open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Andrée Malebranche

**Andrée Malebranche**, ki fèt 28 novanm 1916 nan Pòtoprens epi ki mouri 13 fevriye 2013 nan menm vil (Ayiti), se yon atis, yon pent ayisyen.
## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
Li te yon pent afriken-ayisyen ak yon pwofesè la. Li travay anlè koleksyon nan Musée d'Art Haïtien ak te  rekonèt pa gouvènman ayisyen an pou kontribisyon li nan devlopman an nan penti ayisyèn.
## Bibliyografi

*  
*
* 
* 

## Referans

## Lyen deyò
Emmanuel Merisier

**Emmanuel Merisier** se yon atis, yon pent ayisyen.
Li fèt nan lane 1929.

## Byografi
* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
* Sa li fè

## Referans
* Yon lis atis pent
ayisyen ak byografi


Imaj:Pittura-Painting1.jpg
Imaj:Pittura-Painting2.jpg
Imaj:Pittura-Painting3.JPG
Imaj:Pittura-Painting4.JPG
Michelet

Konsidere kòm yonn nan mèt romantis Lafrans ak Ewòp la la **Jules Michelet**, fèt  Pari nan lane 1798 epi li mouri nan lane 1874.  li se pitit yon enprimè.
## Byografi
Nan laj 21 lane li te doktè nan lèt epi profesè listwa.Nan lane 1831 li rantre nan achiv nasyonal yo epi anseye nan inivèsite.Nan lane 1838 li vin profesè nan kolèj de Frans. Yo prezante Jil Michlè kòm papa istwa Lafrans la epi tou kòm instititè nasyon an.

Nan zèv Jil Michlè te ekri yo nou jwenn: les oiseaux(1856), les insectes(1857), plus moraux sur les femmes(1859), L'Amour (1858), le peuple(1846), la Bible de l'humanité(1864), la sorcière(1862).

## Zèv li yo
* Sa li fè

## Referans
* Yon lis atis pent 
ayisyen ak byografi
* kèk lyen ...

Imaj:Pittura-Painting1.jpg
Imaj:Pittura-Painting2.jpg
Imaj:Pittura-Painting3.JPG
Imaj:Pittura-Painting4.JPG
Joseph Thony Moise

**Joseph Thony Moise**, rele tou **Titonton**, ki fèt 17 jen 1933 nan Pòtoprens epi ki mouri 8 out 2013, se yon atis, yon pent ayisyen.
## Biyografi
Joseph Thony Moïse te etidye nan Sant d'Art nan Pòtoprens avèk Dewitt Peters.
Zèv li melanje reyalis ak kibis pou reprezanteanpil tèm sosyal. Travay li te ekspoze nan galeri kòm   Suski Gallery, Inivèsite Rutgers ak òt nan Ayiti ak nan entènasyonal. 

Li endike nan liv ekri pa Michel Philippe Lerebour, *Haiti et ses Peintres De 1804 à 1980*.
## Zèv li yo
*Sa li fè : se te yon veteran nan zafè teyat.

Kèk penti ː
* *Assentor*
* *Baron*
* *L'homme*
* *Man with Pipe*
* *Maternal Love*
* *Morning Market*
* *Paysanne*
* *Réflechissez Avant D'agir*
* *Scène Rurale*

## Referans

## Lyen deyò
* Yon lis atis pent ayisyen ak byografi
Andre Mornil

**Andre Mornil** se yon atis, yon pent ayisyen.

## Byografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè

## Referans
*Yon lis atis pent ayisyen ak byografi
*kèk lyen ...

Fichye:Pittura-Painting1.jpg
Fichye:Pittura-Painting2.jpg
Fichye:Pittura-Painting3.JPG
Fichye:Pittura-Painting4.JPG
Jacqueline Nesti Joseph

**Jacqueline Nesti Joseph**, ( fèt nan pòtoprens nan lane 1932)  li se yon atis pent ayisyèn . Anpil nan zèv li yo ekspoze toupatou nan mond lan, pandan yon karyè ki dire 50 lane. wap jwn anpil nan zèv li yo nan mize **Guggenheim**  ki sitiye nan New York

## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
### Kèk eksposisyon
* 1962 : El Rancho, Pòtoprens (Ayiti)
* 1965 : Biennale de Venise (Itali)
* 1967 : Guggenheim, New York (Etazini)
* 1970 : galerie Karrer, Tübingen (Almay)
* 1971 : Friends of UNESCO Clubs, Pise (Itali)
* 1971 : Fondazione Europea, Milan (Itali)
* 1971 : Centre of International Art, Genova (Itali)
* 1972 : Art and Culture Centre, Pise (Itali)
* 1972 : Palazzo Strozzi, Firenze (Italie)
* 1972 : Biennale Arte Sacra Savona, Turin (Itali)- Silver Cup Prize Academic Gallery
* 1972-1973-1974 : Chieri, Turin (Itali)
* 1973 : Centre Culturel Franco-Italien, Turin (Itali)
* 1973 : International Exhibition of Figurative Art, Asti (Itali)- Médaille d'or
* 1974 : Bottega d’Arte S. Marco, Porto S. Stefano, Grosseto (Itali)
* 1975 : Galerie Burdeke, Zurich (Swis)
* 1975 : Regional Art Exhibition, Lazio (Itali) 2e pri
* 1975 : Centre culturel français, Milan (Itali)
* 1976 : Galleria Paris, Treviso (Itali)
* 1977 : Daniel Blaise Thorens Fine Art Gallery, Bâle (Swis)
* 1982 : Galerie SBG, Bâles, (Swis)
* 1984 : Die Stube Galerie, Tübingen (Almay)
* 1986 : Galerie Beletage, Munich (Almay)
* 1990 : Centre Universitaire Vaudois, Lausanne (Swis)
* 1990 : Keramos, Genova (Itali)- Médaille d'or

Ekspozisyon pèmanan nan galri nan peyi Almay, Swis ak Itali.
Prezante nan katalòg tankou Bolaffi ak Comanducci.

## Referans

## Lyen deyò
Charles Obas

**Charles Obas**, ki fèt nan lane 1927 epi ki mouri nan lane 1968, se yon atis, yon pent ayisyen.

## Biyografi
Charles Obas te fèt an 1927 nan Plezans, yon vil nan yon zòn montay nan nò Ayiti. Li te rantre nan "Centre d'Art la" nan fen ane 1940 yo. Lè sa a, kite li de (2) ane pita pou "Foyer des Arts Plastiques yo" an 1950. Li te genyen premye pri nan yon konpetisyon sipòte pa la 'Biwo touris nasyonal ayisyen an 1958. Obas te tou yon mizisyen..

### Disparisyon
Charles Obas te pentire plizyè penti kritik sou rejim Duvalier an 1969 e li te disparèt yon ti tan aprè. Daprè pitit gason li Beethova Obas, li te pwoteste an 1969 kont egzekisyon kouzen li pa rejim Duvalier a e li te al pwoteste devan bilding egzekitif yo. Malgre ke Duvalier te konnen Obas pèsonèlman e li te menm achte kèk nan zèv li yo, li pa ta janm wè ankò aprè yo te resevwa li.

## Zèv li yo
*Sa li fè

## Referans

## Lyen deyò
Salnave Philippe-Auguste

**Salnave Philippe-Auguste**, ki fèt an 1908 epi ki mouri 2 jen 1989 nan Pòtoprens (Ayiti), se yon atis, yon pent ayisyen.

