open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Friederike Pezold

**Friederike Pezold** oswa **pezoldo** fèt 14 out 1945 nan Vienne, se yon Atis kontanporen feminis Otrich. Li se yon pyonye nan atizay videyo ak atizay kò feminis. Li ap viv ak travay nan Munich, answit nan Salzburg.

## Biyografi
Friederike Pezold etidye atizay ak filozofi nan Minik.

Apati ane 1970 yo, Friederike Pezold te pwodwi foto, desen, pèfòmans, eskilti, videyo. Li filme tèt li lè l sèvi avèk yon aparèy anrejistreman ki tache ak kò l. Avèk videyo ak teknik sa a, Friederike Pezold se tou de sijè ak objè. Pent ak modèl yo se youn.

Soti nan 1973, li kraze kò li an eleman grafik ak imaj. Li kreye yon nouvo lang ki fèt ak fòm jewometrik ke li difize nan yon bouk lè l sèvi avèk monitè. Li desexualize kò fi a. Yon nouvo istwa ka ekri.

Nan lane 1977, li te kreye *Radio Free Utopia* pou difize pwòp pwogram televizyon pa l lè l sèvi avèk yon ankadreman ki tache sou do l. Se nan kontèks sa a ke li te dirije ak Elfi Mikesch, *Canale Grande*, an 1983.

*Toilette* te pwodwi an 1979 se yon ilistrasyon nan inite pent la ak modèl la. Apre yon entwodiksyon sou otonomi atis la, kamera Friederike Pezold a chanje nan premye plan nan pati kò toutouni. Friederike Pezold lave tèt li, bwose tèt li kouray, abiye, mete makiyaj. Objè dezi a divize ak fragmenté. Espektatè a, yon lòt bò, konfwonte ak voyeurism l '.

Nan ane 1990 yo, pou denonse rasis ak sosyete postkolonyal, li te kreye pòtrè fanm ki soti nan Lafrik, Tibet ak Amerik di Sid. Videyo sa yo karakterize pa silans, mouvman dousman oswa imaj toujou.

An 2022, li te pwodwi *Revolution der Augen*, 75 minit, ki konpoze de imaj, animasyon ak entèvansyon atistik. Avèk fim sa a, Friederike Pezold mande pou yon revolisyon nan vizyon. Li sijere pou pran tan ak apresye imaj yo.

Imedyatman, li vle yo te rele netral pezoldo.

## Egzibisyon

* Galeri Hartmann, Minik, 1969
* Kunstverein, Vyèn, 1970
* Goethe Enstiti, Bèlen, 1971
* Galerie van Hulsen, Amsterdam, 1971
* Modern Art Museum, Minik, 1971
* Fine Arts Center, Davidson, Kawolin di Nò, 1971
* Galleria Numero, Venis, 1972
* Galleria Numero, Wòm, 1972
* Galeri Pwojeksyon, Köln, 1975
* Stadtische Galerie im Lenbachhaus, Minik, 1975
* Museum des XX Jahrhunderts, Vyèn, 1975

## Videyo

* *New York City*, nwa ak blan, 13 minit, 1971
* *Selbstgesprâch*, nwa ak blan, 20 minit, 1972
* *Kò mwen ak lespri mwen danse ansanm yon vals viennwa,* nwa ak blan, 45 minit, 1973
* *Die new leibhaftige Zeichensprache eines Geschlechts nach den Gesetzen von Anatomie*, Geometrie und Kinetik, nwa e blan, 45 min, 1973
* *Nouvo triyang lan*, nwa ak blan, 30 minit, 1974
* *Pwen k ap deplase yo*, nwa ak blan, 30 minit, 1974
* *Footwork*, nwa ak blan, 30 minit, 1974
* *Twa pati nan mouvman yon fanm*, nwa ak blan, 45 minit, 1974
* * Pati 456 nan mouvman yon fanm *, nwa e blan, 45 minit, 1974-1975
* * Pati 7 nan mouvman yon fanm *, nwa ak blan, 60 minit, 1975
* *Oh, manman ki kote istwa ou ak lavi ou*, nwa e blan, 30 min, 1975
* *Twaltte*, 1979
* *Canale Grande*, 82 minit, 1983
* *Yon jou*, 79 minit, 1988
* *Das geheime Labyrinth des Horrors*, 1989
* *Revolution der Augen*, 75 minit, 2022

## Nòt ak referans


## Lyen ekstèn
Ingeborg G. Pluhar

**Ingeborg G. Pluhar**, oswa **Ingeborg Goeschl-Pluhar**, ki fèt an 1944 nan Vyèn se yon pent ak eskiltè Otrich.

## Biyografi
Paran li marye nan Rio de Janeiro an 1931. De sè li yo se Brigitte King ki te fèt an 1933 nan Rio de Janeiro ak Erika Pluhar ki te fèt an 1939 nan Vyèn. Pandan Dezyèm Gè Mondyal la, papa l te travay kòm yon ofisye administratif anba lòd Otto Waechter.

An 1962, li te etidye eskilti nan Akademi Fine Arts nan Vyèn nan klas Fritz Wotruba. Nan lane 1962 ak apre an 1965, li te pran kou nan  premye ak Oskar Kokoschka, answit ak Joannis Avramidis.

Li te fini etid li an 1966. Li te jwenn bous detid ki te pèmèt li rete nan Pari ak Bèlen. An 1979, li te travay kòm asistan nan Inivèsite Teknik Vyèn. Soti nan 1980 rive 1992, li te responsab kou "fotografi ak grafik". Soti nan 1990 rive 2003, li te yon pwofesè asistan nan Institute of Art Design.

Li se yon manm rezo atis feminis IntAkt – Internationale Aktionsgemeinschaft bildender Künstlerinnen (de).

Travay Ingeborg G. Pluhar a okòmansman konsakre nan figi imen an. Ti kras pa ti kras, li deplase nan direksyon abstraksyon. Soti nan ane 1970 yo, li te kreye kolaj soti nan ekstrè ak koupe nan magazin ilistre. Li dirije seri *Finds*, *Entfunde*, *Empty Finds*, *Verfunde* ak *Inventions*.

An 2005, yon retrospektiv te montre tout kreyasyon li soti 1975 rive 2005, nan Vyèn.

## Pri

* City of Vienna Fine Arts Prize, 2012

## Ekspozisyon

* *Ingeborg Pluhar. Zeichnungen und Plastiken*, Galerie nächst St Stephan, 1966
* *Ingeborg G. Pluhar*. Text Bild zu in an, Modern Art Galerie, 1978
* *Ingeborg G. Pluhar. Entsprungen. Entdeckt. Entstell*t, Fondasyon Bawag, 1992

* *Mimosen-Rosen-Herbstzeitlosen. Künstlerinnen*. Positionen 1945 bis Heute, Kunsthalle Krems, 2003
* *Gegen-Positionen. Kunstlerinnen nan Österreich 1960-2000*, Museum Moderner Kunst - Stiftung Wörlen Passau, 2004
* *Ingeborg G. Pluhar. Melancholia se Luxus. Nan 30-Jahre-Schritt 1975-2005*, Kunsthalle Exnergasse, 2005
* *Roland Goeschl, Ingeborg G. Pluhar*. Zu Zweit, Galerie Altnöder, 2005
* *3 Generationen - 3 Regionen.* Atis nan Wien - Niederösterreich - Burgenland, Burg Schlaining, 2006
* *Type Faces*, Stadtmuseum Waidhofen, 2006
* *Bildpolitiken*, Salzburger Kunstverein, 2008
* *ViennArt2009: Wiener Gerücht*. Das Privateak Öffentliche, eop, MUSA, 2009

* *Geometrie beredter Stille*, zs art gallery, 2013
* *Ingeborg G. Pluhar. Unterwegs*, zs art gallery, Vyèn, 2018

## Nòt ak referans

## Lyen ekstèn
Ambra Polidori

**Ambra Polidori**, ki fèt nan Meksik an 1954, se yon atis Meksiken ak ekriven orijin Italyen. Li sèvi ak enstalasyon, fotografi ak videyo pou denonse enjistis, vyolans sèks ak lagè. Li rete ant Meksik ak Milan.

