open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Germaine Coty

Germaine Coty, ki fèt Germaine Alice Corblet 9 avril 1886 nan Le Havre (Seine-Inférieure) e ki mouri 12 novembre 1955 nan chato Rambouillet (Seine-et-Oise), se madanm René Coty, disètèm prezidan Repiblik Lafrans soti 16 janvye 1954 rive 8 janvye 1959. Pandan manda mari li, li te gen yon popilarite anpil.

## Biyografi

### Anfans
Germaine Corblet, pitit fi yon pwopriyetè bato ki soti Le Havre, te resevwa edikasyon li nan entènat relijye, dabò nan lekòl Miséricorde epi answit nan yon kouvan nan Southampton, Angletè (konsa li te vin bileng an anglè). Li te rete yon katolik pratikan tout lavi li.

Lè René Coty vin prezidan an 1953, laprès te sezi wè «premye dam Lafrans» la, paske li te totalman diferan de Michelle Auriol ki te anvan li. Germaine, yon fanm ki gen kò fò, pa t pè fè travay kay, li te akeyi jounalis yo nan tabliye. An 1954, Françoise Giroud te di sou li pou montre imilite li: lè li te wè tèt li nan jounal, li te di tristeman, "Gade m, mwen pa fè figi mens, men kanmenm..." Li te di tou: "Mwen pa yon pin-up, mwen se yon grann." Premye ti non moun te bay li te souvan mechant, tankou «Madam san kòsèt», «bwa dife Nwèl», oswa «Madam pil fatra».

## Nòt ak referans
Krim mwen an

Mon crime se yon fim franse ki fèt pa François Ozon e ki sòti an 2023. Li se yon adaptasyon pyès teyat Mon crime !… Georges Berr ak Louis Verneuil te ekri pyès sa a an 1934 e li te jwe nan teyat Variétés.

## Sinopsis
An 1935, nan Pari, Madeleine Verdier (Nadia Tereszkiewicz) se yon jèn ak bèl aktris ki pa gen lajan, li ap lite pou jwenn wòl nan teyat. Li pataje yon ti chanm san dlo ak zanmi li Pauline Mauléon (Rebecca Marder), ki se yon avoka k ap chache kliyan. Menm tan an, mennaj li André Bonnard (Édouard Sulpice), pitit gason yon pwopriyetè faktori kawotchou, di li li pral marye ak yon eritye rich pou rezoud pwoblèm finans yo, men li vle kenbe Madeleine kòm metrès li. Lè pwodiktè Montferrand fè avans, li refize, li fè yon eseye vyole li, men Madeleine sove. Li tris anpil ak sa André fè.

Brun (Régis Laspalès), enspèktè sekirite, frape nan pòt apatman de zanmi yo : Montferrand te asasinen e Madeleine sispèk kòm kriminèl la. Jij ankèt la, Gustave Rabusset (Fabrice Luchini), ki enfòme, kwè rapidman ke Madeleine koupab, menm si li refize akize sa nan kòmansman. Lè Rabusset di li ka defann tèt li ak "légitime défense" pou pa kondane li, li toudenkou admèt krim nan epi pran zanmi li Pauline kòm avoka li. Pandan pwosè a, Madeleine ak Pauline fè ka a tounen yon senbòl opresyon fanm anba gason, e Madeleine jwe wòl yon jèn fanm ki viktim avèk anpil emosyon. Li jwenn libète gras a yon jiri ki tout gason, pandan fanm yo nan tribinal la ap bat bravo pou li.

Mèsi akòz bri medya ki te fèt apre sa liberasyon sipriz la, Madeleine tounen yon aktris ki gen anpil renome, pandan ke Pauline vin yon avoka trè chèche. Yo kite ti kay yo ki nan yon move eta epi yo al viv nan yon gwo kay nan Boulogne. André vle abandone maryaj li te planifye ak yon eritye rich pou l marye ak Madeleine, men papa li pa dakò. 

Lè sa, yo resevwa vizit Odette Chaumette, yon ansyen aktris nan sinema san son ki karyè li fin woule depi sinema pale pran plas. Li di yo li te touye Montferrand e Madeleine pran krim sa a ak tout glwa ki vini avè l. Odette mande lajan nan men de dam yo, men yo refize. 

Odette deside denonse tèt li, men Rabusset, ki te pwomouvwa e vin premye jij ankèt gras a ka Montferrand lan, refize louvri dosye a ankò paske li deja jije. Li di l retounen lè l kapab akize tèt li yon lòt krim ki poko jije.

Kòm Odette Chaumette kontinye ap deranje de zanmi yo, Madeleine ale wè achitèk Palmarède, ki te fè yon kontra viager ak Montferrand e ki te fè anpil lajan gras ak lanmò bonè Montferrand. Madeleine konvenk li pou l envesti yon pati nan lajan sa a nan biznis papa André a, ki nan difikilte. 

Madeleine ak Pauline eksplike papa André ke Madeleine pa kriminèl la, men yo fè l wè tou kijan Palmarède ka sove biznis li. Li dakò ak maryaj la epi li peye Odette lajan li mande pou pa anbarase envestisman Palmarède. 

Anplis, Odette jwenn yon wòl enpòtan nan pyès teyat ki gen anpil siksè kote Madeleine jwe; yo fè yon sèn ansanm ki refè touye Montferrand la, kote Odette touye li pou sove Madeleine ki te viktim yon tantativ vyòl.

## Nòt ak referans
Robinio Vaz

Robinio Vaz, ki fèt 17 fevriye 2007 nan Mantes-la-Jolie, Yvelines, se yon foutbolè franse ki jwe kòm atakan nan ekip Olympique de Marseille.

## Biyografi
Robinio Vaz fèt 17 fevriye 2007 nan Mantes-la-Jolie, Lafrans. Li gen orijin Bissau-Ginéyen ak Senegalè atravè paran li yo, e li grandi nan katye Val-Fourré nan vil li.

## Stil jwe
Vaz jwe kòm atakan. Li dwat men, e li rekonèt pou vitès li ak fòs li.

## Nòt ak referans
Yaël Braun-Pivet

Yaël Braun-Pivet, ki fèt 7 desanm 1970 nan vil Nancy (Meurthe-et-Moselle), se yon fanm leta fransè. Depi 28 jen 2022, li se prezidant Asanble Nasyonal Lafrans.

Avoka ak militan nan asosyasyon, li te antre nan Pati Sosyalis (PS) nan ane 2000 yo, pandan li t ap viv nan Tokyo.

## Sitiyasyon pèsonèl

### Orijin yo
Yaël Braun te fèt 7 décembre 1970 nan Nancy ( Meurthe-et-Moselle ).

Li prezante tèt li kòm desandan imigrasyon esklav, jwif polonè ak jwif alman. Granpapa li, ki te yon koutiryè jwif polonè, te al chèche refij nan Nancy nan ane 1930 yo pou l chape anba antisémitis la. Apre lagè a, li resevwa yon meday Rezistans lan. Dapre jounal Libération, li pa relijyez ni pratikan, men li selebre fèt jwif yo an fanmi, jan papa li te konn fè.

Papa li se yon kad nan yon antrepriz piblisite, epi manman li, ki te yon ansyen timoun yo te mete nan fanmi dakèy pa Direksyon Depatmantal Zafè Sante ak Sosyal (DDASS), se te yon estenodaktilòg.

## Nòt ak referans

### Referans
Mike Miller (baskètbòl)

Michael Lloyd Miller, yo rele li “Mike Miller”, fèt 19 fevriye 1980 nan Mitchell, Dakota di Sid. Li se yon jwè baskètbòl ameriken ki te jwe kòm gadyen (arrière) ak zèl (ailier).

Li te travay tou yon tan nan konpayi IMC, ke Yamada san te fonde. (sous : みんなの日本語).

Chwazi nan 5yèm pozisyon nan draft NBA 2000 pa Orlando Magic, Miller te eli kòm pi bon nouvo jwè ane a an 2001 epi pi bon 6yèm moun nan lig la an 2006.