## Byografi
Salnave Phillipe Auguste ki fèt an 1908, se te yon avoka ak majistra ki te ekri liv sou lalwa ak pwezi. Li te kòmanse penti a laj de 52 yo nan lòd yo ede peye pou edikasyon an nan sèt (7) pitit li yo. Li te rantre nan Sant da an 1960 e li te vin pi popilè ak sèn forè li yo. Li se souvan refere yo kòm «Douanier la" nan atizay ayisyen, apre yo fin pi popilè pent franse a nayif Henri Rousseau. Pami pi byen li te ye nan atis ayisyen nan dezyèm jenerasyon an, Philippe-Auguste se byen edike. Li te ye sitou pou sèn forè ak figi vodou, li tou pentire toujou-lavi, sèn kanaval ak mache a lari ekzotik an Ayiti. Salnave Philippe-Auguste mouri nan Pòtoprens 2 jen 1989.

## Zèv li yo
*Sa li fè

## Bibliyografi
* *Haitian Painting the Naïve Tradition,, NY Cultural Center, pp. 44
* *Modern Primitives: Naïve Painting from the Late Seventeenth Century until the Present Day*, Oto Bihalji-Merin, pp. 296
* *Popular Paintings From Haiti* from the collection of Kurt Bachmann, PP. 18
* *Voodoo and the Art of Haiti by Sheldon Williams* pp. 77
* *La Peinture Haitienne'', Haitian Arts, Nadal & Bloncourt, pp. 103

## Referans

## Lyen deyò
* Salnave Philippe-Auguste sou artnet.fr
Fernand Pierre

**Fernand Pierre**, ki fèt an 1919 nan Kafou nan Pòtoprens epi ki mouri an 2002 (Ayiti), se yon pent ayisyen.

## Biyografi
Li kòmanse karyè atistik li tankou yon eskiltè sou bwa. Li antre nan Sant da an 1947, kote li travay dabò nan seramik anvan penti.

## Zèv li yo
*Sa li fè

## Referans

## Lyen deyò
Barbara Prézeau-Stephenson

**Barbara Prézeau-Stephenson**, ki fèt nan mwa desanm 1965 nan Pòtoprens (Ayiti), se yon fanm pent, istoryèn, komisè ekspozisyon ayisyèn.

## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè

## Referans

## Lyen deyò
Robert Saint-Brice

**Robert Saint-Brice**, ki fèt 29 out 1898 nan Petyonvil (Ayiti) epi ki mouri 20 out 1973 nan Pòtoprens, se yon pent ayisyen.

## Biyografi
Robert Saint-Brice kòmanse pentire nan plis pase senkant (50) ane : an 1949, li antre nan Sant La a ki te fonde pa Ameriken Dewitt Peters la nan Pòtoprens. Li se avèk Hector Hyppolite, youn nan premye pent ayisyen mouvman primitif pou rankontre yon siksè entènasyonal. Vodou se yon pati enpòtan nan imajinasyon li ak ikonografi nan travay li.

## Zèv li yo
*Sa li fè

## Bibliyografi
* Michel Philippe Lerebours, *Haïti et ses peintres de 1804 à 1980. Souffrances & Espoirs d'un Peuple*, 2 volumes, Port-au-Prince, 1989.

## Referans

 Saint-Brice
Jean Adrien Seide

**Jean Adrien Seide**, ki fèt 18 novanm 1956 nan Okay, se yon atis, yon pent ayisyen.
## Biyografi
Pwofesè ayisyen an te anseye, Jean-Adrien Seide te fèt nan Okay nan lane 1956. Li te deplase nan Venezwela lè papa li te mouri. Li pentire peyizaj ke yo ekstrèmman estriktire, ak yon seri de jaden gaye soti nan direksyon pou yon orizon byen lwen. Nan premye gade penti li sanble reprezantatif, men yon egzamen pi detaye mennen nan yon fasinasyon ak eleman fantastik se siperyè sou reyalite imedya a. Li te ekspoze an Ayiti, Ottawa, Monreyal ak Miyami.

## Zèv li yo
*Sa li fè

## Referans

## Lyen deyò
* Sitwèb ofisyèl Jean Adrien Seide
Jean-Louis Senatus

**Jean-Louis Senatus**, ki fèt 16 out 1949 nan Leyogàn, se yon atis pent ayisyen.

## Biyografi
Jean-Louis Senatus li kòmanse trase ak penti nan lane 1967 ak fè etid nan "Foyer des Arts Plastiques". Li fè ekspozisyon nan Danmak, nan Frans nan Mize Anatole Jakowsky nan Nice nan lane 1983, ak nan ekspozisyon « Art Naïf/Art Vodou » nan Grand Palais nan Pari nan lane 1988, nan Swis, nan Etazini ak nan Angletè.
## Zèv li yo
*Sa li fè

## Referans

## Lyen deyò
* Jean-Louis Senatus sou haitiartworld.com
Jean-Claude Servere

**Jean-Claude Servere** se yon atis, yon pent ayisyen.
Li fèt nan lane 1941 

## Byografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè

## Referans
*Yon lis atis pent 
ayisyen ak byografi
*kèk lyen ...

Imaj:Pittura-Painting1.jpg
Imaj:Pittura-Painting2.jpg
Imaj:Pittura-Painting3.JPG
Imaj:Pittura-Painting4.JPG
Michel Sinvil

**Michel Sinvil**, ki fèt an 1949 nan Jakmèl (Ayiti), se yon atis, yon pent ayisyen.
## Biyografi
Michel Sinvil ale rete avèk fanmi li nan Pòtoprens, lè li te yon timoun. Aprè li fin lekòl, li travay tankou yon mekanisyen machin, chofè  tap-tap ak li fè mas nan Kanival.

Li dwe premyè rekonesans li kòm yon atis nan tradisyon popilè sa a. Li kreye nouvo pèsonaj ak rad. 

Sinvil te vin anba atansyon Pierre Monosiet an 1975. Li kòmanse kreye eskilti. Detanzantan pou kreye gwo eskilti, Sinvil te oblije envante yon teknik espesyal. Li ta kreye yon moul nan sab. vide papye a ak lakòl nan li epi kite li sèk nan solèy la. Answit, li aplike koulè sou eskilti.

## Zèv li yo
*

## Referans

## Lyen deyò
* Yon lis atis pent ayisyen ak biyografi
* Michel Sinvil sou indigoarts.com
Murat Saint Vil

**Murat Saint Vil**, ki fèt an 1955 (Ayiti), se yon atis, yon pent ayisyen.

## Biyografi
Murat Saint Vil te pran yon enterè nan penti nan yon laj byen bonè. Papa li rekòmande li zanmi Prefete Duffaut ak jèn Saint Vil vin apranti nan estidyo li pou yon ane. An 1977 li te kòmanse estil ː kote lonbraj la mou nan mitan ton yo divès kalite ble, vèt ak koulè wouj violèt konfere sou travay li yon cham patikilye. An 1983, li te resevwa Pri Swis pou penti nayif. Nan douzyèm Konpetisyon Entènasyonal Galri Kasper Morges Pro Arte a, li te genyen Lansquenet Bwonz la. Depi 1975, St Vil gen ekspozisyon nan Matinik, Gwadloup, Etazini, Danmak, Kiraso, Bèljik, Itali, Swis, Lafrans ak Angletè.

## Zèv li yo
*Sa li fè

## Referans

## Lyen deyò
Sacha Thébaud

**Sacha Thébaud**, rele **Tebó**, ki fèt 22 janvye 1934 epi ki mouri 26 me 2004), se yon [pent]] ayisyen, eskiltè, achitèk.

## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè

## Referans

## Lyen deyò
Carlo Valtrain

**Carlo Valtrain** se yon atis, yon pent ayisyen. Li fèt 26 oktòb 1959 nan Pòtoprens, Ayiti.
Papa l te boulanje, manman l te ap fè kouti. Li koumanse depi l tou piti ap desine, depi l te genyen 8 an. lè l te gen 19 an, li tap desine kaligrafi pou Teyat Nasyonal Ayisyen.

