open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Klukšanska cyrkej

**Klukšanska cyrkej** je ewangelski cyrkwinski twar w hornjołužiskim Klukšu. Wona słuži Klukšanskej wosadźe, kotraž je wot lěta 2022 zhromadnje z Njeswačidłom, Minakałom, Chwaćicami a Rakecami dźěl wulkowosady Hornjołužiska hola a haty.

Hač do druheje połojcy 20. lětstotka je so tam tež serbsce prědowało.

## Twarjenje

Jedna so wo noworomanisku žurlowu cyrkej, při čimž pochadźa barokna wěža při zapadnym boku hišće wot prjedawšeho twara z lětow 1701/02. Cyrkej dósta w lěće 1893 cyłkownje nowy napohlad a nowe wuhotowanje přez twarskeho mištra Theodora Quentina, nutřka wosebje wumolowany wjerch a z drjewom wupaženu emporu. Drjewjana klětka z postawu Jana Křćenika pochadźa pak z lěta 1702. Tež pěskowcowy wołtar bu hižo w tutym lěće w Klukšanskej cyrkwi nastajeny, pochadźa pak najskerje z Drježdźanskeje cyrkwje swjateje Sofije a je najskerje dźěło Christopha Waltera II. z 1580tych lět. Drjewjana dupa nasta w lěće 1688. Při sewjernej sćěnje nadeńdźe so narowny pomnik Franca z Nostitza z lěta 1576. Dalše epitafy steja w chórje (17. a spočatk 18. lětstotka) a we wěžowej hali (16. lětstotk) kaž tež zwonka cyrkwje.

Nad wołtarjom a pod wjerchom nadeńdźe so dwurěčny napis *Česć budź Bohu we wysokosći // Ehre sei Gott in der Höhe*. Na kěrchowje steji němskorěčny pomnik za padnjenych Prěnjeje swětoweje wójny z Klukšanskeje wosady kaž tež rowy wjace hač 200 němskich wojakow z poslednich dnjow Druheje swětoweje wójny.

## Stawizny
Hižo składnostnje prěnjeho pisomneho naspomnjenja Klukša w lěće 1222 naspomni so tež tamniša cyrkej, kotraž słuša tuž k najstaršim w cyłej Hornjej Łužicy. Jako wosadnej cyrkwi přisłušachu jej 14 wsow we wokolinje.

W lěće 1737 bě farar Faber tule po namjeće hrabje Friedricha Caspara z Gersdorffa załožił łaćonsku šulu, kotraž měješe serbskich hólcow z wokoliny přihotować na gymnazij. Jako Faber šěsć lět pozdźišo zemrě, přećahny šula na hrabinski hród do Delnjeho Wujězda, tola Klukšanska wosada wostanje tež dale centrum pietizma w serbskej Łužicy.

W běhu swojich stawiznow wotpali Klukšanska cyrkej znajmjeńša trójce, a to w lětach 1680, 1792 a 1830.

Wot 1832 do 1835 skutkowaše młody Handrij Zejler jako diakon w Klukšanskej wosadźe.

1951 wotmě so Serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Klukšu. W lěće 1966 měješe ewangelski časopis *[[Pomhaj Bóh]]* w Klukšanskej wosadźe hišće 70 abonentow.

## Wobrazy

Kirche Klix 8.JPG|Byrgle
Kirche Klix 6.JPG|Nutřkowny napohlad z dwurěčnym napisom
Kirche Klix 16.JPG|Klětka
Kirche Klix 5.JPG|Wěža


## Wosada
Do poměrnje wulkeje Klukšanskeje wosady słušeja nimo Klukša samoho wokolne wjeski Čelchow, Kobjelń, Kupoj, Lěskej, Lichań, Nowa Wjes/Sprjewja, Połpica, Załhow a Zdźar kaž tež ewangelski podźěl Brěmjenja a Zdźěrje.

## Fararjo

Wirth bě posledni serbski farar a wopušći wosadu w lěće 1976 dla wusydlenja do zwjazkoweje republiki. Serbske bože słužby wotměwachu so hdys a hdys hišće hač do lěta 1987 z serbskimi fararjemi susodnych wosadow.

## Žórle
*  (wobšěrne wopisanje)
* 

## Nóžki


## Wotkazaj

* Wopisanje Klukšanskeje wosady w *Statistice Łužiskich Serbow* Arnošta Muki (digitalizat)
Kryšan Bjedrich Faber

**Kryšan Bjedrich Faber** ( *Christoph Friedrich Faber*; * 19. nowembra 1682 w Bukowje pola Rólan, † 9. apryla 1748 w Klukšu) bě ewangelski farar a zběrar serbskich knihow.

Narodźi so jako syn fararja a wopytowaše gymnazij w Budyšinje. Wot lěta 1703 studowaše w Lipsku teologiju. Po studiju bě wot 1710 do 1731 z diakonom w Klukšanskej wosadźe, hdźež bě jeho nan z fararjom a přewza po nanowej smjerći jeho zastojnstwo, kotrež wukonješe hač do swojeje smjerće w lěće 1748.

Faber zběraše serbske knihi a wotkaza swoju biblioteku na kóncu žiwjenja radniskej knihowni w Budyšinje. Jeho *Verzeichnis aller edierten wendischen Schriften des oberlausitz-budissinischen-camenzischen und löbauischen Kreises nebst kurzen Anmerkungen, welche alle zusammen colligiret und besitzet Christoph Friedrich Faber* (Acta historico ecclesiastica 1746) je po zapisu w knize Christiana Gerbera *Die unbekannten Wohltaten Gottes in den beiden Markgraftümern Ober- und Niederlausitz* (Drježdźany/Lipsk 1720) druha najstarša bibliografija serbskich ćišćow. Faber nimo toho serbske nabožinske spisy přełožowaše a wudawaše.

## Žórło
Jurij Křižank

**Jurij Křižank** ( *Georg Zieschank*; * 6. awgusta 1868 na Židowje, † 6. apryla 1938 w Budyšinje) bě serbski katolski farar, domiznowědnik a kulturny stawiznar.

Narodźi so jako syn chěžkarja na Židowje a běše wot 1883 do 1892 chowanc Serbskeho seminara w Praze. Tam wopytowaše hač do lěta 1889 němskorěčny Małostronski gymnazij a studowaše potom teologiju. Po studiju nastupi městno jako kapłan w Seitendorfje pola Žitawy (dźensa *Zatonie*, gmejna Bogatynia) a přewza 1898 farske městno za Grunau *(Krzewina)* a Seitendorf. Wot 1912 do 1930 bě z fararjom we Wotrowje.

W swobodnym času wěnowaše so historiskim a kulturno-historiskim slědźenjam. Wosebje so zaběraše ze stawiznami a předstawiznami Wotrowskeje wokoliny. Na tamnišim hrodźišću přewjedźe wurywanja a załoži z namakankow mały muzej. Jeho eksponaty nadeńdu so dźensa w Kamjencu.

Křižank bě wot lěta 1890 čłon Maćicy Serbskeje.

## Spisy
* *Wo nastaću a wuwiću Budyskeho dekanata. [[Katolski Posoł|KP]] 53 (1915), čo. 1–5
* *Wo łužiskim prawěku.'' ČMS 78 (1925), str. 95–119

## Žórło
Křižank

**Křižank** (zněmčene *Zieschang*, tež *Zieschank*) je serbske swójbne mjeno, mjez druhim slědowaceju wosobinow:

* Handrij Křižank (1829–1907) – originalna ludowa postawa, tak mjenowany „Jejkowy Handrij“
* Jurij Křižank (1868–1938) – farar, domiznowědnik a kulturny stawiznar
Mary (Turkmenistan)

**Mary** (do 1937 Мерв / *Merw*)  je oazowe město na juhu Turkmenistana. Je stolica Maryskeje oblasće.

Leži w Murgabskej oazje pusćiny Karakum při rěce Murgab něhdźe 300 kilometrow wuchodnje Ašgabata.

Ma něhdźe 126 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1884 załožiło a ma wot lěta 1924 měšćanske prawa. 

## Literatura
* Мерв, Еврейская энциклопедия Брокгауза и Ефрона, Маукш — Миддот,  т. 10: Ладенбург — Миддот, стлб. 887
* Мерв Новый// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Wotkaz
Baýramaly

** Baýramaly** (do 1993 Байрам-Али / *Bajram-Ali*) je oazowe město w Maryskej oblasći na juhu Turkmenistana. 

Leži w Murgabskej oazje pusćiny Karakum při rěce Murgab něhdźe 375 kilometrow wuchodnje Ašgabata a něhdźe 30 kilometrow wuchodnje wot města Mary.

Ma něhdźe 126 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w 19. lětstotku  załožiło a ma wot lěta 1935 měšćanske prawa.

## Literatura
* Байрам-Али// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
* Байрам-Али, Большая Советская Энциклопедия
Serhetabat

**Serhetabat** (do 1992 – Кушка, Гушгы / *Kuška, Gušgy*) je město w Maryskej oblasći na samym juhu Turkmenistana, bjezposrědnje při afghanskej hranicy. Je zarjadniske sydło Serhetabatskeho wobwoda. 

Leži něhdźe 310 kilometrow južnje wot města Mary.

Ma něhdźe 15 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1890 jako ruska twjerdźizna *Kuška* załožiło a ma wot lěta 1967 měšćanske prawa. 

## Literatura
* Кушка, Военная энциклопедія (Сытинъ, 1911—1915), т. 14: Круковскій — Линта, с. 435—436
Ýolöten

**Ýolöten** je oazowe město w Maryskej oblasći na juhu Turkmenistana. Je zarjadniske sydło Ýolötenskeho wobwoda. 

Leži w Iolatanskej oazje pusćiny Karakum při rěce Murgab něhdźe 55 kilometrow juhowuchodnje wot města Mary.

Ma něhdźe 37 tysac wobydlerjow a ma wot lěta 1937 měšćanske prawa.
Şatlyk

**Şatlyk** je oazowe městačko w Maryskej oblasći na juhu Turkmenistana. 

Leži w Murgabskej oazje pusćiny Karakum při rěce Murgab něhdźe 20 kilometrow zapadnje wot města Mary.

Ma něhdźe sydom tysac wobydlerjow.
Amudarja

**Amudarja** (tež *Amu Darja*,  *Amudaryo*, w antice **Oxus**) je rěka w zapadnym dźělu srjedźneje Azije, kotraž běži z Pamira přez Turansku nižinu na směr Aralskeho jězora, kotryž wona pak wjace njedocpěwa. Jeje přitočnišćo wobjimuje 465.000 km².

Rěka nastawa na juhu Tadźikistana při afghaniskej hranicy ze žórlicow Pandź (1125 km) a Wachš (524 km), kotrejž pochadźatej wobě z tadźikiskeho Pamira. Běži potom hłownje do zapadneho a sewjerozapadneho směra a twori pola města Termiz statnu hranicu mjez Uzbekistanom a Afghanistanom. W Termizu wjedźe „móst přećelstwa“ přez rěku. Južnje města Atamyrat wotbočuje 1445 kilometrow dołhi Karakumski kanal do zapadneho směra. Wón słuži zastaranja turkmenskich městow a polow z wodu, je pak runje tak zamołwity za dźensniše wusušenje Amudarje daloko před něhdyšim wuliwom do Aralskeho jězora. Na dalšim běhu předstaji rěka přirodnu hranicu mjez pusćinomaj Karakum na lěwym a Kyzylkum na prawym boku. Při delnim běhu zastaruje Amudarja wulku oazu Chorezm a docpěwa skónčnje swoju nutřkownu deltu w awtonomnej republice Karakalpakstan, južnje něhdyšeho Aralskeho jězora wokoło města Nukus.

## Wotkaz
Türkmenabat

**Türkmenabat** (w antice: *Amul*; do 1924 a 1927–40: Чарджуй/ *Čardźuj*; 1924–27: Ленинск-Туркменский/ *Leninsk-Turkmenskij*; 1940–1999: Чарджев/ *Čardźew*) je město na sewjeru Turkmenistana, blisko uzbekskeje hranicy. Je stolica Lepabskeje oblasće.

Leži na sewjerowuchodźe pusćiny Karakum při lěwym brjoze rěki Amudarja něhdźe 470 kilometrow sewjerowuchodnje Ašgabata. Přez město wjedźe Transkaspiska železnica.

Z něhdźe 409 tysac wobydlerjemi je druhe najwjetše město srjedźoaziskeho kraja a wažne industrijne stejišćo, mjez druhim za předźěłanje bałmy, kotraž so we wokolinje plahuje.

## Stawizny
Sydlišćo Čardźuj ma wjace hač 2000-lětne stawizny a bě w srjedźowěku wuznamny wobchadny suk při židowej dróze kaž tež křižowanišćo mjez oazami Buchara, Chiwa a Merw. Moderne město bu pak hakle w lěće 1886 załožene při Transkaspiskej železnicy a dósta 1918 swoje měšćanske prawa. 1999 bu wot turkmenskeho prezidenta a diktatora Saparmurata Nijazowa w narodnym duchu přemjenowane a dósta swoje dźensniše mjeno.

## Literatura
* Чарджуй// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
* Чарджуй// Малый энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона, Ч — Чюмина, т. II, вып. 4 (1909)

## Wotkaz
Jan Šěca

**Jan Šěca** ( *Johannes Schütze*, pseudonym *Jan Šur*; * 2. nowembra 1883 w Rachlowje, † 8. julija 1949 w Budyšinje) bě serbski wučer, ludowy spisowaćel a přełožowar.

## Žiwjenje
Narodźi so jako prěnje dźěćo Rachlowskeho wučerja a přirodospytnika Korle Bohuwěra Šěcy a jeho žony Anny Emilije rodź. Albertec a wopytowaše wot 1898 do 1904 Krajnostawski wučerski seminar w Budyšinje. Potom bě najprjedy wjesny wučer na Sokolcy a pozdźišo wučer a kantor w Bukecach a Malešecach. Za čas nacionalsocialistiskeho knjejstwa bě wot 1934 do 1945 mały překupc w Pěrnje.

Po Druhej swětowej wójnje zastupi znowa do šulskeje słužby a wučerješe wot 1945 do 1947 w Bošecach. 1947 so na wuměnk poda a do ródneho Rachlowa pod Čornobohom přesydli.

## Skutkowanje
Šěca bě jedyn z hłownych zastupjerjow serbsko-słowjenskeje wzajomnosće za čas Weimarskeje republiki. 1928 wozjewi pućowansku reportažu *Nazaj, nazaj, v planinski raj* (*[[Serbske Nowiny]]* 213–223/1928, přiłoha), w kotrejž wustupi mjez druhim přećiwo germanizaciji. Serbam předstaji klasiskeho słowjenskeho basnika Prešerena a přełožowaše do serbšćiny powědančka Franca Ksavera Meška a episku baseń Rudolfa Baumbacha *Zlatorog. Alpska baja.* (Budyšin 1931), kotraž wobspěwa słowjenske horiny wokoło Triglava, jich přiroda a ludnosć. Jako wuměnkar dźěłaše wot 1947 w nadawku Domowiny na němsko-serbskim słowniku, kotryž hižo njedokónči.

W lěće 1920 bě Jan Šěca mjez załožerjemi Serbskeho sokołskeho zwjazka a hižo wot 1912 z čłonom Maćicy Serbskeje.

## Žórło
Dänew

**Dänew** (do 2001 Дейнау / *Dejnau*; do 2017 Галкыныш / *Galkynyš*) je městačko w Lebapskej oblasći na wuchodźe Turkmenistana, blisko uzbekskeje hranicy. Je zarjadniske sydło Dänewskeho wobwoda. 

Leži na wuchodźe pusćiny Karakum při lěwym brjoze rěki Amudarja něhdźe 40 kilometrow sewjerozapadnje Türkmenabata.

Ma něhdźe wósom tysac wobydlerjow a ma wot lěta 2016 měšćanske prawa.

## Nóžki
Celowc

**Celowc** ( *Klagenfurt am Wörthersee*,  *Celovec ob Vrbskem jezeru*) je wulkoměsto na juhu Awstriskeje a krajna stolica Korutanskeje. Ze sto tysac wobydlerjemi je Celowc najwjetše korutanske město a šeste najwjetše w cyłej Awstriskej. Město leži wosrjedź Celowskeho korta a ma přestrjeń wot 120 km². 

Celowc je so 1192 abo 1199 prěni raz pisomnje naspomnił a běše hač do darjenja města přez kejžora Maksimiliana I. korutanskim krajnym stawam małe městačko bjez wulkeho wuznama. Po darjenju sta so město z korutanskej stolicu a kulturnym centrumom.

Dźensa je Celowc sydło korutanskeho krajneho knježerstwa, romsko-katolskeje diecezy Gurk, uniwersity Alpow a Adrije, mjezynarodneho lětanišća a wjele institucijow korutanskich Słowjencow kaž na přikład jich gymnazija a młodźinskeho domu. Dla swojeho stareho města, wjele kulturnych poskitkow a bliskosće k jězorej ma město tež turistiski wuznam.

## Wobrazy

KlagenfurtMerian1649.jpg|Napohlad města z lěta 1649
Klagenfurt Innere Stadt Landhaus NO-Ansicht 31072008 01.jpg|Stare město
Klagenfurt Domplatz Kirche 22022007 01.jpg|Celowska katedrala
Klagenfurt Landhaus 25042009 31.jpg|*Landhaus*


## Žórła


## Wotkazaj

* Oficielna webstrona města
Köýtendag

**Köýtendag** (do 1999 Чаршанга / *Čaršanga*) je městačko w Lebapskej oblasći na samym wuchodźe Turkmenistana, bjezposrědnje při afghanskej hranicy. Je zarjadniske sydło Köýtendagskeho wobwoda. 

Leži na wuchodźe pusćiny Karakum při rěce Amudarja něhdźe 310 kilometrow juhowuchodnje Türkmenabata.

Ma něhdźe wósom tysac wobydlerjow a ma wot lěta 2016 měšćanske prawa.
Gazojak

**Gazojak** (wurjekowanje: *Gazodźak*) je město w Lebapskej oblasći na sewjeru Turkmenistana, bjezposrědnje při uzbekskej hranicy. 

Leži na sewjeru pusćiny Karakum při lěwym brjoze rěki Amudarja něhdźe 330 kilometrow sewjerozapadnje Türkmenabata.

Ma něhdźe 23 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1967 załožiło.
Kwětki

**Kwětki** běchu rukopisny časopis abo prawidłowna literariska zběrka serbskich studentow w Praze, kotryž so wot tamnišeho towarstwa Serbowka wot lěta 1846 do 1892 wudawaše. 

Wobsahowy spektrum bě šěroki a sahaše wot stawizniskich a kulturnych nastawkow přez basnje a powědančka hač k ludowym bajkam. K awtoram słušachu Michał Bjedrich, Mikławš Bjedrich-Radlubin, Mikławš Cyž, Mikławš Jacsławk, Jakub Nowak-Kašćanski, Jakub Skala, Jakub Šewčik, Michał Šewčik, Mikławš Zarjenk a wjele dalšich.

*Kwětki* bě tež mjeno wulkeje serbskeje čitanki za šulerjow, kotraž bu w lěće 1921 wot Maćicy Serbskeje wudata.
Seýdi

**Seýdi** (do 1990 Нефтезаводск / *Neftezawodsk*) je město w Lebapskej oblasći na sewjeru Turkmenistana, blisko uzbekskeje hranicy. 

Leži na zapadźe pusćiny Karakum při lěwym brjoze rěki Amudarja něhdźe 70 kilometrow sewjerozapadnje Türkmenabata.

Ma něhdźe 21 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1973 załožiło a ma wot lěta 1990 měšćanske prawa.
Kerki

**Kerki** (*Atamurat* (1999–2017)) je město w Lebapskej oblasći na wuchodźe Turkmenistana. Je zarjadniske sydło Kerkiskeho wobwoda. 

Leži na wuchodźe pusćiny Karakum při lěwym brjoze rěki Amudarja něhdźe 210 kilometrow juhowuchodnje Türkmenabata.

Ma něhdźe 97 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w 10. lětstotku  załožiło a ma wot lěta 1925 měšćanske prawa.

## Literatura
*  Керки// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
Darganata

**Darganata** (do 2003 – Дарган-Ата/ *Dargan-Ata*; do 2007 – Бирата/ *Birata*) je městačko w Lebapskej oblasći na sewjeru Turkmenistana, bjezposrědnje při uzbekskej hranicy. Je zarjadniske sydło Darganatskeho wobwoda. 

Leži na sewjeru pusćiny Karakum při lěwym brjoze rěki Amudarja něhdźe 220 kilometrow sewjerozapadnje Türkmenabata.

Ma něhdźe sydom tysac wobydlerjow a ma wot lěta 2016 měšćanske prawa.
Garabekewül

**Garabekewül** (wurjekowanje: *Garabekewjul*; do 1993 – Карабекаул/ *Karabekaul*) je městačko w Lebapskej oblasći na wuchodźe Turkmenistana. 

Leži na wuchodźe pusćiny Karakum při rěce Amudarja něhdźe 90 kilometrow juhowuchodnje Türkmenabata.

Ma něhdźe pjeć tysac wobydlerjow a ma wot lěta 2016 měšćanske prawa.
Boldumsaz

**Boldumsaz** je město w Daşoguzskej oblasći na sewjeru Turkmenistana, blisko uzbekskeje hranicy. Je zarjadniske sydło Boldumsazskeho wobwoda. 

Leži na sewjeru pusćiny Karakum při lěwym brjoze rěki Amudarja něhdźe 45 kilometrow sewjerozapadnje Daşoguza.

Ma něhdźe 23 tysac wobydlerjow a ma wot lěta 2016 měšćanske prawa.
Gubadag

**Gubadag** (do 1938 – Таза-Кала/ *Taza-Kala*; do 1949 – Посёлок имени Тельмана/ *Posjolok imjeni Telmana*; do 1990 – Тельмановск/ *Telmanowsk*) je oazowe město w Daşoguzskej oblasći na samym sewjeru Turkmenistana. Je zarjadniske sydło Gubadagskeho wobwoda. 

Leži w Chorazimskej oazje na sewjeru pusćiny Karakum při lěwym brjoze rěki Amudarja něhdźe 35 kilometrow sewjernje Daşoguza, bjezposrědnje při uzbekskej hranicy. Na tamnym boku hranicy nadeńdźe so uzbekske město Mang‘it.

Ma něhdźe 17 tysac wobydlerjow a ma wot lěta 2016 měšćanske prawa.
Jurij Gustaw Zarjenk

**Jurij Gustaw Zarjenk** ( *Georg Gustav Säring*; * 15. februara 1871 w Załomju, † 28. januara 1946 w Budyšinje) bě serbski ewangelski farar a kulturny prócowar.

Narodźi so jako syn wučerja a kantora a wopytowaše wot 1882 do 1890 Budyski gymnazij. Wot 1890 do 1894 studowaše w Lipsku ewangelsku teologiju. Po nawróće do Łužicy bě w lěće 1895 najprjedy pomocny prědar w Bukecach a Łupoji a potom wot 1896 do 1899 diakon při Michałskej cyrkwi w Budyšinje. 1899 přewza farske městno w nowozałoženej Chwačanskej wosadźe, hdźež hač do lěta 1936 skutkowaše. W tutym lěće poda so na wuměnk.

Jako student wobdźěleše so Zarjenk na serbskim prědarskim seminarje pola Jaroměra Hendricha Imiša na Hodźijskej farje. 1931 sta so sam jako naslědnik Franca Morica Domaški ze serbskim wyšim fararjom a nawodu prědarskeho seminara. Zdobom bě posledni předsyda serbskeho ewangelskeho knihoweho towarstwa a ma zasłužby wo wudaće *[[Spěwarske|Spěwarskich]]* w lěće 1931.

Wot lěta 1897 bě z čłonom Maćicy Serbskeje.