## Karyè akademik
Apre yon karyè briyan nan lekòl segondè kote li te eli de fwa pi bon jwè ane a nan eta Dakota di Sid, epi ki te jwenn rekonesans nasyonal, Mike Miller enskri nan Inivèsite Florid. Li rete sèlman de ane nan NCAA, sa ki pèmèt li mennen Gators yo jiska yon final kat an 2000. Konsidere kòm youn nan pi bon arye pwomèt nan chanpyona inivèsitè a, Miller deside antre pi bonè nan nivo pwofesyonèl pa enskri nan draft 2000 la. Pandan de ane li pase nan Florid, jèn jwè a te gen mwayèn 13 pwen, 6 rebond, ak 2.3 pas pa match.

## Karyè NBA

### Orlando Magic (2000-Fevriye 2003)
Enskri nan yon klas ki byen ekipe, Mike Miller pwofite anpil de bon rezilta resan Gators yo. Magic Orlando chwazi li nan 5yèm pozisyon epi mete l nan premye senkan ekip la imedyatman. Depi ane rookie li a, Miller jwe tout match ekip li a, kote li te titilè nan 62 match, ak yon mwayèn 29 minit sou teren pa chak match. Li patisipe ansanm ak Tracy McGrady ak Grant Hill pou kalifye ekip la nan playoff yo. Ak yon mwayèn 11.9 pwen, 4 rebond, ak 1.7 pas pa match, li vin pi bon nouvo jwè ane a.

Malgre li rate 19 match akoz plizyè blesi, Mike Miller amelyore pèfòmans li nan sezon 2001-02 nan menm ritm ak ekip la ki gen nan ranje li de ansyen zetwal NBA: Patrick Ewing ak Horace Grant. Magic la kalifye ankò pou playoffs, men yo pèdi depi nan premye tou kont Hornets Charlotte.

## Referans
Tony Bradley (baskètbòl)

Tony Lee Bradley Jr., ki fèt 8 janvye 1998 nan Bartow, Florid, se yon jwè baskètbòl ameriken ki mezire 2,07 m epi ki jwe nan pozisyon pivot.

## Biyografi

### Karyè akademik
Li vin chanpyon NCAA an 2017 ak ekip Tar Heels North Carolina kote li make 5 pwen epi ranmase 7 rebond swa sa. Apre sa, li prezante tèt li nan NBA Draft 2017.

### Karyè pwofesyonèl

#### Utah Jazz (2017-2020)
Le 22 jen 2017, Bradley seleksyone nan 28yèm pozisyon NBA Draft 2017 pa Los Angeles Lakers. Men nan swa draft la, dwa sou li transfere bay Utah Jazz an echanj kont Thomas Bryant ak dwa sou Josh Hart. Le 5 jiyè 2017, Bradley siyen ak ekip Jazz la.

Le 5 novanm 2017, li fè premye aparisyon li nan NBA kont Houston Rockets. Le 7 novanm 2017, li voye nan ekip G-League ki afilye ak Jazz la, Stars de Salt Lake City, e li fè premye match li swa menm jou a, kote li make 20 pwen malgre defèt kont Wisconsin Herd. Pandan sezon 2017-2018 lan, li voye plizyè fwa nan G-League pou l ka devlope plis eksperyans.

18 oktòb 2019, Jazz la aktive opsyon ekip la sou kontra Bradley, sa ki pwolonje kontra li jiska 2021. Le 23 novanm 2019, li fè premye match li kòm titilè nan NBA akoz blesi Rudy Gobert, e li fini match la ak 14 pwen (7 sou 8 tir) ak 9 rebond nan 22 minit pandan viktwa Jazz sou New Orleans Pelicans. Twa jou apre, pou dezyèm match li kòm titilè, li make 8 pwen epi pran 11 rebond an 23 minit nan yon defèt kont Milwaukee Bucks.

## Nòt ak referans
Sylvia Bongo Ondimba

Sylvia Bongo Ondimba, ki fèt Sylvia Valentin 11 mas 1963 nan Pari, se yon pèsonalite fransè-gabonè. Li te chèf antrepriz nan sektè pwomosyon imobilye pandan plizyè ane, epi li vin Premyè Dam Gabon 16 oktòb 2009, lè mari li Ali Bongo Ondimba fin enstale kòm prezidan Repiblik la. An 2011, li fonde "Fondation Sylvia Bongo Ondimba pour la Famille". Sou 30 out 2023, Ali Bongo tonbe apre yon koudeta. An oktòb 2023, Sylvia Bongo arete epi akize pou “blanchi lajan, resevwa byen mal akeri, fo ak itilizasyon fo dokiman” pou sa ki fèt pandan dènye ane pouvwa mari li. Apre sa, yo lage li e li pran egzil nan Lond ak pitit li Noureddin. Yon jijman ouvè san prezans yo nan Librevil an novanm 2025. Li kondane a 20 ane prizon kriminèl.

## Biyografi

### Anfans, edikasyon ak kòmansman
Li fèt nan Pari an mas 1963, pitit fi Édouard Valentin ak Aimée Baudier. Li te dekouvri Afrik depi byen bonè : Kameroun, Tinizi, epi finalman Gabon, kote fanmi an enstale an 1974. Papa li te fonde an 1976 konpayi OGAR (asirans ak re-asirans) e li te vin youn nan pi gwo chèf antrepriz fransè nan Gabon, PDG gwoup asirans Omnium gabonais d’assurances et de réassurances Vie (Ogarvie).

Sylvia Valentin te ale lekòl nan Institut Immaculée-Conception nan vil Libreville jiskaske li te pase bakaloreya li. Apre sa, li te fè etid nan jesyon an Frans, epi li tounen Gabon kote li kòmanse yon karyè nan domèn imobilye.

An 1988, li rankontre Ali Bongo Ondimba, epi yo marye an 2000. Ansanm, yo gen twa pitit: Noureddin, Jalil ak Bilal. Li konvèti nan relijyon islam epi li pran non Nedjma.

## Nòt ak referans
Che Guevara

Ernesto Guevara, yo pi konnen li kòm « Che Guevara » oswa senpleman « Che », se yon revolisyonè marxist-leninist Arjantin ki fèt 14 jen 1928 nan Rosario (Ajantin). Li te gen yon wòl enpòtan nan revolisyon Kiben an, e li te devlope teori sou li. Apre Kiba, li te eseye pote revolisyon an nan Kongo, epi apre sa nan Bolivi, kote yo te pran l prizonye epi egzekite li 9 oktòb 1967 nan La Higuera.

Jèn etidyan medsin, Guevara fè yon vwayaj nan Amerik Latin, kote li dekouvri gwo pòvte ki frape yon gran pati nan popilasyon an. Li vin kwè ke inegalite yo pa ka fini si se pa revolisyon ki fèt. Li etidye plis sou marxis la. Li ale nan Guatemala pou l wè jan prezidan Jacobo Árbenz Guzmán t ap fè refòm, men li te revoke an 1954 apre yon koudeta CIA te sipòte. Byento apre sa, Guevara rantre nan mouvman 26 Jiyè Fidel Castro a. Apre plis pase de zan kanpay geriyè kote li vin tounen komandè, gwoup la ranvèse diktatè Fulgencio Batista epi pran pouvwa nan Kiba an 1959.

Nan mwa ki swiv yo, Guevara vin kòmandan prizon La Cabaña. Li nonmen kòm pwokirè nan yon tribinal revolisyonè ki egzekite opozan yo. Apre sa, li mete kan sou pye pou « travay ak re-edikasyon ». Li okipe plizyè gwo pòs nan gouvènman Kiben an ki mete demokrat yo sou kote, li rive enfliyanse tranzisyon Kiba nan yon ekonomi ki sanble ak sa Inyon Sovyetik la, epi li pouse peyi a pi pre blòk lès la politikman. Men li echwe kòm minis nan efò pou industrialize peyi a. Pandan tout tan sa a, Guevara ap ekri plizyè liv teyori sou revolisyon ak lagè geriya.