François Latour (?-2007), direktè epitou kreyatè teyat nasyonal, an rekonèt talan Carlo te genyen; li koumanse ede l ap vann tablo l.Francois Latour mouri nan zafè kidnaping nan lane 2007.

Carlo pèdi fanm li, li genyen 7 timoun. Li ap viv de pwodiksyon l.

## Byografi
*1959, 26 oktòb : nesans Carlo Valtrain
*1978 : travay pou Teyat Nasyonal Ayisyen, rankontre François Latour

## Zèv li yo
**Penti l**

## Referans
**Moun**
*Francois Latour (?-2007)

## Lyen
*Carlo Valtrain
*Yon lis atis pent ayisyen ak byografi


Fichye:Pittura-Painting1.jpg
Fichye:Pittura-Painting2.jpg
Fichye:Pittura-Painting3.JPG
Fichye:Pittura-Painting4.JPG
Valery

**Valery ** se yon atis, yon pent ayisyen.

## Byografi
* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
* Sa li fè

## Referans
* Yon lis atis pent 
ayisyen ak byografi
* kèk lyen ...

Imaj:Pittura-Painting1.jpg
Imaj:Pittura-Painting2.jpg
Imaj:Pittura-Painting3.JPG
Imaj:Pittura-Painting4.JPG
Patrick Vilaire

**Patrick Vilaire**, ki fèt an 16 septanm 1941, se yon atis, yon pent ayisyen. Li se tou yon skiltè, espesyalis nan seramoloji ak nouvo enèji. Li se yon prezidan de Fondasyon an pou Icorpografi rechèch ak dokimantè. Li se Fondatè gwoup GATAPHY (Gwoup pou asistans teknik nan potye ak nan pitit idrolik mòn).  Manm Akademi Entènasyonal Seramik (1964), ak "Chevalier de l'Ordre des Arts et des Lettres" (Frans, 1991). Chèchè asosye nan Smithsonian Institution depi 2004, li resevwa Pri Édouard Glissant an me 2010.
## Biyografi
Patrick Vilaire te etidye desen nan Galeri Ramponeau nan Pòtoprens (1955-1958), seramik nan Sant Seramik Dayiti (1956-1959).

## Zèv li yo
### Egpozisyon endividyèl
* 2000 : « La Servitude et une mémoire », Docks de la Joliette, Marseille, France
* 1996 : « Réflexions sur la mort », Fondation Cartier pour l’Art Contemporain, Paris, France 
* 1996 : « Réflexions sur la mort », Musée du Mans, Le Mans, France 
* 1987 : « Mythe du pouvoir » (sculptures-objets), Musée d’Art Haïtien, Collège Saint-Pierre, Port-au Prince, Haïti
* 1985 : « Sculptures et dessins », Musée d’Art Haïtien, Collège Saint-Pierre, Port-au Prince, Haïti
* 1978 : « Nouvelles Recherches », Musée d’Art Haïtien, Collège Saint-Pierre, Port-au Prince, Haïti
* 1976 : « Empreintes » (dessins), Galerie Méhu, Pétion-Ville, Haïti
* 1972 : « An Experience In Haitian Culture », The New York Public Library, New York, États-Unis
* 1969 : « Dessins », Pan American Union, Organisation des États Américains, Washington D.C., États-Unis
## Referans

## Lyen deyò
* Yon lis atis pent sou webster.edu


Imaj:Pittura-Painting1.jpg
Imaj:Pittura-Painting2.jpg
Imaj:Pittura-Painting3.JPG
Imaj:Pittura-Painting4.JPG
Arijac

**Harry Roger Jacques**, rele **Arijac**, ki fèt 11 out 1937 nan Gonayiv nan peyi Ayiti, se yon atis pent ayisyen.
## Biyografi
Li fèt 11 out 1937.
Li fè etid pa korespondans nan Achitekti nan yon lekòl entènasyonal. 
Li te desinatè nan depatman atis Sacha Thébaud (Tebo) ant 1962 e 1963. Li travay tou nan divizyon konstriksyon lekòl nan depatman Agrikilti jouk 1975.

Nan lane 1965, Arijac kòmanse pentire. Tebo te anseye Arijac nan penti nan metòd la ankostik. Arijac itilize metòd sa a nan zèv pòtrè ak peyizaj. Nan ane 1980 yo, li te kòmanse nan penti espesyalman nan akrilik.

Premye Ekspozisyon li te an 1965 nan Enstiti Ameriken an. Pita li prezante penti li nan Institi franse, nan Byenal nan Sao Paulo ak nan Nouyòk.

Pent figiratif, Arijac fè penti nan fason pent Modigliani.
## Zèv li yo
* 1965 ː Konkour Esso, Syèj sosyal, Ayiti, Ekspozisyon nan Enstiti Ayisyen-Ameriken, Ayiti
* 1967 ː Ekspozisyon nan Enstiti Franse Ayiti, Byenal nan Sao Paulo, Brezil
* 1970 ː Ekspozisyon nan Galeri Nader, Ayiti
* 1975 ː Wolfe International nan Nouyok ak the Haitian Heritage Museum, Miami, Florid.
* 1977 ː Ekspozisyon nan Anbasad nan Venezwela, Ayiti
* 2004 ː *Les femmes peintres et la représentation de la Femme dans la peinture haïtienne*, Centre d'Art, Ayiti
* 2007 ː *Life in Bold Colors*, Inivèsite Leta Sonoma, Etazini

## Referans

## Lyen deyò
* Arijac (Harry Jacques) sou lesateliersjerome.com
Jean-Louis Bonaventure

**Jean-Louis Bonaventure** se yon atis, yon pent ayisyen.
=
= Biyografi ==
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
Penti peyizaj

## Referans

## Lyen deyò
* Jean-Louis Bonaventure sou couleurshaiti.fr
Seymour etienne bottex

** seymour etienne bottex ** se yon atis, yon pent ayisyen.

## Byografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè

## Referans
*Yon lis atis pent 
ayisyen ak byografi
*kèk lyen ...

Imaj:Pittura-Painting1.jpg
Imaj:Pittura-Painting2.jpg
Imaj:Pittura-Painting3.JPG
Imaj:Pittura-Painting4.JPG
Enick Brice

**Enick Brice**, ki fèt 20 me 1950 nan Miragwàn (Ayiti), se yon atis, yon pent ayisyen.

## Biyografi
Enick Brice fè kad pou tablo dabò. Nan lane 1972 li kòmanse penti. An 1979, Seymour Bottex, yon pent popilè, ankouraje li.

Li devlope estil li. Li popilè aletranje. Zèv li yo te ekspoze nan Pari, nan Nîmes (Frans), nan Ewòp, nan Meksiko, nan Jamayik.

## Zèv li yo
*Sa li fè

## Referans

## Lyen deyò
Galland Semerand

**Galland Semerand**, ki fèt 4 septanm 1953 nan Kap Ayisyen (Ayiti) epi ki mouri  29 novanm 2019 nan Kwadèboukè, se yon pent ak achitèk ayisyen.  
## Biyografi
Li te fèt 4 septanm 1953 nan Kap Ayisyen, Galland Semerand te grandi nan Pòtoprens. Li pa nan lekòl nò a. Li se tou twò enkyete sou orijinalite li ak valè ayestetik limite tèt li nan prensip yo nan yon lekòl. Li pase yon ane nan "Academie des Beaux Arts".

li se fondamantalman yon otodidak, men yon otodidak ki pridan ak done enstenktif e kwè ke penti ka sèlman rezilta konesans ak efò kontinyèl. Li etidye liv pent etranje yo.
Li etidye achitekti e li vin enterese pa mouvman istorik.

