3. decembra

**3. decembra** abo **3. hodownika** je 337. dźeń gregorianiskeje protyki (338. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 28 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 1818: Illinois sta so z 21. čłonom Zjednoćenych statow.
* 1881: Jendźelski slědźer Henry Morton Stanley załoži wikowanske stejnišćo *Léopoldville* – pozdźiše město Kinshasa.

## Narodniny
### Do 19. lětstotka

* 1368: Korla VI. – kral Francoskeje
* 1447: Bayezid II. – sultan Osmanskeho mócnarstwa
* 1483: Nikolaus von Amsdorf – němski reformator
* 1525: Justus Jonas der Jüngere – němski jurist a diplomat
* 1621: Bohuslav Ludvík Balbín – čěski jezuit, literat a stawiznar, zemjepisnik, narodny prócowar a zakitowar čěskeje rěče
* 1625: Jack Adams – jendźelski astrologa
* 1641: Konrad Samuel Schurzfleisch – němski stawiznar, polyhistor a knihownik
* 1655: Graf Johann Philipp von Isenburg-Offenbach – regent Isenburgskeho hrabinstwa
* 1668: Friedrich Opfergeldt – němski teologa a duchowny
* 1681: Elisabeth ze Saksko-Meiningena – princesna Saksko-Meiningena a abtisa Gandersheima
* 1717: Friedrich Gottlieb Zoller – němski prawowědnik
* 1729: Karl Friedrich Flögel – němski kulturny a literarny stawiznar
* 1731: **[[Daniel Bohačesć Raca]]** – serbski diakon a awtor polemiskeho spisa
* 1745: Franz Anton Ernst – čěski komponist
* 1750: Johann Martin Miller – němski teologa a spisowaćel
* 1753: Samuel Crompton – britiski wunamakar pražneje mašiny
* 1755: Gilbert Stuart – US-ameriski moler
* 1758: Louis Adam – francoski komponist a klawěrny wirtuoza
* 1758: Josef Jelínek – čěski komponist a pianist
* 1764: Mary Ann Lamb – britiska spisowaćelka

### 19. lětstotk

* 1800: France Prešeren – słowjenski narodny basnik
* 1811: Eduard Bendemann – němski moler
* 1814: **[[Kito Komer]]** – serbski wučer, zběraćel serbskich ludowych pěsnjow
* 1818: Max von Pettenkofer – němski chemikar a hygienikar
* 1819: Daniel Chwolson – ruski orientalist a starowěkowy slědźer
* 1822: **[[Korla Awgust Kocor]]** – serbski wučer, komponist a dirigent
* 1826: George B. McClellan – US-ameriski hłowny rozkazowar a guwerner wot New Jersey
* 1831: Léon Prévost – francoski komponist
* 1836: Luiza z Pruskeje – pruska princesna a pólska wjerchowka 
* 1838: Cleveland Abbe – US-ameriski astronom a meteorologa
* 1838: Octavia Hill – britiska socialna reformowarka, załožerka *National Trust*
* 1842: Carl Haber – němski drustwownik
* 1842: Phoebe Hearst – US-ameriska filantropowka, spěchowarka žónskeho kubłanja
* 1842: Ellen Swallow Richards – US-ameriska chemikarka a ekologowka
* 1843: William Gatacre – britiski general
* 1845: Sophie Junghans – němska spisowaćelka
* 1848: August Müller – němski orientalist
* 1855: Ina von Bentivegni – němska spisowaćelka a wučerka
* 1857: Joseph Conrad – pólsko-britiski spisowaćel
* 1857: Mathilde Kralik – awstriska komponistka
* 1860: Wilhelm Sievers – němski geograf a pućowacy slědźer
* 1867: William John Bowser – kanadiski politikar
* 1869: Anne Brigman – US-ameriska fotografka
* 1871: Newton Diehl Baker junior – US-ameriski politikar
* 1872: Guido Holzknecht – awstriski lěkar a radiologa
* 1875: Bernhard Lichtenberg – němski měšnik, spjećowar
* 1876: August Lämmle – němski dialektowy basnik
* 1878: Elsbeth Borchart – němska spisowaćelka
* 1880: Fedor von Bock – němski generalny pólny maršal
* 1883: Anton Webern – awstriski komponist
* 1884: Rajendra Prasad – indiski statny prezident
* 1884: Walter Stampfli – šwicarski politikar
* 1885: Edward Lasker – US-ameriski elektroinženjer, šachownik
* 1886: Karl Manne Siegbahn – šwedski fyzikar
* 1887: Richard Becker – němski fyzikar
* 1888: Algernon Kingscote – britiski tennisowy hrajer
* 1892: Lola Landau – němska spisowaćelka
* 1893: Julius Bissier – němski wuměłc
* 1895: Teller Ammons – US-ameriski politikar
* 1895: Anna Freud – awstriska psychoanalitikarka
* 1896: Carlo Schmid – němski politikar a statnoprawnik, čłon zwjazkoweho sejma, krajny a zwjazkowy minister
* 1896: Bolesław Szabelski – pólski komponist
* 1896: Martin Wagenschein – němski pedagoga
* 1897: Kate O’Brien – irska spisowaćelka
* 1898: Arnold Fischer – němski politikar
* 1898: Fritz Steuben – němski spisowaćel
* 1900: Ulrich Inderbinen – šwicarski krosnowar a hórski wjednik
* 1900: Richard Kuhn – awstriski chemikar

