open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1924

**1924** bě přestupne lěto z 366 dnjemi. 

## Podawki
* 13. januara: W Lichanju załoži so Serbske towarstwo Zernička.
* 27. měrca: Zwjazk narodnych mjeńšin Němskeje so wutwori.
* 4. meje: Při wólbach do němskeho mócnarstwoweho sejma nastupi tež Serbska ludowa strona a dósta cyłkownje 11.000 łužiskich hłosow, wot toho 2.000 z Delnjeje Łužicy. We wjacorych katolskich gmejnach, mjez druhim w Ralbicach (91 %), Serbskich Pazlicach (87 %), Radworju (73 %), Chrósćicach (65 %) a Worklecach (58 %) kaž tež w ewangelskich Malešecach, Wuježku, Poršicach a Krakecach bě wona samo najsylniša strona.
* 11. meje: W Delnim Wujězdźe załoži so prěnja sokołska jednota pruskeje Łužicy ze starostu Gustu Mertinom.
* 10. awgusta: W Hornjej Hórce wotměje so pod nawodom Korle Rioty 50. Schadźowanka.
* 21. septembra: W Pančicach wotmě so prěni zlět serbskeho Sokoła.

## Narodniny
* 20. februara: Jan Handrik – serbski publicist a kulturny prócowar († 2015)
* 21. februara: Robert Mugabe – simbabweski politikar a statny prezident († 2019)
* 9. měrca: Peter Scholl-Latour – němski žurnalist a awtor († 2014)
* 28. apryla: Kenneth Kaunda – sambiski politikar, prěni statny prezident († 2021)
* 22. meje: Charles Aznavour – armensko-francoski spěwar, komponist a dźiwadźelnik († 2018)
* 31. meje: Gisela May – němska dźiwadźelnica († 2016)
* 8. junija: Josef Bláha – čěski dźiwadźelnik († 1994)
* 12. junija: George H. W. Bush – US-ameriski politikar, 41. prezident Zjednoćenych statow († 2018)
* 7. julija: Dieter Nowka – delnjoserbski hudźbnik a komponist († 1998)
* 1. awgusta: Abdullah ibn Abd al-Aziz – kral Sawdi-Arabskeje († 2015)
* 1. oktobra: Jimmy Carter – US-ameriski politikar, 39. prezident Zjednoćenych statow († 2024)
* 3. oktobra: Jurij Měrćin – serbski žurnalist a kulturny funkcionar († 1977)
* 1. nowembra: Süleyman Demirel – turkowski politikar, statny a ministerski prezident († 2015)
* 2. nowembra: Beno Šram – serbski dźiwadźelnik a režiser († 2016)
* 4. decembra: Cyril Nawka – serbski wučer a kantor we Wotrowje († 1999)
* 7. decembra: Mário Soares – portugalski politikar, ministerski prezident a prezident († 2017)
* 14. decembra: Marja Rječkojc – serbska wučerka a ludowa spisowaćelka († 1981)

* 23. decembra: Albert Tica – serbski wučer, direktor serbskeje rěčneje šule w Dešanku

## Wumrěće
* 17. januara: Jan Grólmus – serbski wučer, šulski direktor a kulturny prócowar (* 1851)
* 27. měrca: Korla Božidar Křižan – serbski farar a spisaćel nabožinskeje literatury (* 1886)
* 2. awgusta: Jurij Gustav Kubaš – serbski farar, redaktor, publicist a narodny prócowar (* 1845)
* 19. decembra: Jan Kušk – serbski šewc, korčmar, ludowy herc (* 1846)

## Wotkaz
1925

## Podawki
* 1. januara: Prěnje čisło časopisa „Sokołske listy“ Serbskeho Sokoła wuńdźe.
* 25. apryla: W Delnjej Łužicy wuńdźe prěnje čisło wožiwjeneho časopisa Serbski Casnik.
* 9. awgusta: W Chrósćicach wotměje so pod nawodom Pawoła Aksmana 51. Schadźowanka.
* 10. awgusta: W zwisku schadźowanki wotkry so při ródnym domje Jakuba Barta-Ćišinskeho w Kukowje wopomnjenska tafla.
* 7. oktobra: Załoženje Serbskeje ludoweje rady
* 17. nowembra: W Ćisku załoži so sokołska jednota.

## Narodniny
* 9. januara: Albrecht Langa – serbski ludowědnik († 2009)
* 12. februara: Jurij Kubaš-Nowšan – serbski wučer, wědomostny sobudźěłaćer a awtor wučbnicow († 2016)
* 1. měrca: Pawoł Šenkar – prěni brigadnik Serbskeje młodźiny 1947 († 1948)
* 7. měrca: Handrij Cyž – serbski kulturnik, dołholětny intendant SLA († 2004)
* 6. junija: Beno Mět – serbski dźiwadźelnik († 2011)
* 8. awgusta: Alija Izetbegović – bosniski politikar († 2003)
* 20. awgusta: Bjarnat Nowak – serbski kulturnik a publicist († 2022)
* 16. septembra: B. B. King – US-ameriski bluesowy gitarist a spěwar († 2015)
* 9. oktobra: Gerat Hančka – serbski žurnalist, stawiznar a Domowinski funkcionar († 1987)
* 13. oktobra: Margaret Thatcher – britiska politikarka a premierministerka († 2013)
* 16. oktobra: Franc Rajš – serbski stawiznar a publicist († 2000)
* 24. nowembra: Jan Hanski – serbski moler († 2004)
* 22. decembra: **[[Měrćin Kaltšmit]]** – serbski wučer, tołmačer a přełožowar († 2019)
* 22. decembra: Walter Womacka – němski moler socialistiskeho realizma († 2010)

## Wumrěće
* 17. januara: Jakub Skala – serbski duchowny, katolski kulturny prócowar a předsyda Maćicy Serbskeje (* 1851)
* 28. februara: Friedrich Ebert – němski politikar (SPD), Němskostatny prezident (* 1871)
* 29. meje: Jan Božydar Hultš – delnjoserbski gymnazialny profesor, spisowaćel a basnik (* 1866)
* 30. junija: William Krause – němski moler, čłon Maćicy Serbskeje (* 1875)
* 31. oktobra: Michail Wasiljewič Frunze – komunistiski rewolucionar, sowjetski statny a stronski funkcionar
* dokładny datum njeznaty: Jan Greško – serbski narodny prócowar, pućrubar serbsko-pólskeje wzajomnosće (* 1854)

## Wotkaz
1928

**1928** bě přestupne lěto z 366 dnjemi. 

## Podawki
* 5.–8. septembra: Delegacija Serbskeho Sokoła, mjez druhim ze starostu Jakubom Šajbu a Měrćinom Nowakom, wobdźěli so na juhosłowjanskim Sokołskim zlěće w Skopju.

## Narodniny
* 17. januara: Hilža Handrikowa – serbska kulturnica († 2010)
* 25. januara: Edward Šewardnadze – wonkowny minister Sowjetskeho zwjazka a prezident Georgiskeje († 2014)
* 27. februara: Ariel Šaron – israelski general a ministerski prezident († 2014)
* 3. měrca: Gudrun Pausewang – němska spisowaćelka († 2020)
* 12. měrca: Beno Šołta – serbski kulturny prócowar
* 1. apryla: Lotar Balko – serbski ludowědnik a Maćicar († 2008)
* 12. apryla: Hardy Krüger – němski dźiwadźelnik a spisowaćel († 2022)
* 27. apryla: Jurij Pěčka – serbski šulski direktor, župan Choćebuskeje župy, zapósłanc Ludoweje komory († 1989)
* 4. meje: Husni Mubarak – egyptowski general a statny prezident († 2020)
* 10. meje: Arnold Rüütel – estiski politikar, statny prezident 1990–92 a 2001–06 († 2024)
* 24. meje: Jakub Brankačk – serbski wučer a předsyda Domowiny
* 14. junija: Ernesto Che Guevara – argentinski rewolucionar († 1967)
* 9. awgusta: Gerd Ruge – němski žurnalist († 2021)
* 11. septembra: Jěwa Wórša Lanzyna – serbska molerka a grafikarka († 2020)
* 30. septembra: Elie Wiesel – US-ameriski publicist, nošer Měroweho Nobeloweho myta († 2016)
* 28. oktobra: Ben Budar – serbski spisowaćel a přełožowar († 2011)
* 31. oktobra: Juraj Kubánka – słowakski choreograf († 2021)
* 2. nowembra: Jan Cyž – serbski lěkar, Maćicar
* 10. nowembra: Ennio Morricone – italski filmowy komponist († 2020)
* 17. nowembra: Jan Rawp – serbski hudźbny wědomostnik a komponist, Maćicar († 2007)

