open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Centre national de ressources textuelles et lexicales

**Sant nasyonal pou resous tèks ak leksik** (**CNRTL**) se yon òganizasyon franse ki mete done lengwistik sou entènèt.

.

## Istwa ak deskripsyon
Òganizasyon sa a te kreye pa jesyon depatman "Lòm ak Sosyete" ak Depatman Enfòmasyon Syantifik nan CNRS, ki te konte sou UMR nan Analiz. ak pwosesis odinatè lang fransè a (ATILF) nan Université Nancy-, ki te devlope Treasure of the computerized French language (TLFI). Pwojè sa a fè pati pwojè Ewopeyen an CLARIN.

baz done a evolye ak èd laboratwa volontè ki vle perpétuer ak gaye lajan lengwistik epi ki aksepte charter ki pibliye pa CNRTL la. Si sa nesesè, CNRTL a ka kontribye nan fòma enfòmasyon ki afiche sou entènèt la. Komite koreksyon CNRTL ak laboratwa yo kapab valide kontribisyon yo, apre sa pibliye si sa nesesè, objektif la se pi laj difizyon posib nan resous ki pi serye posib.

Vèsyon sit la apati  se dezyèm vèsyon an. Sit la ka resevwa plis pase  pa jou .

Sit la pa te mete ajou depi 2012.
## Nòt ak referans

## Apendis
### Atik ki gen rapò
* CLARIN
* CNRS
* Trezò enfòmatik lang franse a

## Lyen ekstèn
* 
* Pòtal leksik CNRTL la, aksè dirèk nan plizyè diksyonè referans ki gen ladan Treasure of the computerized French language, *[[Academy Dictionary French]] * osi byen ke diksyonè sinonim, antonim
Machis

**Machis**, ak dérive li yo "macho"  refere a tandans moun yo mete aksan sou virilite nan yon fason ki vin pi grav ak eksklizif. ]] nan Gason ak kwè ke Fanm ta enferyè pase yo nan tout domèn oswa nan zòn prestijye, kidonk panse ke li se lojik ke yo se nan prizon nan travay modestes.

Machis souvan enplike falokrasi (se gason sèlman ki deside oswa ki gen pouvwa pou deside nan domèn ki pi enpòtan yo) epi li ka enplike mizojini.

Pandan mouvman Liberasyon Fanm yo nan ane 1960 ak 1970 yo, tèm nan te itilize nan Amerik latin pa feminis pou dekri agresyon ak vyolans gason tou. kòm maskilite toksik. Se feminis ak akademisyen yo itilize fraz sa a pou dekri ak kritike estrikti patriyakal nan wòl sèks nan kominote Latino.

## Etimoloji
Tèm sa a soti nan Panyòl *macho*, ki vle di "gason". Mo panyòl , literalman, yo itilize pou pale sou bèt. Tèm nan ka pafwa gen siyifikasyon "brav" oswa "vanyan", men  raman gen yon konotasyon meloratif, oswa pozitif konsa.

Sepandan, fòk nou note ke nan kilti *[[nahuatl]]* ekspresyon ***Macho*** pa gen anyen pou wè ak derivasyon Latin “" soti nan mo "macho". Sa vle di, tradui an panyòl, , sa vle di, **merite pou yo imitasyon**, kidonk sa nan Meksik itilizasyon mo sa a prete tèt li nan konfizyon si li pa akonpaye ak plis presizyon.

An Frans ak Kèbèk, yo souvan itilize tèm nan yon fason peyoratif.

## Nòt ak referans

## Gade tou

### Atik ki gen rapò
* Maskilinite toksik
* Mizojini
* Maskilinism
* Patriyachi (syoloji)
* Manosfè
* Ipè-maskilite
* Dominan gason

### Lyen ekstèn
* 
*
Sediksyon

**Sediksyon** deziyen, nan syans sosyal, yon seri pwosesis manipilasyon ki vize pou jwenn yon favè, bay yon imaj avantaje nan tèt li oswa eksite fè espre. yon emosyon, yon admirasyon, yon atraksyon, menm yon santiman lanmou youn oswa plizyè moun.

Tou depan de objektif li chache a, li genyen konotasyon negatif si li fè lòt moun mal, oswa okontrè, yo konsidere l kòm pozitif sou plan kiltirèl nan ka, pa egzanp, sediksyon amoure pou li asosye ak senpati fò.

## Nòt ak referans

## Apendis

### Bibliyografi
* Robert Muchembled, *La Séduction: une passion française*, Paris, Les Belles Lettres, 326 p., 2023
* 
* Frédéric Monneyron, *Sedui. Imajinasyon an nan sediksyon Don Giovanni bay Mick Jagger*, PUF, 1997
* Pierre Fayard, *[[Sun Tzu]]. Estrateji ak Sediksyon*, Dunod, 2009
* 
* 

### Atik ki gen rapò
* Galanti
* Jadinaj mache
* Atraksyon seksyèl
* Atraksyon fizik

### Lyen ekstèn
* 
* 
*
Atirans fizik

"Atraksyon fizik" refere a atraksyon estetik fizik yon moun bay. Atraksyon fizik pi souvan implique atraksyon seksyèl, byenke atraksyon fizik enfliyanse konpòtman sosyal nan anpil lòt ka kote pa gen okenn entansyonalite. Atirans fizik se yon karakteristik enpòtan ki sijere fètilite (nan fi), bon nitrisyon (nan gason), ak bon sante (nan tou de sèks). Faktè sa yo ki nan lis kontribye nan pwobabilite pou siviv ak repwodiksyon ak kidonk nan antretyen nan jèn transmèt bay jenerasyon ki vin apre yo. Nan imajinasyon kolektif la, moun ki atire fizikman yo asosye ak lòt karakteristik pozitif. Anplis de sa, moun ki atire yo konsidere kòm pi atire seksyèlman, sòtan, konfyans, kontan ak emosyonèlman ki estab pase moun ki mwens atire fizikman.

## Etewoseksyèl preferans gason selon sikoloji evolisyonè
La Nuit d'Orion

***La Nuit d'Orion*** (an anglè ː *Orion and the Dark*) se yon fim animasyon ameriken ki reyalize pa Sean Charmatz e ki soti an 2024.

## Rezime

## Ekip teknik

* Tit orijinal : *Orion and the Dark*
* Tit franse : *La Nuit d'Orion*
* Reyalizatè : Sean Charmatz
* Pwodiktè : Peter McCown
* Senaryo : Charlie Kaufman
* Montaj : Kevin Sukho Lee
* Mizik : Robert Lydecker ak Kevin Lax
* Konpayi pwodiksyon : DreamWorks Animation
* Konpayi distribisyon : Netflix
* Peyi orijin : Etazini
* Lang orijinal : angle
* Jan : Animasyon
* Dire : 92 minit
* Sòti : 2 fevriye 2024

## Aktè

### Vwa anglèz

* Jacob Tremblay kòm Orion
** Colin Hanks kòm Orion granmoun
* Paul Walter Hauser kòm Dark
* Ike Barinholtz kòm Light
* Angela Bassett kòm Dreams
* Natasia Demetriou kòm Sleep
* Golda Rosheuvel kòm Unexplained Noises
* Nat Faxon kòm Worrisome Insomnia
* Aparna Nancherla kòm Quiet
* Carla Gugino kòm manman Orion
* Matt Dellapina kòm papa Orion
* Jack Fisher kòm Richi Panichi
* Werner Herzog kòm narrateur

## Referans


## Lyen deyò

*  ** sou IMDb
*  Sitwèb ofisyèl ''La Nuit d'Orion''
Laurence Pernoud

**Laurence Pernoud**, fèt  nan Lausanne (Swis) e li te mouri nan  nan 14yèm awondisman Pari, se yon otè franse liv childcare. Li te pibliye de liv ki gen anpil siksè, *M ap tann yon timoun* ak *M'ap leve pitit mwen*.

