Konsèy Prezidansyèl ayisyen an

Konsèy sekirit ONU a, se li ki te reyini pòt-fèmen lendi an nan fen aprè-midi nan prezans de María Isabel Salvador, reprezantan spesyal e Chèf pou Biwo Entegre  Nasyon-z-ini ann Ayiti  (BINUH), konsa ke gen yon reprezantan ki pou Kominote  Karayib yo.

Akò sa-a, fasilite pa KARIKOM pou reponn ak eskalad resanti pou vyolans lan ke gwoup gang yo ap simaye nan peyi a, vize pou jwenn yon mete  ajou sou akò  11 mas la pou yon aranjman pou gouvènans tranzitwa ann Ayiti.

[thumb|manmb ki pou Konsèy Prezidansyèl pou Tranzisyon an ki ap reprezante [Asanble Nasyonal ann Ayiti|asanble nasyonal la dekrè pou ògànizasyon ak fonksyònman konsèy prezidansyèl lan anndan ekszekitif lan pou asiste e kwafe daprè lalwa ak konstitisyon an]]

Konsèy Prezidansyèl pou Tranzisyon an youn souflèt pou (HCT) ki pa t vo anyen pou peyi a. Anblèm echèk la :
.

Garry Conille chante antèman HCT ki te mouri a
Gran Konsèy Tranzisyon an te gen, pami lòt bagay misyon travay pou ranfòse sistèm jidisyè a, revize konstitisyon an epi kontribye nan etablisman Konsèy Elektoral Pwovizwa a (CEP). Leta ayisyen ka finalman mete fen nan salè mansyèl Myrlande Manigat, Calixte Fleuridor ak Laurent St Cyr.

Kreye pou bay balans pouvwa egzekitif Premye Minis-Prezidan Ariel Henry, Gran Konsèy Tranzisyon an pa janm rive tabli tèt li kòm yon enstitisyon ki kapab fè travay li. Manm li yo, sitou Prezidan Mirlande H. Manigat, te toujou ap plenyen pou mank de resous yo akòde HCT a, ki te tou lite pou jwenn lokal pou akomode manm li yo anvan finalman Ministè Enteryè a te akomode.

Estrikti sa a, ke lalwa pa prevwa e ki ta dwe fonn le pli vit ke yon gouvènman tabli (avèk yon prezidan soti nan biwo vòt yo), te kontinye egziste, an reyalite, menm si an reyalite, li te disfonksyonèl depi etablisman an. Konsèy Tranzisyon Prezidansyèl la.

Vreman vre, Laurent Saint-Cyr, ki te reprezante sektè biznis la nan HCT a, byen vit konprann ke li ta dwe chanje lide pou kontinye jwi privilèj yo ki lye nan fonksyon li kòm yon "statesman".

Li abandone HCT pou l rantre, ak menm tit (reprezantan sektè prive a) Konsèy Tranzisyon Prezidansyèl la.

Dènyèman, prezidan Federasyon Pwotestan Ayiti a, Pastè Calixte Fleuridor, ki te fòme (avèk Manigat ak Saint-Cyr) HCT, te afime estrikti sa a kontinye egziste.

"Mwen toujou yon manm HCT a paske pa gen okenn dekrè ki te mete fen nan fonksyon mwen," li te deklare semèn pase a.

Kounye a li fèt. Nan yon dekrè ki date 29 jiyè, gouvènman Premye Minis Garry Conille rapòte ke nan 21 desanm 2022 kreye HCT a, ki te enstale nan dat 6 fevriye 2023.

Gran Konsèy Tranzisyon an te gen, pami lòt bagay, misyon travay pou ranfòse sistèm jidisyè a, revize konstitisyon an epi kontribye nan etablisman Konsèy Elektoral Pwovizwa a (CEP).

Leta ayisyen ka finalman mete fen nan salè mansyèl Myrlande Manigat, Calixte Fleuridor ak Laurent St Cyr.

Ekip editoryal la

## news-detay
Akò sa-a, parèt tousuit aprè demisyon  Premye Minis Ariel Henry  11 mas 2024 la, prevwa kreyasyon yon konsèy prezidansyèl pou tranzisyon konpoze de sèt manm votan k ap sòti pou diferan striktt politik e pou deh (2) obsèvatè non-votan sòti pou  sosyete sivil e pou  komite relijye yo.

