open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Motydłowska wyšina

**Motydłowska wyšina** () je 504&nbsp;m wysoka hora w gmejnje Wołbramecy (gmejnski dźěl Motydło) w sakskej Hornjej Łužicy.

## Přirodne poměry
Wyšina leži w sakskim dźělu Łužiskich horow a jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory. Ze swojej wysokosću 504&nbsp;m je 29.&nbsp;najwyši wjeršk Łužiskich horow. Geologisku podłohu twori dwubłyšćinkaty granodiorit a žiłki dolerita. Najbóle rozšěrjeny typ pódy je podzolna bruna póda a na sewjernej skłoninje tež wustupuje pseudoglej. Na juhowuchodnej skłoninje wužórli so rěčka Waldwasser, kotraž słuša k přitočnišću Sprjewje, a na sewjernej skłoninje wužórli so rěčka bjez mjena, kotraž słuša k přitočnišću Wjazońcy. Cyła hórka słuša tak k přitočnišću Łobja a Sewjerneho morja. Južne hač zapadne skłoniny pokrywaja łuki a pola, zbytk wyšiny je zalěsnjeny z měšanym lěsom. Motydłowska wyšina leži w krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory.

## Turistika
Na wjeršk wjedźetej dwě zelenej (smužka a dybk) a jedna čerwjena pućowanska šćežka. Na wjeršku steji něhdyši wulětny hosćenc *Schurigbaude*. Wyšina skići wuhlad do južneho směra na Łužiske hory, Łužiske horiny a Čěsku Šwicu.

## Galerija

30526-Weifa-1985-Ferienheim Strömungsmaschinenbau Pirna-Brück & Sohn Kunstverlag.jpg|Schurigbaude w&nbsp;lěće 1985
Weifa-Schurigbaude-1.jpg|Schurigbaude w&nbsp;lěće 2020


## Žórła


## Literatura
* 
## Wotkazaj
* 
* Mapy.com: pućowanska karta, Motydłowska wyšina a wokolina
Słónčna hora

**Słónčna hora** () je 384&nbsp;m wysoka hora w měsće Šěrachow-Korzym (měšćanski dźěl Bójswecy) w sakskej Hornjej Łužicy.

## Přirodne poměry
Južny a wuchodny dźěl hory a tež wjeršk leži na teritoriju města Šěrachow-Korzym (měšćanskej dźělej Bójswecy a Słónčna Hora), sewjerne skłoniny přisłušeja gmejnje Budestecy (gmejnski dźěl Zahor). Hora přisłuša sakskemu dźělej Łužiskich horow a jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory. Na zapadźe na Słónčnu horu nawjazuje Mnišonc (448&nbsp;m). Geologisku podłohu twori dwubłyšćinkaty granodiorit a žiłka dolerita. Na wuchodnej skłoninje namaka so stara skała. Najbóle rozšěrjeny typ pódy je podzolna bruna póda a na skłoninach tež wustupuje parabruna póda, glej-koluvisol a regosol. Pola južne skłoniny ćeče Butřanka a pola wuchodnej Sprjewja. Cyła hóra słuša k přitočnišću Łobja a Sewjerneho morja. Horni dźěl hory je z měšanym lěsom porosćeny a na juhowuchodnej skłoninje namaka so wjeska Słónčna Hora. Słónčna hora leži w krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory.

## Turistika
Přez wjeršk wjedźetej dwě pućowanskej šćežce. Čerwjena rěka Wulka kołopućowanska šćežka Wjelećin (*Großer Rundwanderwweg Wilthen*) a wjedźe přez wokolinu Wjelećina. Zelena zwjazuje město Budyšin z horu Wulki Pichow (498&nbsp;m).

## Žórła


## Literatura
* 
## Wotkazaj
* 
* Mapy.com: pućowanska karta, Słónčna hora a wokolina
Sydom lipow

**Sydom lipow** () je 454&nbsp;m wysoka hora w gmejnje Wołbramecy w sakskej Hornjej Łužicy.

## Přirodne poměry
Hora přisłuša k sakskemu dźělej Łužiskich horow a jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory. Susodne hory su Goldberg (472&nbsp;m), Grenzberg (480&nbsp;m), Mannsberg (464&nbsp;m), Höllenhübel (451&nbsp;m) a Steinberg (392&nbsp;m). Geologisku podłohu twori přewažnje dwubłyšćinkaty granodiorit, w delnich partijach je tež zastupjeny łužiski granodiorit. Najbóle rozšěrjeny typ pódy je podzolna bruna póda a na skłoninach tež wustupuje parabruna póda a pseudoglej. Sewjernje pod horu ćeče rěka Wjazońca. Cyła hórka słuša k přitočnišću Łobja a Sewjerneho morja. Sydom lipow leži w krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory.

## Wobchad
Přez horu wjedźe krajna dróha S&nbsp;154, kotraž zwjazuje Wołbramecy z Nowym Městom w Sakskej.

## Sydom lipow
Na wjeršku rosće sydom lipow a w jich srjedźišću steji drjewjany pawiljon. Staroba lipow wadźi so na 200 hač 300 lět. Po tradiciji buchu po kóncu sydomlětneje wójny sadźene abo wot wosadnych knjezow po porodźe sydom synow sadźene. Wobjim lipowych zdónkow bu w lěće 2003 wot 3,16 do 3,88 metrow měrjeny.

## Žórła


## Literatura
* 
## Wotkazaj
* 
* Mapy.com: pućowanska karta, Sydom lipow a wokolina
Hutberg (Wołbramecy)

**Hutberg** je 503&nbsp;m wysoka hora w gmejnje Wołbramecy w sakskej Hornjej Łužicy.

## Přirodne poměry
Wyšina leži w sakskim dźělu Łužiskich horow a jich mesogeochorje Zapadne hornjołužiske hory. Ze swojej wysokosću 503&nbsp;m je 33.&nbsp;najwyši wjeršk Łužiskich horow. Ze zapada na nju bjezposrědnje nawjazuje čěska hora Stráž (460&nbsp;m) a dale na nju mjezuja hory Jáchym (475&nbsp;m), Mannsberg (464&nbsp;m) a Buková hora (512&nbsp;m). Geologisku podłohu twori dwubłyšćinkaty granodiorit a žiłki dolerita. Najrozšěrjeniši pódowy typ je podzolna bruna póda. Najwjetši dźěl hory słuša k přitočnišću Zebnicy, jenož sewjerowuchodne a wuchodne skłoniny potom k přitočnišću Sprjewje. Cyła hórka słuša tak k přitočnišću Łobja a Sewjerneho morja. Hora je ze šmrěkowym lěsom porosćena, ale na sewjernej skłoninje leža pola a pastwišća. Hutberg leži w krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory.

## Turistika
Runje po statneje hranicy wjedźe módrje markěrowana pućowanska šćežka, kotrejž so při namjeznym přechodźe na sedle mjez Hutbergom a Bukowej horu žołta a zelena šćežka přizamknjetej. Při namjeznym přechodźe steji wot lěta 2018 replika čěskosłowakskeho namjezneho stołpa. Na módrej šćežce juhozapadnje wjerška steji turistiska bawda.

## Galerija

Hraniční přechod Severní-Steinigtwolmsdorf 01.jpg|Namjezny přechod Wołbramecy–Severní
Hraniční přechod Severní-Steinigtwolmsdorf 02.jpg|Detail namjezneho stołpa
Hutberg Lobendava 06.jpg|Turistiska bawda
MRGS 425 - dvojslídý granodiorit.jpg|Dwubłyšćinkaty granodiorit
MRGS 426 - drobová rula.jpg|Šěrawcovy hornowc


## Žórła


## Literatura
* 
## Wotkazaj
* 
* Mapy.com: pućowanska karta, Hutberg a wokolina
Platon

**Platon** (grjeksce: Πλάτων, transkribowane: *Pláton*, latinizowane tež **Plato**; * 428/427 do Chr. w Athenje, † 348/347 do Chr. runje tam) bě grjekski filozof, kotrehož wučba a filozofija stej sylnje wobwliwowałoj myslenje a žiwjenje w Europje.

