open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lola Olufemi

**Lola Olufemi**, ki fèt nan lane1996, se yon ekriven ak aktivis feminis nwa britanik.

## Biyografi
Lola Olufemi te grandi nan zòn Edmonton nan Lond. Li te etidye literati angle nan Selwyn College, Cambridge  . Li se prezidant fanm Inyon Elèv Inivèsite Cambridge la.  Li te kontinye etid li nan Inivèsite Lond epi li te jwenn yon metriz nan etid sou sèks  .

An 2016, li te fasilite rezo *FLY* inivèsite a pou fanm ak moun ki pa binè ki gen koulè  . An 2019, li te pibliye avèk Odelia Younge, Waithera Sebatindira, Suhaiymah Manzoor-Khan, *A FLY Girl's Guide to University* .

An 2020, li te kòmanse travay rechèch pou yon doktora nan Inivèsite Westminster . Sijè tèz li a santre sou travay atis, kritik ak aktivis Britanik Nwa yo  .

Li se yon manm *Bare Minimum*, yon kolektif entèdisiplinè ki anti-travay atistik  . Li se yon òganizatè ak fasilitatè atelye nan Bibliyotèk Feminist Lond lan  .
Paul Lochard

**Paul Lochard**, se yon ekriven Ayisyen ki te fèt nan vil Tigwav nan lane 1835 epi ki te mouri an 1919.

## Biyografi
Paul Lochard te fèt nan lane 1835 nan vil Tigwav. Li te mennen yon karyè kòm pwofesè, answit yo te nonmen li direktè ladwàn nan Pòtoprens . Nan ane 1900 yo, li te nonmen chèf jounal ofisyèl *[[Le Moniteur haïtien|Le Moniteur]]*     . Li se yon kretyen devwe, pwezi li yo enspire anpil sou sa. Kontrèman ak moun ki te viv menm epòk avè l yo, yo pa konsidere Paul Lochard kòm yon powèt womantik  .

## Zèv yo
Paul Lochard pibliye de rekèy pwezi  :

* *"Les Chants du soir"* (Pari, Enprimri Kugelmann, 1878)
* *" Feuilles de chêne"* (1907)

## Estetik oswa atizay powèt la
Paul Lochard se yon ekriven ki pa vrèman womantik. Nan travay li yo, li pa renmen mete tèt li sou sèn pou pataje santiman entim li yo avèk nou. Nan "*Les Chants du soir,"* lanmou frisonnen nan kèk vè, men li pa parèt anpil nan "*Feuilles de chêne"* . Li pa pa devlope nonplis lakay li santiman pou lanati. Pafwa Lochard mansyone peyi li, men nan yon langaj twò jeneral, san l pa devlope kesyon pitorèsk ak imaj twopikal   .

Li kwè anpil nan Krisyanis, pwezi li a se alafwa relijye ak filozofik, pafwa avèk aksan patriyotik. Se poutèt sa, li pa yon womantik nan sans ke li pa dekri santiman kè a ni dekri cham peyizaj twopikal ki chè pou powèt Ayisyen yo. Paul Lochard tire enspirasyon li nan rechèch espirityèl li   .

Gen kèk kritik Ayisyen [⁵] ki remake nan de (2) rekèy otè a, “ *Chants du soir* ” ak *“Feuilles de Chêne”,* tèm Patri, melankoli, santiman kretyen epi yo souliye dimansyon filozofik nan zèv li yo. Eddy Arnold Jean, nan esè li a "*Le Dix-neuvième siècle haïtien - Littérature Haïtienne* [⁵]", te mete aksan sou " *santiman nòb yo, [...], pa egzanp, enkyetid pou bonè ak avni Patri a, ekzasperasyon devan enjistis nan mond sa a, [...], angwas konsyans ki dechire nan konfli konplike ant rezon ak lafwa "[⁵]* . Doktè Ghislain Gouraige, ke Eddy Arnold Jean te site, te wè nan Paul Lochard *“ youn nan powèt ki pi imen nan literati ayisyèn nan fason li eksprime lafwa li, soumisyon li devan Bondye ak sousi li pou bonè peyi li"[⁵]* .

## Referans


## Lyen ekstèn

*
Mari Katrin Rowsell

**Mary Catherine Rowsell**, ki te fèt 29 desanm 1839 nan Finsbury epi ki te mouri 15 jen 1921 nan Bromley, sete yon romansyè, otè fiksyon pou timoun ak otè pyès teyat anglè .

Etid li yo an Bèljik ak Almay te bay nesans liv enspire pa istwa popilè alman ak pèsonaj istorik franse. Pifò nan liv timoun li yo baze sou evènman istorik pi popilè.

## Biyografi
Mary Catherine Rowsell te fèt 29 desanm 1839. Li te batize nan   22 janvye 1840. Papa l te Charles John Rowsell (28 mas 1802 – 28 janvye 1882) , yon kontab ki petèt te pran yon patant pou  la. e sètènman amelyorasyon patante. Manman l te rele Sarah Lewis (anviwon 1807 – antere 18 Out 1897)  . Tonton li se predikatè  la., epi matant li Sarah Rowsell te madanm achitèk Charles Barry  .

Li te etidye nan Queen's College London, Harley Street, answit nan Brussels ak Bonn  .

Li te pibliye premye liv li a laj de 25 an, anba inisyal li yo " MCR ". Sa a se yon tradiksyon koleksyon karant istwa Rosalie Koch la, *Rübezahl : Berggeist im Riesengebirge* (1845)    . Premye edisyon liv la te byen resevwa, epi yo te pibliye yon lòt edisyon pou mache liv kado Nwèl la. Nan piblisite pou edisyon Nwèl la, editè yo site kritik laprès sou premye edisyon an  . Malgre siksè sa a okòmansman, li pa pibliye okenn lòt travay jiskaske *Abbots' Crag* an Jiyè 1872. 

Nan fen XIX syèk la, travay li yo te vann mwens. Ti revni papa l, ki te mouri an 1882, ak manman l, ki te mouri an 1897, te kite pou li a te diminye akòz move envestisman. Apre sa, li te fè apèl kat fwa bay Royal Literary Fund  .

Li te mouri a laj de 81 an, nan dat 15 jen 1921. Yo te atribiye kòz lanmò a yon kriz epileptik ak yon dejenerasyon senil  .

Rowsell te pwodui kat kalite travay : liv pou timoun (ki baze sitou sou istwa popilè oswa sijè istorik), woman pou granmoun, pyès teyat, ak fiksyon pi kout. Li te pibliye yon gwo kantite istwa kout nan magazin ak jounal epi plizyè nan woman li yo te pibliye an seri nan laprès.
Ioanna Andreesco

**Ioana Andreescu** se yon ekriven, antwopològ, ekriven pwozatris ak etològ, li fèt an 1934 nan Stoina nan Wayòm Woumani .

## Biyografi
Ioana Andreescu te fèt an 1934  nan Wayòm Woumani.

An 1958 li te etidye nan Inivèsite Bukarès kote li te jwenn yon diplòm nan filoloji woumen . Li te etidye sosyoloji nan Sorbonne epi li te jwenn yon doktora nan antropoloji sosyal nan Lekòl pou Etid Avanse nan Syans Sosyal (EHESS) nan Pari an 1980    .

Editè nan Mezon Piblikasyon Leta pou Literati nan Bukarest soti 1958 rive 1972, li te fè premye pa literè li yo ak *Soare sec* (Solèy Arid) an 1968. Depi 1981, Ioana Andreescu se yon editè nan *Cahiers de littérature orale* epi pibliye ak Payot ak La Table Ronde . An 1984 li te genyen Prix de la Société des Gens de Lettres (SGDL) pou travay li *Discourse Sentimental*      . Li te patisipe nan volim 9 nan *The Encyclopedia of Religion*, pibliye an 1988, an kolaborasyon avèk Mircéa Eliade epi tou nan kreyasyon *Rites de passage*, ki se yon fim sou Arte ki date 1993-1994    .

