Jan Awgust Měrćink

**Jan Awgust Měrćink** ( *Johann August Miertsching*; * 21. awgusta 1817 w Hrodźišću, † 30. měrca 1875 w Małym Wjelkowje) bě serbski misionar, etnograf a tołmačer. 

## Žiwjenje

Měrćink narodźi so jako syn chěžkarja-ćěsle Jana Měrćinka († 1820) a jeho žony Johanny Christiany Erdmuthy Naake w ewangelskej wosadnej wsy Hrodźišću pola Wósporka a přebywaše młodźinske lěta wot 1832 w Małym Wjelkowje pola Budyšina, hdźež nawukny šewcowstwo. Wón přiwza so do tamnišeje Ochranowskeje bratrowskeje jednoty a powoła so na misionstwo. Po přihoće w Ochranowje a Małym Wjelkowje poda so 27-lětny jako misionar na połkupu Labrador na puć, hdźež mějachu Ochranowčenjo misionarsku staciju *Okak*.

W Okaku wučeše Měrćink dźěćom čitanje a pisanje kaž tež geografiju a hudźbu. Sam nawukny tamnišu inuitsku rěč Inuktitut, w kotrejž tež prědowaše. Po pjećlětnej słužbje na Labradorje wróći so prěni raz na dowol k swójbje do Hrodźišća. Tam dósta naprašowanje za nowu misiju, tónraz jako tołmačer britiskeje ekspedicije do Arktiki, kotraž měješe zhubjenu Franklinowu ekspediciju namakać. Dožiwjenja na tutej štyrilětnej jězbje (1850–54) z płachtakom HMS *Investigator*, na kotrejž namakachu Sewjerozapadnu pasažu mjez Atlantikom a Pacifikom, wozjewi w pućowanskim dźeniku, kotryž słuša hač do dźensnišeho k standardnym twórbam němskeho polarneho slědźenja. Listy ze sewjerneho lodoweho morja wozjewichu so tež 1850 w Zerničce a 1853 w Tydźenskej Nowinje.

Dwě lěće po wróćbje z Arktiki wopušći Měrćink znowa Łužicu, po tym zo bě so krótko do toho z młodej wučerku Clementinu Augustu Erxleben woženił a poda so do Južneje Afriki. Tam staraše so na Ochranowskimaj stacijomaj *Elim* a *Genadental* za dwanaće lět přewažnje wo wikowanje.

Wot šěsć w Južnej Africe narodźenych dźěći Měrćinkec mandźelskeju přežiwištej jeničce dwě dźowce. Znajmjeńša wot dźowki Anny Heleny (1862–64) a synka Hermanna Augusta (1865–67) stej so narownej kamjenjej na pohrjebnišću w Genadentalu wobchowałoj. Najstarša dźowka bu, kaž bě to z wašnjom pola Ochranowčanow, hižo w šulskej starobje na wustaw do Małeho Wjelkowa pósłana. W lěće 1869 wopušći Měrćink z hižo ćežko schorjenej mandźelskej a druhej dźowku Južnu Afriku a nawróći so tohorunja do Małeho Wjelkowa, hdźež mandźelska hižo po někotrych měsacach zemrě.

Jan Awgust Měrćink sam zemrě njejapcy dnja 30. měrca 1875 w starobje jenož 58 lět a bu na pohrjebnišću bratrowskeje jednoty pochowany. Tež jeho narowny kamjeń je so hač do dźensnišeho wobchował a bu w lěće 2005 saněrowany. Měrćinkowi potomnicy bydla po cyłym swěće, na přikład w Kanadźe, Zjednoćenych statach, Surinamje kaž tež w Němskej.

## Žórła


## Literatura
* Mechtild a Wolfgang Opel: *Weil ich ein Inuk bin. Johann August Miertsching. Ein Lebensbild.* Berlin 2022, 470 str.
* Johann August Miertsching: *Reise-Tagebuch des Missionars Johann August Miertsching, welcher als Dolmetscher die Nordpol-Expedition zur Aufsuchung Sir John Franklins auf dem Schiffe Investigator begleitete.* Gnadau, Verlag der Universitäts-Buchhandlung, Leipzig 1855 a 1856.
* Jurij Młynk: *Jan Awgust Měrćink z Hrodźišća w zymje Labradora l. 1846.* W Protyce 1968, str. 99–102.
* Johann August Miertsching (1817–1877)
* 
* Lubina Malinkowa: *Spominamy: Jan Awgust Měrćink. Serb. Misionar. Tołmačer.* W Rozhledźe čo. 7/8, 2017, str. 23–26.

## Wotkaz
* Přinoški wo Měrćinku na blogu "Trimaris"