open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Patwonaj

**Mesena** oswa **Patwonaj** refere a lefèt nan ede e petèt apre sa pwomouvwa atizay ak lèt avèk kòmand oswa èd finansye prive, kit **patwon** an se yon moun natirèl oswa yon antite legal, tankou yon konpayi. Nan yon sans pi laj, li ka aplike tou nan nenpòt zòn nan enterè jeneral: rechèch, edikasyon, anviwònman, espò, solidarite, inovasyon, elatriye.   .

## Nòt ak referans

### Lyen ekstèn

* Portail des Fondations et du mécénat
* Plateforme du mécénat de compétences
* Plateforme Mécénat d’Entreprise en Belgique
* [DRAC du Languedoc-Roussillon](https://web.archive.org/web/20150923230644/http://www.culturecommunication.gouv.fr/Regions/Drac-Languedoc-Roussillon/Demarches-et-ressources/Mecenat/Qu-est-ce-que-le-mecenat/(language)/fre-FR) Qu'est-ce que le mécénat ?
Rèv (fim)

Rèv (夢, Yume?) se yon fim japonè ki reyalize pa Akira Kurosawa, ki soti an 1990. Ishirō Honda te kredite an ke konsiltan nan kreyasyon an. 

## Fèy teknik

* Tit: *rèv*
* Tit orijinal la: 夢 ( *Yume* )
* Reyalizasyon: Akira Kurosawa ak Ishirō Honda (konsiltan kreyatif)
* Senaryo: Akira Kurosawa ak Ishirô Honda
* Pwodiksyon: Seikichi Iizumi, Mike Y. Inoue, Hisao Kurosawa, Allan H. Liebert ak Steven Spielberg
* Mizik: Shin'ichirō Ikebe
* Fotografi: Takao Saitō ak Masaharu Ueda
* Asanble: Tome Minami
* Dekorasyon: Yoshirō Muraki ak Akira Sakuragi
* Kostim: Emi Wada
* Konpayi pwodiksyon: Akira Kurosawa USA
* Konpayi distribisyon: Warner Bros. Divètisman
* Peyi orijin: Japon - Etazini
* Lang: Japonè, franse ak angle
* Fòma: Koulè - Dolby - 35 mm - 1.85:1
* Dire: 119 minit
* Dat lage:1111 me 1990 (Frans)

## Distribisyon

* Akira Terao: " Mwen »
* Mitsuko Baishō: Martine Irzenski )  : manman " Mwen »
* Toshie Negishi: manman ki pote pitit li
* Mieko Harada: Fairy nèj la
* Mitsunori Isaki: " Mwen " pitit
* Toshihiko Nakano: " Mwen » jèn timoun
* Yoshitaka Zushi: sòlda Noguchi
* Hisashi Igawa: travayè plant nikleyè
* Chosuke Ikariya: gwo demon
* Chishu Ryū: granmoun gason
* Martin Scorsese: Vincent van Gogh

## Nòt ak referans

## Gade tou

### Lyen ekstèn

* 
* 
* Ressources relatives à l'audiovisuel : 
** AllMovie 
** Allociné 
** American Film Institute 
** Ciné-Ressources 
** Cinémathèque québécoise 
** Filmweb.pl 
** IMDb 
** Japanese Movie Database 
** LUMIERE 
** Movie Review Query Engine 
** OFDb 
** Rotten Tomatoes 
** The Movie Database
Dram (sinema)

**Dram** se yon jan sinematografik ki fè fas ak sitiyasyon jeneralman ki pa epik nan yon kontèks grav, nan yon ton ki gen plis chans pou enspire tristès pase ri. Istorikman, dram se te yon jan literè ki gen tout travay ki konpoze pou teyat.

Dram ka trè pre sinema katastwòf (pa egzanp: *Tower nan infernal*, *[[Titanic (fim, 1997)|Titanic]]*, *Poseidon* ).

## Sou-jan

### Dokidram

### Dram komedyen

### Dram sikolojik

### Dram adolesan
Akira Kurosawa

**Akira Kurosawa** (黒澤 明, Kurosawa Akira?) se yon reyalizatè, pwodiktè, senaris ak montè japonè, ki fèt 23 mas 1910 nan Tokyo, kote li mouri 6 septanm 1998. Li konsidere kòm youn nan pyonye sineyas ki pi popilè ak enfliyan nan istwa sinema. An senkant-set an karyè sinematografik, li reyalize pil ke trant fim.

## Biyografi
An janvye 1985, madanm Kurosawa, Yōko, te tonbe malad, e pwodiksyon *Ran* te sispann. Yōko te mouri 1ye fevriye a laj 64 an. Premye fim nan te reyalize 31 me 1985 nan Tokyo International Film Festival. Fim nan te yon siksè finansye modès nan Japon, men pi gwo lòt bò dlo. Kòm deja ak *Kagemusha*, Kurosawa te kòmanse yon toune nan Ewòp pou ankouraje fim li jouk nan fen ane a .

## Nòt ak referans

### Nòt

### Referans

## Apendis
Martin Scorsese

**Martin Scorsese** ( pwononse nan lang angle :  ; an Italyen: ), ki fèt 17 novanm 1942 nan New York ( Eta New York ), se yon direktè, aktè, senaris ak pwodiktè sinema ameriken. .

## Nòt ak referans
Van Gogh (fim, 1991)

***Van Gogh*** se yon fim fransè Maurice Pialat te pibliye an 1991. Sa a se yon fim biyografik " womans » sou dènye 67 jou yo  lavi pent post-enpresyonis Vincent van Gogh .

Fim nan te prezante nan konpetisyon ofisyèl nan Festival Cannes 1991.

## Fèy teknik

* Tit orijinal la: *Van Gogh*
* Direksyon ak senaryo: Maurice Pialat
* Asistan direktè: Alain Olivieri
* Dekorasyon: Philippe Pallut ak Katia Wyszkop
* Kostim: Edith Vesperini
* Fotografi: Gilles Henry ak Emmanuel Machuel
* Asanble: Yann Dedet, Nathalie Hubert ak Hélène Viard 
* Son: Jean-Pierre Duret
* Pwodiktè egzekitif: Daniel Toscan du Plantier
* Konpayi pwodiksyon franse : Erato Films, CNC, Cofimages 2, Films A2, Studiocanal, Sofica Investimage 3, Sofica Investimage 2
* Distribisyon: Gaumont (Frans)
* Peyi orijin:
* Lang orijinal: fransè
* Sèks: dram, biopic «Woman»
* Dire: 
* Dat lage:
** Lafrans:Me 1991 ( Festival Cannes - konpetisyon ofisyèl)
** Lafrans:30 oktòb 1991

## Distribisyon

* Jacques Dutronc: Vincent van Gogh
* Alexandra London: Marguerite Clémentine Élisa Gachet
* Bernard Le Coq: Theo van Gogh
* Gérard Séty: D Paul Gachet
* Corinne Bourdon: Jo
* Elsa Zylberstein: Cathy
* Leslie Azzoulai: Adeline Ravoux
* Chantal Barbarit: M Chevalier
* Jacques Vidal: Mesye Ravoux
* Frédéric Bonpart: vole a
* Lise Lamétrie: Madame Ravoux
* Kretyen Maes: akòdeyonis la
* Gilbert Pignol: Gilbert

## Nòt ak referans

### Nòt

### Referans

## Gade tou

### Lyen ekstèn
Jacques Dutronc

**Jacques Dutronc**, fèt 28 avril 1943 Pari, se yon chantè fransè, konpozitè ak aktè.

Li marye ak Françoise Hardy, e li se papa chantè ak mizisyen Thomas Dutronc .

## Biyografi
Li se konnen tou paske l konn fimen siga, menm pandan entèvyou, ak pou kache je li ki sansib ak limyè dèyè Ray-Ban Pilots .

Pandan eleksyon prezidansyèl 2007 la, li te vote pou Nicolas Sarkozy .

Li te sipòte Fabien Roussel, kandida Pati Kominis Fransè a, pandan eleksyon prezidansyèl 2022 .

