Toby anbakè

**Owen Martinez Fava**, ke yo rele Toby Anbakè, fèt 3 novanm 1990 nan Pòtoprens. Li se yon rapè, chantè, konpozitè ak mizisyen Ayisyen.

Biyografi

**Jenès ak edikasyon l**

Owen Martinez Fava fèt 3 novanm 1990, nan Pòtoprens, Ayiti, nan Lopital Azil Fransè a. Li se pitit Elizabeth Louis ak Jean-Sylvestre Fava. Toby te grandi nan yon anviwònman mizikal, patikilyèman enfliyanse pa matant li, yon chantèz koral. Fava te chante nan yon legliz evanjelik epi li te fè pati koral timoun nan Legliz Advantis Setyèm Jou Bethany nan Kap Ayisyen. Depi byen bonè nan anfans li, nan Lekòl Elemantè Le Phare, enfliyans powetik li te kòmanse pale pou li. Li te kòmanse ekri ti powèm pou chame tifi nan klas li, se konsa talan li pou rap te devlope.

karyè mizikal 

**Komansman l**

Yon karyè atistik pwomètè ap tann li. A laj katòzan, pandan l te nan nevyèm ane nan Collège Pratique du Nord, li te fè yon non pou tèt li avèk yon pèfòmans eksepsyonèl nan yon evènman kiltirèl: HOT SATURDAY, ke komite santral lekòl la te òganize. Jou sa a, li te vin zetwal lekòl la. Popilarite li te monte anlè nan nivo selebrite. Depi lè sa a, karyè atistik li te kòmanse, epi te gen yon pakèt pèfòmans ke l te kontinye fè de katye an katye, ak vil an vil. Se te premye pa nan yon bèl avanti ki kontinye ak chak nouvo mizik, chak nouvo siksè zetwal sa a k ap monte anfòs nan Kap-Ayisyen. Nò a, ki toujou renome kòm yon melanj talan nan divès domèn, te temwen flè nouvo zetwal sèn rap Ayisyen an. Avèk rèv timoun li ak lanmou li pou mizik lari a, TOBY te oblije defye obstak yo pou l te viv pasyon li. Malgre obstak yo te mete sou wout li, san bliye fanmi li, ki te twò relijye pou aksepte stil sa a, ni pa sosyete a, ki te twò konsèvatif pou anbrase yon kilti konsa. Li te pèsevere ak rèv li yo epi li te pote avèk fyète drapo yon jèn ki swaf libète panse ak aksyon, ke li te eksprime atravè liris ritmik ak powetik sa a ki se rap la. Wout la te long e difisil, men pasyon li pou atizay li a te san fay. Detèminasyon li te pote bon rezilta. Li refize rete fèmen nan yon "vedèt" timoun, li file talan li lajounen kou lannwit pou kontinye fè odyans li plezi epi li fè efò, nan pwòp fason pa l ak gras a "jeni rap" li, pou leve rap Ayisyen an nan yon nivo entènasyonal. Lè pasyon vin tounen pwofesyon... Sòti nan yon pastan, yon vrè karyè fèt.

TOBY, ki te konn rape sèlman pou plezi, jwenn nan rap yon mwayen ekspresyon pwisan, yon fason pou l fè ideyal li yo parèt deyò, epi yon vwa, atravè mizik li, pou tout moun ke moun pa koute. Si anvan li te konn rape sèlman pou l pase tan, kounye a li rape pou l reveye konsyans pèp la ki ap dòmi. Avèk stil inik li, vwa vibran ak penetran li, estetik literè li, koulè li, ak liy kout li yo, TOBY delivre yon rap ki domine epi ki detronize. Depi premye pa li nan mizik lari, Mesye Vibe Sou Vibe, jan piblik la rele l kounye a; Li etabli tèt li kòm "CHANPYON" nan mouvman rap la.

A sèlman 17 an, yo te deja rekonèt li kòm rapè ki gen plis talan nan kolektif CTMC a: Collabo True MCs, e se avèk kolektif sa a ke li te antre nan estidyo pou premye fwa epi li te anrejistre yon mòso ki rele "HOT SOUND" ki gen tit "SA PI CHO." Tan li ak kolektif la te dire sèlman dezan (ant 2008 ak 2010). Aprè sa, li te deside pouswiv yon karyè solo. La, li te fè premye siksè pèsonèl li, ki rele "ANBAKÈ," ki gen yon siksè eksepsyonèl te fè fanatik rap yo santi yon adorasyon san fen pou fenomèn TOBY a. Se la alyas li, TOBY ANBAKÈ, soti. Siksè ak popilarite li te kontinye grandi.

Rapè/animatè radyo nan moman sa a, sou "PARADIS FM," te kontinye jenere yon foli nan chak nouvo son ke li lage. Nan fen 2010, li te rantre nan "NORTH SIDE," yon kolektif ki rasanble pi bon MC yo nan depatman Nò a. Epi se la li te montre tout talan atistik li. Rapè/Konpozitè/Aranjè/e, nan tan lib li, Batè; atis "VIP... PIP..." pasyone sa a te genyen admirasyon anpil moun gras ak talan atistik miltifasèt li.

Sòti nan rap rive nan R&B, dancehall, electro, trap, ak techno, Toby eksplore tout pati nan mizik dans iben an, li melanje ritm ak estil pou pwodui yon son ki atire tout gou. Kit se solo oswa aktè prensipal, zetwal rap k ap monte sa a pa janm ezite enpresyone, pafwa menm choke kèk moun. Avèk "Ti Dosye," yon track trè kontwovèsyal akòz nati pwovokan li, Toby te fè tit nan jounal epi li te mete medya yo an dife. Men, li te fè tou kèk lènmi sou wout la.

