open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Edward Condon

**Edward Condon**, ki fèt 2 mas 1902 nan Alamogordo nan eta Nou Meksiko epi ki mouri 26 mas 1974 nan Boulder (Etazini), se yon fizisyen ameriken.
## Biyografi
Li se yon fizisyen nikleyè ameriken, pyonye nan mekanik kwantik, ki te patisipe nan devlopman rada ak zam nikleyè pandan Dezyèm gè mondyal la.

## Zèv li yo
* Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans

## Lyen deyò
Eric Allin Cornell

**Eric Allin Cornell**, ki fèt 19 desanm 1961 nan Palo Alto nan leta Kalifòni (Etazini), se yon fizisyen ameriken.
## Biyografi

Avèk Carl Wieman, li fè sentèz premye kondansa Bose-Einstein nan lane 1995. Cornell, Wieman ak Wolfgang Ketterle pataje pri Nobèl de fizik an 2001.

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans

## Lyen deyò
* Eric Allin Cornell sou Sitwèb Pri Nobèl
Charles Galton Darwin

**Charles Galton Darwin** se yon fizisyen angle britanik, nan peyi Wayòm ini. Li te direktè nan "National Physical Laboratory" (Labo nasyonal fizik) (NPL) pandan GMII.  
## Biyografi

Li fèt nan Newnham Grange nan Cambridge, Angletè nan yon fanmi syantifik. Se piti gason Sir George Howard Darwin (matematisyen) ak yon gran-pitit gason Charles Darwin.
Manman li rele Lady Darwin, Maud du Puy nan Philadelphie, Pennsylvanie. Sè li te Gwen Raverat (atis), ak sè li pi jèn Margaret (mari Geoffrey Keynes). Li te frè John Maynard Keynes (ekonomis). William Robert Darwin, frè li, te travay nan bous Lond.

## Zèv li yo
### Piblikasyon
* 1931 ː *The New Conceptions of Matter*
* 1952 ː *The Next Million Years*
## Referans

## Lyen deyò
* Biyografi Charles Galton Darwin sou NPL
* Liv web: The Next Million Years, 1953
Paul Davies

**Paul Davies** se yon fizisyen angle.

## Biyografi
* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
### Piblikasyon
* 1983 : **'
* [[1992]] : **'
* 1995 : **'
* [[2007]] : ''Comment construire une machine à explorer le temps''
* [[2008]] : **'

## Referans

## Lyen deyò
* Paul Davies nan inivèsite Arizona
* BEYOND: Center for Fundamental Concepts in Science
* Microbes Mind Forum
* SETI: Post-Detection Science and Technology Taskgroup
* Zèv ak biyografi Paul Davies
Pierre Curie

**Pierre Curie**, ki fèt 15 me 1859 epi ki mouri 19 avril 1906 nan Pari (Frans),se yon fizisyen franse, nan peyi Frans.

Li te dekouvri polonyòm ak radyòm avèk madanm li, fizisyèn Marie Curie.

## Biyografi
* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
* *Recherche sur la chaleur rayonnante*, avèk Paul Desains, 1880.
* *Contractions et dilatations produites par des tensions électriques dans les cristaux hémièdres à faces inclinées*, avèk Jacques Curie, 1881.
* *Sur les répétitions et la symétrie*, 1885.
* *Sur un électromètre à bilame de quartz*, 1888.
* *Sur un électromètre astatique pouvant servir comme wattmètre*, avèk René Blondlot, 1889.
* *Sur une balance de précision apériodique et à lecture directe des derniers poids*, 1889.
* *Sur la symétrie dans les phénomènes physiques, symétrie d'un champ électrique et d'un champ magnétique*, 1894.
* *Propriétés magnétiques des corps à diverses températures*, thz doktora, 1895. https://archive.org/details/propritsmagntiq00curigoog
* *Sur une nouvelle substance fortement radioactive contenue dans la pechblende*, avèk Marie Curie ak Gustave Bémont, 1898.
* *Sur la charge électrique des rayons déviables du radium*, 1900.
* *Les nouvelles substances radioactives et les rayons qu’elles émettent*, 1900.
* *Sur la radioactivité induite provoquée par des sels de radium*, avèk André Debierne, 1901.
* *[[Notice sur les travaux scientifiques de Pierre Curie]]*, 1902. http://www.academie-sciences.fr/pdf/dossiers/Curie/Curie_pdf/Curie_oeuvre.pdf
* *Sur un appareil pour la détermination des constantes magnétiques*, 1904. https://hal.archives-ouvertes.fr/jpa-00240831/document
* 

## Referans

## Lyen deyò
Peter Debije

**** se yon fizisyen Neèlandè, nan peyi Peyi-ba .
Dat li yo : ( 1954–1905 ) .

## Byografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans
*Referans pou konnen plis anlè moun sa a ----
Max Delbrück

**Max Delbrück**, ki fèt 4 septanm 1906 nan Bèlen (Almay) epi ki mouri 9 mas 1981 nan Pasadena (Etazini), se yon fizisyen alman, nan peyi Almay, ameriken, nan peyi Etazini.
## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Gade tou
* Eksperyans Luria-Delbrück
* Konrad Lorenz
* Jean Piaget
* Dietrich Bonhoeffer
* Erwin Planck

## Referans

## Lyen deyò
* Max Delbrück sou Sitwèb Pri Nobèl
Henk Dorgelo

**Hendrik Berend Dorgelo**, rele **Henk Dorgelo**, ki fèt sou 9 fevriye 1894 nan Dedemsvaart epi ki mouri sou 6 mas 1961 nan Eindhoven, se yon fizisyen danwa.
## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans

## Lyen deyò
*  TH Delft in de Tweede Wereldoorlog
Loránd Eötvös

**Loránd Eötvös**, ki fèt 27 jiyè 1848 nan Buda epi ki mouri 8 avril 1919 nan Budapest, se yon fizisyen otrichyen-ongwa, nan peyi Otrich-Ongri.
## Biyografi
Li se pitit gason ekriven ak politisyen József Eötvös.

## Zèv li yo
* Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans

## Lyen deyò
Daniel Gabriel Fahrenheit

**Daniel Gabriel Fahrenheit**, ki fèt 24 me 1686 nan Dantzig nan Polòy-Lityani, epi ki mouri 16 septanm 1736 nan Layè (Peyiba), se yon fizisyen alman.

## Biyografi
* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
* Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans

## Lyen deyò
Leonhard Euler

**Leonhard Euler**, ki fèt 15 avril 1707 epi ki mouri 18 septanm 1783, se yon fizisyen swis, nan peyi Swis.
## Biyografi
* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
* Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li
## Gade tou
* Lis manm Akademi wayal syans
* Meday Euler
* Henri Dulac
* Johann Euler
* Lis sijè nome daprè Leonhard Euler
* Tab konstant matematik
* Trigonometri konplèks
* Teyorèm Euler
* Kentip dyofansyen

## Referans

## Lyen deyò
Enrico Fermi

**Enrico Fermi** se yon fizisyen italyen, nan peyi Itali .
Dat li yo : ( 1989–1905 ) .

## Byografi
* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
* Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans
* Referans pou konnen plis anlè moun sa a ----
Léon Foucault

**Jean Bernard Léon Foucault**, rele **Léon Foucault**, ki fèt 18 septanm 1819 nan Pari epi ki mouri 11 fevriye 1868 nan Pari, se yon fizisyen ak astwonòm franse.
## Biyografi

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans

## Lyen deyò
* Léon Foucault sou bnf.fr
Riccardo Giacconi

**Riccardo Giacconi**, ki fèt 6 oktòb 1931 nan Gênes, se yon fizisyen italyen nan peyi Itali ak ameriken nan peyi Etazini.

