open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
10. septembra

**10. septembra** abo **10. požnjenca** je 253. dźeń gregorianiskeje protyki (254. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 112 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny
* 1756: Pětr Bohumił Liška – serbski adwokat a sudniski direktor
* 1788: Jurij Žur – serbski wučer, serbowědny slědźer
* 1884: Jan Renč – serbski ewangelski farar
* 1979: Katja Meier – sakska politikarka Zelenych

## Wumrěće
* 1998: Kata Malinkowa – serbska wučerka, kulturnica a přełožowarka, Maćicarka

## Swjate dny
* katolski: Mikławša Tolentinskeho
* ewangelski: Leonharda Lechnera

## Wotkaz
12. septembra

**12. septembra** abo **12. požnjenca** je 255. dźeń gregorianiskeje protyki (256. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 110 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny

* 1821: Jan Bohuwěr Mučink – serbski wučer, spisowaćel, doprědkar a publicist w dobje narodneho wozrodźenja
* 1921: Stanisław Lem – pólski filozof, esejist a spisowaćel
* 1927: Erika Rjedźic – serbska dźiwadźelnica
* 1959: Sigmar Gabriel – němski politikar (SPD), zwjazkowy minister a wicekancler

## Wumrěće

* 1884: Jan Kilian – serbski farar, basnik, kěrlušer, nawjedowar wupućowarjow do sewjerneje Ameriki
* 1900: Korla Awgust Kalich – serbski farar, dr.phil.
* 1934: Křesćan Černik – serbski ratar, ludowy herc
* 1952: Jurij Delan – serbski farar, fejetonist, kulturny stawiznar, Domowinski prócowar

## Swjate dny
* katolski: Marije mjena
* ewangelski: Mateja Ulickeho

## Wotkaz
13. septembra

**13. septembra** abo **13. požnjenca** je 256. dźeń gregorianiskeje protyki (257. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 109 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny
* 1660: Matej Jan Józef Vicki – serbski duchowny, magister filozofije, awtobiograf
* 1778: Jan Michał Haška – serbski farar, spisaćel nabožinskich spisow
* 1898: Pawoł Krječmar – serbski pismikistajer, Domowinski prócowar, ludowy spisowaćel
* 1923: Arnošt Kowar – serbski ludowědnik a muzejownik
* 1931: Pawoł Völkel – serbski slawist, słownikar, wudawaćel a přełožowar

## Wumrěće
* 1755: Jan Bohuwěr Šołta – serbski filozofiski spisowaćel, magister
* 1956: Jakub Šajba – serbski pismikistajer, nakładnik, starosta Sokoła a Domowinski funkcionar
* 2007: Jan Rawp – serbski komponist a hudźbny wědomostnik
* 2019: György Konrád – madźarski spisowaćel

## Swjate dny
* katolski/ewangelski: Jana Chryzostoma

## Wotkaz
14. septembra

**14. septembra** abo **14. požnjenca** je 257. dźeń gregorianiskeje protyki (258. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 108 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny
* 1731: Jan Bohuwěr Šołta – serbski filozofiski spisowaćel, magister
* 1906: Měranka Lešawic-Wirtowa – serbska spěchowarka ludowych rejow
* 1931: Erich Křižan – serbski wučer a lektor

## Wumrěće
* 1763: Jan Bohuměr Kühn – němski farar, propagator pietizma, nawoda prěnjeho serbskeho wučerskeho seminara
* 2014: Arnošt Kowar – serbski ludowědnik a muzejownik
* 2014: Pawoł Pilop – serbski ludowy wuměłc a chórowy nawoda

## Swjate dny
* katolski: Powyšenja swjateho křiža
* ewangelski: Cypriana

## Wotkaz
15. septembra

**15. septembra** abo **15. požnjenca** je 258. dźeń gregorianiskeje protyki (259. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 107 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 1957: Při wólbach k třećemu Zwjazkowemu sejmej Němskeje dóstanje CDU/CSU 50,2 %, SPD 31,8 %, FDP 7,7 % a Cyłoněmski blok 4,6 %. Běchu to jeničke wólby w stawiznach Zwjazkoweje republiki, w kotrychž móžeše jedna strona absolutnu wjetšinu hłosow docpěć.

## Narodniny
* 1824: Bjedrich August Bergan – serbski farar, zakitowar serbstwa
* 1936: Jurij Koch – serbski žurnalist, spisowaćel a dramatikar
* 1964: Robert Fico – słowakski politikar, ministerski prezident

## Wumrěće
* 1927: Bjedrich Awgust Wićaz – serbski inženjer, towarstwowy prócowar

## Swjate dny
* katolski: Bolosćiweje maćerje
* ewangelski: Jana v. Woerdena

## Wotkaz
16. septembra

**16. septembra** abo **16. požnjenca** je 259. dźeń gregorianiskeje protyki (260. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 106 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny
* 1745: Michail Illarionowič Kutuzow – ruski general
* 1872: Michał Wjerab – serbski wučer, muzejownik, kulturny stawiznar
* 1891: Karl Dönitz – němski wulkoadmiral a statny prezident
* 1925: B. B. King – US-ameriski bluesowy gitarist a spěwar

## Wumrěće
* 1836: Korla Bohuchwał Šěrach – serbski farar, sobuwudawaćel prěnjeho serbskeho časopisa
* 1941: Pawlina Krawcowa – delnjoserbska wušiwarka, ludowa wuměłča, wopor fašizma
* 1948: Jurij Brězan – serbski překupc, duchowny, antifašist
* 2025: Robert Redford – US-ameriski dźiwadźelnik a filmowy režiser

## Swjate dny
* katolski: Ludmile
* ewangelski: Kaspara Taubera

## Wotkaz
17. septembra

**17. septembra** abo **17. požnjenca** je 260. dźeń gregorianiskeje protyki (261. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 105 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny
* 1552: Pawoł V. – bamž romsko-katolskeje cyrkwje
* 1811: Pětr Cyž – serbski kubler, wjesny šołta, herbski rychtar
* 1846: Jan Hantšo-Hano – serbski ratar, domiznowědnik
* 1856: Jakub Kilank – serbski gymnazialny profesor, w młodych lětach spisowaćel
* 1863: Michał Wjesela – serbski duchowny, přełožowar a basnik
* 1873: Max Švabinský – čěski moler a grafikar
* 1955: Leo XIV. – 267. bamž romsko-katolskeje cyrkwje
* 1958: Janez Janša – słowjenski politikar, ministerski prezident

## Wumrěće

* 1893: Michał Rostok – serbski wučer, přirodospytnik
* 1921: Filip Rězak – serbski duchowny, słownikar, spisowaćel
* 1963: Jurij Handrik – serbski farar, kulturny prócowar, podpěrowar Domowiny
* 2000: Erich Křižan – serbski wučer a lektor
* 2021: Abd al-Aziz Bouteflika – algeriski politikar a statny prezident

## Swjate dny
* katolski: Roberta, Hildegardy Bingenskeje
* ewangelski: Hildegardy Bingenskeje

## Wotkaz
18. septembra

**18. septembra** abo **18. požnjenca** je 261. dźeń gregorianiskeje protyki (262. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 104 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny
* 1850: Ernst Mütterlein – serbski rěčnik, zarjadnik Maćičneho domu
* 1897: Richard Hajna – serbski wikowar, braška, narodny prócowar
* 1939: Michał Lorenc – serbski dźiwadźelnik, režiser a awtor
* 1942: Wolfgang Schäuble – němski politikar (CDU), zwjazkowy minister
* 1971: Anna Njetrjebko – ruska operowa spěwarka

