Prezidan Repiblik Frans

**Prezidan** **[[Frans|Lafrans]]**, ofisyèlman **prezidan Repiblik Fransè a** (franse: *Président de la République française*), se chèf egzekitif Eta Lafrans, ak kòmandan an chèf Fòs Lame Fransè yo. Kòm prezidans la se majistra siprèm nan peyi a, pozisyon an se biwo ki pi wo an Frans. Pouvwa yo, fonksyon yo ak devwa biwo prezidansyèl anvan yo, anplis relasyon yo ak premye minis la ak gouvènman an Frans, te sou tan diferan ak diferan dokiman yo konstitisyonèl depi Dezyèm Repiblik la.

Prezidan Repiblik Fransè a se *ko* -prens Andora, gran mèt Legiyon Onè ak Lòd Nasyonal merit. Ofisye a se tou onorè pwoto-kanon Achibazilik Saint John Lateran nan lavil Wòm, byenke kèk te rejte tit la nan tan lontan an.

Prezidan aktyèl la se Emmanuel Macron, ki te pran plas François Hollande nan dat 14 me 2017, e ki te inogire pou yon dezyèm manda sou 7 me 2022.

## Istwa
Nan kòmansman Premye Repiblik la (ki te soti nan Revolisyon Fransè a), pa t gen yon chèf Leta ofisyèl. Pandan Direkto a (1795-1799), pouvwa a te pataje ant senk direktè, kote youn nan yo te asire prezidans lan, sa ki te fè l tounen yon chèf Leta de facto, menm si li te pataje kontwòl pouvwa egzekitif la ak lòt manm yo.

An 1799, apre Direkto a tonbe, Napoléon Bonaparte te etabli Konsila a epi li te eli kòm Premye Konsil Repiblik la, sa ki fè l tounen chèf Leta ofisyèl. Okòmansman, li te akonpaye pa de lòt konsil, e yo te dwe dirije peyi a youn apre lòt. Men finalman, Bonaparte te nonmen kòm sèl chèf Leta depi 1800 pou yon manda 10 zan.

An 1802, li te pran yon manda pou lavi, epi an 1804, li te vin Anperè fransè yo, sa ki te mete fen nan Repiblik la.

Premye prezidans Lafrans te pwopoze piblikman pandan Revolisyon Jiyè 1830 la, lè yo te ofri l bay Marquis de Lafayette . Li te refize an favè Prince Louis Phillipe , ki te vin wa franse a. 

Dizwitan apre, pandan faz ouvèti Dezyèm Repiblik la , tit la te kreye pou yon chèf leta eli popilè, premye nan yo te Louis-Napoléon Bonaparte , neve Anperè Napoleon . Bonaparte te sèvi kòm prezidan jiskaske li te fè yon koudeta oto kont repiblik la, li te pwoklame tèt li Napoleon III, Anperè Fransè yo . 

Anba Twazyèm Repiblik la prezidan an te okòmansman byen pwisan, sitou paske pati wayalis la te fò lè lwa konstitisyonèl 1875 yo te etabli, e yo te espere ke yon manm nan youn nan de branch fanmi wa a ta kapab sèvi. kòm prezidan epi fè Lafrans tounen yon monachi konstitisyonèl. Sepandan, pwochen lejislati a te domine pa Repibliken yo, epi apre Prezidan Patrice de MacMahon te san siksè eseye jwenn yon nouvo majorite wayalis nan fonn *Chambre des Députés* , siksesè l ' Jules Grévy te pwomèt an 1879 ke li pa ta sèvi ak pouvwa prezidansyèl li nan disolisyon. ak Se poutèt sa pèdi kontwòl li sou lejislati a, efektivman kreye yon sistèm palmantè ki ta dwe konsève pou 80 ane jouk asansyon nan. Charles de Gaulle kòm prezidan an 1959. 

Vreman vre, lè Katriyèm Repiblik la te kreye, apre Dezyèm Gè Mondyal la, li te yon sistèm palmantè, nan ki biwo a nan Prezidan Repiblik la te yon sèl seremoni lajman.

Konstitisyon Senkyèm Repiblik la , ki te adopte an 1958, te ogmante anpil pouvwa prezidan an. Yon referandòm 1962 te chanje konstitisyon an, pou prezidan an t ap eli dirèkteman pa vòt inivèsèl e non pa kolèj elektoral ki te etabli an 1958.  An 2000, yon referandòm te vin pi kout manda prezidansyèl la soti sèt ane ( Septennat ) pou rive. senk ane (Quinquennat). Yon maksimòm de manda youn apre lòt te enpoze apre yon refòm konstitisyonèl 2008 . 

## Gade tou
*Lis Prezidan Frans
### Lyen ekstèn