## Wumrěće
* 22. měrca: Gotthard Bolte – němski farar a přećel Serbow, Maćicar 
* 14. apryla: Oskar Pank – delnjoserbski farar, kulturny prócowar w młodych lětach (* 1838)
* 17. junija: Jan Arnošt Hančka – serbski wučer, ludowy spisowaćel (* 1867)
* 22. junija: Michał Handrik-Ćěsla – serbski mjezynarodnje připóznaty wuměłski knihiwjazar (* 1846)
* 7. julija: Jan Dwórnik – sobuzałožer Domowiny, Łužiskeje ludoweje strony a Łužiskeho burskeho zwjazka (* 1871)

## Wotkaz
1922

## Podawki
* 13. awgusta: W Njebjelčicach wotměje so pod nawodom Jana Bartka 48. Schadźowanka.
* 17. septembra: W Poršicach załoži so sokołska jednota.
* 29. oktobra: Załoženje sokołskeje jednoty w Radworju. Na samsnym dnju załoža Minakałscy Serbja swoje towarstwo „Statok“, kotrež přistupi Domowinje.

## Narodniny
* 16. januara: Arnošt Grofa – serbski ratar, kulturny prócowar, Maćicar († 2014)
* 3. februara: Błažij Nawka – serbski ludowědnik a Maćicar († 2008)
* 27. februara: Jurij Völkel – serbski wučer, dołholětny předsyda Domowinskeje skupiny († 1981)
* 3. apryla: Doris Day – US-ameriska dźiwadźelnica a spěwarka († 2019)
* 2. meje: Stanisław Marciniak – pólski přećel Serbow († 1995)
* 27. meje: Christopher Lee – britiski dźiwadźelnik a spěwar († 2015)
* 18. junija: Beno Hanski – serbski ratar a předsyda kooperacije "Sorabija" († 1979)
* 18. julija: Jan Suchy – serbski wučer, spisowaćel a dźiwadźelnik († 1983)
* 2. awgusta: Jan Buk – serbski moler († 2019)
* 24. awgusta: Jurij Bětnar – serbski wučer a kulturnik († 2005)
* 27. septembra: Jurij Šěn – serbski ludowy spisowaćel († 1991)
* 14. nowembra: Boutros Boutros-Ghali – egyptowski diplomat, generalny sekretar UNO († 2016)
* 24. nowembra: Ludmila Brězanowa – serbska wudawaćelka († 1993)

## Wumrěće
* 14. januara: Pavle Jurišić Šturm – južnoserbski general łužiskeho pochada (* 1848)
* 26. januara: Kito Šwjela – delnjoserbski wučer, přełožowar a redaktor Bramborskeho Casnika (* 1836)
* 28. junija: Wjelimir Chlebnikow – ruski basnik a spisowaćel (* 1885)
* 1. awgusta: Jan Just – serbski farar a kulturny prócowar (* 1869)
* 29. awgusta: Michał Kokla – serbski burski kubler a zapósłanc krajneho sejma (* 1840)
* dokładny datum njeznaty: Michał Čoch – serbski gymnazialny wučer a składnostny basnik (* 1851)

## Wotkaz
1923

## Podawki
* 20. februara: W Baćonju załoži so sokołska jednota.
* 30. apryla: Załoženje sokołskeje jednoty w Komorowje pola Rakec.
* 17. junija: Droždźijska sokołska jednota so załoži.
* 10. awgusta: W Hrodźišću wotměje so pod nawodom Michała Cyža 49. Schadźowanka.
* 14. oktobra: Załoženje Zjednoćenstwa serbskich tworjacych wuměłcow.

## Narodniny
* 11. januara: Ernst Nolte – němski stawiznar a filozof († 2016)
* 1. měrca: Josef Suchý – čěski basnik, přećel Serbow († 2003)
* 20. měrca: Ralph Giordano – němski žurnalist, publicist, awtor a režiser († 2014)
* 21. měrca: Ludmila Mětškowa – serbska wučerka a awtorka († 1999)
* 1. apryla: Konstantin Trofimowič – ukrainski filologa a sorabist, Maćicar († 1993)
* 10. meje: Hejdar Alijew – azerbajdźanski politikar a prezident († 2003)
* 7. julija: Hubert Žur – serbski žurnalist, přełožowar, wudawaćel a nakładnik († 2013)
* 2. awgusta: Šimon Peres – israelski politikar, premier a statny prezident, nošer Měroweho Nobeloweho myta († 2016)
* 16. julija: Jan Cyž-Hostak – serbski hudźbnik († 1944)
* 13. septembra: Arnošt Kowar – serbski ludowědnik a muzejownik († 2014)
* 20. oktobra: Otfried Preußler – němski spisowaćel († 2013)

## Wumrěće
* 22. februara: Jan Pawoł Křižan – serbski farar a spisaćel, předsyda Maćicy Serbskeje (* 1854)
* 3. měrca: Bjarnat Hicka – serbsko-katolski farar (* 1867)
* 23. měrca: Howannes Tumanjan – armenski basnik a spisowaćel (* 1869)
* 24. decembra: Arnošt Krygar – serbski farar, spisaćel, zběraćel serbskich knihow (* 1847)

## Wotkaz
1929

## Podawki
* 22. septembra: W Zahorju poswjeći so pomnik za Korlu Awgusta Kocora.

## Narodniny
* 20. januara: Walter Wenzel – němski slawist a mjenowědnik († 2025)
* 23. januara: Zbigniew Kościów – pólski hudźbny pedagoga a wědomostnik, přećel Serbow († 2026)
* 24. januara: Ludmila Nawka – serbska dźiwadłownica a publicistka († 2020)
* 28. februara: Frank Gehry – kanadisko-ameriski architekt a designer († 2025)
* 5. měrca: Hinc Nagel – serbski wučer a publicist († 2007)
* 6. měrca: Günter Kunert – němski lyrikar a spisowaćel († 2019)
* 30. apryla: Lucija Hajnec – serbska literarna wědomostnica († 2024)
* 2. julija: Jurij Kostorž – serbski dźiwadźelnik († 2000)
* 4. julija: Franc Wjenka – serbski wučer a kulturny prócowar († 1992)
* 15. julija: Rudi Šejnfeld – serbski pedagoga
* 26. julija: Měrćin Kasper – serbski stawiznar († 2011)
* 31. oktobra: Bud Spencer – italski dźiwadźelnik, płuwar a spěwar († 2016)
* 11. nowembra: Hans Magnus Enzensberger – němski spisowaćel († 2022)
* 5. decembra: Jan Kinderman – techniski direktor Serbskeho ludoweho ansambla († 2010)
* 18. decembra: Beno Korjeńk – serbski wučer a Maćicar († 2013)

## Wumrěće
* 31. januara: Jan Karafiát – čěski farar a spisowaćel (* 1846)
* 19. julija: Julian Fałat – pólski moler a profesor (* 1853)
* 7. awgusta: Michał Žur – serbski farar, spěchowar serbsko-pólskeje wzajomnosće (* 1868)
* 3. nowembra: Jan Ignacy Niecisław Baudouin de Courtenay – pólski slawist, rěčespytnik a zakitowar prawow narodnych mjeńšinow (* 1845)

## Wotkaz
1933

## Podawki
### We Łužicy
* 9. apryla: Serbski sokołski zwjazk so rozpušći.
* 11. apryla: Nacionalsocialistiska wyšnosć zakaza za wósom dnjow wudawanje Serbskich Nowin; Marko Smoler zhubi zastojnstwo šefredaktora.
* 28. apryla: Nachwilne zajeće Arnošta Barta, Jana Cyža, Gustawa Janaka, Měrćina Nowaka-Njechorńskeho, Jurja Słodeńka a Jakuba Šajby.
* 5. julija: Na horje Mužský blisko Mnichovo Hradiště demonstruje 30.000 ludźi ze Společnostu přatel Lužice za prawa Serbow.
* 31. oktobra: Hłowna zhromadźizna Domowiny zahaji reorganizaciju serbskeho zwjazka.
* 26. nowembra: W Hórkach poswjeći so pomnik za padnjenych Prěnjeje swětoweje wójny.
* 27. decembra: Hłowna zhromadźizna Domowiny; Pawoł Nedo, wučer z Kotec, bu za noweho předsydu woleny.