Fas ak flanbe ki pou vyolans sa-a,  konsèy sekirite ONU an eksprime yon pwofon preyokipasyon e fè apèl ak yon  deplwaman rapid pou misyon MSS anfen pou garanti kondisyon  sekitite pwopis ak yon  pwosesis politik enklizif e ak  eleksyon lib e ekitab ann Ayiti. Yon deplwaman ki se toujou ann sispens, ann atant pou nominasyon ki pou youn lòt Premye minis dezinye e vote pa konsèy prezidansyèl lan e  resouse siplemantè yo.

Li se enpòtan pou soulinye ke Platfòm Pitit Desalin dirije pa ansyen sènatè Jean-Charles Moïse refize pou paticipe, pwopoze pou preferans yon n konsèy prezidansyèl altènatif konpoze de 3 manmb yo. Konsèy inisyal ki pou nèf manmb se atò redui ak uit.

## Yon Konsèy Prezidansyèl votan

Konsèy Prezidansyèl lan pap la pou l pran desizyon men pou l valide desizyon ki pran lè l vote an majorité. Pou evite deriv chèf l'Eta yo ki souvan pran nan konfizyon ak desizyon degrenn-gòch e souvan maleyab fas ak gran defi e aplikasyon konstitisyon an nan limit chak pouvwa yo.

Enpinite se souvan patipri prezidansyèl ak moun-pa ki konn fè pou prezidan an ka pwoteje yon moun ni li konn revoke yon wo fonksyònè, si yon premye minis pa danse kole ak magouy ki ap fèt yo Prezidan repiblik la konn aranje ak youn nan chanm pou vote kont premye minis lan konsèy prezidansyèl la dwe se pi gwo votan nan validé desizyon e l dwe tou jwe wòl konsèy elektoral pèmanan an pou anfen nou pran wout stabilite a.

***Ant reviman ak tètcho, Moïse Jean-Charles appou voye noum pou reprezantan l-lan nan Konsèy Prezidansyèl pou Tranzisyon ann katiminiPati Politik Pitit Dessalines dirije pa ansyen sènatè Moïse Jean-Charles appou deja voye noum an pou reprezantan l-lan nan Konsèy Prezidansyèl pou Tranzisyon an, ki prete souvrènte peyi a pou dezinye yon chèf l'Eta pou pran pouvwa a pou ògànize eleksyon lib e demokratik.

Daprè Radyo Metronome ki gentan site youn sous nan sen  KARIKOM, PPD appou pran  desizyon an sou demann ki pou reprezantan Russie anndan ONU, ki gentan  ensiste pou ke  strikti politik Moïse Jean-Charles ta ka reprezante anndan pou Konsèy Prezidansyèl pou Tranzisyon.

Ayiti : Emmanuel Vertilaire, reprezantan  » Pitit Dessalin » nan Konsèy Prezidansyèl

Ansyen-jij ki pou enstriksyon pou Kap-Ayisyen, Emmanuel Vertilaire gentan te dezinye pou reprezante  pati  » Pitit Dessalin » ak Rezo Nasyònal pou Payizan yo ak Konsèy Prezidansyèl, konfye sous konkòdant ak  redaksyon ki pou Lakay info 509.

Emmanuel Vertilaire se kounye a  konseye nan konsèy pou lòd  Avoka yo pou Bawo Kap-Ayisyen.

Li gen deh (2) metriz respektivman nan kriminoloji ak nan Dwa kont koripsyon.

Jean Charles Moïse, ki te li-menm prononse piblikman kont  Konsèy Prezidansyèl la, ki appou fè viraj la ak  demann lan ki pou reprezantan Russie nan ONU, rapòte plizyè medya lokal yo.

Paralèlman, redaksyon pou Lakay Info 509 aprann ke yon konsèy  minis dwe kenbe l ensesaman pou planche sou arete nonme  manmb pou Konsèy Prezidansyèl lan.

