open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Błyšćaty rupač

**Błyšćaty rupač** (*Scabiosa lucida*) je rostlina z podswójby drapalcowych rostlinow (*Dipsacoideae*) znutřka swójby kozylistowych rostlinow (*Caprifoliaceae*). 

## Wopis
Błyšćaty rupač ma nahe łopjena, kotrež so słabje błyšća. 

Stołpik je zwjetša jednohłójčkowy.

Kćěje wot junija hač do septembra. Keluškowe seršće su šipate .

## Stejnišćo
Rosće na subalpinskich a alpinskich kamjentnych trawnikach a skalnych drjebiznach, w Alpach hač do wysokosćow wot 1200-2500 m. Ma radšo wapnite pódy.

## Rozšěrjenje
Rostlina je w horinach srjedźneje a južneje Europy rozšěrjena.

## Wužiwanje

## Nóžki


## Žórła
*  
* Schauer - Caspari: Pflanzenführer für unterwegs, ISBN 978-3-8354-0354-3, 2. nakład, 2008, strona 322, jako podobna družina *Glänzende Skabiose* (*Scabiosa lucida*) pod hesłom *Tauben-Skabiose* (*Scabiosa columbaria*) 
* Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005. 
* Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
* Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin  (1954)
* Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)

## Eksterne wotkazy

*
Hołbjacy rupač

**Hołbjacy rupač** (*Scabiosa columbaria*) je rostlina z podswójby drapalcowych rostlinow (*Dipsacoideae*) znutřka swójby kozylistowych rostlinow (*Caprifoliaceae*).

## Wopis
Hołbjacy rupač je trajne zelo, kotrež docpěje wysokosć wot 25 hač 60 cm a šěrokosć wot hač do 1 m.

Stołpiki su zwjetša hałuzkowe a wjacehłójčkowe.

### Łopjena
Na spódku stejace łopjena su zwjetša njerozdźělne. Delnje łopjena su jednorje abo dwójce našćěpany. Stołpikowe łopjena su přećiwostejne.

### Kćenja
Kćěje wot julija hač nowembra. Stołpikate kćenja docpěja wulkosć wot něhdźe 3,5 cm a steja w płonych, 1,5-3,5 cm šěrokich, połkulowatych hłójčkach, kotrychž nakromne kćenja su wjetše. Stołpiki su šwižne, zrunane a kosmate. Keluch njesu ćěmne seršće z dołhosću wot 3 hač 5 mm. Króna je módrolila abo wioletna, docpěwa dołhosć wot 1,8 cm a ma pjeć rozdźělnje dołhich kónčkow.

## Stejnišćo
Rosće na słónčnych, suchich trawnikach, suchich łukach a mjezach. Ma radšo skerje suche, zwjetša wapnite, njehnojene pódy.

## Rozšěrjenje
Rostlina je w južnej Skandinawiskej, srjedźnej a južnej Europje rozšěrjena.

## Wužiwanje

## Podobna družina
*Rólny hłowač (*Knautia arvensis*) ma kćenja ze štyrjomi kónčkami. Keluch njesu krótke, swětłe seršće.

## Sorty
* Sorta 'Butterfly Blue' je husćiša a mjeńša. Ma sćeńka dźělene łopjena. Módrowioletne kćenja njesu wusahowace próškowe nitki.

## Nóžki


## Žórła
* Botanica, Einjährige und mehrjährige Pflanzen, Über 2000 Pflanzenporträts, ISBN 978-3-8331-4469-1, strona 791 
*  
* Schauer - Caspari: Pflanzenführer für unterwegs, ISBN 978-3-8354-0354-3, 2. nakład, 2008, strona 322 
* Spohn, Aichele, Golte-Bechtle, Spohn: Was blüht denn da? Kosmos Naturführer (2008), ISBN 978-3-440-11379-0, strona 248 
* Ullstein Lexikon der Pflanzenwelt, 1973, ISBN 3-550-16019-4, strona 415, pod hesłom *Skabiose* (*Scabiosa*) 
* Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005. 
* Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
* Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin  (1954)
* Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)

## Wotkazy

*
Pupawač

**Pupawač** (*Succisa*) je ród ze swójby drapalcowych rostlinow (*Dipsacaceae*).

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* južny pupawač (*Succisa australis*)
* łučny pupawač (*Succisa pratensis*)

## Nóžki
Žołty rupač

**Žołty rupač** (*Scabiosa ochroleuca*) je rostlina z podswójby drapalcowych rostlinow (*Dipsacoideae*) znutřka swójby kozylistowych rostlinow (*Caprifoliaceae*).

## Wopis
Žołty rupač docpěje wysokosć wot 20 hač do 60 (druhdy hač do 80) cm. Stołpiki su rozhałuzowane. Spódnje łopjena su našćěpane, mjeztym zo stołpikowe łopjena su sćeńka kudźerjawje kosmate. Swětłožołte Kćenja su 5-ličbne. Spódk hłójčki je płony a njese pluwowe kćenja. Keluškowe seršćiki su čerwjene kaž liška, 2-3 raz tak dołhe kaž wobkroma zwonkowneho kelucha.

Rostlina ma šěsnaće chromozomow (2n=16).

## Nóžki


## Žórła
*  
* Ullstein Lexikon der Pflanzenwelt, 1973, ISBN 3-550-16019-4, strona 415, pod hesłom *Skabiose* (*Scabiosa*) 
* Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005. 
* Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
* Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin  (1954)
* Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)

## Eksterne wotkazy

*
Drapalc (Virga)

**Drapalc** (*Virga*) bě ród ze swójby drapalcowych rostlinow (*Dipsacaceae*).

Sćěhowacej družinje nětko słušatej k rodej drapalc (*Dipsacus*):

* šwižny drapalc 
* włosaty drapalc
Włosaty drapalc

**Włosaty drapalc** (*Dipsacus pilosus*, syn. *Virga pilosa* (L.) Hill.) je rostlina ze swójby drapalcowych rostlinow (*Dipsacaceae*).

## Wopis
Włosaty drapalc je dwulětna rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 60 hač do 120 cm.

Stołpiki su zrunane a njesu 1-3 mm dołhe kałače.

Přećiwostejne łopjena su krótko stołpikate, owalne a zubate. Spódnje łopjena su dołhostołpikate, mjeztym zo stołikowe łopjena su krótkostołpikate.

### Kćenja
Kćěje wot julija hač do awgusta. Nažołć běłe kćenja njesu štyri kónčki a steja hustych hłójčkach, kotrež docpěwaja wulkosć wot 2 hač do 2,5 cm a su wot lancetojtych přikrywnych łopješkow wobdate. Keluch je do wjacezubkoweho zwontkowneho keluška a škličkojteho, zubateho, woprawdźiteho kelucha dźěleny. Króna je 5-7 mm dołha rołka a njese štyri kónčki.

Najprjedy wusahuja čornowioletne próšniki, mjeztym zo pěsty so pozdźišo rozwiwaja.

Nošne łopjena su tak dołhe kaž kćenje, lancetojte a seršćaće kosmičkate.

## Stejnišćo
Rosće we łučinowych lěsach a na włóžnych łukach. Preferuje jara włóžne, wutkate pódy na połsćinowe stejnišćach.

