open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Edith-Jane Bahr

**Edith-Jane Bahr**, ki f è t  yon 14 jen nan lane 1926 nan New Jersey, se yon otè Ameriken womam detektif.

## Biyografi
Li te konplete etid gradye li nan inivèsite Maryland ki te pèmèt li anonse karyè li nan anse anglè ak istwa nan nivo segondè.Akòz enterè li nan timoun ki gen andikap pou aprann ak andikap entelektyèl, li te gravite nan domèn sa a epi finalman te vin responsab yon kay pou timoun abandone oswa neglije nan Berkeley Heights.

Anplis aktivite pwofesyonèl li yo, li te pibliye anpil atik ak istwa kout nan magazin fanm, tankou Good Housekeeping . Nan lane 1969, li te pibliye yon koleksyon istwa otobyografik komik ki gen tit(*Everybody Wins, Nobody Loses*.) *Tout moun genyen, pèsonn pèd* .

Li te pibliye tou de woman detektif nan genre komdi a. : *Yon bèl katye(A Nice Neighborhood)nan lane* (1974) ak *Vis la* nan lane(1975).

## Travay atistik

### Roman

* *Yon bèl katye* (1974)
* *Ede, tanpri* (1975)

### Koleksyon istwa kout

* *Tout moun genyen, pèsonn pa pèdi: konsèy yon manman ki siviv* (1969)

## Referans

* Jacques Baudou et Jean-Jacques Schleret, Le Vrai Visage du Masque, vol. 1, Paris, Futuropolis, 1984, 476 p. (OCLC 311506692), p. 43-44.
Frank A. Chittenden

**Frank A.** **Chittenden** (1910-1998) se yon otè  ameriken ki ekri womam detektif .

## Biyografi
Ant lane 1947 ak  lane1954, li te pibliye senk woman detektif, ki gen ladan *Étrange Accueil* (1949), yon travay ki tradui nan plizyè lang, ki gen rapò ak ankèt  yon jèn gason sou sa yo rele swisid la pandye nan tonton li Arthur.

Dènye woman li a, *The Uninvited nan lane* (1954), te adapte pou ekran nan lane 1957 pa George Pollock anba tit **' .

== Travay atistik ==

=== Roman detektif ===

* ''Fènwa sou Hycroft'' (1947)
* ''Etranj Byenveni'' (1949)
* ''Fenèt la an blan'' (1949) (''The Window in White'' (1949))
* ''The Four Cornered Story'' (1951) (''The Four Cornered Story'' (1951))
* ''The Uninvited'' (1954) (''The Uninvited'' (1954)).

=== Adaptasyon fim ===

* 1957 : **', fim Ameriken pa George Pollock, ki baze sou roman *The Uninvited*, ak Alex Nicol .

## Sous

* Jacques Baudou et Jean-Jacques Schleret, Le Vrai Visage du Masque, vol. 1, Paris, Futuropolis, 1984, 476 p. (OCLC 311506692), p. 108.

*  Bio-bibliographie
Norman Garbo

**Norman gardo**, fèt  yon15 fevriye nan lane 1919 nan New York epi li te mouri yon  20 desamb nan lane  2017, se yon ekriven roman detektif Ameriken ak pent .

## Biyografi
Ant lane 1935 ak lane 1937, li te etidye nan City kolej nan New York, apre sa li te enskri nan New York akademi of Fine Arts soti nan  lane1938 pou rive nan lane 1941. Pandan Dezyèm Gè Mondyal la, li te sèvi nan Air Force. Demobilize, li te vin yon konferansye, ekriven ak pent pòtrè. Pami travay remakab li yo genyen pòtrè Prezidan Ameriken John Kennedy, Dwight David Eisenhower, ak Harry S. Truman. Li se yon kontribitè regilye nan Chicago Tribune, kote li ekri editoryal "Pull Up and Easel." Gen kèk nan atik li yo pita enkli nan koleksyon an eponim. Li te ekri plizyè atik tou nan laprès New York.

Otè onz woman, de ladan yo te tradui an franse. Agent Trouble rakonte istwa Richard Burke, yon ajan sekrè Ameriken ki te refize komèt touye moun legalize pandan y ap travay aletranje. Lè l te reziye l e li te chanje figi l, li wè sot pase l resurfase lè temwen operasyon l yo te misterye touye. Phillip Frank Messina te adapte woman sa a pou fim televizyon nan lane 1989 Hide and Seek.

## Travay atistik

### Roman

* *Konfwontasyon* (1966), an kolaborasyon ak Howard Goodkind
* *Mouvman an* (1969)
* *Rale yon chevale: Ki jan yo pentire pou plezi* (1976)
* *Pou renmen ankò* (1977)
* *Atis la* (1978)
* *Cabal* (1979)
* *Espyon an* (1980)
* *Madanm Turner* a (1983)
* *Pasyon Gaynor a* (1985)
* *Yon bagay moun fou toudenkou* (1985)
* *Sekrè sal* (1989)

## Adaptasyon

### Nan televizyon

* 1989 : *Deadly Hide and Seek* (1989), fim televizyon Ameriken ki te dirije pa Phillip Frank Messina, ki baze sou roman *The Spy* .

## Sous

* Claude Mesplède (dir.), Dictionnaire des littératures policières, vol. 1 : A - I, Nantes, Joseph K, coll. « Temps noir », 2007, 1054 p. (ISBN 978-2-910-68644-4, OCLC 315873251), p. 812.
* Claude Mesplède et Jean-Jacques Schleret, SN, voyage au bout de la Noire : inventaire de 732 auteurs et de leurs œuvres publiés en séries Noire et Blème : suivi d'une filmographie complète, Paris, Futuropolis, 1982, 476 p. (OCLC 11972030), p. 147-148.
* Claude Mesplède  et   Jean-Jacques Schleret (Éd. rév. de: SN, voyage au bout de la Noire), Les auteurs de la Série noire, 1945-1995, Nantes, Joseph K, coll. « Temps noir », 1996, 627 p. (ISBN 978-2-910-68611-6, OCLC 300207570), p. 187-188.

## Lyen ekstèn

* 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

* « Norman Garbo » (prezantasyon), sou baz done fim sou '
*  Biyografi ak bibliyografi

## Nòt ak referans
Bruce Munslow

**Bruce James Munslow** (1915-2006) se yon womansye britanik, otè womam polisye.

## Biyografi
Ant  lane1951 ak lane 1965, li te pibliye senk woman detektif, de nan yo te tradui an franse: *Spider Run Alive*  nan lane(1961), anba tit *Assurance mort*, nan koleksyon *Un mystère* des Presses de la Cité nan lane 1962. ; ak *Joker Takes Queen nan lane* (1965), anba tit *Le joker prend la reine*, nan koleksyon *Le Masque* nan Librairie des Champs-Élysées nan lane 1969.

## Travay atistik

### Roman

* *Sekrè ti pis la* (1951)
* *Deep Sand* (1955)
* *Pa gen wout ki an sekirite* (1960)
* *Spider Run Alive* (1961)
* *Joker Takes Queen* (1965)

## Sous

* Jacques Baudou et Jean-Jacques Schleret, Le Vrai Visage du Masque, vol. 1, Paris, Futuropolis, 1984, 476 p. (OCLC 311506692), p. 164.

## Lyen ekstèn

*  Biographie
Brad Williams

**Brad Williams**,  fèt yon 20 avril nan lane 1918 nan Nouyòk e ki te mouri yon 2 me  nan 1988, se te yon jounalis ameriken ak otè woman detektif,Li te ko-otè tou yon koleksyon istwa kout syans fiksyon ak redaksyon nan Lwès Ameriken an.

