open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vybz Kartel

**Adidja Palmer**, rele sitou **Vybz Kartel**, ki fèt sou 7 janvye 1976 nan Kinstòn (Jamayik), se yon chantè, mizisyen rege, raga jamayiken.
## Biyografi
* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
### Diskografi
#### Albòm
* 2003 : *Pussy Gyal Dem*
* 2004 : *More Up 2 di Time*
* 2005 : *J.M.T.*
* 2008 : *The Teacher's Back*
* 2009 : *Most Wanted*
* 2010 : *Pon di Gaza 2.0*
* 2011 : *Kingston Story*
* 2013 : *The Voice of the Jamaican Ghetto*
* 2013 : *Kartel Forever:Trilogy*
* 2014 : *Reggae Love Songs*
* 2015 : *Viking*
* 2016 : *King of the dancehall*
#### Singles
* 2002 : *Kill Bill*
* 2003 : *Please*
* 2004 : *Tekk* 
* 2004 : *Picture This* 
* 2006 : *No*
* 2008 : *Send A Hell*
* 2008 : *Weh Dat Fah*
* 2009 : *Romping Shop* (avèk Spice)  
* 2009 : *Life Sweet* 
* 2009 : *Go Fi Dem Anyweh* 
* 2009 : *Last Man Standing* 
* 2009 : *Slow Motion*
* 2010 : *Clarks* (avèk Popcaan & Gaza Slim)
* 2010 : *Clarks Again* 
* 2010 : *Know Bout Me* 
* 2010 : *Like Xmas* 
* 2010 : *Mi Beat Up Di Pussy*
* 2011 : *All Out* 
* 2011 : *Step Up Inna Life* 
* 2011 : *Summertime*
* 2011 : *Tell You Say* 
* 2011 : *Sex & the City* 
* 2011 : *Slew Dem Like David* 
* 2011 : *Go Go Wine*
* 2011 : *Yuh Love* 
* 2012 : *Party Me Say (Me Nice)* 
* 2012 : *Reparation* (avèk Gaza Slim) 
* 2012 : *Street Vybz Girl* 
* 2012 : *Good Father*/*Mi Sorry* 
* 2012 : *Right Now* (avèk Stylish)  
* 2012 : *Dweet We a Dweet (Do It)*  
* 2012 : *Lip Gloss (Cover Girl)*  
* 2012 : *Summertime Part 2*
* 2012 : *The Cure (Fi Badmind)* (avèk Russian) 
* 2012 : *Looking Glass*  
* 2012 : *Party Vibes*  
* 2012 : *Informer* (avèk Tommy Lee Sparta) 
* 2012 : *Betray Di Gaza Boss* (avèk Tommy Lee Sparta)
* 2012 : *Daddy Devil*
* 2013 : *Love U Baby* 
* 2013 : *Back to Life* 
* 2013 : *Look Pon We*
* 2013 : *Ghetto Life* 
* 2013 : *Bubble Hard* 
* 2013 : *Me A Pree* 
* 2013 : *Dancehall Hero* 
* 2013 : *Badman Sittin*
* 2013 : *Convertible*
* 2013 : *Weed Smokers*
* 2013 : *Hi*
* 2013 : *Pussy Me Say*
* 2013 : *School Youths*
* 2014 : *Miami Vice Épisode*
* 2014 : *Mamacita* (avèk J Capri)
* 2014 : *Ignite The World*
* 2014 : *Gimme Little Room*
* 2014 : *Mi Nuh Trust People*
* 2014 : *Conjugal Visit* (avèk Spice)
* 2014 : *Drinks Up*
* 2015 : *Money me a look*
* 2015 : *Gon Get Better*                                                  
* 2016 : *Best place pon heart*
* 2017 : *Highest level*
## Referans

## Lyen deyò
Warrior King

**** se yon chantè, mizisyen rege, raga jamayiken

## Byografi
* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
* Sa li fè

## Referans
* Referans pou konnen plis anlè moun sa a ----
Wayne Wade

**Wayne Wade**, ki fèt an 1959 nan Kinstòn (Jamayik), se yon chantè, mizisyen rege, raga jamayiken.
## Biyografi
Wayne Wade te dekouvri pa chantè a ak pwodiktè Yabby You. 

## Zèv li yo
*Sa li fè

## Referans

## Lyen deyò
Toyan

**Byron Everton Letts**, rele **Toyan** ou **Ranking Toyan**, ki mouri asasine an 1991, se yon chantè, mizisyen rege, raga jamayiken.
## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
### Albòm
* 1978-1980 : *Early Days* (*Roots Tradition*)
* 1981 : *How The West Was Won* (*Volcano*)
* 1982 : *Spar With Me* (*Jah Guidance*)
* 1982 : *Dj Clash vol. 1* (avèk Nicodemus)
* 1982 : *Superstar [[Yellowman]] has arrived with Toyan* (*Joe Gibbs*)
* 1982 : *Nice Time* (avèk Tristan Palmer) (*Jam Rock*)
* 1982 : *Toyan* (J&L)
* 1983 : *Ghettoman Skank*
* 1983 : *Murder* (avec Tipper Lee & Johnny Slaughter) (*Vista*)
* 1983 : *Every possee want me* (*Live & Learn*)
* 1983 : *DJ Daddy* (*Upfront*)
* 1984 : *Hot Bubble Gum* (*Powerhouse*)
### Senp ak maksi
* 1980 : *Rocking of the 5000* (fas B de *Reaching to be free* de Madoo) (*KG Imperial*)
* 1981 : *Jah Guide I* (avèk Little John)
* 1982 : *Strictly the Dread* (*Greensleeves*)
* 1982 : *John Tom* (*Arrival*)
* 1983 : *All in the game* (avèk Little John)
* 1983 : *Two bad dj afi talk* (avèk Jah Thomas) (fas B de *Entertainment* de Tristan Palmer)
* 1984 : *My Granny* (fas B de *Conscious Lover* de Cornell Campbell)
* 1984 : *Pon Mi Corner*
* 1986 : *Bring Me Baby*
* 1988 : *Spar with Me*
* 1989 : *Buff*
* 198X : *Creamy corner* (*Volcano*)

## Referans

## Lyen deyò
Yabby You

**Vivian Jackson**, rele **Yabby You**, ki fèt 14 out 1946 nan Kinstòn (Jamayik) epi ki mouri 2 janvye 2010 nan Clarendon (Jamayik), se yon chantè, mizisyen rege, raga jamayiken.
## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
* 1975 : *[[Conquering Lion]]*, labèl Prophet
* 1976 : *King Tubby's prophecies of dub*, 500 kopi san labèl an 1976, redite pa labèl *Blood And Fire* an 1995, avèk vèsyon dub de *[[Conquering Lion (senp)|Conquering Lion]]*
* 1976 : *Prophecy of dub*, mikse pa Pat Kelly nan estidyo King Tubby sòti sou labèl Prophet
* 1976 : *Walls of Jerusalem* (presaj jamayiken sou Prophet) ou *Chant Down Babylon Kingdom* (presaj angle sou *Nationwide*), avèk dub nan fas B
* 1977 : *Deliver me from my enemies*. Sòti sou Prophet nan Jamayik ak sou *Grove* nan Angletè
* 1978 : *Beware*. Sòti sou *Grove* nan Angletè ak sou *Jah Live* nan Frans avèk yon pochèt atis Fluoman. Mikse pa King Tubby ak Prince Jammy
* 1978 : *Beware dub*. Dubs albòm presedan, menm labèl
* 1979 : *Yabby You Meets Sly & Robbie at the Mixing Lab Studio*
* 1980 : *Jah Jah Way*. Pirate sòti sou *Grove* ak *Island* vraisemblablement sans l'accord de Yabby You, avèk tit Trinity ak Clint Eastwood
* 1981 : *Yabby You and Michael Prophet Meet Scientist at Dub Station*. Sorti sur *Prophet*
* 1982 : *African Queen*. Sorti sur le label américain *Clappers*, enregistré en 1980
* 1982 : *Prophecy, feat. Michael Prophet & Wayne Wade*. Sòti sou *WLN*
* 1982 : *Time to remember*. King Tubby ak Yabby You
* 1982 : *Yabby U Meets Sly & Robbie along with Tommy McCook*. Sòti sou *Jet Star*
* 1983 : *One love, one heart*. Sòti sou *Shanachie* pita sou *Greensleeves* en 1984
* 1984 : *The Yabby You Collection*. Konpilasyon sòti sou *Greensleeves*, titres enregistrés dans les années 1970
* 1985 : *Fleeing from the city*. Sòti sou *Shanachie*
* 1992 : *Chant Down Babylon Kingdom : King Tubby at his best*. Sòti sou *YVJ*
* 1993 : *Meets Mad Professor and Black Steel*. Sòti sou *Ariwa*
* 1997 : *Jesus Dread, 1972-1977*. Compilation sòti sou *Blood And Fire*
* 1997 : *Jah will be done*. Sòti sou *Prophet*
* 2002 : *Dub it to the top 1976-1979*. konpilasyon sòti sou *Blood And Fire*
* 2012 : *Deeper Roots: Dub Plates and Rarities 1976-1978*. Konpilasyon sòti sou *Pressure Sounds*
* 2014 : *Deeper Roots Part 2*. konpilasyon sòti sou *Pressure Sounds*
* 2015 : *Dread Prophecy* (3 CD). konpilasyon sòti sou *Shanachie*
* Dat sòti enkoni :
** *Meets Trinity at Station*
** *Meets Tommy McCook in dub*. Sòti sou *Peacemaker*
** *Meets Michael Prophet in dub, 1979-1981*
** *Yabby You Presents King Tubby's Boom Sounds Vol 4*. anrejistre ant 1979 ak 1983
** *Hits Of The Past Vol. 2*

