George Washington

**Jòj Wachintonn**, ki fèt 22 fevriye 1732 nan vil Pope's Creek (koloni Vijini) epi ki mouri 14 desanm 1799 nan Mount Vernon (nan eta Vijini). Li se yon pèsonalite politik peyi Etazini ki te chèf eta majò lame kontinantal la pandan lagè endepandans lan sòti 1775 rive 1787 epitou li se premye prezidan Etazini pandan peryòd 1789-1797 la.

Wachintonn se youn nan plantè ki te pi rich nan rejyon Mount Vernon an akòz gwo domèn li. Gras ak patisipasyon li nan gè Sètan an ki te fèt nan peryòd 1756-1763, li vin selèb alafwa nan kontinan Amerik ak Ewòp. Epi li te enterese anpil ak zafè politik. Angajman li nan revolisyon ameriken an ak popilarite li fè li vin kòmandan twoup amerikèn yo. Konsa, yo te genyen viktwa final la sou metwopòl britanik la avèk sipò fransè yo.

Aprè batay la, li patisipe nan redaksyon konstitisyon ameriken an epi li te ranpòte premye eleksyon prezidansyèl la san okenn pwoblèm. Pandan de (2) manda li yo, Jòj Wachintonn montre ke li se yon bon administratè malgre difikilte ki te genyen andan peyi a ak gè ki te genyen nan kontinan Ewòp la. Li kite anprent li sou tout enstitisyon peyi a ak sou istwa amerikèn an.

Depi fen 18yèm syèk la, yo bay li anpil omaj. Se konsa yo te bay kapital la pòte non li, menm jan ak anpil sit ak moniman istorik. Depi lane 1932 se pòtre li ki sou pyès 25 cents *[[quarter]]* lan ak sou biyè yon dola a.

## Biyografi
Jòj Wachintonn te fèt 22 fevriye 1732. Li te kòmandan prensipal la dezetazini lè peyi sa a te etabli. Pandan lagè revolisyonè ant Angletè ak Etazini a, li te jeneral pi wo a dezetazini (1775 - 1783). Pita, li te chèf lekriti konstitisyon dezetazini a. Apre sa, li te eli kom prezidan dezetazini. Souvan sitwayen dezetazini yo rele l "Papa dezetazini."

### Orijin fanmi
George Washington te fèt nan  nan Pope's Creek Estate, sou bank larivyè Lefrat Potomac, nan sidès jodi a. Colonial Beach, nan Westmoreland County nan Virginia, a dis è nan maten. Paran li yo te chwazi premye non li an omaj bay wa . Paran li yo, Augustine Washington ak Mary Ball, te fè pati elit ekonomik ak kiltirèl plantè nan Vijini, nan sid la. Trèz Koloni yo.

Papa a te yon plantè, men tou yon jij nan Westmoreland County Court. Nan 1715, li marye ak Jane Butler, pitit fi plantè rich, ak ki moun li te fè twa pitit: Lawrence (1718-1752),  (1720-1762) ak Jane (1722-1734). Jenn koup la te pwospèkte epi achte tè pou elaji byen ki te pwolonje sou  (apeprè  ), Lè sa a, te kòmanse bati yon kay sou sa ki ta vin byen imobilye Pope's Creek. Madanm li te mouri an 1729, pandan li te nan Grann Bretay (Wayòm)|Grann Bretay]] pou rezoud yon diskisyon. Li pa t aprann lanmò li jiskaske li te retounen nan Vijini an me 1730. Li te yon vèv, li te remarye an 1731, li te marye ak Mary Ball, li menm yon vèv ak pwopriyetè tè. George Washington te fèt ane annapre a. An 1735, fanmi an, ki te grandi ak de lòt timoun, Betty (1734-1797) ak Samuel (1734-1781), te deplase nan yon kay sou plantasyon Little Hunting Creek, ki ta vin pita vin Mount Vernon. Twa ane pita, li te deplase ankò nan Ferry Farm, yon plantasyon ki sitiye sou Rappahannock River kote George Washington te pase pifò nan jèn li. Twa lòt timoun te fèt: John Augustine (1736-1787), Charles (1738-1799) ak Mildred, ki te mouri nan yon laj jèn (1739-1740).