Li te etabli an Frans depi 1972  .
Charlotte Anne Eaton

**Charlotte Anne Eaton** (1788-1859), née Waldie, te yon bankye, otè memwa ak romansye anglèz.

Charlotte Anne, ki te fèt 28 septanm 1788, sete dezyèm pitit fi George Waldie ak madanm li Ann Ormston  . Li se sè ekriven ak pent Jane Watts (1793-1826).

Yo pa konnen anpil bagay sou jenès li ak edikasyon li, men nou konnen ke Charlotte Anne te devlope yon gou pou ekri byen bonè. Lè l te adolesan, li te eseye ekri woman nan stil gotik  . Li te vwayaje pandan sis semèn an Bèljik (1815) ak plizyè mwa an Itali (1817-1818), eksperyans kote li te tire materyèl pou ekri li yo.

Nan dat 22 out 1822, Charlotte Anne Eaton te marye ak bankye Stephen Eaton  (1780–1834), yon asosye nan bank Eaton, Cayley & Co nan Stamford . Li te vin vèv an 1834, li te kontinye biznis mari l kòm yon asosye nan konpayi an. Koup la te gen kat timoun (de pitit gason ak de pitit fi), ki gen ladan Charles Ormston Eaton (1827-1907), ki te kontinye biznis bankè fanmi an.

Charlotte Anne Eaton te mouri akoz kansè nan tete nan dat 28 avril 1859 nan Hanover Square nan Westminster, Lond . 

## Travay atistik
An 1815, li te rete lakay frè li ak sè li nan Briksèl lè batay Waterloo a te fèt. Nan menm ane a, li te pibliye yon rapò sou eksperyans yo lè yo te vizite chan batay la, ki gen tit *Batay Waterloo pa yon Obsèvatè Prèske.* Tèks la akonpaye pa yon panorama ki te trase pa sè li Jane, grave nan akwatin  . Yo te repibliye travay la dezan apre sou tit *Narasyon yon rezidans an Bèljik, pandan kanpay 1815 la, ak yon vizit nan chan Waterloo a* epi li te parèt ankò an 1853 ak 1888 sou lòt tit , yon siy popilarite li  .

Pi gwo travay li a, *Wòm nan diznevyèm syèk la,* te pibliye anonimman an 1820. Konpoze de twa volim, li se yon deskripsyon Wòm enspire pa sejou li an Itali, ekri sou fòm epistolè. Yo te repibliye travay la an 1822, 1823, 1852 ak 1860. : li te yon gid vwayaj patikilyèman apresye pa konpatriyòt li yo  .

Li te otè tou *Continental Adventures* (Lonn, 1826) ak woman gotik  *At* *Home and Abroad* (Lonn, 1831).

Inivèsite Yale kenbe jounal sejou li an Frans  .
Anne Catherine Hoof Green

**Anne Catherine Hoof Green**, ki te fèt ozanviwon 1720 epi li te mouri nan lane 1775, te yon enprimè ak editè ki te etabli nan pwovens Maryland.

## Biyografi
Anne Catherine Hoof Green te fèt bò ane 1720, pwobableman nan Peyi Ba yo, anvan li te emigre nan Filadèlfi (nan pwovens Pennsilvani, youn nan Trèz Koloni Britanik yo ) pandan jènès li  . Li te marye ak  nan avril 1738, yon enprimant ; Yo te demenaje menm ane a pou ale Annapolis, nan pwovens Maryland . Apati 1745, mari l te edite premye jounal pwovens lan, *[[The Maryland Gazette]]*, ki te fonde dizwitan anvan.  Manman sis timoun (li te fè katòz an total, uit ladan yo te mouri ), li te patisipe tou nan jesyon enprimri a  .

Lè mari l te mouri an 1767, li te pran responsablite jounal la  epi li te vin enprimè ofisyèl dokiman pou koloni Maryland lan. ; Konsa, li te youn nan premye editè fi nan laprès amerikèn nan  . Apati janvier 1768, pitit gason li William Green te ede l  .

Li te mouri nan lane 1775. Depi lè sa a, pitit gason l' William te pran responsablite pou piblikasyon *Maryland Gazette* la sèlman, epi pita frè l' yo Frederick ak Samuel Green te ede l    .
Gertrude Atherton

**Gertrude Atherton**, ki te fèt nan San Francisco, Kalifòni, nan 30 octòb1857 epi ki te mouri nan menm vil la nan 14 jen 1948, sete yon romansyè, ekriven istwa kout, eseyis ak jounalis amerikèn .

## Biyografi

### Jèn ak fòmasyon
Li te fèt Gertrude Franklin Horn, li te sèl pitit fi Thomas Lodowick Horn ak Gertrude *Franklin* Horn. Papa l 'te yon biznisman ki te demenaje soti Connecticut pou ale San Francisco. Granpapa maternèl li, yon bankye ak bòs jounal, te granneve Benjamin Franklin . Apre divòs paran l yo, ki te pwononse apre twa zan lavi ansanm, akoz alkolis papa l, li te pran Gertrude Franklin Horn ak manman l sou ranch li nan San José . Lè Gertrude Franklin Horn te gen sèt an, manman l te marye ak John F. Uhlhorn. Nan dezyèm maryaj sa a, te fèt de pitit fi, demi-sè jèn Gertrude Franklin Horn. Bòpè li tou se yon alkòlik epi, anplis, li depanse lajan madanm li nan jwèt aza        .

Gertrude Franklin Horn te ale nan St. Mary's Hall, yon etablisman nan Benicia, Kalifòni. A , pandan l t ap soufri ak tibèkiloz, granpapa l te voye l nan Lexington, Kentucky, pou l te pwofite klima a. Li te kontinye etid li nan Sayre school la. soti nan Lexington. Klima a benefisye li, li refè apre tibèkiloz. Pandan etid li yo, Gertrude Franklin Horn, anplis bèl woman li yo, li te vin pasyone pou woman tankou *[[Les Quatre Filles du docteur March|Little Women]]* pa Louisa May Alcott ak *[[Jane Eyre]]* pa Charlotte Brontë        .
Delia Bacon

**Delia Salter Bacon** (2 févriye 1811 – 2 septanm 1859  te yon otè pyès teyat ak ekriven istwa kout amerikèn, epitou yon espesyalis nan Shakespeare . Li pi byen koni pou travay li sou otè travay Shakespeare yo, ke li te atribiye a refòmatè sosyal tankou Francis Bacon, Sir Walter Raleigh ak lòt moun.

Rechèch Delia Bacon nan Boston, Nouyòk, ak Lonn te mennen nan piblikasyon gwo travay li sou sijè a, *The Philosophy of the Plays of Shakspere Unfolded* . Pami moun ki te sipòte l ak tout kè yo te gen otè Harriet Beecher Stowe, Nathaniel Hawthorne, ak Ralph Waldo Emerson, ki te rele l "nan moman lanmò li « pi gwo pwodiktè literè ameriken nan dis dènye ane yo »  .
Mariana Alcoforado

**Mariana Alcoforado**, ki fèt 22 avril 1640 nan Beja e ki te mouri 2 jiyè 1723 nan menm vil la, se yon mè Pòtigè ki te soti nan kouvan Nossa Senhora da Conceição Madanm Konsepsyon nou an nan Beja, Alentejo, Pòtigal. Yo te konsidere li kòm otè 5 *Lèt Pòtigè yo* ki te sipozeman adrese a Noël Bouton de Chamilly, Kont de Saint-Léger, yon ofisye ki te goumen sou tè Pòtigèz sou lòd Frederic de Schomberg, pandan Guerra da Restauração Lagè Restorasyon Endepandans lan, men deba jodi a gen tandans pito pou atribiye otè *Lèt Pòtigè yo* a Gabriel de Guilleragues .