Li selèb sitou pou travay li nan domèn astwonomi nan rayon X.
Li se loreya prim Nobèl Fizik nan 2002.
## Biyografi
Riccardo Giacconi kòmanse etid astwonomi nan rayon X pa pèmèt dekouvèt la nan premye sous astwofizik rayon X, Scorpius X-1, nan lane 1962.

Li te tou direktè Obsèvatwa  Ewopeyen disid a soti nan 1993 a 1999.

Li te genyen prim Nobèl 2002 nan Fizik (avèk Masatoshi Koshiba ak Raymond Davis Jr) "pou kontribisyon pyonyè  yo nan Astwofizik, ki te mennen nan dekouvèt la nan sous rayon X kosmik.

Astewoyid la (3371) Giacconi yo rele nan onè li yo.

## Zèv li yo
* Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li
## Distenksyon ak rekonpans
* 1966 ː Prim Helen B. Warner pour l'astronomie
* 1981 ː Médaille Bruce
* 1981 ː Maîtrise de conférences Henry Norris Russell
* 1981 ː Prim Heineman
* 1982 ː Médaille d'or de la Royal Astronomical Society
* 2002 ː Prim Nobèl Fizik
* 2003 ː National Medal of Science

## Referans

## Lyen deyò
* Riccardo Giacconi sou sitwèb Fondasyon Prim Nobèl
Lazarevich Ginzburg

**** se yon fizisyen Soviet Union/ris, nan peyi Risi .
Dat li yo : ( 2034–1905 ) .

## Byografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans
*Referans pou konnen plis anlè moun sa a ----
Sheldon Lee Glashow

**Sheldon Lee Glashow** se yon fizisyen ameriken, nan peyi Etazini .

## Byografi
*1932 : nesans New York

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans

**The charm of physics* (1991) ISBN 0-88318-708-6
**From alchemy to quarks : the study of physics as a liberal art* (1994) ISBN 0-534-16656-3
**Interactions : a journey through the mind of a particle physicist and the matter of this world* (1988) ISBN 0-446-51315-6
**First workshop on grand unification : New England Center, University of New Hampshire, April 10-12, 1980* edited with Paul H. Frampton and Asim Yildiz (1980) ISBN 0-915692-31-7
**Third Workshop on Grand Unification, University of North Carolina, Chapel Hill, April 15-17, 1982* edited with Paul H. Frampton and Hendrik van Dam (1982) ISBN 3-7643-3105-4
*"Desperately Seeking Superstrings?" with Paul Ginsparg in *Riffing on Strings: Creative Writing Inspired by String Theory* (2008) ISBN 9780980211405

### Lyen
*Biography and Bibliographic Resources, from the Office of Scientific and Technical Information, United States Department of Energy 
* Sheldon Lee Glashow
* Interview with Glashow on Superstrings
* Contributions to the theory of the unified weak and electromagnetic interaction between elementary particles, including inter alia the prediction of the weak neutral current.
* Sheldon Glashow Boston University Physics Department
* Sheldon Glashow Photos

*Referans pou konnen plis anlè moun sa a ----
Samuel Goudsmit

**Samuel Abraham Goudsmit**, rele **Samuel Goudsmit**, ki fèt sou 11 jiyè 1902 nan Layè, Peyi-ba epi ki mouri sou 4 desanm 1978 nan Reno, Nevada, se yon fizisyen ameriken, orijin danwa. Li te selèb pou te pwopoze ipotèz la spin nan elèktron a avèk George Uhlenbeck.
## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans

## Lyen deyò
* « La découverte du spin de l'électron », atik nan lane 1966 pa Samuel Goudsmit (PDF)
* Lèt Ehrenfest pou Goudsmit anlè kongrè Solvay nan 1927, analize sou sitwèb BibNum.
David Gross

**David Gross** (ki fèt *'David Jonathan Gross*) se yon fizisyen ameriken, nan peyi Etazini.
## Biyografi
* Dat enpòtan yo
## Zèv li yo
* Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li, teyori kòd.
## Rekonpans
* 1988 ː Pri Dirac
* 2004 ː Pri Nobel fizik
## Referans

## Lyen deyò
* (en) Biyografi David Gross sou sit Pri Nobel
* (en) Piblikasyon sou ArXiv
* (en) Pajwèb Kavli Institute
* (en) Atik syantifik anlè David Gross sou Stanford Physics Information Retrieval System (SPIRES)
* (en) Antretyen sou sit Pri Nobel
Viktor Hambardzumyan

**Viktor A. Ambartsumian** oubyen **Hambardzumyan** (nan lang amenyèn **'), ki fèt [[18 septanm]] [[1908]] epi ki mouri [[12 out]] [[1996]], se yon [[astwonòm]] ak [[Astwofizik|astwofizyen]] [[Inyon rRepiblik sosyalis sovyetik|sovyetik]] ak [[Ameni|amenyen]].
== Biyografi ==
*Dat enpòtan yo

== Zèv li yo ==
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

== Referans ==

== Lyen deyò ==
*  [http://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb122081469 Viktor Hambardzumyan] sou bnf.fr
*  [https://web.archive.org/web/20120204040659/http://www.phys-astro.sonoma.edu/BruceMedalists/Ambartsumian/index.html Sitwèb meday Bruce]
*  [http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-basic_connect?qsearch=+Viktor+Ambartsumian Articles d'Ambartsumyan, une partie disponible en ligne],
*  [http://adsabs.harvard.edu//full/seri/PASP./0072//0000073.000.html medayBruce], N. U. Mayall
*  [http://adsabs.harvard.edu//full/seri/QJRAS/0001//0000023.000.html meday do nan Royal Astronomical Society]
*  [http://adsabs.harvard.edu//full/seri/BAAS./0029//0001466.000.html BAAS **29** (1997) 1466], Garik Israelian
*  [http://adsabs.harvard.edu//full/seri/JApA./0018//0000001.000.html JApA **18''' (1997) 1], notis nekwolojik pa Adriaan Blaauw, swivi pa yon atik S. Chandrasekhar pou 80e anivèsè nesans Ambartsuumian.
Wander Johannes de Haas

**Wander Johannes de Haas**, ki fèt 2 mas 1878 nan Lisse epi ki mouri 26 avril 1960 nan Bilthoven, se yon matematisyen ak fizisyen neyelandè, nan peyi Peyi-ba.
## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans

## Lyen deyò
Otto Hahn

**Otto Hahn**, ki fèt 8 mas 1879 nan Frankfurt, Almay epi ki mouri 28 jiyè 1968 nan Göttingen (Almay), se yon chimis alman.