Fòmasyon ki pou Konsèy Prezidansyèl lan : Pastè Frinel Joseph dezinye pou ranplase Pierre Jean Raymond André  antanke reprezante sosyete sivil la 

Sosyete sivil chanje-lide sou  pèsònalite kinte dezinye pou  reprezante nan Konsèy Prezidansyèl lan. Nan ranplasman ki pou Pierre Jean Raymond André, reveran Dr Frinel Joseph appou syeje nan strikti sa-a, konfime youn sous fyab.

Noum nouvo reprezantan ki pou soyete sivil la gentan deja te achemine nan Karikom, presize  sous nou-an.

Pou l è a, pyès-moun pa konnen rezon ak pou kisa  sektè sa-a fè retrè pou Pierre Jean Raymond André kòm reprezantan l nan Konsèy Prezidansyèl lan.

Dr Frinel Joseph touvin yonn nan deh obsèvatè pou sa n di konsèy la bò kote ki pou René Jean-Jumeau.

## news-detay
Raple ke nan yon premye tan, Moïse Jean-Charles gentan rejte demach CARICOM, nan afime detèminasyon nan enstale pwòp konsèy Prezidansyèl nan Palè Nasyònal. Konsèy sa-a se konpoze pou nonmb twa (3) , Guy Philippe, kondàne nan Eta-z-ini pou blanchiman lajan pwovenan de trafik dwòg, Durin Duret Junior, jij, e Françoise Sainvil Villier, youn evèk pwotestan pwòch pou leader ki pou‘‘Pitit Desslines.’’

Note ke sansès,  Konsèy Prezidansyèl pou Tranzisyon an ta kapab nonme pa  Premye minis demisyònè a Ariel Henry toujou anba  kontwòl ajan FBI nan Porto Rico.

Moïse Jean-Charles apgen pou “Koken e mètdam” ?? oubyen l pa konn sa l vle !!

## KONSÈY PREZIDANSYÈL LAN FAS AK DESANTRALIZASYON AN
Konsèy Pèmànan Prezidansyèl lan ki pou Tranzisyon an (KPPT) gen pou fè aplike konstitisyon an e l sèvi temwen pou sèman prezidan an devan konsèy la nan triyonf.

Konsèy Prezidansyèl lan dwe syeje nan triyonf sou chan-n-mas e tout dekrè arete e menm Konvansyon entènasyònal aprè lejislatif lan fin vote yo anvan piblikasyon ofisyèl yo fòk Konsèy Prezidansyèl lan revize yo pou vote yo sinon yo pa-p-ka pibliye pa prezidan repiblik lan.

## Konsèy Prezidansyèl lan inik responsab ògànizyon eleksyon anndan peyi a

Selon atik 98-3 a, nan pwen...7) pou konkouri nan fòmasyon ki pou Konsèy Elektoral Pèmanan an konfòmeman jan atik 190 la di sa nan Konstitisyon an ;
Konsèy Prezidansyèl lan gen obligasyon konstitisyònèl pou l fè fòmasyon konsèy elektoral pèmanan an byen ke tout asanble nasyònal palemantè ki te pase yo pa t janm aplike pwen 7 la yo toujou ap tann pou se prezidan repiblik lan ki pou fè fòmasyon konsèy elektoral pèmanan an.
E lejislatif lan toujou viktim de pwòp medyokrite li paske palemantè yo pa gen konpetans pou pòs yo vin eli pou li-a

Preseprese: Eleksyon pou eli  Prezidan ki pou Konsèy Prezidansyèl lan se previ pou lendi 25 mas 2024 la.

Eleksyon tètchaje pou eli prezidan ki pou Konsèy Prezidansyèl ki pou Tranzisyon an se previ pou lendi 25 mas 2024, bò 8 è PM.

Atò ke 9 konseye se yo ki pou kounye a nan reyinyon, yo se deja mete yo dakò sou ògànizasyon ki pou eleksyon yo pou prezidans lan. Yo appou ògànize  lendi swa sa-a. Kandida yo se Smith Augustin, Louis Gérald Gilles, Edgar Leblanc Fils ak Fritz Alphonse Jean.

news-detay 
Manmb dezinye ki pou  Konsèy lan se nan yon rankont pou  moman an. E  dokiman an sou  fonksyònman ki pou strikti tranzisyon an se nan tren pou elabore, selon Radyo Métronome.

