Oryantasyon nan espas

**Oryantasyon an nan yon objè nan espas** se yon pati nan deskripsyon an sou fason yo mete yon objè nan espas. Oryantasyon sa a se relatif epi yo ka sèlman dekri an relasyon ak yon oryantasyon referans; Lè sa a, oryantasyon an se imajinè wotasyon ke objè a ta dwe sibi pou l te plase menm jan ak referans la. Yon wotasyon jeneralman pa ase pou jwenn pozisyon referans lan epi li pi souvan nesesè pou fè objè a sibi yon tradiksyon, ki koresponn ak *[[ pozisyon vektè|pozisyon]]* nan objè a nan espas.

## Mak ki lye ak objè a

Pou defini oryantasyon yon objè, premye etap la konsiste de defini de vektè, sa vle di de aks oryante (sa vle di gen yon direksyon) ki pa paralèl epi ki lye ak 'objè a. Aks sa yo ka chwazi abitrèman, oswa swiv fòm oswa anizotropi objè a. Pa egzanp, si objè a se parallelepiped, nou pral chwazi de nan kwen objè a; si objè a se yon kristalit, nou pral chwazi de direksyon ki gen pi gwo dansite atòm yo.

An reyalite, sa vle di defini yon referans ki lye ak objè a, twazyèm aks referans a kapab nòmal nan plan ki gen de premye aks yo.

Nan avyon an (pa egzanp yon pyeton, oswa yon machin woule sou tè), li ase pou defini yon sèl aks oryante pou objè a.

### Ka espesyal mak la lye ak moun nan
Pou yon moun, li fasil pou oryante aks devan/dèyè (fas/dèyè) epi, eksepte nan ka ki pa nòmal, aks anwo/anba (tèt/pye); akòz simetri aparan kò a, li mwens evidan pou oryante dimansyon ki rete a: Lè sa a, gòch la ka defini kòm direksyon ki konplete {anlè, an devan} pou fòme yon [trièd] ] dirèk.

Fenomèn [dezoryante espasyal (ki gen vètij, petèt) ka afekte moun nan nan ka sèten patoloji, otis, oswa nan yon pilòt avyon ki manke siyal vizyèl yo anjeneral disponib sou tè a.

## Wotasyon nan espas

Oryantasyon referans la kapab konyensidans pwen referans ki lye ak objè a ak pwen referans referans yo konsidere, oswa sinon oryantasyon objè a nan yon moman.

Tranzisyon soti nan oryantasyon referans a nan oryantasyon nan moman konsidere a ka fèt pa yon sèl wotasyon ρΔ(α) nan ang α bay sou yon aks bay Δ ( sa a se yon rezilta li te ye nan mekanik solid). Kidonk, ka detèmine oryantasyon an pa done α ak \vec{u}, vektè direksyon inite Δ.

Wotasyon ρΔ(α) se yon kat lineyè, li dekri pa yon matris 3×3 *g*; Se poutèt sa nou ka reprezante tou oryantasyon an pa done *g*.

Sepandan, nou pi fasil itilize done twa ang, ki koresponn ak twa wotasyon sou aks ki lye ak objè a: Euler angles (ψθφ). Dezavantaj la se ke menm oryantasyon an ka defini pa triplets diferan nan ang Euler.

## Wotasyon nan plan

Nan avyon an, li nesesè tou pou defini yon ang wotasyon, men li pa itil pou defini aks la: nou ka pran pa konvansyon nòmal nan avyon an (vètikal la). Lè sa a, nou ka defini oryantasyon an pa yon nimewo sèl, ang la relatif ak objè-Nò a.

## Aplikasyon

### Oryantasyon navigasyon

Nan navigasyon maritim ak lè, nou defini oryantasyon an pa:
* direksyon oswa azimit, sa vle di ang aks dèyè-devan bato a oswa avyon an fè ak aks objè-Nò ; li se ang Euler ψ;
* woulo, ki se wotasyon alantou aks dèyè-devan (veyikil la apiye sou bò gòch oswa sou bò dwat); li se ang Euler θ;
* anplasman an, ki se wotasyon an sou aks pèpandikilè a aks dèyè-devan ki orizontal nan pozisyon referans la: aks zèl yo pou yon avyon, lajè pil la pou yon bato (veyikil la apiye devan oswa dèyè); sa a se ang Euler φ.

### Oryantasyon anatomi

Nan anatomi, nou patikilyèman enterese nan mouvman jwanti. Nou pran pati ki pi pre kòf la kòm referans lè li enpòtan.

Yo rele wotasyon yo flexion-extension, adiksyon-anlèvman , pwonasyon-supinasyon...

:*Gade atik detaye [[Mouvman (anatomi)]].*

### Oryantasyon kristalografi

* Gade **[[Oryantasyon kristal]]**
** Figi pòl
** Teksti (kristalografi)

## Detèminasyon oryantasyon

* Ang (teledeteksyon)
* Konpas, konpas (navigasyon)
* Goniometer
* jiroskop, orizon atifisyèl
* Goch ak dwa