open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kapitèn (espò)

Nan espò ekip, **kapitèn** se yon tit bay yon manm nan ekip la. Tit la se souvan onorè, men nan kèk ka kòmandan an ka gen gwo responsablite pou estrateji ak travay an ekip pandan jwèt la ap pwogrese sou teren an. Nan nenpòt ka, li se yon pozisyon ki endike onè ak respè nan men koyekipye yo - rekonesans kòm yon lidè pa kamarad yo. Nan asosyasyon foutbòl ak krikèt, yon kòmandan yo konnen tou kòm yon **skaypè** . 

## Referans
Setyèm sikonskripsyon Prefekti Kanagawa

,se youn nan dizwit distrik lejislatif nan Kanagawa Prefekti nan Japon . Sikonskripsyon sa a te gen  moun ki vote   .

## Referans
Pye (inite)

**Pye** a se yon inite longè ki koresponn ak longè apwoksimatif yon pye moun, sa vle di yon ti kras plis pase trant santimèt. Senbòl li yo se siy ′ ( prim ), oswa abrevyasyon ft, ki soti nan ** anglè (pye), oswa pi an fransè Kanada.  

## Nòt ak referans
 
### Nòt

### Referans

## Gade tou
Sistèm inite

Yon **sistèm inite** se yon seri inite mezi ki souvan itilize nan domèn aktivite moun, ki prezante karakteristik koyerans ki fasilite itilizasyon ant òganizasyon yon sosyete moun. Istorikman, sistèm inite yo te gen anpil enpòtans, sijè a règlemantasyon, ak defini nan domèn syantifik ak komèsyal yo.

## Nòt ak referans
Inite mezi

Nan fizik ak metwoloji, yon inite mezi se yon « kantite reyèl eskalè, ki defini ak adopte pa konvansyon, ak ki nenpòt lòt kantite nan menm nati a ka konpare pou eksprime rapò de kantite yo sou fòm nan yon nonb. »  .

## Nòt ak referans

### Nòt

### Referans

## Gade tou
Job Silvert

**JOB SILVERT**

Job SILVERT est un haïtien, né en 1996 à Plaisance du Sud dans le département des Nippes, d’une famille chrétienne de neuf enfants dont il est le huitième. Il  a fait ses études maternelles et fondamentales au collège de Mission Evangélique Baptiste du Sud d’Haïti à Cavaillons et ses études secondaire au Lycée Nationale de Carrefour-Feuille à Port-au-Prince.  Après ses études classiques, en 2014, il a participé à un concours organisé par le Centre de Formation pour l’Ecole Fondamentale du MENFP pour pouvoir étudier pendant 4 ans en vue de devenir professeur de français - créole à l’école fondamentale. Du même coup, en 2015, il était aussi admis en première année à la Faculté de Linguistique appliquée, où il s’est initié en linguistique et aux études de traduction. Il a détenu un diplôme de professeur de français – créole au CFEF, un diplôme de licence en linguistique et aussi détenteur d’un diplôme en science de l’éducation à Cornerstone Christian University. Après ses études de licence, il est admis au niveau de master en traduction et interprétation et obtenu son diplôme en 2022 à Cornerstone Christian University. Pour l’instant, il fait ses études doctorales en traductologie à cette même Université ou sa thèse met le focus sur la didactique de traduction créole. En termes de parcours professionnel, Job Silvert enseignait l’anglais et l’espagnol à l’école classique pendant 6 ans, c’est-à-dire de septembre  2017 à juin 2023. Depuis 2022, il professeur de didactique de l’anglais au Centre de Formation pour l’Ecole Fondamentale publique de Port-au-Prince et travaille comme encadreur à Cornerstone Christian University. Il est actuellement professeur de traduction à la Faculté de Linguistique Appliquée et professeur de créole à la Faculté des Sciences Humaines de l’Université d’Etat d’Haïti. Job Silvert est membre-collaborateur du Gwoup Rechèch sou Sans an kreyòl Ayisyen (GRESKA) dont Moles PAUL est fondateur. Il est traducteur assermenté et fondateur de l’Agence de Traduction et d’Encadrement Linguistique (ATEL) fondée en 2021.
Nadève Menard

**Nadève Ménard**, fèt nan lane 1975  nan Brooklyn, Nouyòk, se yon ekriven ayisyen, pwofesè nan École Normale Supérieure nan Pòtoprens. Fanmi l te kite  Ayiti depi lè li te gen 11 an. Li te resevwa edikasyon kolèj li nan Johns Hopkins University ak University of Pennsylvania .

## Biyografi
Nadève Ménard fèt Ozetazini, nan Brooklyn. Li soti nan yon fanmi entelektyèl, li se ekriven, powèt epi istoryen : pitit fi Évelyne Trouillot ak nyès ekriven ak powèt Lyonel Trouillot.

### Karyè akademik
Apre  li te fin fè etid segondè li nan Pòtoprens, li te ale nan Etazini, kote li te fè etid inivèsitè li nan Johns-Hopkins University . Nan Baltimore nan fen lane 1990 yo, li te dirije atelye literati pou elèv lekòl segondè yo. Nan lane  2002, li te resevwa yon doktora nan University of Pennsylvania ak yon tèz ki gen dwa : *Roman Okipe a : reprezantasyon etranje yo nan woman ayisyen yo ekri pandan okipasyon ameriken an, 1915-1934*.  Depi lè sa a, li toujou enterese nan literati ak ansèyman  .

### Karyè  pwofesyonèl
Nan  lane 2000, li te pwofesè nan École Normale Supérieure nan Inivèsite Leta Ayiti . Nan lane 2003, li te vin anseye literati angle pou sis mwa nan Union School la epi an 2007, ansèyman li te baze espesyalman sou literati kontanporen.  Li travay tou sou literati ki pale franse nan Lafrik ak fransè West Indies .

### Travay literè li yo
Nadève Ménard te kontribye nan plizyè travay literè nan sa ki gen pou wè ak evènman istorik, tankou masak ayisyen an nan Repiblik Dominikèn an 1937. Li abòde tèm tankou anfans, lanmou, imajinasyon, konfli (politik, sosyal ak fanmi) nan atik li yo ki te pibliye nan ' *Entènasyonal Etid Frankofòn yo*, jounal *Conjunction* ak *Le Cahier des Rings de la Mémoire*.    

### Piblikasyon li yo

* *Ekri ki soti Ayiti : pèspektiv sou literati ayisyen kontanporen (1986-2006)*
* *Timoun yo nan ewo pa Lyonel Trouillot*
* Lektè Ayiti: Istwa, Kilti, Politik     
* Ayiti pou Ayisyen pa Louis Joseph Janvier  
* Poukisa Ayiti Bezwen Nouvo Narratif    

## Referans li yo
Victor Doiteau

**Victor Doiteau**, fèt 10 jen 1892 nan Saint-Quentin-les-Beaurepaire ( Maine-et-Loire )  e li mouri 16 desanm 1960 nan Péronne, se yon medsen fransè ak yon istoryen la.

## Biyografi
Victor Doiteau te nonmen entèn nan lopital Pari an 1924 e li te rete nan Péronne. Li te pratike medsin jeneral. Chèf nan sèvis  lopital Péronne. Medsen ekspè devan tribinal yo. Medsen SNCF.

Li te vin zanmi Paul Gachet, pitit Doktè Gachet  e li te pibliye liv sou la ak medsin.