Li se loreya Pri Nobèl Chimi an 1944 pou dekouvèt fisyon nikleyè. Li konsidere kòm pè chimi nikleyè.
## Biyografi
* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
* Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik

## Gade tou
* Radyo-aktivite
* Max Planck
* Lise Meitner
* Otto Frisch
* Fritz Strassmann

## Referans

## Lyen deyò
* Otto Hahn sou Sitwèb Fondasyon Nobèl
Werner Karl Heisenberg

**Werner Karl Heisenberg** (ki fèt 5 desanm 1901 epi ki mouri an 1 fevriye 1976) se yon fizisyen alman, nan peyi Almay.
## Biyografi
* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
* Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans
* Referans pou konnen plis anlè moun sa a ----
Stephen Hawking

**Stephen William Hawking** (pwononse [ˈstiːvən ˈhɔːkɪŋ]), ki fèt an 8 janvye 1942 nan Oxford epi ki mouri an 14 mas 2018 nan Cambridge, se yon fizisyen britanik, nan peyi Wayòm Ini.
## Biyografi
* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
### Liv prensipal
* *[[Une brève histoire du temps]] Du big bang aux trous noirs* (, 1988)
* *[[Trous noirs et bébés univers et autres essais]]* (, 1995)
* *[[L'Univers dans une coquille de noix]]* (, 2001)
* *Sur les épaules des géants : Les plus grands textes de physique et d’astronomie* (, 2003)
* *Une belle histoire du temps* (, 2005)
* *Et Dieu créa les nombres* , pli gwo teks matematik reyni ak komante pa otè* (traduit de : , Running Press, 2005), Dunod, 2006, paj 1172 In-8, illustr. portraits h.t. ak figures, rel. cart. <small>Teks ak biyografi : [[Euclide]], [[Archimède]], [[Diophante d'Alexandrie|Diophante]], [[René Descartes|Descartes]], [[Isaac Newton|Newton]], [[Pierre-Simon de Laplace|Laplace]], [[Joseph Fourier|Fourier]], [[Carl Friedrich Gauss|Gauss]], [[Augustin Louis Cauchy|Cauchy]], [[George Boole|Boole]], [[Bernhard Riemann|Riemann]], [[Richard Dedekind|Dedekind]], [[Georg Cantor|Cantor]], [[Henri-Léon Lebesgue|Lebesgue]], [[Kurt Gödel|Gödel]], [[Alan Turing|Turing]].</small>
* *Y a-t-il un grand architecte dans l'univers ?* (), avèk Leonard Mlodinow (Odile Jacob, 2011)
* *La Brève Histoire de ma vie* (**, 2013)
* *Dernières nouvelles des trous noirs* (*'', 2016)
## Referans

## Lyen deyò
Walter Heitler

**** se yon fizisyen alman, nan peyi Almay/Ireland .
Dat li yo : ( 2067–1905 ) .

## Byografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans
*Referans pou konnen plis anlè moun sa a ----
Robert Hofstadter

**** se yon fizisyen ameriken, nan peyi Etazini .
Dat li yo : ( 2081–1905 ) .

## Byografi
* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
* Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans
* https://www-nobelprize-org.translate.goog/prizes/physics/1961/hofstadter/biographical/?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=fr&_x_tr_hl=fr&_x_tr_pto=sc
* https://www.universalis.fr/encyclopedie/robert-hofstadter/
* https://physics.stanford.edu/people/robert-hofstadter
Gilles Holst

**Gilles Holst**, ki fèt 20 mas 1886 nan Haarlem epi ki mouri 11 oktòb 1968 nan Waalre) se yon fizisyen neyelandè, nan peyi Peyi-ba.
## Biyografi
Li te asistan pwofesè Heike Kamerlingh Onnes, ak li fè pati ekip ki dekouvri pwopryete elektrik metal bas tanperati, ki te kondwi a la dekouvri siprakondiktivite.

Li te vin direktè nan sant rechèch endistryèl.

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans

## Lyen deyò
Friedrich Hund

**** (ki fèt 4 fevriye 1896, ki mò 31 mas 1997) se yon fizisyen alman, nan peyi Almay.
## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li.

## Rekonpans
* 1943 ː Pri "Max Planck Medal"
* 1974 ː Pri "Otto Hahn pou Chimi ak fizik"
## Referans

## Lyen deyò
* (de) Friedrich Hund Fizisyen, 4 fevriye 1896 a 31 mas 1997. Bibliyotek Göttingen, 366 pozisyon sou 43 paj, pdf
* (de) Pajwèb ofisyèl Friedrich Hund
* (de) Interview Michael Schaaf avèk Friedrich Hund 1994: ''Für Philosophie ist es viel zu früh'' (pou filozofi se two to), pdf
* (de) Foto ak Fim Friedrich Hund
* (de) Literati pa epi anlè Friedrich Hund, Berlin Brandenburgische Akademie der Wissenschaften, pdf
Willem Hendrik Keesom

**Willem Hendrik Keesom**, ki fèt 21 jen 1876 nan zil Texel, epi ki mouri 24 mas 1956 nan Leyde, se yon fizisyen neyelandè.

## Biyografi
Li se yon espesyalis kryotanperati.

Li resevwa yon doktora nan Inivèsie d'Amsterdam an 1904. Nan travay li, li rive jwenn tanperati trè ba ː 0,71 K nan lane 1932. Li fè solid Elyòm ak li siyal egzistans lan de de varyete de elyòm likid. Yon varyete se sipèflwid.
## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans

## Lyen deyò
* Willem Hendrik Keesom sou encyclopédie Britannica
Julii Khariton

**Julii Khariton**, ki fèt 27 fevriye 1904 nan Saint-Pétersbourg epi ki mouri 18 desanm 1996 nan Sarov, se yon fizisyen Soviet Union.
## Biyografi
* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
* Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans

## Lyen deyò
Masatoshi Koshiba

**Masatoshi Koshiba**, ki fèt 19 septanm 1926 nan Toyohashi, prefekti Aichi (Japon), se yon fizisyen japonè. 

Li se yon loreya avèk Raymond Davis Jr. Pri Nobèl fizik 2002.
## Byografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li
## Rekonpans
* 1987 : Pri Asahi
* 1987 : Pri Nishina
* 1997 : Pri Humboldt
* 2000 : Pri Wolf fizik
* 2002 : Pri Nobèl fizik
* 2002 : Pri Panofsky
* 2003 : Meday Benjamin Franklin nan fizik

## Referans

## Lyen deyò
Herbert Kroemer

**Herbert Kroemer**, ki fèt 25 out 1928 nan vil Weimar (Almay), se yon fizisyen alman ak ameriken.

Li se loreya avèk Jaurès Alferov pri Nobèl fizik an 2000.
## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans

## Lyen deyò
Paul Langevin

**Paul Langevin**, ki fèt 23 janvye 1872 nan Pari (Frans) epi ki mouri 19 desanm 1946 nan Pari (Frans), se yon fizisyen franse.

## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans

## Lyen deyò
Pyotr Nikolaevich Lebedev

**** se yon fizisyen Imperial ris, nan peyi Risi .
Dat li yo : ( 2147–1905 ) .

## Byografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans
*Referans pou konnen plis anlè moun sa a ----
Robert Betts Laughlin

**** se yon fizisyen ameriken, nan peyi Etazini .
Dat li yo : ( 2145–1905 ) .

## Byografi
* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
* Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans
* Referans pou konnen plis anlè moun sa a ----
Tsung-Dao Lee

**Tsung-Dao Lee**, ki fèt 24 novanm 1926 nan Shanghai, se yon fizisyen ameriken-chinwa
nan peyi Etazini.

## Biyografi
* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  

## Referans

## Lyen deyò
Walter Lewin

**Walter Hendrik Gustav Lewin**, rele **Walter Lewin**, ki fèt 29 janvye 1936 nan  Layè (Peyiba), se yon fizisyen, yon astwonòm ak pwofesè nan fizik neyelandè. 
## Biyografi
Papa Walter Lewin se Lewin Walter Simon Lewin ak manman li se Pieternella Johanna van der Tang.

