblik Sosyalis Sèbi|Sèbi ki te gen Pati Kominis Sèbi.  Pati Kominis federal la te chanje non tèt li kòm Lig Kominis Yougoslavi (SKJ) nan 6yèm Kongrè a an 1952. Branch li yo te fè menm bagay la; Pati Kominis Sèbi te vin Lig Kominis Sèbi (SKS). Josip Broz Tito te prezidan SKJ jiska lanmò li an 1980.

Apre lanmò Tito, Yougoslavi te fè fas ak pwoblèm ki gen rapò ak ekonomi, pwoblèm konstitisyonèl, ak yon ogmantasyon potansyèl nan nasyonalis etnik. Yougoslavi te okòmansman aplike osterite mezi pou redwi dèt li. Yon ogmantasyon rapid nan dèt, enflasyon, ak chomaj te wè nan ane 1980 yo pito.  Dapre piblikis eleksyon palmantè 1986, Desimir Jevtić te eli premye minis Sèbi..

## Refereans

## Bibliografi
*
*

## Lyen deyò
* Republic Bureau of Statistics
* Database of Legal Regulations
Adrès IP

Yon **Adrès IP** (**') se yon nimewo idantifikasyon inik ki pou tout tan oswa tanporèman asiyen nan chak [[Odinatè|aparèy]] ki fè pati. menm [[rezo enfòmatik]] lè l sèvi avèk . Adrès IP a se orijin sistèm acheminman ([[woutaj]]) [[Kominikasyon pake|pake done]] sou [[entènèt]].

Gen de vèsyon prensipal adrès IP: [[IPv4|vèsyon 4]] (IPv4) kode sou , ak [[IPv6|vèsyon 6]] (IPv6) kode sou .  se kounye a ki pi itilize a: li jeneralman reprezante nan [[sistèm nimeratasyon endo-arab|notasyon dezimal]] ak kat [[nonb premye|nonb]] ant , separe pa [[Pwen (siy)|pwen]], ki bay pa egzanp "181.174.87.53".




== Sèvi ak adrès IP ==
Adrès IP a bay chak [[Kat rezo|entèfas avèk rezo a]] nenpòt [[materyèl enfòmatik]] ([[woutè]], [[òdinatè]], , [[entènèt objè|objè ki konekte]], [[sistèm anbake]], [[modèm]] ([[ADSL2+|ADSL]], [[Wi-Fi|wifi]], [[Fib optik | fib]] oswa [[modèm kab|kab)]], [[enprimant#Enprimant an r.C3.A9seau| enprimant rezo]]) konekte ak yon [[Rezo enfòmatik|rezo]] lè l sèvi avèk **' kòm pwotokòl kominikasyon ant ne li yo. Adrès sa a se swa endividyèlman (atribisyon estatik) pa administratè rezo lokal la nan sourezo ki koresponn lan oswa otomatikman (atribisyon dinamik) atravè pwotokòl DHCP. Si òdinatè a gen plizyè koòdone rezo, Lè sa a, chak nan yo pral gen yon adrès IP. Aparèy la menm ka Se poutèt sa gen plizyè adrès IP ansanm. Yon ekipman kapab genyen plizyè adrès IP tou.

Chak pake ki transmèt pa pwotokòl IP a gen adrès IP moun k ap voye a ansanm ak adrès IP moun k ap resevwa a. woutè IP yo wout pake yo nan destinasyon an etap pa etap. Sèten adrès IP yo itilize pou difizyon ( oswa ) epi yo pa kapab itilize pou adrese òdinatè endividyèlman. Teknik ** la pèmèt ou matche yon adrès IP ak plizyè òdinatè ki distribye sou entènèt.

Adrès IPv4 yo rele *piblik* si yo anrejistre ak woutè sou entènèt la, yo se poutèt sa inik *globalman*. Okontrè, ''adrès prive'' yo ka itilize sèlman nan yon rezo lokal, epi yo dwe inik sèlman nan rezo sa a. tradiksyon adrès rezo a, ki fèt an patikilye pa , transfòme *adrès prive* an *adrès piblik* epi pèmèt ou jwenn aksè nan entènèt la nan yon estasyon sou rezo prive a.

## Adrès IP ak non domèn
Pi souvan, pou konekte ak yon sèvè enfòmatik, itilizatè a pa bay adrès IP sèvè sa a, men non domèn li (pa egzanp `www.wikipedia.org `) . Lè sa a, non domèn sa a rezoud nan yon adrès IP pa òdinatè itilizatè a lè l sèvi avèk sistèm non domèn (DNS). Se sèlman yon fwa yo jwenn adrès IP la li posib pou kòmanse yon koneksyon.

Non domèn gen plizyè avantaj sou adrès IP:
* yo pi lizib;
*yo pi fasil sonje;
* yo pa patisipe nan routage, kidonk yo ka kenbe menm nan evènman an nan reyòganizasyon nan enfrastrikti rezo a;
* yo pa limite a kèk milya tankou adrès IPv4.

## Nòt ak referans
### Nòt

### Referans

### Lyen deyò

* L'adresse IP est-elle une donnée personnelle (article juridique)
Katedral Sen Patrik Diblen

**Katedral Sen Patrik** (*Árd Eaglais Naomh Pádraig* an gayelik), leve nan distri sid yo nan ansyen vil Diblen, kapital Iland, sou yon ansyen klye adorasyon.

## Istwa

Bilding nan sitiye sou yon sous dlo, kote Patrik Iland te batize fidèl li yo.

Sepandan, li te konplètman rebati, kidonk pa gen anyen ki rete nan bilding orijinal yo. Orijin yo nan katedral la se tounen nan  la. John Comyn, Achevèk Dublin, te fè Legliz St Patrick detwi an 1190 pou bati katedral la. Se konsa, Norman yo te ranplase l ak yon konstriksyon wòch an 1191 e bilding nou wè jodi a soti nan  eksepte gwo kay won lwès la te rebati pa Achevèk Minot nan 1370 apre yon dife, ak tou. spire ki soti nan 1749. Li posib pou vizite li.

Nan 1310, jijman tanpliye yo te arete nan Iland te fèt la anba lidèchip Evèk la nan Kildare, chèz la nan Achevèk nan Dublin te vid nan epòk la -there.

An 1666, chapit katedral la te ofri chapèl Vyèj la bay kominote huguenot pwotestan franse ki te pran refij nan Iland. Wa Angletè ak Viswa Iland James Butler (1ye Duke nan Ormonde) te fasilite enstalasyon yo, ki te vle ankouraje endistri twal, komès, ak lwayote sijè Pwotestan nan peyi Katolik. Jiska 1816, yon pastè Huguenot te selebre chak dimanch an franse. Simityè Huguenot nan Dublin abrite tonm kominote sa a, ak tanp Kalvinis Peter Street ak Lucas Lane.

Ki pi popilè nan dwayen li yo se te, ant 1713 ak 1745, ekriven Jonathan Swift, otè ''Gulliver's Travels'' ki te antere la. Nan nò transept la yo ekspoze: mask lanmò otè a, katye mobil li ak divès objè pèsonèl.

## Deskripsyon

Nan fen lwès nèf la gen yon moniman ki te bati nan onè Richard Boyle,  Konte Cork , osi byen ke yon tonb ki reprezante senbòl kretyen yo. Nan koulwa nò a, eskilti mab blan Master of the Rolls John Philpot Curran ak kavo Thomas Jones, Achevèk Dublin, ak pitit gason l 'yo sitiye la. Lòt eskilti, enpoze nan gwosè yo, sonje pèsonalite diferan nan Mwayennaj yo, kanpe la. Transept nò a, bò kote pa l, se kote pou egzibisyon silverware ki te kreye pa Richard Williams an 1779. Gen anpil drapo ak dekorasyon ki anbeli pati sa a nan bilding lan. Tonm Fulk de Saundford ak Michael Tregury, Achevèk Dublin, yo sitiye nan koulwa nò ak sid chos la. Toupre se chapèl ki dedye a Notre-Dame. koral katedral la, ki konpoze sitou ak stand, dekore avèk estanda ak reprezantasyon blamo Chevalye Saint-Patrick.

