2016

**2016** bě přestupne lěto z 366 dnjemi.

## Podawki
### We Łužicy
* 21. februara: Při Budyskim Huzarowym dworje wotpala kózły něhdyšeho hotela, planowaneho přebytka požadarjow wo azyl.
* 11. měrca: Zwjazkowy prezident Joachim Gauck wopyta Budyšin.
* 12. apryla: Załožbowa rada Załožby za serbski lud wuzwoli Jana Budarja za noweho direktora załožby.
* 5. meje: W Ralbicach wotmě so docyła prěnja hra serbskeje žónskeje wubranki w sportowych stawiznach.
* 13.–15. meje: W ramiku akcije „Ende Gelände“ wobsadźa sta přećiwnikow brunicy Wjelčansku jamu a blokěruja železniske čary k milinarni Čorna pumpa.
* 19. nowembra: W Budyskej „Krónje“ wotmě so 142. schadźowanka.

### Druhdźe
* 12. januara: Při teroristiskim nadpadźe w Istanbulu zemrě 10 ludźi, zwjetša Němcy.
* 13. měrca: Při wólbach do krajnych sejmow Badensko-Württembergskeje, Porynsko-Pfalcy a Saksko-Anhaltskeje docpě Alternatiwa za Němsku dwuměstnowe wuslědki. Najsylniše strony běchu dotal hižo knježace CDU w Saksko-Anhaltskej, Zwjazk 90/Zeleni w Badensko-Württembergskej a SPD w Porynsko-Pfalcy.
* 16. apryla: Při zemjerženju sylnosće 7,8 zemrě w Ekwadorje wjace hač 600 ludźi.
* meja: Dźeń katolikow w Lipsku ze sylnym serbskim wobdźělenjom.
* 10. junija–10. julija: 15. europske koparske mišterstwa we Francoskej. Portugalska sta so po finalu přećiwo Francoskej z europskim mištrom.
* 12. junija: Při teroristiskim nadpadźe w nócnym klubje města Orlando (Florida) zmori atentatnik 49 ludźi.
* 18.–26. junija: Europeada w Južnym Tirolu. Serbja wobdźěleja so prěni raz tež ze žónskej wubranku. Třeći raz dobudźe Južny Tirol, kaž pola mužow tak pola žonow. Z Łužicy běchu so 300 fanow do Tirola podali.
* 23. junija: Při referendumje we Wulkobritaniskej hłosuje 52 procentow wolerjow za wustup Zjednoćeneho kralestwa z Europskeje unije.

* 13. julija: Britiski premier David Cameron wotstupi. Nutřkowna ministerka Theresa May sta so z jeho naslědnicu.
* 26.–31. julija: 31. swětowy dźeń młodźiny katolskeje cyrkwje w Krakowje
* awgust: XXXI. olympiske hry w Rio de Janeiro
* 4. septembra: Wólby do krajneho sejma Mecklenburgsko-Předpomorskeje: SPD 30,6 %, AfD 20,8 %, CDU 19 %, Lěwica 13,2 %. AfD dóstanje k prěnjemu razej při krajnych wólbach wjace hłosow hač CDU. Zeleni (4,8 %) a NPD (3 %) njejstej w nowym sejmje wjace zastupjenej.
* 18. septembra: Wólby do Berlinskeho senata: SPD 21,6 %, CDU 17,6 %, Lěwica 15,6 %, Zeleni 15,2 %, AfD 14,2 %, FDP 6,7 %. Piraća (1,7 %) njejsu w nowym sejmje wjace zastupjeni.
* 8. nowembra: Imobilijowy předewzaćel Donald Trump, kandidat Republikanskeje strony, dobudźe prezidentowe wólby w Zjednoćenych statach přećiwo demokratiskej kandidatce Hillary Clinton.
* 1. decembra: Połsta dnjow po smjerći swojeho nana, krala Bhumibola, sta so Maha Vajiralongkorn z nowym kralom Thailandskeje.
* 19. decembra: Při teroristiskim nadpadźe na hodownych wikach w Berlinje zemrě dwanaće ludźi.

## Róčnicy
* 13. januara: 300. posmjertne narodniny serbskeho fararja a cyrkwinskeho stawiznarja **[[Pětr Ponich|Pětra Ponicha]]**
* 21. februara: 100. róčnica započatka bitwy wo Verdun w prěnjej swětowej wójnje
* 3. měrca: 200. posmjertne narodniny serbskeho wědomostnika, publicista a nakładnika **[[Jan Arnošt Smoler|Jana Arnošta Smolerja]]**
* 24. apryla: 100. róčnica započatka Jutrowneho zběžka w Irskej
* 3. meje: 400. posmjertniny britiskeho spisowaćela Williama Shakespeara
* 9. meje: 50. posmjertniny serbskeho słownikarja **[[Filip Jakubaš|Filipa Jakubaša]]**
* 9. junija: 100. posmjertne narodniny serbskeho spisowaćela **[[Jurij Brězan|Jurja Brězana]]**
* 1. awgusta: 250. posmjertne narodniny serbskeho ludoweho spisowaćela **[[Hanzo Njepila|Hanza Njepile]]**
* 11. septembra: 200. posmjertne narodniny němskeho předewzaćela Carla Zeissa
* 4. oktobra: 100. posmjertne narodniny serbskeho stawiznarja **[[Frido Mětšk|Frida Mětška]]**
* 26. oktobra: 100. posmjertne narodniny francoskeho prezidenta Françoisa Mitterranda
* 14. nowembra: 300. posmjertniny němskeho matematikarja, fyzikarja a filozofa Gottfrieda Wilhelma Leibniza
* 21. nowembra: 100. posmjertniny rakusko-wuherskeho kejžora Franca Józefa I.
* 10. decembra: 300. róčnicy załoženja Lipšćanskeho Serbskeho prědarskeho towarstwa
* 13. decembra: 200. posmjertne narodniny němskeho wunamakarja Wernera von Siemensa