Platon bě šuler Sokratesa, kotrehož myslenje a metodu wón we wjele swojich twórbow rozkładźe. Z Platonskej akademiju załoži wón najstaršu institucionelnu filozofisku šulu Grjekskeje a šěrješe tak swoje myslenje po cyłym antiknym swěće. Jeho najznaćiši šuler bě Aristoteles, kotryž bě pak w centralnych prašenjach hinašeho měnjenja hač jeho wučer.

## Wotkazaj

*
Grenzberg

**Grenzberg** je 480&nbsp;m wysoka hora w gmejnje Wołbramecy w sakskej Hornjej Łužicy.

## Přirodne poměry
Hora leži w sakskim dźělu Łužiskich horow a jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory. Grenzberg ma dwaj wjerškaj, při čimž je zapadny wjeršk wo 2&nbsp;metraj wyši. Na horu mjezuja Buková hora (512&nbsp;m), Hutberg (503&nbsp;m), Mannsberg (464&nbsp;m), Sydom lipow (454&nbsp;m) a Goldberg (472&nbsp;m). Geologisku podłohu twori přewažnje srjedźozornity łužiski granodiorit a na sedle ze Sydom lipami namaka so tež hybridny dwubłyšćinkaty granodiorit. Najbóle rozšěrjenej typaj pódy stej bruna póda a eroděrowana parabruna póda-pseudoglej, mało wustupuje tež glej-koluvisol. Zapadnje a juhowuchodnje pod horu wužórli so Severní potok, kotryž słuša k přitočnišću Zebnicy, zbytk hory słuša potom k přitočnišću Wjazońcy. Cyła hora słuša tak k přitočnišću Łobja a Sewjerneho morja. Wjetšina skłoninow je přewažnje z jehlinowym lěsom porosćena a na skłoninach do směra Wołbramec su pola. Grenzberg je dźěl lěsneje kónčiny Hohwald a leži w krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory.

## Turistika a wobchad
Blisko wjerška wjedźe módrje markěrowana pućowanska šćežka, kotraž wjedźe na čěsko-němsku statnu hranicu. Žołta čara zwjazuje Wołbramecy z Wjazońcu. Po sewjernej skłoninje wjedźe krajna dróha S&nbsp;154 do směra na Nowe Město w Sakskej a Wołbramecy.

## Žórła


## Literatura
* 
## Wotkazaj
* 
* Mapy.com: pućowanska karta, Grenzberg a wokolina
Mannsberg

**Mannsberg** je 464&nbsp;m wysoka hora w gmejnje Wołbramecy w sakskej Hornjej Łužicy.

## Přirodne poměry
Hora leži w sakskim dźělu Łužiskich horow a jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory. Na horu nawjazuja hory Hutberg (503&nbsp;m), Grenzberg (480&nbsp;m), Höllenhübel (451&nbsp;m) a čěske Srní (466&nbsp;m). Geologisku podłohu twori přewažnje srjedźozornity łužiski granodiorit a na zapadnej skłoninje namaka so tež hybridny dwubłyšćinkaty granodiorit. Dopokazana je tež žiłka dolerita. Přewažowacej typaj pódy stej podzolna bruna póda a pseudoglej. Na juhowuchodźe pod horu so wužórli Kaltbach, kotryž słuša k přitočnišću Sprjewje, na zapadnej skłoninje wužórli so přitok Severního potoka bjez mjena, kotryž słuša k přitočnišću Zebnicy, sewjerne skłoniny potom słuša k přitočnišću Wjazońcy. Cyła hora tak słuša k přitočnišću Łobja a Sewjerneho morja. Najwjetši dźěl Mannsberga pokrywaja łuki a pola. Hora leži w krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory.

## Turistika
Na wjeršk wjedźe žołto markěrowana pućowanska šćežka.

## Galerija

MRGS 317 - lužický granodiorit.jpg|Łužiski granodiorit
MRGS 318 - dvojslídý granodiorit.jpg|Dwubłyšćinkaty granodiorit
MRGS 319 - dolerit.jpg|Dolerit
MRGS 320 - porfyr.jpg|Granodioritowy porfyr


## Žórła


## Literatura
* 
## Wotkazaj
* 
* Mapy.com: pućowanska karta, Mannsberg a wokolina
Steinmeier

**Steinmeier** je swójbne mjeno slědowacych wosobow:
* Anne Steinmeier (* 1957), němska ewangelsko-lutherska teologowka, fararka a wysokošulska wučerka
* Frank-Walter Steinmeier (* 1956), němski politikar (SPD) a 12. zwjazkowy prezident Němskeje
* Hans Steinmeier (* 1969), němski komponist, gitarist, pianist a hudźbny docent
* Mac Steinmeier (* 1963), němski stuntman, koordinator stuntow a filmowy hrajer
* Werner Steinmeier (1910–1993), němski korrepetitor, hudźbny kritikar a hudźbny wučer
Zoran Milanović

**Zoran Milanović** (* 30. oktobra 1966 w Zagrebje, SR Chorwatska, Juhosłowjanska) je chorwatski politikar. Wot februara 2020 je wón pjaty prezident republiki Chorwatskeje. Do toho bě hižo wot decembra 2011 do januara 2016 ministerski prezident Chorwatskeje.

Milanović je studował prawnistwo na Zagrebskej uniwersiće, potom běše sobudźěłaćer chorwatskeho wonkowneho ministerstwa. Wot 2007 do 2016 bě předsyda Socialdemokratiskeje strony Chorwatskeje (SDP).

Mjeztym zo zastupowaše Milanović jako šef knježerstwa skerje lěwicarske pozicije na př. nastupajo wotehnaća, přistup k Europskej uniji abo dźělenja stata a cyrkwje, je za jeho prezidentstwo skerje nacionalistiska wonkowna politika charakteristiska. Tak zasadźuje so za wjace awtonomije Chorwatskeje napřećo EU a přećiwo wojerskej pomocy za 2022 napadnjenu Ukrainu.

## Wotkazaj

* Biografija na oficielnej webstronje chorwatskeho prezidenta
Milanović

**Milanović** je swójbne mjeno slědowacych wosobow:

* Branko Milanović (* 1953) – serbisko-ameriski ekonom
* Dafina Milanović (1948–2008) – serbiska předewzaćelka 
* Danilo Milanović (* 1974) – serbiski šachowy hrajer
* Dragoljub Milanović (* 1948) – serbiski medijowy manager
* Miodrag Milanović (* 1947) – juhosłowjanski resp. serbiski operowy spěwar
* Nicolas Milanovic (* 2001), awstralski kopar
* Zoran Milanović (* 1966), chorwatski politikar; statny prezident
Nawrocki

**Nawrocki** (zónska forma **[[Nawrocka]]**) je swójbne mjeno slědowacych wosobow:

* Axel Nawrocki (* 1944), němski manager a politikar (CDU)
* Alexander Nawrocki (1909–1967), němski politikar (CDU), čłon Berlinskeho domu zapósłancow
* Dennis Nawrocki (* 1992), němsko-pólski basketballowy hrajer
* Dirk Nawrocki (1958–1994), němski dźiwadźelnik
* Janusz Nawrocki (* 1961), pólski kopar
* Joachim Nawrocki (1934–2013), němski žurnalist
* Josef Nawrocki (1880–1941), němski spjećowar za čas nacionalsocialistiskeho knjejstwa
* Karol Nawrocki (* 1983), pólski stawiznar a politikar; statny prezident
* Maik Nawrocki (* 2001), němsko-pólski kopar
* Otto Nawrocki (* 1923), němski lochkoatlet seniorow
Vogelberg

**Vogelberg** je 462&nbsp;m wysoka hora w gmejnje Wołbramecy (gmejnski dźěl Rynar) w sakskej Hornjej Łužicy.

## Přirodne poměry
Hora leži w sakskim dźělu Łužiskich horow a jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory. Na zapadźe na Vogelberg nawjazuje Sokolnik (586&nbsp;m) a na sewjerozapadźe Lipowa hora (459&nbsp;m). Geologisku podłohu twori w zapadnym dźělu hybridny dwubłyšćinkaty granodiorit a we wuchodnym dźělu potom srjedźozornity łužiski granodiorit. Přewažowacy typ pódy je podzolna bruna póda a mało tež wustupuje glej hač koluvisol. Na juhu hač sewjerowuchodźe pod horu ćeče Wjazońca. Cyła hora tak słuša k přitočnišću Łobja a Sewjerneho morja. Najwjetši dźěl hory pokrywa jehlinowy lěs a na wuchodnej skłoninje namaka so wjes Rynar. Vogelberg leži w krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory a lěsnej kónčinje Hohwald.