## Nòt ak referans

## Apendis

### Atik ki gen rapò

* Christ Church Cathedral, Dublin, dezyèm katedral Anglikan nan menm vil la, chèz Dyosèz Dublin ak Glendalough,
* St Mary's Pro-Cathedral, Dublin, katedral Katolik, chèz Achidyosèz Dublin, Primat Iland.

### lyen ekstèn
* 
*  Fèy sou sit entènèt Structurae
Konsèy Prezidansyèl Tranzisyon

**Konsèy Prezidansyèl Tranzisyon** an se enstitisyon kolèj ki responsab pouvwa egzekitif ann Ayiti. Li te fòme 12 avril 2024, yon mwa apre demisyon Premye Minis Ariel Henry, ki gen gouvènman ki te pran prezidans pwovizwa Repiblik la apre asasina Jovenel Moïse an 2021.
Patrik Iland

**Patrik  Iland** oswa **Sen Patrik**, nan Laten *sanctus Patricius*, nan Angle ***Sen Patrik*** , nan Ilandè ***Naomh Pádraig*** ([]), pwobableman soti nan Women Grann Bretay (prezan- jou Grann Bretay) epi k ap viv nan premye mwatye  la, se sen patwon Irand, konsidere kòm evanjelis nan zile a ak kòm fondatè Krisyanis Ilandè.

Li se yon pèsonalite semi-lejand, objè yon gwo ajyografik pwodiksyon ki analize pa modèn kritik istorik pou yo tabli degre  karaktè sa a. Sou yon kad istorik jistis mens, ajyograf yo an reyalite imajine anpil epizòd ki gen ti koneksyon ak reyalite istorik, konstwi lejand patrisyen an kote zèv modèn yo disène memwa nan [payen] tradisyon](https://ht.wikipedia.org/wiki/Paganis) nan. Irand, prete nan Labib ak topos literè Greko-Women.

Dat ak kote tradisyonèlman kenbe yo endike yon nesans alantou 386 nan Island Bretagne, yon misyon nan Iland nan 432 ak yon lanmò nan  nan. Desann (Ultonia). Tradisyon sa a fè l 'yon kretyen sen selebre 17 mas.

Tradisyon konpetisyon ba li yon ane nesans ant 373 ak 390, yon dat lanmò alantou 460 oswa ant 489 ak 496, men dat sa yo an reta pwobableman. rezilta nan yon konfizyon ak evèk la Palladius.

## Nòt ak referans

## Apendis

### Bibliyografi
* Marie-Louise Jacotey, *Patrick, sen patwon Iland: zile sen yo*. – Langres: D. Guéniot, 2005, San paj 56 p. .
* Blaise Pons, *Saint Patrick*, Flerus, Pari, 1989, san paj 22 p. .
* Patrick Mey, *Saint Patrick (390-461) Nouvo Drwid oswa apot eklere?* Coop Breizh 1997, 160 paj, .
* Annonciade Coleno, *Saint Patrick*, éditions du Rocher, Paris, kol. “Régine Pernoud prezante”, 1996, .
* Frédéric Kurzawa, *Ti lavi Saint Patrick*, Desclée de Brouwer, kol. “Little Lives”, 1995, 215 paj, .
* *Konfesyon ak lèt ​​bay Coroticus*, Éditions du Cerf, pa Saint Patrick.
* .
* Joseph Dunn, *The Life of Saint Patrice*, Mistè breton an twa zak, p 202, 247, 384, 429, 568, 619, fen piblikasyon ki te deja mansyone nan bilten anvan an (I, 753). Annals of Brittany, volim XXVI, Rennes 1910-1911

### Lyen ekstèn

* Saint Patrick and the Christianization of Ireland pa Jean Guiffan, konferansye nan University of Nantes.
* Yon bagay nouvo sou Saint Patrick? (Revizyon Bèlj Filoloji ak Istwa, Léon Herrmann, Ane 1952) - Persée
*Saint Patrick, evèk misyonè nan Iland - Enfòmasyon sou saint la nan jounen an - Vatican News
*Vwayaj Apostolik nan Iland - Nan Kò Diplomatik la ( 29 septanm 1979) | Jan Pòl II - Vatikan
*  ''Konfesyon'' ak ''Lèt pou Coroticus''.
*  ''Confessio'' of Saint Patrick.
Dispansè

Yon **dispensè** se yon etablisman sante ki depann de yon òganizasyon piblik oswa prive, kote pasyan yo trete gratis. Genyen tou dispansè kote gratis swen ak remèd yo bay Povrete ki bezwen li.

## Istwa
### Lafrans
Anba Ansyen Réjim la, dispansè yo se te kay charite, oswa enfimite kote yo te bay ni swen enfimyè ni sekou an kalite pou moun ki san yo. Yo te kenbe yo pa kongregasyon relijye fi, Ursuline, sè Sen Vensan de Paul.

Théophraste Renaudot mete yon dispansè, peye pou moun ki byen ak gratis pou pòv yo. Depi 1632, li menm òganize konferans medikal chak semèn la.

Yo rele dispansè minisipal yo "sant sante minisipal". Yo rasanble konsiltasyon jeneral pou tout odyans yo, sant PMI pwoteksyon matènèl ak timoun, ak konsiltasyon planifikasyon familyal. Pwofesyonèl sant sante yo gwoupe nan yon asosyasyon ki fè kanpay pou yon apwòch sante kominotè, Institut Renaudot.

### Kanada

## Nòt ak referans

## Gade tou

### Atik ki gen rapò
*Lopital
Sèt pawòl Jezi sou kwa a

**Sèt pawòl Jezi sou kwa a** (yo rele tou "sèt dènye mo Kris la") se yon seri fraz kout ke Nouvo Testaman an, nan tradisyon kretyen an, atribiye a Jezi pandan li te kloure sou kwa, e li te di jis anvan lanmò li. Yo pran yo nan kat levanjil yo epi yo mennen nan devlopman yon espirityalite nan kwa ki te eksprime nan anpil kòmantè espirityèl. Kwonoloji egzak yo pa ka etabli.

## Tèks
Tèks sa yo pran nan Tradiksyon Ekimenik Bib la:

# "Papa, padonnen yo paske yo pa konnen sa yo fè" (), pwononse imedyatman apre l' te krisifye ant de kriminèl (bon lawon ak move lawon).
# “Anverite m ap di nou, jodi a w ap avè m nan paradi a” (), youn nan de kriminèl yo te adrese, kòm repons li te mande l: “Sonje ou nan men mwen lè ou vin nan wayòm ou an.”
# “Madanm, men pitit ou”, ki te adrese manman l Mari; ak Jan: “Men manman w” ().
# "Bondye mwen, Bondye mwen, poukisa ou abandone mwen?" ( ak ) t'ap rele byen fò "ak yon vwa byen fò" an Arameyen
# “Mwen swaf” () pwononse “pou ke Ekriti a ka akonpli jiska lafen”, kòmantè evanjelis la. Jezi site, daprè evanjelis la, sòm 69:22: "Yo ban m pwazon pou m manje, ak dlo vinèg pou m bwè lè m te swaf".
# "Li fini" () te pwononse apre li te fin bwè bwason sa a.
# Jezi te fè yon gwo rèl: “Papa, mwen lage lespri m nan men w” (). Ak pawòl sa yo li mouri.