## Biyografi
Ambra Polidori gen yon diplòm nan Lang ak Literati Panyòl nan National Autonomous University of Mexico.

Li se yon ekriven tou, kroniker nan seksyon atistik jounal Meksiken  ak nan magazin Panyòl Lápiz. Soti nan 1979 rive 1981, li te yon chèchè nan Centro de Estudios Literarios del Instituto de Investigaciones Filológicas nan Inivèsite Nasyonal Otonòm Meksik la.

Ambra Polidori manipile imaj la nan lòd yo pwovoke yon reveye nan konsyans nan fè fas a enjistis ak vyolans. Li sèvi ak pouvwa mo tou pou simaye mesaj.

Nan ane 1980 yo, Ambra Polidori te mennen ankèt sou, analize ak denonse kondisyon lavi travayè yo nan Ciudad Juárez.

Pou seri *Remarks on Colors*, li kreye montaj dijital gwo fòma, ki baze sou foto lagè ki montre popilasyon nan sitiyasyon detrès. Li modifye anviwònman an epi mete moun sa yo nan peyizaj mayifik, nan objektif pou lakòz yon chòk vizyèl ak malèz. Li ajoute ekstrè nan tèks Ludwig Wittgenstein.

## Ekszisyon
* *Fragmentum*, Sant Kiltirèl Meksik, Pari, 1995
* *De Angelorum Rumore*, Derbilius Gallery, Milan, 1998
* *Anba gri Meksik la*, Espace d'Art Yvonamor Palix, Paris, 1999
* ¿Kiyès ki pwoteje istwa Istwa a?. Museo Casa de León Trotsky, Meksik, 2000.
* *Kiyès ki pwoteje istwa Historia a?*, Officina Linguaggio Immagine, Bergamo, 2000
* *Observations sobre los colors*, Galeri Fernando Pradilla, Madrid, 2002
* *Remarks on colors*, Paris, 2008
* *De-Capital,* Fernando Pradilla Gallery, Madrid, 2011
* *Desacuerdos*, Bibliyotèk foto Kiba, Lahavàn, 2010
* *Punto y aparte*, Festival Entènasyonal Imaj, 2015

## Pri
* Festival Internacional de la Imagen, Universidad Autonoma del Estado de Hidalgo, 2015

## Nòt ak referans


## Lyen ekstèn
Liliana Porter

**Liliana Porter** fèt an 1941 nan Buenos Aires se yon graveur, fotograf, skultur Ajanten. Li ap viv ak travay nan New York depi 1964.

## Biyografi
Sòti nan lane 1954 rive 1958, Liliana Porter te etidye nan Escuela Nacional de Bellas Artes nan Buenos Aires. Li te kontinye etid li jiska 1961 nan Inivèsite Ibero-Ameriken nan Meksik. An 1964, li te deplase nan Nouyòk. Li te etidye enprime nan Pratt Institute nan Brooklyn.

An 1965, li te fonde New York Graphic Workshop avèk  ak José Guillermo Castillo. Nan kolektif sa a, li renouvle pratik grave lè li pwopoze yon itilizasyon teknik enprime plis konseptyèlman.

Pwodui an 1968, *Wrinkle* se yon seri 10 foto ki montre chifonman yon fèy papye. Travay sa a prezante yon disonans , yon diferans ant zak òdinal la ak enpòtans li pran nan seri sa a.

Soti nan ane 1970 yo, li te pran fotografi ak enkòpore imaj nan pwòp kò li, eko enkyetid feminis.

Soti nan ane 1990 yo, li te kreye anviwònman minim ak figurin ke li asosye ak desen ak penti. Yo jwenn ti pèsonaj sa yo ak diferan objè kilti popilè nan mache pinèz.

*Man With Hammer* soti nan 2006 ki fè pati seri *Fòse Travay* la montre youn nan figurin sa yo ki sanble te kraze miray galeri a ak mato li. Pèsonaj sa yo fè fas ak travay san mezi enspire senpati nan piblik la.

Soti nan 1991 rive 2007, li te yon pwofesè atizay nan Queens College.

An 2017, li te fè pati ekspozisyon *[[Radical Women: Latin American Art, 1960–1985]]*, ki te pwopoze pa Hammer Museum nan Los Angeles.

An 2023, Les Abattoirs ofri premye retrospektiv an Frans travay Liliane Porter.

## Ekspozisyon

* *Pwojè: Liliana Porter*, Museum of Modern Art, New York, 1973

* *Liliana Porter: Selección de obras, 1968–1990*, Museo Nacional de Artes Plasticas, Montevideo, 1990

* *Liliana Porter: Fragments of the Journey, 1968–1991*, Bronx Museum of the Arts, New York, 1992

* *Liliana Porter: Fotografía y ficción*, Centro Cultural Recoleta, Buenos Aires, 2003

* *Liliana Porter: El hombre con el hacha y otras situaciones breves*, Fundación Costantini, Museo de Arte Latinoamericano de Buenos Aires, 2013
* *Liliana Porter, jwèt la reyalite*, Les Abattoirs, Toulouse, 1923

## Prim ak distenksyon

* Guggenheim Fellows, John Simon Guggenheim Foundation, 1980
* Arts Fellowships, New York Foundation for the Arts, an 1985, 1996, 1999
*Bos Rejyonal Mid-Atlantic/NEA, 1994
* sèt prim rechèch PSC-CUNY soti 1994 rive 2004

## Nòt ak referans


## Lyen ekstèn
Selilè

Tou depan de kontèks la **selilè** refere a:
* Yon telefòn selilè sinonim ak telefòn mobil.
* Nan rezo selilè oswa rezo telefòn mobil.
* Selilè, nan byoloji, gade selil (byoloji).
* Yon woman pa Stephen King: *[[Selilè (woman)|Selilè]]*.
Àngels Ribé

**Àngels Ribé**, ki fèt nan Baselòn an 1943, se yon atis konseptyèl panyòl ki gen travay yo rekonèt depi ane 1970 yo, sitou te note pou travay li sou egalite sèks yo ak sèks, nan kad fen diktati Franco ak Tranzisyon Demokratik.

## Biyografi
Àngels Ribé kòmanse karyè pwofesyonèl li nan Pari an 1969, answit te rete nan Amerik di Nò kote li travay ak anpil atis tankou Vito Acconci , Laurie Anderson, Gordon Matta-Clark, Lawrence Weiner, Hannah Wilke, Martha Wilson, ak Krzysztof Wodiczko.

Moun k ap resevwa National Prize for Plastic Arts an 2019 ak prim lan pi popilè nan Cross of Saint George an 2021, jodi a konsidere li kòm youn nan pi gwo atis katalan kontanporen, ak Eulàlia Grau, Esther Ferrer, Fina Miralles Nobell, Eugènia Balcells ak Eulàlia Valldosera.

Li se youn nan pyonye atis feminis an Ewòp ak nan mond lan.

## Travay remakab
* 1969: *Laberint*, *Acció al parc*, *Escuma*, *Intersecció de llum*, *Intersecció de pluja* ak *Intersecció d'onada ;*
* 1970: *3 pwen*;
* 1972: *Transpò yon raig de llum*;
* 1973: *Jeyometri envizib*, *Entèraksyon limyè* ak *Entèraksyon van*;
* 1974: *N.A.M.E*. ak *Veyikil*;
* 1975: *De Pwen Subjektif Prensipal sou yon Trajektwa Objektif*;
* 1977: *Pa ka ale lakay ou*;
* 1978: *Amagueu les nines, que passen els lladres* ak *Triyang*;
* 1979: *Ornament*;
* 1983: *Paisatge;*
* 2022: *Depi anlè*, nan Valence (Frans).

## Nòt ak referans

## Lyen ekstèn
Brigitte Aloise Roth

**Brigitte Aloise Roth** fèt 5 Avril 1951 nan Vyèn, te mouri 13 fevriye 2018 nan Vyèn se yon entèprèt, fotograf, feminis ak aktivis anviwònman Otrich. Li fè pati Avangard feminis ane 1970 la.