## Biyografi
Li te deja nan testaman manman l ke yo te nonmen Mariana yon relijyez nan Kouvan Konsepsyon an. San okenn tandans mistik, li te konsa destine pou lavi monastik, yon sò idantik ak anpil gason ak fi nan epòk la, fèmen nan monastè sou desizyon paran yo.

Lanmou li te genyen ak Chamilly a, ke li te wè pou premye fwa nan fenèt kouvan li a, kote li t ap gade manèv rejiman an, te pran plas ant 1667 ak 1668 . Mariana te fè pati fanmi Alcoforado a ki te gen anpil pouvwa, e li pwobab ke te gen omwen kèk sispèk. Petèt pè pa konsekans yo, Chamilly te kite Pòtigal, li te deklare ke maladi yon frè li te ye. Epi li te pwomèt pou l voye chache l. Se nan tann initil sa a li ta ekri lèt sa yo, ki rakonte istwa sa a, ki toujou rekòmanse. : espwa okòmansman, apre sa ensètitid, epi finalman konviksyon pou abandone. Ekri sa yo ki te touche kè moun te fè noblès franse a, ki te abitye ak konvansyon yo, kontan anpil. Epi li te pote nan sosyete frivole sa a gou anmè peche ak doulè, piblikasyon *Lèt Pòtigè* yo te akonpaye pa flit konsènan orijin li.

Nan Beja gen yon pòtay monimantal yo rele " **Porta de Mértola** ", pòtay sa a sitiye anfas swadizan fenèt la, ke otè lèt yo pale de li a. Kijan nou pa ka tou senpleman panse ke Mariana te ekri « kote ou mete pòt Mértola yo » ( **kote nou wè pòtay Mértola yo** ), Guilleragues ta tradui, pou senplifye, pa « kote nou wè Mértola »  ? Oubyen si lèt sa yo te ekri dirèkteman an franse, èske nou pa ka mansyone lefèt ke edisyon XVII syèk yo syèk la te plen ak erè nan transpozisyon tèks orijinal la ? Èske se yon bagay ekstraòdinè ke tipograf la li menm te kapab chanje « kote nou wè pòtay Mértola yo ", pa « kote nou wè Mértola ", nan ka ti vil pwovens izole yo, ki sitiye tou nan yon peyi byen lwen e moun pa konnen anpil ?
Gwendolyn B. Bennett

Modifye**Gwendolyn B.** **Bennett,** Li te fèt 8 jiyè 1902 nan Giddings, Texas epi li mouri 30 me 1981 nan Reading, Pennsilvani, se yon jounalis, editè,  grafik, kritik kiltirèl, direktè piblikasyon, powèt okazyonèl, ak ekriven istwa kout amerikèn . Li te kontribye nan jounal **', kote li te ekri yon kolòn, **' . Malgre li te gen vrè talan pwozodik ak powetik, li te abandone ekriti pou l konsakre  tèt li nan jounalis, li te gaye kontribisyon divès atis nan mouvman Renesans Harlem nan plizyè jounal ak magazin. Li te direktè  soti nan 1939 rive 1944, ke li te kite aprè yon ankèt pa Komite Aktivite Anti-Ameriken Chanm Reprezantan an (HUAC) ki te sispèk li te yon kominis, aprè sa li te fonde ** ki te fèmen tou an 1947 pa HUAC la. Aprè sa, li te travay kòm korespondan pou konsime repò jiskaske li te pran retrèt an 1968 .

## biyografi

### Jèn ak fòmasyon
Gwendolyn Bennett Bennett se pitit fi Joshua Robbin Bennett ak Mayme F. (Abernethy) Bennett, li te pase premye anfans li nan rezèvasyon tribi Endyen Paiute nan Wadsworth, Nevada, kote paran li te pwofesè k ap travay pou Biwo Afè Endyen yo. 

## Resous
Mari Ellen Chase

**Mary Ellen Chase** ( 24 févriye 1887 - 28 jiyè 1973  te yon pwofesè inivèsite amerikèn, womansyè, otè istwa kout, eseyis, komentatè biblik, biyograf, antolojis, edikatè, otè liv lekòl, ak tradiktè . Li konsidere kòm youn nan figi prensipal nan literati rejyonal Nouvèl Angletè nan kòmansman XX syèk la.

## Biyografi

### Jèn ak fòmasyon

#### Anviwònman familyal
Mary Ellen Chase, ki te fèt 24 fevriye 1887 nan Blue Hill, Maine, sete pitit fi Edward Everett Chase, yon avoka, ak Edith Lord, yon pwofesè laten .
Nellise Child

**Nellise Child**, psedonim Lillian Lieberman Gerard Rosenfeld, ki te fèt an 1901 nan Nouyòk epi ki te mouri 11 jen 1981 nan Chikago, se yon otè pyès teyat amerikèn ak otè woman polisye.
Rose Terry Cooke

**Rose Terry Cooke**, ki te fèt 17 févriye 1827 nan katye periferik Hartford, Connecticut, epi ki te mouri 18 jiyè 1892 nan Pittsfield, Massachusetts, sete yon powèt, otès istwa kout, ak romansye amerikèn .

Li se yon otè enpòtan nan literati amerikèn XIX syèk la . . Stil istwa kout li yo prefigire mouvman literè ameriken an ke yo rekonèt kòm **, reprezante pa Alice Brown, Sarah Orne Jewett, Mary Eleanor Wilkins Freeman ak Celia Thaxter . Imè ak ironi li nan dekri kondisyon fanm yo fè li pi pwòch ak Sarah Morgan Bryan Piatt .

## Biyografi

### Jèn ak fòmasyon
Rose Terry Cooke, ki te fèt Rose Terry, sete pitit fi Henry Wadsworth Terry ak Anne Wright Hurlbut Terry, yon koup ki te gen tè ​​epi ki t ap viv toupre Hartford. Henry Wadsworth Terry, prezidan Bank Hartford la ak manm Kongrè a, te soti nan yon fanmi Puritan ki te etabli nan Hartford depi 1636. Anne Wright Hurlbut te pitit fi John Hurlbut, yon pwopriyetè bato enpòtan nan Nouvèl Angletè, ki te mouri nan yon epidemi lè Anne Wright Hurlbut te gen nèf an.

Lè Rose Terry te gen sizan, paran li te demenaje nan kay grann li nan Hartford, yon kay ki te bati an 1799 pa granpapa patènèl li, Kolonèl Jeremiah Wadsworth (anndan)  . Avèk yon sante frajil, manman l te fè Rose Terry lekòl lakay li. Manman l te mande l, pami lòt bagay, pou l aprann yon paj nan diksyonè a chak jou pou l te ka anrichi vokabilè li, epi se li menm ki te fè l dekouvri devosyon puriten an . Kanta pou papa l, li te konn mennen l fè ti pwomnad souvan pou ede l apresye bote lanati epi li te fè l dekouvri jadinaj      .
Rebecca Harding Davis

**Rebecca Blaine Harding Davis**, ki te fèt 24 jen 1831 nan Washington, Pennsilvani epi ki te mouri 29 septanm 1910 nan Mount Kisco, Nouyòk, sete yon eseyis, womansyè, otès istwa kout ak jounalis amerikèn . Inyore pandan XIX syèk la, yo te dekouvri l ankò nan fen XX syèk la pou istwa kout li *a Life in the Iron Mills*, ki make yon pwen tounan nan listwa literati natiralis ak reyalis amerikèn, osi byen ke pou istwa kout li yo, tankou *John Lamar* oswa *David Gaunt*, ki te premye kont reyalis sou Gè Sivil Ameriken an . Li te yonn nan premye otè ameriken ki te dekri eta abandon ak alyenasyon sosyal ki lyen gen  ak kondisyon lavi travayè yo nan endistri yo ak laterè lagè a. Li se yonn nan premye otè ki eksplore sous konpòtman rasis ak segregasyon Ozetazini atravè istwa pèsonaj afwo-ameriken yo.