Nan mwa novanm 2023, li te kalifye kòm "ana dwat» 

## Diskografi

### Televizyon

* 1973: *Temwayaj*, seri, epizòd 10, *Nonm ki chita a*
* 1978: *Pierrot mon ami*, fim televizyon François Leterrier: Pierrot

## Biwo bwat

## Nòt ak referans

### Nòt

### Referans

## Gade tou
 

### Lyen ekstèn
Vincent et moi

***Vincent et moi*** se yon fim avanti franko- kanada pa Michael Rubbo ki te pibliye an 1990. Li fè pati seri fim pou jèn Rock Demers ki te pwodui *Contes pour tous* .

## Fèy teknik

* Reyalizasyon: Michael Rubbo
* Senaryo: Michael Rubbo
* Mizik: Pierick Houdy
* Fotografi: Andreas Poulsson
* Direksyon atistik: Violette Daneau
* Kostim: Huguette Gagné
* Li: Yvon Benoît, Claude Langlois
* Asanble: André Corriveau
* Pwodiksyon: Rock Demers ak Claude Nedjar
* Konpayi pwodiksyon yo: BLM Productions, Les Production La Fête (Montréal), Super Écran (Montréal), Telefilm Canada
* Konpayi distribisyon: Claire Films (Frans)
* Peyi orijin: ak 
* Lang orijinal yo: fransè ak anglè
* Fòma : koulè ( Eastmancolor )
* Sèks: avanti
* Dire: 100 minit
* Dat lage:
** Kanada:13 desanm 1990
** Lafrans:13 fevriye 1991

## Distribisyon

* Tchéky Karyo : Vincent van Gogh 
* Nina Petronzio : Joséphine (« Jo »)
* Christopher Forrest : Félix  
* Paul Klerk : Joris
* Vernon Dobtcheff : Dr Winkler
* Andrée Pelletier : Madame Wallis 
* Anna-Maria Giannotti : Grain
* Matthew Mabe : Tom Mainfield
* Wally Martin : Burt
* Michel Maillot : M. Carruthers
* Vittorio Rossi : le père de Jo
* Jeanne Calment : elle-même
Michael Rubbo

**Michael Rubbo**, ki fèt 31 desanm 1938 nan Melbourne ( Ostrali ), se yon direktè, senaris ak pwodiktè ostralyen.

## Ofis nasyonal fim Kanada
Apre etid li yo, li te anboche pa Ofis nasyonal fim Kanada (NFB) kòm yon reyalizatè pwodiksyon ki vize pou timoun yo. Direktè sektè fim jèn odyans lan nan NFB a, Rubbo ap vwayaje nan Vyetnam pou dokimante Plan parennaj Kanada a. Konfwonte pa lagè sa a, li te kite chemen dokimantè konvansyonèl yo e li te fè *Le Jaune en péril (en)* (1970). Nan ane sa yo, li te fè plizyè fim ak NFB, sitou ** (1974), *[[Je déteste perdre|Mwen rayi pèdi]]* (1977) ak *[[Yes or No, Jean-Guy Moreau|Wi oswa non, Jean-Guy Moreau]]* (1979). Li te kite NFB an 1984  .

## Filmografi

### Kòm reyalizatè

* 1985: *operasyon bè Pinotte*
* 1988: *Avanturyé nan koupon pou achte a pèdi*
* 1991: *[[Vincent et moi|Vincent ak mwen]]*
* 1994: *Retounen nan Avanturyé yo nan koupon pou achte a pèdi*

## Referans

## Lyen ekstèn

* 
* Ressources relatives à l'audiovisuelRessources relatives à l'audiovisuel:
** AllMovie
** Allociné
** Filmweb.pl
** IMDb
** Office national du film du Canada
Moi, Van Gogh

***Moi, Van Gogh*** se yon dokimantè amerikano-fransè ki te reyalize pa François Bertrand ak Peter Knapp, ki te pibliye an 2009.

## Fèy teknik

* Tit: *Moi, Van Gogh*
* Reyalizasyon: François Bertrand ak Peter Knapp
* Mizik: Armand Amar
* Dire: 40 minit
* Peyi:  ak 
* Sosyete distribisyon:: Les Productions de la Géode , Oouille Productions
* Lokal filmasyon: Auvers-sur-Oise
* Dat lage: Lafrans:25 mas 2009

## Distribisyon

* Jacques Gamblin: Vincent van Gogh
* Hélène Seuzaret: Konsèvatè a
* Pyè Knapp: li menm

## Nòt ak referans

## Gade tou

### Lyen ekstèn
François Bertrand (reyalizatè)

**François Bertrand** se yon pwodiktè televizyon ak sinema  ak reyalizatè fransè.

## Biyografi
François Bertrand, prezidan sosyete *Camera Lucida Productions* ke li te fonde an 1995 , pwodui fim pou televizyon ak sinema. Li se patikilyèman enterese ak tèm kiltirèl, kolabore ak anpil mize .

Li te reyalize tou plizyè dokimantè emisyon sou chèn televizyon.

## Filmografi (reyalizatè)

* 1993: *BKW, Leviatan nan peyi yo*
* 2009: *[[Moi, Van Gogh|mwen menm, Van Gogh]]*
* 2012: *Yon ane refleksyon* 
* 2016: *Verdon sekrè* 
* 2019: *Leonardo da Vinci, nonm inivèsèl la*, ak Serge Bramly 

## Distenksyon

* Prim pwodiktè fransè televizyon 2011 

## Nòt ak referans

## Lyen ekstèn

* Filmographie sur *film-documentaire*
Benedict Cumberbatch

**Benedict Cumberbatch** (   ), fèt 19 jiyè 1976 nan Hammersmith (Lond), se yon aktè ak pwodiktè britanik.

## Biyografi
An 2017, Benedict Cumberbatch entèprete ankò pèsonaj prensipal nan seri *Sherlock* pou katriyèm sezon seri a .

SunnyMarch lanse tou nan kreyasyon fim long e li gen anpil fim k ap vini planifye, tankou *Rio* kounye a nan pre-pwodiksyon .

Lendi 28 fevriye 2022, li te inogire zetwal li sou Walk of Fame nan Hollywood .

## Nòt ak referans

### Nòt

### Referans
Doctor Who

***<span lang="en" dir="ltr">Doctor Who</span>*** ( : "Doktè kilès?») se yon seri televize britanik syans fiksyon, ki te kreye pa Sydney Newman, Donald Wilson ak Verity Lambert, emisyon soti  23 novanm 1963 sou BBC One. Li rakonte avanti Doktè a, yon pèsonaj ki gen anpil figi ki vwayaje nan espas ak tan abò yon veso espas-tan ki gen aparans deyò nan yon bwat apèl nan telefòn lapolis britanik, TARDIS la ( *<span lang="en" dir="ltr">Time And Relative Dimension In Space</span>*, ki kapab tou. jwenn tradui an franse kòm « Tan relativite dimansyon entè-espasyal » ). Lè Doktè a blese mòtèl, li ka siviv pa rejenerasyon; Lè sa a, li chanje aparans li ak, nan yon sèten limit, pèsonalite li, men pandan y ap kenbe memwa nan lavi anvan li.

## Nòt ak referans

## Gade tou

### Lyen ekstèn

* (en) Site officiel
*  ''Doctor Who'' sur le site de la BBC One
* ''Doctor Who'' sur le site de France 4
* Ressources relatives à l'audiovisuel : 
** AllMovie 
** Allociné 
** OFDb 
** Rotten Tomatoes   
*
Tony Curran

**Tony Curran**, fèt 13 desanm 1969 nan Glasgow ( Ekòs ), se yon aktè Britanik.

Nan televizyon, li te fè aparisyon nan seri: *Medium, Mentalist, Sons of Anarchy*, *[[Doctor Who|Doktè Who]]* ak *Daredevil.* Epi li jwe wòl Datak Tarr nan seri *Defiance.*

## Biyografi
Li etidye nan Royal Conservatoire of Scotland.

### Lavi prive
Li te marye ak Mai Nguyen depi 2012. Yo gen yon pitit fi, Beau Curran, ki fèt an 2013.

## Lyen ekstèn
Sunflower Seed

****** se yon kout metraj bèlj ki te dirije pa Pascal Adant e ki te pibliye an 2013 .

## Fèy teknik

* Tit: **
* Reyalizasyon: Pascal Adant
* Senaryo: Pascal Adant
* Pwodiksyon: Olivier Rausin
* Mizik orijinal: Pascal Adant
* Fotografi: Vincent "Max" Fauvelle
* Asanble: Pascal Adant
* Dekorasyon: Julien Dubourg
* Kostim: Marie Davin
* Lokal filmasyon: Ekomize Bois-du-Luc
* Dire: 18 minit
* Peyi:
* Lang: franse, borain
* Fòma: Nwa ak blan, Koulè

## Distribisyon

* Gaëtan Wenders: Vincent Van Gogh
* Fabrice Boutique: Louis
* Françoise Oriane: Manman Laplebe
* Chloe Petit: kiltivatè a
* Lisa Debauche: Jenn fanm nan min lan
* Simon Andre: Ansyen kiltivatè a

## Nòt ak referans

## Lyen ekstèn

* Ressources relatives à l'audiovisuel : 
** Filmweb.pl 
** IMDb 
** The Movie Database   
* Le site du film
* Sunflower Seed sur YouTube
* Le film sur Vimeo
Vincent ak Doktè a

***Vincent ak Doktè a*** ( *Vincent and the Doctor* ) se 10e epizòd nan senkyèm sezon dezyèm seri seri televize  britanik syans fiksyon *[[Doctor Who]]*. Ekri pa Richard Curtis, li te difize premye fwa   5 jen 2010 sou BBC One. Doktè a ak konpayon li Amy Pond goumen ansanm ak Vincent van Gogh yon mons ke sèlman pent la ka wè.

