Alexis de Tocqueville

**Alexis-Charles-Henri Clérel,** **Kont Tocqueville**, ke nou konnen sou non  **Alexis de Tocqueville**, ki fèt 29 juillet 1805 nan Pari epi ki mouri 16 avril 1859 nan Cannes, se yon majistra, ekriven, istoryen, akademisyen,  se yon vwayajè, politisyen, epi yon prekisè nan sosyoloji ak politisyen fransè.      

Li te fèt nan yon fanmi nòblès Normandy, li te etidye dwa epi li te vin majistra an 1827. Soti nan 1825, li te konvenki Pou pouse  demokratik la an Frans te inevitab.  Nan 1831, li te jwenn yon misyon nan men ministè a pou etidye sistèm penitansye Ameriken an, ki te konstitye paspò li pou dekouvri Etazini ak konprann sa li konsidere kòm pi bon egzanp demokrasi ki disponib. Soti nan sejou sa a ki te dire prèske dis mwa, li te tire *From Democracy in America*, yon analiz sou sistèm demokratik la an jeneral (vèti li yo, risk li yo ak dinamik li yo) ak ilistrasyon patikilye Ameriken li yo, ki te jwi anpil siksè lè li pibliye an 1835 rive 1840. Sa a te mennen l 'yo te eli nan Akademi an nan syans moral ak politik nan jis tranntwa ane lane li, lè sa a, nan Akademi franse a trannsis lane.

Li te patisipe  nan eleksyon lejislatif 1839 epi li te  bon  pou depite nan Valognes, nan Manche kote chato fanmi Tocqueville li te ye epi kote li te vin rebon jiskaske li te vin pran koudeta Louis-Napoléon Bonaparte an desanm 1851. Li pozisyone li nan sant goch. Li te swete jwe wol wòl dirijan, men li pat janm yon "oratè ki  te kapab enpwovize, ni yon lidè ki kapab enpoze tèt li nan Chanm nan". « Mwen pi bon nan panse pase Pou m poze aksyon[7] », li te di  Apre revolisyon 1848 la, li te rive pran pouvwa a pa vòt inivèsèl nan Asanble Konstitiyan an ki te chaje li, ak 17 lòt manm, pou li ekri konstitisyon an nan Dezyèm Repiblik la. Li te pran pouvwa nan Asanble Lejislatif la nan lane 1849 kote li te Minis Afè Etranjè nan dezyèm gouvènman Barrot ki te soti  mwa jen rive oktòb. Li te eli tou prezidan Konsèy Jeneral La Manche, nan tèt kote li te rete jiska 1852, lè li te demisyone, li refize fè sèman pou nouvo anperè a.

Yon opozan ki te detèmine nan rejim nan ki soti nan koudeta Louis-Napoléon Bonaparte, li te pran retrèt nan lavi politik ak konsakre senk dènye ane yo nan lavi li nan rechèch ki te mennen nan dezyèm gwo travay li a, *Ancien Régime et la Révolution*, kote li chèche konprann orijin ak sekans evènman ki te mennen nan Revolisyon an. Li wè nan Revolisyon an akselerasyon yon evolisyon ki deja fèt anba Ansyen Réjim ki kontinye.

## Biyografi

### Orijin fanmi yo
Li te fèt nan Pari sou 29 juillet 1805 nan yon fanmi lejitim nan ansyen nòblès Norman, Alexis de Tocqueville gen plizyè zansèt illustre. Atravè papa l 'li fè pati noblès la epe — youn nan zansèt li yo, Guillaume Clarel, se youn nan , pa manman l 'ki se pitit fi Malesherbes, minis ak avoka nan Louis XVI, nan noblès nan rad . Sè manman l te marye ak Jean-Baptiste de Chateaubriand, gran frè ekriven François-René de Chateaubriand ( yo ta pral koupe tèt koupe la pandan Laterè a kite de òfelen ki t ap leve pa Hervé de Tocqueville ak madanm li). Alexis se timoun ki pi piti nan fanmi an: de frè li yo, Hippolyte (1797-1877) ak Édouard (1800-1874), tou d te genyen  menm karyè militè epi apre sa politik.

Paran li yo,  Hervé Clérel de Tocqueville, Kont Tocqueville, kavalye ki tap fè gad konstitisyonèl wa a. Louis XVI, ak Louise Madeleine Le Peletier de Rosanbo, te refize emigre epi yo te nan prizon anba Laterè a . Yo te evite guillotine nan dènye minit gras a tonbe Robespierre nan 9 Thermidor ane II, jou anvan dat yo te pwograme pou ekzekisyon yo. Manman li te rete atache avè li anpil.

Hervé de Tocqueville te deplase an premye nan Malesherbes epi ann mai 1794 nan chato Verneuil-sur-Seine, « eritaj echafodaj » ki te pou Madame de Sénozan, sè Malesherbes, egzekite an menm tan ak li. Li se titè pitit Jean-Baptiste de Chateaubriand ke li leve ansanm ak fanmi l    . 10 septembre 1804, li te nonmen majistra  Nan Retablisman an, li te kòmanse yon karyè prefektiral favorize pa pwoksimite li ak pati ultra-reyalis la e ki te fini an 1828, lè li te vin yon kanmarad nan Lafrans  .