### 20. lětstotk
#### 1901–1950

* 1901: Mildred Wiley – US-ameriska wysokoskakarka
* 1903: Eva Gräfin Finck von Finckenstein – němska politikarka, čłonka zwjazkoweho sejma
* 1904: Erich Recknagel – němski sněhakowy skakar a Nordiski kombinowar
* 1905: Julius Speer – němski lěsnistwowy wědomostnik a organizator wědomosće
* 1906: **[[Měrćin Mjeltka]]** – serbski kowar a Sokołski prócowar
* 1906: Marie-Charlotte Wasmuht – němska politikarka, čłonka krajneho sejma
* 1907: Connee Boswell – US-ameriska dźiwadźelnica, bluesowa a jazzowy spěwarka
* 1907: Bror Marklund – šwedski rězbar
* 1908: Anna Sten – ruska dźiwadźelnica
* 1910: Jean Emily Henley – US-ameriska anestesistka
* 1911: Nino Rota – italski komponist
* 1912: Helmut Kindler – němski nakładnik
* 1914: Irving Fine – US-ameriski komponist
* 1914: Kaisa Parviainen – finska mjetarka hlebije
* 1915: James D. Hodgson – US-ameriski politikar
* 1918: Lester Koenig – US-ameriski hudźbny producent
* 1919: Hans Bunge – němski režiser a dramaturg
* 1919: Hetty Plümacher – němska operowa spěwarka
* 1920: Eduardo Francisco Pironio – argentinski měšnik a kurijowy kardinal
* 1920: Werner Vick – němski mjetar a trenar
* 1921: Phyllis Curtin – US-ameriska operowa spěwarka a hudźbna pedagogowka
* 1922: Len Lesser – US-ameriski dźiwadźelnik
* 1922: Sven Nykvist – šwedski kameramuž
* 1923: Wolfgang Neuss – němski kabaretist
* 1924: John Warner Backus – US-ameriski informatikar
* 1924: Wiel Coerver – nižozemski kopar
* 1924: Roberto Mières – argentinski wubědźowar
* 1924: Al Oster – kanadiski folkowy a rockabillyjowy hudźbnik
* 1925: Dede Allen – US-ameriska cutterka
* 1926: Joachim Dalsass – italski politikar
* 1927: Ferlin Husky – US-ameriski spěwar
* 1927: Andy Williams – US-ameriski spěwar
* 1930: Frédéric Etsou-Nzabi-Bamungwabi – arcybiskop Kinshasy a kardinal
* 1930: Jean-Luc Godard – francoski režiser
* 1930: Werner Remmers – němski ludowy hospodar a politikar, čłon krajneho sejma, krajny minister
* 1931: Franz Josef Degenhardt – němski spěwotwórc, spisowaćel a prawiznik
* 1931: Jolene Unsoeld – US-ameriska politikarka
* 1932: Delbert Barker – US-ameriski countryjowy a rockabillyjowy hudźbnik
* 1932: Virginia Baxter – US-ameriska krasnosmykarka
* 1932: Corry Brokken – nižozemska sudnica, šansonowa a šlagrowa spěwarka, radijowa a telewizna moderatorka
* 1932: Gaetano Starrabba – italski wubědźowar
* 1933: Paul J. Crutzen – nižozemski meteorologa
* 1934: Wiktor Wasiljewić Gorbatko – sowjetski kosmonawt
* 1935: Eddie Bernice Johnson – US-ameriska politikarka
* 1935: Maria Rita Saulle – italska juristka, sudnica a wysokošulska wučerka
* 1936: Sonja Sperl – němska sněhakowarka
* 1937: Bobby Allison – US-ameriski wubědźowar
* 1937: Bobby Boyd – US-ameriski footballowy hrajer
* 1938: Gernot Weser – němski motorski
* 1939: Johanna Köhler – němska politikarka
* 1940: Manuela Ferreira Leite – portugalska hospodarska wědomostnica a politikarka
* 1942: Alice Schwarzer – němska žurnalistka
* 1942: Frank Sels – belgiski comicowy rysowar a awtor
* 1943: Zdenko Kobešćak – juhosłowjansko-chorwatski kopar
* 1944: Jesper Bøje Christensen – danski cembalist a hudźbny slědźer
* 1944: Ralph McTell – britiski hudźbnik, spěwar a spěwotwórc
* 1947: Heinrich Walcher – awstriski moler a hudźbnik
* 1948: Ari Trausti Guðmundsson – islandski filozof, geologa a spisowaćel
* 1948: Ove Joensen – ferejski wjesłowar
* 1948: Renate Klöppel – němska spisowaćelka
* 1948: Ozzy Osbourne – britiski rockowy spěwar a spěwotwórc
* 1949: John Akii-Bua – ugandiski lochkoatlet
* 1949: Barbara Blida – pólska politikarka
* 1949: Cécile Bühlmann – šwicarska politikarka