An 1965, apre li fin denonse eksplwatasyon peyi twazyèm mond yo pa de blòk lagè frèt yo, Guevara disparèt nan lavi politik epi li kite Kiba ak entansyon pou l gaye revolisyon an epi simaye kwayans kominis maksis li yo. Li ale Kongo-Léopoldville an premye, men li pa reyisi, epi li kontinye pou Bolivi kote lame Bolivyen an, ki te resevwa fòmasyon ak sipò CIA, arete li epi egzekite li san jijman. Gen dout ak anpil vèsyon sou nivo enfliyans CIA ak Etazini te genyen nan desizyon sa a.

Apre lanmò li, Che Guevara vin tounen yon senbòl pou anpil mouvman revolisyonè e li vin fè pati yon kil pèsonalite. Men, li toujou rete yon sijè kontwovès ant istoryen yo, akoz kèk temwayaj ki pale de egzekisyon inosan kèk biyograf li mete an avan. Pòtrè li Alberto Korda te fè a konsidere kòm youn nan foto ki pi popilè nan mond lan.
Afè Sarkozy-Kadhafi a

Ka Sarkozy-Kadhafi a (oswa ka finansman libyen kanpay prezidansyèl 2007 la) se yon ka politik ak finans entènasyonal kote Nicolas Sarkozy, ki te minis Anteriè Lafrans, te sipòte finansyèman pa chèf libyen Mouammar Kadhafi pou kanpay prezidansyèl Lafrans an 2007. An retou, Sarkozy ta sèvi enterè Kadhafi, espesyalman nan ede l retabli repitasyon li sou sèn entènasyonal la, apre plizyè ane izòlman akoz wòl Libyen nan aksyon teworis.

## Kontèks

### Relasyon ant Sarkozy ak Kadhafi
En 2007, la France te vann Libyen misèl anti-charyo Milan pou 168 milyon ero ansanm ak yon sistèm kominikasyon radyo Tetra pou 128 milyon ero. Kontra sa yo te kritik pou mank transparans, men prezidan franse Nicolas Sarkozy, ki te eli menm ane a, te defann yo: « Kisa yo pral reproche mwen? Se jwenn kontra? Fè konpayi franse travay? »

Nan mwa desanm 2007, kèk mwa apre rezolisyon afè enfimyè bilgar ki te wè Lafrans jwe yon wòl diplomatik enpòtan, lidè libyen Mouammar Kadhafi te resevwa nan Pari pa prezidan Nicolas Sarkozy. Vizit leta sa a, ki te konsidere kòm yon etap kle nan « pwosesis reintegrasyon Libyen nan kominote entènasyonal la », te lakoz anpil polemik an Frans akoz sitiyasyon dwa moun anba rejim diktatoryal « Jamahiriya Arabe Libyen », epi tou pou responsablite Libyen nan atak teworis 19 septanm 1989 kont vòl UTA 772 ki te touye 170 pasaje ak manm ekipaj, ladan yo 54 franse. Vizit Kadhafi nan Lafrans te akonpaye ak anons anpil kontra, men pifò nan yo pa janm siyen finalman.

An 2010, sou demann Nicolas Sarkozy, minis endistri a, Christian Estrosi, siyen yon akò nan Libye pou livrezon yon reaktè nikleyè bay diktatè libyen an .

### Referans
Ja Morant

Temetrius Jamel « Ja » Morant fèt 10 out 1999 nan Dalzell, Carolina di Sid. Li se yon jwè baskètbòl ameriken ki mezire 1,88 mèt. Li jwe pozisyon meneur pou ekip Memphis Grizzlies epi li te chwazi nan dezyèm pozisyon nan draft NBA 2019 la.

Apre premye sezon pwofesyonèl li, li te genyen tit NBA Rookie of the Year. Li vin All-Star an 2022 e li te pran tou tit NBA Most Improved Player nan menm sezon an.

An mas 2023, Morant te nan mitan plizyè polemik. Washington Post te revele ke li te enplike nan de ensidan pandan ete 2022. Nan premye ensidan an, li frape yon jenn gason 17 an ak ki li te jwe basket, epi li tounen lakay li pran yon zam. Morant di li te aji nan defans lejitim paske advèsè a te jete boul la twò fò sou li epi te menase boule kay li. Plent advèsè a te rejte pa jistis konte Shelby. Nan dezyèm ensidan an, Morant ak zanmi li te ale nan yon magazen apre konfli manman li te genyen la a. Chèf sekirite magazen an ta frape oswa pouse pa yon moun ki tou pre Morant.  

Morant te fè yon videyo ap fè yon live sou Instagram 4 mas ak yon zam nan men nan yon klib nan Glendale, Colorado. Ekip Grizzlies yo mete li deyò epi NBA sispann li pou 8 match, sa ki fè li pèdi apeprè 670,000 dola nan salè. Polis Glendale pa pouswiv li.  

14 me, li te anko filme ak yon zam pandan yon lòt live Instagram, e Grizzlies sispann li ankò. 16 jen, NBA bay yon sanksyon ki lye ak 25 match sispansyon.

## Referans
Will Bynum

Will Bynum, ki fèt 4 janvye 1983 nan Chicago, Illinois, Etazini, se yon jwè basket ameriken ki jwe nan pozisyon menè.

## Biyografi
Will Bynum te byen koni nan teren jwèt Chicago kote li te konfwonte jwè NBA tankou Antoine Walker ak Tony Allen. Li te antre nan inivèsite Arizona, men pa t nan ekip debaz la e li te gen pwoblèm ak antrenè li. Apre sa, li te rantre nan ekip Yellow Jackets Georgia Tech, kote li te rive nan Final Four chanpyona NCAA an 2004.

Apre karyè li nan inivèsite, Celtics Boston rekrite Will Bynum men yo lage li pandan kan pre-sezon an. Li jwe nan NBA Development League (NBDL) kote li vin rookie lane a ak ekip Roanoke Dazzle. An mas 2006, li siyen ak Golden State Warriors nan NBA.

Nan sezon 2006-07, Will Bynum rantre nan klib Izrayelyen Maccabi Tel-Aviv. Li jwe de sezon la e li rive jwe final Euroligue 2007-2008 kote CSKA Moskou bat yo 91-77. Nan match sa a, li make 23 pwen, pran 2 rebond, bay 4 pas e fè yon entèsepsyon nan 28 minit 45 segonn. Li patisipe nan 24 match nan konpetisyon Ewopeyen an, 4 nan yo kòm titilè, ak yon mwayèn 10.6 pwen, 1.9 rebond, 3 pas ak 1.2 entèsepsyon. Men, sezon Maccabi a fini mal paske yo pèdi final chanpyona Izrayèl kont Hapoël Holon, premye fwa depi 1993 yo pa vin chanpyon.

Nan sezon ki vin apre a, li fè yon bon pèfòmans nan NBA Summer League e li konvenk ekip Detroit Pistons yo, kote li siyen pou de zan. Nan premye sezon li avèk Pistons, li bat yon rekò ekip la lè li make 26 pwen nan yon sèl kàt tan. An total nan match sa a, li fè 32 pwen ak 7 pas bay. Premye sezon li ak Pistons la fini ak mwayèn 7.2 pwen, 1.3 rebond, ak 2.8 pas nan 14 minit 1 segonn pa match. Li jwe tou premye match playoff li yo kote Pistons yo pèdi tout kat match kont Cleveland Cavaliers yo (sweep). Pandan seri sa a, li jwe 19 minit 5 segonn pa match e li gen mwayèn 11.8 pwen, 1.5 rebond, ak 2.5 pas.

## Nòt ak referans
Josh Huestis

Josh Huestis fèt 19 desanm 1991 nan Webster, Texas, se yon jwè baskètbòl ameriken ki jwe kòm ailier.

## Karyè akademik
Nan lekòl segondè, Josh Huestis te ale nan Charles M. Russell High School ki nan Great Falls. Sit ESPN.com te klase l kòm yon jwè twa zetwal, e li te 48yèm pi bon ailier Ozetazini nan lane 2010.

An 2010, li te antre nan Inivèsite Stanford epi li te jwe pou Stanford Cardinals yo.

