16. decembra

**16. decembra** abo **16. hodownika** je 350. dźeń gregorianiskeje protyki (351. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće pjatnaće dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 1773: W nowojendźelskim přistawnym měsće Boston dóńdźe k njeměrej, tak mjenowanej *[[Boston Tea Party]]*, kotraž płaći jako wuwołacy faktor Ameriskeje wójny wo njewotwisnosć.

## Narodniny
### Do 19. lětstotka

* 869: Yōzei – 57. kejžor Japanskeje
* 1485: Katyrna z Aragóna – kralowna Jendźelskeje, prěnja mandźelska Hendricha VIII.
* 1555: Hermann Vultejus – němski jurist
* 1584: John Selden – jendźelski uniwersalny wučenc
* 1708: Rochus Friedrich zu Lynar – němski diplomat w danskich słužbach
* 1714: George Whitefield – britiski duchowny, sobuzałožer *metodizma*

* 1742: Gebhard Leberecht von Blücher – pruski generalpólny maršal
* 1775: Jane Austen – jendźelska spisowaćelka
* 1775: François-Adrien Boïeldieu – francoski operowy komponist
* 1776: Johann W. Ritter – němski fyzikar
* 1780: Iver Hesselberg – norwegski farar a awtor
* 1782: Louis-Barthélémy Pradher – francoski pianist, komponist a hudźbny pedagoga
* 1790: Leopold I. – prěni kral Belgiskeje
* 1792: Antonio Corazzi – italsko-pólski architekt

### 19. lětstotk

* 1801: Karl Ludwig von Baden – herbski princ Badenskeje
* 1805: Isidore Geoffroy Saint-Hilaire – francoski zadźerženski slědźer a coologa
* 1807: Pierre Lachambeaudie – francoski fabulowy basnik
* 1808: Kinsley Bingham – US-ameriski politikar
* 1819: **[[Jaroměr Hendrich Imiš]]** – serbski ewangelski farar a kulturny prócowar
* 1826: Giambattista Donati – italski astronom
* 1830: Michael Birkeland – norwegski stawiznar, archiwar a politikar
* 1832: Wilhelm Julius Foprěni – němski astronom
* 1834: Léon Walras – francoski ludowy hospodar
* 1836: Ernst von Bergmann – němski chirurg
* 1839: José Miguel Blanco – chilski rězbar
* 1840: **[[Jan Ćěsla]]** – serbski lěkar, basnik a přełožowar
* 1842: Melitta Otto-Alvsleben – němska spěwarka
* 1857: Edward Barnard – US-ameriski astronom
* 1858: Agnes Baden-Powell – britiska wjednica pfadfinderjow
* 1863: George Santayana – US-ameriski filozof
* 1866: Wasilij Kandinski – ruski moler, grafikar a wuměłstwowy teoretikar
* 1867: Arthur Schloßmann – němski dźěćacy lěkar, załožer prěnjeje ćěšenkoweje kliniki
* 1873: Robert Leinert – němski politikar, čłon a prezident krajneho sejma, wyši měšćanosta Hannovera
* 1874: Johann Michael Bossard – šwicarski wuměłc
* 1876: Rodolphe William Seeldrayers – belgiski kopanski funkcionar, prezident FIFA
* 1879: Hans Watzlik – sudetskoněmski spisowaćel
* 1882: Zoltán Kodály – madźarski komponist
* 1887: Johann Radon – awstriski matematikar
* 1888: Aleksander I. – kral Južnych Serbow, Chorwatow a Słowjenjow
* 1888: Wilhelm Murr – němski politikar w času nacionalsocializma
* 1898: Johannes Semler – němski politikar, čłon zwjazkoweho sejma
* 1898: Ján Smrek – słowakski spisowaćel a wudawaćel
* 1899: Hans Barion – němski katolski cyrkwinoprawiznik
* 1899: Noel Coward – britiski dramatikar

