Romuald Domaška

**Romuald Domaška** ( *Nikolaus Romuald Domaschke*; * 28. julija 1869 w Koslowje, † 2. julija 1945 we Worklecach) bě serbski rjadny duchowny, spisowaćel a kulturny prócowar.

## Žiwjenje

Narodźi so jako třeće dźěćo Koslowskeho žiwnosćerja Michała Domaški a jeho mandźelskeje Hany rodź. Lebzec, wopytowaše wjesnu šulu w Róžeńće a Tachantsku šulu w Budyšinje a běše wot 1885 do 1889 chowanc Serbskeho seminara w Praze. W čěskej stolicy běše hač do lěta 1891 šuler němskorěčneho Małostronskeho gymnazija. Po złoženej maturje w tutym lěće zastupi do rjada cisterciensow w Oseku, přija mjeno Romuald a započa studij teologije, filozofije a pedagogiki w Litomeřicach.

Po nawróće do Łužicy bě wot 1896 do 1906 kapłan w klóštrje Marijina hwězda. Po dalšim třilětnym přebywanju w Čěskej nastupi 1909 městno administratora hnadowneje cyrkwje a katechet ludoweje šule w Róžeńće, hdźež skutkowaše hač do lěta 1940. Wot 1936 bě zdobom probst Marijineje hwězdy. Za čas nacionalsocializma bě wot 1940 ze Serbow wuhnaty w Oseku a nawróći so w meji 1945 jako 76lětny zaso do domizny, hdźež połdra měsaca pozdźišo we Worklečanskej chorowni zemrě. Pochowany bu na kěrchowje klóštra Marijineje hwězdy.

## Skutkowanje
Hižo jako čłon Praskeho towarstwa Serbowka běše Domaška pilny a za stawizny katolskeje Łužicy zajimowany dopisowar ludowědno-stawizniskich přinoškow do rukopisneje antologije *[[Kwětki]]*. Róžeńčanske lěta běchu najpłódniši čas jeho literarneho tworjenja, kotrež wobsteji předewšěm z historiskich nowelow ze zašłosće Serbow kaž tež z kritisko-realistiskich a humoristiskich powědančkach. Swoje motiwy čerpaše zwjetša z ludoweho žiwjenja w Delanach.

Jako zahority pućowar přeměri wulki dźěl Europy wot južneho kónca Italskeje hač k Lodowemu morju a zawostaji wo tym zajimawe pućowanske skicy. We wjesnych towarstwach přednošowaše wo stawiznach domizny a wot pućowanjach we wukraju.

Podpěrowaše tež lajske dźiwadła w Serbach. Na jeho iniciatiwu přewjedźechu so 1928 wulke swjatočnosće krónowanja hnadowneje postawy w Róžeńće, za kotrež spisa hru *Namakanje hnadowneje postawy w Róžeńće* a wuda wobrazow album *Tysac lět hnadowne městno Róžant*. Sydom lět pozdźišo bě mjez iniciatorami swjedźenja k česći stotych posmjertnin Tecelina Měta w lěće 1935, jednoho z poslednich wulkich serbskich zarjadowanjow za čas nacionalsocializma. Jeho 1936 wušła knižka *Wbohec mosty, Pilatusowy jězor a druhe powědančka* bu do nacionalsocialistiskeje lisćiny "škódneje literatury" zapisana.

Domaška bě wot lěta 1894 čłon Maćicy Serbskeje. Wot 1912 bě předsyda Zwjazka serbskich młodźinskich towarstwow a hač do zakaza w lěće 1937 tež posledni předsyda Koła serbskich spisowaćelow.

## Dalše spisy
* *Něšto ze spisa "epitome historiae Rosenthalensis" Jakuba Ticina z lěta 1692.* ČMS 84 (1931), str. 76–83
* *Pokładopytar a Le chevalier de Saxe. Stawizniskej powědančcy.* Budyšin 1931.
* *Wrjós. Powědančko z Delan.* Budyšin 1934.
* *Swobodni. Powědančko z našeho časa.* Budyšin 1935.
* *Wokoło stareho młyna. Powědančka a wobrazki.* Budyšin 1961.

## Literatura
* Dietrich Scholze: *Stawizny serbskeho pismowstwa 1918–1945.* LND, Budyšin 1998, str. 101–110
* Ota Wićaz: *Administrator P. Romuald Domaška.* We Łužicy 44 (1929), str. 50–51
* Lm: *Wuhnaty serbski wótčinc-spisowaćel.* W Nowej dobje čo. 87/1949, dnja 30. julija 1949
* Jurij Młynk: *Spisowaćel z delanskich wrjosow.* W Nowej dobje čo. 224/1966, dnja 24. septembra (Předźenak)

## Žórło

## Nóžki