1990

**1990** bě powšitkowne lěto z 365 dnjemi. 

## Podawki
### W Serbach
* 15. januara: Jan Malink wobdźěli so jako serbski zastupnik prěni króć na wuradźowanju Kulojteho blida NDR.
* 2. februara: W Choćebuskej Serbskej rozšěrjenej wyšej šuli „Marjana Domaškojc“ zeńdźe so prěni raz Serbska narodna zhromadźizna Delnjeje Łužicy. Něhdźe 50 Serbow je přitomnych.
* 6. februara: Při Radworskej wosadnej cyrkwi bu k česći Alojsa Andrickeho šesty zwón poswjećeny.
* 17. měrca: Na nimorjadnej hłownej zhromadźiznje Domowiny bu Bjarnat Cyž z 302 hłosomaj za noweho předsydu woleny. Přećiwny kandidat Jan Malink, čłon Serbskeje narodneje zhromadźizny, dósta 233 hłosow. Jako městopředsydy wuzwolichu so Jurij Grós, Marko Hendrich a Harald Końcak.
* 24. meje: Na kongresu Federalistiskeje unije europskich ludowych skupin (FUEN) přiwza so Domowina do tuteje organizacije.
* 31. meje: W Berlinje załoži so Towarstwo za spěchowanje Serbskeho kulturneho a informaciskeho centruma z předsydu Witom Meškankom.
* 11. oktobra: W Budyšinje wožiwi so Maćica Serbska z nowym předsydu Gerhardom Wirthom.
* 24. nowembra: W Budyšinje wotměje so pod nawodom Měrka Šołty 116. schadźowanka.
* 15. decembra: Załoženje Zwjazka serbskich wuměłcow z prezidentom Simonom Brězanom.

### Druhdźe
* 18. měrca: W Němskej demokratiskej republice wotměja so prěnje swobodne wólby k Ludowej komorje. Do poslednjeho parlamenta NDR zaćahnychu tež Serbja Marja Michałkowa, Ludwig Nowak, Stanisław Tilich (wšitcy CDU), Jurij Čornak, Werner Maruš (wobaj DBD) a Jurij Grós (PDS).
* 19. junija: Němska, Francoska, Belgiska, Nižozemska a Luxemburgska podpisuja Schengenske zrěčenje wo wotstronjenju stajnych hraničnych kontrolow.
* 2. awgusta: Irakske wójsko nadpadnje susodny Kuwait dla rozestajenja wo wolijowišćo při hranicy. Z tym započnje so Druha Golfowa wójna.
* 3. oktobra: Zasozjednoćenje Němskeje: nowe zwjazkowe kraje na teritoriju NDR přistupja Zwjazkowej republice, na čož so z Dnjom němskeje jednoty kóždolětnje wopomina.
* 22. nowembra: Mikroneziska bu njewotwisna wot Zjednoćenych statow.
* 2. decembra: Při wólbach k dwanatemu Zwjazkowemu sejmej Němskeje dóstanje CDU/CSU 43,8 %, SPD 33,5 %, FDP 11,0 % a Zeleni 3,8 %. To běchu prěnje cyłoněmske wólby po Druhej swětowej wójnje. Čorno-žołte knježerstwo pod Helmutom Kohlom wostanje w zastojnstwje, Zeleni dyrbja zwjazkowy sejm wopušćić. PDS (2,4 %) a Zwjazk 90 (1,2 %) docpějetej we wuchodźe dosć hłosow, tak zo móžetej do sejma zaćahnyć.

