open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Anprizone

Anprizone, Mete yon moun nan prizon.  Pini.  Retire libète yon moun te genyen si li mal itilize dwa libète. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:Anprizonnen(Créole seychellois)
*Franse:Emprisonné
*Angle:Imprisoned
*Alman:Eingesperrt
*Panyòl:Encarcelado

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Anprizónman

Anprizónman, Aksyon yon gwoup moun tankou yon jij avèk jiri, nan yon jijman, ki mete yon moun nan prizon. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Anrejistre

**Anrejistre**, Kenbe, konsève yon bagay tankou ekriti, son, fichye yon kote pou jwenn li lè gen bezwen pou itilize li. Son ki anrejistre sou kasèt-son, moun kapab koute li menm apre anpil tan. Fichye ki anrejistre sou yon kasèt-fichye, moun kapab gade li nenpòt lè. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: enregistrer
*Angle: to record
*Alman: speichern
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans
## Kèk lyen
Ansent

**Ansent** se ki gen yon timoun nan vant. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: enceinte
*Angle: pregnant
*Alman: schwanger
*Panyòl: embarazada

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Antann

Antann, chache chemen antant.  Aksyon de, plizè moun ki pran yon desizyon ansanm pou yo fè, sispann fè yon bagay tankou sispann goumen nan yon gè. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Antant

Antant, Kote plizyè lide rankontre pou yo fè yon sèl.  Satisfaksyon tout moun ki te gen plizyè lide diferan rive jwenn nan yon sèl opinyon. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Antèn

Antèn,  Yon ti pwent ki soti nan tèt kèk ti bèt pou pèmèt yonn kominike avèk lòt bèt parèy yo.  Yon aparèy pou radyo, televizyon ki pèmèt kominikasyon ant aparèy sa yo pi fasil. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franseantenne:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:antena

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Antere

Antere, Mete yon bagay nan tè epi kouvri li.  Sispann pale de yon bagay pou fè moun bliye li.  Mete moun mouri nan tè. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: enterrer
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Fouye tou nan tè

Fouye tou nan tè, mete yon bagay epi kouvri li avèk menm tè ki te soti nan tou a. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Antibiyotik

**Antibiyotik** se pwodui chimik ki touye mikwòb. Medikaman ki trete enfeksyon. Prèske non tout medikaman sa yo fini avèk menm de lèt sa yo: in. Genyen bakteri ki rezistan fas a antibiyotik yo epi pwodui chimik sa yo paka touye. Gen de kalite
antibyotik: gen yon kalite ki aji sou anpil mikwòb anmenmtan. Lèfini gen yon kalite ki aji sou yon sèl kalite mikwòb ase.

## Gade tou
* Biyoloji

## Referans

## Lyen deyò
Ansyen

**Ansyen**, 
* Eta nenpòt bagay aprè plizyè ane fini pase depi li te kòmanse egziste. Tout bagay ki pa kòmanse egziste kounye a, jodia. 
* Yon moun ki pèdi yon tit li te genyen, pou egzanp : ansyen chèf. 
* Grad yon moun ki egzanplè, eksperimante. Ansyen se moun ki merite respè san pou otan ki pa p egzèse okenn otorite abitrè.
## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: ancien
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa mo sa a

## referans

## Lyen deyò
Antikite

Antikite, Yon kantite tan, yon epòk ki te pase lontan tankou kèk ane anvan Jezi Kris te vini sou tè a pou kontinye kèk ane apre. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Antiseptik

Antiseptik se pwodui chimik ki anpeche mikwòb kontinye devlope sou po kò a. Yon antiseptik dezenfekte po a pou diminye enfeksyon pou blese, koupe, ak boule nan po. Yon antiseptik travay andeyò kò a alò ke yon antibiyotik travay andedan kò a.  

## Itilizasyon
Yo ka itilize antiseptik pou lave men, pou prepare la po anvan operasyon, pou lave la po aprè li fin boule pou li ka pa vin enfekte,  epi tou yo itilize antiseptik pou trete enfeksyon nan bouch ak nan gòj.  

## Plant antiseptik
Genyen plizyè plant ki gen kalite antiseptik, lè yo ale sou la po yo ka anpeche mikwob ak enfeksyon. Pami plant sa yo gen zonyon, lay, mant.

## Pwodui antiseptik
Pami pwodui antiseptik yo gen alkòl, betadin.
## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa
## Referans

## Lyen deyò
* What is an Antiseptic sou ehow.com
Antoure

Antoure, Fè yon baraj nan tout kwen yon bagay.  Bare yon bagay tou won. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Antrav

Antrav, Yon bagay yon moun fè epi bagay la mete li nan pwoblèm.  Yon granmoun wè de timoun ap goumen epi li separe yo.  Yonn nan timoun yo ale di granmoun li moun nan te kenbe li pou lòt timoun nan bat li.  Bagay sa kapab vini antrav pou moun nan. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: entrave
*Angle: obstacle
*Alman: Hindernis
*Panyòl: obstáculo

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Antrave

Antrave, Eta yon moun ki nan yon antrav.  Yon moun fini vòlè yon machin pou kont li epi li pase chache yon zanmi li pou yo soti.  Pandan yo nan lari a polis arete yo pou vòlè machin.  Lòt zanmi an ki pate menm konnen vòl la tou antrave  paske polis yo pran li pou yon vòlè tou. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:entrave
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:obstáculo

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans

## Lyen deyò
Antravè

Antravè, Pozisyon yon bagay pou anpeche yon lòt bagay kontinye nan direksyon li te kòmanse sib la.  Travay yon bagay ki bare wout, objektif yon moun.  Fè yon kwa avèk yon lòt bagay tankou yon pye bwa ki tonbe sou yon wout epi pyès trafik pa kapab kontinye. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Antrenman

Antrenman, Prepare pou yon evènman ki ap vini.  Repetisyon. Refè yon bagay pou sonje kijan li te fèt anvan yon prezantasyon an fas yon odyans. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Anvi

Anvi, Moso ki manke pou fè yon lòt rive konplè.  Espwa pou jwenn satisfaksyon.  

