Diplomasi

**Diplomasi** se konduit negosyasyon ak rekonesans diplomatik ant moun, gwoup oswa nasyon nan lide pou defini yon akò, pou egzanp pou rezoud yon konfli san vyolans. Itilize fòmèlman, li anjeneral refere a diplomasi entènasyonal, konduit la nan relasyon entènasyonal atravè (anjeneral) diplomat pwofesyonèl.

Gen yon distenksyon enpòtan ant diplomasi ak politik etranjè, byenke yo gen rapò sere, konplemantè ak endispansab youn ak lòt.

Politik etranjè koresponn ak chwa estratejik ak politik pi wo otorite Leta yo. An Frans, li rapòte bay Chèf leta a, Premye Minis la ak Minis Afè Etranjè e Ewopeyen an.

Diplomasi se aplikasyon politik etranjè atravè diplomat.

Diplomasi Sentespri a se youn n\an pi ansyen sèvis diplomatik nan mond lan, opere depi V lan syèk, ak pi ansyen an nan Ewòp.

Yo jwenn pi ansyen yo nan Oryan; nou te obsève nan Azi trè bonè nan devlopman nan misyon ekspedisyonè ak diplomatik, an patikilye ak ekspansyon nan Imperial Lachin

## Teyori relasyon ant eta yo
Nan *Entwodiksyon yo nan istwa relasyon entènasyonal yo*, Pierre Renouvin ak Jean-Baptiste Duroselle mete aksan sou ke « etid relasyon entènasyonal yo konsantre sitou sou analize ak eksplike relasyon ki genyen ant kominote politik ki òganize nan kad yon teritwa, sa vle di ant eta yo. »  Kòm sa yo, relasyon entènasyonal yo inséparabl ak lagè, oswa, pi jisteman, soti nan yon tansyon konstan ant lagè ak lapè. Tousidid te deja baze istwa istorik li sou yon altènasyon konstan ant repo ak mouvman  . Nan yon pèspektiv jistis menm jan an, Raymond Aron etabli ke de aktè prensipal yo nan relasyon ant eta yo se anbasadè a ak sòlda nan. : tou de gen wòl reprezante peyi yo aletranje  . Se konsa, gen yon relasyon nan kontinwite ant diplomasi ak lagè. Tou de vize tou garanti enterè yo nan yon peyi bay yo : premye a pa negosyasyon, dezyèm lan pa vyolans. De senaryo, sepandan, chape sijè ki abòde lan nan relasyon entènasyonal  :

Kominote a izole oswa volontèman koupe soti nan mond lan

Nenpòt relasyon ant-eta vrèman fè konfli oswa dezakò posib. Epitou, kenbe yon eta anpè ta vle di eskli li nan rès mond politik la. Dezi sa a pou esklizyon patikilyèman fòmile nan *[[Lwa]]* Platon yo. Pou prezève vil ideyal la, komès etranje yo dwe limite anpil : « se poutèt sa vil platonik la pral kenbe, atravè yon " manti nòb », mit otoktoni a, oswa yon diferans nan lanati ant sitwayen li yo ak lòt moun, li pral lwen lanmè a, pral dekouraje vwayaj ak kontak ak etranje, rezève pou anbasadè ak filozòf. »  .

##### [[Anpi]] inivèsèl la
Etablisman an nan yon anpi inivèsèl kòmanse nan yon avantou ki se opoze a nan sa yo ki nan kominote a izole, men konsekans li yo idantik. Se pa yon kesyon isit la koupe yon gwoup imen nan rès limanite, men, okontrè, ini tout gwoup imen ak ini yo anba menm otorite. Nan trete l ' *[[Dante Alighieri|De Monarchia]]*, Dante mete aksan sou nesesite ak natirèl yon etablisman konsa : « Nenpòt wayòm divize nan li pral ravaje. Si donc il en est ainsi dans ces réalités prises une à une, qui sont ordonnées en vue d'un but unique, quel qu'il soit, le principe posé plus haut est vrai.  Or, c'est un fait établi que tout le genre humain est ordonné en vue d'un but unique : se sèlman youn dwe bay règ yo oswa dirèk »  . Pèspektiv sa a, sepandan, vini kont kesyon an nan realizasyon li yo : « an reyalite, moun pa janm aksepte pou tout tan lide inite sa a eksepte kòm inifikasyon kiltirèl (…) Gason pèmèt tèt yo ini pi fasil pa lide pase pa pouvwa. »  .

