Kate Chopin

**Kate Chopin**, oubyen Catherine O'Flaherty, abrevyasyon pou Kate O'Flaherty, ki te fèt 8 févriye 1850 nan Saint-Louis, Misouri, epi ki te mouri nan Saint-Louis 22 out 1904, sete yon romansyè, powèt, otè pyès teyat ak otè istwa kout amerikèn nan stil reyalis ak natiralist .

Kate Chopin, ki gen orijin Ilandè ak kreyòl nan Lwizyana, se otè plis pase yon santèn istwa kout ak de woman ki soti nan mouvman yo rele Rejyonalis la, ke yo rekonèt pou atmosfè yo ki gen yon ti koulè kilti kreyòl. Li te òganize yon salon literè lakay li nan Saint-Louis .

Inyore pandan tout lavi li, menm meprize, Kate Chopin te dekouvri ankò apati ane 1950 yo, sitou atravè woman li a, Awakening, tradui an fransè sou tit ''L'Éveil'', ki pale sou kondisyon fanm yo nan fen epòk viktoryen an, aspirasyon yo pou libète, endepandans, ak pou chape anba chenn maryaj, yon woman souvan konpare pa kalite literè li ak tèm li yo ak woman *[[Madame Bovary]]* pa Gustave Flaubert . Woman sa a prefigire travay literè ki gen enspirasyon feminis nan XX syèk la.

## Biyografi

### Jèn ak fòmasyon
Papa Kate O'Flaherty, Thomas O'Flaherty, se yon biznisman enfliyan ki soti nan rejyon Galway nan Ilann . Manman l, ki te fèt Eliza Faris, te soti nan yon fanmi ki gen desandan franse -kreyòl ki soti Saint-Louis . Grann li ki te soti bò kote manman l, Athénaise Charleville, te soti nan yon fanmi franko-kanadyen . Kèk nan zansèt li yo te pami premye imigran ewopeyen ki te tabli sou zile Dauphin nan sa ki rele Alabama kounye a.     

## Yon vil ki gen yon klima malsen
Kate O'Flaherty te fèt 8 fevriye 1850 nan Saint-Louis, yo te bay tinon " Pòtay pou ale nan Lwès la ", yon vil ki te konnen pou salte li, ki te vin nwa akòz fou chabon yo te itilize pandan sezon ivè yo, ki te ravaje plizyè fwa pa epidemi kolera, yon vil ki gen yon klima ensipòtab pandan sezon ete a kote moun mouri toufe    .

## Dat nesans
Yo ap diskite sou dat nesans Kate O'Flaherty pou konnen si li te fèt an 1850 oubyen 1851. Kesyon an rezoud lè yo konsilte rejis katedral Saint-Louis la ki endike ke Kate O'Flaherty te batize la nan 12 me 1850, yon rejis ki siyen pa prèt ki te batize l la, ki presize byen klè ke li te fèt nan 8 févriye 1850, ke marenn li se Jane Sanguinet epi parèn li se Charles Sanguinet  .

### Trajedi yo
Papa Kate O'Flaherty te mouri an 1855 pandan premye kous Chemennfè Pasifik la, kote li te youn nan fondatè yo, lè yon pon yo te konstwi sou Rivyè Gasconade, yon afliyan Rivyè Missouri a, te kraze. Nan menm ane sa a, yo te voye Kate, ki te gen  an lè sa a, nan Akademi Katolik Sacré-Cœur de Saint-Louis    .

Aprè lanmò papa l, lyen Kate O'Flaherty ak manman l ansanm ak grann li te vin pi solid. Li te devlope yon gwo enterè nan kont fe, pwezi ak relijyon, men tou nan woman klasik ak kontanporen. Sir Walter Scott ak Charles Dickens te pami otè pi renmen l yo.

1863 te yon ane trajik pou fanmi O'Flaherty a. ; Gran grann Kate O'Flaherty ak demi-frè li, George, mouri. Pandan Gè Sivil Ameriken an, George O'Flaherty te anwole nan yon rejiman enfantri monte Konfedere epi li te mouri ak lafyèv tifoyid nan yon kan prizonye nan Little Rock, Arkansas . Menm ane sa a, Kate te kite lekòl, sa ki te pèmèt li plonje tèt li nan lekti li.

### Akademik katolik sakre kè a
An 1865, Kate O'Flaherty te retounen nan Akademi Katolik Sacré-Cœur a, kote li te gradye an 1868 san li pa t vrèman distenge tèt li nan okenn matyè, men li te devlope yon talan pou rakonte istwa    .