## Turistika
Přez skłoniny wjedu wjacore pućowanske šćežki. Čerwjena šćežka wjedźe wot Rynara na Sokolnik (586&nbsp;m), žołta z Wołbramec do Wjazońcy, zelena smužka z Mnišonca (448&nbsp;m) do Wjazońcy a zeleny dypk je šćežka wokoło Sokolnika.

## Žórła


## Literatura
* 
## Wotkazaj
* 
* Mapy.com: pućowanska karta, Vogelberg a wokolina
Höllenhübel

**Höllenhübel** je 451&nbsp;metrow wysoka hora w gmejnje Wołbramecy w sakskej Hornjej Łužicy.

## Přirodne poměry
Hora leži w sakskim dźělu Łužiskich horow a jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory. Na wuchodźe na Höllenhübel nawjazuje Sydom lipow (454&nbsp;m), na juhu Mannsberg (464&nbsp;m) a na sewjeru Steinberg (445&nbsp;m). Geologisku podłohu twori přewažnje srjedźozornaty łužiski granodiorit a dopokazana je tež žiłka dolerita. Na žiłce namaka so stara skała. Přewažowacy typ pódy je podzolna bruna póda a mało tež wustupuja eroděrowana parabruna póda, pseudoglej a regosol. Woda ze zapadneje skłoniny ćeče do Wołbramečanskeje rěčki, kotraž je prawy přitok Wjazońcy. Sewjernje pod horu wužórli so a ćeče rěčka Steinbergwasser a južnje ćeče Kaltbach. Wobě rěčce słušatej k přitočnišću Sprjewje. Cyła hora tak słuša k přitočnišću Łobja a Sewjerneho morja. Wuchodny dźěl hory je z jehlinowym hač měšanym lěsom porosćeny, na zapadnym dźělu namakaja so pola, łuki a dźěl Wołbramec. Höllenhübel leži w krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory. Přez sedło mjez Höllenhübelom a Steinbergom wjedźe zwjazkowa dróha B&nbsp;98.

## Žórła


## Literatura
* 
## Wotkazaj
* 
* Mapy.com: pućowanska karta, Höllenhübel a wokolina
Masiw

**Masiw** je blok zemskeje skory, kotryž so ze swojim geologiskim twarom wot swojeje wokoliny rozeznawa. Wón ma jenož wobmjezowane łamki a wobchowa při pohibach swoju strukturu a přesuwa so jako cyłk.

Je to zwisowacy cyłk, kotryž je tworjeny z magmatiskich abo metamorfowanych kamjeniznow. Jako masiw woznamjenjenja so tež často tak formowana skupina horow.

## Žórła


## Wotkaz
*
Kamjenizna

**Kamjenizna** je dźěl nježiweje přirody, kotryž wobsteji z jedneje abo wjacorych mineralow. Do kamjenizny móža tež organiske materialije a wulkaniske škleńcy słušeć. Kruch kruteje kamjenizny rěka kamjeń. Dźěl kamjenizny, kotryž na powjerch stupa, rěka skała abo skalina. Kamjenizny studuje wědomosć petrologija.

;Kamjenizny so dźěla do
* magmatiskich kamjeniznow
** magmatiskich wulkaniskich kamjeniznow
** magmatiskich intruziwnych kamjeniznow
*** hłubokich kamjeniznow
*** žiłowych kamjeniznow
* sedimentarnych (wotsadźenych) kamjeniznow
* metamorfowanych (přeměnjenych) kamjeniznow

## Literatura
* 

## Wotkaz
*
Steinberg (Wołbramecy, 392 m)

**Steinberg** je 392&nbsp;m wysoka hora w gmejnje Wołbramecy w sakskej Hornjej Łužicy.

## Přirodne poměry
Hora leži w sakskim dźělu Łužiskich horow a jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory. Geologisku podłohu twori srjedźozornjaty łužiski granodiorit. Přewažowacy typ pódy je pseudoglej hač parabruna póda a mjenje tež wustupuja podzolna bruna póda, glej a regosol. Při sewjernej podnoze hory so stonaja Wjazońca a Wołbramečanska rěčka, kotrejž wobě pod horu ćečitej. Wuchodnje pod horu leži spjaty jězor Wesenitz-Talsperre. Cyła hora tak słuša k přitočnišću Łobja a Sewjerneho morja. Najwjetši dźěl hory pokrywaja pola a łuki. Steinberg leži w krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory.

## Žórła


## Literatura
* 
## Wotkazaj
* 
* Mapy.com: pućowanska karta, Steinberg a wokolina
Zemjerženje

**Zemjerženje** je njejapke wotpjeće napjatosćow w zemskej skorje, zwjazane z pohibom worštow kamjeniznow. Při tektoniskim rženju jedna so wo pohib podłu łamkow tektoniskich platow. Natwar napjatosćow je husto wuslědk přechodneho blokowanja pohibowanja kamjeniznow podłu tutoho łamka. Při tym so něhdźe 20-30 % swobodneje energije w formje seismiskich žołmow rozpřestrěwa, z kotrychž dźěl w formje ničacych žołmow powjerch zemje docpěje. Zbywacy dźěl energije so do ćopłoty abo trajnych přeformowanjow kamjeniznow přetworja.

## Wotkazy
Strach

**Strach** je njepřijomne začuće, kotrež jako reakcija na zaznate strachi abo wohroženja nastawa. Strach zawinuje fyziske a psychiske změny. Wón móže k reakcijam zadźerženja kaž agresiwnej reakciji abo ćěkanju před wohroženjom wjesć, štož je powšitkownje jako reakcija boja abo ćěkanja znate. Ekstremne pady stracha móža šokowe sprostnjenje ćěła wuwabić. Strach móže so pola čłowjeka jako reakcija na tuchwilny powabk abo wočakowanje wohroženja w přichodźe jewić. Strach hraje rólu pola někotrych psychiskich mylenjow, wosebje při mylenjach stracha.

Pola čłowjeka a druhich zwěrjatow so strach přez kognitiju a wuknjenje modulěruje. Tak so strach jako racionalny a přiměrjeny abo jako iracionalny a njepřiměrjeny posudźuje. Iracionalne strachi mjenuja so fobije. Strach je wusko zwjazany ze začućom struchłosće, kiž wustupuje jako sćěh husto přichodnych wohroženjow, kotrež so jako njekontrolujomne abo njewobeńdźomne začuwaja. To słuži přežiwjenju a je so w běhu ewolucije zdźeržało. Samo jednore bjezrjapniki pokazuja emociju, kotraž je strachej podobna. Slědźenja pokazuja, zo njewotwisuja strachi jenož wot jich přirody, ale zo su tež wot socialnych poćahow a kultury charakterizowane, kotrež wobwliwuja zrozumjenje indiwiduuma wo tym, hdy a kak měło so strach začuwać.

## Wotkazaj
Cyrkwinska hora

**Cyrkwinska hora** () je 431&nbsp;m wysoka hora w gmejnje Wołbramecy w sakskej Hornjej Łužicy.

## Přirodne poměry
Hora leži w sakskim dźělu Łužiskich horow a jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory. Geologisku podłohu twori dwubłyšćinkaty granodiorit a zapadnje pod horu je zastupjeny tež łužiski granodiorit. Přewažowacy typ pódy je bruna póda, w delnim dźělu skłoninow namaka so tež pseudoglej-parabruna póda, při rěčkach glej a w zatwarjenych městnach regosol. Zapadnje pod horu ćeče Wołbramečanska rěčka, kotra wuliwa so wot praweho boka do Wjazońcy. Cyła hora słuša tak k přitočnišću Łobja a Sewjerneho morja. Najwjetši dźěl hory pokrywaja pola a łuki a na skłoninach ležitej wsy Wołbramecy a Motydło. Cyrkwinska hora leži w krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory.