### Druhdźe
* 30. januara: Postajenje Adolfa Hitlera k němskemu kanclerej a přewzaće mocy přez nacionalsocialistow.
* 27. februara: W Berlinje zapali so Reichstag, sydło němskeho mócnarstwoweho sejma.
* 5. měrca: Nowowólby k mócnarstwowemu sejmej – wuslědk: NSDAP 43,9 %, SPD 18,3 %, KPD 12,3 %, Centrum 11,2 %, DNVP 8 %.
* 21. měrca: Wotewrjenje prěnjeho koncentraciskeho lěhwa w bayerskim Dachauje.
* 24. měrca: Wot prezidenta von Hindenburga podpisany nuzowy wukaz rozšěri kompetency nacionalsocialistiskeho knježerstwa.
* 14. oktobra: Němske mócnarstwo wustupi ze Zwjazka narodow.
* 1. decembra: Jednota stata a strony (NSDAP) so zakonsce wozjewi.

## Narodniny
* 3. januara: Zdeněk Boháč – čěski stawiznar, Maćicar († 2001)
* 14. měrca: Cornelius Weiss – němski wědomostnik, wysokošulski rektor a politikar; MdL († 2020)
* 2. apryla: György Konrád – madźarski spisowaćel († 2019)
* 12. meje: Andrej Woznjesenskij – ruski basnik, publicist a moler († 2010)
* 28. meje: Achim Kowar – serbski wučer, redaktor a direktor SRWŠ († 2017)
* 15. awgusta: Jan Kral – serbski lektor a wučer
* 29. julija: Doris Teichmannowa – serbska stawiznarka a maśicarka
* 21. septembra: Lona Rietschel – němska comicowa rysowarka († 2017)
* 30. septembra: Feliks Chěžka – serbski ansamblowc a kulturny funkcionar († 2000)
* 29. oktobra: Klaws Thielmann – serbski lěkar a strowotniski minister NDR († 2024)
* 4. nowembra: František Vydra – čěski gymnazialny wučer, muzejownik, stawiznar a slawist († 2020)
* 19. nowembra: Pětš Janaš – delnjoserbski wučer, publicist a Maćicar († 2021)
* 19. nowembra: Larry King – US-ameriski žurnalist a moderator († 2021)

## Wumrěće
* 19. februara: Měrćin Nazdala – serbski ćěsla a ludowy herc (* 1851)
* 21. apryla: Alfons Parczewski – pólski jurist, etnolog a spěchowar Serbow, iniciator załoženja Maśicy Serbskeje (* 1849)
* 12. junija: Pawoł Wićaz-Chróšćanski – serbski ratarski dźěłaćer, redaktor a basnik (* 1901)
* 27. awgusta: Jakub Wróbl – serbski zamkar a misionar (* 1853)
* 1. oktobra: Wylem Nowy – delnjoserbski farar, kulturny prócowar a předsyda Maśicy Serbskeje (* 1870)

## Wotkaz
1927

## Podawki
### W Serbach
* 20. februara: Hłowna zhromadźizna Domowiny w Njeswačidle; Jakub Šewčik sta so z nowym předsydu.

### Druhdźe
* 9. meje: Nowo natwarjene město Canberra dósta status stolicy Awstralskeje.

## Narodniny
* 7. februara: Juliette Gréco – francoska spěwarka a dźiwadźelnica († 2020)
* 8. februara: Hinc Šewc – serbski rěčespytnik, Maćicar († 2021)
* 17. februara: Měrćin Benada – serbski nakładnik a kulturnik († 1988)
* 1. měrca: Harry Belafonte – US-ameriski spěwar, dźiwadźelnik a entertainer († 2023)
* 1. měrca: Jan Korjeńk – serbski wučer a publicist, Maćicar
* 6. měrca: Gabriel García Márquez – kolumbiski spisowaćel, nošer Nobeloweho myta za literaturu († 2014)
* 21. měrca: Hans-Dietrich Genscher – němski politikar (FDP), wonkowny minister († 2016)
* 22. měrca: Marja Ulbrichec – serbska dźiwadźelnica († 2013)
* 13. apryla: Jurij Młynk – serbski literarny wědomostnik, kulturny organizator, basnik a bibliograf († 1971)
* 16. apryla: Benedikt XVI. – romsko-katolski bamž († 2022)
* 17. apryla: Margot Honecker – němska politikarka (SED), ministerka za ludowe kubłanje NDR († 2016)
* 18. apryla: Tadeusz Mazowiecki – pólski politikar a ministerski prezident († 2013)
* 25. apryla: Albert Uderzo – francoski comicowy rysowar († 2020)
* 23. meje: Lubina Rawpowa-Holanec – serbska koncertna organistka († 1964)
* 6. junija: Pawoł Šenkar – serbski awtor a šefredaktor Noweho Casnika († 2016)
* 4. julija: Gina Lollobrigida – italska dźiwadźelnica a fotografka († 2023)
* 18. julija: Cyril Kola – serbski publicist, spisowaćel a kulturowědnik († 2026)
* 18. julija: Kurt Masur – němski dirigent († 2015)
* 13. awgusta: Fidel Castro – kubanski rewolucionar a politikar († 2016)
* 17. awgusta: Irmgard Kulejowa – serbska ludowa wuměłča († 2018)
* 12. septembra: Erika Rjedźic – serbska dźiwadźelnica († 1990)
* 1. oktobra: Beno Kućank – serbski nakładnik a kulturny prócowar († 2013)
* 4. oktobra: Karlheinz Blaschke – němski archiwar a stawiznar († 2020)
* 6. oktobra: Frido Michałk – serbski rěčespytnik a kulturny stawiznar († 1992)
* 14. oktobra: Alfred Měškank – serbski pedagoga a přełožowar († 2016)
* 14. oktobra: Roger Moore – britiski dźiwadźelnik († 2017)
* 16. oktobra: Günter Grass – němski spisowaćel, rězbar, moler a grafikar († 2015)
* 5. decembra: Bhumibol Adulyadej – kral Thailandskeje († 2016)
* 6. decembra: Hinc Roj – serbski komponist († 2019)
* 11. decembra: Heinz Florian Oertel – němski moderator, reporter a dźiwadźelnik († 2023)

## Wumrěće
* 21. januara: Herman Sykora – serbski bur, załožer Łužiskeho burskeho zwjazka (* 1870)
* 29. měrca: Jurij Libš – serbski farar, rěčespytnik a spisowaćel (* 1857)
* 4. meje: Michał Wjesela – serbski duchowny, přełožowar a basnik (* 1863)
* 15. septembra: Bjedrich Awgust Wićaz – serbski inženjer a towarstwowy prócowar (* 1865)

## Wotkaz
1926

## Podawki
### We Łužicy
* W Radworju natwari so nowa šula blisko farskeje cyrkwje.
* 15. junija: Prěni zwjazkowy zjězd Domowiny w Bukecach.

