E si Ayiti ta sanksyone jodia?

Dwa kont koripsyon E si Ayiti ta sanksyone jodia?

E si Ayiti ta sanksyone jodia?
Nasyonzini ap prepare pou fè piblik "li" pèsonalite ayisyen yo sanksyone sou pretèks yo kontribye, nan yon fason ou nan yon lòt, nan deteryorasyon klima sekirite an Ayiti kote gang ame ap dirije, touye, pilye, vòlè, vyole epi pran an otaj tout yon popilasyon kite poukont li. Konsèy Sekirite Nasyonzini an te pase rezolisyon 2653 (2022) ak 2700 (2023) ki tabli yon rejim sanksyon ann Ayiti pou mete fen nan ensekirite ak kwape gangsterizasyon ann Ayiti ki te mennen nan yon kriz imanitè san parèy dapre rapò Nasyonzini ak OCHA. ekspè.

Vrèmanvre, depi Novanm 2022, Kanada te enpoze sanksyon sou vennwit (28) Ayisyen, pèsonalite ak manm elit politik ak ekonomik ke gouvènman Premye Minis Justin Trudeau akize de "wòl yo nan aksyon gang ame yo" ann Ayiti. . Kanada te tou sanksyone bandi li te ye ak lidè gang klase kòm figi elit.

Kanta Lèzetazini, yo mete sanksyon tou sou figi ayisyen ki enplike, daprè yo, nan koripsyon, blanchi lajan ak aktivite kriminèl ann Ayiti kote yo sipòte tou gang ame. Plis pase senkant viza yo te revoke dapre Brian A. Nichols. Pou Lafrans, kontrèman ak deklarasyon Anbasadè Fabrice Mauriès nan laprès lokal ak etranje ki di peyi li ap tann sanksyon nan men Nasyonzini ak Inyon Ewopeyen an, viza plizyè pèsonalite Kanada te sanksyone yo te revoke.

Menm Repiblik Dominikèn te ale nan wout "sanksyon yo" tou, li montre tèt li pi jenere. Yo konsidere senkannde (52) Ayisyen kòm “yon menas pou enterè ak enstitisyon Repiblik Dominikèn”.

Sanksyon ki afekte prèske tout lidè gang yo konnen; manm elit politik yo te sèvi nan pi wo nivo leta, depi prezidans rive nan gouvènman an, enkli premye minis la ak palman an; men tou sa yo ki nan klas biznis la ki gen ladan antreprenè ak administratè nan enstitisyon bankè nan ka a nan Etazini ak Kanada. 

Li ta dwe remake ke, pou Repiblik Dominikèn, pi fò nan moun ki "sanksyone" yo te vize pou rezon pèsonèl, nan opinyon nan plis pase youn; evoke, pa egzanp, sanksyon kont pèsonalite ki sipòte konstriksyon kanal la sou Rivyè Masak la , sou bò fwontyè ayisyen an. Gouvènman Dominiken an te revoke viza nèf (9) ayisyen ki gen ladann politisyen ak teknisyen e yo entèdi pou yo rete nan Repiblik Dominikèn.

### Sanksyon "sible" ak "patipri".

Daprè yon rapò yon gwoup ekspè ekri nan non Nasyonzini sou sitiyasyon an Ayiti, sèten moun pral sibi sanksyon paske yo te finanse manm gang yo pou pwoteje aktivite ekonomik yo epi fasilite transpò machandiz yo. Trè bon, sitwayen an mwayèn ta di. 

Men, e akizasyon yo dapre ki gouvènman an "negosye" ak lidè gang yo reyalize yon kanaval lis (an 2022) nan Champ-de-Mars a lè nan moman sa a, gangstè yo te pale nan vil la kèk? mèt lwen. Zam yo te maji silans pou kanaval la te kapab fèt.

E akizasyon yo selon ki gouvènman an "negosye" ak chèf gang yo pou rekòmanse distribisyon gaz lè yo te bloke aksè nan pi gwo tèminal nan peyi a, sa ki nan Varreux, pa ansyen polisye Jimmy Chérizier la? sèl la ki parèt ak sètitid, jiskaprezan, sou lis Nasyonzini an nan moun ki te sanksyone.

Ki sa ki sou otomobilis ki regilyèman peye dwa de pasaj gangster ki enstale nan kabin peyaj sou wout nasyonal yo nan antre Nò ak Sid Kapital la? Èske yo pa sipòte gang yo menm jan ak komèsan yo oblije peye yon frè pou fè biznis nan zòn sa yo ki chape anba kontwòl otorite yo etabli yo?