## Referans

## Lyen deyò
* Yabby You sou bnf.fr
Prince Buster

**Cecil Bustamente Campbell**, rele **Prince Buster**, ki fèt 28 me 1938 nan Kinstòn (Jamayik) epi ki mouri 8 septanm 2016 nan Miyami (Jamayik), se yon chantè, mizisyen rege, raga jamayiken.
## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
* 1963 : *I Feel Spirit* (Blue Beat)
* 1964 : *Fly Flying Ska* (Blue Beat)
* 1965 : *Hard Man Fi Dead* (Prince Buster)
* 1966 : *On Tour* (Blue Beat)
* 1966 : *Ska-Lip-Soul* (Prince Buster)
* 1967 : *Judge Dread* (Blue Beat)
* 1968 : *Wreck A Pum Pum* (Prince Buster)
* 1969 : *The Outlaw* (Prince Buster)
* 1972 : *The Message Dubwise* (Prince Buster)
* 1976 : *Yusuf Ali and the Revolutionaries* (Prince Buster)

## Referans

## Lyen deyò
* Prince Buster sou bnf.fr
Charlie Chaplin (mizisyen)

**Charlie Chaplin** se yon chantè ak mizisyen rege, raga jamayiken.
## Biyografi
* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
### Diskografi
* 1981 ː *Red Pond*
* 1982 ː *Face To Face*
* 1984 ː *Fire Burn Them Below* (Powerhouse)
* 1985 ː *Que Dem* (Powerhouse)
* 1985 ː *Free Africa* (Powerhouse)
* 1985 ː *Dancehall Rockers*
* 1987 ː *The Negril Chill* (avèk Yellowman)
* 1989 ː *Two Sides Of Charlie Chaplin*
* 1990 ː *Take Two !*
* 1990 ː *20 Super Hits*
* 1991 ː *Cry Blood*
* 1997 ː *Ras Portraits*
* 2006 ː *DJ Roll Call*

## Referans

## Lyen deyò
Yellowman

**Winston Foster **, rele **Yellowman**, ki fèt 15 janvye 1956 nan Negril(Jamayik), se yon chantè, mizisyen rege, raga jamayiken.
## Biyografi
* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
* 1982 : *Just Cool*
* 1982 : *Mad Over Me*
* 1982 : *Mr Yellowman*
* 1982 : *One Yellowman* (Yellowman & Fathead)
* 1982 : *Bad Boy Skanking* (avec Fathead)
* 1982 : *Supermix*
* 1982 : *Jack Sprat* - (Aka: "Hotter Reggae" 1982) - (Reissue: "Life In The Ghetto" 1991)
* 1982 : *King Mellow Yellow meets Yellowman* (avec King Mellow Yellow)
* 1982 : *Live At Reggae Sunsplash*  (Live)
* 1982 : *Superstar Yellowman has arrived with Toyan* (avec Toyan)
* 1982 : *Live At The Aces: Feeding In The Dancehall* - (Yellowman & Fathead)
* 1982 : *The Yellow, The Purple & The Nancy* - (Yellowman, Purpleman and Sister Nancy)
* 1982 : *Yellow Man Fat Head And The One Peter Metro* (Yellow Man & Fat Head & Peter Metro)
* 1983 : *Zungguzunggugguzungguzeng*
* 1983 : *Junjo Presents A Live Session With Aces International - [Various Artists + Yellowman]
* 1983 : *Live And Direct* (Presenting A Live Session With Aces International Vol 2) - [Various Artists + Yellowman]
* 1983 : *Divorced (For Your Eyes Only)* - (Yellowman & Fathead)
* 1983 : *Live At Kilamanjaro* (avec Squidley)
* 1983 : *Live Stage Show At Ranny Williams Entertainment Center* (Yellowman, Sassa Frost & Peter Metro)
* 1983 : *Live In London* 
* 1983 : *King Yellowman Meets The Mighty Josey Wales* (avec [[Josey Wales (reggae)|Josey Wales]])
* [[1984]] : *Nobody Move Nobody Get Hurt*
* 1984 : *Two Giants Clash* (avec Josey Wales)
* 1984 : *Operation Radicatio*
* 1984 : *King Yellowman*
* 1984 : *Showdown Vol. 5* (avec Fathead et [[Purpleman]])
* 1984 : *Under Me Fat Thing* - (Aka: "Galong Galong Galong" 1995)
* 1984 : *One In A Million*
* 1985 : *Walking Jewellery Store*
* 1985 : *Yellowman Meets Charlie Chaplin* - (Yellowman & Charlie Chaplin)
* 1986 : *Taxi Connection* - Live In London (Sly & Robbie, Ini Kamoze, Half Pint & Yellowman)
* 1986 : *Rambo* - (Aka: "Girls Them Pet" 1986)
* 1986 : *Kangal Presents Tiger Meets Yellowman* - (Tiger & Yellowman)
* 1987 : *Going To The Chapel*
* 1987 : *Blueberry Hill*
* 1987 : *The Negril Chill Challenge With Charlie Chaplin* (Live) - (Yellowman & Charlie Chaplin).
* [[1987]] : *Yellow Like Cheese*
* 1988 : *Yellowman Rides Again*
* 1988 : *Don't Burn It Down*
* 1988 : *Sings The Blues*
* 1988 : *A Reggae Calypso Encounter Yellowman & General Trees*
* 1990 : *A Feast Of Yellow Dub*
* 1990 : *Thief* - (Aka: "Strikes Again" 1990)
* 1991 : *Mi Hot*
* 1991 : *Party*
* 1992 : *Reggae On The Move*
* .1993 : *A Man You Want*
* 1993 : *In Bed With Yellowman
* 1993 : *Reggae On Top*
* 1994 : *Prayer*
* 1994 : *Best Of Live In Paris*
* 1995 : *Kiss Me*
* 1995 : *Good Sex Guide*
* 1995 : *Message To The World*
* 1995 : *Freedom Of Speech*
* 1996 : *Yellowman Meets The Paragons*
* 1998 : *Live At Maritime Hall* - (Reissue: "Live In San Fracisco" 2003)
* 1998 : *Very Very Yellow Christmas*
* 1999 : *Yellow Fever*
* 2003 :  *New York*
* 2012 : *Young, Gifted & Yellow*
* 2013 : *Reggae Essentials*

## Referans

## Lyen deyò
* Sitwèb ofisyèl Yellowman
Busta Rhymes

**Trevor George Smith Jr.** (fèt 20 me 1972), moun konin li pwofesyonèl kòm **Busta Rhymes. Li** se yon rapè Ameriken ak aktè. Chuck D nan Public Enemy te ba li non Busta Rhymes, apre NFL avek CFL, George "Buster" Rhymes . Li te resevwa 12 nominasyon pou prim Grammy pou travay li, sa ki fè l yonn nan atis ki  resevwa plis nominasyon san li pa jam genyen.
## Biyografi
Busta Rhymes se te yon nan manm orijinal Leaders of the New School, yon gwoup ki te atire atansyon nasyonal lè yo te choffe foul moun nan pou Public Enemy.  Moun komanse konin li nan piiblik lan le li te fe yon aparans envite  sou track " A Tribe Called Quest" . Yon ti tan apre sa, Leaders of the New School te kraze, sa ki mennen Rhymes vin yon atis solo. Yon nan pwoje ke li te komanse chante kom atis solo se te nan albòm, *The Coming* (1996). Albòm la te vini premye dis chans sou  list "Billboard 200"  la, li te sètifye platinum pa Recording Industry Association of America (RIAA), e li te ginyin yon nominasyon Grammy .

