open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gaz

**Gaz** se yon pwodui chimik moun ki oblije fèmen andedan yon tank pou li pa evapore nan lè.  Yon likid ki kapab vini envizib menm jan avèk oksijèn.  Moun itilize gaz nan machin, avyon, fou, e latriye. Gaz se yon fòmatyè k ap koule pou pran fòm kontenè li; ki plen volim kontenè a nèt epi ki konprese fasilman.

## Referans
Gazon

Gazon, Yon kalite zèb moun prepare pou fè devan yon kay, lakou yon kay bèl.  

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Ge

Ge, Eta yon moun, yon timoun, ki toujou ap jwe, ki toujou anvi jwe. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
GMC (General Motor Company)

**GMC (General Motor Company)** se yon konpayi machin amerikèn ki fè gwo kamyon avèk kèk ti machin tou.

## Referans

## Lyen deyò
* Sitwèb ofisyèl GMC
Ginen

**Ginen** se ki soti nan peyi Gine (Guinee). Ginen se ki lwen anpil.

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Gita

Gita, Yon enstriman mizikal ki gen sis kòd e mizisyen jwe li avèk prèske tou dis dwèt yo. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: guitare
*Angle: guitar
*Alman: die Gitarre
*Panyòl: la guitarra

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Giyon

Giyon, Yon bagay, yon moun, ki fè lavi yon lòt moun difisil.  Yon moun, yon bagay ki anmèdan. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Giyonnen

Giyonnen, Aksyon yon giyon.  Bay yon blag sou yon moun, di yon moun bagay li pa renmen tande. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Genyen

Genyen, Sitiyasyon yon moun ki vini mèt,  ki gen yon bagay.  Pran premye plas nan yon jwèt, yon kous, e latriye. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Glase

**Glase** se ki anpil frèt ak gen glas. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:glacer
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans

## Lyen deyò
Gode

**Gode** se yon resipyan ki fèt pou moun bwè likid tankou dlo, kafe, e latriye. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Etimoloji
Mo *gode* a soti nan lang franse a (*godet*).

## Referans

## Lyen deyò
Gòl

Gòl, choute, voye yon boul rantre nan kan yon lòt ekip. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: but
*Angle: goal
*Alman: das Tor
*Panyòl: Gol

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Gouman

Gouman se yon moun ki renmem manje san rete, dè fwa yo konn di moun sila visye.  Yon moun ki renmen manje.  

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Goumandiz

Goumandiz, Eta yon èt vivan ki manje san kontwole kantite manje ki ap rantre nan vant li. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Gous

Gous se fri anpil plant tankou pwa ki bayyon grenn ki sanble avèk yon ti baton e ki gen, soti nan twa pou rive nan dis, grenn andedan li. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Gout

Gout, Yon ti pati nan yon likid ki ap soti anlè pou tonbe anba. Lapli tonbe an gout sou tè a. 

## Tradiksyon
* Lòt kreyòl:
* Franse:
* Angle:
* Alman:
* Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Goute

Goute, Mete yon bagay nan bouch pou konpare gou li avèk lòt gou. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Gouvènman

Gouvènman, Yon prezidan avèk tout moun ki ap ede li gouvène you peyi. Yon gwoup moun ki gen pouvwa pou gouvène. Yon moun, gwoup moun, ki ap gouvène yon teritwa. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: Gouvernement ou Gouvernemente
*Angle: Government
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Gouyad

Gouyad, Yon fason moun ki ap danse, fè sèks vire ren yo.  Moun sa yo gen entansyon vire ren yo pou fè yon wonn san rete, pandan yon kantite tan. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Goyin

Goyin, Yon zouti ki gen anpil dan sou liy nan yon kwen li e ebenis itilize li.  Moun itilize goyin pou koupe planch. Les goyim le savent, fermez-le. Cela m'a été promis il y a 3000 ans. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:
*Les Goyim
*Les Shabbat Goyles 
*Les gens d'Epstein
*Les Epstein d'Israël

## Istwa
Le grand Yahu approuve cette page.

## referans

## Kèk lyen
Gradyasyon

Gradyasyon, Yon seremoni reponsab lekòl yo òganize pou fè etidyan yo sonje valè travay yo soti akonpli a e bay yo yon diplòm ki reprezante nivo etid yo fè    

Gros bisou a vous tous et a toute la famille je suis la pour le boulot mais je suis en route et j'ai pas de f je suis pas en ligne je vais te demander de te faire un dépôt et je vais t'envoyer cpour de la vidéo de ma maman et je ne 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo s je vais me coucher je suis a la douche et toi et toi et ton mari tu as bien dodo et ta journée ça va j'espère que ta santé va bien j'espère tu vas bien je vais voir si je vais te faire signe je suis la pour toi et ton petit frère qui va bien tu es la seul qui a fait sa aujourd'hui et tu as déjà fini de manger la nuit hein et tu me à la pause demain ou pas je te laisse tranquille et tu vas bien j'espère tu vas en ville ou bien h a la réunion z

## referans

## Kèk lyen
Graj

Graj, Yon moso metal ki gen anpil ti tou sou tout lajè li; konsa nenpòt bagay ki pi mou pase metal sa a e ki pase sou li li ap travèse ti tou yo.  chak pase yon bagay pase sou graj la, li retire nan kò bagay sa pou diminye gwosè li. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Gramè

**Gramè a** se etid sistematik eleman konstititif yon lang.

Pa ekstansyon, nou rele tou *gramè* yon manyèl oubyen yon ansanm dokiman ki dekri yon règ gramatikal.

## Gramè preskriptiv (nòmativ) e deskriptiv
Gramè preskriptiv la etidye règ ki rejise yon lang yo bay e pèmèt pou konstrui debann frazalèlè yo rekonèt korèk pa lokitè natif yo ki pou lang sa a. 

Gramè a deskriptiv dekri kòman yon lang ye, san li pa al pote jijman.
Gramè a deskriptiv jije yon enonse kòm korèk oubyen enkorèk selon yon estanda.