Note ke  pèsònalite appou aprè-midi sa-a, ak 3è, yon reyinyon avèk  pèsònalite CARICOM lan. Plizyè pwen se yok ou tab la, koteke modalite yo ak fonksyònman ke-yo-di konsèy la.

## Konsèy Prezidansyèl l ap tou Konsèy Elektoral pèmanan an?
Konsèy Prezidansyèl lan gen an total nèf manmb sèt votan lè gen dezisyon pou yo vote nan ekszekitif desantralize a. Selon 
Atik 98-3: nan Konstitisyon amande a 
atribisyon yo ki te pou Asanble Nasyònal la se yo ki ap tou atribye ak konsèy Prezidansyèl pou Tranzisyon an :
*1) pou resevwa sèman konstitisyònèl Prezidan an ki pou Repiblik la ;
*2) pou ratifye tout desizyon pou deklare lagè lè tout  tantativ ki pou konsilyasyon yo se yo ki echwe;
*3) pou apwouve oubyen rejte  trete ak konvansyon entènasyònal yo ;
*4) pou amande Konstitisyon an selon pwosedi ki ladann ki endike sa;
*5) pou ratifye desizyon Ekszekitif lan pou deplase  syèj  Gouvènman an nan  ka yo ki detèmine nan atik 1.1 ki pou  prezan Konstitisyon sa-a ;
*6) pou statye sou opòtinite pou l'eta ijans lan ak pou l’eta pou syèj la, pou arete avèk Ekszekitif lan garanti konstitisyònèl nan sispann e ki pou  pwononse l sou tout demann pou renouvèlman ki pou mezi sa-a ;
*7) pou konkouri nan fòmasyon ki pou Konsèy Elektoral Pèmanan an konfòmeman jan atik 190 la di sa nan Konstitisyon an ;
*8) pou konkouri nan  nonminasyon ki pou yon Prezidan Pwovizwa, konfòmeman jan atik 147 la dekri l nan  Konstitisyon an.
*9) pou konkouri nan  fòmasyon ki pou  Konsèy Konstitisyònèl, konfòmeman jan atik 188.1. ki nan Konstitisyon an ;
*10) pou resevwa nan ouvèti ki pou chak sesyon,  bilan ki pou  aktivite ki pou Gouvènman an.
*Nan pwen dis (10) lan l ap konsa pou Konsèy Prezidansyèl Tranzisyon an **tout sa gouvènman an ap fè se pou l bay konsèy la bilan an si l vote l li ap fèt sinon li pa ap fèt**.

Aprè Konsèy Prezidansyèl pou Tranzisyon sa-a chak ven (20) àne chak depatman sou zile ayiti a ap chwazi yon manm pou vin fè pati konsèy Prezidansyèl pou Tranzisyon an. Konsèy Prezidansyèl Tranzisyon an ak prezidan repiblik la ki ap prezide pou pran desizyon yo nan Asanble Nasyònal Prezidansyèl la.
Asanble Nasyònal Palemantè ak Asanble Nasyònal Prezidansyèl la ap fòme kongrè ayisyen an.

### Sekitite nan Karayib la

Prezidan Guyana a doute l pou preparasyon lame Karayib yo pou ede Ayiti.
Prezidan  Guyane lan ak  Kominote  Karayib la , Irfaan Al, gentan deklare ke lame yo ki pou Karayib la se yo ki mal prepare, pou yon misyon ann Ayiti, peyi sa-a egòje pa gang ame.

Al gentan toujou eksprime detèminasyon l nan lit ki pou efikasman kont kriminalite ak  vyolans nan  rejyon an. Malgre feblès yo pou operasyon yo, sekirite rejyònal la se yon kesyon ki vin pi mal pi mal pou li.

news-detay 
Atò ke presyon entènasyònal la ogmante pou yon tranzisyon ak yon stabilite politik nan peyi sa-a ki ravaje pa  gang yo,  Prezidan gentan sigjere ke lòt peyi deplwaye  efò yo pou ede  nan met fen ak klima latèrè sa-a nan sa Ayiti twouve li, soulinye istorikman,  solda yo a yo pa fòme ase pou opere ak panse ki pou menm nivo stratejik.