### Druhdźe
* 8. septembra: Němska so do Zwjazka narodow přiwza.

## Narodniny
* 31. januara: Jurij Wróbl – serbski wučer a sportowy organizator († 1981)
* 2. februara: Valéry Giscard d’Estaing – francoski politikar, statny prezident († 2020)
* 17. měrca: Siegfried Lenz – němski spisowaćel († 2014)
* 29. měrca: Reinhard Kušk – serbski chemikar a wědomostnik († 1963)
* 30. měrca: Ingvar Kamprad – šwedski předewzaćel, załožer *IKEA* († 2018)
* 21. apryla: Hilžbjeta II. – kralowna Zjednoćeneho kralestwa († 2022)
* 20. meje: Hańža Winarjec-Orsesowa – serbska wučerka a spisowaćelka († 2016)
* 21. awgusta: Achim Brankačk – serbski wučer a hudźbnik († 2013)
* 31. oktobra: Jurij Wowčer – serbski wučer a kulturny prócowar († 1983)
* 8. decembra: Jurij Kral – serbski farar († 1994)

## Wumrěće
* 31. měrca: Jan Hajnca – serbski ludowy basnik (* 1852)
* 20. apryla: Jurij Pilk – serbski wučer, hudźbnik, domiznowědnik (* 1858)
* 6. septembra: Kito Žonop – delnjoserbski ratar a ludowy basnik (* 1836)
* 13. decembra: Jan Pječka – serbski rězbar (* 1854)

## Wotkaz
1932

**1932** bě přestupne lěto z 366 dnjemi. 

## Podawki
### W Serbach
* Dewastacija Bukojny za brunicowu jamu Werminghoff I.
* 7. septembra: W Budyšinje załoži so Zjednoćenstwo ewangelskich Serbow z předsydu Korlu Gustawom Wowčerkom.

### Druhdźe
* 8. nowembra: Při prezidentowych wólbach w Zjednoćenych statach dobudźe demokratiski kandidat Franklin D. Roosevelt nad amtěrowacym prezidentom Herbertom Hooverom.

## Narodniny
* 5. januara: Umberto Eco – italski spisowaćel a filozof († 2016)
* 14. februara: Alexander Kluge – němski awtor a režiser († 2026)
* 18. februara: Miloš Forman – čěsko-ameriski režiser († 2018)
* 31. měrca: Jan Bart − serbski pedagoga, wuwiwar WITAJ-koncepta
* 8. apryla: Helmut Faska − serbski rěčespytnik († 2024)
* 4. meje: Gerat Hendrich − serbski wučer, kulturnik a publicist, Maćicar († 2005)
* 5. meje: Aleksandra Andrejewna Antonowa – samiska spisowaćelka a rěčna aktiwistka († 2014)
* 14. meje: Ewa Rzetelska-Feleszko − pólska slawistka a přećelka Serbow, Maćicarka († 2009)
* 8. junija: Měrćin Salowski − serbski farar, spisowaćel, redaktor a wudawaćel, Maćicar († 2010)
* 3. julija: Erika Jahnowa − serbska wučerka a wudawaćelka, Maćicarka († 2022)
* 5. julija: Gyula Horn − madźarski politikar († 2013)
* 18. julija: Jewgenij Jewtušenko – ruski basnik a spisowaćel († 2017)
* 26. awgusta: Měrćin Škoda – Domowinski župan († 2010)
* 10. nowembra: Alfons Hrjehor – serbski dirigent a spěchowar serbskeje hudźby († 1990)
* 19. nowembra: Ludwig Čibirow – prezident mjezynarodnje njepřipóznateje republiki Južneje Osetskeje 
* 20. nowembra: Robert Roždestwjenskij – sowjetski basnik a přełožowar († 1994)
* 29. nowembra: Jacques Chirac – francoski politikar, premier a statny prezident († 2019)
* 9. decembra: Erika Rajšowa – serbska wučerka a awtorka wučbnicow († 1998)

## Wumrěće
* 11. januara: Jurij Šewčik - serbski wučer a towarstwowy prócowar (* 1862)
* 24. januara: Korla Błažij - serbski šewc a zakitowar serbstwa (* 1864)
* 2. měrca: Michał Wjerab - serbski wučer, muzejownik a kulturny stawiznar (* 1872)
* 11. meje: Korla Mička - serbski muler, narodny prócowar a ludowy basnik (* 1853)
* 10. oktobra: Arnošt Muka - serbski gymnazialny profesor, rěčespytnik, ludowědnik a organizator serbskeho narodneho kulturneho žiwjenja (* 1854)
* 21. nowembra: Pětr Hila - serbski wučer, kantor a dirigent (* 1860)
* 15. decembra: Mikławš Žur - serbski duchowny při Budyskim tachantstwje, awtor nabožinskich spisow a dźiwadłowych hrow (* 1859)

## Wotkaz
1934

## Podawki
* 

## Narodniny
* 10. januara: Leonid Makarowyč Krawčuk – ukrainski politikar a prezident († 2022)
* 16. januara: Pawoł Šołta – serbski spěwar († 2025)
* 1. februara: Marja Młynkowa – serbska lektorka, spisowaćelka a literarna kritikarka († 1971)
* 7. februara: Alfred Krawc – serbski filmowy stawiznar († 2018)
* 1. měrca: Jurij Krawža – serbski spisowaćel († 1995)
* 24. měrca: Jurij Knebel – serbski prastawiznar († 2020)
* 5. apryla: Roman Herzog – němski politikar, zwjazkowy prezident († 2017)
* 6. apryla: Pawoł Pilop – serbski ludowy wuměłc a chórowy nawoda († 2014)
* 8. meje: Jan Pawoł Nagel – serbski komponist a předsyda Domowiny († 1997)
* 10. julija: Jurij Nuk – serbski wučer, Maćicar († 2025)
* 15. julija: Beno Rječka – serbski nowinar († 2004)
* 12. awgusta: Jurij Šołta – serbski wučer, Maćicar
* 25. awgusta: Ali Rafsandźani – iranski ajatollah, politikar a statny prezident († 2017)
* 2. septembra: Pawoł Šołta – serbski wučer a dirigent chóra „Delany“
* 21. septembra: Leonard Cohen – kanadiski spěwar, spěwytwórc a basnik († 2016)
* 30. septembra: Udo Jürgens – awstriski komponist, pianist a spěwar († 2014)
* 5. oktobra: Beno Njekela – serbski rozhłosownik, žurnalist a producent († 1998)
* 5. nowembra: Róža Šenkarjowa – serbska wučerka a rozhłosowa redaktorka
* 16. nowembra: Měrćin Völkel – serbski kulturny wědomostnik a publicist († 2007)
* 23. nowembra: Jurij Čornak – serbski młynk, předewzaćel a politikar († 2015)
* 7. decembra: Jan Wornar – serbski wučer a spisowaćel († 1999)
* 24. decembra: Stjepan Mesić – juhosłowjanski politikar, chorwatski prezident

## Wumrěće
* 20. februara: Jan Rězak – serbski wučer, redaktor a spisowaćel (* 1863)
* 29. apryla: Wilibald von Schulenburg – němski moler, spisowaćel a ludowědnik, přećel Serbow (* 1847)
* 7. meje: Oswald Mrózak – serbski farar a nabožinski prócowar (* 1845)
* 12. septembra: Křesćan Černik – serbski ratar a ludowy herc (* 1877)
* 14. nowembra: Jurij Mucha – serbski chěžkar, braška a ludowy spisaćel (* 1860)
* 1. decembra: Sergej Kirow – sowjetski politikar a stronski funkcionar (* 1886)

## Wotkaz
1935

## Podawki
* 14. julija: W Róžeńće wotkry so wopomnjenska tafla za Bosćana Tecelina Měta.

## Narodniny
* 6. januara: Helmut Kurjo – serbski ludowy wuměłc a braška († 2023)
* 22. januara: Měrćin Wornar – serbski wučer, redaktor a lektor
* 19. februara: Manfred Adam – serbski žurnalist († 1977)
* 24. měrca: Gerat Libš – serbski redaktor, awtor a přełožowar († 2012)
* 2. apryla: Antonina Aleksandrowna Kymytwal – čukčiska basnjerka († 2015)
* 21. apryla: Klaus J. Schiller – němski stawiznar w Serbach; sobuawtor *Stawiznow Serbow* († 1986)
* 29. apryla: Andrej Zaliznjak – ruski rěčespytnik († 2017)
* 21. julija: Norbert Blüm – němski politikar (CDU), dźěłowy minister († 2020)
* 24. awgusta: Wórša Dahmsowa-Měškankec – serbska publicistka, Maćicarka
* 2. oktobra: Paul Goma – rumunski spisowaćel a disident († 2020)
* 4. nowembra: Erwin Hanuš – serbski rěčespytnik, wučer, docent, rozhłosowy redaktor, awtor a přełožowar
* 16. nowembra: Hanka Fascyna – serbska slawistka a direktorka Serbskeho muzeja († 2002)

## Wumrěće
* 12. meje: Józef Piłsudski – pólski general a statnik (* 1867)
* 14. meje: Liza Domaškojc – delnjoserbska fabrikowa dźěłaćerka a ludowa basnica
* 30. meje: Awgust Krygaŕ – delnjoserbski wučer a kulturny prócowar (* 1859)
* 22. julija: Pawoł Kurjo – serbski prawiznik, stawiznar, redaktor a załožer časopisa „Serbski student“ (* 1897)
* 3. awgusta: Jakub Šewčik – serbski farar, kulturny stawiznar a basnik (* 1867)

## Wotkaz
1936

**1936** bě přestupne lěto z 366 dnjemi. 

## Podawki
### We Łužicy
* 16. awgusta: Předstajenje Jurja Wjeloweje hry „Paliwaka“ před 5000 přihladowarjemi na Kopšinjanskim hrodźišću.