## Žórła


## Literatura
* 
## Wotkazaj
* 
* Mapy.com: pućowanska karta, Cyrkwinska hora a wokolina
Steinberg (Wołbramecy, 445 m)

**Steinberg** je 445&nbsp;m wysoka hora w gmejnje Wołbramecy w sakskej Hornjej Łužicy.

## Přirodne poměry
Hora leži w sakskim dźělu Łužiskich horow a jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory. Na juhu na Steinberg nawjazuje Höllenhübel (451&nbsp;m). Geologisku podłohu twori přewažnje dwubłyšćinkaty granodiorit a zapadnje pod horu namaka so tež łužiski granodiorit. Přewažowacy typ pódy je podzolna bruna póda a mało tež wustupuja pseudoglej a regosol. Woda ze zapadneje skłoniny ćeče do Wołbramečanskeje rěčki, kotraž je prawy přitok Wjazońcy, južnje a wuchodnje pod horu ćeče rěčka Steinbergwasser, kotraž słuša k přitočnišću Sprjewje. Cyła hora tak słuša k přitočnišću Łobja a Sewjerneho morja. Najwjetši dźěl hory pokrywa jehlinowy lěs, ale na zapadnej skłoninje namakaja so pola a łuki. Steinberg leži w krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory.

## Turistika a wobchad
Přez sedło mjez Steinbergom a Höllenhübelom wjedźe zwjazkowa dróha B&nbsp;98. Na sewjerne skłoninje namaka so čerwjena pućowanska šćežka, kotraž wjedźe do Wołbramec a Wjelećina.

## Žórła


## Literatura
* 
## Wotkazaj
* 
* Mapy.com: pućowanska karta, Steinberg a wokolina
Mały Pichow

**Mały Pichow** () je 455&nbsp;m wysoka hora w měsće Wjelećinje (měšćanski dźěl Zdźar) w sakskej Hornjej Łužicy.

## Mjeno
Mjeno hory pochadźa ze serbšćiny a wužiwa so wot 19.&nbsp;lětstotka. *Pichow* je zestarjene słowo, kotrež pomjenuje horu abo wot wohenja spalene městno. Ze serbskeho mjena wotwodźichu němske pomjenowanje *Picho*. Přidatne mjeno „mały“ rozeznawa horu wot bliskeho Wulkeho Pichowa (498&nbsp;m).

## Přirodne poměry
Zapadna hač juhowuchodna skłonina a tež wjeršk přisłuša městu Wjelećinej (měšćanski dźěl Zdźar), wuchodna hač sewjerna skłonina Hornjej Hórce (gmejnski dźěl Čorne Noslicy) a sewjerozapadna hač zapadna skłonina gmejnje Dobruša-Huska (gmejnski dźěl Warnoćicy). Hora leži w sakskim dźělu Łužiskich horow a jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory. Na Mały Pichow nawjazuja hory Čertowa klětka (467&nbsp;m), Ćeleńc (366&nbsp;m), Kapellenberg (354&nbsp;m) a Wowča hora (338&nbsp;m). Geologisku podłohu twori přewažnje dwubłyšćinkaty granodiorit a na sewjernej skłoninje namaka so tež sylna žiłka dolerita. Přewažowacy typ pódy je podzolna bruna póda a mało tež wustupujetej parabruna póda a regosol. Na wuchodnej skłoninje wužórli so rěčka bjez mjena a na sewjerozapadnej skłoninje Ćěchorječanska rěčka. Cyła hora tak słuša k přitočnišću Sprjewje, Łobja a Sewjerneho morja. Sewjerny dźěl hory je z jehlinowym hač měšanym lěsom porosćeny a na južnym dźělu namakaja so pola a łuki. Mały Pichow leži w krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory.

## Skała
Po geologiskich slědźenjach w 1950tych lětach započeštej Hołbinskej firmje Wagner a Birnbaum spočatk 60tych lět z wudobywanjom dolerita. Spočatk 1970tych lět su skału zestatnili a do towarstwa *VEB Lausitzer Granit Demitz-Thumitz* integrowali. Wudobywanje dolerita so po tym rozšěri a wobdźěłanje materiala wotmě so tež w Załomju. Wot lěta 1992 do 1993 so statne towarstwo priwatizowa a po tym dóńdźe k modernizowanju připrawow a natwarej noweje připrawy kamjenja. Dźensniši wobsedźer skały je towarstwo *Schumann Kies- und Hartsteinwerke GmbH*, kotrež je wot lěta 2019 dźowka Załomskeje firmy *E. Hantusch GmbH*. Skała je jenička w Hornjej Łužicy, w kotrejž so přeco hišće dolerit (wikowanske mjeno *Sora Lamprophyr*) jako twarski kamjeń wudobywa. Po trochowanjach dosaha wobstatk kamjenizny hač dosrjedź 21.&nbsp;lětstotka.

## Turistika
Přez sewjerozapadnu hač juhozapadnu skłoninu wjedźe módro markěrowana pućowanska šćežka, kotraž wjedźe po wokolinje Hornjeje Hórki. Wona zwjazuje Mały Pichow z dalšimi horami w hórskim rjećazu: Čertowej klětku (467&nbsp;m), Worjołcom (434&nbsp;m) a Mnišoncom (448&nbsp;m).

## Žórła


## Literatura
* 
## Wotkazaj
* 
* Mapy.com: pućowanska karta, Mały Pichow a wokolina
Buková hora

**Buková hora** (, ) je 512&nbsp;metrow wysoka hora w gmejnje Lobendawa (gmejnski dźěl Severní) we Wuščanskim kraju w Čěskej. Na sewjernej skłoninje leži najsewjerniši dypk Čěskeje.

## Přirodne poměry
Hora leži w čěskim dźělu Łužiskich horow. Po sewjernej skłoninje wjedźe němsko-čěska statna hranica. Geologisku podłohu twori přewažnje drobnje hač srjedźnozornity dwubłyšćinkaty granodiorit a w sewjernym dźělu jón wotměnja łužiski granodiorit. W granodioriće namakaja so žiłki dolerita, kotryž so na juhowuchodnej skłoninje w dawno hižo zawrjenej skale wudobywaše, a tež namaka so amfibolit, porfyr abo zaměški křemjenja. Najbóle rozšěrjeny typ pódy je bruna póda (dystriska a modalna mesobaziska, mało tež modalna eutrofna) a při rěčkach wustupuja tež glej a woglejena a glejowa bruna póda. Na Bukowej horje wužórlitej so rěčce Luční potok a jeho přitok Severní potok. Wobě słušatej k přitočnišću Zebnicy, sewjerne skłoniny pak słušatej k přitočnišću Wjazońcy. Z tym słuša cyła hora k přitočnišću Łobja a tuž Sewjerneho morja. Najwjetši dźěl Bukoweje hory je z jehlinowym lěsom zalěsnjeny.

## Najsewjerniši dypk Čěskeje
Bukowa hora je najsewjerniša hora Čěskeje a na jeje sewjernej skłoninje leži najsewjerniši dypk Čěskeje. Městnosć ma w Němskej a Čěskej přimjeno *Nordkap*. Dypk leži při němsko-čěskej statnej hranicy při mězniku čisło 2/41. Ze sakskeje strony nawjaza teritorij Noweho Města w Sakskej (měšćanski dźěl Berthelsdorf). Wot lěta 2013 steji na městnje wopomnjenski kamjeń.

## Galerija

CZ-Nordpunkt-4.jpg|Wopomnjenski kamjeń
MRGS 424 - dvojslídý granodiorit.jpg|Dwubłyšćinkaty granodiorit
MRGS 427 - lužický granodiorit.jpg|Łužiski granodiorit
MRGS 422 - dolerit.jpg|Dolerit
MRGS 423 - amfibolit.jpg|Amfibolit
MRGS 421 - křemen.jpg|Křemjeń


## Žórła


## Wotkazaj
* 
* Mapy.com: pućowanska karta, Buková hora a wokolina
International Standard Name Identifier

**International Standard Name Identifier** (**ISNI**) je ze 16 cyfrow wobstejacy, jednozmyslny identifikator za standardizowanu identifikaciju awtorow twórbow, kompozicijow a wozjewjenjow kaž tež organizacijow.