## Nòt ak referans
Sezon 5 nan Doctor Who

Atik sa a prezante epizòd **senkyèm sezon** dezyèm seri televizyon ***[[Doctor Who|]]***.

## Rezime sezon an
Apre rejenerasyon eksplozif li a, onzyèm doktè a tonbe nan vilaj Leadworth  Angletè an 1996. Li rankontre yon ti fi, Amelia (Amy) Pond, ke li aksidantèlman abandone pandan douz an anvan li retounen al chèche l. Pi devan ansanm ak Rory Williams, fiyanse li a, te vin konfwonte ak omniprezans nan defo espasyo-tanporèl ki menase linivè a tout antye.

## Distribisyon

### Aktè prensipal yo

* Matt Smith: Onzyèm Doktè
* Karen Gillan: Amy Pond

## Nòt ak referans
Pascal Adant

**Pascal Adant**, fèt 8 jiyè 1971 nan Soignies (pwovens Hainaut), se yon direktè ak senarist Bèlj.

## Biyografi
An 2010, li te dirije  nan yon seri televize nouvo ki te pwodui pa MTV Networks emisyon sou Nickelodeon , ak nan 2012 siyen *[[Sunflower Seed]]*, yon fim sou jèn pent Vincent van Gogh nan Borinaj .

Pwochen fim li an, *The Trial*, te nan preparasyon  .

## Nòt ak referans

## Gade tou

### Lyen ekstèn

* https://variety.com/2015/film/markets-festivals/rome-festival-new-cinema-netwok-mia1201619188-1201619188/ sou Varyete
Gaëtan Wenders

**Gaëtan Wenders** se yon aktè Bèlj ki fèt nan Briksèl.

## Biyografi
Li te fèt Briksèl ak yon manman Nòvejyèn ak yon papa Bèlj.

## Lyen ekstèn

* Youtube
Dokifiksyon

Yon  **dokifiksyon**  (oswa **dokimantè-fiksyon** ), pafwa mal refere kòm **dokidrama**, se yon jan sinematografik, televizyon oswa radyo ki melanje dokimantè  ak fiksyon.

## Nòt ak referans
Mons 2015

**Mons 2015** se yon pwojè kiltirèl ki te dirije pa vil Mons nan okazyon deziyasyon li, ak Plzen, nan Repiblik Tchèk kòm Kapital Ewopeyen an nan Kilti an 2015. Bidjè total li a te 70.5 milyon ewo .

## Istorik
Pwojè a kòmanse 24 janvye 2015 ak pati ouvèti a ki reyini plis pase  . Nan okazyon sa a, koup wa a inogire ekspozisyon an "Van Gogh nan Borinage: nesans yon atis ".

## Referans


### Lyen ekstèn

* Sit entènèt ofisyèl
Dorota Kobiela

**Dorota Kobiela** se yon atis pent, grafis ak videyoas polonèz.

## Biyografi
Li diplome nan Akademi an nan Fine Arts nan Warsaw, Dorota Kobiela te resevwa "Bous Ministè Kilti" pou reyalizasyon li nan penti ak grafik pou kat ane youn apre lòt. Apre li fin dekouvri sinema ak animasyon gras ak zanmi pwòch, li te lanse nan nouvo disiplin atistik sa yo e li te rantre nan Warsaw Film School .

## Nòt ak referans

## Lyen ekstèn

* Ressources relatives à l'audiovisuel : 
** Allociné 
** IMDb
Animasyon (odyovizyèl)

**Animasyon**, nan domèn odyovizyèl, se yon seri teknik ki te devlope a pati XIXe syèk la, dabò avèk reouvè prensip la nan band desine ak itilizasyon pwosesis optik ak mekanik ki pa depase de segond nan reprezantasyon yo ( jwèt optik, folioscope ), Lè sa a, soti nan 1892, pa fonksyònman pwosesis sa yo nan ki pèmèt pi long pèfòmans. dire, soti nan youn a senk minit ( Teyat optik ) ak itilize nan 1906 nan imaj-pa-imaj tire sou yon mwayen lineyè, fim fotografik ( desen, animasyon volim ), epi finalman, a pati de ane 1970 yo, pa adopsyon nan òdinatè. pwosesis ( animasyon òdinatè, jwèt videyo ). Teknik sa yo se rezilta rechèch ki dire plis pase yon syèk pou jwenn ouvraj vizyèl oswa odyovizyèl ki bay ilizyon ke desen, penti, divès objè inaktif ( eskilti, makèt, poupe, maryonèt, elatriye) oswa imaj ki pwodwi sou òdinatè, yo doue ak. pwòp mouvman yo ak mouvman yo, tankou si yo te vivan, pakonsekan itilize tèm nan "animasyon» (ki soti nan Laten *[https://fr.wiktionary.org/wiki/animalis animalis]* «anime, vivan, bèt").

## Nòt ak referans

## Gade tou

### Atik ki gen rapò

### Lyen ekstèn
Hugh Welchman

**Hugh Welchman** se yon reyalizatè ak pwodiktè britanik, ki fèt an 1975.

## Biyografi

## Filmografi

### Kòm direktè

* 2017: *[[Pasyon Van Gogh (fim, 2017)|Van Gogh Passion]]* ak DK Welchman   
* 2023: *Ti fi a ak peyizan yo* ak DK Welchman

### Kòm pwodiktè

* 2001: *[[Crow Stone]]* - fim kout
* 2002: *[[The Most Beautiful Man in the World|Moun ki pi bèl nan mond lan]]* - fim kout
* 2003: *[[And the Red Man Went Green|Ak nonm wouj la te ale vèt]]* - fim kout
* 2005: *[[The Clap]]* - kout fim
* 2006: *Pyè ak Wolf a* - fim kout
* 2006: *[[Slipp Jimmy fri]]*
* 2008: *[[The Last Thakur|Denye Thakur a]]* - fim kout
* 2010: *[[Hamster Heaven|Amstè syèl la]]* - kout fim
* 2010: *[[Isan Poika]]* - fim kout
* 2010: *[[Zbigniev's Cupboard|Zbigniev a kofr]]* - fim kout
* 2011: *[[Fantasia of Duo Suo|Fantasia nan Duo Suo]]* - fim kout
* 2011: *[[Scarecrow (film, 2011)|Epouvantay]]* - fim kout
* 2011: *[[Lexdysia]]* - fim kout
* 2011: *[[Night Island]]* - kout fim
* 2011: *[[Little Postman]]* - fim kout
* 2011: *[[Chopin's Drawings|Desen Chopin]]* - fim kout
* 2011: *[[Le piano magique|pyano a majik]]* - fim kout
* 2011: *[[Chopin to Infinity]]* - fim kout
* 2011: *[[Pl.ink!]]* - fim kout
* 2011: *[[The Flying Machine|machin nan vole]]* - fim kout
* 2011: *[[Fat Hamster]]* - fim kout
* 2011: *[[Skrzaty Fortepianu]]* - kout fim
* 2017: *[[Pasyon Van Gogh (fim, 2017)|Pasyon Van Gogh la]]*

## Distenksyon

* Oscar pou meyè fim kout anime an 2008 pou *Peter and the Wolf* ak Suzie Templeton.
* Pi bon fim anime nan Shanghai Film Festival an 2017 pou *[[Pasyon Van Gogh (fim, 2017)|The Van Gogh Passion]]* ak Dorota Kobiela.