### Druhdźe
* 1.–16. awgusta: Olympiske hry w Berlinje.
* 3. nowembra: Při prezidentowych wólbach w Zjednoćenych statach dobudźe amtěrowacy prezident Franklin D. Roosevelt ze 60,8 % nad republikanskim wužadowarjom Alfom Landonom.

## Narodniny
* 28. januara: Monika Słokowa – serbska redaktorka Noweho Casnika a Pratyje
* 1. februara: Hilda Kućankowa – redaktorka delnjoserbskeho Płomjenja
* 16. februara: **[[Pawoł Kindermann]]** – serbski braška († 2021)
* 26. februara: Siegfried Seifert – něhdyši nawoda tachantskeje pokładownje w Budyšinje, ordinariatny rada a archiwowy rada Drježdźansko-Mišnjanskeho biskopstwa († 2013)
* 28. měrca: Mario Vargas Llosa – peruski spisowaćel, politikar a žurnalist († 2025)
* 19. apryla: Wilfried Martens – belgiski politikar a premier († 2013)
* 13. meje: Helmut Jenč – serbski rěčespytnik a awtor, Maćicar († 2020)
* 16. meje: Manfred Stolpe – němski politikar (SPD), ministerski prezident Braniborskeje († 2019)
* 3. julija: Eberhard Kahle – wuhotowar knihow († 2014)
* 4. julija: Horst Petrik – serbski lektor, Maćicar († 2009)
* 18. awgusta: Robert Redford – US-ameriski dźiwadźelnik a filmowy režiser († 2025)
* 26. awgusta: Benedict Anderson – US-ameriski politiski wědomostnik († 2015)
* 28. awgusta: Hartmut Zwahr – serbski stawiznar
* 29. awgusta: John McCain – US-ameriski politikar († 2018)
* 15. septembra: Jurij Koch – serbski spisowaćel
* 29. septembra: Silvio Berlusconi – italski předewzaćel, politikar a ministerski prezident († 2023)
* 5. oktobra: Václav Havel – čěski politikar a spisowaćel, prěni prezident Čěskeje republiki († 2011)
* 13. oktobra: Christine Nöstlinger – awstriska spisowaćelka († 2018)
* 1. nowembra: Mikławš Krawc – serbski pedagoga a publicist, Maćicar
* 5. nowembra: Uwe Seeler – němski kopar a funkcionar kopańcy († 2022)
* 17. decembra: Franciskus – 266. bamž romsko-katolskeje cyrkwje († 2025)

## Wumrěće
* 18. januara: Rudyard Kipling – britiski spisowaćel, žurnalist a nošer Nobeloweho myta (* 1865)
* 18. junija: Maksim Gorki – ruski basnik a spisowaćel (* 1868)

## Wotkaz
1937

## Podawki
* 7. měrca: Hłowna zhromadźizna Domowiny wotpokaza přiwzaće nowych wustawow w zmysle nacionalsocialistow.
* junij: Fašisća zakazaja serbske towarstwa, z čimž so tež Domowinje zakład dźěławosće wza.
* 25. awgusta: Fašisća zakazaja Serbske Nowiny a zawrěja serbsku čisćernju. Nastork běše zajeće serbskeho studenta Jurja Měrćinka při němsko-čěskej hranicy dnja 16. awgusta.
* Město Gustawa Mjerwy pomjenowa so Njeswačanski farar Jan Kapler, přiwisnik „němskich křesćanow“ a čłon NSDAP, za noweho serbskeho wyšeho fararja.

## Narodniny
* 8. februara: Manfred Krug – němski dźiwadźelnik, spěwar a spisowaćel († 2016)
* 13. februara: Sigmund Jähn – němski kosmonawt († 2019)
* 22. měrca: Siegfried Albert – farar a publicist, serbski superintendent; Maćicar († 2021)
* 5. apryla: Colin Powell – US-ameriski general a politikar († 2021)
* 3. meje: Mile Manevski – makedonski basnik a spisowaćel
* 22. meje: Rudolf Kilank – serbski katólski farar a stawiznar († 2012)
* 2. junija: Junna Moric – ruska basnjerka a přełožowarka
* 3. julija: Frank Förster – ludowědnik a awtor, Maćicar († 2011)
* 3. julija: Bjarnat Rjenč – serbski wučer a kulturnik, Maćicar († 2018)
* 5. septembra: Juro Frahnow – delnjoserbski farar, Maćicar († 2016)
* 15. septembra: Beno Šołta – serbski farar († 2017)

## Wumrěće
* 12. januara: Matej Bogumił Broniš – delnjoserbski farar a rěčespytnik, wodźićel Delnjołužiskich Młodoserbow (* 1868)
* 10. měrca: Jan Awgust Kapler – serbski wučer, basnik w młodych lětach (* 1851)
* 21. měrca: Handrij Króna – serbski bur a narodny prócowar (* 1855)
* 7. apryla: Jakub Špitank – serbski bur, wjesnjanosta a zapósłanc Sakskeho sejma (* 1868)
* 21. septembra: Michał Wincar – serbski žiwnosćer, braška (* 1857)
* 6. nowembra: Józef Božidar Lajder – serbski prawiznik, spisowaćel w młodych lětach (* 1847)
* 27. nowembra: Jegiše Čarenc – armenski basnik a přełožowar
* 1. decembra: Hańža Budarjowa – serbska ludowa basnjerka (* 1860)
* 28. decembra: Sergej Jesenin – ruski basnik (* 1895)

## Wotkaz
1938

## Podawki
* 12. měrca: Pochod němskeho wójska do Awstriskeje.
* 29. septembra: Mnichowske zrěčenje. Čěskosłowakska bu nuzowana přewostajeć Sudetski kraj Němskemu mócnarstwu.

## Narodniny
* 23. januara: Georg Baselitz – němski moler, rězbar a grafikar
* 4. měrca: Kito Lorenc – serbski basnik, spisowaćel a esejist († 2017)
* 16. měrca: Benedikta Wawrikec – serbska abtisa Marijineje hwězdy
* 17. měrca: Měto Pernak – delnjoserbski wudawaćel, publicist a přełožowar († 2019)
* 8. apryla: Kofi Annan – ghanaski diplomat, generalny sekretar UN († 2018)
* 12. meje: Ajaz Mutalibow – azerbajdźanski politikar a prezident († 2022)
* 15. junija: Achim Wjenk – serbski dźiwadźelnik († 2010)
* 24. junija: Abulfaz Elčibej – azerbajdźanski politikar a prezident († 2000)
* 23. julija: Götz George – němski dźiwadźelnik († 2016)
* 7. awgusta: Křesćan Krawc – serbski spisowaćel a awtor wjertnych knihow
* 8. awgusta: Měrćin Słodeńk – serbski dźiwadźelnik († 2020)
* 9. awgusta: Leonid Danylowyč Kučma – ukrainski politikar a prezident
* 23. awgusta: Cyril Pjech – serbski farar a posledni předsyda Němsko-sowjetskeho přećelstwa
* 5. septembra: Izolda Gardošowa – serbska wědomostnica-folkloristka a biblijografka († 1979)
* 24. oktobra: Marron Curtis Fort – amerisko-němski germanist, specialist za saterfrizišćinu († 2019)
* 30. oktobra: Chrysta Meškankowa – serbska knihownica, nowinarka a organistka
* 24. nowembra: Manfred Symank – serbski wučer, šulski inspektor, awtor wučbnicow († 2020)
* 5. decembra: J. J. Cale – US-ameriski gitarist, spěwar a komponist († 2013)