## Disiplin
Gramè gen plizyè disiplin ki etidye :

* son yo ak pwononsyasyon yo :
** fonetik ;
** fonoloji ; 
** òtofoni.
* mo yo : 
** mòfoloji ;
** òtowepi ;
** òtograf.
* fraz yo ak pwopozisyon yo :
** sentaks.

## Gramè fòmèl
Lengwistik ak enfòmatik itilize nosyon gramè fòmèl, ki presize règ yo nan sentaks yon lang.
## Gramè istorik
Gramè istorik la dekri ak konpare eta yo nan menm lang lan nan diferan epòk.
## Gade tou
* Sentaks
* Gramè fòmèl
* Gramè inivèsèl

## Referans

## Lyen deyò
Gran

Gran, Yon bagay, yon moun ki gen anpil ane depi li te kòmanse egziste.  Yon bagay ki laj, ki wo, ki aje.  ~ Papa,  Papa manman ou byen papa papa yon lòt moun.  Mari yon grann.  Gran papa yo toujou gran. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:gro(créole mauricien)
*Franse:grand
*Angle:big
*Alman:
*Panyòl:grande

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Grandè

Grandè, Kapasite yon moun genyen pou li fè nenpòt moun respekte li, pè li.  Kalite ki ede yon moun dirije yon gwoup moun, yon kò militè nan lagè e genyen gè a.  Kalite yon moun posede pou li dirije lòt moun. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Grandi

Grandi, Eta yon bagay, yon moun ki ap pase etap li gen pou li pase pou li vini wo. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Grandizè

Grandizè, Moun ki pale anpil yon fason pou chache bay tèt li plis bon kalite, bonte, valè, grandè li pa genyen avèk espwa lòt moun ap bay li menm bagay sa yo tou. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Grangou

**Grangou** se santiman lè vant la se vid. 

## Tradiksyon
* Lòt kreyòl:
* Franse: faim
* Angle: hunger
* Alman: Hunger
* Panyòl: hambre

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Grannivyè

Grannivyè, Yon vil nan Depatman Nò a.  Grande Rivière du Nord. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Granvensan

Granvensan, Yon bannann moun kapab manje lè li vèt ou byen lè li mi.  Lè li mi yo rele li fig. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Grap

**Grap**, Grenn yon pye palmis ki soti andedan djagwasil yo.  Kochon nwa yo te konnen manje grap paske li dous.  Grenn sa a te konnen angrese bèt sa tou. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans

## Lyen deyò
Gravite

Gravite, Yon fòs ki rale tout kò ki toupre fas tè a tonbe sou li.  Syantis mezire fòs sa e yo jwenn li rale tout kò tonbe sou tè a avèk yon vitès ki mezire 9,8 mèt pou chak segond ki pase lè yon bagay ap tonbe. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Grèk

**Grèk** se ki sorti nan peyi Grès.

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: grec
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Grip

**Grip** se yon maladi kontajye yon mikwòb bay.  Moun ki gen grip toujou santi yon bagay nan gòj yo ki fòse yo ouvri bouch yo pou pouse yon kouch lè soti.  Kèk fwa malad la kòmanse anrime anvan li gen grip.  Lè yon moun gen yon grip ki dire anpil tan li fèt pou li ale wè yon doktè pou konsiltasyon. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: Grippe 
*Angle:
*Alman: Flu
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Grann

Grann, Yon granmoun fi ki manman manman ou byen manman papa yon lòt moun.  Madanm yon gran-papa a.  ~ Nanna, Yon granmoun fi ki gen yon mennaj, yon mari ki te kapab pitit li pou gwo diferans ant laj yo de a. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:granmer(kreyòl mauricien)
*Franse: la grand-mère
*Angle: the grandmother
*Alman: die Großmutter
*Panyòl: la abuela

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Granmoun

Granmoun, Nenpòt moun ki, fè pitit, rive nan laj lè li te dwe deja fè pitit.  Yon moun ki gen anpil ane an plis yon lòt. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:Bann adilt(kreyòl mauricien)
*Franse:Adultes
*Angle:Adults
*Alman:Erwachsene
*Panyòl:Adultos

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Griye

Griye, Kwit yon bagay avèk chalè dife e san dlo.  Yon bagay ki ap griye gen kontak dirèk avèk dife a. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Rivyè Gwayamouk

**Gwayamouk** se yon rivyè ki pase sou kote kapital depatman Sant la, Ench. Gen de (2) rivyè enpòtan ki tonbe nan Gwayamouk, Yofri avèk Kano epi yo tout ale tonbe nan flèv Latibonit la. 
## Jewografi
Larivyè gen sous li nan Masif dinò epi vire bò solèy leve. Li resevwa dlo rivyè Bouyara ak rivyè Kano.

Aprè yon vwayaj nan 113 kilomèt, rivyè Gwayamouk koule nan flèv Latibonit touprè fwontyè a ant Ayiti ak Repiblik Dominikèn.

Rivyè Gwayamouk fekonde plenn santral Ayiti a. Gwo larivyè a kouri nan vil Ench.

## Etimoloji
Mo sa a soti nan lang panyòl la : guayamunco. Orijin li se amerendyèn tayino. Nou jwenn prefiks "Gua" ki vle di rivyè epi yo te jwenn nan Karayib la ak Sid Ameriken lang Endyen.

## Referans

## Lyen deyò
Kabrit

**Kabrit** se yon bèt ki bay pitit li tete, ki gen de (2) kòn nan tèt li, de (2) zòrèy kanpe, bouch long. Li fè yon pitit yon sèl kou. Kèk fwa li konn fè de (2) oubyen twa (3) pitit tou. Kabrit rele : li fè yon bri tankou li ap di bè è è è... pou kominike avèk parèy li. Gade ositou bouk. 