Kreyatè nan La Croute, ekspozisyon penti Sosyete Atis ak amatè la an Péronne ak rejyon li yo; premye ekspozisyon an janvye 1927.
## Piblikasyon
* *Foreskin ak sikonsizyon : etid istorik, estetik ak mediko-chirijikal* , Paris, éditions L. Arnette, 1924
* *Foli [[Vincent van Gogh]]*, prefas Paul Gachet, Paris, edisyon Esculape, 1928
* Nan memwa Chintreuil, prefas *Egzibisyon penti ak desen pa Ant.* *Chintreuil, 1814-1873, soti 8 pou rive 30 avril 1929*, Galerie Lorenceau, Paris, 1929 lire en ligne   .
* " Yon doktè Picard ki soti nan dènye syèk la », ekstrè *Picardie Médicale* nan novembre 1929 .
* " Sou orijin nan klòch Douai », atik nan jounal *L’amour de l’art* nan juin 1936 .
* *[[Vincent van Gogh|Vincent Van Gogh]] ak dram nan zòrèy koupe a*  . Separe enprime ak nimewo juillet 1936 la nan Revue Esculape.
* " Ki maladi Theodore Van Gogh te mouri? », atik nan jounal *Aesculape* 15 mai 1940 .
* " De zanmi Van Gogh, enkoni, frè Gaston ak René Secrétan, Vincent, jan yo te wè l. », atik nan jounal *Aesculape* nan mars 1957 .
* " Equihen, pitit fi sovaj lanmè a, renmen atis », atik nan *revizyon Boulogne sur Mer* soti me, juin 1960 .
* " Pent Jean Charles Cazin », atik nan *jounal Boulogne sur Mer* nan mwa janvye,février 1961

## Nòt ak referans


## Lyen ekstèn

*
John Rewald

**John Rewald** ( 12 me 1912 - 2 fevriye 1994 ) se te yon istoryen la  ameriken ki fèt alman e yon espesyalis ki rekonèt nan  enpresyonis ak pòs-enpresyonis.

## Biyografi

## Travay prensipal yo

* *Cézanne ak Zola* (1936)
* *Gauguin* (1938 Edisyon HYPERION)
* *Maillol* (1939)
* *Georges Seurat* (1943)
* *Istwa enpresyonism* (1946)
* *Paul Cézanne* (1948)
* *Pierre Bonnard* (1948)
* *Bèt sovaj yo* (1952)
* *Istwa Post-enpresyonism : soti nan Van Gogh rive nan Gauguin* (1956)
* *Etid nan enpresyonism* (1986)
* *Etid nan Post-enpresyonism* (1986)
* *Cézanne, yon biyografi* (1986)
* *Seurat, yon biyografi* (1990)
* *Camille Pissarro* (1963)
* *Cézanne, Steins ak sèk yo* (1987)
* *Cézanne nan Amerik* (1989)
* *Penti Paul Cézanne* : catalogue raisonné pa John Rewald an kolaborasyon ak Walter Feilchenfeldt ak Jayne Warman (1996)

## Nòt ak referans

## Apendis

*  "Rewald, John." (1993) *The Columbia Encyclopedia,* 5th Edition. New York: Columbia University Press.
* John Rewald Alice Bellony Edition l'Echoppe 2005

### Lyen ekstèn

*  Rewald, John dans le *[[Dictionary of Art Historians]]*.
Senbolis (atizay)

**Senbolis** se yon mouvman atistik ewopeyen ki te devlope nan ane 1870 yo e ki te rive ap domine nan ane 1890 yo. Li te parèt dabò nan pwezi anvan li te ale nan penti, mizik ak teyat.

## Definisyon ak orijin non an

Tèm "senbolis» la te parèt an fransè alantou 1830 . Li te itilize pou premye fwa pou dekri yon travay atistik an 1876, nan yon fason pejoratif, nan yon kritik pa Émile Zola sou tablo *Salomé dansant devant Hérode* pa Gustave Moreau , Lè sa a, Jean Moréas enpoze non sa a nan mouvman an. nan li "Manifès» nan 1886 . apa "senbolis", lòt non yo te itilize pandan ane 1880-1890, pa atis oswa kritik atizay: sentetis , ideyis , ideyalis  oswa neyo-tradisyonis . Definisyon ak limit kwonolojik mouvman an varye selon otè yo. Anjeneral, senbolis yo konsidere kòm yon pati nan pwodiksyon atistik Franco-Bèlj ak Lè sa a, Ewopeyen an ant 1880 ak 1914, ak yon premye manifès an 1886, e ki gen pik nan ane 1890 yo    . Li te premye devlope nan literati nan ane 1880 yo,  nan penti, teyat ak mizik nan  .

## Nòt ak referans

### Nòt

### Referans

## Bibliyografi

## Gade tou

### Lyen ekstèn

* Le romancier et critique Remy de Gourmont
* Le poète Saint-Pol-Roux
Pòs-enpresyonis

**Pòs-enpresyonis** oswa **pòs-enpresyonis** karakterize yon peryòd nan istwa atizay modèn ak penti an patikilye, ant fen ane 1880 yo ak, pa konvansyon, ane 1910 la.

Pòs-enpresyonis vini anvan avangad atistik nan kòmansman XXe syèk la .

## Nòt ak referans

## Bibliyografi

* John Rewald, *Post-enpresyonism : soti nan van Gogh rive nan Gauguin,* Hachette Littératures, 2004.

## Gade tou

### Lyen ekstèn
Klwazonis

**Klwazonis** se yon mouvman atistik ki soti nan fen XIXe syèk la.

## Istorik
Klwazonis se non ke kritik Édouard Dujardin te jwenn an 1888 pou karakterize yon teknik piktiral ki fèt pou penti nan zòn plat nan koulè ki separe pa yon deskripsyon ki pi fonse, tankou nan emaye fèmen , tanpon Japonè ke atis yo dekouvri imaj epinal ak la primitif, atribiye teyori a ak premye devlopman pent Louis Anquetin, ki sepandan te kolabore ak Émile Bernard.
 
Kritik yo wè sistematizasyon nan konpatimantasyon kòm yon devlopman nan japonis. Moun ki pi enpòtan nan klwazonis la se Paul Gauguin ; Lekòl Pont-Aven pral sèvi kòm yon katalis ak difizyon pou teknik sa a. Lòt atis, tankou Maurice Denis, Vincent van Gogh oswa Henri de Toulouse-Lautrec, te apwoche klwazonis, chak nan fason pa yo. Yon mouvman ki pa dire ki manke yon manifès oswa yon teyori, Klwazonis te disparèt byen vit, alòske atis ki te pratike li te deplase nan lòt bagay , ki, nan sa ki gen rapò ak Gauguin, Anquetin ak Bernard, yo te rele Sentetis .
Fichye:Émile_Bernard_Buckwheat_Harvesters_1888.jpg|lien=Fichier:Émile_Bernard_Buckwheat_Harvesters_1888.jpg|alt=Émile Bernard, Les Moissonneurs (1888), New York, Metropolitan Museum of Art.| Émile Bernard, *Les Moissonneurs* (1888), New York, Metropolitan Museum of Art .
Fichye:Breton_Women.jpg|lien=Fichier:Breton_Women.jpg|alt=Vincent van Gogh, Bretonnes et enfants (novembre 1888), aquarelle d'après Émile Bernard, Galerie d'art moderne de Milan, Collezione Grassi.| Vincent van Gogh, *fanm ak timoun Breton* (novembre 1888 ), Watercolor apre Émile Bernard, Galeri Atizay Modèn nan Milan, Collezione Grassi.
Fichye:Paul_Gauguin_137.jpg|lien=Fichier:Paul_Gauguin_137.jpg|alt=Paul Gauguin, La Vision après le sermon ou La Lutte de Jacob avec l’ange (1888), Édimbourg, Galerie nationale d'Écosse.| Paul Gauguin, *Vizyon apre prèch la* oswa *batay Jakòb ak zanj lan* (1888), Edinburgh, National Gallery of Scotland .
Fichye:Louis_Anquetin.jpg|lien=Fichier:Louis_Anquetin.jpg|alt=Louis Anquetin, Femme lisant (1890), localisation inconnue.| Louis Anquetin, *Fanm lekti* (1890), kote enkoni.


## Nòt ak referans
Paul Gauguin

**Paul Gauguin**, fèt 7 jen 1848 Pari e ki te mouri 8 me 1903 nan Atuona ( Hiva Oa ) nan zile Marquesas, se yon pent fransè pös-enpresyonis.

Li se lidè oswa Chèf defil lekòl Pont-Aven ak enspirasyon nabi yo, li konsidere kòm youn nan pi gwo pent fransè nan XIXe syèk la, ak youn nan pyonye ki pi enpòtan nan atizay modèn ak Klimt, Cézanne, Munch, Seurat ak van Gogh.