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: envie
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Anviwon

**Anviwon**, prèske, alantou. Yon ti kras pi plis, pi piti pase yon kantite tankou tan, distans, wotè ki te nesesè. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: environ
*Angle: about
*Alman: über
*Panyòl: alrededor

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans

## Lyen deyò
Anvlòp

Anvlòp, Yon bagay laj ki gen kapasite pou kouvri tout kò yon lòt.  Yon moso papye ki vlope tankou yon pòch pou mete yon lèt,  fèmen li epi voye li bay mèt li pou ouvri li. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:enveloppe
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:sobre

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Anvlope

**Anvlope** se kouvri yon bagay. Anvlope, eta yon anvlòp lè li gen yon lòt bagay, yon lèt andedan li.  Travay yon moun ki fèmen yon bagay andedan yon anvlòp.  Travay yon bagay ki kouvri tout kò yon lòt bagay. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: enveloppe
*Angle:envelope
*Alman:Umschlag
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans

## Lyen deyò
Anyen

Anyen, Zewo.  San valè.  chif ki lye tout nonb pozitif avèk nonb negatif yo.  Pozisyon yon moun ki pa pou, ki pa kont yon bagay. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Apèl

Apèl, Aksyon yon moun ki rele yon lòt moun nan telefòn, ki rele yon moun. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Apèsi

Apèsi,  Posiblite pou wè yon bagay anvan li vini egziste nan reyalite.  Bay yon ti goute nan yon bagay.  Moun ki fè sinema yo toujou fè reklam nan televizyon pou film.  Yo bay yon ti apèsi nan film nan.  Sa a bay moun yon lide de film nan anvan yo ale wè li.  

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:aperçu
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Apeti

Apeti, Espas vid nan lestomak yon moun ki fè li anvi manje.  Yon fòs envizib ki fè yon moun anvi fè yon bagay tankou tout jèn gason gen apeti pou bèl fi. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Apetisan

**Apetisan**  Bon gou ki ogmante apeti moun pou bagay la. Yon bagay moun toujou anvi manje, jwenn apre yo fini manje li, jwenn li yon premye fwa. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans

## Lyen deyò
Ap

Ap, Yon mo, lè li devan yon lòt mo, fè konnen devlopman yon aksyon ki apèn kòmanse. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Aparans

Aparans, Tandans pou yon moun kwè sa li wè, tande, santi menm lè sa li wè, tande, santi a pa chita sou pyès verite.  Lè nenpòt nan senk sans yo twonpe moun. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: apparence
*Angle: appearance
*Alman: Aussehen
*Panyòl: apariencia

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Aplati

Aplati, Bay yon bagay menm fòm avèk fas dlo dòmi.  Itilize fòs pou fè wòtè yon bagay diminye.  

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Aplikasyon

Aplikasyon, Rezon ki fè egzistans yon bagay itil.  Itilizasyon.  Sa moun kapab fè avèk yon bagay. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Aplike

Aplike, Itilize yon bagay jan li te fèt pou itilize.  Sib yon metòd pou fè yon bagay. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: appliquer
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Aplodi

Aplodi, Aksyon moun ki ap frape de plat men yo ansanm pou ankouraje aksyon yon lòt moun.  Nenpòt aksyon moun pou ankouraje aksyon lòt rekòmanse.   

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: applaudir
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Aplodisman

Aplodisman, Ankourajman pou bon aksyon yon moun.  Rezon ki genyen pou yon bagay rekòmanse. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Apranti

Apranti,  Moun ki ap sib tout sa patwon li ap fè pou li fè tou. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Aprantisaj

**Aprantisaj**, Travay yon moun ki ap aprann. Ogmante kantite konesans ki deja egziste a. 

## Tradiksyon
* Lòt kreyòl:
* Franse:
* Angle:
* Alman:
* Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Apre

Apre, Sib sa ki nan pozisyon devan an.  ~ Demen, Jou ki sib jou ki ap vini demen an.  ~ Midi, Yon minit apre mitan yon jounen pou jis rive sis lè nan aswè. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:apre(créole mauricien)
*Franse:après
*Angle:after
*Alman:nach
*Panyòl:después

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Apresysyon

Apresysyon, Aksyon yon moun ki montre valè li bay yon bagay.  Kòmansman lanmou pou yon moun, yon bagay. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Apwouve

Apwouve,  Fè yon moun konprann entansyon li, bagay li fè bon.  Aksepte lide lòt moun.  Bay dwa, otorizasyon pou kontinye avèk yon aksyon ki kòmanse deja. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: approuver
*Angle: to approve
*Alman: zustimmen
*Panyòl: aprobar

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Apostwòf

Apostwòf, Yon ti siy (` ) ki ranplase yon lèt lè moun ap ekri.  Lang Fransè itilize apostwòf anpil, men anpil lang pa itilize li. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Apot

Apot, Douz moun yo ki te toujou ap mache avèk Jezi lè li te ap viv sou tè a.  Nenpòt moun ki resposab pote mesaj bay yon lòt moun. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: apôtre
*Angle: apostle
*Alman: Apostel
*Panyòl: apóstol

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Areye

**Areye** se yon ensèk ki gen wit pye. Yon areye fè nich li tankou yon moso twal. Anpil ayisyen kwè lè yon areye ki gen sèt pye vini pre yon moun se move nouvèl li pote bay moun nan. Poutèt sa yo ap touye li. 

## Tradiksyon
* Lòt kreyòl:
* Franse: araignée
* Angle: spider
* Alman: Spinne
* Panyòl: araña

## Etimoloji
Mo *areye* a soti nan lang franse a (*araignée*) ki soti nan mo laten (*aranea*).

## referans
## Kèk lyen
Arestasyon

Arestasyon, Aksyon sou yon moun ki tonbe anba kontwòl militè, polis pou ale tann jijman li nan yon prizon.  Apre erestasyon yon moun, moun nan pèdi tout libète, anpil dwa li te genyen. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:Arrestation
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Arete

Arete, Tonbe anba kontwòl militè, polis pou ale nan prizon epi tann jijman. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: arrêter
*Angle: to stop
*Alman: stoppen
*Panyòl: detener

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Aristokrasi

Aristokrasi, Yon ti ponyen moun nan yon sosyete, yon peyi ki gen prèske tout kòb peyi a nan men yo e ki panse yo pi bon pase lòt moun ki pa nan gwoup pa yo a. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: aristocratie
*Angle: aristocracy
*Alman: die Aristokratie
*Panyòl: aristocracia

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Asanble

Asanble, Anpil moun ki rasanble pou yon menm rezon yon kote.  Depite avèk senatè ki rasanble pou diskite e fè lwa pou yon peyi. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Asasen

Asasen, Yon kriminèl ki touye moun, pou lajan yon lòt moun peye li. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Ase

Ase, Kont.  Pa mete, pa retire nan kantite, wotè, yon bagay deja ye.  