#### 1951–2000

* 1952: Bruno Jonas – němski kabaretist
* 1953: Franz Klammer – awstriski sněhakowar
* 1955: Alberto Tarantini – argentinski kopar
* 1955: Steven Culp – US-ameriski dźiwadźelnik
* 1958: Otto Becker – němski skakanski jěchar
* 1960: Daryl Hannah – US-ameriska dźiwadźelnica
* 1960: Julianne Moore – US-ameriska dźiwadźelnica
* 1962: Georgi Swiridenko – běłoruski mjetar a trenar
* 1963: Sissi Perlinger – němska dźiwadźelnica
* 1965: Raimond Hilger – němski lodohokejist
* 1965: Katarina Witt – němska krasnosmykarka
* 1966: Flemming Povlsen – danski kopar
* 1968: Brendan Fraser – US-amerisko-kanadiski dźiwadźelnik
* 1968: Janeene Vickers – US-ameriska lochkoatletka
* 1969: Thomas Forstner awstriski spěwar
* 1970: Dirk Heinen – němski kopar
* 1970: Christian Karembeu – francoski kopar
* 1971: Heiko Herrlich – němski kopar
* 1971: Ola Rapace – šwedski dźiwadźelnik
* 1972: Bucky Lasek – US-ameriski skateboarder
* 1973: Holly Marie Combs – US-ameriska dźiwadźelnica a producentka
* 1974: Albena Denkowa – bołharska krasnosmykarka
* 1975: Miriam Gruß – němska politikarka, čłonka zwjazkoweho sejma
* 1975: Andrei Istrățescu – rumunski šachownik
* 1976: Mark Boucher – južnoafriski kricketowc
* 1977: Dillon Battistini – britiski wubědźowar
* 1977: Adam Małysz – pólski sněhakowy skakar
* 1978: Eva Briegel – němska spěwarka
* 1979: Rainbow Sun Francks – kanadiski dźiwadźelnik
* 1980: Anna Chlumsky – US-ameriska dźiwadźelnica
* 1981: Ioannis Amanatidis – grjekski kopar
* 1981: Choi Heung-chul – korejski sněhakowy skakar
* 1981: Veronika Trisko – awstriska pianistka
* 1981: David Villa – španiski kopar
* 1982: Choi Yong-jik – južnokorejski sněhakowy skakar
* 1982: Michael Essien – ghanaski kopar
* 1982: Jack Swagger – US-ameriski wrestler
* 1984: Juan Pablo Francia – argentinski kopar
* 1984: Avraam Papadopoulos – grjekski kopar
* 1985: Josep Gómes – andorraski kopar
* 1985: Amanda Seyfried – US-ameriska dźiwadźelnica
* 1987: Michael Angarano – US-ameriski dźiwadźelnik
* 1988: Kevin Alexander Clark – US-ameriski dźiwadźelnik a hudźbnik
* 1990: Anna Sen – ruska mjetarka
* 1990: Nick Yelloly – britiski wubědźowar
* 1992: Daniel Abt – němski wubědźowar
* 1994: Jake T. Austin – US-ameriski dźiwadźelnik