Li te pibliye onz albòm solo. Albòm ki te pi resan se te *Blockbusta* 2023. Lis chan Rhymes ke tout moun konnin se" Woo-Hah !! Got You All in Check ", " It's a Party ", "Put Your Hands Where My Eyes Could See ", " Dangerous ", " Turn It Up " ( Remix ) / "Fire It Up", " Gimme Some More", " What's it Gonna Be?  ", " Pass the Courvoisier, Part II ", " I Know What You Want " ak "  Touch It".

Pami lòt antrepriz li yo, li te fonde yon compani misik ki releConglomerate (okòmansman Flipmode Entertainment) ak ekipaj pwodiksyon ki rele The Conglomerate ( ki te rele Flipmode Squad avan). About com mete li sou lis 50 pi gwo misiyen "MC"  nan tan nou an (1987–2007),  ak Steve Huey nan AllMusic te rele l yonn nan pi bon ak pi pwodiktif rapè nan ane 1990 yo. MTV te rele li "youn nan pi gwo atis vizyèl hip-hop la". 

## Referans

## Lyen ekstèn
Grace Jones

**Grace Jones** se yon chantèz, mizisyen rege, raga jamayiken.
## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
### Fimografi
#### Sinema
* 1973 : *Gordon's War*, d'Ossie Davis
* 1976 : *Section de Choc*, de Massimo Dallamano
* 1976 : *[[Attention les yeux !]]*, de Gérard Pirès
* 1981 : *[[Deadly Vengeance]]*, d'Amin Q. Chaudhri
* 1984 : *[[Conan le Destructeur]]* (*Conan the Destroyer*), de Richard Fleischer
* 1985 : *[[Dangereusement vôtre]]* (*A View to a Kill*), de John Glen
* 1986 : *[[Vamp (fim)|Vamp]]*, de Richard Wenk
* 1987 : *[[Straight to Hell (fim) |Straight to Hell]]* d'Alex Cox
* 1987 : *[[Siesta (fim)|Siesta]]*, de Mary Lambert
* 1992 : *[[Boomerang (fim, 1992)|Boomerang]]*, de Reginald Hudlin
* 1995 : *[[Cyber Bandits]]*, d'Erik Fleming
* 1998 : *[[McCinsey's Island]]*, de Sam Firstenberg
* 1999 : *[[Palmer's Pick Up]]*, de Christopher Coppola
* 2006 : *[[No Place Like Home]]*
* 2008 : *[[Falco – Damn, We Still Live!]]*
* 2008 : *[[Chelsea On The Rocks]]*
#### Televizyon
* 1988 : *[[A Reggae Session]]* de Thomas D. Adelman ak Stephanie Bennett 
* 2001 : *[[Wolf Girl]]*, de Thom Fitzgerald
* 2001 : *[[Shaka Zulu: The Citadel]]* de Joshua Sinclair (seri TV)

## Referans

## Lyen deyò
Jeremyah Fasi

**** se yon chantè, mizisyen rege, raga jamayiken

## Byografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè

## Referans
*Referans pou konnen plis anlè moun sa a ----
Abyssinians

**** se yon gwoup mizik raga, rege jamayiken. 

Manm li yo se Bernard Collins ak Donald Manning (ansyen manm: Lynford Manning, frè Donald Manning a). Gwoup la te fonde an 1968.

## Manm
* Bernard Collins
* Donald Manning

## Istwa
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
* 1976 : *Satta Massagana*
* 1977 : *Forward on to Zion*
* 1978 : *Arise* - Virgin
* 1982 : *Forward* - Alligator
* 1995 : *Best Of* - MusicDisc
* 1998 : *Reunion* - Artists Only (rele tou *19.94+tax*)
* 1998 : *Satta Dub* - Tabou

## Referans
* (en) Pajwèb ofisyèl
The Congos

**The Congos** se yon gwoup rege, raga jamayiken.
## Istwa
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
### Diskografi
* 1977 : *[[Heart of the Congos]]* - Black Art (redite an 1996 pa Blood & Fire)
* 1979 : *Congo Ashanti*  - CBS (redite an 2003)
* 1979 : *Image Of Africa* - CBS
* 1981 : *Face the music* - Arista
* 1997 : *Natty Dread Rise Again* - Ras
* 1999 : *Revival* - VP
* 2000 : *Live at Maritime Hall: San Francisco* - 2B1
* 2005 : *Give Them the Rights* - Young Tree
* 2006 : *[[Cock Mouth Kill Cock]]* - Explorer (redite menm ane pa Kingston Sounds anba tit *Feast*)
* 2006 : *Fisherman Style* - Blood & Fire - yon albòm remik tit *Fisherman*
* 2006 : *Swinging Bridge* - Mediacom
* 2009 : *Back in the Black Ark* - Musicast l’autrepro
* 2011 :  *We Nah Give Up* (Pura Vida And The Congos)

## Referans

## Lyen deyò
Ethiopians

**Ethiopians** se yon gwoup rege, raga jamayiken.

## Byografi
* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
* Sa li fè

## Referans
* Referans pou konnen plis anlè moun sa a ----
Hans Söllner

**Johann Michael Söllner**, rele **Hans Söllner**, ki fèt 24 desanm 1955 nan Bad Reichenhall (Almay), se yon mizisyen rege, raga alman.
## Biyografi
Hans Söllner se pitit gason Johann ak Therese Söllner. 

## Zèv li yo
### Albòm
* 1983 : *Endlich eine Arbeit*
* 1986 : *Für Marianne und Ludwig*
* 1987 : *Wos reimt se scho auf Nicki*
* 1989 : *Hey Staat!*
* 1990 : *Bayerman Vibration*
* 1991 : *Hans Söllner live mit Bayerman Vibration*
* 1992 : *...der Charlie*
* 1992 : *Ungehörtes und Unerhörtes*
* 1993 : *Fang ma do o wo ma neilich aufg´heat ham*
* 1995 : *Grea Göib Roud*
* 1997 : *A jeda*
* 2000 : *241255*
* 2001 : *Babylon*
* 2004 : *Oiwei I*
* 2005 : *Im Regen*
* 2007 : *Viet Nam*
* 2011 : *Mei Zuastand*
* 2012 : *SoSoSo*
* 2013 : *Zuastand 2*

### Senp
* 1984 : *Mei Voda hod an Marihuanabaum*
* 1986 : *Söllner Spezial*
* 1988 : *…sogar der Wind liagt* – Sonderpressung für den Rundfunk
* 1990 : *Ich wünsch mir (Weihnachten steht vor der Tür)*

## Referans

## Lyen deyò

* Sitwèb ofisyèl Hans Söllner
Groundation

**Groundation** se yon gwoup rege, raga ameriken.

## Manm gwoup
* Harrison Stafford : gita ak chan
* Marcus Urani : klavye melodika
* Ryan Newman : bas
### Ansyen manm
* Marcus Urani : pyano, Rhodes, melodika
* Ryan Newman : bas
* David Chachere : twonpèt
* Te Kanawa Haereiti rele Rufus : batri depi Paul Spina kite gwoup fen jiyè 2008
* Mingo Lewis Junior : konga ak pèkisyon (2004-2006). Retounen nan gwoup an 2008. Li kite ankò gwoup alantou an 2013-2014
* Kim Pommell : koral depi 2007
* Sherida Sharpe : koral depi 2013-2014)
* Nicholas Daniel Wlodarczyk : twonpèt depi 2013.
*Paul Spina : batri (desanm 2001-jiyè 2008), pèkisyon
* Jason Robinson : saksofòn sou laplipa albòm
* James Stafford : batri sou de premye albòm
* Shawna Anderson : koral (1999-2004)
* Kerry-Ann Morgan : koral (2006-2012)
* Ikesha Johnson : koral an 2006.
* Stephanie Wallace : koral (2008-2010)
* Benjamin Krames : konga, pèkisyons an 2007, pandan poz Mingo)
* Kelsey Howard : twonbòn