## Nan mizik
Pawòl Jezi yo sou kwa a te enspire plizyè travay remakab, tankou:
* 1787: *[[Die sieben letzten Worte unseres Erlösers am Kreuze|Sèt dènye pawòl Kris yo sou kwa a]]* se yon travay Joseph Haydn (1786, 1787, 1795-1796);
* 1859: *Sèt Pawòl Kris la sou kwa a* pa César Franck, oratoryo pa janm fèt pandan lavi otè li a.
* 1867: *Sèt Pawòl Kris la* pa Théodore Dubois, oratoryo.
* 2008: Christophe Looten konpoze de zèv ki baze sou dènye mo Jezi yo:
** *[[Mourning]]*, pou vwa alto ak katòt kòd kote chante plenn melanje pou sòlda Britanik yo te tire pa nazi yo an 1940 pandan evakyasyon Dunkerque ak evokasyon yo. Sovè sou kwa a
** *[[The Seven Last Words of Christ on the Cross (Christophe Looten)|The Seven Last Words of Christ on the Cross (Christophe Looten)|The Seven Last Words of Christ on the Cross]]*, senkyèm kwatèt kòd li a.

## Nòt ak referans
Ferdinand Perier

**Ferdinand Perier**, fèt  nan Anvers (Bèljik) e li te mouri  nan Kalkouta (End), se yon Jezuit Bèlj, misyonè nan peyi Zend ak Achevèk Kalkouta. Li te konseye tou Mè Teresa.

## Fòmasyon
Li te fèt nan yon fanmi komèsan rich, li te travay pandan kèk ane anvan li rantre nan Konpayi Jezi (1897). Apre novisya li (Drongen, Ghent) ak filozofi li nan Louven (1900-1903), li te anseye pandan kèk ane nan Collège Saint-Michel (Briksèl), anvan yo te voye (sou demann li) nan peyi Zend. Li te rive Kalkouta sou 9 desanm 1906. Fòmasyon jeneral li te fini ak teyoloji nan teyològ Kurseong (1907-1911) kote li te òdone tou pè nan dat 3 oktòb 1909.

## Siperyè ak Evèk-[[Kowadjitè]]
An 1913 Perier te deja siperyè misyon Jezuit la e li rete konsa jiska 1921. Li te oblije fè fas ak gwo difikilte finansye: Premye Gè Mondyal (an Ewòp) (1914-1918) te cheche sous finansman travay misyonè yo. An 1921, yo te nonmen Perier kodyotè achevèk Kalkouta, Brice Meuleman. Li te pran plas li nan dat 23 jen 1924.

## Achevèk [[Kalkouta]]
* Perier te pran anpil prekosyon pou konsolide ak devlope travay edikasyonèl ak misyonè nan mitan pèp Chota Nâgpur (Oraons, Mundas, Kharias ak lòt moun) e li te kòmanse misyon an nan mitan Santals. Epitou devlope nouvo sant nan distri Darjeeling ak zòn ki antoure. Batisyon dyosèz Ranchi (1927) ak Jalpaiguri (1952).
* Li te envite anpil nouvo kongregasyon relijye pou yo travay nan dyosèz li a: Salezyen, Misyonè Fransikèn Mari, Kamel Apostolik, Frè Charite.
* Apati 1937 li te òganize premye reyinyon regilye evèk yo nan peyi Zend e konsa li te etabli estrikti sa ki an 1944 te vin tounen Konferans Evèk Katolik nan peyi Zend (CBCI).
* Li te premye gid Manman Tereza lè li t ap chèche suiv nouvo vokasyon li nan sèvis pou moun ki pi pòv yo. Perier te jwenn nan men otorite women yo ke li te kapab kite kouvan li a, viv nan yon bidonvil epi li te fonde kongregasyon *[[Misyonè Charite]]* (1950).
* Diskreteman pyonye (ankouraje inkiltirasyon nan seminè) li pa t ezite pa demisyone. pòs li lè li te santi lè a rive pou l pase nan men yon siksesè (1960). Li te patisipe nan Konsèy Vatican II.

## Bibliografi
* Lawrence T. Picachy, *Yon gwo reyalizasyon. Souvni Jubilee Episkopal*, Calcutta, 1946

## Nòt ak referans

## Lyen ekstèn
Lòd relijye

Yon **lòd relijye** rasanble moun ki gen obligasyon pou ve solanèl anba obsèvans yon règleman relijye. Esansyèl nan Krisyanis, li egziste tou nan lòt relijyon.

Nan Krisyanis, se yon gwoup gason oswa fanm k ap viv yon ideyal komen nan pèfeksyon "swiv Kris la" (*[[sequela Christi]]*) jan yo defini nan oryantasyon yo nan yon espesifik règ relijye. Nan seri lòd relijye yo, de tandans jeneral yo prezan. Lòd yo rele “Kontanplatif” yo chèche inyon ak Bondye nan yon lavi lapriyè ak asètism pèsonèl ki retire nan mond lan, alòske sa yo rele “apostolik » chache inyon ak Bondye nan sèvis pou lòt moun ak angajman dirèk nan sosyete imen. Tout moun, mwàn oswa me (nan “lòd monastik”) tankou lòt moun relijye, pran ve relijye. 

## Krisyanis Otodòks

Nan tradisyon Otodòks, Legliz Otodòks la se yon kominyon Legliz ki endepandan an tèm de òganizasyon ak disiplin e ki gen lye youn ak lòt sou nivo dogmatik. Chak nan yo se autocephalous, sa vle di dirije pa pwòp synod pa yo ki gen pouvwa pou chwazi primat li yo. Lòd relijye a asimile dirèkteman ak lòd monastik la paske monachism nan Lès la kounye a sèlman gen yon sèl fòm cenobitism jeneralman ki baze sou règ Sen Basil Sezare.

## Krisyanis Katolik

Nan Tradisyon Katolik, mouvman relijye enpòtan estriktire (monastik, mandyan) ki gen Ve yo te pwononse nan yon fason solanèl yo te konsidere kòm kòmand relijye. Istorikman, dènye lòd relijye yo se sa ki te kreye nan  ​​tankou Lòd Kamèl la, Lòd Sen Jewòm, Lòd Immaculate Konsepsyon, Lòd Anonsyasyon ki nan Syèl la, pami lòt moun. Sa yo se diferan lòd regilye regilye yo tankou Barnabites, Somasques, Jezuit, Theatines.

Kòd lwa kanon 1983 la pa fè yon diferans ankò ant lòd relijye tradisyonèl yo ak kongregasyon relijye ki te fonde pi resamman. Yo tout se "enstiti lavi konsakre".

## Referans

## Gade tou

### Bibliyografi
* Gaston Duchet-Suchaux ak Monique Duchet-Suchaux, *Lòd relijye*, Flammarion, 2006.
* Gerhards Agnes, *Diksyonè istorik lòd relijye*, Fayard, 1998.
* Rene Tiron, *Istwa ak kostim nan lòd relijye*, Kessinger Publishing, 2010.
* Mathieu Richard Auguste Henrion, *Istwa lòd relijye*, Adamant Media Corporation, 2001.
* Claire Lesegretain, *The Great Religious Orders: Yesterday and Today*, Fayard, 1990.
* Sophie Hasquenoph, *Istwa lòd relijye ak kongregasyon an Frans: soti nan Mwayennaj jiska jounen jodi a*, Éditions Champ Vallon, 2009.
* 
* Nicole Lemaître, Marie-Thérèse Quinson ak Véronique Sot, *Diksyonè Kiltirèl Krisyanis*, Cerf et Nathan, Pari, 1994.
* Alain Demurger, *Lòd relijye militè yo*, Frajil, 2000.
* Dominique Lormier, *Gwo lòd militè ak relijye yo*, Trajectoire, 2006.
* Johannes Baptist Metz, *Yon tan pou lòd relijye? Mistik ak politik swiv Jezi*, Le Cerf, 1981.