## Biyografi
Apre li te etidye nan Mexico City College, li te vin tounen yon jounalis pou Associated Press soti nan lane 1946 a lane 1949, answit nan  United Press jiska lane 1953. Apre dat sa a, li te travay yon ti tan nan yon jounal Oregan anvan li te rantre nan Los Angeles. Apre lane 1960, li te konsakre tèt li antyèman nan ekri.

Li te ekri plizyè woman detektif nan lane 1960 yo, Lè sa a, ekri plizyè redaksyon sou Lwès Ameriken an, premye nan yo ki te ekri an kolaborasyon ak Choral Pepper. Li se pi plis li te ye pou woman krim li yo, ekri an kolaborasyon ak avoka Jake W. Ehrlich ak enspire pa karyè lèt la, ki prezante San Francisco avoka Sam Benedict, ki deja karaktè santral la nan istwa pa Elsie Lee ak Howard L. Oleck ak nan seri televizyon Ameriken an Sam Benedict nan lane (1962-1963), ak Edmond O'Brien nan wòl eponim nan.

## Travay atistik

### womam

#### Seri ''Sam Benedict'', ekri an kolaborasyon ak Jake W. Ehrlich

* *Yon konfli enterè* (1971)
* *Yon kesyon de konfyans* (1973)
* *Grav dout* (1973)

#### Lòt woman detektif

* *A Borderline Case* oswa *Death Lies in Waiting* (1960)
* *Fè yon touye* (1961)
* *Skelèt la byen abiye* (1962)
* *Yon etranje pou tèt li* (1964)
* *Tumulto* (1974)

### Nouvèl

#### Koleksyon istwa kout

* *The Complete Time Traveler: a Tourist's Guide to the Fourth Dimension* (1988), an kolaborasyon ak Howard J. Blumenthal ak Dorothy F. Curley

#### Nouvèl izole

* *Lwa pou sove* (1962)
* *Yon bon vire* (1971)

### Tès yo

#### Esè ekri an kolaborasyon ak Choral Pepper

* *Lwès la misterye* (1967)
* *Lost Legends of the West* (1970)
* *Trezò pèdi nan Lwès* (1975)

#### Lòt tès yo

* *Lejand Outlaw of the West* (1976)
* *Fanm lejand nan Lwès la* (1978)

## Sous

* Jacques Baudou et Jean-Jacques Schleret, Le Vrai Visage du Masque, vol. 1, Paris, Futuropolis, 1984, 476 p. (OCLC 311506692), p. 466-467.

## Lyen ekstèn

*  Biographie et bibliographie
*  Biographie et bibliographie
Freda Hurt

Freda Hurt, psedonim li Mary Elizabeth Hurt, ki fèt yon 14 jen  nan lane1911 nan Bromley, Kent, e ki te mouri nan lane 1999 nan menm vil la, ki te vin tounen yon distri nan Greater London, se yon ekriven Britanik, otè woman detektif ak zèv literati timoun ak jèn adilt. Edisyon orijinal angle zèv li yo pote non Freda Mary Hurt, men piblikatè franse li yo te chwazi siyati Freda Hurt.

## Biyografi
Chèf enfimyè nan yon depatman lopital pou timoun, li te deside kòmanse ekri literati timoun ak jèn adilt nan kòmansman lane 1950 .

nan lane 1953, li te kreye Detectif M. Twink, yon chat nwa ak je ble remakab ki soti nan zansèt siamois l 'yo.  felin bloodhound a ap viv ak yon powèt epi ede sèjan Boffer, yon chen collie, ki ede polisye vilaj la, mèt li, rezoud mistè detektif. Illustrasyon an ilistre pa Nina Scott Langlay, seri a te yon siksè imedya. Anplis de sa, Freda Hurt te pibliye plizyè lòt woman pou timoun ak sik avantur jèn Andy.

Soti nan lane 1959, li te pwodwi premye womam detektif li pou granmoun, *The Body at Busman's Hollow*, kote Enspektè Herbert Broom parèt, yon ewo renouvlab nan kenz lòt envestigasyon estanda.

## Travay atistik

### Roman

#### ''Enspektè Herbert Broom'' Seri

### Literati pou timoun ak jèn adilt

#### ''Mesye'' seri ''Twink''

#### Seri ''Andy''

#### ''Benny'' Seri

* *Benny ak dofen an* (1968)
* *Benny ak ti gason an espas* (1970)

#### Lòt woman

### Teyat

* *Morning in Bethlehem: A Nativity Play for Child Players* (1953)

## Referans

## Sous

* Jacques Baudou et Jean-Jacques Schleret, Le Vrai Visage du Masque, vol. 1, Paris, Futuropolis, 1984, 476 p. (OCLC 311506692), p. 254.

## Lyen ekstèn
Graham Ward Bain

**Graham Ward Bain**, ki fèt yon 6 jiyè nan lane1891 nan Florence, Itali, epi li te mouri yon 26 fevriye  nan lane 1955 nan Bath, Somerset, se yon ekriven Britanik, otè yon woman detektif .

## Biyografi
fèt nan yon fanmi klas siperyè, li te sèvi pou kèk tan kòm yon ofisyèl kouwonn Britanik nan peyi Zend. Retounen nan peyi Angletè, li te deside ale nan ansèyman e li te vin yon pwofesè nan lang modèn.

Nan lane 1937, li te pibliye sèl womam li ki se yon womam detektif , *Round Robin*, yon istwa kote ewo a, ki te surnome Green Arrow, ap eseye anpeche plan gwo finansyè yo epi fòse yo lage yon bèl ti fi òfelen, menm jan Scotland Yard ap eseye jwenn prèv kont li. Roman detektif sa a, lase ak avantur kote degize ak sitiyasyon fantaisie anpil, se okoumansman de mond lan nan Arsène Lupin . Li gen de edisyon an Frans : youn, anba tit *Le Bien pour le mal*, nan koleksyon Le masque, nan mitan Dezyèm Gè Mondyal la. ; lòt la, anba tit *Green Arrow*, nan Rombaldi, nan peryòd apre lagè imedya.

## Travay atistik

### Roman detektif

* *Round Robin* (1937)

## Sous

* Jacques Baudou et Jean-Jacques Schleret, Le Vrai Visage du Masque, vol. 1, Paris, Futuropolis, 1984, 476 p. (OCLC 311506692), p. 44.

## Lyen ekstèn
*  Biographie
Georges Bardawil

**Georges Bardawil**, ki fèt 7 janvye 1934 nan vil Masèy epi mouri 18 fevriye 2019 nan lokalite Bastia, te yon womansye, eseyis, biyograf, jounalis, senaris epi yon reyalizatè fransè.

## Biyografi
Sou yon gwo kout chans, li pibliye nan " la Série noire" Aimez vous les femmes ?(1961), yon woman polisye ki ta pra l gen yon gwo siksè answit yo ta pra l fè yon fim avè l ki pote menm non an nan lane 1964 pa Jean Léon, sou yon senaryo Roman Polanski avèk Gérard Brach.

Antanke senaris, li siyen senaryo 3 fim nan lane 1960 yo. Nan menm tan an, li kòmanse yon karyè jounalis nan "Paris Match", epi vin youn nan fondatè magazin "Photo" nan lane 1967. Li entèrese l tou nan zafè restorasyon sa ki ta pra l fè l ouvri nan premye awondisman vil Pari a restoran "l'Atelier de Maître Albert",answit "La Photographie", ki te alafwa yon restoran epi yon galri foto, epi fonde "L'écluse à Paris", ki se premye ba diven vil Bòdo a, ki vin tounen yon mak ki pote menm non an.

Aprè piblikasyon yon biyografi kominis fransèz la Inès Armand nan lane 1993, li ta pra l reyalize nan peyi Larisi fim ki rele "Confidences à un inconnu" nan lane 1995, avèk Sandrine Bonnaire, William Hurt epi Jerzy Radziwilowicz. Nan lane 2007, li te pibliye "Une promesse de vin", yon liv repòtaj ki ilistre avèk fotografi Isabelle Rozenbaum.