ISNI so wot lěta 2012 wot Mjezynarodneje organizacije za norměrowanje (ISO) w formje dnja 15. meje 2012 wozjewjeneho naćiska mjezynarodneje normy 27729 wužiwa a dale wuwiwa. Wuwiće a aktualizowanje normy přisteji Techniskemu komitejej 46, podkomitejej 9 (TC 46 / SC 9) normy.

## Nóžki

## Wotkaz
* Webstrona ISNI
Fresko

**Fresko** (plural: *freski* abo *freska*) je technika nasćěnoweho molerstwa, kotraž so na čerstwje znošenym („mokrym“) wapnowym wobmjetku wuwjedźe. Woda wužiwa so jako wjazadło, zo by so suchi próšk z wobmjetkom zwjazał, a z wotwjazanjom wobmjetka stanje so mólba z integralnym wobstatkom sćěny. Słowo *fresko* (italsce: *affresco*) wotwodźuje so wot italskeho adjektiwa *fresco*, kiž woznamjenja „čerstwy“, a steji tuž napřećo wumolowanskimaj technikomaj fresko-secco abo secco, kotrejž so na sušenym wobmjetku nałožujetej, zo byštej freskomolerstwo wudospołniłoj. Technika fresko wužiwa so z časa antiki a je wusko z italskim renesansnym molerstwom zwjazana.

Słowo *fresco* wužiwa so w jendźelšćinje husto na njepřiměrjene wašnje, zo by so kóžde nasćěnowe molowanje pomjenowało, njewotwisnje wot rjedźenskeje technologije abo wjazadła. Tole přinošuje zdźěla k wopačnemu předstajenju, zo bě geografisce a časowje najdale rozšěrjena nasćěnowa molowanska technika molowanje na mokrym wapnowym wobmjetku. Samo při po zdaću ''dobrej freskowej'' technice bě wužiwanje přidatnych organiskich materialijow daloko rozšěrjene, hdyž tež mało wobkedźbowane.

## Galerija

File:Chola fresco.png|Chola-Fresko z rejowacymi holcami. Templ Brihadisvara, wokoło 1100
File:Mari fresco Investiture Zimri Lim 0210.jpg|Fresko z 18. lětstotka do Chr. ze zwobraznjenjom inwestitury Cimri-lima, kralowski palast antikskeje Mari, Syriska
File:Abbatiale de Saint-Antoine l'Abbaye, chapelle 2, bas du mur est, 9424 edit.jpg|Nalěwo: Antonius Wulki, křižowanje z knježnu Mariju a swjatym Janom, naprawo: arcyjandźel Michał. Cyrkej abtownje Saint-Antoine l'Abbaye, Francoska
File:Holy Cross Chapel, frescoes.jpg|Kapałka swjateho křiža we Wawelskej katedrali w Krakowje
File:Ferapontov.jpg|Fresko Dionisiusa, kotryž předstaja swjateho Mikławša w Ferapontowskim klóštrje
File:Dante Domenico di Michelino.jpg|Dante w ''Božej komediji'' Domenics di Michelina, Florenska katedrala
File:Church St Georg Rotunda IMG 0547.jpg|Bycantinsce a bołharsce, kupola cyrkwje swj. Jurja, Sofija.
File:Villa of Livia - Garden fresco 001.jpg|Villa Livia, Rom


## Wotkaz
Severní

**Severní** () je najsewjerniša wjes w Čěskej, gmejnski dźěl Lobendawy w Šluknovskim wuběžku. Leža w Děčínskim wokrjesu Wusčanskeho kraja.

## Mjeno
Němske mjeno Hilgersdorf pochadźa z muskeho předmjena *Hilger* (w druhich wariantach tež *Hiltger*, *Hiltiger* abo *Hildiger*) a substantiwa *Dorf* (wjes). W přełožku rěka potajkim serbsce *Hilgerowa wjes*. Čěske pomjenowanje *Severní* je nowotwórba stworjena po Druhej swětowej wójnje.

## Stawizny
Wjes bu drje w druhej połojcy 13.&nbsp;lětstotka załožena. Prěnje pisomne naspomnjenje wo njej pochadźa hakle z lěta 1472. W lěće 1877 załoži so tule dobrowólna wohnjowa wobora. Po kóncu Druheje swětoweje wójny wuhna so wjetšina domoródnych němskich wobydlerjow. W lěće 1950 přizamkny so Severní gmejnje Lobendawa. W 1950tych lětach su wjetšinu (štyri pjećiny) domow spotorhali.

## Přirodne poměry

Cyłkowa přestrjeń katastralneho teritorija Severní je 804,7232&nbsp;hektarow. Na juhu mjezuje Severní z Lobendawu, na wuchodźe z gmejnu Lipová (gmejnskej dźělej Lipová a Liščí), na sewjerowuchodźe ze saksku gmejnu Wołbramecy a na sewjeru hač do zapada z Nowym Městom w Sakskej (měšćanski dźěl Berthelsdorf).

Cyła wjes słuša k Łužiskim horam. Najwyši dypk wsy je Buková hora (512&nbsp;m), na kotrejež skłoninje leži při mězniku 2/41 najsewjerniši dypk Čěskeje. Dalšej wuznamnej hórce stej Smrkový vrch (472&nbsp;m) a Stráž (460&nbsp;m).

Přewažowaca kamjenizna je dwubłyšćinkaty granodiorit, w kotrymž namaka so wjele doleritowych žiłkow. Dolerit wudobywaše so w dawno hižo zawrjenej wulkej skale na skłoninje Bukoweje hory. Na sewjeru teritorija wsy namaka so tež łužiski granodiorit. Najbóle rozšěrjeny typ pódy je bruna póda.

Wjes wupřestrěwa so podłu rěčkow Severní potok a po tym Luční potok. Severní potok wuliwa so do Lučneho potoka w južnym dźělu wsy. Wjes słuša k přitočnišću Łobja a tuž Sewjerneho morja. Lěsy při statnej hranicy płaća tradicionelnje jako wobstatk lěsneje kónčiny Hohwald.

## Wobchad

Přez južnu kromu katastralneho teritorija wjedźe dróha III/2671, kotraž zwjazuje Lobendawu a Lipovu přez wjeski Severní a Liščí. Z njeje wotboči dróha III/2677, kotraž přez srjedźišćo wsy běži a skónči na sewjernej kromje wsy. Dróha wjedźe dale jako puć za kolesowarjow a turistow k hraničnemu přechodej Severní–Wołbramecy. We wsy namakatej so na liniji 512410 dwě busowej zastanišći *Lobendava, Severní* a *Lobendava, Severní, Zátiší*.

## Zajimawosće
* najsewjerniši dypk Čěskeje
* něhdyši wódny młyn (Hilgersdorfski młyn), dom čo. 54
* chěža ze stołom čo. 166
* chěža ze stołom čo. 167 (něhdyši blidarstwo)
* wopomnjenski štom Sudniska lipa
* statua knježny Marije z lěta 1896
* pomnik woporam Prěnjeje swětoweje wójny
* najsewjerniši zjawny knižny kamor Čěskeje
* wottorhana kapałka Jandźela Stražnika z lěta 1869

## Žórła


## Wotkazaj
* 
* Oficialna webstrona gmejny Lobendawy
Róžowc

**Róžowc** (tež *rozarije*) je w romsko-katolskej cyrkwi wot 13. lětstotka wužiwana modlerska šnóra z parličkami. Po jich ličbje so wěriwi modla Wótčenaš a Strowa sy, Marija.

## Wotkaz
Hankyu

**Hankyu** (jap. 阪急) je železniske towarstwo w Japanskej.

Załožene w 1907 a ma swoje sydło w Osace. To je jedne z najwjetšich železniskich towarstwow w Japanskej a wozy mnohich pasažěrow.