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: assez
*Angle:enough
*Alman:enough
*Panyòl:suficiente

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans

## Lyen deyò
Acha

**Acha** se yon aksyon yon moun ki achte yon bagay. Yon koutye fè lajan li nan vann kay pou mèt kay yo, men se moun ki fè acha yo ki peye li. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: achat
*Angle: purchase
*Alman: der Kauf
*Panyòl: compra

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans

## Lyen deyò
Acheve

Acheve, Fini fè yon travay ki te kòmanse.  Finisman. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: achever
*Angle: to achieve
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Aristokrat

Aristokrat, Nenpòt moun ki nan yon aristokrasi.  Moun ki espere rantre nan aristokrasi e ki kòmanse trete moun nan gwoup pa yo a tankou moun ki gen mwens valè pase yo.  Inyoran ki gen lajan.  Li difisil pou yon gwoup aristokrat asepte moun nan lòt klas rantre nan gwoup yo a. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Achitèk

**Achitèk**, pwofesyonèl ki fè desen yon konstriksyon tankou yon kay.  Achitèk la kapab itilize nenpòt materyèl pou fè desen yon kontriksyon, men mezi yo kapab bay vrè dimansyon konstriksyon an lè enjenyè itilize miltip mezi chak kwen nan desen. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:Architecte
*Angle:Architect
*Alman:Architekt
*Panyòl:Arquitecto

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans

## Lyen deyò
Achte

**Achte**, Ale kote moun vann machandiz, pran yon bagay epi peye pou li. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:Aste(kreyòl mauricien)
*Franse: Acheter
*Angle: To buy
*Alman:
*Panyòl: Comprar

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Achtè

Achtè, Yon moun ki ale kote machann ap vann machandiz, pran yon bagay epi peye pou li. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: acheteur
*Angle: buyer
*Alman: der Kaüfer
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Asid

**Asid** se sibstans ki gen yon pH (potansyèl idwojèn) pi piti pase 7. Asid se yon nenpòt sibstans ki fòme iyon idwojèn nan dlo. Asid se yon konbinezon plizyè eleman chimik ansanm tankou idwojèn, souf avèk oksijèn. Konbinezon idwojèn, souf, avèk oksijèn bay yon asid ki kreye elektrisite lè li rankontre avèk yon metal tankou plon. 

## Referans
Asirans

Asirans, Pawòl yon moun di yon lòt moun pou fè moun nan konte sou li.  Yon konpayi moun peye yon ti montan kòb pou konpayi an fè kèk gwo depans pou li lè depans sa yo rive. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:lasirans(kreyòl mauricien)
*Franse:assurance
*Angle:insurance
*Alman:Versicherung
*Panyòl:Seguro

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Asistans

Asistans, Sipò yon moun resevwa ki pèmèt li kontinye yon bagay li te kòmanse, yon bagay li vle fè. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: assistance
*Angle: assistance
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Asosye

Asosye, Yon moun ki ini avèk yon lòt moun, plizyè lòt moun pou reyalize yon lide tankou ouvri yon biznis ansanm. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:asosie(kreyòl mauricien)
*Franse:Partenaire
*Angle:associate
*Alman:
*Panyòl:asociado

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Asyèt

**Asyèt** se yon veso won ki fèt avèk ajil, metal e moun itilize li pou manje. Sa ki andedan yon veso. Plat. 

## Tradiksyon
* Lòt kreyòl:pla(kreyòl mauricien\ kreyòl seychellois)
* Franse: assiette
* Angle: plate
* Alman: Teller
* Panyòl: plato

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Atak

Atak, Aksyon yon moun ki mache ale devan, dèyè yon lòt moun avèk fòs, gwo mo pou entimide li, touye li tou si sa posib. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: attaque
*Angle: attack
*Alman: der Angriff
*Panyòl: ataque

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Asire

Asire, Posede, resevwa asirans de yon moun, yon konpayi. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: assurer
*Angle: to ensure
*Alman: gewährleisten
*Panyòl: asegurar

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Asistan

Asistan, Yon moun ki bay yon moun sipò ki pèmèt moun sa kontinye yon bagay li te kòmanse, yon bagay li vle fè. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:Assistant
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:Asistente

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Atansyon

Atansyon,  Prekosyon yon moun dwe pran nan kèk sitiyasyon.  Kite je, zòrèy fikse sou yon bagay pou wè li, tande li.  ~ !, Yon son, yon jès yon moun fè pou fè yon lòt moun konprann li gen yon bagay li bezwen gade, koute byen.  Eta moun ki pa kapab sispann koute, gade yon bagay. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: attention
*Angle: Warning
*Alman: die Aufmerksamkeit
*Panyòl: atención

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Atantif

Atantif, Eta yon moun ki toujou pre pou fè sa ki nesesè depi yon sitiyasyon prezante devan li. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Atache

Atache, Moun san inifòm, sivil, ki te konnen sèvi gouvènman nan peyi Ayiti.  Yo te gen djòb pou chache konnen moun ki pa renmen gouvènman an epi ale di prezidan sa.  Sivil nan peyi Ayiti ki te gen plis pouvwa pase militè paske yo te ap travay pou gouvènman an. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Ateri

Ateri, Soti anlè pou vini tonbe sou fas tè a.  Yon fason pou fè yon bagay soti anlè epi rive atè. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Aterisaj

Aterisaj, Aksyon yon bagay ki ateri tankou yon avyon. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:debarkman(kreyòl maurisyen\ kreyòl seychellois)
*Franse: atterrissage
*Angle: landing
*Alman: die Landung
*Panyòl: aterrizaje

