Kito Lorenc

**Kito Lorenc** (* 4. měrca 1938 w Slepom, † 24. septembra 2017 w Budyšinje) bě serbski basnik, spisowaćel, přełožowar a esejist. Wón płaći jako jedyn z najwuznamnišich serbskich awtorow přitomnosće.

## Žiwjenje
Kito Lorenc – wnuk serbskeho spisowaćela Jakuba Lorenca-Zalěskeho a bratr dźiwadźelnika Michała Lorenca – wopytowaše wot 1952 do 1956 Serbsku wyšu šulu w Choćebuzu a studowaše wot 1956 do 1961 slawistiku a pedagogiku w Lipsku. Mjez 1961 a 1972 běše Lorenc sobudźěłaćer Instituta za serbski ludospyt w Budyšinje a bě wot 1972 do 1979 jako dramaturg při Statnym serbskim ludowym ansamblu w Budyšinje přistajeny. Kito Lorenc bě čłon PEN-centruma Němskeje a Sakskeje akademije wuměłstwow. Wón skutkowaše wot lěta 1979 jako swobodny spisowaćel a bydleše we Wuježku pod Čornobohom.

Lorenc běše wot lěta 1973 do 2014 wudawaćel rjadu *Serbska poezija*, w kotrymž so hornjo- a delnjoserbske basnje spisowaćelow w jednotliwej abo we wobsahowej zběrce wozjewja. Rjad wuńdźe w Ludowym nakładnistwje Domowina.

Jeho row nadeńdźe so na starym kěrchowje w Bukecach.

## Myta a wuznamjenjenja
Kitej Lorencej so spočatk nowembra 2008 „Kluč Smederejeva“, najwuznamniše serbiske mjezynarodne myto poezije, 18. decembra 2008 titul čestneho doktora fakulty rěčnych, literarnych a kulturnych wědomosćow TU Drježdźany, 17. januara 2009 Lessingowe myto Swobodneho stata Sakskeje, za kotrež bu wot sakskeje ministerki za wuměłstwo Eva-Maria Stangowej pomjenowany, 23. junija 2012 Myto Petrarcy Huberta-Burdoweje załožby a 2016 Myto Christiana Wagnera spožči.

Nimo toho dósta Lorenc Hermanna Hesseowy stipendij (Calw, 1997), Heinricha Mannowe myto (1991), Myto Ćišinskeho (1990), Heinricha Heineho myto (1974) a dwójce Literarne myto Domowiny (1962, 1968).

## Twórby (wuběr)
* *Zymny kut. Basnje a smorženki. Z dodawkom čěskeje poezije Kyrkonošow*, LND 2016.
* *Der zweiseitige Beitrag/Wěsty dwustronski přinošk*. LND 2015, ISBN 978-3-7420-2326-1.
* *Windei in der Wasserhose des Eisheiligen. Gedichte und Schmungks*, poetenladen 2015, ISBN 978-3-940691-66-8.
* *Im Filter des Gedichts. Essays, Gespräche, Notate. Přez křidu basnje. Eseje, rozmołwy, nastawki*. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 2013, ISBN 978-3-7420-2256-1.
* *Gedichte. Ausgewählt und mit einem Vorwort versehen von [[Peter Handke]]*. Suhrkamp Verlag, Berlin 2013 ISBN 978-3-518-22476-2.
* *Nach Morau, nach Krokau. Gereimtes und Ungereimtes für Kinder und Enkel.* Wieser Verlag, Klagenfurt 2011, ISBN 978-3-85129-912-0.
* *Podomk. Basnje a druha nadoba z dwanatka lět.* Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 2010, ISBN 978-3-7420-2161-8.
* *Erinnerung an eine Nacht im Freien. Gedichte.* Wieser Verlag, Klagenfurt 2009, ISBN 978-3-85129-841-3.
* *kepsy-barby/Fehlfarben. Gedichte. sorbisch/deutsch.* Paul Alfred Kleinert (wud.), Verlag der Nessing'schen Buchdruckerei, Berlin-Adlershof 2005.
* *Die wendische Schiffahrt. Zwei Dramen.* Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 2004, ISBN 3-7420-1988-0.
* *Achtzehn Gedichte der Jahre 1990-2002.* Auswahl von Manfred Peter Hein, Verlag Ulrich Keicher, Warmbronn 2003, ISBN 3-932843-48-7.
* *Die Unerheblichkeit Berlins. Texte aus den Neunzigern.* Buch&Media, Mnichow 2002, ISBN 3-935877-21-8.
* *Zungenblätter. Gedichte und Nachdichtungen.* Paul Alfred Kleinert (wud.), Verlag Un Art Ig, Aschersleben 2002, ISBN 3-9807613-3-9.
* *An einem schönbemalten Sonntag. Gedichte zu Gedichten.* Edition Thanhäuser, Ottensheim a. d. Donau 2000, ISBN 3-900986-43-6.
* *Suki w zakach. Basnje, basnje-njebasnje, přebasnjenja.* Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1998, ISBN 3-7420-1736-5.
* *Terra budissinensis.* (Kito Lorenc, Rudolf Hartmetz a Hans Mirtschin), Lusatia, Budyšin 1997, ISBN 3-929091-44-5.
* *Kołbas. Trysk z dwěmaj kóncomaj. Po wšelakich serbskich žórłach.* Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1994, ISBN 3-7420-1522-2.
* *Gegen den großen Popanz.* Aufbau-Verlag, Berlin 1990, ISBN 3-351-01761-8
* *Ty porno mi. Tajke a wonajke basnje.* Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1988, ISBN 3-7420-0241-4.
* *Flurbereinigung. Gedichte.* Aufbau-Verlag, Berlin 1988, ISBN 3-351-00935-6.
* *Rymarej a dyrdomdej. Poł kopy basni a tři basnički dźěćom a dźědam, dźowkam a wowkam.* Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1985.
* *Wortland. Gedichte aus zwanzig Jahren.* Reclam, Lipsk 1984, RUB 1052.
* *Die Rasselbande im Schlamassellande. Gedichte für Robert und Jacob und andre Kindsköpfe.* Der Kinderbucherverlag, Berlin 1983.
* *Flurbereinigung. Gedichte.* Aufbau-Verlag, Berlin 1973.
* *Kluče a puće. Basnje z lět 1962-1968 z dodawkom spěwow.* Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1971.
* *Nowe časy – nowe kwasy. Basnje ze studentskich lět.* Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1962.

### Jako wudawaćel
* *Das Meer Die Insel Das Schiff. Sorbische Dichtung von den Anfängen bis zur Gegenwart.* (Antologija), Wunderhorn Verlag, Heidelberg 2004, ISBN 3-88423-225-8.
* *Serbska čitanka. Sorbisches Lesebuch.* Reclam, Lipsk 1981.
* *Swětło, prawda, swobodnosć. Antologija serbskeho demokratiskeho basnistwa.* Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1963.
* *Serbska poezija* – rjad sp znatych a njeznatych awtorow, basnikow, prěnje wudaće basnje Miny Witkojc (1973) a poslednje  čisło 60 „Dolnoserbska romantika“ (2014).

### Jako přełožowar
* Jurij Chĕžka: *Die Erde aus dem Traum.* Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 2002, ISBN 3-7420-1919-8.
* Handrij Zejler: *Der betreßte Esel.* Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 2004 ISBN 3-7420-1964-3.
* Handrij Zejler: *Serbske fabule.* Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1966.
* Mina Witkojc: *Po pućach časnikarki.* Přełožk do hornjoserbšćiny, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1964.

### Słuchokniha
* W: *Dichtung des 20. Jahrhunderts: Meine 24 sächsischen Dichter.* Wud. Gerhard Pötzsch,  cejdejce,  Militzke Verlag, Lipsk 2009, ISBN 9783861899358.

## Literatura
* Walter Koschmal: *Der Dichter – Kito Lorenc – dazwischen.* LND 2018, ISBN 978-3-7420-2497-8, 250 str.
* Franc Šěn: *Kito Lorenc. Personalna bibiliografija - Personalbibliographie.* Serbski institut, 2018, 164 str.

## Wotkazaj
*  
* Literatura wot a wo Kitu Lorencu w Serbskej bibliografiji 

## Žórła