## Narodniny
*
*
*

## Wumrěće

* 1. januara: **[[Alfred Měškank]]** – serbski pedagoga a přełožowar (* 1927) 
* 10. januara: David Bowie – britiski hudźbnik, spěwar, producent a dźiwadźelnik (* 1947)
* 13. januara: **[[Juro Frahnow]]** – delnjoserbski prědar, Maćicar (* 1937)
* 14. januara: Alan Rickman – britiski dźiwadźelnik a režiser (* 1946)
* 18. januara: Glenn Frey – US-ameriski rockowy hudźbnik (* 1948)
* 7. februara: Roger Willemsen – němski publicist a moderator (* 1955)
* 16. februara: Boutros Boutros-Ghali – egyptowski diplomat, generalny sekretar UNO (* 1922)
* 19. februara: Umberto Eco – italski spisowaćel a filozof (* 1932)
* 11. měrca: Keith Emerson – britiski keyboarder, pianist a producent (* 1944)
* 15. měrca: **[[Pawoł Šenkar (1927)|Pawoł Šenkar]]** – serbski awtor a šefredaktor Noweho Casnika (* 1927)
* 18. měrca: Lothar Späth – němski politikar (CDU), ministerski prezident Badensko-Württembergskeje (* 1937)
* 18. měrca: Guido Westerwelle – němski politikar (FDP), wonkowny minister (* 1961)
* 31. měrca: Hans-Dietrich Genscher – němski politikar (FDP), wonkowny minister (* 1927)
* 18. apryla: **[[Jurij Kubaš-Nowšan]]** – serbski wučer, wědomostny sobudźěłaćer a awtor wučbnicow (* 1925)
* 21. apryla: Prince – US-ameriski spěwar, komponist, spěwydźěłar, producent a multiinstrumentalist (* 1958)
* 1. meje: **[[Hańža Winarjec-Orsesowa]]** – serbska wučerka a spisowaćelka (* 1926)
* 6. meje: Margot Honecker – němska politikarka (SED), ministerka za ludowe kubłanje NDR (* 1927)
* 3. junija: Muhammad Ali – US-ameriski pjasćowar (* 1942)
* 19. junija: Götz George – němski dźiwadźelnik a filmowy hrajer (* 1938)
* 27. junija: Bud Spencer – italski dźiwadźelnik, płuwar a spěwar (* 1929)
* 2. julija: Elie Wiesel – US-ameriski publicist, nošer Měroweho Nobeloweho myta (* 1928)
* 5. julija: Werner Schinko – němski grafikar a ilustrator (* 1929)
* 13. julija: Peter Stahl – němski dźiwadźelnik, režiser a nawoda klankodźiwadła NSLDź (* 1939)
* 14. awgusta: Hermann Kant – němski spisowaćel a funkcionar w NDR (* 1926)
* 18. awgusta: Ernst Nolte – němski stawiznar a filozof (* 1923)
* 24. awgusta: Walter Scheel – němski politikar, zwjazkowy prezident (* 1919)

* 2. septembra: Islam Karimow – uzbekski politikar, statny prezident (* 1938)
* 28. septembra: Šimon Peres – israelski politikar, premier a statny prezident, nošer Měroweho Nobeloweho myta (* 1923)
* 13. oktobra: Bhumibol Adulyadej – kral Thailandskeje (* 1927)
* 21. oktobra: Manfred Krug – němski dźiwadźelnik, spěwar a spisowaćel (* 1937)
* 7. nowembra: Leonard Cohen – kanadiski spěwytwórc, spisowaćel a moler (* 1934)
* 11. nowembra: **[[Beno Šram]]** – serbski dźiwadźelnik a režiser (* 1924)
* 25. nowembra: Fidel Castro – kubanski rewolucionar a politikar (* 1927)
* 2. decembra: Gisela May – němska dźiwadźelnica (* 1924)
* 25. decembra: George Michael – britiski spěwar a komponist (* 1963)

## Myta
* Nobelowe myto
** za fyziku: David J. Thouless, F. Duncan M. Haldane a John M. Kosterlitz 
** za chemiju: Jean-Pierre Sauvage, Fraser Stoddart a Ben Feringa
** za medicinu: Yoshinori Ōsumi
** za literaturu: Bob Dylan
** Měrowe Nobelowe myto: Juan Manuel Santos, prezident Kolumbiskeje
* Myto Zejlerja: Irena Šěrakowa

## Dalše
* Kulturnej stolicy Europy: Wrócław, Donostia-San Sebastián

## Wotkaz