Lè l te adolesan, Kate O'Flaherty te fè pati gwo sosyete Saint-Louis la, kote li te renome pou elokans li ak konesans mizikal li. Se pandan yon vwayaj nan Nouvèl Orleans ke li te rankontre yon aktris ak chantèz trè endepandan ki te gen yon gwo enfliyans sou li. Sejou li yo nan Nouvèl Orlean te enspire istwa kout *Emancipation: A Life Fable la* . Se pandan peryòd sa a li te kesyone otorite Legliz Katolik la konsènan wòl fanm yo.

## Yon lavi familyal ant trajedi ak kraze finansye
Kate O'Flaherty te marye ak Oscar Chopin nan 9 juin 1870 nan Saint-Louis. Aprè sa, li te antre nan kominote fransè-kreyòl vil la. Yo te ale an lalin de myèl nan Almay, answit nan Swis epi finalman an Frans anvan yo te retounen prese prese Ozetazini lè Lagè Fransè-Prisyen an te eklate    .

### Lavi nouvèl Orleans
Pandan dis ane ki te vin apre yo, koup la te rete nan 1413 Louisiana Avenue nan Nouvèl Orlean, kote Oscar te travay kòm yon entèmedyè nan komès koton an. Kate Chopin te akouche senk ti gason, Jean, Oscar, George, Frederick, Felix-Andre ak yon pitit fi Lelia. Sa dit, li jwe wòl li kòm yon manman pandan l ap mennen yon lavi sosyal aktif    .

Grand Isle, yon vil bò lanmè nan Gòlf Meksik la, te vin tounen yon kote vakans ete pou fanmi Chopin an. Se la endepandans Kate Chopin te pran pye epi li te kòmanse mache poukont li nan lari vil la—yon pratik ki te lajman dezaprouve pou yon fanm nan epòk sa a    .

#### Trajedi a
An 1879, biznis revann koton Oscar a te fè fayit, epi fanmi Chopin nan te demenaje ale Cloutierville, nan pawas Natchitoches, sou Rivyè Wouj la, pou jere plizyè ti plantasyon ak magazen vilaj la. Se la Kate Chopin te fè eksperyans lavi Nwa ak Kreyòl ke li te ekri pita nan de volim istwa. *Bayou Folk* ( 1894 ), kote istwa kout *[[Desiree's Baby]]* a soti, ak *A* *Night* in Acadia ( 1897 ), ansanm ak nan woman *The Awakening* ( *[[L'Éveil (Kate Chopin)|1899]]* ). Kay yo a, ki sitiye nan n 243 Otowout 495 epi Alexis Courtier te konstwi li nan kòmansman XIX syèk la, kounye a li fè pati eritaj istorik nasyonal la epi li gen  a ladan l.    .

Oscar Chopin te mouri ak lafyèv tifoyid an 1882, sa ki te kite vèv li Kate ak dèt ki te rive $ 12 000 . Kate Chopin eseye jere plantasyon yo ak magazen an poukont li, san siksè. Evantyèlman, li vin angaje nan yon relasyon ak yon kiltivatè marye    .

Aprè sa, manman l te konvenk li pou l retounen Sen Lwi ak pitit li yo pou l te ka mete yon fen nan pwoblèm finansye li yo. Lèt la te mouri ane aprè a    .

Kate Chopin te soufri yon kriz nè, li te ekri yon polka pou pyano, epi doktè li te sijere ekriti kòm terapi. Li te swiv konsèy li epi li te dekouvri enterè li nan literati ankò, li te ekri yon istwa kout *, Wiser than a God,* ki te pibliye an 1889 nan *Musical Journal* of Philadelphia . Se istwa yon jèn fanm talante ki abandone lanmou ak maryaj pou konsakre tèt li nan atizay li  .

### Karyè ekriven

#### Kòmansman difisil
Nan fen ane 1890 yo, Kate Chopin te ekri istwa kout, atik, ak tradiksyon travay Guy de Maupassant yo pibliye nan magazin, tankou ''Saint Louis Dispatch'' la. Apre sa, yo te klase l pami ekriven rejyonalis yo, men yo pa t rekonèt kalite literè travay li a    .

An 1890, Kate Chopin te pibliye premye woman li, *At Fault*, apre *Belford's Monthly* te rejte l, li te pibliye tèt li. ; Woman sa a se yon kalite otobiyografi piske li rakonte istwa yon jèn vèv kreyòl nan kontèks Lwizyana ak vil Saint-Louis    .