### Lyen ekstèn
Bengal oksidantal

**Bengal oksidantal** (nan , *Pôshcimbônggô*; nan ; nan  ', ; se yon Eta nan nòdès End.

Avèk plis pase 91 milyon moun nan 2011 sou yon zòn nan , li se katriyèm eta ki pi abitan nan peyi Zend ak youn nan pi dans ak , twa fwa mwayèn nasyonal la (ak konparab ak sa ki nan Bangladèch adjasan). Li fè pati rejyon etnolengwistik nan Bengal nan souskontinan Endyen an, sou fwontyè ant Bangladèch sou bò solèy leve, ak Nepal ak [Bhutan] ] nan nò. Li fwontyè tou ak eta Endyen [Odisha, Jharkhand, Bihar, Sikkim, ak Asam. Kapital eta a se Kolkata (ansyen Kolkata), setyèm pi gwo vil nan peyi Zend ak sant twazyèm pi gwo rejyon metwopolitèn nan peyi a. Nan domèn jewografi, West Bengal gen ladann rejyon mòn Himalaya nan Darjeeling, Ganges Delta, rejyon Rarh ak [Sundarbans bò lanmè. Bengali yo konstitye prensipal gwoup etnik la.

## Nòt ak referans

## Gade tou

### Lyen ekstèn
* 
* 
* 
* 
* Sit entènèt gouvènman Eta a
Fèt travay

**Fèt Travay** se yon jou konje chak ane selebre konkèt travayè yo, epi jwenn orijin li nan batay pou jounen uit èdtan an . Li se sinonim ak **[[Jounen Entènasyonal Travayè yo|Jounen entènasyonal travayè]]** yo nan pifò peyi yo.

## Istwa

### Premye "fèt travay»
Premye selebrasyon  "fèt travay» te egziste depi nan finisman XVIIIe syèk la, dat yo varye selon kote a ak tan yo  .

An Frans, depi 1793, kalandriye Repibliken Fabre d'Églantine nan te pwopoze yon Jounen pou fèt Travay sou 3e jou sankilòt yo  . Jounen travayè sa a te etabli sou 1e pluviôse (20 janvye) pa Saint-Just, e li te selebre pandan plizyè ane  .

An 1867, nan fanmi Godin de Guise, yon Jounen fèt Travay te pran nesans , lè Jean-Baptiste André Godin te fèk fin ekri *Solisyon Sosyal* . Dat evènman an fikse pou 5 jen; li toujou ap selebre jodi a.

## Selebrasyon
### Nan Karayib la
Nan Kiba, *el día de los trabajadores* selebre 1 Me ak se yon jou ferye piblik. Pandan jounen sa a, anpil parad travayè ap fèt nan lari peyi a.

Nan Ayiti, tradisyonèlman yo selebre fèt travail ak agrikilti. Li enskri pami fèt nasyonal peyi ki kenbe pa atik 34 nan konstitisyon 1816 la. Yo selebre l 1e me epi yo make dat la ak fwa gastwonomi ak pwodiksyon, ekspozisyon atizanal epi agrikòl.

## Nòt ak referans

## Gade tou

### Atik ki gen rapò

### lyen ekstèn
* 
* Rosa Luxemburg, « Quelles sont les origines du 1er mai ?», *Sprawa Robotnicza*, 1894
* Gabriel Deville, « Historique du Premier mai », *Le Devenir social*, 1896
Tan travay

**Tan travay** kalifye ak mezire dire ke yon moun k ap travay ak tit  pwofesyonèl.

## Mezi ak definisyon

### Definisyon
Inyon Ewopeyen (EU) defini tan travay menm jan nenpòt ak peryòd pandan ke travayè a, nan fè egzèsis aktivite li oswa fonksyon li, se a dispozisyon anplwayè a an konfomite ak lejislasyon e ak pratik nasyonal yo  .

Pou yo ka mezire ak fasilman pou konpare, "an travay» gen rapò ak yon peryòd referans:

* li ka mezire ak kantite èdtan travay nan yon jounen;
* konpare ak semèn nan, li eksprime an jou oswa èdtan;
* konpare ak ane a, li mezire an èdtan travay oswa mezire an kantite jou travay pandan ane a.

### Dire legal travay  yo
Limit tan travay la afime pa atik 24 Deklarasyon Inivèsèl Dwa Moun  ak atik 7 nan Pak entènasyonal sou dwa ekonomik, sosyal ak kiltirèl , kòm dwa pou travay .

## Nòt ak referans

### Nòt

### Referans

## Apendis

### Bibliyografi

* Rapò Komisyon an prezide pa Jean Boissonnat : “ *Travay nan 20 ane* ” (1995), Commissariat Général du Plan, La Documentation française, pibliye nan Ed. Odile Jacob ( « telechaje kòm PDF » ( Archive.org • Wikiwix • Archive.is • Google • Kisa pou w fè ? ) )
* Aznar G. : " Travay mwens pou travay tout”, Paris, Syros 1993
* blan C. , Breton T. : " Bunny a ak tòti a : byen yo inatandi nan franse yo » Pari, Plon, 1994.
* Boulin JY. , G sa a. , Dominique Taddei : " Tan travay », Paris, Syros-Futuribles, 1993.
* Didier M. : " Senaryo pou travay", Paris, Economica 1995
* Jean Gadrey : " Ekonomi sèvis la », Dekouvèt, Landmarks, 1992
* André Gorz : " Metamòfoz nan travay », Paris Galilée, 1988.
* Paul Lafargue : " Dwa a parès », Paris Climats, 1994.
* Komèsan O. , Thélot C. : " De syèk travay an Frans », Paris, INSEE 1991.
* Dominique Méda : " Travay, yon valè ki disparèt », Paris, Aubier 1995.
* Perrot A. : " Nouvo teyori sou mache travay la », Paris, La Découverte, Repères, 1992.
* Bertrand Schwartz : " Modènize san eksklizyon », Paris, La Découverte 1994.
* William McGaughey shorterworkweek.com Reviv yon agiman ekonomik nan 21 la syèk

### Atik ki gen rapò

### Lyen ekstèn

* Temps de travail et allocation universelle
* livre manuscrit, https://web.archive.org/web/20160808034451/http://www.shorterworkweek.com/SWW1980sb.html A Workweek Shorter dans les années 1980, multilingue, avec 50 tableaux statistiques
Aktivite sosyoekonomik

**Aktivite sosyoekonomik** kontribye nan transfòmasyon yon pwodui, yon sèvis oswa yon sèvis.

Nan domèn analiz travay, ergonomi, jeni fòmasyon ak Resous Imèn, tèm aktivite yo itilize tou nan yon siyifikasyon ki pi presi: li deziyen yon seri aksyon diferan. , òganize dapre yon pwosesis lojik, obsèvab kòm sa yo. Li kapab tou deziyen youn oswa plizyè travay ki fèt pa youn oswa plis anplwaye nan yon pwosesis.

Plis prozaikman, aktivite a konstitye, nan pèspektiv sa a, yon repons a kesyon an: "Kisa anplwaye sa a aktyèlman fè nan travay sa a?"»

Vreman vre, kounye a li aksepte ke yon travay konpoze de yon sèten kantite aktivite ki mande, pou reyalizasyon yo, mobilizasyon konpetans pwofesyonèl idantifye deja (Nou vle di isit la pa konpetans pwofesyonèl aplikasyon an, nan yon sitiyasyon pwofesyonèl , kapasite ak akeri. konesans yo nan lòd yo reyalize avèk siksè yon aksyon nan yon kontèks espesifik.)

Definisyon aktivite sa a modile nan ergonomi pa distenksyon semantik sa a: pou jwenn pwodiksyon yo mande a, yon operatè fè yon travay reyèl souvan diferan de travay "preskri" yo asiyen (dapre yon pwosedi sèvis metòd). Nan pèspektiv ergonomic sa a, travay aktyèl la pran aktivite a non, pandan y ap travay la preskri kenbe travay la non.

Nan yon lòt sans, yo ka bay yon definisyon pi quantitative tèm aktivite a: se kantite operasyon ki fèt pou chak inite tan: QA = N/T, kote QA se yon mezi aktivite sistèm konsidere a, ak N kantite operasyon pandan operasyon T. Nan mond travay la, definisyon aktivite sa a sanble ak pwodiktivite.