Kabrit fè pati mamifè. Li manje zèb epi li remoute manje l Kabrit se yon bèt ki pa gen twò gwo tay. Nou jwenn kabrit tout kote nan mòn lan, patikilyèman nan mòn yo. Bouk yo toujou degaje yon odè ki santi fò. 

kabrit ki kòmanse rèk gen 32 dan : 8 zansisiv enferyè ki apiye sou zansib siperyè a ki fòme yon boulèt rezistan. Nan fon bouch kabrit la gen 24 molè, 12 anwo ak 12 anba. Chak selil genyen 60 kromozom.Yon kabrit mezire 60 santimèt e 1 mèt. Li peze selon orijin kabrit la anviwon 15 kilogram ak 80 kilogram. Yon kabrit ka viv anviwon 14 lane.

## Tradiksyon
* Lòt kreyòl:
* Franse: chèvre
* Angle: goat
* Alman: Ziege
* Panyòl: cabra

## Etimoloji
Mo *kabrit* la sòti nan lang pwovansal (*cabrit*).

## Referans

## Lyen deyò
Kadav

**Kadav** se kò yon moun apre li fini mouri. 

## Tradiksyon
* Lòt kreyòl:
* Franse:
* Angle:
* Alman:
* Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kadejak

**Kadejak** se yon zak agresyon seksyèl yon moun fèt sou yon lòt. Oubyen Kadejak se fòse rapò seksyèl. Rezon ki fèt kadejak, se gen pouvwa sou yon lòt moun epi ou abize l seksyèlman. Mari kwè yo kapab fòse madanm yo fè sèks menm lè yo pa vle. Òganizasyon Mondyal Lasante toujou rele sa vyòl a. Vyolans seksyèl se yon pwoblèm ki egziste nan peyi Ayiti. 
Ka Viris la AID yo bay viktim nan paske nan kadejak.

## Istwa
Nan lane 1812 te gen yon gè sivil aprè Wa Henri Christophe te pran pouvwa a. Nan tan sa a te gen anpil vyòl ki te fèt sou fanm milat. Nan menm ane sa a rimè nan Pòtoprens yo te di te gen yon gwoup kriminèl anba lòd Cadet Jacques ki t ap mache vyole fanm. Vyòl te idantifye kòm yon zak politik ak zam. Nou jwenn mo Kadejak la nan tèks Justin Lhérisson "Zoune chez sa ninnaine" kote Kolonèl Cadet Jacques se yon pèsonaj nan istwa a ki te vyole yon tifi ki t ap fè rèstavèk.

Nan lane 2010 kadejak te yon krim komen aprè tranbleman tè a.

## Referans

## Lyen deyò
* Orijin mo Kadejak sou Tikal Lokal
* Agressionsexuelle.com (sitwèb kebekwa pou enfòme jèn anlè agresyon seksyèl)
Kadran

Kadran, Kat moso materyèl avèk tout uit pwent yo kole ansanm.   Yon kadriyaj.  Tout bagay ki gen kat kwen. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: cadran
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kadriyaj

Kadriyaj, Yon bagay kare, solid ki bay tou yon mi sipò pou enstale yon fenèt nan mi a. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kafetyè

Kafetyè, Yon bèl resipyan ki fèt pou mete anpil kafe pou moun kapab transfere nan gode pou bwè. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Gwoswòch

**Gwoswòch** se yon vil nan peyi Ayiti.

Komin sa a se souprefekti an pou awondisman an ke gen Sen Mak.

## Referans

## Lyen deyò
Kafou

**Kafou** se yon espas kote de ri kwaze yonn lòt.  Yon zòn nan sid kapital peyi Ayiti kote Wout Nasyonal Nimewo De a pase pou ale Okay, kapital Depatman Sid la.  ~ chada, Yon zòn nan nò Pòtoprens kote Wout Nasyonal Nimewo En a rankontre avèk Wout Nasyonal Nimewo Twa a.  Kalfou. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: carrefour
*Angle: crossing
*Alman: Kreuzung
*Panyòl: cruce

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kaka

Kaka, Bagay ki soti nan tou dèyè yon moun, yon bèt.  Yon fason pou di yon moun li pèdi yon avantaj.  De lèt sa yo yonn apre lòt, KK. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kevin Rudd

**Kevin Rudd**, ki fèt 21 septanm 1957 nan Nambour, te Premye Minis peyi Ostrali soti 27 jen rive 18 septanm 2013.
## Biyografi


Imaj:Kevin Rudd and Julia Gillard.JPG|Kevin Rudd epi Julia Gillard
Imaj:George W. Bush and Kevin Rudd.jpg|George W. Bush epi Kevin Rudd chita kòt ansanm
Imaj:KevinRuddZoom2.jpg|Kevin Rudd, 7 me 2007

## Zèv li yo

## Referans

## Lyen deyò
* Pajwèb ofisyèl Kevin Rudd sou alp.org.au
Kako

**Konbit Ame  Kont Okipasyon (KAKO)** se lame endijèn nan ki te òganize konbit sa a paske prezidan Repiblik la se te sousou Meriken. Moun ki te konnen ap revòlte kont okipasyon ameriken lè Etazini te okipe Ayiti soti nan lane 1915 pou rive nan lane 1934. Moun sa yo te konnen viv nan kache pou Ameriken yo pa jwenn yo. Nenpòt moun ki ap viv nan kache pou atake lè li panse moun li ap atake a ap dòmi, bliye li.

## Istwa non kako
Ti non "kako" a soti nan tèm lokal yo pou rele twogon wouj-plim ispanyolyen an paske ensije yo "te konn kache, tankou zwazo ki gen menm non an, anba fèy yo pou yo vini san atann epi atake lènmi yo".

