Marie-Claire Heureuse Félicité Bonheur

**Marie-Claire Heureuse Félicité Bonheur**, ki fèt 3 fevriye 1758 nan Leyogàn (Ayiti) epi ki mouri 8 out 1858 nan Gonayiv (Ayiti), se te premye Enperatris Ayiti kòm madanm Jean-Jacques Dessalines, anperè Ayiti depi 1804 pou rive 1806 sou non Jacques I. 

Apre asasina mari l 'ak tonbe nan Premye Anpi a, Marie-Claire pran retrèt lwen tribinal la ak kapital la, epi li te mouri nan laj 100 ane, ak tit la nan enperatris vèv.

## Orijin

### Fanmi
Li te fèt nan Leyogàn nan yon fanmi pòv men gratis kòm pitit fi Guillaume Bonheur (1723-1759) ak Marie-Sainte Lobelot (1734-1825). Li te edike pa matant Élise Lobelot, ki moun ki te gouvènè a nan yon lòd relijye. Li marye avèk Pierre Lunic, mèt-chawon, nan sèvis la nan Frè yo Saint-Jean de Dieu. Li te vin yon vèv nan lane 1781.

### Syèj nan Jakmèl
Pandan syèj Jakmèl nan 1800, li te fè tèt li yon non pou travay li pou blese a ak mouri grangou. Li jere yo konvenk Desalin, ki moun ki te youn nan pati yo sènen lavil la, yo ki pèmèt kèk wout nan vil la yo dwe louvri, pou ke blese a nan lavil la ka resevwa èd. Li te mennen yon pwosesyon nan fanm ak timoun ki gen manje, rad ak medikaman tounen nan lavil la, ak Lè sa a, ranje pou manje a yo dwe kwit nan lari yo. 

## Lavi avèk Dessalines

### Maryaj ak desandan

Yon ti tan apre lanmò premye mari l an 1781, Marie-Claire te rankontre pwochen jeneral Jean-Jacques Dessalines, e li te vin konpayon l. Apre plizyè ane nan relasyon, koup la marye sou 2 avril 1800. Yo te gen 15 timoun :

# S.A.I. Jacques (1783-1832), prens enperyal ak eritye nan Anpi, Wa Lagonav, li se mari Anne-Athénaïre Christophe ;
# S.A.S. Célestine (1783-1867), prensès enperyal, se madanm Dérival Lévêque ;
# S.A.S. César-Jacques (1785-1848), prens enperyal, Wa Lagonav, li se mari Marie-Thérèse Poncette ;
# S.A.S. Pierre-Louis (1787-1820), prens enperyal ;
# S.A.S. Marie-Françoise Célimène (1789-1859), prensès enperyal, se madanm Bernard Chancy ;
# Jacques-Albert (1791) ;
# S.A.S. Dorimène (1794-1846), prensès enperyal, se madanm Victor-Henry Christophe (Henri II) ak Henri André ;
# S.A.S. Francillette (1796-1866), prensès enperyal, se madanm Carlotin Marcadiux ;
# S.A.S. Marie-Noëlle (1798-1843), prensès enperyal, se madanm Cincinnatus Leconte ;
# S.A.S. Jeanne-Sophie (1799-1877), prensès enperyal, se madanm Jean-Joseph Amitié ;
# S.A.S. Jacques-Métellus (1800-1808), prens enperyal ;
# S.A.S. Rose-Louisine (1801-1873), prensès enperyal, se madanm Jacques-Sylvain Hyppolite ;
# S.A.S. Marie-Thérèse (1803-1874), prensès enperyal, se madanm Jean-Baptiste Riché ;
# S.A.S. Jean-Jacques Innocent (1804-1820), prens enperyal ;
# S.A.S. Jean (1805-1818), prens enperyal.

### Enperatris Ayiti
Marie-Claire te dekri tankou kalite, ki gen mizèrikòd ak natirèl, ak yon mannyè elegant ak chire. Li te adopte timoun yo anpil ki te pwodui pa zafè adiltè Dessalines. Li te yon kontras mari l 'nan tolerans li ak sipò ak pa montre jantiyès aveugles bay moun ki gen tout koulè . Li te yon gwo opozan nan politik Desalin 'nan direksyon blan pèp la franse nan Ayiti; li te wè bezwen yo nan prizon, epi li pa ezite, malgre kòlè mari l 'yo, pou konsève anpil nan yo soti nan 1804 Ayiti masak ranje pa mari l'. Li te rapòte ke yo te tonbe sou jenou l 'devan l' yo mande pou l 'nan rezèv lavi yo epi li te di yo te kache youn nan yo, Descourtilz, anba kabann pwòp li pou konsève pou l'. 

Li te fè Enperatris nan Ayiti nan 1804 sou kreyasyon an monachi nan Ayiti, ak kouwone ak mari l 'nan Legliz la nan Champ de Mas sou 8 oktòb 1804. Li te kenbe estati a pou de zan.

## Fen Lavi
Aprè depo a ak lanmò nan Desalin l 'nan 1806, li te refize òf la nan Wa Henri Christophe pou avanse pou pi nan ak fanmi l'. Kòm yon vèv, li te estile Prensès Vèv sou 17 oktòb 1806.

Kòm pwopriyete a nan mari an reta li te konfiske, li te viv nan povrete nan Sen Mak jouk out 1843, lè li te akòde yon pansyon 1,200 goud.

Nan 1849, lè Faustin Soulouque, fi Dessalines, te vin Anperè, li te idealize Dessalines an reta epi pansyon Marie-Claire te elaji kòm yon siy admirasyon li. Marie-Claire, ki te santi pa gen okenn senpati pou atitid sa a, te refize lajan an. Li te deplase nan ak pitit fi l ', li te rete nan povrete jiskaske l' mouri nan 1858 nan Gonayiv.

## Eritaj
Nan lwanj li, Fondasyon Marie-Claire Heureuse Félicité Bonheur Dessalines, ke yo rele tou Fondasyon Félicité (FF), te etabli pa Bayyinah Bello nan 1999 pou antreprann travay imanitè, sosyal ak edikasyonèl an Ayiti. Yon ti tan aprè tranblemanntè 12 janvye 2010, òganizasyon ki pa pou pwofi nan Fondasyon Félicité te tabli pou sipòte FF nan ede pèp ayisyen an rebati peyi yo.
## Gade tou
* Lis rèn ak enperatris nan Ayiti
* Adélina Lévêque
* Marie-Louise Coidavid
* Fanm nan revolisyon ayisyen

## Referans

## Lyen deyò
* Memwa fanm Marie-Claire Heureuse Dessalines