Dezyèm okipasyon Repiblik Dominikèn pa Etazini

**Envazyon [[Etazini]]** te fè nan Repiblik Dominikèn te fèt an 1965. Apre Gè Sivil Dominikèn ki te kòmanse , ''Marines'' te debake nan Santo Domingo nan , avèk sipò eleman 82yèm Divizyon Ayeryen an.

Li te fini ak yon viktwa pou Etazini nan mwa septanm nan 1966, mete yon fen nan "Operation Power Pack", non kòd pou envazyon an, ak fen gè sivil la ak arive sou pouvwa a nan yon non-. kominis rejim. Sa a se dezyèm okipasyon peyi sa a pa Fòs Lame Etazini apre sa 1916 rive 1924.

## Istwa

### Kontèks
Repiblik Dominikèn te fè premye eleksyon lib li yo nan  apre asasina nan  ansyen prezidan Rafael Leónidas Trujillo Molina , ki te nan tèt peyi a depi 30 ane, ak yon koudeta ki, nan , retire Joaquín Balaguer Ricardo ke Trujillo te mete kòm chèf leta. Nan fen eleksyon sa yo, Juan Bosch te eli prezidan Pati Revolisyonè Dominiken an. Dènye a te ranvèse 7 mwa apre pa yon koudeta ki te dirije pa jeneral aviyasyon an  ki te etabli yon sivil triyonvirat, men anba. kontwòl militè a.

Yon lit konstan pou kontwòl politik ant senpatizan kominis yo ak gwoup zèl goch yo ak sèk konsèvatè yo ak lidè militè yo—anpil ki gen lyen ak ekonomi Repiblik Dominikèn—te kontinye pandan twazan.

Yon kriz ekonomik ki mennen nan anpil grèv ak echèk batay kont koripsyon rejim sa a te vin pi mal sitiyasyon politik la nan peyi sa a Twazyèm Monn lè sa a ki te konte 3,8 milyon moun. 1960, 4.2 milyon nan 1970).

Nan dat 24 avril 1965, ofisye militè goch yo te revòlte san atann kont Asanble a pou retabli gouvènman Bosch la epi retounen Konstitisyon 1963 la san eleksyon. Pandan nwit la, sòlda pro-Bosch nan lame ak lapolis te pran pozisyon nan Santo Domingo, kapital la ak pi gwo vil nan peyi a ak yon popilasyon apre sa te estime , ak gwo foul moun te revòlte nan lari vil la pou mande Bosch retounen ann egzil nan Puerto Rico. Dimanch 25 nan maten, yo pran palè prezidansyèl la epi yo depoze lidè dominiken an,  ki te kapab kache pita, pandan ke gwoup kominis -enspire sivil ame, yo te rele *Los Tigres*, anvayi lari yo nan kapital la epi byen vit akable fòs sekirite Dominiken yo ak lame lwayalis ki te rasanble fòs lè a ak marin la.

Lidè dirijan yo, ki te pran non *konstitisyonèl yo*, Kolonèl  se prezidan gouvènman konstitisyonèl la soti  rive . Te gen batay trè vyolan ant de kan yo; fòs lwayalis Wessin y Wessin ki te dirije yo te gen 23 tank, uit P-51 Mustang, plizyè Douglas A-26 Invader, 8 De Havilland Vampire  ak de batayon nan infanterie  kont yon lame konstitisyonèl ki rasanble sòlda ki soti nan 2 baz ki estasyone nan kapital la ak  ame; batay pou kontwòl pon Duarte te genyen pa konstitisyonalis yo konsidere kòm pi mòtèl nan istwa peyi sa a e li ta lakòz ant  ak touye. Sèt jou batay t ap kite  e petèt . Rebelyon an te egzekite omwen 110 lwayalis e yo te itilize fanmi pilòt yo kòm bouclier imen, kòmandan ki fèk deziyen nan , ak nan Gwo Jeneral. Robert York, kòmandan Airborne. Yo te lanse Operasyon Power Pack epi yo te bay lòd pou yon Task Force ki konpoze de 2yèm Divizyon Marin ak 82yèm Divizyon ayeryèn pou deplwaye apati . 75 manm nan Konpayi E nan 7yèm Gwoup Fòs Espesyal, inite operasyon sikolojik, ak divès eleman sipò lojistik te patisipe tou.