## Biyografi
Brigitte Aloise Roth te pase anfans li ak jèn li nan Sankt Pölten. Li te kontinye etid li nan Vyèn. An 1974, li te jwenn yon diplòm nan grafik, ilistrasyon ak fotografi ak yon diplòm ansèyman nan atizay vizyèl ak atizana nan University of Applied Arts Vyèn. Soti nan yon fanmi boujwa ak konsèvatif, li rebèl kont estrikti patriyakal. An 1975 ak 1976, li te resevwa yon bous detid nan men British Council, ki te pèmèt li pase dezan nan London, ak gwoup atizay pèfòmans The Theatre of Mistakes. Se nan moman sa a li te pwodui foto *Hampelfrau*, ki depi 2020 fè pati Koleksyon Verbund. Sa a se yon pòtrè long ekspoze. Brigitte Aloise Roth parèt kòm yon mannken atikile. Travay li osile ant fotografi ak imaj anime.

Soti nan 1977 a 1979, li te anseye nan lekòl segondè Anton-krieger-Gasse nan Vyèn. An 1979, li te pase sis mwa nan New York, kote li te travay nan yon ajans piblisite e li te fèt kanpay pou diven Otrichyen nan peyi Etazini. Pandan peryòd sa a, li te foto selebrite tankou Andy Warhol.

Li te nan trant li lè li te aprann ke li te gen esklewoz miltip. An 1996 ak 1997, Aloise Roth te patisipe nan plizyè aksyon atistik pou premye referandòm fanm Ostralyen an. Li netwaye Heldenplatz Vyèn nan, chanje non Heldinnenplatz, nan istwa fachis li yo ak yon bale sòsyè.

An 2000, li te youn nan moun ki te okipe Rondell nan Vyèn, yon ansyen sinema pònografi, ki te dire 9 jou ak 9 nwit. Li lonje yon filè trikote ak kwochè yon mèt wotè. Chak okipan pandye volonte yo ak bezwen yo. Apre evènman sa a, li te fonde kosmos.frauenraum ki an 2002 te vin Kosmos Theatre. Sou 15 me 2000, kosmos.frauenraum a te inogire sou Siebensternplatz nan Vyèn. Aloise Roth te trè aktif nan konsèy administrasyon an jiskaske li mouri.

Soti nan 2001 rive 2005, li te konseye distri pou Greens nan Vyèn. Li te defye politik konsèvatif distri Hietzing ak deklarasyon feminis ak mosyon li yo. Li mare tèt li nan pye bwa yo pral koupe. Li defann dwa fanm ak prezèvasyon espas vèt.

An 2009, li te òganize montre dans ak atis Iranyen-Alman Mandana Alavi Kia.

## Ekspozisyon ak pèfòmans

* *Kunst und Schule*, Künstlerhaus, Hochschule für angewandte Kunst, 1978
* * Brigitte Louise Roth. Photos*, Un'Art Gallery, 1982
* *Brigitte Louise Roth,* Wienerstrasse St. Pölten, 2019

## Nòt ak referans

## lyen ekstèn
Ise Schwartz

**Ise Schwartz** fèt 15 jiyè 1942 nan Stuttgart se yon atis Alman. Li ap viv ak travay nan Swis depi 1989.

## Biyografi
Ise Schwartz te grandi nan Biberach toupre Ulm. An 1954, fanmi li demenaje ale rete nan Stuttgart. Ise Schwartz etidye istwa atizay, akeyoloji ak Alman nan University of Frankfurt am Main ak nan Free University of Berlin.. Soti nan mitan ane 1960 yo, li te etidye penti nan . Soti nan 1976 rive 1983, li te anseye atizay nan University of Bonn.

Li pwodui fòma gwo anpil. Li sipèpoze modèl dekoratif ak repetitif. Apre sa, li ajoute imaj. Soti nan ane 1960 yo, li te okouran de pozisyon li kòm yon fanm ak yon atis nan yon sosyete patriyakal. Nan *Vierpass I*, yon penti ki soti nan 1966, sou yon background model, li enprime kat figi poupe, twa gen ekspresyon nan frizè, katriyèm lan se fantom. Apre sa, kreyasyon li yo make pa Pop Art, ak objè ki soti nan lavi chak jou nan fanm yo.

Avèk Linda Christanell, Christa Hauer, Hildegard Joos, Angelika Kaufmann, Doris Lötsch, Roswitha Lüder, Ingeborg G. Pluhar, Doris Reitter-Brown, Edda Seidl-Reiter, Gerlinde Wurth, li te fonde an 1977 IntAkt nan Vyèn. Li se yon asosyasyon feminis, politik ak kiltirèl. IntAkt defann fanm atis epi travay pou pi gwo vizibilite fanm atis nan espas piblik la nan devlope yon gwo kantite pwojè.

An 1984, li te nan rezidans nan Mize Fanm Bonn, ki te louvri an 1983. An 1988 ak 1994, li te resevwa yon sibvansyon nan vil Bonn.

Soti 1989 pou rive 1992, li te rezidans nan Fondasyon Atelier Robert nan Bienne, nan Swis. Li deside rete la. Li kreye travay ak yon dimansyon politik, ki baze sou foto epòk Nazi a, Lagè Irak la, lagè Bosnyen an.

Li sipèpoze kouch limyè ak koulè. Li itilize grate, engraving, enprime, pwosesis dijital pou modèl yo.

Li kreye tou enstalasyon ak eskilti.

## Egzibisyon

* Galeri nan Griechenbeisl, Vyèn, 1982
* Galerie Hermès, Köln, 1984
* Mize Fanm nan Bonn, 1988
* Galeri Rolandshof, Remagen-Rolandseck, 1989
* Asosyasyon Atistik Bienne, 1991
*CentrePasquArt, Bienne, 1993
* Atelye Bonn, 1994
* Michael Schneider Gallery, Bonn; Galeri Arttraction Bern, 2001
* Galeri Esther Münger, Berthoud, 2002
* City Museum of Siegburg, Galerie Arttraction, Bern, 2004
* Silvia Steiner Gallery, Bienne, 2005
* Silvia Steiner Gallery, Bienne, 2008
* Vandredi Galeri Solothurn, 2009
* *Allora!*, CentrePasquArt, Bienne, 2010
* Silvia Steiner Gallery, Bienne, 2011
* Asosyasyon Art Biberach/Riß, 2012

## Nòt ak referans



## Lyen ekstèn
Soledad Sevilla

**Soledad Sevilla Portillo**, ki fèt an 1944 nan Valencia, se yon pent Panyòl, li te ye pou travay ak enstalasyon gwo fòm li yo.

## Biyografi
Pandan jèn li, Soledad Sevilla te etidye nan Royal Catalan Academy of Fine Arts of Saint George, answit te deplase nan vil Madridkote li etidye nan Complutense University nan kapital Espayòl la. Karyè atistik li te kòmanse nan fen ane 1960 yo, anba Frankism, kote li te fè pati sèn eksperimantal Panyòl nan fen diktati a.

Nan kòmansman ane 1980 yo, li te viv nan Boston. Li te kòmanse nan University of Harvard, pwòp seri *Meninas* pou re-entèprete atmosfè travay Velázquez.

Lè li retounen nan peyi Espay, yo te prezante penti gwo fòma l nan plizyè ekspozisyon.

Enstalasyon li yo se popilè tou: li montre, an patikilye, nan chato Vélez-Blanco nan Andalusia, nan mize nasyonal eskilti nan Valladolid ak nan Palacio de Cristal, nan pak Retiro nan Madrid, an kolaborasyon ak Reina Sofía National Museum Art Center.

## Onè
* 1993: National Prize for Plastic Arts
* 2007: Meday Lò pou Merit nan Fine Arts
* 2020: Prize Velázquez

## Nòt ak referans

## Gade tou

### Atik ki gen rapò
* Dwa fanm nan peyi Espay

### Lyen ekstèn
Ntozake Shange

**Ntozake Shange**, plim non soti nan **Paulette Linda Williams** (fèt  nan Trenton (New Jersey) e li mouri nan  nan Bowie (Maryland)) se yon atis Ameriken.

