open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kupino (Oblasć Nowosibirsk)

**Kupino** () je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije. Leži w Nowosibirskej oblasći, njedaloko wot kazachskeje hranicy. Ma něhdźe 14 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1886 załožiło a ma wot lěta 1944 měšćanske prawa.

## Žórło
Tatarsk

**Tatarsk** () je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije. Leži při Transsibirskej železnicy mjez Nowosibirskom a Omskom na zapadźe Nowosibirskeje oblasće. Ma něhdźe 24 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1894 załožiło a ma wot lěta 1911 měšćanske prawa.

## Literatura
* Татарск и окрестности // Le Petit Fute: Новосибирская область / Сост. А. Юдин ; Отв. ред. В. Петров. — Paris — Luxembourg — Москва: Michel Strogoff & Ass., City-Guides, Country-Guides, 2000. — С. 122—123. — 192 с. — ISBN 5-86394-104-9.

## Žórło


## Wotkaz
Čerjepanowo

**Čerjepanowo** (, 1912–1921 Свободный/*Swobodnyj*) je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije. Leži w stepje mjez Nowosibirskom a Barnaulom w Nowosibirskej oblasći. Ma něhdźe 19 tysac wobydlerjow.  

Sydlišćo je so w lěće 1912 załožiło a ma wot lěta 1925 měšćanske prawa.

## Žórło


## Wotkaz
* Oficielne webstrony
Kolywań

**Kolywań** (, do 1822 *Čausskij Ostrog*/Чаусский Острог) je sydlišćo měšćanskeho typa w aziskim dźělu Ruskeje federacije. Leži při lěwym brjoze rěki Ob sewjernje wulkoměsta Nowosibirsk w Nowosibirskej oblasći. Ma něhdźe dwanaće tysac wobydlerjow. 
 
Sydlišćo je so w lěće 1797 załožiło a ma wot lěta 1964 měšćanske prawa.

## Literatura
* Колывань, уездный город Томской губернии// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Kočenjowo

**Kočenjowo** () je sydlišćo měšćanskeho typa w aziskim dźělu Ruskeje federacije. Leži při Transsibirskej železnicy w Nowosibirskej oblasći, něhdźe 50 kilometrow zapadnje Nowosibirska. Ma něhdźe 16 tysac wobydlerjow. 
 
Sydlišćo je so w lěće 1650 załožiło a ma wot lěta 1960 měšćanske prawa.

## Žórło
Masljanino

**Masljanino** () je sydlišćo měšćanskeho typa w Ruskej federaciji. Leži w aziskim dźělu Ruskeje w Nowosibirskej oblasći. Ma něhdźe 12 tysac wobydlerjow. 
 
Sydlišćo je so w lěće 1644 załožiło a ma wot lěta 1944 měšćanske prawa.

## Žórło
Ordynskoje

**Ordynskoje** () je sydlišćo měšćanskeho typa w aziskim dźělu Ruskeje federacije. Leži při lěwym brjoze rěki Ob juhozapadnje Nowosibirska w Nowosibirskej oblasći. Ma něhdźe dźewjeć tysac wobydlerjow. 
 
Sydlišćo je so w lěće 1721 załožiło a ma wot lěta 1962 měšćanske prawa.

## Žórło


## Wotkaz
Čany

**Čany** () je sydlišćo měšćanskeho typa w aziskim dźělu Ruskeje federacije. Leži při Transsibirskej železnicy mjez Nowosibirskom a Omskom w Nowosibirskej oblasći a ma něhdźe wósom tysac wobydlerjow. 
 
Sydlišćo je so w lěće 1875 załožiło a ma wot lěta 1947 měšćanske prawa.

## Žórło
Čistoozjornoje

**Čistoozjornoje** () je sydlišćo měšćanskeho typa w aziskim dźělu Ruskeje federacije. Leži w Zapadosibirskej nižinje něhdźe 30 kilometrow wot kazachskeje hranicy w Nowosibirskej oblasći. Ma něhdźe pjeć tysac wobydlerjow. 
 
Sydlišćo je so w lěće 1913 załožiło a ma wot lěta 1948 měšćanske prawa.

## Žórło
Ob (město)

**Ob** () je město w Ruskej federaciji. Leži w aziskim dźělu Ruskeje při zapadnej kromje Nowosibirska w Nowosibirskej oblasći. Ma něhdźe 28 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1934 załožiło a ma wot lěta 1969 měšćanske prawa.

## Žórło


## Wotkaz
Kujbyšew (Oblasć Nowosibirsk)

**Kujbyšew** (, 1722 – 1955 *Kainsk/ Каинск*) je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije. Leži w Zapadosibirskej nižinje mjez Nowosibirskom a Omskom w Nowosibirskej oblasći. Ma něhdźe 44 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1722 załožiło a ma wot lěta 1782 měšćanske prawa.

## Literatura
*  Каинск// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Slavica Ćukteraš

**Slavica Ćukteraš** ( Славица Ћуктераш; * 28. januara 1985 w Šabacu, Juhosłowjanska) je serbiska pop-folkowa spěwarka.

Hraješe štyri lěta na wiolinu a zapisa so potom na Zakładnej hudźbnej šuli. Po absolwowanju šule zakónči Srjedźnu hudźbnu šulu. Prěni raz steješe na jewišću, jako běše šěsć lět stara. Jeje idole su Bijelo dugme, Zdravko Ćolić a Svetlana Ražnjatović („Ceca“).

Najwjetše hity Slavicy Ćukteraš su Мона Лиза *(Mona Liza)* Превари ме *(Zjeb mje)*, Мргуд *(Idiot)*, Ексклузива *(Ekskluziwa)*, Манастир *(Klóšter)*, Змија и жаба (*Had a žaba*, duet z Ognjenom Amidźićom) a Ломљива *(Łamliwa)*.

## Diskografija
* Нема правила (*Njeje prawidłow*, 2005)
* Ћирибу, ћириба (*Hokus pokus*, 2006)
* Exclusiva (*Ekskluziwa*, 2008)
* Невреме (*Njewjedro*, 2011)
Iluzija

**Iluzija** ( Илузија) je makedonsko-awstriski film z lěta 2004 z Mustafu Nadarević, Vladom Jovanovskim, Nikolu Gjuričkom, Dejanom Aćimovićom a Markom Kovačevićom w hłownych rólach. Režiser filma bě Svetozar Ristovski, kiž zestaji scenarij w kooperaciji z Grace Lea Troye. Podawki filma wotměwaja so we Velesu. Iluzija je stawiznička wo jednym nadarjenym, ale znjewužiwanym hólčecu, kotrehož nadźije k lěpšemu přichodej jeho přeradźichu a kotryž so naposledk z kriminelnym subjektom sta. Film spožča ćmowy wotkaz post-juhosłowjanskeje Makedonskeje, ju jako městno korupcije a namocy portretujo.

Iluzija bě prěni film Ristovskeho. Po premjerje w Kanadźe a Zjednoćenych statach bu derje wot tamnišich kritikarjow akceptowany, kiž wuchwalichu jeho bjezkompromisny realizm a wustup Marka Kovačevića we hłownej róli. Filmej spožči so najlěpše myto na Mjezynarodnym festiwalu Anchorage w lěće 2005. 