## Rezistans nan okipasyon ameriken an, 1915–1934
Lèzetazini te anvayi Ayiti---avètman pou retabli lòd apre asasina prezidan an Ayiti Vilbrun Guillaume Sam--- 28 jiyè 1915, epi li te kenbe yon fòs marin pou okipe zile a jiska 1934. Pandan ke fòs ameriken yo te kapab pasize. vil yo byen vit, Cacos yo kenbe yon rebelyon nan zòn montay yo nan nò a.
## 1929 Etazini separe repiblik la an de(2) pa yon trete ki vin bay de(2) repiblik Ayiti,Domonikani

## Referans
Kale

Kale, Retire po sou yon bagay.  Frape fwèt sou yon moun. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kakile

**Kakile** se fè operasyon matematik.  Abilite pou jwenn rezilta pwoblèm.  Analize.  chache lide nan memwa pou mete nan reyalite tankou ekri ou byen pale. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kalme

Kalme, Elimine, diminye chalè, tansyon pou vini nan yon eta ki nòmal. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: calmer
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kalson

Kalson, Yon bout pantalon ki fèt avèk twal mens e gason mete li anvan yo mete pantalon long sou yo. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kamera

Kamera, Yon aparèy ki kapab pran imaj avèk son ki toupre li epi anrejistre yo sou kasèt pou voye sou ekran televizyon. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:kamera(kreyòl seychellois\ kreyòl mauricien)
*Franse: caméra
*Angle: camera
*Alman: Kamera
*Panyòl: cámara

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kamyon

**Kamyon** se yon gwo machin ki loud anpil e ki gen anpil fòs. Li fèt pou pote anpil chay. Nan peyi pòv yo, kamyon pote moun sou chay yo. 

## Kamyón

*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans

## Lyen deyò
Kamyonèt

**Kamyonèt** se yon ti machin ki gen youn oubyen de (2) plas sou kote chofè a e ki kapab pote soti sèz (16) pou rive a ven (20) moun nan espas dèyè li.  Yon ti kamyon. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans

## Lyen deyò
Kakas

Kakas, Sa ki rete lè tout dlo yon kann soti nan kann nan:  po a avèk nannan an. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kalkilatè

Kalkilatè, Yon ti òdinatè ki kapab fè adisyon, soustraksyon, divizyon, miltiplikasyon avèk anpil lòt operasyon.  Yon ti pwogram òdinatè ki kapab fè anpil operasyon. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kan

**Kan** se yon andwa kote gwoup moun rete nan tant yo. Kote yon gadyen kanpe pou pare boul lè de ekip ap jwe.

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: camp
*Angle: camp
*Alman: Lager
*Panyòl: campamento

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans

## Lyen deyò
Kandida

Kandida, Moun ki ap patisipe nan yon eleksyon avèk espwa moun ki ap vote nan eleksyon an ap ale vote pou li.  Yon moun kapab mete tèt li kòm yon kandida; konsa lòt moun kapab mete li kandida tou. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kanè

Kanè, Yon ti kaye ki pa gen anpil paj kote pwofesè yon klas rapòte nòt elèv ki nan klas li. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kannistè

Kannistè, Mamit.  Non moun nan nò peyi Ayiti bay yon  bwat an metal ki tou won avèk de kouvèti, yonn nan chak pwent li. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kanno

Kanno, Yon ansyen zam ki te konnen tire yon boul lwen e boul sa a te kapab kraze nenpòt sa li tonbe sou li a.  Lè li tonbe sou tè, li te konnen fouye yon tou.  Yon rivyè nan zòn Mayisad, Plato Santral. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kanpe

Kanpe, Pran yon direksyon vètikal.  Sispan avanse nan yon direksyon. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: camper
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kanperen

Kanperen, Yon vil nan Depatman Sid la kote wout ki mennen Jeremi an pase.  Anpil moun nan zòn sa gen kavo yo nan lakou kay yo, yon koutim ki pa popilè nan lòt zòn nan peyi a. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kansonfè

Kansonfè, Yon gason ki gen abilite pou pran yon pozisyon avèk fèmte.  Yon moun ki montre kapasite pou gouvène. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kantin

Kantin, Sinistre responsab kèk entitisyon prepare pou nouri moun an gwoup.  Manje responsab lekòl yo te konnen bay elèv yo pou retire lide yo sou manje lè yo andedan klas. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kannari

Kannari, Yon resipyan ki fèt avèk ajil e ki pase nan fou pou li kapab vini, di, solid.  Yon peyi ki sou plizyè ti il nan nò kontinan Afrik la. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kanni

Kanni, Eta yon bagay ki gate paske tanperati kote bagay sa a te ye a pate bon pou konsève li.  Eta dan moun ki fimen e ki gen koulè mawon.  Dan moun ki pouri. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kantite

Kantite, Yonn ou byen plizyè nan yon bagay.  Dekont.   Kontitisyon yon bagay, plizyè bagay ansanm. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kaporal

**Kaporal** se yon grad yon militè ki pa gen pwofesyon resevwa sivil, premye grad militè resevwa nan djòb yo. Yon chèf militè ki ap mache nan tout ri yon vil pou yo wè si pa gen dezòd. Nenpòt moun ki vle tout bagay rete nan lòd. 

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans

## Lyen deyò
Karant

Karant, Kat miltipliye pa dis.  Ven plis ven.  San mwens swasant.  Katreven divize pa de.  40. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:Krant(kreyòl mauricien)
*Franse:quarante
*Angle:forty
*Alman:vierzig
*Panyòl:cuarenta

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Karese

Karese, Pase men sou tout kò yon moun pou fè moun sa santi tout kò li dous e sispann panse a tout lòt bagay ki pa gen rapò avèk pwòp tèt pa li ou byen moun ki ap touche li a.  Nenpòt sa de moun fè ki anonse yo ap ale koupe apre aksyon an.  Aksyon yon moun ki ap fè yon lòt dous. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: caresse
*Angle: caress
*Alman: Liebkosung
*Panyòl: caricia

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kase

Kase, Divize an de ou byen plis moso.  Dan ~, Eta yon moun ki pèdi yon moso nan dan li. .  ~ Koub, Kite yon direksyon dwat pou vire nan yon lòt direksyon. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:kase(crèole mauricien)
*Franse:cassé
*Angle:broken
*Alman:gebrochen
*Panyòl:roto