### 20. lětstotk
#### 1901–1950

* 1901: Margaret Mead – US-ameriska antropologowka a etnologowka
* 1902: Rafael Alberti – španiski basnik
* 1904: Nakanoshima Kin-ichi – japanski komponist
* 1905: Piet Hein – danski wědomostnik, matematikar, wunamakar a literat
* 1905: Paul Wandel – němski politikar, prěni minister za ludowe kubłanje a młodźinu w NDR
* 1907: Barbara Kent – kanadiska dźiwadźelnica
* 1908: Hans Schaffner – šwicarski politikar
* 1910: Stanojlo Rajičić – serbiski komponist
* 1913: Buddy Parker – US-ameriski footballowy hrajer a trenar
* 1914: Toti Scialoja – italski moler a spisowaćel
* 1917: Arthur C. Clarke – britiski sciencefictionowy spisowaćel
* 1918: Pierre Delanoë – francoski šansonowy tekstar
* 1918: George Dougthy – britiski komponist a tubist
* 1920: Fritz Balogh – němski kopar
* 1920: Les Leston – britiski wubědźowar
* 1923: Hans Joachim Fröhlich – němski lěsnistwowy wědomostnik, přirodoškitar a awtor wěcnych knihow
* 1924: Roman Bek – čěski filozof
* 1924: Kurt Gscheidle – němski dźěłarnik, politikar, čłon zwjazkoweho sejma, zwjazkowy minister
* 1925: Bert Hellinger – němski swójbny terapeut a awtor
* 1926: Claude Brinegar – US-ameriski politikar
* 1928: Bruce Ames – US-ameriski biochemikar a molekularbiologa
* 1928: Philip K. Dick – US-ameriski spisowaćel
* 1928: Daniel Timsit – algeriski politikar, lěkar a spisowaćel
* 1929: Kurt Böckmann – němski politikar a čłon krajneho sejma
* 1929: Nicholas Courtney – britiski dźiwadźelnik
* 1930: Sam Most – US-ameriski jazzowy saksofonist a fletist
* 1930: Norbert Schlottmann – němski politikar a čłon zwjazkoweho sejma
* 1931: Kenneth Gilbert – kanadiski cembalist
* 1931: Shelby Singleton – US-ameriski hudźbny producent
* 1932: Otto Ernst Krasney – němski jurist a wiceprezident Zwjazkoweho socialneho sudnistwa
* 1932: Henry Taylor – jendźelski wubědźowar formle 1 a překupc
* 1933: Johnny Hammond Smith – US-ameriski jazzowy hudźbnik
* 1935: Olaf Dinné – němski politikar, čłon krajneho sejma, jedyn z prěnich zelenych zapósłancow na krajnej runinje
* 1935: Nikos Sampson – cypernski politikar, prezident republiki Cypernskeje
* 1936: Elisabeth Kopp – šwicarska politikarka
* 1937: Joe Farrell – US-ameriski jazzowy hudźbnik
* 1938: Zbigniew Religa – pólski politikar
* 1938: Liv Ullmann – norwegska dźiwadźelnica a režiserka
* 1939: Hansjoachim Walther – němski politikar, čłon zwjazkoweho sejma, zwjazkowy minister
* 1941: Lesley Stahl – US-ameriska telewizna žurnalistka
* 1941: Robert Wurtz – francoski kopanski sudnik
* 1942: Harm Dallmeyer – němski politikar, čłon krajneho a zwjazkoweho sejma
* 1942: Friedrich Denk – němski wučer a awtor
* 1944: John Abercrombie – US-ameriski gitarist a basist
* 1944: , namibischer dźiwadźelnik
* 1946: Benny Andersson – šwedski hudźbnik, komponist a hudźbny producent, čłon skupiny *ABBA*
* 1946: Ernst Hack – awstriski wjerhar
* 1946: Trevor David Pinnock – britiski dirigent a cembalist
* 1946: Roland Sandberg – šwedski kopar
* 1947: Vince Matthews – US-ameriski sprinter a olympiski dobyćer
* 1949: Billy Gibbons – US-ameriski hudźbnik, spěwar a spěwotwórc (*ZZ Top*)
* 1950: Krzysztof Baculewski – pólski komponist a hudźbny pedagoga
* 1950: Eugene Robert Glazer – US-ameriski dźiwadźelnik

