Deklarasyon Inivèsèl Dwa Moun

*'Deklarasyon Inivèsèl [[Dwa Moun]] te adopte nan [[Asanble Jeneral Nasyonzini]]  [[Pari]], nan "[[Palais de Chaillot]]", pa . Li presize [[Dwa Moun|dwa moun fondamantal]]. San okenn [[Lwa|legal]] reyèl, tèks sa a se yon [[Anons legal|pwoklamasyon]] sou [[dwa]]; Se poutèt sa, li gen sèlman valè deklaratif.

Nan 58 [[eta manm Nasyonzini yo]] nan epòk la, karantuit te adopte [[chat]] inivèsèl sa a. Pa gen Leta ki te vote kont, men uit te absteni e de pa t patisipe nan vòt la. Pami uit abstansyonis yo, [[Repiblik Afrik di sid (1961-1994)|Afrik di sid]], ki te aplike [[apartheid]], te refize afime dwa pou [[egalite devan lalwa]] san distenksyon nesans. oswa ras ak [[Arabi Saoudit]] konteste [[Egalite sosyal|egalite ant gason ak fanm]]. [[Repiblik Pèp la Polonè|Polòy]], [[Repiblik Sosyalis Sosyalis|Tchekoslovaki]], [[Repiblik Federal Sosyalis Yougoslavi|Yougoslavi]], [[Inyon Repiblik Sosyalis Sovyetik|Inyon Sovyetik]] , [[Repiblik Sovyetik Sosyalis Ukrainian|Ikrèn]] ak [[Repiblik Sosyalis Sovyetik Belarisyen|Belorisi]] te absteni akòz yon diskisyon konsènan definisyon prensip fondamantal [[Moral Universal|inivèsalite]] jan yo te di. nan  nan . Finalman, de eta ki pat patisipe nan vòt la se [[Mutawakkilite Wayòm Yemèn|Yemèn]] ak [[Onduras]].

Tèks la etabli dwa fondamantal moun nan, rekonesans yo, ak respè yo pa lalwa. Li gen ladann tou yon preambul ak uit konsiderasyon ki rekonèt nesesite pou tout peyi, nasyon ak rejim politik yo gen yon respè inaliénab pou dwa moun fondamantal, epi ki fini ak anons apwobasyon li ak pwoklamasyon li pa Asanble Jeneral Nasyonzini.

Tèks preambul ak Deklarasyon an pa ka chanje, li pa ka chanje. Vèsyon fransè li a, ki konpoze de 30 atik, se yon orijinal ofisyèl, manm fondatè [[Nasyonzini yo]] yo siyen epi apwouve, epi li pa yon tradiksyon apwouve. Sepandan, depi 1948 ak pwomulgasyon li yo, tèm "[[dwa moun]]" te itilize komen nan pifò nan lang yo te tradui yo.

== Kòmansman ak redaksyon ==

Soti nan 1946 rive 1948, delege Nasyonzini yo te travay pou devlope Deklarasyon an. Kreye an 1946 pa [[Konsèy Ekonomik ak Sosyal Nasyonzini|Konsèy Ekonomik ak Sosyal]], Komisyon Nikleyè Dwa Moun yo te mete kòm manda prensipal nouvo [[Komisyon Dwa Moun Nasyonzini yo ini| Komisyon Dwa Moun]] devlopman yon charter entènasyonal:
* [[Eleanor Roosevelt]], 1884-1962, [[Etazini]], prezidan Komite Redaksyon an;
* [[P. C. Chang]], 1893-1957, [[Repiblik Lachin (1912-1949)|Lachin]], vis-prezidan Komite Editoryal la;
* [[Émile Saint-lot]], 1904-1976, [[Ayiti]], rapòtè Komite Redaktiyon an. Lekti UDHR la te fè pou premye fwa devan Asanble Jeneral Nasyonzini an pa rapòtè li a, Émile Saint-Lot;
*[[Charles Malik]], 1906-1987, [[Liban]], Rapòtè Komisyon Dwa Moun;
* [[William Roy Hodgson]], 1892-1958, [[Ostrali]], manm Komisyon Dwa Moun;
* [[Hernán Santa Cruz]], 1906-1999, [[Chili]], manm Komisyon Dwa Moun;
* [[René Cassin]], 1887-1976, [[Lafrans]], manm Komisyon Dwa Moun;
* [[Alexander Bogomolov]], 1900-1969, [[Inyon Repiblik Sosyalis Sovyetik|Sovyetik]], manm Komisyon Dwa Moun;
* [[Charles Dukes]], 1880-1948, [[Wayòm Ini]], manm Komisyon Dwa Moun;
* [[John Peters Humphrey]], 1905-1980, [[Kanada]], direktè Divizyon Dwa Moun Nasyonzini.