## Zèv li yo
*Sa li fè

## Referans

## Lyen deyò
Ayisyen

**Ayisyen** se yon gwoup etnik kreyòl ki prime sou tout lòt gwoup yo an rezon zile a ki se Ayiti :
* Moun oswa bagay ki sòti Ayiti tankou lang ayisyen an.
* Kreyòl ayisyen, make etni pèp la, sa vle se  pitit kolòn oswa Afriken ki fèt nan koloni ki te sou teritwa Ayiti a kreyolite Ayisyen yo se yon gwoup etnik nwa yo te sòti nan divès tribi pèp ak lang. Epi san konte Tayino, Siboney yo Arawak yo te gen yon bon valè nan Bohiono yo ki gen pitit pitit yo jouk jounen jodi a pami nou.

* Ayisyen, gwoup etnik ki anglobe tout kreyòl yo
** Kreyòl Ayisyen, gwoup etnik
** Fon, gwoup etnik
** Ewe, gwoup etnik
** Bohiono, gwoup etnik
** Franse Ayisyen, moun nan Ayiti nan zansèt franse oswa an pati franse. 

* **Ayisyen** ː lang
** Kreyòl Ayisyen ː youn nan lang kreyòl
** Lang fransè ayisyen ː yon varyant nan lang franse

* **Ayisyen** ː moun avèk nasyonalite ayisyèn daprè kondisyon nan Konstitisyon ayisyèn.
Gwadayisyen

Se yon mo nouvo ki ap deziyen Ayisyen yo ki ap viv Gwadloup.

Egzanp : gade gwadayisyen an, li ap chita nan mitan sab an !
Tibet

Yo rele **Tibet** tout yon zòn jewografik nan Azi, anlè kontinan Chinwa ki sitye nan pwovens Ü-Tsang, Amdo epi Kham.
Pèp an rele tibeten e yo ap pale lang sa yo : Geman Deng,Groma,Tibétain

Kapital istorik *Tibet* se Lhassa.

## Revandikasyon
Pèp tibeten an ap revandike endepandans li de otorite chinwa depi lontan.

## Popilasyon

Image:Litang-mujeres-tibetanas-c01-f.jpg|Khampas
Image:Litang-ninos-c01-f.jpg|Khampas

Image:Karmapa_Trinlay_Thaye_Dorje_1.jpg|Mwan
Image:Chengdu Tibetan neighborhood.jpg|Mwan nan Chengdu


## Chèf espirityèl - chèf gouvènman

XIVèm Dalai Lama (Tenzin Gyatzo)

Fichye:Dalai Lama 1430 Luca Galuzzi 2007.jpg
Fichye:Dalai Lama 1473 Luca Galuzzi 2007.jpg
Fichye:Dalai Lama 1471 Luca Galuzzi 2007.jpg

Fichye:14th Dalai Lama.jpg

Fichye:Dalai Lama.jpg
Image:President George W. Bush and the 14th Dalai Lama at the Whitehouse in 2001.jpg|Dalai Lama ak Prezidan ameriken Bush
Fichye:Dalai Lama at WhiteHouse (cropped).jpg|Dalai Lama nan Mezon Blanch (Wachintòn)
Fichye:XIV-Dalai-Lama-in-Wiesbaden.jpg|Dalai Lama nan Wiesbaden


XIIèm Dalai lama (Thubten Gyatso)


## Rejyon

Fichye:Gompa_at_Milarepa%27s_cave.JPG
Fichye:Kailash_north.JPG
Fichye:Tibet_landscape.jpg
Fichye:Tibetan_Prayer_Flags.JPG
Fichye:Nyang_River.jpg


## Referans

## Lyen deyò
Céline Beaudoin

**Celine Beaudoin** (Selin Bodwen) se yon diplomat kanadyen, li ap travay nan anbasad Kanada baze ann Ayiti.

Li enstale kò l ann Ayiti depi lane 2006. Li ap milite pou timoun k ap mache epi dòmi dewò.

12 fevrye 2008, li fè eksplwa monte anlè montay Kilimanjaro (pli wo montay nan kontinan Afrik, 5895 mèt) nan 7 (sèt) jou pou timoun Ayiti, pou asosyasyon l "Enfants-Retour" (Timoun-Retou). Men sa l voye pou di yo, pandan l kanpe ak drapo ayisyen an brandi nan mitan somè montay an :

Celine Beaudoin, nan wotè, nan somè Kilimanjaro pou timoun Ayiti yo ki nan lari.

## Byografi
## Aksyon
### Lèt pou tout timoun Ayiti tande
----
***Kolèg, Zanmi,<br>
12 févwiyé 2008, mwen rivé nan somè Kilimanjaro. Avèk pansé ak pwiyè w, mwen réisi sa mwen té pwomèt w mwen tap fè: mwen soulvé dwapô pèyi nou.<br>
Wap wè li si foto a.<p>

Je vous remercie du fond du coeur de tous vos encouragements. Mè sa son débi sèlman. Map kontinyé avèk pwojè mwen gen yen: bay ti moun manjé. Dabô. É pwi lôt bagay tou. Fok nou chanjé sitiasyon pèyi d'Ayiti. Si nou vlé, nap kapab. MWEN VLÉ. MWEN KONEN MAP KAPAB AVÈK NOU. NOU TOUT FÈ YOUN.<p>

Mèsi anpil.<br/>
Céline Beaudoin***
Jounen entènasyonal pou fanm

**Jounen Entènasyonal Fanm yo **(dapre non ofisyèl Nasyonzini an), yo rele tou **Jounen Entènasyonal Dwa Fanm yo** pa Nasyonzini Fanm yo, ak kèk peyi oswa rejyon tankou Lafrans oswa Kebèk,, ki selebre 8 mas. Se yon jounen entènasyonal ki mete aksan sou batay pou dwa fanm yo e sitou pou fini inegalite nan relasyon ak gason.

## Tèm Jounen yo
Nan jounen sa a, tout òganizasyon ap lite pou fè kondisyon tout fanm amelyore :
***Vyolans** : arete vyolans kont fanm
***Travay** : bay travay, peye menm kòb tankou nonm
***Edikasyon** : bay edikasyon pou fanm, pou pitit fi, pou yo pe kapab devlope menm jan ak ti gason

## Jounen 2022
Tèm Nasyonzini defini pou IWD 2022 se "Egalite Jodi a pou yon avni dirab", ki vini "nan rekonesans kontribisyon fanm ak tifi atravè mond lan ki mennen ofansif la nan adaptasyon ak repons a chanjman nan klima ak alèjman li yo, an favè. pou konstwi yon avni ki pi dirab pou tout moun”, dapre UN Women. Kèk jou apre, soti 14 pou rive 25 mas 2022, Nasyonzini pral òganize 66yèm sesyon Komisyon Kondisyon Fanm yo (CSW66).

### Jounen 2023
Tèm Nasyonzini defini pou IWD 2022 se "Egalite jodi a pou yon avni dirab"; sa a vini "nan rekonesans nan kontribisyon an nan fanm ak tifi atravè mond lan ki ap dirije chaj la nan adapte ak reponn ak chanjman nan klima ak alèjman li yo, an favè bati yon avni ki pi dirab pou tout moun", dapre Nasyonzini Fanm. Kèk jou pita, soti 14 pou rive 25 mas 2022, Nasyonzini pral òganize 66yèm sesyon Komisyon sou Estati Fanm yo (CSW66).