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Aterisman

Aterisman, Lè yon bagay ki soti anlè ap touche fas tè a. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:debarkman(kreyòl seychellois)
*Franse:atterrissage
*Angle:landing
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Atifisyèl

Atifisyèl, fet pa moun. Nenpòt bagay ki pèdi eta natirèl li.  Nenpòt bagay ki pa natirèl men moun ranje li yon fason pou li sanble avèk yon bagay natirèl. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Atire

Atire,  Aksyon fòs ki nan yon bagay e ki vle rale nenpòt lòt bagay ki pre li. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: attirer
*Angle: to attract
*Alman: zeichnen
*Panyòl: atraer

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Atis

#### Pwojè franko-alman an
Nan mwa oktòb 1986, pandan 48yèm somè franse-alman an nan Frankfurt-sur-le-Main, prezidan franse François Mitterrand ak chanselye Alman Helmut Kohl te diskite sou ranfòse pouvwa politik Ewòp atravè kominikasyon odyovizyèl. Yon ane e demi apre, 26 mas 1988, yo te kreye yon gwoup travay nan Almay pou yon chèn kiltirèl franse-alman. Gwoup sa a te konpoze de Lothar Späth (minis-prezidan Baden-Württemberg), Bernhard Vogel (minis-prezidan Rhénanie-Palatinat) ak Klaus von Dohnanyi (premye majistra Hamburg). Nan 4 novanm 1988, pandan yon somè franse-alman nan Bonn, Mitterrand ak Kohl te dakò sou yon "chèn kiltirèl franse-alman, kè yon lavni televizyon kiltirèl ewopeyen." Yo te mete sou pye yon gwoup travay e negosyasyon te kòmanse an 1989. Nan 31 oktòb 1989, te gen yon rankont sou sijè sa a ant Lothar Späth, minis plenipotans chaje relasyon kiltirèl ak Lafrans, Jack Lang, minis Kilti, ak Catherine Tasca, minis delegye chaje Kominikasyon.

Pwoyè a te gen yon premye difikilte pou simonte : pandan ke nan Lafrans sistèm odyovizyèl la depann de Leta, nan Almay lwès li depann de onz « länder » (eta federal) kote yo te dwe negosye avèk yo. Nan Almay, yo te planifye ke nouvo chèn nan ta apiye sou gwoup piblik ARD ak ZDF, pandan ke nan Lafrans li ta baze sou jèn chèn La Sept. Men Alman yo te ezite finanse chèn nan egal ego paske yo te planifye yon difizyon sou 80% nan teritwa yo atravè kab, pandan ke La Sept te rive sèlman nan yon ti pati nan popilasyon franse a atravè satelit TDF 1. Pou balanse sa, Jérôme Clément, chèf La Sept, te jwenn yon akò pou FR3 pran yon pati nan pwogram yo nan samdi apremidi.

2 oktòb 1990, yo siyen yon trete anteta nan Bèlen ki tabli baz pou Chèn Kiltirèl Ewopeyen an (CCE). Yo te siyen trete a prese prese, yon jou avan reyinyon Almay la, pou pa pèdi tan ap konvenk senk länder nan Almay lès la.

## Nòt ak referans
 

### Atik ki gen rapò
Atistik

Atistik, Nenpòt travay yon atis fè. Nenpòt bagay ki gen rapò ak la (aktivite). 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Atitid

Atitid, Fason yon moun chwazi pou li konpòte li nan mitan lòt moun.  

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: attitude
*Angle: attitude
*Alman: die Haltung
*Panyòl: actitud

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Atizan

Atizan, Yon moun ki kapab fè yon travay prèske menm jan yon pwofesyonèl fè li.  Moun ki itilize men li pou fè yon travay, ki pa itilize machin pou fè travay li. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:artizan(créole mauricien)
*Franse: artisan
*Angle: artisan
*Alman: Handwerker 
*Panyòl: artesano

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Atizana

Atizana, Travay yon atizan.  Travay yon moun ki bay yon rezilta menm jan yon pwofesyonèl te kapab fè li.

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:atizana(kreyòl mauricien)
*Franse:artisanat
*Angle:crafts
*Alman:Kunsthandwerk
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Atik

Atik, mo nan lang kreyòl la ki pèmèt moun konnen egzateman de kisa yon moun ap pale.  Yon atik nan lang Kreyòl vini aprè yon mo li akonpaye. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:lartik(kreyòl seychellois)
*Franse: article
*Angle: article
*Alman: Artikel
*Panyòl: artículo

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans

## Lyen deyò
Atirans

**Atirans**, Fòs ki nan yon bagay e ki vle rale nenpòt lòt bagay ki pre li. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:atirans(kreyòl seychellois\ kreyòl mauricien)
*Franse: attirance
*Angle: affinity
*Alman: die Affinität
*Panyòl: afinidad

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans

## Lyen deyò
Atraksyon

Atraksyon, Nenpòt aktivite ki rale moun vini gade e moun pran plezi nan li. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: attraction
*Angle: attraction
*Alman: die Anziehung
*Panyòl: atracción

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Atraktif

Atraktif, Nenpòt bagay ki kapab fè yon moun gade san rete, bliye tèt li. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Avans

Avans, Ofri pou yon bagay anvan resepsyon bagay la.  Peye lajan pou yon travay ki poko fèt. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Avanse

Avanse, Mache nan direksyon devan.  

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: avancer
*Angle: to move forward
*Alman: vorankommen
*Panyòl: avanzar

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans

## Kèk lyen
Avantaj

Avantaj, Diferans ki gen nan chanje de ou byen bagay.  Sa yon moun resevwa an plis sou yon lòt. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:Bann lavantaz(kreyòl mauricien) Lavantaz(kreyòl seychellois)
*Franse: avantage
*Angle: advantage
*Alman: Vorteil
*Panyòl: ventaja

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Avanyè

Avanyè, Yon jou ki pase anvan jounen ki te pase anvan jounen yè a. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Atlèt

Atlèt, Yon moun ki pratike yon espò pou pwofesyon. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: athlète
*Angle: athlete
*Alman: der Sportler
*Panyòl: atleta

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans

## Lyen deyò
Atletik

Atletik, Nenpòt moun ki gen abitid fè spò.  Moun ki kenbe fòm kò li solid tankou atlèt. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Avègleman

Avègleman, Nenpòt bagay ki anpeche yon moun wè reyalite a ki devan li. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: aveuglement
*Angle:
*Alman: die Blindheit
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Avèk

Avèk, Yon ekspresyon ki ede lye de mo, de lide, de bagay.  