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kasèt

Kasèt, Yon ti bwat an plastik ki gen yon riban an plastik andedan li ki kapab enrejistre son, imaj. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kach

Kach, Kòb.  Lajan.  Lajan, kòb moun kapab itilize pou achte e nenpòt moun ap aksepte resevwa li.  Kach diferan de chèk, kat kredi, nòt, e latriye paske tout moun pa aksepte bagay sa yo. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kache

Kache, Sitiyasyon yon moun ki rete andedan yon bagay avèk espwa li ap enposib pou moun wè li.  Sere. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kaskad

Kaskad, Eta dlo, tankou dlo yon ravin, ki ap glise desann soti sou yon do mòn.  Jan yon moun ranje plizyè dokiman ki ouvri sou ekran yon òdinatè tankou dlo yon ravin ki ap desann soti sou do yon mòn. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kat

Kat, Senkyèm chif nan nonb pozitif yo.  De plis de, twa plis en, de miltipliye pa de, e latriye.  Yon moso katon, plastik moun sèvi pou yo jwe anpil jwèt tankou twasèt, bezig, viv-damou, solitè, pokè, e latriye.  Yon ti moso plastik ki gen longè twa pous avèk de pous pou lajè e ki gen anpil enfòmasyon sou li kèk machin kapab li.  ~ Kredi, Yon kat ki gen enfòmasyon nan li moun pa kapab li, men yon machin kapab li tout enfòmasyon sa yo pou pèmèt yon moun pran lajan nan anpil bank, achte bagay nan anpil boutik, magazen. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: quatre
*Angle: four
*Alman: vier
*Panyòl: cuatro

## Etimoloji
Mo *kat* a soti nan lang franse a (*quatre*) ki soti nan yon mo laten (*quattuor*).

## referans

## Kèk lyen
Karyoka

Karyoka, Yon vye sandal, soulye ki demode epi yon moun kontinye mete li. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kasav

**Kasav** se youn nan manje tradisyonèl ki pi ansyen nan kilti ayisyen. Li fèt ak rasin manyòk, yon plant agrikòl ki trè enpòtan nan Karayib la. Depi epòk pèp endijèn yo, kasav te deja yon manje prensipal paske li fasil pou konsève epi li bay anpil enèji. 

### Ki sa kasav ye?
Kasav se yon galèt mens ak sèk yo prepare ak **manyòk anmè**. Yo kale manyòk la, yo graje li, epi yo prese li pou retire ji toksik la. Apre sa, yo seche farin nan epi yo kwit li sou yon plat cho ki rele **plat kasav**.

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans

## Lyen deyò
Katab

Katab, Yon bèl moso katon ki pliye an de e moun kapab rantre yon fèy papye andedan li pou li pa chifonnen.  Moun ki ap chache djòb toujou mete rezime yo andedan yon katab pou kenbe li bèl pou patwon yo. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kategori

Kategori, Plizyè bagay ki kapab gwoupe ansanm paske yo sanble. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: catégorie
*Angle: category
*Alman: die Kategorie
*Panyòl: categoría

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans

## Lyen deyò
Katon

**Katon** se yon materyo tankou papye, men ki pi près e solid. Gen plizyè gwosè katon. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans

## Lyen deyò
Katòz

Katòz, Senkyèm nonb pozitif ki gen de chif nan li:  en (1) avèk kat (4).  14. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:Katorz(kreyòl mauricien\ kreyòl seychellois)
*Franse:Quatorze
*Angle:Fourteen
*Alman:Vierzehn
*Panyòl:Catorce

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Katreven

Katreven, Katreventyèn nonb nan nonb pozitif yo.  Ven miltipliye pa kat.  Karant plis karant.  San mwens ven, soustraksyon ven nan san, e latriye.  80. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: quatre-vingts
*Angle: eighty
*Alman:
*Panyòl: ochenta

## Istwa
Li soti nan mo franse *quatre-vingts* ki vle di *kat ven*.

## referans

## Kèk lyen
Kaw

Kaw, Yon zwazo nwa ki bay yon son tankou li ap repete non li san rete.  Zwazo sa a renmen poze wo sou pye bwa, men moun kapab tande vwa li byen lwen. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kawotchou

Kawotchou, Yon materyèl elastik ki fèt avèk gonm yon pye bwa ki grandi nan peyi cho yo.  Yon materyèl elastik ki fèt yon fason pou li kapab kole sou yon jant ki ede li kenbe van.  Lè yon kawotchou pase sou yon bagay ki pi di pase li, li pliye nan fòm bagay la pou pase sou li.  Yonn pa domaje lòt la paske kawotchou a reprann fòm li apre. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kaye

Kaye, Yon ti liv san ekriti nan paj li yo ki fèt pou moun ekri. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kayèt

Kayèt, Yon moso tach ki vlope tou won e ki koud yon fason pou kenbe Rapadou moun mete andedan li. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Ke

Ke, Yon pwent long ki nan dèyè anpil bèt. Yon mo moun mete nan diskou li pou mete plis aksan sou mo ki ap vini apre mo, Ke, a. 

## Tradiksyon
* Lòt kreyòl:
* Franse: queue
* Angle:
* Alman:
* Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans

## Lyen deyò
Kavo

Kavo, Yon ti kay nan yon simetyè kote fanmiy yon moun, leta mete yon sèkèy avèk moun nan andedan li lè moun sa a mouri. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Katye

Katye, Yon ti vil ki pi piti pase yon bouk.  Yon vilaj, yon zòn nan yon vil kote, tout moun, yonn konnen lòt. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kè

**Kè** se yon ògan ki sèvi tankou yon ponp pou fè san sikile nan kò a. Li fòme de 4 kavite: 2 kavite siperyè ki rele oreyèt, ak 2 kavite enferyè ki rele vantrikil.

