14. decembra

**14. decembra** abo **14. hodownika** je 348. dźeń gregorianiskeje protyki (349. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 17 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 1819: Alabama přiwza so jako 22. stat do Zjednoćenych statow.

## Narodniny
### Do 19. lětstotka

* 200: Ōjin – 15. kejžor Japanskeje
* 1009: Go-Suzaku – 69. kejžor Japanskeje
* 1503: Nostradamus (Michel de Notredame), francoski astrologa
* 1546: Tycho Brahe – danski astronom
* 1586: Georg Calixt – němski ewangelski teologa
* 1645: Hans Carl von Carlowitz – němski lěsnistwowy wědomostnik
* 1720: Justus Möser – němski spisowaćel a politikar
* 1730: James Bruce – britiski přirodowědnik a pućowacy
* 1752: Christoph August Tiedge – němski basnik
* 1775: Thomas Cochrane, 10. Earl of Dundonald – britiski politikar a swobodnik
* 1780: Karl Robert von Nesselrode – ruski diplomat, wonkowny minister a kancler
* 1789: Johannes Jacob Hegetschweiler – šwicarski medicinar, botanikar a politikar
* 1796: Lilburn Boggs – US-ameriski politikar

### 19. lětstotk

* 1806: Ernst Casimir II. zu Ysenburg a Büdingen – němski zemjan, wjerch w Ysenburgu a Büdingenje
* 1811: Maximilian von Wächter – němski komunalny politikar, prěni měšćanosta Nürnberga
* 1812: Isidor Dannström – šwedski komponist
* 1814: Ludwig Droste – němski architekt a městotwarski mišter
* 1828: Émile de Najac – francoski libretist
* 1829: John Mercer Langston – US-ameriski wojowar za byrgarske prawa, prawiznik a politikar
* 1835: Hubert Theophil Simar – arcybiskop Kölna
* 1837: Arthur Sturgis Hardy – kanadiski politikar
* 1840: Viktor Madarász – madźarski moler
* 1841: Louise Héritte-Viardot – francoska komponistka, pianistka a spěwarka
* 1841: Louis Pio – danski socialistiski wjednik
* 1846: Emanuel Friedli – šwicarski spisowaćel
* 1853: Errico Malatesta – italski anarchist, sobuzałožer anarchistiskeho hibanja w Italskej
* 1864: Emil Rungwerth – němski domiznowědnik
* 1870: Karl Renner – awstriski politikar
* 1873: Joseph Jongen – belgiski komponist a pišćeler
* 1874: Adam Stegerwald – němski sobuzałožer křesćanskich dźěłarnistwow

* 1875: Paul Löbe – němski politikar, čłon a prezident mócnarstwoweho sejma, čłon zwjazkoweho sejma
* 1879: Paul Corder – britiski komponist
* 1879: Hermann Dietrich – němski politikar, wyši měšćanosta Konstanza, čłon krajneho sejma, čłon mócnarstwoweho sejma, mócnarstwowy minister
* 1880: Bruno Barilli – italski komponist, žurnalist a spisowaćel
* 1883: Manolis Kalomiris – grjekski komponist
* 1883: Morihei Ueshiba – załožer japanskeho bojoweho wuměłstwa Aikido
* 1884: Mykolay Charnetskyi – ukrainski biskop a martrar
* 1884: Erich Ponto – němski dźiwadźelnik
* 1884: Regina Ullmann – awstrisko-šwicarska basnica a powědarka
* 1887: Xul Solar – argentinski moler
* 1890: Sigurd Hoel – norwegski spisowaćel
* 1891: Mary Lavater-Sloman – němska spisowaćelka
* 1895: Paul Éluard – francoski basnik a posrědkowar
* 1895: Jurij VI. – britiski kral
* 1897: Erich Fascher – němski ewangelski teologa
* 1897: Kurt Schuschnigg – awstriski politikar
* 1897: Georges Thill – francoski operowy tenor
* 1899: DeFord Bailey – US-ameriski countryjowy hudźbnik
* 1899: Walter Hulverscheidt – němski hajnk a awtor
* 1900: Juan D'Arienzo – argentinski aranžer a bandleader, komponist a hudźbnik
* 1900: Erich Schneider – němski hospodarski teoretikar