## Wobsah
:*Warnowanje před wotkrywanjom wobsaha: Sćěhuja informacije, kotrež wotkrywaja kónc filma.*

Marko Trifunovski *(Marko Kovačević)* je nadarjeny hólčec, kiž narosće w swójbje žlokarja Laza *(Vlado Jovanovski)*, a wostróženeje maćerje Angja *(Elena Mosevska)*, wot kotrejež žanu podpěru nima a kotraž je promiskuitiwna. Marko ma jednu sotru, kiž rěka Fani. W šuli bywa Marko stajnje wot Levi *(Martin Jovčevski)* maltretowany, syn albanskeho šefa policije Blaško *(Dejan Aćimović)*. Zo by so problemam na šuli wuwinył, hraje Marko šach na kěrchowje pola dwórnišća. Dwaj mentoraj zbudźataj w nim nadźiju za lěpši přichod – bosanski wučer makedonšćiny *(Mustafa Nadarević)* a płóšiwy wojak Paris *(Nikola Gjuričko)*, ale po tym jeho wobaj přeradźitaj, štož so na njeho zlě wuskutkuje. Naposledku zabije Marko swojeho wučerja.

## Dobytk
W Zjednoćenych statach měješe film dnja 17. měrca 2006 premjeru a docpě $ 1,511 w běhu jednotydźenskeho předstajenja.
Moskwa (rěka)

**Moskwa** ( Москва́ [mʌs'kva]) je wuchodoeuropska rěka, kotraž běži přez rusku stolicu Moskwu. Wona je 502 kilometraj dołha a lěwy přitok Oki. Jeje přitočnišćo wobjimuje 17.600 km².

Wona wužórli so w Smolenskej wysočinje a běži přez oblasći Smolensk a Moskwa kaž tež přez město Moskwa, prjedy hač so něhdźe 120 kilometrow juhowuchodnje ruskeje stolicy do Oki wuliwa. Na teritoriju města Moskwy twori rěka charakteristiske meandery. Při brjohach rěki nadeńdźe so wjele reprezentatiwnych twarjenjow kaž Krjeml a tež park Gorkeho, najsławniši park Moskwy.

Moskwa je hač do Moskwy za łódźnistwo wutwarjena a wot lěta 1937 přez 126 kilometrow dołhi kanal tež z hornim běhom Wolgi zwjazana.

## Wobrazy

Chapel on source of Moskva river.jpg|Kapałka při žórle Moskwy
Moscow-River-StSavior-1639.jpg|Rěka w Moskwje
Frunsenskaja.jpg|Ruske ministerstwo zakitowanja při brjoze Moskwy
Moskva River locks near Karamyshev Embankment.jpg|Přepław při Moskwje


## Wotkaz
Tetjuši

**Tetjuši** (, ) je městačko w europskim dźělu Ruskeje federacije. Leži w republice Tatarstan při Wolze něhdźe 150 kilometrow južnje Kazanja a něhdźe 90 kilometrow sewjernje Uljanowska. Ma něhdźe jednaće tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1578 załožiło a ma wot lěta 1781 měšćanske prawa. 

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Čistopol

**Čistopol** (, ) je město w europskim dźělu Ruskeje federacije. Leži w republice Tatarstan při Kamje něhdźe 130 kilometrow wuchodnje Kazanja a ma něhdźe 61 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so we 18. lětstotku a ma wot lěta 1781 měšćanske prawa. 

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Ufa (město)

**Ufa** (,  ) je milionowe město w Ruskej federaciji a stolica republiki Baškirskeje. Leži w europskim dźělu Ruskeje něhdźe 1 350 kilometrow wuchodnje Moskwy při zliwje rěkow Bjeleje a Ufy. Ma wjace hač 1,1 milion wobydlerjow a je dźesate najwjetše město cyłeje Ruskeje. 

Sydlišćo je so w lěće 1574 załožiło a ma wot lěta 1586 měšćanske prawa. 

## Wobwody

# Djomski rajon
# Kalininski rajon
# Kirowski rajon
# Leninski rajon
# Oktjabrski rajon
# Ordžonikidzewski rajon
# Sowjetski rajon

## Literatura
* Уфа, губернский город// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Agidel

**Agidel** (,  ) je město w europskim dźělu Ruskeje federacije. Leži w republice Baškirskej při zliwje rěkow Bjeleje a Kamy něhdźe 200 kilometrow sewjernje Ufy a něhdźe 45 kilometrow južnje Njeftekamska. Ma něhdźe 15 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1980 załožiło a ma wot lěta 1991 měšćanske prawa. 

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Belebej

**Belebej** (,  ) je město w europskim dźělu Ruskeje federacije. Leži w republice Baškirskej něhdźe 180 kilometrow zapadnje Ufy a ma něhdźe 59 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1757 załožiło a ma wot lěta 1781 měšćanske prawa. 

## Literatura
* Белебей// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Bajmak

**Bajmak** (,  ) je město w europskim dźělu Ruskeje federacije. Leži w republice Baškirskej něhdźe 400 kilometrow južnje Ufy a ma něhdźe 17 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1748 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa. 

## Literatura
* Баймак// Города России: энциклопедия. — М.: Большая Российская энциклопедия, 1994. — С. 32. — 559 с. —50 000 экз. — ISBN 5-85270-026-6.

## Žórło


## Wotkaz
Nurlat

**Nurlat** (, ) je město w europskim dźělu Ruskeje federacije. Leži w republice Tatarstan něhdźe 200 kilometrow južnje Kazanja a ma něhdźe 33 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1905 załožiło a ma wot lěta 1961 měšćanske prawa. 

## Žórło


## Wotkaz
Išimbaj

**Išimbaj** (, ) je město w europskim dźělu Ruskeje federacije. Leži w republice Baškirskej při rěce Bjelaja něhdźe 160 kilometrow južnje Ufy, něhdźe 20 kilometrow zapadnje Sterlitamaka a 10 kilometrow zapadnje Salawata. Ma něhdźe 66 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1932 załožiło a ma wot lěta 1940 měšćanske prawa. 

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Mježgorje

**Mježgorje** (, ) je město w europskim dźělu Ruskeje federacije. Leži w republice Baškirskej něhdźe 140 kilometrow wuchodnje Ufy a něhdźe 50 kilometrow sewjernje Bjelorjecka. Ma něhdźe 16 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1979 załožiło a ma wot lěta 1995 měšćanske prawa. 

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Kumjertau

**Kumjertau** (, ) je město w europskim dźělu Ruskeje federacije. Leži w republice Baškirskej něhdźe 250 kilometrow južnje Ufy a něhdźe 100 kilometrow južnje Sterlitamaka. Ma něhdźe 61 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1947 załožiło a ma wot lěta 1953 měšćanske prawa. 

## Žórło


## Wotkazaj

* [http://www.admkumertau.ru/ Oficielne webstrony
Aleksandrowsk (Region Perm)

**Alersandrowsk** () je město w europskim dźělu Ruskeje federacije. Leži w zapadnym předkraju Uralskich horin w Permskim regionje při rěce Lytwa něhdźe 180 kilometrow wuchodnje Perma. Ma něhdźe 13 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1783 załožiło a ma wot lěta 1951 měšćanske prawa. 

## Literatura
* Александровск// Города России: энциклопедия. — М.: Большая Российская энциклопедия, 1994. — С. 17. — 559 с. — 50 000 экз. — ISBN 5-85270-026-6.