## Istwa

## Zèv li yo
### Albòm
* 1999 : *Young Tree*
* 2001 : *Each One Teach One*
* 2002 : *Hebron Gate*
* 2004 : *We Free Again*
* 2005 : *Dub Wars*
* 2006 : *Upon the Bridge*
* 2008 : *Rockamovya*
* 2009 : *Here I Am*
* 2011 : *Gathering of the Elders*
* 2011 : *We Dub Again* 
* 2012 : *Building an Ark*
* 2014 : *A Miracle*
* 2016 : *Each One Dub One*
* 2018 : *The Next Generation*

## Referans

## Lyen deyò
Tribal Seeds

**Tribal Seeds** se yon gwoup rege, raga ameriken.
## Istwa

## Zèv li yo

### Albòm
* 2005 : *Youth Rebellion*
* 2008 : *Tribal Seeds*
* 2009 : *The Harvest*
* 2016 : *Surrender*

## Referans

## Lyen deyò
*  Sitwèb ofisyèl Groundation
*  Sitwèb ofisyèl Groundation
The Slackers

**The Slackers** se yon gwoup rege, raga ameriken.
## Byografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
### Albòm
* 1996 : *Better Late Than Never*
* 1997 : *Redlight*
* 1998 : *The Question*
* 2001 : *Wasted Days*
* 2002 : *The Slackers and Friends*
* 2003 : *Close My Eyes*
* 2005 : *An Afternoon in Dub*
* 2005 : *Slackness* (avèk Chris Murray)
* 2006 : *Peculiar*
* 2007 : *The Boss Harmony Sessions*
* 2008 : *Self Medication*
* 2010 : The Great Rocksteady Swindle*
* 2011 : *The Radio*
* 2016 : *The Slackers''

## Referans

## Lyen deyò
38 Dub Band

**** se yon gwoup rege, raga franse

## Istwa
*Dat enpòtan yo

## Manm
* Olivier 'Mars' Mellet : konpozisyon, klavye
* Stéphane 'Momai' Malroux : bas, saksofòn alto ak bariton, konpozisyon
* Julien 'Drumy' Pierre : batri
* Laurent 'Zoul' Mallet : pèkisyon, pwodiksyon
* Laurent 'Dapé' Dapélo : gita ritmik
* Denis 'Tyron' Théry : klavye
* Michel 'Mitch' Raffalli : gita solo, bas, konpozisyon
* Mathias 'Mat' Luszpinski : sax ténor, flit, konpozisyon
* Jerry Edwards : twonbòn
* Martine 'Tatie' Degioanni : twonbòn
* Marine Luszpinski : ilistrasyon et pochettes
* Timour Cardenas : son, miksaj

### Ansyen manm
* Eric 'Jaja' Jacquet : batri
* Zinédine 'Ziggy' Atoui : twonbòn
* Stéphane 'Fly' Mandard : batri
* Olivier 'Sidd' Sida : gita rithmik
* Florentin 'Mr. Flotin' : twonpèt
## Diskografi
* 1997 ː *Shanti Mix - Stepping Forward Dub*
* 2000 ː *[[Volume Un]]*
* 2006 ː *[[Red Light (albòm)|Red Light]]*

## Referans

## Lyen deyò
* Sitwèb ofisyèl 38 Dub Band
Alma

**** se yon gwoup rege, raga franse

## Byografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè

## Referans
*Referans pou konnen plis anlè moun sa a ----
K2R Riddim

**K2R Riddim** se yon gwoup rege, raga franse
## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
### Diskografi
* 1998 : *Carnet de Roots*
* 1999 : *K2R Live*
* 2001 : *Appel d'R*
* 2004 : *Decaphonik*
* 2005 : *Foule Contact*
* 2006 : *K2 Airlines*
### Videyografi
* 2001 : *Auto Production* d'Energies Positives
* 2004 : *Les Routes de l'indépendance*

## Referans

## Lyen deyò
Izrael

**Izrael** se yon gwoup rege, raga polonè.

## Manm
* Robert "Afa" Brylewski
* Paweł "Kelner" Rozwadowski
* Dariusz "Maleo" Malejonek
* Włodzimierz "Kinior" Kiniorski
* Piotr "Samohut" Subotkiewicz
* Sławomir "Dżu Dżu" Wróblewski

### Ansyen manm
* Vivian Quarcoo
* Milo Kurtis
* Tomasz "Żwirek" Żmijewski
* Jarosław "Gruszka" Ptasiński
* Wojciech Konikiewicz
* Tadeusz Kuczyński
* Katarzyna Grzechnik
* Tomasz Lipiński
* Sławomir "Dr Avane" Gołaszewski
* Tomasz "Lego" Ber
* Piotr Malak
* Sławomir "Rudi" Lewandowski
* Błażej "Krzaczasty" Pajda
* Aleksander ”Alik” Dziki
* Tomasz "Bombadil" Budzyński
* Krzysztof "Banan" Banasik
* Paweł Szanajca
* Piotr "Stopa" Żyżelewicz

## Istwa
Dapre Brylewski, "kreyasyon Izrael se yon konsekans lanmò Brygada Kryzys. Pandan dènye repetisyon Brygada Kryzys sèlman twa mizisyen te prezan : Kelner, mwen ak Tomasz Lipinski. Pa te gen okenn lòt moun. Se te nan fen ane 1982, tan difisil pou mizisyen wok endepandan polonè. Nan kèk pwen Tomasz mete gita li sou bò a epi li di "Mwen kite fimen."

Gwoup Izrael kòmanse sou 25 avril 1983 nan klib etidyan Hybrydy nan Vasovi, kote gwoup la te repete. Anrejistreman an premye, "Idą ludzie Babilonu," te fè pita nan ane sa a epi byen vit te vin popilè. Gwoup la te kòmanse jwe nan anpil konsè (tankou nan Festival la nan Jarocin, ak yon seri konsè yo rele Mizik Bondye nan Babilòn). Li te sipòte tou gwoup Misty in Roots lè yo te vini nan Polòy.

## Zèv li yo
*Sa li fè

## Referans

## Lyen deyò
Akron, Indiana

**** se yon vil Etazini. Li sitye nan leta Indiana. 
Chèf-lye li se ?

Nan lane 2004, popilasyon l te konte 1,046 moun. Lòt lane yo te genyen : 2003 (1,047), 
2002 (1,063), 2001 (1,071) , 2000 (1,076).
.
## Istwa
Istwa

## referans
## Kèk lyen
Orleans, Indiana

**** se yon vil Etazini. Li sitiye nan leta Enndyana. 

Nan lane 2004, popilasyon li te konte 2,300 moun. Lòt lane yo te genyen : 2003 (2,312), 
2002 (2,285), 2001 (2,276), 2000 (2,274).
## Istwa
Istwa

## Referans

## Lyen deyò
Gary (Enndyana)

**Gary** se yon vil Etazini. Li sitye nan leta Inndyana. 

Nan lane 2004, popilasyon l te konte 10,650 moun. Lòt lane yo te genyen : 2003 (10,360), 
2002 (10,093), 2001 (9,778), 2000 (9,026).
.

## Istwa
Istwa

## referans

## Kèk lyen
Goodland, Kansas

**Goodland** se yon vil Etazini. Li sitiye nan leta Kansas. 
Chèf-lye li se ?

Nan lane 2004, popilasyon li te konte 10,650 moun. Lòt lane yo te genyen : 2003 (10 360), 
2002 (10 093), 2001 (9 778), 2000 (9 026).
.
## Istwa
Istwa

## Referans

## Lyen deyò
Topeka, Kannzas

**Topeka** se yon vil Etazini. Li sitiye nan leta Kannzas. 

Nan lane 2014, popilasyon li te konte  moun. Lòt lane yo te genyen: 2010 (); 2000 (); ak 1990 ().