Komite Redaksyon an te reyini pou premye sesyon li soti 9 pou rive 25 jen 1947, apresa pou yon dezyèm sesyon soti 3 pou rive 21 me 1948. Pwojè Deklarasyon Komite a te prepare e li te transmèt pou diskisyon bay [[Komisyon Dwa Moun nan. Nasyonzini|Komisyon Dwa Moun]], apre sa nan [[Konsèy Ekonomik ak Sosyal Nasyonzini|Konsèy Ekonomik ak Sosyal]], epi finalman nan [[Asanble Jeneral Nasyonzini|Asanble Jeneral ]]. Anpil amannman ak pwopozisyon ap toujou pwopoze pa eta manm Nasyonzini yo nan diferan kò sa yo.

== Dimansyon legal ==
Apre yo te fin vote pou Deklarasyon Inivèsèl Dwa Moun, ki, kòm sa, gen sèlman yon valè deklaratif, epi ki donk pa kreye obligasyon legal, Asanble Jeneral la te mande pou yon Charter of Human Rights, moun ki ta gen fòs obligatwa. Komisyon Nasyonzini pou Dwa Moun te gen pou l ekri l. Apre yon bon bout negosyasyon, pwojè a te reyisi, nan kad [[Gè Fwad la]] ak de tèks konplemantè: [[Pak Entènasyonal Dwa Ekonomik, Sosyal ak Kiltirèl]] ak [[Pak Entènasyonal Dwa Moun sivil ak politik]].

[[Konsèy Konstitisyonèl (Lafrans)|Konsèy Konstitisyonèl la]] pa bay Deklarasyon 1948 la yon estati legal pozitif, byenke sa ki te fèt 1789 la entegre nan [[blòk konstitisyonalite]] [[Desizyon Libète Asosyasyon|depi 1971]].
Yon lòt bò, [[Konvansyon Ewopeyen sou Dwa Moun]] ki gen pi piti dimansyon jeyografik la genyen dispozisyon obligatwa pou Eta siyatè yo.

Anplis de sa, atik 29.1 UDHR mansyone devwa moun nan: sou pwen sa a, gade atik [[Dwa Moun]].

== Tradiksyon Deklarasyon Inivèsèl Dwa Moun ==
Tèks Deklarasyon Inivèsèl Dwa Moun yo te resevwa *Liv Dosye Guinness'' an 2009, rekò tradiksyon ak 370 lang ak dyalèk diferan. Ane 2019, Gwo Komisyonè Nasyonzini pou Dwa Moun ou gen 518 tradisyon, ki disponib nan lokal sa a. Malgre lefèt ke OHCHR la toujou, tradisyon yo nan kou ak bon tradisyon yo disponib, ak nouvo tradisyon yo toujou disponib, e OHCHR la kounye a pare pou yo remèt. |sis lang nasyonzini yo]]: Angle, Arab, Chinwa, Panyòl, franse (isit la, orijinal la apre lang nan) tèks Deklarasyon an ak preambul li), Ris.

## Nòt ak referans

## Gade tou