## Wumrěće
* 1980: Beno Symank – serbski sudnik, narodny prócowar
* 1990: Jan Brankačk – serbski wědomostnik a profesor za serbske stawizny

## Swjate dny
* katolski: Stanisława Kostki, Józefa Cupertinskeho
* ewangelski: Lamberta

## Wotkaz
19. septembra

**19. septembra** abo **19. požnjenca** je 262. dźeń gregorianiskeje protyki (263. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 103 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny
* 1868: Michał Žur – serbski farar, spěchowar serbsko-pólskeje wzajomnosće
* 1891: Pawoł Njek – serbski wučer, wopor fašizma
* 1952: Holger Biege – němski komponist, spěwar, hudźbnik a tekstar
* 1966: Heiko Maas – němski politikar (SPD), zwjazkowy minister
* 1978: Juliane Nagel – sakska politikarka Lěwicy

## Wumrěće
* 1849: Jan Bohuwěr Dalwica-Dólba – serbski kěrlušer z luda
* 1941: Mikławš Hajna – serbski wučer, ludowy spisowaćel, fejetonist
* 1992: Pawoł Grojlich – serbski pismikistajer, awtor a narodny prócowar w Bukečanskich kónčinach

## Swjate dny
* katolski: Januarija
* ewangelski: Tomaša J. Barnada

## Wotkaz
20. septembra

**20. septembra** abo **20. požnjenca** je 263. dźeń gregorianiskeje protyki (264. w přestupnych lětach), tuž wostawatej hišće 102 dnjej hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny

* 1747: Jan Bjedrich Fryco – delnjoserbski farar, spisaćel, rěčewědnik a demograf
* 1879: Michał Mič – serbski farar, domiznowědnik
* 1879: Jan Rjenč – serbski žiwnosćer, braška, antifašist, narodny prócowar
* 1908: Pawoł Grojlich – serbski pismikistajer, čišćer a awtor
* 1913: Anton Nawka – serbski spisowaćel

## Wumrěće
* 1801: Jan Wencel – serbski farar, magister, nabožinski a kulturny prócowar
* 1898: Korla Awgust Sigismund Rjeda – serbski farar, składnostny spisowaćel a zběraćel ludowych pěsnjow, zakitowar serbstwa
* 1918: Stepan Šaumjan – armenski komunistiski rewolucionar
* 1976: Pawoł Nalij – serbski jurist, redaktor, wopor stalinizma
* 1979: Izolda Gardošowa – serbska wědomostnica-folkloristka, bibliografka
* 1996: Cecilija Hajnec – serbska wučerka a dirigentka „Lilije“

## Swjate dny
* katolski: Korejskich martrarjow
* ewangelski: C. Hendricha Rapparda

## Wotkaz
22. septembra

**22. septembra** abo **22. požnjenca** je 265. dźeń gregorianiskeje protyki (266. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 100 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 1908: Bołharska wozjewi jako carstwo dospołnu njewotwisnosć wot Osmaniskeho mócnarstwa.
* 1980: Z pochodom irakskeho wójska do Irana so Prěnja golfowa wójna započnje, kotraž traje wósom lět.
* 2002: Při wólbach do 15. němskeho zwjazkoweho sejma docpě SPD pod kanclerom Gerhardom Schröderom snadne dobyće.
* 2011: Benedikt XVI. rěči jako prěni bamž w němskim zwjazkowym sejmje.
* 2013: Při wólbach do 18. zwjazkoweho sejma dósta CDU najwjace hłosow a docpě nimale absolutnu wjetšinu sydłow. 

## Narodniny
* 1791: Michael Faraday – britiski fyzikar
* 1841: Andrejs Pumpurs – letiski basnik
* 1882: Wilhelm Keitel – němski generalny pólny maršal, šef wyšeho komanda Wehrmachta a wotprawjeny wójnski złóstnik
* 1891: Hans Albers – němski dźiwadźelnik a spěwar
* 1924: Rosamunde Pilcher – britiska spisowaćelka
* 1930: **[[Feliks Šěrak]]** – serbski hudźbny wučer a komponist
* 1957: Nick Cave – awstralski hudźbnik
* 1961: Gerd Lippold – sakski politikar Zelenych
* 1976: Ronaldo – brazilski kopar
* 1983: Klaas Heufer-Umlauf – němski moderator a dźiwadźelnik
* 1989: Sabine Lisicki – němska tenisowa hrajerka

## Wumrěće
* 1566: Johann Agricola – němski reformator
* 1774: Klemens XIV. – bamž
* 1982: Gerhard Renč – serbski ewangelski farar
* 1985: Axel Springer – němski nakładnik
* 1989: Irving Berlin – US-ameriski komponist
* 2020: Michael Gwisdek – němski dźiwadźelnik a režiser

## Swjate dny
* katolski: Morica
* ewangelski: Mauricija
* Bołharska: Dźeń njewotwisnosće (1908)
* Mali: njewotwisnosć wot Francoskeje (1960)

## Wotkaz
23. septembra

**23. septembra** abo **23. požnjenca** je 266. dźeń gregorianiskeje protyki (267. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 99 dnjow hač do kónca lěta. W normalnych lětach je 23. septembra započatk astronomiskeje nazymy.

## Podawki
* 

## Narodniny
* 1568: Jakub Janus – delnjoserbski prawiznik, stawizniski slědźer
* 1847: Mato Rizo – delnjoserbski wučer, składnostny basnik, mnohostronski kulturny prócowar
* 1880: Jan Kruža – serbski nohajcar, ludowy basnik
* 1890: Beno Symank – serbski sudnik, narodny prócowar
* 1903: Horst Šlosar – serbski moler, grafikar
* 1950: Klaus Bartl – sakski politikar Lěwicy
* 1957: Křesćan „James“ Młynk – serbski hudźbnik

## Wumrěće
* 1942: Jurij Malink – serbski farar, antifašist
* 1973: Pablo Neruda – chilski basnik, spisowaćel a politikar
* 2010: Helena Nawcyna – serbska awtorka a wudawaćelka
* 2020: Juliette Gréco – francoska spěwarka a dźiwadźelnica

## Swjate dny
* katolski: patra Pija
* ewangelski: Marije de Bohorgues

## Wotkaz
24. septembra

**24. septembra** abo **24. požnjenca** je 267. dźeń gregorianiskeje protyki (268. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 98 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny
* 1862: Franc Moric Domaška – serbski farar, składnostny spisowaćel

## Wumrěće
* 1690: Donat Józef Ćěsla – serbski duchowny, spisaćel
* 1839: Bjedrich Wylem Mička – serbski farar, stawiznar
* 2015: Ellis Kaut – němska spisowaćelka
* 2017: Kito Lorenc – serbski lyrikar a spisowaćel

## Swjate dny
* katolski: Gerata
* ewangelski: Hermana Chromeho

## Wotkaz
25. septembra

**25. septembra** abo **25. požnjenca** je 268. dźeń gregorianiskeje protyki (269. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 97 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny

* 1841: Michał Róla – serbski kapłan, spisowaćel, ludowědnik, rěčespytnik
* 1930: Jan Brankačk – serbski wědomostnik a profesor za serbske stawizny

## Wumrěće
* 1602: Kaspar Peuker – serbski matematikar, lěkar, uniwersitny profesor, humanist
* 1668: Jurij Wendšuh – serbski cistercienski rjadnik, reformator a klóšterski stawiznar
* 1915: Franc Kral – serbski wučer, prócowar towarstwoweho žiwjenja, sobuzałožer Domowiny
* 1941: Hajno Nowy – delnjoserbski ratar, pěstowar ludowych tradicijow, awtor dźiwadłoweje hry
* 1958: Konrad Zenda – serbski plastikar, wuměłstwowy rjemjeslnik
* 1999: Herman Jan – serbski blidar a narodny prócowar

## Swjate dny
* katolski: Mikławša Flüeskeho
* ewangelski: Pawoła Rabanta

## Wotkaz
26. septembra

**26. septembra** abo **26. požnjenca** je 269. dźeń gregorianiskeje protyki (270. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 96 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny
* 1883: Marja Budychojc – delnjoserbska gmejnska sotra, ludowa spisowaćelka
* 1941: Manfred Laduš – serbski nowinar a awtor
* 1965: Petro Oleksijowyč Porošenko – ukrainski politikar a prezident
* 1979: Taavi Rõivas – estiski politikar, ministerski prezident

## Wumrěće
* 1798: Johann Gottfried Schmutz – ewangelski farar, słownikar a rěčnicar
* 1931: Franc Moric Domaška – serbski farar, składnostny spisowaćel
* 1945: Benjamin Běgaŕ – delnjoserbski farar
* 1980: Pawoł Krawc – serbski muler, twarski nawoda noweho Serbskeho domu, Domowinski funkcionar
* 2019: Jacques Chirac – francoski politikar, premier a statny prezident

## Swjate dny
* katolski: Kosmasa a Damiana
* ewangelski: Herrezuela a Leonory de Cisnere

## Wotkaz
27. septembra

**27. septembra** abo **27. požnjenca** je 270. dźeń gregorianiskeje protyki (271. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 95 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny
* 1835: Jan Awgust Sykora – serbski farar, spisowaćel a ludowědnik
* 1836: Michał Awgust Kral – serbski wučer, spisowaćel, ilustrator
* 1922: Jurij Šěn – serbski ludowy spisowaćel
* 1946: Nikos Anastasiadis – cypernski politikar, statny prezident

## Wumrěće
* 1867: Jurij Libuš – serbski farar, domiznowědny slědźer, zakitowar serbstwa
* 1867: Sergej Michajlowič Prokudin-Gorskij – wuznamny ruski fotograf
* 2017: Joy Fleming – němska spěwarka
* 2017: Hugh Hefner – US-ameriski nakładnik magacina *Playboy*

## Swjate dny
* katolski/ewangelski: Wincenca z Paule

## Wotkaz
28. septembra

**28. septembra** abo **28. požnjenca** je 271. dźeń gregorianiskeje protyki (272. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 94 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny
* 1734: Křesćan Bohachwał Šlinčk – serbski farar, spisar stawizniskich a druhich pojednanjow
* 1944: Miloš Zeman – čěski ekonom a politikar, statny prezident
* 1988: Marin Čilić – chorwatski tenisowy hrajer

## Wumrěće
* 1790: Handrij Mehliš – serbski farar, pěsnjer
* 1872: Jan Žur – serbski wučer, dopisowar do Krajana
* 1947: Jurij Cyž – serbski prawiznik, kulturny prócowar, antifašist
* 1970: Gamal Abdel Nasser – egyptowski politikar a prezident
* 2016: Šimon Peres – israelski politikar, premier a statny prezident, nošer Měroweho Nobeloweho myta

## Swjate dny
* katolski: Wjacława, Lioby
* ewangelski: Lioby

## Wotkaz
29. septembra

**29. septembra** abo **29. požnjenca** je 272. dźeń gregorianiskeje protyki (273. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 93 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 1938: Mnichowske zrěčenje. Čěskosłowakska bu nuzowana přewostajeć Sudetski kraj Němskemu mócnarstwu.

## Narodniny

* 1816: Jan Hejna – serbski wjednik serbskeho burskeho hibanja 1848/49, ludowy basnik
* 1859: Mikławš Bjedrich-Radlubin – serbski farar, humoristiski spisowaćel
* 1936: Silvio Berlusconi – italski předewzaćel, politikar a ministerski prezident
* 1943: Lech Wałęsa – pólski politikar a statny prezident
* 1961: Zoran Tegeltija – bosniski politikar (SNSD), ministerski prezident
* 1968: Svenja Schulze – němska politikarka (SPD), zwjazkowa ministerka

## Wumrěće
* 2015: Hellmuth Karasek – němski žurnalist, awtor, literarny kritikar a dźiwadłowy wědomostnik

## Swjate dny
* katolski: Michała, Gabriela, Rafaela
* ewangelski: Michała

## Wotkaz
30. septembra

**30. septembra** abo **30. požnjenca** je 273. dźeń gregorianiskeje protyki (274. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 92 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 1946: W Nürnbergu skónča so procesy přećiwo němskim wójnskim złóstnikam z wozjewjenjom wusudow.

## Narodniny
* 1895: Aleksandr Michajlowič Wasilewskij – maršal Sowjetskeho zwjazka († 1973)
* 1928: Elie Wiesel – US-ameriski publicist, nošer Měroweho Nobeloweho myta
* 1933: Feliks Chěžka – serbski ansamblowc a kulturny funkcionar
* 1934: Udo Jürgens – awstriski komponist, pianist a spěwar

## Wumrěće
*

## Swjate dny
* katolski: Hieronyma
* ewangelski: Jeronyma

## Wotkaz
21. septembra

**21. septembra** abo **21. požnjenca** je 264. dźeń gregorianiskeje protyki (265. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 101 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny
* 1933: Lona Rietschel – němska comicowa rysowarka
* 1934: Leonard Cohen – kanadiski spěwar, spěwytwórc a basnik

## Wumrěće
* 1937: Michał Wincar – serbski žiwnosćer, braška

* 1982: Iwan Christoforowič Bagramjan – maršal Sowjetskeho zwjazka (* 1897)
* 1985: **[[Jan Cyž (jurist)|Jan Cyž]]** – serbski jurist, nakładnik, krajny rada Budyskeho wokrjesa a awtor
* 2019: Sigmund Jähn – němski kosmonawt
* 2019: Günter Kunert – němski lyrikar a spisowaćel

## Swjate dny
* katolski/ewangelski: Mateja

## Wotkaz
1. oktobra

**1. oktobra** abo **1. winowca** je 274. dźeń gregorianiskeje protyki (275. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 91 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 1949: Załoženje Ludoweje republiki Chinskeje.