## Biyografi

### Jèn ak fòmasyon
Rebecca Blaine Harding Davis se pi gran pitit fi Richard W. Harding ak Rachel Leet *Wilson* Harding. Manman l te soti nan yon fanmi Ilandè ki te pami premye Ewopeyen yo ki te kolonize sa ki kounye a se Konte Washington, Pennsilvani, an 1760, pandan ke papa l te yon imigran tou ki te fèk rive, li te soti Ilann alantou 1821. Paran li yo te marye an sekrè nan Big Spring, Huntsville, Alabama jodi a, nan out 1830, vil kote Richard W. Harding te jwenn travay. Pandan Rachel Leet Harding te ansent Rebecca, li te ale lakay Sè Rachel nan Washington, Pennsilvani, kote Rebecca Blaine Harding te fèt nan 14 jen 1831      .
Faith Baldwin

**Faith Baldwin**, ki te fèt premye oktòb 1893 epi ki mouri 18 mas 1978, se yon romansye, ekriven istwa kout ak powèt amerikèn .Li konnen tou sou non maryaj li Faith Baldwin Cuthrell ak sou non plim *Amber Lee.*

Faith Baldwin se otè apeprè 85 ouvraj, ki gen ladan plis pase 60 woman, de koleksyon powèm, ak yon pakèt istwa kout . Istwa fiksyon li yo, ki trikote otou tèm lanmou, souvan santre sou lavi fanm k ap jongle ant karyè pwofesyonèl ak obligasyon familyal.

Kle siksè popilè li a se te lefèt ke li te pèmèt travayè poukont yo, jèn kou granmoun, idantifye ak pèsonaj mayifik ak rich li yo. Li te di yo ke gen kèk pwoblèm ak enkyetid, lè li rive lanmou ak amitye, tout moun pataje.

## Biyografi

### Jèn ak fòmasyon
Faith Baldwin te fèt nan11ye oktòb 1893 nan New Rochelle, Nouyòk . Li se pitit fi Stephen Charles Baldwin, yon avoka kriminèl pi popilè nan epòk li a, ak Edith Finch Baldwin      .
Julia Constance Fletcher

**Julia Constance Fletcher**, ke yo konnen sou psedonim li a. **George Fleming** 1853  jen 1938 te yon romansye, ekriven istwa kout ak otè pyès teyat amerikèn.

## Biyografi
Papa l, James Cooley Fletcher (1823–1901), te yon pastè ki soti Indianapolis, Indiana, yon diplome nan Inivèsite Brown nan Providence, Rhode Island, epi pitit gason bankye Calvin Fletcher. Manman li, Henriette Malan, te desandan teyolojyen Swis  . Yo gen twa timoun James (ki te fèt anviwon 1849), Edmund (1851) ak Julia Constance, ki te fèt an 1853  nan Rio de Janeiro, kote fanmi Fletcher yo t ap vwayaje pou travay misyonè James la. Nan Brezil, li te vin yon diplomat epi li te ekri jounal vwayaj, li te pibliye yon gid ki rele *Brezil ak Brezilyen yo* an 1857  .
Tess Gallagher

**Tess Gallagher**, ki fèt 20 jiyè 1943 nan Port Angeles  Eta Washington , se yon powèt, eseyis ak ekriven istwa kout amerikèn .
Helen H. Gardener

**Helen Hamilton Gardener**, psedonim **Alice Chenoweth**, ki te fèt 21 janvye 1853 nan Winchester, Vijini epi ki te mouri 23 jiyè 1925 nan Washington, Distri Columbia, sete yon romansyè, eseyis, ekriven istwa kout, editè, sufrajèt, feminis, lib pansè ak refòmatè sosyal amerikèn .

An 1917, Alice Chenoweth te eli vis prezidant Asosyasyon Nasyonal pou Dwa Vòt Fanm Ameriken an (NAWSA).

An 1920, Prezidan Woodrow Wilson te nonmen Alice Chenoweth pou sèvi nan komisyon sivil Etazini .

## Biyografi

### Jèn ak fòmasyon

#### Istwa familyal
Alice Chenoweth se twazyèm pitit fi a epi pi piti nan 6 timoun Katherine A. (Peel) Chenoweth ak Reveran Alfred Griffith Chenoweth, yon pastè itineran ki te kite Legliz Episkopal Etazini pou l te rantre nan Metodism . Zansèt papa l yo te fòjwon ki soti nan Wales ki te etabli nan sa ki rele Maryland kounye a nan ane 1720 yo. Li te angaje nan ide abolisyonis yo, e an 1854 li te libere esklav li te eritye yo. Manman li Katherine A. Chenoweth te rete yon kalvinis fèm pandan tout lavi li.          .

Yon ane apre nesans Alice Chenoweth, fanmi li te demenaje dabò nan Washington, D.C., epi apre sa nan Greencastle, Indiana, an 1855, kote papa l, Alfred G. Chenoweth te vwayaje nan tout eta a kòm yon predikatè itineran    .
Louise Imogen Guiney

**Louise Imogen Guiney**, ki te fèt 7 janvye 1861 nan Roxbury, Massachusetts epi ki te mouri 2 novanm 1920 nan Chipping Campden,  nan konte britanik Gloucestershire, sete yon powèt, eseyis, ekriven istwa kout, ekriven lèt, tradiktè, editè amerikèn, epi yon gwo figi nan lavi literè Boston.

## Biyografi

### Jèn ak fòmasyon
Louise Imogen Guiney se sèl pitit fi Patrick Robert Guiney (anndan) ak Janet M. *Doyle* Guiney, toulede se desandan Ilandè . Patrick Robert Guiney te orijinèlman soti nan Konte Tiperary . Li te rive Ozetazini byen jèn epi li te etidye dwa nan College of the Holy Cross (Worcester) . Apre sa, li te kòmanse yon karyè kòm avoka . Lè Gè Sivil la te eklate, li te antre nan fòs Inyon yo, kote li te blese grav nan batay Wilderness la, kote li te pèdi yon je. Li te fini lagè a ak ran jeneral brigadye . Apre sa, li te antre nan politik. Li te premye Katolik Ilandè ki te jwe yon wòl enpòtan nan Pati Repibliken an. Li te mouri an 1877 lè pitit fi li Louise Imogen te gen  . Lanmò sa a mete yon fen nan etid Louise Imogen Guiney ki t ap fè etid segondè li nan yon etablisman nan Providence (Rhode Island), li oblije retounen lakay fanmi li nan Auburndale, Massachusetts (anndan) toupre Boston        .
Hubert Deschamps (aktè)

Hubert Deschamps se yon aktè fransè ki fèt 13 septanm 1923 nan vil Pari, vil kote l mouri tou 29 desanm 1998. Li jwe wòl Léon Jumaucourt, pwofesè matyè syantifik ak anglè nan fim "Les Sous-doués".

## Biyografi
Hubert, Louis, Marie Deschamps fèt nan setyèm awondisman Pari nan 37 ri Vanneau. Li sòti nan yon fanmi boujwa parizyen. Manman l: Madeleine, Marie, Josèphe, Constance, Henriette, Marguerite Aubert. Papa l: Paul Deschamps, konsèvatè mize moniman fransè yo, li kòmanse nan lane 1943 kèk etid nan "Beaux-Arts" avan l te al angaje l ak 20 lane epi fè pati dezyèm DB.