Pou Fòs Lame Etazini yo, se te premye tès nouvo konsèp ROAD (**') ki te vize pou devlope fleksibilite. , fòs rapidman deplwaye ki kapab reponn a plizyè enprevi.

=== Dewoulman ===




Nan , yon premye gwoup ''[[United States Marine Corps|Marines]]'' te transpòte ayeryen pou asire sekirite anbasad Ameriken an epi asire kòmansman evakyasyon nasyonal etranje yo. , bato 10 eskwadwon anfibi a, ki anbake yon total de .

Nan , premye vag 400 ''Marin'' 3yèm batayon 6yèm Rejiman Marin (Etazini) nan ''Marines'']] ki konstitye 6th ''[[Marine Expeditionary Unit]]''te rive pa elikoptè [[Sikorsky H-34]] e li te ateri sou teren [[polo]] toupre otèl Ambajador sou kwen lwès [[Santo Domingo (vil)|Santo Domingo]]. Premye eleman 3yèm brigad 82e divizyon te rive pa lè abò [[Douglas C-124 Globemaster II|C-124 Globemaster II]] ak [[Lockheed C-130 Hercules| C-130 Hercules]] ki te ateri 29 la apati 2:30 a.m. sou [[baz ayeryen San Isidro]] lès kapital la soti nan **' nan Pòtoriko. Plan Majò Jeneral York se te voye yon eleman ki menm gwosè ak batayon soti nan 82yèm nan lwès epi sekirize pon Duarte pou konekte pati lès ak lwès vil la. Lè sa a, eleman lwayal yo t ap ede l pou l reprann kontwòl Sendomeng. Menm jou a, yon batay te wè 3 nan 20 tank limyè Dominiken  ki gen orijin swedwa detwi respektivman pa yon M40 kanon san rekouvèt nan yon ekip anti-tank ki soti nan 82yèm, yon M50 Ontos tank ak yon M48 Patton, dènye a ki fè pati 6yèm MEU .

Depi  me, fòs tè Ameriken yo se  ( *Marin* ak  nan Lame a) ki te pran kontwòl zòn ki ozalantou Anbasad Ameriken an ak otèl Embajador nan vil la e ki te asire evakyasyon etranje yo,  an total yo pral anbake sou bato *[[US la. Navy]]* pou Puerto Rico oswa evakye pa lè. 1ye batayon 508yèm rejiman enfantri 82yèm divizyon se inite ki mennen an sekirite pon an depi  nan  ak sipò aeryen pwòch F-4 Phantom II nan Aviyasyon Kò Marin Etazini . Sekirize zòn nan ozalantou pon an se te yon antrepriz danjere, ki te egzije lagè iben operasyon anba dife fòs rebèl yo. Efò a te konplike plis pa lefèt ke rebèl yo te asiste pa dezertè militè konstitisyonèl ki te mete menm inifòm ak fòs lwayalis ki te alye ak Etazini. Nan apremidi , ni pon an te pran nan  ak estasyon tren vil la te an sekirite. Nan demen maten,  te avanse pi lwen nan lwès e li te rantre nan fòs maren yo. Lòt twoup yo te travay pou pwoteje wout transpò lès-wès la pou tout tan, liy kominikasyon sa a  te surnon *All-American Express* pa  . Pou demontre ke Lame Ameriken an te gen yon kenbe fèm sou zòn nan, Majò Jeneral York nan 82nd Airborne Divizyon an te mache sou koridò a defi tirè pwofesyonèl rebèl yo. Itilizasyon fòs an repons a atak rebèl yo te limite a sa sèlman zam endividyèl, ak pèmisyon espesifik obligatwa anvan twoup yo te kapab reponn ak zam oswa zam san rekou. Vreman vre, apre atiri Ameriken an te tire uit bonb limyè nan premye jou entèvansyon an, answit li te rete an silans paske yo te pè pa lakòz twòp domaj ak mal misyon mentyen lapè Entè-Ameriken an.