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans

## Lyen deyò
Alfred Lee Loomis

**Alfred Lee Loomis**, ki fèt 4 novanm 1887 epi ki mouri 11 out 1975 (Etazini), se yon avoka, bankye, syantifik, fizisyen ameriken.

Li envante LORAN (Long Range Navigation System) ak fè travay rechèch syantifik.
## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans

## Lyen deyò
Hendrik Lorentz

**Hendrik Antoon Lorentz**, ki fèt 18 jiyè 1853 nan Arnhem (Peyiba) epi ki mouri 4 fevriye 1928 nan Haarlem (Peyiba), se yon fizisyen neyelandè.

Li popilè akòz travay teyorik li yo sou karakteristik limyè ak konstitisyon matyè. Li se ko-loreya avèk Pieter Zeeman pri Nobèl fizik an 1902.
## Biyografi
* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
* Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans

## Lyen deyò
Lise Meitner

**Lise (Élise) Meitner**, ki fèt 7 oubyen 17 novanm 1878 nan Vyèn (Otrich) epi ki mouri 27 oktòb 1968 nan Cambridge (Wayòm Ini), se yon fanm fizisyen otrichyen natiralize syèdwaz.
## Biyografi
* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
* Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik

## Gade tou
* Efè Matilda
* Radyo-aktivite
* Max Planck
* Otto Hahn
* Otto Frisch
* Fritz Strassmann
## Referans

## Lyen deyò
* (de) 169 travay pibliye pa Lise Meitner
Robert Andrews Millikan

**Robert Andrews Millikan**, ki fèt 22 mas 1868 nan vil Morrison nan eta Ilinwa (Etazini) epi ki mouri 19 desanm 1953 nan San Marino, nan eta Kalifòni (Etazini), se yon fizisyen ameriken.
## Biyografi
* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
* 1926 : *L'électron* (tradui sou 2e edisyon amerikèn pa Adolphe Lepape), edisyon Félix Alcan, koleksyon «Nouvelle collection scientifique»

## Referans

## Lyen deyò
Henry Moseley

**Henry Gwyn Jeffreys Moseley**, rele **Henry Moseley**, ki fèt 
 23 novanm 1887 nan Weymouth (Wayòm Ini) epi ki mouri 10 out 1915 nan penensil Gallipoli, se yon fizisyen britanik.
## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans

## Lyen deyò
Amédée Mouchez

**** se yon fizisyen Spain, franse, nan peyi Frans .
Dat li yo : (1821-1892) .

## Byografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans
*Referans pou konnen plis anlè moun sa a ----
Karl Alexander Müller

**Karl Alexander Müller**, , ki fèt 20 avril 1927 nan Bal (Swis) epi ki mouri 9 janvye 2023 nan Zirik (Swis), se yon fizisyen swis, nan peyi Swis.

## Biyografi
* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans

## Lyen deyò
Yoichiro Nambu

**** se yon fizisyen Japan, ameriken, nan peyi Etazini 
.
Dat li yo : ( 2210–1905 ) .

## Byografi
* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
* Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans
* Referans pou konnen plis anlè moun sa a ----
Ann Nelson

**Ann Elizabeth Nelson**, rele **Ann Nelson**, ki fèt 29 avril 1958 epi ki mouri 4 out 2019 nan Alpine Lakes Wildernessse yon fizisyèn amerikèn, nan peyi Etazini.
## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans

## Lyen deyò
Robert Oppenheimer

**Julius Robert Oppenheimer**, rele **Robert Oppenheimer**, ki fèt 22 avril 1904 nan Nouyòk (Etazini) epi ki mouri 18 fevriye 1967 nan 
Princeton, Nou Jèze, (Etazini), se yon fizisyen ameriken.

Li selèb nan fisik teyorik pita tankou direktè syantifik nan Pwojè Manhattan.
Li regilyèman rele « papa Bonm atomik ».
## Biyografi
* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
* Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans

## Lyen deyò
*  Ekspozisyon vityèl nan Inivèsite Kalifoni nan Berkeley pou santenè nan nesans Robert Oppenheimer.
*  ''The Ruin of J. Robert Oppenheimer'' Korespondans Oppenheimer ak dokiman sou odiyon sekirite J. Robert Oppenheimer, dokiman deklasifye.
*  ''J. Robert Oppenheimer "Now I am become death..."'' sou sitwèb atomicarchive.com Oppenheimer li vèbalman dekri santiman yo nan moun nan Los Alamos aprè esè atomik *Trinity*
Egon Orowan

**Egon Orowan**, ki fèt 2 out 1902 nan Boudapès (Otrich-Ongri) epi ki mouri 3 out 1989 nan Cambridge nan Masachosèt  (Etazini), se yon fizisyen ameriken.
## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans

## Lyen deyò
Abraham Pais

**Abraham Pais**, ki fèt 19 me 1918 epi ki mouri 28 jiyè 2000 nan Kopènag (Danmak), se yon fizisyen neèlandè nan peyi Peyi-ba ak ameriken nan peyi Etazini.

Li se teyorisyen fizik kantik, kolèg, patnè ak zanmi Albert Einstein.
## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans

## Lyen deyò
Wolfgang Ernst Pauli

**Wolfgang Ernst Pauli**, ki fèt 25 avril 1900 nan Vyèn (Otrich) epi ki mouri 15 desanm 1958 nan Zirik (Swis), se yon fizisyen otrichyen.

Li se popilè pou definisyon li prensip eksklizyon nan mekanik kwantik, oubyen prensip Pauli. Pou definisyon sa a li resevwa pri Nobèl fizik an 1945. Li te tou loreya meday Franklin an 1952.
## Biyografi
* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*  Wolfgang Pauli ; *Theory of relativity*, Encyklopädie der Mathematischen Wissenschaften (1921). Tradiksyon angle (1958) redite pa edisyon Dover Publications, Inc. (1981) . Liv sa a, anote pa otè an 1956 pou soti edisyon angle, anpil enfòmasyon pou referans istorik.
*  Wolfgang Pauli ; *General Principles of Quantum Mechanics*, Springer-Verlag (1980), . Tradiksyon angle yon atik revi pibliye dabò *Handbuch der Physik*
*  Wolfgang Pauli ; *Pauli lectures*, Dover . Fòmasyon nan 6 volim prezante fen ane 1950 yo nan ETH nan Zirik. Tou disponib nan volim separe :
**  Wolfgang Pauli ; *Electrodynamics*, Dover 
**  Wolfgang Pauli ; *Optics and the Theory of Electrons*, Dover 
**  Wolfgang Pauli ; *Thermodynamics and the Kinetic Theory of Gases*, Dover 
**  Wolfgang Pauli ; *Statistical Mechanics*, Dover 
**  Wolfgang Pauli ; *Wave Mechanics*, Dover 
**  Wolfgang Pauli ; *Selected Topics in Field Quantization*, Dover 
*  Charles P. Enz & Karl von Meyen (eds.) ; *Wolfgang Pauli - Writings on physics & philosophy*, Springer (1994) 
* Wolfgang Pauli ; *Physique moderne et philosophie*, tradiksyon Claude Maillard. Paris, Albin Michel, 1999. (coll. « Sciences d'aujourd'hui »), . Traduction française de l'ouvrage précédent, mais sans l'iconographie.
* Wolfgang Pauli ; *Le cas Kepler*. Paris, Albin Michel, 2002 (coll. « Sciences d'aujourd'hui »), . Tèks etid sa sou Kepler ekri pa Pauli te presede pa yon esè ekri pa Werner Heisenberg rele : *Les conceptions philosophiques de Wolfgang Pauli*.
* Wolfgang Pauli & Carl Gustav Jung ; *Correspondance 1932-1958*. Pari, edisyon Albin Michel, 2000. (koleksyon « Sciences d'aujourd'hui »), . Pauli te swiv nan ane trant yon tretman analitik ak youn nan elèv yo Jung, tretman sou seri rèv te etidye pa Jung li menm nan : *Psychologie et alchimie*.