## Narodniny
* 1657: Michał Raca – serbski diakon, přełožer serbskich cyrkwinskich knihow
* 1924: Jimmy Carter – US-ameriski politikar, 39. prezident Zjednoćenych statow
* 1927: Beno Kućank – serbski nakładnik a kulturny prócowar
* 1956: Theresa May – britiska politikarka a premierka

## Wumrěće
* 1549: Jan Brězan – delnjoserbski teolog, reformator
* 1933: Wylem Nowy – delnjoserbski farar, kulturny prócowar, předsyda Maśicy Serbskeje
* 2018: Charles Aznavour – armensko-francoski spěwar, komponist a dźiwadźelnik
* 2019: Karel Gott – čěski spěwar

## Swjate dny
* katolski: Terezije z Lisieuxa
* ewangelski: Pětra Herberta

## Wotkaz
2. oktobra

**2. oktobra** abo **2. winowca** je 275. dźeń gregorianiskeje protyki (276. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 90 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 1862: Prěnje serbskorěčne dźiwadłowe předstajenje „Rohowin Štyrirohač“

## Narodniny

* 1897: Jurij Brankačk – serbski dźěłaćer, małoratar, zapósłanc wokrjesneho sejmika
* 1945: Don McLean – US-ameriski spěwar a komponist
* 1985: Ivan Dodig – chorwatski tenisowy hrajer
* 1987: Alexander Dierks – sakski politikar (CDU)

## Wumrěće
* 1903: Jan Kózlik – serbski wobdźělnik na wuswobodźerskim boju južnych Serbow
* 2017: Tom Petty – US-ameriski hudźbnik

## Swjate dny
* katolski: Jandźelow pěstonow
* ewangelski: Pětra Carnesechhija

## Wotkaz
3. oktobra

**3. oktobra** abo **3. winowca** je 276. dźeń gregorianiskeje protyki (277. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 89 dnjow hač do kónca lěta. W Němskej je jako Dźeń němskeje jednoty wot lěta 1990 zakonski swjatk.

## Podawki
* 1945: Serbscy studenća znowa nastupja studij w Praze, zdobom wobnowi so towarstwo Serbowka z předsydu Janom Donatom.
* 1990: Přistup krajow Němskeje demokratiskeje republiki k Zwjazkowej republice („Němska jednota“).

## Narodniny

* 1751: Franc Jurij Lok – serbski biskop, rozswětler, spisaćel, kulturny prócowar
* 1853: Korla Mička – serbski muler, narodny prócowar, ludowy basnik
* 1873: Iwan Sergejewič Šmjeljow – ruski spisowaćel
* 1895: Sergej Jesenin – ruski basnik
* 1924: Jurij Měrćin – serbski žurnalist, kulturny funkcionar

## Wumrěće
* 1989: Jurij Pěčka – serbski šulski direktor, župan Choćebuskeje župy, zapósłanc Ludoweje komory

## Swjate dny
* katolski: Ewalda
* ewangelski: Franca Assisiskeho

## Wotkaz
4. oktobra

**4. oktobra** abo **4. winowca** je 277. dźeń gregorianiskeje protyki (278. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 88 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny

* 1827: Michał Haška – serbski zastojnik, prozaist w młodych lětach
* 1843: Handrij Šała – serbski wučer, składnostny basnik
* 1912: Hańža Rječcyna – serbska pěstowarka, Domowinska prócowarka a ludowa zastupjerka
* 1916: Frido Mětšk – serbski spisowaćel, stawiznar, přełožowar a wudawaćel
* 1927: Karlheinz Blaschke – němski archiwar a stawiznar
* 1950: Rafael Wowčer – serbski kubłar a narodowc, nawoda Rěčneho centruma Witaj

## Wumrěće

* 1948: Mikławš Woko – serbski muler, lajski dźiwadźelnik
* 1962: Jan Knebel – serbski skałar, funkcionar dźěłaćerskeho hibanja
* 1972: Jan Meškank – serbski wučer, narodny a kulturny prócowar, spisowaćel, ludowědnik, domiznowědnik, antifašist

## Swjate dny
* katolski: Franca Assisiskeho
* ewangelski: Rembrandta

## Wotkaz
5. oktobra

**5. oktobra** abo **5. winowca** je 278. dźeń gregorianiskeje protyki (279. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 87 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny
* 1700: Jan Hawštyn Jakubec – serbski duchowny, fundator hospitala w Kulowje
* 1742: Pětr Elias Šěrach – serbski knihićišćer a nakładnik
* 1901: Mikławš Kokla – serbski ludowy dopisowar, ludowědny zběrar a zapisowar, narodny prócowar
* 1934: Beno Njekela – serbski rozhłosownik, žurnalist a producent
* 1936: Václav Havel – čěski politikar a spisowaćel, prěni prezident Čěskeje republiki

## Wumrěće
* 2011: Steve Jobs – US-ameriski předewzaćel
* 2015: Henning Mankell – šwedski spisowaćel a dźiwadłowy režiser

## Swjate dny
* katolski: Rajmunda, Faustiny
* ewangelski: Božidara Fliednera

## Wotkaz
6. oktobra

**6. oktobra** abo **6. winowca** je 279. dźeń gregorianiskeje protyki (280. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 86 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny
* 1785: Hanzo Juro Swora – delnjoserbski farar, słownikar
* 1840: Arnošt Helas – serbski ćěsla, ludowy basnik a spisowaćel
* 1843: Handrij Pawoł – serbski skałar, braška, ludowy basnik
* 1904: Jurij Cyž – serbski prawiznik, kulturny prócowar, antifašist
* 1927: Frido Michałk – serbski slawist

## Wumrěće
* 1727: Měto Kašk – delnjoserbski knjejstwowy fojt, powědar, chronist
* 1921: Jan Laras – serbski pedagog, spisowaćel
* 1976: Herman Šudak – serbski ratar, prodrustwownik, Domowinski funkcionar
* 2015: Árpád Göncz – madźarski spisowaćel, přełožowar a statny prezident

## Swjate dny
* katolski: Bruna kartuziana
* ewangelski: Williama Tindala

## Wotkaz
7. oktobra

**7. oktobra** abo **7. winowca** je 280. dźeń gregorianiskeje protyki (281. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 85 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 1925: Załoženje Serbskeje ludoweje rady
* 1949: Załoženje Němskeje demokratiskeje republiki na teritoriju Sowjetskeho wobsadźenskeho pasma.

## Narodniny

* 1893: Božidar Dobrucky – serbski farar, narodny prócowar, spisowaćel
* 1931: Desmond Tutu – južnoafriski biskop a prócowar za čłowjeske prawa
* 1951: Karl-Heinz Gerstenberg – sakski politikar (Zwjazk 90/Zeleni) a zapósłanc w krajnym sejmje
* 1952: Wladimir Putin – ruski politikar a statny prezident

## Wumrěće
*

## Swjate dny
* katolski: Marije róžowcoweje
* ewangelski: Heinricha Mühlenberga
* NDR: Dźeń republiki

## Wotkaz
8. oktobra

**8. oktobra** abo **8. winowca** je 281. dźeń gregorianiskeje protyki (282. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 84 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny

* 1818: Mjertyn Grys – delnjoserbski wučer, kěrlušer, basnik
* 1828: Korla Awgust Jenč – serbski farar, bibliograf, literarny historikar, stawiznar, organizator studentskeho žiwjenja
* 1842: Jakub Bryl – serbski chěžkar, braška, ludowy spisowaćel
* 1842: Měrćin Krječmar – serbski gymnaziast, spisowaćel
* 1846: Kito Dabo – delnjoserbski wučer, kulturny prócowar
* 1892: Marina Cwjetajewa – ruska basnjerka
* 1951: Jurij Łušćanski – serbski basnik, bywši hudźbny redaktor a referent Domowiny
* 1958: Ursula von der Leyen – němska politikarka (CDU), ministerka, předsydka Europskeje komisije

## Wumrěće
* 2014: Aleksandra Andrejewna Antonowa – samiska basnjerka, spisowaćelka a přełožowarka
* 2023: Beno Budar – serbski lyrikar, prozaist, wudawaćel a přełožowar

## Swjate dny
* katolski: Simeona
* ewangelski: Jana Matesa

## Wotkaz
9. oktobra

**9. oktobra** abo **9. winowca** je 282. dźeń gregorianiskeje protyki (283. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 83 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny

* 1697: Jan Balthasar Langa – serbski farar, přełožowar nabožinskeho pismowstwa
* 1821: Hermann Knothe – hornjołužiski krajny stawiznar
* 1881: Victor Klemperer — němski literarny wědomostnik, romanist, spisowaćel a politikar
* 1925: Gerat Hančka – serbski žurnalist, stawiznar a Domowinski funkcionar
* 1940: John Lennon – britiski rockowy hudźbnik, awtor a měrowy aktiwist
* 1959: Boris Njemcow – ruski politikar

## Wumrěće
* 1924: Walerij Jakowlewič Brjusow - ruski basnik a spisowaćel
* 1963: Bedřich Hacar – čěskosłowakski architekt
* 1970: Alfred Krupar – serbski skałar, wjesnjanosta, Budyski župan
* 2006: Marek Grechuta – pólski spěwytwórc

## Swjate dny
* katolski: Manuela
* ewangelski: Justa Jonasa

## Wotkaz
10. oktobra

**10. oktobra** abo **10. winowca** je 283. dźeń gregorianiskeje protyki (284. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 82 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny
* 1692: Měrćin Golian – serbski farar, spisaćel nabožinskich spisow
* 1886: Nomto Očirow – kalmykski narodny prócowar
* 1906: Maks Mertin – serbski blidar a župan

## Wumrěće
* 1932: Arnošt Muka – serbski gymnazialny profesor, rěčespytnik, ludowědnik, organizator serbskeho narodneho kulturneho žiwjenja
* 2022: Helmut Rychtar – serbski dramaturg, awtor a rozhłosownik

## Swjate dny
* katolski: Daniela Camboni
* ewangelski: Bruna Kölnskeho

## Wotkaz
11. oktobra

**11. oktobra** abo **11. winowca** je 284. dźeń gregorianiskeje protyki (285. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 81 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny

* 1884: Arnošt Hennersdorf – serbski ratar, kulturny prócowar

## Wumrěće
* 1915: Jan Ćěsla – serbski lěkar, basnik, přełožowar

## Swjate dny
* katolski: Jana XXIII.
* ewangelski: Huldreicha Zwinglija

## Wotkaz
12. oktobra

**12. oktobra** abo **12. winowca** je 285. dźeń gregorianiskeje protyki (286. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 80 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 1968: Ekwatorialna Gineja naby njewotwisnosć wot Španiskeje.

## Narodniny
* 1962: Branko Crvenkovski – makedonski politikar, statny prezident

## Wumrěće
* 1948: Pawoł Šenkar – prěni brigadnik Serbskeje młodźiny 1947
* 2020: Manfred Symank – serbski wučer, šulski inspektor, awtor wučbnicow

## Swjate dny
* katolski: Maksimiliana, Edwina
* ewangelski: Hilžbjety Fry

## Wotkaz
13. oktobra

**13. oktobra** abo **13. winowca** je 286. dźeń gregorianiskeje protyki (287. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 79 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 1912: We Wojerecach załoži so Domowina, zwjazk Łužiskich Serbow.

## Narodniny
* 1819: Awgust Bjarnat Hawfa – serbski wučer, dopisowar do Katolskeho Posoła
* 1826: Fryco Bojt – delnjoserbski wučer, publicist
* 1878: Stepan Šaumjan – armenski komunistiski rewolucionar 
* 1911: Wójćech Kóčka – serbski archeolog, uniwersitny profesor w Pólskej
* 1925: Margaret Thatcher – britiska politikarka a premierministerka
* 1936: Christine Nöstlinger – awstriska spisowaćelka

## Wumrěće
* 1919: Jan Bjarnat Krušwica – serbski farar, kěrlušer, kulturny prócowar
* 1920: Arnošt Helas – serbski ćěsla, ludowy basnik a spisowaćel
* 2016: Bhumibol Adulyadej – kral Thailandskeje

## Swjate dny
* katolski: Eduarda
* ewangelski: Božidara Bezy

## Wotkaz
14. oktobra

**14. oktobra** abo **14. winowca** je 287. dźeń gregorianiskeje protyki (288. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 78 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 1923: Zjednoćenstwo serbskich wuměłcow so załoži.
* 1933: Němske mócnarstwo wustupi ze Zwjazka ludow.
* 1967: W Chrósćicach postaji so pomnik za padłych pólskich wojakow Druheje swětoweje wójny

## Narodniny
* 1757: Gottlob Benjamin Droschütz – serbski farar, senior Serbskeho prědarskeho towarstwa w Lipsku
* 1791: Sima Milutinović – južnoserbski basnik, přećel Handrija Zejlerja
* 1894: Heinrich Lübke – němski politikar, druhi zwjazkowy prezident
* 1927: Alfred Měškank – serbski pedagoga a přełožowar
* 1927: Roger Moore – britiski dźiwadźelnik

## Wumrěće

* 1794: Michał Jan Wałda – serbski duchowny, spisowaćel, hymnolog
* 1917: Mikławš Truc – serbski wojnar, twarc knjejskich wozow, pozdźišo awtow, předewzaćel
* 1955: Jan Andricki – serbski wučer, kantor, kulturny a narodny prócowar, dirigent
* 1990: Irina Wladimirowna Odojewcewa – ruska basnjerka a spisowaćelka
* 1999: Jan Wjela – serbski wučer, lektor a awtor wučbnicow

## Swjate dny
* katolski: Kalista
* ewangelski: Jakuba Notara

## Wotkaz
17. oktobra

**17. oktobra** abo **17. winowca** je 290. dźeń gregorianiskeje protyki (291. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 75 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 1845: W Budyšinje wotměje so prěni serbski spěwarski swjedźeń.
* 1950: Prěnje čisło kulturneho časopisa Rozhlad wuńdźe.