## Žórło


## Wotkaz
BZ

Skrótšenka **BZ** steji za:

* Belize, stat w srjedźnej Americe, po ISO 3166-1
* *Briefzentrum*, listowy centrum Němskeje póšty

**BZ** jako skrótšenka na awtowych značka:

* Albanska: wokrjes Bulqiza (zestarjene)
* Awstriska: wobwod Bludenz
* Čěska: Brno-město (zestarjene)
* Italska: Bozen (Bolzano)
* Němska: wokrjes Budyšin
* Nižozemska: LKW nad 3,5 t
* Norwegska: Asker a Bærum w prowincy Akershus
* Rumunska: wokrjes Buzău
* Sewjerna Irska: County Down
* Šwedska: diplomatiska značka za Islandsku

**BZ, bz** abo **B.Z.** steji za slědowace nowiny a časopisy:

* Badische Zeitung (Freiburg im Breisgau)
* Basellandschaftliche Zeitung (Basel)
* Bergedorfer Zeitung (Hamburg)
* Berliner Zeitung (Berlin, wot 1945)
* Berner Zeitung (Bern)
* Bild (nowiny), prjedy Bild-Zeitung
* Böhme-Zeitung (Soltau)
* Borkener Zeitung (Borken)
* Braunschweiger Zeitung (Braunschweig)
* B.Z. (prjedy „Berliner Zeitung“)
* BZ am Abend, něhdyše mjeno nowin „Berliner Kurier“
* B.Z. am Mittag, něhdyši Berlinski dźenik

**bz** steji za:
* .bz, Top-Level-Domain stata Belize
KM

**KM** steji za:

* Komory, stat w Indiskim oceanje po ISO 3166-1
* Konvertibilna marka, měnu Bosniskeje a Hercegowiny
* kultusowe ministerstwo

**KM** na awtowych značkach:
* Čěska: Okres Kroměříž (zestarjene)
* Němska: wokrjes Budyšin (za Kamjenc)
* Gambija: Kanifing Municipal
* Grjekska: Mesenska (Kalamata)
* Nižozemska: namórnistwo *(Koninklijke Marine)*
* Serbiska: Kosovska Mitrovica
* Słowakska: Okres Kysucké Nové Mesto
* Zjednoćene kralestwo: Northampton

**km** steji za:
* khmeršćinu, po ISO 639-1
* kilometer
* .km, Top-Level-Domenu Komorow
HY

**HY** steji za:
* Citroën Typ H, najhusćiši model dowozneho woza francoskeje firmy Citroën
* Uzbekistan Airways, uzbekske lětanske drustwo (IATA-kod)

**HY** jako awtowa značka:
* Němska: wokrjes Budyšin (za Wojerecy)
* Norwegska: jězdźidła z wodźikowym ćěrjenjom
* Zjednoćene kralestwo: Portsmouth

**hy** steji za:
* armenšćinu (po ISO 639-1)

**Hy** je
* druhe mjeno kupy Iona w Šotiskej
Złoty

**Złoty** (, skrótšenka w Pólskej **zł**, ISO-kod **PLN**) je měna republiki Pólskeje. Jedyn złoty wobsteji z 100 najgrošow (grosz). Mjeno poćahuje so na prěnjotnu maćiznu, z kotrejež buchu produkowane złote a wotpowěduje němskemu zapřijeću *Gulden*.

## Stawizny
### Do 1945

*Złoty Polski* bě měna w pólskim kralestwje wot 14. hač do 19. lětstotka. W lěće 1841 je so přez rubl narunał. 1924 zawjedźe so złoty po inflaciji a chaosu Prěnjeje swětoweje wójny znowa, narunajo pólsku hriwnu pólskeho regentoweho kralestwa, kotraž kursěrowaše wot 1916 a płaćeše tež po załoženju druheje pólskeje republiki w lěće 1918 najprjedy dale. Tehdyši přeličowanski kurs bě 1 złoty = 0,1687 gramow złota = 1,8 milionow pólskich hriwnow. Mějachu bankowki w hódnoće 5, 10, 20, 50, 100 a 500 złotow. Slěborne pjenjezy mějachu hódnoty 2, 5 a 10 złotow. 1 złoty, 50, 20 a 10 najgrošow běchu z nikloweje legěrunki, jedyn, dwaj a pjeć najgrošow z bronzy. Tež po zwrěšćenju pólskeje republiki přez němski pochod w septembrje 1939 bě złoty w generalnym guwernemenće dale jenički płaćenski srědk.

### Ludowa republika
Po kóncu Druheje swětoweje wójny dóńdźe zaso k wulkej inflaciji, tak zo płaćachu jenož hišće bankowki, nic pak twjerde pjenjezy (přerězna płaćizna: 20.000 złotow). Přez měnowu reformu 1949 powjetši so nominalna hódnota, tak zo ležeše přerězna płaćizna potom pola něhdźe 1000 złotow. Zawjedźechu zaso twjerde pjenjezy w hódnoće 1, 2, 5 a 10 złotow kaž tež 1, 2, 5, 10, 20 a 50 najgrošow. Bankowki dawaše hač k hódnoće wot 500 złotow. Najprjedy běchu wšě pjenjezy z nikloweje legěrunki, bórze pak z aluminija.

W hospodarskej a politiskej krizy 1980tych lět měješe pólska měna wysoke inflaciske raty. Bankowka z najwyšej hódnotu bě za tón čas 2 milionaj złotow. Wokoło 1990 płaćeše chlěb někak 100 złotow.

### Po 1990
Po hospodarskich reformach prěnjeje połojcy 1990tych lět woteběrachu inflaciske raty dla kruteje pjenježneje politiki pólskeje narodneje banki. Dnja 1. januara 1995 zawjedźe so *Nowy złoty*, kiž dósta skrótšenku PLN (prjedy PLZ). 1 PLN wotpowědowaše 10.000 PLZ. Stare bankowki a pjenjezy płaćachu hišće hač do kónca 1997.

Z přistupom do Europskeje unije w lěće 2004 ma Pólska winowatosć, srěnjodobnje euro zawjesć. Hač dotal pak jasne njeje, hdy so to stanje.

## Hotowe pjenjezy
### Twjerde pjenjezy
Wšě pjenjezy maja na jednej stronje pólski wopon jako motiw. Strona z hódnotu pokazuje łopjena a wěncy, jich ličba wotpowědujo hódnoće.

## Bankowki
Na tuchwilnych bankowkach su zemjenjo a kralojo ze stawiznow Pólskeje zwobraznjeni.

## Wotkazy

* Narodna banka Pólskeje 
* Wuwiwanje kursow 
* Wobrazy pólskich bankowkow
Kama

**Kama** ( Кама,  Кам) je wuchodoeuropska rěka, kotraž běži přez zapadny předkraj Uralskich horin. Wona je z dołhosću wot 1805 kilometrow najdlěši přitok Wolgi a zdobom sedma najdlěša rěka cyłeje Europy. Jeje přitočnišćo wobjimuje 507.000 km².

Wona wužórli so w Kamskej wysočinje w Udmurtskej, jenož 120 kilometrow zapadnje milionoweho města Perm, běži pak najprjedy něhdźe 200 km do sewjerneho směra, potom wot wjeski Lojno dalšich 200 km do wuchoda, prjedy hač so pola městačka Čerdyń do juha wobroći. Tam so wotlěwa z Urala pochadźaca rěka Wišera do Kamy wuliwa. Při lěwym (wuchodnym) brjoze nadeńdźetej so industrijnej měsće Solikamsk a Bjerezniki. Za Bjereznikami započnje so 1.720 km² wulki Kamski jězor. Južnje Kamskeho jězora leži wulkoměsto Perm, najwjetše sydlišćo při rěce a zarjadniske sydło Permskeho regiona. Blisko města Čajkowskij nadeńdźe so dalša rěčna zawěra, kotraž twori Wotkinski jězor. Hnydom za nasypom leži třeći a zdobom posledni spjaty jězor při Kamje, Nižnjekamski jězor, do kotrehož so z Baškirskeje pochadźaca Bjelaja wuliwa. Za nasypom přińdźe industrijne město Nabjerežnyje Čelny, wažne stejišćo awtomobiloweje industrije. Tam produkuja LKW KAMAZ. Pola Nižnjekamska wuliwa so wotprawa rěka Wjatka.

Blisko Čistopola wuliwa so Kama do Kujbyšewskeho jězora, najwjetšeho spjateho jězora Europy, kotryž přeběži woda Wolgi.

## Wotkaz
Sterlitamak

**Sterlitamak** (,  ) je město w europskim dźělu Ruskeje federacije. Leži w republice Baškirskej při rěce Bjelaja něhdźe 120 kilometrow južnje Ufy a ma něhdźe 278 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1766 załožiło a ma wot lěta 1781 měšćanske prawa. 

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Perm

**Perm** () je wulkoměsto w europskim dźělu Ruskeje federacije a zarjadniske sydło Permskeho regiona. Leži w zapadnym předkraju Uralskich horin při Kamje něhdźe 1300 kilometrow wuchodnje Moskwy. Ma wjace hač milion wobydlerjow a je z tym najbóle na wuchodźe ležace milionowe město Europy.

Sydlišćo je so w lěće 1723 załožiło a ma wot lěta 1781 měšćanske prawa. 

## Wobwody

# Dzeržinski rajon
# Industrialny rajon
# Kirowski rajon
# Leninski rajon
# Motowilichinski rajon
# Ordžonikidzewski rajon
# Swjerdlowski rajon

## Literatura
* Пермь// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Oka

**Oka** ( Ока) je 1480 kilometrow dołhi prawy přitok Wolgi w europskim dźělu Ruskeje. Rěka je najwjetši prawy a po Kamje cyłkownje druhi najwjetši přitok Wolgi kaž tež wosma najdlěša rěka w cyłej Europje. Jeje přitočnišćo wobjimuje 245.000 km².

Wona běži přez ruske oblasće Orjol, Tula, Kaluga, Moskwa, Rjazań, Wladimir a Nižny Nowgorod.

## Běh
Wona wužórli so na Srjedźoruskej plaće južnje Orjola a běži najprjedy do sewjerneho směra přez Orjolsku, Tulsku a Kalužsku oblasć. Krótko před městom Kaluga a za wuliwom Ugry wobroći so do wuchoda a běži do Moskowskeje oblasće, hdźež přijimuje blisko Kolomny wodu Moskwy. Dale běži – zdźěla we wulkich meandrach do wuchodneho směra přez Rjazansku oblasć a město Rjazań same. We wulkoměsće Nižny Nowgorod wuliwa so po nimale 1500 kilometrach wotprawa do Wolgi.

Rěka je dźěl syće ruskich wodowych pućow a na dołhosći wot 1200 kilometrow pławna. Wjacore přepławy niže wuliwa Moskwy zmóžnja łódźnistwo mjez Moskwu a Wolgu tež při niłkej wodźe. Hač do 1960tych lět běše Oka při nalětnjej wulkej wodźe samo hač do Orjola pławna. 

## Wobrazy

Kaluga.JPG|Oka w Kaluze
Панорама Мурома.jpg|W klóšterskim městačku Muroma
179 7915 Oka chasovnya.jpg|Blisko Konstantinowa w Rjazanskej oblasći
C0325-NN-Oka-and-Kremlin.jpg|Rěka a krjeml w Nižnym Nowgorodźe


## Wotkaz
Bjerezniki

**Bjerezniki** () je město w europskim dźělu Ruskeje federacije. Leži při rěce Kama w zapadnym předkraju Uralskich horin w Permskim regionje něhdźe 170 kilometrow sewjernje Perma. Ma něhdźe 148 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w 17. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1932 měšćanske prawa. 

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Wjerešćagino

**Wjerešćagino** () je město w europskim dźělu Ruskeje federacije. Leži w Permskim regionje něhdźe 90 kilometrow  zapadnje Perma. Ma něhdźe 22 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1898 załožiło a ma wot lěta 1942 měšćanske prawa. 

## Žórło


## Wotkaz
Gubacha

**Gubacha** () je město w europskim dźělu Ruskeje federacije. Leži w zapadnym předkraju Uralskich horin w Permskim regionje něhdźe 220 kilometrow  sewjernje Perma. Ma něhdźe 21 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1755 załožiło a ma wot lěta 1941 měšćanske prawa. 

## Literatura
* Губаха// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło
Miftachetdin Akmulla

**Miftachetdin Akmulla** (, , , ;  * 27. decembra 1831, Orjenburgska gubjernija, Ruska, † 21. oktobra 1895, wjes Syrostan, Ruska) bě wuznamny baškirski narodny prócowar, basnik a spisowaćel, kiž basnješe baškirce, kazachsce a tatarsce.

## Wotkaz
* Biografija
Kudymkar

**Kudymkar** () je město w europskim dźělu Ruskeje federacije. Leži při rěce Ińwa w Permskim regionje něhdźe 200 kilometrow sewjerozapadnje Perma. Ma něhdźe 30 tysac wobydlerjow. Je centrum Komi-Permjakojo. 

Sydlišćo je so w lěće 1579 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa. 

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Konstantinowo

**Konstantinowo** () je wjes w Ruskej federaciji. Leži při rěce Oka w europskim dźělu Ruskeje w Rjazanskej oblasći. Ma něhdźe 357 wobydlerjow .

Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1619. 

## Wosobiny
* Sergej Aleksandrowič Jesenin (1895–1925) – wuznamny ruski basnik.

## Foto

Dataja: RybnoeDistrict 06-13 Konstantinovo village 07.jpg
Dataja:RybnoeDistrict 06-13 Konstantinovo Oka River 01.jpg
Dataja:RybnoeDistrict 06-13 Konstantinovo Oka River 02.jpg
Dataja:RybnoeDistrict 06-13 Konstantinovo village 05.jpg
Dataja:RybnoeDistrict 06-13 Konstantinovo village 09.jpg
Dataja:RybnoeDistrict 06-13 Konstantinovo village 11.jpg


## Žórło


## Wotkazaj
Tachantska cyrkej swj. Pětra

**Tachantska cyrkej swj. Pětra** ( *Dom St. Petri* abo prosće *Petridom*) je najwjetši Boži dom w Budyšinje a simultana cyrkej, kotraž přisłuša tachantskej wosadźe swjateho Pětra a ewangelskej wosadźe samsneho mjena. Wona je konkatedrala Drježdźansko-Mišnjanskeho biskopstwa. Jako jedna z najstaršich simultanych cyrkwjow w Němskej wužiwa so wot katolskich a ewangelskich wěriwych zhromadnje. Cyrkej steji na Mjasowych wikach wosrjedź města a je po zdaću starša hač Serbska cyrkej při Žitnych wikach. Wona běše tež sydło tachantskeho kapitla swjateho Pětra.

## Stawizny
Prěnje dopokazane naspomnjenje pochadźa z lěta 1217, hačrunjež eksistuje tež starši zapisk wokoło lěta 1000. W lěće 1218 bu prěni raz z kamjenja natwarjena a 24. junija poswjećena. 1456−1463 bu znowa natwarjena w pózdnjogotiskim stilu. Wot bamža Benedikta XV. dósta w juliju 1921 titul katedralneje cyrkwje. Mjez 1921 a 1980 běše ze sydłom ponowjeneho Mišnjanskeho biskopstwa, kotrež so pak w lěće 1980 do Drježdźan přesydli.

## Twarjenje
Tachantska cyrkej je žurlowa cyrkej z třomi resp. štyrjomi łódźemi (štwórta łódź je přitwar na juhu) z pózdnjogotiskimi wjelbami. We hłownej łódźi je syćowy wjelb, w južnej hwězdny. Cyrkwinska łódź je 59 metrow dołha, 30 metrow šěroka a 17 metrow wysoka. Tachantska wěža je 83&nbsp;m wysoka.

## Wosadźe
K ewangelskej wosadźe swj. Pětra słušeja protestanća města Budyšina. Katolska wosada měješe w lěće 2016 3.825 čłonow z Budyšina a wokolnych wsow (2015: 3.811). Serbskorěčne kemše wotměwaja so w cyrkwi Našeje lubeje knjenje.

Do katolskeje tachantskeje wosady słušeja mjez druhim katolscy wobydlerjo Dźěžnikec, Hrubjelčic, Mnišonca a Słoneje Boršće.

## Galerija

Bautzen, Dom St Petri 003.JPG|Napohlad ze sewjera
Plan Church St Petri Bautzen 100.jpg|Zakładny rys
Bautzen (Budziszyn) Katedra Św.Piotra (Dom St.Petri) Wnętrze prezbiterium.JPG|Hłowna łódź
View from Dom St. Petri (Bautzen)5.jpg|Wuhlad z wěže na Budyski hród


## Literatura
*  (wobšěrne wopisanje)

## Žorła
* Webstrony wosady swj. Pětra 
* Webstrony města Budyšina 


## Wotkazaj

* Webstrony katolskeje tachantskeje wosady
Čjormoz

**Čjormoz** () je městačko w europskim dźělu Ruskeje federacije. Leži při rěce Kama w zapadnym předkraju Uralskich horin w Permskim regionje něhdźe 85 kilometrow sewjernje Perma a ma něhdźe tři tysac wobydlerjow.  

Sydlišćo je so w lěće 1701 załožiło a ma wot lěta 1943 měšćanske prawa. 

## Žórło


## Wotkaz
Ižewsk

**Ižewsk** (, udmurtsce *Иж, Ижкар*; 1760–1918 *Ižewski zawod/ Ижевский завод*, 1918–1984 *Ižewsk/ Ижевск*, 1984–1987 *Ustinow/ Устинов*) je město w Ruskej federaciji a stolica republiki Udmurtska. Leži při rěce Iž zapadnje Uralskich horin w europskim dźělu Ruskeje něhdźe 1100 kilometrow wuchodnje Moskwy.  Ma něhdźe 642 tysac wobydlerjow.  

Sydlišćo je so w lěće 1760 jako Ižewski zawod załožiło a ma wot lěta 1918 měšćanske prawa. 

## Wobwody

# Leninski rajon
# Oktjabrski rajon
# Industrialny rajon
# Ustinowski rajon
# Pjerwomajski rajon

## Literatura
* Ижевский завод// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Wotkinsk

**Wotkinsk** (, udmurtsce *Вотка Кар*) je město w Ruskej federaciji. Leži w republice Udmurtskej při rěce Wotka něhdźe 60 kilometrow sewjerowuchodnje Ižewska a ma něhdźe 98 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1759 jako Wotkinski zawod załožiło a ma wot lěta 1935 měšćanske prawa. 

## Literatura
* Воткинский завод// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Kambarka

**Kambarka** (, udmurtsce *Камбарка*) je město w Ruskej federaciji. Leži w republice Udmurtskej při rěce Kambarka něhdźe 110 kilometrow južnje Ižewska a ma něhdźe dźesać tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1767 załožiło a ma wot lěta 1945 měšćanske prawa. 

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Možga

**Možga** (, udmurtsce *Можга*; 1835–1924 *Skuginskij zawod zawod/ Сюгинский завод*, 1924–1926 *Krasnyj/ Красный*) je město w Ruskej federaciji. Leži w republice Udmurtskej při rěce Kambarka něhdźe 80 kilometrow juhozapadnje Ižewska a ma něhdźe 49 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1835 jako *Sjuginskij zawod* załožiło a ma wot lěta 1926 měšćanske prawa. 

## Žórło


## Wotkaz
Kirow

**Kirow** (; 1181–1457 *Wjatka/ Вятка*, 1457–1781 *Chlynow/ Хлынов*, 1781–1934 *Wjatka*) je wulkoměsto w Ruskej federaciji. Leži při rěce Wjatka w europskim dźělu Ruskeje něhdźe 800 kilometrow wuchodnje Moskwy. Je najwjetše město a stolica Kirowskeje oblasće. Ma něhdźe 493 tysac wobydlerjow. 

Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1181 załožiło a dósta dnja 7. decembra 1934 mjeno zamordowaneho komunistiskeho statnika Sergeja Kirowa, kiž bě so tule narodžił.

## Literatura
* Вятка, город// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Ludowa republika Donjeck

**Donjecka ludowa republika** (, ) je samopomjenowana ludowa republika we wuchodnej Ukrainje z wobydlerstwom wot wjace hač 2,3 milionow wobydlerjow.

Wona je so w běhu krizy w nalěću 2014 wot Ukrainy wotšćěpiła a njeje mjezynarodnje připóznata.

Dnja 21. februara 2022, tři dny do zahajenja ruskeje inwazije do Ukrainy, připowědźi ruski prezident Wladimir Putin připóznaće njewotwisnosće a zdobom słanje ruskich jednotkow do zwadneho teritorija.

Dnja 27. junija 2014 wot Južneje Osetiskeje a dnja 25. februara 2022 wot Abchaziskeje jako njewotwisny stat připóznata. 

## Žórło


## Wotkaz
* Oficielne webstrony
Bjelaja Cholunica

**Bjelaja Cholunica** (; 1764–1965 *Bjelocholunickij/ Белохолуницкий*) je městačko w Ruskej federaciji. Leži při rěce Bjelaja Cholunica w europskim dźělu Ruskeje w Kirowskej oblasći něhdźe 80 kilometrow sewjerowuchodnje Kirowa. Ma něhdźe dźesać tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1764 jako wjes *Bjelocholunickij* załožiło a ma wot lěta 1965 měšćanske prawa.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Sergej Mironowič Kirow

**Sergej Mironowič Kirow** (poprawom **Kostrikow**, ; * 27. měrca 1886 w Uržumje, Wjatski guwernement, Ruska; † 1. decembra 1934 w Leningradźe, Sowjetski zwjazk) bě wuznamny komunistiski rewolucionar, sowjetski statny a stronski funkcionar a družbinar Stalina. 

Wón bu dnja 1. decembra 1934 w starobje 48 lět pod hač do dźensnišeho njeznatymi wobstejnosćemi zatřěleny. Skutk płaći jako jedyn ze zakładnych podawkow stalinistiskich čisćenjow w slědowacych lětach. Po cyłym Sowjetskim zwjazku pomjenowachu so města a dróhi po Kirowje, najwjetše z nich bě Kirow, prjedy *Wjatka*, kotryž tež dźensa hišće tak rěka.

## Wotkazaj

* Biografija
Južna Osetiska

**Južna Osetiska** (, ,  სამხრეთი ოსეთი/*Samchreti Osseti*) je mała samopostajena republika w Kawkazu z něhdźe 51 tysac wobydlerjemi. Stolica a najwjetše město je Cchinwali. 

## Stawizny
Region běše za čas Sowjetskeho zwjazka awtonomna oblasć w Georgiskej socialistiskej sowjetskej republice, je so pak w běhu krizy lěta 1990 a njewotwisnosće Georgiskeje wot njeje wotšćěpiła a je wot kónca Kawkaskeje wójny lěta 2008 wot Ruskeje, Nikaraguwy, Nauru a Venezuele jako njewotwisny stat připóznata. Druhe staty maja ju dale za dźěl Georgiskeje.

## Najwjetše města
* Cchinwal
* Kwajsa

## Literatura
* Czachor R., Abchazja, Osetia Południowa, Górski Karabach: geneza i funkcjonowanie systemów politycznych/ Fundacja Instytut Polsko-Rosyjski. — Wrocław, 2014. — Т. 3. — 558 S. — (Biblioteka Instytutu Polsko-Rosyjskiego). — ISBN 978-8-393-57298-4.

## Žórło


## Wotkazy

* Oficielne webstrony prezidenta
* Karty Južneje Osetiskeje
Wjatskije Poljany

**Wjatskije Poljany** () je město w Ruskej federaciji. Leži při rěce Wjatka w europskim dźělu Ruskeje na samym juhu Kirowskeje oblasće, něhdźe 330 kilometrow južnje Kirowa a 120 kilometrow sewjerowuchodnje Kazanja. Ma něhdźe 35 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1596 załožiło a ma wot lěta 1942 měšćanske prawa.

## Literatura
* Вятские Поляны// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Zujewka

**Zujewka** () je městačko w Ruskej federaciji. Leži při rěce Čepca w europskim dźělu Ruskeje w Kirowskej oblasći něhdźe 120 kilometrow wuchodnje Kirowa. Ma něhdźe dźesać dźesać tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1898 załožiło a ma wot lěta 1944 měšćanske prawa.

## Žórło
Malmyž

**Malmyž** () je městačko w Ruskej federaciji. Leži při zliwje rěkow Šošmy a Wjatki w europskim dźělu Ruskeje w Kirowskej oblasći něhdźe 300 kilometrow južnje Kirowa a 120 kilometrow sewjerowuchodnje Kazanja. Ma něhdźe sydom tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1553 załožiło a ma wot lěta 1780 měšćanske prawa.

## Literatura
* Малмыж// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło


## Wotkaz
* Oficielne webstrony
Zwjazkowy kancler (Němska)

**Zwjazkowy kancler** ( *Bundeskanzler*) je w Němskej hłowa zwjazkoweho knježerstwa, kiž postaji zwjazkowych ministerow a politiske směrnicy knježerstwa.

Zwjazkowy kancler je faktisce najmócniši politiski zastojnik Zwjazkoweje republiki, steji pak po protokolu jenož na třećim najwyšim městnje pod zwjazkowym prezidentom (hłowu stata) a prezidentom Zwjazkoweho sejma. 

Zwjazkowy kancler so po namjeće zwjazkoweho prezidenta wot sejma wuzwoli a hodźi so do kónca legislaturneje periody jenož přez wotum wo wuprajenju njedowěry ze strony parlamenta wotsadźeć. Ličba legislaturnych periodow jeho knježerstwa je − hinak hač pola zwjazkoweho prezidenta − zasadnje njewobmjezowana.

Tuchwilny zwjazkowy kancler je Friedrich Merz (CDU) na čole koalicije ze SPD.

## Dotalni kanclerjo

## Nóžki


## Wotkazaj

* Webstrona zwjazkoweho kanclera
Kirowo-Čepjeck

**Kirowo-Čepjeck** () je město w Ruskej federaciji. Leži při zliwje rěkow Čepcy a Wjatki w europskim dźělu Ruskeje w Kirowskej oblasći něhdźe 20 kilometrow wuchodnje Kirowa. Ma něhdźe dźesać 75 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1935 załožiło a ma wot lěta 1955 měšćanske prawa.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Zapadoarmenšćina

**Zapadoarmenšćina** ( Արեւմտահայերէն, tež *Aschcharapar* Աշխարհաբար; hač do prěnjeje połojcy 20. lětstotka **turkowskoarmensce** Թրքահայերէն) je jedna ze standardneju formow pluricentriskeje armenskeje rěče, kotraž rěčeše so hač do zažnjeho 20. lětstotka we wuchodnym a južnym dźělu dźensnišeje Turkowskeje. Najzapadnišo sahaše armenski sydlenski rum do města Yozgat njedaloko wot stolicy Ankara. Tamna warianta je wuchodoarmenšćina, kotraž je dźensa w republice Armenskej z hamtskej rěču.

Wot osmanskeho ludomordarstwa přećiwo Armenjanam lěta 1915 rěči so zapadoarmenšćina jenož hišće w diasporje wot něhdźe miliona ludźi. W Ruskej, Iranje, Belgiskej, Francoskej, Zjednoćenych statach a druhich krajach, hdźež bě zapadoarmenšćina do 1915 rěč wjetšiny Armenjanow, je wona dźensa wotemrěwaca rěč, kotruž diaspora lědma hišće dale dawa. W europskich krajach dawa znatny podźěl wobydlerstwa z armenskimi korjenjemi. W Istanbulu je ličba rěčacych zapadoarmenšćiny jedna z najwažnišich.

Jako rěč diaspory a rěč bjez oficialneho statusa w žanym kraju płaći zapadoarmenšcina jako wohrožena.

## Nóžki
Kočo Racin

**Kočo Racin** ( Кочо Рацин abo dospołnje *Kosta Apostolov Solev Racin*; * 22. decembra 1908 we Velesu, † 13. junija 1943 w Lopušniku) bě jedyn z najwažnišich makedonskich basnikow, a komunistiski aktiwist, znaty dla swojeje socialneje poezije. Kočo Racin płaći za jednoho ze załožerjow tučasneje makedonskeje literatury a jeho zběrka basnjow *Beli mugri* (Zagreb 1939) je jedna z najwažnišich twórbow w makedonskej literaturje.

Swój pseudonym „Racin“ dósta přez swoju lubku Rahilku Firfowu, Racu. Racin wužiwaše krótki čas dalši pseudonym, Neven Pejko, kiž přiwza wot swojeje druheje lubosće, Nevenki Vuić. 

## Žiwjenje

Kočo Racin narodźi so 1908 we Velesu do bědneje makedonskeje swójby. 

### Aktiwist - komunist
W lěće 1924 zastupi Kočo Racin do SKOJ a sta so bórze z jednym z najwažnišich młodych kadrow Komunistiskeje strony Juhosłowjanskeje w Makedonskej.

### Wjeršk a pad: „Бели мугри“ a wuzamknjenje ze strony
 

## Literarne tworićelstwo
Literarne tworićelstwo Koča Racina zapřijimuje wšelake wobłuki: prozu, poeziju, stawizniske spisy, filozofiske spisy, literarnu kritiku a eseje. Jeho najwažniša twórba su Beli mugri. 

## Wopomnjeće

Dataja:Kočo Racin Samobor.jpg|Pomnik w chorwatskim Samoborje
Dataja:Биста во Лазарополе 1.jpg|Połpostawa we wsy Lazaropole
Dataja:Kocho racin.JPG|Pomnik we Velesu
Dataja:Kočo Racin, Скопје.jpg|Wopomnjenska tafla w Skopju
Běła (Hornja Łužica)

**Běła** ( *Biehla*) je hornjołužiska wjes w Budyskim wokrjesu, kotraž słuša wot lěta 2019 ke Kamjencej. Do toho bě po wobydlerstwje druhi najwjetši dźěl gmejny Schönteichen a jeje sydło.

Leži sewjernje Kamjenca na wuchodnym boku puća do Njedźichowa. Na sewjerje nadeńdźe so wulka hatowa krajina.

Naspomni so prěni raz w lěće 1225 jako *Bel* a bě znajmjeńša wot 1466 ryćerske sydło.

## Wosobiny
* Stephan Trepte (1950–2020) – němski rockowy hudźbnik *(electra)*

## Žórła


## Wotkaz
Wukecy

**Wukecy** ( *Hausdorf*, serbsce tež *Łukecy*) su hornjołužiska wjes w Budyskim wokrjesu, kotraž słuša wot lěta 2019 ke Kamjencej.

Leža mjez Kamjenskim nutřkownym městom a Njedźichowom na zapadnym boku statneje dróhi při rěčce *Zalěsk* („Saleskbach“).

## Stawizny
Wjes naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1308 jako *Hvgisdorf*. Porno tamnym wjeskam w gmejnje njesłušeše k ryćerkubłu, ale do wobsydstwa klóštra Marijineje hwězdy.

Wukecy běchu hač do lěta 1994 samostatna krajna gmejna a potom wot 1994 do 2018 gmejnski dźěl Schönteichena.

### Wobydlerstwo
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy hišće 16 wot cyłkownje 186 Wukečanow serbsce (8 %).

## Žórła


## Wotkaz
Hlinka

**Hlinka** ( *Cunnersdorf*) je hornjołužiska wjes w Budyskim wokrjesu, něhdźe šěsć kilometrow sewjerozapadnje Kamjenca a słuša wot lěta 2019 ke Kamjencej. Wot 1994 do 2018 bě po wobydlerstwje najwjetši dźěl gmejny Schönteichen.

Naspomni so prěni raz w lěće 1225 jako *Cunratesdorf* a bě znajmjeńša wot 14. lětstotka z knježim sydłom. Wot 1907 je Hlinka ewangelska wosadna wjes, do toho słušeše do Kamjenskeje wosady.

## Žórła


## Wotkaz
Šwobicy

**Šwobicy** ( *Schwosdorf*) su hornjołužiska wjes w Budyskim wokrjesu, kotraž słuša wot lěta 2019 ke Kamjencej. Do toho bě hižo wot 1972 z wjesnym dźělom Brunowa a mjez 1994 a 2018 gmejnski dźěl Schönteichena.

Leža zapadnje Kamjenskeho nutřkowneho města pod Radobičom (*Walberg*, 360 m) a běchu zdobom najjužniši a najwyše ležacy wjesny dźěl bywšeje gmejny Schönteichen.

## Stawizny
Šwobicy naspomnichu so k prěnjemu razej w lěće 1225 jako *Swavesdorf* („šwabska wjes“) a bě hižo 1245 z knježim sydłom. 1580 a 1777 buchu zapisane jako wudwór Połčničanskeho resp. Brunowskeho ryćerkubła.

## Žórła


## Wotkaz
Muraši

**Muraši** () je městačko w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje w Kirowskej oblasći něhdźe 110 kilometrow sewjernje Kirowa. Ma něhdźe šěsć tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1895 załožiło a ma wot lěta 1944 měšćanske prawa.

## Žórło
Nolinsk

**Nolinsk** () je městačko w Ruskej federaciji. Leži při rěce Woja w europskim dźělu Ruskeje w Kirowskej oblasći něhdźe 130 kilometrow južnje Kirowa. Ma něhdźe dźewjeć tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1668 załožiło a ma wot lěta 1780 měšćanske prawa.

## Literatura
* Нолинск// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło
Brunow

**Brunow** ( *Brauna*) je hornjołužiska wjes w Budyskim wokrjesu, kotraž słuša wot lěta 2019 ke Kamjencej. Do lěta 1994 bě samostatna gmejna z wjesnymi dźělemi Rohrbach, Petershain (wot 1957), Lubnjow (wot 1968) a Šwobicy (wot 1972) a wot 1994 do 2018 po wobydlerstwje třeći najwjetši dźěl gmejny Schönteichen.

Leži někotre kilometry zapadnje Kamjenca při puću do Kinsporka.

## Stawizny
Wjes naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1225 jako *Brunowe* a bě hižo w lěće 1284 knježe sydło.

Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy hišće 17 wot cyłkownje 366 Brunowčanow serbsce (5 %).

## Žórła


## Wotkaz
Lubnjow (wjes)

**Lubnjow** ( *Liebenau*) je hornjołužiska wjes w Budyskim wokrjesu, kotraž słuša wot lěta 2019 ke Kamjencej. Hižo wot lěta 1968 bě z wjesnym dźělom Brunowa a potom wot 1994 do 2018 gmejnski dźěl Schönteichena.

Wjeska leži zapadnje Kamjenskeho nutřkowneho města při Šwobičanskej wodźe.

Lubnjow naspomni so prěni raz w lěće 1225 jako *Liebenowe* a bě hižo 1261 z knježim sydłom.

## Žórła


## Wotkaz
Sosnowka (oblasć Kirow)

**Sosnowka** () je městačko w Ruskej federaciji. Leži při rěce Wjatka w europskim dźělu Ruskeje na samym juhu Kirowskeje oblasće, něhdźe 330 kilometrow južnje Kirowa a 120 kilometrow sewjerowuchodnje Kazanja. Ma něhdźe jednaće tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1699 załožiło a ma wot lěta 1962 měšćanske prawa.

## Žórło
Orenburg

**Orenburg** (, 1938–1957 *Čkalow/ Чкалов*) je wulkoměsto w Ruskej federaciji. Leži při rěce Ural w europskim dźělu Ruskeje něhdźe 1400 kilometrow wuchodnje Moskwy a 120 kilometrow wot kazachskeje hranicy. Je najwjetše město a stolica Orenburgskeje oblasće. Ma něhdźe 561 tysac wobydlerjow.

Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1743 załožiło.

## Literatura
* Оренбург// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Buzuluk

**Buzuluk** () je město w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje w Orenburgskej oblasći něhdźe 230 kilometrow sewjerozapadnje Orenburga a něhdźe 140 kilometrow juhowuchodnje Samary. Ma něhdźe 85 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1736 załožiło a ma wot lěta 1781 měšćanske prawa.

## Literatura
* Бузулук, город// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Gaj

**Gaj** () je město w Ruskej federaciji. Leži w aziskim dźělu Ruskeje w Orenburgskej oblasći něhdźe 240 kilometrow wuchodnje Orenburga. Ma něhdźe 33 tysac wobydlerjow.
aziskim

Sydlišćo je so w lěće 1959 załožiło a ma wot lěta 1979 měšćanske prawa.

## Žórło


## Wotkazaj
Kuwandyk

**Kuwandyk** () je město w Ruskej federaciji. Leži při rěce Sakmara w aziskim dźělu Ruskeje w Orenburgskej oblasći něhdźe 190 kilometrow wuchodnje Orenburga. Ma něhdźe 24 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1915 załožiło a ma wot lěta 1953 měšćanske prawa.

## Žórło


## Wotkaz
* Oficielne webstrony
Křič

**Křič** ( *Gottlobsberg*, tež *Lutherberg* a prjedy *Kschietsch*) je 180 metrow wysoka hórka, kotraž nadeńdźe so na lěwym brjoze Sprjewje při sewjernym kóncu Budyskeho spjateho jězora, južnje Delnjeje Hórki. Na tamnym boku doła leži hórka Luboz. Mjez woběmaj kopcomaj wupřestrěwa so mjeńši z dweju nasypow, kiž tworjatej rěčnu zawěru. Přez Křič běži hranica mjez teritorijomaj města Budyšina a gmejny Malešec.

Dnja 11. nowembra 1883 poswjećichu ewangelscy Serbja z wokolnych wosadow na kopcu składnostnje 400. narodnin reformatora Martina Luthera pomnik ze serbskimi napisami na wšitkimi štyrjomi stronami.

Nimo pomnika nadeńdźetej so na Křiču dźensa zarjadnistwo rěčneje zawěry a wuhladnišćo.

## Literatura
* Marko Grojlich: *Mjez Křičom a Lubatu.* Historiske powěsće a stawiznički z narańšich Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 2015
*
Mjednogorsk

**Mjednogorsk** () je město w Ruskej federaciji. Leži při rěce Bljawa w aziskim dźělu Ruskeje w Orenburgskej oblasći něhdźe 220 kilometrow wuchodnje Orenburga a něhdźe 100 kilometrow zapadnje Orska. Ma něhdźe 26 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1933 załožiło a ma wot lěta 1939 měšćanske prawa.

## Žórło
Nowotroick

**Nowotroick** () je město w Ruskej federaciji. Leži při rěce Ural w aziskim dźělu Ruskeje w Orenburgskej oblasći při kazachskej hranicy, něhdźe 270 kilometrow wuchodnje Orenburga a 14 kilometrow zapadnje Orska. Ma něhdźe 91 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1920 załožiło a ma wot lěta 1945 měšćanske prawa.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Abdulino

**Abdulino** () je město w Ruskej federaciji. Leži nad rěku Tiris w europskim dźělu Ruskeje w Orenburgskej oblasći něhdźe 280 kilometrow sewjerozapadnje Orenburga. Ma něhdźe 19 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1795 załožiło a ma wot lěta 1923 měšćanske prawa.