## Biyografi
### Fanmi

Li te fèt ak yon papa Swis ak yon manman grèk. Apre li fin etidye literati, li te ale travay nan ajans United Press nan New York. Retounen an Frans, li marye ak Georges Pernoud, editè an chèf nan magazin *[[Paris Match]]*.

Soti nan maryaj li ak Georges Pernoud (1914-1976), de timoun te fèt: Jérôme ak Emmanuel.

Yo antere l nan simityè Fontaine-Chaalis (Oise).

## Otè
Lide ekri yon liv sou gwosès te vin jwenn li lè li te ansent ak premye pitit li epi li pa t 'kapab jwenn yon liv enfòmasyon pratik apwopriye. An 1956, li te pibliye *Mwen tann yon timoun*, ki kouvri tout aspè gwosès (syantifik, sikolojik ak fanmi). Swiv, an 1965, piblikasyon *Mwen leve pitit mwen*. De liv sa yo te vin byen vit reyisi epi yo mete ajou regilyèman. Laurence Pernoud se poutèt sa antoure tèt li ak yon ekip miltidisiplinè pou ekri ak mizajou yo. De zèv li yo pibliye nan plis pase 70 peyi an fransè ak nan  epi yo toujou rete travay popilè jodi a.

Laurence Pernoud te dirije tou koleksyon "*La femme au temps...*" nan edisyon Stock.

An 1981, li te pibliye yon brochwa, *Li pa bon pou yon manman nan tan sa yo*, kote li te pwoteste kont plas yo bay fanm nan sosyete fransè a e li te pwopoze plizyè revandikasyon pami semenn lan. 35 èdtan pou manman.

## Dekorasyon
* 

## Lis travay
*, gid fanmi
*, gid pou fanmi
*

;Atik
* 

## Referans


## Lyen ekstèn
* 
* , depi 
* Sit wèb Editions Horay
*
Pernoud

## Patwonim

* fanmi Pernoud
* Georges Pernoud, (1947-2021), jounalis televizyon franse;
* Gilbert Pernoud (1901-1978), prèt, jis nan mitan nasyon yo;
* Laurence Pernoud (1918-2009), ekrivèn franse;
* Régine Pernoud (1909-1998), istoryen ak ekriven franse.
Pacita Abad

Filipin, vwayaje nan woulib,

**Pacita Abad**, fèt  nan Basko, nan pwovens Batann, e li mouri   sou zile Batan, se yon pent filippin.

## Biyografi
Li te soti nan yon fanmi politikman angaje li te etidye syans politik nan University of the Philippines. An 1969 pandan ke Prezidan Marcos te nan tèt Eta Filipin te genyen batay kont prensipal opozan li a lidè pati liberal Aquino paran li te voye l al kontinye etid li Etazini. An 1970, li rete nan San Francisco li marye ak yon pent George Kleiman epi li deside konsakre tèt li nan penti patisipe nan lavi atistik lokal yo. Separe ak premye mari l li vwayaje nan otostòp an Azi pou yon ane ak Jack-Garity ke li marye. An 1975 li te retounen nan etid penti nan "Corcoran School of Art" nan Washington, an 1977 nan Art Students League nan New York.

Apre sa li vwayaje pandan plizyè ane nan Etazini, Meksik, Lend, Afganistan, Yemèn, Mali, nan Papwazi-Nouvèl-Gine ak nan Endonezi, kòm yon pent itineran k ap vwayaje ak twal li yo. Vwayaj li yo enfliyanse anpil estil atistik li epi yo se yon sous enspirasyon pou li. 

Li te vin tounen yon atis popilè li te kreye plis pase  travay atistik li te fè anviwon swasant ekspozisyon solo epi li te patisipe nan apeprè 70 ekspozisyon gwoup nan mize ak galri sou chak kontinan, nan Amerik dinò,  Amerik Latin, Azi, Ewòp, ak Lafrik. Travay li se kounye a nan koleksyon atizay, piblik ak prive, nan plis pase 70 peyi. An , kèk mwa anvan lanmòl li te pentire yon pon 55 (senkannsenk) mèt nan Sengapou, Alkaff Bridges.

## Nòt ak referans

## Gade tou
### Bibliyografi
* .
* .
* .

### Lyen ekstèn

* 
* .
* .
* "Pacita Abad", sou sit entènèt la nan Achiv Fanm Atis, Rechèch ak Egzibisyon
Stacey Gillian Abe

**Stacey Gillian Abe**, ki fèt an 1990 nan Kampala nan Ouganda, se yon atis miltidisiplinè ki travay sou nosyon idantite, sèks ak espirityalite.

## Biyografi
Stacey Gillian Abe te etidye pandan ane lekòl segondè li nan yon lekòl mizilman pou fi. Nan 2014, li te jwenn yon Bachelor of Arts *Art and Industrial Design* nan University of Kyambogo nan Kampala, kote li te etidye ati vizyèl ak desen endistriyèl nan depatman Fine Arts.

Li travay nan plizyè teknik, ki pèmèt li fè tranzisyon ant chak nan yo, sa vle di fotografi, eskilti, enstalasyon, [ [Pèfòmans (atizay)|pèfòmans] ] oswa menm penti. Konsènan materyèl, li itilize tout divès kalite materyèl ki fèt alamen tankou vè, seramik ak fib tekstil. Li pa ezite ranvèse tradisyon yo ak kesyone plas fanm ak seksyalite nan sosyete a atravè kreyasyon li yo. Li kesyone reprezantasyon fanm nwa yo nan medya, sèn atistik, enstitisyon akademik, politik, sosyal ak kiltirèl. Li itilize memwa li an patikilye epi li tire sou plizyè eksperyans li yo, li sezi yon eksperyans twomatik epi sèvi ak li pou kreye travay li.

An 2016, li te patisipe nan 12yèm Bienal Dakar nan Senegal.

Li te pwodwi seri *Enya Sa* an 2017, ki gen yon plas enpòtan nan mitan zèv li yo, kote yo tabli yon dyalòg ant erotik ak sèks. Dapre entèdiksyon ak posiblite yo anseye jèn fi yo, engredyan yo nan yon plat tradisyonèl Afriken yo ranplase pa vajen sou yon plak. Kontwovèsyal, seri sa a vize denonse mekanis ki jwe nan manje ak satisfaksyon seksyèl ak konsomasyon.

Li fè pati kad atis Afriken yo nan egzibisyon *The Power of my Hands* nan Museum of Modern Art nan Pari, nan okazyon sezon Afrik 2020 la .

Li enkli nan Forbes Africa - klasman san pèsonalite ki gen plis talan anba karantEnstiti fransẽ Kinshasa, 2014
* *Panse(Repanse) feminis ak fanm nwa*, Goethe Institute, Kampala, 2016
* *Pouvwa men mwen yo*, Mize Atizay modèn nan Paris, 2020

## Prim ak distenksyon

* Gayan Prince Claus Prize (Pays-Bas)

## Nòt ak referans


## Lyen ekstèn

* Sit entènèt ofisyèl
Lida Abdul

Lida Abdullah, li te ye **Lida Abdul**, ki fèt nan 1973 nan Kaboul, se yon atis kreyatè videyo Afgan .

## Biyografi
Li te fèt Kaboul an 1973, paran li te kouri kite peyi a pandan Envazyon Sovyetik la, yo te rete nan Almay, nan End apresa nan ETAZINI. Li gradye nan University of California, Irvine. Depi lè sa a, li tounen Kaboul, Afganistan, epi li rete la.

Li te reprezante Afganistan nan Bienal Venice an 2005. Travay li te prezante tou nan Kunsthalle nan Vyèn, nan mize atis modèn nan '[Arnhem] ] (nan Netherlands) epi, an Frans, nan [Centre d'art contemporain nan Brétigny-sur-Orge ak nan FRAC Lorraine nan Metz. , Lafrans. Li te ekspoze tou nan Meksik, Espay, Almay, Ouzbekistan, Kirgyzstan ak Afganistan.

An 2006, yo te chwazi li kòm gayan Prince Claus Award. An 2007, li te pataje premye pri nan kategori atis vizyèl pri UNESCO pou pwomosyon atizay.