### Fòmasyon
Papa li te nonmen prefè Moselle an 1817, Alexis te ale nan Kolèj Royal Metz. Li te kontinye etid li la jiskaske li te jwenn bakaloreya li an 1823. Nan disèt, li te gen yon timoun ilejitim ak koutiryè prefekti a.

Li te fini ak etid klasik li nan lane 1823. Li te gen yon diplòm nan dwa nan lane 1826. Li te asiste konferans François Guizot yo soti 1828 rive 1830 epi, sou enfliyans li, li te vin pi pre liberal yo.

### Etid demokrasi nan Amerik la
Li te  li te vini  jij odyans nan dat 5 avril 1827 nan tribinal Versailles la, kote li te rankontre Gustave de Beaumont, kom ranplasan li. An 1830, apre yo te fin fè sèman kòm majistra avèk repiyans anba nouvo rejim Monachi Jiyè a, yo te voye toulede Ozetazini an 1831 pou yo etidye sistèm prizon Ameriken an. Pou Tocqueville, li te sitou  fokis sou kesyon etidye demokrasi Ameriken an jan li ekri nan entwodiksyon premye *Demokrasi* a. Tocqueville se patikilyèman anvi rankontre yon "gwo repiblik », liberal ak federal. Yo te pase pa Le Havre le 2 avril 1831 ak konpayon vwayaje sitou Ameriken yo epi yo te rete pou prèske , yo te re-angaje New York sou 20 février 1832 . Se la yo te rankontre manm sosyete Ameriken an, fransè ki soti nan Kanada ak Mississippi, ak anpil pèsonalite, tankou Pwokirè Jeneral Eta Lwizyana a, Étienne Mazureau, ki te bay yo yon gwo kantite enfòmasyon sou plan an, men tou, sosyolojik, demografik ak lengwistik.

Yo te rive fe yon rapò ki te rele *Sou sistèm penitansye Ozetazini ak aplikasyon li*, ki te parèt an 1833, kote yo te fè yon jijman jeneral sou kapasite penitansye yo pou yo refòme kriminèl yo te fèmen laba yo. Gustave de Beaumont te ekri tou yon woman nan li, *Marie oswa esklavaj nan Etazini*, ki te pibliye an 1835.

Nan kòmansman septembre 1836, Alexis de Tocqueville te vwayaje ak madanm li nan Swis *atravè* Metz, Estrasbou ak Basel . Yo te rive nan Bern nan moman rejim federal la te rankontre (24 jiye), ki te pèmèt li konplete obsèvasyon li sou federalis.  Apre yon sejou nan resort nan spa nan Baden, yo te ale nan Lafrans *atravè* Lucerne, Interlaken ak Jenèv.

Tocqueville te kòmanse ekri premye nan de gwo zèv li yo, *On Democracy in America*, premye volim nan ki te parèt an 1835 epi dezyèm lan an 1840. Liv la te yon gwo siksè depi premye volim la fè li yon chevalye nan Rejiyon Onè nan 1837, epi yo te eli nan Akademi an nan syans moral ak politik nan 1838 ak Lè sa a, nan Akademi franse a nan 1841, nan sèlman trant-sis ane fin vye granmoun.

### Karyè politik
Nan menm epok la, li te kòmanse yon karyè politik lè yo te eli depite pou Manche ( Valognes ) an 1839, yon pouvwa li te kenbe jiska 1851. Okòmansman pozisyone tèt li sou bò gòch li te defann pozisyon anti-esklavaj ak komès lib li nan Palman an, epi li te kesyone kolonizasyon, patikilyèman nan Aljeri. Li sipòte antrepriz sa a pandan l ap fikse kondisyon pou "kolonizasyon dirab ak satisfezan"  . Sa a" liberal-konsèvatif » pral tou temwen “ inivèsèl kontraksyon » te pote ale nan pwomosyon nan pouvwa nan yon klas mwayèn « diman panse sou zafè piblik eksepte vire yo pou benefis nan zafè prive li » ( *Memwa* )  . Li te fè pati tou Sosyete Ekonomi Charitab, yon reyinyon depite sosyal Katolik, pi fò nan yo lejitim.     