## Enstitisyon yo

Yon diplomat se yon moun ki enplike nan diplomasi ; Nou pale de yon misyon diplomatik lè nou fè referans ak yon gwoup diplomat ki soti nan menm peyi a ki abite nan yon lòt peyi. Ran anbasadè a se pi wo ran diplomatik la ; Yon misyon diplomatik ki gen nan tèt yon anbasadè rele yon anbasad . Koleksyon tout diplomat ki soti nan yon peyi yo rele kò diplomatik . Misyon diplomatik la se yon gwoup moun nonmen pa yon Leta ki rele " Eta voye » pou egzèse, anba otorite yon chèf misyon, fonksyon ki gen nati diplomatik sou teritwa yon Eta etranje ke yo rele “ Eta k ap resevwa a »  .

### Fonksyon misyon diplomatik yo
 Dapre Atik 3 Konvansyon Vyèn 1961 la, fonksyon nòmal yo :

* reprezantasyon Eta k ap voye a ;
* pwoteksyon enterè Leta k ap voye a ak sitwayen li yo, nan limit lalwa entènasyonal pèmèt ;
* negosyasyon ak Eta k ap resevwa a ;
* enfòmasyon pa tout mwayen legal sou kondisyon ak devlopman evènman yo nan Eta k ap resevwa a, avèk voye yon rapò bay Eta k ap voye a. ;
* devlopman nan relasyon zanmitay, patikilyèman ekonomik, kiltirèl ak syantifik relasyon.

Atik 45 ak 46 Konvansyon Vyèn an etabli fonksyon eksepsyonèl. Dapre atik sa yo, yon Leta kapab konfye misyon diplomatik li a pwoteksyon enterè yon twazyèm Leta ki koupe relasyon diplomatik li ak Leta k ap resevwa a. Anplis de sa, an prensip, misyon diplomatik la pa egzèse fonksyon konsila men li ka oblije egzèse fonksyon sa yo. : daprè atik 3 Konvansyon Vyèn nan, okenn dispozisyon Konvansyon sa a pa ka entèprete kòm entèdi yon misyon diplomatik fè egzèsis fonksyon konsila.

## Konpozisyon misyon diplomatik la

Yo tout fèt ak yon chèf misyon ansanm ak anplwaye li yo mete anba otorite li.

#### Chèf misyon an
Konvansyon Vyèn an te oblije tabli règ ki detèmine klasifikasyon chèf misyon yo pou mete fen nan pwoblèm priyorite ant ajan diplomatik yo. Pwoblèm priyorite yo se lefèt ke (presedans = pran plas anvan yon lòt moun) chak Leta k ap resevwa a gen yon chèf misyon, ki devan lòt nan ka yon seremoni ofisyèl. Okòmansman, anbasadè yo te kwè plas yo te okipe nan yon seremoni ofisyèl ta dwe koresponn ak enpòtans souveren yo, sa vle di ak konsiderasyon yo te panse li te dwe. Se pou rezoud kalite pwoblèm sa a ke Kongrè a nan 1815 te konvoke. Men, pwoblèm priyorite a kontinye, se poutèt sa Atik 14 Konvansyon Vyèn an adrese pwoblèm sa a : dapre atik sa a, kategori chèf misyon an divize an twa klas :

* Yon klas koresponn ak anbasadè oswa nons apostolik ki akredite bay chèf leta.
* Yon lòt klas se anvwa
* ye ministeryèl oswa entè nonsyo, ki akredite tou bay chèf leta yo.
* Dènye klas la se sa ki responsab d'affaires ki se moun ki akredite nan Minis Afè Etranjè a.

Nan menm klas la, ansyènte randevou a nan peyi k ap resevwa a se desizif. Eta yo deside nan mitan yo ki klas chèf misyon yo dwe fè pati. Eta k ap resevwa yo pa fè okenn distenksyon ant chèf misyon sou baz klas eksepte konsènan priyorite ak etikèt. Kesyon priyorite sa yo ki anvizaje nan atik 14 sèlman konsène chèf misyon yo. Atik 17 presize ke lòd priyorite pèsonèl diplomatik yo nan chak misyon se Eta k ap voye a li menm ki tabli epi li notifye nan Ministè Afè Etranjè Leta k ap resevwa a. Yon chèf misyon kapab pran biwo sèlman si li gen akò davans gouvènman an ki resevwa l 'ak akò sa a yo rele apwobasyon. Lè yon chèf misyon pran pòs, li dwe prezante kalifikasyon li ak pwòp Eta pa l la akredite l bay Eta k ap resevwa a. Konvansyon Vyèn nan konfime yon pratik entènasyonal ki te kòmanse alantou ane 1920 yo, ki te pèmèt reprezantasyon plizyè Eta pa yon sèl chèf misyon. Ipotèz sa a pran nan Atik 5 ak 6 Konvansyon Vyèn ki presize Leta k ap resevwa a dwe bay konsantman li pou menm moun nan ka akredite pa/nan plizyè Eta. Lè yo adopte fòmil sa a, sèten Eta evite difikilte finansyè ki te koze pa kreyasyon anpil misyon diplomatik pandan y ap reprezante nan diferan Eta.