## Selebrasyon atravè mond lan

Jounen Entènasyonal pou Fanm se yon jou fèt piblik nan peyi sa yo :

## Gade tou
* Dwa fanm

## Referans

## Lyen deyò
*  Jounen entènasyonal pou fanm, sou sitwèb ONU Femmes
*  8mars.info : sitwèb frankofòn dedye ak 8 mas, Jounen entènasyonal pou dwa fanm.
Gwoka

Se mizik kreyòl nan Karayib an, ki fèt ak tanbou ke mizisyen yo rele **[[ka (mizik)|Ka]]** oubyen gwo **[[ka (mizik)|Ka]]**.
Estatik

Se yon adjektif epi yon non tou.

#**Non** an ap deziyen nan fizik etid objè ki nan yon eta imobil. Li opoze a dinamik.
#**Adjektif** an vle di ki pa genyen mouvman. Yo di yon bagay nan yon eta *estatik* lè bagay sa p'ap bouje, lè li pa genyen pyès mouvman nan kò l.

## Nan fizik
*Estatik fliyid (idwoestatik, mekanik fliyid): etid fliyid ki nan yon eta estasyonè (Archimèd), ki pa gen anpil mouvman nan tan n ap analize, etidye l.
Bat kò

**bat kò** se yon ekspresyon epi yon vèb tou.

Li vle di "fè anpil mouvman", "demenen" pou rive fè yon bagay.
Kounye a

**Kounye** a se yon ekspresyon ki sèvi tankou advèb. Li vle di san pèdi tan.

## Etimoloji
Istwa mo sa

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## referans

## Kèk lyen
Kokou Abalo

**** se yon matematisyen nan dyaspora afriken.

## Byografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans matematik li

## Referans
*Referans pou konnen plis anlè moun sa a ----
Gaspard Bangerezako

**Gaspard Bangerezako**, ki fèt 7 jen 1963 nan Rukere (Bouwoundi), se yon matematisyen bouwoundè.
## Biyografi
Li etidye matematik nan plizyè peyi kòm Risi, Bèljik, Itali, Benen.
Li se yon pwofesè matematik nan inivèsite Bouwoundi.
Ant 2008 ak 2013, li se manm nan "Sant entènasyonal Fizik teyorik” nan Trieste, (Itali).
Depi 2016, li se manm nan "Academi bouwoundè nan Syans ak Teknoloji" nan Bujumbura (Bouwoundi).
## Zèv li yo
* 1998 : *Discrete Darboux transformation for discrete polynomials of hypergeometric type*, J. Phys. A 31, no. 9, 2191-2196
* 1999 : *Discrete factorization techniques for orthogonal polynomials on lattices*, tèz PhD, UCL
* avèk J.P. Nuwacu, E.M. Shehata, *q-Non uniform difference calculus and classical integral inequalities*, J. Int. Inequ. Appl.
* 2014 : *q-Nonuniform difference linear control systems*, J.A.A. vol 20, Issue 2, 133-143.
* 2011 : *q-Difference linear control systems*, J.Diff. Equ.Appl. 17, No 9, 1229-1249.
* 2008 : *An Introduction to q-difference equations*, IMPA, Department of Mathematics, Seminaire de Mathematiques, Rapport no 354, (Louvain).
* 2011 : *An Introduction to q-nonuniform difference equations*, (Miramare, Trieste, Itali).
* 2011 : avèk M. Foupouagnigni: *The Laguerre Freud equations for the recurence coefficients of the Laguerre-Hahn polynomials orthogonal on special non uniform lattices*. Syllabus Review 2(2), 1-25797767, 17 fevriye.
* 2005 : *Variational calculus on q-nonuniform lattices*, J.Math. Anal. Appl., 306, 161-179.
* 2004 : *Variational q-calculus*. J. Math. Anal. Appl. 289, no. 2, 650-665.
* 2003 : avèk M.N. Hounkonnou: *The factorization method for the general second-order q-difference equation and the Laguerre-Hahn polynomials on the general q-lattice*. J. Phys. A 36, no. 3, 765-773.
* 2001 : avèk M.N. Hounkonnou: *The transformation of polynomial eigenfunctions of linear second-order q-difference operators: a special case of q-Jacobi polynomials*. Contemporary problems in mathematical physics (Cotonou, 2001), 427-439, World Sci. Publishing, River Edge, NJ, 2002. 
* 2001 : *The fourth order difference equation for the Laguerre-Hahn polynomials orthogonal on special non-uniform lattices*, Ramanujan J. 5, no. 2, 167-181.
* 2001 : avèk M.N. Hounkonnou: *The transformation of polynomial eigenfunctions of linear second-order difference operators: a special case of Meixner polynomials*. J. Phys. A 34, no. 28, 5653--5666.
* 1998 : avèk A.P. Magnus: *The factorization method forthe semi-classical polynomials, Self-similar systems (Dubna), 295-300, Joint Inst. Nuclear Res., Dubna, 1999.
* 1999 : *The factorization method for the Askey-Wilson polynomials''. J. Comp. Appl. Math. 107 (1999), no. 2, 219-232
## Referans

## Lyen deyò
* Gaspard Bangerezako sou researchgate.net
* Biyografi Gaspard Bangerezako sou uclouvain.be
Melvin Currie

**Melvin Currie**, ki fèt an 1948 nan Pittsburgh (Etazini), se yon matematisyen nan dyaspora afriken.

## Bjyografi
### Anfans
Currie se yon Afriken-Ameriken. Li te fèt nan Pittsburgh, Pennsilvani an 1948. Paran li separe lè li te gen sis ane. Currie te pase rès anfans li ap viv avèk manman li, ti frè li, ak granparan matènèl li yo.

Tonton li se mizisyen djaz Ahmad Jamal.

### Fòmasyon
Currie te resevwa yon BA nan Inivèsite Yale, kote li te travay nan domèn matematik ak ekonomi. Li te ale nan lekòl gradye nan Inivèsite Pittsburgh. Li te resevwa doktora li nan matematik an 1983. Konseye li te William Fleissner, ak tit la nan tèz li a se *A metric characterization of the irrationals via a group operation* (*yon karakterizasyon metrik nan irasyonèl yo atravè yon operasyon gwoup*).

### Karyè
Li se yon ansyen chèf divizyon rechèch ak konsepsyon kriptografik nan Ajans Sekirite Nasyonal la. Rekonesans li yo gen ladan yon Pri Akonplisman pou tout lavi ki soti nan Asosyasyon Nasyonal Matematisyen yo, Pri Lidèchip 2007 "Crypto-Mathematics Institute", Meday Distenge Sèvis Direktè NSA a, ak rekonesans kòm yon Honoree Black History Month 2019 pa Mathematically Gifted & Black.

An 2018 li se otè yon liv matematik popilè *Mathematics: Rhyme and Reason*, ki pibliye ansanm avèk American Mathematical Society ak Mathematical Sciences Research Institute. An 2019 Currie se tou otè woman la, *Just Before Too Late*.

## Zèv li yo
* 2018 : *Mathematics: Rhyme and Reason*
* 2019 : *Just Before Too Late*

## Referans

## Lyen deyò
*"Dr Mel Currie, District du Sud-Ouest" . Bureau des droits civils de la ville de Baltimore . 30 août 2017 . Récupéré le 29 octobre 2018 .￼
*Melvin Currie" . Mathématiquement doué et noir￼
*Williams, Scott. "Melvin Robert Currie" . Mathématiciens de la diaspora africaine . Récupéré le 24 juillet 2020 .
Geraldine Darden

**Geraldine Claudette Darden**, rele **Geraldine Darden** (ki fèt 22 jiyè 1936) se yon matematisyen ameriken nan dyaspora afriken. http://www.math.buffalo.edu/mad/PEEPS/darden_geraldine_c.html
## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans matematik li

## Referans

## Lyen deyò
Lloyd Demetrius

**Lloyd Demetrius** se yon matematisyen nan dyaspora afriken.

## Biyografi
Li te fèt nan Jamayik, li ap pran etid bakaloreya li nan matematik nan Inivèsite nan Cambridge (Wayòm Ini). Li te resevwa diplòm li nan byoloji matematik nan Inivèsite Chicago avèk disètasyon "òganizasyon estriktirèl nan sistèm selilè: yon apwòch matematik".
Li te Lè sa a, yon postdoktoran nan Inivèsite nan Kalifòni, Berkeley.
## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans matematik li

## Referans

## Lyen deyò
* Pajwèb ofisyèl Lloyd Demetrius
John Ewell

**John Albert Ewell**, rele **John Ewell** se yon matematisyen nan dyaspora afrikèn.
## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans matematik li.