## Rozšěrjenje
Rostlina je w Europje a zapadnej Azije rozšěrjena.

## Nóžki


## Žórła
* GU Naturführer Blumen, ISBN 3-7742-1507-3, strona 232 
* Spohn, Aichele, Golte-Bechtle, Spohn: Was blüht denn da? Kosmos Naturführer (2008), ISBN 978-3-440-11379-0, strona 128 
* Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005. 
* Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
* Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin  (1954)
* Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)
Alowejowe rostliny

**Alowejowe rostliny** (*Asphodeloideae*) je podswójba znutřka swójby (*Xanthorrhoeaceae*). 

## Systematika
Wobsahuje jědnaće sćěhowacych rodow:

* (*Aloe*) alowej
** (*Aloe arborescens*) wohnjowy alowej 
** (*Aloe dichotoma*) płonowy alowej
** (*Aloe variegata*) tigrowy alowej 
** (*Aloe vera*) prawy alowej 
* *[[Asphodeline]]*
* *[[Asphodelus]]*
* *[[Bulbine]]*
* *[[Bulbinella]]*
* *[[Eremurus]]*
* *[[Gasteria]]*
* *[[Haworthia]]*
* *[[Jodrellia]]* 
* (*Kniphofia*) Smolnicowa lilija 
* *[[Trachyandra]]*

## Wobrazy

Wobraz:Asphodelus albus1.jpg|*[[Asphodelus albus]]*
|*[[Asphodelus aestivus]]*
Wobraz:Eremurus stenophyllus0.web.jpg|*Eremurus stenophyllus*
Wobraz:Haworthia coarctata.jpg|*[[Haworthia coarctata]]*
Wobraz:Kniphofia x0.jpg|*[[Kniphofia]]*-Hybridy
Wobraz:Aloe lateritia1.jpg|*[[Aloe lateritia]]*
Alowej

**Alowej** (*Aloe*) je ród ze swójby alowejowych rostlinow (*Asphodelaceae*).

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* płonowy alowej (*Aloe dichotoma*)
* prawy alowej (*Aloe vera*)
* tigrowy alowej (*Aloe variegata*)
* wohnjowy alowej (*Aloe arborescens*)
Tunbergija

**Tunbergija** (*Thunbergia*) je ród ze swójby akantusowych rostlinow (*Acanthaceae*).

## Rozšěrjenje a systematika
*Thunbergia*-družiny su wot tropiskich hač do subtropiskich regionow w Africe, Madagaskarje, Aziji a Awstraliji domjace.

Ród *Thunbergia* słuša k podswójbje Thunbergioideae.

Synonymy za *Thunbergia* L. su: *Flemingia*  Roxb. ex Rottler, *Hexacentris* Nees.

### Wuběrane družiny
Eksistuje něhdźe 90 hač 100 družinow w rodźe *Thunbergia*:
* *[[Thunbergia affinis]]* S.Moore
* Žołta tunbergija (*Thunbergia alata* Bojer ex Sims)
* *[[Thunbergia annua]]* Nees
* *[[Thunbergia angulata]]* Hils. & Bojer ex Hook.
* *[[Thunbergia coccinea]]* Wall. ex D.Don
* *[[Thunbergia cordata]]* Colla
* *[[Thunbergia crispa]]* Burkill
* *[[Thunbergia cyanea]]* Nees
* *[[Thunbergia dregeana]]* Nees
* *[[Thunbergia elegans]]* Borzí
*Auftrechte Thunbergia (*[[Thunbergia erecta]]* (Benth.) T.Anderson) 
* *[[Thunbergia fragrans]]* Roxb. (Syn.: *Thunbergia convolvulifolia* Baker, *Flemingia grandiflora* Roxb. ex Rottler, *Thunbergia volubilis* Pers.)
* *[[Thunbergia gibsonii]]* S.Moore
* *[[Thunbergia gracilis]]* Benoist 
* Großblütige Thunbergia (*[[Thunbergia grandiflora]]* Roxb., Syn.: *Thunbergia cordifolia* Nees) 
* *[[Thunbergia huillensis]]* S.Moore   
* *[[Thunbergia ikbaliana]]* De Wild.
* *[[Thunbergia lancifolia]]* T.Anderson
* *[[Thunbergia laurifolia]]* Lindl.
* *[[Thunbergia leucorhiza]]* Benoist
* *[[Thunbergia lutea]]* T.Anderson
* *[[Thunbergia mysorensis]]* (Wight) T.Anderson
* *[[Thunbergia natalensis]]* Hook.
* *[[Thunbergia neglecta]]* Sond.
* *[[Thunbergia petersiana]]* Lindau
* *[[Thunbergia reticulata]]* A.Rich.
* *[[Thunbergia salweenensis]]* W.W.Sm.
* *[[Thunbergia subalata]]* Lindau
* Čerwjena tunbergija (*Thunbergia vogeliana* Benth.)
* *[[Thunbergia wightiana]]* T.Anderson 

Wjace k rodej njesłušeja:
**Thunbergia hawtayneana* Wall. → *[[Meyenia hawtayneana]]* (Wall.) Nees
Amarylisowe rostliny

**Amarylisowe rostliny** (*Amaryllidaceae*) su swójba symjencowych rostlinow (*Spermatophyta*). 

Wobsahuje sćěhowace rody:

* amarylis (*Amaryllis*)
** pyšnica (*Amaryllis formosissima*)
* pyšnica (*Agapanthus*)
** afriska pyšnica (*Agapanthus africanus*)
** zwónčkata pyšnica (*Agapanthus campanulatus*)
* lykoris (*Lycoris*)
** pruhowy lykoris (*Lycoris radiata*)
* narcisa (*Narcissus*)
** alpska narcisa (*Narcissus exsertus*)
** běła narcisa (*Narcissus papyraceus*)
** prawa narcisa (*Narcissus poeticus*)
** žołta narcisa (*Narcissus pseudonarcissus*)
* sněhowka (*Galanthus*)
** mała sněhowka (*Galanthus nivalis*)
* snězyčka (*Leucojum*)
** pózdnja snězyčka (*Leucojum aestivum*)
** zažna snězyčka (*Leucojum vernum*)

## Nóžki


## Wotkazy
Amarylis

**Amarylis** (*Amaryllis*) je ród ze swójby amarylisowych rostlinow (*Amaryllidaceae*). Druhe serbske mjeno je **sowjerka**.

## Systematika a rozšěrjenje
Ród *Amaryllis* bě najprjedy wot Carl von Linné jara šěršo zapopadnjeny hač dźensa. Na spočatku 20. lětstotka so je rozpačenje tutoho roda stało, při čimž bu wědomostne mjeno *Amaryllis* na tu z kapej bliskeho hórskeho regiona Južneje Afriki pochadźacu prawu amarylis (*Amaryllis belladonna*) wobmjezowane. 

Po rozpačenju bu ród za dołhim času za monotypiski měł, z prawej amarylisu jako jeničku družinu. Hakle w lěće 1998 bu wot juhoafriskeje botanikarki Deirdré Anne Snijman (*A Record of Contributions from the National Herbarium, Union of South Africa.* w *Bothalia*, 28(2): 193, Pretoria) z *[[Amaryllis paradisicola]]* druha družina wopisana.

W rodźe *Amaryllis* stej dźensa dwě družinje. Wobě družinje stej w Kapland w Južnej Africe domjacej:
*Prawa amarylis (*Amaryllis belladonna* L.)
**[[Amaryllis paradisicola]]* Snijman

Sćěhowaca družina wjace rodej njesłuša, hačrunjež so we wjele žórłach z potrjechenym wědomostnym mjenom mjenuje.
* pyšnica (*Sprekelia*, prjedy *Amaryllis formosissima*)

## Nóžki


## Wotkazy
Narcisa

**Narcisa** (*Narcissus*) abo **nartuša** je ród ze swójby amarylisowych rostlinow (*Amaryllidaceae*).

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* alpska narcisa (*Narcissus exsertus*)
* běła narcisa (*Narcissus papyraceus*)
* prawa narcisa (*Narcissus poeticus*)
* žołta narcisa (*Narcissus pseudonarcissus*)

## Nóžki
Lykoris

**Lykoris** (*Lycoris*) je ród ze swójby amarylisowych rostlinow (*Amaryllidaceae*).

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* pruhowy lykoris (*Lycoris radiata*)
Sněhowka