Li kòmanse karyè l aprè lagè, bò kote Jean Dasté, pyonye desantralizasyon, nan Sentetyèn, aprè l te travay nan kabarè "Rose Rouge" la epi nan " Trois Baudets". Li pwodui ansanm ak Jacques Dufilho, kote l ekri ak entèprete kèk eskètch avè l tou. Nou wè l tou nan plizyè pyès boulva, sitou nan "Croque-Monsieur" pa Marcel Mithois, ak Jacqueline Maillan.

Louis Malle se youn nan premye moun ki te konfye l yon wòl enpòtan nan sinema nan "Zazie dans le métro" nan lane 1960, men se Maurice Pialat ki ofri l nan lane 1973, inik premye wòl li, nan "La Gueule ouverte". Karyè li pataje ant teyat boulva ak wòl segondè nan sinema, kote l fasil jwe wòl yon fransè mwayen.

Li se polisye ki te aprann Coluche metye a nan " Inspecteur de La Bavure" nan lane 1980. Li jwe nan plizyè telefim, tankou "L'Affaire Seznec" nan lane 1992.

Li mouri nan lane 1998 nan kriz kadyak epi antere nan tonm familyal la nan simityè kominal "Chêne-Arnoult"(Yonne).

Li se tonton metè an sèn lan Jérôme Deschamps.

## Dekorasyon

* Médaille militaire
* Croix de guerre 1939–1945

## Teyat

## Filmografi

### Sinema

### Televizyon

### Emisyon televizyon

* 1962 *Varyasyon Victor Hugo*, emisyon powetik pa Simone Cendrar sou Victor Hugo . Nan plizyè sèn, Simone Cendrar, Hubert Deschamps, Robert Etcheverry ak Henri Labussière entèprete powèm gran nonm nan, sou direksyon Maurice Beuchey. ( *resital powèm* )

## Nòt ak referans

## Gade tou

### Bibliyografi

* Geneviève Latour, *Mesye Hubert Deschamps nan Saint-Germain-des-Prés*, Jean-Michel Place edisyon, 2001 , ( ISBN 978-2858936533 ) .

### Lyen ekstèn

* Notice-biographie: Hubert Deschamps sur *Les Gens du cinéma*.
Les Dix Hommes noirs ( Dis Gason nwa)

***Dis mesye nwa yo*** se yon woman ekri pa otè Ayisyen Etzer Vilaire, pibliye an 1949 . Yo konsidere travay sa a kòm youn nan pi gwo tèks nan literati aysyen XX syèk la. Li fè pati mouvman literè k ap chache reprezante kondisyon nwa a ak eksperyans Afro-Karayibeyen nan resi angaje ak kritik yo  .

## Kontèks ak Sinopsis
Woman *Dis Mesye Nwa* yo pran plas nan yon kontèks sosyo-istorik pòs-kolonyal epi li eksplore tèm idantite, ras, ak lit pou jistis sosyal . Istwa a santre sou yon gwoup dis pèsonaj nwa ki, fè fas ak defi ak enjistis epòk yo a, antreprann yon vwayaj senbolik pou yo kapab emansipe ak kenbe diyite yo. Atravè naratif ki mele youn ak lòt ak plizyè pèspektiv, Vilaire abòde pwoblèm esansyèl tankou kolonyalis, negritid, ak rechèch pwòp tèt ou  .

## Resepsyon ak enpak
Woman an te byen resevwa nan sèk literè yo pou kapasite li pou kaptire reyalite konplèks epòk la ak pou kontribisyon li nan literati frankofòn nwa. Li souvan etidye kòm yon pati nan kou literati postkolonyal ak afro-karayibeyen. *Dis Mesye Nwa yo* remakab tou pou stil naratif inovatè li yo ak pèsonaj li yo ki devlope an pwofondè. 

Atik Haiti Inter a dekri kijan woman an abòde pwoblèm Negritid ak pòs-kolonyalis an Ayiti, li mete aksan sou enpòtans li nan literati ayisyèn nan ak enpak li sou lektè ak kritik kontanporen yo  . Li mete aksan sou kijan Vilaire itilize travay la pou kritike inegalite ak enjistis pèsonaj yo ap sibi, sa ki reflete enkyetid sosyal ak politik epòk li a  .

## Piblikasyon
Premye edisyon woman an te pibliye an 1949 pa "Éditions de la Rose"  . Depi piblikasyon sa a, "*Les Dix Hommes Noirs" (Dis mesye oswa gason nwa)* te repibliye plizyè fwa epi li disponib nan diferan edisyon, tankou yon edisyon modèn pibliye pa "Eyrolles" an 2020, ki pèmèt yo redekouvri klasik literati ayisyèn sa a  .

## Referans
Balad

Yon **balad**, nan sans ansyen an, se yon powèm medyeval ak  fòm fiks ki gen twa kouplè ak yon demi-stròf yo rele " anvwa ", chak fini ak yon vè ki jwe wòl refren, ki raple fòm chante orijinal la. Istwa pwezi a sonje patikilyèman balad ak stwòf kare (kantite vè egal a kantite silab ki genyen nan chak vè) ki gen uit ou dis vè epi tèm yo varye anpil, konpoze pa powèt tankou Guillaume de Machaut, Eustache Deschamps (fen XIV syèk la). syèk ), Christine de Pizan ak François Villon (kòmansman ak mitan XV syèk la ) oubyen Clément Marot nan XVI syèk la, pandan ke lekòl "Pléiade" la te rejte jan balad la kòm demode, li te favorize nouvo fòm tankou "sonè" a oswa "od la".

Siyifikasyon balad la ta pral evolye nan tradisyon anglè ak alman yo nan fen XVIII syèk la pou vini ak balad womantik la, pafwa enstrimantal. An deyò domèn literè a, yo te itilize mo balad la pou pale de yon kalite chante popilè, ki dousman e melodye : sa se sans ke tout moun pataje nan fen XX syèk la.

## Balad fransè

### Istwa
Balad la ta pral fè diferans ti pa ti pa de lòt jan powetik ki gen ladan yo tou stwòf izometrik, refren ak anvwa. "Chan wayal" la an reyalite pi long e pi solanèl e "virlè" a pi vivan, pi varye nan mèt li yo e li redwi sèlman ak de (2) stwòf  . Lajman itilize nan XIV syèk la ( Eustache Deschamps te ekri plis pase mil san apre sa Christine de Pizan (≈1364 - ≈1430) plis pase twa san)  ak XV syèk yo ( François Villon (1431 - apre 1463), Charles d'Orléans (1394-1465)), balad la konsidere kòm yon fòm demode nan XVI la . syèk kote lekòl "Pléiade" la prefere "sonè"  oswa "od" Du Bellay an 1549 nan "*Defans ak Ilistrasyon Lang Fransè a"* pale de “ rondèl, balad, virlè, chante wayal, chante, ak lòt ti epis konsa, ki gate gou lang nou an »  men Clément Marot (1496?-1544) toujou sèvi ak li. Yo te pase l nan betiz nan XVII syèk la syèk la tankou nan sèn 5, ak III nan Les *"Femmes savantes"* Molière a, kote Trissotin, yon sipòtè sonè a, deklare bay Vadius : " Balad la, pou mwen, se yon bagay san gou ; // Li pa alamòd ankò ; li vyeyi » (vè 1006), La Fontaine toujou itilize l kèk fwa men itilizasyon li vin rive yon lè, li disparèt.

### Metrik
Fòm tipik la genyen twa stwòf kare (kantite vè nan stwòf la egal ak kantite silab pa vè) gen yon demi stwòf yo rele " anvwa " ki vini apre, paske li kòmanse ak yon adrès pou moun ki dedye a (pi souvan" Prens » ki souvan refere a prezidan konkou pwezi a oubyen « puy »  ).

## Nòt ak referans

## Anèks
Hildegarde Hawthorne

**Hildegard Hawthorne** 25 septanm 1871  10 desanm 1952 te yon ekriven amerikèn ki te ekri istwa sipènatirèl ak sou fantom, yon powèt ak yon biyograf.