Nan 1842, li te eli konseye jeneral nan Manche pa kanton jimo nan Montebourg / Sainte-Mère-Église, ki li reprezante jiska 1852. An 1846 li te patisipe nan fondasyon gwoup *Young Left* lè li ekri pati ekonomik ak sosyal pwogram nan  .     Gwoup sa a reprezante yon mouvman refòmis nan Monachi Jiyè a ki pral avòte.     Nan dat6 août 1849 li te eli nan dezyèm tou nan vòt (pa  sou  ) prezidan konsèy jeneral la , yon pozisyon li te kenbe jiska 1851.
## Referans

* Serge Audier, *Tocqueville jwenn : Jenèz ak defi renesans Tocquevillian*, Paris, Vrin, 2004, ( ISBN 2-7116-1630-4 ) .
* Benjamin Barber, *Strong Democracy*, Paris, Desclée de Brouwer, 1997, trad. pa Piningre J. -L.
* Jean-Louis Benoît, Nicole Fréret ak Christian Lippi, ''Memwa Hervé Clérel, Konte Tocqueville'', Achiv Depatmantal yo, Kay Istwa Manch, Konsèy Depatmantal Manch, 2019.
* Jean-Louis Benoît, Nicole Fréret ak Christian Lippi, ''Tocqueville et les siens'', Éditions tocquevillians, Chicoutimi (Québec), 2019.
* John Patrick Diggins, *Nanm pèdi nan politik Ameriken an.* *Vèti, enterè pwòp tèt ou, ak fondasyon liberalis yo* .
* Jon Elster, *Sikoloji Politik*, Paris, Minuit, 1990.
* Robert Legros, *Lide a nan limanite.* *Entwodiksyon nan fenomenoloji*, Laval teyolojik ak filozofik, vol. 46, n. 3, 1990, p.&nbsp;419-420 .
* Claude Lefort, *Esè sou politik ; Ekri*, Pari, 1992.
* Michael Hereth, *Die Gefährdung der Freiheit in der Democracy* .
* Gilles Lipovetsky, *Laj vid la*, (1983), Paris, Gallimard, 1993.
* Robert Nisbet, *Tradisyon sosyolojik la* .
* Alain Renaut, *Laj moun nan*, (1989), Paris, Gallimard, 1991.
* Sandel, *Democracy's Discontent*, Cambridge, Harvard University Press, 1996 *Complete Works*,   . Pari, Gallimard, 1951-1983.

#### Atik ansiklopedi

* Philippe Raynaud, " Tocqueville », nan Philippe Raynaud ak Stéphane Rials (dir.), *Diksyonè filozofi politik*, Paris, PUF, coll.&nbsp;" Gwo diksyonè », 1998. Reemèt 2003.
* André Enegren, " Tocqueville, Alexis, soti 1805-1859 », nan Denis Huisman (dir.), *Dictionary of Philosophers*, Paris, PUF, coll.&nbsp;" Quadrige pòch dicos », 2009.
* Serge Audier, " Alexis de Tocqueville », nan Sylvie Mesure, Patrick Savidan (dir.), PUF, coll.&nbsp;" Quadrige pòch dicos », 2006.
* Georges Burdeau, Atik « Tocqueville » nan *Ansiklopedi Universalis*
* Éric Letonturier, " *Sou Demokrasi nan Amerik*, Alexis de Tocqueville » nan *Ansiklopedi Universalis*
* François Furet : Avi « *Demokrasi nan Amerik la* » nan Olivier Duhamel, *Diksyonè travay politik*, PUF, coll.&nbsp;" Quadrige pòch dicos », 2001

#### Atik nan yon revi syantifik yon komite lekti

* Raymond Aron , Tocqueville jwenn » ; " Definisyon liberal libète : A. de Tocqueville ak K. Marx », *Achiv Ewopeyen an Sosyoloji*, 1964
* Jean-Philippe Feldman, " Alexis de Tocqueville ak federalis Ameriken », *Revizyon lwa piblik ak syans politik an Frans ak aletranje*, n° 4 (20 jen 2006) : 879-901.
* Marcel Gauchet, " Alexis de Tocqueville, Amerik ak nou », *Gratis.* *Politik - antwopoloji - filozofi*, n 7, mars 1980, p.&nbsp;43-120 .
* Claude Lefort, " Soti nan egalite rive nan libète. Fragman nan entèpretasyon demokrasi nan Amerik la », *Libres*, n 3 .
* James T. Schleifer, " Alexis de Tocqueville », *International Review of Philosophy*, n 49, 1959.
* Laurence Guellec (editè), " Tocqueville ak lespri demokrasi a », *La Revue Tocqueville*, nimewo espesyal bisantnè 1805-2005, vol. 26, Paris, Presses de Sciences Po, 2005, 531 p.
* ''La Revue Tocqueville'', depi 1979, semi-anyèl (1979-1984, 1992-), bisanyèl (1985-1991), Tocqueville Society, Rochester, MN.

#### Atik popilè

* Kolektif, *Magazin Literè*, nimewo espesyal « Tocqueville », décembre 1986 .
* " Tocqueville ou kijan pou anvizaje avni demokrasi », konferans Madam Brigitte Krulic (rapò Jean-François Bacot te pwodwi) nan *Lide Ekonomik ak Sosyal*, n° 189, Septanm. 2017.

#### Komik yo

* *Tocqueville in America* (Lulu, 2015) pa Jérôme Blanc.
* *Tocqueville versus a new world* (Casterman) pa Kévin Bazot (2016) se yon adaptasyon komik nan istwa Tocqueville *Fifteen Days in the Desert*, pibliye dezan apre lanmò li.