## Referans

## Lyen deyò
*John Albert Ewell III - Mathematicians of the African Diaspora sou math.buffalo.edu
Koffi Fadimba

**Koffi Fadimba** se yon matematisyen nan dyaspora afriken.
## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
* 1995 ː *A Priori Estimates and Regularization for a Class of Porous Medium Equations Nonlin. World 2*, ekri avèk R. C. Sharpley, no. 1, 13-41 
* 2000 ː *Sur l'Opérateur de Résolution de Poisson*, J. Rech. Sci. Univ. Benin (Togo), vol 4, no. 2, 139-145
* 2000 ː *Error Estimates for a Regularization of a Class of Porous Medium Equation*, Imhotep, J. Afr. Math. Pures Appl., Vol 3(1), pp 77-96
* 2004 ː *Galerkin Finite Element Method for a Class of Porous Medium Equations, Nonlinear Analysis: Real World Applications 5*, ekri avèk R. C. Sharpley, pp 355-387.
## Referans

## Lyen deyò
* Biyografi Koffi Fadimba sou Inivèsite Karoline Sid  Aiken
Abba Gumel

**Abba Gumel** (fèt 1966, Nijerya) se yon matematisyen nan dyaspora afriken ak yon pwofesè nan Inivèsite Arizona (Etazini).

## Kèk lyen
* Brief Background Professor Abba Gumel
Akry Koulibaly

**Akry Koulibaly** se yon matematisyen nan dyaspora afriken. University of Ouagadougou - Ouagadougou, Boukinafaso.

## Byografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans matematik li:
* *Théorie des algèbres de Malcev*

## References
Joan Sterling Langdon

**** se yon matematisyen nan dyaspora afriken.

## Byografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans matematik li

## Referans
*Referans pou konnen plis anlè moun sa a ----
Aboubakar Maitournam

**Aboubakar Maitournam** se yon matematisyen nan dyaspora afriken. Se sa ki fòme pa University AM of Niamey.

## Referans
Benjamin Joseph Martin

**Benjamin Joseph Martin** (1943, West Monroe) se yon matematisyen ak pastè ameriken nan dyaspora afrikèn.
## Biyografi
Li ekri sou "Differential Equations, Ordinary Differential Equations with Applications to Celestial Mechanics, Magnetohydrodynamics" (ekwasyon diferansyèl avèk aplikasyon nan mekanik, dinamik).

Doktè Martin anseye nan inivèsite Morehouse ak Spelman. Li se pastè a nan "St. Rest Baptist Church" nan Minden, Lwizyana.

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans matematik li

## Referans

## Lyen deyò
Mary Teuw Niane

**Mary Teuw Niane**, li fèt 15 jiyè 1954 nan Daka nan Bango (Senegal), se yon matematisyensenegalè nan Dyaspora afrikèn.
## Biyografi
Mary Teuw Niane se yon matematisyen Senegal ki fèt 15 jiyè 1954 nan Dakar Bango, nan rejyon Saint-Louis. Pwofesè nan klas eksepsyonèl, sa a ansyen Rector ak prezidan nan Asanble a nan Inivèsite a Gaston-Berger nan Saint-Louis (Senegal) soti nan 2006 a 2012.

Li te nonmen Minis nan edikasyon siperyè, rechèch ak inovasyon nan Senegal soti nan 29 oktòb 2012 a, 7 avril 2019.

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans matematik li

## Rekonpans
* 26 fevriye 2009 : Chevalye nan ordre des Palmes académiques (Frans)

## Referans

## Lyen deyò
* Biyografi Mary Teuw Niane sou leral.net
Marie Françoise Ouedraogo

**** se yon matematisyen nan dyaspora afriken.

## Byografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
## Piblikasyon
* *Extension of the canonical trace and associated determinants*, thèse de l'université Blaise Pascal (Clermont-Ferrand II), sous la direction de Akry Koulibaly, Sylvie Paycha, 2009.
* *On the existence of ad-nilpotent elements*, Afrika Matematika (2014), DOI 10.1007/s13370-014-0246-y (avec Come Jean Antoine Bere and Nakelgbamba Boukary Pilabre).
* *A symmetrized canonical determinant on odd-class pseudodifferential operators*, Geometric and topological methods for quantum field theory, 381–393, Cambridge Univ. Press, Cambridge, 2010.
* *Uniqueness of traces on log-polyhomogeneous pseudodifferential operators*, J. Aust. Math. Soc. 90, No. 2, 171-181 (2011) (avec Catherine Ducourtioux).
* *The multiplicative anomaly for determinants revisited; locality*, Commun. Math. Anal. 12 , no 1, 28-63 (2012) (avec Sylvie Paycha).
* *Classification of traces and associated determinants on odd-class operators in odd dimensions*, SIGMA Symmetry Integrability Geom. Methods Appl. 8 Paper 023, 25pp (2012) (avec Carolina Neira).
* *A symmetrized canonical determinant on Odd-Class pseudodifferential operators*
* *Supersystèmes triples de Lie associés aux superalgèbres de Malcev*, *[[Union mathématique africaine#Afrika Matematica|Afrika Matematica]]* (3) 14 (2002), 19-30 (avec Akry Koulibaly).
* *Super-représentations faibles de superalgèbres de Malcev*, *Afrika Matematica* (3) 14 (2002), 5-17 (avec Akry Koulibaly).

## Referans

## Lyen deyò
Abdulalim Shabazz

**Abdulalim Shabazz** se yon matematisyen nan dyaspora afriken. Li te resevwa Asosiyasyon Nasyonal pou Prim Mathematics Sèvis distenge pou ane li nan mentò, y'ap pale ak ekselans. Prezidan Etazini Bill Clinton te la akòde Shabazz ak yon prim Mentor Nasyonal nan septanm 2000.

## Kèk lyen
* Pajwèb ofisyèl Abdulalim Shabazz
* Biyografi sou MAA SUMMA
* Anons Pri pou Excellence in Science, Mathematics and Engineering Mentoring
Grace Alele-Williams

**Grace Lele Williams**, ki fèt 16 desanm 1932 nan Warri epi ki mouri 25 mas 2022 nan Lagos (Nijerya), se yon matematisyèn nijeryàn.

## Biyografi
### Jenès
Li popilè pou yo te premye fanm nan Nijerya premyèman resevwa yon doktora ak dezyèmman dirije yon inivèsite nijeryàn, inivèsite Benen.

Li etidye nan "Government School" nan Warri, kote li te fèt, epi answit nan "Queen's College" nan Lagos.  Li antre nan Inivèsite Ibadan epi kontinye nan Inivèsite Vermont nan Etazini ak nan Inivèsite Chikago. Li te jwenn doktora li nan edikasyon matematik nan Inivèsite Chikago an 1963, avèk yon tèz ki rele *Dynamics of Education in the Birth of a New Nation : Case study of Nigeria*.