### Jènès ak edikasyon
Li te resevwa yon bonjan edikasyon, sa ki te nan plantè rich nan Sid la, ki te anseye l 'bon fason, moral ak konesans ke yon mesye nan tan sa a te kapab resevwa. Demi-frè li Lawrence, ki te retounen nan Vijini an 1738 apre etid li nan Angletè, te yon modèl pou li. Pwobableman li ale nan yon lekòl lokal oswa yon tutor. Li gen don nan matematik e li abitye ak baz topografi. Yon lòt bò, li pa aprann ni Laten ni Ansyen grèk, ni menm yon lang etranje. Li te kite lekòl anviwon laj kenz san li pa antre nan etid siperyè. Nan yon laj trè jèn, li te aprann sou lachas, an patikilye veye, tankou anpil Vijinyen nan epòk la.

Li te sèlman onzan lè papa l mouri, manman l te okipe edikasyon l. Demi-frè li yo te eritye pifò tè a. Gran frè li a, Lawrence Washington, te pran swen plantasyon Little Hunting Creek, ke li pita chanje non  nan onè Admiral Britanik Edward Vernon ak ki moun li te sèvi pandan Lagè kont Espay la. Li te pran chaj edikasyon George e li te fè l enterese nan Ohio Company ki te reklame teritwa yo nan lwès Appalachians. George Washington divize tan li ant lekòl pansyon li a, kay Mount Vernon ak kay Pope's Creek.

Anviwon laj sèz ane, George Washington te vin tounen yon Geometry sou byen Lord Fairfax e li te trase tè ki nan lwès Blue Ridge Mountains. Salè travay sa a te pèmèt li jwenn tè nan Shenandoah Valley. An 1748, li te patisipe nan yon ekspedisyon nan Lwès kote li te anboche kòm yon topograf pou kat teritwa enkoni. Ekspedisyon an te dire trant-twa jou, sa ki te kontribye nan notoryete li.

An 1751, George Washington te akonpaye demi-frè li Lawrence nan Barbad, aksesib pa bato atravè Rivyè Potomac, kote lèt la te espere soulajman nan klima twopikal la. tibèkiloz]] ke li kontra . Kòm pwochen prezidan an te soufri smallpox pandan vwayaj li a, figi l ap pote mak yo. Li te retounen nan Virginia nan mwa janvye 1752, ki te swiv pa frè l 'sis mwa pita, toujou nan move sante. Lè l te retounen nan Virginia, Lawrence te ekri yon testaman kote li te bay frè l pwopriyete Mount Vernon si pitit fi l te mouri.

Lè frè l te mouri, li ranplase l' nan milis Virginia kòm kòmandan e li te kòmanse karyè militè li. Nan , a laj de ven, li te vin yon apranti Fremason nan lodge nan Fredericksburg.

## Prezidan Etazini

Premye Prezidan Etazini, George Washington te sèvi de manda, pou yon dire total de sèt ane ak dis mwa. Li dwe fè fas ak difikilte finansyè ki soti nan Lagè Endepandans epi li dwe afime pozisyon nouvo nasyon an nan relasyon entènasyonal.

### Premye manda

Pandan premye manda li a (1789-1793), prezidan an te travay pou retabli pouvwa egzekitif laak administrasyon federal la pi solid. Pou fè sa, li te rasanble bò kote l 'yon ekip gason ki te distenge tèt yo pandan revolisyon an: Alexander Hamilton pran swen Depatman Trezò, Thomas Jefferson se Sekretè Deta, Henry Knox Sekretè Lagè, Edmund Randolph Jistis ak John Adams Vis-Prezidan. James Madison se youn nan konseye prensipal li yo.

Nan zafè domestik, Sekretè Trezò Alexander Hamilton ap travay pou rezoud kriz bidjè a epi redwi dèt peyi a. Nan , Washington te siyen dekrè ki tabli yon bank federal. Se nan moman sa a tou ke yo te chwazi pou konstwi kapital federal la nan District of Columbia: prezidan an te chwazi yon sit sou Potomac epi li te konfye swen an trase plan vil la bay franse Pierre Charles L'Enfant. Pandan konstriksyon an, gouvènman an te deplase soti nan New York nan Philadelphia an 1790. Washington te mete poto Kapitol la an 1793. Men, li te mouri anvan travay la te fini.