###### Anplwaye misyon diplomatik yo
Misyon diplomatik la gen ladann tout pèsonèl ki nesesè pou egzekite fonksyon diplomatik e pèsonèl sa a divize an plizyè kategori : gen ajan diplomatik yo apwouve pa Eta lame a ki gen ladann chèf misyon an epi anplwaye administratif ak teknik ki anplwaye nan sèvis administratif misyon an epi finalman anplwaye sèvis ki travay nan sèvis domestik misyon an. Nimewo yo toujou fikse pa yon akò ant Eta k ap voye a ak Eta k ap resevwa a. Dapre Atik 11 Konvansyon Vyèn nan, Eta k ap resevwa a “ ka mande pou mendèv sa a kenbe nan limit sa li konsidere kòm rezonab ak nòmal ". Manm misyon diplomatik yo chwazi inilateralman pa gouvènman an voye a ki dwe tou senpleman notifye deziyasyon sa a bay gouvènman Eta k ap resevwa a. Eta k ap resevwa a ka nenpòt ki lè deklare ke yon manm nan pèsonèl diplomatik la konsidere kòm *persona non grata* epi kidonk mande pou yo raple yo bay Eta k ap voye a. An jeneral, yon pratik konsa se yon siy tansyon politik ant de Eta yo e sa sitou konsène chèf misyon yo.

### Iminite diplomatik
Diplomat ki gen yon paspò diplomatik (kategori A ak B) benefisye de iminite diplomatik, sa vle di ajan diplomatik ak manm fanmi yo pa kapab pouswiv devan tribinal Eta k ap resevwa a pou ofans, kèlkeswa nati, ke yo komèt sou teritwa sa a k ap resevwa. peyi (iminite konsila sèlman benefisye konsil ak anplwaye konsila pou ofans ki fèt nan kad fonksyon yo). Nan okenn ka iminite diplomatik ta dwe konfonn ak pwoteksyon diplomatik .

### Politik etranje yo
Politik etranjè yo refere a tout politik ekstèn yo pouswiv pa yon peyi.

An Frans, Chèf Leta a, Premye Minis la ak Minis Afè Etranjè a responsab sa. Nan lòt peyi yo, yo ka itilize lòt tit, tankou Sekretè Deta Ozetazini.

## Istwa
Kapasite pou fè egzèsis diplomasi se youn nan eleman defini nan eta, ak diplomasi pwobableman ap pratike depi kòmansman sivilizasyon an.

Premye prèv diplomasi yo jwenn nan echanj kado abondan. Lyen sa a ant diplomasi ak komès dat tounen nan Laj Bwonz la jan kado yo montre kòm yon siy amitye nan epòk omerik yo  .

Nan 1455, Duke nan Milan Francesco Sforza te etabli pou premye fwa nan istwa diplomasi a yon misyon diplomatik pèmanan nan Repiblik la nan Genoa . Nan ane ki te swiv li te imite pa majorite souveren nan peyi Itali ak finalman nan Ewòp  .

Kodifikasyon pwofesyon diplomat (ak pi presizeman anbasadè ) te fèt nan kòmansman XVII la . syèk, sitou gras ak *anbasadè pafè* Jean Antoine de Vera ak *anbasadè a ak fonksyon li yo* nan Abraham de Wicquefort  .

### Lafrik

Echanj kiltirèl ak ekonomik ant Ewòp ak Magreb la te egziste omwen depi antikite Cartaginian, diplomasi te deja yon pati nan li. Tradisyon dat premye trete ant lavil Wòm ak Carthage an 509 anvan Jezi Kri.

### Amerik yo
Apre dekouvèt Amerik la, kolon yo te apwopriye ak okipe teritwa yo nan fòmile agiman ke yo te *san mèt* . ; yo refere yo kòm Terra nullius. Franse, angle ak Olandè fè menm bagay la nan Zantiy yo, ke yo dekri kòm "zile initil". Reyalite a se nan kou byen diferan depi teritwa yo efektivman okipe. Agiman sa a nan kolon yo te deja denonse nan XVIyèm syèk la pa Francisco de Vitoria an patikilye.

Nou envoke tou nidite Ameriken yo, nesesite pou kretyenize yo, ansanm ak lefèt ke yo refize fè komès ak kolon yo jistifye yon lagè jis ak lefèt ke nou pa fè fas ak yo kòm egal.

Se poutèt sa lwa nasyon yo pa transmèt bay popilasyon amerindien yo e se fòs ki fè lwa nan rejyon sa a. Sa a te genyen jiska dezyèm mwatye nan XVII la . syèk kote nou pral pasyèlman pwolonje lwa Ewopeyen an pou entèdi filibusters nan Karayib la.