## Biyografi
Hildegarde Hawthorne te fèt 25 septanm 1871 nan Nouyòk, li te pitit fi Nathaniel Hawthorne 1804 a 1864 epi li te pi gran pitit Julian Hawthorne 1846 a 1934 ak Minnie Amelung Hawthorne    . Li te viv nan Almay, Angletè ak Jamayik pandan anfans li.
Fanny Howe

**Fanny Quincy Howe** ki te fèt 15 oktòb 1940 nan Buffalo, Nouyòk epi li te mouri nan dat 9 Jiyè 2025 se yon powèt, romansyè, ekriven istwa kout, eseyis ak pwofesè inivèsite amerikèn .

## Biyografi

### Jèn ak fòmasyon
Fanny Howe  se pitit fi Mary Manning anndan  1905-1999, imigran Ilandè, ekriven istwa kout, kritik teyat ak senaris, direktè fim ak pwodiktè ki te vin etabli nan Boston an 1935, ak Mark de Wolf Howe  1906 a 1967, yon jiris ki te travay kòm avoka anvan li te anseye dwa konstitisyonèl nan Harvard .

Mark de Wolf Howe  te soti nan yon ansyen fanmi ki rete Boston  ki ka remonte liyaj yo rive jis nan Pilgrims yo  .

Koup Manning-Howe a te gen twa pitit fi ki se :Fanny, Susan ak Helen Howe  .
Fannie Hurst

**Fannie Hurst**  19 oktòb 1889  e 23 févriye 1968 li  te yon romansyè amerikèn, yon ekriven istwa kout, yon otè pyès teyat, ak yon aktivis pou dwa fanm ak egalite dwa sivil pou Afriken Ameriken yo . Yon zanmi Eleanor Roosevelt,  te vin enplike nan politik Nouvo kontra  epi li te sèvi nan Women's National Housing komisyon   soti nan 1936 rive 1937 epi nan komisyon konsiltatif Administrasyon Pwojè Travay yo soti nan 1940 rive 1941. Malgre yo bliye liv li yo jodi a, yo te gen siksè lè yo te pibliye pou premye fwa, tankou *Stardust* 1919, *Lummox* 1923, *A President is Born*  1927, *Back Street* 1931, ak *Imitation pou lavi* 1933. Yo adapte plizyè nan woman ak istwa kout li yo pou sinema .

## Biyografi

### Jèn ak fòmasyon
Fannie Hurst te fèt nan Hamilton, Ohio, sou fèm granparan li yo, li te pi gran nan de pitit fi  yo kise Rose *Koppel* Hurst ak Samuel Hurst, toulede te gen lafwa jwif epi yo te soti nan klas mwayèn. Ti sè li a, Edna, te mouri twò bonè ak difteri . Li te pase premye ven ane li yo nan Sen lwi, Misouri . Aprè li te fin gradye nan santral Visual and Performing Arts High School (anndan) Soti Sen lwi, li te antre nan Inivèsite Washington nan Sen lwi  kote li te jwenn yon lisans nan domèn literè an 1909           .
Helen Hunt Jackson

**Helen Maria Hunt Jackson** li te fèt 15 oktòb 1830 nan Amherst, Massachusetts epi li te mouri 12 out 1885 nan San Francisco, Kalifòni, li te konnen tou sou non plim *H.* *H, HH* *Marah, Sax Holm, Rip van Winkle,* se yon powèt, romansyè, ekriven istwa kout, eseyis, ak aktivis ameriken pou gen rekonesans dwa sivil natif natal ameriken yo . Li patikilyèman popilè pou woman li a *Ramona*, ki te pibliye an 1884, ki dekri kondisyon lavi Ameridyen natif natal yo nan Sid Kalifòni.

## Biyografi
Helen Hunt Jackson se dezyèm nan kat pitit Nathan Welby Fiske ak Deborah Waterman Vinal Fiske. Li gen 3 frè ak sè ki se: Humphrey Washborn Fiske, David Vinal Fiske, ak Anne Scholfield Fiske. De frè l yo te mouri nan anfans li, se sèlman sè li Anne ki te vivan      .
Pye pòm nan

**Pye pòm nan** se yon kay edisyon fransèz, ki diminye a transmisyon konesans bay piblik la an jeneral, depi 3 mas nan lane 1999  . Se tou kote travay filozòf Michel Serres la te konsève (plis pase 40 travay pibliye pa pye pòm nan), yon gwo defansè lespri pataj sa a.

Sophie Bancquart 1998 rive 2017, Juliette Thomas (2017-2019), epi Julien Brocard 2019 rive 2023 te fė fim nan. Jodi a li se yon mak Presses Universitaires de France, ki fè pati gwoup piblikasyon an Humensis lan.

## Istwa
Fė okòmansman sou lidèchip Claude Durand tankou yon depatman Fayard, Pye pòm nan, ki te gen biwo santral li nan 23 rue du Sommerard, nan Pari,li te pibliye okòmansman travay li ki te vize gaye tout konesans  .

Nan 14 me nan ane 2001, lè li te reyini editè ak otè, kay edisyon an li  te vin endepandan, li te demenaje nan menm katye a, nan 239 ri Saint-Jacques, epi li te espesyalize l nan piblikasyon syans popilè ak filozofi a .

Nan ane 2007 la, konpayi an te vin tounen yon filiyal gwoup piblikasyon nan lekòl Belin  nan. An 2010, li te demenaje nan lokal li nan 8 rue Fewou, tou pandan l ap kenbe otonomi editoryal li  .

Nan mwa desanm nan ane 2017, konpayi an te fonn san likidasyon avèk transfè tout byen yo nan benefis gwoup Humensis la, sèl aksyonè li a, kote li te demenaje nan katye jeneral li nan 170 bis boulevard du Montparnasse, nan 14 awondisman Pari a  .

nan lane 2019, yo te fèmen depatman timoun yo epi yo te ouvri katalòg la pou literati jeneral lan.

## Koleksyon
Pou transmèt konesans bay kėk moun ke posib, pye pòm nan divèsifye fòma li yo. : eseye, woman, liv kafe, liv pòch ak travay pou timoun.
Olivier Houdé

**Olivier Houdé**, ki fèt 28 jen nan lane 1963 nan Briksèl, se yon pwofesè-chèchè ak sikològ franko-beljyen . Pwofesè sikoloji devlopman nan Inivèsite Pari, li te yon administratè nan Enstiti inivèsitè Frans lan soti 2018 rive 2023.

Chėche sak enpòtan sou konsantre ak sou devlopman timoun ak newosyans kognitif . Laboratwa li nan Sorbonne lan koni an Frans ak atravè lemond pou devlopman nan yon nouvo teyori sou devlopman mantal, rezònman ak pran desizyon, ki baze sou pwosesis inibisyon ak kontwòl mantal ki depann de korteks prefrontal lan, ki nan devan sèvo a.

## Biyografi
Olivier Houdé se yon pwofesè ki resevwa fòmasyon nan (École Normale Saint-Thomas, nan Briksèl, kounye a Haute École Galilée  ), answit li te fè yon doktora nan sikoloji nan Inivèsite Pari 5 lan (Sorbonne) Nan lane 1991, espesyalize l nan sikoloji devlopman kognitif timoun, epi yon kalifikasyon inivèsitè an 1994. Li te nonmen Pwofesè Sikoloji Eksperyansyèl nan menm inivèsite a nan lane1995  . An 1998, li te fin fè yon DEA konplemantè nan byoloji imen nan Inivèsite Claude Bernard nan Lyon pou l te espesyalize nan imajri sèvo, yon teknoloji ki te nan premye etap li yo lè sa a.