## Wumrěće
* 4. januara: Jurij Henčl – serbski student, fejetonist a narodny prócowar (* 1905)
* 21. februara: Jakub Nowak-Horjanski – serbski farar, domiznowědnik a spisowaćel (* 1864)
* 2. měrca: Jan Awgust Kerk – serbski wučer a spisaćel (* 1865)
* 6. apryla: Jurij Křižank – serbski farar, domiznowědnik a kulturny stawiznar (* 1868)
* 10. nowembra: Mustafa Kemal Atatürk – prěni prezident Turkowskeje (* 1881)
* 17. nowembra: Korla Bohuwěr Šěca – serbski wučer, přirodospytnik a spisowaćel (* 1858)
* 27. decembra: Osip Mandelštam – ruski basnik, spisowaćel a přełožowar (* 1891)

## Wotkaz
1940

**1940** bě přestupne lěto z 366 dnjemi. 

## Podawki
### W Serbach
* Dewastacija Wórlicy za brunicowu jamu Marga. 

### Druhdźe
* 10. meje: Dla spočatnych njewuspěchow w Druhej swětowej wójnje a wočiwidneho zaprajenja swojeje dowójnskeje politiki złoži britiski premier Neville Chamberlain swoje zastojnstwo. Z naslědnikom sta so Winston Churchill.
* 14. junija: Němske jednotki wobsadźa francosku stolicu Paris.
* 5. nowembra: Při prezidentowych wólbach w Zjednoćenych statach dobudźe amtěrowacy prezident Franklin D. Roosevelt ze 54,7 % nad republikanskim wužadowarjom Wendellom Willkie a nastupi jako prěni a dotal jenički prezident třeću hamtsku dobu.

## Narodniny
* 16. januara: Franz Müntefering – němski politikar (SPD), zwjazkowy minister, předsyda SPD
* 24. januara: Joachim Gauck – němski farar a politikar, 11. zwjazkowy prezident Němskeje
* 19. februara: Saparmurat Nijazow – turkmenski prezident († 2006)
* 4. měrca: Pawoł Wirth – serbski ewangelski farar
* 12. měrca: Al Jarreau – US-ameriski jazzowy spěwar († 2017)
* 2. junija: Konstantin II. – posledni kral Grjekskeje († 2023)
* 6. julija: Nursultan Nazarbajew – prezident Kazachstana
* 10. julija: Erich Iltgen – němski politikar (CDU), prezident Sakskeho krajneho sejma († 2019)
* 15. awgusta: Gudrun Ensslin – němska teroristka, sobuzałožerka RAF († 1977)
* 30. awgusta: Alojs Dej – serbski ćišćer († 2015)
* 9. oktobra: John Lennon – britiski rockowy hudźbnik, awtor a měrowy aktiwist († 1980)
* 23. oktobra: Pelé – brazilski kopar († 2022)
* 10. decembra: Gertrud Wincarjowa – serbska politikarka, wjesnjanostka Čorneho Chołmca a zapósłanča Sakskeho krajneho sejma († 2024)

## Wumrěće
* 13. januara: Arnošt Herman – serbski prawiznik a domiznowědnik, předsyda Maćicy Serbskeje (* 1871)
* 10. měrca: Michail Bulgakow – ruski spisowaćel (* 1891)
* 21. awgusta: Lew Trockij – ruski komunistiski rewolucionar (* 1879)
* 9. nowembra: Neville Chamberlain – britiski politikar, premierminister (* 1869)
* 22. nowembra: Mato Kosyk – delnjoserbski farar, farmar, basnik a klasikar delnjoserbskeje literatury (* 1853)

## Wotkaz
1941

## Podawki
* 22. junija: Němska nadpadnje Sowjetski zwjazk w tak mjenowanej „operaciji Barbarosa“.
* 7. decembra: Z nadlětom Japanskeje na US-ameriski wojerski přistaw Pearl Harbour započnje so Druha swětowa wójna tež w Ćichim oceanje.

## Narodniny
* 9. januara: Ruth Thiemannowa – serbska stawiznarka, kulturna wědomostnica, lektorka, wudawaćelka a publicistka
* 15. februara: Hilža Nukowa – serbska wučerka a awtorka († 2023)
* 22. měrca: Bruno Ganz – šwicarski dźiwadźelnik († 2019)
* 28. měrca: Rolf Zacher – němski dźiwadźelnik († 2018)
* 8. apryla: Vivienne Westwood – britiska modowa designerka († 2022)
* 24. meje: Bob Dylan – US-ameriski hudźbnik a lyrikar, nošer Nobeloweho myta
* 12. junija: Chick Corea – US-ameriski jazzowy hudźbnik († 2021)
* 19. junija: Václav Klaus – čěski politikar, druhi prezident Čěskeje republiki
* 20. junija: Manfred Starosta – delnjoserbski rěčespytnik, słownikar a Maćicar
* 30. junija: Otto Sander – němski dźiwadźelnik, filmowy hrajer a rěčnik († 2013)
* 17. awgusta: Lothar Bisky – němski politikar Lěwicy a čłon Europskeho sejma († 2013)
* 26. septembra: Manfred Laduš – serbski nowinar a awtor

## Wumrěće

* 13. januara: James Joyce – irski spisowaćel (* 1882)
* 11. apryla: Marko Smoler – serbski redaktor Serbskich Nowin, nakładnik a narodny prócowar (* 1857)
* 17. meje: Jan Symank – serbski wučer a kulturny stawiznar (* 1860)
* 31. awgusta: Marina Cwjetajewa – ruska basnjerka (* 1892)
* 16. septembra: Pawlina Krawcowa – delnjoserbska wušiwarka a ludowa wuměłča, wopor fašizma (* 1890)
* 19. septembra: Mikławš Hajna – serbski wučer, ludowy spisowaćel a fejetonist (* 1876)
* 25. septembra: Hajno Nowy – delnjoserbski ratar, pěstowar ludowych tradicijow a awtor dźiwadłoweje hry (* 1871)

## Wotkaz
1942

## Podawki
### We Łužicy

* 25. apryla: W lěsu pola Łomska zamorduja nacionalsocialisća w přitomnosći wjace hač sto wukrajnych nućencow pólskeho dźěłaćerja Stanisława Błażejczuka dla njedowoleneho lubosćinskeho poćaha z domoródnej holcu.

### Druhdźe
* 28.–29. měrca: Britiske wojerske lětarstwo napadnje Lübeck jako prěnje němske wulkoměsto.

## Narodniny
* 14. januara: Michael Gwisdek – němski dźiwadźelnik a režiser († 2020)
* 17. januara: Muhammad Ali – US-ameriski pjasćowar († 2016)
* 23. februara: Helmut Rychtar – serbski dramaturg, awtor a rozhłosownik († 2022)
* 2. měrca: Lou Reed – US-ameriski hudźbnik († 2013)
* 9. měrca: John Cale – waliziski hudźbnik
* 25. měrca: Aretha Franklin – US-ameriska spěwarka († 2018)
* 26. julija: Hannelore Elsner – němska dźiwadźelnica († 2019)
* 29. awgusta: Sterling Morrison – US-ameriski hudźbnik († 1995)
* 18. septembra: Wolfgang Schäuble – němski politikar (CDU), zwjazkowy minister a prezident zwjazkoweho sejma († 2023)
* 1. nowembra: Larry Flynt – US-ameriski nakładnik, publicist a awtor († 2021)
* 17. nowembra: Gerat Wornar – serbski farar a awtor
* 20. nowembra: Joe Biden – US-ameriski politikar; 46. prezident Zjednoćenych statow
* 25. nowembra: Rosa von Praunheim – němski filmowc a aktiwist hibanja LGBTQ († 2025)
* 6. decembra: Peter Handke – awstriski spisowaćel a přełožowar
* 15. decembra: Gerald Große – serbski fotograf
* 24. decembra: Pětr Kunca – serbski stawiznar a Maćicar

## Wumrěće
* 24. apryla: Fryco Rocha – delnjoserbski wučer, basnik, spisowaćel a kulturny prócowar (* 1863)
* 27. apryla: Pawoł Thomas – serbski tkalc a antifašist (* 1898)
* 23. junija: Pawoł Božidar Kapler – serbski farar, kulturny prócowar (* 1887)
* 24. junija: Josef Páta – čěski profesor serbskeje rěče a literatury, słowjanski kulturny prócowar, wopor nacionalsocializma (* 1886)
* 28. junija: Janka Kupala – běłoruski basnik, dramatikar, publicist a přełožowar (* 1882)
* 23. septembra: Jurij Malink – serbski farar a antifašist (* 1893)
* 18. oktobra: Mjertyn Tylka – delnjoserbski farar a popularnowědny spisaćel (* 1857)

## Wotkaz
1943

## Podawki
* 31. januara: Kapitulacija wobkruženych němskich jednotkow pod generalom Friedrichom Paulusom před Stalingradom.