## Narodniny
* 1860: Hańža Budarjowa – serbska ludowa basnjerka
* 1883: Korla Wyrgač – serbski farar, redaktor
* 1912: Jan Pawoł I. – katolski bamž

## Wumrěće
* 1869: Jan Wićaz – serbski wulkobur a wjesny sudnik w Błócanach, wjednik burskeho hibanja 1848/49
* 1991: Beno Cyž – serbski ratarski funkcionar

## Swjate dny
* katolski: Ignacija z Antiochije
* ewangelski: Ignacija

## Wotkaz
18. oktobra

**18. oktobra** abo **18. winowca** je 291. dźeń gregorianiskeje protyki (292. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 74 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny

* 1747: Jakub Šuba – serbski duchowny, přiwisnik katolskich rozswětlerjow
* 1829: Jan Bjedrich Tešnaŕ – delnjoserbski farar, zakitowar serbstwa, prócowar na polu serbskeje rěče a literatury
* 1841: Jan Herman Mrózak – serbski farar, kulturny prócowar

## Wumrěće
* 1864: Měrćin Krječmar – serbski gymnaziast, spisowaćel
* 1942: Mjertyn Tylka – delnjoserbski farar, popularnowědny spisaćel
* 1965: Měrćin Kerk – serbski pjekarski mišter, kulturny prócowar
* 2004: Ilija Dźuvalekovski – makedonski dźiwadźelnik a režiser
* 2021: Colin Powell – US-ameriski general a politikar

## Swjate dny
* katolski/ewangelski: Lukaša

## Wotkaz
19. oktobra

**19. oktobra** abo **19. winowca** je 292. dźeń gregorianiskeje protyki (293. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 73 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 1991: We Łazu załoži so Załožba za serbski lud.

## Narodniny
* 1873: Mikławš Woko – serbski muler, lajski dźiwadźelnik
* 1891: Fryco Kitlar – delnjoserbski wučer, ludowy wuměłc
* 1899: Jurij Wićaz – serbski žurnalist, přełožowar

## Wumrěće

* 1990: Hanka Krawcec – serbska molerka a grafikarka
* 2003: Alija Izetbegović – bosniski politikar

## Swjate dny
* katolski: Pawoła z křiža
* ewangelski: Ludwiga Schnellera

## Wotkaz
20. oktobra

**20. oktobra** abo **20. winowca** je 293. dźeń gregorianiskeje protyki (294. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 72 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny
* 1833: Hendrich Głowan – delnjoserbski wučer, spisowaćel
* 1879: Arnošt Sykora – serbski šewc, Domowinski prócowar
* 1912: Hana Tilichowa – serbska ludowa wuměłča
* 1931: Ludwig Kola – serbski rozhłosownik a přełožowar
* 1964: Kamala Harris – US-ameriska politikarka, wiceprezidentka

## Wumrěće
* 1951: Jurij Mencl – serbski časnikar, ludowy herc a přeslědźer ludowych hudźbnych instrumentow

## Swjate dny
* katolski: Wendelina
* ewangelski: Korle Segenbrocka a Ewalda

## Wotkaz
21. oktobra

**21. oktobra** abo **21. winowca** je 294. dźeń gregorianiskeje protyki (295. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 71 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny
* 1949: Benjamin Netanjahu – israelski politikar, ministerski prezident

## Wumrěće
* 1727: Pětr Šěrach – serbski farar, zakitowar serbskeje rěče, magister
* 1778: Jan Hawštyn Jakubec – serbski duchowny, fundator hospitala w Kulowje
* 1878: Mjertyn Grys – delnjoserbski wučer, kěrlušer, basnik
* 1895: Miftachetdin Akmulla – baškirski, kazachski, tatarski basnik a spisowaćel
* 1953: Měto Wjeńcko – delnjoserbski farar, składnostny spisaćel
* 1967: Gerat Kašpor – serbski žurnalist, dołholětny načolnik serbskeho rozhłosoweho studija

## Swjate dny
* katolski: Wórše
* ewangelski: Eliasa Schrenka, Wórše

## Wotkaz
22. oktobra

**22. oktobra** abo **22. winowca** je 295. dźeń gregorianiskeje protyki (296. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 70 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny

* 1751: Nathanael Bohuměr Leska – serbski uniwersitny profesor, přirodowědnik, rozswětler
* 1837: Jan Hendrich Bjar – serbski student, narodny prócowar
* 1854: Jan Greško – delnjoserbski narodny prócowar, pućrubar serbsko-pólskeje wzajomnosće
* 1869: Iwan Aleksejewič Bunin – ruski basnik a spisowaćel.
* 1880: Jan Andricki – serbski wučer, kantor, kulturny a narodny prócowar, dirigent

## Wumrěće
* 2008: Błažij Nawka – serbski ludowědnik

## Swjate dny
* katolski: Jana Pawoła II., Kordule
* ewangelski: Jeremiasa Gotthelfa

## Wotkaz
15. oktobra

**15. oktobra** abo **15. winowca** je 288. dźeń gregorianiskeje protyki (289. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 77 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny
* 1814: Michail Lermontow – ruski basnik, spisowaćel a moler
* 1815: Jan Boguchwał Markus – delnjoserbski farar, zběraćel ludowych pěsnjow, přećiwnik rewolucije 1848/49
* 1859: Kosta Lewanowič Chetagurow – osetiski basnik, spisowaćel a moler

## Wumrěće
* 1803: Bosćij Michał Wićaz – serbski krajnobohotski wićežny bur, korčmar, braška, ludowy basnik
* 1872: Handrij Zejler – wuznamny serbski basnik, załožer serbskeje narodneje literatury
* 1959: Stepan Andrijowyč Bandera – ukrainski nacionalistiski politikar a partizanski wjednik
* 2021: Gerd Ruge – němski žurnalist

## Swjate dny
* katolski: Terezije z Avile
* ewangelski: Jadwigi Šleskeje

## Wotkaz
16. oktobra

**16. oktobra** abo **16. winowca** je 289. dźeń gregorianiskeje protyki (290. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 76 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny
* 1720: Jan Měrćin Nuk z Lichtenhofa – serbski biskop, spěchowar šulstwa
* 1744: Pomgajbog Kristalub Fryco – delnjoserbski farar, pietist, spisaćel, basnik
* 1891: Beno Šołta – serbski farar, dr.phil., wopor fašizma
* 1895: Gustaw Janak – serbski knihikupc, kulturny prócowar
* 1910: Gerat Lazar – serbski duchowny a narodny prócowar
* 1925: Franc Rajš – serbski stawiznar a publicist
* 1927: Günter Grass – němski spisowaćel, rězbar, moler a grafikar
* 1960: Jiří Rusnok – čěski politikar a ekonom; ministerski prezident 2013/14

## Wumrěće
* 1909: Jakub Bart-Ćišinski – serbski basnik, publicist, redaktor, załožer serbskeje dramatiki
* 1916: Jan Gólč – serbski farar, kulturny prócowar
* 1965: Richard Iselt – serbski wučer, spisowaćel

## Swjate dny
* katolski: Jadwigi
* ewangelski: Hawoła

## Wotkaz
23. oktobra

**23. oktobra** abo **23. winowca** je 296. dźeń gregorianiskeje protyki (297. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 69 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny
* 1792: Bjedrich Adolf Klin – serbski rěčnik, dr.jur.
* 1808: Kito Pank – delnjoserbski farar, redaktor, spisowaćel
* 1814: Mikławš Wojnar – serbski šewc, spisaćel a nowinar
* 1940: Pelé – brazilski kopar
* 1971: Bohuslav Sobotka – čěski politikar, ministerski prezident