## Žórło
Basshunter

**Basshunter** (*Jonas Erik Altberg*; * 22. decembra 1984 w Halmstadźe) je šwedski spěwar.

## Diskografija
### Studijowe alby
* *[[The Bassmachine]]* (2004)
* *[[LOL (^^,)|LOL <(^^,)>]]* (2006)
* *[[Now You're Gone – The Album]]* (2008)
* *[[Bass Generation]]* (2009)
* *[[Calling Time]]* (2013)

### Kompilacije
* *[[The Old Shit]]* (2006)
* *[[The Early Bedroom Sessions]]* (2012)

### Single
* "The Big Show" (2004)
* "Welcome to Rainbow" (2006)
* "Boten Anna" (2006)
* "Vi sitter i Ventrilo och spelar DotA" (2006)
* "Jingle Bells" (2006)
* "Vifta med händerna" (2006)
* "Now You're Gone" (2007)
* "Please Don't Go" (2008)
* "All I Ever Wanted" (2008)
* "Angel in the Night" (2008)
* "Russia Privjet (Hardlanger Remix)" (2008)
* "I Miss You" (2008)
* "Walk on Water" (2009)
* "Al final" (2009)
* "Every Morning" (2009)
* "I Promised Myself" (2009)
* "Saturday" (2010)
* "Fest i hela huset" (2011)
* "Northern Light" (2012)
* "Dream on the Dancefloor" (2012)
* "Crash & Burn" (2013)
* "Calling Time" (2013)
* "Elinor" (2013)
* "Masterpiece" (2018)
* "Home" (2019)
* "Angels Ain't Listening" (2020)
* "Life Speaks to Me" (2021)
* "End the Lies" (& Alien Cut) (2022)
* "Ingen kan slå (Boten Anna)" (Victor Leksell) (2023)

## Wotkaz

* Oficialna stronka
Dostluk

**Dostluk** je městačko w Lebapskej oblasći na samym wuchodźe Turkmenistana. 

Leži na wuchodźe pusćiny Karakum při prawym brjoze rěki Amudarja něhdźe 220 kilometrow juhowuchodnje Türkmenabata.

Ma něhdźe štyri tysac wobydlerjow a ma wot lěta 2016 měšćanske prawa.
Görogly

**Görogly** (do 1993 Тахта, Тагта / *Tachta, Tagta*) je město w Daşoguzskej oblasći na samym sewjeru Turkmenistana, blisko uzbekskeje hranicy. Je zarjadniske sydło Göroglyskeho wobwoda. 

Leži na sewjeru pusćiny Karakum něhdźe 20 kilometrow južnje Türkmenabata.

Ma něhdźe 18 tysac wobydlerjow a ma wot lěta 2016 měšćanske prawa.

## Literatura
* Тахта́, Татары — Топрик. — М. : Советская энциклопедия, 1956. — С. 17. — (Большая советская энциклопедия : [в 51 т.] / гл. ред. Б. А. Введенский ; 1949—1958, т. 42)
Garabogaz

**Garabogaz** (do 2002 – Бекдаш/ *Bekdaš*) je městačko w Balkanskej oblasći na samym zapadźe Turkmenistana. 

Leži při wuchodnym brjoze Kaspiskeho morja něhdźe 350 kilometrow sewjerozapadnje Balkanabata.

Ma něhdźe sydom tysac wobydlerjow a ma wot lěta 2002 měšćanske prawa.
Saýat

**Saýat** (wurjekowanje: *Sajat*)  je město w Lebapskej oblasći na wuchodźe Turkmenistana. Je zarjadniske sydło Saýatskeho wobwoda.

Leži na wuchodźe pusćiny Karakum při lěwym brjoze rěki Amudarja něhdźe 45 kilometrow juhowuchodnje Türkmenabata.

Ma něhdźe 20 tysac wobydlerjow a ma wot lěta 2016 měšćanske prawa.
Magdanly

**Magdanly** (do 2002 – Говурдак, Гаурдак/ *Gowurdak, Gaurdak*) je město w Lebapskej oblasći na samym wuchodźe Turkmenistana.

Leži na samym wuchodźe pusćiny Karakum něhdźe 260 kilometrow juhowuchodnje Türkmenabata.

Ma něhdźe 70 tysac wobydlerjow a ma wot lěta 1990 měšćanske prawa.
Farap

**Farap** (do 1990 – Фараб/ *Farab*) je město w Lebapskej oblasći na wuchodźe Turkmenistana, bjezposrědnje při uzbekskej hranicy. 

Leži na wuchodźe pusćiny Karakum při prawym brjoze rěki Amudarja něhdźe 10 kilometrow sewjerozapadnje Türkmenabata.

Ma něhdźe 17 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w 19. lětstotku prěni raz naspomniło a ma wot lěta 2016 měšćanske prawa.
Sergej Michajlowič Prokudin-Gorskij

**Sergej Michajlowič Prokudin-Gorskij** (; ;  * 30. awgusta 1863, wjes Funikowa Gora, Wladimirska gubernija, Ruska, † 27. septembra 1944 w Parisu) bě ruski fotograf a pioněr barbneje fotografije.

Wot lěta 1905 pućowaše přez cyłe ruske carstwo, zo by ze swojimi nowymi barbnymi filmami dokumentował města a krajiny swojeho kraja. Fotografije Prokudina-Gorskeho su wuznamne historiske dokumenty z časa do Prěnjeje swětoweje wójny. Wone pokazaja srjedźowěkowske klóštry a cyrkwje, ale tež nowe železniske čary, mosty a fabriki tehdyšeje moderneje industrije. Jedyn z prěnich wobrazow pokaza spisowaćela Lewa Tolstoja.

Po Oktoberskej rewoluciji wopušći Prokudin-Gorskij swoju domiznu a zasydli so w Parisu. Cyłkowna zběrka jeho fotografijow je so w lěće 1948 přez US-amerisku Library of Congress kupiła a zjawnosći spřistupniła.

## Wotkazaj

* Biografija
* The Сomplete Collection of S. M. Prokudin-Gorsky is Registered in High Resolution in Color
*  Prokudin-Gorskiĭ photograph collection (Library of Congress)
*  The Prokudin-Gorskii Photographic Record Recreated: The Empire That Was Russia
Magtymguly

**Magtymguly** (/ *Machtumkuli*; do 2005 – Кара-Кала, Гаррыгала/ *Kara-Kala, Garrygala*) je městačko w Balkanskej oblasći na juhu Turkmenistana, blisko iranskeje hranicy. Je zarjadniske sydło Magtymgulyskeho wobwoda. 

Leži na juhu pusćiny Karakum něhdźe 280 kilometrow juhowuchodnje Balkanabata.

Ma něhdźe wósom tysac wobydlerjow a ma wot lěta 2016 měšćanske prawa.

Dósta w lěće 2005 mjeno turkmenskeho basnika Magtymguly Pyragy, kiž bě so tule narodžił.
Murgap

**Murgap** abo **Murgab** (do 1990 – Мургаб, Сталино, Московский/ *Murgab, Stalino, Moskowskij*) je město w Maryskej oblasći na juhu Turkmenistana.

Leži w pusćinje Karakum při rěce Murgab něhdźe 30 kilometrow juhowuchodnje wot města Mary.

Ma něhdźe dźesać tysac wobydlerjow a ma wot lěta 2016 měšćanske prawa.
Türkmengala

**Türkmengala** (do 1993 – Туркмен-Кала/ *Turkmen-Kala*) je městačko w Maryskej oblasći na juhu Turkmenistan. Je zarjadniske sydło Türkmengalskeho wobwoda. 

Leži w pusćinje Karakum při rěce Murgab něhdźe 70 kilometrow juhowuchodnje wot města Mary.

Ma něhdźe šěsć tysac wobydlerjow a ma wot lěta 2016 měšćanske prawa.
Manas

**Manas**, do 2025 **Dźalal-Abad** (; do 2002 – Жалалабат/ *Dźalalabat*; do 2025 Жалал-Абад; /*Manas*; do 1917 – Джалял-Абад, Джалалабад/ *Džaljal-Abad,* do 2025 Джалал-Абад/*Džalalabad*) je město na zapadźe Kirgiskeje, blisko uzbekskeje hranicy. Je stolica Dźalal-Abadskeje oblasće.

Leži na samym wuchodźe Ferganskeho doła při rěce Kugart něhdźe 560 kilometrow juhozapadnje Biškeka.

Ma něhdźe 113 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1870 załožiło a ma wot lěta 1877 měšćanske prawa. 

## Nóžki


## Wotkaz
Kara-Kul

**Kara-Kul** (; / *Kara-Kul*) je město w Dźalal-Abadskej oblasći na zapadźe Kirgiskeje.

Leži při rěce Kura-Suu něhdźe 190 kilometrow sewjernje Dźalal-Abada.

Ma něhdźe 21 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1962 załožiło a ma wot lěta 1977 měšćanske prawa. 

## Nóžki
Kerben

**Kerben** (; / *Kerben*; do 2004 – Караван/ *Karawan*) je město w Dźalal-Abadskej oblasći na zapadźe Kirgiskeje, bjezposrědnje při uzbekskej hranicy. Je zarjadniske sydło Aksyskeho wobwoda. 

Leži něhdźe 120 kilometrow sewjerozapadnje Dźalal-Abada.

Ma něhdźe 28 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1930 załožiło a ma wot lěta 2004 měšćanske prawa. 

## Nóžki


## Wotkaz
* Oficialna strona
Aleksandr Wladimirowič Zacharčenko

**Aleksandr Wladimirowič Zacharčenko** ( *Александр Владимирович Захарченко*;  Олександр Володимирович Захарченко/ *Oleksandr Wolodymyrowič Zacharčenko*; 26. junija 1976 w Donjecku, Ukrainska SSR, Sowjetski zwjazk; † 31. awgusta 2018 runje tam) běše politikar Donjeckeje ludoweje republiki. 

Wot lěta 2014 hač do 2018 běše prěni prezident mjezynarodnje njepřipóznateje republiki a zdobom jeje ministerski prezident.

Dnja 31. awgusta 2018 bu w Donjecku zamordowany, po čimž wobwinowaše Ruska wjednistwo Ukrainy, kotrež pak kóždužkuli zamołwitosć wotpokaza.

## Nóžki


## Wotkazaj

* Biografija
Majluu-Suu

**Majluu-Suu** abo **Majly-Suu** (; / *Majluu-Suu*) je město w Dźalal-Abadskej oblasći na zapadźe Kirgiskeje, blisko uzbekskeje hranicy. 

Leži při rěce Majluu-Suu něhdźe 90 kilometrow sewjerozapadnje Dźalal-Abada.

Ma něhdźe 22 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1946 załožiło a ma wot lěta 1956 měšćanske prawa. 

## Nóžki
Saparmurat Nijazow

**Saparmurat Nijazow** (; / *Saparmyrat Atajewič Nijazow*);  19. februara 1940, wjes Kipčak, Turkmenistan, Sowjetski zwjazk; † 21. decembra 2006, Ašgabat, Turkmenistan) běše sowjetski a turkmenski politikar.

Wot 27. oktobra 1991 hač do 21. decembra 2006 běše prěni prezident Turkmenistana. 

## Wotkaz
Gurbanguly Berdymuchamedow

**Gurbanguly Berdymuchamedow** (; / *Gurbanguly Malikgulyjewič Berdymuchmedow*); 29. junija 1957, wjes Babarap, Turkmenistan, Sowjetski zwjazk) je  turkmenski politikar.

Wot 14. februara 2007 je z prezidentom Turkmenistana. 

## Wotkaz
Magtymguly Pyragy

**Magtymguly Pyragy** abo **Machtumkuli** (; / *Machtumkuli*); * 1724; † 1807) bě wuznamny turkmenski basnik. Wón płaći jako klasikar turkmenskeje literatury.

## Wotkaz

*
Turkmenšćina

**Turkmenšćina** je rěč ze skupiny turkskich rěčow a hłowna rěč w Turkmenistanje, hdźež słuži tež jako hamtska rěč. Rěči so wot něhdźe 7 milionow ludźi.

## Turkmenski alfabet

## Nóžki


## Literatura
* Glottolog – Literatura wo turkmenšćinje

## Wotkazy
Kočkor-Ata

**Kočkor-Ata** () je město w Dźalal-Abadskej oblasći na zapadźe  Kirgiskeje, bjezposrědnje při uzbekskej hranicy.

Leži na samym wuchodźe Ferganskeho doła něhdźe 55 kilometrow zapadnje Dźalal-Abada.

Ma něhdźe 16 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1952 załožiło a ma wot lěta 2003 měšćanske prawa. 

## Nóžki


## Wotkaz
Kjok-Dźangak

**Kjok-Dźangak** (; / *Kjok-Džangak*; do 1943 – Кок-Янгак/ *Kok-Jangak*) je město w Dźalal-Abadskej oblasći na zapadźe  Kirgiskeje.

Leži něhdźe 30 kilometrow sewjerowuchodnje Dźalal-Abada.

Ma něhdźe jednaće tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1910 załožiło a ma wot lěta 1943 měšćanske prawa. 

## Nóžki
Taškumyr

**Taškumyr** (; / *Taš-Kumyr*) je město w Dźalal-Abadskej oblasći na zapadźe Kirgiskeje, blisko uzbekskeje hranicy. 

Leži na sewjerowuchodźe Ferganskeho doła něhdźe 120 kilometrow sewjerozapadnje Dźalal-Abada.

Ma něhdźe 40 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1930 załožiło a ma wot lěta 1943 měšćanske prawa. 

## Nóžki


## Literatura
* Таш-Кумыр // Татары — Топрик. — М. : Советская энциклопедия, 1956. — С. 30. — (Большая советская энциклопедия : [в 51 т.] / гл. ред. Б. А. Введенский ; 1949—1958, т. 42)
Toktogul

**Toktogul** ( je město w Dźalal-Abadskej oblasći w Kirgiskeje. Je zarjadniske sydło Toktogulskeho wobwoda. 

Leži při sewjernym brjoze Toktogulskeho spjateho jězora něhdźe 295 kilometrow sewjernje Dźalal-Abada.

Ma něhdźe 19 tysac wobydlerjow a  wot  lěta 2012 měšćanske prawa.

Dósta mjeno kirgiziskeho basnika Toktogula Satylganowa.

## Nóžki
Oš

**Oš** () je město na zapadźe  Kirgiskeje, blisko uzbekskeje hranicy. Je stolica Ošskeje oblasće.

Leži na samym wuchodźe Ferganskeho doła něhdźe 300 kilometrow juhozapadnje Biškeka.

Ma něhdźe 282 tysac wobydlerjow, z toho někak 48 % Uzbekow.

Sydlišćo je so w 9. lětstotku prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1876 měšćanske prawa.

## Nóžki


## Literatura
* Ош, уездный город Ферганской области// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
* Ош// Большая советская энциклопедия, Окладное страхование — Палиашвили. Источник: т. XLIII (1939): Окладное страхование — Палиашвили, стлб. 724
* Ош// Большая российская энциклопедия

## Wotkazaj

* Oficialna strona
Kara-Suu

**Kara-Suu** () je město w Ošskej oblasći na zapadźe  Kirgiskeje. Je zarjadniske sydło Kara-Suuskeho wobwoda.

Leži něhdźe 20 kilometrow sewjernje Oša bjezposrědnje při uzbekskej hranicy. Na tamnym boku hranicy nadeńdźe so uzbekske město Qorasuv.

Ma něhdźe 24 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1917 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1960 měšćanske prawa.

## Nóžki
Nookat

**Nookat** (; do 2003 – Эски-Ноокат/ Eski-Nookat) je město w Ošskej oblasći na zapadźe Kirgiskeje. Je zarjadniske sydło Nookatskeho wobwoda.

Leži něhdźe 40 kilometrow juhozapadnje Oša.

Ma něhdźe 16 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1823 załožiło a ma wot lěta 2003 měšćanske prawa. 

## Nóžki
Uzgen

**Uzgen** (; / *Uzgen*) je město w Ošskej oblasći na zapadźe  Kirgiskeje. Je zarjadniske sydło Uzgenskeho wobwoda.

Leži při prawym brjoze Kardarja něhdźe 50 kilometrow sewjerowuchodnje Oša.

Ma něhdźe 57 tysac wobydlerjow  a wot lěta 1927 měšćanske prawa.

## Nóžki


## Wotkaz
Naryn

**Naryn** () je město w Kirgiskej. Je stolica Narynskeje oblasće.

Leži při rěce Naryn něhdźe 200 kilometrow juhowuchodnje Biškeka.

Ma něhdźe 38 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1868 jako ruska twjerdźizna załožiło a ma wot lěta 1927 měšćanske prawa. 

## Nóžki


## Literatura
* Нарынское укрепление, Новый энциклопедический словарь, т. 28: Нарушевич — Ньютон (1916), стлб. 5

## Wotkaz
Batken

**Batken** () je město w Ošskej oblasći na samym zapadźe  Kirgiskeje, bjezposrědnje při tadźikiskej hranicy. Je stolica Batkenskeje oblasće.

Leži na juhu Ferganskeho doła něhdźe 220 kilometrow zapadnje Oša a něhdźe 450 kilometrow juhozapadnje Biškeka.

Ma něhdźe 24 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1934 załožiło a ma wot lěta 2000 měšćanske prawa. 

## Nóžki


## Wotkaz
Ajdarken

**Ajdarken** (; do 2006 – Хайдаркан/ *Chajdarkan*) je město w Batkenskej oblasći na samym zapadźe  Kirgiskeje.

Leži blisko uzbekskeho ekskława Ravon něhdźe 60 kilometrow wuchodnje Batkena.

Ma něhdźe jednaće tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1941 załožiło a ma wot lěta 2012 měšćanske prawa. 

## Nóžki
Kadamdźaj

**Kadamdźaj** (; Фрунзе/ *Frunze* (1948–1991)) je město w Batkenskej oblasći na zapadźe Kirgiskeje, bjezposrědnje při  tadźikiskej hranicy. Je zarjadniske sydło Kadamdźajskeho wobwoda.

Leži něhdźe 100 kilometrow wuchodnje Batkena.

Ma něhdźe 13 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1938 załožiło a ma wot lěta 2012 měšćanske prawa. 

## Nóžki
Seattle Seahawks

**Seattle Seahawks** su w lěće 1976 załoženy US-ameriski american-football-franchise ze Seattle w staće Washington. Woni přisłušeja lize NFL (National Football League) a hraja tam w NFC West.

## Wotkazaj

* Oficielna webstrona
Kyzyl-Kija

**Kyzyl-Kija** (; / *Kyzyl-Kija*) je město w Batkenskej oblasći na zapadźe  Kirgiskeje, blisko uzbekskeje hranicy.

Leži něhdźe 145 kilometrow wuchodnje Batkena, něhdźe 90 kilometrow juhozapadnje Oša a něhdźe 40 kilometrow juhowuchodnje uzbekskeje Fergany.

Ma něhdźe 51 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1898 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa. 

## Nóžki
Isfana

**Isfana** () je město w Batkenskej oblasći na samym zapadźe  Kirgiskeje, blisko tadźikiskeje hranicy. Je zarjadniske sydło Lejlekskeho wobwoda.

Leži na juhu Ferganskeho doła něhdźe 130 kilometrow wuchodnje Batkena.

Ma něhdźe 31 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w 9. lětstotku  załožiło a ma wot lěta 2001 měšćanske prawa.

## Nóžki
Sulukta

**Sulukta** (; / *Sulukta*) je město w Batkenskej oblasći na samym zapadźe  Kirgiskeje, bjezposrědnje při  tadźikiskej hranicy. 

Leži něhdźe 145 kilometrow zapadnje Batkena.

Ma něhdźe 22 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1868 załožiło a ma wot lěta 1940 měšćanske prawa. 

## Nóžki


## Wotkaz
Talas

**Talas** () je město na sewjeru  Kirgiskeje. Je stolica Talaskeje oblasće.

Leži něhdźe 300 kilometrow zapadnje Biškeka.

Ma něhdźe 36 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1877 wot ruskich sydlerjow pod mjenom *Dmitrijewka* załožiło a ma wot lěta 1944 měšćanske prawa. 

## Nóžki
Karakol

**Karakol** (; Караколь, Каракол/ *Karakol* (1869–1893; 1922–1939);  Пржевальск/ *Pržewalsk* (1893–1922, 1939–1992)) je město na wuchodźe  Kirgiskeje. Je stolica Issyk-Kulskeje oblasće.

Leži při wuchodnym brjoze Issyk-Kulskeho ježora něhdźe 310 kilometrow wuchodnje Biškeka.

Ma něhdźe 76 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1869 jako ruska twjerdźizna załožiło.

## Nóžki


## Literatura
* Пржевальск// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Wotkaz
Balykčy

**Balykčy** (; do 1993 – Рыбачье, Иссык-Куль/ *Rybačje, Issyk-Kul*)  je město w Issyk-Kulskej oblasći na sewjeru  Kirgiskeje.

Leži při zapadnym brjoze Issyk-Kulskeho ježora
něhdźe 180 kilometrow zapadnje Karakola a něhdźe 175 kilometrow juhowuchodnje Biškeka.

Ma něhdźe 47 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w 19. lětstotku  jako ruska wjes *Rybačje* załožiło a ma wot lěta 1954 měšćanske prawa.

## Nóžki


## Wotkaz
Čolpon-Ata

**Čolpon-Ata** () je město w Issyk-Kulskej oblasći na sewjeru  Kirgiskeje. Je zarjadniske sydło Issyk-Kulskeho wobwoda.

Leži při sewjernym brjoze Issyk-Kulskeho ježora
něhdźe 110 kilometrow zapadnje Karakola a něhdźe 210 kilometrow wuchodnje Biškeka.

Ma něhdźe 13 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1922 załožiło a ma wot lěta 1975 měšćanske prawa. 

## Nóžki


## Wotkaz
Kajyndy

**Kajyndy** (; / *Kaindy*) je město w Čujskej oblasći na sewjeru  Kirgiskeje, blisko kazachskeje hranicy. Je zarjadniske sydło Panfilowskeho wobwoda.

Leži w Čujskim dole něhdźe 80 kilometrow zapadnje Biškeka.

Ma něhdźe dźewjeć tysac wobydlerjow a wot lěta 2012 měšćanske prawa.

## Nóžki
Kant (Kirgiska)

**Kant** () je město w Čujskej oblasći na sewjeru Kirgiskeje, blisko kazachskeje hranicy. 

Leži w Čujskim dole něhdźe 20 kilometrow wuchodnje Biškeka.

Ma něhdźe 21 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1934 załožiło a ma wot lěta 1985 měšćanske prawa. 

## Nóžki


## Wotkaz
Kara-Balta

**Kara-Balta** (; do 1975 – Калининское/ *Kalininskoje*) je město w Čujskej oblasći na sewjeru  Kirgiskeje. Je zarjadniske sydło Žajylskeho wobwoda.

Leži w Čujskim dole něhdźe 60 kilometrow zapadnje Biškeka.

Ma něhdźe 43 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1825 jako ruska wjes *Kaliniskoje* załožiło a ma wot lěta 1975 měšćanske prawa. 

## Nóžki


## Wotkaz
* Oficialna strona
Kemin

**Kemin** (; do 1975 – Быстрорецкое, Быстровка/ *Bystroreckoje, Bystrowka*) je město w Čujskej oblasći na sewjeru  Kirgiskeje, bjezposrědnje při  kazachskej hranicy. Je zarjadniske sydło Keminskeho wobwoda.

Leži w Čujskim dole při rěce Ču něhdźe 95 kilometrow wuchodnje Biškeka.

Ma něhdźe dźewjeć tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1912 jako ruska wjes *Bystroreckoje* załožiło a ma wot lěta 2012 měšćanske prawa. 

## Nóžki
Orlowka

**Orlowka** () je městačko w Čujskej oblasći na sewjeru  Kirgiskeje, bjezposrědnje při  kazachskej hranicy. 

Leži w Čujskim dole něhdźe 100 kilometrow wuchodnje Biškeka.

Ma něhdźe šěsć tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1910 jako ruska wjes Orlowka załožiło a ma wot lěta 2012 měšćanske prawa. 

## Nóžki
Tokmok

**Tokmok** (;  / *Tokmak*) je město w Čujskej oblasći na sewjeru  Kirgiskeje, bjezposrědnje při  kazachskej hranicy.

Leži w Čujskim dole při lewym brjoze rěki Ču něhdźe 75 kilometrow wuchodnje Biškeka.

Ma něhdźe 62 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1825 jako kokandska twjerdźizna *Tokmok* załožiło a ma wot lěta 1867 měšćanske prawa. 

## Nóžki


## Wotkazaj

* Oficialna strona
Šopokow

**Šopokow** (; do 1930 – Новотроицкое/ *Nowotroickoje*; do 1985 – Краснооктябрьский/ *Krasnooktjabrskij*) je městačko w Čujskej oblasći na sewjeru  Kirgiskeje.

Leži w Čujskim dole něhdźe 20 kilometrow zapadnje Biškeka.

Ma něhdźe dźesać tysac wobydlerjow a wot lěta 1985 měšćanske prawa.

## Nóžki


## Wotkaz
Kirgišćina

**Kirgišćina** je rěč ze skupiny turkskich rěčow a jedna z hłownych rěčow w Kirgiskej, hdźež słuži tež jako hamtska rěč. Rěči so wot něhdźe pjeć milionow ludźi.

## Kirgiziski alfabet

## Nóžki


## Literatura
* Kirghiz, glottolog.org
Chudźand

**Chudźand** (;   / *Chudžand, Chodžent*;  / *Aleksandrija Eschata*; do 1936 – Ходжент/ *Chodžent*; do 1991 – Ленинабад/ *Leninabad*) je wulkoměsto na sewjeru  Tadźikistana. Z něhdźe 180 tysacami wobydlerjow  je druhe najwjetše město stata. Je stolica Sogdijskeje oblasće.

Leži w Ferganskim dole při rěce Syrdarja blisko Kajrakkumskeho spjateho jězora něhdźe 200 kilometrow sewjerowuchodnje wot stolicy Dušanbe.

## Nóžki


## Literatura
* Ходжент// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Wotkazaj

* Oficialna strona
Buston (Tadźikistan)

**Buston** (; do 2015 – Соцгородок, Чкаловск/ *Socgorodok, Čkalowsk*) je město w Sogdijskeje oblasći na sewjeru  Tadźikistana, blisko kirgiziskeje hranicy. 

Leži w Ferganskim dole při rěce Syrdarja blisko Kajrakkumskeho spjateho jězora něhdźe 55 kilometrow sewjerozapadnje Chudźanda.

Ma něhdźe 32 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1946 załožiło a ma wot lěta 1956 měšćanske prawa. 

## Nóžki


## Wotkaz
Istiklol

**Istiklol** (; do 2015 – Табошар/ *Tabošar*) je město w Sogdijskeje oblasći na sewjeru  Tadźikistana, blisko uzbekskeje hranicy. 

Leži w Ferganskim dole něhdźe 40 kilometrow sewjernje Chudźanda.

Ma něhdźe 17 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1936 załožiło. 

## Nóžki
Isfara

**Isfara** () je město w Sogdijskeje oblasći na sewjeru  Tadźikistana, blisko uzbekskeje a kirgiziskeje hranicy. Je zarjadniske sydło Isfarskeho wobwoda.

Leži w Ferganskim dole něhdźe 110 kilometrow wuchodnje Chudźanda a něhdźe 50 kilometrow juhozapadnje uzbekskeho Kokanda.

Ma něhdźe 50 tysac wobydlerjow a wot lěta 1952 měšćanske prawa

## Nóžki


## Wotkaz
Konibodom

**Konibodom** (;  / *Kanibadam*) je město w Sogdijskeje oblasći na sewjeru  Tadźikistana, blisko uzbekskeje hranicy. Je zarjadniske sydło Konibodomskeho wobwoda.

Leži w Ferganskim dole blisko wuchodneho brjoza Kajrakkumskeho spjateho jězora něhdźe 80 kilometrow wuchodnje Chudźanda a něhdźe 50 kilometrow juhozapadnje uzbekskeho Kokanda.

Ma něhdźe 51 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1463 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1937 měšćanske prawa.

## Nóžki


## Wotkazaj

* Oficialna strona
Bochtar

**Bochtar** (; do 2018 – Курган-Тюбе/ *Kurgan-Tjube*) je oazowe město na zapadźe  Tadźikistana. Je stolica Chatlonskeje oblasće.

Leži při brjoze rěki Wachš něhdźe 80 kilometrow južnje wot stolicy Dušanbea.

Ma něhdźe 109 tysac wobydlerjow. 

## Nóžki


## Wotkaz
Kulob

**Kulob** (;   Куляб/ *Kuljab*) je město w Chatlonskej oblasći na juhu Tadźikistana. 

Leži při brjoze rěki Jachsu něhdźe 90 kilometrow wuchodnje Bochtara.

Ma něhdźe 104 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w 13. lětstotku prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1934 měšćanske prawa.

## Nóžki


## Wotkaz
Lewakand

**Lewakand** (; do 1996 – Калининабад/ *Kalininabad*; do 2018 – Сарбанд/ *Sarband*) je město w Chatlonskej oblasći na juhu Tadźikistana. 

Leži při brjoze rěki Wachš něhdźe 12 kilometrow wuchodnje Bochtara.

Ma něhdźe 16 tysac wobydlerjow
 a wot lěta 1956 měšćanske prawa

## Nóžki
Guliston (Tadźikistan)

**Guliston** (; do 1962 – Ходжент/ *Chodžent*; do 2015 – Кайраккум/ *Kajrakkum*) je město w Sogdijskeje oblasći na sewjeru  Tadźikistana. 

Leži w Ferganskim dole při zapadnym brjoze Kajrakkumskeho spjateho jězora něhdźe 15 kilometrow wuchodnje Chudźanda.

Ma něhdźe 17 tysac wobydlerjow a wot lěta 1963 měšćanske prawa. 

## Nóžki
Istarawšan

**Istarawšan** (; do 2000 – Ура-Тюбе/ *Ura-Tjube*) je město w Sogdijskeje oblasći na sewjeru  Tadźikistana. 

Leži w Ferganskim dole něhdźe 80 kilometrow juhozapadnje Chudźanda.

Ma něhdźe 63 tysac wobydlerjow. 

## Nóžki


## Wotkazaj

* Oficialna strona
Šenkar

**Šenkar** je swójbne mjeno tuteju wosobinow:

* Pawoł Šenkar (1925–1948) – serbski brigadnik a wjednik Serbskeje młodźiny
* Pawoł Šenkar (1927–2016) – serbski awtor a šefredaktor Noweho Casnika
Wodopad

**Wodopad** je městno abo wotrězk w běhu rěki abo rěčki, na kotrymž pada jeje woda přez topografiski próh wertikalnje deleka do hłubiny. Wodopady, kotrež wobsteja z wjacorych schodźenkow, mjenuja so tež *kaskady*.

Najwyši na zemi je Angelowy wodopad *(Salto Ángel)* we Venezueli, kiž pada wot tafloweje hory *Auyan-Tepui* 978 metrow do hłubiny. Dalše znate wodopady su na přikład Yosemite Falls w Zjednoćenych statach (739 m), Niagaraske wodopady (na wodu najbohatše w Sewjernej Americe), Victoriaske wodopady w južnej Africe abo Rynski wodopad při němsko-šwicarskej hranicy, najsylniši w Europje.

## Wotkaz
Rogozno (Kopańce)

**Rogozno** ( *Roggosen*, hač do lěta 1933 *Roggosna*) je wjes w braniborskej Delnjej Łužicy a wot lěta 2004 gmejnski dźěl Kopańc we wokrjesu Sprjewja-Nysa. Ma wokoło 240 wobydlerjow a nadeńdźe so něhdźe jednaće kilometrow juhowuchodnje Choćebuza njedaloko awtodróhi A 15 (Błóta–Baršć).

Susodne wjeski su Kótłow na sewjerowuchodźe, Žargoń na wuchodźe, Górjenow na juhu a Kopac na zapadźe.

## Stawizny
Wjes naspomni so prěni raz w lěće 1448 jako *Rogose*. Mjeno je wotwodźene wot delnjoserbskeho słowa *rogož* (hornjoserbsce rohodź).

Po statistice Arnošta Muki měješe Rogozno we 1880tych lětach 261 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja. W lěće 1956 zwěsći Arnošt Černik serbskorěčny podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 13,3 %. Serbskorěčnych młodostnych tehdy hižo njebě.

Hač do lěta 2004 bě Rogozno samostatna gmejna.

## Nóžki


## Wotkazaj
Žargoń

**Žargoń** (prjedy serbsce tež *Žergoń*;  *Sergen*) je wjes w braniborskej Delnjej Łužicy a wot lěta 2004 gmejnski dźěl Kopańc we wokrjesu Sprjewja-Nysa. Ma wokoło 390 wobydlerjow a nadeńdźe so něhdźe třinaće kilometrow juhowuchodnje Choćebuza a jednaće kilometrow juhozapadnje Baršća njedaloko awtodróhi A 15 (Błóta–Baršć).

Susodne wjeski su Kótłow na sewjeru, Dubrawa na sewjerowuchodźe, Jaty na wuchodźe, Jabłoń na juhu, Górjenow na juhozapadźe a Rogozno na zapadźe.

## Stawizny
Po statistice Arnošta Muki měješe Žargoń we 1880tych lětach cyłkownje 512 wobydlerjow, z kotrychž běchu 477 Serbow (93 %) a 35 Němcow. W lěće 1956 zwěsći Arnošt Černik serbskorěčny podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 10,4 %.

Hač do lěta 2004 bě Žargoń samostatna gmejna.

## Nóžki


## Wotkaz
Kola

**Kola** je

* swójbne mjeno slědowaceju wosobinow:
** Cyril Kola (1927–2026) – serbski publicist, spisowaćel a kulturowědnik
** Ludwig Kola (1931–2018) – serbski rozhłosownik a přełožowar

* geografiske pomjenowanje:
** połkupy w Ruskej, hlej Połkupa Kola
** města na tutej połkupje, hlej Kola (město)
Charles Aznavour

**Charles Aznavour** (; poprawom *Šahnur Waghinak Aznawurjan*,  Շահնուր Վաղինակ Ազնավուրյան; * 22. meje 1924 w Parisu, † 1. oktobra 2018 w Mouriès, Francoska) bě armensko-francoski šansonier, spěwytwórc, komponist a dźiwadźelnik. Nimo toho bě armenski wulkopósłanc w Šwicarskej a stajny zastupjer Armenskeje pola Zjednoćenych narodow w Genfu. Z wjace hač 200 milionami předatych tačelow płaći wón jako najwuspěšniši a najznaćiši zastupjer francoskeho šansona na swěće.

Wón narodźi so w lěće 1924 jako syn chudeju armenskeju mandźelskeju, kotrajž běštaj dla ludomordarstwa lěta 1915 ze swojeje domizny ćeknyłoj. Swětodaloku znatosć sej w lěće 1946 wudoby, jako bu wot Édith Piaf sobu wzaty na turu přez Francosku a Zjednoćene staty. We swojej wjace hač 70 lět trajacej karjerje napisa wjace hač 1000 spěwow, kotrež interpretowaše w cyłkownje sydom rěčach (francosce, armensce, jendźelsce, němsce, italsce, španisce a rusce) a wozjewješe je na přez 100 tačelach. Jako dźiwadźelnik hraješe we wjace hač 70 filmach, mjez druhim *Die Blechtrommel* (1979, režija: Volker Schlöndorff) a *Ararat*.

Aznavour bě trójce zmandźeleny a měješe dohromady pjeć dźěći.

## Spisy
* *Mit leiser Stimme: Mein Leben – ein Chanson.* (original: *A voix basse*.) Přełožiła Sabine Schwenk. Graf, München 2010, ISBN 978-3-86220-008-5. Awtobiografija.
* *Le temps des avants. Der einzige Zufall in meinem Leben bin ich.* (original: *Le temps des avants.*) Přełožiłoj Alexander Drechsel a Henrike Rohrlack. Militzke, Leipzig 2005, ISBN 978-3-86189-731-6. Awtobiografija.
* *Aznavour über Aznavour – Erinnerungen.* (original: *Aznavour par Aznavour.*) Přełožiła Karin von Zabiensky. DVA, Stuttgart 1971, ISBN 3-421-01576-7.

## Wotkazy

* Oficielna webstrona Aznavouroweje załožby 
*
Rogun

**Rogun** () je město w Tadźikistanje. Je zarjadniske sydło Rogunskeho wobwoda.

Leži při brjoze rěki Wachš něhdźe 110 kilometrow wuchodnje wot krajneje stolicy Dušanbe. Blisko města twari so rěčna zawěra, kotraž ma z 335 metrami přichodnje być najwyša na cyłej zemi.

Ma něhdźe 15 tysac wobydlerjow a wot lěta 1986 měšćanske prawa.
Norak

**Norak** (;  Нурек/ *Nurek*) je město w Chatlonskej oblasći w Tadźikistanje. 

Leži při prawym, sewjernym brjoze rěki Wachš něhdźe 70 kilometrow juhowuchodnje wot krajneje stolicy Dušanbe. Wuchodnje Noraka nadendźe so 70 kilometrow dołhi spjaty jězor z najwjetšej rěčnej zawěru na swěće. Horiny wokoło města docpěja nimale 3000 metrow.

Ma něhdźe 30 tysac wobydlerjow.

## Stawizny
Město je so w lěće 1960 załožiło jako dźěłaćerske sydlišćo za twarnišćo bliskeje 300 metrow wysokeje rěčneje zawěry.

## Nóžki


## Wotkazaj

* Oficialna webstrona
Pandźakent

**Pandźakent** (;   Пенджикент/ *Pendžikent*) je město w Sogdijskej oblasći na samym zapadźe Tadźikistana, blisko uzbekskeje hranicy. Je zarjadniske sydło Pandźakentskeho wobwoda.

Leži při brjoze rěki Zarafšan něhdźe 145 kilometrow sewjerozapadnje krajneje stolicy Dušanbe a něhdźe 80 kilometrow wuchodnje uzbekskeho města Samarkand.

Ma něhdźe 42 tysac wobydlerjow
 
a wot lěta 1953 měšćanske prawa.

## Nóžki


## Wotkaz
Dźeń němskeje jednoty

**Dźeń němskeje jednoty** (tež *Dźeń jednoty Němskeje*;  *Tag der Deutschen Einheit*) je narodny swjatk Němskeje, kotryž so wot lěta 1990 kóždolětnje dnja 3. oktobra swjeći. Na tutym dnju přistupichu wuchodoněmske kraje Braniborska, Durinska, Mecklenburgsko-Předpomorska, Sakska a Saksko-Anhaltska kaž tež wuchodny dźěl Berlina – potajkim bywša Němska demokratiska republika – w lěće 1990 zwjazkowej republice.

Wot 1954 do 1990 běše w zapadnej Němskej k wopomnjeću na zběžk dźěłaćerjow we wuchodnej Němskej lěta 1953 pod samsnym mjenom 17. junija zakonski swjatk, mjeztym zo měješe NDR 7. oktobra *(Dźeń republiki)* jako narodny swjatk.

## Wotkaz
Kótłow

**Kótłow** (po starym prawopisu *Kotłow*;  *Kathlow*) je wjes w braniborskej Delnjej Łužicy a wot lěta 2004 gmejnski dźěl Kopańc we wokrjesu Sprjewja-Nysa. Ma wokoło 130 wobydlerjow a nadeńdźe so něhdźe jednaće kilometrow wuchodnje Choćebuza při Tšawničanskej rěce njedaloko awtodróhi A 15 (Błóta–Baršć).

Susodne wjeski su Klinka na sewjerowuchodźe, Dubrawa na wuchodźe, Jaty na wuchodźe, Žargoń na juhu, Rogozno na juhozapadźe kaž tež Kórjeń a Hažow na zapadźe. Sewjernje Kótłowa rozpřestrěwa so něhdyša brunicowa jama Janšojce. Přez wjes wjedźe krajna dróha L 49 z Choćebuza do Baršća.

## Stawizny
Prěni raz naspomni so wjeska w lěće 1434 jako *Catlow*. Wot tutoho lěta hač do 1782 běše we wobsydstwje zemjanskeje swójby *von Pannwitz*. W 19. lětstotku twarjachu ewangelsku kapałku w neoromaniskim stilu. Wjes słuša do ewangelskeje wosady w Kórjenju.

Po statistice Arnošta Muki měješe Kótłow we 1880tych lětach cyłkownje 253 wobydlerjow, z kotrychž běchu 243 Serbow (96 %) a dźesać Němcow. W lěće 1956 zwěsći Arnošt Černik serbskorěčny podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 18,9 %.

Hač do lěta 2004 bě Kótłow samostatna gmejna.

## Nóžki


## Wotkaz