## Narodniny
* 22. februara: Horst Köhler – němski politikar a hospodarski wědomostnik, 10. zwjazkowy prezident Němskeje († 2025)
* 25. februara: George Harrison – britiski hudźbnik a komponist († 2001)
* 29. měrca: John Major – britiski politikar a premierminister
* 11. awgusta: Pervez Musharraf – pakistanski general a statny prezident († 2023)
* 29. septembra: Lech Wałęsa – pólski politikar a statny prezident

## Wumrěće
* 3. februara: Alojs Andricki - serbski duchowny, narodny prócowar a martrar, wopor fašizma (* 1914)
* 13. junija: Kočo Racin – makedonski basnik a komunistiski aktiwist (* 1908)
* 27. decembra: Jan Róža - serbski žiwnosćer, wjesnjanosta a kulturny prócowar (* 1874)
* dokładny datum njeznaty: Hanamarja Šěrcec - serbska ratarska dźěłaćerka, wopor fašizma („Židowka Hana“, * 1918)

## Wotkaz
1931

## Podawki
* 1. januara: Oficielne rozpušćenje gmejny Bukojna za brunicowu jamu *Werminghoff*. Wobydlerjo běchu so zwjetša hižo wot 1926 přesydlili do susodnych wsow.
* 30. awgusta: Na Łazowskim torhošću poswjeći so pomnik Handrija Zejlerja z ryzy serbskim napisom.

## Narodniny
* 1. januara: Jurij Grós – serbski wučer, zapósłanc Ludoweje komory, předsyda Domowiny a wokrjesny radźićel († 2019)
* 23. januara: Steffen Langa – serbski tworjacy wuměłc († 2006)
* 23. februara: Jan Kubica – serbski wučer, studijny rada a awtor wučbnicow († 1999)
* 2. měrca: Michail Gorbačow – sowjetski politikar, generalny sekretar KSSZ († 2022)
* 1. meje: Kata Malinkowa – serbska wučerka, kulturnica a přełožowarka, Maćicarka († 1998)
* 24. meje: Lora Kowarjowa – serbska wučerka, redaktorka a přełožowarka († 2001)
* 21. junija: Erich Schutt – łužiski fotograf a wobrazowy žurnalist († 2023)
* 27. julija: Pětr Malink – serbski literarny wědomostnik a spisowaćel († 1984)
* 7. septembra: Jan Bulank – serbski hudźbnik a komponist († 2002)
* 13. septembra: Pawoł Völkel – serbski lektor, spisaćel, wudawar, Maćicar († 1997)
* 14. septembra: Erich Křižan – serbski wučer a lektor († 2000)
* 29. septembra: Anita Ekberg – šwedska dźiwadźelnica († 2015)
* 7. oktobra: Desmond Tutu – južnoafriski biskop a prócowar za čłowjeske prawa († 2021)
* 20. oktobra: Ludwig Kola – serbski rozhłosownik a přełožowar († 2018)
* 29. oktobra: Mikławš Kostorž – serbski rejwar a choreograf († 1995)

## Wumrěće
* 4. apryla: Matej Urban – serbski farar, kěrlušer, basnik, přełožowar (* 1846)
* 10. junija: Mato Rizo – delnjoserbski wučer, składnostny basnik a mnohostronski kulturny prócowar (* 1847)
* 5. awgusta: Richard Needon – němski awtor, domiznowědnik a gymnazialny wučer w Budyšinje (* 1861)
* 26. septembra: Franc Moric Domaška – serbski farar, składnostny spisowaćel (* 1862)
* 30. decembra: Jan Bryl – serbski wučer a stawiznar (* 1879)

## Wotkaz
1946

## Podawki
### W Serbach
* 6. januara: W Radworju załoži so Serbski wučerski wustaw; za direktora powołachu Michała Nawku.
* 24. apryla: Na prěnim powójnskim zeńdźenju Maćicy Serbskeje wuzwoli so Jakub Wjacsławk za předsydu.
* 7. julija: Z „Akciju Koslow“ započa so serbske brigadne hibanje.
* 13. julija: „Serbska młodźina“ so skonstituowa pod předsydu Jurjom Brězanom.
* 11. awgusta: Prěnja schadźowanka serbskich studentow po Druhej swětowej wójnje (a cyłkownje 72.) wotmě so w Rakecach pod nawodom Michała Nuka.
* 15. awgusta: Prěnje čisło „Našich Nowin“ wuńdźe.
* 8. septembra: Znowazałoženje Domowiny w Delnjej Łužicy pod nawodom Jurja Rjenča.
* 30. nowembra: Prěnja hłowna zhromadźizna Domowiny po Druhej swětowej wójnje z 276 delegatami.

### Druhdźe
* 8. januara: Załoženje Křesćansko-socialneje unije w Bayerskej (CSU).
* 10. januara: W Londonje wotměje so prěnja generalna zhromadźizna Zjednoćenych narodow.
* 11. januara: W Albanskej wozjewi Enver Hoxha ludowu republiku.
* 22. apryla: W Berlinje załoži so pod wliwom Sowjetskeho zwjazka Zjednoćena socialistiska strona Němskeje (SED) ze stronow KPD a SPD.
* 30. septembra: W Nürnbergu skónča so procesy přećiwo němskim wójnskim złóstnikam z wozjewjenjom wusudow.

## Narodniny
* 3. januara: John Paul Jones – britiski rockowy hudźbnik
* 19. januara: Reinhard Lakomy – němski komponist a spěwar († 2013)
* 21. februara: Alan Rickman – britiski dźiwadźelnik a režiser († 2016)
* 19. měrca: **[[Beno Budar]]** – serbski basnik, spisowaćel, přełožowar a redaktor († 2023)
* 25. apryla: Wladimir Žirinowskij – ruski prawicarski politikar († 2022)
* 14. junija: Donald Trump – US-ameriski předewzaćel a politikar; 45. prezident Zjednoćenych statow (2017–21)
* 20. junija: **[[Božena Nawka-Kunysz]]** – serbska grafikarka a molerka († 2000)
* 6. julija: George W. Bush – US-ameriski politikar, 43. prezident
* 19. awgusta: Bill Clinton – US-ameriski politikar a prawiznik, 42. prezident Zjednoćenych statow
* 27. septembra: Nikos Anastasiadis – cypernski politikar, statny prezident
* 1. nowembra: Ulrich Pleitgen – němski dźiwadźelnik († 2018)
* 14. decembra: **[[Alfons Frencl]]** – serbski wučer, spisowaćel a dołholětny redaktor Serbskeje Protyki († 2015)
* 29. decembra: Marianne Faithfull – britiska spěwarka a dźiwadźelnica († 2025)

## Wumrěće

* 28. januara: Jurij Gustaw Zarjenk – serbski farar a kulturny prócowar (* 1871)
* 6. februara: Matej Handrik – serbski farar, serbowědnik a narodny prócowar (* 1864)
* 11. februara: Marja Budychojc – delnjoserbska gmejnska sotra a ludowa spisowaćelka (* 1883)
* 11. měrca: Michał Mič – serbski farar a domiznowědnik (* 1879)
* 20. apryla: Pawoł Wirth – serbski wučer, załožer serbskeje rěčneje geografije (* 1906)
* 3. junija: Michail Kalinin − ruski rewolucionar, sowjetski statnik a funkcionar (* 1875)
* 11. awgusta: Marjana Domaškojc – delnjoserbska basnjerka a spisowaćelka (* 1872)
* 24. oktobra: Mikławš Dórnik – serbski farar a spěchowar serbskeho dźiwadła (* 1877)