## Travay

### womam

* *Ou renmen fanm? ?* , Paris, Gallimard, Série noire no 641, 1961 ; reissue, Paris, Gallimard, La Poche noire no 23, 1967 ; réédition, Paris, Gallimard, Carré noir no 260, 1977

### Lòt piblikasyon

* *Nan limyè tè a : Ewòp nan satelit, gason ak teknik*, Brussels, Edisyon Arcade, 1972
* *Inès Armand : biyografi*, Paris, J. -C. Lattès, 1993
* *Yon pwomès nan diven : tè ak moun*, Jenèv, Minèv, 2007

### Filmografi

#### Kòm yon senarist

* 1965 : *[[Par un beau matin d'été|On a Beautiful Summer Morning]]*, fim franse ki te dirije pa Jacques Deray, adaptasyon roman *One Bright Summer Morning* pa James Hadley Chase, ak Jean-Paul Belmondo
* 1966 : *[[Avec la peau des autres|Ak po lòt moun]]*, fim franse ki dirije pa Jacques Deray, ak Lino Ventura
* 1966 : *Four Queens for an Ace*, fim franse ki te dirije pa Jacques Poitrenaud, adaptasyon roman espyon *Four Queens for Layton* pa Michael Loggan, ak Sylva Koscina

#### Kòm yon direktè ak senarist

* 1995 : *Confidences to a Stranger* ( *Ispoved neznakomtsu* ), yon fim franse-italyen-ris ki te dirije pa Georges Bardawil, ki baze sou yon istwa pa Valéri Brioussov, ak Sandrine Bonnaire, William Hurt ak Jerzy Radziwilowicz

#### Adaptasyon

* 1964 : *Ou renmen fanm?nbsp;?* , fim fransè ki te dirije pa Jean Léon, ki baze sou woman oponim Bardawil sou yon senaryo Roman Polanski, dyalòg Gérard Brach, ak Sophie Daumier, Guy Bedos, Grégoire Aslan ak Edwige Feuillère .

## Referans

## Sous

* Claude Mesplède et Jean-Jacques Schleret, SN, voyage au bout de la Noire : inventaire de 732 auteurs et de leurs œuvres publiés en séries Noire et Blème : suivi d'une filmographie complète, Paris, Futuropolis, 1982, 476 p. (OCLC 11972030), p. 26.

### Lyen ekstèn

* Bio-bibliographie sur le site *[[Babelio]]*
* Bardawill Whats up Photodoc
Paul Alexandre (ekriven Swis)

Paul Alexandre, ki se jwèt non Paul Schidlof, fèt 20 Janvye 1917 nan vil Jenèv epi mouri 14 fevriye 2005, se te yon ekriven, jounalis, tradiktè, kritik literè epi yon Otè woman polisye swis.

## Biyografi
Aprè etid filozofi ak lèt klasik li, li te yon jounalis epi kritik literè. Nan lane 1944, se li ki tap asire kwonik yon gran ebdomadè nan Lozàn. Avèk Frédéric Ditis li ta pra l fonde koleksyon "Détective-club" ki li menm te dirije l jouk 1954.

Pandan tout aktivite pwofesyonèl sa yo, li pibliye plizyè Etid, nouvèl, tèks literè epi ekri eskrip pou "Radio-Genève". Li tradui plizyè tèks, ladan yo avèk Maurice Renault, yon adaptasyon pyès Anthony Amstrong lan, yon alibi ki dire 10 minit.

Li se otè de woman polisye an kolaborasyon avèk Maurice Roland: tcheke "Londres et mourir, loreya pri woman avanti nan lane 1956, epi "Genève vaut bien une messe" (1958).

Li pibliye tou avèk Béatrice de L'Aulnoit plizyè biyografi istorik ak plizyè monografi chantè popilè.

Li patisipe antanke espè nan epizò  nimewo 1-17 nan "Cinq dernières minutes : Le dessus des cartes (1960).

## Travay atistik

### womam

* *Mwen pap ale nan Néréides ankò*, Paris, Denoël, 1964

### Roman detektif <small>an kolaborasyon ak Maurice Roland</small>

* *Gade London and Die*, Paris, Librairie des Champs-Élysées, coll.&nbsp;" Mask la » no 543, 1956 ; reedit, Paris, LGF, coll.&nbsp;" Liv pòch la » no 2111, 1967
* *Jenèv byen vo yon mas*, Paris, Denoël, coll.&nbsp;" Klib Krim » no 4, 1958 ; reedit, Paris, LGF, coll.&nbsp;" Liv pòch la » no 3389, 1972

### Biyografi

### Lòt travay

* *Yon santèn pwoblèm kwaze*, Paris, J'ai lu no 4, 1967
* *Rèn*, Paris, Prelid ak Fugue, coll.&nbsp;" Gid Musicbook la » no 14, 1997
* *Björk*, Paris, Prelid and Fugue, coll.&nbsp;" Gid Musicbook la » no 128, 1997

## Prim ak prim

* 1956 Adventure Novel Prize pou *Pou wè Lond ak mouri*

## Referans


## Sous

* Jacques Baudou et Jean-Jacques Schleret, Le Vrai Visage du Masque, vol. 1, Paris, Futuropolis, 1984, 476 p. (OCLC 311506692), p. 27-28.
* Claude Mesplède (dir.), Dictionnaire des littératures policières, vol. 1 : A - I, Nantes, Joseph K, coll. « Temps noir », 2007, 1054 p. (ISBN 978-2-910-68644-4, OCLC 315873251), p. 54.

## Lyen ekstèn

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Richard A. Moore

**Richard A.** **Moore** , fèt yon 14 avril nan lane 1946 nan Atlanta, nan Georgia, nan peyi  Etazini, se yon ekriven Ameriken, otè woman detektif .

## Biyografi
Li te etidye jounalis epi li te travay yon ti tan pou plizyè jounal, apre sa pou yon rezo radyo kote li te kouvri evènman politik ak dosye kriminèl. nan lane 1981 li te sèvi kòm sekretè laprès pou Senatè Georgia Mark Mattingy .

nan lane 1981, li te pibliye premye woman li a, *Death* *in Past*, kote li te kreye pesonaj jounalis Bob Whitfield.

## Travay atistik
*Lis ki pa konplè*

### Roman

#### ''Bob Whitfield'' Seri

* *Lanmò nan tan lontan* (1981)
* *Dead Cop Blues* (1982)
* *Lanmò yon sous* (1983)

### Nouvèl

* *Istwa chans difisil* (1978)
* *Yon kesyon de fyète* (1978)
* *Sakrifis* (1979)
* *Dyab la dèyè ou* (1979)
* *Yon kado inatandi* (1979)
* *Deyò nan frèt la* (1981)
* *Yon senp ka kidnaping* (1983)
* *Dènye vòl labank* (1986)

## Sous
 : document utilisé comme source pour la rédaction de cet article.
Claude Mesplède et Jean-Jacques Schleret, *Les Auteurs de la Série noire*, Joseph K. (1996)  (ISBN 9-782-91068611-6)

## Nòt ak referans

## Lyen ekstèn

* bibliyografi franse 
* 
*
*
*
*
*
*
Saïda Abouba

**Saïda Abouba**, fèt nan dat 30 me 1963 nan Thimsounin nan Ichmoul, Wilaya nan Batna, nan Aurès, se yon pwofesè ak ekriven aljeryen.

## Bibliyografi
Li te fèt nan Thimsounin nan Ichmoul, Wilaya nan Batna, nan Aurès la, se yon pwofesè ak ekriven aljeryen. Li gradye nan University of Batna kote li gen yon lisans nan anglè epi li te jwenn yon D. E. A nan ijyèn ak sekirite, li tou anseye anglè nan Batna.

