open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Asaka

**Asaka** (do 1924 – *Assake*; Зеленск/ *Zelensk* (1924–1937); Ленинск/ *Leninsk* (1937–1991)) je město w Andijonskej oblasći na samym wuchodźe Uzbekistana, blisko kirgiziskeje hranicy. Je zarjadniske sydło Asakskeho wobwoda.

Leži w Ferganskim dole něhdźe 20 kilometrow juhozapadnje Andijona.

Ma něhdźe 63 tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1937 měšćanske prawa.
Ferganski doł

**Ferganski doł** ( *Fargʻona vodiysi*;  Фергана өрөөнү/*Fergana öröönü*;  водии Фарғона/*wodii Farghona*;  Ферганская долина/*Ferganskaja dolina*) je husće wobsydlena dolina mjez horinami Tienšan a Alaj w srjedźnej Aziji. Přez wudolinu ćeče z wuchoda do zapada rěka Syrdarja, jedna z dweju najwjetšeju rěkow tutoho regiona.

W 300 kilometrow dołhim a hač do 110 kilometrow šěrokim dole bydli wjace hač dźesać milionow ludźi, štož wotpowěduje 20 % ludnosće cyłeje srjedźneje Azije. Politisce je Ferganski doł rozdźěleny mjez Uzbekistanom, Kirgiskej a Tadźikistanom. Ludnosć wobsteji z Uzbekow, Kirgizow, Tadźikow, Tatarow a wjacorych etniskich mjeńšinow. Wjetšina wobydlerstwa je muslimska.

Dolina je pomjenowana po měsće Fergana, dźensa uzbeksce Fargʻona.

## Wotkaz
Xonobod

**Xonobod** (wurjekowanje: *Chonobod*; / *Chanabad*; do 1972 – Ханабадский/ *Chanabadskij*; do 1991 – Советабад/ *Sowjetabad*) je město w Andijonskej oblasći na samym wuchodźe Uzbekistana, bjezposrědnje při kirgiziskej hranicy. 

Leži při rěce Karadarja w Ferganskim dole něhdźe 70 kilometrow wuchodnje Andijona. 

Ma něhdźe 35 tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1972 ma měšćanske prawa.
Shahrixon

**Shahrixon** (wurjekowanje: *Šachrichon*; / *Šachrichan*; do 1939 – Šachrichan; do 1940 – Сталино/ *Stalino*; do 1970 – Московский/ *Moskowskij*) je město w Andijonskej oblasći na samym wuchodźe Uzbekistana, blisko kirgiziskeje hranicy. Je zarjadniske sydło Shahrixonskeho wobwoda.

Leži w Ferganskim dole něhdźe 30 kilometrow zapadnje Andijona. 

Ma něhdźe 75 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1817 załožiło a ma wot lěta 1970 měšćanske prawa. W 19. lětstotku słušeše ke khanatej Kokand. Wot lěta 1876 steješe pod ruskim knjejstwom.

## Literatura
* Шахрихан, Большая Советская Энциклопедия
* ШАҲРИХОН, Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (Usbekische Nationalenzyklopädie, 2000–2005), p. 86
Jizzax

**Jizzax** (wurjekowanje: *Dźizach*; / *Dźizak*) je oazowe  město w Uzbekistanje. Je stolica Jizzaxskeje oblasće.

Leži něhdźe 180 kilometrow juhozapadnje Taškenta a něhdźe 90 kilometrow sewjerowuchodnje Samarkanda. 

Ma něhdźe 165 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w 10. lětstotku załožiło.

## Literatura
* Джизак// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Wotkaz
Gagarin (Uzbekistan)

**Gagarin** (do 1974 – Ержар/ *Jeržar*) je město w Jizzaxskej oblasći w Uzbekistanje, blisko kazachskeje hranicy. Je zarjadniske sydło Mirzacho`lskeho wobwoda.

Leži něhdźe 85 kilometrow sewjerowuchodnje Jizzaxa. 

Ma něhdźe 26 tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1974 měšćanske prawa.
Paxtakor

**Paxtakor** (wurjekowanje: *Pachtakor*) je město w Jizzaxskej oblasći w Uzbekistanje. Je zarjadniske sydło Paxtakorskeho wobwoda.

Leži něhdźe 25 kilometrow sewjerowuchodnje Jizzaxa. 

Ma něhdźe 15 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1961 załožiło a ma wot lěta 1974 měšćanske prawa.
Qarshi

**Qarshi** (wurjekowanje: *Karši*; Бекбуди/ *Bekbudi* (1926–1937)) je oazowe město w Uzbekistanje. Je stolica Qashqadaryoskeje oblasće.

Leži při rěce Kaškadarja něhdźe 400 kilometrow juhozapadnje Taškenta. 

Ma něhdźe 254 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w 14. lětstotku  załožiło.

## Literatura
* Карши// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Wotkazaj

* Oficialna strona
Beshkent

**Beshkent** (wurjekowanje: *Beškent*) je město w Qashqadaryoskej oblasći w Uzbekistanje. Je zarjadniske sydło Qarshiskeho wobwoda.

Leži něhdźe 15 kilometrow juhozapadnje wot města Qarshi. 

Ma něhdźe 16 tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1977 měšćanske prawa.
G‘uzor

**G‘uzor** (wurjekowanje: *Guzor*;  / *Guzar*) je město w Qashqadaryoskej oblasći w Uzbekistanje. Je zarjadniske sydło G‘uzorskeho wobwoda.

Leži něhdźe 53 kilometrow juhowuchodnje wot města Qarshi. 

Ma něhdźe 26 tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1977 měšćanske prawa. 

## Wotkaz
Qamashi

**Qamashi** (wurjekowanje: *Kamaši*) je město w Qashqadaryoskej oblasći w Uzbekistanje. Je zarjadniske sydło Qamashiskeho wobwoda.

Leži něhdźe 65 kilometrow wuchodnje wot města Qarshi. 

Ma něhdźe 34 tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1978 měšćanske prawa.
Koson

**Koson** (/ *Kasan*) je město w Qashqadaryoskej oblasći w Uzbekistanje. Je zarjadniske sydło Kosonskeho wobwoda.

Leži něhdźe 35 kilometrow sewjerozapadnje wot města Qarshi. 

Wot lěta 1972 měšćanske prawa.
Dashtobod

**Dashtobod** (wurjekowanje: *Daštobod*; / *Daštabad*; do 1974 – Обручево/ *Obručewo*;  do 1990 – Ульяново/ *Uljanowo*) je město w Jizzaxskej oblasći w Uzbekistanje. 

Leži něhdźe 60 kilometrow wuchodnje Jizzaxa. 

Ma něhdźe 26 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w 19. lětstotku wot ruskich sydlerjow pod mjenom *Obručewo* załožiło a ma wot lěta 1974 měšćanske prawa.
Do‘stlik

**Do‘stlik** (wurjekowanje: *Dustlik*) je město w Jizzaxskej oblasći w Uzbekistanje. Je zarjadniske sydło Do‘stlikskeho wobwoda.

Leži něhdźe 50 kilometrow sewjernje Jizzaxa. 

Ma něhdźe dwanaće tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1983 měšćanske prawa.
Kasan

**Kasan** móže być:

* wulkoměsto w ruskej republice Tatarstan, hlej Kazań
* ruske mjeno města w Uzbekistanje, hlej Koson
Kitob

**Kitob** (/ *Kitab*) je město w Qashqadaryoskej oblasći w Uzbekistanje. Je zarjadniske sydło Kitobskeho wobwoda.

Leži něhdźe 123 kilometrow sewjerowuchodnje wot města Qarshi. 

Ma něhdźe 45 tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1976 měšćanske prawa.
Muborak

**Muborak** (/ *Mubarek*) je město w Qashqadaryoskej oblasći w Uzbekistanje. Je zarjadniske sydło Muborakskeho wobwoda.

Leži něhdźe 80 kilometrow sewjerozapadnje wot města Qarshi. 

Ma něhdźe 20 tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1974 měšćanske prawa.
Talimarjon

**Talimarjon** (wurjekowanje: *Talimardźon*;  / *Talimardžan*) je městačko w Qashqadaryoskej oblasći w Uzbekistanje, bjezposrědnje při turkmenskej hranicy. 

Leži něhdźe 85 kilometrow južnje wot města Qarshi. 

Ma něhdźe šěsć tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1975 měšćanske prawa.
Chiroqchi

**Chiroqchi** (wurjekowanje: *Čirokči*;  / *Čirakči*) je město w Qashqadaryoskej oblasći w Uzbekistanje. Je zarjadniske sydło Chiroqchiskeho wobwoda.

Leži зřш rěсe Kaškadarja něhdźe 90 kilometrow wuchodnje wot města Qarshi. 

Ma něhdźe 20 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w 14. lětstotku  załožiło a ma wot lěta 1980 měšćanske prawa.

## Wotkaz
* Oficialna strona
G‘allaorol

**G‘allaorol** (wurjekowanje: *Gallaorol*;  / *Galljaaral*; do 1926 – Янгикурган/ *Jangikurgan*) je město w w Jizzaxskej oblasći w Uzbekistanje. Je zarjadniske sydło G‘allaorolskeho wobwoda.

Leži něhdźe 30 kilometrow juhozapadnje Jizzaxa. 

Ma něhdźe 23 tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1973 měšćanske prawa.
Yangi Nishon

**Yangi Nishon** (wurjekowanje: *Jangi Nišon*;  / *Jangi Nišan*) je město w Qashqadaryoskej oblasći w Uzbekistanje. Je zarjadniske sydło Nišanskeho wobwoda.

Leži něhdźe 25 kilometrow južnje wot města Qarshi. 

Ma něhdźe jednaće tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1982 měšćanske prawa.
Navoiy

**Navoyi** (wurjekowanje: *Nawoij*;  / *Nawoi*) je město w Uzbekistanje. Je stolica Navoiyskeje oblasće.

Leži w dole rěki Zarafšon něhdźe 355 kilometrow juhozapadnje Taškenta a něhdźe 140 kilometrow sewjerozapadnje Samarkanda.

Ma něhdźe 215 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1958 załožiło. 

## Wotkaz
Zarafshon

**Zarafshon** (wurjekowanje: *Zarafšon*;  / *Zarafšan*) je město w Navoiyskej oblasći w Uzbekistanje. 

Leži na wuchodźe pusćiny Kyzylkum něhdźe 190 kilometrow sewjerozapadnje wot města Navoiy. Wodu dóstawa město z 250 kilometrow zdaleneje rěki Amudarja.

Ma něhdźe 100 tysac wobydlerjow.

## Stawizny
Sydlišćo załoži so w lěće 1965 dla wulkich łožišćow złota a urana w tutej kónčinje a ma wot lěta 1972 měšćanske prawa.

## Wotkaz
Qiziltepa

**Qiziltepa** (wurjekowanje: *Kyzyltepa*;  / *Kyzyltepa*) je město w Navoiyskej oblasći w Uzbekistanje. Je zarjadniske sydło Qiziltepskeho wobwoda.

Leži něhdźe 50 kilometrow wuchodnje wot města Navoiy.

Ma něhdźe dwanaće tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1979 měšćanske prawa.
Nurota

**Nurota** (/ *Nurata*) je město w Navoiyskej oblasći w Uzbekistanje. Je zarjadniske sydło Nurotskeho wobwoda.

Leži něhdźe 55 kilometrow sewjernje wot města Navoiy.

Ma něhdźe 28 tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1976 měšćanske prawa. 

## Wotkaz
Yakkabog‘

**Yakkabog‘** (wurjekowanje: *Jakkabog*;  / * Jakkabag*; do 1978 – Станция Яккабаг/ *Stancija Jakkabag*) je město w Qashqadaryoskej oblasći w Uzbekistanje. Je zarjadniske sydło Yakkabogskeho wobwoda.

Leži něhdźe 100 kilometrow wuchodnje wot města Qarshi. 

Ma něhdźe 22 tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1978 měšćanske prawa. 

## Wotkaz
Shahrisabz

**Shahrisabz** (wurjekowanje: *Šachrisabz*) je město w Qashqadaryoskej oblasći w Uzbekistanje. 

Historiske žro města słuša wot lěta 2000 k swětowemu herbstwu UNESCO.

Leži něhdźe 90 kilometrow sewjerowuchodnje wot města Qarshi a něhdźe 80 kilometrow južnje Samarkanda. 

Ma něhdźe 100 tysac wobydlerjow.

## Wotkazaj

* Shakhrisabz, Uzbekistan. History, monuments and pictures of Shakhrisabz
Uchquduq

**Uchquduq** (wurjekowanje: *Učkuduk*;  / *Učkuduk*) je město w Navoiyskej oblasći w Uzbekistanje. Mjeno woznamjenja *tři studnje*.

Leži w pusćinje Kyzylkum něhdźe 270 kilometrow sewjerozapadnje wot města Navoiy.

Ma něhdźe 28 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo załoži so za čas Sowjetskeho zwjazka w lěće 1958 jako industrijne stejišćo dla wulkich łožišćow urana w tutej kónčinje a dósta w lěće 1978 měšćanske prawa. Hač do lěta 1979 bě tak mjenowane „zawrjene město“.

## Wotkaz
Yangirabod

**Yangirabod** (wurjekowanje: *Jangirabod*;  / *Jangibarad*) je město w Navoiyskej oblasći w Uzbekistanje. Je zarjadniske sydło Xatirchiskeho wobwoda.

Leži něhdźe 65 kilometrow wuchodnje wot města Navoiy.

Ma něhdźe 15 tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1996 měšćanske prawa.
Namangan

**Namangan** () je město na samym wuchodźe Uzbekistana. Je stolica Namanganskeje oblasće

Leži w Ferganskim dole něhdźe 200 kilometrow juhowuchodnje Taškenta.

Ma něhdźe 597 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1610 prěni raz naspomniło.

## Wotkazaj

* Oficialna strona
Kosonsoy

**Kosonsoy** (wurjekowanje: *Kosonsoj*;  / *Kasansaj*) je město w Namanganskej oblasći na samym wuchodźe Uzbekistana, bjezposrědnje při kirgiziskej hranicy. Je zarjadniske sydło Kosonsoyskeho wobwoda.

Leži w Ferganskim dole něhdźe 30 kilometrow sewjernje Namangana.

Ma něhdźe 31 tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1973 měšćanske prawa.
Pop

**Pop** (;  / *Pap*) je město w Namanganskej oblasći na wuchodźe Uzbekistana. Je zarjadniske sydło Popskeho wobwoda.

Leži w Ferganskim dole něhdźe 60 kilometrow wuchodnje Namangana.

Ma něhdźe 28 tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1980 měšćanske prawa. 

## Literatura
* Пап/ Большая советская энциклопедия
To‘raqo‘rg‘on

**To‘raqo‘rg‘on** (wurjekowanje: *Turakurgon*;  / *Turakurgan*) je město w Namanganskej oblasći na wuchodźe Uzbekistana. Je zarjadniske sydło To‘raqo‘rg‘onskeho wobwoda.

Leži w Ferganskim dole něhdźe 15 kilometrow zapadnje Namangana.

Ma něhdźe 25 tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1979 měšćanske prawa.
Uchqo‘rg‘on

** Uchqo‘rg‘on** (wurjekowanje: *Učkurgon*;  / *Učkurgan*) je město w Namanganskej oblasći na wuchodźe Uzbekistana, bjezposrědnje při kirgiziskej hranicy. Je zarjadniske sydło Uchqo‘rg‘onskeho wobwoda.

Leži při rěce Naryn w Ferganskim dole něhdźe 40 kilometrow sewjerowuchodnje Namangana.

Ma něhdźe 33 tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1969 měšćanske prawa. 

## Literatura
*  Учкурган// Большая Cоветская Энциклопедия]
Xaqqulobod

**Xaqqulobod** (wurjekowanje: *Chakkulobod*;  / *Chakkulabad*) je město w Namanganskej oblasći na wuchodźe Uzbekistana, blisko kirgiziskeje hranicy hranicy. Je zarjadniske sydło Narynskeho wobwoda.

Leži w Ferganskim dole něhdźe 40 kilometrow wuchodnje Namangana.

Ma něhdźe 27 tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1974 měšćanske prawa.
Samarkand

**Samarkand** ( ;  / *Samarkand*) je město w Uzbekistanje. Je stolica Samarqandskeje oblasće.

Leži něhdźe 270 kilometrow juhozapadnje Taškenta. Historiske žro města słuša wot lěta 2001 k swětowemu herbstwu UNESCO.

Ma něhdźe 529 tysac wobydlerjow. Wjetšina ludnosće rěči tadźikisce.

## Literatura
* Самарканд// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Wotkazaj

* Oficialna strona
Oqtosh

**Oqtosh** (wurjekowanje: *Oktoš*;  / *Aktaš*) je město w Samarqandskej oblasći w Uzbekistanje. Je zarjadniske sydło Narpayskeho wobwoda.

Leži něhdźe 115 kilometrow zapadnje Samarkanda.

Ma něhdźe 40 tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1967 měšćanske prawa.
Bulung‘ur

**Bulung‘ur** (wurjekowanje: *Bulungur*;  / *Bulungur*; do 1920 – Ростовцево/ *Rostowcewo*; do 1992 – Красногвардейск/ *Krasnogwardejsk*) je město w Samarqandskej oblasći w Uzbekistanje. Je zarjadniske sydło Bulung ‘urskeho wobwoda.

Leži něhdźe 45 kilometrow wuchodnje Samarkanda.

Ma něhdźe 25 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1891 załožiło a ma wot lěta 1973 měšćanske prawa.
Jakub Nowak-Kašćanski

**Jakub Nowak-Kašćanski** ( *Jacob Noack*; * 6. januara 1864 w Kašecach, † 22. awgusta 1920 w Budyšinje) bě serbski katolski farar a powědančkar.

## Žiwjenje
Narodźi so jako štwórte dźěćo Kaščanskeho žiwnosćerja Jana Nowaka a jeho druheje mandźelskeje Marje, rodź. Rjedźic ze Žuric a wobzamkny w lětomaj 1878/79 preparandu Katolskeho wučerskeho seminara w Budyšinje. Wot 1879 do 1888 bě chowanc Serbskeho seminara w Praze, hdźež wopytowaše hač do lěta 1885 němskorěčny Małostronski gymnazij. Wot 1885 do 1888 studowaše w čěskej stolicy teologiju. Poslednjej dwě lěće swojeho studija přebywaše w Kölnje. 

Po nawróće do Łužicy bě wot 1890 do 1893 z kapłanom w Chrósćicach a Wostrowcu, wot 1893 do 1896 tachantski prědar a wot 1896 hač do swojeje zažneje smjerće w lěće 1920 z direktorom Budyskeje Tachantskeje šule. Dnja 22. awgusta 1920 jeho boža ručka w běhu božeje słužby w Tachantskej cyrkwi zaja. Wón bu na Budyskim Mikławšku pochowany.

## Skutkowanje

Nowak běše wobdarjeny powědančkar. Hłownje za čas swojeho studija napisa wjele wjetšich a mjeńšich powědančkow, kotrež běchu woblubowane a so tohodla wjacekróć wotćišćachu, kaž na přikład *Čěski nan a serbski syn* (w rukopisnych *[[Kwětki|Kwětkach]]* towarstwa Serbowki 1882, Jubilejnych spisach Serbowki 1898, w *[[Katolski Posoł|Katolskim Posole]]* 1916 a w samsnym lěće jako kniha), *Stary a nowy wučer* (*[[Łužica (časopis)|Łužica]]* 1886, *[[Serbske Nowiny]]* 30. junija 1936 a sćěhowace wudaća) a *Jene dźěćo přewjele* (*[[Łužiski Serb]]* 1886). Po zakónčenju studija pisaše zwjetša politiski nastawki, wosebje do *Posoła*.

Wón bě wot lěta 1886 z čłonom Maćicy Serbskeje a wot 1917 sobustaw jeje wuběrka.

## Žórło
Jomboy

**Jomboy** (wurjekowanje: *Dźomboj*;  / *Džambaj*) je město w Samarqandskej oblasći w Uzbekistanje. Je zarjadniske sydło Jomboyskeho wobwoda.

Leži něhdźe 25 kilometrow wuchodnje Samarkanda.

Ma něhdźe 14 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1970 załožiło a ma wot lěta 1977 měšćanske prawa.
Chortoq

**Chortoq** (wurjekowanje: *Čortok*;  / *Čartak*) je město w Namanganskej oblasći na wuchodźe Uzbekistana, blisko kirgiziskeje hranicy hranicy. Je zarjadniske sydło Chortoqskeho wobwoda.

Leži w Ferganskim dole něhdźe 30 kilometrow sewjerowuchodnje Namangana.

Ma něhdźe 52 tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1976 měšćanske prawa. 

## Literatura
* Чартак// Большая Cоветская Энциклопедия
Chust (Uzbekistan)

**Chust** (wurjekowanje: *Čust*;  / *Čust*) je město w Namanganskej oblasći na wuchodźe Uzbekistana, blisko kirgiziskeje hranicy. Je zarjadniske sydło Chustskeho wobwoda.

Leži w Ferganskim dole něhdźe 40 kilometrow zapadnje Namangana.

Ma něhdźe 70 tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1969 měšćanske prawa.
Juma

**Juma** (wurjekowanje: *Dźuma*;  / *Džuma*) je město w Samarqandskej oblasći w Uzbekistanje. Je zarjadniske sydło Pastdarg‘omskeho wobwoda.

Leži něhdźe 30 kilometrow zapadnje Samarkanda.

Ma něhdźe 26 tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1973 měšćanske prawa.
Ishtixon

**Ishtixon** (wurjekowanje: *Ištychon*;  / *Ištychan*) je město w Samarqandskej oblasći w Uzbekistanje. Je zarjadniske sydło Ishtixonskeho wobwoda.

Leži něhdźe 60 kilometrow sewjerozapadnje Samarkanda.

Ma něhdźe dwanaće tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1943 załožiło a ma wot lěta 1984 měšćanske prawa.
Kattaqo‘rg‘on

**Kattaqo‘rg‘on** (wurjekowanje: *Kattakurgon*;  / *Kattakurgan*) je město w Samarqandskej oblasći w Uzbekistanje. Je zarjadniske sydło Kattaqo‘rg‘onskeho wobwoda.

Leži něhdźe 70 kilometrow sewjerozapadnje Samarkanda.

Ma něhdźe 80 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w 17. lětstotku  załožiło.
Nurobod

**Nurobod** (;  / *Nurabad*; do 1962 – Соцград/ *Socgrad*; do 1983 – Южный/ *Južnyj*; do 1989 – Советабад/ *Sowjetabad*) je město w Samarqandskej oblasći w Uzbekistanje. Je zarjadniske sydło Nurobodskeho wobwoda.

Leži něhdźe 75 kilometrow zapadnje Samarkanda.

Ma něhdźe jednaće tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1958 załožiło a ma wot lěta 1983 měšćanske prawa. 

## Wotkaz
Payariq

**Payariq** (wurjekowanje: *Pajarik*;  / *Pajaryk*; do 1991 – Наримановка/ *Narimanowka*) je město w Samarqandskej oblasći w Uzbekistanje. Je zarjadniske sydło Payariqskeho wobwoda.

Leži něhdźe 45 kilometrow sewjernje Samarkanda.

Ma něhdźe jednaće tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1899 załožiło wot ruskich sydlerjow pod mjenom *Fjodorowka* a ma wot lěta 1991 měšćanske prawa.
Urgut

**Urgut** (;  / *Urgut*) je město w Samarqandskej oblasći w Uzbekistanje, blisko tadźikiskeje hranicy. Je zarjadniske sydło Urgutskeho wobwoda.

Leži něhdźe 50 kilometrow juhowuchodnje Samarkanda.

Ma něhdźe 60 tysac wobydlerjow.
Boysun

**Boysun** ( / *Bajsun*) je město w Surxondaryoskej oblasći na samym juhu Uzbekistana. Je zarjadniske sydło Boysunskeho wobwoda.

Leži něhdźe 140 kilometrow sewjernje Termiza. 

Ma něhdźe 23 tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1975 měšćanske prawa.
Denov

**Denov** (wurjekowanje: *Denow*;  / *Denau*) je město w Surxondaryoskej oblasći na juhu Uzbekistana. Je zarjadniske sydło Denovskeho wobwoda.

Leži něhdźe 145 kilometrow sewjerowuchodnje Termiza. 

Ma něhdźe130 tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1958 měšćanske prawa. 

## Literatura
* Денау// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Wotkaz
Jarqo‘rg‘on

**Jarqo‘rg‘on** ( / *Džarkurgan*) je město w Surxondaryoskej oblasći na samym juhu Uzbekistana. Je zarjadniske sydło Jarqo‘rg‘onskeho wobwoda.

Leži něhdźe 40 kilometrow sewjerowuchodnje Termiza. 

Ma něhdźe 21 tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1973 měšćanske prawa.
Shargu‘n

**Sharg‘un** ( / *Šarguń*; do 1973 Такчиян / *Takčijan*) je město w Surxondaryoskej oblasći w Uzbekistanje, blisko tadźikiskeje hranicy. 

Leži něhdźe 170 kilometrow sewjerowuchodnje Termiza. 

Ma něhdźe jednaće tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1952 załožiło a ma wot lěta 1973 měšćanske prawa.
Chelak

**Chelak** (wurjekowanje: *Čelak*;  / *Čelek*) je město w Samarqandskej oblasći w Uzbekistanje, w Payariqskim wobwodźe.

Leži něhdźe 35 kilometrow sewjernje Samarkanda.

Ma něhdźe 60 tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1981 měšćanske prawa.
Termiz

**Termiz** (; / *Termez*) je město na samym juhu Uzbekistana, bjezposrědnje při afghaniskej hranicy. Je stolica Surxondaryoskeje oblasće.

Leži při prawym brjoze Amudarje něhdźe 485 kilometrow juhozapadnje Taškenta. Na tamnym brjoze rěki nadeńdźe so afghaniske město Hairatan. Dla mosta přez Amudarju a hraničneho přechoda ma Termiz wulki strategiski wuznam.

Ma něhdźe 136 tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1929 ma měšćanske prawa. 

## Literatura
* Термез// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Wotkaz
Sho‘rchi

**Sho‘rchi** ( / *Šurči*) je město w Surxondaryoskej oblasći na juhu Uzbekistana. Je zarjadniske sydło Sho‘rchiskeho wobwoda.

Leži něhdźe 110 kilometrow sewjerowuchodnje Termiza. 

Ma něhdźe 22 tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1976 měšćanske prawa.
Guliston (Uzbekistan)

**Guliston** (;  / *Gulistan*; do 1922 – Голодная Степь/ *Golodnaja Step*; do 1961 – Мирзачуль/ *Mirzačul*) je město na wuchodźe Uzbekistana. Je stolica Sirdaryoskeje oblasće.

Leži na juhowuchodźe pusćiny pod mjenom *Hlódna Stepa* něhdźe 100 kilometrow juhozapadnje Taškenta. 

Ma něhdźe 77 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w 19. lětstotku wot ruskich sydlerjow załožiło a ma wot lěta 1959 měšćanske prawa.

## Literatura
* Guliston/ Britannica

## Wotkaz
Baxt

**Baxt** ( / *Bacht*; do 1947 Великоалексеевка / Wjelikoaleksejewka; do 1980 Великоалексеевский / Wjelikoaleksejewskij) je město w Sirdaryoskej oblasći w Uzbekistanje, blisko kazachskeje hranicy. 

Leži w pusćinje *Hlódna Stepa* něhdźe 25 kilometrow sewjernje Gulistona. 

Ma něhdźe dźewjeć tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w 19. lětstotku wot ruskich sydlerjow pod mjenom *Wjelikoaleksejewka* załožiło a ma wot lěta 1980 měšćanske prawa.
Sirdaryo

**Sirdaryo** ( / *Syrdarja*) je město w Sirdaryoskej oblasći na wuchodźe Uzbekistana. Je zarjadniske sydło Sirdaryoskeho wobwoda.

Leži na juhowuchodźe pusćiny pod mjenom Hlódna Stepa něhdźe 40 kilometrow sewjernje Gulistona. 

Ma něhdźe 22 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w 19. lětstotku  wot ruskich sydlerjow załožiło a ma wot lěta 1971 měšćanske prawa.
Shirin

**Shirin** ( / *Širin*) je město w Sirdaryoskej oblasći na wuchodźe Uzbekistana, blisko tadźikiskeje hranicy.

Leži na juhowuchodźe pusćiny pod mjenom Hlódna Stepa něhdźe 60 kilometrow juhowuchodnje Gulistona. 

Ma něhdźe 17 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1972 załožiło a ma wot lěta 1972 měšćanske prawa.
Ohangaron

**Ohangaron** ( / *Achangaran*) je město na wuchodźe Uzbekistana, w blisko tadźikiskeje hranicy. Je zarjadniske sydło Ohangaronskeho wobwoda.

Leži při rěce Ohangaron něhdźe 65 kilometrow juhowuchodnje Taškenta. 

Ma něhdźe 20 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1960 załožiło a ma wot lěta 1966 měšćanske prawa. 

## Wotkaz
Bekobod

**Bekobod** ( / *Bekabad*; do 1954 Хилково, Беговат / *Chilkowo, Bjegowat*) je město w Taškentskej oblasći na wuchodźe Uzbekistana, bjezposrědnje při tadźikiskej hranicy. 

Leži při rěce Syrdarja něhdźe 115 kilometrow južnje Taškenta. 

Ma něhdźe 101 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1899 załožiło a ma wot lěta 1945 měšćanske prawa. 

## Wotkazaj
Bo‘ka

**Bo‘ka** ( / *Buka*) je město w Taškentskej oblasći na wuchodźe Uzbekistana, blisko tadźikiskeje hranicy. Je zarjadniske sydło Bo‘kaskeho wobwoda.

Leži něhdźe 65 kilometrow južnje Taškenta. 

Ma něhdźe 28 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1943 załožiło a ma wot lěta 1980 měšćanske prawa.
Ga‘zalkent

**G‘azalkent** ( / *Gazalkent*) je město w Taškentskej oblasći na wuchodźe Uzbekistana, blisko kazachskeje hranicy. Je zarjadniske sydło Bo‘stonliqskeho wobwoda.

Leži při lewym brjoze rěki Čirčik něhdźe 50 kilometrow sewjerowuchodnje Taškenta. 

Ma něhdźe 22 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1932 załožiło a ma wot lěta 1964 měšćanske prawa. 

## Wotkaz
Angren

**Angren** ( / *Angren*; do 1946 Ангреншахтстрой / *Angrenšachtstroj*) je město w Taškentskej oblasći na wuchodźe Uzbekistana, blisko tadźikiskeje hranicy. 

Leži při rěce Ohangaron něhdźe 75 kilometrow juhowuchodnje Taškenta. 

Ma něhdźe 175 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1942 załožiło a ma wot lěta 1946 měšćanske prawa. 

## Wotkaz
Nurafshon

**Nurafshon** ( / *Nurafšоn*; do 2017 To‘ytepa / *Tujtepa*) je město na wuchodźe Uzbekistana. Je stolica Taškentskeje oblasće.

Leži něhdźe 25 kilometrow južnje Taškenta. 

Ma něhdźe 29 tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1973 měšćanske prawa.
Parkent

**Parkent** (;  / *Parkent*) je město w Taškentskej oblasći na wuchodźe Uzbekistana. Je zarjadniske sydło Parkentskeho wobwoda.

Leži něhdźe 50 kilometrow wuchodnje Taškenta. 

Ma něhdźe 37 tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1984 měšćanske prawa.
Piskent

**Piskent** (;  / *Pskent*) je město w Taškentskej oblasći na wuchodźe Uzbekistana, blisko tadźikiskeje hranicy. Je zarjadniske sydło Piskentskeho wobwoda.

Leži něhdźe 90 kilometrow južnje Taškenta. 

Ma něhdźe 90 tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1966 měšćanske prawa.
Chinoz

**Chinoz** ( / *Činaz*) je město w Taškentskej oblasći na wuchodźe Uzbekistana, blisko kazachskeje hranicy. Je zarjadniske sydło Chinozskeho wobwoda.

Leži něhdźe 60 kilometrow juhozapadnje Taškenta. 

Ma něhdźe 121 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so we 8. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1972 měšćanske prawa.
Yangiobod

**Yangiobod** ( / *Jangiabad*) je město w Taškentskej oblasći na wuchodźe Uzbekistana.

Leži něhdźe 120 kilometrow juhowuchodnje Taškenta a něhdźe 13 kilometrow sewjernje Angrena. 

Ma něhdźe dźewjeć tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1953 měšćanske prawa. 

## Wotkaz
Yangiyo‘l

**Yangiyo‘l** ( / *Jangijul*; do 1934 Каунчи / *Kaunči*) je město w Taškentskej oblasći na wuchodźe Uzbekistana.

Leži při prawym brjoze rěki Čirčik něhdźe 30 kilometrow juhozapadnje Taškenta. 

Ma něhdźe 82 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1901 załožiło a ma wot lěta 1934 měšćanske prawa. 

## Wotkazaj
Do‘stobod

**D‘ostobod** ( / *Dustabad*; do 1991 Солдатский / *Soldatskij*; do 1996 Аскарлик / *Askarlik*) je město w Taškentskej oblasći na wuchodźe Uzbekistana. Je zarjadniske sydło Quyichirchiqskeho wobwoda.

Leži něhdźe 90 kilometrow sewjerowuchodnje Taškenta. 

Ma něhdźe 16 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w 19. lětstotku  wot ruskich sydlerjow pod mjenom *Soldatskij* załožiło a ma wot lěta 1983 měšćanske prawa.

## Wotkaz
Keles

**Keles** ( / *Keles*) je město w Taškentskej oblasći na wuchodźe Uzbekistana, bjezposrědnje při  kazachskej hranicy. Je zarjadniske sydło Zangiotskeho wobwoda.

Leži něhdźe 2 kilometrow sewjernje Taškenta. 

Ma něhdźe 25 tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1976 měšćanske prawa. 

## Literatura
* Келес Большой энциклопедический словарь
Fergana

**Fergana** (;   / *Fergana*; do 1907 Новый Маргилан / *Nowyj Margilan*; do 1924 Сколебев / *Skobelew*) je město na samym wuchodźe Uzbekistana, blisko tadźikiskeje hranicy. Je stolica Farg‘onskeje oblasće.

Wulkoměsto leži na juhu po nim pomjenowaneho Ferganskeho doła něhdźe 235 kilometrow juhowuchodnje Taškenta a je industrijne kaž tež kulturne srjedźišćo regiona. 

Ma něhdźe 340 tysac wobydlerjow.

## Stawizny
Sydlišćo załoži so hakle w 19. lětstotku blisko prastareho města Margilan a ma wot lěta 1876 měšćanske prawa. 

## Literatura
* Маргелан Новый// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Wotkazaj
Beshariq

**Beshariq** ( / *Bešaryk*; do 1983 Кирово / *Kirowo*) je město w Farg‘onskej oblasći na samym wuchodźe Uzbekistana, bjezposrědnje při tadźikiskej hranicy. Je zarjadniske sydło Beshariqskeho wobwoda.

Leži na juhu Ferganskeho doła něhdźe 120 kilometrow zapadnje Fergany. 

Ma něhdźe 24 tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1983 měšćanske prawa.
Quva

**Quva** ( / *Kuwa*, 1927–1974 Федченко / *Fedčenko*) je město w Farg‘onskej oblasći na samym wuchodźe Uzbekistana, blisko kirgiziskeje hranicy. Je zarjadniske sydło Quvaskeho wobwoda.

Leži na juhu Ferganskeho doła něhdźe 30 kilometrow sewjerowuchodnje Fergany. 

Ma něhdźe 34 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w 10. lětstotku jako *Kuba* prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1974 měšćanske prawa. 

## Wotkaz
* Кува
Kokand

**Kokand** (,  / *Kokand*) je město w Farg‘onskej oblasći na samym wuchodźe Uzbekistana.

Leži na juhozapadźe Ferganskeho doła něhdźe 70 kilometrow zapadnje Fergany a něhdźe 165 kilometrow juhowuchodnje Taškenta. 

Ma něhdźe 233 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1610 prěni raz naspomniło.

Sydlišćo je so w 10. lětstotku prěni raz naspomniło a wuwiwaše so do wuznamneho wikowanskeho suka při židźanej dróze. Wot 1709 do 1876 bě Kokand hłowne město Kokandskeho khanata. Hakle wot 1876 słušeše k Ruskemu carstwu.

## Literatura
* Коканд// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
* Kokand, Britannica

## Wotkazaj
Quvasoy

**Quvasoy** ( / *Kuwasaj*) je město w Farg‘onskej oblasći na samym wuchodźe Uzbekistana, bjezposrědnje při kirgiziskej hranicy. 

Leži na wuchodźe Ferganskeho doła při rěce Isfayramsoy něhdźe 20 kilometrow juhowuchodnje Fergany. 

Ma něhdźe 75 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1954 załožiło. 

## Wotkaz
Tinchlik

**Tinchlik** ( / *Tinčlik*; do 1963 Ванновский / *Wannowskij*; do 1974 имени Хамзы Хакимзаде / *imjeni Chamzy Chakimzade*; do 2012 Хамза, Хамзаабад / *Chamza, Chamzaabad*) je město w Farg‘onskej oblasći na samym wuchodźe Uzbekistana, bjezposrědnje při kirgiziskej hranicy.

Leži na juhu Ferganskeho doła něhdźe 30 kilometrow zapadnje Fergany. 

Ma něhdźe 13 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1941 załožiło a ma wot lěta 1974 měšćanske prawa. 

## Nóžki
Kofi Annan

**Kofi Atta Annan** (* 8. apryla 1938 w Kumasi, Złoty pobrjóh; † 18. awgusta 2018 w Bernje) bě ghanaski diplomat a wot 1997 hač do 2006 sedmy generalny sekretar Zjednoćenych narodow. W lěće 2001 dósta zhromadnje z organizaciju UN Měrowe Nobelowe myto za swoje zasłužby za „lěpje organizowany a měrniši swět“.

Z jeho wólbu za naslědnika Boutrosa Boutros-Ghali sta so z druhim generalnym sekretarom z Afriki a prěnim z tak mjenowaneje „čorneje Afriki“. Po skónčenju jeho zastojnstwa bě mjez druhim předsyda *Aliancy za zelenu rewoluciju w Africe* (AGRA) a w lěće 2012 skrótka pósłanc Zjednoćenych narodow za Syrisku.

## Wotkazaj

*
Yaypan

**Yaypan** ( / *Jajpan*) je město w Farg‘onskej oblasći na samym wuchodźe Uzbekistana, blisko kirgiziskeje hranicy. Je zarjadniske sydło O‘zbekistonskeho wobwoda.

Leži na juhu Ferganskeho doła něhdźe 105 kilometrow zapadnje Fergany a něhdźe 20 kilometrow juhozapadnje Kokanda. 

Ma něhdźe 21 tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1975 měšćanske prawa.
Nukus

**Nukus** (; karakalpaksce *Нөкис, No‘kis*; / *Nukus*) je město na sewjerozapadźe Uzbekistana a stolica republiki Karakalpakstan, blisko turkmenskeje hranicy.

Leži w pusćinje Kyzylkum při prawym brjoze rěki Amudarja něhdźe 800 kilometrow sewjerozapadnje Taškenta. 

Ma něhdźe 312 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w 12. lětstotku prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1932 měšćanske prawa.

## Nóžki


## Wotkaz
Beruniy

**Beruniy** (; karakalpaksce *Biruniy, Бируний*;  / *Beruni*) je město w republice Karakalpakstan na zapadźe Uzbekistana. Je zarjadniske sydło Beruniyskeho wobwoda.

Leži w pusćinje Kyzylkum při prawym brjoze rěki Amudarja něhdźe 145 kilometrow juhowuchodnje Nukusa. 

Ma něhdźe 66 tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1962 měšćanske prawa. 

## Nóžki
Bo‘ston

**Bo‘ston** (;  karakalpaksce *Bustan, Бустан*;  / *Bustan*) je město w republice Karakalpakstan na zapadźe Uzbekistana. Je zarjadniske sydło Ellikqal'askeho wobwoda.

Leži w pusćinje Kyzylkum něhdźe 25 kilometrow sewjerowuchodnje wot města Beruniy a něhdźe 140 kilometrow juhowuchodnje Nukusa.

Ma něhdźe dwanaće tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1983 měšćanske prawa.
Marg‘ilon

**Marg‘ilon** ( / *Margilan*) je město w Farg‘onskej oblasći na samym wuchodźe Uzbekistana.

Leži na juhu Ferganskeho doła něhdźe 10 kilometrow sewjerozapadnje Fergany. 

Ma něhdźe 215 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w 9. lětstotku prěni raz naspomniło. 

## Literatura
* Старый Маргилан// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Wotkaz
Rishton

**Rishton** ( / *Rištan*; 1937–1977 Куйбышево / *Kujbyšewo*) je město w Farg‘onskej oblasći na samym wuchodźe Uzbekistana, bjezposrědnje při kirgiziskej hranicy. Je zarjadniske sydło Rishtonskeho wobwoda.

Leži na juhu Ferganskeho doła něhdźe 50 kilometrow zapadnje Fergany. 

Ma něhdźe 50 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w 9. lětstotku prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1974 měšćanske prawa.
Qo‘ng‘irot

**Qo‘ng‘irot** (karakalpaksce *Qon‘irat, Қоңырат*;  / *Kungrad*; do 1969 – Железнодорожный / *Železnodorožnyj*) je město w republice Karakalpakstanje na sewjerozapadźe Uzbekistana. Je zarjadniske sydło Qo‘ng‘irotskeho wobwoda.

Leži w pusćinje Kyzylkum při rěce Amudarja něhdźe 90 kilometrow sewjerozapadnje Nukusa. 

Ma něhdźe 80 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1927 załožiło a ma wot lěta 1963 měšćanske prawa. 

## Nóžki
Mang‘it

**Mang‘it** (karakalpaksce *Man‘g‘i‘t, Маңғыт*;  / *Mangit*) je město w republice Karakalpakstan na zapadźe Uzbekistana, bjezposrědnje při turkmenskej hranicy. Je zarjadniske sydło Amudaryoskeho wobwoda.

Leži w Chorazimskej oazje w pusćinje Kyzylkum při rěce Amudarja něhdźe 70 kilometrow juhowuchodnje Nukusa. Na tamnym boku hranicy nadeńdźe so turkmenske město Gubadag.

Ma něhdźe 48 tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1973 měšćanske prawa.
Taxiatosh

**Taxiatosh** (karakalpaksce *Taqıyatas, Тахиаташ*;  / *Tachiataš*) je město w republice Karakalpakstan na zapadźe Uzbekistana, bjezposrědnje při turkmenskej hranicy. Je zarjadniske sydło Taxiatoshskeho wobwoda.

Leži w pusćinje Kyzylkum při lewym brjoze rěki Amudarja něhdźe 15 kilometrow južnje Nukusa. 

Ma něhdźe 51 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1950 załožiło a ma wot lěta 1953 měšćanske prawa. 

## Nóžki
To‘rtko‘l

**To‘rtko‘l** (karakalpaksce *To‘rtku‘l, Төрткүл*; / *Turtkul*; do 1920 Петроалександровск / *Petroaleksandrowsk*) je město w republice Karakalpakstan na zapadźe Uzbekistana, blisko turkmenskeje hranicy. Je zarjadniske sydło To‘rtko‘lskeho wobwoda.

Leži w pusćinje Kyzylkum při prawym brjoze rěki Amudarja něhdźe 150 kilometrow juhozapadnje Nukusa. 

Ma něhdźe 79 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1873 załožiło a ma wot lěta 1873 měšćanske prawa. 

## Nóžki


## Wotkaz
Xalqobod

**Xalqobod** (karakalpaksce *Xalqabad, Халқабад*;  / *Chalkabad*) je městačko w republice Karakalpakstan na sewjerozapadźe Uzbekistana.

Leži w pusćinje Kyzylkum něhdźe 45 kilometrow sewjernje Nukusa. 

Ma něhdźe dźewjeć tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1986 měšćanske prawa.
Shumanay

**Shumanay** (karakalpaksce *Shomanay, Шoманай*; / *Šumanaj*) je město w republice Karakalpakstan na zapadźe Uzbekistana, bjezposrědnje při turkmenskej hranicy. Je zarjadniske sydło Shumanayskeho wobwoda.

Leži w pusćinje Kyzylkum něhdźe 70 kilometrow zapadnje Nukusa. 

Ma něhdźe 14 tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1983 měšćanske prawa. 

## Nóžki
Akdepe

**Akdepe** je město w Daşoguzskej oblasći na samym sewjeru Turkmenistana, blisko hranicy z uzbekskej awtonomnej republiku Karakalpakstan. Je zarjadniske sydło Akdepskeho wobwoda.

Leži na sewjeru pusćiny Karakum při kromje wot rěki Amudarja powodźeneje krajiny něhdźe 60 kilometrow sewjerozapadnje Daşoguza. 

Ma něhdźe 15 tysac wobydlerjow a wot lěta 2016 měšćanske prawa.
Jan Jurij Temler

**Jan Jurij Temler** (tež *Themler*; * wokoło 1500, † 1573 w Chrósćicach) bě serbski nabožinski prócowar a romsko-katolski farar. 

Wón běše wot 1540 hač do lěta 1559 z poslednim katolskim duchownym w Hodźiju, doniž so w tamnišej wosadźe reformacija njezawjedźe. W tutym lěće dyrbješe před ewangelsku dohladowarsku komisiju do Biskopic přińć, dokelž bě Mišnjanski biskop hamt Stołpin ze wšěmi wsami sakskemu kurwjerchej wotstupił. Temler so na městnje nowej wěrje njepodwoli, ale wuprosy sej štyri dny k přemyslenju. Dnja 8. januara 1559 napisa komisaram, zo je cyła wosada z wuwzaćom knježkow hišće katolska a spokojom z nim. Komisija pak postaji Jakuba Finklerja z Měrjowa za noweho fararja, kiž tam dnja 2. februara hižo ewangelsce prědowaše. Temler woteńdźe do Chrósćic, hdźež skutkowaše hač do swojeje smjerće w lěće 1573 dale jako katolski farar. 

Tradicija powěda, zo při tutej składnosći tež hnadowne swjećo z něhdyšeje Tuchorskeje kapały sobu přinjese, kotrež so dźensa w Róžeńčanskej putniskej cyrkwi namaka. Wone bě po zawjedźenju reformacije w Hornim Wujězdźe w lěće 1551 do Hodźija přišło.

## Žórle
* Jan Meškank: *Temler, Jan Jurij*. W: Serbskim biografiskim słowniku, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1970, str. 259

## Literatura
* Michał Hórnik: *Jan Jurij Themler, posleni katholski faraŕ w Hodźiju.* W: KP 4 (1866), str. 97–100 (digitalizat jako pdf)
Änew

**Änew** abo **Anau** je město na juhu Turkmenistana, blisko iranskeje hranicy. Je stolica Ahalskeje oblasće.

Leži na juhu pusćiny Karakum něhdźe 12 kilometrow wuchodnje Ašchabada. 

Ma něhdźe 29 tysac wobydlerjow a wot lěta 2008 měšćanske prawa. 

## Wotkaz
Babadaýhan

**Babadaýhan** (do 1992 Кировск / *Kirowsk*) je městačko w Ahalskej oblasći na juhu Turkmenistana. Je zarjadniske sydło Babadaýhanskeho wobwoda.

Leži w pusćinje Karakum něhdźe 240 kilometrow wuchodnje Änewa. 

Ma něhdźe sydom tysac wobydlerjow a wot lěta 2018 měšćanske prawa.
Bäherden

**Bäherden** (do 1993 – *Bäherden*; do 2018 – *Baharly*) je město w Ahalskej oblasći na juhu Turkmenistana. Je zarjadniske sydło Bäherdenskeho wobwoda.

Leži na juhu pusćiny Karakum něhdźe 100 kilometrow wuchodnje Ašchabada. 

Ma něhdźe 24 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w 19. lětstotku załožiło a ma wot lěta 2008 měšćanske prawa.

## Literatura
* Бахарден// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
Xo‘jayli

**Xo‘jayli** (karakalpaksce *Xo‘jeli, Хожели*;  / *Chodžejli*) je město w republice Karakalpakstan na zapadźe Uzbekistana, blisko turkmenskeje hranicy. Je zarjadniske sydło Xo‘jayliskeho wobwoda.

Leži w pusćinje Kyzylkum při rěce Amudarja něhdźe 15 kilometrow juhozapadnje Nukusa. 

Ma něhdźe 104 tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1926 měšćanske prawa.
Chimboy

**Chimboy** (karakalpaksce *Shımbay, Шимбай*; / *Čimbaj*) je město w republice Karakalpakstan na zapadźe Uzbekistana.

Leži w pusćinje Kyzylkum něhdźe 60 kilometrow sewjernje Nukusa. 

Ma něhdźe 39 tysac wobydlerjow.

Wot lěta 1926 měšćanske prawa.
Tejen

**Tejen** (wurjekowanje: *Tedźen*) je oazowe město w Ahalskej oblasći na juhu Turkmenistana.

Leži na juhu pusćiny Karakum při lěwym brjoze rěki Tejen něhdźe 195 kilometrow juhowuchodnje Ašchabada, z kotrymž je přez dalokodróhu M 37 zwjazany.

Ma něhdźe 77 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w 19. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1925 měšćanske prawa.

## Literatura
* Теджен, административный центр// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
Balkanabat

**Balkanabat** (do 1946 – Нефте-Даг/ *Nefte-Dag*; do 1999 – Небит-Даг/ *Nebit-Dag*) je město na zapadźe Turkmenistana. Je stolica Balkanskeje oblasće a wuznamne stejišćo wolijoweje a płunoweje industrije.

Leži něhdźe 400 kilometrow sewjerozapadnje Ašchabada a něhdźe 130 kilometrow juhowuchodnje wot přistawneho města Türkmenbaşy. 

Ma něhdźe 120 tysac wobydlerjow.

## Stawizny
Sydlišćo załoži so w lěće 1933 jako zastanišćo Transkaspiskeje železnicy a měješe hač do spožčenja měšćanskich prawow lěta 1946 mjeno *Nefte-Dag* (wot *nafty* a *dag*, „hora“). Wot 1946 do 1999 rěkaše *Nebit-Dag* a potom dósta swoje dźensniše mjeno, kotrež je wotwodźene wot bliskich Balkanskich horin *(Uly Balkan)*.

## Wotkaz
Gumdag

**Gumdag** (tež *Kumdag*, „hora w pusćinje“) je město w Balkanskej oblasći na zapadźe Turkmenistana. 

Leži něhdźe 390 kilometrow sewjerozapadnje Ašchabada a něhdźe 40 kilometrow južnje Balkanabata. 

Ma něhdźe 26 tysac wobydlerjow.
Türkmenbaşy

**Türkmenbaşy** (do 1993 Красноводск / *Krasnowodsk*) je přistawne město w Balkanskej oblasći na zapadźe Turkmenistana. 

Leži při wuchodnym brjoze Kaspiskeho morja něhdźe 520 kilometrow sewjerozapadnje Ašchabada a něhdźe 130 kilometrow sewjerozapadnje Balkanabata.

Ma něhdźe 79 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1869 załožiło. W lěće 1993 bu pomjenowane po tehdyšim turkmenskim prezidenće Saparmurat Nijazow, kiž měješe přimjeno *Türkmenbaşy* („nan Turkmenow“).

## Literatura
* Красноводск// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Wotkazaj
Karakum

**Karakum** ( Каракумы;  *Garagum*;  *Qoraqum*) je pusćina w srjedźnej Aziji, kotraž so nadeńdźe w Turkmenistanje a Uzbekistanje. Hromadźe ze susodnymaj pusćinomaj Kyzylkum a Aralkum pokrywa najwjetši dźěl nutřkowneje Turanskeje nižiny. Mjeno je wotwodźene wot turkskeju słowow *kara* („čorny“) a *kum* („pěsk“).

Pusćina leži zapadnje rěki Amudarja a słuša nimale dospołnje do turkmenskeho teritorija. Jeničce při sewjernej kromje ma tež Uzbekistan swój podźěl. Karakum wučini někak 90 % cyłkowneho teritorija Turkmenistana a je wjetša hač 400.000 km². Přez južny dźěl dla kontinentalneho połoženja nimoměry sucheje kónčiny wjedźe z lěta 1950 1445 kilometrow dołhi Karakumski kanal z wodu Amudarje směr Kaspiskeho morja.

Wosrjedź pusćiny namakaja so wjacore stare oazowe města kaž na přikład Merw. Tež židowa dróha wjedźeše přez Karakum.

## Wotkaz
Sirdar

**Sirdar, Serdar** abo **Sardar** ( سردار = rozkaznik) móže być:

* Sardar, aziski titul abo pozicija
* Serdar (mjeno), časte turkowske mjeno
* Sirdar (Egyptowska), britiski wyši rozkazowar egyptowskeho wójska za čas kolonialneho knjejstwa

* slědowace geografiske městna:
** Serdar (Turkmenistan), město w Turkmenistanje
** Sir Dar, prowinca Markazi, Iran
** Sirdar-e Bala, prowinca Lorestan, Iran
** Sirdar-e Pain, prowinca Lorestan, Iran
Bereket

**Bereket** (do 1991 – Казанджик, Газанджык/ *Kazandžik, Gazandźyk*) je město w Balkanskej oblasći na zapadźe Turkmenistana. 

Leži na zapadźe pusćiny Karakum něhdźe 130 kilometrow wuchodnje Balkanabata a něhdźe 300 kilometrow sewjerozapadnje Ašgabata.

Ma něhdźe 24 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1895 załožiło a ma wot lěta 1939 měšćanske prawa.
Hazar

**Hazar** (do 1993 – Челекен/ Čeleken) je město w Balkanskej oblasći na zapadźe Turkmenistana. 

Leži při wuchodnym brjoze Kaspiskeho morja na Čelekenskej połkupje, něhdźe 130 kilometrow zapadnje Balkanabata. Wokoło města nadeńdu so wulke łožišća zemskeho wolija.

Ma něhdźe 29 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1950 załožiło a ma wot lěta 1956 měšćanske prawa. 

## Literatura
* Челекен, Большая Советская Энциклопедия
Serdar (Turkmenistan)

**Serdar** (do 1991 – Кизыл-Арват, Кызыларбат/ *Kizyl-Arwat, Kyzylarbat*) je město w Balkanskej oblasći na zapadźe Turkmenistana. 

Leži na zapadźe pusćiny Karakum něhdźe 205 kilometrow wuchodnje Balkanabata a něhdźe 225 kilometrow sewjerozapadnje Ašchabada.

Ma něhdźe 45 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so we 18. lětstotku prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1935 měšćanske prawa.
Esenguly

**Esenguly** (do 1993 – Гасан-Кули/ *Gasan-Kuli*) je městačko w Balkanskej oblasći na juhu Turkmenistana, blisko iranskeje hranicy. Je zarjadniske sydło Esengulskeho wobwoda.

Leži při wuchodnym brjoze Kaspiskeho morja něhdźe 280 kilometrow južnje Balkanabata a něhdźe 550 kilometrow zapadnje Ašgabata.

Ma něhdźe šěsć tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w 19. lětstotku  załožiło a ma wot lěta 2016 měšćanske prawa.
Etrek

**Etrek** (do 1993 – Кизыл-Атрек, Газилетрек/ *Kizyl-Atrek, Gaziletrek*) je městačko w Balkanskej oblasći na juhozapadźe Turkmenistana, bjezposrědnje při iranskej hranicy. Je zarjadniske sydło Etrekskeho wobwoda.

Leži při prawym brjoze rěki Etrek něhdźe 370 kilometrow južnje Balkanabata a něhdźe 455 kilometrow zapadnje Ašgabata.

Ma něhdźe sydom tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w 19. lětstotku załožiło a ma wot lěta 2016 měšćanske prawa.
Daşoguz

**Daşoguz** (do 1992 Ташауз / *Tašauz*; do 1999 Дашховуз / *Dašchowuz*) je město na samym sewjeru Turkmenistana, bjezposrědnje při uzbekskej hranicy. Je stolica Daşoguzskeje oblasće.

Leži při sewjernej kromje pusćiny Karakum we wot rěki Amudarja powodźenej krajinje něhdźe 455 kilometrow sewjernje Ašgabata.

Ma něhdźe 275 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1681 załožiło a ma wot lěta 1924 měšćanske prawa. 

## Wotkaz
Nyýazow

**Nyýazow** (do 1993 *Täzebazar*) je městačko w Daşoguzskej oblasći na samym sewjeru Turkmenistana, bjezposrědnje při uzbekskej hranicy.  

Dósta w lěće 1993 mjeno tehdyšeho turkmenskeho prezidenta Saparmurata Nijazowa. 

Leži při sewjernej kromje pusćiny Karakum w powodźenskej krajinje rěki Amudarja něhdźe 60 kilometrow sewjerozapadnje Daşoguza.

Ma něhdźe sydom tysac wobydlerjow a wot lěta 2016 měšćanske prawa
Nijazow

**Nijazow** móže być:

* mjeno bywšeho turkmenskeho prezidenta, hlej Saparmurat Nijazow
* po nim pomjenowane město w Turkmenistanje, hlej Nyýazow
Oaza

**Oaza** (ze starogrjekskeho ὄασις *óasis* „wobsydlene městno“) je městno wosrjedź pusćiny, na kotrymž wustupuje woda, kotraž ratarstwo zmóžnja. Tuta „kupa“ wegetacije w hewak suchej kónčinje nadeńdźe so zwjetša při žórle abo na dnje pusćinoweje doliny (wadi). Wulkosć a charakter oazow wariěrujetej – wot małkeho, wot palmow wobdateho hata hač k wulkim oazowym městam.

Druhdy mjenuja so tež powodźene krajiny při rěkach w hewak suchej wokolinje, kaž na přikład podłu Nila abo Amudarje jako „oazy“. Tute kónčiny słušachu k wuchadźišćam prěnich wysokich kulturow.

## Wotkaz
Saparmyrat Türkmenbaşy

**Saparmyrat Türkmenbaşy** (do 1993 – Октябрьск / *Oktjabrsk*) je městačko w Daşoguzskej oblasći na samym sewjeru Turkmenistana, blisko uzbekskeje hranicy. Je zarjadniske sydło wobwoda Saparmyrata Türkmenbaşy.

Dósta w lěće 1993 mjeno tehdyšeho turkmenskeho prezidenta Saparmurata Nijazowa, kiž měješe přimjeno *Türkmenbaşy* („nan Turkmenow“).

Leži při sewjernej kromje pusćiny Karakum něhdźe 20 kilometrow zapadnje wot města Köneürgenç.

Ma něhdźe šěsć tysac wobydlerjow a wot lěta 2016 měšćanske prawa.
Kyzylkum

**Kyzylkum** ( Кызылкум;  *Qizilqum*) je pusćina w srjedźnej Aziji, kotraž so nadeńdźe mjez rěkomaj Amudarja na juhu a Syrdarja na sewjeru. Hromadźe ze susodnymaj pusćinomaj Karakum a Aralkum pokrywa najwjetši dźěl nutřkowneje Turanskeje nižiny. Mjeno je wotwodźene wot turkskeju słowow *kyzyl* („čerwjeny“) a *kum* („pěsk“). Najwjetši dźěl pusćiny słuša k Uzbekistanej, mjeńšej dźělej ke Kazachstanej a Turkmenistanej.

Pusćina ma wulkosć wot něhdźe 200.000 km² a je bohata na zemske pokłady kaž złoto, slěbro, uran, kopor a zemski wolij.

Kyzylkum je jara rědko wobsydlena; k najwjetšim sydlišćam słušatej uzbekskej měsće Zarafshon a Uchquduq.

## Wotkaz
Gurbansoltan eje

** Gurbansoltan eje** (; do 2004 Ильянлы, Йыланлы / *Iljanly, Ýylanly*)  je město w Daşoguzskej oblasći na sewjeru Turkmenistana. 

Leži na sewjeru pusćiny Karakum něhdźe 25 kilometrow zapadnje Daşoguza.

Ma něhdźe 27 tysac wobydlerjow.
Köneürgenç

**Köneürgenç** () je město w Daşoguzskej oblasći na samym sewjeru Turkmenistana, bjezposrědnje při uzbekskej hranicy. Je zarjadniske sydło Köneürgençskeho wobwoda. 

Leži při sewjernej kromje pusćiny Karakum w powodźenskej krajinje rěki Amudarja něhdźe 90 kilometrow sewjerozapadnje Daşoguza a něhdźe 500 kilometrow sewjernje Ašgabata.

Ma něhdźe 31 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo załoži so hakle w 19. lětstotku w bliskosći powostankow stareje choresmiskeje stolicy *Gurgandź*, kotrež słušeja wot lěta 2005 k swětowemu herbstwu UNESCO (čo. 1199).

## Wotkaz