## Biyografi

Eugène Henri Paul Gauguin fèt nan nimewo 56, ri Notre-Dame-de-Lorette nan Pari, an 1848. Papa l, Clovis Louis Pierre Guillaume Gauguin (1814-1851), se te yon jounalis repibliken nan *National*  . Manman l, Aline Chazal, se te pitit fi Flora Tristan ak pitit fi Thérèse Laisnay ak Mariano de Tristán y Moscoso, yon manm militè nan yon fanmi nòb pwopriyetè panyòl ki soti Perou.

## Nòt ak referans

## Apendis

### Lyen ekstèn
Dominique Dupuy (politisyen)

**Dominique Dupuy**, ki fèt nan lane 1990 Okap (Ayiti), se yon diplomat ak politisyen ayisyen. Li se Minis Afè Etranjè  depi 12 jen 2024.   

## Biyografi
Li fèt an 1990 Okap. Li soti nan fanmi Alexis Dupuy, youn nan konpayon Jean-Jacques Dessalines.

Nan lane 2008, li te diplome nan syans sosyal nan Cégep Vanier, answit li te jwenn yon diplòm bakaloreya nan Devlòpman Entènasyonal nan McGill University an 2012. Nan menm moman yo, li te etidye chòk nan migrasyon fòse nan inivèsite Lancaster. Anplis fransè ak kreyòl ayisyen, li pale panyòl ak anglè tou.

Nan dat 16 novanm 2020, li te nonmen delege pèmanan anbasadè Ayiti nan Òganizasyon Nasyonzini pou Edikasyon, Syantifik ak Kiltirèl (UNESCO).  16 desanm 2021, li te rive enskri soup joumou  nan lis reprezantan eritaj kiltirèl immatériel limanite a . An avril 2023, li te pwopoze enskripsyon kasav.

27 oktòb 2023, Ayiti te eli manm vis-prezidans Konsèy Egzekitif INESKO. Dominique Dupuy reprezante peyi a la.. Lè li pran pòs, li te chwazi fè premye diskou li an kreyòl ayisyen.  An fevriye 2024, li te pwopoze enskripsyon konpa a.

20 mas 2024, kowalisyon ansyen Premye Minis pwovizwa Claude Joseph, Rasanbleman Demokrat Nasyonal Pwogresis (RDNP), Ayiti an Aksyon (AAA), Alyans Demokratik la te chwazi Dominique Dupuy kòm reprezantan li nan Konsèy Prezidansyèl Tranzisyon an ; lèt la, fè viktim  menas, te ranplase  25 mas pa Smith Augustin 

Sou 11 jen 2024, Dominique Dupuy te jwenn lèt nominasyon li kòm Minis zafè etranjè nan gouvènman Conille II a.. .

## Nòt ak referans

## Lyen deyò
Sifilis

**Sifilis** (ke yo konnen sitou sou non ***vewòl*** oswa ***gwo vewòl*** opoze ak varyòl ) se yon enfeksyon seksyèlman transmisib ki kontajye koze pa bakteri *Treponema pallidum subsp pallidum*  (oswa treponema pal).

Li pa ta dwe konfonn ak sifilis andemik, ni ak pyan, de treponematoz andemik, ki pa venereyèn, akòz respektivman bakteri *Treponema pallidum endemicum* ak *Treponema pallidum perdnue* .

## Nòt ak referans
Lekòl Pont-Aven

**Lekòl Pont-Aven** rasanble *a posteriori* anba menm etikèt la, diferan atis ki te vin regilyèman pentire nan Pont-Aven, ki te lè sa a sèlman yon ti vil Breton avèk  ki sitiye ant Concarneau ak Quimperlé, nan sidès  Finistère an Bretay, nan fen XIXe syèk la.

## Istwa
Byen anvan ane 1880 yo, anpil atis etranje te vin pran pansyon tou, sitou an ete, nan Pont-Aven, an patikilye ameriken, tankou Robert Wylie (ki te dekouvri kote a e ki te konvenk kèk kòlèg Anglo-Saksòn pou yo akonpaye l  ), Britanik ak Polonè yo. machann koulè ak galeri te monte boutik epi minisipalite a te ankouraje mouvman an lè li otorize etablisman bwè pou yo rete ouvè jiska 10 p.m.

## Pent nan lekòl Pont-Aven

## Nòt ak referans
Edvard Munch

**Edvard Munch**, pwononse [ muŋk ], fèt 12 desanm 1863 nan Ådalsbruk ( Løten nan Nòvèj ) epi li te mouri 23 janvye 1944 nan Oslo, se yon pent ak gravè ekspresyonis nòvejyen.

## Nòt ak referans

### Nòt

### Referans

## Apendis

### Lyen ekstèn

* Notice biographique sur *[[L'Éphéméride anarchiste]]*
*  Petite biographie illustrée
*  Munchmuseet (le musée Munch)
*  Munch au Kunstmuseene de Bergen
James Ensor

**James Sidney Edouard, Baron Ensor**, fèt 13 avril 1860 nan Ostend ( Bèljik ) e ki mouri 19 novanm 1949 nan vil sa a, se yon pent, gravè ak yon anachis Bèlj     . Li devlope pwòp langaj estetik li atravè eksperyans li ak limyè, liy ak koulè. Penti li yo peple ak motif makab, mask kanaval ak vye zo eskèlèt pou rive  pi wo pwen nan maskarad ki pi popilè tankou *Entrig la*  .

## Nòt ak referans

## Apendis

### Lyen ekstèn

* James Ensor Online Museum
* notice biographique sur L'Éphéméride anarchiste.
Wilhelm Worringer

**Wilhelm Robert Worringer** ( 13 janvye 1881, Aix-la-Chapelle - 29 mas 1965, Munich ) se te yon istoryen alman ak kritik atizay alman.

Li te defann mouvman ekspresyonis la, ke  li te bay non li.

## Lyen ekstèn
Munich

**Munich** (pwononse an fransè  ; an Alman: **'    ; nan [[Bavarian]]: **'  ) se yon vil alman, kapital Eta Bavaria. Ak  *[[intra-muros]]* apati  ak  nan zòn iben li yo, li se twazyèm vil nasyonalman pa popilasyon apre Bèlen ak Hamburg. Rejyon Metwopoliten Munich, ki gen ladan tou Augsburg ak Ingolstadt, gen plis pase senk milyon abitan. Isar, yon aflu nan Danube, li sitiye nan distri nan Upper- Bavaria, ki pa lwen Prealp Bavarian.

## Nòt ak referans

## VGade tou

### Lyen ekstèn
* Site web officiel de la ville de Munich en français
* Office du tourisme de Munich - Site officiel en français sur Munich
* CityPanoramas Munich - Munich en images panoramiques
* 
* 
*
Lamour Desances

**Lamour Desrances** (oswa *L'Amour Desrance, Lamour Derance, Lamour Dérance*) se yon ofisye  ki patisipe nan revolisyon ayisyen an.

## Biyografi
Lamour Desrances fèt nan peyi afrik,li vinn rive Santo Domingo li te vinn sove kite plantasyon an,ki se aitasyon Desrances.li vinn yon esklav mawon,li fe yon twoup esklav rebèl kap simaye laterè nan plenn akaye ak potoprens epi sen mak.

Nan lane 1801 li kanpe ak Toussaint Louverture  kont rebèl yo kap simaye laterè e te gen lòd pou masakre kolon blan yo.Lamour Desrances kont Tousen. Jeneral franse Donatien-Marie-Joseph de Rochambeau te rekrite li e li te nonmen li chèf brigad.