## Istwa

## Jeyografi

## Demografi

## Pèsonalite

## Referans

## Lyen deyò
Adairville, Kentucky

**** se yon vil Etazini. Li sitye nan leta Kentucky. 
Chèf-lye li se ?.
## Istwa
Istwa

## Politik
## Ekonomi
## referans
## Kèk lyen
Natchitoches

**Natchitoches** se yon vil sitye nan leta Lwizyàn, Ozetazini.

## Istwa

## Politik

## Ekonomi

## referans

## Kèk lyen
Batonrouj

**Baton Rouge** se yon vil Etazini. Li sitiye nan leta Lwizyàn.

## Istwa

## Politik

## Ekonomi

## Referans

## Lyen deyò
Cape Elizabeth, Maine

**Cape Elizabeth** se yon vil Etazini. Li sitye nan leta Mèn. 
Chèf-lye li se Cumberland.
## Istwa
Istwa
## Jewografi
## Politik
## Ekonomi
## Pèsonalite
* John Ford (1894-1973), reyalizatè
* Joan Benoit (1957-), maratonyèn
## Referans

## Lyen deyò
*  Sitwèb vil Cape Elizabeth
Brookline, Massachusetts

**Brookline** se yon vil peyi Etazini. Li sitiye nan leta Masachosèt. 
Chèf-lye li se Yòk.

## Istwa
Istwa

## Politik

## Ekonomi

## Pèsonalite
* Saul Bellow (1915-2005) ekriven, orijin kanadyèn, Pri Nobèl an 1976, rete ak mouri nan Brookline.
* Michael Dukakis (1933-), politisyen ameriken, ansyen kandida demokrat nan prezidans Etazini an 1988, ki fèt nan Brookline.
* John Fitzgerald Kennedy (1917-1963), prezidan ameriken, ki fèt nan Brookline ak sè li Eunice Kennedy Shriver (1921-2009).
* Tony Levin (1946-), basis, ki grandi nan Brookline.
* Steven Levitsky (1968-), politològ ameriken, ki fèt ak rete nan Brookline.
* Amy Lowell, (1874-1925), fanm  powèt amerikèn ki patisipe lekòl imajis nan Brookline.
* Claude Monteux, (1920-2013), flitis ak chèfdòkès, ki fèt nan Brookline.
* Conan O'Brien (1963-), imoris ameriken, ki fèt nan Brookline.
* William A. Wellman (1896-1975), reyalizatè ki fèt nan Brookline.
*Margaret Alice Kennard (1899-1975), newològ amerikèn, ki fèt nan Brookline.

## Referans

## Lyen deyò
Henock Franklin

**Henock Franklin** se yon filozòf ayisyen.

Li ekri yon liv *[[Prens la]]*, pasaylang an kreyòl ayisyen Trete Politik nonm Nicolas Machiavel la ki rele *Il Principe* a.

*Prens la* se yon liv filozofi politik li ye. Nan liv sa a, Niccolò Machiavelli montre kijan lè yon nonm gen pouvwa a nan men li, lè yon nonm ap dirije kijan li ta dwe aji nan chak sitiyasyon. Se sa ki pral montre kalite politik nonm sa a. 
## Biyografi

Henock Franklin fèt nan vil Okay nan peyi Ayiti. Se yon filozòf ayisyen ki kòmanse filozofe depi lè li te gen 12 zan nan Vil Okay nan peyi Ayiti daprè sa li di nan liv li a ki rele : *Filozofi mounal* la. Henock Franklin se ansyen etidyan an Filozofi Lekòl Nòmal Wo Nivo an Ayiti. Mouche se ekrimann, pasaylangmann.

## Zèv li yo
* *Moun demounize* : Liv Filozofi ki ap reflechi sou bagay ki demounize moun, ki anpeche moun yo soto, ki anpeche moun yo moun tout bon tankou lè zansèt nou yo te nan esklavaj. Konsa nou ka di esklavay se yon bagay demounal li ye, sa vle di, yon bagay ki demounize moun ; 2004, Edisyon Dauphin noir, 88 paj, 

* *Filozofi mounal* : Liv Filozofi, kote Henock Franklin ap deplwaye prensip filozofi li a. Filozofi mounal la, nan yon mo, se yon filozofi ki ap reflechi sou bagay ou sou sa moun fè ki demounize yo, ki fè yo pèdi, sa Filozòf Henock Franklin rele, MOUNTE yo. Yon moun demounize, se yon moun ki pèdi MOUNTE li nou ta ka di tou.

* *Moun Fofò*' : Liv Filozofi kote Henock Franklin ap reflechi sou yon bann fo moun fò. Yon bann moun ki di yo fò men alaverite yon pa konnen anyen vre oswa yo mal konnen. Nan liv Filozofi sa a, MOUN FOFÒ, Henock Franklin ap eseye depete savwa sa yo ki pa chita sou anyen, ki pa gen okenn fondman

* *Prens la*' : Liv sa se PASAYLANG, jan Henock Franklin rele li a, IL PRINCIPE Niccolò Machiavelli a an kreyòl. Jan Henock Franklin di li a nan ANVANN pasaylang sa a, pou lang lan ka kannale, sa vle di, pike pou pi devan, li bezwen gen klasik sa yo nan literati inivèsèl la ladan li. Se poutèt sa Henock Franklin fè pasay kokennchenn liv sa a an ayisyen ; Edisyon Anibwé, 2007, 241 paj, 
** PRENS LA, Premye edisyon, 2006
** PRENS LA, Desyem edisyon an Ayiti, 2008
** PRENS LA, twazyem edisyon, 2009

## Referans

## Lyen deyò
Aurélie Bayimbi

**Aurélie Janice Bayimbi** se yon jenn etidyant matinikèz. Li ekri yon pledwari sou sistèm kolonyal blan yo epi kilti ak rapò nèg yo (antiyè, afriken) genyen ak sistèm sa. Pledwari sa rele : *Je réclame « le soleil de la conscience »* (*Mwen mande solèy pou konsyans*). Li ekri l 27 janvye 2006.

Li ap swiv menm lide ak menm chimen ke Aimé Césaire, rele Papa Cesaire an Matinik.
Abolisyon esklavaj

## Ayiti

Ayiti se premye Repiblik nèg. Li se premye peyi ki fè rete poukòl kolonizasyon ak sistèm esklavaj nan peyi a.
Dat endepandans li se 1804.

Nan lane 1791, plis ke yon demi milyon esklav ayisyen revolte yo.
Ecser

**Ecser**, (Etchè, Pest) se yon vilaj nan konte, rejyon Pest nan peyi Ongri. Li pwòch Boudapès.


Image:Vac.png|Men ki kote Ecser rete


## Referans

## Lyen deyò
* www.ecser.hu
Phoenix

*Phoenix : Yon misyon NASA ap mennen ak patisipasyon entènasyonal, tankou Kanada, Swis. Phoenix se yon wobo ekipe ak tout enstriman syantifik pou li eksplore sòl planèt Mas. Li pati depi latè 4 out 2007, li rive 26 me, 00h54 GMT anlè planèt Mas, nan pòl nò l.
**Lansman l : Paj misyon NASA


Image:070802 phoenix lab 02.jpg|Konpozisyon l
Image:Phoenix Mars Lander in testing PIA01885.jpg|Tèst syantifik yo tap fè sou li nan septanm 2006
Image:Sojourner, MER, Phoenix lander, and Curiosity comparisons, in Metric units.jpg|lot wobo yo
Image:Descent_of_Phoenix_with_a_crater_in_the_background_taken_by_Mars_Reconnaissance_Orbiter.jpg|Men kote wobo a tap poze, 10 km toupre yon kratè (Heimdall, 10 km)
Image:Phoenix mission horizon stitched high definition.jpg|Premye foot wobo an voye sou latè, ki ap reprezante sifas li wè



Image:Phoenix mission landing.jpg|Men pye l
Image:PIA10741 Possible Ice Below Phoenix.jpg|Men anba ko l
Image:Phoenix mini-DVD on Mars.jpg|Fotografi DVD syantifik yo mete sou wobo an pou misyon nan fiti yo; moun yo ap twouve anndan l tout istwa nou konnen anlè planèt mas