## Zèv

* *Aurès*, Woman, Saïda Abouba remonte vwayaj yon chaoui pandan deseni nwa a   .
* Koleksyon powèm Tamazight an franse ak angle.
* *Betta, batay la nan yon Aurassienne*, yon woman, li dekri desten an nan yon fanm Chaoui .
* *Aurès Tamazight* .

## Omaj
Pandan 8yèm edisyon Festival Teyat Amazigh (Batna) nan Teyat Rejyonal Batna, li te onore.

## Nòt ak referans

## Lyen Ekstèn
Jenna Bass

**Jenna Cato Bass**,  fèt nan lane 1986, se yon reyalizatris fotograf ak ekriven Sid Afriken . Li te yon pwodiktè, Li te ekri istwa kout anba psedonim **Constance Myburgh**, yonn nan yo te seleksyone pou Pri Caine 2012 la. Nan fim li a, li demontre ke li posib pou pran videyo ki gen bon jan kalite sinema ak yon senp esmatfòn, pou pwodui fim ki rasanble revizyon kritik favorab nan festival entènasyonal yo epi adrese pwoblèm divizyon nan sosyete Sid Afriken kontanporen.

## Biyografi
Jenna Bass te fèt nan Lond, Angletè, an 1986, e li te grandi nan Lafrik di sid  . Li te premye pratike maji apre li te ale nan College of Magic, yon etablisman nan Cape Town ki anseye atizay sa a nan ilizyon. Apre sa, li gradye nan lakou lekòl la Cape Town nan AFDA, lekòl la nan ekonomi an kreyatif  ..

Nan 2011, Jenna Bass te konsakre tèt li nan ekri ak te fonde *Jungle Jim*, yon magazin fiksyon. Nimewo nimewo 6 nan magazin sa a prezante roman krim li a *Hunter Emmanuel*, ki fè fas ak yon ankèt sou yon jennès demembre. Istwa sa a te seleksyone pou Pri Caine pou Redaksyon Afriken an 2012    .

An menm tan an, li te kòmanse travay nan pwodiksyon odyovizyèl . Youn nan premye kreyasyon li yo se te yon fim kout 25 minit an 2009, *The Tunnel*, ki te mete nan Zimbabwe, ki te chwazi pou Berlinale ak Sundance Film Festival la  . Premye fim long Bass la, *Love the One You Love*, tire ak yon Jenna Bass ki trè redwi lè l sèvi avèk kamera pou konsomatè. Li se an menm tan senarist, direktè fotografi, direktè fotografi, editè ak pwodiktè. Fim nan rakonte istwa yon operatè sèks telefòn, patnè li, yon moun kap okipe chen nan yon nich, ak youn nan kliyan li yo, yon syantifik enfòmatik blan ki pa ka jwenn sou yon separasyon resan  . Koup sa yo mande si relasyon yo ap manipile kòm yon pati nan yon konplo misterye    . Jenna Bass jwe sou santiman paranoya, sou yon seri segregasyon rasyal, ak sipèstisyon ki pèsiste nan peyi li  . Fim nan pwojeksyon nan plizyè festival e li te genyen prim lan pou pi bon fim nan Sid Afriken nan Festival Entènasyonal Film Durban 2014  .

*High Fantasy*, ki te pibliye an 2017, se yon thriller satirik sou yon gwoup jèn vwayajè ki misterye twoke kò pandan yon vwayaj kan. Tire sou iPhone lè l sèvi avèk enpwovizasyon, fim nan eksplore « konplityon an sal nan ras, klas ak idantite sèks nan kontanporen Lafrik di sid »  . Li montre tou ak fim sa a ke li posib pou tire yon videyo kalite sinema ak yon senp smartphone  . Fim nan premye nan Festival Entènasyonal Film Toronto  .

*[[Flatland - Trois Horizons|Flatland]]*, ki te pibliye nan 2019, se yon ti kras kitsch Sid Afriken lwès mete nan kontanporen Lafrik di sid atravè dezè a Karoo, sonde, ankò, sosyete Sid Afriken an, inegalite rasyal li yo ak inegalite li yo ant gason ak fanm      . Li te chwazi kòm fim nan ouvèti, pou sa yo rele seksyon Panorama, nan Berlinale 2019 la  .

## Referans
Lesley Beake

**Lesley Beake** fèt  nan lane 1949 se yon otè pou timoun Sid Afriken orijin ekosè.

## Biyografi
Lesley Beake te ale nan lekòl Edinburgh, nan Ekòs . Li ap viv nan Lafrik di sid kote li te travay kòm yon pwofesè. Roman timoun li yo sou sitiyasyon timoun nan kèk tribi sid Afriken yo tou atire yon odyans adilt  .

### Travay

* *Detni nan plezi monwa li a: Journal of Peter David Hadden*, 1986
* *Pousèt yo*, 1987. Prim *Percy FitzPatrick*, 1986-1988, *Prim Jèn Afriken*, 1987-1988
* *Yon kaj nan papiyon*, 1989. Prim *Percy FitzPatrick*, 1988-9. *[[Prix littéraires M-Net (Afrique du Sud)|M-Net Literary Awards (Lafrik di sid)]]*, 1991.
* *Rainbow*, 1989
* *Vwayajè*, 1989
* *Merino*, 1989
* *Istwa Serena a*, 1990
* *Tjojo ak chwal sovaj yo*, 1990
* *Song of Be*, 1991
* *Bau and the Baobab Tree*, 1992
* *Wou Mandi a*, 1992
* *Ras la*, 1992
* *Thunderball Cafe*, 1993
* *Yon nwit nwa*, 1993
* *Jakey*, 1997
* *Yon Entwodiksyon nan Lafrik*, 2000
* *Kay Kounye a*, 2006
* *Sonje Green*, 2009

## Referans
Nora Aceval

**Nora Aceval**, ki fèt an 1953 nan Tousnina ( Aljeri ), se yon kontè ak ekriven franko-aljeryen ki kolekte epi pibliye kont pou granmoun, ansanm ak plizyè zèv sou literati timoun ak jèn jenès.

## Biyografi
Yon kontèz tradisyonèl ak yon vwa toutouni, papa li se yon fransè ki soti an Aljeri ak yon manman aljeryèn, 14 septanm 1953, nan Tousnina sou Hauts-Plateaux nan Tiaret nan sid-lwès la nan Aljeri . Anfans li ant Tousnina ak Sougueur te sezi pa istwa popilè yo te rakonte pa fanm yo nan branch fanmi Ouled Sidi Khaled la. Li kite peyi a a laj de 23 zan  epi li rete nan Creil nan Oise. Kounye a li pran retrèt nan sistèm Edikasyon Nasyonal .

Nora Aceval gen yon diplòm Leta nan Enfimyè. Ak laj 39 an, ansanm ak travay li kòm enfimyè, li te enskri nan Sorbonne-Paris-Nord University . Li te jwenn yon metriz nan literati modèn e li te afime vokasyon li kòm konteur. Soti nan "1988, dat premye istwa mwen te rasanble avèk pèspektiv pwoteksyon sa a nan tèt ou» , li antreprann travay kolekte istwa nan jaden an, pi patikilyèman nan Aljeri, nan rejyon Djebel Amour . Li rakonte, tradui, transkri ak ekri istwa yo , surnon pa admiratè li yo "Fanm ki gen » . Premye liv li a, *Ghazali the Bedouin*, te pibliye an 2000, ki te swiv pa plis pase 15 lòt liv.