Pandan Lagè kouto yo, Lamour Desrances te rejwenn lidè milat André Rigaud nan opozisyon li ak Tousen Louvèti. Ki gen orijin Afriken, Lamour Desrances se youn nan ra ofisye nwa nan kan milat la. Apre defèt Rigaud ki te anbakman pou Lafrans, twoup ame Tousen Louvèti ak Jean-Jacques Dessalines te remonte Lamour Desrances ki te wè nan li yon lidè rival. Kanmarad Lamour Desrances nan zam yo gaye nan forè yo. Yon ti tan apre, fòs franse Jeneral Charles Victoire Emmanuel Leclerc te rekrite l kòm yon ofisye nan batay yo kont lame endijèn Toussaint Louverture

Nan lane 1803,yo te rekonèt  Jean-Jacques Dessalines kòm chèf jeneral twoup lame indijene yo. Dessalines tap asire òganizasyon militè gè a,li te oblije kowòdone ak estandadize  lame nan Nò a ak latibonit tou. Alexandre Pétion te gen menm travay la li tap kowòdone ak estandadize nan Lwès  epi Nicolas Geffrard nan sid. Lamour Dérance tap domine lwès la ak sid kotel te pwoklame tèt li chèf jeneral. Byenke li te bay Pétion asirans pasaj Geffrard ki te gen pou ale nan Sid an fevriye 1803, li te refize rekonèt Desalin kòm jeneral an chèf lame  indijen lan. Refi sa a manifeste menm nan senbòl yo, Desalin montre drapo ble ak wouj Ayiti pandan Lamour Desrances prefere koulè nwa ak wouj. Lamour Dérance gen tou sou lòd li Cangé (yon lòt bò, li rekonèt otorite Desalin an kachèt) ak anpil ansyen patizan Rigaud, tankou Lamarre, Marion, Sanglaou, Mimi Baude, ki ezite rekonèt otorite Dessalines, kenbe nan lide Lagè Sid la.

Li te voye jeneral Nicolas Geffrard depoze dènye soulèvman Lamour Desrances lan jakmel fòs lame fransè yo te chase po tout bon nan plenn cul-de-sac la. Lamour Derance te arete epi pati li a te kraze. Jean-Jacques Dessalines vinn  mèt sitiyasyon an ak 15 000 sòlda.

## Nòt ak referans
Arles

**Arles** se yon komin pwovensal, sou-prefekti depatman Bouches-du-Rhône, nan rejyon Provence-Alpes-Côte d'Azur. Vil la,  chèflye awondisman Arles, se pi gwo komin nan Frans metwopolitèn ak anviwon  ekta (malgre plizyè dediksyon siksesif), ak pi abitan nan Camargue  . Rhône travèse vil la.

## Jewografi
### Lokalizasyon
Arles se yon vil nan sid-lès Lafrans. Arlesian peyi a trè vaste e li reprezante pi fò nan teritwa minisipal la. Yo òganize yo an kat gwoup natirèl trè diferan: nan nò, plenn Trébon ak Alpilles, nan bò solèy leve, Crau ak nan sid, Kamargue kote komin Arles gen pi gwo pati nan sipèfisi a (avèk Saintes-Maries-de-la-Mer), twazyèm pi gwo komin nan Lafrans metwopolitèn, mwatye laj arlès ki pwolonje sou ).
### Komin vwazen

Sous : itinéraire le plus court.

### Eraldik ak lajan

## Gade tou

## Nòt ak referans
Camille Pissarro

**Jacob Abraham Camille Pissarro**, ke yo rekonèt kòm **Camille Pissarro**, fèt 10 jiyè 1830 nan Charlotte-Amélie, sou zile Saint-Thomas, nan Zile Danwa yo — yo rele zile sa yo jounen jodi an Zile vyèj Lèzetazini — li te mouri 13 novanm 1903 nan Pari, se yon pent enpresyonis franko - danwa e apre sa neo-enpresyonis .

## Lavi li, travay li

### Nan Zile yo
Camille Pissarro te fèt 10 jiyè 1830 sou zile Saint-Thomas nan Zanti yo, Lè sa a, se te yon posesyon Danwa, kote paran li te posede yon gwo biznis kenkayri ki nan pò Charlotte-Amélie, sa ki te ba li nasyonalite Danwa, ke li kenbe pandan tout lavi li  .

### Fòmasyon nan Pari
Lè li rive nan vil Pari kowenside ak Ekspozisyon Inivèsèl la, ki te ofri l yon opòtinite imedya pou li kapab elaji orizon atistik li yo. Li te pran leson prive nan Lekòl bèl atizan an 1856 epi, an 1861, li te enskri kòm kopis nan Mize Louvre  .

## Nòt ak referans

### Nòt

### Referans
André Derain

**André Derain**, fèt 10 jen 1880 nan Chatou epi li mouri  septanm 1954 nan Garches, se yon pent fransè, yo te konnen l kòm youn nan fondatè fovis. Li se yon pent tou nan balè ak teyat ansanm ak kostim, gravè, ilistratè, eskiltè ak ekriven.

## Biyografi

André Derain te fèt nan Chatou ( Seine-et-Oise, jodi a Yvelines ), nan yon fanmi rich . Papa l Louis-Charlemagne, ki fè krèm glase nan 87, ri Saint-Germain  se yon konseye minisipal. Manman l, Clémentine Angélique Baffé, pèdi plizyè timoun piti, se sèlman yon gran frè ki rete, René (1870-1890  ). Yo mete André Derain ak yon fanmi adoptif nan Orgeval. Yon etidyan nan lekòl segondè Chaptal, se anviwon 15 an li te kòmanse pentire. Nan laj18 an, li te antre nan akademi Camillo, ki te dirije pa Eugène Carrière, yon zanmi Pierre Puvis de Chavannes. An 1900, li te rankontre Maurice de Vlaminck nan yon tren banlye. An 1901, se pandan l ap fè kopi nan Louvre ke li te rankontre Henri Matisse  .

## Nòt ak referans

### Lyen ekstèn
Emile Bernard

**Emile Bernard** ka deziye:

*Émile Bernard (1843-1902), li se yon òganis fransè ak konpozitè;
*Émile Bernard (1868–1941), li se yon pent ak ekriven fransè.
Émile Bernard (pent)

**Émile Bernard**, ki fèt 28 avril 1868 Lille e ki te mouri 16 avril 1941 Pari, se yon pent fransè, gravè ak ekriven .

## Nòt ak referans

## Apendis

### Atik ki gen rapò

* Nabi
* Lekòl Pont-Aven

### Lyen ekstèn

* .
Paul Cassirer

**Paul Cassirer** te fèt 21 fevriye 1871 nan Görlitz e li te mouri 7 janvye 1926 nan Bèlen, se te yon machann atizay alman, editè ak kritik atizay ki te jwe yon wòl enpòtan nan pwomosyon travay atis nan Sesesyon Berliner la ak enpresyonis, oswa pòs-enpresyonis, patikilyèman Van Gogh ak Cézanne.

## Biyografi

Paul Cassirer se pitit gason Emilie Schiffer ak Louis Cassirer (1839-1904), yon endistriyèl tekstil enpòtan. Granpapa a, Markus Cassirer (1801-1880), orijinèlman soti nan Bujakow nan Silesia, te vin rich nan kreye yon distilri slivovitz, ki pitit gason l Louis te pran sou. Li se granpapa filozòf Ernst Cassirer tou  .

## Referans

## Lyen ekstèn

*
Mize Van-Gogh

**Mize Van-Gogh**, prensipalman konsakre ak pent neyèlandè Vincent van Gogh, se yon mize neyèlandè, ki te fonde an 1973, ki chita nan Amstèdam sou Museumplein. 

## Nòt ak referans
 

## Apendis

### Atik ki gen rapò

* Vincent van Gogh

### Lyen ekstèn
Sosyete atis endepandan

**Sosyete Atis Endepandan** yo se yon asosyasyon ki te fòme nan vil Pari 19 jiyè 1884, ak òganizatè ofisyèl Salon endepandan yo . Li te fèt nan volonte plizyè atis te genyen pou pwopoze piblik lan zèv atistik ke salon ofisyèl Pari te rejte. Li diferan de ansyen Salon des Refusés paske li endepandan nèt de enstitisyon ofisyèl yo.

## Istorik
Atik 1 nan stati asosyasyon an, reflete volonte ke manm fondatè Sosyete sa a ki se Atis Endepandan yo ki baze sou prensip pou aboli kesyon jiri admisyon yo, yon fason pou pèmèt atis yo prezante travay yo pi byen, pou jijman piblik lan nan tout libète.