## Mas

Image:Phoenix Sol1 pic3.jpg|Premye foto li pran de sifas planèt an
Image:PIA10735 Phoenix B&W panorama.jpg|Yon panorama de kote l poze ko l


## Lyen deyò
* Paj ofisyèl Phoenix

### LPL, LMSS, JPL and NASA links
* Phoenix mission lead home page
* Phoenix summary at JPL
* Phoenix Profile by NASA's Solar System Exploration
* NASA's Phoenix Photojournal
* NASA Archives of raw Phoenix mission images, most recent first
* NASA TV broadcast of Phoenix landing (YouTube copy of NASA broadcast from 8 minutes before until 2 minutes after touchdown)

### Ot lyen
* Phoenix status at Space Flight Now
* Complete List of Works on the Phoenix DVD
* Written Introduction to the ''Visions of Mars'' Project
* Phoenix Mission Details Video
* may 2008-2.html Mars Express Support to Phoenix Landing Includes animation of Phoenix descent and landing, plus KSC images of pre-flight processing and launch
* Article and news footage on the Phoenix landing
* Unmanned Spaceflight.com > Phoenix 2007/8 active discussion forum
* Canadian contribution at the University of Alberta
* Mars Phoenix Twitter Page
Pòtay:biyoloji

**Definisyon**








**Biyoloji** se syans ki ap etidye zèt vivan. Li baze etid li anlè obsèvasyon.





----
Pòtay:medsin

**Definisyon**









**Medsin** se syans ki ap etidye kò imen ou zannimo, maladi li, anatomi li, konpòtman li. Li baze etid li sou obsèvasyon ak eksperyans.




**Li kèk atik sou sijè medikal**








* Kowonaviris
* Celluitis
* Vaksinasyon
* Absè

## Plis pwojè nan enterè
Kowonaviris • Biyoloji • Chimi • Medsin • Maladi • Medikaman
Shanghai

**Shanghai** se yon vil nan peyi Chin. 

## Jewografi

## Istwa
Istwa

## Administrasyon

## Popilasyon

## Ekonomi

## Kilti

## Transpò

## Pèsonalite nan relasyon avèk vil la
* Yvonne Cormeau (1909-1997), ajan *[[Special Operations Executive]]* (sèvis sekrè britanik) ki fèt nan Shanghai
* Denton Welch (1915-1948), ekriven britanik, ki fèt nan Shanghai
* John Way (1921-2012), pent ameriken ki fèt nan Shanghai.
* Wang Danfeng (1924-2018), aktris chinwaz, ki fèt epi ki mouri nan Shanghai
* Yao Ming, selèb jwè basketbòl chinwa.
* Jacques Mayol (1927-2001), apneyis, senaris, plonjè.

## Galri foto


Fichye:Shaghai pudong.JPG|Pudong.
Fichye:Shanghai jade buddha temple.JPG|Tanp Bouda nan Jad.
Fichye:Shanghai-NanjingRd01-l.jpg|Lari Nankin.
Fichye:Shanghai - Pudong - Lujiazui.jpg|Panorama Pudong depi Bund.
Fichye:20090427 5475 Shanghai.jpg|Shanghai lannuit.
Fichye:Shanghai Pudong Skyline.jpg|Katye dafè Lujiazui ; sou gòch, pèl Oryan.
Fichye:View in Tianzifang Area 5.jpg|Katye komèsyal nan Tianzifang.
Fichye:Xintiandi 2214.JPG|Katye Xintiandi.
Fichye:Lupu Bridge from Expo Culture Center (4681264660).jpg|Pon Lupu.


## Referans

## Lyen deyò
Pòtay:sosyete

**Definisyon**








**[[Sosyete]]** se yon ansanm moun ki rasanble nan valè ke yo genyen ansanm; moun sa yo ap pataje valè sa yo, yap mete tèt yo ansanm pou fè gwoup la evolye. Yon sosyete genyen mwayen, zouti pou kominike, aji, defann.





----
Pòtay:edikasyon

**Definisyon**






**Edikasyon** se etid ki ap pèmèt yon sosyete evolye. Li ap pataje prensip sa : vye kò ap aprann jenn yo ak eksperyans yo konnen.






----
Eddy Jackson Alexis

Eddy Jackson Alexis se sekrete jeneral anapre asosiyasyon jounalis ayisyen yo depi 27 oktob 2007. Li fet nan Bomon zon Lagrandans peyi Dayiti. Li antre Potoprens nan lane 1995 e diplome nan Fakilte Syanzimen. Eddy Jackson Alexis deja travay kom jounalis nan radyo kiskeya, direkte enfomasyon Radyo Megastar, Prezantate nan Radyo Solidarite, televizyon nasyonal dayiti kote lap anime emisyon Ayiti Demen ki trete dives kalte sije pandan anviwon yon lane li resevwa preske tout sekte ki fe dyagnostik pwoblem peyi genyen.Li redakte anchef sal nouvel televizyon nasyonal 
Li konn pibliye teks nan jounal nan peyi a ak sou entenet ...Rev li se patisipe nan konstwi yon sosyete tou nef ak lide nef epi moun ki dako ayiti gen anpil riches ak resous.
Pòtay:teknoloji

**Definisyon**








**Teknoloji** se evolisyon teknik nan sosyete a, nan endistri, nan rechèch, nan lwazi.





----

*<nowiki/>'[[Teknoloji]]' * se pou sèvi ak pratik nan syans, ki gen ladan fè, modifikasyon an oswa amelyorasyon, aktivite aplike oswa konpòtman, itilize epi ak konesans nan zouti a, machin a, teknik, navèt a, sistèm a, metòd òganizasyon nan, oswa modifikasyon anviwònman oswa aranjman yo nan lòd yo rezoud yon pwoblèm, amelyore yon solisyon pre-egziste nan yon pwoblèm, reyalize yon objektif oswa fè yon fonksyon espesifik. Li kapab tou, al gade nan koleksyon an nan zouti sa yo, machin, modifikasyon, aranjman anviwònman ak pwosedi yo. Teknoloji gen konsekans enpòtan pou moun kòm byen ke kapasite lòt espès bèt kontwole ak adapte yo ak anviwònman natirèl yo. Pawòl Bondye a ** vini ; . ka Tèm nan yo pral aplike swa jeneralman oswa nan anpil domèn espesifik, egzanp nan yo ki gen ladan *teknoloji konstriksyon*, *teknoloji medikal* ak *teknoloji enfòmasyon*.

itilize espès yo imen 'nan teknoloji te kòmanse ak konvèsyon an nan resous natirèl nan zouti senp. Pre-istwa a dekouvèt la de tout kapasite nan kontwòl dife ogmante sous yo ki disponib nan manje ak envansyon nan wou moun yo te ede nan vwayaje nan ak kontwole anviwònman yo. Dènye devlopman teknolojik, ki gen ladan enprime laprès, telefòn, ak entènèt yo, yo gen diminye baryè fizik nan kominikasyon moun ak pèmèt yo kominike lib sou yon balans mondyal. Nan la Sepandan, gen se pa tout teknoloji te itilize pou rezon lapè; te devlopman nan nan zam a tout tan w'ap pouvwa destriktif ap pwogrese nan tout listwa, ki soti nan klib nan zam nikleyè an.