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: avec
*Angle: with
*Alman: mit
*Panyòl: con

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Avèti

Avèti, Anonse sa ki ap ale rive.  Fè konnen sa ki ap ale rive, pase. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Avoka

Yon **Avoka** se yon pwofesyonèl ki etidye lalwa pou defann akize li nan tribinal lan. Moun ki entèprete lwa nan fason pa yo pou defann kliyan nan yon jijman, nan tribinal. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:avoka(kreyòl seychellois \kreyòl mauricien)
*Franse: avocat
*Angle: lawyer
*Alman: der Rechtsanwalt
*Panyòl: abogado

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans

## Lyen deyò

## __LEAD_SECTION__

**Avoka** ka nonmen :

* avoka, se yon jiris ki gen pou fonksyon se konseye moun ak defann kliyan li yo ;
* zaboka, fwi pye zaboka a ;
* zaboka, se yon koulè, yon koulè nwa ak vèt ki gen tandans jòn .

* Avoka , se yon jeyan nan pwosesyon ak kotèj ak bèlj
* *[[L'Avocat (film, 1932)|The Lawyer]]* ( *Avoka Man*, 1932), se yon fim Ameriken pa William Dieterle ;
*
* *L'Avocat* (2011), se yon fim fransè pa Cédric Anger .

* Jean-Marc Avocat (~1948-2020), se yon aktè fransè.
Avyatè

Avyatè, Pwofesyonèl ki pilote avyon nan lespas.  Moun ki kapab pilote avyon nan lespas. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:Aviator(kreyòl seychellois)
*Franse: aviateur
*Angle:Aviator
*Alman:Flieger
*Panyòl:Aviador

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Aza

Aza, Nenpòt jwèt yon jwè oblije mize pou li kontinye patisipe nan li. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
Bag

**Bag** se yon bijou. Yon ti moso metal won avèk yon tou pou dwèt moun rantre.  Moun mete bag nan dwèt yo pou fantezi, pou fiyanse, pou marye.  Moun fèt pou kontinye mete bag maryaj la tout tan yo rete marye.  Yon bag kapab fèt avèk twa metal tankou lajan, lò, dyaman. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:bag(kreyòl mauricien\ kreyòl seychellois)
*Franse:anneau
*Angle:ring
*Alman:Ring
*Panyòl:anillo

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Bakaloreya

Bakaloreya, Yon nivo etid inivèsitè ki vo kat ane lekòl konsa apre lekòl segondè.  Men, anpil moun panse sizyèm ane nan lekòl segondè se yon diplòm bakaloreya. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: bacalauréat
*Angle:
*Alman: das Abitur
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Bal

**Bal**, Reyinyon plizyè moun pou selebre yon evènman, yon okazyon avèk mizik pandan plizyè èdtan.  

* Yon moso metal ki soti nan bouch yon zam aprè yon eksplozyon andedan yon zam. 

* Bal se yon mwayen pou mezire tou, egzanp : yon bal pèpè.

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans

## Lyen deyò
Balans

Balans,  Yon enstriman pou mezire pwa yon bagay, yon moun.  Yonn nan siy owoskòp yo.  Nivo kote yon bagay gen menm pwa avèk yon lòt. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: balance
*Angle: balance
*Alman: die Waage
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans

## Lyen deyò
Avòtman

**Avòtman**, retire yon ze nan vant yon femèl anvan li fini fòme pou soti.  

**Avòtman** defini kòm entèripsyon nan pwosesis jestasyon an, sa vle di nan devlopman ki kòmanse nan konsepsyon ak fètilizasyon nan yon ovèn pa yon espèmatozoy konsa fòme yon ze, ki kontinye ak kwasans anbriyon an, epi fetis la, epi ki nòmalman fini nan tèm ak nesans yon nouvo moun nan espès la. Entèripsyon sa a ka pwovoke oswa espontane.  

Tèm avòtman konsène tout espès vivipar. Li ka lakòz oswa pa lakòz lanmò fetis la ak ekspilsyon imedya li.

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: avortement
*Angle: abortion
*Alman: Schwangerschaftsabbruch
*Panyòl: aborto

## Istwa

## Diferan sitiyasyon ak diferan kalite avòtman

### Pou espès imen an, gen plizyè sitiyasyon:
Yo rele avòtman pwovoke oswa deklanche revokasyon volontè yon gwosès nan yon fanm pa entèvansyon imen.

Lè li motive pa rezon medikal, swa paske kontinyasyon gwosès la ta danjere pou sante fanm nan, oswa paske fetis la (oswa anbriyon an) ap soufri nan malformasyon, oswa nan yon maladi grav epi ki pa geri, nou pale de medikal. oswa tèmik terapetik gwosès (IMG).

Lè yo deside pou rezon ki pa medikal, nan yon kad legal, nou pale de revokasyon volontè gwosès (IVG).

Lè yo pratike li andeyò kondisyon lalwa mete yo, yo rele sa avòtman klandesten.

Yon foskouch se yon avòtman espontane oswa yon avòtman ki te koze pa swa yon kòz patolojik oswa aksidan anvan 22 semèn nan amenore (oswa pou yon fetis ki peze mwens pase 500 g, dapre OMS); pi lwen pase limit sa a, nou pale de livrezon twò bonè,.

Avòtman se sijè a nan lejislasyon espesifik: dwa pou avòtman.

## Referans

## Lyen deyò

* Notices d'autorité : 
** LCCN
** GND
** Japon
** Espagne
** Israël
** Tchéquie
* Notices dans des dictionnaires ou encyclopédies généralistes : 
** *Britannica* [archive]
** *CALS Encyclopedia of Arkansas* [archive]
** *Dictionnaire historique de la Suisse* [archive]
** *Encyclopédie de l'Ukraine moderne* [archive]
** *Gran Enciclopèdia Catalana* [archive]
** *Treccani* [archive]
* Ressources relatives à la santé : 
* Ressource relative à la recherche :
Avwe

Avwe, Aksyon yon moun ki di lòt moun yon verite li konnen e moun sa yo pate ap janm konnen verite sa a si li pate di yo li.  