Pandan kat lane li te pase nan Stanford, li te gen yon mwayèn 7.5 pwen, 6.2 rebond ak 1.4 blokaj pa match sou 135 match li te jwe. Apre dezyèm ane li, li te chwazi nan ekip defansiv Pac-12 a avèk yon mansyon onorab, epi tou li te jwenn yon mansyon onorab nan akademik Pac-12. An 2014, li te nonmen pi bon jwè defansif sezon an. Pandan sezon 2013-2014 la, li te fè 19 double-double nan rebond ak blokaj, epi li fini karyè inivèsite li kòm rekò nan blokaj pou ekip li a.

## Nòt ak referans
Final NBA 1976 yo

Final NBA 1976 se te dènye seri match nan sezon NBA 1975-1976 la, ki make fen playoff yo. Chanpyon konferans Est la, Celtics Boston, te rankontre chanpyon konferans Ouest la, Suns Phoenix. Celtics yo genyen 4-2 e yo ranpòte 13èm tit NBA yo. Match ki chanje tout bagay la se te senkyèm match la nan Boston, ki fini apre twa pwolongasyon e Celtics yo te genyen li.

Nan final sa yo, Celtics yo te gen de jwè kap antre pita nan Hall of Fame : Dave Cowens ak John Havlicek, ansanm ak antrenè Tom Heinsohn (ki te antre nan Hall of Fame kòm jwè). Epi nan ekip Suns lan te gen Pat Riley, ki pita antre nan Hall of Fame kòm antrenè..

### Referans
Prim Koekipye Twyman-Stokes pou Ane a

Prim Twyman-Stokes Teammate of the Year se yon rekonpans anyèl nan National Basketball Association. Il existe depuis la saison NBA 2012-2013 et récompense le « coéquipier idéal » qui illustre « un jeu altruiste, un leadership sur et en dehors du terrain, un mentor et un modèle pour d'autres joueurs et l’implication et le dévouement pour son équipe». Rekonpans sa a pote non Jack Twyman ak Maurice Stokes, ki te jwe ansanm nan Royals de Rochester/Cincinnati soti nan 1955 rive 1958.

Chak ane, yo nonmen 12 jwè, 6 nan chak konferans, pa yon panel lejand NBA. Jwè yo vote pou 5 nan jwè sa yo. Premye jwenn 10 pwen, dezyèm 7 pwen, twazyèm 5 pwen, katriyèm 3 pwen, senkyèm 1 pwen. Jwè ki gen plis pwen ranpòte pri a e resevwa trofe Twyman-Stokes la. Anplis sa, NBA bay 25,000 dola bay òganizasyon charitab gayan an chwazi.

Dèyè Clippers Los Angeles yo, Chauncey Billups te premye moun ki resevwa rekonpans sa a[1].

## Referans
Jalen Green

Jalen Romande Green, ki fèt 9 fevriye 2002 nan Merced, Kalifòni, se yon jwè baskètbòl ameriken ki jwe nan pozisyon dèyè.

### Karyè jinyò
Pou twa premye ane lekòl segondè li yo, Jalen Green jwe baskètbòl pou lekòl segondè San Joaquin Memorial nan Fresno. Nan premye ane a, li te yon debutan a plen tan e estatistik li yo se 18.1 pwen ak nèf rebond pa match[1]. Li mennen ekip li a nan dezyèm plas nan Divizyon II nan Seksyon Santral CIF la ak nan katriyèm final Divizyon II CIF la[2]. Li nonmen nan dezyèm ekip All-American jwè premye ane yo pa MaxPreps epi li jwenn tit rekrit ane a nan seksyon santral ACMA a[3]. Pandan dezyèm sezon li a, Green make an mwayèn 27.9 pwen epi pran 7.7 rebond pa match, li mennen San Joaquin Memorial nan yon tit nan Seksyon Santral Divizyon II ak nan play-off Divizyon ouvè CIF[4]. Li nonmen pi bon jwè dezyèm ane pa MaxPreps epi li nonmen nan dezyèm pi bon ekip All-American Kalifòni pa USA Today.

## Nòt ak referans
Gason Onè

Men of Honor oswa Journey's End nan Kebeck (Journey's End) se yon fim lagè britanik ke Saul Dibb te reyalize, li sòti an 2017. Se adaptasyon pyès teyat Journey's End Robert Cedric Sherriff te ekri an 1928.

## Sinopsis
Nan mwa mas 1918, près fen Premye Gè Mondyal la, nan tranchen Aisne, yon ti gwoup sòlda ap tann lanmò anba kout bonbadman lènmi an. Sou-lieutenant Raleigh, ki gen dizwit an, rantre nan mitan sòlda yo ki dirije pa zanmi li depi lè ti bebe, kapitèn Stanhope, ki gen ven an. Men, Stanhope twò frape gravman pa lagè a.

## Nòt ak referans
Joakim Noe

Joakim Noah, ki fèt 25 fevriye 1985 nan New York, se yon ansyen jwè baskètbòl Ameriken ki natiralize Franse ak Swedwa. Li te jwe kòm pivot, epi li mezire 2,10 mèt pou yon pwa de 104 kg.

Noah te chwazi nan NBA Draft an 2007, li te jwe prensipalman pou Knicks New York ak Bulls Chicago. An 2014, li te eli NBA Defensive Player of the Year. Li te jwe tou pou ekip Gators nan Inivèsite Florid, kote li te vin de fwa chanpyon NCAA an 2006 ak 2007.

## Biyografi

### Fanmi ak anfans
Joakim Simon Noah fèt 25 fevriye 1985 nan New York. Li se pitit gason chantè ak ansyen jwè tenis franse Yannick Noah, ki te genyen French Open an 1983 e ki te souvan "pèsonalite pi renmen Franse yo". Manman li se eskiltè Cecilia Rodhe, ansyen Miss Syèd an 1978. Joakim se pitit pitit Zacharie Noah, yon jwè foutbòl pwofesyonèl Kamerounè ki te genyen Koup Lafrans an 1961. Granmè li te jwe baskèt amater nan Kameroun. Li rele tèt li yon "Viking afriken" pou melanj kiltirèl li. Dezyèm non li, Simon, soti nan arye granpè li, Simon Noah, yon notab kamerounè ki te asasinen ane Joakim te fèt.

## Nòt ak referans

### Nòt

### Referans
Rolando Blackman

Rolando "Ro" Antonio Blackman (ki fèt 26 fevriye 1959 nan Panama, Panama) se yon jwè baskètbòl ameriken nan NBA. Li te yon All-Star e li te pase pifò karyè li nan Mavericks de Dallas. Il est désormais « Director of Basketball Development » pour les Mavericks.

## NBA
Rolando Blackman te chwazi pa Mavericks nan premye tou (nèvyèm plas) pandan draft 1981 la. Nan onz sezon avèk Mavericks yo, Blackman te nonmen All-Star kat fwa epi li te jwe nan play-offs sis fwa. Blackman inscrivit 16 643 points avec les Mavericks, ce qui en fait le deuxième marqueur de la franchise derrière Dirk Nowitzki qui le dépasse lors de la saison 2007-2008.

Blackman pase de dènye de sezon li yo nan NBA avèk Knicks de New York. Quand il se retira des parquets à l'issue de la saison 1993-1994, il totalisa 17 623 points, 3 278 rebonds et 2 981 passes décisives. Estatistik sa a mete li nan Top 60 nan meyè pwenè nan istwa NBA a (jis dèyè Magic Johnson). Nimewo 22 li te retire pa Mavericks yo 11 mas 2000.

## Referans
Paola Locatelli

Paola Locatelli, ki rele tou Paola Lct, ki fèt 2 mas 2004 nan Thionville, se yon enfliyansè, aktris, modèl, videyast franse.

## Biyografi

### Anfans
Paola Locatelli fèt 2 mas 2004 nan Thionville nan Moselle epi li viv nan Vincennes, banlye Pari, depi li te gen de an. Li gen yon sè pi gran, Mélissa, epi yon demi-frè pi jèn bò kote papa l, Gabriel. Li gen orijin kapvèdyen bò kote manman l epi italyen bò kote papa l.