Ki sa ki sou lefèt ke li byen konnen ke chèf BINUH nan epòk Helen Lalime te sipòte federasyon G9 G9 ak Fanmi ak Alye ki te kreye sou prezidans Jovenel Moïse an 2020. Nan yon atik nan Journal Le Nouvelliste , la Sekretè Jeneral Nasyonzini te deklare ke, gras ak G9, te gen mwens lanmò vyolan men gen plis kidnapin .

Otorite yo, ki te sipòte pa peyi ki te enpoze sanksyon yo ansanm ak Nasyonzini, admèt ke gen zòn san lalwa an Ayiti tankou Cité Soleil, pi gwo bidonvil nan peyi a kote pa gen prezans lapolis depi plis pase yon ane . Vil sa a nan men gang. Minis pwovizwa Jistis ak Sekirite Piblik la, Emmelie Prophète tou senpleman mansyone "teritwa pèdi" pou idantifye zòn tankou Matisan ak vwazinaj li yo.

Sepandan, plizyè douzèn Òganizasyon Non-Gouvènmantal (ONG), ki sipòte pa sa yo rele peyi zanmi Ayiti yo, fè aktivite yo la san yo pa bezwen enkyete. A ki pri? Ekspè Nasyonzini sou Ayiti te san dout travay sou ka sa yo.

Ki sa ki sou lefèt ke Nasyonzini yo atravè UNODC konfime ke soti nan Ris AK-47 rive nan fizi atak Izraelyen ak AR-15 yo te itilize pa gang yo te fabrike nan peyi Etazini. 

Gen kat wout trafik ki sèvi ak fwontyè ki pore Ayiti, de soti nan Florid atravè bato kago pou ale nan Pòtoprens ak nan kòt nò ak lwès yo atravè Turks and Caicos ak Bahamas, ak lòt atravè transpòtè, bato lapèch, chalan oswa ti avyon k ap rive nan vil Okap, nan nò vil la, ak atravè travèse tè soti nan Repiblik Dominikèn.

### E si Ayiti ta tou sanksyone?

Mal fè peyi a tèlman gwo ke Ayisyen, kit yo sipòte aktivite gang oswa non, pa kapab responsab sèlman? Kiyès ki ta chape anba sanksyon ayisyen yo?

Ki kote pi fò zam ak minisyon ki alimante vyolans nan katye Pòtoprens ak Latibonit yo soti? Soti nan Etazini, daprè yon etid Nasyonzini ki sot pase a, ki mete aksan sou ke zam ak minisyon sa yo tranzit lajman atravè Repiblik Dominikèn.

Ki patisipasyon responsablite sèten gwoup ak manm dyaspora a ki menm, andeyò peyi a, kontribye nan fason pa yo nan destabilizasyon sa a ki mennen nan gangsterizasyon peyi a. 

Kiyès ki pral peye, oswa ki pral sanksyone, paske li te detounen èd imanitè yo te bay Ayiti pou rekonstriksyon li apre tranblemanntè 12 janvye 2010 la?

Ki moun ki pral peye, oswa ki pral sanksyone, pou gaspiye fon Petro-Caribe pou peryòd 2008 pou rive 2018 la?

Kiyès ki pral sanksyone enstitisyon etranje ki poko delivre travay ki fèt ak fon Petro-Caribe a.

CIRH, PETROCARIBE ak twop don nan non Ayiti pou l redui jodi a nan yon repiblik enpòte nan benefis gwo konpayi ki tabli andeyò Ayiti. Ki kote tout lajan sa yo te ale? eske li depoze nan bank ayisyen yo? èske nou wè li nan gwo pwojè enfrastrikti envizib? èske li te depanse nan distribisyon manje cho? nan kou fòmasyon ak seminè sipèvize? nan lokasyon machin? oubyen nan pwogram sanitasyon ke se sèlman Leta ki gen sekrè a?

Ki moun ki pral peye, oswa ki pral pini si Ayiti ta mande responsablite. Sanksyon entènasyonal yo, nan vas majorite ka yo, sanble ak yon regleman nan pwen paske sa yo rele sanksyone yo pa janm te kapab gen aksè (malgre demann yo) nan dosye a enskripsyon yo pou prepare defans yo?

Kote DEMOKRASI a nan tout bagay sa yo? Poukisa pilonnen sa a sou règ lalwa ak vyolasyon dwa moun sa a?

Ayiti dwe sanksyone tout responsab echèk, enpinite ak koripsyon sa a.

Epi li pral jistis!!!

Ekip editoryal la

### Nòt AK Referans