## Narodniny

* 4. januara: Toni Kroos – němski kopar
* 31. januara: Cro – němski rapper
* 18. měrca: Wilson Gonzalez Ochsenknecht – němski filmowy hrajer
* 12. apryla: Marco Böhme – sakski politikar Lěwicy
* 15. apryla: Emma Watson – britiska filmowa hrajerka a model
* 2. julija: Roman Lob – němski spěwar
* 15. awgusta: Jennifer Lawrence – US-ameriska filmowa hrajerka
* 6. nowembra: André Schürrle – němski kopar
* 30. nowembra: Magnus Carlsen – norwegski šachownik
* 9. decembra: LaFee – němska popowa spěwarka

## Wumrěće
* 7. januara: **[[Erika Rjedźic]]** – serbska dźiwadźelnica (* 1927)
* 19. januara: Herbert Wehner – němski socialdemokratiski politikar (* 1906)
* 25. januara: Ava Gardner – US-ameriska filmowa hrajerka (* 1922)
* 24. februara: **[[Ivan Smoler]]** – serbsko-čěski chemikar a narodny prócowar (* 1901)
* 3. apryla: Sarah Vaughan – US-ameriska jazzowa spěwarka (* 1924)
* 12. apryla: Luis Trenker – južnotirolski architekt, krosnowar, filmowy hrajer, režiser a spisowaćel (* 1892)
* 15. apryla: Greta Garbo – šwedska filmowa hrajerka (* 1905)
* 20. apryla: Horst Sindermann – němski politikar a prezident Ludoweje komory NDR (* 1915)
* 14. meje: **[[Pawoł Kmjeć]]** – serbski ludowy wuměłc a awtor dźiwadłowych hrow (* 1916)
* 16. meje: Sammy Davis Junior – US-ameriski spěwar, rejowar a filmowy hrajer (* 1925)
* 6. julija: **[[Měrćin Nowak-Njechorński]]** – serbski moler, grafikar, publicist a spisowaćel (* 1900)

* 9. julija: **[[Frido Mětšk]]** – serbski stawiznar, spisowaćel, přełožowar a wudawaćel (* 1916)
* 29. julija: Bruno Kreisky – awstriski politikar a zwjazkowy kancler (* 1911)
* 15. awgusta: Wiktor Robjertowič Coj – ruski spěwar (* 1962)
* 27. awgusta: Stevie Ray Vaughan – US-ameriski bluesowy hudźbnik (* 1954)
* 9. septembra: Samuel K. Doe – liberiski prezident (* 1951)
* 18. septembra: **[[Jan Brankačk]]** – serbski stawiznar (* 1930)
* 30. septembra: Rudolf Jahn – ministerski prezident Braniborskeje wot 1949 do 1952 (* 1906)
* 30. septembra: Patrick White – awstralski spisowaćel, nošer Nobeloweho myta (* 1912)
* 13. oktobra: Lê Đức Thọ – vietnamski politikar (* 1911)
* 14. oktobra: Leonard Bernstein – US-ameriski komponist a dirigent (* 1918)

* 19. oktobra: **[[Hanka Krawcec]]** – serbska grafikarka (* 1901)
* 11. nowembra: Giannis Ritsos – grjekski spisowaćel (* 1909)
* 21. nowembra: **[[Alfons Hrjehor]]** – serbski dirigent a hudźbny spěchowar (* 1932)
* 23. nowembra: Roald Dahl – waliziski spisowaćel (* 1916)
* 14. decembra: Friedrich Dürrenmatt – šwicarski spisowaćel, dramatikar a moler (* 1921)

## Myta
* Nobelowe myto
** za fyziku: Jerome I. Friedman, Henry W. Kendall a Richard E. Taylor
** za chemiju: Elias James Corey Jr.
** za medicinu: Joseph E. Murray a E. Donnall Thomas
** za literaturu: Octavio Paz
** Měrowe Nobelowe myto: Michail Gorbačow
** za hospodarsku wědomosć: Harry M. Markowitz, Merton H. Miller a William F. Sharpe
* Myto Ćišinskeho
** I. rjadownje: Kito Lorenc, Měrćin Salowski
** II. rjadownje: Bohumila Šretrová; Křesćan Bart, Jan Mahr a Měrćin Słodeńk (w kolektiwje); Hana Tilichowa, Lotar Balko a Maks Donat (w kolektiwje)

## Dalše
* Kulturna stolica Europy: Glasgow

## Wotkaz