**Sněhowka** (*Galanthus*) abo nartuša je ród ze swójby amarylisowych rostlinow (*Amaryllidaceae*). 

## Mjeno
Botaniske mjeno *Galanthus* je wotwodźene z grjekskeho: *gála* za mloko a *ánthos* za kćenje. 

## Družiny

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* mała sněhowka (*Galanthus nivalis*)

## Nóžki
Japanska awkuba

**Japanska awkuba** (łaćonsce: *Aucuba japonica*) je rostlina ze swójby drěnowych rostlinow . 

### Žórła
* Aichele, D., Golte-Bechtle, M.: Was blüht denn da: Wildwachsende Blütenpflanzen Mitteleuropas. Kosmos Naturführer (1997)
* Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005. 
* Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
* Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin (1954)
* Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)
Snězyčka

**Snězyčka** (*Leucojum*) abo nartuša je ród ze swójby amarylisowych rostlinow (*Amaryllidaceae*).

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* pózdnja snězyčka (*Leucojum aestivum*)
* zažna snězyčka (*Leucojum vernum*)

## Nóžki
Awkuba

**Awkuba** *(Aucuba)* je ród ze swójby drěnowych rostlinow (Cornaceae).
Wobsahuje sćěhowace družiny:

*** japanska awkuba (*Aucube japonica*)
Drěnowe rostliny

**Drěnowe rostliny** (*Cornaceae*) su swójba symjencowych rostlinow (*Spermatophyta*).
 
Wobsahuje sćěhowace rody:

* awkuba (*Aucube*) 
** japanska awkuba (*Aucube japonica*)
* *[[Alangium]]* z něhdźe 20 družinami 
* drěn (*Cornus*) Hartriegel
** běły drěn (*Cornus sericea*) 
** čerwjeny drěn (*Cornus sanguinea*)
** šwedski drěn (*Cornus suecica*) 
** tatarski drěn (*Cornus alba*) 
** zažny drěn (*Cornus mas*)
Drěstkowe rostliny

**Drěstkowe rostliny** su swójba symjencowych rostlinow ( Zannichelliaceae, Spermatophyta). 
Wobsahuje sćěhowace rody:

** drěstka (*Zannichellia*)
*** bahnowa drěstka (*Zannichellia palustris*)
Drěstka

**Drěstka** (*Zannichellia*) je ród ze swójby dróstnicowych rostlinow (*Potamogetonaceae*).

Po někotrych žórłach so samostatnej swójbje drěstkowych rostlinow (*Zannichelliaceae*) přirjaduje.

Wobsahuje sćěhowace družiny:
*(*Zannichellia aculeata*)
*(*Zannichellia andina*)
*(*Zannichellia aschersoniana*)
*(*Zannichellia brachystemon*)
* bahnowa drěstka (*Zannichellia palustris*)

## Noty
Dróstnicowe rostliny

**Dróstnicowe rostliny** (*Potamogetonaceae*) su swójba symjencowych rostlinow (*Spermatophyta*).

Wobsahuje sćěhowace rody:

* dróstnica (*Potamogeton*)
** błyšćata dróstnica (*Potamogeton x nitens*)
** česačkojta dróstnica (*Potamogeton pectinatus*)
** dołha dróstnica (*Potamogeton praelongus*)
** hórska dróstnica (*Potamogeton alpinus*)
** kóchćikata dróstnica (*Potamogeton acutifolius*)
** krjózkata dróstnica (*Potamogeton crispus*)
** mólička dróstnica (*Potamogeton pusillus*)
** načerwjeń dróstnica (*Potamogeton rutilus*)
** nitkojta dróstnica (*Potamogeton filiformis*)
** pisana dróstnica (*Potamogeton coloratus*)
** płuwaca dróstnica (*Potamogeton natans*)
** podołhojta dróstnica (*Potamogeton polygonifolius*)
** přerosćena dróstnica (*Potamogeton perfoliatus*)
** runa dróstnica (*Potamogeton compressus*)
** swěćata dróstnica (*Potamogeton lucens*)
** trawojta dróstnica (*Potamogeton gramineus*)
** tupa dróstnica (*Potamogeton obtusifolius*)
** wjerbowa dróstnica (*Potamogeton x salicifolius*)
** włosojta dróstnica (*Potamogeton trichoides*)
** wótra dróstnica (*Potamogeton friesii*)
** wuska dróstnica (*Potamogeton zizii*)
** wuskołopjenata dróstnica (*Potamogeton x angustifolius*)
** žołmowaca dróstnica (*Potamogeton nodosus*)
* rybnica (*Groenlandia*)
** husta rybnica (*Groenlandia densa*)
Dróstnica

**Dróstnica** (*Potamogeton*) je ród ze swójby dróstnicowych rostlinow (*Potamogetonaceae*).

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* błyšćata dróstnica (*Potamogeton x nitens*)
* česačkojta dróstnica (*Potamogeton pectinatus*)
* dołha dróstnica (*Potamogeton praelongus*)
* hórska dróstnica (*Potamogeton alpinus*)
* kóchćikata dróstnica (*Potamogeton acutifolius*)
* krjózkata dróstnica (*Potamogeton crispus*)
* mólička dróstnica (*Potamogeton pusillus*)
* načerwjeń dróstnica (*Potamogeton rutilus*)
* nitkojta dróstnica (*Potamogeton filiformis*)
* pisana dróstnica (*Potamogeton coloratus*)
* płuwaca dróstnica (*Potamogeton natans*)
* podołhojta dróstnica (*Potamogeton polygonifolius*)
* přerosćena dróstnica (*Potamogeton perfoliatus*)
* runa dróstnica (*Potamogeton compressus*)
* swěćata dróstnica (*Potamogeton lucens*)
* trawojta dróstnica (*Potamogeton gramineus*)
* tupa dróstnica (*Potamogeton obtusifolius*)
* wjerbowa dróstnica (*Potamogeton x salicifolius*)
* włosojta dróstnica (*Potamogeton trichoides*)
* wótra dróstnica (*Potamogeton friesii*)
* wuska dróstnica (*Potamogeton zizii*)
* wuskołopjenata dróstnica (*Potamogeton x angustifolius*)
* žołmowaca dróstnica (*Potamogeton nodosus*)

## Nóžki
Bahorkowe rostliny

**Bahorkowe rostliny** su swójba symjencowych rostlinow ( Cannaceae, Spermatophyta). 
Wobsahuje sćěhowace rody:

** bahorka (*Canna*)
*** indiska bahorka (*Canna indica*)
Rybnica

**Rybnica** (*Groenlandia*) je ród ze swójby dróstnicowych rostlinow (*Potamogetonaceae*).

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* husta rybnica (*Groenlandia densa*)
Bahorka

**Bahorka** (*Canna*) je ród ze swójby bahorkowych rostlinow (*Cannaceae*).

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* indiska bahorka (*Canna indica*)
Jazyčkojta dychnička

**Jazyčkojta dychnička** (*Armeria arenaria*) je rostlina ze swójby dychničkowych rostlinow (*Plumbaginaceae*).

## Nóžki


## Žórła

* Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005. 
* Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
* Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin  (1954)
* Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)

## Eksterne wotkazy
Dychnička

**Dychnička** (*Armeria*) je ród ze swójby dychničkowych rostlinow (*Plumbaginaceae*).

Wobsahuje sćěhowace družiny:
* alpska dychnička (*Armeria alpina*)
* jazyčkojta dychnička (*Armeria arenaria*)
* wšědna dychnička (*Armeria maritima*)
** *A. maritima* subsp. *maritima*
** (*A. maritima* subsp. *elongata*)
** (*A. maritima* subsp. *halleri*)
** ćěmna dychnička (*Armeria maritima subsp. purpurea*)
* (*Armeria soleirolii*)

## Nóžki


## Eksterne wotkazy
Dychničkowe rostliny

**Dychničkowe rostliny** (*Plumbaginaceae*) su swójba symjencowych rostlinow (*Spermatophytina*).

## Systematika
W swójbe eksistujetej dwě podswójbje ze cyłkownje 27 rodami a 836 družinami :
: Podswójba Plumbaginoideae Burnett: Ze štyrjomi rodami a 36 družinami:
::* Bleiwurz (*[[Ceratostigma]]* Bunge)  
::* *[[Dyerophytum]]* Kuntze (Syn.: *Vogelia* Lam.) 
::* *[[Plumbagella]]* Spach  
::* Bleiwurz (*[[Plumbago]]* L.), na&nbsp;př.:
::** Europäische Bleiwurz (*Plumbago europaea*)
::** Kap-Bleiwurz (*Plumbago auriculata*)  
 
: Podswójba Staticoideae Kosteletzky: Z dwěmaj tribusomaj a 23 rodami:
:: Tribus Aegialitideae (Link) Peng: Z jeničkim rodom:
::* *[[Aegialitis]]* R.Br.: Z dwěmaj Mangrove-družinomaj w Awstraliji a Indonesischen Archipel.

:: Tribus Staticeae Bartling : Z 22 rodami a něhdźe 800 družinami:
::* Igelpolster (*[[Acantholimon]]* Boiss.): Z něhdźe 165 družinami.
:::* *[[Acantholimon androsaceum]]*
::* Dychnička (*Armeria* Willd., Syn.: *Statice* L.): Z něhdźe 90 družinami.
::** Jazyčkojta dychnička (*Armeria arenaria*)
::** Ćěmna dychnička (*Armeria maritima subsp. purpurea*)
::** Wšědna dychnička (*Armeria maritima*)
::* *[[Bamiania]]* Lincz.  
::* *[[Bukiniczia]]* Lincz. (Syn.: *Aeoniopsis* Rech. f.)
::* *[[Cephalorhizum]]* Popov & Korovin  
::* *[[Ceratolimon]]* M.B.Crespo & M.D.Lledó 
::* *[[Chaetolimon]]* (Bunge) Lincz. 
::* *[[Dictyolimon]]* Rech. f. 
::* *[[Eremolimon]]* Lincz. 
::* *[[Ghaznianthus]]* Lincz. 
::* *[[Gladiolimon]]* Mobayen 
::* *[[Goniolimon]]* Boiss. 
::* *[[Ikonnikovia]]* Lincz. 
::* *[[Limoniastrum]]* Fabr. (Syn.: *Bubania* Girard)  
::* *[[Limoniopsis]]* Lincz.  
::* Suchi bozyk (*Limonium* Mill., Syn.: *Afrolimon* Lincz., *Bakerolimon* Lincz., *Plegorhiza* Molina, *Statice* L.): Z něhdźe 200 družinami. 
::** Přimórski suchi bozyk (*Limonium vulgare*)
::* *[[Muellerolimon]]* Lincz. 
::* *[[Myriolimon]]* M.D.Lledó et al. (Syn.: *Myriolepis* (Boiss.) M.D.Lledó et al.)
::* *[[Neogontscharovia]]* Lincz. 
::* *[[Popoviolimon]]* Lincz. 
::* *[[Psylliostachys]]* (Jaub. & Spach) Nevski 
::* *[[Saharanthus]]* M.B.Crespo & M.D.Lledó (Syn.: *Caballeroa* Font Quer, nom. inval.) 
::* *[[Vassilczenkoa]]* Lincz.

## Nóžki
Suchi bozyk

**Suchi bozyk** (*Limonium*) je ród ze swójby dychničkowych rostlinow (*Plumbaginaceae*).

## Družiny
Wobsahuje sćěhowace družiny:

* přimórski suchi bozyk (*Limonium vulgare*)

## Nóžki


## Eksterne wotkazy
Mužakow

**Mužakow** ( *Muskau*, wot 1961 *Bad Muskau*) je městačko na sewjerowuchodźe Hornjeje Łužicy, kotrež słuša k Zhorjelskemu wokrjesej. Mužakow leži juhowuchodnje Choćebuza na zapadnym brjoze Nysy a z tym při hranicy mjez Sakskej a Pólskej. Mužakow je znaty za Pücklerowy krajinowy park, kotryž nadeńdźe so při woběmaj brjohomaj Nysy a słuša k swětowemu herbstwu UNESCO.

Městačko słuša oficielnje do serbskeho sydlenskeho ruma.

## Geografija

Mužakow mjezuje z braniborskim wokrjesom Sprjewja-Nysa a pólskim wojewódstwom Lubuš. Susodne gmejny su Dolina Nysy a Małksy na sewjeru, Wjeska na wuchodźe, Krušwica na juhu kaž tež Jabłońc a Jemjelica-Źěwink na zapadźe.

Móst přez Nysu zwjazuje Mužakow z pólskim susodnym městom Wjesku.

## Stawizny
Městnosć nasta něhdźe w 12. lětstotku jako słowjanske sydlišćo a so w lěće 1245 prěni raz jako sydło knjezow *Berold* a *Thidricus de Muschow* naspomni. Mjeno woznamjeni městnosć jako sydlišćo jednoho muža (muž, mužak). W lěće 1452 spožči so sydlišću měšćanske prawo.

Wot 14. hač do 20. lětstotka běše za čas němskeje kolonizacije jako wodowy hród nastaty Mužakowski hród srjedźišćo Mužakowskeho stawoweho knjejstwa, najwjetšeho w cyłej Hornjej Łužicy. Pod sławnym wjerchom Pücklerom nasta Mužakowski park a bu hród přetwarjeny.

### Wobydlerstwo a rěč
Wokoło Mužakowa rěčeše so Mužakowska narěč serbšćiny, přechodny dialekt mjez hornjo- a delnjoserbšćinu. Hač do lěta 1945 steješe w měsće serbska cyrkej swj. Handrija (tež „Templum soraborum“), hdźež so hač do spočatka 20. lětstotka serbsce prědowaše. Posledni serbski wosadny farar bě Ota Jurk († 1907). W poslednich tydźenjach Druheje swětoweje wójny bu cyrkej zničena a jeje rozwaliny pozdźišo wottorhane.

Arnošt Černik zwěsći w lěće 1954 jenož hišće 68 wobydlerjow, kiž serbsce rěčachu abo zrozumichu.

## Měšćanske dźěle
Město wobsteji ze slědowaceju dźělow:

## Zajimawosće
* Pücklerowy park
* Stary hród
* Hórska cyrkej
* Nowy hród
* kawalěrowy dom
* oranžerija

Přez město wjedźe kolesowanska šćežka Wódra-Nysa.

## Politika
Město słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 57 (Zhorjelc 1) a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 157 (Zhorjelc).

## Wosobiny
* Jan Jurij Vogel (1739–1826) – Mužakowski superintendent a rozswětlerski spisowaćel; wot 1768 w Mužakowje
* Nathanael Bohuměr Leska (1751–1786) – uniwersitny profesor, přirodowědnik a rozswětler; rodźeny w Mužakowje

## Žórła


## Wotkazaj

* Město Mužakow
Dźeniwka

**Dźeniwka** (*Hemerocallis*) je ród ze swójby dźeniwkowych rostlinow  (*Hemerocallidaceae*).

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* zerzawojta dźeniwka (*Hemerocallis fulva*)
* žołta dźeniwka (*Hemerocallis lilioasphodelus*)
Dźiwničkowe rostliny

**Dźiwničkowe rostliny** (*Nyctaginaceae*) su swójba symjencowych rostlinow (*Spermatophytina*). 

Wobsahuje sćěhowace rody:

* dźiwnička (*Mirabilis*) 
** wšědna dźiwnička (*Mirabilis jalapa*)
* trójnička (*Bougainvilla*) 
** naha trójnička (*Bougainvilla glabra*)

## Nóžki
Dźiwnička

**Dźiwnička** (*Mirabilis*) je ród ze swójby dźiwničkowych rostlinow (*Nyctaginaceae*).

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* wšědna dźiwnička (*Mirabilis jalapa*) Dalše serbske mjeno je **dźiwokwětk**.

## Nóžki
Trójnička

**Trójnička** (*Bougainvilla*) je ród ze swójby dychničkowych rostlinow (*Nyctaginaceae*).

Wobsahuje sćěhowace družiny:
* *[[Bougainvillea aurantiaca]] 
* *Bougainvillea buttiana*
* (*Bougainvilla glabra*) [[naha trójnička]] 
* *Bougainvillea hybrid*
* *Bougainvillea spectabilis*
* *Bougainvillea splendens  
* *[[Bougainvillea trolli]] 
* *Bougainvillea valverde
Dźeniwkowe rostliny

**Dźeniwkowe rostliny** su swójba symjencowych rostlinow ( Hemerocallidaceae, Spermatophyta). 
Wobsahuje sćěhowace rody:

** dźeniwka (*Hemerocallis*)
*** zerzawojta dźeniwka (*Hemerocallis fulva*)
*** žołta dźeniwka (*Hemerocallis lilioasphodelus*)
Zerzawojta dźeniwka

Zerzawojta dźeniwka je rostlina ze swójby dźeniwkowych rostlinow (łaćonsce: Hemerocallis fulva, Hemerocallidaceae). 

## Wopisanje

## Stejnišćo

## Rozšěrjenje

## Wužiwanje

### Žórła
* Aichele, D., Golte-Bechtle, M.: Was blüht denn da: Wildwachsende Blütenpflanzen Mitteleuropas. Kosmos Naturführer (1997)
* Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005. 
* Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
* Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin (1954)
* Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)
Efedrowe rostliny

**Efedrowe rostliny** (*Ephedraceae*) su swójba symjencowych rostlinow (*Spermatophyta*). 

Wobsahuje sćěhowace rody:

* efedra (*Ephedra*) 
** wšědna efedra (*Ephedra distachya*) 
** šwicarska efedra (*Ephedra helvetica*)
Efedra

**Efedra** (*Ephedra*) je ród ze swójby efedrowych rostlinow (*Ephedraceae*).

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* wšědna efedra (*Ephedra distachya*) 
* šwicarska efedra (*Ephedra helvetica*)
Fijałka

**Fijałka** a **syrotka**, **macoška** (*Viola*) stej ród ze swójby Fijałkowych rostlinow  (*Violaceae*).

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* aziska fijałka (*Viola grypoceras*) 
* bahnowa fijałka (*Viola palustris*) 
* běła fijałka (*Viola alba*) 
* čerwjenobruna fijałka (*Viola porphyrea*) 
* dwukwětna fijałka (*Viola biflora*) 
* hajowa fijałka (*Viola riviniana*) 
* hatna fijałka (*Viola stagnina*) 
* holanska fijałka (*Viola montana*) 
* hórča fijałka (*Viola collina*) 
* hórska fijałka (*Viola hirta*) 
* konjaca fijałka (*Viola canina*) 
* lěsna fijałka (*Viola reichenbachiana*) 
* módruška fijałka (*Viola suavis*) 
* niska fijałka (*Viola pumila*) 
* pěskowa fijałka (*Viola rupestris*) 
* pochowa fijałka (*Viola epipsila*) 
* přerědka fijałka (*Viola schultzii*) 
* pyrenejska fijałka (*Viola pyrenaica*) 
* rožana fijałka (*Viola cornuta*) 
* spodźiwna fijałka (*Viola mirabilis*) 
* tymjenjowa fijałka (*Viola uliginosa*) 
* wonjata fijałka (*Viola odorata*)
* wysoka fijałka (*Viola elatior*)
* žołta fijałka (*Viola lutea*)

*Syrotka* (Viola) je ród ze swójby Fijałkowych rostlinow  (Violaceae).

* dźiwja syrotka (*Viola tricolor*)
* fijałkowa syrotka (*Viola guestphalica*)
* mała syrotka (*Viola kitaibeliana*)
* pólna syrotka (*Viola arvensis*)
* wotrožna syrotka (*Viola calcarata*)
* zahrodna syrotka (*Viola wittrockiana*)
* žołta syrotka (*Viola calaminaria*)

## Nóžki


## Wotkazy
Fijałkowe rostliny

**Fijałkowe rostliny** (*Violaceae*) su swójba symjencowych rostlinow (*Spermatophyta*). W srjedźnej Europje najbóle znaty ród je fijałka (*Viola*).

## Systematika
Swójba fijałkowych rostlinow so do třoch podswójbow rozdźěluje, a to Violoideae, Leonioideae a Fusispermoideae. Wobsahuje 23 rodow z 800 družinami.

**Podswójba** Fusispermoideae:
::**[[Fusispermum]]* 

**Podswójba** Leonioideae:
::**[[Leonia (Gattung)|Leonia]]* 

**Podswójba** Violoideae:
:Tribus Rinoreeae
::Subtribus Hymenantherinae
::**[[Hymenanthera]]* 
::**[[Melicytus]]* 
::Subtribus Isodendriinae
::**[[Isodendrion]]* 
::Subtribus Paypayrolinae
::**[[Amphirrhox]]* 
::**[[Hekkingia]]* 
::**[[Paypayrola]]* 
::Subtribus Rinoreinae
::**[[Allexis]]* 
::**[[Decorsella]]* (einschließlich *Gymnorinorea*)
::**[[Gloeospermum]]* 
::**[[Rinorea]]* (einschließlich *Alsodeia*, *Phyllanoa*, *Scyphellandra*)
::**[[Rinoreocarpus]]* 
:Tribus Violeae
::**[[Agatea]]* (einschließlich *Agation*)
::**[[Anchietea]]* 
::**[[Corynostylis]]* 
::**[[Hybanthopsis]]* 
::**[[Hybanthus]]* (einschließlich *Acentra*, *Clelandia*, *Cubelium*, *Ionidium*, *Pigea*)
::**[[Mayanaea]]* 
::**[[Noisettia]]* 
::**[[Orthion]]* 
::**[[Schweiggeria]]* 
::* fijałka (*Viola*)
::** aziska fijałka (*Viola grypoceras*)
::** bahnowa fijałka (*Viola palustris*)
::** běła fijałka (*Viola alba*)
::** čerwjenobruna fijałka (*Viola porphyrea*)
::** dwukwětna fijałka (*Viola biflora*)
::** hajowa fijałka (*Viola riviniana*)
::** hatna fijałka (*Viola stagnina*)
::** holanska fijałka (*Viola montana*)
::** hórča fijałka (*Viola collina*)
::** hórska fijałka (*Viola hirta*)
::** konjaca fijałka (*Viola canina*)
::** lěsna fijałka (*Viola reichenbachiana*)
::** módruška fijałka (*Viola suavis*)
::** niska fijałka (*Viola pumila*)
::** pěskowa fijałka (*Viola rupestris*)
::** pochowa fijałka (*Viola epipsila*)
::** přerědka fijałka (*Viola schultzii*)
::** pyrenejska fijałka (*Viola pyrenaica*)
::** rožana fijałka (*Viola cornuta*)
::** spodźiwna fijałka (*Viola mirabilis*)
::** tymjenjowa fijałka (*Viola uliginosa*)
::** wonjata fijałka (*Viola odorata*)
::** wysoka fijałka (*Viola elatior*)
::** žołta fijałka (*Viola lutea*)
::* syrotka (*Viola*)
::** dźiwja syrotka (*Viola tricolor*)
::** fijałkowa syrotka (*Viola guestphalica*)
::** mała syrotka (*Viola kitaibeliana*)
::** pólna syrotka (*Viola arvensis*)
::** wotrožna syrotka (*Viola calcarata*)
::** zahrodna syrotka (*Viola wittrockiana*)
::** žołta syrotka (*Viola calaminaria*)

## Noty
Fytolakowe rostliny

**Fytolakowe rostliny** (*Phytolaccaceae*) su swójba symjencowych rostlinow (*Spermatophytina*).

Wobsahuje sćěhowace rody:

* fytolaka (*Phytolacca*)
** ameriska fytolaka (*Phytolacca americana*)  

## Wotkazy
Fytolaka

**Fytolaka** (*Phytolacca*) je ród ze swójby fytolakowych rostlinow (*Phytolaccaceae*).

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* ameriska fytolaka (*Phytolacca americana*)  
* dwudomna fytolaka (*Phytolacca dioica* L.)
* jědźna fytolaka (*Phytolacca acinosa* Roxb. , syn.: *Phytolacca esculenta* Van Houtte, *P. pekinensis* Hance.)

## Eksterne wotkazy
Gesnerijowe rostliny

**Gesnerijowe rostliny** (*Gesneriaceae*) su swójba symjencowych rostlinow (*Spermatophytina*).

Wobsahuje sćěhowace rody:

* achimenes (*Achimenes*) 
** prosty achimenes (*Achimenes erecta*) 
** wulkokwětny achimenes (*Achimenes grandiflora*) 
* usambara (*Saintpaulia*) 
** afriska fijałka (*Saintpaulia ionantha*) 
* gloksinija (*Sinningia*) 
** krasny zwónčk (*Sinningia speciosa*) 
* streptokarpus (*Streptocarpus*) 
** wšědny streptokarpus (*Streptocarpus rexii*)
Achimenes

**Achimenes** (*Achimenes*) je ród ze swójby gesnerijowych rostlinow (*Gesneriaceae*).

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* prosty achimenes (*Achimenes erecta*) 
* wulkokwětny achimenes (*Achimenes grandiflora*)
Usambara

*Usambara* (Saintpaulia) je ród ze swójby gesnerijowych rostlinow (Gesneriaceae).
Wobsahuje sćěhowace družiny:

*** afriska fijałka (*Saintpaulia ionantha*)
Prosty achimenes

**Prosty achimenes** (*Achimenes erecta*) je rostlina ze swójby gesnerijowych rostlinow  (*Gesneriaceae*). 

## Wopis

## Stejnišćo

## Rozšěrjenje

## Wužiwanje

## Žórła
* Aichele, D., Golte-Bechtle, M.: Was blüht denn da: Wildwachsende Blütenpflanzen Mitteleuropas. Kosmos Naturführer (1997)
* Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005. 
* Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
* Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin  (1954)
* Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)
Ginkgowe rostliny

**Ginkgowe rostliny** (*Ginkgoaceae*) su swójba symjencowych rostlinow (*Spermatophyta*).

Wobsahuje sćěhowace rody:

* ginkgo (*Ginkgo*) 
** rozdwojeny ginkgo (*Ginkgo biloba*)
Gloksinija

**Gloksinija** (*Sinningia*) je ród ze swójby gesnerijowych rostlinow (*Gesneriaceae*).

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* krasny zwónčk (*Sinningia speciosa*) 

## Noty
Ginkgo

**Ginkgo** (*Ginkgo*) je ród ze swójby ginkgowych rostlinow (*Ginkgoaceae*).

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* rozdwojeny ginkgo (*Ginkgo biloba*) 

Druhe družiny su wotemrěte.
* † *[[Ginkgo adiantoides]]*
* † *[[Ginkgo digitata]]*
* † *[[Ginkgo dissecta]]*
* † *[[Ginkgo huttonii]]*
* † *[[Ginkgo yimaensis]]*

## Nóžki
Granatowcowe rostliny

**Granatowcowe rostliny** su swójba symjencowych rostlinow ( Punicaceae, Spermatophyta). 
Wobsahuje sćěhowace rody:

** granatowc (*Punica*) 
*** wšědny granatowc (*Punica granatum*)
Granatowc

**Granatowc** (*Punica*) je jenički ród z podswójby granatowcowych rostlinow (*Punicoidae*) znutřka swójby krawinowych rostlinow (*Lythraceae*).

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* wšědny granatowc (*Punica granatum*) 
* Sokotra-granatowc (*Punica protopunica*)
Hamamelisowe rostliny

**Hamamelisowe rostliny** su swójba symjencowych rostlinow ( Hamamelidaceae, Spermatophyta). 
Wobsahuje sćěhowace rody:

** hamamelis (*Hamamelis*) 
*** chinski hamamelis (*Hamamelis mollis*) 
*** japanski hamamelis (*Hamamelis japonica*) 
*** srjedźny hamamelis (*Hamamelis x intermedia*)
Hamamelis

**Hamamelis** (*Hamamelis*) je ród ze swójby hamamelisowych rostlinow (*Hamamelidaceae*).

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* chinski hamamelis (*Hamamelis mollis*) 
* japanski hamamelis (*Hamamelis japonica*) 
* srjedźny hamamelis (*Hamamelis x intermedia*)
Hadźicowkowe rostliny

**Hadźicowkowe rostliny** su swójba symjencowych rostlinow ( Sarraceniaceae, Spermatophyta). 
Wobsahuje sćěhowace rody:

** hadźicowka (*Sarracenia*) 
*** brunočerwjena hadźicowka (*Sarracenia purpurea*)
Hadźicowka

**Hadźicowka** (*Sarracenia*) je ród ze swójby hadźicowkowych rostlinow (Sarraceniaceae).
Wobsahuje sćěhowace družiny:

* brunočerwjena hadźicowka (*Sarracenia rubra*)
Hłowoćisowe rostliny

**Hłowoćisowe rostliny** stworja swójbu symjencowych rostlinow (łaćonsce: Cephalotaxaceae, Spermatophyta). 

Swójba wobsahuje sćěhowacy ród:

** hłowoćis (*Cephalotaxus*) 
*** wšědny hłowoćis (*Cephalotaxus drupacea*)
Hłowoćis

*Hłowoćis* (Cephalotaxus) je ród ze swójby hłowoćisowych rostlinow (Cephalotaxaceae).
Wobsahuje sćěhowace družiny:

 
*** wšědny hłowoćis (*Cephalotaxus drupacea*)
Wšědny hłowoćis

Wšědny hłowoćis je štom ze swójby  hłowoćisowych rostlinow  (łaćonsce: Cephalotaxus drupacea, Cephalotaxaceae). 

### Žórła
* Aichele, D., Golte-Bechtle, M.: Was blüht denn da: Wildwachsende Blütenpflanzen Mitteleuropas. Kosmos Naturführer (1997)
* Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005. 
* Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
* Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin  (1954)
* Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)
Hokowcowe rostliny

**Hokowcowe rostliny** (*Rhamnaceae*) su swójba symjencowych rostlinow (*Spermatophyta*).

## Systematika

Hokowcowe rostliny wobsahuje něhdźe 925 družinow w 52 rodach, kotrež do 11 tribusow rozrjaduja, sydom rodow płaći jako *[[incertae sedis]]*, ich dokładna systematiska pozicija w swójbje je njejasna. Někotre rody płaća jako rewi dujomne, runje tak tribus Pomaderreae. Najbliše přiwuzne swójby su *[[Barbeya oleoides]]* (= Barbeyaceae) a *[[Dirachma]]* (= Dirachmaceae).

* Tribus Paliurieae:
** *[[Hovenia]]*
** *[[Paliurus]]*
** *[[Ziziphus]]*

* Tribus Colletieae:
** *[[Adolphia]]*
** *[[Colletia]]*
** *[[Discaria]]*
** *[[Kentrothamnus]]*
** *[[Retanilla]]*
** *[[Trevoa]]*

* Tribus Phyliceae:
** *[[Nesiota]]*
** *[[Noltea]]*
** *[[Trichocephalus]]*
** *[[Phylica]]*

* Tribus Gouanieae:
** *[[Alvimiantha]]*
** *[[Crumenaria]]*
** *[[Gouania]]*
** *[[Helinus]]*
** *[[Johnstonia]]*
** *[[Reissekia]]*

* Tribus Pomaderreae:
** *[[Blackallia]]*
** *[[Cryptandra]]*
** *[[Pomaderris]]*
** *[[Siegfriedia]]*
** *[[Spyridium]]*
** *[[Stenanthemum]]*
** *[[Trymalium]]*

* Tribus Rhamneae:
** *[[Auerodendron]]*
** *[[Berchemia]]*
** *[[Berchemiella]]*
** *[[Condalia]]*
** *[[Karwinskia]]*
** *[[Krugiodendron]]*
*** *[[Krugiodendron ferreum]]*
** *[[Reynosia]]*
** *[[Rhamnella]]*
** *[[Rhamnidium]]*
** Hokowc (*Rhamnus*)
** *[[Sageretia]]*
** *[[Scutia]]*

* Tribus Maesopsideae:
** *[[Maesopsis]]*

* Tribus Ventilagineae:
** *[[Smythea]]*
** *[[Ventilago]]*

* Tribus Ampelozizipheae:
** *[[Ampelozizyphus]]*

* Tribus Doerpfeldieae:
** *[[Doerpfeldia]]*

* Tribus Bathiorhamneae:
** *[[Bathiorhamnus]]*

* Gattungen *incertae sedis*:
** *[[Alphitonia]]*
** *[[Ceanothus]]*
** *[[Colubrina]]*
** *[[Emmenosperma]]*
** *[[Lasiodiscus]]*
** *[[Schistocarpaea]]*
** *[[Talguenea]]*

Někotři awtorojo definuja tež sćěhowacy ród jako samostatny, kotryž tu je dźěl roda hokowcow (*Rhamnus*):
* psowodźina (*Frangula*)
** wšědna psowodźina (*Frangula alnus*) 

## Nóžki


## Eksterne wotkazy
Hokowc

**Hokowc** (*Rhamnus*) je ród ze swójby hokowcowych rostlinow (*Rhamnaceae*).

## Rozšěrjenje
Družiny předewšěm w regionach z měrnej klimu na sewjernej połkuli wustupuja, jenož někotre w Africe.

## Systematika
Eksistuja rozdźělne rozrjadowanja roda Rhamnus, psowodźiny (*Frangula*) so často jako swójski ród wobhlada. Wjetšina awtorow dźěli ród do dweju podrodow *Eurhamnus* a *Frangula*, kotrejž so dale do sekcijow rozrjaduja. Sćěhowace rozdźělenje slěduje systemej po Suessenguth:

*Podród *Frangula* 
:Kćenja su pjećličbne a dwusplažne, symjenja njebrózdźene. Kotyledony su tołste, pupki nimaja žane pupkowe šupizny. Łopjena a hałuzy su měnjate. Hłowny rozšěrjenski teritorij je w pacifiskej sewjernej Americe, hdźež na př. Purgier-Faulbaum (*Rhamnus purshiana*) wustupuje, nimo toho w Africe, wuchodnej Aziji, srjedźnej a južnej Americe.

:Časte europske družiny su na př.
:*Wšědna psowodźina (*Rhamnus frangula*)
:**[[Rhamnus rupestris]]*

*Podród *Eurhamnus* 
:Kćenja su přeco dieciske a symjenja hłuboko brózdźene. Kochoropušćowanje so stanje epigeisce, schadźenkowe łopješka su ćeńke a łopjena su měnjate abo přećiwostejne. Pupkowe šupizny eksistuja. Ćežišćo rozšěrjenja je wuchodna Azija.

:Časte europske družiny su na př.
:* Wótrolistowy hokowc abo přecozeleny hokowc (*Rhamnus alaternus* L.)
:* Alpski hokowc (*Rhamnus alpina* L.): Nima kałače, njese štyriličbne kćenja a wustupuje w juhoeuropskich horinach
:* Balearski hokowc (*Rhamnus ludovici-salvatoris* Chodat, Syn.: *Rhamnus belearicus* (DC.) Willk.): Wustupuje na Mallorca
:* Prawy hokowc (*Rhamnus cathartica* L.): Zrunany kerk z wulkimi, druhdy móškaće kosmatymi łopjenjemi a mjasnymi płodami
:* *[[Rhamnus fallax]]* Boiss.: Wustupuje wot Kärnten hač Grjekskeje, nima ćernje
:* *[[Rhamnus lycioides]]* L.
:* *[[Rhamnus myrtifolia]]* Willk.: Družina ze Španiskeje
:* Mały hokowc (*Rhamnus pumila* Turra): Małołopjenowy kerčk juho- a srjedźoeuropskich horinow
:* *[[Rhamnus tinctoria]]* L.: Družina ze šěrokimi łopjenami a ćernjemi, wustupuje w juhowuchodno-europskich horinach, při čimž sušene jahody so hodźa k barbjenju („Gelbbeeren“)
:* Skalny hokowc (*Rhamnus saxatilis* Jacq.): husto rozhałuzowana a ćernjojta družina z jara małkimi łopjenami, kotraž wustupuje předewšěm w horinach srjedźneje a južneje Europy

### Dalše družiny
*Afriska psowodźina (*Rhamnus prinoides* L'Hér.)

## Nóžki


## Eksterne wotkazy
Psowodźina

**Psowodźina** (*Frangula*) je ród ze swójby hokowcowych rostlinow (*Rhamnaceae*). Wot někotrych awtorow so do roda hokowcow (*Rhamnus*) zarjaduje.

## Systematika a rozšěrjenje
Ród, kotryž je daloko w sewjernej połkuli rozšěrjeny, wobsahuje po Bartels 160 družinow. Tu je wuběrk:

* Wšědna psowodźina (*Frangula alnus* Mill., syn.: *Rhamnus frangula* L., *Rhamnus frangula* subsp. *columnaris* hort.)
* *Frangula azorica* (Syn.: *Rhamnus latifolia*): Endemisce na Acorach.
* *[[Frangula betulifolia]]* (Greene) Grubov (Syn.: *Rhamnus betulifolia* Greene)
* *[[Frangula californica]]* (Eschsch.) A.Gray (Syn.: *Rhamnus californica* Eschsch.):
** *Frangula californica* subsp. *tomentella*
* *[[Frangula caroliniana]]* (Walter) A.Gray (Syn.: *Rhamnus caroliniana* Walter)
* *[[Frangula crenata]]* (Siebold & Zucc.) Miq. (Syn.: *Rhamnus crenata* Siebold & Zucc.)
* Afriska psowodźina (*Rhamnus prinoides*, Syn. *Rhamnus pauciflora* Eschsch.), w južnej Africe a wysočinje Etiopiskeje
* Sagrada-psowodźina (*Frangula purshiana*) (DC.) J. G. Cooper (Syn.: *Rhamnus purshiana* DC.)
* *[[Frangula rupestris]]* (Scop.) Schur (Syn.: *Rhamnus rupestris* Scop.) 

## Nóžki


## Eksterne wotkazy

* Zapisk při ''GRIN Taxonomy for Plants'' 
* Zapisk při ''ITIS'' 
* Wobrazy při ''plants.usda.gov''
Hórkowcowe rostliny

**Hórkowcowe rostliny** (*Gentianaceae*) su swójba symjencowych rostlinow (*Spermatophytina*). 

Wobsahuje sćěhowace rody:

* hórčink (*Blackstonia*)
** lěćny hórčink (*Blackstonia acuminata*)
** nazymski hórčink (*Blackstonia perfoliata*)
* hórke łopjeno (*Cicendia*)
** holanske hórke łopjeno (*Cicendia filiformis*)
* hórkowc (*Gentiana*)
** baltiski hórkowc (*Gentiana baltica*)
** čerwjeny hórkowc (*Gentiana purpurea*)
** dajiwy hórkowc (*Gentiana asclepiadea*)
** dypkaty hórkowc (*Gentiana punctata*)
** japanski hórkowc (*Gentiana nipponica*)
** kulojty hórkowc (*Gentiana orbicularis*)
** kuši hórkowc (*Gentiana acaulis*)
** naduty hórkowc (*Gentiana urticulosa*)
** nalětni hórkowc (*Gentiana verna*)
** płucowy hórkowc (*Gentiana pneumonanthe*)
** sněhowy hórkowc (*Gentiana nivalis*)
** wapnowy hórkowc (*Gentiana clusii*)
** wuherski hórkowc (*Gentiana pannonica*)
** žołty hórkowc (*Gentiana lutea*)
* hórkowc (Gentianella)
** bahnowy hórkowc (*Gentianella uliginosa*)
** baworski hórkowc (*Gentianella bavarica*)
** cankojty hórkowc (*Gentianella ciliata*)
** čěski hórkowc (*Gentianella bohemica*)
** hórski hórkowc (*Gentianella lutescens*)
** krótkołopjenaty hórkowc (*Gentianella brachyphylla*)
** křižny hórkowc (*Gentianella cruciata*)
** mólički hórkowc (*Gentianella tenella*)
** němski hórkowc (*Gentianella germanica*)
** pólny hórkowc (*Gentianella campestris*)
** wótry hórkowc (*Gentianella amarella*)
* pochowc (*Swertia*)
** módry pochowc (*Swertia perennis*) Dalše mjeno je pochowy hórkowc
* wjelezłotowka (*Centaurium*) 
** hłowata wjelezłotowka (*Centaurium capitatum*) 
** pomórska šćětka (*Centaurium littorale*) 
** prawa wjelezłotowka (*Centaurium erythracaea*) 
** włóžna šćětka (*Centaurium pulchellum*)

## Nóžki
Hórkowc

**Hórkowc** (*Gentiana*) je ród ze swójby hórkowcowych rostlinow (*Gentianaceae*). Dalše mjeno je **encian**.

Wobsahuje sćěhowace družiny:
* baworski hórkowc (*Gentianella bavarica*)
* čerwjeny hórkowc (*Gentiana purpurea*)
* dajiwy hórkowc (*Gentiana asclepiadea*)
* dypkaty hórkowc (*Gentiana punctata*)
* japanski hórkowc (*Gentiana nipponica*)
* kulojty hórkowc (*Gentiana orbicularis*)
* kuši hórkowc (*Gentiana acaulis*)
* naduty hórkowc (*Gentiana utriculosa*)
* nalětni hórkowc (*Gentiana verna*)
* płucowy hórkowc (*Gentiana pneumonanthe*)
* sněhowy hórkowc (*Gentiana nivalis*)
* wapnowy hórkowc (*Gentiana clusii*)
* wuherski hórkowc (*Gentiana pannonica*)
* žołty hórkowc (*Gentiana lutea*)

## Nóžki


## Eksterne wotkazy
Hórčink

**Hórčink** (*Blackstonia*) je ród ze swójby hórkowcowych rostlinow (*Gentianaceae*).

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* lěćny hórčink (*Blackstonia acuminata*)
* nazymski hórčink (*Blackstonia perfoliata*)
Hórkowc (Gentianella)

**Hórkowc** (*Gentianella*) je ród ze swójby hórkowcowych rostlinow (*Gentianaceae*). Dalše mjeno je **encian**.

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* bahnowy hórkowc (*Gentianella uliginosa*)
* čěski hórkowc (*Gentianella bohemica*)
* hórski hórkowc (*Gentianella lutescens*)
* krótkołopjenaty hórkowc (*Gentianella brachyphylla*)
* křižny hórkowc (*Gentianella cruciata*)
* mólički hórkowc (*Gentianella tenella*)
* němski hórkowc (*Gentianella germanica*)
* pólny hórkowc (*Gentianella campestris*)
** baltiski hórkowc (*Gentiana campestris* ssp. *baltica*)
* wótry hórkowc (*Gentianella amarella*)

## Nóžki


## Eksterne wotkazy
Hórke łopjeno

**Hórke łopjeno** (*Cicendia*) je ród ze swójby hórkowcowych rostlinow (Gentianaceae).

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* holanske hórke łopjeno (*Cicendia filiformis*)
Holanske hórke łopjeno

**Holanske hórke łopjeno** (*Cicendia filiformis*) je rostlina ze swójby hórkowcowych rostlinow  (*Gentianaceae*). 

## Wopisanje

## Stejnišćo

## Rozšěrjenje

## Wužiwanje

## Žórła

* Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005. 
* Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
* Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin  (1954)
* Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)
Pochowc

**Pochowc** *(Swertia)* je ród ze swójby hórkowcowych rostlinow (Gentianaceae).
Wobsahuje sćěhowace družiny:

*** módry pochowc (*Swertia perennis*)
Wjelezłotowka

**Wjelezłotowka** (*Centaurium*) je ród ze swójby hórkowcowych rostlinow (*Gentianaceae*). Dalše serbske mjeno je **šćětka**.

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* hłowata wjelezłotowka (*Centaurium capitatum*) 
* pomórska šćětka (*Centaurium littorale*) 
* prawa wjelezłotowka (*Centaurium erythraea*) 
* włóžna šćětka (*Centaurium pulchellum*) 

## Nóžki
Jan Beneš

**Jan Beneš** (* 26. měrca 1936 w Praze; † 1. junija 2007 w Obořiště) bě čěski spisowaćel, publicist, wysokošulski wučer a antikomunist. Wot 1969 do 1993 bydleše w Zjednoćenych statach.

## Wotkaz
*
Dźiwi jasmik

**Dźiwi jasmik** (*Philadelphus*) je ród ze swójby hortensijowych rostlinow (*Hydrangeaceae*).

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* wulki dźiwi jasmik (*Philadelphus coronarius*)
* (*Philadelphus* × *lemoinei*)
* (*Philadelphus lewisii*)
* (*Philadelphus microphyllus*)
* (*Philadelphus mexicanus*)
Hortensijowe rostliny

**Hortensijowe rostliny** (*Hydrangeaceae*) su swójba symjencowych rostlinow (*Spermatophyta*). 

Wobsahuje sćěhowace rody:

* dźiwi jasmik (*Philadelphus*)
** wulki dźiwi jasmik (*Philadelphus coronarius*)
* dewcija (*Deutzia*)
** niska dewcija (*Deutzia gracilis*)
** kosmata dewcija (*Deutzia scabra*)
** wysoka dewcija (*Deutzia crenata*)
* hortensija (*Hydrangea*)
** małokwětkata hortensija (*Hydrangea radiata*)
** wijata hortensija (*Hydrangea petiolaris*)
** wulka hortensija (*Hydrangea paniculata*)
** zahrodna hortensija (*Hydrangea macrophylla*)
Dewcija

**Dewcija** (*Deutzia*) je ród ze swójby hortensijowych rostlinow (Hydrangeaceae).

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* niska dewcija (*Deutzia gracilis*)
* kosmata dewcija (*Deutzia scabra*)
* wysoka dewcija (*Deutzia crenata*)
Hortensija

**Hortensija** (*Hydrangea*) je ród ze swójby hortensijowych rostlinow (*Hydrangeaceae*). Dalše serbske mjena su **barbuměnka** a **přechadźawka**.

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* małokwětkata hortensija (*Hydrangea radiata*)
* wijata hortensija (*Hydrangea petiolaris*)
* wulka hortensija (*Hydrangea paniculata*)
* zahrodna hortensija (*Hydrangea macrophylla*)

## Nóžki