## Eksterne wotkazy

* Oficialna webstrona (Japanšćina)
Deskowa hra

**Deskowa hra** je něšto podobne kaž towaršnostna hra, při kotrejž so hrajna deska wužiwa.

K najstaršim hram liča: kralowska hra z Ur, Warija, seneta, Go, młyna a Backgammona.

Wjele deskowych hrow ma swójske kompjuterowe wersije za wšelake dźěłowe systemy, při čimž so někotre přez jara dobru kumštnu inteligencu wuznamjenjeja (to płaći wosebje za šachowe programy). Někotři šachowi wulkomištrojo maja samo dobyća přećiwo najlěpšim mašinam předpołožić. Znate su tež nošne konsolowe wersije deskowych hrow (mj. dr. šach, sudoku).

Dawaja tež hry, kotrež su za wosobu myslene, na př. samotnik.

Někotre deskowe hry móža so tež z łopjenom papjery (karěrowane) hrać, mjez nimi łódźe zapadnyć a gomoku. 

## Wotkaz
Wuchodoněmska železnica

**Wuchodoněmska železnica** ( **Ostdeutsche Eisenbahn GmbH** (**ODEG**),  *Pódzajtšnonimska zeleznica*) je w lěće 2002 załožene zhromadne předewzaće a filialny zawod wot Netinera Move ztwr (prjedy Prignitzer Eisenbahn, PEG) a BeNEX ztwr. Wona ma něhdźe tysac sobudźěłaćerjow a wobhospodarja wosobowy wobchad na 17 železniskich linijach w Berlinje/Braniborskej, Mecklenburgsko-Předpomorskej, Saksko-Anhaltskej kaž tež Sakskej. Mjez nimi su štyri linije regionalneho ekspresa.

We Łužicy jězdźi ODEG na čarach mjez Choćebuzom a Frankobrodom (RE 1), mjez Choćebuzom a Baršćom (RB 46), mjez Zhorjelcom, Niskej a Wojerecami (RB 64) kaž tež mjez Zhorjelcom a Žitawu (RB 65).

## Lisćina linijow

## Wotkazaj

* Webstrony Wuchodoněmskeje železnicy
Arabski alfabet

**Arabski alfabet** je alfabet, kotryž so wužiwa zwjetša – ale nic jenož – wot semitiskich rěčow, z kotrychž je arabšćina najbóle rozšěrjena. Wón wobsteji z 28 pismikow. Zo bychu so słowa wutworili, so wšitke pismiki (nimo šěsć) wotprawa dolěwa zwjazuja.

Arabski alfabet je konsonantiske pismo a pochadźa z feniciskeho alfabeta.

## Wotkaz
ISBN

**ISBN** ( *International Standard Book Number*,  *Internationale Standardbuchnummer*) je z ličbow wobstejacy identifikator za jednozmyslne woznamjenjenje knihow a druhich samostatnych wozjewjenjow z redakcionelnym podźělom kaž multimedialnych produktow.

Mjezynarodne standardowe čisło za knihi je so z wozjewjenjom normy ISO 2108 ze strony Mjezynarodneje organizacije za norměrowanje w lěće 1972 etablěrowało. W Němskej je so norma přez DIN-normu DIN ISO 2108 přewzało. W NDR bě ISBN hakle wot lěta 1986 zawjazowace.

## Wotkazy
* Internationalna agentura za ISBN (London, zarjaduje skupinska čisła)
* w Němskej: German ISBN (Frankobrod n.M.)
* Pytanska mašina na isbn.de
Apache Software Foundation

**Apache Software Foundation** [əˈpátʃi ˈsɒftweə (ɹ) faʊnˈdeɪʃən] (**ASF**) je zapisana w USA čestnohamtska organizacija, kotraž wuwiće skupiny softwarowych projektow open source podpěruje, mjez druhim serwera HTTP Apache. Załožiła je so w lěće 1999 w Delaware.

Mjeno za organizaciju wuzwoli so wot kmjena Indianow z respekta za jich znate bojowanske kmanosće.

Aktualny předsyda organizacije je Brett Porter.

ASF wuwiwa projekty w mnohich programowanskich rěčach, kaž C a Java.

## Financowanje
W lěće 2010-2011 organizacija dósta 539.410 ameriskich dolarow. Nima přistajenych, je wudała 270.846 $ za infrastrukturu, 92.364 $ za public relations a 17.891 $ za konferencu dwě konferency ApacheCon.

## Žórła


## Esterne wotkazy

* Startowa strona Apache
Alif

**Alif** (arab. الألِف) je prěni pismik arabskeho alfabeta a steji za wšelake wokale. Jemu je ličbna hódnota 1 přirjadowana.
Bak

**Bak** (arab. باء) je druhi pismik arabskeho alfabeta a woznamjenja zwuk [b]. Jemu je ličbna hódnota 2 přirjadowana.
Tha

**Tha** abo **sa** (arab. ثاء‎‎) je štwórty pismik arabskeho alfabeta a woznamjenja zwuk [θ]. Jemu je ličbna hódnota 500 přirjadowana.
Džim

**Džim** (arab. جيم) je pjaty pismik arabskeho alfabeta a woznamjenja zwukaj [ʤ] (w najwjace dialektach) abo [ɡ] (w egyptowskim dialekće). Jemu je ličbna hódnota 3 přirjadowana.
Dhal

**Dhal** abo **zal** (arab. ‏ذال) je dźewjaty pismik arabskeho alfabeta a woznamjenja zwuk [ð]. Jemu je ličbna hódnota 700 přirjadowana.
Rak

**Rak** (arab. راء‎) je dźesaty pismik arabskeho alfabeta a woznamjenja zwuk [r]. Jemu je ličbna hódnota 200 přirjadowana.
Zaj

**Zaj** (arab. زاي‎‎) je jědnaty pismik arabskeho alfabeta a woznamjenja zwuk [z] (spěwny kaž „z“ w serbšćinje). Jemu je ličbna hódnota 7 přirjadowana.
Sin

**Sin** (arab. سين‎‎) je dwanaty pismik arabskeho alfabeta a woznamjenja zwuk [s] (njespěwny „s“ kaž w serbšćinje). Jemu je ličbna hódnota 60 přirjadowana.
Šin

**Šin** (arab. شين‎‎‎) je třinaty pismik arabskeho alfabeta a woznamjenja zwuk [ʃ] (kaž š w serbšćinje). Jemu je ličbna hódnota 300 přirjadowana.
Säd

**Säd** (arab. ‏صاد‎‎‎) je štyrnaty pismik arabskeho alfabeta a woznamjenja zwuk [sˁ]. Wón nima žadyn wotpowědnik we łaćonskim alfabeće. Jemu je ličbna hódnota 90 přirjadowana.
Dad

**Dad** (arab. ‏صاد‎‎‎) je pjatnaty pismik arabskeho alfabeta woznamjenja zwuk [dˁ]. Jemu je ličbna hódnota 800 přirjadowana.
Täk

**Täk** (arab. ‏طاء‎) je šěsnaty pismik arabskeho alfabeta a woznamjenja zwuk [tˁ]. Wón nima žadyn direktny wotpowědnik we łaćonskim alfabeće. Jemu je ličbna hódnota 9 přirjadowana.
Zak

**Zak** (arab. ظاء‎‎) je sydomnaty pismik arabskeho alfabeta a woznamjenja zwuk [zˁ]. Jemu je ličbna hódnota 900 přirjadowana.
Hajn

**Hajn** (arab. عين) je wosomnaty pismik arabskeho alfabeta a woznamjenja zwuk [ʕ]. Jemu je ličbna hódnota 70 přirjadowana.
Häjn

**Häjn** (arab. غين‎‎‎‎‎) je dźewjatnaty pismik arabskeho alfabeta a woznamjenja zwuk [ʁ]. Jemu je ličbna hódnota 1000 přirjadowana.