Nan senk jou, depi  rive , yo te transpòte plis pase  ki soti nan  ayeryèn ak inite sipò yo. kat vag nan Repiblik Dominikèn.

Nan dat , yo te siyen yon akò ant Lwayalis yo, Konstitisyonèl yo ak Òganizasyon Eta Ameriken yo men batay sporadik kontinye. Kidonk, 6 me, 4 marin yo te mouri, yon lòt blese ak de yon ti tan te kaptire pandan yon anbiskad kont yon konvwa medikal ak yon Bell UH-1 Iroquois|UH-1E pilòt. ]] te blese men jere yo ateri san domaj.

Rive nan fen premye semèn nan, 500 marin ak de batayon nan 82yèm la t ap mennen operasyon sekirite sou teren yo, ak nan fen me divizyon an antye te nan peyi. 7 me, , yon ewo nasyonal pou wòl li nan asasina Trujillo, te prete sèman kòm prezidan. nan gouvènman an nan rekonstriksyon nasyonal la. Apati 8 me, fòs tè Ameriken yo te konte .

Kolonèl Caamano te kraze bridsoukou sesefe a men Jeneral Imbert te lanse operasyon *Limpieza* (netwayaj) nan . Fòs Jeneral Imbert yo te reyisi elimine pòch rezistans konstitisyonèl yo deyò  epi fè silans *Radio Santo Domingo* ki te tonbe nan men yo nan epòk la. lagè sivil la men pèdi yon avyon nan aksyon sa a. Operasyon yo te fini nan . Lyetnan Jeneral Palmer bay sibòdone l yo enstriksyon pou yo kòmanse operasyon estabilizasyon yo. Byento twoup yo t ap mennen operasyon anfòsman lalwa ak èd imanitè, distribye manje (uit milyon tòn total), dlo, ak founiti medikal ak swen bay manm tou de faksyon yo ak popilasyon sivil la. Nan mitan mwa me, yon pik nan kantite twoup Ameriken yo te angaje yo se te  ki gen ladan  nan Repiblik Dominikèn, ak apeprè 38 bato de gè nan sea. ** (IAPF)/Fôrça Interamericana de Paz (PAZ) nan Òganizasyon Eta Ameriken yo fòmèlman konstitye nan mwa me 23 pou ranplase twoup Etazini yo; ak kontenjan prensipal la se yon batayon enfantri  nan Fòs Lame Brezilyen yo anba kòmandman Jeneral brezilyen Hugo Penasco Alvim premye eleman ki te rive 26 me ki te fè li posib pou redwi kontenjan Etazini an a  ak kòmansman retrè *marin yo* ant  ak .

Nan , yon gwo ofansif rebèl te prèske kraze liy kominikasyon ant Etazini ak fòs IAPF yo,  ak lòt inite yo te kontreatake. Apre echèk li apre de jou gwo batay ak konvenki detèminasyon eta ki enplike nan kriz la, lidè 2 faksyon dominiken yo te kòmanse negosyasyon serye pou jwenn yon gouvènman pwovizwa akseptab jiskaske eleksyon jeneral yo te dewoule.

Finalman, plis pase  te patisipe nan Operation Power Pack, ki gen ladan apeprè .

### Fen kriz la

Nan , yo te siyen yon akò rekonsilyasyon. Nan , yon gouvènman pwovizwa Dominiken ki te gen  kòm prezidan te etabli sou ejis Oganizasyon Eta Ameriken yo. ]]. Sa a, nan vire, te kòmanse preparasyon pou eleksyon ki te pote Joaquín Balaguer Ricardo sou pouvwa a ak 57% nan vòt yo soti nan , Bosch te resevwa 40% nan 1.3 milyon vòt. Pifò operasyon sekirite yo te transfere nan IAPF ki te konpoze de pèsonèl militè ki soti nan Amerik Latin ki te dirije pa Brezil ki gen misyon te fini nan  .

