open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Achim von Arnim

**Achim von Arnim**, fèt Ludwig Joachim von Arnim sou 26 janvye 1781, 21 janvye 1831 Bèlen e li te mouri nan Wiepersdorf toupre Jüterbog, se yon romansye, kronikè, otè ak powèt romantik, ki te fè pati Senak amoure Heidelberg ak Görres ., Creuzer ak Clemens Brentano .

Achim von Arnim soti nan yon ansyen fanmi noblès prisyèn, Anim yo. Li te pase anfans li ak adolesans nan Bèlen ak Zernikow . Li te etidye dwa ak syans natirèl nan Halle ak Göttingen soti 1798 rive 1801 . Li te kòmanse ekri nan jounal syans natirèl, epi li te antreprann yon vwayaj etid atravè Ewòp, jiska 1804 .

Avèk Clemens Brentano, ki gen zanmi ak bòfrè li te vin grasa maryaj li ak Bettina Brentano li te pibliye *Des Knaben Wunderhorn* (" Kòn nan bèl bagay nan timoun nan "), yon koleksyon chante popilè ( *Volkslieder* ) nan twa volim ant 1806 ak 1808 . Menm ane sa a, li te fonde jounal amoure *Zeitung für Einsiedler* (" Jounal Ermit yo ") nan Heidelberg .

## Nòt ak referans
Kalandriye women

**Kalandriye women** an regwoupe tout kalandriye women yo itilize jiska kreyasyon kalandriye Jilyen an nan ane 45 anvan epòk nou an. Ane yo eksprime nan ane AUC ( *ab Urbe condita* ), ki konte a pati fondasyon Wòm nan ane 753 anvan epòk nou an.

Women yo youn apre lòt te itilize twa kalandriye:

# sa yo rele kalandriye *Romulean*, ki atribiye a Romulus, ko-fondatè ak premye nan wa Wòm yo;
# sa yo rele kalandriye *ponpilyen an*, atribiye a Numa Pompilius , dezyèm wa lavil Wòm;
# kalandriye Jiliyen an, ki te soti nan refòm ki te entwodwi pa Julius Caesar.

Li ta, selon tradisyon, nan mitan lòt rapòte pa Ovid nan *Fastes yo*, envansyon Romulus, fondatè lavil Wòm. Sepandan, li sanble te baze sou grèk, linè, oswa kalandriye Etruscan.

## Apendis

### Bibliyografi

* 1944-1945 :  Rose (HJ), *The pre-Caesarian Calendar*, Classical Journal, 40, 1944-1945, p.&nbsp;65-76 .
* 1950 : Paoli (VE), *Siyifikasyon akwonim NP nan kalandriye women*, Revue des études latines, 28, 1950, p.&nbsp;252-279 .
* 1956-1999 : Jean Bayet, relijyon women, istwa politik ak sikolojik, Paris, Payot, 1999 ( 1ye ed. 1956), 341 p. (ISBN 2-228-89213-0 ) .
* 1962 : André Magdelain, *Senk jou epagomenal nan lavil Wòm ?* , Review of Latin Studies, 40, 1962, p.&nbsp;201-227 .
* 1967 :  Michels (A. Kirsopp), *Kalandriye Repiblik Women an*, Princeton, 1967.
* 1968 : Richard (J.-C.), *The pre-Julian Roman calendar*, Revue des études latines, 46, 1968, p.&nbsp;54-61 .
* 1973 : Guittard (Charles), *Kalandriye Women an soti nan orijin yo rive nan mitan V syèk la.* *av. J.* *-C.* , Bilten Asosyasyon Guillaume Budé, 1973, p.&nbsp;203-219 .
* 1976 : Martin (Paul Marius), *Fonksyon kalandriye wa Wòm ak patisipasyon li nan sèten festival*, Annales de Bretagne et des pays de l'Ouest, 83, no 2, 1976, p.&nbsp;239-244 ( sou entènèt ).
* 1983 : Pierre Brind'Amour, *Kalandriye women an : Chronological research*, Ottawa, 1983, 384 paj ( ISBN 2760347028 ) .
* 1984 : Flamant (Jacques), *Ane linè a nan orijin kalandriye pre-Jilyen an*, Melanj nan lekòl franse lavil Wòm. Antikite, 96, n° 1, 1984, p.&nbsp;175-193 ( sou entènèt ).

### Lyen ekstèn

* Istwa kalandriye women an, Inivèsite RENNES, seksyon Istwa, Ed. JCLM, 1ye janvye 2017

## Nòt ak referans
Jou jilyen

**Jou jilyen** an se yon sistèm dat ki fòme ak konte kantite jou ak fraksyon jou ki pase depi yon dat konvansyonèl ki fikse 1e janvye ane 4713 av. J. -K. (= -4712) a 12 è tan inivèsèl .

peryòd jilyèn nan  Eskalije   se yon epòk fiksyon    Joseph Juste Scaliger ( 1540 - 1609 ) te pwopoze   [4] nan 1583  . Li kòmanse nan Lendi ,11ye janvye 4713  av. J. -K.  . Li pral fini nan Lendi,1ye janvye 3268 nan kalandriye jilyen an — sa vle di lendi 23 janvye 3268 nan kalandriye gregoryen an - 12 h TU, . Li pa enplike okenn lòt divizyon tan pase jou, sa vle di li ekskli semèn ak mwa  .

## Nòt ak referans

## Gade tou

### Lyen ekstèn

* .
* , dans l*'[[Encyclopædia Universalis]]* en ligne.
* .
* Calcul du jour julien et conversion entre jour julien et date (selon le calendrier grégorien)
* Convertisseur de calendrier (date et jour julien)
Heinrich von Kleist

**Heinrich von Kleist**  , non konplè li **Bernd Heinrich Wilhelm von Kleist** ( Frankfò-on-the-Oder 18 oktòb 1777 - Bèlen, Wannsee, 21 novanm 1811 ), se te yon ekriven Prisyen, powèt, otè ak redaksyon.

Nan 1788, lè li te sèlman 11 ane fin vye granmoun, papa l, kapitèn nan rejiman nan Prince  nan Frankfort, mouri, kite madanm li ak pitit li nan yon sitiyasyon finansye difisil. Yon demann pou yon pansyon te rejte, osi byen ke yon demann pou entegre Heinrich nan akademi militè Pris la, lèt la te etidye nan lekòl la nan kominote Refòm fransè nan Bèlen, anvan li te antre nan lame a an 1792 Prussian kòm kaporal  nan rejiman Gad Potsdam la. Li te patisipe nan syèj nan Mayens ak blokaj la nan Mayens . 3 févriye 1793, li te pèdi manman l.

## Nòt ak referans
Zodyak

**Zodyak** la (  an fransè) se yon zòn sikilè nan esfè selès la, nan ki ekliptik la okipe mitan an. Se poutèt sa, zodyak la se zòn kote, nan je teryen yo, planèt yo nan sistèm solè a fè wout aparan yo atravè planèt la. Lajè zodyak la te varye nan lajè selon kantite planèt li te ye, ak yon lajè  nan antikite, nan apeprè  jodi a.

Pou ilize twòp langaj, zodyak la tou se sèk mitan zòn sikilè sa a.
## Etimoloji

Tèm *zodyak* la sètifye nan ansyen fransè, alantou , anba òtograf ki pa kòrèk **', ''y'' yo te konfonn ak yon ''z''.

Li soti nan [[Non (gramè)|non]] [[Laten klasik|laten]] [[Jan grammatik|maskilen]] **', li menm prete nan adjektif grèk  ki vle di “[sèk] ti bèt, zodyak”, apre mo  ki vle di “ti estat bèt”.

Vreman vre, prèske tout konstelasyon zodiac yo ofri aparans bèt, eksepte Balans, ki an reta detache ak Eskòpyon (konstelasyon), ki se yon objè; Jemo, Vyèj ak Vèso, ki se èt imen; ak Sajitè, ki se yon kreyati ibrid.