Wón je diakritiska warianta 18. pismika Hajn.
Mim

**Mim** (arab. ميم‎‎‎) je štyriadwacety pismik arabskeho alfabeta a woznamjenja zwuk [m]. Jemu je ličbna hódnota 40 přirjadowana.
Hak

**Hak** (arab. هاء‎‎‎‎‎) je šěsćadwacety pismik arabskeho alfabeta a woznamjenja zwuk [h]. Jemu je ličbna hódnota 5 přirjadowana.
Šibjeńčna hora (Wjazońca)

**Šibjeńčna hora** () je 413&nbsp;metrow wysoka hora w gmejnje Wjazońcy w sakskej Hornjej Łužicy.

## Přirodne poměry
Hora leži w sakskim dźělu Łužiskich horow a jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory. Na Šibjeńčnu horu bjezposrědnje nawjazuja Wulki Pichow (498&nbsp;m), Weickertsberg (408&nbsp;m) a Jehnjaca hora (402&nbsp;m). Sewjernje pod horu skónča so Łužiske hory a započina so Zapadołužiska pahórčina. Geologisku podłohu twori dwubłyšćinkaty granodiorit. Najbóle rozšěrjeny typ pódy je podzolna bruna póda a mało tež wustupujetej pseudoglej a regosol. Woda z južneje skłoniny ćeče do Wjazońcy a při zapadnej podnoze wužórli so Demjanska woda, kotraž słuša k přitočnišću Čornicy a Čorneho Halštrowa. Cyła hora tuž słuša k přitočnišću Łobja a z tym Sewjerneho morja. Sewjerny dźěl hory je z jehlinowym abo měšanym lěsom porosćeny a južny dźěl wužiwa so jako pola a łuki. Šibjeńčna hora leži w krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory.

## Turistika
Přez Šibjeńčnu horu wjedu tři pućowanske šćežki (módra, čerwjena, žołta), kotrež měrja so na zapad na Honaka (445&nbsp;m) a na wuchod na Wulki Pichow (498&nbsp;m).

## Žórła


## Literatura
* 
## Wotkazaj
* 
* Mapy.com: pućowanska karta, Šibjeńčna hora a wokolina
Weickertsberg

**Weickertsberg** je 408&nbsp;metrow wysoka hora w gmejnje Wjazońcy w sakskej Hornjej Łužicy.

## Přirodne poměry
Hora leži w sakskim dźělu Łužiskich horow a jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory. Na Weickertsberg na sewjeru bjezposrědnje nawjazuje Šibjeńčna hora (413&nbsp;m). Geologisku podłohu twori dwubłyšćinkaty granodiorit. Najbóle rozšěrjenej typaj pódow stej podzolna bruna póda a parabruna póda a při podnohach mało tež wustupujetej regosol a glej-koluvisol. Woda z Weickertsberga ćeče do Wjazońcy, kotraž ćeče južnje pod horu. Cyła hora tuž słuša k přitočnišću Łobja a z tym Sewjerneho morja. Na wjetšinje hory namakaja so pola a łuki a na južnej podnoze wupřestrěwa so gmejna Wjazońca. Weickertsberg leži w krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory.

## Turistika a wobchad
Přez juhowuchodnu skłoninu wjedźe žołta pućowanska šćežka, kotraž měrja z Wjazońcy na Wulki Pichow (498&nbsp;m). Zapadnje pod horu wjedźe krajna dróha S&nbsp;119, kotraž zwjazuje Wjazońcu z Budyšinom.

## Žórła


## Literatura
* 
## Wotkazaj
* 
* Mapy.com: pućowanska karta, Weickertsberg a wokolina
Wjazońska hora

**Wjazońska hora** () je 404&nbsp;metrow wysoka hora w gmejnje Wjazońcy w sakskej Hornjej Łužicy.

## Přirodne poměry
Južny dźěl hory a tež wjeršk ležitej na teritoriju gmejny Wjazońcy, sewjerny dźěl potom leži na teritoriju gmejny Dobruša-Huska (gmejnski dźěl Nowa Wjes). Hora přisłuša sakskemu dźělej Łužiskich horow a jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory. Na zapadźe nawjazuje Honak (445&nbsp;m), na wuchodźe Lišči hora (405&nbsp;m) a na juhozapadźe Fuchssteinrücken (395&nbsp;m). Sewjernje pod horu skónča so Łužiske hory a započina so Zapadołužiska pahórčina. Geologisku podłohu twori dwubłyšćinkaty granodiorit. Najbóle rozšěrjeny typ pódy je podzolna bruna póda a mało tež wustupujetej parabruna póda-pseudogej a koluvisol. Woda z južneje skłoniny ćeče do Wjazońcy a ze sewjerneje skłoniny potom do Nowowjeskeje wody, Čornicy a Čorneho Halštrowa. Cyła hora tuž słuša k přitočnišću Łobja a z tym Sewjerneho morja. Sewjerny dźěl hory je přewažnje z jehlinowym lěsom porosćeny, južny dźěl pak wužiwa so jako pola a łuki. Wjazońska hora leži w krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory.

## Turistika
Južnje wjerška wjedu tři pućowanske šćežki. Módra a čerwjena wjedetej na wuchod na Wulki Pichow (498&nbsp;m) a na zapad na Honaka (445&nbsp;m). Zelena šćežka je kołopuć a zwjazuje Wjazońsku horu z wsu Husku. Hora skići wuhlad do južneho směra, wjeršk sam pak je bjez wuhlada.

## Žórła


## Literatura
* 
## Wotkazaj
* 
* Mapy.com: pućowanska karta, Wjazońska hora a wokolina
Jehnjaca hora

**Jehnjaca hora** () je 402&nbsp;metrow wysoka hora w gmejnje Wjazońcy w sakskej Hornjej Łužicy.

## Mjeno
Pomjenowanje hory je wot słowa *jehnjo/Lamm* wotwodźene. Pastwišća na horje słušachu dołhe lětstotki k Wjazońskemu ryćerkubłu a pasechu so na nich wowcy (we 18.&nbsp;lětstotku naspomnja so stadło 1&nbsp;200 wowcow).

## Přirodne poměry
Hora leži w sakskim dźělu Łužiskich horow a jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory. Na Jehnjacu horu bjezposrědnje nawjazuja Šibjeńčna hora (413&nbsp;m), Weickertsberg (408&nbsp;m), Lišči hora (405&nbsp;m) a Wjazońska hora (404&nbsp;m). Geologisku podłohu twori dwubłyšćinkaty granodiorit. Najbóle rozšěrjeny typ pódy je podzolna bruna póda a na delnich dźělach skłoninow tež wustupujetej parabruna póda a koluvisol. Při južnej podnoze ćeče Wjazońca a při zapadnej podnoze ćeče jeje prawy přitok Gickelshäuser Wasser. Cyła hora tuž słuša k přitočnišću Łobja a z tym Sewjerneho morja. Wjetšina Jehnjacej hory wužiwa so jako pola a łuki. Hora leži w krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory.

## Žórła


## Literatura
* 
## Wotkazaj
* 
* Mapy.com: pućowanska karta, Jehnjaca hora a wokolina
Fuchssteinrücken

**Fuchssteinrücken** je 395&nbsp;metrow wysoka hora w gmejnje Wjazońcy w sakskej Hornjej Łužicy.

## Přirodne poměry
Hora leži w sakskim dźělu Łužiskich horow a jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory. Na Fuchssteinrücken na sewjeru nawjazuje Honak (445&nbsp;m) a na sewjerowuchodźe Wjazońska hora (404&nbsp;m). Geologisku podłohu twori dwubłyšćinkaty granodiorit a tež žiłka dolerita. Najbóle rozšěrjenej typaj pódow stej podzolna bruna póda a parabruna póda, mało tež wustupuje glej-koluvisol. Cyła hora słuša k přitočnišću Wjazońcy a tuž k přitočnišću Łobja a Sewjerneho morja. Najwjetši dźěl hory pokrywaja pola a łuki a južnje pod horu namaka so gmejna Wjazońca. Fuchssteinrücken leži w krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory.

## Žórła


## Literatura
* 
## Wotkazaj
* 
* Mapy.com: pućowanska karta, Fuchssteinrücken a wokolina
Ů

**Ů** abo **ů** je pismik rozšěrjeneho łaćonskeho alfabeta. Wón so wužiwa jako dołhe u w čěšćinje kaž tež za starowysokoněmski, srjedźnowysokoněmski a zdźěla hišće zažnowysokoněmski alfabet.

