Echèk (jwèt)

**Echèk** se yon jwèt tablo ki pran plast ant de ozopan.  Yo chak gen 16 moso ke yo mete sou yon tablo 64 kare (8x8) altène nwa ak blan.  Nan kòmansman an, jwè gen: yon wa, yon larenn, de touf, de evèk, de kavalye at uit pyon.  Moso yo tou distinge youn ak lòt pa koulè (nwa/blan).   

Objektif la nan jwèt la se make mat wa advèsè a, ki rive lè wa se anba atak epi li pa gen okenn fason yo defann tèt li.        

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: jeu d'échecs
*Angle: chess
*Alman: Schach
*Panyòl:ajedrez

## Istwa
Istwa mo sa

## Echèck(jwèt)korespondans
Li se yon varyant nan jwèt la nan echèk kote jwè yo pa fè fas a youn ak lòt, ak tablo a nan mitan an, men nan kote byen lwen.

Fason chak pyès teyat yo emisyon chanje akòz amelyorasyon nan kominikasyon.  Okòmansman mesaje yo te itilize, pita lèt ak kat postal.  Telegraph ak telefòn se te yon lòt opsyon.  Le sa a, ta vini faks la ak imèl.

Tan pou reflechi sou chak mouvman mezire an jou epi yon jwèt ka dire semèn, mwa oswa ane.

## Federasyon ayisyen
Federasyon ayisyen korespondans echèk (Haitian Correspondence Chess Federation-HCCF) te fonde an jen 2022 e misyon li se ankouraje pratik echèk korespondans nasyonalman e entènasyonalman.  Komite Egzekifit li a kompoze de: John Cherilin (Prezidan), Amos Pierre (Sekretè) ak Ezechiel Francois (Trezorye).  Pral rantre nan Federasyon Entènasyonal Echèk Korespondans (International Correspondence Chess Federation-ICCF).

## ICCF
Yon antite ki te fonde an 1951, se responsab pou organize tounwa prensipal echèk korespondans entènasyonal yo: chanpyona mondyal, jwèt olenpik, ICCF Cup, Veteran Cup, pami lòt moun.

Li rasanble 55 asosyasyon nasyonalki soti nan 5 kontinan yo.  Deviz li se: Amici Sumus (nou se zanmi)

## Chanpyona mondyal

Premye chanpyona mondyal echèk korespondans lan, ki te kreye ak dirije pa Erik Larsson (SYèd), te fèt nan dap etap preliminè li soti 1ye jiyè 1947 rive 31 desanm 1949.  77 jwè ki soti nan 22 peyi te partisipe. Final la te dire soti 1ye avril 1950 rive septanm 1953, epi Cecil Purdy (Ostrali) te genyen.

Nan 2 yèm chanpyona mondyal preliminè (1953-1955) 70 ywè echèk soti nan 29 peyite patisipe.  Nan final la moun ki klase nan prelimine yo te ansanm ak twa premye yo nan chanpyona anvan an ak yon kandida nan Inyon Sovyetik, ki fèk rantre nan ICCF la.  Yon sèl la te chwazi a se Viacheslav Ragozin, ki te fini kenbe kouwòn lan.

Nan twazyèm chanpyona mondyal la, preliminè yo pa te òrganize.  Kat premye yo nan 1ye Mondyal la te envite , sis premye yo nan 2yèm lan, Balogh (li te patisipe nan tou de) ak yon reprezantan nan:Amerik di Nò, Amerik di Sid, Ostrali, Inyon Sovyetik ak Ewòp (nan ka sa a Alberic O´Kelly, ki moun ki ta genyen  konperisyon an).  Tou de Purdy ak Ragozin te refize envitasyon an.

Nan semifinal (yo chanje nan premye etap la: olye de preliminè li te rele semifinal depi kounye a) katriyèm chanpyona mondyal la, 106 jwè ki soti nan 29 peyi te patisipe, pou premye fwa soti nan tout senk kontinan yo.  Kat pi qwo nan final anvan an (O'Kelly te demisyone) ak Ragozin (mouri byen bonè nan konpetisyon an) te ajoute nan semifinalis yo Viktwa ta ale nan Vladimir Zagorowsky , ki moun ki ta vin yon konkiran tit pè pou de deseni kap vini yo.

150 patisipan ki soti nan 27 nasyon  te fè konpetisyon nan semifinal 5yèm chanpyona mondyal la.  Anplis de kalifikasyon yo, sa ki annapre yo te envite: premye kat yo nan tounwa anvan an, twa premye nan Koup Ewopeyen an ak premye chanpyon Ewopeyen an.  Kouwòn lan te ale nan reprezantan Etazini an Hans Berliner (fèt nan Almay) ak yon pèfòmans inegalabl: 87,5% (14/16).

## Referans

## Lyen deyò