## Zodyak ak astwoloji

### Nati siy yo




### Astwoloji twopikal

## Nòt ak referans

## Gade tou

* , dans l**' en ligne.
* *[http://www.wdl.org/fr/item/3204 Traité sur les signes du zodiaque et sur les constellations : bijoux uniques sur les avantages de l'enregistrement du temps]* est un manuscrit qui remonte à 1831 avec un accent sur l'arabe, calendriers copte et syriaque.
* Zodiaque sidéral par André Barbault
Kat eleman

**Kat eleman** yo itilize nan mond oksidantal la depi tan lontan pou dekri matyè ki fòme linivè a. Li se yon konsèp ki devlope nan kad yon pati nan etid la nan syans natirèl atravè filozofi antik. Konsèp la itilize tou nan astwoloji epi dekri eleman yo nan zodyak la.

## Istwa ak aplikasyon pou disiplin modèn
Orijinèlman se te yon ipotèz sèten Filozòf Grèk Pre-Sokratik e an patikilye nan Empedocles nan , dapre kote tout materyèl ki konstitye mond lan konpoze de kat eleman, chak nan yo pral reprezante pita pa yon senbòl diferan nan tradisyon alchimik:
* Latè (senbòl 🜃);
* Dlo (senbòl 🜄);
* Lè (senbòl 🜁);
* Dife (senbòl 🜂).

Chak sibstans ki prezan nan linivè a ta gen youn oswa plis nan eleman sa yo, nan pi gwo oswa pi piti kantite. Ki ta eksplike karaktè plis oswa mwens temèt, cho, frèt, imid oswa sèk (= kat kalite elemantè) chak materyèl. Teyori a baze sou agiman filozofik ak espekilatif.
### Senbolis ak kalite elemantè
Pitagoryen Alcmaeon yo di ki te fonde (anviwon 500 av.JK) teyori a nan kat kalite elemantè: cho, frèt, sèk ak imid. 

Image:Croix élémentaire.svg|Kalite elemantè ki fòme pa konbinezon kat eleman yo.
Image:Eléments Qualités1.jpg|Kat eleman nan teyori klasik Aristòt la ak kat kalite ki konstitye yo.
Image:Eléments Transition1.jpg|Kat eleman nan teyori klasik Aristòt la ak tranzisyon posib soti nan yon eleman nan yon lòt.


## Nòt ak referans


### Referans

## Gade tou

### Bibliyografi
* .

### Lyen ekstèn
* 
* 
* 
* La première partie de l’article fait largement référence au texte suivant http://compagnonsdevalerien.over-blog.com/article-5065400.html
* Eau, Air, Feu, Terre. Vie et mort des quatre éléments.
Kalandriye jilyen

**Kalandriye jilyen** an se yon kalandriye solè ki te itilize nan ansyen Wòm, ki te prezante pa Julius Caesar an 46  av. J. -K. pou ranplase kalandriye women repibliken an. Li te itilize an Ewòp jiska ranplasman li pa kalandriye gregoryen an nan fen XVIe syèk la. Li rete itilize nan repiblik monastik mòn Athos, osi byen ke pa senk legliz Otodòks: Legliz Otodòks Jerizalèm, Larisi, Georgia, Sèbi, Ikrèn (sèlman Legliz Otodòks Ukrainian ki tache ak Patriyacha Moskou a), de Legliz Otodòks yo pa rekonèt pa sinod la: Legliz Otodòks nan Masedwan ak Montenegwo, ak majinal pa plizyè rejyon nan Maghreb la, espesyalman Berbers, nan Lafrik di Nò, ak nan kalandriye Rumi nan peyi Tiki.

Kalandriye jilyen an pafwa refere li ak non *ansyen estil* ( a. s.) oswa *ansyen estil*.

Kalandriye kopt ak etyopiyen yo itilize peryòd entèkalasyon menm jou ak kalandriye jilyen an: yon jou anplis chak kat ane. Se poutèt sa, korespondans ant chak dat kalandriye sa yo ak dat kalandriye Jilian sou yon sik kat ane konstan.

## Nòt ak referans

## Apendis

### Lyen ekstèn

* .
* .
*  .
* .
* Les calendriers julien et grégorien, exposition ''L'ère du temps'', Bibliothèque André-Desguine.
Siy kadinal

Nan astwoloji, nou rele **siy kadinal** yon siy nan zodyak la ki nan kòmansman yon sezon. Kat siy kadinal yo se siy (kòmansman sezon prentan), Kansè (kòmansman ete), Balans (astwoloji) (kòmansman). otòn) ak Kaprikòn (kòmansman sezon fredi).

Nan yon tablo astrolojik, 
.
## Nòt ak referans

## Gade tou

* mòd (astwoloji)
* Zodiac
Alphonse de Lamartine

**Alphonse** Marie Louis de Prat **de Lamartine**, ki fèt 21 oktòb 1790 nan Makon e ki te mouri 28 fevriye 1869 nan Pari, se yon powèt, womansye, otè fransè ak istoryen . Li se youn nan gwo figi romantik an Frans . Li te patisipe tou nan revolisyon 1848 la e li te pwoklame Dezyèm Repiblik la.
## Biyografi

## Nòt ak referans

## Lyen ekstèn
Siy fiks

Nan Astwoloji, yon siy zodiac ki nan mitan yon sezon yo rele **yon siy fiks** . Kat siy fiks yo se Towo (prentan), Leo (ete), Eskòpyon (otòn) ak Vèsyon (ivè).

Nan yon tablo Astwoloji, « yon dominasyon klè nan Fiks nan detriman Kadinal ak Mitab vle di yon karaktè ki estab, fèm, rezistan, konsistan, pasyan, andireb, obstiné, entoleran. » .

## Nòt ak referans

## Gade tou

* mòd (astwoloji)
* Zodiak
Jean de La Bruyère

**Jean de La Bruyère**, fèt 16 out 1645 nan Pari  e li mouri 11 me 1696 nan Vèsay , se yon moralis fransè.

La Bruyère se pi popilè pou yon travay inik, *Les Caractères ou les Mœurs de ce siècle* 1688. Travay sa a, ki fòme ak yon seri moso brèf literè, konpoze yon kwonik esansyèl nan lespri XVIIe syèk la.

## Biyografi
Nou gen rezon pou nou panse ke Jean de La Bruyère te fèt nan yon vilaj vwazen Doudan, kote fanmi li te gen lyen; yo te jwenn batèm li, ki fè konnen li te batize 17 out 1645 nan legliz Saint-Christophe-en-la Cité, sou Île de la Cité . Li se pi gran pitit gason Louis de La Bruyère, kontwolè jeneral pri lwaye nan Otèl  Vil, boujwa nan Pari , ak Élisabeth Hamonyn, pitit fi yon pwosekitè nan Châtelet. Plizyè dokiman ki ateste ekriven an fè pati yon fanmi komen nan mond pwokirè yo  . Granpapa patènèl li te Jean de La Bruyère, apotikè nan ri Saint-Denis; men, kontrèman ak sa Sainte-Beuve te kwè, gran-granpapa li pa t lidè lig Mathias de La Bruyère, lyetnan sivil nan pwovost la ak vi kote nan Pari, ki se sèlman yon omonim. : orijin yo nan fanmi an nan " La Bruyère ou Brière » yo jwenn toupre Pèch kote yonn nan zansèt li yo te fèmye. Li te pwobableman leve soti vivan nan Oratwa nan Pari, epi li te jwenn, a 20 an, tit la nan lisans nan lalwa nan University of Orléans, apre defans tèz li yo sou gadyen ak dotasyon sou 3 juin 1665 . Gen prèv ke li te konnen ansyen grèk, ak Alman - ki te etranj nan tan sa a. Li retounen ap viv nan Pari ak fanmi li, ki gen sitiyasyon finansye modès, epi li anrejistre nan ba a, men plede ti kras oswa anyen. Li te gen pwoblèm finansyè pou yon tan long ; li te oblije tann yon eritaj nan men yon tonton, an 1673, pou l te kapab achte yon pozisyon kòm trezorye jeneral Lafrans nan biwo finans jeneralite kayen , yon pozisyon ki te pote l yon revni: li te vo anviwon ven mil liv e li te pote anviwon  12 350 liv  pa ane. li te tou konfere anoblisman ak tit la nan ekiye. .

### Referans;
Siy mitab

Nan astwoloji, nou rele **yon siy mitab**  yon siy zodiak ki twouve l nan finisman yon sezon. Kat siy mitab yo se Jemo (finisman prentan), Vyèj (finisman ete), Sajitè (finisman otòn) ak Pwason (finisman ivè).