## Travay
Videyo sa yo, lyen dokimantè, eksprime efè devastatè lagè, dezolasyon, lavi chak jou nan peyi li, men tou, atant li ak espwa l '. Li toujou ap eseye planifye pou yon pi bon avni.
Avèk yon style ki reyalis ak senbolik, imaj yo minim, yo konbine pwezi ak teyat, epi yo ka evoke rit, oswa jwèt timoun yo.

Travay li yo kreye yon sentèz ant fòmalis atizay Lwès la ak kilti Afgan an, li menm yon melanj de enfliyans Islamik, Psik, Boudis , Endouyis, ak nomadists.

Deskripsyon kèk nan travay li yo:

* *Trees,* 2004, montre yon nonm derasinen yon pye bwa. Nou konprann ke pye bwa sa a te sèvi kòm poto pou manm fanmi li pandan rejim Taliban. Finalman, mesye yo pote pye bwa a sou zepòl yo.
* *White House*, 2005, yo filme atis la ap repenti kay ki depafini yo an blan, koulè dra. Apre sa, yo filme yon nonm, depi dèyè, nan menm kraze sa yo.
* *Clapping with Stone, Bamiyan*, 2005, evoke falèz Bâmiyân ak mitilasyon ak destriksyon estati Buddhas, ki te deja fèmen nan falèz sa yo, pa Taliban. Devan falèz yo, gason an nwa pwodui son ak wòch.
* *Dome*, 2005, Yon adolesan danse nan kraze tèt nan direksyon syèl la tankou yon dervich .
* *Once upon Awakening*, 2006: kamera a vire toutotou gason an nwa k ap rale kòd sou debri palè prezidansyèl la nan Kaboul.
* *White House*, 2006: yon kiltivatè ak kalm pentire kay li blan. "Touris renmen blan, li bon pou biznis nou an," li eksplike, yon souri bay vwazen .
* *Transit*, 2008: imaj epav avyon Sovyetik yo. Timoun yo rale kòd sou youn nan kadav sa yo pandan y ap repete "Vole, vole, vole".
* *Time, Love and the Workings of Anti-Love,* 2013, montre yon kamera wouj ak jòn ki fè pati yon fotograf nan lari Afgan an ak plizyè santèn foto ki pandye sou mi yo. Yon vwa resite yon tèks pa Lida Abdul.

## Nòt ak referans
### Nòt

### Referans

## Gade tou
### Bibliyografi
* .
* .
* .
* .
* .
* .

### Lyen ekstèn
* Sit entènèt atis la
* .
* .
*  la.
* .
Jessica Abel

**Jessica Abel**, ki fèt nan Chicago an 1969, se yon otè Ameriken komik.

## Biyografi
Li te kòmanse desine komik nan University of Chicago. An 1992, li te prezante yon enprime lakay li nan komik *Artbabe* bay Fantagrafik pandan *Chicago Comics Convention*, san siksè. An 1994, li te resevwa yon pri nan men Xeric Foundation e an 1996, li te toujou pibliye *Artbabe* (yon nimewo pa ane) e li te fini atire atansyon Fantagraphics ki te toujou. depi , Piblikatè li yo. 

An 2005, li te konplete *[[La Perdida]]*, yon istwa fiktiv ki mete nan Meksik.

Paralèlman ak aktivite li kòm otè, Jessica Abel ap anseye nan seksyon komik nan School of Visual Arts nan New York. Li marye ak otè a Matt Madden, yon pwofesè tou nan menm lekòl la. Ansanm, yo te siyen de manyèl liv komik, *Desen mo ak ekri foto* ak *Mastering Comics**.* Koup la kouri anyèl *Pi bon komik Ameriken' koleksyon * '.

Nan 2015, li te pibliye premye volim yon nouvo triloji syans fiksyon dirèkteman an franse, *Trish Trash, rollergirl on Mars*, ki te pibliye pa Dargaud. Trish gen yon sèl rèv: kite planèt sa a pousyè tè abize pa dikte yo nan yon gwo konpayi, kidonk li gen yon sèl solisyon: yo vin yon roller Derby zetwal. Nan 2017, yo te nominasyon bann komik la nan kategori *Piblikasyon pou adolesan (13-17 ane)* nan Prize Eisner.

## Piblikasyon
### Albòm
**Radyo: Yon Gid ilistre*, Jessica Abel ak Ira Glass, WBEZ Alliance, 1999, 
**Mirror, Window: An Artbabe Collection*, Jessica Abel, Fantagraphics Books, 2000, 
**Bad son: istwa kout 1989-1996*, Jessica Abel, Fantagraphics Books, 2001, 
**La Perdida*, Jessica Abel, Pantheon Books, 2006, 
**Louvri nan mitan lannwit*,  Jessica Abel, Gabe Soria ak Warren Pleece, Dargaud, 2008, 
**Life Sucks*, Jessica Abel, Gabe Soria ak Warren Pleece, Premye Dezyèm, 2008, 
**Trish Trash: Rollergirl of Mars*, Jessica Abel, Dargaud, 2015, 

### Manyèl liv komik
* *Desine mo ak ekri foto*, Jessica Abel ak Matt Madden, Premye Dezyèm, 2008, 
* *Mastering Comics*, Jessica Abel ak Matt Madden, Premye Dezyèm, 2012, 

## Onè
* 1994: Pri nan Xeric Foundation
* 1997: Harvey Prize pou pi bon nouvo talan
* 1997: Kimberly Yale Prize pou meyè nouvo talent pou *Artbabe*
* 2006: Harvey Prize pou meyè seri nouvo pou *[[La Perdida]]*

## Nòt ak referans

## Apendis
### Bibliyografi

* Xavier Guilbert, “Artbabe”, nan *[[L'Indispensable]]* n°3, , p.&nbsp;81.
*  Patrick L. Hamilton, "Lost in Translation," nan Frederick Luis Aldama (ed.), *Multicultural Comics. Soti nan *Zap* rive nan *Blue Beetle, Austin: University of Texas Press, kol. "Apwòch kognitif nan literati ak kilti", 2010, p. . 
### Lyen ekstèn

*  Sit ofisyèl
*  Interview sou sit entènèt du9
Ghada Amer

**Ghada Amer**, fèt  nan Cairo, se yon atis atis vizyèl Ejipsyen, pent-brodeur, ak yon figi feminis nan ati kontanporen. Li ap viv ak travay nan New York.

## Biyografi
Li te fèt nan Cairo nan , li te etidye nan Nice nan Villa Arson kote Noël Dolla te anseye l. Li te gradye an 1989. An 1991, li te ale nan Pari pou l antre nan Enstiti Etid Avanse nan Art Plastik. An 1997 li te resevwa yon sibvansyon nan men Fondasyon Pollock-Krasner. An 1999, li te resevwa pri UNESCO nan Bienal Venice. Li ap viv ak travay nan New York.

## Deskripsyon travay li
Enfliyanse pa ekspresyonism abstrè, li abandone penti apre yon sejou nan peyi Lejip pou adopte yon mwayen ki te tou de atizanal ak Rezèv tanpon fanm: brode. Pou Ghada Amer, abstraksyon se pi gwo ekspresyon maskilite, nan istwa atis nan . Sa a se rezon ki fè li entegre yon linivè Rezèv tanpon fanm nan travay li nan broderie. Li fè espre mete dèyè travay la devan, kite fil brode yo pann, tankou kou penti. Li bwode figi fi ki soti nan imaj magazin ak magazin pònografik pou gason. Li kesyone wòl fanm yo, seksyalite ak plezi nan sosyete kontanporen yo.

An 1991-1992, nan *Five Women at Work*, li te dekri lavi domestik. An 1998, nan *Chanm Prive*, li te bwode pasaj nan Et la ki adrese pwoblèm fanm yo. Nan *Ansiklopedi plezi*, li pran yon trete medyeval arab sou plezi.
Depi 2010, li te travay ak Reza Farkhondeh.
An 2012, li te pran travay nan istwa atis oksidantal (Ingres, Picasso) ki te pentire pou yon odyans gason etewoseksyèl ak voyeuris. An 2018, yon egzibisyon nan Tours baze sou yon enstalasyon ki fèt ak kakti, ak anviwon ven twal bwode.