Teknoloji te afekte sosyete ak anviwònman li yo nan yon nonm de fason. Nan anpil sosyete, teknoloji te ede devlope pi avanse ekonomi (ki gen ladan jodi a ekonomi global) ak te pèmèt monte a nan yon lwazi klas. Anpil pwosesis teknolojik pwodui vle pa-pwodui, yo konnen kòm polisyon, ak redwi resous natirèl, nan detriman nan Latè a ak li yo anviwònman. en Divès nan teknoloji enfliyans valè nan yon sosyete ak nouvo teknoloji souvan ogmante nouvo kesyon etik. Nan Egzanp yo gen ladan monte nan nan nosyon de efikasite an tèm de pwodiktivite imèn, yon tèm orijinal te aplike sèlman nan machin, ak defi a nan nòm tradisyonèl yo.

deba Filozofik te parèt sou itilize nan prezan ak fiti nan teknoloji nan sosyete a, ak dezakò sou si teknoloji amelyore kondisyon imèn an oswa vin pi grav li. Neo-ludis, anarcho-primitivis, ak mouvman menm jan an kritike jeneralisasyon an nan teknoloji nan mond lan modèn, opining ke li enkonvenyans anviwònman an ak alyèn moun; defansè nan ideyoloji tankou transimanis ak teknolojik-Pwogresivis View kontinye pwogrè teknolojik kòm benefisye nan sosyete a ak kondisyon imèn an. Vreman vrè, jiska dènyèman, li te kwè ke te devlopman nan teknoloji restriksyon sèlman nan èt imen, men ki sot pase etid syantifik endike ke lòt primat ak sèten dofen kominote yo te devlope zouti ki senp epi aprann yo pase konèsans yo nan lòt jenerasyon.
Pòtay:matematik aplike

Image:Zhukovskii profile by NASA.gif|yon pwofil yon zèl avyon ak metòd mayaj, kreye pa la NASA
Image:Medianfilterp.png|Rekonstriksyon yon imaj ak yon filt medyan ki ap kapab mwayene valè piksèl yon nan imaj an pou ranje l
Image:FAE visualization.jpg|(Finite Element Analysis)Vizualizasyon yon fenomèn kolizyon ak metòd eleman fini, eksperyans mennen sou òdinatè
Image:Streptomyces coelicolor sc anim.gif|Animasyon yon molekil PCA
Image:Jpeg2000 2-level wavelet transform-lichtenstein.png|Aplikasyon nan trètman siyal : ondlèt

----
Microsoft

Sistèm enfomatik.
Se non sosyete kreye pa Bill Gates.

Konkiran li yo se Apple epi Linux.


Image:Microsoft sign closeup.jpg|Sign bearing the Microsoft logo at an entrance to Microsoft's Redmond campus.
Image:On Microsoft Campus.jpg|Microsoft Campus. Seattle, Washington.
Image:Microsoft_RedWest_Landscaping.JPG|Another picture of Microsoft's RedWest Campus. Redmond, WA.
Image:Microsoft building 17 front door.jpg|Front lobby entrance of building 17 on the Main Campus portion of Microsoft's Redmond campus.
Image:Microsoft Sign on German campus.jpg|The signe bearing Microsoft logo at the entrance of the German Microsoft campus.
Image:Bill Gates 2004 cr.jpg|Bill Gates 


## Bill Gates


Image:Bill Gates 2004.jpg|Bill Gates at IT-Forum in Copenhagen, 2004
Image:Bill Gates 2004 cr.jpg|Bill Gates at IT-Forum in Copenhagen, 2004 (cropped)
Image:Bill Gates talking 2004.jpg|Bill Gates at IT-Forum in Copenhagen, 2004

Image:Gates Dreaming.jpg
Image:Gates Thinking.jpg
Image:Bill gates portrait.jpg
Image:Bill Gates in Poland.jpg|Bill Gates in Poland, 2006
Image:Bill Gates (2006).jpg|Bill Gates at CES, January 4, 2006
Calendrier lagunaire

**Calendrier lagunaire** se yon powèm ekri pa Aimé Césaire.




**Calendrier lagunaire**

J’habite une blessure sacrée

j’habite des ancêtres imaginaires

j’habite un vouloir obscur

j’habite un long silence

j’habite une soif irrémédiable

j’habite un voyage de mille ans

j’habite une guerre de trois cent ans

j’habite un culte désaffecté entre bulbe et caïeu 

j’habite l’espace inexploité

j’habite du basalte non une coulée

mais de la lave le mascaret

qui remonte la valleuse à toute allure

et brûle toutes les mosquées

je m’accomode de mon mieux de cet avatar

d’une version du paradis absurdement ratée

-c’est bien pire qu’un enfer-

j’habite de temps en temps une de mes plaies

chaque minute je change d’appartement

et toute paix m’effraie

   tourbillon de feu

   ascidie comme nulle autre pour poussières

   de mondes égarés

   ayant craché volcan mes entrailles d’eau vive

   je reste avec mes pains de mots et mes minerais secrets

j’habite donc une vaste pensée

mais le plus souvent je préfère me confiner

dans la plus petite de mes idées

ou bien j’habite une formule magique

les seuls premiers mots

tout le reste étant oublié

j’habite l’embâcle

j’habite la débâcle

j’habite le pan d’un grand désastre

j’habite souvent le pis le plus sec

du piton le plus efflanqué-la louve de ces nuages-

j’habite l’auréole des cactacées

j’habite un troupeau de chèvres tirant sur la tétine

de l’arganier le plus désolé

à vrai dire je ne sais plus mon adresse exacte

bathyale ou abyssale

j’habite le trou des poulpes

je me bats avec un poulpe pour un trou de poulpe

    frères n’insistez pas

    vrac de varech

    m’accrochant en cuscute

         ou me déployant en porana

   c’est tout un

         et que le flot roule

         et que ventouse le soleil

         et que flagelle le vent

   ronde bosse de mon néant

la pression atmosphérique ou plutôt l’historique

agrandit démesurément mes maux

même si elle rend somptueux certains de mes mots
Subrata Roy

Se yon pwofesè nan inivèsite Florid. L ap travay sou teknoloji pwopilsyon pa Manyeto-Idwodinamik (MHD).

Li mande yon brevè pou yon machin li konstwi ak teknoloji sa. Li rele li : WEAV (pou veyikil nan syèl elektwomanyetik san zèl)

## Referans

## Lyen deyò
Curitiba

**Curitiba** se pi gwo vil nan sid Brezil, kapital eta Paraná.

## Referans

## Lyen deyò
* https://web.archive.org/web/20140626034932/http://www.curitiba.pr.gov.br/ 
* http://www.curitiba-brazil.com
* Commons: Curitiba.
Lang silezyen

**Lang silezyen** (Silezyen: *ślōnskŏ gŏdka*, *ślōnski*, ou ap twouve tou *po naszymu*) se yon lang pale pa moun nan Wotè rejyon Silezi nan peyi Polòy, li pale tou nan Tchèki ak Almay. Nan lane 2011 te genyen vanse 509 000 moun ki deklare Silezyen tankou lang matènèl yo, men kantite moun ki ap pale li vanse 1 250 000.

Lang silezyen pwòch lang polonè, se pou rezon sa li konsidere tankou yon dyalèk polonè pa kèk lengwis.

## Alfabè
Silezyen pa gen yon sèl alfabè. Moun ki ap pale silezyen abitye ekri lang an ak karaktè langaj polonè. Nan lane 2010 nouvo alfabè silezyen rive, li baze kò l sou tout ekriti langaj silezyen ta genyen (li genyen 10 nan sa). Li itilize anpil anlè entènèt, nan Wikipedya Silezyen tou.

Aa Ãã Bb Cc Ćć Dd Ee Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Łł Mm Nn Ńń Oo Ŏŏ Ōō Ôô Õõ Pp Rr Ss Śś Tt Uu Ww Yy Zz Źź Żż

## Referans

## Lyen deyò
* Wikipedia Silezyen
* Nouvèl nan lang Silezyen
Michèle Pierre-Louis Duvivier

**Michèle Pierre-Louis Duvivier**, non nesans *Michèle Duvivier *, ki fèt sou 5 oktòb 1947 nan Jeremi, se yon fanm politik ayisyen.
Li deziyen pa prezidan Rene Preval pou gouvène politik Ayiti, nan fonksyon premye minis nan dat 5 desanm 2008.

## Biyografi
Li te marye avèk Édouard Pierre-Louis. Genyen yon ti fi : Élisabeth Pierre-Louis. Koupl la separe.

## Politik

## Zèv li yo

## Referans

## Lyen deyò
Lech Kaczynski

**Lech Aleksander Kaczynski** te prezidan peyi Polòy (2005-2010). Li mouri nan yon aksidan avyon.

## Biyografi

## Referans

## Lyen deyò
Gesner Abelard

**Gesner Abelard**, ki fèt 22 fevriye 1922 nan Pòtoprens (Ayiti), se yon pent ak eskiltè ayisyen.	

## Biyografi
Abelard te kòmanse lavi li kòm yon mekanisyen e menm yon detektif, answit te etidye penti ak eskilti nan lekòl teknik nan Pòtoprens avèk eskiltè Ulberman Charles. Li vin manm Centre d'Art d'Haiti an 1946, tankou lòt pent tankou Rigaud Benoit oswa Préfète Duffaut. An 1949, li te resevwa yon meday an bwonz nan Ekspozisyon Entènasyonal Bisantnè Pòtoprens. Anpil nan penti li yo dekri zwazo, pye bwa ak sèn nan lavi ayisyèn. Li konsidere kòm yon atis nayif.