An 1890, Kate Chopin te fini ekri yon dezyèm woman, *Young Dr.* *Gosse*, ki te rejte tou pa anpil editè, maniskri li a te pwobableman detwi oswa omwen pèdi  .

An 1891, Kate Chopin te ekri , yon pyès teyat, yon esè ak plizyè tradiksyon zèv literè franse . Si yo pibliye istwa kout ak istwa kout li yo nan laprès lokal la, li ta renmen pou yo pibliye travay li yo nan magazin nasyonal yo, patikilyèman nan laprès Kòt Lès la  .

Istwa kout li yo reflete admirasyon li pou otè reyalis franse tankou Alphonse Daudet, Gustave Flaubert, frè Goncourt yo ( Edmond de Goncourt ak Jules de Goncourt ) e sitou Guy de Maupassant  .

Kate Chopin te fè premye aparisyon li nan laprès nasyonal la an 1891, lè istwa timoun li yo te pibliye nan kolòn magazin koupyon jèn yo. ak jèn moun Harper yo. Avansman sa a te konfime pa piblikasyon yon istwa kout *, At the Cadian Ball*, nan kolòn magazin *Two Tales* an 1892 epi an 1893 pa piblikasyon de istwa kout *, yon vizit nan  Avoyelles* ak *[[Desiree's Baby|ti bebe dezire a]]* nan magazen *[[Vogue|Vò]]<nowiki/>g*    .

##### 1894, ''ane mirab'' la
Ane 1894 la ka dekri kòm ' *[[annus mirabilis]]* pou Kate Chopin. Nan janvier 1894, prestijye magazin literè *[[The Century Magazine]]* te pibliye istwa kout li a *, A No-Account Creole, ki rele A No-Account Creole* . Nan septembre 1894, magazin literè *[[The Atlantic|The Atlantic Monthly]]* te pibliye youn nan istwa kout li yo, epi nan décembre 1894 *The Century* te pibliye yon lòt nan istwa kout li yo. Men, evènman ki pi enpòtan pou Kate Chopin se te piblikasyon premye koleksyon istwa kout li a *, Bayou Folk,* an mars 1894, pa mezon edisyon Houghton, Mifflin and Company . Piblikasyon sa a te fè Kate Chopin soti nan yon anonim relatif epi li te mete l nan premye liy sèn literè amerikèn nan, patikilyèman nan Saint Louis    .

Nan divès piblikasyon li yo, Kate Chopin itilize sous kreyòl oswa akadyen epi li montre talan li nan trase pòtrè pèsonaj tipik ak fason li jere dyalèk kreyòl ak akadyen    .

##### Otès yon salon literè
Pandan ane 1890 yo, Kate Chopin te òganize yon salon literè chak mèkredi lakay li sou Morgan Street. Salon sa a te byen vit vin rekonèt kòm plas avangad literè, mizikal ak kiltirèl la 

#### Nouvo oryentasyon literè
Aprè Kate Chopin te fin enspire pa réalisme rafine William Dean Howells la, li te vin jwenn odasite estilistik réalisme Guy de Maupassant an , aprè li te fin tradui plizyè nan travay li yo depi 1894    .

Nan novembre 1897, li te pibliye yon dezyèm koleksyon istwa kout anba tit *A Night in Acadie* avèk  . Koleksyon istwa kout sa a nan stil reyalis ameriken an tou ankre nan stil rejyonalis la, ke yo rekonèt kòm " koulè lokal ". Eroin li yo distenge tèt yo pou libète yo, yo defye konvansyon epòk yo a    .

### Reveye a
Aprè piblikasyon *A Night in Acadie*, Kate Chopin te kòmanse ekri yon nouvo woman, okòmansman ki te rele *A Solitary Soul,* epi finalman pibliye an 1899 pa *Way ak Williams* sou tit *[[L'Éveil (Kate Chopin)|The Awakening]]* *.* Pandanstan, an 1898, Kate Chopin te pibliye yon ti istwa, *The Storm (Tanpèt la)*, yon istwa odasye sou pasyon seksyèl    .

*Reveye a* se yon woman ki pran plas nan Grand Isle ak Nouvèl Orleans . Eroin nan, *Edna Pontellier*, yon fanm ki soti nan bon sosyete a epi manman de timoun, ap chèche libere tèt li anba kontrent wòl sosyal yo enpoze sou fanm yo. Woman an rakonte pasyon sansyèl Edna Pontellier yo, answit pasyon amoure deyò maryaj li yo    .