## Gade tou

* Ekonomi (disiplin)
* Aktivite endistriyèl
* Sosyoekonomik
Jou ferye

Yon **jou ferye** oswa **jou konje piblik** se yon jou kote yon evènman fete.

Pi souvan, jou fèt la retounen chak ane. Li kapab yon evènman sivil, relijye oswa komemore yon evènman istorik. Li pa nesesèman egzante de travay. Lwa chak peyi oswa akò kolektif konpayi yo espesifye kondisyon ak dispozisyon yo dwe aplike, sitou an tèm de remunération (jou peye oswa ki pa peye).

## Tèminoloji

Mo *jou ferye* soti nan mo Ansyen angle *hāligdæg* (*hālig* "sen" + *dæg* "jou").  Mo a orijinèlman te refere sèlman nan jou espesyal relijye yo.

Mo *jou ferye* gen diferan konotasyon nan diferan rejyon yo. Nan Etazini, mo a itilize sèlman pou refere a jou repo oswa selebrasyon nasyonalman, relijyon oswa kiltirèl yo obsève oswa evènman yo menm, alòske nan Wayòm Ini ak lòt Nasyon Commonwealth yo, mo a ka refere a peryòd tan kote yo te dakò ak konje nan devwa yo epi yo itilize kòm yon sinonim pou *[[vakans]]* pito Etazini. Tan sa a anjeneral mete sou kote pou repo, vwayaj, oswa patisipasyon nan aktivite lwazi, ak tout endistri yo vize kowenside ak oswa amelyore eksperyans sa yo. Jou konje yo pa ka kowenside ak okenn koutim oswa lwa espesifik. Anplwayè yo ak enstiti edikasyon yo ka deziyen 'jou ferye' tèt yo, ki ka oswa pa ka sipèpoze dat nasyonalman oswa kiltirèl ki enpòtan, ki ankò vini anba konotasyon sa a, men li se premye enplikasyon detaye ke atik sa a konsène ak. Itilizasyon modèn varye jeyografikman. Nan Amerik di Nò, sa vle di nenpòt jou dedye oswa peryòd selebrasyon. Nan Wayòm Ini a, Ostrali, ak Nouvèl Zeland, yo souvan itilize *vakans* olye de mo *vakans*.

## Nòt ak referans

## Gade tou

### Bibliyografi
* 

### Lyen deyò
Fòs Revolisyonè G9 an Fanmi e Alye

**Fòs Revolisyonè G9 an Fanmi e Alye**, pafwa akwonim **G9**, se yon federasyon douz gang ayisyen, ki te kreye an 2020 pa ansyen polisye Jimmy Chérizier.

G9 a se sitou li te ye pou masak li te lakòz, batay ak alye li yo pou kontwòl kapital la Pòtoprens: kounye a, G9 la ak alye li yo kontwole plis pase 80% nan vil la. G9 a se youn nan pi gwo fòs nan lagè gang ann Ayiti, pouse Premye Minis Ariel Henry demisyone nan mwa mas 2024.

## Referans
Kriz Ayiti (2018-prezan)

Manifestasyon te kòmanse nan vil toupatou nan peyi Dayiti 7 jiyè 2018 an repons a ogmantasyon pri gaz. Apre yon tan, manifestasyon sa yo te evolye nan revandikasyon pou demisyon Jovenel Moïse, ki te prezidan ann Ayiti. Dirije pa politisyen opozisyon an Jean-Charles Moïse (pa gen okenn relasyon), manifestan yo te deklare ke objektif yo se kreye yon gouvènman tranzisyon, bay pwogram sosyal, ak pouswiv ofisyèl swadizan koripsyon. Soti 2019 rive 2021, te gen yon gwo manifestasyon ki te mande pou gouvènman Jovenel Moïse demisyone. Moïse te vini an premye nan eleksyon prezidansyèl 2016 la, pou ki patisipasyon elektè yo te 21%. Eleksyon 2015 yo te anile akòz fwod. Nan dat 7 fevriye 2021, patizan opozisyon an te swadizan eseye yon koudeta, ki te mennen nan 23 arestasyon, ansanm ak eklatman ant manifestan yo ak lapolis.

7 jiyè 2021, Jovenel Moïse te asasinen, swadizan pa yon gwoup 28 mèsenè etranje; twa nan asasen yo sispèk yo te touye ak 20 arete, pandan y ap yon chas pou lòt mesye ame yo, osi byen ke pou lide yo nan atak la, rete kontinyèl nan mwa Jiyè 2021. 20 jiyè 2021, Ariel Henry te pran biwo premye minis enterimè.

Nan mwa septanm 2022, plis manifestasyon te eklate an repons a ogmantasyon pri enèji, epi yon federasyon gang te kreye yon blokaj alantou pi gwo depo gaz Ayiti. Ansanm ak yon epidemi kolera ak gwo grangou toupatou, kriz la te mennen Konsèy Sekirite Nasyonzini an enpoze sanksyon sou Jimmy Chérizier, youn nan lidè gang nan peyi a. An 2022, Kanada te bay sanksyon kont twa biznisman rich—Gilbert Bigio, Reynold Deeb, ak Sherif Abdallah—ki yo te akize pou yo te "patisipe nan vyolasyon grav ak sistematik dwa moun ann Ayiti" ansanm ak anpil politisyen tankou Michel Martelly, Laurent Lamothe, Jean-Henry Céant, Joseph Lambert, ak Youri Latortue. Menm jan an tou, yon rapò Nasyonzini te bay Konsèy Sekirite a nan mwa Oktòb 2023 te idantifye Martelly, Deeb, ak Latortue kòm ki gen lyen ak gang.

Nan mwa mas 2024, premye minis enterimè Henry te anpeche retounen ann Ayiti apre yon vwayaj ki te gen entansyon jwenn èd la polis Kenya nan kwape vyolans gang. Vakyòm pouvwa a, ansanm ak dezòd nan lari yo, te mennen nan orè a nan yon reyinyon ijans CARICOM sou 11 Mas. Sou 11 Mas, Henry te anonse demisyon li anba presyon manifestan yo, gang yo, ak kominote entènasyonal la, yo dwe efikas sou nonmen yon nouvo Premye Minis ak kabinè pa yon konsèy tranzisyon.

## Gade tou
* Manifestasyon nan Ayiti an 2019
* Lagè gang ann Ayiti

## Referans
Lagè gang ann Ayiti

Depi 2020, Kapital Ayiti Pòtoprens se kote yon **lagè gang ap** kontinye ant de plizyè gwoup kriminèl ak alye yo: Fòs Revolisyonè G9 an Fanmi e Alye (FRG9 oswa G9) ak G-Pep la. Gouvènman an Ayisyen an ak fòs sekirite ayisyen yo toujou ap lite pou kenbe kontwòl yo nan Pòtoprens nan mitan konfli sa a, ak gang yo rapòte kontwole jiska 90% nan vil la nan 2023. Kòm repons ak batay gang yo ki te ogmante, yon mouvman vijilan ame, ke yo rele bwa kale, te parèt nan objektif pou konbat gang yo. Nan dat 2 oktòb 2023, Rezolisyon 2699 Konsèy Sekirite Nasyonzini te apwouve, ki te otorize yon "misyon sipò sekirite miltinasyonal" ke Kenya te dirije nan peyi Dayiti.

Nan mwa mas 2024, vyolans gang yo te gaye toupatou nan tout Pòtoprens mete Yon Klima latèrè ak objektif pou jwenn demisyon premye minis enterimè Ariel Henry, sa ki lakòz de prizon kraze e lage plizyè milye prizonye. Atak sa yo ak atak ki vin apre sou plizyè enstitisyon gouvènman an te fè gouvènman ayisyen an deklare yon eta dijans epi enpoze kouvrefe. Sou 11 mas, Henry te dakò pou li demisyone yon fwa ke yon gouvènman tranzisyon te fòme.