## Referans

## Lyen deyò
* Wolfgang Ernst Pauli sou bnf.fr
* Wolfgang Ernst Pauli sou sitwèb Pri Nobèl
Henri Poincaré

**Henri Poincaré**, ki fèt 29 avril 1854 nan Nancy epi ki mouri 17 jiyè 1912 nan Pari, se yon matematisyen, fizisyen ak enjenyè franse, nan peyi Frans.

## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans

## Lyen deyò
Heinz Pose

Dat li yo : (1905–1975).

**Heinz Pose** (ki fèt 10 avril 1905, ki mò 13 novanm 1975) se yon fizisyen alman, nan peyi Almay.
## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
## Kèk piblikasyon
* 1929 ː *Experimentelle Untersuchungen über die Diffusion langsamer Elektronen in Edelgasen* *Zeitschrift für Physik*, Volume 52, Issue 5-6, 428-447
* 1936 ː *Messung einzelner Korpuskularstrahlen bei Anwesenheit intensiver Gamma - Strahlen*, *Zschr. Physik* Volume 102, Numbers 5 & 6, 379-407
* 1999 ː Rudolph H. Pose *Vospominanija ob Obninske* (*Reminiscences of Obninsk*) nan *History of the Soviet Atomic Project - 1996, Proceedings 2* (IzdAt)
## Liv
* 1971 ː *Einführung in die Physik des Atomkerns*, Edisyon Deutscher Verlag der Wissenschaften

## Referans

## Lyen deyò
* Heinz Posesou Catalogus Professorum Halensis
* Heinz Pose sou *Dresdner Universitäts Journal* 5 avril 2005
John Henry Poynting

**** se yon fizisyen britanik, nan peyi Wayòm ini .
Dat li yo : ( 2258–1905 ) .

## Byografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans
*Referans pou konnen plis anlè moun sa a ----
Hugh David Politzer

**** se yon fizisyen ameriken, nan peyi Etazini .
Dat li yo : ( 2252–1905 ) .

## Byografi
* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
* Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans
* Referans pou konnen plis anlè moun sa a ----
Ilya Prigogine

**Ilya Prigogine**, ki fèt sou 25 janvye 1917 nan Moskou (Risi) epi ki mouri sou 28 me 2003 nan Briksèl (Bèljik), se yon fizisyen bèlj.
## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
### Piblikasyon
* *Traité de thermodynamique, conformément aux méthodes de Gibbs et De Donder* - avèk Raymond Defay, Éd. Desoer, 1950
* *Introduction à la thermodynamique des processus irréversibles*, Dunod, 1968, 
* *Structure, stabilité et fluctuations* - avèk P. Glansdorff, Masson, 1971, 
* *Physique, temps et devenir* - Masson, 1980, 
* *[[La Nouvelle Alliance (essai)|La Nouvelle Alliance]]* - avèkIsabelle Stengers, Gallimard, 1986, 
* *Entre le temps et l'éternité* - avèk Isabelle Stengers, Fayard, 1988, 
* *A la rencontre du complexe* - avèk Grégoire Nicolis, Presses universitaires de France, 1992, 
* *Les Lois du chaos* (*Le leggi del caos*) - Flammarion, 1993, transkripsyon nan de konferans bay nan University of Milan nan lane 1992, 
* *Thermodynamique, des moteurs thermiques aux structures dissipatives* - avèk Dilip Kondepudi, Odile Jacob, 1996, 
* *Temps cosmique et histoire humaine*, Vrin, Pari, 1996, avèk Jan Marejko, Isabelle Stengers, etc.
* *[[La Fin des certitudes]]*, Odile Jacob, 1996, 
* *L'Homme devant l'incertain* - Odile Jacob, 2001, 
* *Le Monde s'est-il créé tout seul ?*, avèk Henri Atlan, Joël De Rosnay, Albert Jacquard, Jean-Marie Pelt ak Trinh Xuan Thuan, Albin Michel, 2008, 
## Referans

## Lyen deyò
Isidor Isaac Rabi

**Isidor Isaac Rabi**, ki fèt 29 jiyè 1898 nan Rymanów (Otrich-Ongri) epi ki mouri 11 janvye 1988 nan Nouyòk, se yon fizisyen ak pwofesè fizik ameriken.
## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
Isidor Isaac Rabi se nan orijin nan kreyasyon an ak devlopman nan teknik pou anrejistre karakteristik yo mayetik nan estrikti atomik ak selilè.

## Referans

## Lyen deyò
Lisa Randall

**Lisa Randall**, ki fèt 18 jen 1962 nan Queens nan Nou Yòk (Etazini), se yon fizisyèn ak kosmolojis amerikèn.

## Biyografi
Li travay nan domèn fizik patikil yo.

## Zèv li yo (seleksyon)
### Liv
* 2005 : *Warped Passages: Unraveling the Universe's Hidden Dimensions* Ecco. .
* 2011 : *Knocking on Heaven’s Door: How Physics and Scientific Thinking Illuminate the Universe and the Modern World*. Ecco. .
* 2013 : *Higgs Discovery: The Power of Empty Space*. Ecco. .
* 2015 : *Dark Matter and the Dinosaurs: The Astounding Interconnectedness of the Universe*. Ecco. .

### Atik
*  – Atik orijinal modèl an jeneral rele Raman-Sundrum I.
*  – Atik orijinal modèl an jeneral rele Raman-Sundrum II.

## Referans

## Lyen deyò
* Lisa Randall sou bnf.fr
Ernest Rutherford

**Ernest Rutherford**, ki fèt 30 out 1871 nan Brightwater (Nouvèl Zelann) epi ki mouri 19 oktòb 1937 nan Cambridge, (Angletè), se yon fizisyen ak chimis neyo-zelandè-britanik.

Li konsidere kòm papa fizik nikleyè. 
## Biyografi
* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
* Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans

## Lyen deyò
Andrei Dmitrievich Sakharov

**Andrei Dmitrievich Sakharov**, ki fèt 21 me 1921 nan vil Moskou (Risi, Inyon Sovyetik) epi ki mouri nan menm vil, se yon fizisyen Soviet Union .
Dat li yo : (1921–1989) .
## Biyografi
* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
* Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Fimografi
* 1984 : *Sakharov* : Jason Robards jwe wòl Sakharov.