Nan dat ki te 1e desanm 1884 la, Lucien Boué, ki se prezidan Konsèy Pari, te inogire premye Salon endepandan yo. Pami penti ki te ekspoze yo, te gen *La Baignade à Asnières* pa Georges Seurat, *Le Pont d'Austerlitz* pa Paul Signac ak travay Henri-Edmond Cross, Odilon Redon, Albert Dubois-Pillet, Louis Valtat, Armand Guillaumin, ak Charles Angrand .

Sosyete a te rekonèt kòm itilite piblik nan dat .

## Prezidan
* 1884-1885 : *Alfred* André Guinard
* 1886-1888 : Marie-Edmond Höner
* 1889-1908 : Edmond Eugène Valton
* 1909-1934 : Paul Signac
* 1935-1941 : Maximilien Luce
* 1941-1951 : Alexandre Urbain
* 1952-1964 : Armand Nakache
* 1965-1976 : Robert Yan
* 1977-2001 : Jean Monneret
* 2009-2016 : Dominique Chapelle
* 2016-2017 : Lyliane Merit
* 2018 - : Djamel Zemoura

## Nòt ak referans

## Ki gen rapò
### Bibliyografi
* Gustave Coquiot, *Les Indépendants (1884-1920),* Paris, Librairie Ollendorff, 1921.
* Pierre Angrand, *Naissance des artistes indépendants*, Paris, Nouvelles éditions Debresse, 1965.

### Atik ki gen rapò
* Charles Angrand
* Maximilien Luce
* Carlos-Reymond

### Lyen ekstèn
Bogomila Welsh-Ovcharov

**Bogomila Welsh-Ovcharov**, fèt an 1940 nan Sofia , se yon istoryen atizay nan Inivèsite Toronto Mississauga ak yon espesyalis nan pent Vincent van Gogh   . Liv li *Van Gogh: Liv desen Arles ki pèdi a* (Van Gogh: sketchbook Arles ki te pèdi a) gen repwodiksyon atis la te pretann fè, men yo te konteste otantisite yo        .

Li te ko-komisèva avèk Françoise Cachin nan *ekspozisyon Van Gogh nan Pari* nan Mize Orsay an 1988.

## Onè

* Chevalyè nan lòd Palm akademik

## Nòt ak referans

## Lyen ekstèn
Théophile Peyron

**Théophile Zacharie Auguste Peyron** ( Viens, 18 novanm 1827  - Saint-Rémy-de-Provence, 19 janvye 1895  ) se medsen anchèf azil pou moun fou mantal nan Saint-Rémy-de-Provence. kote Vincent van Gogh te rann tèt li epi yo te entène nan dat  8 me 1889 pou "alisinasyon oditif ak vizyèl" jiska 16 me 1890 .

## Nòt

## Bibliyografi

* François-Bernard Michel, *Vizaj imen Vincent Van Gogh*, Grasset, 1999.
* Alain Mothe, *Vincent Van Gogh nan Auvers-sur-Oise*, Valhermeil, 1987.
Babizon

**Babizon** se yon komin fransè ki sitiye nan depatman Seine-et-Marne, nan rejyon Île-de-France. An 202, li gen .

## Jewografi
### Lokalizasyon

Komin Babizon sitiye nan sidwès depatman Seine-et-Marne, nan rejyon Île-de-France, et  fait partie des   du parc naturel régional du Gâtinais français, nan nòdwès rejyon natirèl.

Li sitiye nan  pa wout Melun, préfecture du département et à  de Fontainebleau, sous-préfecture. La commune fait en outre partie du bassin de vie de Paris.

### Komin fwontyè yo

## Nòt ak referans
* Nòt

* Kat

### Referans
#### Refrans [[Insee]]
Adolphe Monticelli

**Adolphe Monticelli**, fèt 14 oktòb 1824 nan Masèy , e li te mouri nan vil natal li a nan dat 29 jen 1886 , se yon pent fransè.

## Biyografi
Adolphe Monticelli se elèv lise  Thiers de Marseille, ak Lekòl Boza ki toupre lise a. Li te enfliyanse alafwa pa Eugène Delacroix, zèv li yo nan mize Louvre ak atmosfè pwovensal, plis ke vwayaj an Oryan ke li pa t fè. 

## Galeri

Fichye:Adolphe_Joseph_Thomas_Monticelli_-_Ladies_in_a_Garden_-_Google_Art_Project.jpg|lien=Fichier:Adolphe_Joseph_Thomas_Monticelli_-_Ladies_in_a_Garden_-_Google_Art_Project.jpg|alt=Assemblée dans un parc (1870), Liverpool, Walker Art Gallery.| *Asanble nan yon pak* (1870), Liverpool, Walker Art Gallery .
Fichye:Adolphe_Monticelli_-_Flower_still_life_-_Google_Art_Project.jpg|lien=Fichier:Adolphe_Monticelli_-_Flower_still_life_-_Google_Art_Project.jpg|alt=Bouquet de fleurs (1875), Amsterdam, musée van Gogh.| *Bouquet of Flowers* (1875), Amstèdam, Van Gogh Museum .
Fichye:Adolphe_Monticelli_-_As_You_Like_It_-_Google_Art_Project.jpg|lien=Fichier:Adolphe_Monticelli_-_As_You_Like_It_-_Google_Art_Project.jpg|alt=Comme il vous plaira, Washington, The Phillips Collection.| *Jan w renmen li*, Washington, Koleksyon an Phillips .
Fichye:Adolphe_Joseph_Thomas_Monticelli_(1824–1886).jpg|lien=Fichier:Adolphe_Joseph_Thomas_Monticelli_(1824–1886).jpg|alt=Bouquet de fleurs, (1874), Collection privée, France.| *Bouquet nan flè*, (1874), Koleksyon prive, Lafrans .
Fichye:Monticelli_-_Scène_de_parc,_femmes,_enfants_et_chiens.jpg|lien=Fichier:Monticelli_-_Scène_de_parc,_femmes,_enfants_et_chiens.jpg|alt=Scène de parc, femmes, enfants et chiens, musée des beaux-arts de Marseille.| *Sèn pak, fanm, timoun ak chen*, Marseille Museum of Fine Arts .
Fichye:Monticelli_Port_of_Cassis.jpg|lien=Fichier:Monticelli_Port_of_Cassis.jpg|alt=Le Port de Cassis (1884), Tokyo, musée national de l'art occidental.| *Port Cassis* (1884), Tokyo, National Museum of Western Art .


## Nòt ak referans

## Apendis

### Lyen ekstèn

* Site de Fondation Monticelli
* Adolphe Monticelli dans Artactu
Sophie Alour

**Sophie Alour** (fèt 24 décembre 1974 nan Quimper ) li se yon saksofonis nan djaz franse .

Li se sè pyanis Chrystelle Alour ak twonpetis Julien Alour  . Okòmansman fòme sou klarinèt la, li sitou jwe saksofòn tenor. Li te kòmanse nan lane 2000 ak mizisyen tankou Stéphane Belmondo, Christophe Dal Sasso apre Rhoda Scott, epi  depi 2005 li te anrejistre  epi soti pwòp albòm li nan diferan fòma, ofri konpozisyon pèsonèl ak enpwovizasyon gratis.

## Biyografi
Sophie Alour te kòmanse jwe klarinèt a laj de 13 zan, nan yon lekòl mizik nan Quimper.  Apre sa, li te di ke li pa t renmen enstriman sa a nan moman an, epi li te eseye san siksè repwodui son saksofòn tenor John Coltrane a. Aprantisaj li nan saksofòn tenor la te kòmanse apre, a 19 lane, sitou oto-aprann ak pandan kou yo te pran nan djaz Parisyen ak lekòl mizik, *CIM* la ak *IACP* la.