## Nòt ak referans

## Lyen ekstèn
* Ressources relatives à l'audiovisuel : 
** Allociné 
** IMDb   
*
Julian Schnabel

**Julian Schnabel** se yon pent  neyo-ekspresyonis ak sineyasameriken ki fèt 26 oktòb 1951 nan New York.

## Biyografi
Julian Schnabel fèt nan Brooklyn, New York. Papa l se Jack Schnabel, yon jwif Tchekoslovak  ki imigre Ozetazini a 15 zan, ak manman l Esta (ki fèt Greenberg), yon predikatè nan *Seminè Teolojik jwif* la  *Hadassah*.

Nan 2017, nan fim The  pa Ruben Öslund, Julian Schnabel karikatire kòm enkonsekan "Gran Atis" prezante nan mize a. Se Dominic West ki rejwe pèsonaj li a ki repwodwi youn nan konferans pou laprès Schnabel yo .

### Dokimantè

* Pappi Corsicato, *Julian Schnabel, A Private Portrait* (Julian Schnabel, an intimate portrait), 2017, 84 min .

### Piblikasyon

* Hans Werner Holzwarth ak Louise Kugelberg, *Julian Schnabel*, 2020, Taschen 

## Filmografi

* 1996: *Basquiat*
* 2000: *Anvan lannwit* *tonbe*
* 2007: Klòch *la* *plonje ak papiyon an*
* 2007: *[[Berlin (film)|Bèlen Lou Reed a]]*
* 2010: *Miral*
* 2018: *[[At Eternity's Gate|Nan pòtay letènite a]]*

## Prim

* 1996: Seleksyon ofisyèl nan Festival Film Venice 1996 pou *Basquiat*
* 2000 : Gran pri espesyal jiri nan Festival fim Venice 2000 pou *Before Night*
* 2007 : Pi bon Direktè Prim nan Festival Film Cannes 2007 pou *The Diving Bell and the Butterfly*
* 2008 : Nominasyon pou César pou pi bon direktè ak César pou pi bon fim pou *The Diving Bell and the Butterfly*
* 2008 : Golden Globe pou pi bon direktè pou *The Diving Bell and the Butterfly*
* 2010 : Seleksyon ofisyèl nan Festival Film Venice 2010 pou *Miral*
* 2018 : Volpi Cup pou meyè aktè pou Willem Dafoe nan *[[At Eternity's Gate]]* nan Venice Film Festival 2018 la.

## Nòt ak referans

## Lyen ekstèn
L'Art du crime

***L'Art du crime*** se yon seri detektif franse kreye pa Angèle Herry-Leclerc ak Pierre-Yves Mora, difize depi 17 novanm 2017 sou France 2. Dezyèm sezon difizyon apati de 23 novanm 2018, twazyèm lan 25 oktòb ak 1ye novanm 2019, katriyèm lan 14 me 2021, senkyèm lan 29 novanm 2021, sizyèm lan soti 12 desanm 2022 ak setyèm nan 4 desanm 2023.

## Fich teknik

* Tit: *L'Art du crime*
* Kreyasyon: Angèle Herry-Leclerc ak Pierre-Yves Mora
* Reyalizasyon: Charlotte Brändström (sezon 1,  ), Éric Woreth (sezon 1,  ), Chris Briant (sezon 2,  ), Elsa Bennett & Hippolyte Dard (sezon 2,  )
* Senaryo: Angèle Herry-Leclerc ak Pierre-Yves Mora
* Mizik: Frans Bak (sezon 1), Mathieu Lamboley (sezon 2)
* Pwodiksyon: Isabelle Degeorges ak Arnaud de Crémiers
* Konpayi pwodiksyon yo: Gaumont Televizyon
* Konpayi distribisyon: France 2 (Frans)
* Peyi orijin:
* Lang orijinal: fransè
* Fòma: koulè - 16/9 - Segondè definisyon - son stereo
* Sèks: seri polis
* Dire:  pou chak epizòd (sezon 1 ak 2),  (apati sezon 3)
* Premye dat emisyon: Lafrans:1717 novanm 2017

; Tounaj

Seri a filme Pari ak nan depatman Indre-et-Loire ( Amboise)

## Distribisyon

### OCBC

* Benjamen Egner: Kòmandan Alexandre Pardo
* Nicolas Gob: Kapitèn Antoine Verlay
* Ambroise Sabbagh: Lyetnan Greg Blanqui (sezon 1 a 3)
* Salome Partouche: Lyetnan Adèle Attias (sezon 4 a 7)

## Nòt ak referans

### Nòt

### Referans
France 2

**France 2** se yon chèn televizyon sèvis piblik fransè, ki vin apre Antenne 2, 7 septanm 1992. Li fè pati konpayi France Télévisions.
Fichye:France_2_Logo_2002.svg|lien=Fichier:France_2_Logo_2002.svg|alt=Logo de France 2 du 7 janvier 2002 au 6 avril 2008.| Logo France 2 soti 7 janvye 2002 rive 6 avril 2008.
Fichye:France_2_logo.png|lien=Fichier:France_2_logo.png|alt=Logo de France 2 du 7 avril 2008 au 28 janvier 2018.| Logo France 2 soti 7 avril 2008 pou rive 28 janvye 2018.
Fichye:F2Print-116x180.jpg|lien=Fichier:F2Print-116x180.jpg|alt=Variante du logo de France 2 du 1er septembre 2014 au 28 janvier 2018.| Variant logo France 2 soti 1 septanm 2014 pou rive 28 janvye 2018.

Fichye:France_2_(juin-août_2020).jpg|lien=Fichye:France_2_(juin-août_2020).jpg|alt=Logo de France 2 du 19 juin à août 2020.| Logo France 2 soti 19 jen rive Out 2020.


## Nòt ak referans
Pasyon Van Gogh (fim, 2017)

***Pasyon Van Gogh*** ( *Loving Vincent* ) se yon fim animasyon britaniko-polonè pa Dorota Kobiela ak Hugh Welchman, ki te pibliye an 2017. Enspire pa lavi Vincent van Gogh, li karakterize pa yon fòma inik : se animasyon an te pote soti nan penti yo nan pent nan tèt li, kopye ak modifye yo nan lòd yo konpoze chak imaj nan fim nan. Fim nan te genyen plizyè prim.

## Fèy teknik

* Tit orijinal: **
* Tit fransè: *Pasyon Van Gogh la*
* Reyalizasyon: Dorota Kobiela ak Hugh Welchman
* Senaryo: Dorota Kobiela, Hugh Welchman ak Jacek Dehnel
* Mizik: Clint Mansell
* Direksyon atistik: Daniela Faggio
* Dekorasyon:Matye bouton
* Kostim: Dorota Roqueplo
* Fotografi: Tristan Oliver ak Łukasz Żal
* Asanble: Dorota Kobiela ak Justyna Wierszynska
* Pwodiksyon: Sean M. Bobbitt, Ivan Mactaggart ak Hugh Welchman
* Konpayi pwodiksyon yo : Odra Film, Centrum Technologii Audiowizualnych, BreakThru Productions, Silver Reel and Trademark Films
* Konpayi distribisyon : La Belle Company (Frans)
* Peyi orijin: , 
* Lang orijinal: Angle
* Fòma : koulè
* Sèks : animasyon
* Dat lage :
** Lafrans:1212 jen 2017 ( Annecy Creole Animated Film Festival 2017 ),1111 oktòb 2017 (divilgasyon nasyonal) 
** Wayòm Ini:1313 oktòb 2017

## Distribisyon

* Robert ( : François Delaive ): Vincent van Gogh
* ( Booth(: Pierre Niney ): Armand Roulin
* Jerome ( : Gabriel Le Doze ): D Gachet
* ( Ronan(: Chloé Berthier ): Marguerite Gachet
* Helen ( : Danièle Douet ): Louise Chevalier
* Chris ( : Gérard Boucaron ): postman Joseph Roulin
* Jan ( : Philippe Catoire ): Papa Tanguy
* ( Tomlinson(: Delphine Rivière ): Adeline Ravoux
* Bill ( : Philippe Ariotti ): Dr Mazery
* ( Turner(: Xavier Fagnon ): bato a
* ( Hodges(: Guillaume Lebon ): Lyetnan Paul-Eugène Milliet
* Holly Earl: Mousmé a
* James Greene: ansyen peyizan an
* Cezary Lukaszewicz: Theo van Gogh
* Piotr Pamula: Paul Gauguin
* Adan ( : Philippe Bozo): Henri de Toulouse-Lautrec
* Martin ( : Boris Rehlinger ): Konstab Rigaumon

Lide orijinal fim nan te soti nan pent ak atis animasyon polonèz Dorota Kobiela .