Pandan ke gouvènman pwovizwa a eseye retounen peyi a nan nòmal, fòs Ameriken yo antre nan twazyèm ak dènye faz operasyon an. Fwa sa a, Jeneral Palmer te sipòte aktivman gouvènman pwovizwa a. Anvan li te kraze apre eleksyon yo nan 1966, Garcia-Godoy te mande Palmer èd nan plizyè okazyon pou sispann epidemi vyolans nan Santo Domingo, Santiago ak Barahona. Enfantri Ameriken te itilize tou pou sispann yon tantativ koudeta pa Jeneral Wessin y Wessin sèlman sis jou apre Gouvènman Pwovizwa a te inogire.

Nan fen tantativ koudeta li a, yo te retire Jeneral Wessin y Wessin nan lame Dominiken an, yo te nonmen konsil jeneral Ozetazini, epi de ofisye ame Ameriken te fòse yo monte nan yon avyon pou Miami. Anviwon menm tan an, lidè militè konstitisyonèl la, Kolonèl Francisco Caamano, te nonmen atache militè nan Wayòm Ini a epi vwayaje nan Lond.

Nan , misyon IAFP te fini ak tout fòs etranje yo te kite Repiblik Dominikèn apre 17 mwa prezans.

guerrilla men lame te touye l nan . Kounye a li konsidere kòm youn nan gwo figi Repiblik Dominikèn.

## Pèt moun
* Pèt Ameriken yo:
** 44 mouri ki gen ladan 27 nan konba;
** 172 blese nan konba;
** 111 lòt blese ak malad;
** 1 manke;
** Soti nan  rive , 14 manm Lame Etazini te mouri nan aksyon e 148 te blese, ki gen ladan twa ki te mouri pita nan men yo. blesi. Nan 68 viktim konba yo ki te oblije entène lopital, pifò te resevwa blesi nan dife ak ti zam ak kèk nan shrapnel nan minisyon. Dapre blesi ki te entène lopital pou ki done ki disponib, 21 pousan te blese nan tèt la oswa nan kou, 29 pousan nan kòf la, ak 50 pousan nan manm yo. Pèt Marin yo te 9 mouri ak 30 blese.

* Pèt *Fòs Lapè Entè-Ameriken*:
** 17 blesetotal ;
** 6 brezilyen blese nan konba;
**5 Paragweyen blese nan konba.

* Pèt Dominiken. Sa yo pa ofisyèlman li te ye, figi ki anba yo se sèlman estimasyon:
** 300 lanmò dapre Jeneral  nan sant istorik USMC,  dapre Gwo Greenberg;
** plis pase  mouri ak , plis pase 800 sòlda dominiken te mouri daprè Gwoup Enfòmasyon Konba Ayeryen an 2003;
** 6 jiska , tout kote yo konbine, ki gen ladann anpil viktim sivil dapre yon sit ofisyèl sou USMC ;
** Lame Konstitisyonèl:  nan konba, ;
** Lame lwayal:  nan konba, .

## Kilti popilè
* *Marin yo te ateri sou rivaj Santo Domingo*, chante pa Phil Ochs

## Nòt ak referans

## Bibliyografi
*  Theodore Draper, “The Dominican Crisis”, magazin *Commentary* vol. 40, , .
*  Stephen G. Rabe, "The Johnson Doctrine," *Prezidansyèl Etid Trimestre* 36.
*  A. Timothy Warnock, "'Dominican Crisis: Operation POWER PACK'" nan *Short of War: Major USAF Contingency Operations, 1947-1997*, United States Government Printing, 2000 .
* Fidelio Despradel, *Historia grafica de la guerra de abril*, Nuevas ideas, 1975, 1978.
* Lyndon B. Johnson, *Lavi mwen kòm prezidan*, Paris, Buchet-Chastel, 1972.

## Apendis
### Lyen ekstèn
*  pdf Operasyon Kò Marin Ameriken an Repiblik Dominikèn Avril - Jen 1965, Majò Jack K Ringler, Henry I. Shaw, Jr., Divizyon Istorik, Katye Jeneral US Marine Corps, 1990, 122 p. 
*  Operasyon ''Power Pack''.
*  Tanpèt Karayib: Entèvansyon Repiblik Dominikèn nan 1965, Senpozyòm Istwa kontanporen, {{date-|9 janvye 1990} } .
*  Repiblik Dominikèn Psyop.