## Prim yo

* 2007 : Djangodor nan kategori *nouvo talan*  .
* 2020 : Django-Reinhardt Prize 
* 2022 : Atis enstrimantal nan Victoires du jazz
* 2022 :
Sophie Cross

***Sophie Cross***, emisyon  nan peyi Almay ki gen Pou  tit ***Gefährliche Dünen*** ( *Dun Danjre* ), se yon seri televizyon franse -alman- bèlj ki te dirije pa Frank Van Mechelen sou yon scrip ke Paul Piedfort anime epi emisyon an Almay sou Das Erste apati 23 mai 2021, nan peyi  Bèljik sou La Une soti 7 novembre 2021 ak an Frans sou Lafrans 3 soti nan 9 novembre 2021.

Fiksyon sa a se yon ko-pwodiksyon nan estidyo France.tv, "*Les Gens*" (divizyon ki pale fransè nan kay pwodiksyon flamand De Mensen), ndF International Production, Gardner & Domm, ARD Degeto ak RTBF (televizyon Bèlj), ak patisipasyon l nan France Télévisions ak sipò finansye nan men Screen Flanders .
Sofiane Belmouden

**Sofiane Belmouden**, ki fèt nan dat  5 décembre 1971, li se yon aktè fransè li te ye sitou pou wòl li kòm avoka Malik Nasri nan seri a  *Plus belle la vie*.

## Biyografi
Sofiane Belmouden te pwofesè teyat nan Destrousse jiska 2004.

Nan Kane 2004, li te paret epi li te vin konnen nan piblik la an jeneral pou wòl li kòm *Malik Nassri* pou plis pase kat sezon nan soap opera *Plus belle la vie* ( Frans 3 ).  An 2008, li te deside kite soap opera a pandan ke odyans yo te bon. Li parèt sou ekran jiska 29 août 2008, dat ki make le li kite tout bagay (episode 1035).

* 1996 : *Embrouille*, Creation *Cie Bas les Masques*
* 1997 : *Yon aspirin pou de* pa Woody Allen
* 1997 : *Anpil dezòd pou anyen* pa William Shakespeare
* 1998 : *Bondye* pa Woody Allen : sèn
* 1998-2000 : *Don Quixote* ak *Harold ak Maude* pa Colin Higgins, dirije pa *Cie Bas les Masques*
* 2012 - 2018 : *Pye bronze* Philippe Chuyen : Yaya
* 2019 : *manti manmi : Lè yon papa fòse tèt li yo dwe yon manman* pa Didier Schwartz : sèn. Patisipasyon nan Festival Avignon
Sajès Jezikri

***Sajès Jezikri a*** oswa ***Sophia nan Jezikri*** se non yon ekriti gnostik kretyen ki gen dat konpozisyon yo ki  mal etabli epi ki remonte dapre chèchè yo nan II syèk la oubyen syèk oswa nan kòmansman III lan syèk, petèt nan peyi Lejip  oswa nan Siri.

## Nòt ak referans yo

* Catherine Barry, *Sajès Jezikri (NH III,4 ; BG 3)*, ed. Laval University Press, kol. " Bibliyotèk kopt Nag Hammadi [seksyon "Tèks"] », n 20, 1993, prezantasyon sou entènèt
* Catherine Barry, Yon egzanp reekri nan Nag Hammadi, *Sajès Jezikri a* (BG 3 ; NH III,4) », nan Louis Painchaud ak Anne Pasquier (dir.), *Tèks Nag Hammadi ak pwoblèm klasifikasyon yo. : pwosedi konferans ki te fèt nan Quebec soti 19 septembre 1993*, vol. 3, ed. Laval University Press, kol. " Bibliyotèk kopt Nag Hammadi [seksyon "Etid"] », 1995, atik sou entènèt
*  Douglas M. Parrott (Entwodwi ak tradui pa), « Eugnostos Benediksyon (III,3 ak V,7) ak Sophia nan Jezikri (III,4 ak BG 8502,3) », nan *The Nag Hammadi library in English*, ed. Edisyon Brill, 1997, p. 220 et seq., atik sou entènèt

### Lyen ekstèn

* Tradiksyon fransè ''Sajès Jezikri a'' (BG 3 ; NH III, 4), sou sit naghammadi.org
Natacha Ratto

Apre li te etidye achitekti, Natacha Ratto pibliye kèk bann sou Instagram ki te mete aksan sou aplikasyon an. Piblikatè a Webtoon remake yo,  ki gen plan pou yo rete an Frans epi kontakte li. Natacha Ratto, ap devlope seri li **, ki pibliye sou Webtoon apati mwa mas 2020 epi ki gen 138 epizòd. Se yon siksè : mitan-2023, li gen 21 milyon opinyon.

## Nòt ak referans yo

### Nòt yo

* 
* Thelma Susbielle, « Sex Drugs et RER - Par Natacha Ratto - Webtoon.com », ActuaBD,‎ 14 janvier 2022 (lire en ligne, consulté le 21 juillet 2023).
* Tessa Lanney, « "Sex, drugs & RER" sur Webtoon, une BD inclusive et nuancée », Têtu,‎ 23 juin 2021 (ISSN 1265-3578, lire en ligne, consulté le 21 juillet 2023).
Natasha

**Natacha** se yon premye non  fanm ki soti nan Latin, sa vle di Natal. Fòm fransize *Natasha* ak diminutif slav *Natalia* ak premye non franse Nathalie .

* Natacha Amal, aktris Bèlj (1968-) ;
* Natacha Atlas, chantè Bèlj (1964-) ;
* Natacha Polony, jounalis franse (1975-) ;
* Natacha Régnier, aktris Bèlj (1974) ;
* Natacha Strizhevskaya, powèt Ris, kritik literè ak tradiktè (1951-) ;
* Natacha Valla, ekonomis franse (1976-).

* *Natacha*, chante François Béranger (1970) ;
* *Natacha*, chante pa Annie Cordy (1980) ;
* *[[Natacha (chanson de Jean-Jacques Goldman)|Natacha]]*, chante Jean-Jacques Goldman (1997) ;
* *Natacha*, chante pa Oldelaf (2011).
Natasha St-Pier

**Natasha St-Pier**, ki gen bon non li **Natasha Saint-Pierre**, fèt 10 février 1981 nan Bathurst, New Brunswick ( Kanada ), li se yon chantè Kanadyen ak animatè. Li te pase pi fò tan  nan karyè li an Frans.

Li te kòmanse karyè depi tou piti nan Kanada, li te lage premye mizik li le li te gen 12 lane, epi premye album li ki rele *Émergence* a 15 ane nan lane 1996. Karyè entènasyonal li te kòmanse ak vèsyon angle a, nan Wayòm Ini a ak Kanada, nan mizik la *Notre-Dame de Paris*, nan ki li te jwe pèsonaj la nan Fleur-de-Lys .

Nan lane 2001, France 3 te chwazi li, li te reprezante Lafrans nan Eurovision Song Contest ak tit *Je n'ai que monâme*, ekri ak konpoze pa Robert Goldman, ak ki li te plase 4 . Depi lè sa a, li te vin genyen yon sèten popilarite, patikilyèman an Frans, gras a siksè nan chante li yo ki gen ladan *You will find*, *Our appointments*, *Se konsa, nou kwoke*, *Osi lontan ke se ou*, *Mouri demen*, *Yon zanj frape nan pòt mwen*, *Viv ak lanmoue*. Li anrejistre du (ak trio) ak Pascal Obispo, Florent Pagny, Mickaël Miro, Anggun, Élisa Tovati, Sonia Lacen, Grégory Turpin, Les Stentors, Les Petits Chanteurs à la Croix de bois, M Jean-Michel Di Falco, Roch Voisine ., Tony Carreira, Michel Fugain, Grégoire, Florent Mothe, Hélène Segara, Vincent Niclo, Anne Sila, pami lòt moun yo.  Anplis de sa, li te fè pati twoup Enfoirés la. 

Li te yon animatè televizyon ak radyo tou, an Frans ak Bèljik, li te prezante emisyon varyete *Les Chansons d'abord* sou France 3 nan 2013-2014, kòmante konkou Eurovision Song Contest 2014 epi li te travay sou AirZen Radio depi 2021. Li patisipe tou nan emisyon televizyon kòm jiri (seleksyon franse pou Eurovision, *The Voice Belgium* ) ak kòm kandida sitou nan *Mask Singer* sou TF1, *Les Traitors* sou M6, ak *Danse avec les stars*, sou TF1, kote li genyen sezon 13. an 2024.

