Budestecy

**Budestecy** ( *Großpostwitz*) su wjes a gmejna w Hornjej Łužicy, ležaca w sprjewinym dole mjez Lubinom a Mnišoncom něhdźe sydom kilometrow južnje Budyšina.

Hač na Jiłocy słušeja wšitke gmejnske dźěle oficielnje do serbskeho sydlenskeho ruma. Gmejna přisłuša zarjadniskemu zhromadźenstwu Budestecy-Hornja Hórka.

Susodne gmejny su Kubšicy na sewjerowuchodźe, Kumwałd na juhowuchodźe, město Šěrachow-Korzym na juhu, Hornja Hórka na zapadźe a wulke wokrjesne město Budyšin na sewjerozapadźe.

## Stawizny

Prěnje historiske naspomnjenje jako *Bustewitz* pochadźa z lěta 1331. W lěće 1413 mjenuje so wjes jako knježe sydło, ležownostne knjejstwo měješe pak znajmjeńša wot 15. lětstotka Budyska měšćanska rada. Wot toho časa su Budestecy tež wosadna wjes za wokolinu.

W 1930tych lětach zagmejnowachu so Dźenikecy, Hajnicy a Rašow (1934) kaž tež Zahor, Kózły a Chójnička (1936). 1950 přińdu Bělšecy ke gmejnje. Z komunalnej reformu 1994 dóstanu Budestecy Bónjecy a Lubjenc wot Kubšiskeje gmejny a 1999 so Jiłocy zagmejnowachu.

Wot 1877 do 2004 mějachu Budestecy dwórnišćo při železniskej čarje Budyšin–Žandawa. Wo znowawotewrjenju čary so sčasami diskutuje.

### Wobydlerstwo a rěč
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 575 wobydlerjow, z nich 432 Serbow (75&nbsp;%). Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 14,3&nbsp;%. Posledni serbski farar Budestečanskeje wosady bě Bohuměr Rejsler, kiž tu wot lěta 1947 skutkowaše a w lěće 1968 zemrě.

Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 1723 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 48,1 lět (Sakska: 46,4). Po samsnym ličenju bě 33,6&nbsp;% wobydlerjow Budestečanskeje gmejny ewangelskeje a 7,2&nbsp;% katolskeje konfesije.

## Wjesne dźěle
Do Budestečanskeje gmejny słušeja slědowace wsy:

Něhdyša wjes Hajnicy je mjeztym dźěl Budestec.

## Politika
Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 52 (Budyšin 1) a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 156 (Budyšin I).

### Gmejnska rada
Gmejnska rada ma tuchwilu štyrnaće čłonow. Komunalne wólby lěta 2019 mějachu slědowace wuslědki:

### Wjesnjanosta
Hłownohamtski wjesnjanosta Budestec je wot lěta 2019 Markus Michauk (CDU). Wón bu dnja 16. junija 2019 w druhim wólbnym kole ze 66,5&nbsp;% hłosow za naslědnika Franka Lehmanna woleny. Wolerske wobdźělenje wučini 57,3&nbsp;%.

## Wosobiny
### W Budestecach so narodźili
* Michał Frencel (1667–1752) – farar, basnik
* Jan Gotthelf Běmar (1704–47) – farar, spisaćel nabožinskich spisow
* Jan Gotthold Běmar (1706–83) – prědar, spisaćel nabožinskich spisow
* Jan Gotttrau Běmar (1710–79) – farar, spisaćel nabožinskich spisow

### W Budestecach skutkowali
* Michał Frencel (1628–1706) – farar, rěčespytny slědźer, sobuzałožer hornjoserbskeje spisowneje rěče; 1662–1706 Budestečanski farar
* Jan Běmar (1671–1742) – duchowny a spisaćel nabožinskich spisow; 1706–42 Budestečanski farar
* Handrij Brósk (1802–77) – duchowny a narodny prócowar; 1834–74 Budestečanski farar
* Jan Herman Mrózak (1841–1902) – farar a kulturny prócowar; 1874–1902 w Budestecach
* Franc Moric Domaška (1862–1931) – farar a składnostny spisowaćel; 1902–31 w Budestecach
* Rudolf Jenč (1903–79) – literarny historikar a rěčespytnik; 1934–40 wučer w Budestecach

## Žórła
* Jurij Brycka: *Radna wjes Budestecy.* W Rozhledźe 12/1992, str. 434–437


## Wotkaz