Nan Kebèk, Fransè yo, anba lidèchip Samuel de Champlain, sepandan, te kòmanse alye tèt yo ak nasyon endijèn nan Amerik yo epi yo te vin depann sou yo pou komès fouri a ki te yon pwoblèm esansyèl nan kolonizasyon an nan Kanada . Lòt nasyon, tankou Iroquois yo, alye ak angle a ak Olandè yo ak rivalite leve. Se nan kontèks sa a ke an 1701 yon trete lapè te siyen ant Nouvèl Lafrans ak nasyon Amerindien yo. Trete istorik sa a te make yon fòm diplomasi san parèy ak Ameriken Natif Natal yo e li te glorifye anpil nan epòk la. ; yo rele sa Gran Lapè Monreyal.

### Azi
Soti nan 2yèm milenè BC. BC, yon rezo diplomatik enpòtan devlope nan Mezopotami ant vil-eta yo, Lè sa a, ant anpi yo nan Mwayen Oryan an, e menm ak rejyon vwazen yo. : Anatoli, peyi Lejip, Pès. Lèt Amarna yo se yon egzanp sa a, kòm korespondans ant lidè yo nan gwo XIV 14th syèk av. sa gen ladan l farawon an, wa peyi Et yo, wa Babilòn lan ak wa peyi Lasiri a . Sèten tablèt cuneiform fè nou konnen tou prezans vrè anbasadè nan tribinal enperyal Mezopotami yo, souvan tou pre fanmi wayal la.

### Ewòp
An Ewòp, diplomasi kòmanse ak premye vil-eta yo nan ansyen Lagrès. Lè sa a, diplomat yo te voye pou negosyasyon espesifik epi yo te retounen imedyatman yon fwa misyon yo te konkli. An jeneral, diplomat yo te pwòch fanmi k ap dirije a (souveren yo te gen plis konfyans nan manm fanmi yo) oswa yo te byen wo, pou yo te ba yo lejitimite pou yo negosye ak lòt eta yo. N bès nan vil-eta nan Ewòp feyodal redwi aktivite sa a, eksepte nan Andalusia, ki te egzèse relasyon diplomatik ak divès anpi ak wayòm nan Ewòp, Magreb la ak Mwayen Oryan an. Aktivite sa a te reborn nan XII syèk la ak repiblik maritim yo nan Veniz ak Jèn ak vil yo nan Lig la Anseatik

Estriktirasyon  Eta yo wè devlopman kò diplomatik la ki yerarchize (anbasadè ekstraòdinè ak òdinè, anvwaye oswa rezidan otantifye pa lèt kreyans). François de Callières pibliye an 1716 *Sou fason pou negosye ak souveren yo, itilite negosyasyon yo, chwa anbasadè ak anvwaye yo, ak kalite ki nesesè pou reyisi nan travay sa yo*. 

Jean-Baptiste Colbert de Torcy te gen lide pou kreye yon akademi politik an 1712 pou fòme sekretè anbasad yo  . Tradisyonèlman, yo te panse ke tèm *diplomasi* a te premye itilize kòm yon pwofesyon nan diskou Simon-Nicolas-Henri Linguet an 1791 ak Robespierre an 1792, men gen kèk evènman pi bonè :

* *[[Kò Diplomatik|kò diplomatik]]* nan yon lèt Chevalier d'Éon an 1762  ak yon travay an 1764.
* *diplomat* nan yon memwa  

## Karakteristik diplomasi

Plizyè eleman fè itilizasyon negosyasyon ak diplomasi konplèks jodi a. Pami eleman sa yo, Pierre Grosser idantifye " diskou ijans ". Diplomat yo ap fè fas ak tan medya yo ki gen tandans elimine tan ki nesesè pou diplomasi a. Sepandan, diplomasi pran tan, paske rezolisyon sèten pwoblèm ka pran plizyè deseni , jan nou wè ak rechofman planèt la .

Pou piblik la an jeneral, reprezantasyon abityèl yo nan diplomasi yo asosye tou domèn sa a ak itilizasyon yon langaj kode, estereyotip oswa fòmèl, yon variant nan langaj politik ki bay fòm yo yon enpòtans patikilye pou respekte figi entèrlokuteur la. diskisyon ki nesesè pou relasyon entènasyonal ki fèt sou yon peryòd tan ki long  . Lang sa a, ki pandan plizyè syèk te *[[lingua franca]]*, distenge, pa egzanp, nòt gratis la ak pozisyon ofisyèl yo te pran.

## Diplomasi ak literati

### Ekriven diplomatik yo

* Pierre-Jean Remy
* Romain Gary
* Paul Claudel
* Saint-John Perse
* François-René de Chateaubriand
* Paul Morand
* Jean-Christophe Rufin

### Diplomasi nan literati

## Nòt ak referans

## Lyen deyò