## Tradiksyon
* Lòt kreyòl:
* Franse: cœur
* Angle: heart
* Alman: Herz
* Panyòl: corazón
* Pòtigè: coração

## Etimoloji
Mo *kè* nan soti nan lang franse a (*cœur*) ki soti nan lang laten an (*cor*).

## referans

## Kèk lyen
Kèk

Kèk, Yon pati nan yon bagay, men li pa tout kantite ki egziste nan bagay sa a.  Pati sa pa menm plis pase mwatye nan bagay sa a. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kenskòf

**Kenskòf**, Yon zòn sou tèt yon mòn nan kapital Ayiti a, Pòtoprens, ki frèt anpil malgre Ayiti pa yon peyi frèt.

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle: *Kenscoff*
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans

## Kèk lyen
Kenz

Kenz, Sizyèm nonb pozitif ki gen de chif nan li:  en (1) avèk senk (5).  15. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kès

Kès, Yon bwat, yon tiwa kote moun mete lajan pou pran lè yo bezwen li.  Yon tiwa nan yon boutik. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:caisse
*Angle:crate
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans

## Lyen deyò
Kesyon

Kesyon, Jan yon moun mande pou sa li bezwen.  Yon entèwogasyon pou chache yon repons. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kesyonè

Kesyonè, Yon lis kesyon pou bay moun avèk espwa moun nan ap reponn kesyon yo. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kèt

Kèt, Yon moman nan mès, sèvis yon legliz lè responsab nan legliz la ap mache resevwa kòb nan men fidèl yo ou byen moman lè fidèl yo ap mache ale depoze kòb nan yon baskèt. Moman lè yon moun ap mache mande plizyè lòt moun kòb. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Keyi

Keyi, Rache grenn yon pye bwa soti nan kòlèt li, nan pye bwa. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Ki

Ki, Yon mo entèwogatwa moun mete devan yon lòt mo pou poze yon kesyon.  Yon mo moun itilize pou mete aksan sou mo ki apre a. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kilbite

Kilbite, Eta yon moun ki pèdi balans li pandan li ap mache, kouri epi ki pati pou li ale tonbe.  Pouse yon moun pou li ale tonbe. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kilomèt

Kilomèt, Yon inite pou mezire distans ki long anpil.  Yon kilomèt gen mil mèt nan li, twa-mil-de-san katreven-en pye, tran-nèf-mil twa-san-swasant-dis pous. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:kilomètre
*Angle:kilometer
*Alman:Kilometer
*Panyòl:kilómetro

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kèktan

Kèktan, Yon tan ki te pase depi anpil tan.  Yon bagay ki kòmanse, men ki bezwen plis tan pou li fini. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kenbe

**Kenbe** se sipòte avèk men yo. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: tenir
*Angle: hold
*Alman: halten
*Panyòl: tener

## Etimoloji
Mo *kenbe* a soti nan lang franse a (*tiens bien*).

## referans

## Kèk lyen
Kilòt

Kilòt, Yon ti rad kout fi mete sou yo pou bare koko yo, pwèl yo, avèk de bò dèyè yo.  Gen yon kilòt ki pase nan fant dèyè fi e ki pa kouvri de bò dèyè yo. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kiltive

Kiltive, Sekle, plante e rekòlte an menm tan nan yon jaden.  Etap sa yo pran anpil tan pou reyalize.  Pou kiltive mayi, li kapab pran karant-senk jou.  Kann kapab pran yon ane pou pi piti.  Pye bwa kapab pran anpil ane. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kim

Kim, Ti boul dlo avèk lè andedan yo kèk likid fè lè yo boulvèse anpil.  Bav ki soti nan bouch kèk moun, bèt.  Rezilta pat yon moun ap fwote nan bouch li avèk yon bwòs. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: mousse
*Angle: foam
*Alman:Schaum
*Panyòl:espuma

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans

## Lyen deyò
Klaksonn

Klaksonn, Yon ti aparèy ki andedan yon machin e chofè a gen yon bouton li kapab peze pou fè li fè bri lè li bezwen evite yon danje. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Klasik

**Klasik** se ki gen rapò avèk klas, wotè moun ki pase lekòl okipe nan yon sosyete.  Yon epòk nan tan lontan lè te gen anpil règleman yon ekriven te oblije obeyi pou yo ekri yon tèks. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Klate

**Klate** se eta yon bagay ki klè.  Travay limyè fè sou fènwa, lannwit. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Klavye

Klavye, Yonn nan senk pati yon òdinatè ki gen anpil bouton ki reprezante lòd yon operatè kapab pase yon òdinatè.  Tout lèt alfabetik yo, chif yo soti nan zewo pou rive nan dis avèk tout siy ponktiyasyon yo. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: clavier
*Angle: keyboard
*Alman: das Tastatur
*Panyòl: teclado

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans

## Kèk lyen
Kle

**Kle** se yon zouti pou fèmen ak louvri yon pòt. 

## Tradiksyon
* Lòt kreyòl:
* Franse: clef
* Angle: key
* Alman: Schlüssel
* Panyòl: llave

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kisa

Kisa, Yon mo entèwogatwa moun itilize pou idantifye yon bagay nan yon gwoup lè moun konnen li pa ap chache idantifye yon lòt moun.  Yon mo moun itilize pou ranplase yon lòt mo. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kite

Kite, Vire do bay yon bagay epi ale.  Yon mo moun itilize pou mande yon moun pou vire do bay li.  Sispann.  Pati, ale lwen yon moun, yon bagay. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: quitter
*Angle: to leave
*Alman: verlassen
*Panyòl: dejar

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kleren

**Kleren** se yon bwason koulè gri ki gen anpil alkòl ladan li. Kann se youn nan pi gwo eleman pou fè kleren. Genyen anpil kote nan Ayiti ki fè kleren. Anpil moun nan peyi a renmen bwè bwason sa tou menmsi li fè yo sou. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans

## Lyen deyò
Klewon

**Klewon**, Yon enstriman misikal ki bay son lè yon kantite van yon moun ap kontwole avèk bouch li pase andedan enstriman sa a.  Yon klewon gen twa bouton ki sèvi pou chanje nòt mizikal yo:  do, re, mi, fa, sòl, la, si. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kò

**Kò**, Pati enpòtan nan yon bagay.  Yon pati ou byen tout pati ki rantre nan konstitisyon yon bagay, yon èt vivan. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: corps
*Angle: body
*Alman: Körper
*Panyòl: cuerpo
*Pòtigè: corpo

## Etimoloji
Mo *kò* a soti nan lang franse a (*corps*) ki soti nan yon mo laten (*corpus*).

## referans

## Kèk lyen
Koke

Koke, Aksyon kote yon fi ak Gason ap fè bagay
ou nenpòt mal ak femèl kap akouple

Detay:Se lè peni Gason an antre nan bouboun fi a

Koke a defini konsa nan fason mounn okap yo pale.