Yon atis pèfòmans, otè teyat ak powèt, li rekonèt Ozetazini pou pyès teyat li **', ki te genyen anpil prim.

Li se otè ''Betsey Brown'' tou, yon woman ki pale sou lavi yon jèn fi [[Afriken-Ameriken]] k ap sove.

== Biyografi ==
Ntozake Shange te fèt Paulette Linda Williams nan Trenton, New Jersey, New Jersey, nan yon fanmi klas mwayèn.

Papa l, Paul T. Williams, se yon [[chirijyen]] nan Fòs Ayeryen Etazini ([[Fòs Ayeryen Etazini|Fòs Ayeryen Etazini]]) ak manman l Eloise Williams se yon [[sikyat]] ak travayè sosyal. .

A laj de 8 an, li te deplase ak fanmi li nan [[Saint-Louis (Missouri)|Saint-Louis]] kote [[segregasyon rasyal]] fò. Peryòd anfans li se tou [[Mouvman Dwa Sivil Ozetazini depi 1954|Mouvman Dwa Sivil Ozetazini]] ak aplikasyon [[Brown v. Konsèy Edikasyon]] kont segregasyon rasyal nan lekòl yo. Fanmi Ntozake Shane te montre tou yon gwo enterè nan boza epi ankouraje edikasyon atistik li. Plizyè pèsonalite nwa ak atis te frekante paran li, tankou [[Dizzy Gillespie]], [[Miles Davis]], [[Chuck Berry]], [[W. E. B. Du Bois]] oswa menm [[Joséphine Baker]].Nan laj 18 an, an 1966, Ntozake Shange te enskri nan [[Barnard College]] nan [[New York]]. Se la li miyò te rankontre Thulani Davis ki ta pita kolabore avè l. Li te kontinye etid li nan University of Southern California nan Los Angeles. Li marye men maryaj sa a pa dire lontan. Deprime apre separasyon li e li te ranpli ak yon santiman anmè ak izolman, li te eseye touye tèt li nan plizyè okazyon . An 1971, li te deside chanje non li epi li te adopte non Afriken Ntozake ("yon moun ki vini ak pwòp bagay li" nan [[Zulou]]) ak Shange ("yon moun ki mache tankou yon lyon").

Apre sa, li te vin yon ekriven men tou yon dansè, aktris, ak pwofesè nan plizyè inivèsite. Powèm koregraf li a, **' ), ekri an 1975, te jwe nan Berkeley, answit, an 1976, nan Broadway. Se te yon gwo siksè e li te genyen plizyè pri. Yo te fè yon fim nan li, *[[The Colors of Destiny]]*, ki te dirije pa Tyler Perry.

Li te ekri tou koleksyon pwezi, woman, istwa kout ak pyès teyat. Travay li yo ankouraje fanm yo pou yo pran kontwòl lavi yo, pou yo renmen tèt yo epi pou yo reponn ak advèsite.

## Teyat
* *Pou ti fi koulè ki te konsidere kòm swisid lè lakansyèl la se enuf* (1975) nominasyon pou Tony Award, Grammy Award ak Emmy Award.

## Pwezi

## Pwoz

## Nòt ak referansens

## Apendis

### Bibliyografi
* .
* .
* .
* .

### Lyen ekstèn

* .
Gwen Shockey

**Gwen Shockey**, ki fèt an 1988, se yon atis kontanporen Ameriken ki soti nan New Jersey, Etazini.

## Biyografi
Fèt an 1988 , Gwen Shockey te gradye nan  an 2010, kote li te pibliye tèz li a ki gen tit **.

Gwen Shokey se sitou li te ye pou travay li sou vizibilite ak kat ba madivin nan istwa kontanporen ki gen tit *The Addresses project*, kote klib *[[Eve's Hangout]] se sitou prezante*, ekriven Eva Kotchever ki te fonde yo te asasinen nan Auschwitz an 1943, yon kote popilè nan katye Greenwich Village ane 1920 yo, nan New York.

## Egzibisyon

* 2019: *Gwen Shockey: Venus Rising*, nan Philadelphia;
* 2020: *Pwan espas*, nan New York.

## Atik ki gen rapò
* Eva Kotchever
* *[[Hangout Èv]]*
* Bar madivin

## Referans

## Lyen ekstèn
Carme Solé i Vendrell

**Carme Solé i Vendrell**, ki fèt  nan Baselòn, se yon desinatris ak ilistratè Panyòl, espesyalis nan literati pou timoun .
 
## Biyografi
Li etidye nan Lekòl Massana. Li te pibliye premye travay li an 1968.

Pandan karyè li, li te pibliye plis pase 700 tit albòm ak liv pou jèn yo.

Li kolabore sitou ak magazin pou timoun tankou *[[Pomme d'Api (magazine)|Pomme d'Api]]*.

Li anseye klas nan Barcelona, ​​​​Mexico City, Rio de Janeiro, Taiwan ak New York.

An 2004, Merri Barcelone te komisyone miral *Ibtihal,* nan okazyon Foròm Kilti 2004.

Ant 2012 ak 2015, li te depoze koleksyon 400 desen li nan Bibliyotèk la kataloy.

An 2006, li te resevwa Cross of Saint George pou tout travay li .

## Bibliyografi

* 

## Referans

## Lyen ekstèn
Suzanne Santoro

**Suzanne Santoro** ki fèt nan Brooklyn an 1946 se yon atis feminis Ameriken ki baze nan Itali depi 1969.

## Biyografi
Lè li te timoun, li te frekante mize, sitou sa ki nan Brooklyn. Li te etidye atizay nan School of Visual Arts, nan New York. Li rankontre Dore Ashton, Mel Bochner, Salvatore Scarpitta, Mark Rothko. An 1969, li te dekouvri fanmi Mark Rothko a. Li enterese nan atizay estati. Li te antre nan mouvman *[[Rivolta Femminile]]*, ki te fonde an 1970 pa Carla Lonzi, Carla Accardi ak Elvira Banotti. An 1974, li te pibliye *Towards New Expression*, ak *Rivolta Femminile*. Nan travay sa a Suzanne Santoro eksplore rido estati klasik yo epi li ofri reprezantasyon sèks fi a. Travay ki te pibliye a, Carla Lonzi eksprime malèz li. An 1976, Institute of Contemporary Arts nan London te sansi travay li pandan egzibisyon Artist's Books.

An 1975, Suzanne Santoro te fonde Cooperativa Beato Angelico nan lavil Wòm, ak dis lòt atis Italyen, tankou Carla Accardi, LeoNilde Carabba, Anna Maria Colucci, Nedda Guidi, Stephanie Oursler, Silvya Truppi. Li se premye espas egzibisyon nan lavil Wòm dedye a fanm. La Cooperativa altènatif egzibisyon travay pa atis kontanporen ak istorik tankou Artemisia Gentileschi, Elisabetta Sirani ak Regina Bracchi.

An 1984, Suzanne Santoro te jwenn yon diplòm kòm yon terapis atizay. Li deside travay ak timoun ki soud oswa otis. Soti nan 1985 rive 2009, li te responsab pou atelye grafik nan Istituto di Ortofonologia nan lavil Wòm.

An 2013, Suzanne Santoro te konfye achiv pèsonèl li yo ansanm ak sa ki gen rapò ak Coopérativa Beato Angelico bay Archivia (Archivi, Bibloteche, Centri di Documentazione delle Donne), ki chita nan La Casa Internazionale delle Donne, nan Wòm .

An 2015, Koleksyon Verbund te achte plizyè zèv Suzanne Santoro nan kad avant-garde feminis la.