### Karyè sou Entènèt
Lè li gen douz an, Paola Locatelli lanse pwòp koleksyon li, Star Styles[1], an kolaborasyon ak boutik sou entènèt mòd Lesara.

## Nòt ak referans
Kings Sakramento yo

**Sacramento Kings** yo (an angle: Sacramento Kings, « wa yo Sacramento ») se yon franchiz baskètbòl nan National Basketball Association (NBA) ki baze nan Sacramento nan Kalifòni. Franchiz la kòmanse ak Seagrams de Rochester (ekip semi-pwofesyonèl), an 1923. Yo rantre nan National Basketball League (NBL) an 1945 anba non Royals de Rochester. Apre sa, yo entegre ansanm ak twa lòt ekip NBL yo, Basketball Association of America (BAA), ki te predesesè NBA a, an 1948. Ekip la deplase apre sa nan Cincinnati an 1957, vin tounen Royals de Cincinnati. An 1972, ekip la deplase ankò, fwa sa a nan Kansas City nan Missouri, epi li rebati Kings de Kansas City-Omaha paske franchiz la jwe match lakay li ant Kansas City ak Omaha nan Nebraska. An 1975, Kings yo sispann jwe nan Omaha epi yo vin senpleman Kings de Kansas City. Ekip la deplase nan Sacramento an 1985, kote yo kontinye rete jodi a.

Franchiz la jwenn siksè depi kreyasyon li, li ranpòte tit NBL an 1946, epi tit NBA an 1951 kont Knicks New York. Nan ane 1960 yo, ekip la te domine pa yon trio ki gen ladan Jerry Lucas, Jack Twyman ak lejandè mennen Oscar Robertson, ki te fè yon triple-double mwayèn pandan sezon 1961-1962 la. Malgre arive Nate Archibald an 1970, ekip la pa t jwenn rezilta nan kòmansman li yo ankò e li te alterne kalifikasyon nan playoff ak pozisyon ba nan klasman an.

Depi li te enstale nan Sacramento an 1985, klib la te wè plizyè jwè All-Stars tankou Mitch Richmond, Vlade Divac, Chris Webber, Predrag Stojaković, DeMarcus Cousins, De'Aaron Fox oswa Domantas Sabonis devlope

## Referans
Rick Barry

Richard Francis Dennis Barry III (ki fèt 28 mas 1944 nan Elizabeth, New Jersey, Etazini) se yon jwè baskètbòl, eli pami pi bon jwè yo nan senkantèn NBA a.

### Karyè akademik
Rick Barry resevwa plis pase 30 òf bousdetid anvan li chwazi Inivèsite Miami, an gwo pati paske Hurricanes Miami, ekip baskètbòl inivèsite a, anba direksyon antrenè prensipal Bruce Hale (an), adopte yon sistèm jwèt ki koresponn ak kapasite li ak kalite atletik li. Se pandan kourikoulòm inivèsite li ke jèn etidyan an rankontre madanm li nan lavni Pamela, ki te lè sa a pitit fi antrenè prensipal li.

## Karyè
Barry chwazi nan dezyèm pozisyon nan dra 1965 pa Warriors San Francisco. Yo fòme avèk Nate Thurmond, yon duo jèn ak pwomèt. Depi premye sezon li a, li enpoze tèt li kòm youn nan pi bon jwè NBA yo. Li chwazi pou NBA All-Star Game epi li pral eli rookie ane a. Li fini sezon an ak 25.7 pwen ak 10.6 rebond an mwayèn. Pou dezyèm sezon li a, li pral toujou nan All-Star Game, kote li eli MVP apre li make 38 pwen, epi li fini kòm pi bon skòè lig la (35.6 pwen, sèlman twa jwè ki fè pi byen nan mwayèn pwen nan istwa lig la). Epi avèk Thurmond li pral mennen Warriors yo nan final NBA yo. Men Warriors yo elimine nan sis match kont Sixers Philadelphia Wilt Chamberlain. Dekouraje pa mank rekonesans ekip li a, li kite NBA pou ABA ak yon pi bon kontra.

## Referans
D'Angelo Harrison

D’Angelo Damon Harrison, ki fèt 14 out 1993 nan Anchorage, Alaska, se yon jwe baskètbòl ameriken. Li jwe nan pozisyon arrière (arrière tireur).

## Biyografi

### Karyè pwofesyonèl

#### Uşak Sportif (2015–2017)
Nan 30 jen 2015, Harrison te siyen premye kontra pwofesyonèl li nan peyi Turkey nan Uşak Sportif. Sou 26 oktòb 2015, Harrison te siyen yon ekstansyon yon ane ak klib Tik la. Nan 25 match ki te jwe pandan sezon 2016-2017 la, li te fè yon mwayèn 13 pwen, 3.8 rebondi ak 4 asistans pou chak match.

#### Hapoel Gilboa Galil (2017-2018)
10 jiyè 2017, Harrison te siyen ann Izrayèl pou ekip Hapoël Gilboa Galil (en) pou sezon 2017-2018 la. Nan dat 20 janvye 2018, Harrison te fè nòt 34 pwen, tire 11 sou 19; li te ajoute sis rebondisman, senk vòlè ak kat asistans nan viktwa 94-91 kont Maccabi Tel Aviv. Twa jou apre, Harrison te nonmen MVP nan 14yèm jou chanpyona Izraelyen an. Nan dat 28 avril 2018, Harrison te mare rekò sezon li a lè li te fè nòt 34 pwen (11 nan 18 fiziyad), kote li te ajoute sis rebondisman ak twa asistans nan viktwa 90-86 kont Hapoel Jerizalèm; li te nonmen MVP nan 27yèm jou chanpyona Izraelyen an.

Nan 31 match pandan sezon 2017-2018 la, li gen yon mwayèn de 16.2 pwen, 4.4 rebondisman, 2.9 pas desizif ak 1.4 vòlè pa match. Harrison ede Gilboa Galil rive nan faz final (playoffs) chanpyona Izrayelyen an an 2018, kote ekip li pèdi kont Hapoel Jerizalèm.

#### Yenisei (2018–2019)
Nan dat 24 jiyè 2018, Harrison siyen yon kontra dezan ak klèb ris BK Ienisseï nan VTB United League. Nan dat 24 avril 2019, Harrison fè yon double-double ak 34 pwen ak 12 rebondisman, li tire 10 sou 15, epi li ajoute kat pas desizif nan viktwa 94 a 86 kont BC Khimki Moskou. Nan 25 match nan VTB League, li gen mwayèn 16.1 pwen, 6.4 rebondisman, 3 pas desizif ak 1.2 entèsepsyon pa match.

#### ESSM Le Portel (2019-2020)
Nan dat 8 Jiyè 2019, li te pati pou Lafrans kote li te siyen ak ESSM Le Portel  .

## Referans
Dennis Rodman

Dennis Rodman, ki fèt 13 me 1961 nan Trenton, New Jersey (Etazini), se yon jwè baskètbòl Ameriken k ap jwe kòm elye ak pisans avanse.

## Biyografi
Lanfans li ak jenès li pa t fasil ditou. Li fè anpil ti djòb youn apre lòt, epi li kòmanse jwe baskètbòl sèlman lè li gen anviwon 20 an. Apre li fin viv Dallas, Rodman deplase pou l al viv nan yon ti vilaj riral nan Oklahoma.

Dennis Rodman se yon jwè baskètbòl ki soti nan yon inivèsite yo konsidere kòm dezyèm klas (University of Southeastern Oklahoma State). Li te chwazi nan dezyèm tou (27yèm pozisyon) nan NBA Draft 1986 pa ekip Detroit Pistons. Paske nivo konpetisyon an pa t twò wo nan lig NAIA a (National Association of Intercollegiate Athletics), Rodman te briye nan tout aspè jwèt la, ak yon mwayèn de 24 pwen ak 17 rebondisman pandan dènye ane li nan inivèsite, gras ak kapasite atletik li.