### Ayiti-Sekirite: Minis defans lan rekòmande pou mete Lame a nan pozisyon konba

Sòlda Fòs Lame Ayiti yo/ © MD
" Mete fòs lame Ayiti yo nan pozisyon D", sa a se rekòmandasyon Minis Defans lan, Jean Marc Berthier Antoine fè bay kòmandan an chèf enterimè lame a, Lyetnan-Jeneral Jodel Lessage. Yo te fè demann lan atravè korespondans ki te dat madi 18 jen 2024.

FAKTÈ AYITI A, 18 jen 2024._Nou fèk nonmen Minis Defans nan Gouvènman Tranzisyon an ki te dirije pa Premye Minis Garry Conille, Jean Marc Berthier Antoine, pran yon trè premye desizyon nan non enstitisyon an.

Kidonk, li rekòmande kòmandan an chèf enterimè lame a, Lyetnan-jeneral Jodel Lessage pou mete Fòs Lame d Ayiti (FADH) nan pozisyon "D", sa vle di mete enstitisyon an an alèt oswa menm mete sòlda nan pozisyon konba.

Omwen se sa nou ka li nan yon Korespondans Direktè Jeneral Ministè Defans la, Kolonèl Louis Marcelin Daniel ki siyen, ki te adrese bay Lyetnan Jeneral Jodel Lessage.

Fadh
Sòlda Fòs Lame Ayiti yo/ © MD
" Mesye Lyetnan Jeneral, dapre rekòmandasyon Minis la, yo mande w pou mete Fòs Lame Ayiti nan kondisyon D", nou ka li la.

Direktè Jeneral Ministè a ajoute ke " enstriksyon ki vin apre yo pral swiv ".

Rekòmandasyon Minis Defans lan Jean Marc Berthier Antoine fè bay kòmandan an chèf enterimè lame a, Lyetnan-Jeneral Jodel Lessage nan yon kontèks kote kapital ayisyen an toujou sezi pa ensekirite bandi ame nan peyi a. Viv ansanm. »

FAKTÈ AYITI (LFH)

## Referans
Brevè envansyon

Yon **brevè** se yon tit pwopriyete endistriyèl ki bay ak yon eksklizivite pou eksplwate envansyon patante a apati, an prensip, dat depozisyon an ak pou yon peryòd maksimòm de 20 an. Yon dwa brevè se pa yon dwa eksplwatasyon, sa vle di li otorize eksplwatasyon envansyon ki patante a. Vreman vre, dwa eksplwatasyon an ka sijè a yon lòt fòmalis tankou jwenn yon otorizasyon pou mete li sou mache a, yon sètifikasyon 

Kèk Eta nan moman enskripsyon an ka bay yon "brevè pwovizwa» epi bay yon «delè gras»  ki evite nilite brevè a pou yon envantè te prezante envansyon li anvan li te depoze brevè a, nan yon kad ki pa konfidansyèl  Dapre peyi a se premye "envantè" oswa premye "aplikan" (ann Ewòp) ki gen priyorite pou brevè a.
## Istwa

## Nòt ak referans


## Gade tou

## Bibliyografi

* Alain Beltran, Sophie Chauveau et Gabriel Galvez-Behar, Des brevets et des marques : une histoire de la propriété industrielle, Paris, Fayard, 2001, 308 p. (ISBN 978-2-213-61011-5, OCLC 248778163).
* .
* François Lévêque et Yann Ménière, Économie de la propriété intellectuelle, Paris, La Découverte, coll. « Repères » (no 375), 2003, 122 p. (ISBN 978-2-7071-3905-4, OCLC 270713905X).
* F. Lévêque et Y. Ménière, *[http://www.microeconomix.fr/publications/doc_details/67-economics-of-patent-pools-.html Economics of patent pools]*, Microeconomix - Economic Focus, septembre 2007
* M. Dhenne, Technique et droit des brevets. L'invention en droit des brevets, LexisNexis, 2016  (ISBN 978-2-7110-2410-0).
* R. Fulconis et G. Desrousseaux, *La préservation du secret des affaires dans le cadre du contentieux brevet: une mission impossible?*, LEGICOM, no 1, 2013, p. 65-77.

## Lyen deyò
* 
* 
*
Votan nan validé desizyon

**nouvèl-detay Administrasyon**
Pati Blòk Majorite Endisolubl la mande respè akò 3 avril la konsènan nominasyon Premye Minis la.

Moun ki gen enterè Blòk la Majorite Endisolible (Kolektif 30 Janvye / Akò 21 Desanm / Pitit Dessalin / RED / EDE / Konpwomi Istorik) nan Konsèy Prezidansyèl Tranzisyon an akeyi eleksyon Prezidan Konsèy Edgard Leblanc Fils.

"Aktè ki reprezante nan Konsèy Tranzisyon Prezidansyèl la, siyatè Blòk Majorite Endisolab (BMI) salye kouraj ak detèminasyon pèp ayisyen an. Siyen BMI yo, ki gen anpil enkyetid pou sitiyasyon kalamite kote popilasyon an plonje, rezoud. pou fè tout sakrifis pou peyi a reprann byen vit sekirite, lapè sivil, nòmalite konstitisyonèl ak demokratik", strikti sa yo ekri nan yon nòt pou laprès pibliye yè mèkredi premye me 2024 la.

nouvèl-detay
"Siyatè Blòk Majorite Endisolubl la renouvle aderans konplè ak konplè yo nan Konsantis istorik ki te jwenn ant moun ki gen enterè yo, an konfòmite strik ak Akò 3 avril 2024 la. Motive pa enkyetid pou defann enterè jeneral la, remake enposib pou rive jwenn. yon konsansis ant moun ki konsène yo, yo pwopoze pandan bilten vòt ki te òganize sou envitasyon Manm/Obsèvatè yo nan CP a nan dat 30 avril 2024, yon sèl kandida pou Prezidans Konsèy Prezidansyèl la, nan moun ansyen Senatè Edgard LEBLANC FILS ", ka li nan piblikasyon laprès la.

“Siyatè Blòk Majorite Endisolab la rete angaje nan pwosesis politik ki te inisye 11 mas 2024 sou ejis CARICOM Pwosesis sa a kounye a kad nan Akò 3 avril 2024 ki te mennen nan enstalasyon 25 avril 2024 la. Konsèy Prezidansyèl Tranzisyon an, ak eleksyon Sitwayen Edgard LEBLANC FILS nan dat 30 avril kòm Prezidan Konsèy di a Pwosesis sa a dwe kontinye, swiv pwosedi ki tabli nan Akò 3 Avril 2024, an patikilye atik 6 ak 7, pami lòt moun, pa . nominasyon yon Premye Minis, fòmasyon yon gouvènman inite nasyonal, renouvèlman pèsonèl politik atravè eleksyon enklizif ak kredib.

Anplis de sa, Moun ki gen enterè ki siyen yo ankouraje moun ki gen enterè yo pou yo pa favorize enterè patikilye nan detriman enterè jeneral la. Yo mande pou bay priyorite tolerans, konsansis ak respè règ demokratik yo pou garanti yon tranzisyon pasifik ak yon retounen irevokabl nan lòd konstitisyonèl ki te kraze depi asasina Prezidan Jovenel Moise 7 jiyè 2021 la.

"Sekirite ak amelyore kondisyon lavi popilasyon an dwe plis pase tout tan priyorite tout moun ki gen enterè yo," yo te konkli.

An menm tan, atravè yon nòt, Fanmi Lavalas denonse e dekri kòm yon "maskarad" nominasyon, pa majorite, ansyen senatè Edgard LEBLANC FILS kòm Prezidan Konsèy Prezidansyèl Tranzisyon an. Fanmi Lavalas di li wè, atravè nòt sa a, yon apwòch PHTK ak alye yo ki vize kenbe pouvwa nan tranzisyon sa a. Se poutèt sa, Fanmi Lavalas di li rejte, san mank, chwa Edgard LEBLANC FILS kòm prezidan CPT.