## Wotkaz
1947

## Podawki
### W Serbach
* 1. junija: We Wojerecach wotmě so prěni Serbski ewangelski cyrkwinski dźeń, zarjadowany wot fararja Černika.
* 6. junija: Załoženje serbskeje čišćernje a nakładnistwa „Domowina“ w Budyšinje.
* 6. julija: Prěnje čisło „Noweje doby“ wuńdźe.
* 8. awgusta: Brigada „Serbskeje młodźiny“ wotjědźe do Juhosłowjanskeje.
* 24. awgusta: Na Budyskim Póstowym naměsće połoži so składnostnje 100. róčnicy załoženja Maćicy Serbskeje zakładny kamjeń za nowy Serbski dom.
* 8. septembra: Załoženje Serbskeje wyšeje šule w Budyšinje.
* 30. septembra: Po wopodstatnjenju sakskeho krajneho sejma dóstanu mnohe pod nacionalsocialistami přemjenowane wjeski w Sakskej swoje stare ze serbšćiny pochadźace mjeno wróćo.
* 1. nowembra: Prěnje čisło nowiny Serbskeje młodźiny w ČSR „Naš puć“ wuńdźe.
* 13. decembra: We Wrócławju załoži so towarstwo Lusatia.

### Druhdźe
* 14. awgusta: Stat Pakistan so załoži.
* 15. awgusta: Indiska bu njewotwisna wot Wulkeje Britaniskeje.
* Załoženje dźensnišeje malawiskeje stolicy Lilongwe jako wikowanski centrum.

## Narodniny
* 8. januara: David Bowie – britiski hudźbnik, spěwar, producent a dźiwadźelnik († 2016)
* 3. februara: Melanie Safka – US-ameriska spěwarka († 2024)
* 20. februara: Henry Hübchen – němski dźiwadźelnik
* 22. februara: Ludwig Nowak – serbski politikar a čłon Sakskeho krajneho sejma († 1996)
* 12. měrca: Mitt Romney – US-ameriski politikar a kandidat prezidentowych wólbow 2012
* 13. junija: Jan Nuk – serbski předewzaćel a předsyda Domowiny
* 11. septembra: Toni Bruk – serbski filmowc († 2020)
* 27. septembra: Meat Loaf – US-ameriski rockowy spěwar a dźiwadźelnik († 2022)
* 9. oktobra: France Gall – francoska spěwarka († 2018)
* 26. oktobra: Hillary Clinton – US-ameriska politikarka a wonkowna ministerka
* 30. nowembra: Gerhard Besier – sakski wysokošulski wučer a zapósłanc krajneho sejma

## Wumrěće
* 10. februara: Jan Awgust Pětř – serbski wulkobur, wjednik saksoswěrnych Serbow (* 1868)
* 13. februara: Michał Cyž – serbski prawiznik a zarjadnik Serbskeho domu (* 1858)
* 11. meje: Hana Delanowa – serbska ludowa spěwarka a antifašistka (* 1913)
* 1. junija: Jan Awgust Krawc – serbski wučer a šulski dohladowar w Kamjenskim wokrjesu (* 1879)
* 28. septembra: Jurij Cyž – serbski prawiznik, kulturny prócowar a antifašist(* 1904)

## Wotkaz
1949

## Podawki
### W Serbach
* januar: Załoženje Serbskeje centralneje biblioteki w Budyšinje.
* 25. januara: I. serbska kulturna brigada wustupi prěni króć.
* 15. meje: Pod nawjedowanjom Wylema Arndta wutwori so Domowinski sekretariat za Delnju Łužicu.
* 7. junija: Maćica Serbska dyrbi samostatnosć spušćić a so do Domowiny zarjadować.

### Druhdźe
* 4. apryla: NATO so załoži.
* 5. meje: W Londonje załoži so Europska rada.
* 23. meje: Parlamentariska rada wozjewi Zakładny zakoń za Zwjazkowu republiku Němsku, kotraž so z tym załoži.
* 8. awgusta: Bhutan bu njewotwisny wot Wulkeje Britaniskeje.
* 14. awgusta: Wólby k prěnjemu Zwjazkowemu sejmej Němskeje. Wuslědk: CDU/CSU 139, SPD 131, FDP 52 a KPD 15 sydłow.
* 1. oktobra: Załoženje Ludoweje republiki Chiny.
* 7. oktobra: Załoženje Němskeje demokratiskeje republiki na teritoriju sowjetskeho wobsadniskeho pasma.

## Narodniny
* 16. januara: Tomasz Nawka – direktor Serbskeho muzeja a hudźbnik
* 26. januara: Günther Schwientek – němsko-serbski spěwar a hudźbnik († 1984)
* 20. februara: Jiří Drahoš – čěski chemikar a politikar
* 4. měrca: Sergej Bagapš, prezident mjezynarodnje njepřipóznateje republiki Abchaziskeje († 2011)
* 7. apryla: Ludmila Budarjowa – serbska slawistka a pedagogowka, předsydka Serbskeho šulskeho towarstwa
* 13. apryla: Kito Ela – serbski wučer, nawoda Choćebuskeje wotnožki WITAJ-centruma
* 15. apryla: Manfred Hermaš – župan župy „Jakub Lorenc-Zalěski“, předsyda towarstwa Serbski kulturny turizm
* 30. apryla: António Guterres – portugalski politikar a premier, generalny sekretar UN
* 5. junija: Ken Follett – britiski spisowaćel
* 18. junija: Jarosław Kaczyński – pólski politikar (PiS), ministerski prezident
* 18. junija: Lech Kaczyński – pólski politikar (PiS), statny prezident († 2010)
* 25. junija: Brigitte Bierlein – awstriska juristka a zwjazkowa kanclerka
* 4. julija: Horst Seehofer – němski politikar (CSU), ministerski prezident Bayerskeje
* 21. oktobra: Benjamin Netanjahu – israelski politikar, ministerski prezident
* 1. decembra: Sebastián Piñera – chilenski předewzaćel a politikar, statny prezident († 2024)
* 6. decembra: Marja Michałkowa – serbska politikarka a čłonka Zwjazkoweho sejma

## Wumrěće
* 25. januara: Herman Kubjeńc – serbski wyši telegrafowy inspektor, sobudźěłaćer Maćicy Serbskeje (* 1878)
* 1. februara: Gustaw Feurich – serbski přirodospytnik (* 1868)
* 22. apryla: Mikławš Brězan – serbski skałar, ratar a wjesnjanosta (* 1899)
* 8. julija: Jan Šěca – serbski wučer, ludowy spisowaćel a přełožowar (* 1883)

## Wotkaz
Nowa doba

**Nowa doba** běchu hłowne hornjoserbske nowiny w Němskej demokratiskej republice a w tutej funkciji naslědnik w lěće 1937 zakazanych *Serbskich Nowin*. Prěnje čisło wuńdźe 6. julija 1947 w Budyšinje. Wudawachu so najprjedy jenož jónu wob tydźeń, wot oktobra 1947 dwójce a wot julija 1948 trójce. Wot 1. oktobra 1955 wuńdźe Nowa doba kóždy dźeń wot póndźele hač do pjatka a bě tuž jenički serbski dźenik. Jako přiłohi Noweje doby wuńdźechu „Hłós młodźiny“, „Nowa doba za dźěći“, „Młody pioněr“, „Nowa Łužica“ a „Nowe Słowjanstwo“.

W redakciji Noweje doby dźěłachu mjez druhimi Měrćin Nowak-Njechorński jako prěni šefredaktor 1947, Jurij Wuješ (1949–1954), Sieghard Kozel (šefredaktor 1973–1990), Róža Domašcyna, Jan Nuk, Alfons Wićaz a Beno Bělk.

Spočatk lěta 1991 přemjenowachu so nowiny zaso na Serbske Nowiny.