## Zèv

* Contes soufis de la tradition populaire, Neuilly-sur-Seine, Al Manar, 2020
* Le moulin magique et autres contes du Maghreb pour les enfants  (préf. Leïla Sebbar, ill. Diane de Bournazel), Neuilly-sur-Seine, Al Manar, 2008
* Ma mère m’a tué, mon père m’a mangé, ma sœur m’a sauvé  (ill. Timothy Georgarakis), Forcalquier, Mais je rêve !, 2018
* Le Fil des femmes, Montreuil-sur-Brèche, Diaphane, 2013
* La Femme de Djiha  (ill. Sébastien Pignon), Neuilly-sur-Seine, Al Manar, 2013
* La Chamelle  (ill. Sébastien Pignon), Neuilly-sur-Seine, Al Manar, 2011
* La Science des femmes et de l’amour  (ill. Sébastien Pignon), Neuilly-sur-Seine, Al Manar, 2009
* Contes libertins du Maghreb  (préf. Leïla Sebbar, ill. Sébastien Pignon), Neuilly-sur-Seine, Al Manar, 2008
* Paroles immigrées  (préf. Habib Tengour, ill. Sébastien Pignon), Paris, L’Harmattan, 2008 (en coll. avec Bernard Zimmermann)
* Le Loup et la colombe  (ill. Michel Galvin), Paris, Seuil Jeunesse, 2008
* Le Prince tisserand  (ill. Laureen Topalian), Paris, Sorbier, coll. « Au berceau du monde », 2007 (prix Saint-Exupéry, 2008)
* L’Élève du magicien  (ill. Emre Orhun, calligraphie de B. Zerouki), Paris, Sorbier, 2007
* Hadidouène et l’âne de l’ogresse  (ill. Merlin), Paris, Seuil Jeunesse, 2007
* Les Babouches d’Abou Kassem  (ill. A. Guilloppé), Paris, Seuil Jeunesse, 2007
* Parures et paroles, Creil, Médiathèque de Creil, 2007
* Contes du Djebel Amour  (ill. Élène Usdin), Paris, Seuil, 2006
* Contes et traditions d’Algérie, Flies-France, Aux origines du monde, 2005
* L’Algérie des contes et légendes (hauts plateaux de Tiaret), Paris, Maisonneuve et Larose, 2003
* Ghazali le bédouin  (ill. Boubaker Ayadi), G&g, 2000

## Nòt ak referans
Mari Benson

**Dorothy Mary Benson**, ki fèt 8 desanm 1919 nan Pretoria e ki te mouri 19 jen 2000 nan Lond   , se te yon aktivis dwa sivil ak ekriven Sid Afriken  .
Marguerite kanpe

**Marguerite Stand**, ki fèt nan Wayòm Ini , se yon otè britanik nan womam polisye

Nan nan lane 1960 yo, li te pibliye de woman detektif ki te konsakre nan envestigasyon Constable Robins ak Miss Thea. An menm tan an, li te pibliye yon demi douzèn tit ki prezante Detectif Bill Rice kòm ewo renouvlab yo. Li te tou pibliye istwa mistè san yon ewo renouvlab, miyò *Murder at Cloud Hospital*  nan lane(1969), kote enfimyè Peggy James eseye mennen ankèt sou yon vòl nakotik ak Lè sa a, touye moun nan yon pasyan irascible. Travay Marguerite Stand yo pi souvan konbine yon konplote santimantal ak yon istwa deteksyon.

## Travay atistik

### Roman

#### Polis seri ''Constable Robins ak Miss Thea''

* *Asasen nan kan an* (1964)
* *Diana mouri* (1967)

#### Seri krim ''Bill Rice''

* *Lanmò te vini ak fènwa* (1965)
* *Lanmò te vini ak Diamond* (1966)
* *Lanmò te vini ak flè* (1966)
* *Lanmò te vini nan Lucerne* (1966)
* *Lanmò te vini nan " Etap Lighthouse »* (1968)
* *Lanmò te vini nan estidyo a* (1969)
* *Lanmò rive twò bonè* (1970)

#### Lòt woman detektif

* *Chape soti nan touye moun* (1964)
* *L.* *pou touye moun* (1968)
* *Murder at Cloud Hospital* (1969)

## Sous

* Jacques Baudou et Jean-Jacques Schleret, Le Vrai Visage du Masque, vol. 1, Paris, Futuropolis, 1984, 476 p. (OCLC 311506692), p. 413.

## Lyen ekstèn

*  Bibliographie
George H. Johnston

**George H. Johnston OBE**,  ki fèt 20 jiyè 1912 nan vil Mèlboun peyi Ostrali epi mouri 22 jiyè 1970, se te yon ekriven ostralyen. Li te konn itlize jwèt non Shane Martin.

## Biyografi
Li pase timoun li nan kay fanmi li nan zòn Èlstènwik yon katye tou prè Mèlboun epi etidye litografi. Answit li te travay kòm jounalis nan jounal Mèlboun lan "The Argus".  Pandan dezyèm gè mondyal la, li te yon korespondan lagè epi avèk grad sa li te vin gen anpil respè. Nan lane 1951, yo te voye l nan vil Lond antanke korespondan pou Lewòp. Li kanpe sou karyè jounalis li an 1954 epi al rete sou yon zile grèk Idra avèk madanm epi kolaboratris li Charmian Clift. Li ta pra l konsantre sèlman sou ekri. Pandan l te fin gen maladi tibèkiloz, li te retounen viv Sidney nan lane 1964. Yo ta pra l nome l Ofisye Lòd Anpi Britanik lan (OBE) nan lane 1970 pou sèvis li rann literati.

Nan lane 1948, li pibliye woman "À petit feu". Soti 1949 rive 1953, avèk Charmian Clift, li ekri twa woman ladan yo "High Valley" ki ranpòte "The Sydney Morning Herald Literary Competition". Pou de woman mwatye otobiyografik, "My Brother Jack" nan lane 1964 epi "Clean Straw for Nothing" nan lane 1969, li te loreya pandan de fwa pri "Miles Franklin" an. Avèk jwèt non Shane Martin an, li pibliye senk woman polisye.
## Referans
Isabelle Théosmy

**Isabelle Théosmy** fèt nan dat 17 desanm 1983 nan Pòtoprens, kapital Ayiti, se yon ekriven ayisyen, defansè dwa moun, jounalis envestigasyon ak kominikatè sosyal.

## Biyografi
Depi li te tou piti, li te gen yon pasyon pou lekti, sa ki lakòz li te devlope, byen vit, yon enterè pou ekriti. Nan yon entèvyou li te bay Garens Jean-Louis pou jounal *[[Le National (Ayiti)|Le National]]*, li eksplike: «Mwen te pase anpil tan ap li. San mwen pa t menm gen sa nan lespri mwen, lide ekri te vin jwenn mwen paske mwen te kwè mwen te kapab fè pi bon pase sa mwen te li nan epòk la. Se pou rezon sa a mwen toujou di se ekriti ki chwazi m».

### Fòmasyon ak karyè jounalis
Li fè etid nan kominikasyon sosyal nan Fakilte Syans moun nan Inivèsite Leta Ayiti (Fasch/UEH). Pandan plizyè ane, li te kontribye nan plizyè medya, sitou nan ekri atik pou jounal Le National.

### Angajman sosyal
"Patriyaka se youn nan sistèm dominasyon ki pi ankre epi ki pi rezistan mond lan konnen. Pou yo libere tèt yo anba opresyon sa a, kote gason gen pouvwa epi fanm yo ap sibi, kèk fanm te oblije jwenn yon konsyans. Yon konsyans pou yo oze dezobeyi, reflechi yon lòt fason epi mete sou kote lòt fòm konstriksyon sosyal. Yo libere tèt yo anba anpriz lòt fòm panse yo ak azade yo pran desten yo an men, aprann panse pou tèt yo an premye. Se konsa, gen yon vizyon plis imen ak pi klè nan reyalite ki antoure yo".