### Nòt ak Referans
Ali Teymouri

Ali Timuri (fèt nan 1371, Tehran) se yon aktè ak atis Iranyen. Li te aji nan fim tankou: Musafah, Mutareb, Keefer, Shrekhpoost, The Story of Nimroz: The Trace of Blood, osi byen ke aji nan seri televizyon Sleepers ak Yellow Tape 2.

## Filmografi

# Sarkhpoost (2017)
# Istwa Nimroz: San wouj (2017) 
# Matrab (2017) 
# Konfiskasyon (2016) 
# Pinisyon (2018)

## Referans
Nesans Repiblik Italyèn

**Nesans Repiblik Italyèn** nan make finisman Wayòm Itali a e li se yon gwo evènman nan istwa kontanporèn peyi a .

Nan XIXe syèk la, Kay Savoie te jwe yon wòl enpòtan nan inifikasyon Italyèn an . Nan XXe syèk la, sepandan, li te pèmèt pati fachis Mussolini an enpoze diktati li yo ak jete peyi a nan Dezyèm Gè Mondyal la, ki fè reviv lide repiblikèn yo. Repiblik Italyèn nan te fonde sou rezilta referandòm enstitisyonèl 2 jen 1946 . Sepandan, yon konfli sou òganizasyon an ak depouyman referandòm lan akonpaye evènman sa a.

## Anvan nesans Repiblik la

Istwa penensil Italyèn nan rich ak peryòd gouvènman sa yo rele "repibliken". Ansyen Repiblik Womàn nan make listwa konsa. Soti nan Sicero rive nan Machiavelli, filozòf Italyen yo te imajine baz syans politik ak repiblikenis  . Men, nan XIXe syèk la, se Giuseppe Mazzini ki te relanse lide repiblikèn nan peyi Itali  .

An jiyè 1831, nan ekzil nan Marseille, Giuseppe Mazzini, te fonde mouvman an **', ki te gen objektif pou transfòme Itali an yon repiblik demokratik inifye, dapre prensip libète, endepandans ak inite, men tou, yo mete deyò rejim yo monachik ki te la anvan inifikasyon ki egziste deja, ki gen ladan [[Wayòm Sadèy  (1720-1861)]]. Fondasyon an nan **' konstitye yon moman kle nan ** Italyen an ak pwogram repibliken sa a anvan nan tan pwopozisyon yo pou inifikasyon an Itali Vincenzo Gioberti, ki vize reyini tèritwa sa a anba prezidans la  Pap la, oswa nan Piemontese Cesare Balbo.  . Answit, filozòf Milanese Carlo Cattaneo te vin pwomotè yon Itali layik ak repiblikèn nanpwolonjman lide yon Mazzini, men ki òganize tankou yon repiblik federal  .

## Nòt ak referans
Libète laprès ann Ayiti

**Diplomasi**
Mesaj espesyal anbasadè Etazini an pou jounalis ayisyen yo

Anbasadè Etazini ann Ayiti a voye yon mesaj espesyal pou jounalis ayisyen yo, nan okazyon jounen mondyal libète laprès la jodi vandredi 3 me 2024 la.

François Dennis Hankins di li salye kouraj jounalis ak Pwofesyonèl medya an Ayiti yo, kap travay san kanpe nan lide pou enfòme sitwayen yo ak rès mond lan sou sa kap pase nan peyi a.

news-details
Yon lòt bò diplomat la fè konnen tou li rete kwè jounalis yo gen yon wòl enpòtan yo jwe nan tout sosyete kote libète ap renye.

Pou fini, li reyafime angajman Gouvènman ameriken an pou soutni ak tout fòs li, libète fas ak Klima latèrè Ayiti ap konnen jounen jodi a. Nan Preparasyon aktout eleksyon jounalis yo toujou reponn prezan, Batay pou Dwa kont koripsyon pou bon gouvènans lan tabli.

### Nòt ak Referans
Wayòm Angletè

**Wayòm Angletè** () se yon Eta souveren, ki sitiye nan Ewòp Lwès, nan pati sid soti nan zile a nan Grann Bretay. Soti nan 927, teritwa li te kouvri Angletè aktyèl la, anplis de Wales apre envazyon dènye a nan 1284 pa Edward I nan Angletè. Rezidans prensipal wayal la te orijinèlman nan Winchester, nan Hampshire, men London ak Gloucester resevwa yon estati prèske ekivalan . Vil sa a, metwopòl Angletè, ap vin tounen kapital Peyi Wa ki nan Grann Bretay (1707-1801), answit nan Wayòm Ini Grann Bretay ak Iland (1801-1927) epi finalman Wayòm Ini Grann Bretay ak Iland di Nò depi 1927.

Malgre ke li toujou itilize nan langaj komen, tit la "wa (oswa larenn) nan Angletè" aktyèlman te demode ak legalman fo depi 1707. Deziyasyon ki kòrèk la nan fòm konplè li depi 1927 se sa ki nan wa (oswa larenn) Wayòm Ini nan Grann Bretay ak Iland di Nò, atribiye a Charles III depi lanmò manman l Elizabeth II nan mwa septanm nan. 8, 2022.

## Istwa wayòm nan

### Orijin

Wayòm Angletè a pa gen yon dat presi kreyasyon an. Li te soti nan inifikasyon gradyèl diferan Wayòm Anglo-Saxon ki te pataje sid Grann Bretay nan Bonè Mwayennaj. Apati  yo, wa Wessex yo (sidwès Angletè), ki te reziste kont atak Viking yo, yo te kòmanse pwolonje dominasyon yo sou Midlands ak Nò Angletè. Alfred Great (871 – 899) ak pitit gason l Edward Elder (899 – 924) te pran tit “wa Anglo-Saxons yo”. Pitit gason Edward, Æthelstan, se te premye moun ki te dirije tout Angletè apre konkèt Northumbria nan 927.

Malgre kèk monte ak desann, Northumbria te definitivman akeri pa House of Wessex nan mitan an nan  la. Sepandan, atak Viking yo te rekòmanse sou rèy Æthelred the Misguided (978 – 1016), ki te echwe pou yo sispann yo malgre anpil *[[danegeld]]s* te peye anvayisè yo. Wa Danwa Sven of the Forked Beard anvayi Angletè kat fwa ant 1003 ak 1013. Pandan dènye ofansif li a, li byen vit pran kontwòl wayòm nan e li te fòse Æthelred the Misguided kouri. Sepandan, li te mouri nan  e grannèg wayòm nan te raple Æthelred.

Ane annapre a, Knut, pitit gason Sven, te anvayi wayòm nan. Apre lanmò Æthelred ak defèt pitit gason l 'ak siksesè Edmond Côte-de-Fer, Knut te jwenn mwatye nan Angletè anvan yo te rekonèt kòm wa tout peyi a apre lanmò Edmund, nan . Rejim Danwa a te kontinye jiska lanmò Hardeknut, nan 1042. Li se yon pitit gason Æthelred, Edward Konfesè a, ki pran plas li.

### Nòt ak referans

## Apendis
### Bibliyografi
*.

### Atik ki gen rapò
* Istwa Angletè
* Angletè
Lapès nwa

**Lanmò nwa** a,  se te yon pandemi lapès ki te fè raj nan mitan XIVe syèk la  (pandan Mwayennaj yo).

An Ewòp, li te lakòz anviwon 25 milyon viktim nan senk oswa sis ane (1347-1352), oswa ant 30 ak 60% popilasyon an. Konsekans yo sou sivilizasyon ewopeyèn an te grav epi long, espesyalman depi premye vag sa a te konsidere kòm kòmansman eksplozif ak devastatè nan dezyèm pandemi lapès la, ki te dire plis detanzantan jouk nan kòmansman XIXe syèk la.