Malgre kalomnye k ap ogmante ak tout chirepit li sibi yo, TOBY rete fèm nan konviksyon li yo epi, sitou, fidèl ak atizay li ak ideyal li: "Pou chante sou 'REYALITE LARI', menm si sa pa fè kèk moun plezi." Bri li fè sou entènèt, sou rezo sosyal yo, ak tout atansyon piblik la ki konsantre sou li bay karyè li yon gwo chanjman. Kounye a, li pa rape pou rape ankò, men pou bay lavi li yon vrè sans epi pou viv pasyon li. Yon moun ta ka di li pratike yon atizay ki vin tounen prensipal konsantrasyon li. Pwofesyon li! Depi lè sa a, li ap fè biznis rap, li bay atizay li yon ton ki pi serye. Avèk pawòl ki pi pwofon ak yon kalite literè ki pi pwononse ak remakab, TOBY antre nan domèn rap konsyan ak angaje politikman, toujou avèk ritm ki byen fò ak yon koule divès ak dansab. An 2013, konvenki de avni pwomèt ki te devan l, atis la deside parye lavi li sou rap, li riske tout bagay pou rèv li yo. Li te oblije abandone aspirasyon pèsonèl li yo ak aspirasyon fanmi li pou l pouswiv pasyon li epi konsakre tèt li nan atizay iben, yon bagay kèk moun konsidere kòm san enpòtans e san avni. Pandan l te yon etidyan dezyèm ane syans enfòmatik nan INIQUA, li te wè aspirasyon enjenyè li yo bay plas pou pasyon li pou hip-hop. Se poutèt sa li plonje nèt ale nan tout sa ki gen rapò ak atizay lari a: freestyle, grafiti, DJing, ak plis ankò.

**Karyè mizik li**

Nan misyon li pou l reyalize rèv li pou l vin yon zetwal, Owen te travay avèk plizyè konpayi mizik: kèk te fè l ak bon lafwa, lòt yo pa t fè l, anvan l te siyen avèk BLACK FAC MUSIC (BFM). Avèk BFM, li te pibliye yon maxi-single ki rele "Mic Check," ki te gen ladan l mizik tankou "PA KA ZANMI FI," "TÈT SOUKE," "MIC CHECK," "HBD," ak "ROUGE ET BLEU." Kontra a, ki te okòmansman dwe dire yon ane, te fini paske atis la pa t totalman satisfè ak jesyon li t ap resevwa a epi li te santi li te pi bon pou l fè pwomosyon karyè li poukont li.

Poukont li, TOBY te antame yon ti toune medya, li te kaptive estasyon radyo yo ak enèji kontajye li. Apre sa, te gen yon seri kolaborasyon avèk atis tankou BAKY, SQUADY, ak WENDY, pou nou site sèlman kèk.

Saga a te kontinye. Epi TOBY, gras a talan li, te reyisi kaptire atansyon tout kominote HIP-HOP la. Plizyè konpayi mizik lokal te fè l kèk òf ki te vrèman atiran. Pandan l t ap pale ak TRAKA MUSIC GROUP (TMG), apre lansman mizik li a "MANIPULATION" ak WENDY, RKM, yon gwo jwè nan RAP-BUSINESS Ayisyen an, te kontakte TOBY. Apre etap ak diskisyon nesesè yo, Owen Martinez FAVA finalman te siyen ak RKM Recordz an Avril 2015 pou kòmanse yon avanti mizikal kaptivan.

Li se youn nan atis ke yo kalifye k fè anpil mizik klasik ki pa janm pase mòd. Nan lane 2018, li te fè duo ak Vanessa Désiré kote yo te sòti ansanm yon albòm ki te gen pou tit MIGRASYON e ladan l te gen plizyè tit ki fè gwo siksè tankou: “*SA PLIS KE LOVE”, “Ou fè m anvi viv**”* ke piblik la pa t sispann apresye.

Li gate piblik li chak 14 fevriye pou l lage yon mòso pou anmoure yo, ebyen février 2023, li te sòti yon pwojè k te pot pou tit “Je l’aime à mourir” e ki te yon it nasyonal. Nan dat 15 dawou 2025 lan, li deside lage yon albòm sou tit “NOTHING TO LOSE” sou label “I’m vibe”. 2 mwa aprè, li lage yon tchalendj sou yon mikstep li sou yon tit “Do u know Toby?” Kote l bay chans ak anpil lòt jèn atis chans pou fè parèt tèt yo. 

Diskografi

**Anrejistreman mizikal**

* Sa Blan Di (2016)
* Sa Plis Ke Love (2017),
* Dralp (De Retour Apres La Pause) (2020)
* Anemi (2020)
* Strong Girl (2020)
* My Everything (2021)
* Panne Gaz (2021)
* M Anvi Wel (2021)
* In Love (2021)
* Ou Dwe Kwem (2022)
* M' Tris (2022)
* Happy Birthday (2022)
* Je L'aime a Mourir (2023)
* Map Fou Pou Li (2023)
* M Antrave (2022)
* Sans Regret (2023)
* Stand By (2024)
* Le Génie (2025)

**Albòm estidyo**

* Vibe sou Vibe (2022)
* Nothing To Lose – Still Nothing To Lose (2025)

*Nòt ak referans*

https://hipkreyol.com/rien-a-perdre-toby-anbake-un-retour-puissant-en-2-volumes/

https://lenouvelliste.com/article/192399/les-premieres-fois-de-toby-anbake

https://celebritemag.com/toby-anbake-fete-ses-32-ans/