Isabelle Théosmy se yon defansè dwa moun ki angaje sitou nan fè pwomosyon pou dwa fanm yo , li abòde avèk kouraj kèk sijè ki makònnen ak kondisyon fanm epi goumen san relach kont tout vye atitid kont fanm nan atik li yo, konsa li ofri yon pèspektiv eklere ak angaje sou kesyon enpòtan sa yo.

## Zèv li yo

### Woman

* Mon amour, mon geôlier, Philippe Hugounenc Éditeur, 2020, 240 p. (EAN 9782492047121)
* Nos années manquées, Milot & Varella, 2023, 239p. (ISBN978-2493420800)
* L'amour arrive à temps, Milot & Varella, 2023, 279p. (ISBN978-2386170010)

### Atik ak travay rechèch

* *Doub vizaj rekonstriksyon anba lavil Pòtoprens*  .

* *Rekonstriksyon anba lavil Pòtoprens dizan apre tranblemanntè janvye 2010 la* 

* **  .

* *Lè yon limyè vle opak*  .

## Referans yo

## Lyen deyò
Dricky Beukes

**Hendrika Johanna van Staden** ke yo rele tou **Dricky Beukes** 29 desanm 1918 - 9 novanm 1999 se te yon otè Sid Afriken nan woman, istwa kout ak dram radyo. Beukes te ekri plis pase yon santèn woman an Afrikaans, yon gwo kantite istwa kout, ak anpil dram radyo pou estasyon komèsyal *Springbok Radio* . Li te mouri an 1999 nan Bèlvil aprè yon batay long ak kansè nan san . Gen yon Ri *Dricky Beukes* nan Kokrus nan Vereeniging.

## Biyografi
Hendrika Johanna van Staden te fèt nan fèm Seekoebaard nan Prieska, nan pwovens nò Cape (kounye a Northern Cape ), 29 desanm 1918. Li te pi piti nan 13 timoun  . Nan laj twazan fanmi li te deplase soti nan Karos, yon ti vil toupre larivyè Lefrat la Gariep ( Orange River ), nan Upington kote li te grandi epi li te resevwa edikasyon bonè li. Li te enskri nan Higher Business School nan Paarl epi li te jwenn yon travay nan Karos Post Office apre li te pase egzamen sèvis sivil li 

Beukes te vin trè popilè grasa istwa swivi li yo. Yon fraz ki te genyen gwo popilarite nan tout peyi a nan epòk la se te entwodiksyon li nan dram radyo *Die Indringer* (The Trespasser) : "'n verhaal wat elke moederhart sal roer" (yon istwa ki pral touche kè chak manman)  . Lòt istwa popilè radyo Dricky Beukes gen ladan *Skaduwees oor Summerdown*, *Blinkwater*, *Die geel karavaan* ak *Dokter Karenien*  . Beukes te rete sou lè pou plis pase yon deseni, sa ki fè l 'yon non kay nan chak kay Afrikaans.

Li te ekri premye woman li a, *Madelief*, nan jis 14 jou, epi li te pibliye an 1945 nan *Housewife* lè li te 18.  Istwa a te enspire pa lanmò manman l 'nan menm ane a.

Beukes pibliye anpil lòt liv popilè nan Afrikaans. *Seri Kamberg* te popilè ant 1982 ak 1988. Beukes te ekri tou *Meetsnoere* ak *Een wat'n muur afbreek*, ki dekri lavi moun nan Karos, kote li te pase anfans li.

Li te marye ak Abraham Opperman Beukes, ki soti nan Prince Albert, nan dat 4 jiyè 1942. Li te premye direktè *Laerskool Vredelust* nan Bellville, li menm ki te ekri twa liv pou timoun . Koup la te deplase nan Bellville (yon katye vil Okap ) epi yo te gen yon pitit gason, Van Staden, ak de pitit fi, Brenda ak Wilmari. Nan Bellville, Beukes te editè yon ti jounal ki rele *Die Noordwester* e yon kontribitè regilye nan *Oudtshoorn Courant* . Apre yo fin pran retrèt, koup la te rete nan distri Tygerberg, toupre Bellville  . Mari Beukes te mouri nan Durbanville nan mwa mas 1993.

## Referans
Johanna Brandt

**Johanna Brandt**, fèt *Johanna van Warmelo*, sou 18 novanm 1876 nan Heidelberg nan Transvaal, te mouri 13 janvye 1964 nan Newlands nan Kap, Lafrik di sid, se te yon pwopagann Sid Afriken nasyonalis Afriken, yon espyon pandan Lagè Boer la , yon ekriven sou pwofèt kontwovèse sou sante.

## Biyografi
Johanna van Warmelo se pitit fi pastè *Nicolaas Jacobus van Warmelo* ak dezyèm madanm li *Maria Magdalena Elizabeth Maré* . Papa l te yon minis Legliz Refòm Olandè, pandan fanmi manman l te emigre nan Sid Afrik  Johanna Brandt te ale nan *Seminè Good Hope* pou tifi nan vil Okap pandan dezan. Lè papa l 'te mouri nan 1892, Johanna ak manman l' te ale nan Ewòp pou sis mwa.

Nan kòmansman Dezyèm Gè Boer la an 1899, Johanna Brandt te sèvi kòm volontè ak twa nan frè l yo. Li te sèvi kòm enfimyè jiskaske Britanik yo te pran Pretoria, kapital Repiblik Sid Afriken Transvaal la . Sepandan, Boers yo pa t rann tèt imedyatman epi yon lagè geriya long te kòmanse.

Se pandan dezyèm faz sa a nan Lagè Boer ke Johanna Brandt, ki te rete nan Pretoria, te vin yon aktivis pou kòz Boer la. Li rekrite fanm pou espyone ofisye Britanik yo epi li kache prizonye ki chape yo. Se aksyon li yo ki te mennen W. T. Stead pibliye yon atik nan Review of Reviews sou kondisyon lavi terib nan kan konsantrasyon Irene, ki te kontribye nan bès sipò piblik Britanik pou lagè a.

Apre lagè a, li te ekri pwòp kont pa l sou kan konsantrasyon Irene, men pi bon liv li a se *The Petticoat Commando* , ki rakonte eksplwa li ak manman l pandan Lagè Boer la. Liv la dedye a manman l ', « kòm yon ofrann lapè pou pote l 'nan dokiman Pwen Enpòtan an medya nan opozisyon dirèk ak volonte li » . Kay *Van Warmelos* yo, ke yo rele *Harmony*, te vin tounen yon sant pou fòs okipasyon Britanik la. Johanna (ki rele tèt li *Hansie* nan liv la) yo montre tèt li, epi li menm ak manman l eksplwate lefèt ke fòs Britanik yo konsidere yo inonsan  .

## Referans
Janette Deacon

**Janette Deacon** (fèt Buckland, 1939) se yon akeyològ Sid Afriken, ekriven ak pwofesè. Li etidye devlopman zouti yo jwenn nan sit gwòt nan Kap oksidantal.

## Biyografi
Apre lagè a, li te ekri pwòp kont pa l sou kan konsantrasyon Irene, men pi bon liv li a se *The Petticoat Commando* , ki rakonte eksplwa li ak manman l pandan Lagè Boer la. Liv la dedye a manman l ', « kòm yon ofrann lapè pou pote l 'nan dokiman Pwen Enpòtan an medya nan opozisyon dirèk ak volonte li » . Kay *Van Warmelos* yo, ke yo rele *Harmony*, te vin tounen yon sant pou fòs okipasyon Britanik la. Johanna (ki rele tèt li *Hansie* nan liv la) yo montre tèt li, epi li menm ak manman l eksplwate lefèt ke fòs Britanik yo konsidere yo inonsan  .

Deacon te vin premye prezidan   2002  .

Nan 2016, li te bay yon doktora onorè nan literati nan University of Cape Town pou ekri ak rechèch li sou orijin imen nan Lafrik di sid  .

