Komorow (Rakecy)

**Komorow** (prjedy tež *Roztorhany Komorow*;  *Commerau*) je wjes  w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin. Słuša k Rakečanskej gmejnje a leži 133 metrow nad mórskej hładźinu. Hač do lěta 1957 bě samostatna gmejna z wjesnym dźělom *[[Trupin]]* (wot 1936).

## Geografija

Wjes nadeńdźe so něhdźe 19 kilometrow sewjerozapadnje Budyšina a sydom kilometrow juhowuchodnje Kulowa w hornjołužiskej hatowej krajinje. Wuchodnje Komorowa ćeče rěčka Čornica. Na zapadźe leža Komorowske haty z přirodoškitnym pasmom *Wólšank a Zdźark*.

Susodne wjeski su Stróža na sewjerowuchodźe, Kamjenej na juhowuchodźe, Kača Korčma zady hatow na juhu, Trupin na juhozapadźe a Rachlow na sewjerozapadźe.

### Ležownostne mjena
Michał Rostok naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: 

;haty
Pjeńkač, Běłač, Wólšank, Zdźark, Kutlank, Łuh, Šibač, Nowy hat, Gmejnski hat, Hutowny hat, Rokotowy jězor, Šołćic jězor

;pola
Wrjóski, Haćicy, Sypošće, Wulke Wotrowcy, Hliny, Trancy, Kutołbje, Swačiny, Běrtl, Dubc, Křiwo, Hajny, Lěs

;dalše mjena
Cympl, Wopuš, Truhi, Bjezdónki, Nuhło, Hutowa, Wićelstwa, Bjarnač, Lěski, Pasowka, Pjeńči doł, Hajk, Krótčicy, Łazki, Pušćeńcy, Za korčmu, Pola křižika, Pola Trupina, Pola łuha, Wuhoń, Pastwišća, Stara dróha, Pola wětrnika, Pod nowym hatom, Pod dubcom, Pola rybarnje, Za Hutowu, Pod přerowami, Čerwjeny zahon, Pola Kutlanka, Mały zahončk, Daloke hórki, Kamjeńtne hórki, Dołhi zahon, Zdźarec mjezy, Wroblec kut, Knježi kut, Hajenišćo, Pod lěsami, Nowotna łuka, Na zbytkach, Za dołami, Bliža a dalša hrjebja, Pod Łazkami, K małym łučkam, Mjez ławami, Manec wjerby, Za zelenej hrjebičku, Za slowčej hrjebju, Za pastyrjowej łuku, K nowej hrjebi, Lizakec kliny, Na kupje, Haćicy, Prěčne lada, Šibakec štuki, Na Kinicy, Lubkec štuki, Nowy puć.

## Stawizny
Prěnje historiske naspomnjenje jako *Comerow* pochadźa z dawkoweho registra klóštra Marijina hwězda lěta 1374. W 16. lětstotku podsteješe wjes Njeswačanskemu ryćerkubłu, kotrež měješe tež swójski wudwór w Komorowje. W lěće 1665 wukonješe Rakečanske ryćerkubło ležownostne knjejstwo a 1777 wobsteješe potom knjejstwo we wsy samej. Tež cyrkwinsce słušachu ewangelscy Komorowčenjo najprjedy do Njeswačanskeje a hakle wot 1872 do Rakečanskeje wosady.

1822 natwarichu w něhdyšej piwarni knježeho dwora prěnju šulu. 1869 poswjećichu nowotwar při rozpuću Komorow–Trupin. Hač do zawrjenja kubłanišća běchu tam bjezwuwzaćnje serbscy wučerjo zasadźeni, mjez druhim Jurij Wjela (wot 1919 do 1927). Po zawrjenju bě w něhdyšej šuli 25 lět Komorowska pěstowarnja zaměstnjena. Dnja 30. apryla 1923 załoži so Komorowska jednota Serbskeho Sokoła pod nawodnistwom Arnošta Kruže.

Wot lěta 1908 měješe wjes zastanišćo při starym běhu železniskeje čary Budyšin–Wojerecy. Po wotewrjenju noweje čary přez Hórnikecy bu wosobowy wobchad na starej w lěće 1968 zastajeny a čara 1973 zawrjena.

## Wobydlerstwo
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 388 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja. Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot hišće 67&nbsp;%. 1925 bě wot cyłkownje 346 wobydlerjow 345 ewangelskich.

Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 273 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 44,9 lět (Sakska: 46,4).

### Wosobiny
* Michał Domaška (1820–1897) – farar a pěsnjer
* Hanka Fascyna rodź. Elic (1935–2002) – slawistka a direktorka Serbskeho muzeja
* Jurij Šewčik (1903–1945) – ratar a ludowy basnik
* Herman Šudak (1900–1976) – ratar, prodrustwownik a Domowinski funkcionar

## Žórła
* Bohuměr Ela: *Komorow pola Rakec.* W Rozhledźe 10/1992, str. 354–356


## Wotkaz