## Nòt ak referans

## Gade tou
Tom Barman

**Tom Barman**, fèt nan Anvè 1ye janvye 1972, se yon mizisyen, konpozitè ak reyalizatè Bèlj. Li se pi byen li te ye paske li te dirijan nan gwoup la indie rock dEUS. Li se tou fondatè gwoup Magnus ak Taxiwars.

## Biyografi
Pandan adolesans li, li te konsakre tèt li nan pratike skach jiskaske li te klase 3e jwè jinyò nan Bèljik. A 17 an, li te sispann pratik sa a pou l antre nan yon lekòl fim paske li te vle vin yon direktè  .

Konsènan karyè li, li di: "Sinema se sa mwen te vle fè, mizik se sa ki te pase" .

## Nòt ak referans

## Lyen ekstèn

* 
* Resous odyovizyèl :
** <span lang="en" class="lang-en">AllMovie</span>
** Alokasyon
** <span lang="en" class="lang-en">IMDb</span>
* gwoup last.fm
Claude Delécluse

**Claude Delécluse**, fèt **Édith Marie Louise Delécluse**, se yon pawolyè fransèz ki fèt 28 oktòb 1920 nan Champagney  e ki mouri 24 janvye 2011 nan Ivry-sur-Seine .

## Biyografi
Li te ekri chanson pou Édith Piaf, Jean Ferrat, Juliette Gréco, Isabelle Aubret, Léo Ferré, Fabienne Thibeault ak Hugues Aufray 

Li se konpayon Michelle Senlis (1933-2020), yon pawolyè tou e ak moun li te regilyèman kolabore.

Yo tou de antere nan simityè Père-Lachaise (89e divizyon).

## Nòt ak referans

## Gade tou

### Lyen ekstèn
Pierre Bachelet

**Pierre Bachelet**, fèt 25 me 1944 Pari e li mouri 15 févriye 2005 nan Suresnes ( Hauts-de-Seine ), se yon chantè-konpozitè fransè.

## Biyografi
Pierre Bachelet fèt 25 me 1944 nan 12e awondisman Pari. Li se pitit Maurice Bachelet ak Alberte . Fanmi li, ki te soti nan Pas-de-Calais, te dirije yon blanchisri  e yo te oblije deplase vin Pari . Li te pase yon pati nan anfans li nan Calais, kote papa l te soti  Li te rete trè atache ak Calais, kote li te renmen rechaje pil li yo. Li evoke Nò nan plizyè nan chante li yo, sitou nan *Les Corons* ak souvni li nan vil Calais nan *Découvrir l'Amérique*. Li mansyone manman l tou nan tit *Embrasse-la*.

## Gade tou

### Lyen ekstèn

* Paj sou sit entènèt RFI

## Nòt ak referans

### Nòt

### Referans
Michelle Senlis

**Michelle Senlis**, non plim ni se  Michelle Fricault , se yon patwolye fransè, ki fèt 20 jiyè 1933 nan Montgeron  e li mouri 21 jiyè 2020 Pari 14yèm . Li te ekri chante Jean Ferrat, Juliette Gréco, Fabienne Thibeault ak Hugues Aufray.

An 2016, li te pibliye yon rekèy pwezi, *Du coeur à l'aubier*, dedye a patnè li Claude Delécluse, ki te mouri an 2011.

Yo tou de antere nan simityè Père-Lachaise ( 89e&nbsp;divizyon ),  Pari.

## Nòt ak referans

## Lyen ekstèn
Jean Ferrat

**Jean Tenenbaum**, ke yo rekonèt sou non **Jean Ferrat**, ki fèt 26 desanm 1930 nan Vaucresson  (Seine-et-Oise ) e ki te mouri 13 mas 2010 nan Aubenas  ( Ardèche ), se yon chantè-konpozitè fransè. Otè chante tèks yo, pandan karyè li li altène ant chante santimantal, chante powetik ak chante angaje epi li souvan gen pwoblèm ak sansi . Li te rekonèt pou talan li kòm yon melodis, li te mete mizik ak popilarize anpil nan powèm Louis Aragon ak apwobasyon li.

### Referans
Léo Ferré

**Léo Ferré**, fèt 24 out 1916 Monako epi mouri 14 jiyè 1993 nan Castellina in Chianti ( Toscane, Itali ), se yon chantè, konpozitè, pyanis, kondiktè ak powèt franse ki te vin natiralize Monegak an 1953.

## Biyografi
Li te li an kachèt otè yo konsidere kòm sibvèsif pa frè yo: Voltaire, Baudelaire, Verlaine, Rimbaud, Mallarmé. Lè l tande mo "anachi» pwononse, li ouvri yon diksyonè pou jwenn siyifikasyon an (anach: "opozisyon ak tout otorite kèlkeswa kote li soti"). Adolesan an pa poko ka aksepte li, men sa te deside, li pral vin anachis ak sibvèsif, revòlte kont estereyotip nan nouvo mond lan nan konsomasyon ak sòt anvayisan.

Léo Ferré chante, a apti 20 novanm nan Drap d'Or; chanson *La mauvaise graine* se youn nan tit kle nan resital .

Trè pwodiktif, Léo Ferré kounye a gen "nan depo» anpil chante k ap vini .

## Diskografi

### Sinema
1950: *[[La Cage d'or]]* pa Basil Dearden (brèf ak sèlman aparans Léo Ferré nan sinema)

## Nòt ak referans

### Nòt

### Referans

## Gade tou
 

### Lyen ekstèn

* Extraits en libre écoute d'œuvres de 1950 à 2008
* ''Passage Léo Ferré'', site bibliographique exhaustif
Lanmou Anachi

**Lanmou Anachi** (tit orijinal konplè an fransè: ***Amour Anarchie Ferré 70*** ) se yon album Léo Ferré, pibliye an de volim youn apre lòt nan mwa me ak novanm 1970, apresa kòm yon album doub nan mwa desanm nan menm ane a.

## Tit
Tèks ak mizik Léo Ferré yo, sof si yo te note otreman.
      

## Referans
Don McLean

**Don McLean**, fèt 2 oktòb 1945 New Rochelle (New York), se yon chantè-konpozitè ameriken. Li pi byen konnen kòm otè balad *American Pie* (1971).

Li se tou otè a ak entèprèt, an 1971, nan *Vincent*, yon chante dedye a pent pòs-enpresyonist Vincent van Gogh. "*Starry, starry night*», premye mo yo nan chante a, se yon referans a tablo a *[[Nuit zetwal (1889)|Starry Night]]* .

## Biyografi

## Diskografi

## Lyen ekstèn

*
Vincent (chanson)

***Vincent*** (ki rele tou ***Starry Starry Night***, ki baze sou mo ouvèti li yo) se yon chanson pa otè-konpozitè-entèprèt Don McLean ki soti nan dezyèm albòm estidyo li a, ki gen tit *[[American Pie (albòm)|American Pie]]* epi ki te pibliye (Ozetazini) sou labèl United Artists Records 24 oktòb 1971.

McLean te ekri li kòm yon omaj pou pent neyèlandè Vincent van Gogh. "Starry, starry night", premye pawòl nan chanson, se yon referanstablo *[[Nuit zetwal (1889)|Nuit zetwal]] la*.

Li te pibliye kòm single an 1972, chanson a te rive nan 12e plas  Ozetazini (nan Billboard 's Hot 100 an me)  ak 1ye plas nan Wayòm Ini a (de semèn nan nimewo 1ye nan mwa jen) .

## Nòt ak referans

## Lyen ekstèn

*
American Pie (albòm)

****** se dezyèm albòm estidyo Don McLean te pibliye an 1971. Album sa a yo te konnen l pou chanson *American Pie* sou jour où la musique est morte» ak tit *[[Vincent (chanson)|Vincent]]*, yon omaj pou Vincent van Gogh.