## Wumrěće
### Do 20. lětstotka

* 183 v. Chr.: Publius Cornelius Scipio Africanus – romski wójnski wodźićel a statnik
* 1154: Anastas IV. – bamž
* 1266: Hendrich Běły – wójwoda Šlesko-Wrócławja

* 1388: Peter Stromer – němski radźićel a wikowar
* 1552: Francisco de Xavier – španiski misionar w Aziji, sobuzałožer *Jězusoweje towaršnosće* 
* 1771: Jakub Jan Józef Wóski z Baerenstamma – serbski duchowny, administrator Mišnjanskeho biskopstwa we Łužicy
* 1817: August Eberhard Müller – němski komponist a Thomasowy kantor
* 1823: Giovanni Battista Belzoni – italski dyrdomdejnik
* 1839: Bjedrich VI. – kral Danskeje a Norwegskeje
* 1857: Christian Daniel Rauch – němski rězbar
* 1866: Johann Wenzel Kalliwoda – čěski komponist
* 1876: Hermann Köchly – němski starofilologa
* 1885: Carl Rosenberg – danski publicist a stawiznar
* 1888: Carl Zeiss – němski mechanikar a předewzaćel
* 1891: Wilhelm Kergel – awstriski starofilologa
* 1894: Robert Louis Stevenson – šotiski spisowaćel

### 20. lětstotk

* 1910: Mary Baker Eddy – US-ameriska awtorka a załožerka nabožiny

* 1919: Pierre-Auguste Renoir – francoski moler
* 1919: Heinrich Schenkl – awstriski starofilologa
* 1923: Theodor Haarbeck – němski ewangelski teologa
* 1925: Giacomo Setaccioli – italski komponist
* 1935: Milman Parry – US-ameriski starofilologa a Homerowy slědźer
* 1937: Werner Körte – němski chirurg
* 1938: Antonia Pozzi – italska basnica
* 1942: Arthur Berson – pólski meteorologa
* 1945: Adam Stegerwald – němski sobuzałožer křesćanskich dźěłarnistwow
* 1949: Philip Barry – US-ameriski dramatikar
* 1950: Pawjel Petrowič Bažow – ruski spisowaćel
* 1952: Ludwig Freund – čěski politikar a publicist
* 1961: Helene Voigt-Diederichs – němska spisowaćelka
* 1967: Annette Kolb – němska spisowaćelka a pacifistka
* 1974: **[[Wylem Šybar]]** – serbski wučer, akwarelist a rysowar
* 1977: Jack Beresford – britiski wjesłowar a olympiski dobyćer
* 1981: Rudolf Prack – awstriski dźiwadźelnik
* 1982: Louis Auriacombe – francoski dirigent
* 1982: Dora Dunkl – němsko-awstriska spisowaćelka
* 1983: Angelika Hauff – awstriska dźiwadźelnica
* 1986: Theodor Zeller – němski moler a grafikar
* 1987: Christine Busta – awstriska lyrikarka
* 1987: Luis Federico Leloir – argentinski chemikar, nošer Nobeloweho myta
* 1990: Rolf Hansen – němski filmowy režiser
* 1990: Henriette Morineau – brazilska dźiwadźelnica
* 1999: Scatman John – US-ameriski spěwar
* 2000: Gwendolyn Brooks – US-ameriska spisowaćelka

### 21. lětstotk
* 2001: Grady Martin – US-ameriski gitarist
* 2001: Horst Winter – němsko-awstriski hudźbnik
* 2002: Klaus Löwitsch – němski dźiwadźelnik
* 2002: Glenn Quinn – US-ameriski dźiwadźelnik
* 2003: Winfred Gaul – němski wuměłc
* 2003: David Hemmings – britiski dźiwadźelnik
* 2003: Otto Schlecht – němski statny sekretar
* 2004: Maria Perschy – awstriska dźiwadźelnica
* 2004: Josef Schwammberger – němski SS-podoficěr, nawoda geta a koncentraciskeho lěhwa, masowy mordar
* 2005: Lance Dossor – britisko-awstralski pianist a profesor
* 2005: Herbert Hax – němski ekonom a hospodarski wědomostnik
* 2006: Logan Whitehurst – US-ameriski bubonar a spěwar
* 2009: Richard Todd – britiski dźiwadźelnik
* 2010: Hugues Cuénod – šwicarski tenor
* 2011: Vera F. Birkenbihl – němska hospodarska trenarka a awtorka

## Swjate dny
* katolski: Franca Xavera
* ewangelski: Emilije von Schwarzburg
* Mjezynarodny dźeń ludźi ze zbrašenjom (Zjednoćene narody)

## Wotkaz