## Egzibisyon

* *Suzanne Santoro – L'immagine imprevista*, Milan, 2013
* *The Body as Language: Women And Performance*, Richard Saltoun, London, 2015
* *Fè dekulturalizasyon*, Museo d'Arte Moderna e Contemporanea, Bolzano, 2019
* *Romana Loda E L'arte Delle Donne: Il Volto Sinistro Dell'arte,* APALAZZOGALLERY Brescia, 2020
* *Io dico Io – I say*, Lnan Galleria Nazionale, Wòm, 2021

## Prim ak distenksyon

* Prim Atistik pou tout lavi, Federasyon Entènasyonal Atis Fi, Casa Internazionale delle Donne, Wòm, 2023

## Nòt ak referans

## Lyen ekstèn
Carmen Tórtola Valencia

**Carmen Tórtola Valencia**, fèt nan Seville nan dat  e li te mouri  nan Barcelone, se yon dansè, aktris Panyòl ak koregraf.

## Biyografi
Soti nan Catalan papa, Florenç Tórtola i Ferrer, ak nan yon manman andalou, Georgina Valencia Valenzuela, Carmen Tórtola Valencia se nan katye Sevillan nan Triana.

Li te deplase a laj twazan ak fanmi li nan London, answit nan eta Oaxaca, nan Meksik, kote papa l ak manman l te mouri, respektivman an 1891 ak nan 1894.

## Karyè pwofesyonèl

Espesyalis nan dans oryantal, li enterese nan dans Afriken, Arab ak Endyen, ke li reentèprete nan pwòp fason li.

Siksè li te konsiderab nan tout Ewòp, sitou an 1908 nan Gaiety Theatre nan Lond ak nan Folies Bergère nan Pari, kote li te vin rekonèt kòm *La Belle Valencia* nan mitan odyans fransè yo.

Li se yon aktris tou. An 1915, li te travay ak Raquel Meller nan Barcelona, ​​​​tank tou nan New York nan .

Medya kontinan an rele *Pi bèl fanm nan Ewòp*, se endepandans li santi, nan peyi l ', kòm yon menas pou valè tradisyonèl yo nan sosyete Panyòl nan epòk la anvan Dezyèm Repiblik.

Li te kontinye karyè li lib, konsidere kòm yon pyonye nan dwa fanm yo nan boza nan mond lan nan tan an, tankou dansè yo Isadora Duncan ak Loïe. Fuller, ki moun li te rankontre nan Pari, oswa menm tankou aktris Sarah Bernhardt ak ekriven Virginia Woolf.

Li se Boudis ak vejetaryen.

Nan peyi ki pale Panyòl yo te rele *La Maja de Myrurgia*, soti 1921 rive 1930 li te fè yon gwo vwayaj triyonfan nan Amerik Latin nan.

An 1931, li te deklare tèt li yon repibliken katalan epi patisipe nan manifestasyon pou dwa fanm yo nan Barcelone, ak patnè li, Ángeles Magret Vilá.

Li te mouri anba Franco diktati, 15 mas 1955, lakay li nan Sarrià, nan bra Ángeles, fanm nan lavi li.

## Posterite
* Koleksyon li yo konsève nan Bibliyotèk la kataloy;
* Tonm li a sitiye nan simityè Poblenou nan Barcelone, ansanm ak patnè li Ángeles (Àngels Vila-Magret).
* Yon kare ki pote non li nan memwa li, nan vil Barcelona, ​​​​nan distri Sarrià-Sant Gervasi.

## Referans

## Lyen ekstèn
Teresa Tyszkiewicz

**Teresa Tyszkiewicz**, fèt 28 desanm 1950 nan Ciechanów e li te mouri nan Créteil 22 janvye 2020, se yon direktè sinema eksperimantal, pèfòmè ak atis miltimedya Polòy.

## Biyografi
Nan ane 1970 yo, Teresa Tyszkiewicz te patisipe nan ak dirije plizyè fim 16 mm ak Zdzisław Sosnowski: *Goalkeeper* an 1975-1977, *Stałe zajęcie* an 1979 ak *Druga strona* an 1980. refleksyon sou koup la atravè imaj yo erotik nan medya Lwès trè prezan nan Polòy. Yo denonse enfliyans ak arive kilti mas.

An 1978 li te gradye nan fakilte jeni mekanik nan Warsaw Polytechnic. Li ajoute lòt eleman, miniature sòlda, foto figi l.

Li kreye tou konpozisyon espasyal ak bwa anvan tout koreksyon ak blòk. Li konstwi objè totèmik lè li taye bwa ak yon chisel ak yon si. Li chwazi objè pou fòm falik yo.

Yo wè travay li nan pèspektiv eksperimantal sinema neo-avant-garde ak atizay feminis. Li pa janm afime okenn pozisyon sosyal oswa politik. Apwòch li baze sou pwòp eksperyans endividyèl li, kòm yon fanm. Pratik li reklame yon enterè nan aktivite yo nan koud ak brode, ki plase nan listwa nan Rezèv tanpon fanm ak ki asosye ak pwosesis la nan repwodiksyon.

## sinema
* *Dzień po dniu* (Jou apre jou), 1980
* *Ziarno* (Grenn), 1980
* *Oddech* (souf), 1981
* *Stagen*, 1981
* *Imaj ak jwèt*, 1981
* *Breath*, 1981

## Ekspozisyon
* *Pins*, Zachęta National Gallery of Art, Varsovie, 1998
* *Film atis fanm polonè nan ane 1970 ak ane 1980 yo*, Tate Modern, London, 2004
* *Teresa Tyszkiewicz. Faces’’, Montre Galeri Kritik yo, Varsovie, 2005
* *1,2,3...avant-garde*, Center for Contemporary Art Ujazdowski Castle, Varsovie, 2006
* *Kounye a, Artists of the Photo–Medium–Art Gallery*, Powerhouse Mazovian Center for Contemporary Art, Radom, 2008
* *Pingles*, Galerie Anne de Villepoix, Paris, 2017

* *Jou apre jou,* Sztuki Art Museum nan [[Łódź]], 2020

== Prim ak distenksyon ==
* *Prize Meday Ajan nan vil Pari*, Pari, 1993
* *Prize jiri,* Espace des Beaux-Arts, [[Atèn]], 2001
* *Prize jiri'', Meday vil Pari, FICF, 2002

## Nòt ak referans


## Lyen ekstèn
Pwojè:Tradiksyon/Patisipan

*:M ap tradui atik soti depi fransè depi plis pase twa lane. 
## Pou enskri
Jis ajoute yon liy nan fòm nan:
  *non itilizatè*}}: *yon ti kòmantè sou aktivite li nan pwojè a, objektif li...*

### Poukisa pou enskri?
Lis sa a bay yon lis moun ki enplike nan **jesyon [[Pwojè:Tradiksyon]]** (òganizasyon paj pwojè, antretyen modèl, korèk teknik, elatriye).

**Pou anrejistre kòm yon tradiktè**, jis ajoute bwat itilizatè  nan paj pèsonèl ou a (gade sou FAQ) epi/oswa mete icon tit .
Rasool Ahmadi

**Rasul Ahmadi,** fèt nan yon jou lapli sou 25 avril 1975**,** se yon komedyen pès.

## Biyografi
Rasul Ahmadi te fèt nan yon jou lapli sou 25 avril 1975 nan katye Jafarabad nan Kermanshah. Li te konplete edikasyon elemantè, konsèy ak lekòl segondè nan domèn syans eksperimantal. Ansanm ak etid li yo, li te vire nan teyat atizay depi 2006.