Sa vle Di: ti mesye nou ap di gang yo pi fò pase yon militè nan karayib la, eske nou ka touye ti mesye sa-a oubyen padòne yo e kreye youn fòs spesyal tankou leyopa avèk yo pou Ayiti ka pare pou l ede militèman nan rejyon an kèlkeswa peyi nan karayib ki ta vin gen yon sitiyasyon konsa.

Aprè  chit  twazyèm vèsyon  pouvwa sanginè phtk ki te gentan kòmanse avèk pran pouvwa a pa Sweet Micky an 2011, Ayiti se totalman demoli e vin pa ret anyen. Ariel Henry gentan Al-ak tout pou li. Mannèv politik pou rete sou pouvwa a konsiste pou alimante gang pou teworize, asasine, touye, kidnape, tòtire  popilatsyon an e ak obeyisans sèvil ak lòd ki pou core groupe, se te tou sa aksyon suisid, gen lè l pa t panse sa podyab. Aprè ke li te oblije pou l'al jis Kènya pou l siyen san dwa ni kalite yon akò avèk gouvènman  Kènya a ak fen yo ki pou deplwaman  polisye kènyan ann Ayiti pou konbat  gang yo ke l gentan li-menm bay zam, li gentan te oblije  rete  deyò peyi a pa aso  gwoup ame yo nan tout  zòn metwopolitèn nan pou Pòt-o-Prens, ki te entèdi retounen l nan peyi a men tou pa strateji ki pou  kominote entènasyònal la. Ariel Henry gentan tr fòse  demisyòne e ki pou  komanse  reparèt li e  materyalize tèm yo :

Pouvwa PHTK, Konsèy prezidansyèl, Amnisti pou  gang yo, viv ansanm, revolisyon, demisyon d’Ariel Henry, maryaj ant gang ak politisyen. Sa pouvwa ki ap vini an pral fè ak yo paske yo ap itil sèvis pou ransèyman an pa pou polis la men pou Fòs lame Ayiti a. Eske nan Gras Prezidansyèl lan yo ap sòti yon kominike owa yon dekrè lwa pou antre ti mesye yo nan fòs lame a pou defann teritwa a kreyasyon bon-jan kan militè achte elikoptè cha pou lagè pou n fòme yon marin-ayisyen kapab pou pwoteje anviwònman an lanmè a.

Akò Montana a eske l te reponn aktout bezwen peyi a pou bon-jan stabilite blayi?

Ayiti : Ka-o nan atant ki pou konsèy k ap fè tranzisyon yo 

Ensekirite ap rènye toujou  zîle a. Youn atak kont Bank santral la tankou anvan okipasyon ameriken an lè marin ameriken an te kase l vòlè plis pase 500 000 lengo ann-ò nan Pòt-o-Prens fwa sa-a bann-ame yo te repouse, madi 19 mas, e plizyè asayans yo gentan te mouri. Kapital Ayiti a se dezòmè ak 80% nan men bann ame yo , akize ki pou anpil kadav ak piyay yo.

## news-detay Diplomatik
OEA apwouve desizyon pou enstale yon Konsèy Prezidansyèl pou tranzisyon ann Ayïti, mande ak pwotagònis yo pou respekte demach yo 

Ògànizasyon pou Eta ameriken yo gentan adopte  mèkredi 3 avril 2024 yon rezolisyon ladan li mande Konsèy sa-a pou l noume yon premye minis youn fwa enstale. Eksprime  soutyen l-lan ak Konsèy Prezidansyèl lan, OEA mande ak pwotagònis yo po respekte demach yo.

OEA di li apwouve  desizyon pou enstale yon Konsèy prezidansyèl pou tranzisyon chaje pou sipèvize  pwosessis pou tranzisyon yo, pou garanti  kontinuite pou  gouvènans lan nan kolaborasyon avèk  patnè  entènasyònal yo, mete-sou-sa pou  deplwayeman akselere pou  Misyon miltinasyònal ki pou soutyen nan sekirite a (MSS).

**news-detay**
Nan preparasyon aktout eleksyon yo, Ògànizasyon an rele  kominote entènasyònal la nan kontinye pou soutni Ayiti nan  tranzisyon demokratik pa yon asistans finansyè, pou kònesans teknik e pou tout kontribisyon nan  MMSS, konsa ke ranfòsman teknik e pou enfrastrikti pou Biwo Nasyònal pou Idantifikasyon Ayiti a, nan kadre pou Pwogram ki pou inivèsalizasyon ki pou Idantite Sivil ki pou OEA (PUICA).