Nan yon tèm astwolojik, « yon dominasyon klè nan Mitab nan detriman Fiks oswa Kadinal vle di yon pèsonalite fleksib, adaptab, reseptif, louvri, asimilasyon, rapid ak enstab. » . Li kapab tou mennen nan endesizyon ak irezolisyon .

## Nòt ak referans

## Gade tou

* mòd (astwoloji)
* Zodiack
Siy dife

Nan astwoloji, **siy dife** yo se twa siy zodyak la ki pataje menm eleman, nan ka sa a dife: Belye, Lyon ak Sajitè. Atik sa a pa koresponn ak yon sibstans materyèl aktyèl; li se reprezantasyon an imajine nan yon prensip vizib nan tanperaman an.

## Prezantasyon
Twa siy sa yo fòme yon triyang sou sèk siy zodyak yo ; yo di yo fòme yon aspè Trigòn (120 ° apa youn ak lòt) ; diferans sa a konsidere kòm Harmony nan astwoloji: twa siy yo gen motivasyon, yon enpilsyon vital, yon dinamis ki reyini ansanm. Vreman vre, twa siy sa yo sipoze karakterize pa yon « enèji ki eksitan, antouzyastik » . Yo asosye ak « konkeri pouvwa », volonte, anbisyon . 

Sou bò negatif, yon siy dife ka parèt dispwopòyonèlman "pèsonèl" (sa vle di agresif, despotik), « boule tè a, seche dlo a, konsome tout lè a » . Nou site tou eksitasyon twòp, eksasperasyon, presipitasyon.

siy lè a (Balans), opoze polè Belye a Véso, opoze  polè Lyon ak Jemo, opoze polè Sajitè), avèk sa yo siy dife yo prezante yon aspè nan opozisyon (180° apa youn ak lòt). lòt la) ka pwouve ke yo dwe "pafè etranje" pou siy dife yo, men tou, lè yo ba yo sans dyalòg ak lespri refleksyon ke yo pafwa manke, siy ki pi konplemantè yo.

Sepandan, siy eskòpyon an ta ka lye tou ak eleman dife a. Paske, astwològ la André Barbault te deklare nan liv li *Astwoloji, entèvyou ak Michèle Reboul* : « Eskòpyon an se pa yon siy dlo, men dife, menm dlo dife. Dlo lavi a, likè seminal, lav se dlo dife” (paj 51).

Planèt astwolojik ki koresponn ak eleman dife a se Solèy la ak Mas .

## Nòt ak referans

## Gade tou

### Bibliyografi

* Stephen Arroyo, L'astrologie, la psychologie et les quatre éléments, Éditions du Rocher, 1994, 248 p. (ISBN 978-2-268-01774-7).
* André Barbault, L'univers astrologique des quatre éléments, Éditions traditionnelles, 2019, 327 p. (ISBN 978-2-7138-0138-9).

### Atik ki gen rapò

* Kat eleman
* Siy lè - siy dlo - siy Latè
Siy tè

Nan astwoloji, **siy latè** oswa **siy tè** yo se twa siy zodyak la ki pataje menm eleman, nan ka sa a tè a: Towo, Vyèj ak Kaprikòn. Atik sa a pa koresponn ak yon sibstans materyèl aktyèl; li se reprezantasyon an imaj nan yon prensip vizib nan tanperaman an.

## Prezantasyon
Twa siy sa yo fòme yon triyang sou sèk siy zodyak yo; yo di yo fòme yon aspè nan Trigòn (120° apa youn ak lòt); se diferans sa a konsidere kòm Harmony nan Astwoloji: twa siy yo gen kapasite nan aji nan konsè. Vreman vre, twa siy yo santi yo espesyalman an kontak ak  epi yo bezwen rezilta konkrè. Pou jwenn rezilta sa yo, yo demontre konsistans ak andirans.

Nou menm tou nou asosye siy latè ak estabilite, rezistans (pafwa inèsi ak dousman), entrovèrsyon, pafwa frèt; yo konsidere yo difisil pou enfliyanse. Sa yo se siy ki gen gwo kapasite rasyonèl, ki kapab bay priyorite reyalite; yo karakterize pa konsantrasyon ak senplisite.

Sou bò negatif, yon siy latè ka prezante yon atachman twò fò ak mond fizik la, ak twò fò yon detachman nan mond lan nan emosyon (Latè a karakterize pa frèt ak sèk kòm * kalite elemantè*). siy dlo (Kansè), polè opoze Kaprikòn la eskòpyon, polè opoze Towo ak Pwason, polè opoze Vyèj), ak ki siy latè yo prezante yon aspè nan opozisyon (180° apa youn ak lòt). lòt la) kapab "enkoni fè nwa" pou siy latè, men tou, siy ki pi konplemantè ak yo, ki pèmèt yo elaji rejis emosyonèl yo, olye pou yo kite yo ekspè nan materyèl la jaden.

Planèt Astwoloji ki koresponn ak eleman Latè a se Mèki ak Satin.

## Nòt ak referans

## Gade tou

### Bibliyografi

* Stephen Arroyo, L'astrologie, la psychologie et les quatre éléments, Éditions du Rocher, 1994, 248 p. (ISBN 978-2-268-01774-7).
* André Barbault, L'univers astrologique des quatre éléments, Éditions traditionnelles, 2019, 327 p. (ISBN 978-2-7138-0138-9).

### Atik ki gen rapò

* Kat eleman
* Siy lè - siy dlo - siy dife
Siy lè

Nan astwoloji, **siy lè** yo se twa siy zodyak ki pataje menm eleman LÈ epi yo sitiye 120 ° apa youn ak lòt sou sèk siy la: Jemo, Balans ak Vèso. Atik sa a pa koresponn ak yon sibstans materyèl aktyèl; li se reprezantasyon an imaj nan yon prensip vizib nan tanperaman an. 

## Senbolis Astwoloji
Eleman lè a se yon machin ki , ki manke nan Eleman dlo. Siy lè yo sipoze vini ansanm atravè enpòtans yo bay lavi relasyon ak mond lide yo. Balans epi sitou Jemo ta ka bon nan kominikasyon ak voye mesaj atravè.

Vèso se tou, paradoksal, yon siy lè (lefèt ke li reprezante ak yon "bokal" plen ak dlo se souvan twonpe). Gustave Lambert Brahy te dekri li ak twa mo kle sa yo:
* *orijinite*
* koperasyon
* altruism.

Nan liv li *Astwoloji, sikoloji ak kat eleman yo*, Stephen Arroyo te ekri: . Li te ekri tou: .

Nan liv li *All born under a lucky star*, Nitya Varnes te ekri: .

Siy lè yo karakterize tou pa kapasite yo pou adaptasyon, inovasyon, men tou pa yon aparans emosyonèl nan wòch. An plis nan tablo astrolojik la, Air ka vle di enstabilite, adaptabilite ak nève.
.

Anvan sa, dapre teori imè yo, eleman lè a te asosye ak tanperaman sanguine.

Planèt Astwoloji ki koresponn ak eleman lè a se Venis ak Jipitè .

## Nòt ak referans

## Gade tou

### Bibliyografi

* Stephen Arroyo, L'astrologie, la psychologie et les quatre éléments, Éditions du Rocher, 1994, 248 p. (ISBN 978-2-268-01774-7).
* André Barbault, L'univers astrologique des quatre éléments, Éditions traditionnelles, 2019, 327 p. (ISBN 978-2-7138-0138-9).

* Kat eleman
* Siy dlo - siy dife - siy Latè
Selma Lagerlöf

**Selma Ottilia Lovisa Lagerlöf** ( ˈsɛlma ˌʊtiːlɪa ˌlʊviːˈsa ˈlɑːɡərˌløːv ), ki te fèt nan manwa Mårbacka nan Värmland, Syèd, nan dat 20 novanm 1858 ak dimanch 16 mas 1940 Mårbacka, se yon fanm Swedwaz nan lèt. Travay ki pi koni li yo se *lejand Gösta Berling* ki te pibliye an 1891, ak *bèl vwayaj Nils Holgersson atravè Syèd* ki te pibliye an 1906-1907.   te premye fanm ki te resevwa  Literati.