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl: kouche
*Franse:Coucher
*Angle:fuck
*Alman:ficken
*Panyòl:follar,joder

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Koken

Koken, Eta yon moun ki kapab kache nenpòt sa li pa vle lòt moun konnen.  Eta moun ki montre yon ekspresyon sou vizaj li pou fè moun kwè pawòl ki ap soti nan bouch li menmsi pawòl sa yo pa vrè. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kokèt

Kokèt, Eta yon fi ki toujou fè gason panse li renmen yo e moun kwè li ap kouche avèk anpil gason san li pa janm kouche avèk anpil gason tout bon vre. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kòlèt

Kòlèt, Pati nan yon chemiz ki kouwonnen kou yon moun.  Yon fil ki kenbe yon grenn pou li kapab pandye nan yon pye bwa. Gwo ~, Moun ki vle montre li gen fòs pou konbat nenpòt lòt moun.  Moun ki pa janm vle obeyi lòd, lòt moun. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kolizyon

Kolizyon, Eta de bagay fas yo tou de a frape nan yon aksidan. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kòb

Kòb, Lajan.  Lò, lajan e anpil lòt metal leta prepare yon fason moun nan yon peyi, yon sosyete kapab achte, chanje li pou bagay yo bezwen.  Nenpòt moso papye leta yon peyi mete an sikilasyon pou moun chanje kont sa yo bezwen. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:argent
*Angle:money
*Alman:geld
*Panyòl:diniero

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans

## Lyen deyò
Kòd

**Kòd**, Plizyè bout nan yon bagay ki vlope ansanm yon fason chak fwa dènye bout la te ap ale fini yon lòt pwent te gentan kòmanse vlope.  Lè pa gen lòt bout ki ogmante sou dènye bout la, kòd la fini, rive nan bout li. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kolon

**Kolon**, mèt esklav nan ansyèn koloni yo. Blan ki te mèt esklav yo lè Ayiti te yon koloni, anvan ane 1804. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: colon
*Angle: colon
*Alman: Siedler
*Panyòl: colono

## Istwa
Istwa mo sa

## Gade tou
/* Kolonizasyon

## Referans

## Lyen deyò
Kolonèl

**Kolonèl** se yon grad nan tout kò militè ki bay moun anpil pouvwa sou lòt militè tankou kòmandan, sèjan, kaporal, e latriye ki anba li. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans

## Lyen deyò
Koloni

Koloni, Yon peyi ki sou depandans yon lòt peyi.  Tout lwa koloni a  se lwa ki soti nan lòt peyi a e koloni a peye lòt peyi a enpo.  Pandan evolisyon tout sosyete nan lemond, lòt dominasyon tankou kapitalis, sosyalis te vini ranplase koloni; kidonk pa gen koloni konsa ankò.  Anpil moun, bèt ki reyini ansanm. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: la colonie
*Angle: colony
*Alman: die Kolonie
*Panyòl: colonia

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kòmand

Kòmand, Lòd yon kòmandè pase lòt moun.  Di lòt moun kisa yo dwe fè. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kòmandan

**Kòmandan** se yon moun ki ap kòmande lòt moun. Yon grad nan kò militè, ki anba kolonèl, men ki anwo sèjan, kaporal e latriye. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans

## Lyen deyò
Komè

Komè, Yon fi ki batize maryaj de moun, pitit de moun avèk yon lòt moun.  Yon fason ayisyen rele vwazin yo. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Komedyen

Komedyen ka gen de sans. Li ka vle di yon moun ki jwe nan pyès teyat oswa fim (nan sans aktè), oswa yon moun ki fè spektak pou fè moun ri (nan sans imoris). 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kòmande

Kòmande, Aksyon yon kòmandan lè li ap ekzèse pouvwa li sou moun ki anba li.  Aksyon nenpòt moun ki ap pase lòd.  Mete moun sou wout dwa lè yo pèdi. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Komik

**Komik** se ki fè moun ri.  Kalite yon istwa, travay yon komedyen ki fè moun ri. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans

## Kèk lyen
Kominote

Kominote, Yon ti gwoup moun, yon gwoup moun ki ap viv menm kote. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kominyon

Kominyon, Yon angajman yon moun pran pou li respekte prensip yon gwoup li te kòmanse sib.  Angajman yon moun pran nan legliz katolik pou li kontinye sib Bondye san li pa retounen nan peche, vye lavi li te konnen ap viv anvan li te rantre nan kominyon. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Komisyon

Komisyon, Mesaj, bagay yon moun aksepte pran nan men yon moun pou pote bay yon lòt moun.  Plizyè moun yon gwoup moun bay tout dwa pou ranplase yo nenpòt kote yo te kapab ranplase pwòp tèt pa yo. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kòn

**Kòn** se yon zo ki soti nan tèt kèk bèt ki itilize li pou defann yo kont lòt bèt, kont moun. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Konbatan

Konbatan, Moun ki ap konbat.  Moun ki te patisipe nan lagè ou byen ki ap patisipe nan lagè.  Moun ki pa janm dekouraje defann dwa li avèk dwa lòt moun nan yon sosyete kote gen enjistis. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: combattant
*Angle: fighter
*Alman: der Kämpfer
*Panyòl: luchador