Pa lòtbò, li ankouraje Eta manmb e obsèvatè pèmànan nan re-itere volonte yo a pou soutni pou pi vit fòs ki pou sekirite Ayiti a anfen pou retabli lapè e  stabilite pa  demantèlman ki pou regroupman ki pou gang yo.

### Ayiti : Premye eleman ki pou enfòmasyon konsènan enstalasyon ki pou Konsèy prezidansyèl lan

Aktout dènye nouvèl, envestiti apfèt kounye a nan Palè Nasyònal, olye nan Villa d'Accueil la.

Gentan nan kwè sous ki pou Alter Presse, Konsèy prezidansyèl ki pou tranzisyon gentan te enstale byen bònè nan  matine ki pou jedi 25 avril sa-a ak Palè nasyònal ann prezans pou Premye minis enterimè, debann manmb ki pou gouvènman ak debann pèsònalite ki gen  divès sektè reprezante  Konsèy lan.

news-detay 
Lòt sous rapòte ke li al appou deh seremoni yo. Yonn nan Palè prezidansyèl, lòt la nan  Villa d'Accueil la nan Musseau.

Redaksyon an rete dispònib e dispoze pou  enfòme nwou ann ka evolisyon an.

### Konsèy Prezidansyèl Tranzisyon: Blòk minoritè a fè yon nouvo pwopozisyon bay gwoup majorite a

Fèk enstale, li se yon lit reyèl pou pouvwa ant konseye prezidansyèl yo. Minorite a finalman aksepte nominasyon Edgard Leblanc kòm prezidan CPT la men pwopoze pou tout gwo desizyon ki pral enplike nasyon an pran pa 5 konseye sou 7 olye de 4 konseye sou 7.

Konsènan nominasyon Premye Minis la, fòmasyon gouvènman an, fòmasyon Konsèy Elektoral Pwovizwa a, nominasyon direktè jeneral yo, desizyon sa yo dwe pran pa 5 nan 7 konseye yo pou evite pran leta, dapre pawòl Lesly Voltaire, Jedi sa a, pandan yon emisyon espesyal nan Studio de Gazette Haiti.

nouvèl-detay
Fòk nou note ke majorite a pa ta gen dezavantaj nan fè konsesyon sa a, dapre konseye Lesly Voltaire, reprezantan Fanmi Lavalas, ki fèk patisipe nan yon reyinyon Konsèy kote tout manm yo te patisipe.

Sepandan, Blòk Majoritè a fè bak sou nominasyon Fritz Bélizaire kòm premye minis. Dapre yo, chwa sa a te fèt andeyò egzijans ki tabli nan akò 3 avril 2024 la. Yo envite Konsèy Prezidansyèl la pran dispozisyon rapidman pou envite pati ki enterese yo soumèt kandidati pèsonalite yo gen entansyon patwone kòm Premye Minis .

### Yon prezidan ak premye minis deja chwazi, KPT a sou yo chwazi prezidans wotasyon an

Enstale 25 avril 2024, manm Konsèy Tranzisyon Prezidansyèl la (CPT) toujou pa ka dakò. Prezidans Konsèy la nan yon enpas. 7 jou anvan eleksyon echwe 30 avril la, nominasyon prezidan konsèy Edgard Leblanc Fils, ki te chwazi apre yon akò ant sèt manm vòt yo, epi pa yon eleksyon entèn jan li te planifye a, te kapab anile.

Si nou pran an konsiderasyon yon posib negosyasyon pou yon prezidans wotasyon ak yon majorite 5/7 olye de 4/7 pou pran desizyon lè pa gen konsansis, konsa nou ta ka di ansyen senatè a trè pre pèdi prezidans la. CPT.

nouvèl-detay
Prezidans wotasyon an se yon mòd operasyon kote prezidan yon enstitisyon nonmen tanporèman, ou ta dwe sonje. Desizyon sa a pral ale kont akò 3 avril la ak bouyon dekrè sou operasyon an nan CPT la deja siyen.

## Nòt ak Referans