Selma Lagerlöf se 5yèm pitit Lyetnan Erik Gustaf Lagerlöf ak madanm li Louise Wallroth. Paran li yo ap viv nan Vamland epi yo fè pati ansyen fanmi ki soti nan pwovens sa a, ki sitiye nan sidwès Syèd  . Anpil nan sa li di sou rejyon sa a nan Syèd gen orijin li nan lejand Vamlandè ak istwa ki te antoure anfans li.

## Nòt ak referans;
Madame de La Fayette

**Marie-Magdëlaine Pioche de La Vergne, Kontès La Fayette** (oswa **Lafayette** ), ke yo rekonèt kòm Madam Marie-Madeleine de La Fayette, ki fèt an 1634, te batize 18 mas 1634 nan legliz Saint-Sulpice nan Pari e li te mouri 25 me 1693 nan menm vil la, se yon romansye fransè ak ekriven lèt nan Gran Syèk la  
## Biyografi
Marie-Madeleine te fèt nan yon fanmi rich nan noblès minè, ki te gravite nan lantouraj Kadinal Richlye . Manman l te rele Marie de Péna, pitit fi yon doktè nan wa Louis XIII ak nan yon fanmi ansyen nan Provens (desandan Hugues de Péna - otè de trajedi plizyè ak sekretè wa Charles I nan Naples nan XIII syèk la., Lè sa a, pa Jean de Péna, otè edisyon yo grèk ak Latin nan *Spherics nan Theodosius* ak pwofesè nan Matematik nan kolèj Lafrans pandan XVI syèk la), se nan sèvis Duchesse Marie-Madeleine de Vignerot du Pont-de-Courlay, Lady of Comballet Lè sa a, Duchesse Aiguillon, nyès Richlye  . Papa l te rele  Marc Pioche, ki espere fè moun bliye orijin boujwa li nan rele tèt li " Aymar de La Vergne » , se ekiyè wa a, e mesye byen kenbe kay Richelieu, ki te konfye l, nan mwa septanm 1632, edikasyon militè fiyèl li Jean Armand de Maillé (pi gran pitit gason Marquis Urbain de Maillé). -Brézé )  .

## Nòt ak referans;

## Lyen ekstèn
Pär Lagerkvist

**Pär Lagerkvist**, fèt 23 me 1891 nan Växjö e li mouri 11 jiyè 1974 nan Lidingö, se yon ekriven Swedwa. Li te resevwa Pri Nobèl pou Literati an 1951.

## Biyografi
Pi piti a nan sèt timoun yo nan yon gad baryè, nan rejyon an riral ak trè kretyèn nan Småland, li te resevwa yon edikasyon relijye. Li te kraze ak Pwotestantism pandan adolesans li, li te vin tounen yon sosyalis dirab, pandan l te kenbe yon enterè ki make nan tradisyon biblik ak istwa. Destine byen bonè pou yon karyè kòm yon ekriven, ak anbisyon modènis, li etidye istwa atizay ak literati  nan

inivèsite d'Uppsala. An 1913, li te pase yon ane nan Pari, kote li te vin antouzyastik sou kibism ak ekspresyonism. Li te fè Pablo Picasso li te ye nan Sweden.

## Nòt ak referans

## Lyen ektèn
Siy dlo

Nan Astwoloji, **siy dlo** yo se twa (jeneralman) siy zodyak ki pataje menm eleman, nan ka sa a DLO: Kansè, Eskòpyon ak Pwason. Atik sa a pa koresponn ak yon sibstans materyèl aktyèl; li se reprezantasyon an imaj nan yon prensip vizib nan tanperaman an.

## Prezantasyon
Twa siy sa yo fòme yon triyang sou sèk siy zodyak yo; yo di yo fòme yon aspè nan Trigòn (120° apa youn ak lòt); se diferans sa a konsidere kòm Harmony nan Astwoloji: twa siy yo fasil pou konprann youn ak lòt. Vreman vre, emosyon ak reyaksyon afektif yo se faktè ki sipoze jwe pi gwo wòl nan lavi yo.

siy latè ([Kaprikòn]), polè opoze Kansè a [Towo (astwoloji)|Towo, polè opoze Eskòpyon ak Vyèj, polè opoze a Pwason), ak ki siy dlo yo prezante yon aspè nan opozisyon (180° apa youn ak lòt). lòt la) ka pwouve ke yo dwe "Marsyen enkonpreyansib" pou siy dlo yo, men tou, lè yo bay yo jete lank emosyonèl ke yo pafwa manke, siy ki pi konplemantè yo.

Vreman vre, lè eleman *Dlo* a depase nan yon tèm astwolojik, sa ka vle di twòp pèmeyabilite ak enfliyans, ladan l ka ajoute twòp detant ak endolesans .

Siy dlo yo karakterize tou pa kote imajinatif yo; linivè yo, kote enkonsyan, fèt ak rèv. Yo bezwen santiman yo respekte.

Planèt astwolojik ki koresponn ak eleman Dlo a se Lalin ak Neptin .

## Nòt ak referans

## Gade tou

### Bibliyografi

* Stephen Arroyo, L'astrologie, la psychologie et les quatre éléments, Éditions du Rocher, 1994, 248 p. (ISBN 978-2-268-01774-7).
* André Barbault, L'univers astrologique des quatre éléments, Éditions traditionnelles, 2019, 327 p. (ISBN 978-2-7138-0138-9).

### Atik ki gen rapò

* Kat eleman
* Siy lè - siy dife - siy Latè
Li Bai

**Li Bai** (Chinwa: 李白; pinyin: Lǐ Bái), fèt an 702, mouri an 762 ), **Li Po** oswa **Li Bo** (pinyin).: Lǐ Bó), oswa **Li Taibai** (Chinwa李太白; pinyin: Lǐ Táibái), non plim li, se yonn nan pi gwo powèt Chinwa nan dinasti Tang la.
## Biografi
An 756, li te marye pou katriyèm fwa epi li te viv kòm yon èrmit Taoïste nan pye mòn Lushan yo, pandan ke madanm li te vin yon relijye nan yon monastè ki tou pre. Pandan Revòlt An Lushan, youn nan pitit gason Anperè Xuanzong, Prince Yong, fache paske se frè l Suzong ki te eritye fòtèy la, li te antre nan rebelyon tèt li. Li te fè Li Bai yon powèt tribinal, ki te touche lèt la, apre defèt Yong, yon rete nan prizon. Kondane an egzil nan Yunnan, li te tèlman prese pou l rive la ke li poko rive nan pwovens lan pandan amnisti 759 la. Apre retounen li, li te mouri nan 762 lakay  ., kaligraf pi popilè, tonton ak zanmi powèt la .
## Lyen ekstèn

## Nòt ak referans;
Belye (astwoloji)

Siy Astwoloji **Belye** la, ki gen senbòl **♈︎**, lye ak moun ki fèt ant 21 Mas ak 20 avril  nan astwoloji twopikal . Pou sa (ki pi popilè nan Loksidan ) li koresponn ak yon ang ant 0 ak 30 degre konte sou ekliptik la (sèk siy zodyak la ) soti nan pwent vènal la . Li asosye ak konstelasyon menm non an nan Astwoloji Sideral.

## Orijin, mitoloji
Pami Astwonomi mezopotamyèn yo, yo rele konstelasyon Belye la *chak jou*.

## Ilistrasyon

Fichye:Chartres_Nord_Bélier.JPG|lien=Fichier:Chartres_Nord_Bélier.JPG|alt=Portail nord de la cathédrale de Chartres.| Pòtal Nò Katedral Chartres.
Fichye:Chartres_Sud_Bélier.JPG|lien=Fichier:Chartres_Sud_Bélier.JPG|alt=Vitrail sud de la cathédrale de Chartres.| Sid vitrail nan katedral Chartres.
Fichye:Aries_zodiac_sign,_Jantar_Mantar,_Jaipur,_India.jpg|lien=Fichier:Aries_zodiac_sign,_Jantar_Mantar,_Jaipur,_India.jpg|alt=Signe du Bélier, Jantar Mantar, Jaipur, Inde.| Siy Aries, Jantar Mantar, Jaipur, peyi Zend.