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Konbit

Konbit, Kòve.  Yon seremoni kote anpil peyisan rankontre ansanm pou fè yon travay pou yon moun, yon zanmi nan kominote kote yo ap viv la san yo pa touche lajan pou travay sa a.  Tout moun nan konbit la espere lè yo gen konbit pa yo tou moun yo te ede a ap vini ede yo. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Kondi

**Kondi**, Mennen yon bagay, yon moun nan yon direksyon epi ede moun nan, bagay la rete sou bon direksyon an.  Kenbe volan yon machin pandan motè li ap mache e wou li ap woule sou tè a.  Kenbe men yon avèg pou mennen li kote li ap ale. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans

## Lyen deyò
Kondisyon

Kondisyon, Rezon ki fè yon bagay egziste.  Yon rezon ki anpeche yon prensip, yon règ rete jeneral, inivèsèl.  Eksepsyon. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Konesans

**Konesans** se "fakilte moun genyen pour l sonje " sa l viv ak enfòmasyon yo aprann ni. Ak sa li kòmanse fè lide l travay oswa yon di sa l konnen , atò depi yon moun ka di sa l wè ak sa l tande li gen   "konnesans" sa. Lè rann sans moun, sa "konesans" tounen "konpreyansyon". A "konnen" - moun Konnen se moun ki anpil. Si moun gen "konnen-kòman" sa siyifi yo ka mete "konesans" travay fè oswa bilding bagay.

## Orijin
Konesans soti te nan anviwònman, gen kèk eksperyans gen, epi pataje kisa te aprann - konsa lòt pat damou ke anviwònman oswa genyen eksperyans "konnen" kisa moun lòt Konnen. 

## Kalite konesans
Lè fè syans li nesesè monte yon eksperyans strik konsa eleman enpòtan anviwònman ak eksperyans yo répétèr ak konsa nonb senp oswa modèl kapab pataje fini. 

### Lòt kalite konesans
Lòt tip konesans kapab pou espesifik bi plis paekzanp aprantisaj yon lang. Nan biznis chan la kontra pataje konesans avèk izaj konpitè dosye ak pataje kisa anplwaye konnen.
Konfwonte

Konfwonte, Kanpe an fas yon moun pou repwoche li pou sa li fè mal.  Mache nan direksyon yon moun avèk entansyon pou goumen avèk li. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: confronter
*Angle: to confront
*Alman: konfrontieren
*Panyòl: confrontar

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Konfyans

Konfyans, Kwayans yon moun gen nan yon lòt moun, nan Bondye ki fè li kapab di moun nan, Bondye tout sekrè li. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Konfye

Konfye, Viv avèk yon moun e san kenbe sekrè pou moun sa a.  Di yon moun, Bondye tout bagay, tout sekrè.  

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: confier
*Angle: to entrust
*Alman: betrauen
*Panyòl: confiar

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Konje

Konje, Sispann travay pou yon kantite tan avèk garanti djòb la ap toujou la ap tann travayè a retounen. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Konkèt

Konkèt, Travay ansyen gèrye yo ki te konnen mache pran peyi nan men moun ki ap viv nan peyi sa yo epi kolonize peyi a. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Konkete

Konkete, Mache pran peyi yonn apre lòt pou mete anba lwa, sou depandans yon lòt peyi. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Konfiti

Konfiti, Poud kèk materyèl ki bay yon limyè menm koulè yo ye a lè gen limyè ki ap klere yo.  Moun itilize poud sa pou voye sou lòt moun nan kèk seremoni tankou maryaj, gradyasyon e latriye.  Yon desè moun prepare avèk anpil fri tankou anana, gwayav, grenadin, zoranj-sirèt, e latriye.  Lè konfiti melanje avèk manba sou pen, kasav, li kapab ranplase yon repa nan yon jounen. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:konfitir(crèole mauricien)
*Franse:Confiture
*Angle:jam
*Alman:Marmelade
*Panyòl:atasco

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Konfrefò

Konfrefò, Kote moun sere lajan.  Yon bwat ki fèt avèk metal ki lou anpil pou fè li difisil pou moun pote li e moun kapab sere lajan andedan li.  Yon konfrefò pa gen kle, men li gen yon mo sekrè ki pèmèt moun ouvri pòt li.  Anpil moun ki pa vle moun konnen konbyen kòb yo posede toujou gen yon konfrefò andedan kay yo pou mete lajan. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Konklizyon

Konklizyon, Pati nan yon istwa ki bay yon resime de tout sa ki te di nan istwa a.  Moun ki li yon konklizyon prèske konnen tout sa ki te pase nan istwa a, men yon moun ki bezwen konnen tout istwa a oblije li devlopman an.  Yonn nan twa pati yon istwa, yon redaksyon, yon disètasyon. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Konkou

Konkou, Yon seremoni kote plizyè moun ap eseye montre yo kapab fè yon bagay pi byen, kijan yo kapab fè yon bagay epi plizyè jij ap evalye patisipan yo. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Konnen

Konnen, Egzistans yon lyen ant de ou byen plizyè moun.  Yon moun ki konprann tout sa yon moun di, tout sa moun nan fè.  Konprann yon bagay nèt ale.  Posede yon konesans san limit sou yon bagay, yon moun. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Konpakdis

Konpakdis, Yon moso plastik plat e tou won ki gen mizik  anrejistre sou li.   Lè konpakdis apèn parèt li te vini chanje jan moun koute mizik.  Mizik te konnen anrejistre sou plak e kòm son konpakdis la pi bon nan zòrèy, moun sispann achte plak jis izin sispann fè plak. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Konpanyen

Konpanyen, Yon moun, yon bèt ki akonpaye yon moun pou rete, ale yon kote. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Konpliman

Konpliman, Ankourajman yon moun jwenn pou yon aksyon li komèt.  Fè yon moun konnen li byen abiye, li bèl. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen