1972

**1972** bě přestupne lěto z 366 dnjemi. 

## Podawki
### We Łužicy
* Dewastacija Zasrjewa za Sedličansku brunicowu jamu.
* 19.–28. meje: 3. Festiwal serbskeje kultury.
* 27. meje: Na železniskej čarje Lubij–Bart jědźe posledni wosobowy ćah. W nazymje so tež wotrězk mjez Bartom a Radworjom zawrě.

### Druhdźe
* 20. januara: Z Druhim statutom awtonomije dósta Južny Tirol daloko sahace prawa samozarjadnistwa.
* 26. januara: Nad čěskej wjesku Srbská Kamenice wubuchny juhosłowjanske lětadło towaršnosće JAT, při čimž wumrě 27 pasažěrow.
* 21.–28. februara: Jako prěni prezident Zjednoćenych statow wopyta Richard Nixon Ludowu republiku Chinsku a zahaji z tym nowy kurs w ameriskej wonkownej politice.
* 5. septembra: W běhu Olympiskich hrow w Mnichowje dóńdźe k wzaću 11 israelskich zastajencow přez palestinsku terorowu skupinu „Čorny september“. Při zwrěšćenym wuswobodźenju zastajencow na lětanišću Fürstenfeldbruck wumrěja wšě zastajency, pjeć teroristow a jedyn němski policist.
* 19. nowembra: Při wólbach k sedmemu Zwjazkowemu sejmej Němskeje dóstanje SPD 45,8 %, CDU/CSU 44,9 % a FDP 8,4 %. Socialdemokratiska strona Němskeje je potajkim k prěnjemu razej w stawiznach zwjazkoweje republika z najsylnišej stronu.
* 21. decembra: Egon Bahr a Michael Kohl podpisataj Zakoń wo zakładnych prašenjach mjezy Zwjazkowej republiku a Němskej demokratiskej republiku.

## Narodniny
* 5. januara: Sasha – němski popowy spěwar
* 17. januara: Benno Fürmann – němski filmowy hrajer a synchronowy rěčnik
* 24. januara: Muriel Baumeister – awstriska filmowa hrajerka
* 1. februara: Hamed Abdel-Samad – němsko-egyptowski politologa, stawiznar a awtor
* 1. februara: Lars Rohwer – němski politikar (CDU), čłon sakskeho sejma
* 15. februara: Michelle – němska šlagrowa spěwarka
* 17. februara: Billie Joe Armstrong – US-ameriski spěwar a gitarist rockoweje skupiny *Green Day*
* 22. februara: Claudia Pechstein – němska spěšnosmykarka
* 29. februara: Pedro Sánchez – španiski politikar (PSOE), ministerski prezident
* 10. měrca: Timbaland – US-ameriski hiphopowy hudźbnik, producent a rapper
* 4. apryla: Bastian Pastewka – němski komikar a filmowy hrajer
* 19. apryla: Django Asül – němsko-turkowski kabaretist
* 20. apryla: Carmen Electra – US-ameriska filmowa hrajerka, spěwarka a fotowy modl
* 20. apryla: Željko Joksimović – južnoserbski popowy spěwar a komponist
* 2. meje: Mike Hauschild – němski politikar (FDP), čłon sakskeho sejma a Budyski měšćanski radźićel
* 19. meje: Andrzej Duda – pólski politikar (PiS), statny prezident
* 20. meje: Busta Rhymes – US-ameriski rapper
* 23. meje: Rubens Barrichello – brazilski wubědźowar formule 1
* 8. junija: Jaroslav Rudiš – čěski spisowaćel a žurnalist
* 23. junija: Zinédine Zidane – francoski kopar
* 26. julija: Tanja Szewczenko – němska krasnosmykarka
* 6. awgusta: Geri Halliwell – britiska popowa spěwarka
* 10. awgusta: Dagmar Neukirch – němska politikarka (SPD), čłonka sakskeho sejma
* 15. awgusta: Ben Affleck – US-ameriski filmowy hrajer
* 24. awgusta: Xaver Fischer – němski keyboarder a jazzowy hudźbnik
* 30. awgusta: Cameron Diaz – US-ameriska filmowa hrajerka a fotowy modl
* 3. septembra: Tim Lobinger – němski lochkoatlet
* 21. septembra: Liam Gallagher – britiski spěwar skupiny *Oasis*
* 27. septembra: Gwyneth Paltrow – US-ameriska filmowa hrajerka
* 28. septembra: Dita Von Teese – US-ameriski nahi modl
* 17. oktobra: Eminem – US-ameriski rapper
* 17. oktobra: Wyclef Jean – haitiski hudźbnik a producent
* 27. oktobra: Santiago Botero – kolumbiski kolesowar
* 3. nowembra: Hubertus Heil – němski politikar (SPD), zwjazkowy minister
* 12. nowembra: Reynaldo Gianecchini – brazilski filmowy hrajer
* 4. decembra: Marc Bator – němski žurnalist a moderator
* 9. decembra: Christian Felber – awstriski uniwersitny lektor, awtor, publicist a kritikar globalizacije
* 20. decembra: Joey Kelly – irsko-ameriski spěwar a sportowc
* 22. decembra: Vanessa Paradis – francoska spěwarka a filmowa hrajerka
* 29. decembra: Jude Law – britiski dźiwadźelnik a filmowy hrajer

## Wumrěće
* 6. januara: Chen Yi – chinski wójnski wjednik a politikar (* 1901)
* 14. januara: Bjedrich IX. – kral Danskeje (* 1899)
* 27. januara: Mahalia Jackson – US-ameriska gospelowa spěwarka (* 1911)
* 6. apryla: Heinrich Lübke – němski politikar (CDU) a zwjazkowy prezident (* 1894)
* 16. apryla: Kawabata Yasunari – japanski spisowaćel, nošer Nobeloweho myta (* 1899)
* 27. apryla: Kwame Nkrumah – ghanaski politikar a prezident (* 1909)
* 2. meje: J. Edgar Hoover – załožer a direktor US-ameriskeho FBI (* 1895)
* 5. meje: Gary Davis – US-ameriski bluesowy a gospelowy spěwar a gitarist (* 1896)
* 25. meje: Asta Nielsen – danska dźiwadźelnica a filmowa hrajerka (* 1881)
* 28. meje: Edward VIII. – britiski kral (* 1894)
* 7. julija: Athinagoras – patriarch Konstantinopla (* 1886)
* 16. julija: Arnošt Sykora – serbski šewc a Domowinski prócowar (* 1879)
* 20. julija: Friedrich Flick – němski předewzaćel a wójnski złóstnik (* 1883)
* 15. septembra: Ásgeir Ásgeirsson – druhi prezident Islandskeje (* 1894)
* 4. oktobra: Jan Meškank – serbski wučer, narodny a kulturny prócowar, spisowaćel, ludowědnik a domiznowědnik (* 1905)
* 26. oktobra: Igor Sikorski – rusko-ameriski lětarstwowy pioněr (* 1889)
* 20. nowembra: Měto Laški – delnjoserbski ratar a městopředsyda Domowiny (* 1889)
* 25. nowembra: Hans Scharoun – němski architekt (* 1893)
* 22. decembra: Kurt Bałcar – serbski wučer, šulski nawoda, lektor a redaktor (* 1918)
* 23. decembra: Andrej Tupolew – ruski konstrukter lětadłow (* 1888)
* 26. decembra: Harry S. Truman – US-ameriski politikar a 33. prezident Zjednoćenych statow (* 1884)

## Myta

* Nobelowe myta
** za fyziku: John Bardeen, Leon Neil Cooper a Robert Schrieffer
** za chemiju: Christian B. Anfinsen, Stanford Moore a William H. Stein
** za medicinu: Gerald M. Edelman a Rodney R. Porter
** za literaturu: Heinrich Böll
** Měrowe Nobelowe myto: so njespožči
** za hospodarsku wědomosć: John R. Hicks a Kenneth Arrow
* Myto Ćišinskeho
** I. rjadownje: Płomjo/Płomje, Jan Meškank (1905–72)
** II. rjadownje: Beno Šołta; Achim Brankačk; 1. serbska kulturna brigada SRWŠ Mały Wjelkow
* Literarne myto Domowiny: Mina Witkojc (1893–1975)

## Wozjewjenja
* Antologija *Jadna z nich jo šołtowka*
* Antologija *Nowe powědki wo nas*
* Jurij Koch: *Poslednje pruwowanje*
* Jurij Winar: *Kisy kał a w mlóce jahł*
* *Zhromadźene spisy Handrija Zejlerja*, wud. Lucija Hajnec
* film: *Struga – Bilder einer Landschaft*

## Wotkaz