## Zèv li yo
### Koleksyon piblik
* Figge Art Museum : *Chassés du Paradis*
* County Hall, Leicestershire County Council Artworks Collection : *Birds and Flowers*

### Ekspozisyon prensipal
* 1963 : *19 Schilders wit Haiti*, Stedelijk Museum, Amstèdam
* 1984 : Woodmere Art Museum, Filadèlfi
* 1989 : 2e Byenal Entènasyonal Penti, Cuenca

## Gade tou
* Penti ayisyèn
* Lis atis ayisyen

## Referans

## Lyen deyò
Henry-Robert Brésil

**Henry-Robert Brésil**, ki fèt an 1952 epi ki mouri an 1999, se yon pent ayisyen.
## Biyografi
Brésil sòti Gonayiv ak pentire peyizaj. Travay li te prezante nan Etazini, Pòtoriko, Frans, Itali ak Swis.

## Zèv li yo
*Sa li fè
## Bibliyografi
* 
## Referans

## Lyen deyò
Edouard Duval-Carrié

**Edouard Duval-Carrié** se yon atis ayisyen.						

	
## Byografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè

## Referans
*Referans pou konnen plis anlè moun sa a
Kalkilasyon

Yon **kalkilasyon** oubyen **[[kalkil]]** se yon pwosès pou chanje done nan rezilta, ak chanje valè varyab tou.

De kalkilasyon arithmetik eksplisit ki itilize algoritm yo ap kalkile yon estrateji nan konpetisyon, gen varyete mòd pou itilize mo a.    

Pou egzanp, ap miltipliye sèt ak wit se kalkilasyon algorit sanp.

Ap estime pri jis pou valè finansye avek modèl Black-Scholes se yon kalkilasyon algorit konplèks.

Le yon *kalkile*, yon rann kont pa metòd matematik.  Mo angle a vini sòti mo Laten *calculus* ki siyifi yon ti ròch nan sak bil (de mo Laten *calx*).  Ositou, se siyifi yon ròch ki itil pou ap kalkile, ou yon ti ròch itil kom yon bagay pou konte nan abacus (Laten *abacus*, Grèk *abax*).
Alexandre Grégoire

**Alexandre Grégoire** se yon atis, yon pent ayisyen. Li fèt nan lane 1922 .Li mouri nan lane 2001 

	
## Byografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè

## Referans
*Yon lis atis pent ayisyen ak byografi
*kèk lyen ...

Fichye:Pittura-Painting1.jpg
Fichye:Pittura-Painting2.jpg
Fichye:Pittura-Painting3.JPG
Fichye:Pittura-Painting4.JPG
Philomé Obin

**Philomé Obin**, ki fèt sou 20 jiyè 1892 nan Lenbe epi ki mouri sou 6 out 1986 nan Kap-Ayisyen (Ayiti), se yon pent ayisyen.

## Biyografi
Li te fèt an 1892. Philomé Obin te yon pent plen tan depi premye ekspozisyon an nan travay li pa Sant Dar la nan lane 1945. Penti jeyometrik egzak ankò powetik li yo kòm popilè nan Ewòp tankou nan Etazini. Atelye li a nan Kap Ayisyen se te plas nan reyinyon nan yon lekòl nan pent ki enkli pa sèlman anpil manm yo nan fanmi li, men tou yon douzèn lòt atis lokal ki gen estil te enspire pa mèt la.

Avèk Castera Bazile, Préfète Duffaut, Toussaint Auguste, Rigaud Benoit ak Wilson Bigaud, li se yon pati nan gwoup pent ki dekore an 1950 nan cathédrale Sainte-Trinité nan Legliz Episkopal nan Etazini nan Pòtoprens, detwi pa Tranblemanntè janvye 2010. Philomé Obin te pentire yon "krisifiksyon" (nan absid a) ak "Dènye Soupe a" *(Dernière Cène)* (nan transèp dinò).
## Zèv li yo
Travay yo nan Philomé Obin yo te ekspoze nan plizyè mize atravè mond lan, tankou :
* The Brooklyn Museum, Brooklyn, Nouyòk
* The Milwaukee Art Institute, Milwaukee, Wisconsin
* The New Orleans Museum of Art, Nouvèl Olean, Lwiziana
* Museum Oswald d’Art, Amstèdam, Peyiba
* Duke University, Durham, Karolin dinò
* Museum of Art of La Jolla, La Jolla, Kalifòni
* Hayward Gallery, Lond, Angletè
* Society for the Arts, Palm Beach, Florid
* Pan American Union
* Musée d’art National, Pòtoprens, Ayiti
* The Lockwood Mathers Mansion Museum, Norwalk, Connecticut

Penti li yo se yon pati nan koleksyon yo pèmanan nan mize sa yo :
* The Milwaukee Art Museum 
* Waterloo Museum
* Figge Art Museum

## Referans

## Lyen deyò
* Zèv Philomé Obin sou lecentredart.org
Jean-René Jérôme

**Jean-René Jérôme**, ki fèt 17 mas 1942 nan Tigwav epi ki mouri 1e mas 1991 (Ayiti), se yon atis, yon pent ayisyen.

## Biyografi
Jean-René Jérôme te fèt nan Tigwav an 1942 e li te deplase Pòtoprens kote li te ale nan "Petit Séminaire Collège St-Martial" (Ti Seminè Kolèj Sen Masyal) epi pita nan "Collège Moderne" (Kolèj Modèn).
Fanmi li se yon pati nan elit la nan sosyete ayisyen an, ki pèmèt li angaje li nan yon varyete aktivite atistik ki enterese li tankou dans, teyat, desen, vwa ak penti. Li te ka etidye desen ak penti nan "École des Beaux-Arts" (Lekòl Boza).

An 1965, li te ganyen premye pri nan Konpetisyon Salon Esso. Pita, li deside konsakre tèt li antyèman nan penti ak louvri yon estidyo nan Pòtoprens an 1968. Jérôme te popilè pou orijinalite nan penti li yo, patikilyèman sa yo ki nan fanm toutouni. Li te bay yon bousdetid atizay pa gouvènman ameriken an nan lane 1970. e li te rete pou kat (4) mwa, etidye ak travay avèk Bernard Séjourne. An 1973 li te retounen an Ayiti ak li te anseye nan *École des Beaux-Arts* (Lekòl Bote). Li te fonde lekòl la nan Bote avèk Bernard Séjourne, Jean-Claude Legagneur ak Philippe Dodard.

An 1985, li te fonde "Ateliers Jérôme" kote pwòp penti li yo ak lòt travay atis yo ekspoze. Travay atistik li te ekspoze nan peyi tankou Kanada, Brezil, Senegal, Etazini, Matinik, Amerik Latin, Repiblik dominikèn, Ewòp ak Ayiti.

Jean-René Jérôme mouri an 1991. Ilistrasyon penti li ka wè nan liv Selden Rodman *Where Art is Joy*, liv Eva Pataki, *Haitian Painting* ak liv Gerald Alexis, *Peintres Haïtiens*.

Li fè pati peryòd "endijenis" nan atizay ayisyen yo. Nan yon fason nyanse, apwòch li yo se abstraksyon ak oryante nan direksyon pou liris. Nan zèv ki te pwodui pa Jérôme, pwosedi rekonesans an enposib, espektatè a pa gen okenn referans ankò. Tankou anpil nan kontanporen li yo, li pentire "pakèt Kongo" nan yon seri de ti penti, nan ki yon moun ka remake enpòtans ki genyen nan relasyon an motif / espas pou li.

## Zèv li yo
*Sa li fè

## Referans

## Lyen deyò
* Jean-René Jérôme sou martellyartgallery.com