## Referans

## Lyen deyò
*  Andreï Sakharov Pri Nobèl lapè sou nobel-paix.ch
John Robert Schrieffer

**John Robert Schrieffer**, ki fèt 31 me 1931 nan Oak Park nan eta Ilinwa epi ki mouri 27 jiyè 2019 nan Tallahassee nan eta Florid (Etazini), se yon fizisyen ameriken.
## Biyografi
* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
* Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans

## Lyen deyò
Kai Siegbahn

**Kai Manne Börje Siegbahn**, rele **Kai Siegbahn** (ki fèt an 20 avril 1918 nan Lund, epi ki mouri an 20 jiyè 2007 nan Ängelholm) se yon fizisyen syedwa, nan peyi Syèd.
Li gen Pri Nobèl fizik an 1981.
## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans

## Lyen deyò
*  Biyografi Kai Siegbahn sou sit Fondasyon Nobèl
Ludwik Silberstein

**** se yon fizisyen Poland, alman, nan peyi Almay, italyen, 
nan peyi Itali, ameriken, nan peyi Etazini, kanadyen, nan peyi 
Kanada .
Dat li yo : ( 2331–1905 ) .

## Byografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans
*Referans pou konnen plis anlè moun sa a ----
Louis Slotin

**** se yon fizisyen ameriken, nan peyi Etazini .
Dat li yo : ( 2335–1905 ) .

## Byografi
* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
* Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans
* Referans pou konnen plis anlè moun sa a ----
Julian Schwinger

**Julian Seymour Schwinger**, rele **Julian Schwinger** (ki fèt 12 fevriye 1918 nan Nouyòk epi ki mouri 16 jiyè 1994) se yon fizisyen ameriken, nan peyi Etazini.  Li ekri teori renormalizasyon. Li gen Prim Nobèl Fizik avèk Sin-Itiro Tomonaga ak Richard Feynman.
## Biyografi
**Julian Schwinger** te fèt 12 fevriye 1918.
## Bibliyografi
* Mehra, Jagdish, and Milton, Kimball A. (2000) *Climbing the Mountain: the scientific biography of Julian Schwinger*. Oxford University Press.
* Schweber, Sylvan (1994) *QED and the men who made it: Dyson, Feynman, Schwinger, and Tomonaga*. Princeton Univ. Press: chpt. 7. .
* Ng, Y. Jack, ed. (1996) *Julian Schwinger: The Physicist, the Teacher, and the Man*. Singapore: World Scientific. 

## Referans

## Lyen deyò
*  Biyografi Julian Schwinger sou sitwèb Fondasyon Nobèl
Willebrord Snel van Royen

**Willebrord Snell van Royen** ou **Snellius** (1580-1626), se yon humanis, matematisyen ak fizisyen neyelandè.
 
## Biyografi
Li se yon elèv Ludolph van Ceulen ak Joseph Juste Scaliger.

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans

## Lyen deyò
Simon Stevin

**Simon Stevin** se yon fizisyen Bèlj,  nan Peyiba.
## Byografi
* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
Stevin ekri sou lot sijè syantifik. Li pibliye sitou :
* 1582 : *Tafelen van Interest* (*Tables d’intérêt*)
* 1583 : *Problematum geometricorum*
* 1585 : *De Thiende* (*La dîme*)
* 1585 : *Dialectike ofte bewysconst* (*La dialectique ou art de la démonstration*) 
* 1585 : *L'Arithmétique*
* 1585 : *La pratique d'arithmétique*
* 1586 : *[[De Beghinselen der Weeghconst]]* (*la Statique ou l'Art de peser*)
* 1586 : *De Beghinselen des Waterwichts* (*Principes sur le poids de l’eau*) sou idwostatik
* 1590 : *Vita Politica. Het Burgherlick leven* (*De la vie civile*, cf. infra)
* 1594 : *De Sterktenbouwing* (*De la Construction des [[fortification]]s* ou "méthode de fortifier les places")
* *Appendice Algebraique* qu’il présenta comme un traitement uniforme pour la résolution des équations algébriques ;
* *De Havenvinding* (*Le repérage en mer*) en 1599, traduit en anglais par Edward Wright l'année même de sa parution ; Ce *Traité sur les ports de mer*, rédigé en flamand en 1599, est traduit par Grotius en latin "De portuum investigandorum ratione" ;
* 1608 : *De Hemelloop* (*Les orbes célestes*)
* *Wiskonstighe Ghedachtenissen* (Mémoires mathématiques contenant *De Driehouckhandel* (Trigonométrie), *De Meetdaet* (L'arpentage), ak *De Deursichtighe* (la Perspective) ;
* *Castrametation, dat is legermeting and Nieuwe Maniere van Stercktebou door Spilsluysen* (*Nouvelles manières de construire des écluses*) publié en 1617 (Lire en ligne la traduction française de *La Castrametation*; Lire en ligne la traduction française des *Nouvelles manières de fortification par écluses*) ;
* *De Spiegheling der Singconst* (*Théorie du chant*) ;
* *Les œuvres mathématiques de Simon Stevin*, Bonaventure ak Abraham Elsevier, Leyde, 1634 , disponible aussi sur .

## Referans

## Lyen deyò
Leó Szilárd

**Leó Szilárd**, ki fèt 11 fevriye 1898 nan Budapest (Ongri) epi ki mouri 30 me 1964 nan La Jolla nan Kalifòni (Etazini), se yon fizisyen Ongwa-amerikenotrichyen.

## Biyografi
li se pami premye moun ki konsidere aplikasyon militè yo Enèji nikleyè osi bonè ke 1933. Li patisipe nan pwojè Manhattan ak nan menm tan li fè yon aksyon piblik kont itilizasyon dezam sa yo ak li fè pwomosyon dezameman. Nan dezyèm pati a nan karyè li, li te vin enterese nan  biyoloji molekilè ak li te youn nan inisyatè yo  nan laboratwa Ewopeyen biyoloji molekilè.

## Zèv li yo
* Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans

## Lyen deyò
* Leo Szilard Onlinean "Internet Historic Site" (first created March 30, 1995) maintained by Gene Dannen
* Register of the Leo Szilard Papers, MSS 32, Special Collections & Archives, UC San Diego Library.
* Leo Szilard Papers, MSS 32, Special Collections & Archives, UC San Diego Library.
* Lanouette/Szilard Papers, MSS 659, Special Collections & Archives, UC San Diego Library.
* Einstein's Letter to President Roosevelt—1939
* Szilard biography at Hungary.hu
* The Szilard Library at the European Molecular Biology Laboratory
* Szilard lecture on war
* Einstein and Szilard re-enact their meeting for the film *[[Atomic Power (fim)|Atomic Power]]* (1946)
Manne Siegbahn

**Karl Manne Georg Siegbahn**, rele **Manne Siegbahn**, (ki fèt an 3 desanm 1886 nan Örebro, Syèd epi ki mouri an 26 septanm 1978, Stockholm, Syèd), se yon fizisyen syedwa, nan peyi Syèd. Li resevwa pri Nobel fizik nan lane 1924.
## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans

## Lyen deyò
Martinus Veltman

**Martinus Justinus Godefriedus Veltman**, rele **Martinus Veltman**, ki fèt 27 jen 1931 nan Waalwijk (Peyiba) epi ki mouri 4 janvye 2021, se yon fizisyen neyelandè.