## Na ličakach
Unicode wobsahuje Ů w bloku *Latin Extended-A* jako U+016E (wulki pismik) a U+016F (mały pismik). W HTML pisa so Ů jako `&amp;#366;` a ů jako `&amp;#367;`. Móžno je tež zapodaće jako `&Uring;` resp. `&uring;`

## Wotkaz
Dawidowa hórka

**Dawidowa hórka** (, prjedy tež *Butterberg*) je 420&nbsp;metrow wysoka hora w gmejnje Wjazońcy w sakskej Hornjej Łužicy.

## Přirodne poměry
Hórka leži w sakskim dźělu Łužiskich horow a jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory. Dawidowa hórka je sewjerozapadny wuběžk Lipowej hory (459&nbsp;m). Geologisku podłohu twori přewažnje dwubłyšćinkaty granodiorit a na sewjernej podnoze namaka so tež łužiski granodiorit. Najbóle rozšěrjeny typ pódy je podzolna bruna póda a mało tež wustupuje parabruna póda-pseudoglej. Sewjernje pod horu ćeče rěka Wjazońca a zapadnje pod horu rěčka Rotes Floß. Cyła hora tak słuša k přitočnišću Łobja a tuž Sewjerneho morja. Najwjetši dźěl Dawidoweje hórki je z jehlinowym lěsom zalěsnjeny. Na zapadnej skłoninje leži wjes Valtenhäuser. Hórka je dźěl lěsneje kónčiny Hohwald, dale leži w krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory a w europsce wuznamnej kónčinje *Hornja Wjazońca a pódlanske rěki*. 

## Turistika a wobchad
Přez skłoniny Dawidoweje hórki wjedźetej dwě zelenej markěrowanej pućowanskej šćežce, kotrejž wjedźetej na Sokolnik (586&nbsp;m), do Wjazońcy a přez Rynar na Mnišonc (448&nbsp;m). Přez sewjernu skłoninu wjedźe železniska čara Budyšin – Žandow.

## Žórła


## Literatura
* 
## Wotkazaj
* 
* Mapy.com: pućowanska karta, Dawidowa hórka a wokolina
Lipowa hora

**Lipowa hora** () je 459&nbsp;metrow wysoka hora w gmejnje Wjazońcy w sakskej Hornjej Łužicy.

## Mjeno
Najstarše znate mjeno je *Lipowa hora*. Tole wobsteji ze serbskich słowow „lipa“ a „hora“ . Němske pomjenowanje *Linzberg* resp. starši *Linßberg* pochadźa z mjena *Lindenberg*, kotrež woznamjenja tež Lipowa hora a wobsteji z němskich słowow „Linde“ (lipa) a „Berg“ (hora). Staršej němskej pomjenowani stej *Linzhübel* a *Scheibenhübel*.

## Stawizny
Hora naspomni so prěni króć w hornjołužiskej hraničnej lisćinje z lěta 1241, kotraž hranicy mjez Čěskim kralestwom a knjejstwom Mišnjanskich biskopow postaji. Na Oederowej karće Sakskeje z kónca 16.&nbsp;lětstotka je na skłoninje Lipowej hory lěs z mjenom  *Kirchwaldt* (Cyrkwinski lěs) narysowany. Pod horu namakachu při lěsnistwowych dźěłach wšelake slěborne pjenjezy, z kotrychž so dwanaće kuskow ze 16.&nbsp;abo 17.&nbsp;lětstotka zachowa.

## Přirodne poměry
Hora leži w sakskim dźělu Łužiskich horow a jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory. Na Lipowu horu nawjazuja na juhozapadźe hora Sokolnik (586&nbsp;m), na juhowuchodźe Vogelberg (462&nbsp;m) a na sewjerozapadźe wuběžk Lipowej hory Dawidowa hórka (420&nbsp;m). Geologisku podłohu twori přewažnje dwubłyšćinkaty granodiorit a na sewjernej podnoze namaka so tež łužiski granodiorit. Najbóle rozšěrjeny typ pódy je podzolna bruna póda a mało tež wustupuja eroděrowana parabruna póda-pseudoglej, glej-koluvisol a regosol. Wuchodnje hač sewjernje pod horu ćeče rěka Wjazońca a na zapadnej skłoninje wužórli so rěčka Rotes Floß. Cyła hora tak słuša k přitočnišću Łobja a tuž Sewjerneho morja. Najwjetši dźěl Lipoweje hory je z jehlinowym lěsom zalěsnjeny. Wuchodnje hač sewjernje pod horu wupřestrěwatej so wjesce Rynar a Wjazońca. Lipowa hora leži w krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory (nimo wsow) a dźěl tohorunja leži w europsce wuznamnej kónčinje *Hornja Wjazońca a pódlanske rěki*. Hora je tež dźěl lěsneje kónčiny Hohwald.

## Turistika a wobchad
Přez Lipowu horu wjedźe žołto markěrowana pućowanska šćežka, kotraž zwjazuje Wjazońcu z korčmu *Hohwaldschenke*, a zelena šćežka, kotraž zwjazuje Wjazońcu z Rynarjom. Přez sewjernu skłoninu wjedźe železniska čara Budyšin – Žandow ze železniskim zastanišćom „Neukirch (Lausitz) Ost“.

## Žórła


## Literatura
* 
## Wotkazaj
* 
* Mapy.com: pućowanska karta, Lipowa hora a wokolina
Ä

**Ä** abo **ä** je pismik rozšěrjeneho łaćonskeho alfabeta, kotryž so mjez druhim w němčinje, słowakšćinje, finšćinje, estišćinje a šwedšćinje wužiwa. Němski *ä* hodźi so tež jako *ae* pisać, jeli pismik k dispoziciji njesteji.

## Na ličakach
Unicode wobsahuje Ä w bloku *Latin Extended-A* jako U+00C4 (wulki pismik) a U+00E4 (mały pismik). W HTML pisa so Ä jako `&amp;#196;` a ä jako `&amp;#228;`. Móžno je tež zapodaće jako `&Auml;` resp. `&auml;`

## Wotkaz
Póstowe naměsto

**Póstowe naměsto** je naměsto w Budyskim nutřkownym měsće, juhowuchodnje stareho města. Na nim so zetkaja Hošic hasa ze zapada, Karla Marxowa ze sewjerozapada, Pchalekowa ze sewjerowuchoda a Dwórnišćowa z juha. Tež Mukowa wjedźe z wuchoda na naměsto. Póstowe naměsto leži na městnje něhdyšeje nawsy wjeski Hošicy.

Dominowace twarjenje na Póstowym naměsće je Serbski dom ze swojimi třomi swislemi, kotryž steji z 1950tych lět na jeho sewjernym boku. Do Druheje swětoweje wójny steješe tam Lessingowa šula. Na juhowuchodnym boku namakamy póstowy zarjad, runje tak z 1950tych lět, kotryž słuži dźensa jako běrowowy dom. Na južnym boku su mjez druhim Marxec kofejownja a Němska banka.

Nimale wšitke twarjenja kołowokoło Póstoweho naměsta steja jako kulturne pomniki pod pomnikoškitom; jeničke wuwzaće je bydlenski a běrowowy dom při južnym wujězdźe naměsta (čo. 4), kiž pochadźa z pózdnjeho NDRskeho časa.

## Wobrazy

Budyšin Serbski Dom.JPG|Serbski dom jako dominowace twarjenje naměsta
BZ-Postplatz04.jpg|Póstowy zarjad z 1950tych lět
18442-Bautzen-1914-Postplatz-Brück & Sohn Kunstverlag.jpg|Historiski napohlad naměsta z Hošic hasy (1915)
19070-Bautzen-1915-Blick vom Postplatz in die Gaschwitzstraße-Brück & Sohn Kunstverlag.jpg|Historiski napohlad zapadneho boka naměsta (1915)
Fotothek df pk 0000229 024.jpg|Naměsto z ruinu stareje póšty (1946)


## Wotkaz