Li se madanm d'Hilary Deacon, tou yon akeyològ Sid Afriken.

## Referans
Francesca Théosmy

**Francesca Théosmy**, ki gen non nesans li Karénine Francesca Théosmy fèt nan peyi Ayiti nan dat 24 janvye 1987, li te mouri nan dat 2 jiyè 2024 nan Lopital Cognacq-Jay nan vil Pari, peyi Lafrans, li te gen yon kansè ki ra. Li te make domèn jounalis lan an Ayiti. Yo te konnen li pou fason li te pran angajman pou bon jan kalite jounalis epi ki granmoun tèt li, .

## Biyografi
Depi lè li te nan laj nèf lane, Francesca Théosmy te devlope yon pasyon pou ekri bagay moun kapab imajine. Li te jwenn enspirasyon sa nan kont osinon istwa fanmi li te konn rakonte anba zetwal. Anplis de literati, li te gen pasyon tou pou sinema ak fèt tradisyonèl ayisyen yo tankou rara .

## Fòmasyon ak karyè
Francesca Théosmy te gen yon lisans nan Kominikasyon Sosyal ak yon metriz nan syans moun ak sosyal . Li te travay kòm jounalis ak editoryalis pou plizyè medya, tankou *AlterPresse*, *[[Le Nouvelliste (Ayiti)|Le Nouvelliste]]*, ak *Enquet'Action*, kote li te jwe yon wòl enpòtan nan devlopman medya sou entènèt sa an Ayiti. Theosmy te kontribye nan plizyè pwodiksyon radyofonik pou Gwoup Medialternatif, tankou *Espas fanm* ak *Espas fanm magazin*, e li te prezantatè pandan yon ti tan nan AlterRadio. Anplis travay jounalis li, li te kolabore avèk yon asosyasyon edikasyon popilè  .

## Zèv li yo

### Woman

* Karénine Francesca Théosmy, Moi, fugitive, réfugiée du brouillard, Auto-édition, mai 2017, 227 p. (ISBN 979-8748527774)
* Karénine Francesca Théosmy, Les reliques de l'arc-en-ciel, Auto-édition, août 2019, 194 p.
* Karénine Francesca Théosmy, Une pincée de sable, Auto-édition, mars 2021, 17 p.
* Karénine Francesca Théosmy, Le Chemin de la Mort poudreuse, Le Chant du Cygne, septembre 2023, 516 p. (ISBN 978-2957879021, EAN 9782957879021)

### Nouvèl

* La caverne des illuminations (Afrofuturisme now, revue Zist numéro 26)
* Karénine Francesca Théosmy, Zombi, pudding et mécanismes, Auto-édition, janvier 2023 (EAN 1230006077358)
* Karénine Francesca Théosmy, Le loup gris du cratère, Auto-édition, mars 2023

### Atik ak travay rechèch li yo

* .
* Karénine Francesca Théosmy, «Les préjugés envers les femmes résistent malgré des avancées», Article,‎ 2015 (lire en ligne).
* Karénine Francesca Théosmy, «Science et politique, le combat d’aujourd’hui pour l’indépendance haïtienne», Journal,‎ 4 novembre 2015 (lire en ligne).
* Karénine Francesca Théosmy, «La colère monte avec l’arrivée des pluies », Cahiers du socialisme,‎ 12 février 2010 (lire en ligne).
* .

## Referans
Durrës

**Durrës** se yon vil nan eta Durrës Zòn, nan Albanie. Popilasyon an nan vil la apwopriye se 153 mil, la deuxième pi gwo peple minisipalite a Albanyen apre lavil Tirana.
Spinosaurus

Spinosaurus se yon dinozaur theropod biped care a viv nan mitan peryòd Cretacicului, nan sa sa a se kounye a Africa de Nord. Yon moun te dekouvri nan 1910 paleontològ alman Ernst Stromer. Rămășitele sale originale (primele fosile discovere) au fost distruse în al Doilea Război Mondial. Vertebrele de pe spate growau jiska la 1,69 metri. Sa a se yon lòt dinozaur kanivò, men nan poumon pa Tyrannosaurus rex ak Giganotosaurus, rive jiska 16–18 mèt ak 7–9 ton nan pwa. Două studii, publicate de revista Science în septembrie 2014[1][2] susțin că Spinosaurus aegyptiacus avea o lavi semi-acvatică. Epitou, principala sursă de hrană era peștele. Konvie ansanm ak lòt kalite kanivò, precum Rugops.
Jerry Kennealy

Jerry Kennealy, ki fèt 27 me 1938 nan vil San Fransisko, nan Eta Kalifòni, se yon ekriven ameriken, otè woman polisye.

## Biyografi
Yon ansyen detektif prive, Jerry Kennealy kreye nan lane 1987 detektif prive Nick Polo nan "Solo de Polo" (Polo Solo), kote pèsonaj la te sot pase yon pèn prizon. Non sèlman yon nouvèl, ki parèt nan lane 1994, limye sa a, ki ap egzèse metye li nan San Fransisko, parèt nan 10 woman, ladan yo de nome pou pri Shamus la nan kategori pi bon woman: "Polo's Wild Card" nan lane 1991 epi "Special Delivery" nan lane 1993.

Ankèt seri sa yo soti nan kategori woman nwa yo. Avèk yon dividal kadav, melanje ak ti blag, yo souvan fini avèk yon sèn ki inatandi epi san moral. Ladan yo gen tit ki gen dimansyon politik, sitou nan  "Les Voyages de Nick Polo", kote ewo yo te tounen "le garde du corps de Slate", yon ekriven ki ta pra l pibliye yon liv sou "Shah Iran" an. Lè yo touye Slate avèk yon bonm nan avyon li te prete nan men zanmi l lan ki te nan sèvis sekrè yo, Polo te tanmen chèche maniskri a.

Jerry Kennealy se yon manb nan " Mystery Writers of America" epi te vis prezidan "Private Eye Writers of America".

## Travay atistik

### Roman

#### ''Nick Polo'' seri

#### Seri ''Carroll Quint''

* Claude Mesplède (dir.), Dictionnaire des littératures policières, vol. 2 : J - Z, Nantes, Joseph K, coll. « Temps noir », 2007, 1086 p. (ISBN 978-2-910-68645-1, OCLC 315873361), p. 85.
* Claude Mesplède, Les années "Série noire" bibliographie critique d'une collection policière, vol. 5 : 1982-1995, Amiens, Encrage, coll. « Travaux » (no 36), 2000.

## Lyen ekstèn

*  Bibliographie
*  Bibliographie James Brant
*
Bonya Ahmed

**Rafida Bonya Ahmed**, ki pi byen konnen sou plim li **Bonya Ahmed**, ki fèt nan lane 1969 , se yon ekriven Bangladèch-Ameriken, aktivis imanis ak bloguez  .

## Biyografi
Rafida Bonya Ahmed te fèt an 1969 nan Dhaka, Bangladèch . Li te resevwa diplòm bakaloreya li nan syans enfòmatik nan Minnesota State University, Mankato .

Bonya Ahmed te rankontre mari l, Avijit Roy, atravè ekriti yo sou Mukto-Mona, premye platfòm sou entènèt pou lib panse, ate, ak blogueurs eksklizyon ak ekriven ki te fonde pa Avijit. Gwoup sa a te lanse premye selebrasyon Jounen Darwin nan Bangladèch  . Li se youn nan moderatè platfòm Mukto-Mona, ki te rekonèt entènasyonalman an 2015 e ki te resevwa pri jiri BOBS  . Bonya Ahmed te ekri *Bibortoner Path Dhore* ("Along the Path of Evolution", 2007), youn nan premye liv syans popilè nan Bangladèch sou evolisyon byolojik  .