Nan lane 1998, li te dirije koleksyon an “ Sikoloji ak syans panse » nan Press Inivèsite Frans (PUF) 

Li te dirije *Laboratwa Devlopman Timoun yo ak Sikoloji Edikasyon an* (LaPsyDÉ) nan Inivèsite Pari ak nan CNRS, soti nan lane 1998 rive 2018. Nan yon kolòn nan Le *Monde*, li te endike nan  lane 2018 : « Avèk laboratwa CNRS mwen an, nou gen dizan depi n ap fè premye rechèch nan peyi la Frans lè l sèvi avèk imaj pa rezonans mayetik fonksyonèl (IRMf) avèk timoun volontè ki soti nan lekòl matènèl ak lekòl primè yo pou konprann kijan pou yo aprann li,ak ekri, konte, panse (oswa rezone) epi respekte lòt moun. [...] Jodi a, nou kontwole kapasite rezònman adolesan yo pandan lekòl segondè ak lekòl segondè, ansanm ak kapasite kontwòl mantal ak emosyonèl yo, ki depann de kòtèks prefrontal la, ki nan devan sèvo a, ak sistèm limbik lan. Y ap eksplore tout enpak aprantisaj kognitif chak jou sou tablèt dijital yo genyen sou sèvo a [ 4 ] . »

Manm jinyò nan Enstiti Inivèsite Frans soti nan lane 1997pou nan lane rive 2002, answit manm senyò  yo soti 2007 rive 2018 , li te administratè li soti 2018 rive 2023  .

Nan 3 desanm 2018, li te eli manm Akademi Syans Moral ak Politik nan chèz Lucien Israël  .

## Resous
Helen MacInnes

**Helen Clark MacInnes**, ki te fèt 7 oktòb 1907 nan Glasgow, Ekòs epi ki te mouri 20 septanm 1985 nan Nouyòk, sete yon tradiktè ak womansyè eskosè-amerikèn, otè woman sispens espyonaj.

## Biyografi
Li te gradye an fransè ak alman nan Inivèsite Glasgow an 1928 epi li te kontinye etid li an 1931 nan inivèsite kolèj  Lond, kote li te jwenn yon diplòm nan syans enfòmasyon ak bibliyotèk. Aprè li te fin jwenn yon travay kòm bibliyotekè, li te rankontre Gilbert Highet,  li te marye nan dat 22 septanm 1932. Lalin de myèl yo nan Baviè te deranje pa epidemi vyolans pa manm pati Nazi a: evènman sa yo, ke jèn lamarye a te anrejistre nan jounal pèsonèl li, ta sèvi pita kòm baz pou istwa premye woman li a, Above Suspicion, ki te yon gwo siksè lè li te pibliye an 1941, anvan yo te adapte li pou sinema an 1943, anba tit Above Suspicion, yon fim ameriken reyalize pa Richard Thorpe, ak Joan Crawford, Fred MacMurray ak Conrad Veidt kòm aktè prensipal yo.

Pandan tan sa a, Helen MacInnes ak mari l te travay sou yon kantite tradiksyon  nan literati alman, aprè sa Gilbert Highet te aksepte yon pozisyon pwofesè nan Inivèsite kolonbi epi koup la te demenaje al Nouyòk an 1938  . Yo te pran nasyonalite amerikèn nan lane 1952  .

Travay tradiksyon yo, ke yo te kontinye nan Amerik, te pèmèt yo finanse vwayaj ete an Ewòp . Ekskisiyon sa yo sou Vyèy Kontinan an te bay Helen MacInnes yon seri fim pou plizyè nan pwochen fim sispens li yo. Anfèt, li se otè 21 woman espyonaj ki te vann plis pase 23 milyon kopi Ozetazini , kat ladan yo te adapte pou sinema. Dezyèm woman li a, " *Rendevou nan Bretay"* ( *Misyon an Bretani*, adapte an yon fim sou non *[[Un commando en Bretagne|"yon kò]]<nowiki/>mand nan Bretay* "), pibliye an 1942, te fèt pou ajan entèlijans alye yo te li chak fwa yo te voye yo an misyon nan rezistans fransè kont Nazi yo.

*Woman li a ki te pibliye an 1944, The Unconquerable* *,* dekri rezistans Polonè a avèk anpil presizyon. : gen moun ki kwè ke, pou ekri li, otè a te itilize enfòmasyon konfidansyèl li te resevwa nan men mari l.

Nan woman li yo ki pi resan yo, ewo yo souvan jwenn tèt yo an dezakò ak kominis ki soti nan Ewòp de Lès ak Inyon Sovyetik, tankou Helen McInnes, ki te rekonèt afinite li ak Arthur Koestler, Rebecca West ak E. Mesye Forster , te deklare opozisyon li a tout fòm tirani ak totalitarism .
Françoise Massardier-Kenney

**Françoise Massardier-Kenney**, ki fèt nan lane 1954, se yon tradiktè ak ekspè nan tradiksyon  .

Li se Direktè Enstiti pou Lengwistik Aplike epi Pwofesè Etid Lang Klasik ak Modèn nan Inivèsite Eta Kent . Travay li gen ladan l *Seri Monografi Akademik Asosyasyon Tradiktè Ameriken an* ak ko-edisyon *Etid George Sand*  .

Li te tradui liv Antoine Berman an *[[Pour une critique des traductions : John Donne|, Pou yon kritik tradiksyon. John Donne]]* an Angle anba tit *Toward a Translation Criticism: John Donne*  .

## Referans
Helen Craig McCullough

**Helen Craig McCullough** 17 févriye 1918 rive 6 avril 1998 sete yon Japonològ amerikèn ki te espesyalize nan pwoz ak pwezi klasik japonè .

## Biyografi
elen Craig McCullough te fèt nan Kalifòni, li te gradye nan Inivèsite Kalifòni, Berkeley, avèk yon diplòm nan syans politik an 1939 . Apre Dezyèm Gè Mondyal la te eklate, li te antre nan Lekòl Lang Japonè Naval Ameriken an nan Boulder, Kolorado. Li te travay kòm tradiktè nan Washington ak Tokyo jiska 1950 lè li te retounen Berkeley epi li te jwenn yon metriz ak yon doktora.

Li te yon konferansyè nan Inivèsite Stanford, aprè sa li te retounen Berkeley 1969 epi li te vin pwofesè an 1975. Li te resevwa plizyè onè kòm pwofesè envite epi li te resevwa yon Meday Onè nan men gouvènman Japonè a. Li te pran retrèt li nan lane 1988 .
Ayşegül Acevit

**Ayşegül Acevit** (ki fèt  nan  Tiki nan lane 1968 ) se yon ekriven Tik - Alman .

Fanmi li soti nan yon pati Tik nan Lanmè Nwa a, epi Ayşegül Acevit te grandi nan yon rejyon Ruhr la. Li ap viv kounye a nan Kolòy . Acevit li te etidye syans sosyal anvan li te travay pou Adolf-Grimme-Institut, Westdeutschen Rundfunk ak Zweiten Deutschen Fernsehen  .
Olga Anstei

**Olga Anstey**, ki fèt **Olga Nikolaevna Steinberg** (an Ris ak ikrenyen , ki te  fèt 1ye mas 1912 nan Kyèv epi li mouri 30 me 1985 nan Nouyòk, se te yon powèt ak tradiktè nan lang ris ak ikrenyen nan dezyèm vag emigrasyon ris la.

## Biyografi
Olga Nikolaevna te fèt epi li te pase anfans li ak jenès li nan Kyiv. Papa l se yon jij de lapè. Manman l, Olga Nikolaevna Orlov, yon pwofesè lekòl, te yon ansyen elèv nan Kou Bestuzhev yo  . Pitit fi li te gradye nan Kolèj Lang Etranje Kyiv an 1931 epi li te travay kòm daktilograf ak tradiktè nan etablisman endistri chimik yo.