## Biyografi
Li te fèt  nan dat ki te 10 février 1981 nan Bathurst, New Brunswick (Kanada), Natasha St-Pier te grandi nan vilaj Saint-Hilaire Baker-Brook ( Edmundston - Konte Madawaska ). Papa l, ki te rele Mario Saint-Pierre, se yon pwofesè, te vin pwofesè nan yon prizon pou jivenil apre li te vin direktè menm prizon an anvan l te travay nan Ministè Jistis la epi answit pou sekirite piblik. Kounye a li pran retrèt. Manman l ', Rose-Marie Bard, yon Akadyen, te yon enfimyè anvan li te vin direktè nan yon mezon retrèt Lè sa a, yon enspektè pou Ministè Sante. Kounye a li pran retrèt li.

Nan mwa avril 2013 sou Europe 1,  nan emisyon *Bring in the guest* prezante pa Michel Drucker,   Natasha St-Pier te endike ke li se gwo-gran-kouzen Pap Pius X    .

### Karyè

#### Kòmansman bonè li nan Kanada
A 12 lane, premye single li te *Le cours du coeur*.  Nan , nan août 1996, li te pibliye premye album li *Émergence* ( *Il ne sais pas*, *Sans le savoir*, *Portes par la vague* ), ki te pwodwi pa konpozitè-pwodiktè Kanadyen Steve Barakatt ki te fè l konnen nan Kanada. A , li te kòmanse yon karyè entènasyonal, anba kontra ak manadjè atis Guy Cloutier, fè wòl nan Fleur-de-Lys  (nan vèsyon angle li nan Wayòm Ini a ak Kanada, Julie Zenatti an Frans) nan mizik la *Notre. -Dame de Paris*  .

### Referans  yo
Sofiane

## Premye non

* Sofiane Allouache ( 14 octobre 1975, Alje, -), se yon spòtif Aljeryen Kabyle.
* Sofiane Amghar (1989 - 15 janvier 2015, Verviers), se youn nan otè atak yo dejoue nan Verviers.
* Sofiane Belhadj oswa Sofiane Belhaj (1983 - ), se yon aktivis politik Bèlj-Tunisyen li te ye pou wòl li nan manifestasyon ki te vin anvan revolisyon Tunisyen 2010-2011 la.
Sofiane Pamart

**Sofiane Pamart**, fèt 25 avril 1990 nan Hellemmes ( Nò ), toupre Lille, li se yon konpozitè epi pyanis franse.

Li  te fe anpil kolaborasyon ak  anpil atis rap franse ak Bèlj, depi 2019 li te devlope karyè solo li ak albòm li yo *PLANET* (dosye lò an Frans ak entènasyonalman), *LETTER* (dosye lò an Frans), ak *NOCHE*. Li te fèk jwe nan Seremoni Ouvèti Je Olenpik Pari 2024, kote li te akonpaye ak pyano li epi chante Imagine pa John Lennon ke Juliette Armanet te chante .

## Biyografi

### Jèn ak etid li yo
Sofiane Pamart te fèt  nan dat 25 avril 1990 nan Hellemmes (Nò) kote li te pi grandi epi grandi ak frè l ak sè l. Papa li, ki soti nan yon fanmi orijinèlman nan Nò-Pas-de-Calais,  ki tap dirije yon sant lang franse pou etranje ak manman li te yon pwofesè nan literati. Tradisyon nan min lan te toujou la nan fanmi l depi granpapa l yo, minè anba tè. Granpapa matènèl li se orijin Maròk, ki soti nan yon fanmi Berbè ki soti nan Taroudant, te mouri apre yon bout nan dife  .

Manman li te enskri depi laj  le li te gen sèt lane nan Lille Conservatory, kote li te etidye pyano ak mizik klasik pandan sèz ane. Li te jwenn diplòm li la e li te resevwa meday lò nan konsèvatwa Lille a  lè li te jwe *Alborada del gracioso* Maurice Ravel ak  balad Frédéric Chopin.  An menm tan, li gradye ak yon Lisans Inivèsite nan Mizikoloji ak yon lòt Lisans nan Piano Performer, epi li kontinye etid li nan Mèt 2 Dwa, Ekonomi, Jesyon nan Lyon. Li te konplete etid li yo ak yon MBA (Mèt administrasyon biznis) nan EMIC (Lekòl nan jesyon endistri kreyatif) nan Levallois-Perret.
Natacha (band komik)

***Natacha*** se yon seri komik franko-bèlj ke Gos (ekriven) ak François Walthéry (konsè) te rive kreye.

Natacha se yon asistan vòl  ki gen yon talan pou reyaji nan sitiyasyon danjere. Toujou akonpaye pa kòlèg li ak zanmi li Walter, li vwayaje nan kat kwen yo nan mond lan.

Seri a te pibliye soti nan lane 1970 nan *Spirou ,* epi pibliye kòm yon album depi 1971 pa Editions Dupuis, Lè sa a, pa Marsu Productions, jiskaske Dupuis te akeri li  ankò nan 2013. Desinatè a ak otè prensipal la se toujou François Walthéry, men seri a altène ekriven  yo  dapre dezi li yo ak disponiblite, ki mennen nan  estil trè diferan nan istwa. Otè a adapte style grafik li a senaryo a,  sa ki lakòz varyasyon remakab nan desen ant albòm ki soti nan peryòd menm jan an.       

## Nòt ak referans

### Nòt

## Apendis
 

### Bibliyografi

* Patrick Gaumer, « Natacha », dans Dictionnaire mondial de la BD, Paris, Larousse, 2010 (ISBN 9782035843319), p. 627.
* Christophe Quillien, « Femmes modernes et filles espiègles : Natacha », dans Elles, grandes aventurières et femmes fatales de la bande dessinée, Huginn & Muninn, octobre 2014 (ISBN 9782364801851), p. 168-169.
* Walthery (int. par Jean-Marc Vidal), « Natachez vos ceintures ! », BoDoï, no 21,‎ juillet 1999, p. 38-43.
* François Walthéry (interviewé par Nicolas Anspach), « Walthéry : « Natacha est née chez Peyo ! » », ActuaBD,‎ 24 juillet 2007 (lire en ligne, consulté le 10 septembre 2022).

* 
* .
Nadine Morano

**Nadine Pucelle - Morano**, ki fèt 6 novembre 1963 nan Nancy ( Meurthe-et-Moselle ), se yon politisyen franse.

Manm Repibliken yo (LR), li te vin depite (2002-2008), Sekretè Deta responsab Fanmi (2008-2009), apre sa Fanmi li ak Solidarite (2009-2010), epi Minis Delege Minis Travay la., responsab Aprantisaj ak Fòmasyon Pwofesyonèl (2010-2012). Li se yon manm nan Palman an Ewopeyen an depi 2014.

## Biyografi

### Fanmi ak lavi prive
Nadine Morano se pitit fi Michel Pucelle (1930-2011), ki te vin  " Pugella » nan lane 1976 apre yon pwosedi pou chanje ti non li (pou tèt li ak timoun minè li yo), chofè machin lou , ak Monique Generelli, operatè switchboard nan yon taksi konpayi transpò nan Nancy, ki gen orijin Italyen. Granpapa matènèl li, yon mason, te fèt nan Piedmont . Patrick, frè l ', te gen senk ane pi gran li, te dirije yon karyè militè  .

Nadine Morano te pase anfans katye Lyej'  li te rete la jiska laj . Li te sousye anpil Pou edikasyon li, paran l yo mete l nan pension pou yon ti tan ak sè dominiken nan Nancy .