Chwa li nan mwayen tankou brode favorize yon teknik itilize pou yon tan long pa fanm, sou gouach oswa penti lwil oliv.

## Sitasyon atis la

* "Seduction ak feminis pa enkonpatib".
* "Nan atizay, li pi senp pou yon gason, blan ak Anglo-Saxon"

## Egzibisyon chwazi

* 1999: biennale de Venis, Itali
* 2000: Whitney Biennial nan New York, Etazini.
* 2000: Kwangju Biennial, Kore di Sid
* 2001: mize vilaj kole, Munich, Almay
* 2002: Fondasyon De Appel, Amsterdam, Netherlands
* 2003: Museum of African Art, Long Island City
* 2004: Hayward Gallery, London, UK
* 2004: Georges Pompidou Center, Pari, Frans
* 2004: Mori Art Museum, Tokyo, Japon
* 2004: Moderna Museet, Stockholm, Syèd
* 2005: Venice Biennale, Itali
* 2006: biennale nan Sydney, Ostrali
* 2007: Mize atizay kontanporen nan Wòm, Itali
* 2008: Brooklyn Museum, New York, Etazini
* 2010: Sant Pompidou nan Pari, Lafrans
* 2018: *Dark Continent*, CCCOD, Tours

## Prim ak distenksyon

* UNESCO pri nan Bienal Venice, 1999

## Nòt ak referans

## Apendis
### Bibliyografi
* Marie-Laure Bernadac ak Simon Njami (dir.), *[[Africa Remix]]: atizay kontanporen nan yon kontinan* (ekspozisyon), Éditions du Centre Pompidou, Paris, 2005, { {p. |116-117; 311}} .
*  Chiara Clemente ak Dodie Kazanjian, *Our city dreams: five artists, their dreams, one city*, Ed. Charta, Milano, 2009, 117 p. 

### Lyen ekstèn
Maria José Aguiar

**Maria José Aguiar** fèt Maria José Marinho de Aguiar nan Barcelos an 1948 se yon atis vizyèl feminis ak pòtigè. Travay li make pa tèm feminis ki gen rapò ak sèks ak pwoblèm sèks.

Nan ane 1970 yo, li te dekouvri Pop Art, nan Pòtigal, nan Fondasyon Calouste Gulbenkian. Li wè nan mouvman sa a nouvo posiblite tankou zòn ki gen koulè plat, ke li te deja fè eksperyans pou gwo afich nan gouache.

Li te fè premye egzibisyon pèsonèl li nan Galeria Alvarez, nan lane 1973, nan Porto. Yon lane aprè, swa an 1974, li te ekspoze nan Galeria Espaço ; nan Galeria Módulo, nan Porto nan lane 1977.

Maria José Aguiar se youn nan premye atis Pòtigè ki te entèrese nan kesyon sèks, pandan diktati a, anvan Revolisyon Carnation 25 avril 1974. Apati de pèsepsyon pèsonèl li sou sèks ak kò, li prezante yon imajinasyon. baze sou pwòp ankadreman referans li ak eksperyans li. Travay li defi ak ridikil sosyete konsèvatif ak patriyakal. Travay li yo sijè a sansi pa Estado Novo. Enfliyanse pa atizay pòp, Maria José Aguiar te kreye yon seri zèv ki rele *Marcas*, ki te leve konfli nan kontèks atistik Pòtigè epòk la. Menm jan ak travay anvan yo, seri sa a pwoblèm sèks ak balans nan pouvwa entegre nan kò byolojik. Pou *Marcas,* li itilize yon seri phallus reprezante, estilize ak seri ki fòme yon motif dekoratif. phallus yo trivyalize, deposede de inik yo, dekonekte ak moun k ap mete yo.

Travay Maria José Aguiar prezan nan plizyè koleksyon Pòtigè: Calouste Gulbenkian Foundation, nan Soares dos Reis National Museum nan Porto ak nan Caixa Geral de Depósitos.

Kèk nan zèv li yo fè pati egzibisyon *Zero de Conduite: zèv yo nan Koleksyon Serralves* ki te òganize pa João Ribas, Ricardo Nicolau ak Paula Fernandes, nan Mize Atizay Fondasyon Serralves, nan Porto, ak ekspozisyon *PósPop.* *Fora do Lugar Comum* ki te òganize pa Ana Vasconcelos ak Patrícia Rosas, nan Fondasyon Calouste Gulbenkian, nan Lisbòn.

Travay Maria José Aguiar fè pati egzibisyon *Portuguese Contemporary Art*, prezante nan Frac Nouvelle-Aquitaine La Méca, nan Bordeaux, nan lane 2022.

## Pri
* 1987 Pri Amadeu de Souza-Cardoso ( plas)

## Nòt ak referans
Eija-Liisa Ahtila

**Eija-Liisa Ahtila**, ki fèt nan Hämeenlinna nan dat , se yon atis miltimedya Finlandè k ap viv ak travay nan Èlenki, nan Finlann.

## Biyografi
Travay atis sa a prezante sou fòm narasyon, lè l sèvi avèk tèks ak imaj, lè l sèvi avèk mwayen tankou videyo, itilizasyon miltimedya enstalasyon oswa menm foto. Travay ki pi popilè li jiska prezan se *Si 6 te 9*, ki soti nan lane 1995.

An 1999, youn nan fim li yo *Consolation Service* te prezante nan Bienal Venice. 

Nan 2002, li te patisipe nan documenta11 nan Cassel nan Almay, ak yon enstalasyon videyo ki gen pou tit * Kay la*.

Yo dedye li yon ekspozisyon retrospektiv nan Jeu de Paume nan Pari soti  rive {{dat|30 mas 2008}. } .

## Travay
* *Kote kote?*, 2008, 55 minit, enstalasyon HD, 4 ekran
* *Lanmou se yon trezò*, 2002, 55 minit, fim 35 mm
* *The House*, 2002, 14 minit, enstalasyon DVD pou 3 pwojeksyon ak son
* *The Wind*, 2002, 14 min 20 s, enstalasyon DVD pou 3 pwojeksyon ak son
* *The Present*, 2001, enstalasyon DVD pou 5 monitè ak 5 tach televizyon ak son
* *Sèvis konsolasyon*, 1999, 24 minit, fim 35 mm ak DVD pou 2 pwojeksyon ak son
* *Anne, Aki and God*, 1998, 30 minit, enstalasyon DVD pou 2 pwojeksyon ak 5 monitè televizyon ak son
* *Jodi a*, 1996/7, 10 minit, enstalasyon fim 35 mm ak DVD pou 3 pwojeksyon ak son
* *Si 6 te 9*, 1995, 10 minit, fim 35 mm ak enstalasyon DVD pou 3 pwojeksyon ak son
* *Mwen/Nou, Okat, Gray*, 1993, 3 × approx. 90 s, 35 mm fim ak DVD enstalasyon pou 3 monitè televizyon ak son
* *Jaden sekrè*, 1994
* *Tender pèlen*, 1990
* *Nati sou bagay yo*, 1987, 10 minit

## Nòt ak referans

## Apendis
### Bibliyografi

* 
*  
* .

### Lyen ekstèn
Ida Applebroog

**Ida Applebroog**,  fèt    nan New York e li te mouri  , se yon Atis vizyèl Ameriken, li te vle pou travay li yo eksplore vyolans, politik ak idantite sèks.

## Biyografi
Ida Applebroog te grandi nan yon fanmi Jwif Otodòks nan Bwonx. Li te vire nan etid atistik an reta. Li di sou sijè sa a: "li te enposib pou l te yon atis reyèl, paske li  te gen pou l touche lavi l. » Li te antrene premye fwa nan Enstiti Arts ak Syans Aplike nan New York, apre sa soti 1966 rive 1968, li te pran kou nan Enstiti 'art of Chicago.

