Kowosòl

#### Yon kowosòl antye ak youn nan seksyon lonjitidinal.
**Kowosòl**, ke yo rele tou **kowosòl aklou** oubyen **kowosòl**, tankou lòt fwi, pyebwa nan fanmi *Annona* a, se fwi *pyebwa kowosòl* la ( *[[Kowosòl|Annona muricata]]*, nan fanmi Annonaceae ), ki grandi an Afrik, Amerik, Azi ak Oseyani . Pye kowosòl la se yon pyebwa twopikal yo kiltive pou fwi li e pou fèyaj vèt briyan li yo. An Frans, yo kiltive l tankou kèk fwi agrim, paske li pa tolere fredi **' .

== Apelasyon ==
AN [[Brezil]] ak [[Gine]], yo rele fwi sa a kowosòl oubyen ''gravyola'' ; nan [[La Reyinyon|Reyinyon]], ''sapotil'' (ki soti nan non fwi a nan peyi End, sapadil). Nan Moris, kote yo konsome l anpil, yo rele l ''kowosòl'' . Nan Meksik, menm jan ak Lond, yo jwenn li sou fòm ji. Ganabana An [[Endonezi]], yo rele li ''sisak'' (ki soti nan Olandè **' la) oswa *nangka Belanda* (" Jakye Olandè "epi an Malezi, *Belanda duryan* (" Duryan Olandè "), yo te di ke se Olandè yo ki te entwodui fwi sa a nan rejyon an.

## Deskripsyon

Fwi a mezire jiska   nan longè epi li ka peze ant 1 ak 3 kg, deyò li vèt fonse akòz po a ki gen pikan, epi chè li blan e ki gen anpil chè ak grenn nwa ki pa ka dijere.

Malgre li gen yon gou byen diferan, pafwa yo konfonn kowosòl ak pòm kanèl oubyen pawpaw, fwi yon lòt espès Annonaceae. Po kowosòl la kouvri ak *ti* pikan, sa ki ba li yon aparans diferan. Chè blan ki gen ji, gen bon odè e li souvan gen plizyè douzèn grenn nwa briyan  .
Fichye:Fruit_et_fleurs_de_corossol.jpg|lien=Fichier:Fruit_et_fleurs_de_corossol.jpg|alt=Fruits et fleurs de corossol sur l'arbre.| Fwi ak flè korosòl sou pyebwa a.
Fichye:Corossol_fruits.jpg|lien=Fichier:Corossol_fruits.jpg|alt=Corossol.| Kowosòl.
Fichye:Corossol_arbre.jpg|lien=Fichier:Corossol_arbre.jpg|alt=Corossols dans l'arbre.| Kowosòl nan pyebwa a.
Sou bò nitrisyonèl, kowosòl lan genyen glisid, sitou friktoz, epi li gen anpil kantite vitamin C, vitamin B1, ak vitamin B2  ref.nbsp;nesesè  Chè li genyen anpil dlo, sa ki fè li yon fwi diiretik, epi li gen eleman nitritif tankou fè, fosfò ak potasyòm.  .

## Itilizasyon

### Manje
Chè kowosòl la se yon fwi manjab epi li gen yon gou sikresale. Sesa ki fè li se yon fwi ki itilize nan endistri alimantè a pou fè krèm glase ak ji. Pou kèk moun, gou li fè moun sonje chiklèt Malabar oswa sirèt Lutti 's Arlequin, epi pi presizeman, lichi oswa mango ak goul, delika, fre, ekzotik ak  pèsistan li. Teksti fib ki gen tifil anndanl li sanble ak rubarb .

### Medikaman
Pa gen okenn prèv ki sipòte reklamasyon sa yo sou efè benefik sou sante.

Sepandan, fèy plant lan, chè a ak grenn kowosòl yo pafwa itilize nan kèk medikaman tradisyonèl  ref.nbsp;nesesè  Prensipal reklamasyon sou efè benefik yo gen rapò ak twoub dòmi, pwoblèm kè, maladi parazitè, èktoparazit, ak twoub erektil.  .

Nan fen ane 2010 yo, te gen atik ki te sikile sou entènèt la ki t ap fè lwanj pou benefis kowosòl la, yo te dekri li tou kòm yon « fwi mirak » efikas kont kansè  .

Itilizasyon kowosòl la ka aktyèlman danjere, avèk Cancer Research UK ki note ke Gen kèk chèchè ki enkyete sou sèten konpozan chimik nan korosòl la ( asetojenin tip annonasin ) ki ta ka lakòz chanjman nan nè yo ak twoub mouvman. »  .