Li devlope yon stil jwèt espesyal apre li remake ke prèske tout jwè yo te konsantre sèlman sou mete boul la nan panyen an. Lè sa a, li pran desizyon pou li fè sa pèsonn pa t vle fè nan epòk la : pran rebondisman, defann di, epi mete bon ekran nan atak. Li difisil pou konnen vre nivo ofansif Rodman, paske li te prèske pa janm tire (men kèk tir li vin tounen lejand, tankou youn li fè kont Utah nan Final NBA 1998). Li pa t konn fè mouvman ak do l bay panyen non plis ; sèl fason li te mete pwen, se sou kont-atak oswa apre rebondisman ofansif. Sepandan, Rodman di li panse li te kapab fè an mwayèn 15 pwen pa match nan karyè li.


## Nòt ak referans
Lanmè Azov

**Lanmè**   ,    an ukrainien : , **' nan tatar de Crimée Azaq  nan [[Adyguéen (langue)|Adyghe]] ''Khı Mıvt'e'' nan grec ancien Maiotida oubyen  '','' ki soti nan [[Lantikite|ansyen]] pèp [[Méotes|Maeotien]] yo) se yon [[Mer méditerranéenne|lanmè intrakontinantal]] ki sitiye nan Ewòp de Lès, ki kominike sèlman avèk [[Mer Noire|Lanmè Nwa]] a kote yo pafwa konsidere li kòm yon pati.

Li kouvri   epi li gen fwontyè ak [[Ikrèn]] ( ''de jure'' ) ak [[Risi|Larisi]] ( ''de facto'' ). Nan sid, li konekte ak [[Mer Noire|Lanmè Nwa]] a atravè [[Détroit de Kertch|detwa Kerch]] la, ki separe penensil [[Péninsule de Taman|Taman]] Ris la ak penensil [[Crimée|Crimea]] a.

Lanmè ki pi fon nan mond lan ak yon pwofondè maksimòm de sèlman 18 m, nan [[Détroit de Kertch|detwa Kerch]] la, akòz gwo kantite sediman ki akimile la, li tou pa gen anpil sèl.

Li pote non vil [[Azov|Azov,]] yon vil ris ki sitiye toupre kòt li nan pwent nòdès li, epi non li soti nan [[Tatar|lang Tatar]] ''Azaq'' la (" dezire "  ."

=== **Limite*' ===
[[Organisation hydrographique internationale|Òganizasyon Idrografik Entènasyonal]] la defini limit Lanmè Azov yo jan sa a  :

Nan [[Détroit de Kertch|detwa Kerch]] la, yon liy ki konekte Kap Takil ( 45° 06′ 00″ N, 36° 27′ 14″ E ), pwent sidès [[Péninsule de Kertch|Penensil Kerch]] la   , nan [[Crimée|Crimea]], nan direksyon lès rive nan Kap Panaghia ( 45° 08′ 26″ N, 36° 37′ 59″ E ), pwent sidwès [[Péninsule de Taman|Penensil Taman]] an.

==== Jewografi ak jewomorfoloji ====
Anfèt, lanmè Azov la se pi gwo nan [[liman]] [[Mer Noire|Lanmè Nwa]] yo epi li fòme [[estyè]] komen plizyè rivyè, prensipal la se [[Don (fleuve)|Don]] an. Menm jan ak lòt [[Liman|liman yo]], dlo li yo [[Eau saumâtre|sale]] epi pa fon (dis mèt an mwayèn) pandan ke rivaj li yo jeneralman ba, marekaje epi kouvri ak jon ak wozo. ; nplis de sa, nan tan [[Grès antik|ansyen Lagrès]], li te rele ἡ Μαιῶτις λίμνη : *Palus Meotian an* oswa *Liman Meotian an'' »  .

## Idroloji
Rezon ki fè liman sa a rive nan yon gwosè konsa se akòz lefèt ke nan fen dènye peryòd glasyè a, rivyè Don an, rivyè ki nan plèn Ikrenyen yo ( Berda, Mius, Kalmius, Molotchna ), ak sa yo ki soti nan Kokaz la ( Eya, Beisug, Kuban ), ki te gonfle pa glas k ap fonn, te rive nan detwa Kerch la ak premye pye mòn chèn mòn Crimea-Kokazyen an. Lanmè Azov la se debouche komen yo ak lagon yo . Pifò nan yo kounye a fòme liman segondè oswa delta endividyèl ki koule nan basen komen sa a.

## Nòt ak referans
Yuri Collins

**Yuri Collins**, ki te fèt 7 mas 2001 nan Saint Louis, Missouri, se yon jwè baskètbòl ameriken ki jwe kòm menè jwèt epi ki mezire 1.80 m.

## Biyografi

### Karyè jinyò
Yuri Collins te ale nan St. Mary's High School nan Dutchtown, Missouri. Kòm yon ansyen, li te fè yon mwayèn 22.6 pwen, 5.4 rebondisman ak 7.6 asistans pou chak match. Collins te mennen St. Mary's nan klas 4 eta chanpyona jwèt la, an mwayèn plis pase 30 pwen pou chak match pandan faz eliminatwa yo[1]. Li te angaje l pou l jwe baskètbòl kolèj nan St. Louis University malgre òf DePaul, Iowa, Missouri, Missouri ak SMU.

Yuri Collins jwe pou ekip St. Louis Billikens la.

Kòm yon rookie, li te fè yon mwayèn 5.4 pwen ak 5.5 asistans pou chak match, fini kòm pi bon rookies nan asistans. Li fè yon mwayèn 5.1 pwen, 2.8 rebondi ak 6.1 asistans pou chak match nan dezyèm ane . Li te pran yon wòl lidèchip pou Billikens yo kòm yon jinyò akòz yon chire ACL soufri pa Javonte Perkins. Collins te nonmen nan Premye Ekip All-Atlantic 10 la ansanm ak ekip All-Defense an 2022[4]. Li fè yon mwayèn 11.1 pwen, 4.1 rebondi ak 7.9 asistans pou chak match, ki mennen NCAA Divizyon I nan asistans. Apre sezon an, li te antre nan bouyon 2022 NBA ak pòtal transfè. Collins evantyèlman te retire nan bouyon an epi li te retounen nan St Louis. Nan dat 30 novanm 2022, li te gen 20 asistans nan viktwa kont Tennessee State Tigers, li tabli yon rekò akademik ak egalite pou katriyèm pi plis nan yon sèl match nan istwa Divizyon I.
Ron Anderson (baskètbòl)

Ronald Gene Anderson (fèt 15 oktòb 1958 nan Chicago, Illinois) se yon jwè baskètbòl Ameriken ki te jwe pandan anviwon dizan nan NBA anvan li te fini karyè li an Ewòp. Li se 2.02 m wotè epi li jwe kòm yon elye.

## Biyografi
Li te fèt nan yon fanmi ki te gen sis timoun nan Chicago .

### Karyè Ameriken an
Anderson jwe nan ekip kolèj Fresno State Bulldogs nan California State University nan Fresno, apre yon ti tan nan Santa Barbara City College. Dekouvri an reta, nan 17, sou yon nivo espòtif, li te kite inivèsite a 26. Li te ekri nan dezyèm tou pa Cleveland Cavaliers an 1984, ki te gen ladann fiti Hall of Famers Michael Jordan, Hakeem Olajuwon, Charles Barkley ak John Stockton. Anderson te jwe dis ane nan NBA youn apre lòt pou Cavaliers, Indiana Pacers, Philadelphia 76ers, New Jersey Nets answit Washington Bullets. An 1993-1994, li te fè yon detou atravè Asosyasyon Basketball Continental la bay Rochester Renegade.

Laj lò li te nan Sixers yo, kote li te fè nòt plis pase 10 pwen pou chak sezon pandan senk ane ak yon dosye 16.2 pwen pandan sezon NBA 1988-1989 laansanm ak Charles Barkley ki te apresye. Li konpile yon total de 7,056 pwen (mwayèn 10.6), 2,312 rebondisman (3.5) ak 952 asistans (1.4).

Tèks tradui avèk Lingvanex.com

## Nòt ak referans
Pape Sy

**Pape Sy**, ki te fèt nan5 avril 1988  nan Loudéac   , se yon jwè baskètbòl franse . Li jwe kòm arye ak elye. Li se frè Penda Sy .

## Biyografi

### STB Le Havre
Pape Sy te antrene nan kleb Saint Thomas Basket Le Havre la.

### Atlanta Hawks (2011-2012)

#### draft
Atlanta Hawks, dezyèm franse nan sesyon sa a apre Kevin Seraphin[1], te chwazi li nan draft NBA 2010 la an 53yèm plas. Apre Ian Mahinmi, ki te ekri pa San Antonio Spurs an 2004, li se dezyèm jwè nan klib Le Havre pou rantre nan elit Ameriken an. Sa a se yon sipriz paske li pa te anonse tèlman wo nan seleksyon an. Otè yon bon sezon nan Le Havre, sesyon evalyasyon siksè Sy te fè yon ti tan anvan bouyon an te desizif dapre antrenè Atlanta Larry Drew, tou ak adaptabilite li ak tir li.

Pozisyon an reta li nan seleksyon an pa ba li pwomès pou l gen yon kontra. Li te jwe premye match tès li pou Hawks nan National Basketball Association Summer League kont Memphis Grizzlies e malgre defèt la te jere 6 pwen, 2 rebondisman ak 2 asistans nan 11 minit nan jwèt . Lè sa a, kloz yo nan kontra l 'yo poko diskite epi yo dwe diskite apre Lig la pandan ete, ki kite l' posiblite pou, nan ka ta gen echèk, kontinye ak STB Le Havre men ak objektif la deklare nan "gen plis responsablite" ak " pran yon etap pi devan" Finalman, li te siyen ak Hawks yo. Andikape pa yon blesi nan do, finalman li rate kòmansman sezon 2010-2011 la.

## Nòt ak referans
Christian Vital

Christian Lucien Vital, fèt 21 mas 1997 nan Queens Village, New York, se yon jwè pwofesyonèl ameriken basketball ki jwe nan pozisyon menè.

Anplis nasyonalite ameriken, li gen nasyonalite amenyèn.

## Biyografi

### Karyè jinyò
Christian Vital se pi gran nan senk timoun Rose Vital-Williams te fè. Li te grandi ap jwe basketball pou pwogram Amateur Athletic Union PSA. Li te jwe echèk depi li te gen senk an, li te patisipe nan divès tounwa nan New York epi li te kontinye jwe nan lekòl segondè. Li te kòmanse lekòl segondè nan Rectory School nan Pomfret nan Connecticut, li te viv lwen fanmi l. Li te jwe basketball nan St. Thomas More School nan Montville, Connecticut, pou de dènye ane etid segondè l yo. Pandan dènye sezon l lan, li te fè an mwayèn 16,8 pwen, sèt rebond ak 2,2 pas desizif pa match, sa te mennen ekip li a jwenn yon dosye 31 viktwa ak 7 defèt nan fen sezon an, epi rive nan final Chanpyona Nasyonal Preparatwa a. Li te genyen onè premye ekip klas AAA lekòl preparatwa New England epi yo te chwazi l pou jwe Jordan Brand Classic.

## Nòt ak referans
Shaquille O'Neal

**Shaquille O'Neal**, ki rele **Shaq**, ki fèt 6 mas 1972 nan Newark, New Jersey, se yon jwè baskètbòl Ameriken, pwofesyonèl depi 1992 pou rive 2011. Jwe kòm yon pivot, mezire 2.16 m ak peze 147 kg, ki renome pou pouvwa li, li se youn nan jwè yo pi wo ak pi lou nan tout tan. O'Neal te jwe pou sis ekip pandan 19 ane karyè li.

Apre tan li nan Louisiana State University, O'Neal te chwazi pa Orlando Magic ak premye seleksyon an nan draft NBA 1992 la. Li byen vit te vin youn nan pi gwo pivot lig la, li te genyen rookie nan ane a an 1992-93 epi li te mennen ekip li a nan Final NBA 1995 la. Apre kat ane ak Magic la, O'Neal te siyen ak Los Angeles Lakers. Avèk franchiz sa a, li te genyen twa tit youn apre lòt nan lane 2000, 2001 ak 2002[1]. Nan mitan tansyon ant O'Neal ak Kobe Bryant, li te voye nan Miami Heat an 2004 e li te genyen katriyèm tit NBA li an 2006. Mwatye sezon 2007-2008 la, li te voye nan Phoenix Suns. Apre yon sezon edmi ak Suns yo, O'Neal te voye nan Cleveland Cavaliers nan 2009-2010. O'Neal te jwe pou Boston Celtics nan 2010-2011 anvan li te pran retrèt.O'Neal te genyen tit jwè ki gen plis valè (MVP) pou sezon 1999-2000 la. Li genyen tou 15 seleksyon NBA All-Star Game, 3 tit MVP All-Star Game, 3 tit MVP Final, de tit ki fè nòt sezon regilye, 14 seleksyon Ekip Tout-NBA ak 3 seleksyon nan Ekip Tout Defans. Li se youn nan sèlman twa jwè ki genyen MVP sezon regilye, All-Star Game ak tit final NBA nan menm ane a; lòt jwè yo se Willis Reed an 1970 ak Michael Jordan an 1996 ak 1998. Li klase 8yèm pi gwo marqueur nan istwa NBA, 6yèm nan kout bal, 15yèm nan rebondisman ak 8yèm nan blòk. Li tou klase 3yèm nan pousantaj siksè tire karyè ak 58.2%. O'Neal te eli nan Hall of Fame nan 2016[1]. Li te eli nan FIBA Hall of Fame nan 2017[2]. Li te vote pi bon jwè nan chanpyona mondyal la an 1994 e li te vin chanpyon olenpik an 1996 nan Atlanta.

## Nòt ak referans
Al Horford

## Biyografi

### Karyè akademik

Horford te aksepte yon bousdetid atletik pou ale nan University of Florida, li te chwazi Gators yo sou Michigan, Michigan State ak Ohio State. Li te jwe la pou antrenè Billy Donovan e li te asosye ak Joakim Noah, Corey Brewer ak Taurean Green. Li te gen yon enpak imedyat sou Gators yo nan premye ane li, kòmanse kòm yon sant ak David Lee, epi li te ede Gators yo genyen chanpyona Konferans Sidès la an 2005.

Gators yo te gen yon gwo sezon an 2005-06, genyen chanpyona SEC a pou yon dezyèm ane dwat. Yo te rive nan tounwa NCAA 2006 la ak 3yèm plas. Gators yo te rive nan Final Four e yo te bat George-Mason pou yo rive nan final la. Nan final la, yo bat UCLA pou ranpòte tit 2006 la ak 14 pwen ak 7 rebondisman Horford.

Nan Desanm 2006, nan mitan ane jinyò li, Horford te rate yon seri jwèt akòz aksidan. Antrenè Donovan te retire l nan yon match kont Stetson nan espwa ke li ta byen geri pou yon match nan Gainesville kont Ohio State Buckeyes. Yon jou anvan match la, Donovan te anonse ke Horford pa t ap kapab jwe, men li te toujou vin sou ban an pou defann Greg Oden, pwochen premye seleksyon an. Oden fè nòt jis 7 pwen, byen pi ba pase mwayèn nòmal li nan 15 pwen. Horford te fè nòt 11 pwen epi li te pwan 11 rebondisman ak minit restriksyon. Nan dènye match lakay sezon an, 4 mas 2007, kont Kentucky, Horford te vin katriyèm jwè nan ekip li a ki te fè nòt 1,000 pwen nan nivo kolèj. Li te 14 pwen kout pou rive nan papòt la, epi li te fè nòt egzakteman 14 pwen.

## Nòt ak referans
PJ Brown

Kolye "P. J. "Brown (fèt 14 oktòb 1969 nan Detroit, Michigan) se yon jwè baskètbòl pwofesyonèl Ameriken. Brown jwe kòm yon sant ak pouvwa pi devan.

## Biyografi
Apre yon karyè nan kolèj nan Louisiana Tech, li te chwazi nan dezyèm tou nan 1992 NBA draft pa New Jersey Nets yo. Brown jwe pou Nets, Miami Heat ak Charlotte/New Orleans Hornets an mwayèn 9.2 pwen ak 7.8 rebondisman pou chak match. Li te yon manm nan Dezyèm Ekip NBA All-Defensive twa fwa, pandan sezon 1996-1997, 1998-1999 ak 2000-2001.

Tèks tradui avèk Lingvanex.com

PJ Brown te resevwa Pri Espri Espòtif NBA a tou  .

Sou 13 jiyè 2006, Hornets yo te fè kòmès Brown ak pwen gad JR. Smith bay Chicago Bulls an echanj pou Tyson Chandler.

Nan sezon 2007 la, P. J. Brown, ki se yon ajan gratis, gen anpil klib koutize, tankou Dallas Mavericks nan chita pale avè l nan objektif pou l ofri Dirk Nowitzkiyon ranplasman.

Nan dat 27 fevriye 2008, Boston Celtics yo te anboche Brown, ki pa t gen yon ekip depi nan fen sezon 2006-2007 la. Pandan sezon regilye a, li te jwe 18 jwèt, pou estatistik 2.2 pwen ak 3.8 rebondisman. Pandan faz eliminatwa yo, li te fè eksperyans kèk peryòd enpòtan pou franchiz li a, fè nòt uit ak dis respektivman nan twazyèm ak setyèm jwèt yo nan seri semi-final konferans lan kont Cleveland Cavaliers, de jwèt kote li te pwan tou sis rebondisman. Pandan final NBA ki te jwe kont Los Angeles Lakers, tan li te jwe ant 15 ak 25 minit. Nan de nan sis jwèt yo, li fè nòt sis pwen. An total, pandan 25 match faz eliminatwa yo jwe sezon sa a, estatistik li yo se 2.9 pwen, 2.4 rebondi ak 0.5 asistans nan 13.6 minit[2]. Li te anonse retrèt li apre sezon sa a, mete fen nan karyè li ak premye tit chanpyona NBA li.

## Referans
Pau Gasol

Pau Gasol Sáez, ki fèt 6 jiyè 1980 nan Barcelona (Kataloy, Espay), se yon jwè baskètbòl Panyòl k ap jwe kòm pivot oswa menm yon elye fò. Apre li te kòmanse karyè pwofesyonèl li nan peyi Espay, ak FC Barcelona, yon klib ak ki li te genyen yon tit chanpyona Panyòl ak yon Copa del Rey, li te rantre nan NBA a an 2001, premye ak Memphis Grizzlies yo, answit ak Los Angeles Lakers, ki te swiv pa Chicago Bulls epi finalman ak San Antonio Spurs. Avèk Lakers yo, li te genyen de tit chanpyona NBA, nan 2009 ak 2010. Dosye li ak ekip Panyòl la gen ladan yon tit chanpyon mondyal an 2006 ak twa tit chanpyon Ewopeyen an - an 2009, 2011 ak 2015. Li te jwe nan de final olenpik, an 2008 ak 2012, tou de te pèdi devan Etazini. Li te ofisyèlman pran retrèt nan espò sou 5 oktòb 2021. Maillot n°16 li te pran retrèt pa Los Angeles Lakers nan mwa mas 2023.

Ti frè l 'Marc se tou yon jwè baskètbòl pwofesyonèl nan NBA a epi li jwe ansanm ak li nan ekip Panyòl la. Yo te genyen ansanm Pri Prince of Asturias nan 2015.

## Biyografi

### Kòmansman yo nan Barcelone
Fanmi Gasol ap viv nan Sant Boi de Llobregat, yon katye nan Barcelona, ak frè l 'Marc se tou yon jwè baskètbòl pwofesyonèl pou ekip la Los Angeles Lakers

Li te antre nan klib FC Barcelona a laj 16 an epi li te jwe ak ekip jinyò ki te genyen tit chanpyon Panyòl nan kategori li an 1998. Sou 17 janvye 1999, li te jwe premye match li nan Liga ACB kont klib Cáceres la. Sepandan, li te oblije rete tann jiska sezon annapre a pou vrèman rantre nan ekip FC Barcelona, li te jwe 14.8 minit epi li te pote 4.2 pwen ak 2.6 rebondisman. Pandan menm sezon sa a, li te jwe nan Final Four Euroleague la, te jwe nan Thessaloniki. Klub Izrayelyen Maccabi Tel-Aviv ranpòte semi final la ak yon nòt 65 a 51. Gasol te jwe nan match sa a pandan 7 minit, li te pote de pwen ak de rebondisman nan ekip li a. Estatistik li pou sezon Ewopeyen an se 4.3 pwen, 2.1 rebondisman nan 13.4 minit.

## Nòt ak referans
Bol Bol

Bol Manute Bol, ke yo rekonèt kòm Bol Bol, ki fèt 16 novanm 1999 nan Khartoum, Soudan, se yon jwè baskètbòl Ameriken-Sid Soudan k ap jwe kòm yon elye fò.

## Biyografi

### Jèn
Bol Bol se pitit gason Ajok Kuag ak ansyen jwè baskètbòl Soudan Manute Bol. An 1998, apre yon grèv misil Ameriken (Operasyon Infinite Reach) pandan Dezyèm Gè Sivil Soudan an, yo te akize Manute Bol kòm yon espyon Ameriken e gouvènman Soudan an te anpeche l kouri ale Ozetazini. An 2001, fanmi an te vwayaje nan Cairo, peyi Lejip, kote yo te bloke pandan plizyè mwa akòz yon pwoblèm viza malgre akeri tikè nan Etazini nan men zanmi Ameriken yo. Ane annapre a, lè Bol Bol te gen dezan, fanmi li te deplase nan Connecticut kòm refijye politik deziyen. Nan ankourajman papa l ', li te kòmanse jwe baskètbòl nan laj kat ane, byenke li te okòmansman ezite. Bol Bol finalman te kòmanse fòmasyon ak papa l 'nan yon jimnastik. Nan laj sèt an, li demenaje ale rete Olathe, Kansas, yon vil ki gen yon gwo popilasyon Soudan. Premye òf Divizyon I (NCAA) li te soti nan eta New Mexico, lè li te toujou nan uityèm ane[.

## Nòt ak referans
Cam Reddish

Cameron Elijah Reddish, ki fèt 1ye septanm 1999 nan Norristown nan Pennsylvania, se yon jwè baskètbòl Ameriken ki jwe nan pozisyon alye epi ki mezire 2,00 m.

## Karyè jinyò

### Nan lekòl segondè
Cam Reddish ale nan lekòl segondè nan Haverford School nan Haverford nan Pennsylvania sèlman pandan premye ane li paske li apre sa li transfere nan Westtown School nan West Chester kote li devlope ak klas 2017 la kote Mohamed Bamba fè pati ladan l[1]. Kòm yon junior, li fè mwayèn 16.2 pwen pa match epi li mennen ekip li a jwenn tit nan Friend's School League[2]. Pandan ete 2017, li fè mwayèn 23.8 pwen, 7.6 rebond ak 3.1 pas desizif ak ekip li Amateur Athletic Union (AAU), nan final ekip la, sou sikwi Nike EYBL. Pita pandan menm ete sa a, li jwe pou ekip Etazini pou mwens pase 19 an[3]. Okòmansman, li te dwe jwe pou ekip mwens pase 17 an ete anvan an, men yo pa chwazi li akoz yon blesi[4]. Pandan ane senior li, li te fè mwayèn 22.6 pwen ak 5.6 rebond pa match. Apre sezon senior li a, yo rele l Mr. Pennsylvania Basketball 2018[1]. Yo chwazi l pou jwe nan McDonald's All-American Team 2018 avèk ekip Lwès la bò kote Bol Bol, Darius Bazley, Keldon Johnson ak Nassir Little kont ekip Lès la ki te dirije pa Zion Williamson, R. J. Barrett, Coby White ak Darius Garland[2]. Li patisipe tou nan menm ane a nan Jordan Brand Classic[3] ak Nike Hoop Summit All Star Game.

## Nòt ak referans