## Travay
Karyè atistik Ida Applebroog vrèman te kòmanse an 1972 ak rankont li ak feminis atistik nan San Diego. Apre sa, li te patisipe nan magazin feminis *Erezi: Yon Piblikasyon Feminis sou Art ak Politik* an 1977. Nan dènye ane yo, desen yo te fè pandan yon sejou nan lopital pou yon pann nève te parèt. Vreman vre, an 1969, Ida Applebroog, ki se manman kat timoun (youn nan pitit fi li yo, ke yo rele Beth B, te fè yon dokimantè sou manman l an 2016) plonje nan depresyon. Li te entène pou plizyè semèn e li te kòmanse desine. Apre rekiperasyon li, li mete desen li yo, epi li bliye yo. Yo te redekouvwi nan 2009 pa asistan atelye li yo. An 2017, yo te pibliye yon katalòg rezone premye zèv li yo anba tit *Mercy Hospital* epi yo te òganize yon ekspozisyon nan Institute of Contemporary Art nan Miami.

Nan fòm lan nan karaktè komik, li devlope yon style imedyatman rekonèt. Figi anonim li yo, ant bèt ak moun, se protagonist yo nan yon satir sosyal.

Apre plizyè ane nan travay nan de dimansyon, Ida Applebroog sispann nan 3D pa kreye enstalasyon lè l sèvi avèk tablo desen epi tou nan videyo a.

## Prim ak distenksyon
Ida Applebroog te resevwa MacArthur Prize an 1998.

Li te resevwa tou yon prim nan men College Art Association pou karyè li, ak yon doktora onorè nan New School.

## Referans

## Lyen ekstèn

* Travay atis la
Rosa Maria Arquimbau

**Rosa Maria Arquimbau i Cardil**, ki fèt nan Barcelone nan dat  epi ki mouri nan menm vil sa a nan , se yon Writer ak jounalis Catalan, yo konnen tou sou non plim li **Rosa de Sant Jordi**.

## Biyografi
Li te ekri trè jèn, depi a 13 an, epi li te kolabore nan plizyè piblikasyon nan laprès goch. Nan lane 1929, lè l gen laj 19 an, li pibliye premye travay li « *La dona dels ulls que parlen* » (an franse: *Fanm nan je ki pale*).

Atik li yo te pwovoke konfli nan jounal konsèvatè. Li te vin tounen yon figi feminis katalan epi fè pwomosyon dwa fanm pou vote epi li defann Lyceum Club nan Barcelona.

Anba Dezyèm Repiblik Panyòl la, li te pibliye *Història d'una noia i vint braçalets* (an franse: *Istwa yon fi ak ven braslè*) an 1934.

An 1938, li te ekri pyès teyat *Maria la Rouge*, ke li te dekri kòm repòtaj, paske aksyon an dewoule nan yon prizon fanm nan Pari.

An 1957, anba diktati frankis, li pibliye komedyen *L'inconvenient de dir-se Martines*.

## Posterite

* Antèman li a sitiye nan simityè Poblenou, nan Barcelona.

* Yon jaden pote non l nan distri Sant Martí, nan Barcelona.
* Yon plak komemoratif nan memwa li pral inogire an 2022 nan distri Gracià.

## Referans

## Lyen ekstèn
Oreet Ashery

**Oreet Ashery** (fèt 1966 nan Jerizalèm, Izrayèl) se yon atis Izrayelyen entèdisiplinè, k ap viv nan London.

## Biyografi
Oreet Ashery te konplete BA li nan Fine Arts, nan Sheffield Hallam University an 1992, epi li te jwenn yon Masters nan Fine Art nan Central Saint Martins nan lane 2000. Travay li eksplore ideyolojik, sosyal, ak sèks konstriksyon atravè pratik entèdisiplinè, sòti nan enstalasyon atizay, jiska atizay videyo, pèfòmans. ak pwodiksyon imaj 2-D.

Premye travay Oreet Ashery yo te fèt souvan anba idantite yon karaktè gason kreyasyon li a, konsa pèmèt li eksplore wòl sèks, relasyon ki genyen ant fanm ak idantite kiltirèl yo. Pèsonaj ki pi konsistan li se Marcus Fisher, yon nonm Jwif Otodòks. Li parèt nan travay *Danse ak gason* ak *Marcus Fisher | Di Fwomaj. *Oreet Ashery kreye lòt karaktè gason tou, tankou yon nonm Arab, yon pòs Nòvejyen ak yon nonm nwa.

Youn nan zèv li yo baze sou pyès teyat Mayakovsky ekri e ki date depi 1921: *Mystery-Bouffe*. Travay sa a trete patipri klas sosyal, pouvwa politik ak nosyon ajans. Pèfòmans li nan Tate Modern*, The World is Flooding,* an 2014 te swiv pa egzibisyon *Animal with a Language*, chak nan de travay sa yo te mennen Oreet Ashery kolabore ak masisi ak madivin. aktivis imigran nan UK a, ak Freedom from Torture ak lòt gwoup k ap eksplore tèm sa yo.

## Prim ak rekonpans

* 2014 Fine Art Fellowship, Stanley Picker Fellowship
* 20132015 Profesè vizitè nan Royal College of Art
* 20112014 Kamarad rechèch onorè, Lekòl Angle ak Dram nan Queen Mary University of London
* 20072010 Arts and Humanities Research Council Creative Research Fellow, Drama Department, of the Queen Mary University of London.

## Egzibisyon pèsonèl

* Revisiting Genesis". 6th Thessaloniki Biennale of Contemporary Art, 2016
**Oreet Ashery*. *Revisiting Genesis, fig-2*, ICA, London, UK, 2015
**Bèt ki gen yon lang*. Chanpay Premiere, Bèlen, Almay, 2015
**Pati pou Libète*. Hippolythe, Èlenki, Fenlann, 2013
**Oreet Ashery*, ak Nicole Ahland. C. Wichtendahl. Galeri, 5yèm Mwa Fotografi Ewopeyen an, Bèlen, Almay, 2012
**Falafel Road*, ak Larissa Sansour. DEPO, Istanbul, Turkey, 2011
**Bèl jwif la*. Lòt Galeri, Shanghai, Lachin, 2010
**Boul anraje*. Lòt Galeri, Beijing, Lachin, 2010
**Retounen nan 5 minit* ak *Pfòmans grate: Golani Varanasi*. The Arches, Glasgow, UK, 2009
**Danse ak gason*. Sherwell Centre, Plymouth University, Plymouth, UK, 2008
**What You See*, Letchworth Art Center Gallery, Letchworth, UK, 2007
**Pèfòmans 2003*. Foxy Production Gallery, New York, Etazini, 2003
**Di Fwomaj*. Bluecoat Arts Centre, Liverpool, UK, 2003
**Oreet Ashery*. Foxy Production Gallery, New York, Etazini, 2002
**7 Zak Lanmou*. Stil und Bruch, Bèlen, Almay, 2002
**Magnum Opus III*, ak Daniel Rubinstein. Galeri kay Atis Jerizalèm, Jerizalèm, Izrayèl, 1998
**Magnum Opus II*, ak Daniel Rubinstein. 68elf Gallery, Kolòy, Almay, 1966

## Referans

## Lyen ekstèn
Wayòm Ini Grann Bretay ak Iland

**Wayòm Ini nan Grann Bretay ak Iland**, souvan abreje nan **Wayòm Ini**, se yon ansyen eta zile nan Nò Ewòp ki te kouvri achipèl British Isles, ak ki te egziste apati  rive , Wayòm Ini nan fòm aktyèl li a ak Irand . Wayòm Ini Bretay ak Iland, sepandan, te kenbe non li jiska 1927, lè li te vin tounen Wayòm Ini nan Grann BretayTagne ak Northern Ireland.