## Nòt ak referans

## Gade tou

### Bibliyografi

* André Barbault, Astrologie : Symboliques : Calculs : Interprétations, éditions Seuil, 2005, 767 p. (ISBN 978-2-02-068021-9)

### Lyen ekstèn
Leconte de Lisle

**Charles Marie René Leconte de Lisle**, ke yo rekonèt kòm **Leconte de Lisle**, se yon powèt fransè, ki fèt 22 oktòb 1818 nan Saint-Paul sou zile Reyinyon  e li mouri 17 jiyè1894 nan Vwazen Louvesièn.
## Biyografi
Leconte de Lisle se ti non powèt ke li adopte kòm plim li, san li pa mansyone premye non li. Chwa sa a te pran nan edisyon zèv li yo, nan korespondans li yo, osinon ke nan antoloji yo ak nan pi fò nan travay yo konsakre pou li. Yo itilize non sa a nan rès atik la. Premye non abityèl li, moun ki pwòch li yo itilize, se te Charles.

Leconte de Lisle te pase anfans li sou zile Reyinyon osi byen ke nan Bretay . An 1845, li rete nan Pari . Apre kèk tantativ nan aksyon politik pandan evènman yo nan 1848, li te abandone li epi konsakre tèt li antyèman nan pwezi.
## Referans

### Avi ak resous
Wang Su-bok

**Wang Su-bok** (   ,; 5 mas 1917 - 1 jen 2003) se te yon chantèz ki soti nan Kore di Nò, li se chantè ki te pi popilè nan Kore Japonè te okipe an 1935.

Li te kredite kòm atis fi ki pi revolisyonè, ki gen travay ki te mennen wout la pou fenomèn modèn K-pop la.

## Biyografi
Li te fèt an 1917,  Wang Su-bok te etidye nan Chosen Dancing Girls School nan Pyongyang, ki espesyalize nan fòmasyon gisaeng.   Fòmasyon sa a te fòme ti fi k ap chante, danse, jwe mizik ak kostim.  Li gradye an 1931.  Premye soti li kòm yon chantè gisaeng se te an 1933, epi li te trè popilè pandan rès deseni an.     Youn nan chante ki pi popilè Wang te *Ulchi marayo* (Pa kriye).  Youn nan estil yo nan ki li te chante te kinminyo, yon style tradisyonèl popilè.  Li te siyen tou de nan Columbia ak Polydor Records. Gen lòt ki te popilè an menm tan an se te Lee Eun-pa ak Sè Jeogori yo. 

## Prim
An 1959, li te resevwa tit  Aktè merite nan Repiblik Pèp la Demokratik Kore di . 

## Eritaj
Wang Su-bok prezante nan yon liv ak ekspozisyon ak Choi Kyu-sung, ki rele *Anstors of Girl Groups* ki te dekri fanm yo ki te kèk nan premye chantè Kore di a ak anonse popilarite gwoup fi K-pop nan peyi a. 

## Lavi pèsonèl
Wang te yon patnè womansye Yi Hyoseok, ke li te rankontre nan kafe sè l nan Pyongyang. Apre sa, li marye ak ekonomis Kim Kwang-jin, ki an vire te ansyen patnè powèt No Chun-myeong la. 

## Referans


## Lyen ekstèn
* [Konsè atis merite Wang Su-Bok 왕수복 1997]
Norman Mailer

**Norman Kingsley Mailer** oswa **Norman Mailer**, non plim Nachem Malech Mailer, fèt 31 janvye 1923 nan Long Branch ( New Jersey ) e li te mouri 10 novanm 2007 nan Nouyòk ( eta Nouyòk ), se yon ekriven, senaris, yon fim Ameriken . direktè ak aktè .
## Biyografi

## Nòt ak referans

## Lyen ekstèn
Curzio Malaparte

**Curzio Malaparte**, ki fèt **Curt Erich Suckert** , ki fèt 9 jen 1898 nan Prato, Toscane, epi li te mouri 19 jiyè 1957 nan lavil Wòm, se yon ekriven Italyen, sinema, jounalis, korespondan lagè ak diplomat italyen.
## Biyografi
Li te koni an Ewòp pou de gwo travay: *Kaputt* ak *po a.* Li te ekri sou mozole l la, ak lèt majiskil:

Sa a montre enpòtans emosyonèl ke li te atache a Toskane ak Toskans yo, men espesyalman nan moun ki rete nan Prato ak rejyon li yo  . Nan tradisyon an nan otè a nan *Dekameron* an, ki moun ki te kreyatè a nan pwoz Italyen, Malaparte rete nan gou li pou kwonik yon pitit gason espirityèl nan Boccace, ak youn nan ekriven yo pwoz pi gwo nan literati Italyen nan XX syèk la.

### Jenèsè ak Premye Gè Mondyal la
Li te fèt nan Toskane ak yon papa Alman, Erwin Suckert, ak yon manman Lombarde, Edda Perelli, Curt Erich Suckert te, nan yon laj trè jèn, te wete nan men paran li yo dwe leve nan Coiano pa peyizan pòv  . Malgre etid briyan li ak jèn laj li, li te chwazi mete tèt li an danje epi li te enskri, an 1914, nan fransè a.
## Fim
* 1974 : *Kaputt* (fim televizyon) pa  - adaptasyon nan woman an menm non an
* 1981 : *La Peau* ( ** ) pa Liliana Cavani - adaptasyon nan woman an menm non an

## Nòt ak referans.
Halldór Laxness

**Halldór Kiljan Laxness** (ki fèt **Halldór Guðjónsson** ), ki fèt nan Reykjavik 23 avril 1902 e ki te mouri nan menm vil la nan 8 fevriye 1998, se yon ekriven islandè nan XXe syèk la. syèk 3 zan apa, li te resevwa Pri Entènasyonal Lapè an 1952 ak Pri Nobèl Literati an 1955.

## Biyografi
Laxness te pase anfans li nan fèm papa l nan lokalite  Laxness, toupre Mosfellsbær, kote li te pran non l pita . A  li pibliye premye woman li a, *L'Enfant et la nature*. Li te fè anpil vwayaj atravè Ewòp ( Eskandinav, Almay, Lafrans, Angletè, Itali, elatriye). Li te konvèti nan katolik an 1923 e li te ajoute premye non Kiljan nan non li nan onè sen Ilandè a. Li te etidye teyoloji ann Itali e answit nan monastè Clervaux, nan Grand Duche Luxembourg . Lekti li yo sou surrealis, Marcel Proust, August Strindberg ak psikonaliz te enfliyanse anpil ekriti The *Great Weaver of Kashmir* (1927), premye woman enpòtan li ki te fè sentèz ane aprantisaj li yo. Zèv la, ki prete anpil nan la naratif ak powetik ki gen plizyè syèk nan Island, kesyone tipitid yo nan mond lan nan moun ak fòs lafwa.

## Nòt ak referans

### Nòt


### Referans


## Gade tou
 

### Bibliyografi

* (pa) Michael Basse, *Island ist die Welt*, On Halldór Laxness, nan : Wespennest 112, Vyèn 1998

### Lyen ekstèn
François Mauriac

**François Mauriac**, fèt 11 oktòb 1885 nan Bòdo e li te mouri 11 septanm 1970 nan Pari, se yon ekriven fransè.

Gayan Gran Pri woman Akademi fransèz an 1926an 1926, li te eli manm Akademi fransèz nan chèz nimero.&nbsp;22 nan 1933. Li te resevwa Pri Nobèl pou Literati an 1952 
## Biyografi
### Fanmi, anfans ak fòmasyon
Charles François Mauriac te fèt sou11 oktòb 1885 nan kay fanmi an nan 86, rue du Pas-Saint-Georges nan Bòdo  ,. Li se dènye nan yon fanmi ki gen yon gran sè, Germaine (1878-1974), ak twa frè, Raymond (1880-1960), Jean (1881-1945) ak Pierre (1882-1963).