An 1937, li te marye ak Ivan Matveyev, ki te vin powèt Ivan Elagin nan lavni. Pandan okipasyon Nazi a, li te rete nan Kyèv, ke li te kite pou l ale nan Lwès an septembre 1943, nan dènye mwa gwosès li, avèk retrè twoup Alman yo. Ant 1943 ak 1945 li te viv nan Lódz, Prag ak Bèlen. Pitit fi li a, Ina, ki te fèt an octobre 1943, te mouri a laj de enan. An 1945 li te fè yon dezyèm pitit fi, Ielena.

## Referans
Charlotte Mandell

**Charlotte Mandell**, ki te fèt nan Hartford, Connecticut an 1968  se yon tradiktè literè amerikèn. Li tradui plizyè zèv pwezi, fiksyon ak filozofi soti nan fransè pou ale an anglè, menm jan  woman Honoré de Balzac, Gustave Flaubert, Jules Verne, Guy de Maupassant, Marcel Proust, Maurice Blanchot, Antoine de Baecque, Abdelwahab Meddeb, Bernard-Henri Lévy, Jean-Luc Nancy ak Jonathan Littell.

Li te etidye nan Boston Latin High School, Sòbòn nan nouvèl inivèsite Pari 3 ak Bad kolèj kote li te etidye literati fransè ak analiz fim .  Li marye ak powèt Robert Kelly  .
Laleh Bakhtiar

**Laleh Bakhtiar** 1938 rive 2020 te yon entelektyèl mizilman, li te ye pou tradiksyon li te fè nan Koran  an anglè. Apwòch li se feminis , epi li enfliyanse pa espirityalite soufi li  .
Carol Meyers

**Carol Lyons Meyers**, ki te fèt 26 novanm 1942 nan Wilkes-Barre ( Etazini ), se yon biblis feminis amerikèn, epi li se  yon akeyològ, antwopològ ak tradiktè .

Li se Pwofesè Emerita Mary Grace Wilson nan Syans Relijye nan Inivèsite Duke .  Sant enterè Meyers yo gen ladan etid biblik, akeyoloji Mwayen Oryan, ak etid sou fanm nan mond biblik la.

## Biyografi
Carol Meyers te fèt nan Wilkes-Barre, Pennsilvani . Li te ale nan Kingston High School nan Kingston, Pennsilvani, li te jwenn lisans li avèk onè nan Wellesley College nan Wellesley, Massachusetts, epi doktora li. nan Inivèsite Brandeis nan Waltham, tou nan Massachusetts an 1975  .

Meyers te kòmanse anseye nan Inivèsite Duke an 1977. Li ekri epi li anseye nan domèn etid biblik, akeyoloji, ak etid sou fanm nan mond biblik la. Yo dekri li kòm " youn nan pi gwo istoryen ak akeyològ sou teren jodi a »  . Liv li an 1988, *Discovering Eve: Ancient Israelite Women in Context*, te " premye efò konplè pou prezante yon pèspektiv sou Bib la ki santre sou fanm, lè l sèvi avèk kritik istorik olye de kritik literè »  . Meyers te ekri tou kòmantè sou Egzòd, Agayi, ak Zakari .
## Refrans
Elizabeth Bishop

**Elizabeth Bishop**  8 févriye 1911 rive  6 oktòb 1979  te yon powèt ak ekriven amerikèn ki te soti Worcester, Massachusetts . Li te yon Konsiltan Powèt Loreya nan Pwezi pou Bibliyotèk Kongrè a an 1949 ak 1950, li te genyen Pri Pulitzer pou Pwezi an 1956, epi li te yon manm Akademi Powèt Ameriken yo.

## Biyografi
Òfelen, Elizabeth Bichòp te viv avèk granparan li nan Nova Scotia nan yon kay yo rele Bulmer House, yon peryòd li te ideyalize nan ekri li yo. 

Li te antre nan Vassar kolèj nan otòn 1929, yon ti tan aprè krach mache aksyon an. An 1933, li te ko-fonde *Con Spirito*, yon magazin literè sibvèsif nan Vassar, ansanm ak ekriven Mary McCarthy, Margaret Miller, ak sè li yo Eunice ak Eleanor Clark (anndan) .
Mary Jo Bang

**Mary Jo Bang**, ki fèt 22 oktòb 1946 nan Waynesvil, Misouri, se yon powèt, tradiktè ak pwofesè amerikèn nan Inivèsite Washington nan Saint Louis.

## Biyografi

### Jèn ak fòmasyon
Mary Jo Bang, ki fèt nan Waynesvil, Etazini, se pitit fi Eugene D. Ward ak Helen Sergeant, yon fanmi ki soti nan yon fanmi senp, manman l te yon moun k ap netwaye epi papa l te yon chofè kamyon. Li te grandi nan banlye Ferguson ak Cool Valley , Misouri, nan vil Saint Louis .
Marilyn Booth

**Marilyn Louise Booth** ki fèt 24 févriye 1955  se yon otè ak akademik amerikèn, tradiktè literati arab . 

## Biyografi
Marilyn Booth te gradye *[[Mention honorifique|summa cum laude]]* nan Inivèsite Harvard an 1978, epi li te premye fanm ki te resevwa Bousdetid Wendell la. Li te resevwa yon doktora nan literati arab ak istwa Mwayen Oryan nan St Antony's College, Oxford, an 1985. Li te resevwa yon bous Marshall pou etid doktora li nan Inivèsite Oxford  . Li anseye nan Inivèsite Brown, Inivèsite Ameriken nan Cairo, ak Inivèsite Illinois nan Urbana-Champaign . Li se direktè Sant pou Etid Sid Azyatik ak Mwayen Oryan nan UIUC. An 2016 li te okipe Chèz Irak nan Etid Arab ak Islamik nan Inivèsite Edinbo .

Booth ekri de liv ki gen ladan youn sou powèt nasyonalis ejipsyen an Mahmoud Bayrem Ettounsi  ansanm ak anpil piblikasyon akademik ak chapit liv. Li te tradui plizyè travay literati arab an anglè tou. Travay li yo te parèt nan *[[Banipal]]* ak mo san fontyè . Li se yon ansyen ganyan  nan akansas arabi la.pri tradiksyon ak finalis Pri Banipal la. Li te sèvi tou kòm yon manm jiri pou Pri Banipal sa a an 2008 ak 2009.

Tradiktè Jokha Alharthi, li te genyen Pri Entènasyonal Booker an 2019 avèk otè Omanè a ki rele *Celestial Bodies*  .

## Dispit sou ''tifi Riyad yoDispit sou tifi Riyad yo''
Booth se tradiktè orijinal liv ki pi vann Rajaa Alsanea , les filles de Riyad . Sepandan, nan yon lèt li te ekri *[[The Times Literary Supplement|Times Literary Supplement]]* an septembre 2007, li deklare ke otè Alsanea ak Penguin Publishers te domaje premye tradiksyon li a, sa ki lakòz yon vèsyon final ki "enferyè" e "pa twò kontan"  . Booth te ekri tou sou ensidan sa a nan yon atik akademik ki gen tit "Tradiktè vs. Otè," ki te pibliye nan yon nimewo translasyon estidi an 2008.  .
Karen Brazell

**Karen Brazell**  25 avril 1938 rive 18 janvye 2012  te yon pwofesè ak tradiktè literati japonè amerikèn. Edisyon è li a pou *The Confessions of Lady Nijō* te genyen yon Pri Liv Nasyonal nan kategori tradiksyon    .

## Biyografi
Karen Brazell gen yon doktora. D. soti nan Inivèsite kolonbi . Jiska lanmò li, li te Pwofesè Emerit Goldwin Smith nan Literati Japonè ak Dram nan Inivèsite Cornell.

Li te mouri nan lane 2012 a laj de 73 an    .