Wayòm nan te fonde nan  pa inyon Wayòm Grann. Grann Bretay (li menm ki te fòme apati fizyon ansyen wayòm Ekòs ak Angletè nan 1707) ak Peyi Wa ki nan Iland. Fizyon an te fasilite pa desizyon Palman an Iland sèlman Anglikan nan Dublin nan  pou mete fen nan egzistans li pa Lwa Inyon. Gouvènman Britanik la bay tit, tè ak lajan bay palmantè Ilandè yo, pou rekonpanse sendika yo ki sot pase yo.

Avèk Trete Anglo-Irlandè nan 1921, Iland te vin endepandans kòm Eta lib Ilandè a nan . Sepandan, Irand di Nò egzèse dwa li pou retrè jou kap vini an epi li rete nan Wayòm Ini a.

## Istwa

### Inyon Grann Bretay ak Iland

Dapre kondisyon akò a, Iland reprezante pa 100 manm Palman Britanik la nan. Palè Westminster. Emansipasyon kilt Legliz Katolik se yon pati nan kontra a, men wa George III bloke, kòm yon kontravansyon nan sèman kouwònasyon li.

Jenerasyon lidè Ilandè yo te fè kanpay pou etablisman oto-gouvènman an. Daniel O'Connell te jwenn Emansipasyon Katolik nan men gouvènman Britanik la nan 1829. Sepandan, li te echwe nan tantativ li pou yo te anile Act of Union (1800). Lòt lidè Ilandè yo, tankou Charles Stewart Parnell, te fè kanpay pou yon fòm oto-gouvènman ki rele Home Rule, ki prèske fini anba gouvènman Iland lan Gladstone, nan ane 1880 yo. Sepandan, apre Konsèvatè yo te vin nan majorite a, Palman an te rejte politik sa a epi yo te antere l pou toutotan yo te sou pouvwa a epi pita anba liberal yo. Sa a *sine die* ranvwa *Home Rule* te pwovoke fristrasyon ki finalman te mennen nan yon revòlt ame ak endepandans nan ane ki vin apre fen Premye Gè Mondyal la, ki te kalme apeti pou mobilize twoup adisyonèl. .

An 1919, palmantè Ilandè ki te delege nan Westminster te fòme inilateralman yon palman Ilandè endepandan, Dáil Éireann, ki te doue ak pouvwa egzekitif, Prezidan Dáil Éireann, yon pozisyon ki te kenbe pa Éamon de Valera. Lagè Endepandans, soti 1919 rive 1921, te lakòz  nan kreyasyon yon eta Ilandè gratis ki te fòme ak 26 nan 32 konte Iland. Sis konte ki rete yo, yo te rele Iland di Nò, te rete nan Wayòm Ini a, ki an 1927 yo te chanje non Wayòm Ini nan Grann Bretay ak Iland di Nò.

## Lis monak

* George III (1801-1820)
* George IV (1820-1830)
* William IV (1830-1837)
* Viktoria (1837-1901)
* Edward VII (1901-1910)
* George V (1910-1922/1927) (mouri 1936)

Apre divizyon ant Wayòm Ini a ak Iland te vin an aplikasyon an 1922, wa Britanik yo te kontinye sèvi ak tit Wayòm Ini nan Grann Bretay ak Iland jiska 1927. Tit Royal ak Palmantè 1927 kreye nouvo tit pou souveren Britanik la, ki se wa. nan Wayòm Ini nan Grann Bretay ak Iland di Nò, nan Grann Bretay, ak wa nan Northern Ireland nan Northern Ireland

## Nòt ak referans

## Apendis

* Anpi Britanik
* Istwa Wayòm Ini
* Istwa Iland
* Peyi Wa ki nan Grann Bretay
* Peyi Wa ki nan Iland
NACA

Akwonim **NACA** ka deziyen:
* National Advisory Committee for Aeronautics, ajans ayewospasyal Etazini Amerik jiska 1958 (lè yo te ranplase l pa NASA);
** Karenaj NACA, yon kouvèti motè ki diminye trenaj avyon an epi tou ki pèmèt refwadisman motè, NACA a devlope,
** Pwofil NACA, pwofil aerodinamik yo itilize pou konsepsyon zèl avyon yo,
** Priz lè NACA, fòm antre lè NACA a fèt,
** Echèl NACA, yon evalyasyon anvan lopital la nan gravite blesi medikal oswa chirijikal, okòmansman prezante pa NACA a pou aksidan avyon,
* Neyolitik Ansyen Neyolitik Santral Atlantik la (la Frans jodi a).
* Rezo Sant Akwakilti nan Azi-Pasifik (akwonim pou *Rezo Sant Akwakilti nan Azi-Pasifik*)
Abel Azcona

**Abel Azcona** (Madrid, ) se yon atis Espanyòl ki espesyalize nan aksyon atistik. Yo rekonèt li kòm timoun terib nan atizay kontanporen Panyòl.

## Biyografi
Travay li a ak yon aspè otobyografik ki make manifeste tèt li nan sipò atistik ki soti nan pèfòmans epi evolye nan enstalasyon eskiltivideo art,penti oswa ekri ak travay literè redaksyon nan direksyon pou literati oswa tèks memoryal.  Premye travay li yo te konsantre sou idantite pèsonèl vyolans ak limit doulè evolye nan travay ki gen yon nati kritik politik ak sosyal.

Travay li yo te ekspoze nan egzibisyon ak galri atravè mond lan jwenn ekspoze entènasyonal nan Arsenal Venice, Dhaka Bienal Art Azyatik ak Taipei. nan Biennale de Lyon nan Miami Entènasyonal Pèfòmans Festival, nan Biennial atizay vivan Bangladèch. Anplis de sa Azcona prezan nan divès mize ak sant kiltirèl nasyonal ak entènasyonal tankou Sant pou Atizay Kontanporen nan Malaga Mize Atizay Modèn Bogota Mize Leslie Lohman nan New York oswa sou Circulo of Fine Arts of Madrid . Mize Art kontanporen Bogota li te dedye yon egzibisyon retrospektiv an 2014.

## Piblikasyon
**Winter Solstis*, pa Abel Azcona, ed. Stolon. 2014. .
**Endezirab*, pa Abel Azcona, ed. Museo de Arte Contemporáneo nan Bogota. 2014. ISSN 1909-3543.
**The Sky in Motion* pa Pedro Almodovar ak Abel Azcona, ed. Dos Bigotes. 2015. .
**The Hours* pa Abel Azcona, ed. Maretti. 2016. .
**Esè sou atizay kontanporen* pa plizyè otè, ed. Platfòm atizay kontanporen. 2017. .
**Kuratorships. Vizyon kontanporen* pa plizyè otè, ed. Museo de Arte Contemporáneo nan Bogota. 2017. .
**Manifiesto* pa plizyè otè, ed. Kon-Tansyon Editorial. 2018.
**Prezipsyon atis la kòm yon sijè radikal ak dezobeyisans, tou de nan lavi ak nan lanmò* pa Abel Azcona, ed. Círculo de Bellas Artes. 2018.
**Libertad de exception* pa plizyè otè, ed. Editè Paj yo. 2018. .
**Teyori atizay pèfòmans* pa Abel Azcona, ed. Mize Roca Umbert. 2018.
**Performance art practice* pa Abel Azcona, ed. Mize Roca Umbert. 2018.
**Abel Azcona 1988-2018* Prefas Tania Bruguera ak Pussy Riot, ed. MueveTuLengua. 2019. .
**Abel Azcona, atizay, aksyon ak rebelyon*, ed. Sant Fruitós de Bages. 2019. .
**Little shoots* pa Abel Azcona, ed. Dos Bigotes. 2019. .
**Lwa dezobeyisans* pa Abel Azcona, ed. Milenio. 2019. .

## Nòt ak referans

## Gade tou

### Atik ki gen rapò
* Body Art
* Atis aksyon
* Pèfòmans (atizay)

### Lyen ekstèn
NASA (omonimi)

* NASA, akwonim ajans espas Ameriken an.
* Nasa, yon genus nan plant flè nan fanmi an Loasaceae
* Nasa (moun), pèp Ameriken natif natal
* Nasa (1968-), Gesiel José de Lima, yon foutbòl brezilyen.
* Nasa (1978-), Marcos Antonio García Nascimento, yon foutbòl brezilyen.
* N.A.S.A., gwoup hip-hop la

## Toponimi
* , paj dezanbigwasyon
Jo Baer

**Joséphine Gail Kleinberg Baer**, ke yo rekonèt kòm **Jo** fèt  nan Seattle, nan Washington. Eta epi li te mouri 21 janvye 2025, se yon atis minimalis Ameriken.