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Balanse

Balanse,  Fè nivo pwa de bagay vini nan menm nivo.  Voye yon bagay nan yon direksyon epi voye li nan lòt direksyon opoze a san rete, pandan yon bon bout tan. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: balancer
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Balansin

Balansin,  Yon machin mekanik ki kapab balanse pandan anpil tan soti nan yon vitès siperyè jis gravite rive kanpe. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Balkon

Balkon, Yon galri, nan yon kay.  Yon kay ki gen plis pase de etaj. 

Youn nan itilizasyon ki pi popilè nan yon balkon se nan tradisyonèl sèn nan ki te vin konnen kòm "sèn nan balkon" nan trajedi Romeo ak Jilyèt Shakespeare la (menm si sèn nan pa fè okenn mansyone nan yon balkon, sèlman nan yon fenèt nan ki Jilyèt parèt). 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:balkon(kreyòl mauricien)
*Franse:balcon
*Angle:balcony
*Alman:
*Panyòl:balcón

## Istwa
Mo "balkon" la te premye enpòte soti nan Italyen nan lang franse, angle ak Ris

## Galri foto

File:Edouard_Manet_-_The_Balcony_-_Google_Art_Project.jpg|lien=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Edouard_Manet_-_The_Balcony_-_Google_Art_Project.jpg|Édouard Manet: *Le balcon*
File:Romeo_and_juliet_brown.jpg|lien=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Romeo_and_juliet_brown.jpg|Ford Madox Brown, the balcony scene from *[[:en:Romeo_and_Juliet|Romeo and Juliet]]*
File:Júlia_balkonja,_Verona.jpg|lien=https://en.wikipedia.org/wiki/File:J%C3%BAlia_balkonja,_Verona.jpg|The balcony of Juliet at Villa Capuleti in Verona
File:2014_02_13_14_13_13_Milano_ITALY_Palazzo_Cusani_balcone_balcon_photo_Paolo_Villa_FOTO3970.JPG|lien=https://en.wikipedia.org/wiki/File:2014_02_13_14_13_13_Milano_ITALY_Palazzo_Cusani_balcone_balcon_photo_Paolo_Villa_FOTO3970.JPG|Palazzo Cusani in Milan (Italy)
File:Coronation_balcony_(52877063504)_(cropped).jpg|lien=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Coronation_balcony_(52877063504)_(cropped).jpg|Members of the British royal family on the East Front Balcony at Buckingham Palace, 2023


## referans
Ban

**Ban**, Yon varyasyon nan chèz ki long anpil e li kapab genyen kat pye ou byen plis; konsa plizyè moun kapab chita sou li. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: banc
*Angle: bench
*Alman: Bank
*Panyòl: el banco

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Banal

Banal,  San sans.  Enkwayab.  Nan nivo konesans prèske tout moun.  Konesans ki disponib pou minimòm entelijans.  

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Bandi

Bandi, Yon moun ki pa gen krentif pou anyen, ki pa pè pyès moun.  Tapajè.  Eta yon moun vyolan. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: bandit
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Bank

**Bank**, Yon enstitisyon ki okipe afè lajan pou yon peyi, yon gwoup moun, yon gwoup peyi.   Bank sèvi tankou medyatè ant moun ki gen lajan pou prete e moun ki bezwen prete lajan.  Kote moun ki gen kòb sere kòb yo.   Kote moun mete lajan yo posede pou prete moun ki bezwen prete; konsa yo kapab fè benefis sou lajan yo.  

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:labank(kreyòl mauricien)
*Franse: La banque
*Angle: The bank
*Alman: Die Bank
*Panyòl: El banco

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans

## Lyen deyò
Bankèt

Bankèt, Yon ti bank.  Yon tab yon machann mete machandiz pou li vann. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Baraj

Baraj, Mwayen moun itilize pou bare, separe yon moso tè.  Sa ki separe yon bagay avèk yon lòt.  Yon mi wo ki anpeche yon kouran dlo vwayaje nan tout libète li.  

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Banana

**Banana** se yon soupe ayisyen fè avèk bannann. Yo graje bannan nan, mete li bouyi avèk dlo pou jis li kwit. Aprè bannann nan fini bouyi yo koule li, mete li sou dife ankò epi mete lèt, kanèl nan li anvan yo sikre li. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans

## Lyen deyò
Bann

* Bann: Bann, Eta zozo yon gason lè li di, kanpe.  Sa rive plis lè gason an ansanm avèk yon fi, lè li ap panse a yon fi li anvi, lè li ap panse a yon moman li te pase avèk yon fi, lè li wè fòm koko yon fi anba kilòt li.  
* Bann: riban long ki andedan , Yon riban long ki andedan kasèt ki fèt pou anrejistreman mizik, Fichye tankou film ki parèt sou ekran televizyon, sal sinema yo. 
* Bann: Gwoup mizikal 
## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:Group(créole mauricen)
*Franse:Groupe
*Angle:Band
*Alman:
*Panyòl:Banda

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Basen

**Basen** se yon tou fon anpil e ki plen dlo.

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Baskèt

Baskèt, Yon ti panyen ki fèt avèk latanyen, zo palmis, ti moso banbou.  Kèk fwa,  yon baskèt gen yon lans. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Bat

Bat, Depase fòs yon lòt nan yon konfwontasyon. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:Ritm(créole mauricien)
*Franse:Battre
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:Derrotar

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Batay

Batay, Rezilta yon diskisyon ki pouse de moun fache,  ki pouse plizyè moun rantre nan yon konfwontasyon vyolan. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Batiman

**Batiman** se yon gwo kay ki gen plizyè etaj e kontsriktè li bati li sou yon teren laj.  Yon gwo konstriksyon ki chita sou lanmè, ki vwayaje sou lanmè. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: bâtiment
*Angle: building
*Alman: das Gebäude
*Panyòl: Edificio

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Batèm

**Batèm** se yon rit ki pataje prèske tout Legliz kretyen yo, paske li enpòtan nan tèks biblik yo. Dlo batèm senbolize tou de lanmò pa imèsyon ansyen lavi kwayan an, ki te lage nan peche, ak nesans li nan yon dimansyon diven ak etènèl.