## Portfolio atistik

* Direktè montre Eternal Lady 94 nan Kermanshah City Theatre
* Patisipe nan dezyèm rejyonal Mihrab Festival Islamabad Gharb 93 (Shaheswar montre)
* Patisipe nan premye festival lari pwovens Kermanshah (emisyon bwat)
* Patisipe nan Festival Entènasyonal Etnisite Iranyen yo nan 95
* Ale nan Marivan Creole Street Teyat Festival la nan Shahrivar 2016
* Patisipasyon nan Festival Teyat Nasyonal Razavi (Bonè se isit la) e li te genyen twazyèm prim lan pou aji nan otòn 2016.
* Ale nan Festival Nasyonal Aras (Pèfòmans Firouz Ari Yaneh?) 97
* Patisipe nan Festival la Procountry nan Polòy (ki montre sendwòm menasan nan yon ti fi mouri nan fwontyè a nan laraj) ak genyen Grand Prix 2019 nan festival la.
* Pèfòmans nan Türkiye (ki montre sendwòm menasan yon ti fi ki mouri nan fwontyè laraj) 2019
* Pèfòmans nan Kyèv, Ikrèn (ki montre sendwòm menasan nan yon ti fi mouri sou fwontyè a nan laraj) 2019
* Ale nan Festival Teyat Entènasyonal Fajr 2019 (show Pehlan Akbar)
* Patisipasyon nan Festival Teyat Nasyonal Mehr Kashan Spring 400 (Snowman and Scarecrow show)
* Patisipasyon nan festival entènasyonal teyat lari Marivan Bahar 400
* Aji nan "My Kim Show" nan Marivan Cultural Center 1400
* Ale nan Marivan International Street Theatre Festival 1401
* Aji nan "Anpil Gason ak Anpil Fi" nan Bahman ak Esfand 1401 nan Shahrazad Theatre Campus
* Aji nan (spektak plizyè gason ak plizyè fanm) nan mwa avril ak me 1402 nan chato Noufel Loshato.
* Se jwèt la jwe nan 1402 Parghavan Hall (montre prezans nan moun se entèdi).
* Patisipe nan premye festival pwovens Mahalat teyat lari an Jiyè 1402
* Aji nan "Khum Bekhum Kord" montre, Novanm 1402, Farhangsarai Marivan
* Patisipe nan 16th Festival Entènasyonal Marivan Street Theatre 1402
* Aktè, direktè ak designer sèn nan Lash Zodai montre ak pèfòmans li nan Novanm ak Desanm 1402 nan konplèks teyat Mihrab.
* Ale nan 15th Podes University Festival Teyat ak Lash Zodai epi genyen estati aktè gason an.
* Patisipe nan 42nd Festival Teyat Entènasyonal Fajr (ki montre kwen an dirijan) nan mwa fevriye 1402.

## Referans
Yvenson Israel

**Yvenson Israel**, rele **Vince**, ki fèt 20 me 1990 nan Etazini, se yon antreprenè ameriken.

## Biyografi
## Zèv li yo
## Referans

## Lyen deyò
Lydyen

Lydyen te yon lang Endyo-Ewopeyen nan fanmi lang Anatolian yo, pale nan ansyen **Lidi**, ki te rete pa Lidyen yo epi prensipalman lye ak Louwit yo.
Konferans Nasyonzini sou Komès ak Devlopman

**Konferans Nasyonzini sou Komès ak Devlopman** (**CNUCED**) se yon kò sipèvizyon Asanble Jeneral Nasyonzini ki te kreye an 1964, ki vize entegre peyi devlope yo nan ekonomi mondyal la pou ankouraje pwogrè yo. Yon òganizasyon entègouvènmantal ki rete, CNUCED gen  193 Eta manm.

CNUCED ap chache pou afime konbit tout peyi yo Ki nan Sid la alantou yon gwo revandikasyon : pou twokay komèsyal yo revin djanm (prensipal  revandikasyon ki pou ekònomis Ajanten Raul Prebisch, nan zafè inisyativ ak premye prezidan CNUCED an e denonse "deteryorasyon ki pou tèm yo nan echanj lan"), sa-a ki mande pou aksè tout peyi yo ki nan Sid la aktout mache ki pou Nò a e pou amelyorasyon tout tèm yo ki pou echaj lan.     Nan zafè sa-a, peyi yo ki pou twazyèm mond yo te konsidere ke prensip liberal yo ki te etabli pa GATT yo pa t 'reponn pwoblèm espesifik yo a. Poutèt-sa, li gentan te youn nan prensipal aktè yo ki pou konsèp kore Lòd ekònomik entènasyònal tounèf lan (NOEI).

## Referans
Pouria Motabean

Pouria Motabean, se yon atis, chantè, konpozitè ak pwodiktè mizik Iranyen. Li te kolabore ak anpil chantè ak atis Iranyen. Pami moun ki pi popilè ki gen travay li te pwodwi yo se Andy Madadian, Babak Jahanbakhsh, Leila Forouhar, Mansour, Li te tou lage yon kantite moso ak pwòp vwa li.

## Referans
Efè pòt

Fenomèn **efè pòt la** oswa **efè chanjman anplasman** se yon fenomèn sikolojik repwodiktif ki karakterize pa pèt memwa pandan yon ti tan lè w ap pase nan yon pòt oswa deplase soti nan yon kote  ale nan yon lòt. Nou gen tandans bliye dènye atik enpòtan imedyatman apre yo fin travèse yon fwontyè epi souvan bliye sa nou t ap panse oswa sa nou te planifye fè lè nou antre nan yon chanm diferan. Rechèch sijere ke fenomèn sa a rive nan tou de limit literal (pa egzanp, pase soti nan yon chanm ale nan yon lòt atravè yon pòt) ak fwontyè metaforik (egzanp, imajine w k ap pase nan yon pòt, oswa menm lè w chanje ant fenèt biwo ou ak yon lòt ki sou yon òdinatè).

Memwa òganize  alantoubevènman  oswa epizòd espesifik, tankou ale nan yon konferans olye ou manje an fanmi, olye ke yon kouran kontinyèl entèwonp sèlman pa dòmi.  Òganizasyon sa a rele memwa epizòd. Li konsiste de resevwa ak estoke enfòmasyon ki soti nan evènman ki date nan tan, osi byen ke relasyon espasyo-tanporèl yo.
. 

Anpil etid sikolojik te endike ke kontèks ekstèn lan, ki gen ladan kote yon evènman rive, jwe yon wòl enpòtan nan fason memwa yo separe . . Kontèks sa a fè li posib pou etabli distenksyon ant diferan evènman yo sonje. Memwa evènman ki rive nan anviwònman aktyèl nou an pi fasil pou jwenn aksè pase sa yo ki soti nan diferan kote. Se poutèt sa, lè nou deplase nan espas epi rive nan yon kote diferan, chanjman sa a nan kote ka aji kòm makè a nan yon fwontyè separe ak kategorize koule kontinyèl nan memwa nou an nan segman diferan.

## Referans
Lòd ekònomik entènasyònal tounèf lan

**"** lòd ekònomik entènasyònal" la se yon lide ki te ankouraje nan ane 1960 yo pa peyi twazyèm mond lan pou eksprime reklamasyon yo a nan domèn an ki pou  relasyon komèsyal, pou ke Eta ki pi frajil yo ka resevwa avantaj espesifik pase Eta deja devlope yo.   Ekspresyon "lòd ekònomik entènasyonal tounèf" la te itilize pou premye fwa ofisyèlman pa Prezidan Aljeryen Houari Boumédiène nan tribin Asanble Jèneral Nasyon-z-ini yo an 1974.  

Nan Konferans Aljer (5-), Mouvman an ki pou non-alinye yo te trase gwo liy yo ki pou yon pwogram pou aksyon an-favè youn "lòd ekònomik entènasyònal tounèf lan".    Pwogram sa a te pwopoze diferan direksyon sou matyè premyè, finansman devlopman, endistriyalizasyon, transfè teknoloji, kontwòl sou aktivite konpayi miltinasyonal yo. Byen ke l adopte pa konsennsizasyon  Asanble Jeneral Nasyon-z-ini an nan mwa Me 1974 nan rezolisyon 3201 (S-VI)  ak 3202 (S- VI) , inisyativ sa a pral echwe pa    Kontèks ki pou kriz la ki te soufri lè sa a ak opozisyon an,  an-reyalite nan plizyè peyi devlope [ref. nesesè]; sepandan li pral reyafime pa Nasyon-z-ini yo nan 2012. 