## Biyografi

Li te patisipe nan anpil ekspozisyon gwoup, ki gen ladan egzibisyon *System Painting* an 1966, nan Whitney Annual an 1967, nan documenta 4 nan Cassel an 1968, nan Corcoran Biennial nan Washington an 1969. Li te gen egzibisyon espesyal nan New York an 1966 ak nan Köln an 1969.

## Yon stil pèsonèl

Pandan etid li nan New York, li devlope yon minimalist teknik monokrom. Sant penti a fòme pa estrikti òdone ak koulè de pli zan pli redwi, epi sèlman estrikti sa yo, detèmine konpozisyon an. Yon background blan nan sant la pi fò nan tan an amonize ak tout la.

Kòm yon pati nan Minimal Art, li enterese nan Primary structures, li redui konpozisyon li yo nan yon minimòm ak style li nan swasant yo ka dekri kòm monokrom. Fòm ak fòma dwe matche ak ton briyan oswa ma, klere oswa pal.

## Mize
Plizyè nan travay li yo kenbe nan mize, pami lòt :
* New York Mize atis modèn:
** *Gwoup limyè prensipal*: Wouj vèt ble, ki gen dat 1964-1965.
* New York Solomon R. Guggenheim Museum.
* New York Whitney Museum of American Art.

## Nòt ak referans

## Apendis
### Bibliyografi
* .

### Lyen ekstèn

* Jo Baer sou *jobaer.net*.
*  Jo Baer sou *bthumm.de*, sit entènèt galri Barbara Thumm.
Eugènia Balcells

**Eugènia Balcells**, ki fèt nan Barcelone nan lane 1943, se yon Atis vizyèl Catalan, konsidere kòm pyonye nan kreyasyon odyovizyèl ak nan atizay videyo.

Li rekoni pou travay li sou estereyotip sèks ak sou twòp-konsomasyon ki soti nan sosyete kapitalis la.

## Biyografi
Yon diplom nan achitekti teknik, li te prezante kreyasyon li bay piblik la an jeneral nan ane 1970 yo. Travay li denonse an patikilye sosyete konsomatè (*Supermercart*, 1976, *Offres*, 1977) ak pouvwa medya.

Li espesyalize nan atizay videyo nan Etazini, li travay sou itilizasyon limyètou, ( tankou kontanporen li Eulàlia Grau) nan direksyon yon entèpretasyon feminis, sitou ak fim nan *Boy Meets Girl* an 1977.

Generality of Catalonia .

## Travay remakab
* 1976: *Supermercart* *(Makèt)*
* 1977: *Ofertes (Pwomosyon)*
* 1977: *Boy Meets Girl* *(Yon ti gason rankontre yon fi)*
* 1979: *Fugue*
* 1981: *Ale nan lang yo*
* 2009: *Frekans* *(Frekans)*
* 2002: *Jardí de Llum (Jardin Limyè)*, enstalasyon pèmanan nan estasyon Ciutat Meridiana Barcelone métro.

## Nòt ak referans

## Lyen ekstèn
Judith Bernstein

**Judith Bernstein** fèt  nan Newark se yon atis feminis ak pasifis Ameriken. Li se youn nan Guerrilla Girls.

## Biyografi
Judith Bernstein te resevwa diplòm bakaloreya ak metriz li nan edikasyon nan Pennsylvania State University. Li te jwenn yon mèt atizay nan Yale School of Art an 1967.

Li te enspire pa grafiti li te obsève nan twalèt gason yo nan inivèsite a. Liy li se vivan ak ekspresyon. Li te vin byen vit konnen pou desen moniman chabon li yo ki te reprezante penis kòm vis kontinuèl oswa vis antropomòfik. Motif sa a vin tounen yon icon nan travay li. Travay li fè pati yon kritik kiltirèl, politik ak sosyal. Atizay li se nan sèvis aktivis politik feminis ak pasifik li.

An 1966, nan *Cockman #1*, li te dekri gouvènè George Wallace responsab politik segregasyonis yo. Figi li se gason.

Li te kreye yon seri travay kont Lagè Vyetnam la. *Fun Gun*, ki te pwodwi an 1967, montre yon penis nan fòm yon zam ki tire bal. Pou seri *Union Jack-Off*, li te pentire de penis nan fòm yon X .

Nan ane 1970 yo, fanm atis yo te rankontre difikilte pou montre ak fè yon k ap viv nan travay yo. Mache atizay la nan New York se gason domine. Judith Bernstein se youn nan fondatè A.I.R. Galeri (Atis nan rezidans). Se yon espas koperativ ki jere pa fanm. Galeri A.I.R te pèmèt Judith Bernstein gen premye egzibisyon pèsonèl li an 1973. Li se youn nan premye aktivis Guerrilla Girls, Kowalisyon Travayè Art. Li te antre nan kolektif The Fight Censorship, ki te fòme ak fanm ki fè diskriminasyon kont nan mond atizay la, ki te fonde pa Anita Steckel.

An 1974, youn nan desen vis vè k'ap manje kadav li yo te retire nan egzibisyon *Focus: Women's Work - American Art an 1974,* nan Philadelphia Civic Center. Style li konsidere kòm pwovokan ak ireverans. Karyè atistik li te bloke pou trant ane.

An 2008, travay li te dekouvri ankò e li te sijè a nan yon egzibisyon solo nan galri Mitchell Algus.

Nan 2014, li te abòde tèm vyolans nan seri "Nesans linivè a". Li mete yon vajen nan sant twal la.

## Egzibisyon pèsonèl

* A.I.R Gallery, 1973
* * Judith Bernstein, Siyati ak Desen Falik: 1966-2008,* Galri Mitchell Algus, 2008
* *Judith Bernstein: Hard*, New Museum, New York, 2012
* *Dicks of Death,* Mary Boone Gallery, New York, 2016
* *Judith Bernstein Rising,* Kunsthall Stavanger, Stavanger, 2016
* Drawing Center, New York, 2017
* *Money Shot*, galri Paul Kasmin, New York, 2018

## Pri

*Anonim se te yon fanm, 2006

## Nòt ak referans


## Lyen ekstèn
Hemali Bhuta

**Hemali Bhuta** fèt an 1978 nan Mumbai kote li rete ak travay se yon atis endyèn kontanporen.

## Biyografi
An 1997, Hemali Bhuta te gradye nan konsepsyon enteryè ak konsepsyon nan , University of Mumbai. An 2003, li gradye nan Raheja School of Art nan Mumbai. An 2009, li te diplome nan penti nan *,* nan Vadodara. An 2009 ak 2010, li te benefisye yon pwogram echanj ak École nationale supérieure des Beaux-arts de Paris.

Hemali Bhuta enkòpore materyèl òganik ki dekonpoze sou tan, tankou kawotchou, koton, brendiy ak twal, nan eskilti li yo ak enstalasyon yo. Li enspire pa lavi chak jou, jès tradisyonèl yo, objè domestik, rituèl.

An 2017, Hemali Bhuta te prezante premye egzibisyon solo li an Frans, nan Sant Entènasyonal pou Atizay ak Peyizaj Vassivière. Li kreye yon seri eskilti ki refere a teknik tradisyonèl k ap disparèt ak valè sosyal lò. Tit egzibisyon *Subarnarekha* se non rivyè ki make patisyon 1947 ant End ak Bengal. Eskilti yo fèt ak materyèl òganik ak natirèl: savon, gliserin, koloran manje, sire myèl, parafin, lansan, timerik, sab ak plak asye. Travay sa yo fè referans tou a sot pase min lò nan Limousin ak ekstraksyon granit ak gneiss.