#### 1951–2000

* 1951: Robben Ford – US-ameriski bluesowy gitarist
* 1951: Hans Heinz – němski politikar, čłon krajneho sejma
* 1952: Manuel Barrueco – kubanski gitarist
* 1952: Alex Fergusson – britiski gitarist a hudźbny producent
* 1952: Francesco Graziani – italski kopar
* 1954: Joe Fonda – US-ameriski jazzowy basist
* 1957: Gerald Hambitzer – němski cembalist, klawichordist a pianist
* 1959: Jurij Šewcow – běłoruski mjetar a trenar
* 1959: Ingo Wellenreuther – němski politikar, čłon zwjazkoweho sejma a sportowy funkcionar
* 1960: Detlef Dähn – němski awtor, stawiznar, fotograf
* 1962: Maruschka Detmers – nižozemska dźiwadźelnica
* 1962: Erdogan Ercivan – němsko-turkowski spisowaćel
* 1962: Charly Mottet – francoski kolesowar
* 1963: Benjamin Bratt – US-ameriski dźiwadźelnik
* 1963: Jeff Carson – US-ameriski countryjowy spěwar
* 1963: Viorica Dăncilă – rumunska politikarka, ministerska prezidentka
* 1963: Bärbel Schäfer – němska telewizna moderatorka a producentka
* 1964: Heike Drechsler – němska lochkoatletka a olympiska dobyćerka
* 1965: Christian Lavieille – francoski motorski a rallyejowy jězdźer
* 1966: Konstanze Feindt Eißner – němska rězbarka a rysowarka
* 1967: Donovan Bailey – kanadiski lochkoatlet
* 1967: Miranda Otto – awstralska dźiwadźelnica
* 1967: Ulrike Scharf-Gerlspeck – němska politikarka, čłonka krajneho sejma
* 1969: Henning Bürger – němski kopar a trenar
* 1969: Michelle Smith – irska płuwarka
* 1970: Christoph Fuhrbach – němski dołhočarowy běhar
* 1971: Paul van Dyk – němski DJ a hudźbnik
* 1972: Julia Klöckner – němska politikarka, čłonka zwjazkoweho a krajneho sejma
* 1972: Jason Young – kanadiski lodohokejist
* 1973: Kristie Boogert – nižozemska tennisowa hrajerka
* 1973: Mariza – portugalska fado-spěwarka
* 1973: Scott Storch – US-ameriski producent, spěwydźěłar a keyboarder
* 1976: Ivan Kitanović – serbiski hudźbnik
* 1979: Daniel Narcisse – francoski mjetar
* 1979: Flo Rida – US-ameriski rapper
* 1980: Dexter Langen – němski kopar
* 1981: Krysten Ritter – US-ameriska dźiwadźelnica
* 1981: Reanna Solomon – nauruska zběharka wahow
* 1982: Stanislav Šesták – słowakski kopar
* 1983: Dominik Klein – němski mjetar
* 1985: James Nash – britiski wubědźowar
* 1985: José Alberto Shaffer – argentinski kopar
* 1986: Roland Müller – awstriski sněhakowy skakar
* 1986: Toni Podpolinski – němski mjetar
* 1988: Mats Hummels – němski kopar
* 1988: Anna Popplewell – britiska dźiwadźelnica
* 1989: Wera Nebolsina – ruska šachownica

## Wumrěće
### Do 19. lětstotka

* 705: Wu Zetian – chinska kejžorka
* 999: Adelheid z Burgundskeje – kejžorka Swjateho romskeho mócnarstwa

* 1515: Afonso de Albuquerque – portugalski militer, politikar a namórnik
* 1583: Iwan Fjodorow – ruski knihićišćer
* 1589: Michael Bajus – belgiski teologa
* 1627: Sebastián Aguilera de Heredia – španiski pišćeler a komponist
* 1687: William Petty – britiski fyzikar a ekonom
* 1735: Albrecht Konrad Graf Finck von Finckenstein – pruski pólny maršal
* 1751: Leopold II. Maximilian – wjerch Anhaltsko-Dessauwa
* 1779: Go-Momozono – 118. kejžor Japanskeje
* 1790: Ludwig August Lebrun – němski oboist a komponist

### 19. lětstotk

* 1834: Antoine-Vincent Arnault – francoski spisowaćel
* 1842: Georg Christian von Kessler – załožer prěnjeje němskeje sektownje
* 1855: Max Keller – němski komponist a pišćeler
* 1859: Wilhelm Grimm – němski rěčespytnik a zběraćel bajkow
* 1862: Ewald Rudolf Stier – němski lutherski teologa
* 1865: Philip Allen – US-ameriski politikar
* 1871: Willibald Alexis – němski spisowaćel
* 1873: Nino Bixio – italski swobodnik
* 1878: Karl Gutzkow – němski spisowaćel, dramatikar a žurnalist
* 1878: Richard Hartmann – němski industrialnik
* 1879: Johann Eduard Wappäus – němski geograf a statistikar
* 1897: Alphonse Daudet – francoski spisowaćel