Bonya Ahmed gen yon pitit fi, Trisha Ahmed, ki soti nan premye maryaj li. Trisha Ahmed ekri yon atik ak bòpè li Avijit pou magazin *[[Free Inquiry]]* sou blogè eksklizyon yo nan prizon  . Bonya Ahmed te dyagnostike ak kansè tiwoyid an 2011 men li te antre nan remisyon apre tretman entansif  .

Nan 26 février 2015, Bonya Ahmed ak Avijit Roy te atake pa ekstremis islamis ki te gen manchèt pandan y ap vwayaje nan Daka nan yon vwayaj siyati liv. Yo atake yo nan mitan lari a pandan yon fwa liv okipe. Avijit Roy te mouri apre yo te mennen l lopital epi Bonya Ahmed te blese grav    .

Li te deside pran yon konje nan travay li kòm yon manadjè ansyen nan yon biwo kredi nan peyi Etazini apre atak la. Lè sa a, li te kòmanse travay ak asosyasyon imanis an Ewòp ak Etazini pou ogmante konsyans sou atak sou entelektyèl eksklizyon nan Bangladèch pa fondamantalis Islamik  ak nan mwa Jiyè ane sa a, li te bay Asosyasyon Imanis Britanik la Voltaire Lecture  .

Li fè rechèch sou fondamantalis Islamik kòm yon etidyan vizitè nan University of Texas nan Austin . Li resevwa pri a " Pi devan » soti nan Freedom From Religion Foundation an 2016. Li se yon manm jiri pou prim Deutsche Welle a BOBS Best of Online Activism Award  .

 20 avril 2018, Bonya Ahmed te bay yon diskou TEDx nan Exeter, ki eksplike kijan li te refè apre atak teworis 2015 la ki te kite mari l mouri epi li te sikatris fizikman ak emosyonèlman pou lavi.

## Referans
Shamim Azad

**Shamim  Azad** fèt 11 novanm1952 , se yon powèt bileng Britanik, rakonte istwa ak ekriven orijin Bangladèch .

## Jèn
Shamim Azad te fèt 11 novembre 1952 nan Mymensingh, Dhaka, East Bengal (kounye a Bangladèch ), vil kote papa l te travay. ; Li te grandi nan Sylhet . Li te etidye nan Jamalpur Girls High School an 1967 epi li te konplete diplòm entèmedyè li nan Tangail Kumudini College an 1969. Li te enskri nan University of Daka epi li te jwenn yon *[[Honours degree|diplòm onè]]* an 1972 ak yon diplòm Master an 1973. 

An 1990, Shamim Azad demenaje ale rete Angletè  .

## Karyè literè
Travay Shamim Azad yo divès, sòti nan istwa popilè Bangladèch rive nan istwa Ewopeyen an. Li aboli limit ki genyen ant edikasyon ak amizman, pwodiksyon literè li anrasinen nan folklò Azyatik, tradisyon oral ak eritaj  .

Shamim Azad te pibliye trant-senk liv  ki gen ladan woman, koleksyon istwa kout, redaksyon ak powèm nan lang angle ak Bengali . Li parèt nan plizyè antoloji, tankou *Britanik South Asian Poetry*, *My Birth Was Not In Vain*, *Velocity*, *Emlit Project*, ak *Mother Languages* . Li te ekri de pyès teyat pou Half Moon Theatre  . Li travay ak konpozitè Richard Blackford, Kerry Andrew, koregraf Rosemary Lee, atis vizyèl Robin Whitemore ak otè teyat Mary Cooper.

Li te fè nan avni ki gen ladan Mize a nan Lond, Edinburgh Fringe Festival la, Cambridge Water Stone, Liberty Radio, Battersea Arts Center, Lauderdale House, Enstiti Commonwealth la, Bibliyotèk Britanik la, Konsèy Britanik nan Bangladèch, Takshila nan Pakistan ak Vil New York  . Li te travay nan Tower Hamlets Summer School, Sunderland City Library and Arts Center, East Side Arts, Poetry Society, Magic Me, Rich Mix, Kinetika, Bromley by Bow Centre, Half Moon Theatre ak Apples and Snakes  .

Shamim Azad se yon patwon charite One World Action and Rich Mix nan Bethnal Green, Lond. Li se yon direktè lekòl ak prezidan Bishwo Shahitto Kendro (World Literature Centre) nan Lond  . Li fè pati gwoup Eastern Storytellers, ki envite rezidan lokal yo pataje kèk nan istwa yo te rasanble nan istwa imigrasyon rich ak divès lès la  .

## Referans
Elliot West

Elliot West, ki fèt 24 fevriye 1924 nan vil Brouklin (Nouyòk, Etazini) epi mouri 7 oktòb 2003 nan Wèsfèrli (Vèmon), se yon ekriven epi senaris ameriken, otè woman polisye ak espyonaj.

## Biyografi
Soti 1943 rive 1945, nan peryòd dezyèm gè mondyal la , li te sèvi nan enfantri ameriken an. Yo te dekore l ak "Purple Heart".

Nan lane 1958, ansanm ak Chris Appley li ekri senaryo "La Cible parfaite", (The Fearmakers), yon fim ameriken ki reyalize pa Jacques Tourneur.

Nan lane 1959,  li pibliye premye woman li"Man Running" nan kategori espyonaj la. Dezyèm woman li soti nan lane 1966,"The nihgt Is a Time for Listening" ki tradui an fransè pa Marcel Duhamel sou tit "À l'écoute de la nuit". Nan lane 1976, li ekri yon woman polisye "Gare aux arêtes"! ( The Killing Kid) " Yon istwa byen rakonte epi atachan malgre gen pèsonaj ki manke rafine epi ki pa sanble twò malen" selon Claude Mesplède

## Travay atistik

### Roman

* *Man Running*, 1959
* *Lannwit la se yon tan pou koute*, 1966
** *Tande nwit la*, koleksyon Le Livre du Jour, Gallimard, 1968.
* *The Lonely Victories*, 1972
* *Killing Kid la*, 1976
** *Pran prekosyon nou ak bor yo !* , Super nwa no 58, 1977

## Filmografi

### Nan sinema

* 1958 : *The* *Fearmakers*, fim Ameriken ki dirije pa Jacques Tourneur

### Nan televizyon

* 1954 : 1 epizòd nan seri televizyon *The Pepsi-Cola Playhouse*
* 1955 : 1 epizòd nan seri televizyon *Big Town*
* 1956 : 1 epizòd nan seri televizyon *Four Star Playhouse*
* 1958 : 1 epizòd nan seri televizyon *Suspicion*
* 1958 : 1 epizòd nan seri televizyon *Sugarfoot*
* 1958 : 1 epizòd nan seri televizyon *Studio One*
* 1960 : 1 epizòd seri televizyon **'
* 1962 : 1 epizòd nan seri televizyon **'
* 1970 : *Berlin Affair* Ameriken fim televizyon ki te dirije pa David Lowell Rich
* 1977 : 1 epizòd nan seri televizyon **'
* 1978 : 1 epizòd nan seri televizyon **'
* 1979 : 1 epizòd nan seri televizyon *Lou Grant*
* 1985 : 1 epizòd nan seri televizyon *Supercopter*

## Sous

* Claude Mesplède, Les années "Série noire" bibliographie critique d'une collection policière, t. 4 : 1972-1982, Amiens, Encrage, coll. « Travaux » (no 25), 1995, 318 p. (ISBN 978-2-906389-63-2), p. 160-161.
* Claude Mesplède et Jean-Jacques Schleret, SN, voyage au bout de la Noire : inventaire de 732 auteurs et de leurs œuvres publiés en séries Noire et Blème : suivi d'une filmographie complète, Paris, Futuropolis, 1982 (OCLC 11972030), p. 377

## Nòt ak referans

## Lyen ekstèn

* « Elliot West » (présentation), sur l'Internet Movie Database
*