### Atik ki gen rapò
Mi camino es amarte

***Mi camino es amarte*** se yon telenovela meksikèn pwodui pa Nicandro Díaz González pou Televisa an 2022.

## Rezime

## Ekip teknik

## Aktè
* Susana González kòm Daniela Gallardo
* Gabriel Soto kòm Guillermo "Memo" Santos Pérez
* Mark Tacher kòm Fausto Beltrán
* Ximena Herrera kòm Karen Zambrano
* Sara Corrales kòm Úrsula Hernández
* Mónika Sánchez kòm Amparo Santos Pérez
* Sergio Reynoso kòm Humberto Santos
* Leonardo Daniel kòm Eugenio Zambrano
* Fabián Robles kòm Aarón Peláez
* Alfredo Gatica kòm César Ramírez
* Camille Mina kòm Isabella Beltrán Gallardo
* André Sebastián González kòm José María "Chema" Hernández Santos
* Ara Saldívar kòm Jesusa "Chuchita" Galván
* Julián Figueroa kòm Leonardo Santos Pérez
* María Prado kòm Nélida
* Araceli Adame kòm Berenice García
* Karla Esquivel kòm Gabriela "Gaby" Hernández
* Rodrigo Brand kòm Juan Pablo "Juanpa" Gallardo
* Diana Haro kòm Guadalupe "Lupita" Hernández
* Carlos Said kòm Sebastián Zambrano
* Alberto Estrella kòm Macario Hernández

## Referans

## Lyen deyò
* ''Mi camino es amarte'' sou IMDb
* ''Mi camino es amarte'' sou lasestrellas.tv
Monastè Saint-Paul-de-Mausole

**Monastè Saint-Paul-de-Mausole** se yon monastè pwovensal  nan XIe syèk ki sitiye nan Saint-Rémy-de-Provence nan Pwovens  depatman fransè Bouches-du-Rhône nan rejyon Provence-Alpes-Côte d'Azur  .

## Nòt ak referans

## Gade tou

### Lyen ekstèn

* www.saintpauldemausole.fr
*
Saint-Rémy-de-Provence

**Saint-Rémy-de-Provence** ( ***Sant Roumié de Prouvènço*** nan ekriti mistralyèn; ***Sant Romieg*** (nan Pwovensa) nan ekriti klasik; ***Sant Romiech*** nan ansyen provensal; soti nan Laten **''Villa Sancti Remigii** )'' se yon komin fransèz nan depatman Bouches-du-Rhône. Sitiye nan rejyon Provence-Alpes-Côte d'Azur, Saint-Rémy-de-Provence se ti kapital Alpilles yo.

## Jewografi

### Minisipalite fwontyè yo

### Eraldik

## Nòt ak referans

### Nòt

### Referans

### Lyen ekstèn
Steve McManaman

**Steven McManaman**, ki fèt 11 février 1972 nan Bootle, yon distri nan Liverpool, Angletè, se yon foutbòl pwofesyonèl angle ki pran retrèt li.

Li te jwe nan mitan teren oswa nan pwent ant 1990 ak 2005 nan prestijye klib angle ak Panyòl ak nan ekip Angletè a .

## Nòt ak referans
Laurie Cunningham

## Biyografi

## Lis pri

### Nan ekip nasyonal la

* 6 seleksyon ak 0 gòl ak ekip Angletè a ant 1979 ak 1981.

Depi lontan li te konsidere kòm premye jwè nwa ki te reprezante yon ekip nasyonal anglè  a ak  premye ekip la ki te rele espwa li an 1977, men plis rechèch evantyèlman te montre ke se te  chwazi pou  an 1971.

Poutan, Benjamin Odeje pa t janm siyen pwofesyonèl, Laurie Cunningham se premye jwè nwa ki te jwe pou ekip foutbòl Angletè a.

### Ak Real Madrid

* Chanpyon Panyòl an 1980
* Gayan koup Panyòl la an 1980 ak 1981
* Finalis koup klib chanpyon Ewopeyen an an 1981

### Avèk Wimbledon

* Gayan FA Cup la an 1988

### Lanmò
15 jiyè 1989, li te mouri nan yon aksidan machin, machin li te ranvèse  sou do Kay li sou yon gran wout nan Madrid. Madanm li ak pitit gason Sergio Cunningham pa te prezan  .

## Lyen ekstèn
Kevin Keegan

**Joseph Kevin Keegan**, fèt 14 fevriye 1951 nan Armthorpe (nan Yorkshire, Angletè ), se yon jwè foutbòl epi kotch anglè.

Li konsidere kòm youn nan pi gwo jwè anglè  nan XX syèk la, Youn nan pi bon atakan nan jenerasyon li. Li se youn nan 10 jwè ki te genyen Ballon d'Or de fwa, an 1978 ak 1979 . Anba koulè Liverpool FC ak Hamburg SV, li te genyen anpil tit nasyonal ak entènasyonal. Lè sa a, li te, miyò, antrenè nan Newcastle pou 5 ane, Lè sa a, antrenè nan ekip Angletè a nan 1999-2000, Lè sa a, li te antrene Manchester City pou 4 ane jiska 2005.

## Apendis

### Nòt ak referans

* (en) Kevin Keegan, My Autobiography, Londres, Warner Books, 1998, 424 p. (ISBN 978-0-7515-2377-5)
Bill Shankly

**Bill Shankly** OBE, ki fèt 2 septanm  1913 nan Glenbuck epi li te mouri 29 septanm 1981 nan Liverpool, se te yon foutbolè Scottish ak manadjè foutbòl. Li te antrenè klèb Liverpool FC pou kenz ane epi li te nan Scottish Sports Hall of Fame, Scottish Football Hall of Fame ak  Hall of Fame foutbòl angle a depi kreyasyon yo, nan 2001, 2004 ak 2002 respektivman.

## Referans


## Lyen ekstèn
Ray Clemence

**Ray Clemence**, fèt 5 août 1948 nan Skegness ( Angletè ) epi  li  te mouri 15 novembre 2020, se yon foutbolè angle, ki te jwe kòm gadyen pou Liverpool ak ekip Angletè a.        

Li te fini meyè gadyen pou gwo ekip Liverpool la an 1970, Clemence te pase pi fò nan karyè li nan klib la, genyen twa koup Ewopeyen an, de koup UEFA ak senk chanpyona angle . Li te transfere nan Tottenham an 1981, apre li te pèdi plas li kòm titilè nan Bruce Grobbelaar .

Avèk Tottenham, li genyen yon lòt koup UEFA ak yon koup FA .

## Nòt ak referans
Iris (Van Gogh)

***Iris*** se yon tablo Vincent van Gogh, youn nan premye yo te egzekite nan azil monastè Saint-Paul-de-Mausole nan Saint-Rémy-de-Provence, ane anvan lanmò li.

## Tablo a
tablo a, ki te pentire anvan premye atak li nan Saint-Rémy, te enfliyanse pa penti japonèz ukiyo-e, tankou anpil nan travay li yo ak pa atis nan epòk li a. Tablo a pa eksprime « tansyon » ke nou jwenn nan zèv li yo pita. Pale de penti a, li te eksplike ke li te "*paratonnè pou maladi mwen an*", paske li estime ke l te kapab evite vin fou lè li kontinye pentire.

## Pwopriyetè tablo a
Se te ekriven Octave Mirbeau ki te premye pwopriyetè li, an 1891, apre yo fin achte l nan men Pè Tanguy, ak *Les Tournesols*, pou total   .

An 1987, penti sa a ta ka penti ki pi chè ki te janm vann. Fo rekò sa a te kenbe pandan prèske dezan edmi . Biznisman ostralyen Alan Bond, li te fè yon *anchè* ke li pa t kapab onore, Christie a te oblije negosye ak mize Getty pou enstitisyon sa a achte li.

## Nòt ak referans

### Nòt

### Referans

## Bibliyografi

* Jacob Baart de la Faille, *Travay Vincent van Gogh, katalòg raisonné, travay ki te akonpaye pa repwodiksyon de plis pase  penti, desen, aquarelle ak engraving pa mèt la*, 6 volim, edisyon G. van Oest, Paris & Brussels, 1928

## Lyen ekstèn

* *[https://www.rivagedeboheme.fr/pages/arts/oeuvres/vincent-van-gogh-les-iris-1889.html Iris]* sur Rivage de Bohème