### Karyè
Karyè ansèyman li te kòmanse nanQueen's School, nan Ede, kote li te anseye matematik depi 1954 jiska 1957. Li te ale nan Inivèsite Vermont pou vin yon asistan gradye epi answit yon pwofesè asistan. Ant 1963 ak 1965, Alele-Williams te benefisye de yon bous rechèch post-doktora nan Depatman (ak Enstiti) Edikasyon nan  Inivèsite Ibadan kote li te jwenn estati a nan pwofesè nan matematik nan  Inivèsite Lagos an 1976.

Atravè patisipasyon li nan divès komite ak konsèy administrasyon, Grace Alele-Williams te fè kontribisyon valab nan devlopman edikasyon nan Nijerya. Li te Sekretè Jeneral Komite egzamen pwogram etid nan ansyen eta Bendel depi 1973 pou rive 1979. Soti nan 1979 pou rive 1985, li te okipe menm pozisyon nan Eta Lagos kote li te okipe tou komisyon egzamen.

li se yon manm konsèy administrasyon nan Enstiti Edikasyon INESKO . Li se yon konsiltan tou pou INESKO ak Enstiti pou Planifikasyon Edikasyon Entènasyonal (IIEP).

Pandan yon deseni (1963–73) li te yon manm nan Pwogram Matematik Afriken an, ki sitiye nan Newton nan leta Masachosèt, (Etazini).

## Zèv li yo
### Piblikasyon
* *Modern Mathematics Handbook for Teachers*
* *Common uses of resources in higher education in Africa*
* *Education and government in Northern Nigeria*
* *Towards educatioshern in Nigeria for the twenty-first century*
* *Nigerian University System*, 1994
* *The Entebbe Mathematics Project*, dans *International Review of education*, UNESCO, Hambourg, 17, No. 2, 1971, 210-214.
* *Dynamics of curriculum change in mathematics : Lagos State Mathematics Project*, dans *West African Journal of Education*, 18, No. 2, 1974, 241-253.
* *The development of a modern mathematics curriculum in Africa*, dans *Arithmetic Teacher*, No. 4, 1976, 254-261

## Referans

## Lyen deyò
Philipp Apian

**Philipp Bienewitz**, rele **Philipp Apian**, ki fèt 14 septanm 1531 nan Ingolstadt epi ki mouri 14 novanm 1589 nan Tübingen (Almay), se yon matematisyen alman.
## Biyografi
Li fèt nan Ingolstadt. Papa li te Peter Apian, yon matematisyen, astwonom ak katograf. A laj 12 zan, li kòmanse etidye matematik nan Inivèsite Ingolstadt. Apre sa, a laj 18, li te etidye nan Pari ak Bourges.

Retounen nan 1552, li te vin yon pwofesè. Tankou pwotestan li te kite nan 1569 akoz Jezwit ak kont refòm.

Nan Inivèsite Tübingen, li te ansèye pandan 14 ane jiskaske li te pèdi pozisyon sa a nan lane 1583 pou refize anile kalvinis.  Limouri nan Tübingen.

## Zèv li yo
An 1554, Dik Albert V, Dik Bavyè mande Apian kreye yon kat Bavyè pou *Bairische Chronik* ekri pa Johannes Aventinus ant 1526 ak 1533.

## Referans

## Lyen deyò

*  Peter ak Philipp Apian sou arcor.de
Friedrich Bessel

**Friedrich Wilhelm Bessel**, ki fèt 22 jiyè 1784 nan Minden epi ki mouri 17 mas 1846 nan Königsberg (Almay), se yon astwonòm, fizisyen ak matematisyen alman.

## Biyografi
*Dat enpòtan yo
## Zèv li yo

Bessel, Friedrich Wilhelm – Tabulae Regiomontanae reductionum observationum astronomicarum ab anno 1750 usque ad annum 1850 computatae, 1830 – BEIC 753362.jpg|*Tabulae Regiomontanae reductionum observationum astronomicarum ab anno 1750 usque ad annum 1850 computatae*, 1830


*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans matematik li

## Referans

## Lyen deyò
Ludwig Bieberbach

**** se yon matematisyen alman.

## Byografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans matematik li

## Referans
*Referans pou konnen plis anlè moun sa a ----
Constantin Carathéodory

**Constantin Carathéodory**, ki fèt 13 septanm 1873 nan Bèlen epi ki mouri 2 fevriye 1950 nan Munich, se yon se yon matematisyen grèk. 

Li se yon otè travay enpòtan nan teyori fonksyon avèk varyab reyèl, kalkil varyasyon ak teyori mezi.
## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans matematik li

## Referans

## Lyen deyò
* Constantin Carathéodory sou bnf.fr
Lazarus Fuchs

**Lazarus Immanuel Fuchs**, rele **Lazarus Fuchs**, ki fèt 5 me 1833 nan Mosina nan Grand-duché de Posen (Polòy) epi ki mouri 26 avril 1902 nan Bèlen (Almay), se yon matematisyen alman.

## Biyografi
Li te yon elèv Ernst Kummer ak Karl Weierstrass nan Inivèsite Humboldt Bèlen (1854-1858). Answit li te pwofesè nan École d'Artillerie et du Génie de Berlin (1867), nan Inivèsite Greifswald ak priva-dosan nan Lekòl Siperyè Agwonomi Eldena (1869), nan Inivèsite Göttingen (1874), nan Inivèsite Heidelberg (1875) ak finalman Inivèsite Humboldt Bèlen tankou siksesè Ernst Kummer (1884). Li kite non li gwoup fiksyen ak Fonksyon fiksyèn (nosyon ak adjektif kreye pa Henri Poincaré), ekwasyon Picard-Fuchs ak teyorèm Fuchs. Ekwasyon diferansyèl *fiksyèn* genyen sengilarite regilyè.

## Zèv li yo
* 1881 ː *Über Funktionen zweier Variabeln, welche durch Umkehrung der Integrale zweier gegebener Funktionen entstehen*, Göttingen.
* 1901 ː *Zur Theorie der linearen Differentialgleichungen*, Bèlen.
* 1904–1909 ː *Gesammelte Werke*, Hrsg. von Richard Fuchs und Ludwig Schlesinger. 3 Bde. Bèlen.

## Referans

## Lyen deyò
* Lazarus Fuchs sou bnf.fr
Paul Gordan

**Paul Albert Gordan**, ki fèt 27 avril 1837 nan Wrocław epi ki mouri 21 desanm 1912 nan Erlangen, se yon matematisyen alman.

Li te rele "wa a nan teyori a nan envaryan".
## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans matematik li
### Piblikasyon
* 
* 
* 

## Referans

## Lyen deyò
* Paul Gordan sou Mathematics Genealogy Project
Carl Hindenburg

**Carl Friedrich Hindenburg** (ki fèt 13 jyè 1741 epi ki mouri 17 mas 1808) se yon matematisyen alman.
## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans matematik li.

## Referans

## Lyen deyò
Ernst Jacobsthal

**Ernst Erich Jacobsthal** (ki fèt 16 oktòb 1882, Bèlen ak ki mouri 6 fevriye 1965, Überlingen) se yon matematisyen alman ak frè Paul Jacobsthal, yon arkeolog.

## Biyografi
*Dat enpòtan yo
Nan 1848, Ernst Jacobsthal marye avèk Anne-Marie Coste (ki fèt an 1883), timoun yon direktè lekòl David Coste (1853–1915).

## Zèv li yo
* *Zahlentheoretische Eigenschaften ganzzahliger Polynome*. Compositio Mathematica, 6, 1939
## Referans
*Referans pou konnen plis anlè moun sa a
## Lyen deyò
* Souveni Sigmund Selberg
Johann Friedrich Hennert

**Johann Friedrich Hennert**, ki fèt 19 oktòb 1733 nan Bèlen (Almay) epi ki mouri 30 mas 1813  nan Utrecht  (Almay), se yon matematisyen ak astwonòm alman.

## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
* Georg Christoph Hamberger, Johann Georg Meusel : *Das gelehrte Teutschland, oder Lexikon der jetzt lebenden teutschen Schriftsteller.* Meyerische Buchhandlung, Lemgo, 1797, S. 208 (Online); 1801, Bd. 9., S. 560 (Online); 
* Johann Christian Poggendorff : *Biographisch-literarisches Handwörterbuch der exakten Wissenschaften.* Leipzig 1863, 1. Bd., Sp. 1066 (Online)
* Karl Friedrich Hindenburg : *Johann Friedrich Hennert’s der Mathematik Professor’s zu Utrecht Mathematische Abhandlungen nebst einem Verzeichniss seiner sammtlichen Schriften.* Gerhard Fleischer, Leipzig, 1805 (Online)
* Abraham Jacob van der Aa : *Biographisch Woordenboek der Nederlanden.* Verlag J. J. van Brederode, Haarlem, 1867, Bd. 8, S. 605 (Online, neyelandè)

## Referans

## Lyen deyò
* Johann Friedrich Hennert sou mathgenealogy.org
Abraham Gotthelf Kästner

**Abraham Gotthelf Kästner** se yon matematisyen alman.


File:Kästner, Abraham Gotthelf – De habitu matheseos et physicae ad religionem, 1752 – BEIC 1451380.jpg|*De habitu matheseos et physicae ad religionem*, 1752
Johannes Kepler

**Johannes Kepler** (Weil der Stadt, 27 Desanm 1571 - Regensburg, 15 Novanm 1630) se yon matematisyen alman.

## Byografi
* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
* Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans matematik li:
* *Mysterium Cosmographicum* (1596)
* *De Fundamentis Astrologiae Certioribus* (*[http://www.johannes.cz/kepler.php On Firmer Fundaments of Astrology]*; 1601)
* *Astronomiae Pars Optica* (1604)
* *De Stella nova in pede Serpentarii*  (1606)
* *[[Astronomia nova]]*  (1609)
* *Tertius Interveniens*  (1610)
* *Dissertatio cum Nuncio Sidereo* (1610)
* *Dioptrice* (1611)
* *De nive sexangula*  (1611)
* *De vero Anno, quo aeternus Dei Filius humanam naturam in Utero benedictae Virginis Mariae assumpsit* (1614)
* *Eclogae Chronicae* (1615)
* *Nova stereometria doliorum vinariorum* (1615)
* *Epitome astronomiae Copernicanae* (1618 - 1621)
* *Harmonices Mundi* (1619)
* *Mysterium cosmographicum* (1621)
* *Tabulae Rudolphinae* (1627)
* *Somnium* (1634)

## Referans

* Johannes Kepler (german)
* JohannesKepler.Info Kepler inf.
Johann Kies

**** se yon matematisyen alman.

## Byografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans matematik li

## Referans
*Referans pou konnen plis anlè moun sa a ----
Johann Heinrich Lambert

**Johann Heinrich Lambert**, ki fèt 26 out 1728 nan Mulhouse epi ki mouri 25 septanm 1777 nan  Bèlen (Pris), se yon matematisyen alman.
## Biyografi
* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo

### Fotometri, pèspektiv

* Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans matematik li

## Referans

## Lyen deyò
Emanuel Lasker

**Emanuel Lasker**, ki fèt 24 desanm 1868 nan Berlinchen, Pris (kounye a Polòy epi ki mouri 11 janvye 1941 nan Nouyòk) se yon jwè echèk ak bridge, se yon matematisyen alman.
## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo

## Referans

## Lyen deyò
Gottfried Leibniz

**Gottfried Wilhelm Leibniz**, pafwa **Gottfried Wilhelm von Leibniz** (Leipzig, 1 jiyè 1646-Hannover, 14 novanm 1716), se te yon politisyen, filozòf, matematisyen, lojik, teolojyen, jiris, bibliyotekè ak politisyen Alman.

## Byografi
* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
* Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans matematik li

## Referans
* Referans pou konnen plis anlè moun sa a
Hans Carl Friedrich von Mangoldt

**Hans Carl Friedrich von Mangoldt**, ki fèt 18 me 1854 nan Weimar (Almay) epi ki mori 27 oltòb 1925 nan Danzig (Polòy), se yon matematisyen alman.

## Biyografi
Von Mangoldt fini etid li yo nan lane 1878 nan inivèsite Bèlen, kote mèt li yo te Ernst Kummer ak Karl Weierstrass. Li te yon rektè nan université technique de Rhénanie-Westphalie nan Aix-la-Chapelle ant 1898 ak 1901 epi, ant 1904 ak 1907, nan nouvo Inivèsite teknik nan Danzig. An 1919, li te prezidan Deutsche Mathematiker-Vereinigung.

## Zèv li yo
Li kontribye nan solisyon a nan teyorèm nan nonm premye.

An 1894, li jwenn yon refòmilasyon ak yon prèv rigourèz fòmil prensipal nan memwa Bernhard Riemann, *Sou kantite nonm premye mwens ke yon gwosè*, ki te gen ladan sèlman prèv pasyèl Riemann te bay.

## Gade tou
* Fonksyon pi

## Referans

## Lyen deyò
* Hans Carl Friedrich von Mangoldt sou bnf.fr
Bernhard Riemann

**Georg Friedrich Bernhard Riemann** se yon matematisyen alman.

Image:Bernhard riemann.jpg
Image:Georg Friedrich Bernhard Riemann.jpeg|Georg Friedrich Bernhard Riemann nan lane 1868.
Image:Bernhard Riemann - Schwere, Elektricität und Magnetismus 007.jpg|Schwere, Elektricität und Magnetismus


## Byografi
* Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
* entegral Riemann
* ipotèz Riemann


Fichye:Integral as region under curve.svg|Entegral Riemann : kalkil apwoche de sifas anba yon koub
Image:Criticalline.png|ipotèz Riemann : èske tout zero fonksyon zeta Riemann an genyen 1/2 pou pati reyèl ?

## Referans

## Lyen deyò
* Papye yo matematik pa Georg Friedrich Bernhard Riemann
* Tout piblikasyon Riemann ka jwenn nan : http://www.emis.de/classics/Riemann/
* Biyografi Bernhard Riemann
* Bernhard Riemann - youn nan matematisyen yo ki pi enpòtan
* Konferans inogirasyon pa Bernhard Riemann
Ehrenfried Walther von Tschirnhaus

**Ehrenfried Walther von Tschirnhaus** (ki fèt an 10 April 1651 epi ki mouri an 11 oktòb 1708) se yon matematisyen ak filozòf alman.
 

## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans matematik li

## Referans

## Lyen deyò
* Pajweb Sosyete Tschirnhaus
* Gunter E. Grimm: Argumentasyon ak Strateji ekri.
Erhard Weigel

**Erhard Weigel** (ki fèt 16 desanm 1625 nan Weiden (Baviè, Almay) ak ki mouri an 20 mas 1699 nan Iena (Saxe-Weimar, Almay)), se yon matematisyen, astronom ak filozòf alman.
## Biyografi
*Dat enpòtan yo

## Zèv li yo
*Sa li fè, piblikasyon li nan domèn konesans matematik li

## Referans

## Lyen deyò
* Katharina Habermann, Klaus-Dieter Herbst (Hrsg.): Erhard Weigel (1625ndash;1699) und seine Schüler. Beiträge des 7. Erhard-Weigel-Kolloquiums 2014. (Göttingen [Niedersachsen]) : Universitätsverlag Göttingen, 2016. ndash; 376 pp. .