Album sa a dedye ak Buddy Holly.

## Lis pis
 

## Klasman chak semèn

## Sètifikasyon

## Nòt ak referans
Powèm

Yon **powèm** se yon tèks pwezi.

## Istorik
Tèm "powèm» nan deziyen dabò nenpòt tèks ekri an vè, kit li  lirik, dramatik oswa epik. Se konsa, an 1549, Joachim Du Bellay, nan *defans ak ilistrasyon lang franse a* prezante powèm la kòm yon "travay nan vèsè nan limit konsiderab". Sa a te rete konsa jiska XVIIIe syèk, kote fòm powèm an pwoz la te parèt pou premye fwa. Lè sa a, tèm nan sèlman deziyen sa ki koresponn ak genre nan pwezi.

## Gade tou

### Atik ki gen rapò

* Atizay powetik
* Pwezi naratif

## Nòt ak referans
Lirism

**Lirism** se yon tonalite, yon rejis atistik ki favorize ekspresyon powetik ak egzaltasyon santiman pèsonèl ak pasyon yo.

## Vokabilè
Mo "lirism» aplike nan sans jeneral li pou mete aksan sou santiman entim nan ekspresyon atistik, patikilyèman nan pwezi.

Non "lirism» se sèlman ateste an 1829 anba plim Alfred de Vigny epi li pral aplike nan youn nan aspè dominan yo nan womantik: plas yo bay "Mwen". Se poutèt sa, li souvan defini kòm yon "Tandans powetik ak plis jeneralman atistik favorize ekspresyon de subjectivite» .

## Istorik
Mo "lirism» la soti nan grèk λυρικός / , "(jwè) nan li (", ak adjektif la "lirik» te sèlman ateste nan fen XVe syèk la ak yon siyifikasyon ki lye ak domèn mizik la: "Nan Antikite, te di nan powèt ki te konpoze powèm deklame ak akonpayman li» .

## Nòt ak referans


### Atik ki gen rapò

* Pwezi

### Lyen ekstèn

*  
* 
*
Joachim du Bellay

**Joachim du Bellay**    , oswa **Joachim Du Bellay** , se yon powèt fransè, ki fèt alantou 1522 nan Liré nan Anjou e ki te mouri 1ye janvye 1560 nan Pari.

## Biyografi
Anviwon 1522 , Joachim du Bellay te fèt nan Liré, nan Anjou, nan aktyèl depatman Maine-et-Loire. Pitit Jean du Bellay, mèt Gonnord, ak Renée Chabot, ki te soti nan Liré , li fè pati pi gran branch fanmi du Bellay. Se nan Château de la Turmelière ke powèt la te pase ven premye ane nan lavi kout li a anvan li ale etidye. Paran li te mouri lè li te gen mwens pase . Li te gen sante frajil , li te leve nan men gran frè l ki te neglije li. Anviwon 1546, li pati pou l etidye dwa nan Inivèsite Poitiers kote li te rankontre Salmon Macrin . An 1547, li te rankontre Jacques Peletier du Mans ak Pierre de Ronsard. Li te rantre nan lèt la nan kolèj Coqueret nan Pari.

## Nòt ak referans

### Nòt

### Referans

## Gade tou
Powèm an pwoz

**Powèm an pwoz** se yon fòm powetik ki pa sèvi ak teknik rim, vèsifikasyon ak dispozisyon tèks tradisyonèlman ki itilize nan pwezi. Fòm sa a favorize figi estil, an patikilye twop (jwe sou siyifikasyon mo yo), efè son ak ritm oswa kraze nan konstriksyon. Li prezante tèt li kòm yon diskou ak efè powetik.

Suzanne Bernard, nan tèz li *Le Poème en prose de [[Charles Baudelaire|Baudelaire]] jouk jounen jodi a*, defini li konsa: "yon tèks an pwoz, fòme yon inite epi karakterize pa li "gratis", sa vle di pa vize rakonte yon istwa oswa transmèt enfòmasyon, men k ap chèche yon efè powetik».

## Nòt ak referans
Dram (teyat)

**Dram** (ki soti nan latin **', prete nan [[Grèk ansyen|ansyen grèk]] δρᾶμα / **', ki vle di  aksyon (teyat), jwe»  ) etimolojikman deziyen nenpòt aksyon senik. Se poutèt sa, li ka deziyen, nan sans laj, tout zèv dramatik . Nan yon sans ki pi restriksyon, li ka deziyen yon sèten kantite estil pyès teyat, tankou dram litijik, dram istorik, dram boujwa, dram womantik, dram senbolis  … Lè sa a, Dram yo distenge ak de gwo estil dramatik tradisyonèl yo, trajedi. ak komedyen, li se " *pwen ki separe distans ki soti nan jan an komik ak jan an trajik*».

Presizyon: adjektif la "dramatik», nan kontèks literè a, konsène tout jan teyatral . Yon dramatij se yon otè oswa yon espesyalis teyat. Dramatiji se yon seri règ ak mekanis ki aplike nan ekriti dramatik .

## Istorik
Diderot te teorize dram nan an 1757, poutan dram boujwa yo te ekri byen anvan, premye a se petèt *La Fausse Antipathie* pa Nivelle de la Chaussée, ki te kreye 12 septanm 1733 . Diderot defini dram kòm " yon kalite mwayèn»  ant komedyen ak trajedi, li te ekri pyès teyat Le Fils Naturel pou mete teyori l an pratik. Lè sa a, sou laj yo, dram te sibi plizyè mouvman literè, men baz la nan genre a rete menm jan an: yon melanj ant komik ak trajik, yon pyès teyat ki pa ni totalman komik ni totalman trajik .

## Nòt ak referans


## Gade tou

### Lyen ekstèn
Epope

Yon **epope** (ki soti nan ansyen grèk ἐποποιία / *epopoiía*, ki soti nan ἔπος / , "istwa oswa mo nan yon chante» ak ποιέω / , “fè, kreye»; literalman " aksyon pou rakonte yon istwa") se yon powèm long nan domèn nasyonal ki rakonte eksplwa istorik oswa mitik yon ewo oswa yon pèp.

Tèm epope a ka, pa ekstansyon, refere a yon seri de gwo aksyon militè ak literati ki gen rapò ak yo. Se konsa, nou pale de epope napoleyonyèn la , epope Gilgamesh a oswa epope Ulysses la.

## Karakteristik epope an
Epope an orijinèlman lye ak yon tradisyon oral, transmèt pa itineran ayèd, griyo, chaman, kontè, bad oswa twoubadou. Li sètènman te di oswa chante nan mizik monotone, pafwa chante. Okòmansman yon transkripsyon fragman resite, pafwa ki soti nan diferan sous, li answit vin tounen yon genre literè nan tèt li, travay la nan yon sèl otè, ki sepandan souvan kontinye sèvi ak pwosesis eritye nan tradisyon oral. Konsa, nou ka distenge epòk prensipal oswa popilè ak epòk segondè, yo rele tou epik literè   .

## Nòt ak referans

## Gade tou
 

### Lyen ekstèn
Atizay powetik

**Atizay powetik** oswa **La powetik** se jeneralman yon seri règ ki gen pou objektif pwodui bote, nan yon zèv da, sitou nan liv literè, patikilyèman nan pwezi. Nou rele tou, pa metonimi, travay ki fòmile seri règ sa yo atizay powetik. *Poetik* Aristòt la, *Atizay Powetik* Horace ak *Atizay Powetik* Boileau, se egzanp pi popilè nan atizay powetik.

## Nòt ak referans

## Gade tou

### Lyen ekstèn
Naratè

Nan yon resi, **naratè** oswa **naratris** se antite ki responsab pou **narasyon** an**,** sa vle di enonsyasyon oswa redaksyon resi a. Nan naratoloji klasik, naratè a kapab yon pèsonaj (nou pale de yon "resi nan premye pèsòn") oswa deyò nan istwa ki rakonte a, sa vle di yon egzanp senp, yon doub fiksyonèl otè a (n ap fè fas a lè sa a. ak yon "resi a nan twazyèm pèsòn").

## Nòt ak referans

## Bibliyografi

* Gérard Genette, *Figi III*, Pari: Seuil, Poetique, 1972.
* Sylvie Patron, *Naratè a.* *Entwodiksyon nan teyori naratif*, Paris: Armand Colin, 2009.
Pèsonaj fiksyon

Yon **pèsonaj fiksyon** se yon èt imajinè ki soti nan yon travay fiksyon. Kreyasyon ak devlopman pèsonaj yo rele reprezantasyon, penti, oswa tretman pèsonaj yo.