Papa l ', Jean-Paul Mauriac (fèt 22 me 1850 nan Saint-Pierre-d'Aurillac ) se te yon machann bwa meren, bankye ak pwopriyetè tè nan Landes de Gascogne, ki te gen yon gou pou lèt men ki, nan kòm li. pi gran an, te dirije nan direksyon biznis. Nan Bòdo, nan dat  1878, li marye Marguerite Marie Claire Coiffard (  14 novanm 1853 nan Bòdo), eritye nan yon Bòdo. Li te mouri prematireman nan dat 11 jen 1887 nan Bòdo a laj 37 an apre yon " absè nan sèvo »   . Marguerite Mauriac te mouri 24 jen 1929 nan Lanton.
## Nòt ak referans

## Lyen ekstèn
Kalandriye ejiryen

**Kalandriye ejiryen** oswa **kalandriye mizilman**  se yon kalandriye linè sinodik ki pa solè   , ki baze sou yon ane ki gen 12 mwa linè 29 oswa  chak. Jou Hijri a kòmanse nan solèy kouche nan jou solè *A* epi li fini an menm tan nan jou solè *B.*

Ijri ane a gen 354 (ane komen, 19 an kantite) oswa  (ane abondan, 11 an kantite). Kidonk, li pi kout pase ane solè apeprè  oswa egzakteman 10,87512 jou. Prensip kalandriye a se jan sa a: obsèvasyon aktyèl la nan kwasan linè a detèmine premye jou nan mwa a: si li vizib nan premye solèy kouche apre konjonksyon an, mwa a ap kòmanse jou apre lalin nouvèl la. Yon lòt kondisyon: konjonksyon an ka fèt sèlman nan vennnevyèm jou mwa a fini. Nan ka kote lalin lan se envizib, yo ajoute yon trantyèm jou nan mwa aktyèl la ak jou apre sa a pral koresponn ak premye jou nan mwa ki vin apre a.

Non kalandriye a parèt an reta, nan dènye trimès ; adjektif "Hijri" a soti nan "Hijra" (an Arab: , *hijra*, "ekspatriyasyon, ekzil"), tèm. ki isit la deziyen depa Mahomet, nan 622, soti nan vil natif natal li nan Lamèk pou oasis la. soti nan Medina, kote li te rive lendi 31 me 622 (12 rabiʿ al-awwal nan ane 1 A). Apre sa, kalif Omar ibn al-Khattâb te fè nouvo kalandriye sa a ofisyèl, premye jou a,  muharram 622, koresponn pou pifò istoryen yo ak Vandredi 16 jiyè 622. Ane sa a, lalin nouvèl la. , ki nesesè pou kòmansman kalandriye linè a, te pran plas 14 jiyè, men kwasan linè a te kapab sèlman wè ak je toutouni sou 16 jiyè.
## Nòt ak referans

### Nòt

### Referans

## Gade tou

### Lyen ekstèn
* 
* 
* 
* Convertisseur de dates, calendrier hégirien ↔ grégorien, sur aly-abbara.com 
* Exemple de calendrier musulman
* Calendrier islamique pour l'année 1444 (période grégorienne correspondante : 30 juillet 2022 - 18 juillet 2023)
Kōbō Abe

**Kōbō Abe** (安部 公房, Abe Kōbō?), vrè non li se Kimifusa Abe (安部 公房, Abe Kimifusa?), ki fèt 7 mas 1924 nan Tokyo epi mouri 22 janvye 1993 nan Tokyo, se yon womansye, dramatij, senaris japonè.

## Biyografi
Kōbō Abe te fèt an 1924. 

Nan ane 1960 yo, Kōbō Abe, an kolaborasyon ak reyalizatè Hiroshi Teshigahara, te ekri senaryo pou kat fim ki te atire yon odyans entènasyonal.

Kōbō Abe te mouri ak ensifizans kadyak nan Tokyo an 1993 .

## Filmografi

* 1980: Toki no gake (時の崖? )
* 1980: Kozō wa shinda (仔象は死んだ? )

## Nòt ak referans

### Nòt

### Referans

## Lyen ekstèn
 
*  Page de Kōbō Abe
Guillaume Apollinaire

**Guillaume Albert Vladimir Alexandre Apollinaire de Kostrowitzky** , ke yo rekonèt kòm **Guillaume Apollinaire**, se yon powèt fransè ak ekriven, kritik ak teyorisyen atizay ki ta dwe  fèt polonè sijè nan Anpi Ris la, nan dat 26 out 1880 nan lavil Wòm. Li te mouri nan Pari nan 9 novanm 1918 nan grip espanyòl la, men yo te deklare li mouri pou Lafrans  akòz angajman li pandan lagè a.

## Biyografi
Manman l, Angelika Kostrowicka ( clan Wąż, oswa Angelica nan Wąż-Kostrowicky), te fèt nan Nowogródek nan Anpi Ris la (jodi a Navahrudak nan Byelorisi), nan yon fanmi polisye . Apre lanmò papa l, chamberlain onorè pap la, li te rete lavil Wòm, kote li te vin metrès yon nòb e li te gen yon gwosès endezirab. Pitit gason l te fèt 25 out 1880 e li te deklare nan Meri a kòm li te fèt 26 out 1880  nan yon papa enkoni ak yon manman ki te vle rete anonim, se konsa ke administrasyon an ba li yon sipoze. siyati: Dulcigny. Angelika te rekonèt li kèk mwa apre devan yon notè kòm pitit gason l, anba non an Guglielmo Alberto Wladimiro Alessandro Apollinare de Kostrowitzky . Dapre ipotèz ki pi pwobab la, papa l ta yon ofisye Italyen, Francesco Flugi d'Aspermont . An 1882, li ba li yon demi-frè, Alberto Eugenio Giovanni. An 1887, li demenaje ale rete nan Monaco ak pitit gason l sou non an Olga de Kostrowitzky. Trè byen vit, lapolis te arete l e li te anrejistre pa lapolis kòm yon fanm galant, petèt li t ap touche lavi l kòm antrenè nan nouvo kazino a. Guillaume, ki te monte nan kolèj Saint-Charles, ki te dirije pa frè Marist yo, te etidye la depi 1887 rive 1895, e li te pwouve li se youn nan pi bon etidyan yo. Answit, li te enskri nan lekòl segondè Stanislas nan Cannes ak answit nan lekòl segondè Masséna nan Nice kote li te echwe premye bakaloreya li  epi li pa t re-aplike. Pandan twa mwa ete 1899 la, manman l te enstale l, ansanm ak frè l, nan pansyon Constant nan ti vil valon Stavelot, yon pansyon ke yo te kite 5 oktòb , nan “klòch an bwa»: manman yo te sèlman voye yo lajan pou tren an, yo pa ka peye bòdwo otèl la, epi yo dwe kouri an kachèt, yon fwa tout moun fin dòmi . Episode Walloon la fekonde imajinasyon li ak kreyasyon li pou yon ti tan. Kidonk, nan peryòd sa a dat memwa nan dans yo fèstivite nan rejyon sa a ("Se malotte kap sote..."), nan *Marie*, sa yo ki nan Hautes Fagnes, osi byen ke prete nan dyalèk Walloon la  .

## Nòt ak referans

### Nòt


### Referans

## Gade tou
Ibn Arabi

**Ibn** **<nowiki/>'Arabī** (non konplè: **Muhyī al-dīn Abū 'Abd Allah Muhammad bin 'Alī bin Muhammad bin Ahmad bin 'Abd Allah bin al-'Arabī al-Tā'ī al-Hātimī al-Andalusī**  **—** an arabe: 26 jiyè 1165​ novanm 1240​​​​*faqīh* ), powèt, soufi, metafizisyen ak filozòf ( *faylasûf* ) Arab-Andalusian    , se otè apeprè 850 zèv.

## Biyografi
Ibn Arabi  te fèt nan Murcia, nan taifa Murcia, nan dat 26 jiyè 1165 (oswa 6 out dapre lòt sous),  nan youn nan pi ansyen fanmi arab yo nan peyi Espay Mizilman. Zansèt li yo ak papa l te manb nan branch Yemenit nan Tayy, premye nan yo ki te vini nan Andalusia te rive ak vag konkèt la nan 712; Anplis de sa, Ibn Arabi note nan plizyè powèm ke li te desandan, bò kote papa l, soti nan powèt la nan Arabi pre-Islamik Hatem at-Ta'i  . Li sanble kèk jodi a ke papa Ibn Arabi a « te soti nan yon fanmi militè k ap sèvi moun ki gouvène peyi a »  . Manman l 'te soti nan yon tribi nòb Berbè ki gen lyen solid ak Magreb  Al-Arabi mansyone tonton matènèl li, Yahya ibn Yughman, ki te nan yon tan yon chèf rich nan vil Tlemcen, men ki te kite pozisyon sa a pou mennen yon lavi nan espirityalite apre li te rankontre yon mistik soufi.