## Orijin tèm nan
Kontanporen yo te pale de epidemi sa a anba anpil tèm: "gwo epidemi","gwo mòtalite","maladi bosi","maladi lenn» , ak pi raman "lapès inivèsèl»  (ki dwe konprann kòm yon ekivalan nan fleo inivèsèl). Tèm  "Lapès nwa" oswa" "lanmò nwa» parèt nan XVIe syèk la. Li sanble tankou "nwa" la dwe pran nan sans figire (tèrib, lèd), san alizyon medikal oswa klinik  .

Popilarite ekspresyon an se akòz piblikasyon an 1832 travay yon istoryen alman ki rele  (1795-1850), **' ("Lanmò Nwa a nan XIV syèk la"). Ekspresyon an vin komen nan tout Ewòp la. An [[Angletè]], tèm komen ''Lanmò Nwa'' a te parèt an 1843 nan yon liv istwa ki fèt pou jèn moun  . Nan kòmansman XXIe syèk la, **' rete non abityèl pou epidemi medyeval sa a pou istoryen anglè ak ameriken yo . An Frans, tèm  "Lapès nwa» pi souvan itilize  .

## Kwonoloji

#### Ewòp
Depi nan Masèy, nan mwa novanm 1347, li byen vit rive nan Avignon, nan mwa janvye 1348, Lè sa a, yon vil papal ak kafou nan mond kretyen an: vini fidèl yo nan gwo kantite te kontribye nan difizyon li. Nan kòmansman mwa fevriye a, epidemi an rive nan Monpelye, epi Bezye. 16 fevriye 1348, li te nan Nabòn, nan kòmansman mwa mas nan Kaskakòn, nan fen mwa mas nan Pèpiyan . Nan fen mwa jen, epidemi an rive nan Bòdo. Soti nan pò sa a, li gaye byen vit akòz transpò maritim. Angletè te afekte  24 jen 1348. Nan dat 25 jen 1348, li parèt nan Wen, ansuit nan Pontoise ak Saint-Denis. 20 out 1348, li te deklare Pari. Nan mwa septanm nan, epidemi a rive nan Limousin ak Angoumois, nan mwa oktòb Poitou, nan fen novanm Angers ak Anjou . Nan mwa desanm, yo te pote l nan Calais soti nan Lond . An desanm 1348, li anvayi tout Ewòp meridyonal, depi Lagrès rive nan sid Angletè.  te sispann pwogresyon li, anvan li te reparèt nan mwa avril 1349 .

## Konsekans demografik ak sosyo-ekonomik
Lapès te gen gwo konsekans demografik, ekonomik, sosyal ak relijye.

Sous dokimantè yo byen ra e jeneralman kouvri yon peryòd ki pi long, men yo pèmèt yon apwoksimasyon ase fyab. Istoryen yo dakò pou estime pwopòsyon viktim yo ant 30 ak 60% nan popilasyon ewopeyèn nan, sa vle di ant  moun  . Vil yo te frape pi rèd pase andeyò yo, akòz konsantrasyon nan popilasyon an, ak tou mank de manje ak difikilte pwovizyon ki te pwoveke pa epidemi an (tonbe nan pwodiksyon sereyal nan peyi a). Pou egzanp nan peyi Itali, ant 40% ak 60% nan popilasyon vil la ki afekte pa bakteri yo pandan ke pousantaj nan peyi a pi ba anpil .

## Nòt ak referans

## Gade tou

### lyen ekstèn

* Kou Patrick Boucheron nan Collège de France : https://www.college-de-france.fr/site/patrick-boucheron/p51080340343004962_content.htm
* Véronique Piéron, ''Lè Lanmò Nwa te lakòz lòd atizay eksploze'', Journal des arts, n 544 24 avril 2020
Heinrich Bünting

**Heinrich Bünting** (1545 &ndash; 30&nbsp;desanm 1606) se te yon pastè Alman pwotestan ak teyolojyen. Li se pi plis li te ye pou liv kat woodcut li a ki gen tit  (Liv vwayaj atravè Lekriti Sen) premye pibliye an 1581.

## Lavi
Bünting te fèt nan Hannover, Almay, nan 1545. Li te etidye teyoloji nan University of Wittenberg gradye nan 1569 e li te vin yon pastè Pwotestan nan Lemgo. Li te ranvwaye an 1575 epi li te deplase nan Gronau an der Leine. An 1591 li te nonmen sipèentandan nan Goslar. Lè yon diskisyon te parèt sou ansèyman l yo an 1600, yo te ranvwaye l e li te retire l nan ministè a. Li te pase tout rès lavi l kòm yon sitwayen prive nan Hannover.

Bünting te mouri 30&nbsp;desanm 1606.

#### 
Koleksyon kat bwa li yo, , premye pibliye nan Magdeburg an 1581, se te yon liv trè popilè nan epòk li a. Li te reimprime ak tradui plizyè fwa. Liv la te bay rezime jeyografi biblik ki pi konplè ki disponib e li te dekri Tè Sent la nan swiv vwayaj plizyè moun remakab nan Ansyen ak Nouvo Testaman an. Anplis kat konvansyonèl yo, liv la tou te genyen twa kat figire; Mond lan te dekri lè l sèvi avèk yon desen trèfl te panse li posib reprezante Trinite ak Jerizalèm nan sant la, Ewòp sou fòm yon fanm kouwone ak wòb, ak Azi kòm chwal zèl Pegasus.

## Referans
### Sitasyon

### Sous
* 
* 

## Lyen ekstèn

* 
* 
* 

*  
* Bünting, Heinrich, 1545-1606  - Jewish National & University Library, Koleksyon Katografik Eran Laor
* ''Itinerarivm sacrae scriptvrae : To gest : Putowání Swatých : Na wssecku Swatau Bibli obogiho Zákona, rozdělené na dwě knihy. Prwní kniha zawíra w sobě ...'' (nan tradiksyon Czech). [s.n.] : Daniel Adam z Weleslawina, 1592. 831 p. - disponib sou entènèt nan University Library in Bratislava Digital Library
Istwa (Hérodote)

**Istwa** (grèk: Ἱστορίαι, *Historíai*; [hi.storˈi.ai̯]) Hérodote konsidere kòm travay fondatè istwa nan literati Lwès. Malgre ke li pa yon dosye totalman san patipri, li rete youn nan sous ki pi enpòtan nan Lwès konsènan zafè sa yo. Anplis, li te etabli genre a ak etid nan istwa nan mond Lwès la (malgre egzistans la nan dosye istorik ak kwonik davans).

Istwa yo tou kanpe kòm youn nan pi bonè kont yo sou ogmantasyon nan Anpi Pèsik la, osi byen ke evènman yo ak kòz Lagè Greko-Pèsik yo ant Anpi Pèsik la ak vil-eta grèk yo nan 5yèm syèk BC. Hérodote montre konfli a kòm youn ant fòs esklavaj yo (pès yo) sou yon bò, ak libète (Atenyen yo ak konfederasyon vil-eta grèk ki te ini kont anvayisè yo) sou lòt la. Istwa yo te nan kèk pwen divize an nèf liv ki parèt nan edisyon modèn, konvansyonèl yo rele apre nèf Miz yo.

## Referans
Rasmus Lerdorf

**Rasmus Lerdorf**, fèt  nan Qeqertarsuaq nan Groenland, se yon pwogramè groenlandè ak kanadyen sitou li te ye paske li te otè premye vèsyon langaj pwogramasyon PHP.

Ant 1985 ak 1994, Lerdorf te travay sou plizyè pwojè Unix.

Apre sa, Rasmus te patisipe tou nan devlopman pi lwen PHP, Andi Gutmans ak Zeev Suraski, ki te fonde Zend Technologies, jesyon an te pran.

An 1993, li te fè yon metriz nan jeni sistèm nan University of Waterloo (Kanada).

Soti nan 2002 rive 2009, Lerdorf te travay kòm yon enjenyè nan Yahoo! e depi 2012 li te travay nan Etsy.

## Lyen ekstèn

* 
* 
*  Sit pèsonèl
*  Gadgets ke Rasmus Lerdorf renmen patikilyèman