## Orijin

## Nòt ak referans

## Gade tou
Fiksyon

Yon **fiksyon** se yon espas, ki pi souvan imajinè pase reyalis, ki ka sèvi kòm yon kad pou rakonte yon istwa. Pèsonaj ki dekri yo di yo se "pèsonaj fiktif". Yon **zèv fiksyon** ka oral oswa ekri, nan domèn literati, sinema, teyat oswa odyovizyèl ( radyo, televizyon, jwèt videyo e menm lòt fòm ki devlope sou entènèt la).

## Etimoloji
mo «fiksyon» an soti nan vèb laten «*fingere*, *fingo*, *is*, *fixi*, *fictum*», ki siyifi «manyen», «touche», «karese» (nan prese), «konpoze», «penyen», «frize », «modele», «fè fent», «fè sanblan», «envente», «imajine». E pi dirèkteman nan akizatif « *fictionem* » nan mo laten « *fictio*, -nis ».

## Fiksyon ak reyalite
Pou kont oswa medyeval fantastik ( heroic fantasy), se pa yon kesyon pou lektè/espektatè a tanporèman kwè nan verite reyalite yo prezante yo. Apre sa, istwa yo dekri nan yon fason metafò linivè kote timoun nan ap viv .

## Nòt ak referans

## Gade tou
 

### Lyen ekstèn
Pwezi naratif

**Pwezi naratif** se yon kouran nan pwezi italyen kontanporèn ki gen prensipal reprezantan yo ki se Carlo Bordini, Mauro Fabi ak Andrea di Consoli. Pwezi sa a, ki san renonse ak dimansyon eksperimantal li oswa yon sèten fòm lirism ki eksplwate divès materyèl - nan sèvi ak kolaj oswa nan mete fragman diskou oswa naratif - epi li konte sou ritm ak oralite pa pou kache sans lan, men pou revele li.

## Lyen entèn yo

* Epope
* Naratoloji

## Lyen ekstèn

* De powèm Mauro Fabi te pibliye sou Poezibao.
Bertold Hummel

**Bertold Hummel** (fèt nan Hüfingen 27 novanm 1925 - mouri nan Würzburg 9 out 2002 ) se yon konpozitè alman.

## Biyografi
Soti 1947 rive 1954 li te etidye konpozisyon ak Harald Genzmer ak vyolonsèl ak Atis Teichmanis nan inivèsite Freiburg (Brisgau). Soti 1954 rive 1956 li te fè yon toune kòm yon konpozitè ak vyolonselis. Ant 1956 ak 1963, Hummel te yon chantè nan koral Freiburg (Brisgau), ak yon konpozitè endepandan nan radyo Südwestfunk nan Baden-Baden. An 1963 li te nonmen pwofesè konpozisyon nan konsèvatwa Würzburg. Soti 1963 rive 1988 li te dirije estidyo mizik kontanporèn Würzburg. An 1974, li te vin yon pwofesè Leta. Soti 1979 rive 1987 li te prezidan Konsèvatwa Mizik siperyè nan Würzburg (a pati de 1988 prezidan donè). Nan lane 1982, li te admèt nan Akademi boza Bavarian. Li te fè konferans ak fè anpil nan zèv li yo an Ewòp, Etazini, Amerik di Sid, Kanada, Japon, Ostrali, peyi Lejip ak Lafrik di sid. Bertold Hummel te mouri nan Würzburg 9 out 2002.

## Distenksyon

* 1956: Bous Inyon Federal endistri Alman;
* 1960: Pri Konpozisyon nan vil Stuttgart;
* 1961: Pri Robert Schumann nan vil Düsseldorf;
* Bous 1968: Entènasyonal City of Arts of Paris;
* 1988: pri kiltirèl nan vil Würzburg;
* 1996: Friedrich-Baur Prize nan Akademi boza Bavarian;
* 1998: pri kiltirèl Katolik Alman yo.

## Zèv prensipal yo

* *Der Schrein der Märtyrer (Relikè mati yo)*, oratoryo ;
* *Des Kaisers neue Kleider (Nouvo rad anperè a)*, opéra de chanm ;
* Twa balè :
** Epizod op.23
** Die letzte Blume ( *Dènye flè a* ) op.55
** Faustszenen ( *Sèn nan Faust* ) op.72
* 3 senfoni
** Sinfonie für Streicher op.20
** Reverenza op.30
** Jeremias op.100
* Sinfonietta pou gwo òkès van op.39 ;
* Visionen nach der Apokalypse des Hl. Johannes für großes Orchester op.73
* Kantat
* 5 mas
* motèt
* sik lieder
* konsè pou enstriman solo ak òkès (Konsè pou pèkisyon op. 70)
* mizik chanm ak ògàn
* konpozisyon elektwonik ; mizik sèn ak mizik fim ak mizik pou timoun

## Lyen ekstèn

* 
* Site officiel
Lit kont koripsyon

**Lit kont koripsyon** (oswa **lit anti-koripsyon** ) gen ladan aktivite ki opoze oswa anpeche koripsyon. Menm jan koripsyon an pran plizyè fòm, efò kont koripsyon yo varye nan dimansyon ak estrateji. Yon distenksyon jeneral ant mezi prevantif ak reyaktif pafwa fè. Nan yon kad konsa, otorite envestigasyon yo ak tantativ yo pou dekouvri pratik koripsyon ta dwe konsidere kòm reyaktif, tandiske edikasyon sou enpak negatif koripsyon oswa pwogram konfòmite konpayi entèn yo klase kòm premye a.

## Nòt ak referans
Michele Reverdy

**Michèle Reverdy** se yon konpozitè fransè ki fèt 12 desanm 1943 nan Alexandria ( Ejip )  e li se pwofesè onorè analiz ak òkestrasyon nan Konsèvatwa nasyonal siperyè mizik ak dans nan Pari. Li se otè swasannkenz zèv ki soti nan moso pou enstriman solis pou opera ak mizik senfonik.

## Biyografi
Michèle Reverdy te etidye mizik nan Konsèvatwa Pari. Se la li te frekante klas Olivier Messiaen ak Claude Ballif, e li te jwenn premye pri li nan kontrepwen, analiz ak konpozisyon . Ant 1979 ak 1981, li te yon rezidan nan Casa de Velázquez . Soti 1983 rive 2009, li te pwofesè analiz ak òkestrasyon nan Konsèvatwa Pari a  .

## Nòt ak referans

## Lyen ekstèn
Senfoni No 6 Rautavaara

***Senfoni n 6*** ki gen soutit *Vincentiana* te ekri pa  konpozitè finlandè Einojuhani Rautavaara an 1992. An 1986-1987, Einojuhani Rautavaara te ekri yon opera, **, ki baze sou evènman diferan nan lavi pent Vincent van Gogh. Senfoni a sèvi ak anpil nan tèm yo nan opera a. Konpozitè a te ajoute yon sentèz nan òkès la. Rautavaara melanje entèvansyon yo nan sentèz la ak rapsodi kazi-ton ak pasaj nan vyolans ekstrèm lè l sèvi avèk dodekafonism.

## Mouvman
Senfoni a gen ladan l kat mouvman:

# *[[Nuit zetwal (1889)|Nuit zetwal]]* (*Tähtiyö*, *Starry Night*, apeprè 19 minit, ki rapèl penti pent la)
# *Les Corbeaux* ( *Varikset*, *Kòk yo*, apeprè 6 minit, ki rapèl penti *jaden ble ak kòk* )
# *[[Saint-Rémy-de-Provence|Saint-Rémy]]* (apeprè 7 minit 30)
# *Apoteoz* ( *Apoteoz*, apeprè 8 minit 30)

## Dosye

* Helsinki Philharmonic Orchestra, Max Pommer (dir.), Ondine.

## Referans

## Lyen ekstèn

* ''Senfoni'' n 6 sou musicfinland.fi
* Atik sou Senfoni n 6 Rautavaara (aksede 4 desanm 2015 )
Gloria Coates

**Gloria Coates**, fèt nan Wausau ( Wisconsin ) 10 oktòb 1933 e li te mouri 19 out 2023 nan Munich ( Bavaria ),, se yon konpozitè Ameriken.