## Literatura
* Абдулино// Города России: энциклопедия. — М.: Большая Российская энциклопедия, 1994. — С. 13. — 559 с. — 50 000 экз. — ISBN 5-85270-026-6.

## Žórło
Sol-Ileck

**Sol-Ileck** (, 1754–1926 *Ileck/ Илецк*, 1926–1935 *Ileckoje/ Илецкое*, 1935–1945 *Ileckaja Zašćita/ Илецкая Защита*) je město w Ruskej federaciji. Leži při rěce Ilek w europskim dźělu Ruskeje w Orenburgskej oblasći při kazachskej hranicy, něhdźe 70 kilometrow južnje  Orenburga. Ma něhdźe 27 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1754 załožiło a ma wot lěta 1865 měšćanske prawa.

## Literatura
* Илецк// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Michail Iwanowič Kalinin

**Michail Iwanowič Kalinin** (; * 19. nowembra 1875, Wjerchnjaja Troica, Twerski guwernement, Ruska; † 3. junija 1946 w Moskwje, Sowjetski zwjazk) bě wuznamny komunistiski rewolucionar, sowjetski statny a stronski funkcionar. 

Wón bě wot 1923 do 1946 jako předsyda prezidija najwyšeho sowjeta Sowjetskeho zwjazka po wustawje hłowa stata, při čimž měješe Józef Stalin woprawdźitu móc w swojimaj rukomaj.

Po cyłym Sowjetskim zwjazku pomjenowachu so města po Kalininje, najznaćiše z nich je Kralowc, dźensniši Kaliningrad.

## Wotkaz
Wladimir Wolfowič Žirinowskij

**Wladimir Wolfowič Žirinowskij** (; * 25. apryla 1946, Almaty, Kazachska SSR jako *Wladimir Wolfowič Ejdelštejn*, † 6. apryla 2022 w Moskwje) bě ruski prawicarski politikar a jurist. Wón běše załožer a hač do swojeje smjerće předsyda Liberaldemokratiskeje strony Ruskeje (LDPR), nacionalistiskeje strony z prawicarskeho spektruma. Při wólbach dóstawaše Žirinowskij stajnje wokoło 10&nbsp;% hłosow.

## Wotkaz
Wjerchnij Ufalej

**Wjerchnij Ufalej** () je město w Ruskej federaciji. Leži při rěce Ufalejka w aziskim dźělu Ruskeje w Čeljabinskej oblasći něhdźe 180 kilometrow sewjerozapadnje Čeljabinska. Ma něhdźe 28 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1761 jako wjes *Wjerchnje-Ufalejskij zawod* załožiło a ma wot lěta 1941 měšćanske prawa.

## Literatura
* Верхнее-Уфалейский завод// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Bakal

**Bakal** () je město w Ruskej federaciji. Leži w zapadnym předkraju Uralskich horin w europskim dźělu Ruskeje w Čeljabinskej oblasći něhdźe 260 kilometrow zapadnje Čeljabinska. Ma něhdźe 20 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1757 załožiło a ma wot lěta 1951 měšćanske prawa.

## Literatura
* Бакал] // Города России: энциклопедия. — М.: Большая Российская энциклопедия, 1994. — С. 31. — 559 с. —50 000 экз. — ISBN 5-85270-026-6.

## Žórło
Karabaš

**Karabaš** () je město w Ruskej federaciji. Leži we wuchodnym předkraju Uralskich horin při rěce Sak-Elga w aziskim dźělu Ruskeje w Čeljabinskej oblasći něhdźe 90 kilometrow sewjerozapadnje Čeljabinska. Ma něhdźe jednaće tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1822 załožiło a ma wot lěta 1933 měšćanske prawa.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Brno hłowne dwórnišćo

**Brno hłowne dwórnišćo** ( *Brno – hlavní nádraží*) je najwjetše dwórnišćo na Morawje a druhe najwjetše w Čěskej republice. Je zdobom najstarše w Čěskej a jedne z 10 najstaršich na swěće. Wono leži při jednej z hłownych železniskich čarow: TEN 22 (Berlin–Drježdźany–Praha–Brno–Budapest–Sofija. Brno je wulke železniske křižowanišćo šěsć železniskich čarow a dweju paneuropskeju železniskeju koridorow TEN 22 a TEN 23. Dwórnišćo nadeńdźe so na při nutřkownym měšćanskim wobkruhu (Ringstraße) wosrjedź města. Prěnja železniska čara w dźensnišej Čěskej běše 144 kilometrow dołhi zwisk mjez Winjom a Brnom (Sewjerna železniska čara kejžora Ferdinanda), kotryž so w lěće 1838 poswjeći.

## Žórła


## Wotkazy

* Webstrony dwórnišća – tafla, aktualny jěžbny plan on line 
* Brno hłowne dwórnišćo – jěžbny plan 
* Karta železniskeje syće Čěskeje 
* Hłowne dwórnišćo - jěžbny plan: tramwajka, awtobus, S Bahn – online 
* Aktualne hibanje tramwajki a awtobusa online
Morawa (rěka)

**Morawa** ( *March*,  a  *Morava*,  *Marus*,  *Morwa*) je něhdźe 354 kilometrow dołha rěka w Morawje na wuchodźe Čěskeje a Awstriskeje a na zapadźe Słowakskeje, kotraž běži přez Morawskošleski wobwod a Juhomorawski wobwod, a ćeče přez Čěsku, Awstrisku, Słowaksku a w zańdźenosći tež přez Madźarsku. Wona je lěwy přitok Dunaja.

Na wjacorych wotrězkach twori Morawa krajnu hranicu mjez Čechami a Morawu kaž tež mjezynarodne mjezy, tak mjez Słowakskej a Čěskej, Słowakskej a Awstriskej a w zańdźenosći mjez Rakuskej a Wuherskej.

Wužórli so při južnym boku wjerška Kralickeho Sněžnika z natwarjeneho kamjentneho žórleska w Dolnej Moravě. Z horow běži rěka přez Mohelnicki hłuboki doł mjez Zabřehom a Šumperkom do Hornjomorawskeje šěrokeje doliny (Hornomoravský úval) a přez *Litovelské pomoraví*, kaž tež přez města Litovel, Wołomuc, Přerov a dale do Delnjeje Morawy (Dolnomoravský úval). Jako znutřkowny delta Morawje płaći *Morawsko-Dyjsky niwowy lěs* (tež *Dyjska delta* abo *Dyjsko-Morawski niwowy třirožk*), potom běži rěka na hranicy mjez Słowakskej a Awstriskej, hdźež leži na prawym brjoze *Morawske polo* (Marchfeld). Pod Děvínom wuliwa so Morawa do Dunaja.

Na swojim běhu wužiwa so rěka dwójce za zastaranje spjateju jězorow, a to we Wołomucu a blisko Veselí nad Morawou.

## Žorła
* Webstrony přestjeń Morawy 
* Aktualny wódny staw on line 
* Informacija raftjerow  on line 
* Informacija raftjerow on line 


## Wotkaz
Minjar

**Minjar** () je městačko w Ruskej federaciji. Leži w zapadnym předkraju Uralskich horin při zliwje rěkow Minjra a Sima w aziskim dźělu Ruskeje w Čeljabinskej oblasći něhdźe 350 kilometrow zapadnje Čeljabinska. Ma něhdźe dźewjeć tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1771 załožiło a ma wot lěta 1943 měšćanske prawa.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony