Jurij Koch

**Jurij Koch** (* 15. septembra 1936 w Hórkach) je serbski žurnalist, spisowaćel a dramatikar.

## Žiwjenje
Jurij Koch narodźi so 1936 jako syn skałarja w Hórkach. Po wopyće ludoweje šule w Chrósćicach (1942–1947) běše wón šuler na serbskim gymnaziju we Warnoćicach (1947–1949). Po tym wopyta wón Serbsku wyšu šulu w Budyšinje (1950–1952) a Choćebuzu (1952–1954), hdźež maturu złoži.

Mjez 1954 do 1956 běše Jurij Koch redakcionelny sobudźěłaćer młodźinskeho časopisa *[[Chorhoj měra]]* a tydźenika *[[Nowy Casnik]]*. Na Lipšćanskej Karla Marxowej uniwersiće studowaše wón wot 1956 do 1960 žurnalistiku. Wot lěta 1960 běše wón kulturny redaktor w serbskej rozhłosowej redakciji Choćebuskeho sćelaka *Radio DDR*. W lěće 1965 wotzamkny wón dalokostudij při Dźiwadłowej wysokej šuli w Lipsku. Jurij Koch běše dołholětny předsyda Koła serbskich spisowaćelow a dźěła wot lěta 1976 jako swobodnje skutkowacy. Dźensa bydli wón w Choćebuskim měšćanskim dźělu Žylow. Jeho dźowka je serbska žurnalistka Anja Kochojc.

## Počesćowanja
Jurij Koch wuznamjeni so trójce z Literarnym mytom Domowiny (1964, 1969 a 1973) a dwójce z Mytom Ćišinskeho, kotryž so jemu 1968 w kolektiwje a 1974 wosobinsce spožči. Jemu spožčitej so w lěće 1983 Myto Carla Blechena města Choćebuza a 1992 Literarne myto Wobswět Sewjerorynsko-Westfalskeje.

## Twórby (wuběr)
### Knihi
* *Židowka Hana.* Powědančko, LND, Budyšin 1963. (Delnjoserbski přełožk Wylema Bjera *Žydowka Ana.* LND, 1966.)
* *Nadrožny koncert.* Pěsnje, LND, Budyšin 1965.
* *Mjez sydom mostami.* Roman, LND, Budyšin 1968.
* *Pućowanje k ranju.* Reportaže, LND, Budyšin 1969.
* *Lěto pjećaštyrceći.* LND, Budyšin 1970.
* *Poslednje pruwowanje.* 1972. ( *Die letzte Prüfung.* Henschelverlag, Berlin 1972. Čěsce *Poslední zkouška.* 1974)
* *Róžamarja, abo Rozžohnowanje we nas.* Roman, LND, Budyšin 1975. ( *Rosamarja.* Mitteldeutscher Verlag, Halle 1975. Delnjoserbski přełožk Ericha Wojta *Rozamarja abo Rozžognowanje we nas.* LND, Budyšin 1976.)
* *Wotydźenja doma.* LND, Budyšin 1976.
* *Wosamoćeny Nepomuk.* Powědančka, LND, Budyšin 1978. ( *Der einsame Nepomuk.* Mitteldeutscher Verlag, Halle 1980.)
* *Wšedny źeń na jsy.* LND, Budyšin 1980.
* *Landung der Träume.* Mitteldeutscher Verlag, Halle 1982. (Hornjoserbsce *Nawrót sonow.* LND, Budyšin 1983.)
* *Pintlašk a złote jehnjo.* LND, Budyšin 1983. ( *Pintlaschk und das goldene Schaf.* Altberliner Verlag, Berlin 1983.
* *Rědne źowćo.* Bajka, 1984. (Hornjoserbsce *Rjana holčka.* 1984. Pólsce *Piękna dziewczyna: bajka serbołużycka* 1984. Němsce *Das schöne Mädchen.* LND, Budyšin 1984.)
* *Wišnina.* Nowela, LND, Budyšin 1984. ( *Der Kirschbaum.* Mitteldeutscher Verlag, Halle 1984. Delnjoserbski přełožk Manfreda Starosty *Gaž wišnje kwitu.* 1987.)
* *Wjesołe zwěrjatka.* Přełožk ze čěšćiny wot Jurja Kocha, 1984.
* *Bagola: powědančko wo dźiwim hońtwjerju.* LND, Budyšin 1985. (Delnjoserbski přełožk Wylema Bjera *Jagaŕ Bagola.* 1985. Němsce *Bagola.* Altberliner Verlag, Berlin 1988.)
* *Doma swět: antologija młodeje prozy.* LND, Budyšin 1985.
* *Jan und die größte Ohrfeige der Welt.* Altberliner Verlag, Berlin 1986.
* *Dwanasćo bratšow: serbska bajka.* 1986. (Hornjoserbsce *Dwanaće bratrow.* 1986. Němsce *Die zwölf Brüder.* 1986. Pólsce *Dwunastu braci: bajka serbołużycka* LND, Budyšin 1988.)
* *Měrćinowy miksmaks z myšacym motorom.* LND, Budyšin 1988. ( *Die rasende Luftratte oder wie der Mäusemotor erfunden wurde.* Kinderbuchverlag, Berlin 1987.)
* *Augenoperation.* Verlag Neues Leben, Berlin 1988. (1990 pod titulom *Schattenrisse* w Spectrum-Verlag Stuttgart a 1993 w Dt. Tschenbuch-Verlag, München.)
* *Rosinen im Kopf.* Altberliner Verlag, Berlin 1988. (Španisce *Pasitas de uva en la cabeza: una historia increíble pero cierta.* Altberliner Verlag, Berlin 1988.)
* *Návrat snov.* 1988.
* *Sestup z hor snů.* 1988.
* *Wšitko, štož ja widźu.* LND, Budyšin 1989.
* *Golo a Logo abo Mazuch w Podgoli.* Kriminalne powědančko, LND, Budyšin 1990.
* *W pěsku steji nowa wjeska.* LND, Budyšin 1991. ( *Das Sanddorf.* LND, Budyšin 1991.)
* *Ha lećała je módra wróna.* Report, LND, Budyšin 1991.
* *Jubel und Schmerz der Mandelkrähe.* LND, Budyšin 1992.
* *Kokot Jurko z čerwjenym pjerom.* 1993.
* *Daj mě, Jurko, jadnu štucku.* LND, Budyšin 1994. 
* *Štó da kradnje złote zuby?* Krimi, 1996.
* *Golo und Logo.* LND, Budyšin 1998. ( *Golo und Logo.* Fischer-Taschenbuch-Verlag, Frankfurt am Main 1996.)
* *Koče slěbro.* Roman, LND, Budyšin 2000.
* *Jakub und das Katzensilber.* LND, Budyšin 2001.
* *Złoty palc.* Wjeselohra, 2006.
* *Na kóncu dnja.* Powědančko, LND, Budyšin 2008. ( *Am Ende des Tages* Domowina-Verlag, Bautzen 2009.)
* *Zabych ći něšto rjec.* LND, Budyšin 2010. ( *Das Feuer im Spiegel.* LND, Budyšin 2012.)
* *Zasej wšo na lubosć stoj* Słuchokniha, LND, Budyšin 2011.
* *Knot Knut a bur Žur.* LND, Budyšin 2012.
* *Wětrnik na třěše.* LND, Budyšin 2014. ISBN 978-3-7420-2293-6
* *Hana. Eine jüdisch-sorbische Erzählung.* Hentrich & Hentrich Verlag, Berlin/Lipsk 2020. ISBN 978-3-95565-372-9
* *Gruben-Rand-Notizen.* LND, Budyšin 2020. ISBN 978-3-7420-2638-5
* *Hana z Hórkow.* LND, Budyšin 2024. ISBN 978-3-7420-2757-3

### Filmy (wuběr)
* *Wie wär's mit uns beiden?* 1980.
* *Rublak - Die Legende vom vermessenen Land.* 1980.
* *Sehnsucht.* (1990, tež *Der Kirschbaum.*)
* *Tanz auf der Kippe.* (1991, sfilmowanje romana *Augenoperation.*)
* *Die Enkel der Lausitzer.*

### Rozhłosowe wusywanja  a dźiwadłowe hry (wuběr)
* *Mjez sydom mostami.* (*Zwischen sieben Brücken.*) 1970, režija: Beno Šram.
* *Poslednje pruwowanje.* (*Die letzte Prüfung.*) 1972.
 
## Wotkazy
* Oficialna webstrona
* SerbskiTV: Jurij Koch čita z knihi „Zabych ći něšto rjec“
* Literatura wot a wo Jurja Kocha w katalogu Němskeje narodnej biblioteki