Li se loreya avèk Gerard 't Hooft nan pri Nobèl fizik 1999 pou travay sou estrikti kantik servant nan fizik patikil.
## Biyografi
Premye ane etid li yo te fèt nan move kondisyon, Dezyèm Gè mondyal la te lakòz yon mank materyèl ak moun.

Li konplete tèz li nan lane 1960 nan CERN, Lè sa a, te pase anpil tan nan karyè li nan Inivèsite Utrecht anvan li emigre nan Etazini nan lane 1980 kote li te travay nan Inivèsite Michigàn.

Nan lane 1968, li te kòmanse rechèch ki mennen li nan pri Nobèl fizik. An 1999, li se loreya avèk Gerard 't Hooft pri sa a "pou elisidasyon nan estrikti kantik nan entèraksyon elektwofèb nan fizik.

Li te pran retrèt li an 1996, lè li te retounen nan Peyiba.

Nan lane 2003, Veltman pibliye yon liv sou fizik patikil, Facts and Mysteries in Elementary Particle Physics, ki vize a yon odyans laj.

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans

## Lyen deyò
* Martinus Veltman sou bnf.fr
Alessandro Volta

**Alessandro Giuseppe Antonio Anastasio Volta** (ki fèt 18 fevriye 1745, ki mò 5 mas 1827), rele **Alessandro Volta**, se yon fizisyen italyen, nan peyi Itali.
## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans

## Lyen deyò
Aaldert Wapstra

**Aaldert Wapstra**, ki fèt 24 avril 1922 nan Utrecht epi ki mouri 2 desanm 2006 nan Naarden (Peyiba), se yon fizisyen neyelandè, nan peyi Peyiba.

## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
### Piblikasyon
*
*
* Everling, Friedrich; König, L. A.; Mattauch, Josef H. E.; Wapstra, Aaldert H.; *Relative Nuclidic Masses*, Nuclear Physics, **18**, 529 (1960)
*
*
*
*
*
* Audi, Georges; Wang, Meng; Wapstra, Aaldert H.; Kondev, Filip G.; MacCormick, Marion; Xu, Xing; and Pfeiffer, Bernd; *The AME2012 atomic mass evaluation (I). Evaluation of input data, adjustment procedures*, Chinese Physics C36, 1287 (2012)
* Wang, Meng; Audi, Georges; Wapstra, Aaldert H.; Kondev, Filip G.; MacCormick, Marion; Xu, Xing; and Pfeiffer, Bernd; *The AME2012 atomic mass evaluation (II). Tables, graphs and references*, Chinese Physics C36, 1603 (2012)

## Referans

## Lyen deyò
Gleb Wataghin

**** se yon fizisyen britanik, nan peyi Wayòm iniraine/italyen, 
nan peyi Itali/Brazil .
Dat li yo : ( 2394–1905 ) .

## Byografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans
*Referans pou konnen plis anlè moun sa a ----
Wilhelm Weber

**** se yon fizisyen alman, nan peyi Almay .
Dat li yo : ( 2398–1905 ) .

## Byografi
* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
* Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans
* Referans pou konnen plis anlè moun sa a ----
Steven Weinberg

**Steven Weinberg**, ki fèt 3 me 1933 nan Nouyòk (Etazini) epi ki mouri 23 jiyè 2021 nan Austin nan leta Teksas (Etazini), se yon fizisyen ameriken.

## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans

## Lyen deyò
Chien-Shiung Wu

**Chien-Shiung Wu**, ki fèt 31 me 1912 nan Shanghai (Chin) epi ki mouri 16 fevriye 1997 nan Nouyòk (Etazini), se yon fizisyen ameriken.

## Biyografi
* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
* Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans

## Lyen deyò
* Chien-Shiung Wu sou bnf.fr
Rosalyn Yalow

**Rosalyn Sussman Yalow**, ki fèt 19 jiyè 1921 nan Manatann nan vil Nouyòk(Etazini) epi ki mouri 30 me 2011 nan Bwonks (Etazini), se yon fizisyèn amerikèn.
## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans

## Lyen deyò
* Rosalyn Yalow sou bnf.fr
Chen Ning Yang

**Chen Ning Yang**, ki fèt 1e oktòb 1922 nan Hefei nan Anhui (Chin) epi li te mouri nan dat 18 oktòb 2025, se yon fizisyen chinwa. 

Li se yon espesyalis fizik estatistik ak fizik patikil. Li se loreya avèk Tsung-Dao Lee Pri Nobèl fizik 1957 pou travay yo sou non-konsèvasyon parite interaksyon fèb, Yo te premye Chinwa ki resevwa pri sa a. Li natiralize sitwayen Etazini an 1964.

## Biyografi
* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
* Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans fizik li

## Referans

## Lyen deyò
*  Paj pèsonèl Chen Ning Yang sou sitwèb "Institute for Advanced Study" (Inivèsite Tsinghua)
*  Paj pèsonèl Chen Ning Yang sou sitwèb  Inivèsite Deta Nou Yòk nan Stony Brook
*  C.N. Paj pèsonèl Chen Ning Yang sou sitwèb Inivèsite chinwaz nan Hong Kong)
*  Chen Ning Yang sou sitwèb Pri Nobèl
*  Symetries and Reflections (konferans pou pran retrèt pa C.N. Yang nan Inivèsite Deta Nou Yòk nan Stony Brook)
*  Pwogram C. N. Yang sou sitwèb Inivèsite teknolojik Nanyang nan Sengapou
Anthony Zee

**Anthony Zee**, ki fèt 7 jen 1945 nan Kumming (Chin), se yon fizisyen ameriken (Etazini).

## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
### Piblikasyon teknik
* 1982 : *Unity of Forces in the Universe*.  Singapour : World Scientific.
* 2010 : *Quantum Field Theory in a Nutshell*. 2yèm edisyon Princeton University Press. 
* 2013 : *Einstein Gravity in a Nutshell*. Princeton University Press. 
* 2016 : *Group Theory in a Nutshell for Physicists*. Princeton University Press. 

### Literati jeneral
* 1989 : *An Old Man's Toy,* Oxford University Press. 
* 1990 : *Swallowing Clouds.* University of Washington Press. 
* 2007 : *Fearful Symmetry: The Search for Beauty in Modern Physics*, 2yèm edisyon Princeton University Press. Avant-propos de Roger Penrose. . 1986 1st ed. published by Macmillan.

## Referans

## Lyen deyò
* Sitwèb ofisyèl Anthony Zee
Hurling

**Hurling** (lang ilande: *iománaíocht*) se yon espò nan peyi Ilann.


Fichye:Hurling Ball and Hurley.JPG|hurley oubyen camán epi yon slyota


Teren an :

Fichye:Gaelic Pitch.png
Fichye:Gaelic football pitch diagram.svg|yon teren foutbòl galwa


## Referans

## Lyen deyò
Biafra

**Repiblik Biafra** te yon eta sesesyonist de 1967 sòti nan 1970 ki te nan pati Sudès Nijerya, li te chaje ak petwol. Jòdi a, li fè pati Nijeria.
Goumen

Fè batay, lite, bay kou, frape.

Se yon vèb, gade konjigezon l : konjige goumen (tout tab konjigezon yo)

## istwa

## tradiksyon
*Lòt kreyòl yo : bat (Gwadloup)
*Angle : to fight, to struggle
## referans
Asturies

**Asturies** se yon kominote otonòm nan peyi Espay. 
Li genyen 78 komin. Sipèfisi rejyon an se 10.604 Km2.

 

## Istwa
Istwa
## Jewografi

## Referans

## Lyen deyò
Zile Baleares

**Zile Baleares** se yon kominote otonòm nan peyi Espay. 
Li genyen 67 komin, sipèfisi rejyon an se 4.992 Km2

 

## Istwa
Istwa

## referans

## Kèk lyen
Zile Kanari

**Zile Kanari** se yon kominote otonòm nan peyi Espay.

Kapital se Santa Cruz de Tenerife.

Li genyen 87 komin. Sipèfisi rejyon an se 7 447 Km2. 

 

## Zile
* Tenerife
* Gran Canaria
* Lanzarote
* Fuerteventura
* La Palma
* La Gomera
* El Hierro

## Istwa
Istwa

## Jewografi
Mòn lan pi wo nan Espay se Teide (3 3718 mèt) nan Tenerife.

## Demografi

## Administrasyon

## Ekonomi

## Transpò

## Referans

## Lyen deyò
Kantabri

**Kantab** se yon kominote otonòm nan peyi Espay. 
Li genyen 102 komin, sipèfisi rejyon an se 5.253 km²

 

## Istwa
Istwa
## Jewografi

## Demografi

## Politik

## Kilti

## Referans

## Lyen deyò
Abla (Almería)

**Abla** se yon komin nan pwovens Almería, nan kominote otonòm Andalouzi, nan peyi Espay. 

## Jewografi

## Istwa
Istwa

## Administrasyon

## Referans

## Lyen deyò
Alcalá de los Gazules (Cadix)

**** se yon komin nan pwovens Cadix, nan kominote otonòm Andalouzi, nan peyi Espay. 

Li genyen (2002) 5.565 moun. Sipèfisi l se 5.633 Km^2

## Istwa
Istwa

## referans
## Kèk lyen
Cartaya (Huelva)

**** se yon komin nan pwovens Huelva, nan kominote otonòm Andalouzi, nan peyi Espay. 

## Istwa
Istwa

*CartayaWeb.com: Cartaya, El Rompido

## referans

## Kèk lyen
Cortes de la Frontera (Málaga)

**Cortes de la Frontera** se yon komin nan pwovens Málaga, nan kominote otonòm Andalouzi, nan peyi Espay.
Alexandre Boucicaut

**Alexandre Boucicaut**, ki fèt 18 novanm 1981 nan Pòtoprens (Ayiti), se yon foutbalè ayisyen.
## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Palmarès
*Sa li fè

## Referans

## Lyen deyò
Henri Françillon

**** se yon foutbalè ayisyen.
Li jwe nan ekip sa : 
*ki ekip ?

## Byografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè

## Referans

## Lyen deyò
* Henri Françillon sou fifa.com
Wagneau Eloi

**Wagneau Eloi**, ki fèt 11 septanm 1973 nan Pòtoprens (Ayiti), se yon foutbolè entènasyonal epi antrenè ayisyen.

## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Karyè li
* 1993-1995 : RC Lens  (Frans) 
* 1995-1997 : AS Nancy-Lorraine  (Frans) 
* 1997-janvye 1999 : RC Lens (Frans)
* janvye 1999-2002 : AS Monaco (Frans)
* 2002-2003 : EA Guingamp (Frans) 
* 2003-janvye 2004 : Sans club
* janvye 2004-2005 : RC Lens (Frans) 
* janvye 2005-jen 2005 : RAA Louviéroise (Bèljik) 
* 2005-2007 : KSV Roulers (Bèljik)
* 2010-2011 : Veteran Issy les moulineaux (Frans)

## Palmarès
* 1995 : Champion du monde militaire (équipe de France militaire)
* 1998 : Finaliste de la Coupe de France (RCL) 
* 1998 : Champion de France (RCL) 
* 1999 : Coupe de la Ligue (RCL) 
* 2000 : Champion de France  (AS Monaco)
* 2001 : Finaliste de la Coupe de la Ligue (AS Monaco) 
* 2005-2006 : 2e meilleur buteur de la Jupiler League  (KSV Roulers)

## Referans

## Lyen deyò
* Wagneau Eloi
Frantz Matthieu

**Frantz Matthieu**, ki fèt 23 desanm 1952, se yon foutbalè ayisyen.

Li jwe tankou defansè.
## Biyografi
### Pwofesyonèl

Nan sezon 1978–1979, Mathieu jwe nan Almay Lwès avèk FC St. Pauli, anvan pase tan nan la North American Soccer League ak Major Indoor Soccer League. Li jwe avèk Chicago Sting, Tampa Bay Rowdies, Montreal Manic ak Baltimore Blast.

### Entènasyonal
Mathieu reprezante tou ekip foutbòl Ayiti nan nivo entènasyonal. Li parèt nan kenz (15) match Koup dimond foutbòl (FIFA World Cup) ant 1976 ak 1981.

## Palmarès
*Sa li fè

## Referans

## Lyen deyò
*  Frantz Matthieu sou fussballdaten.de
Ernst Jean-Joseph

**Ernst Jean-Joseph**, rele pafwa **Ernest Jean-Joseph**, ki fèt 11 jen 1948 nan Kap Ayisyen (Ayiti) epi ki mouri mort le 14 out 2020, se yon foutbolè ayisyen.
## Biyografi
Ernest Jean-Joseph kòmanse jwe foutbòl nan asosyasyon espòtif Kap Ayisyen anvan li rantre nan Violette AC nan lane 1969.
Li te chwazi pou ekip nasyonal ayisyen an nan kòmansman ane 1970 yo.
Li jwe avèk ekip li Mondyal 1974 kote, aprè premye match kont Itali, li akize dopaj ak yon pwodui ki te itilize kont las (maladi etoufman). Lè sa a, otorite peyi yo te rapatriye li Ayiti san okenn seremoni.

An 1978, li rantre nan ekip Sting de Chicago, klib NASL kote li jwee nèf (9) match.

Epi li retounen an Ayiti kote li te jwenn Violette AC la.

Answit li vin asistan antrenè nan ekip sa a.

Li te mouri akòz yon kriz kadyak nan kay li nan maten an nan 14 out 2020 nan laj 72 zan.

## Palmarès
Li te yon foubolè entènasyonal. Li jwe 14 match kalifikatif pou Mondyal ant 1972 ak 1980.

## Referans

## Lyen deyò
* Ernst Jean-Joseph sou fifa.com
Wilner Nazaire

**Wilner Nazaire**, ki fèt 30 mas 1950, se yon foutbolè ayisyen.

## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Palmarès
* Entènasyonal ayisyen
* Vis-chanpyon de Frans D2 an 1975 avèk US Valenciennes Anzin

## Referans

## Lyen deyò
* Wilner Nazaire sou footballdatabase.eu
Joe Gaetjens

**Joseph Edouard Gaetjens'', rele **Joe Gaetjens''', ki fèt 19 mas 1924 nan Pòtoprens epi ki mouri 10 jiyè 1964, se yon foutbalè ayisyen.
## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè

## Referans

## Lyen deyò