### Lòt itilizasyon
Grenn kowosòl yo itilize tou nan Gwatemala, nan rejyon Livingston, pou atizana lokal (komès jis) pa yon tribi endijèn sou bò Rio Dulce (skilti tòti, lamanten, toukan, ak chwèt). Yo itilize kowosòl tou nan kominote vapotaj e nan yon likid yo rele *Ganabana,* ki pwodwi pa Solana nan nò Frans.

## Nerotoksisite
Daprè Memorial Sloan-Kettering Cancer Center, alkaloyid yo ( asetojèn ) ki genyen nan fwi a (chè ak grenn) ka touye sèten selil nè  . Sa yo se nerotoksin pwisan ki lakòz maladi newodejeneratif , epi rechèch pale de yon korelasyon ant konsomasyon kowosòl ak sèten fòm pakinsonism atipik        .

Dòz letal medyàn anonasin (yon asetojèn ) pou newòn dopaminerjik yo se 18 nM, ki, konpare ak lòt inibitè konplèks mitokondriyal I, 100 fwa pi toksik pase 1-metil-4-piridinyòm ( MPP+ ), 700 fwa pi toksik pase koreksimin, epi 2 fwa pi toksik pase rotenòn  ref.nbsp;nesesè  Yon fwi gen an mwayèn 15 mg anonasin  .

An 2010, yon rapò Ajans Fransè pou Sekirite Alimentè (Afssa) te note ke byenke doktè nan Lopital Inivèsite Pwentapit te sijere yon lyen ant konsomasyon kowosòl ak twòp reprezantasyon sendwòm parkinsonyen atipik nan Gwadloup, epi etid sou modèl bèt ak selil te demontre newotoksisite anonasin (asetojèn) ak sitotoksisite alkaloid izokinolik yo, li pa posib, san etid syantifik adekwa, pou deklare ke ka sendwòm pakinsonyen atipik sa yo lye ak konsomasyon kowosòl. Se poutèt sa li pa posib pou ofri rekòmandasyon kantitatif sou konsomasyon fwi sa a  .

Sepandan, ajans lan mande pou yo bay konsomasyon sa yon atansyon espesyal , epi li kwè ke gen yon risk potansyèl la, yo ta dwe fè rechèch pou pi byen karakterize risk ki asosye ak konsomasyon sa a  .

### Rekòt
Yon fwa li fin devlope, pyebwa a ka donnen pandan tout ane a kondisyon ideyal. Pik pwodiksyon an rive nan ete ak nan kòmansman otòn. Flè a rive nan pik li an jen epi li fini an septanm, sa vle di fwi yo depann de chalè ak limyè solèy mwa ki pi fre yo.

**Yo rekòlte kowosòl la lè li mi, menm si li toujou vèt.** Lè po li kòmanse vin mou, li mi. Li posib pou tann jiskaske po a vin yon ti jan mawon, men kòm fwi sa a ka konsève sèlman pou kèk jou nan frijidè a, li pi bon pou keyi li vèt. **Pran plezi avè l ak yon ti kiyè, san okenn engredyan ajoute**  .

### Pwopagasyon pyebwa kowrosòl
Li posib pou miltipliye pye kowosòl apati boutiraj nan zòn twopikal yo, men an Frans pratik sa a bay rezilta ki pa twò bon, e menm lè sa a, li difisil pou jwenn materyèl plant lan... Grèf, ki pratike tou, rezève pou pwofesyonèl ki enterese nan amelyore kalite pyebwa a. Simen grenn fre bay trè bon rezilta, ak yon kwasans rapid; se pi bon opsyon pou miltipliye  . !

### Konsèy ekolojik
Nan mitan  klima twopikal yo, gaye tout dechè vèt ki fen oswa mwayen gwosè toutotou baz pyebwa ou yo. Sa ap ede kenbe imidite, toufe move zèb yo, epi nouri pyebwa a.

Myèl, zwazo, ak anpil lòt polinizatè santi yo atire pa flè, menm si yo pa gen bon sant pou nou. **Evite itilize pwodui chimik tou prè** pou pwoteje bèt sovaj sa yo k ap diminye epi pou optimize polinizasyon  .

## Apendis

### Bibliyografi

* Bridg, Hannia: Mikwopwopagasyon ak Detèminasyon Estabilite in vitro Annona cherimola Mill. ak Annona muricata L. http://edoc.hu-berlin.de/dissertationen/bridg-hannia-2000-03-24/HTML/index.html
* Ki pwopriyete kowosòl la? Toutcomment.com. https://web.archive.org/web/20161218055429/http://sante.toutcomment.com/article/quelles-sont-les-proprietes-du-corossol-3233.html

### Atik ki gen rapò

* Pye kowosòl .

## Nòt ak referans