## Nòt ak referans

### Nòt


### Referans

### Lyen ekstèn

* (en + fr) The Muhyiddin Ibn 'Arabi Society met en ligne un certain nombre d'articles universitaires concernant Ibn Arabi
* 
*  Page wikipedia en arabe avec la liste des ouvrages d'Ibn Arabi (au 21.02.2023: vide et donc à enrichir) [lire en ligne (page consultée le 21 février 2023)]
*
Antonin Artaud

**Antonin Artaud**, fèt 4 septanm 1896 nan Marseille e li te mouri 4 mas 1948 nan Ivry-sur-Seine, se yon teyori franse teyat, aktè, ekriven, redaksyon, desinatè ak powèt.

## Biyografi
Sou kesyon biyografi a, Florence de Mèredieu avèti ke zèv ak lavi Artaud se "yon efò titan pou ruine makè yo ak limit yo sipoze kanalize egzistans ak yo te nan yon moun  .» Li mete tèt li sou sèn kontinyèlman, k ap viv tankou yon distans ak tèt li. Li ekri "Antonin Artaud se te anvan tout yon modèl pèvèti, yon tantativ sketch ke mwen te pran tèt mwen nan yon sèten moman, pou m retounen lakay mwen abiye ". Li pral pase lavi li deranje tout done sa nou rele, nan sosyete nou yo, yon *estati sivil* .  

## Nòt ak referans

### Nòt

### Referans

## Gade tou

### Lyen ekstèn

* Antonin Artaud Bilten Entènasyonal
* L'Affaire Artaud: Journal ethnographique Par Florence de Mèredieu  
*  (domèn piblik nan Kanada)
* [vidéo] " #Atelye - DESKRIPSYON YON ETA FIZIK ", sou , Channel François Bon .
Uwe Ernst

**Uwe Ernst**  (fèt  1947 nan Göppingen) se yon pent Alman.

## Biyografi
Uwe Ernst te etidye soti 1966 rive 1967 nan Freien Kunstschule e. v. Stuttgart. Lè sa a, soti nan 1967 rive 1974 nan   koteAlbrecht Appelhans  epi  Rudolf Haegele .

Nan lane 1989 li demenaje pou ale rete nan Böbingen an der Rems.

## Travay atistik li

Uwe Ernst travay epi fe eksperyans sitou ak woch nwa sou papye.

Desen lib  ak reprezantasyon reyalis yo tou se toujou desen nan yon lot nivo. Premye desen Ernst yo se nan kad obsèvasyon ki kritik anpil nan lavi moun ak sosyal nan epòk nou an. Objè yo ki parèt plizyè fwa nan travay li yo, tankou chapo, antonwa, wou, pensèt ak resipyan, dyalòg ak kreyasyon li ki gen danje ekzistansyèl ak laperèz atis la eksprime nan penti li yo.

Nan lane 2002, yon sik te konsakre nan Pasyon an dapre Sen Matye.

## Sous tradiksyon

## Lyen ekstèn
Oma Khayyam

**Omar Khayyām**  (c. 1048? nan Nichapur  nan peyi Pès ( Iran jodi a) - c. 1131  ) se te yon powèt pezanak savan. Nou jwenn non li eple **Omar Khayam** nan tradiksyon Armand Robin (1958) oswa M. f. Farzaneh ak Jean Malaplat (nan edisyon kritik Sadegh Hedayat, Corti, 1993). Se dat nesans li sipoze. Yo ekri powèm li yo sitou an pezan alòske trete syantifik li yo ekri an arab

## Biyografi.
Lavi Khayyam antoure nan mistè, ak manke  sous ki disponib anpeche li soti nan trase avèk presizyon. Chèchè yo jeneralman kwè ke Omar Khayyam te fèt nan yon fanmi atizan nan Nichapur — non Khayyam, ki soti nan Pèsik خيام [ḫayām], nan arab خَيَّميّ [ḫayyamī] :    . Li te pase anfans li nan vil Balhi, kote li te etidye anba Sheikh Mohammad Mansuri,  ref.nbsp;nesesè  . Nan jèn li, Omar Khayyām te etidye tou anba direksyon Imam Mowaffak nan Nishapur, [Pa kiyès?]

## Nòt ak referans

### Nòt

### Referans
Yasunari Kawabata

Yasunari Kawabata (川端 康成, Kawabata Yasunari?), né le 11 jen  1899 à Osaka et mort le 16 avril 1972 à Zushi, est un écrivain japonais, pri Nobèl de literati en 1968.

## Nòt ak referans
Theodore Agrippa d'Aubigné

**Théodore Agrippa d'Aubigné**, fèt **nan Aubigny**  8 fevriye 1552 nan Château de Saint-Maury toupre Pons, e li te mouri 9 me 1630 nan Jenèv, se te yon nonm lagè franse, ekriven kontwovèsyal ak powèt barok. Yo te sitou konnen l pou *Les Tragiques*, yon powèm ewoyik ki rakonte pèsekisyon pwotestan yo te soufri.

## Biyografi
Théodore Agrippa te fèt nan Saint-Maury toupre Pons, nan Saintonge. Li se pitit jij Jean d'Aubigné, ki gen orijin wotiryè , ak Catherine de L'Estang, ki gen tit noblès, ki te mouri bay li lavi. Se konsa li rele *Agripa* , paske li te fèt ak difikilte. Agrippa te batize nan relijyon Katolik, men li te leve nan relijyon Kalvinis la. 

## Nòt ak referans

### Nòt

### Referans
Jean Anouilh

**Jean Anouilh** (  ) se yon dramatij fransè ak senaris, ki fèt 23 jen 1910 nan Bòdo ( Gironde ) e li te mouri 3 oktòb 1987 nan Lausanne ( Swis ). Zèv teyatral, ki te kòmanse an 1932, patikilyèman abondan ak varye: li konpoze de anpil komedi souvan mòdan ak zèv ak yon ton dramatik oswa trajik tankou pyès teyat ki pi popilè li a, *Antigone*, yon reekri modèn nan pyès teyat Sophocles.

## Biyografi
Jean-Marie-Lucien-Pierre Anouilh se pitit François Anouilh, tayè, ak Marie-Madeleine Soulue, pwofesè pyano ak pyanis òkès nan Akachon . Se an 1923 nan lekòl segondè Chaptal ke lanmou li pou teyat te manifeste tèt li. Se la tou li pral rankontre Jean-Louis Barrault . Rankont literè esansyèl yo pran plas. Premye a tout, alantou 1926 , sa a nan Jean Cocteau ak *The Married of the Eiffel Tower* . Jean Anouilh li menm rakonte dekouvèt sa a nan tèm sa yo:

## Nòt ak referans

### Nòt

### Referans

## Gade tou

### Atik ki gen rapò

### Lyen ekstèn

* Jean-Jacques Bricaire, " Anouilh oswa anachis reyaksyonè a »
* " Jean Anouilh oswa pite enposib »

#### Baz done ak diksyonè
William Gordon Ernst

**William Gordon Ernst** ( soti 18 octobre 1897 pou rive 12 juillet 1939). Li se yon politisyen Kanadyen ki soti Nova Scotia. Li te depite  Konsèvatif pou Nova Scotia ki rele Queens—Lunenburg soti 1926 rive 1935. Li te  yon minis nan kabinè Premye Minis Richard Bedford Bennett  .

## Biyografi
Li te fèt nan Mahone Bay, Nouvel Ekos, Ernst te kòmandan epi Batayon Enfantri Kanadyen an pandan Premye Gè Mondyal la. La *Lakwa Militè* te rekomanse li.

Li te pedi nan lane 1925, li te bon nan eleksyon an 1926 epi rebon nan lane 1930. Li te antre nan kabinè a kòm Minis Lapèch, Oseyan ak Gad Kòt Kanadyen an 1935. Li te pedi nan eleksyon an 1935 .