## Wumrěće
*

## Swjate dny
* katolski: Jana Capestranskeho
* ewangelski: Jana Zwicka

## Wotkaz
24. oktobra

**24. oktobra** abo **24. winowca** je 297. dźeń gregorianiskeje protyki (298. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 68 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny
* 1759: Bosćan Tecelin Mět – serbski duchowny, spisowaćel na nabožinskim polu
* 1839: Jurij Jakub – serbski farar, předsyda Serbskeje prědarskeje konferency
* 1847: Józef Božidar Lajder – serbski prawiznik, spisowaćel w młodych lětach
* 1938: Marron Curtis Fort – amerisko-němski germanist, specialist za saterfrizišćinu

## Wumrěće

* 1946: Mikławš Dórnik – serbski farar, spěchowar serbskeho dźiwadła
* 1955: Herbert Cerna – delnjoserbski farar, domiznowědnik
* 1999: Feliks Šěrak – serbski hudźbny wučer a komponist

## Swjate dny
* katolski: Antona Marije Clareta
* ewangelski: Leonida

## Wotkaz
25. oktobra

**25. oktobra** abo **25. winowca** je 298. dźeń gregorianiskeje protyki (299. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 67 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny
* 1840: Michał Kokla – serbski burski kubler, zapósłanc krajneho sejma

## Wumrěće
* 2015: Alojs Dej – serbski ćišćer

## Swjate dny
* katolski: Krispina
* ewangelski: Filipa Nicolaija

## Wotkaz
26. oktobra

**26. oktobra** abo **26. winowca** je 299. dźeń gregorianiskeje protyki (300. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 66 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny
* 1670: Bohuměr Ludovici – serbski wučer, teolog, spisowaćel
* 1880: Andrej Bjelyj – ruski basnik a spisowaćel
* 1916: François Mitterrand – francoski politikar socialistiskeje strony a statny prezident
* 1947: Hillary Clinton – US-ameriska politikarka a wonkowna ministerka
* 1973: Semjon Michajlowič Budjonnyj – maršal Sowjetskeho zwjazka (* 1883)
* 1976: Lubina Hajduk-Veljkovićowa – serbska spisowaćelka a přełožowarka

## Wumrěće
* 1892: Fryco Bojt – delnjoserbski wučer, publicist

## Swjate dny
* katolski: Amanda
* ewangelski: Frumentija

## Wotkaz
28. oktobra

**28. oktobra** abo **28. winowca** je 301. dźeń gregorianiskeje protyki (302. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 64 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny
* 1851: Měrćin Nazdala – serbski ćěsla, ludowy herc
* 1928: Ben Budar – serbski spisowaćel, přełožowar
* 1957: Měrćin Weclich – serbski hudźbnik, komponist a awtor
* 1967: Octavian Ursu – sakski politikar (CDU)

## Wumrěće
* 1911: Měrćin Renč – serbski farar, stawizniski slědźer, kulturny prócowar
* 1959: Jan Křižan – serbski farar, kulturny prócowar, předsyda Domowiny (1930–33)

## Swjate dny
* katolski/ewangelski: Symana a Judy

## Wotkaz
29. oktobra

**29. oktobra** abo **29. winowca** je 302. dźeń gregorianiskeje protyki (303. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 63 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny
* 1815: Ľudovít Štúr – słowakski rěčny reformowar, spisowaćel a politikar
* 1845: Oswald Mrózak – serbski farar, nabožinski prócowar
* 1869: Jan Awgust Zoba – serbski bur, reprezentant serbskich wulkoburskich kublerjow w narodnym hibanju
* 1876: Mikławš Hajna – serbski wučer, ludowy spisowaćel, fejetonist
* 1931: Mikławš Kostorž – serbski rejwar a choreograf
* 1933: Klaws Thielmann – serbski lěkar a strowotniski minister NDR
* 1971: Winona Ryder – US-ameriska dźiwadźelnica

## Wumrěće
* 1973: Bjarnat Rachel – serbski wučer, redaktor, lektor
* 2015: Antonina Aleksandrowna Kymytwal – čukčiska basnjerka

## Swjate dny
* katolski: Maruše
* ewangelski: Henrija Dunanta

## Wotkaz
30. oktobra

**30. oktobra** abo **30. winowca** je 303. dźeń gregorianiskeje protyki (304. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 62 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny
* 1735: John Adams – druhi prezident Zjednoćenych statow
* 1938: Chrysta Meškankowa – serbska knihownica, nowinarka a organistka
* 1966: Zoran Milanović – chorwatski politikar, 5. statny prezident

## Wumrěće
* 1897: Korla Hendrich Warko – serbski wučer, spisowaćel, basnik, narodny prócowar

## Swjate dny
* katolski: Marcela
* ewangelski: Gotšalka

## Wotkaz
2. nowembra

**2. nowembra** abo **2. nazymnika** je 306. dźeń gregorianiskeje protyki (307. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 59 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 1919: Załoženje Łužiskeje ludoweje strony.

## Narodniny

* 1851: Michał Čoch – serbski gymnazialny wučer, składnostny basnik
* 1883: Jan Šěca – serbski wučer, ludowy spisowaćel, přełožowar
* 1924: Beno Šram – serbski dźiwadźelnik a režiser
* 1928: Jan Cyž – serbski lěkar, Maćicar

## Wumrěće
* 1786: Matej Dołhi – serbski Ochranowski prócowar
* 1865: Dabit Boguwěr Głowan – serbski wučer, wuznamny pedagog, spisowaćel, zakitowar serbstwa
* 1983: Jan Suchy – serbski wučer a dźiwadźelnik

## Swjate dny
* katolski: Chudych dušow
* ewangelski: Albrechta Bengela

## Wotkaz
3. nowembra

**3. nowembra** abo **3. nazymnika** je 307. dźeń gregorianiskeje protyki (308. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 58 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny
* 1699: Jan Gelanski – serbski žiwnosćer, dohladowar statnych dróhow, polyglot
* 1882: Jakub Kolas – běłoruski basnik a spisowaćel
* 1910: Karel Zeman – čěski režiser
* 1945: Gerd Müller – němski kopar
* 1949: Aleksandr Borisowič Gradskij – ruski spěwar, hudźbnik a basnik
* 1962: Antti Rinne – finski dźěłarnik a politikar; ministerski prezident
* 1972: Hubertus Heil – němski politikar (SPD), zwjazkowy minister

## Wumrěće
* 1929: Jan Ignacy Niecisław Baudouin de Courtenay – pólski slawist, rěčespytnik a zakitowar prawow narodnych mjeńšinow
* 1970: Jurij Ješki – serbski twarski inženjer, kulturny prócowar
* 1982: Hans Nowuš – serbski jurist, referent a awtor

## Swjate dny
* katolski: Huberta, patra Ruperta Meyera
* ewangelski: Pirmina

## Wotkaz
4. nowembra

**4. nowembra** abo **4. nazymnika** je 308. dźeń gregorianiskeje protyki (309. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 57 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny
* 1930: Jan Kósk – serbski wučer, awtor a kulturny prócowar
* 1933: František Vydra – čěski gymnazialny wučer, muzejownik, stawiznar a slawist
* 1935: Erwin Hanuš – serbski rěčespytnik, wučer, docent, rozhłosowy redaktor, awtor a přełožowar

## Wumrěće
* 1855: Bjedrich Adolf Klin – serbski rěčnik, dr.jur.
* 1860: Handrij Voigt – serbski farar, nabožinski prócowar