Lagè Endyen yo te kontinye apre endepandans yo: lame Ameriken an te fè fas ak Miamis, nan kòmansman ane 1790 yo ak Ameriken natif natal nan Teritwa Nòdwès yo. Britanik yo ak Panyòl yo te anpeche ekspansyon Ameriken nan direksyon lwès. Madison ak Jefferson konteste politik Hamilton yo. Fè fas ak difikilte sa yo, Washington te an premye te vle retire li nan zafè politik. Sepandan, anba presyon kabinè li a ak Thomas Jefferson ki te vin konvenk li nan Mount Vernon, li te fini dakò pou l kandida pou yon dezyèm manda (1793-1797).

### Dezyèm manda

Lè lagè pete ant Lafrans Revolisyonè ak Gran Bretay (1793), prezidan an te deside rete net (Pwoklamasyon netralite, ) pandan y ap tann peyi a ranfòse. Dapre li, antre Etazini nan konfli a t ap yon dezas pou komès ak finans, avni peyi a chita sou kwasans ekonomik ak ekspansyon nan lwès . Prensip netralite a pral make politik etranjè Ameriken pou plizyè deseni. George Washington pa suiv opinyon Thomas Jefferson ki se francophilie, ni opinyon Alexander Hamilton ki favorab pou Britanik yo.

An 1794, prezidan an te oblije fè fas a Revòlt Whisky ki t ap fè pami pwodiktè nan Lwès la, pa kontan ak taks yo te prelve sou lespri. Washington li menm te dirije lame milis ki te sispann rebelyon an. Pa gen eklatman vyolan e pouvwa egzekitif la soti ranfòse nan kriz sa a.

Avèk siyen Trete Greenville an 1795, onz nasyon Ameriken Endyen yo te abandone dwa yo sou Ohio ak Indiana. Menm ane a, navigasyon komèsyal sou Mississippi te finalman louvri pou Ameriken yo.

An 1794, George Washington te voye John Jay, prezidan CoTribinal Siprèm Etazini, nan lòd yo rezoud dènye diskisyon ki soti nan Lagè Endepandans lan. Trete Lond te ratifye an 1795 te diminye tansyon ak ansyen metwopòl la epi li te poze fondasyon nouvo relasyon komèsyal ant de peyi yo. Sepandan, trete a pa satisfè Repibliken Jefferson yo ak yon pati nan popilasyon Ameriken an. Laprès kritike John Jay ak prezidan an apre siyen akò a. Kritik sa yo ankouraje l pa kandida pou yon twazyèm manda.

Nan , avèk èd Alexander Hamilton, Washington te ekri adrès fen manda li a li te adrese nasyon Ameriken an epi kote li te avèti sou danje divizyon patizan yo. Pibliye nan yon jounal Philadelphia, dokiman an defann netralite ak inite peyi a epi li anonse Doktrin Monroe. Nan nivo enstitisyonèl, li mande pou yon respè strik pou Konstitisyon an. Washington te kite prezidans lan nan  e li te ranplase pa John Adams. Se konsa, li te etabli koutim nan yon maksimòm de manda ki te vin tounen yon règ konstitisyonèl ki te etabli pa 22yèm amannman te pase an 1947. prezidans Washington, Pati Federalis ak Pati Repibliken-Demokratik te fèt.

## Geneyaloji

George Washington, ki gen zansèt esansyèlman anglè, tou soti nan premye emigran franse a nan Virginia, yon Iwonot orijinèlman soti nan île de Ré, yo te rele Nicolas Martiau ( 1591-1657), ki moun ki debake nan *Francis- Bonaventure* nan , senk mwa anvan Pilgrim Fathers yo nan *[[Mayflower]]*. Zansèt franse sa a, youn nan 32 gran-gran-gran-granparan George Washington, te akeri an 1631,  anvan batay desizif nan Yorktown pandan lagè endepandans la. nan Etazini]], yon jaden kote desandan l ta distenge tèt li an 1781 nan  kont twoup Britanik yo.

## Nòt ak referans

### Nòt

### Referans

## Lyen deyò

*  Mount Vernon : le site de la résidence de George Washington en Virginie, aujourd’hui transformée en musée