## Referans

## Lyen ekstèn yo
Serge Ernst

**Serge Ernst**, fèt 13 fevriye 1954 nan Thimister (pwovens Liège), se otè yon liv komik ki se yon Bèlj, ki natiralize fransè nan lane 2007.

## Biyografi
Serge Ernst te fèt 13 fevriye 1954 nan Thimister [1]. Apre syans imanitè li yo, Serge Ernst te antre, tankou anpil nan kòlèg li yo, nan École supérieure des arts Saint-Luc de Liège, kote li te etidye ansanm desen, engraving, ilistrasyon ak piblisite. Li te diplome nan lane 1975, li te rete pou yon lòt ane pou anseye ilistrasyon ak komik, ke li te jis dekouvri ak Didier Comès ak François Walthéry, ki te  ankouraje l tou pou yo fè nan yon karyè kòm yon atis komik.

### Nan ''Spirou''

## Piblikasyon

### Albòm

## Nòt ak referans

### Bibliyografi

* .
* Patrick Gaumer, « Ernst, Serge », dans Dictionnaire mondial de la BD, Paris, Larousse, 2010, 953 p., ill. ; 27 cm (ISBN 978-2-0358-4331-9 et 2-0358-4331-6, OCLC 920924930, présentation en ligne), p. 304. .

#### Peryodik

* « Boule à zéro », Bamboo Mag, no 49,‎ mars-avril 2017, p. 44-45 (lire en ligne).
* Ernst (interviewé par Raymond Larpin), « Ernst : De Clin d'œil à Boule à zéro », Tonnerre de Bulle, Saint-Aubin-des-Landes, Les Petits Sapristains, no 23,‎ mai 2020 (ISSN 0753-3454).

#### Atik

* Laurent Lessous, « « Boule à zéro T6 : Le Grand Jour » par Serge Ernst et Zidrou », BDzoom,‎ 20 avril 2017 (lire en ligne, consulté le 25 décembre 2022).

### Videyografi

* [vidéo] « BD en Beaujolais 2015 - Serge Ernst », sur YouTube, 15 mars 2015
* [vidéo] « L’invité culture – Serge Ernst », sur YouTube, 3 mai 2021

### Lyen ekstèn
Sebastian Ernst

Sebastian Ernst se non moun tankou :

* Sebastian Ernst (fèt 1984), atlèt Alman
* Sebastian Ernst (fèt 1995), foutbolè Alman
Towo (astwoloji)

Siy astrolojik **Taurus** la, ki gen senbòl **♉︎**, lye ak moun ki fèt ant 21 avril ak 20 me nan astwoloji twopikal. Pou sa (ki pi popilè nan Oksidan ) li koresponn ak yon ang ant 30 ak 60 degre konte sou ekliptik la (sèk siy zodyak la) soti nan pwen vènal . Li asosye ak konstelasyon menm non an nan Astwoloji Sideral.

## Orijin, mitoloji
Kay  Mezopotamyen yo, konstelasyon Towo yo rele yo Z*etwal yo* oswa *Towo syèl la*.

Ansyen ejipsyen yo konnen li se youn nan 48 konstelasyon Claude Ptoleme te idantifye nan *Almagest* li a.

## Astwoloji
Taurus se yon siy fiks ki lye ak eleman klasik latè, yon prensip konkrè ki vle di ke li pataje ak Vyèj ak Kaprikòn .

Planèt mètrès li se Venis.

## Ilistrasyon

Fichye:Chartres_Sud_Taureau.JPG|lien=Fichier:Chartres_Sud_Taureau.JPG|alt=Vitrail sud de la cathédrale de Chartres.| Vitray sid nan katedral Chartres.
Fichye:Chartres_Nord_Taureau.JPG|lien=Fichier:Chartres_Nord_Taureau.JPG|alt=Portail nord de la cathédrale de Chartres.| Pòtal Nò Katedral Chartres.
Fichye:Taurus_zodiac_sign,_Jantar_Mantar,_Jaipur,_India.jpg|lien=Fichier:Taurus_zodiac_sign,_Jantar_Mantar,_Jaipur,_India.jpg|alt=Signe du taureau, Jantar Mantar, Jaipur, Inde, XVIIIe siècle.| Siy towo, Jantar Mantar, Jaipur, peyi Zend, XVIII syèk syèk .
Fichye:Taurus_Astrological_Sign_at_the_Wisconsin_State_Capitol.jpg|lien=Fichier:Taurus_Astrological_Sign_at_the_Wisconsin_State_Capitol.jpg|alt=


## Nòt ak referans

## Gade tou

### Bibliyografi

* André Barbault, Astrologie : Symboliques : Calculs : Interprétations, éditions Seuil, 2005, 767 p. (ISBN 978-2-02-068021-9)
## Lyen ekstèn
Sebastian Ernst (atlèt)

**Sebastian Ernst** (fèt 11 oktòb 1984 nan Gelsenkirchen) se yon atlèt Alman ki espesyalize nan 200 mèt yo.

## Karyè
Nan lane  2006, Ernst te genyen premye tit nasyonal li nan 200 m la epi li te plase senkyèm nan final la relè 4 × 100 mèt nan chanpyona Ewopeyen an nan Gothenburg .

## Palmarès

## Reko

* 100m : 10:36 (2009)
* 200m : 20:36 (2004)

## Nòt ak referans


## Lyen ekstèn

* Ressources relatives au sport : 
** Ligue de diamant 
** Munzinger 
** Olympedia 
** Tilastopaja 
** Track and Field Statistics 
** World Athletics
Sebastian Ernst (foutbòl)

**Sebastian Ernst**, fèt 4 Mas 1995 nan Neustadt am Rübenberge, se yon foutbolè Alman ki jwe wòl Atakan pou Hannover 96.

## Biyografi
Pandan jenès li, Ernst te jwe pou TSV Poggenhagen, yon yon klèb ki soti nan vil li. A laj de onz ane li antre nan lekòl fòmasyon Hannover 96.

Apati 2013, Ernst jwe pou dezyèm ekip Hannover 96, nan Regionalliga Nord la.  

## Estatistik
 

## Palmarès

* SpVgg Greuther Fürth
** **2. Bundesliga**
*** **Vice-Champion** en 2021

## Nòt ak referans

## Lyen ekstèn
Jemo (astwoloji)

Siy astrolojik **Jemo** a, ki gen senbòl **♊︎**, lye ak moun ki fèt ant 21 me ak 21 jen      nan astwoloji twopikal . Pou sa (ki pi popilè nan Lwès la ) li koresponn ak yon ang ant 60 ak 90 degre konte sou ekliptik la (sèk la nan siy yo nan zodiac la) soti nan pwen an vernal . Li asosye ak konstelasyon menm non an nan Astwoloji Sideral.

## Orijin, mitoloji
"Jemo» se ansyen fòm franse a nan "jimo".

Pami Mezopotamyen yo, yo rele konstelasyon Jemo yo, Jimo *yo*.

## Astwoloji

Jemo se yon siy mitab ki lye ak eleman klasik lè a, prensip kominikasyon  li pataje ak Balans ak Vèso . Avèk Balans ak Pwason, li se tou youn nan twa siy yo "doub " oswa "miwa".

Planèt mètrès siy la se Mèki .

## Ilistrasyon

Fichye:Chartres_Nord_Gémeaux.JPG|lien=Fichier:Chartres_Nord_Gémeaux.JPG|alt=Portail nord de la cathédrale de Chartres.| Pòtal Nò Katedral Chartres.
Fichye:Chartres_Sud_Gémeaux.JPG|lien=Fichier:Chartres_Sud_Gémeaux.JPG|alt=Vitrail sud de la cathédrale de Chartres.| Vitray sid nan katedral Chartres.
Fichye:Zodiaque_Amiens_03.jpg|lien=Fichier:Zodiaque_Amiens_03.jpg|alt=Les gémeaux : portail gauche de la façade de la cathédrale d'Amiens.| Gemini : pòtal gòch fasad katedral Amiens .


## Nòt ak referans

## Gade tou

### Bibliyografi

* André Barbault, Astrologie : Symboliques : Calculs : Interprétations, éditions Seuil, 2005, 767 p. (ISBN 978-2-02-068021-9)

### Lyen ekstèn