## Egzibisyon

* *The Hangover of Agarlum*, Pwojè 88, Mumbai, 2010
* *Pwen Chanjman ak objè ki site yo*, Pwojè 88, Mumbai, 2012-2013
* *Mezi yon pye*, Pwojè 88 Mumbai, 2016
* *Subarnarekha (The Golden Line)*, Sant Entènasyonal pou Atizay ak Peyizaj Vassivière, 2017
* *The Who of Things*, Fondasyon Thalie, Bruxelles, 2018
* *Epi sezon an pa t **'rive!*, Galerie *Ceysson* & Bénétière, New York, 2021
* *Aha!*, Pwojè 88, Mumbai, 2022

## Nòt ak referans
Cornelia Barns

**Cornelia Baxter Barns** (1888-1941) se yon atis Ameriken, desenè laprès ak graveur, yon aktivis ki pwòch mouvman feminis New Woman ak sosyalis.

## Biyografi

Cornelia Barns te fèt 25 septanm 1888 nan Flushing, Queens, New York; li se pi gran pitit Mabel Balston Baxter ak Charles Edward Barns. Papa l, yon avoka, te antre nan yon karyè kòm jounalis pou 'New York Herald* anvan li te vin manadjè yon teyat nan [[Philadelphia]] an 1910, kote fanmi l te deplase.

Cornelia te etidye atizay epi li te enskri nan [[Pennsylvania Academy of Fine Arts]] an 1906; li te vin yon etidyan [[William Merritt Chase]] ak [[John Henry Twachtman]]. Cornelia Barns rankontre [[Robert Henri]] epi ale nan "[[Ash Can School]]". Endepandan, yon atis poukont li, Barns fè pati mouvman feminis Ameriken ki rele "[[New Woman]]"". Anvan 1914, li te marye ak mizisyen ki fèt Britanik la, Arthur Selwyn Garbett (1883-1955). Se nan moman sa a ke [[Max Eastman]] te rekrite li kòm yon ilistratè pou magazin li a, *The Masses*, ki te dire sis lane ane. Karikat li yo te ekspoze nan [[Salon Imè Ameriken]] nan mwa septanm 1915 nan Folsom Galleries. Nan lane 1918, li te rejwenn Eastman ankò pou yon nouvo piblikasyon, *The Liberator*, sou [[Maksis|Maksis]] obeyisans. Barns te fè pati tou nan konsèy editoryal yon twazyèm piblikasyon ki te gen menm ekip la nan lane 1925, *New Mass*. Antretan, nan fen 1917 li te rantre nan *Birth Control Review*, ki te dirije pa [[Margaret Sanger]], epi li te patisipe nan de piblikasyon radikal, *Woman Voter* ak *Suffragist*, dènye a se ògàn nan. [[ Pati Nasyonal Fanm]]. Atizay li eksprime yon fòm [[radikalism|radikalism]] politik, tankou nan desen li "Nou akize sosyete a!" pibliye nan *Birth Control Review* an [[1917]], ki montre yon [[gwo fanmi]] (paran yo ak senk timoun piti yo) ki sipoze viktim povrete. 

An 1920, Barns, mari l ak jèn pitit gason yo te deplase al Kalifòni, nan yon ranch toupre Morgan Hill kote paran Cornelia te viv pandan plizyè ane. Yon ti tan apre, yo te deplase nan [[Berkeley (California)|Berkeley]]. Cornelia konsakre tèt li sitou pou peze desen ak [[gravure]]. Kontribisyon desen li yo se nan Oakland Tribune ak Sunset Magazine. Nan kòmansman ane 1940 yo, li ak fanmi li te deplase nan Los Gatos. Se la ke Cornelia Barns te mouri ak [[tibèkiloz]] nan dat 4 novanm 1941.

== Travay ==
Yo di travay orijinal Cornelia Barns yo ra, ak kèk desen yo te konsève.

<gallery mode="packed" heights="200" caption="Kèk desen ki soti nan Barns">
File:Barns 1913 the Masses.jpg| "As They Pass By", pa Cornelia Barns, *The Masses*, kouvèti, ().
File:The Masses novembre-december 1917 Cornelia Barns.jpg|Kovèti final *The Masses*, Nov.-Desanm. 1917.
File:Birth Con Rev 1918.jpg| *Birth Control Review*, kouvèti fevriye 1918.
File:The Liberator, April 1919, by Cornelia Barns.jpg| *The Liberator'', kouvèti, avril 1919.


## Nòt ak referans

## Lyen ekstèn
Emília Baró i Sanz

**Emília Baró i Sanz**, fèt nan Barcelone nan 22 jen 1884 e li te mouri nan menm vil sa a nan 2 novanm 1964, se yon aktris teyat Panyòl.

## Biyografi
Li marye ak jounalis, aktè ak tradiktè Carles Capdevila.

Antònia, sè li a se yon aktris tou.

Li se yon gwo pèsonalite nan teyat katalan anvan Gè espanyòl la.

## Posterite
Tonm li sitiye nan simityè Poblenou, nan Barcelona.

## Nòt ak referans

## Lyen ekstèn
Anna Biller

**Anna Biller**, ki fèt  nan Los Angeles (Kalifòni), se yon reyalizatè ak senyen sinema endepandan Ameriken.

## Biyografi

Paran Anna Biller yo se The Billers ak Sumiko.

## Filmografi pasyèl

### Nan sinema
* 1994: *[[Twa egzanp sou tèt mwen kòm Rèn]]*
* 1998: *[[Fairy Ballet]]*
* 2001: *[[The Hypnotist]]*
* 2001: *[[Yon vizit nan Incubus la]]*
* 2007: *[[Viva (film, 2007)|Viva]]*
* 2016: *[[The Love Witch]]*

## Prim ak distenksyon

## Nòt ak referans

## Lyen ekstèn
Esther Boix

**Esther Boix i Pons**, fèt nan Llers (Provinns Girona), nan  e li te mouri nan  nan Anglès (Provinns Girona) se yon pent ak pwofesè Espanyòl.

## Biyografi
Esther Boix fèt 26 mas 1927 nan ti vilaj Llers, nan nò Kataloy, Esther Boix te fè eksperyans anpil pwoblèm sante nan jèn li, tankou, nan laj 2 an, poliomyelit .

Li te refè sante li ant laj 18 ak 20 an men li te rete pwofondman make pa eprèv la.

Se pandan peryòd sa a ke li te antre nan Fine Arts nan Barcelona, ​​​​nan Lekòl Llotja.

Se la li te rankontre Mercè Vallverdú, Josep Maria Subirachs e sitou Ricard Creus, ak moun li ta pral marye pita.

An 1950, li te fonde Gwoup Postectura avèk yo ki rasanble atis ki enskri nan yon estetik figuratif ak konstriktif.

An 1953, li te genyen yon bous detid nan Enstiti franse nan Barcelona epi li te ale nan Pari kote li te pèfeksyone atizay li. Sitou, li dekouvri libète, andeyò Franco diktati. Soti nan Pari, li te vwayaje atravè Ewòp epi li te pran vòl nan yon vwayaj etid nan London, Bruges, La Haye, Milan, Venis, Wòm , ak Naples, anvan li rantre nan sid Lafrans kote li tire enspirasyon nan kilti lokal yo.

An 1965, li te fonde gwoup Estampa catalana, ki ofri gravure popilè ak ikonoklas.

An 1967, li te kontinye travay edikatif enpòtan ak mari l ', kreye, nan Barcelona, ​​​​Arc, yon lekòl ak yon pedagoji trè ouvè, ki rete yon inisyativ remakab nan kontèks la nan Espay Franco nan epòk la ak sansi nan diktati a.

Travay li prezan jodi a nan plizyè mize tankou Mize Istwa Girona, Mize Minisipal Tossa de Mar, Mize Empordà Figueres oswa menm Bibliyotèk Víctor Balaguer- Mize nan Vilanova i la Geltrú ak National Museum Center of Art Reina Sofía nan Madrid.

## Referans

## Lyen ekstèn