### Revandikasyon yo
Pami  revandikasyon yo :
* Dwa pou aksede ak nouvèl teknoloji a san pou n nan peye dwa yo ki pou brevè.
* Dwa ki pou pouvwa ekspòte nan tout franchiz dwànyè e ki pou pouvwa pou n pwoteje n ak enpòtasyon an.
* Asirans pou n jwenn  prè yo  along tèm e ak yon fèb tarif yo ki pou enterè a.
* Mete an plas  mekànizm lan ki pou stabilizasyon ki pou pri yo ki pou matyè premyè yo
* Tout Eta, ki pou teritwa a ak pèp li ki t anba yon okipasyon etranje kapab jwenn yon restitisyon e yon endemnizasyion ki pou domaj sibi pandan  kolonizasyon an.
*Dwa pou Ayiti jwenn restitisyon ak reparasyon ak yon endemnizasyion pou domaj zansèt li yo te sibi pandan kolonizasyon an sòti 1492 rive 1930.

### Nòt ak Referans
Asanble Jeneral Nasyon yo ki ini yo

Asanble Nasyon yo ki ini yo[] (abrevize **AGNU**) se youn nan sis ògàn prensipal Nasyon yo ki ini yo. Li gen yon wòl konsiltatif pou kesyon ki gen rapò ak kenbe lapè ak sekirite entènasyònal.

### Nòt ak Referans
Ranbousman kòb lafrans fòse Ayiti bay poutèt li te kraze sistèm kolònizasyon e li endepandan ak kouraj zansèt yo e jistis ak reparasyon pou Ayiti antre nan lòd ekònomik entènasyònal tounèf lan

**EKÒNOMI**
Apre gè Ayiti te fin mennen an Batay Vètyè kòm dènye Batay kont sistèm kolònyalis fransè yo Batay nan Kwadèboukèli te apèn ap konstrui ekònomi l lan Batay nan Kap Fransè (1793) kote Batay Ravinakoulèvlafrans te vin about e tout batay sa-a yo lafrans te pèdi Batay nan Mòn Pele Batay nan Lakrèt-a-Pyewo yo te anfen bezwen bati ekònomi premye repiblik nwa nan mond lan, yo pa t pare aprè lanmò ewo yo lachman Lafrans te vin mènase si yo pa peye l 150 mil fran ann-ò l ap deklare yo lagè yon peyi ki te fin ravaje ki altènativ pou youn pèp ki apèn gen kèk àne depi l goumen pou l soti nan esklavaj-la anba youn Kòd nwa ki te fè l pase pou byen mèb ayisyen yo goumen pou yo vin moun yo pa dwe endepandans yo aak pèsòn sou presyon yo te chwazi youn nan deh (2) altènativ yo lagè oubyen peye pou l kite l an-repo. Dèt sa-a te lakòz ayiti ruine e vin peyi ki pi pòv nan amerik la. si lòd ekònomik entènasyònal tounèf lan pa trete n tankou kòd nwa te trete n nan sa gen plis pase deh-san (200) an yo, se pou fransè jodi montre yo diferan konpare ak zansèt kolònyalis yo a. Ranbouse ayiti kòb li e repare l pou EDE l lite kont pòs-twomatizm-esklavajis la.

Pou Ayiti antre nan lòd ekònomik entènasyònal tounèf lan fò Lafrans remèt kòb la e dedomaje tout ansyen-esklav yo.

### Debann ògànizasyon ayisyen solisite yo èd ONU pou restitisyon <<Dèt endepandans ki pou Ayiti a>>

Lè pou 3èm sesyon ki pou Forum ONU sou Moun ki gen asandens afrikàni an,  Biwo  Avoka Entènasyònal yo (BAE) e Enstiti ki pou Jistis ak Demokratsi ann Ayïti (IJDH) se yo ki mande èd ak Forum lan, pou  restitisyon  "dèt endepandans ayiti a" soutire pa laFrans lan.

Ak Forum,  BAE e  patnè ayisyen ki pou, Mouvman  Libète ak Egalite tout Ayisyen yo pou  Fratènite (MOLEGAF), Etid ak Aksyon yo ki pou tout Dwa nonm lan (EADH), Sant Karl Levèk (SKL) e Ansanm debann Sitwayen Konpetan nan  Rechèch ki pou Egalite tout Dwa Moun yo ann Ayiti (ECCREDH) se yok remèt yon dokiman ki genyen uit (8) gran pwen pou pousuiv  restitisyon ak Ayiti ki se "dèt endepandans lan" ilejitim estòke pa Lafrans.

news-detay 
> gentan  deklare Mario Joseph, avoka responsab ki pou BAE.

Lè l soumèt  dokiman- ki kadre a,  BAE ak patnè l-yo rele   forum ki pou ONU an pou l soutni Ayiti anfen l twouve  reparasyon  mònetè yo ke l ap tann longtan nan men laFrans.

Raple n ke, Ayiti te gentan paye yon sòm ki se 150 milyon ki pou fran-ann-ò bay Lafrans ki, jodi a, ekivalan plis pase 28 milya ki pou dola ameriken, anfen ke li rekonèt endepandans ki pou Ayiti a.

### NÒT AK REFERANS
Matilda Sissieretta Joyner Jones

**Matilda Sissieretta Joyner Jones**, oswa **Sissieretta Jones**, fèt 5 janvye 1868 oswa 1869 nan Portsmouth (Virginia) epi li te mouri 24 jen 1933 nan Providans (Rhode Island), se yon soprano Afro-Ameriken . Pafwa tinon " *The Black Patti* ", an referans ak chantè Italyen Adelina Patti, li te chante tou de mizik opera ak moso popilè.

## Biyografi

### Anfans ak fòmasyon
Matilda Sissieretta Joyner te fèt 5 janvye 1868 nan Portsmouth,  .

### Karyè
Li te premye fanm Afriken-Ameriken nan tit yon konsè nan Carnegie Hall, sou sèn prensipal la, an 1893. 

### Lanmò
Matilda Sissieretta Joyner Jones te mouri 24 jen  .

## Prim ak rekonesans

* *Rhode Island Eritaj Hall of Fame Fanm Inductees*

## Nòt ak referans

## Apendis

### Sous

* 

### lyen deyò
Sèvis maritim nan e ki pou navigasyon an ki pou Ayiti (Semànah)

https://web.archive.org/web/20240323203432/https://semanah.com/

Ministè:

*Deskripsyon:

SEMANAH gen yon misyon pou regle ak kontwole dlo maritim ayisyen yo, kit bò lanmè, rejyonal oswa entènasyonal. Li aji swivan direktiv Konsèy Administrasyon li yo ki konpoze de:

*Minis Travo Piblik, Transpò ak Kominikasyon, Prezidan
*Minis Ekonomi ak Finans, Manm
*Minis Afè Etranjè ak Afè Relijye, Manm
*Minis Enteryè ak Kominote Teritwa, Manm
*Minis nan Komès ak Endistri, Manm
*Managing Direktè Enstitisyon an, Sekretè Konsèy la

SEMANAH Se poutèt sa jwe yon wòl enpòtan nan ede Eta a idantifye kòm yon antye pwoblèm yo miltip lye nan domèn maritim lan.

Nan yon anviwònman ki toujou ap chanje ansanm entansifikasyon yo nan kondisyon sa-a, SEMANAH jwe yon wòl dirijan nan sekirite ak sekirite nan transpò maritim ak pwoteksyon nan anviwònman an maren. Misyon sa a egzèse nan limit jiridiksyon li atravè estrikti fonksyonèl li. Anplis de sa, atravè pozisyon teritoryal li, SEMANAH ofri yon sèvis piblik lokal pou itilizatè lanmè.

### Nòt ak Referans
Nintendo Entertainment System

NES se yon konsole Nintendo depi 1983, li se youn nan konsole jwèt pi renmen nan Quebec, li se Nintendo fabrike.
SEGA

**SEGA** se yon konpayi Japonè ki te fonde nan Hawaii an 1960. Li se yon konpayi jwèt videyo trè popilè nan Japon ak Angletè depi 1991 ak lage Sonic.
## kouzen ofisyèl
Se yon konpayi ki trè pre Nintendo.

## Referans
Istwa ki pou ekonomi an

I**stwa ekonomi an** se etid istorik lan nan  ekonomi.

