Polis Nasyonal Ayiti

**Polis Nasyonal Ayiti** (an fransè : Police Nationale d’Haïti)  oubyen PNH, se fòs legal  sekirite peyi a .Li ranfose lwa e li la poul pwoteje popilasyon ayisyen an. Li te fòme nan lane 1995 nan efò pou bay sekirite piblik anba kontwol sivil jan konstitisyon peyi a mande sa. Plis pase 8,500 polisye te resevwa fòmasyon nan domèn konplisman la lwa nan peyi Etazini nan men enstrikte peyi Kanada, Brezil, Ajantin ak La Frans. Yo resevwa nan kontwòl foul, operasyon zam, ak pwoteksyon gwo palto gras a ICITAP ( se yon ekip ki travay nan divisyon kriminel nan depatman defans peyi Etazini), Ekspè sa yo te travay tèt kole ak Gouvènman Ayisyen an nan bay tout sa polis la tap bezwen an tem de materyel; Misyon ICITAP te fini nan lane 2001. Fòs polis la fè plizyè branch nan lide pou te ka fini ak pwoblèm ensekirite peyi a te konnen nan moman sa. Anpil nan divisyon polis la espesyalize nan rezoud pwoblèm tankou kidnapin, dwòg, ak gang. Fòs polis la gen yon depatman ki regle zafè Gad Kòt, ak militè demobilize. MINUSTAH gen yon seri plan pou ogmante kantite polisye a 14 000 nan lane 2012.

## Misyon
Polis Nsyonal peyi Ayiti, ak MINUSTAH, se fòs sila yo ki responsab zafè sekirite piblik, polis jidisyè ak fè aplike lalwa sou tout teritwa peyi a.

## Kantite
PNH la se yon fòs polis sivil ki gen 8500 ajan e Nasyon Zini gen plan pou ogmante l a 12000 pou lane 2012.

## Listwa
Sou Duvalier, Polis Ayisyèn an te fè pati fòs lame a, li gen 14,000 manm. Depi 1987, anpil gouvènman t'ap eseye refòme l', jan konstisyon an di l' la, polis la se yon fòs ki la pou mete lapè, fè respekte la lwa ak lòd, pwoteje tout sitwayen ki sou teritwa nasyonal la e arete moun ki pa respekte lwa sa yo. Men gen anpil koripsyon nan fòs polis la.

Nan lane 1995, Ayiti kraze fòs lame a, ki te responsab pou kontwole zòn pwovens Pòtoprens.

Sou dezyèm manda prezidan Aristide (2004) anpil pòs kle te pase nan men moun ki pat gen eksperyans nan zafè sekirite. Aprè Aristide kite peyi a, prezidan interimè nan efò pou amelyore imaj PNH la, te revoke 200 ofisye konronpi.

Depi nan kreyasyon PNH la, nou jwenn movèz jesyon, koripsyon, ak mank finansman. MINUSTAH fè anil efò nan lide pou ede PNH la vanse. PNH la mennen anpil operasyon ak MINUSTAH. Men vyolans ak ensekirite rete yon gwo pwoblèm pou gouvènman Ayisyen an.

## Kòman PNH la òganize
Polis Nasyonal la gen nan tèt li Mario Andresol, li se Komisè divizyonè, se prezidan an ki eli chèf polis pou 4 ane.

Menm si Inite ki bay kò prezidansyèl pa sekirite fè pati de polis nasyonal la, li gen pwòp bidjè pa l', ak administrasyon l'.

### Kòman polis la òganize nasyonalman
Nasyonalman, polis la gen:

* Direksyon Jeneral Nasyonal Polis Nasyonal Ayiti.
* Enspeksyon Jeneral Polis Nasyonal Ayiti.
* Direksyon Jeneral Enfòmasyon.
* Kabinè Direktè Jeneral Polis Nasyonal Ayiti.
* Direksyon Devlopman ou Komisarya Planifikasyon. 

## Òganizasyon entèn

### Sèvis jeneral
Direksyon Administrasyon Santral ak Sèvis, responsab resous imèn, finans ak transpò Polis Nasyonal la, gen ladan l':

# Direksyon Finans ak Kontabilite
# Direksyon Pèsonel
# Direksyon Lojistik
# Direksyon Lekòl ak Fòmasyon Pèmanant
# Administrasyon Penitansye Nasyonal

### Polis Administratif
Direksyon Santral Polis Adminitratif, daprè atik 28 nan lwa a ki gouvène Polis Nasyonal la, se responsab ki pou kreye mezi pou mete lapè, trankilite ak lòd piblik. 

### Polis Jidisyè
Direksyon Santral Polis Jidisyè, se pati ki responsab sèvis detektif nan fòs polis la. Li gen 16 biwo nan 30 seksyon oubyen sèvis , e 369 staf. Nou jwenn li Clercine, gen yon sikisal nan tèminal Guy Malary, e li nan youn batiman ki mezire 1000 mèt kare. Tout inite DCPJ yo rete nan youn sèl batiman depi septanm 2005, Sèl Sant Syans Polis ak Teknoloji ki pa nan batiman an.

Misyon Polis Satral Jidisyè a se pou jwenn moun ki komèt krim is to find the perpetrators of crimes, chache prèv epi arete yo pou mennen yo douvan jij natirèlgather evidence and clues in order to bring them in front their natural judge nan tan lwa a mete. Li plis travay nan chache bandi nan òganizasyon kriminèl. Li travay tou, ak Entèpol nan efò pou konbat ki gen karaktè entèsasyonal sou teritwa Ayisyen an.

### Òganizasyon Rejyonal
Lis sila se fòs polis pou tout depatman Ayiti. Depatman yo gen 41 biwo Awondisman ak 133 biwo kominal.

* Direksyon Depatman Lwès
* Direksyon Depatman Latibonit
* Direksyon Depatman Nòdès 
* Direksyon Depatman Nò
* Direksyon Depatman Sidès 
* Direksyon Depatman Nòdwès
* Direksyon Depatman Sant 
* Direksyon Depatman Grandans
* Direksyon Depatman Sid
* Direksyon Depatman Nip

### Gad Kòt
Polis Nasyonal Ayiti a gen Gad Kòt. Li gen 12 bato vedèt ak 7 bato Go-fast patrol boat. Objekif pwensipal depatman Gad Kòt la, se fè respekte la lwa ak siveye zòn kòt peyi Ayiti.

## Zam

* IMI Galil
* R4 assault rifle
* M16 rifle
* Heckler & Koch G3
* FN MAG
* M1918 Browning Automatic Rifle
* T65 assault rifle
* M1911 pistol
* M1919 Browning machine gun
* Uzi
* M60 machine gun

## Akademi Polis Nasyonal la
An Ayiti, poutèt nou te tèlman bezwen polisye, nan akademi an plis pase 5000 ajan la polis te arive gradye nan yon peryòd de 6 mwa nan kad yon pwogram ki te jwenn sipò donatè etranje. Akademi Polis Nasyonal jwenn li anba kontwòl Polis Nasyonal peyi Ayiti, ki avèk Kou Siprèm Polis Nasyonal Ayiti, eli direktè a.

## Referans

## Lyen deyò
* Sitwèb ofisyèl PNH
* https://web.archive.org/web/20110105090222/http://www.embassymag.ca/page/view/haiti-12-17-2008
* https://web.archive.org/web/20160315104510/http://www.fas.org/asmp/campaigns/smallarms/lainven.html