Pou Katolisis, òtodòks ak Pwotestantis tradisyonèl, batèm se sentsèn lafwa nan Jezi Kris la grasa kretyen an sove, pirifye anba peche. , pa vin yon pitit Bondye. Nan pwotestans, Sentsèn sa a se yon siy, sa ki nan men Bondye pwolonje nan limanite ki make pa peche orijinal la ke sèlman san Jezi Kris la ka lave lwen. Pandan w ap abònman ak konpreyansyon sa a, Krisyanis Evanjelik jeneralman rezève batèm pou granmoun. Gen kèk legliz pwotestan pratike batèm pa imèsyon.

Nan sèten peyi, ki gen ladan Espay, Lafrans ak Wayòm Ini, yo pafwa selebre nesans yon timoun andeyò nenpòt referans relijye ak nenpòt kad legal pa yon batèm sivil oswa "batèm repibliken".

## Istwa
### Etimoloji
non maskilen "batèm" se yon mo ki prete , pou ranplase  nan laten eklesyastik **' an [[Ansyen grèk|grèk]] , [[Lexical derivation|derive]] soti nan  **', frekantativ vèb  ** ("plonje nan yon likid", "plonje").

Vèb *baptízein*, nan sans jeneral li a, te dokimante nan literati grèk depi Platon men Septuagint, tradiksyon grèk Labib ebre, itilize li sèlman kat fwa. fwa. Se sèlman nan Dezyèm Liv Wa yo (5:14) li fè referans ak netwayaj seremoni.

Flavius ​​​​Josephus sèvi ak tèm βαπτισμός (*baptismós*) lè li mansyone Jan Batis la.

### Orijin

Nan jidayis, mikveh se yon beny seremoni yo itilize pou ablusyon ki nesesè pou rit pite. Imèsyon total kò fè pati pwosesis konvèsyon an Jidayis. Se beny sa a jeneralman wè kòm zansèt batèm kretyen an. Nan lespri Tora a tankou nan rit imèsyon YHWH te mande Moyiz, imèsyon reprezante anglouti nan dlo nan yon kò ki te manyen pa move a.

Seremoni sa a baze sou yon senbolik ke Carl Gustav Jung ak lòt psikonalis konpare ak lavi antre nan matris, imèsyon an evoke tout bagay alafwa, tou de pirifikasyon, lanmò ak ( re-)nesans.

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Lyen deyò
* 
* 
* 
* Baptême sur le portail de la liturgie catholique du Service national de la pastorale liturgique et sacramentelle de France
* Rituel catholique du baptême des enfants sur le site de l'Association épiscopale liturgique pour les pays francophones
* Instruction ''Pastoralis Actio'' sur le baptême des petits enfants de la Congrégation pour la doctrine de la foi du Vatican
*  Écrits des Pères de l'Église sur le baptême
Baton

Baton,  Yon bout bwa ki rive wotè senti yon moun e moun kapab apiye sou li pou pran fòs pou mache.  Kou yon moun bay yon lòt moun. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Batize

Batize, Patisipe nan yon batèm. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: Baptisé
*Angle: Baptized
*Alman:Getauft
*Panyòl: Bautizado

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Bayonèt

Bayonèt, Yon kouto long, de bò file, pwenti, moun lontan yo te konnen itilize pou batay nan lagè.  Moun sa yo pate gen zam ki genyen konnye a pou batay, se ki fè yo te konnen itilize bayonèt. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Bè

**Bè** se yon pwodui ki soti nan lèt.

## Tradiksyon
* Lòt kreyòl:diber(créole mauricien)
* Franse: beurre
* Angle: butter
* Alman: die Butter
* Panyòl: mantequilla

## Etimoloji
Mo *bè* a soti nan lang franse a (*beurre*) ki soti nan lang laten an (*butyrum*) ki soti nan lang grèk la (*boutyron*).

## Referans

## Lyen deyò
Bebe

Yon  se yon timoun ki anba laj yon moun, sitou lè li poko sevre nan lèt manman (epi an jeneral nan lèt timoun), etimoloji tèm nan refere dirèkteman a lefèt ke li "bezwen manje" . Nan gadri, tèm tibebe a rezève pou timoun nan pi lwen pase premye mwa lavi li epi jiska apeprè laj dezan oswa menm trant mwa, sa vle di. di ant tibek fèt ​​ak peryòd bonè timoun. Malgre ke relativman abitrè, delimitasyon sa yo koresponn ak peryòd kritik nan devlopman timoun.
## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Bèbè

**Bèbè**, Yon moun ki pa kapab pale.  Yon moun ki pèdi pawòl.  Sanble tou moun ki bèbè toujou soud tou. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: aphasie
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Bege

Bege, Difikilte pou mo soti nan bouch yon moun ,  pou yon moun jwenn mo,  pou pale. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Batri

Batri,  Yon sous elektrisite ki dire yon kantite tan.  Sous elektrisite sa diminye piti, piti, pou jis li disparèt.  Yon pwazon majik ayisyen mete sou wout yon moun pou touye li. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: batterie
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Bèk

Bèk, Yon ògán nan tout zwazo ki jwe menm wòl bouch jwe pou moun.  Yo itilize  bèk la pou manje, chante, defann tèt yo e atake enmi yo.  Bouch zwazo. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Bèlfi

Bèlfi,  Yon fi ki marye avèk pitit gason de paran.  Pitit fi yon mari ou byen yon madanm ki pa pitit lòt mari ou byen madanm nan. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:Bèlfi(kreyòl seychellois)
*Franse: Belle-fille, bru
*Angle:daughter-in-law
*Alman: die Schwiegetochter
*Panyòl:nuera

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Bèlmè

Bèlmè, Manman mari ou byen madanm de moun ki marye.  Yon madanm ki pa manman pitit yon mari. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:belmer(kreyòl mauricien)
*Franse:belle-mère
*Angle:mother in law
*Alman:schwiegermutter
*Panyòl:suegra

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Bèlsè

Bèlsè,  Sè madanm ou byen sè mari de moun ki marye.  Madanm frè yon moun. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Benefisye

Benefisye, Resevwa yon benefis.  Resevwa yon bagay anplis pou yon bagay ki vann, ki chanje. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: bénéficier
*Angle: to benefit
*Alman:
*Panyòl: beneficiar

## Istwa
Istwa mo sa

## referans

## Kèk lyen
Benefisyè

**Benefisyè**,  Moun ki resevwa yon bagay anplis sou yon bagay ki vann, ki chanje.  Non yon moun ki ekri nan yon kontra pou resevwa yon montan lajan yon asirans ap peye si mèt asirans la mouri pandan li te ap peye asirans sa a.