## Biyografi
Gloria Coates te etidye mizik nan Inivèsite Leta Louisiana ak Otto Luening, nan Columbia University  New York ak  epi, depi 1962, nan Mozarteum nan Salzburg (ak nan leson prive) ak Alexandre Tcherepnin. Soti nan 1969, li te divize ant Etazini ak Ewòp, yo te baze nan Munich.

## Nòt ak referans

## Lyen ekstèn

*  Lòt sit
*  Gloria Coates (biographie, discographie) sou sit editè diskografik Naxos
XIXe syèk

**XIXe syèk** la ( **19yèm syèk** ) kòmanse sou11ye janvye 1801 epi li te fini 31 décembre 1900.

Li pwolonje ant jou Jilian yo 2 378 861,5 ak 2 415 385,5    .

## Nòt ak referans

## Gade tou
Naratoloji

**Naratoloji** ( syans narasyon ) se disiplin ki etidye teknik ak estrikti naratif ki aplike nan tèks literè (oswa tout lòt fòm naratif). Premye travay yo nan naratoloji nan syans literè modèn soti nan fòmalism Ris ak patikilyèman nan travay yo nan Victor Shklovsky ak Boris Eichenbaum.

## Medsin naratif
"Medsin naratif» se non yo bay yon disiplin yo anseye nan plizyè inivèsite fransè .

## Nòt ak referans

## Gade tou
Henri Dutilleux

**Henri Dutilleux** se yon konpozitè fransè nan mizik savan nan peryòd mizikal modèn ak kontanporen, fèt 22 janvye 1916 nan Angers e li te mouri 22 me 2013 nan 4yèm awondisman Pari.

## Biyografi

## Nòt ak referans
Vwayèl ouvè devan non awondi

**Vwayèl** ouvè (oswa **ba**  **devan non awondi** se yon vwayèl ki itilize nan anpil lang. Senbòl li nan Alfabè Fonetik Entènasyonal la se , ak ekivalan senbòl li X-SAMPA ki se `a`.

## senbòl API
Senbòl nan Alfabè Fonetik Entènasyonal la se lèt a. Sa a tou trè souvan itilize pou vwayèl ouvè santral non awondi, itilizasyon sa a te aksepte pa Asosyasyon Fonetik Entènasyonal la . Kòm pa gen okenn lang ki fè distenksyon ant vwayèl devan louvri ak santral, senbòl separe yo pa nesesè. Si sa nesesè, yo ka espesifye diferans lan lè l sèvi avèk dyakritik santral la, [ä].

## Bibliyografi
Mize Konde

**Mize Konde** se yon mize fransè ki chita nan Château de Chantilly, ki sitiye nan Chantilly ( Oise), nan rejyon Hauts-de-France,   nan nò Pari.

## Nòt ak referans
Valéry Aubertin

**Valéry Aubertin** se yon òganis, konpozitè fransè ak direktè koral. Li te fèt nan Lagny-sur-Marne 3 jen 1970.

## Biyografi
Li te elèv nan klas òg Michèle Guyard nan konsèvatwa Aubervilliers, li te fini etid li ak yon premye pri nan ògàn ak yon premye pri nan fòmasyon mizik .

## Nòt ak referans
Michel Sardou

**Michel Sardou**  , fèt 26 janviye 1947 Pari, se yon chantè fransè ak aktè.

Nan prèske swasant ane karyè li, diskografi Michel Sardou a gen ladan l   ak , pote ansanm yon total plis pase . Li te resevwa tou senk prim Victoires de la Musique. An 2017, lavant li yo te estime a plis pase  disk   , ki klase l pami pi gwo vandè disk fransè.

## Biyografi

## Nòt ak referans

### Nòt

### Referans

## Apendis
Deseni 1880 nan atizay plastik

**Kwonoloji atizay plastik**
:Ane 1870 - **[[Ane 1880]]** - Ane 1890
Atik sa a konsène Ane 1880 yo nan atizay plastik.
## Evènman

* ** nan **: Senkyèm ekspozisyon enpresyonis nan Pari.
* **2 avril rive **: Senkyèm ekspozisyon enpresyonis nan Pari.

* ***': fondasyon [[École du Louvre]] an [[Frans]].

* ***': Toulouse-Lautrec antre nan estidyo Léon Bonnat nan Pari, apre sa nan Novanm gen ladan Fernand Cormon.
* ***' : inogirasyon [[mize Grévin]] nan Pari.
* ***': fondasyon Sosyete Atis Endepandan.
* ***': [[estati Libète]], [[Frédéric Auguste Bartholdi|Bartholdi]], ofisyèlman remèt bay [[Etazini]] nan [[Pari]].
* ***': majistra nan Kalais Omer Dewavrin lanse yon abònman pou gwoup estati an kwiv *[[Les Bourgeois de Calais]]*, ki te egzekite pa eskilti franse a. Auguste Rodin ak inogire .
* **Jen-Novanm 1886**: premye rete Paul Gauguin nan Pont-Aven nan Bretagne. Li te vin lidè Lekòl Pont-Aven, oswa lekòl sentetik (Paul Gauguin, Émile Bernard, Charles Laval, Louis Anquetin, Charles Filiger, Émile Schuffenecker, Cuno Amiet).

* ****: Vincent van Gogh rete nanPari, ak frè li Théo ki travay pou yon machann atizay, Goupil & Cie.
* **Fevriye 1888**: Vincent van Gogh rete nan Arles nan "kay jòn" kote li vle kreye yon asosyasyon atis sou non "Atelier du Midi". Li te pentire la an patikilye Tounesöl, *[[Kay jòn (Van Gogh)|Kay Jòn]]*, *[[Le Pont de Trinquetaille]]*, *[[Pòtrè Eugène Boch|Pòtre Eugène Boch]]*, *Pòtrè Paul-Eugène Milliet*, *[[Kafe lannuit|Kafe a nan mitan lannwit]]*, *[[Teras kafe nan aswè|Teras Kafe a nan aswè]]' ', *Starry Night on the Rhône*, *Diven wouj*, *Chanm Vincent* ak *Les Arènes d'Arles*.*
* **Jen 1888** : rete van Gogh nan Saintes-Maries-de-la-Mer; li te pentire *[[Barques aux Saintes-Maries]]* ak *[[Bato lapèch sou plaj la]]*.

## Atik ki gen rapò

## Nòt ak referans
Eta manb Inyon Ewopeyèn

Gen vennsèt **Eta manb** **nan Inyon Ewopeyèn**, ki gen diferan gwosè ak divès mòd òganizasyon enstitisyonèl.

Peyi sa yo se Otrich, Bèljik, Bilgari, lil Chip, Kwoasi, Denmark, Estoni, Fenlann, Lafrans, Almay, Lagrès , Ongri, Iland, Itali, Letoni, Lityani, Liksanbou, Malta, Peyiba, Polòy, Pòtigal, Woumani, Slovaki, Sloveni, Syèd ak Tchechi.

Inyon Ewopeyèn (EU) gen yon popilasyon total plis pase  epi li kouvri yon zòn nan  .

## Tèritwa yo

Souverènte 27 Eta manb yo pwolonje sou teritwa sitou nan Ewòp (ak eksepsyon lil Chip ki sitiye antyèman nan pwovens Lazi ); kèk nan yo tou gen tèritwa yo ki benefisye de estati espesifik nan Inyon Ewopeyèn nan oswa ak Eta manb ke yo depann yo. Espesyalite sa a, ki konsène Dannmak, Espay, Lafrans, Peyiba ak Pòtigal, ki lye ak faktè kiltirèl, politik ak istorik:

* Rejyon iltraperiferik yo (RI) se yon pati entegral nan Inyon Ewopeyèn.
* Peyi ak tèritwa lòt bò dlo (PTOM) se depandans ak teritwa lòt bò dlo nan eta manm ki pa fè pati Inyon Ewopeyen an.
* Lòt teritwa ki gen estati espesifik benefisye de degre plis oswa mwens avanse nan endepandans epi kenbe relasyon espesifik ak Inyon Ewopeyèn.

Inyon Ewopeyèn gen yon sipèfisi total    e li gen 24 lang ofisyèl ki gen ladan alman, anglè ak fransè ki se lang pou travay  enstitisyon Inyon Ewopeyèn yo.

## Nòt ak referans

## Konpleman