Joséphine Bakhita

**Josephine Bakhita**, ki fèt nan lane 1869 nan Soudan, pwovens Darfour, nan Olgossa, nan lwès Nyala, touprè mòn Agilerei, nan tribi Nubyèn Dadjo epi ki  mouri 8 fevriye 1947 nan Schio, Itali, se yon ansyen esklav ki te vin yon relijyèz Canosyèn e li te kanonize nan lane 2000 pa Jan Jan Pòl II. 
## Biyografi
### Anfans ak esklavaj
Soti nan yon fanmi ki gen kat (4) sè ak twa (3) frè, li te sèlman senk (5) ane lè Kishmet, sè li, te kidnape devan je li pa komèsan esklav nan lane 1874. Nan vire li, lè li te prèske 9 ane, li se viktim nan negrye mizilman ki vann li ak vann li plizyè fwa, nan mache yo nan El Obeid ak Khartoum, pa blese malad tretman. Chòk la se konsa gwo ke li pral bliye non li. Se konsa li rele *Bakhita*, ki vle di "yon sèl chans" nan arab. 

Li fè pati kèk ane nan yon jeneral Tik ki fè li sibi eskarifikasyon mechan (tatou), byen anvan yo deside vann tout esklav li yo, nan kòmansman lagè a nan Mahdis yo. Bakhita te rann pa Konsil la nan peyi Itali nan Khartoum, Kalisto Legnani, nan 1883. 

Josephine gen 14 an e lavi li chanje dramatikman 

### Arive nan peyi Itali
An 1885, konsil Legnani te oblije kite Soudan akòz revolisyon Mahdis la e Bakhita te mande li pou li te pran li. Li fini aksepte, epi yo ale nan bato, nan Suakin, avèk yon fanmi zanmi, Michieli la. Te rive nan Genoa, Maria Turina Michieli mande kenbe Bakhita nan sèvis li. Li rive nan Zianigo, touprè Mirano, nan pwovens Veniz . 

Madanm Michieli te gen yon ti fi, Mimmina, li konfye gadyen Bakhita ki pran swen li avèk anpil tandrès. Ansanm yo retounen nan Soudan, Suakin, yo kenbe yon otèl, anvan yo retounen nan peyi Itali ankò. 

Madanm Michieli konfye pou yon ti tan ti fi li ak Bakhita nan Enstiti a nan katechis nan Veniz, ki te fèt pa mè yo Kanosyèn. Aprè sa, lè Madanm Michieli vle pran li 'tounen lakay li, li mande yo rete ak mè yo, malgre tristès li yo kite Mimmina, ki se aksepte avèk difikilte. Madanm Michieli, refize separe de Bakhita, li eseye enplike pèsonalite divès yo kite Enstiti a. Ka a ale nan jijman. Sepandan, nan dat 29 novanm 1889, pwokirè a deklare Bakhita lib pou li chwazi kote li vle rete depi esklavaj pa egziste nan peyi Itali. 

" *Sè yo te fè edikasyon mwen avèk anpil pasyans," di li, "e te fè mwen konnen ke Bondye ke tout timoun te santi nan kè mwen san yo pa konnen ki moun li te ye.* *Wè solèy la, lalin lan ak zetwal yo, mwen te di tèt mwen   Ki moun ki se mèt la nan bagay sa yo bèl?* *Aprè sa, mwen te santi yon gwo dezi wè li, konnen li, li peye li respè".* 

Sou 9 janvye 1890, li te batize pa Kadinal la Achevèk nan Veniz, Monseye Domenico Agostini, epi li resevwa Konfimasyon an. Li te renmen bo font di a di *Isit la, mwen te vin yon pitit fi Bondye*.

### Lavi relijyèz
Twa (3) ane pita, li mande yo vin yon relijyèz nan laj 24 ane. Sè siperyè, Anna Previtali, di li " *Ni koulè po a ni pozisyon sosyal la se obstak pou vin yon sè* ". 7 desanm 1893, Bakhita te rantre nan novisya nan sè Charite nan Enstiti Catechimena nan Veniz. 