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: bénéficiaire
*Angle: beneficiary
*Alman: Nutznießer
*Panyòl: beneficiario

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Beni

Beni, Eta yon moun, yon bagay tankou manje moun ap ale manje, ki resevwa benediksyon. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Benyen

Benyen, Rantre yon kò nan yon likid ou byen nenpòt lòt bagay.  Yon machin kapab pase sou yon wout epi benyen moun avèk pousyè.  Lave yon kò avèk dlo. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:bengne(reyòl mauricen)
*Franse:baigner
*Angle:bathe
*Alman:baden
*Panyòl:bañarse

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Bere

**Bere**, Mete yon bagay mou sou yon bagay di epi plati bagay mou an jis li pa kapab plati ankò.  Pase bè, manba sou pen, kasav e latriye. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans

## Lyen deyò
Benefis

Benefis, Kòb yon moun fè anplis lè li vann yon bagay.  Nenpòt sa yon moun resevwa anplis sou yon bagay li bay pou yon lòt, li chanje. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Bèso

**Bèso** se yon kabann ki fèt pou ti bebe kouche.

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: berceau
*Angle: cradle
*Alman: Wiege
*Panyòl: cuna

## Etimoloji
Mo *bèso* la soti nan lang franse a (*berceau*).

## referans

## Kèk lyen
Betiz

Betiz, Aksyon, langaj sal yon moun ki pa sanble avèk langaj sosyete a espere de li.  Mo sosyete a pa vle tande ap soti nan bouch moun.  Erè yon moun fè. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: bêtise
*Angle: foolishness
*Alman: die Torheit
*Panyòl: necedad

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Betize

Betize, Pran direksyon sosyete a pa espere, leve kanpe kont bon bagay.  Fè move chwa. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Bezig

**Bezig** se yon jwèt kat ki ekzije 128 fèy kat pou jwe li. Nan jwèt kat sa a, wa yo marye avèk rèn yo e yon jwè kapab demarye yo. Si yon jwè kente li fè, pi gwo pwen yon jwè kapab fè yon sèl kou sa a, 250 pwen. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans
Biblo

Biblo, Ti Fichye kèk gwo bagay moun mete andedan kay yo pou fè yon pati nan kay la bèl.  Pwodiktè yo itilize materyèl tankou ajil pou fè biblo. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse: bibelot
*Angle:trinkets
*Alman:
*Panyòl: baratija

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Bip

Bip, Yon bri sèk ki fèt, men moun ki tande li pa kapab konnen ki kote li te soti.  Repons yon bipè lè yon moun voye yon mesaj nan li.  Son yon bagay ki tonbe. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Bipè

Bipè, Yon ti aparèy elektwonik moun itilize pou resevwa mesaj ki soti nan yon aparèy telefòn. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Bis

**Bis**, 
1 : repetisyon yon bagay paske yon odyans mande li yon lòt fwa anplis.  
2 : Yon gwo machin ki sanble avèk yon kamyon, men pasaje kapab rantre andedan li pou vwayaje.  Pasaje yon bis kapab evite chanjmann nan tanperati a tankou lapli avèk solèy cho. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans

## Lyen deyò
Bibliyotèk

Bibliyotèk,  Yon kokennchenn liv ki rasanble ansanm yon sèl kote pou lektè jwenn pou yo li.  Lekti nan prèske tout bibliyotèk gratis.  Men, yon moun oblije gen kat yon bibliyotèk pou li kapab ale lakay li avèk yon liv.  Anpil liv yon moun ranje nan yon kwen lakay li. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:Bibliotek(kreyòl seychellois)
*Franse:Bibliothèque
*Angle:Library
*Alman:Bibliothek
*Panyòl:Biblioteca

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Bisiklèt

Bisiklèt, Yon veyikil ki gen de wou, chèn avèk pedal pou li deplase.  Moun ki monte  yon bisiklèt oblije kenbe gidon li dwat pandan li ap pedale.  San sa, bisiklèt la pa kapab rete dwat sou wout li e moun nan ap tonbe. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:Bisiklet(kreyòl seychellois)
*Franse: bicyclette
*Angle: bicycle
*Alman: Fahrrad
*Panyòl: bicicleta

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans

## Lyen deyò
Biwo

Biwo, Yon tab ki gen tiwa pou mete plim, papye, kreyon, e latriye.  Yon chanm, yon kay moun ki ap fè biznis itilize pou resevwa kliyan yo.  Yon chanm andedan yon biznis kote responsab biznis la fè tout travay li. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:biro(kreyòl mauricien)
*Franse: bureau
*Angle:office
*Alman:Büro
*Panyòl:oficina

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Biyè

Biyè, Lajan papye.  Yon moso papye yon moun itilize pou voye yon mesaj lè li pa prepare pou fè lèt nòmal. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Blage

Blage, Pale de anpil bagay san konsantre sou yonn.  Divage.  Bay blag avèk lòt moun. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen
Blagè

Blagè, Yon moun ki konnen bay blag.  Yon blagè konnen tout ti aranjman pou li fè nan yon blag pou moun chita tande e pou moun ri tou.  

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## Referans

## Lyen deyò
Blam

Blam, Responsablite ki tonbe sou do yon moun pou aksyon li. 

## Tradiksyon
*Lòt kreyòl:
*Franse:
*Angle:
*Alman:
*Panyòl:

## Istwa
Istwa mo sa

## referans
## Kèk lyen