Pou pre-istwa, ekonomi an se premye nan tout yon ekonomi nan chasè-ranmase. Pou zafè neyolitik, sa devlope l nan agrikilti ak elvaj bèt yo ak kiltivasyon jaden yo.

komès la devlope nan sivilizasyon ansyen an tankou Mezopotami.

Nan  la, revolisyon endistriyèl  la te fè transfòmasyon an an pwofondè nan ekonomi an.

[vignette|Evolisyon nan [Pwodui enteryè brit|GDP soti nan ane 1 rive nan ane 2003, ki baze sou done ki soti nanAngus Maddison (Moun Ki Gen Laj).]]

## __LEAD_SECTION__

I**stwa ekonomi an** se etid istorik lan nan  ekonomi.

Pou pre-istwa, ekonomi an se premye nan tout yon ekonomi nan chasè-ranmase. Pou zafè neyolitik, sa devlope l nan agrikilti ak elvaj bèt yo ak kiltivasyon jaden yo.

komès la devlope nan sivilizasyon ansyen an tankou Mezopotami.

Nan syèk la, revolisyon endistriyèl  la te fè transfòmasyon an an pwofondè nan ekonomi an.

[vignette|Evolisyon nan [Pwodui enteryè brit|GDP soti nan ane 1 rive nan ane 2003, ki baze sou done ki soti nanAngus Maddison (Moun Ki Gen Laj)]]
Pwojè:Tradiksyon/Èd

## Bwat itilizatè yo
Gen plizyè bwat itilizatè espesifik pou pwojè :  pou deklare tèt yo kòm yon tradiktè, ak fanmi  pou presize lang nan.

## Zouti

### Modèl komen

* ,  pou siyale yon tradiksyon pou regade oswa ki pa konplèt ;
*  pou yon pati nan yon atik ;
*  pou fè yon lyen ale nan yon atik ki poko tradui faire ;
*  pou kreye yon referans ki ale nan yon tèks ki redije nan yon lang etraje ;
*  pou antre kòtakòt yon blòk nan yon sitasyon nan lang etranje.
*  Pou mete anbayon atik ki soti nan yon tradiksyon Wikipedya nan yon lòt lang
*  Pou plase nan paj diskisyon yon atik ki soti nan tradiksyon nan yon lòt lang 

### Zouti espesifik Wikipedya
Tradiksyon yon atik enplike yon etap patikilyèman fatigan: jwenn pou chak lyen entèn yon atik, non atik ki lye l avèk yon lyen entèwiki.

*  : yon zouti sou entènèt pou tradui lyen atik entèn yo (devlope pa Dereckson ( d · vs · b ) ) ;
* Tradiktè atik Dom a pèmèt ou tradui lyen entèn atik yo tou ;
* Si ou gen kapasite nan kouri langaj pwogramasyon Perl sou òdinatè w lan, ou ka itilize script sa a :

## diksyonè modèl yo
Yon tablo korespondans ant modèl yo rankontre pi plis  pandan yon tradiksyon an angle ak Alman. JackBot bot la pran swen konvèti modèl referans angle . Se poutèt sa se pa obligatwa konvèti yo manyèlman.
Mika'ela Fisher

**Mika'ela Fisher**, nan München (Almay), se yon aktris, 
reyalizatris, senaris ak modèl  alman.

## Biyografi

## Zèv li yo
### Tankou aktè

* 2005 : *Home Cinema* de Philippe Fernandez  : Elle
* 2006 : *[[Ne le dis à personne (fim)|Ne le dis à personne]]* de Guillaume Canet : Zak
* 2006 : *Everyone is Beautiful [[John Galliano]]* de Nick Knight : Lady Tango Dancer
* 2006 : *Retour au pays* de Merzak Allouache : Artiste
* 2007 : *[[La Promenade]]* de Marina de Van : Prostituée
* 2008 : *Lisa* de Lorenzo Recio : Mère
* 2008 : *[[Pour elle]]*  de Fred Cavayé : Tatouée
* 2009 : *[[The Lost Door]]*  de Roy Stuart : Kristina
* 2010 : *Image particulière* de Kevin Sean Michaels : Sophie
* 2011 : *Boro in the Box* de Bertrand Mandico : Ligia
* 2011 : *Out of Fashion: Maison Martin Margiela* de Martin Margiela : Mannequin
* 2012 : *[[The Naked Leading the Blind]]* de Wim Vanacker : Martha
* 2013 : *Star Meter : Cataracte* (Art video) de Mika'Ela Fisher / Philippe Deutsch : Cataract
* 2013 : *[[Die Tapferen Haende im Chaos der Zeit]]* de Mika'Ela Fisher : Mannequin
* 2014 : *[[Colt 45 (film)|Colt 45]]* de Fabrice Du Welz : Mika
* 2014 : *[[Victory's Short]]* de Mika'Ela Fisher : Gabrielle Montvignier
* 2014 : *[[Entre vents et marées]]* de Josée Dayan : Katerina
* 2015 : *[[Männin]]* de Mika'Ela Fisher : Adam / Eva / Männin
* 2015 : *The Artist is Absent: A Short Film on [[Martin Margiela]]* d'Alison Chernick : Modèle
* 2017 : *Odile dans la vallée* de Bertrand Mandico et Elina Löwensohn : Odile
* 2017 : *The Women Collection de Claudio Duarte* : Karl Lagerfeld
* 2017 : *[[L'architecte textile]]* de Mika'Ela Fisher : Maître Tailleur
* 2018 : *[[Elevated Perspective - Haute Mesure]]* de Mika'Ela Fisher : Maître Tailleur / Mannequin
* 2020 : *Un ange au bord de l'océan* de Anne Amiand : Ange
* 2023 : *[[Die Höhenluft - für Alle und Keinen]]* de Mika'Ela Fisher : Angra M.

### Tankou reyalizatè

* 2013 : *Die Tapferen Haende im Chaos der Zeit*
* 2014 : *Victory's Short*
* 2015 : *Männin*
* 2017 : *L'architecte textile*
* 2018 : *Elevated Perspective - Haute Mesure*
* 2023 : *Die Höhenluft - für Alle und Keinen*

## Referans

## Lyen deyò
* Mika'Ela Fisher sou IMDb
* Mika'Ela Fisher sou Wanted Models
* Mika'Ela Fisher sou paj dakèy
Masoud Sajjadi

Masoud Sajjadi (fèt 11 out 1371 - Shiraz) se yon mizisyen ak yon jwè twa kòd.

Sajjadi te etidye mizik ak gwo pwofesè tankou Amir Hossein Nujan, Mohammad Reza Lotfi, Dariush Talai ak Masoud Shaari.

Premye album mizik li te rele "Pwezans" ki te fèt ak dis chante te revele ak lage nan Desanm 1400 nan House of Artists.

## prim
Genyen dezyèm plas nan 7yèm Fars Nawazi Band Music Festival

Genyen premye plas nan 6yèm Fars Band Nawazi Music Festival

Chwazi nan 29yèm Festival Mizik Fajr la

Genyen premye plas nan 8th Young Music Solo Festival la

## Referans
IIIyè milenè anv. J.-K.

**III<sup>e</sup> milenè a anv. J.-K.**pwolonje rive 3000 ak 2001  Nan Mezopotami, vil-Eta yo inifye yon ti tan pa anpi Akkad, premye egzanp nan anpi li te ye, ki te reyisi pa twazyèm dinasti Nan Ur ak" peryòd neo-Sumeryen ». Sivilizasyon iben yo pwolonje sou wout yo rivyè, Nil, Mezopotami, Fon Indus, Fon Oxus. Nan Lwès Azi ak nan Sid, yo konekte youn ak lòt pa yon trafik maritim ateste nan Mediterane a, nan Lanmè wouj, Gòlf Pèsik, akOseyan endyen. Nan Lachin, premye vil yo sanble yo dwe otonòm gras a zòn agrikòl souvan entegre nan kloti yo.
Iye milenè anv. J.-K.

Lis kwonoloji pa peryòd |
Lis syèk

La **   anv. J.-K.**te kòmanse sou  -1000 epi li te fini sou 31 desanm -1 nan kalandriye proleptik julian.