Sou 8 desanm 1896, nan Veronali pwononse premye ve li. Nan 1902, li deplase nan Schio, pwovens Vicenza kote, pou plis pase senkant (50) ane, li te pran swen nan kwit manje, lenjri, gadyen. An 1927, li pwononse ve li tout tan  Renmen pa tout, li te bay tinon a Pitit *Manman Nwa* (Madre Moretta). Li te di " *Fè bon, renmen Seyè a, lapriyè pou moun ki pa konnen li.* *Gade ki jan gwo se favè Bondye a nan konnen Bondye.* " 

An 1910, li te ekri istwa li nan demann siperyè li, sè Margherita Bonotto. 

Pandan Dezyèm Gè Mondyal la, vil Schio te menase avèk bonbadman. Sè yo ki envite li pran refij nan anba tè a nan kay la, li reponn : " *Non, mwen pa pè, mwen nan men Bondye.* *Li te libere mwen nan men lyon, tig ak pantè, ou pa vle li sove mwen twò bonm?* ". 

Aprè yon maladi long ak doulourèz, ak yon agoni ki fè mal kote li resonje jou yo nan esklavaj li bougonnen : " *Kite chenn mwen yo, yo fè mwen mal* ", li ale sou 8 fevriye 1947 envoke : " *Lady nou!* *Lady nou!* ". 

Menm lè a, moun kouri nan kavo li. 

Aktyèlman yon frèsk nan chve ki nan katedral la El Obeid  nan Soudan pentire yon Madonna avèk pitit ː Mari montre Pitit Gason li lan nan Afrik. Nan bò kote li yo, sou jenou li yo, se St Josephine Bakhita ak St Daniel Comboni .

### Beyatifikasyon ak kanonizasyon
Kò Bakhita a, daprè temwayaj yo kolekte nan moman sa a, rete cho ak flèksib jiskaske fèmen sèkèy la. Yon pè nan fanmi an, ki pap travay, mande, devan sèkèy la pou li gen travay. Li retounen nan kèk èdtan aprè, li di ke li te jwenn kèk travay. Mirak kòmanse. Nan lane 1950, jis twa (3) ane aprè lanmò li, bilten an Kanosyen pibliye 6 paj nan non moun ki temwaye ke yo te resevwa gras nan lapriyè Bondye a Bakhita a. 

Li te beyatifye sou 17 me 1992, li te tounen sen pa Jan Pòl II sou 1e oktòb 2000. 

Pap la ap di nan okazyon sa a :  

Li te espesyalman apresye pa Pap Benwa XVI, ki moun ki mansyone li nan ansikle spe Salvi.

## Fèt
8 fevriye, anivèsè lanmò li. 

## Bibliyografi
* Hervé Roullet, *Joséphine Bakhita, esklav la te vin yon sen*, Paris, Ed Emmanuel, 2015, 174 paj    . 
* Herve Roullet, *Josephine Bakhita, soti nan esklavaj nan sentete*, Paris, Ed Emmanuel, 2019, 64 paj    . 
* Augusta Curreli, *Istwa Bakhita*, Estrasbou, Ed .. Siyen an, 2000, 47 paj    . 
* *Istwa bèl bagay*, 1931. Liv sa a rakonte lavi Bakhita, ak foto. 
*  Maria Luisa Dagnino, *Bakhita Di istwa li,* lavil Wòm, Jeneral Kay, pitit fi Canossian nan charite 1988. 
* Véronique Olmi, *Bakhita*, Paris, Ed. Albin Michel, 2017, 460 p.   ( ISBN.) &nbsp;  ) . 

## Fimografi
* *[[Bakhita, de l'esclavage à la sainteté]]* (*Bakhita. La santa africana*), 2009, RAI. Wòl Bakhita te jwe pa Adeline Flaun. Fim nan te difize an lang franse sou chèn France Ô nan mwa desanm 2018.

## Referans

## Lyen deyò