## Swjate dny
* katolski: Korle Boromejskeho
* ewangelski: Claudea Broussona

## Wotkaz
5. nowembra

**5. nowembra** abo **5. nazymnika** je 309. dźeń gregorianiskeje protyki (310. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 56 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny
* 1610: Měto Kašk – delnjoserbski knjejstwowy fojt, powědar, chronist
* 1707: Jan Pjech – serbski farar, spisowaćel, nabožinski prócowar
* 1821: Jan Korla Renč – serbski ewangelski farar
* 1934: Róža Šenkarjowa – serbska wučerka a rozhłosowa redaktorka

## Wumrěće
* 1869: Jurij Kislink – serbski pastyr, twarc časnikow a sykawow

## Swjate dny
* katolski: Bernharda Lichtenberga
* ewangelski: Hansa Egedy

## Wotkaz
6. nowembra

**6. nowembra** abo **6. nazymnika** je 310. dźeń gregorianiskeje protyki (311. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 55 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny
* 1948: Glenn Frey – US-ameriski rockowy hudźbnik

## Wumrěće
* 1937: Józef Božidar Lajder – serbski prawiznik, spisowaćel w młodych lětach

## Swjate dny
* katolski: Leonharda
* ewangelski: Gustawa Adolfa

## Wotkaz
7. nowembra

**7. nowembra** abo **7. nazymnika** je 311. dźeń gregorianiskeje protyki (312. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 54 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 1917: Oktoberska rewolucija w Ruskej. Bolšewisća přewozmu móc.

## Narodniny
* 1879: Lew Trockij – ruski komunistiski rewolucionar
* 1913: Jurij Grubert – serbski nowinar

## Wumrěće
* 1875: Michał Mjeń – serbski farar, narodny prócowar
* 2016: Leonard Cohen – kanadiski spěwytwórc, spisowaćel a moler

## Swjate dny
* katolski: Willibrorda, Arnošta
* ewangelski: Willibrorda

## Wotkaz
1. nowembra

**1. nowembra** abo **1. nazymnika** je 305. dźeń gregorianiskeje protyki (306. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 60 dnjow hač do kónca lěta. W katolskich kónčinach swjeći so na tymle dnju wšěch swjatych.

## Podawki
### W Serbach
* 1919: Załoženje Serbskeje ludoweje banki.

### Druhdźe
* 1952: W Ćichim oceanje eksploduje prěnja US-ameriska wodźikowa bomba.

## Narodniny

* 1784: Mikławš Čórlich – serbski farar, narodny prócowar
* 1841: Měto Korjeńk – delnjoserbski farar, kulturny prócowar
* 1908: Pawoł Nedo – serbski wučer, ludowědnik, narodny prócowar a předsyda Domowiny
* 1924: Süleyman Demirel – turkowski politikar, statny a ministerski prezident
* 1936: Mikławš Krawc – serbski pedagoga a publicist, Maćicar
* 1942: Larry Flynt – US-ameriski nakładnik, publicist a awtor
* 1946: Ulrich Pleitgen – němski dźiwadźelnik
* 1948: Marja Krawcec – serbska awtorka, režiserka a basnica
* 1961: Petr Pavel – čěski general a politikar, 4. prezident Čěskeje

## Wumrěće
* 1884: Hendrich Głowan – delnjoserbski wučer, spisowaćel

## Swjate dny
* katolski/ewangelski: Wšěch swjatych

## Wotkaz
8. nowembra

**8. nowembra** abo **8. nazymnika** je 312. dźeń gregorianiskeje protyki (313. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 53 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny

* 1755: Handrij Ruška – serbski domjacy wučer, składnostny basnik
* 1812: Mato Nowka – delnjoserbski farar, prěni redaktor Bramborskeho Serbskeho Casnika, přećiwnik rewolucije 1848/49
* 1839: Jurij Łusčanski – serbski biskop, nabožinski a kulturny prócowar

## Wumrěće
*1953: Iwan Aleksejewič Bunin – ruski basnik a spisowaćel.

## Swjate dny
* katolski: Bohuměra
* ewangelski: Willehada

## Wotkaz
10. nowembra

**10. nowembra** abo **10. nazymnika** je 314. dźeń gregorianiskeje protyki (315. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 51 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 

## Narodniny
* 1483: Martin Luther – němski reformator
* 1759: Friedrich Schiller – němski basnik, filozof a stawiznar
* 1823: Herman Ferdinand Wjela – serbski sudniski asesor, spisowaćel, narodny prócowar
* 1928: Ennio Morricone – italski filmowy komponist
* 1932: Alfons Hrjehor – serbski dirigent a spěchowar serbskeje hudźby

## Wumrěće
* 1938: Mustafa Kemal Atatürk – prěni prezident Turkowskeje
* 2015: Helmut Schmidt – němski politikar (SPD) a zwjazkowy kancler
* 2019: Hinc Roj – serbski komponist

## Swjate dny
* katolski/ewangelski: Lea Wulkeho

## Wotkaz
9. nowembra

**9. nowembra** abo **9. nazymnika** je 313. dźeń gregorianiskeje protyki (314. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 52 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
### We Łužicy
* 1920: Załoženje Serbskeho Sokoła w Budyšinje.

### Druhdźe
* 1918: Nowemberska rewolucija w Němskej: Mócnarstwowy kancler Max von Baden wozjewi wotstup kejžora Wylema II.; w 14 hodź. proklamuje socialny demokrat Philipp Scheidemann w Berlinje „němsku republiku“, dwě hodźinje pozdźišo slěduje proklamacija „němskeje radoweje republiki“ přez Karla Liebknechta.
* 1923: W Mnichowje poraža bayerska krajna policija prawicarski puč pod nawodom Adolfa Hitlera a Ericha Ludendorffa.
* 1938: W pogromowej nocy dóńdźe w cyłej Němskej k organizowanym nadběham přećiwo židowskim byrgarjam a synagogam. Policija a wohnjowa wobora maja nadawk, jenož nježidowske swójstwo wobškitać.
* 1989: Powalenje Berlinskeje murje: Po nowinarskej konferency, na kotrejž předstaji čłon politběrowa Günter Schabowski nowe hranične rjadowanje, so tysacy ludźi k hraničnym přechodam podaja. Jako prěni přechod wočini so w 23.30 hodź. Bornholmska dróha mjez wuchodnym a zapadnym Berlinom.

## Narodniny
* 1706: Jan Bohuměr Kühn – němski farar, propagator pietizma, nawoda prěnjeho serbskeho wučerskeho seminara
* 1711: Měrćin Bałcar – serbski farar, awtobiograf
* 1765: Jan Mahr – serbski farar, dr.theol., dobroćel katolskich Serbow
* 1818: Iwan Sergejewič Turgenjew – ruski basnik a spisowaćel
* 1885: Wjelimir Chlebnikow – ruski basnik a spisowaćel

## Wumrěće

* 1940: Neville Chamberlain – britiski politikar, premierminister
* 1980: Fryco Latk – serbski moler a ilustrator
* 2022: Werner Schulz – němski politikar Zelenych

## Swjate dny
* katolski: Poswjećenja Lateranskeje baziliki
* ewangelski: Emila Frommela
* Kambodźa: Dźeń njewotwisnosće wot Francoskeje w lěće 1953

## Wotkaz