### 20. lětstotk

* 1903: Paul d'Ivry – francoski komponist
* 1904: **[[Juro Surowin]]** – němski publicist, rěčespytnik a přećel Serbow
* 1909: Adelheid von Löwenstein-Wertheim-Rosenberg – němska princesna a mandźelska portugalskeho krala
* 1912: Walther Herwig – němski spěchowar mórskeho rybarstwa a slědźerstwa
* 1917: **[[Hajno Rizo]]** – serbski farar a składnostny basnik
* 1921: Camille Saint-Saëns – francoski pianist a komponist
* 1922: Elieser Ben-Jehuda – rusko-palestinski rěčespytnik a wuwiwar moderneje hebrejskeje rěče (Iwrit)
* 1927: Hugh Archibald Clarke – kanadiski komponist
* 1935: Julius Kaliski – němski politikar a spisowaćel
* 1935: Thelma Todd – US-ameriska dźiwadźelnica
* 1937: Eugen Nägele – němski přirodoškitar, pedagoga a domiznowědnik
* 1938: Adelheid von Bennigsen – němska wojowarka za prawa žonow
* 1940: Eugène Dubois – nižozemski lěkar a antropologa
* 1942: Selma Meerbaum-Eisinger – němska basnica
* 1949: Jean-Josaphat Gagnier – kanadiski dirigent a komponist
* 1949: Ferdinand Pfohl – němski hudźbny spisowaćel a komponist
* 1958: János Székely – madźarski spisowaćel a awtor wjertnych knihow
* 1961: Boris Semjonowič Šechter – ruski komponist

* 1965: William Somerset Maugham – britiski dramatikar, spisowaćel, lěkar a tajny agent
* 1966: Herbert Zimmermann – němski sportowy žurnalist
* 1973: Franz Xaver Fuhr – němski moler
* 1977: Thomas Schippers – US-ameriski dirigent a komponist
* 1979: Vaqif Mustafazadə – azerbajdźanski komponist a pianist
* 1981: Lawrence Edward Watkin – US-ameriski spisowaćel a awtor wjertnych knihow
* 1982: Colin Chapman – britiski konstrukter wubědźowanskich awtow
* 1983: Grigorij Aleksandrow – sowjetski filmowc
* 1985: Paul Castellano – US-ameriski mafiozo w New Yorku
* 1989: Lee van Cleef – US-ameriski dźiwadźelnik
* 1989: Oscar Galvez – argentinski wubědźowar
* 1989: Silvana Mangano – italska dźiwadźelnica
* 1989: Marjorie Westbury – britiska dźiwadźelnica, rěčnica słuchohrow a spěwarka
* 1995: Johnny Moss – US-ameriski pokerowar
* 1996: Sir Laurens Jans van der Post – južnoafrisko-britiski spisowaćel
* 1997: **[[Pawoł Völkel]]** – serbski slawist a słownikar
* 1998: William Gaddis – US-ameriski spisowaćel
* 1998: Franz K. Opitz – šwicarski wuměłstwowy moler, fotograf, basnik, hudźbnik a awtor
* 1999: Dorit Kreysler – awstriska dźiwadźelnica

### 21. lětstotk

* 2001: Stuart Adamson – britiski hudźbnik

* 2001: Stefan Heym – němski spisowaćel a žurnalist
* 2003: Aglaja Schmid – awstriska dźiwadźelnica
* 2004: Martha Carson – US-ameriska countryjowa a gospelowa hudźbnica
* 2004: Agnes Martin – US-ameriska wuměłča
* 2004: Yehudit Naot – israelska politikarka
* 2005: Kenneth Bulmer – britiski spisowaćel
* 2005: Rudolf Titzck – němski politikar, čłon a prezident krajneho sejma, krajny minister
* 2007: Dan Fogelberg – US-ameriski komponist, multiinstrumentalist a spěwar
* 2007: Ivan Nemet – juhosłowjansko-šwicarski šachowy wulkomišter
* 2009: Roy E. Disney – US-ameriski filmowy producent
* 2009: Jegor Gajdar – ruski premierminister
* 2009: Kurt Kelm – němski přełožowar
* 2011: Eberhard Walde – němski politikar

## Swjate dny
* katolski/ewangelski: Adelheidy
* Južna Afrika: Dźeń wujednanja

## Wotkaz