### 20. lětstotk

#### 1901–1950

* 1901: Pawoł I. – grjekski kral
* 1902: Herbert Feigl – awstrisko-US-ameriski filozof
* 1904: Gustav Burmester – němski režiser a dźiwadźelnik
* 1906: Helmut Bornefeld – němski awtor, grafikar a cyrkwinohudźbnik, komponist a pišćelowědnik 
* 1907: Georg Frank – němski kopar
* 1908: Friedrich Joloff – němski dźiwadźelnik a synchronorěčnik
* 1908: Laurence Naismith – britiski dźiwadźelnik
* 1910: Budd Johnson – US-ameriski jazzowy saksofonist, klarinetist a aranžer
* 1911: Spike Jones – US-ameriski komikar
* 1911: Hans von Ohain – němsko-US-ameriski fyzikar a pioněr lětarstwa

* 1914: Karl Carstens – němski politikar, čłon a prezident zwjazkoweho sejma, zwjazkowy prezident
* 1914: Rosalyn Tureck – US-ameriska koncertowa pianistka
* 1914: Lieselotte Wicke – němska politikarka, čłonka krajneho sejma
* 1918: B. K. S. Iyengar – indiski jogawučer
* 1919: Bob Drake – US-ameriski wubědźowar
* 1919: Agnes Fink – němska dźiwadźelnica
* 1919: Alfred Fischer – němski jurist, sudnik na Zwjazkowym zarjadniskim sudnistwje
* 1920: Clark Terry – US-ameriski jazzowy trubjer a komponist
* 1922: Nikolaj Genadijewič Basow – ruski fyzikar
* 1922: Hans Daniel – němski dźiwadźelnik a powěsćowy rěčnik
* 1922: Wolfgang Müller – němski dźiwadźelnik a kabaretist
* 1922: Charley Trippi – US-ameriski footballowy hrajer a trenar
* 1923: Walter Schmithals – němski ewangelski teologa
* 1923: Walter Siegenthaler – šwicarski medicinar
* 1924: Linda Hopkins – US-ameriska bluesowa a gospelowa spěwarka
* 1924: **[[Marja Rječkec]]** – serbska wučerka a ludowa spisowaćelka
* 1925: Annemie Fontana – šwicarska wuměłča
* 1926: Martin Hengel – němski teologa
* 1926: Herbert Roth – němski komponist a interpret ludoweje hudźby
* 1928: Hermann Schürrer – awstriski spisowaćel
* 1929: Hiroshi Tada – japanski wulkomišter Aikido
* 1929: Kurt Wünsche – němski politikar, justicny minister NDR
* 1929: Dilara Alakbar qizi Aliyeva – azerbajdźanska rěčespytnica a přełožowarka, feministka a politikarka
* 1930: Silvius Wodarz – němski hajniski zastojnik, wobswěto- a přirodoškitar 
* 1931: Phineas Newborn – US-ameriski jazzowy pianist a komponist
* 1932: Charlie Rich – US-ameriski countryjowy spěwar
* 1933: Hans Jürgen Sonnenberger – němski prawowědnik
* 1935: Lee Remick – US-ameriska dźiwadźelnica
* 1936: Robert A. Parker – US-ameriski astronawt 

* 1938: Leonardo Boff – brazilski teologa
* 1939: Josef Abrhám – čěski dźiwadźelnik
* 1939: Stephen A. Cook – US-ameriski informatikar
* 1941: Karan Armstrong – US-ameriska sopranistka
* 1943: Lydia Huber – němska spěwarka, jodlowarka a rozhłosowa moderatorka
* 1943: Monica Pick-Hieronimi – němska sopranistka
* 1944: Michael Glos – němski politikar, čłon zwjazkoweho sejma, zwjazkowy minister
* 1946: Jane Birkin – britiska dźiwadźelnica a spěwarka
* 1946: Patty Duke – US-ameriska spěwarka a dźiwadźelnica
* 1946: Julia Edenhofer – němska spisowaćelka a rozhłosowa moderatorka 
* 1946: **[[Alfons Frencl]]** – serbski wučer, awtor a redaktor
* 1946: Ruth Fuchs – němska hlebijumjetarka, olympiska dobyćerka, politikarka, čłonka zwjazkoweho sejma
* 1946: Sanjay Gandhi – indiski politikar
* 1946: Stan Smith – US-ameriski tennisowy hrajer
* 1947: Christopher Parkening – US-ameriski gitarist
* 1948: Michel Abrass – syriski arcybiskop
* 1948: Kim Christian Beazley – awstralski politikar
* 1948: Marianne Fritz – awstriska spisowaćelka
* 1949: Inger Lise Rypdal – norwegska spěwarka a dźiwadźelnica
* 1949: Cliff Williams – britiski basist (*AC/DC*)
* 1950: Christiane Krause – němska lochkoatletka, olympiska dobyćerka

#### 1951–2000

* 1951: Mike Krüger – němski komikar, hudźbnik, spěwar a spěwotwórc
* 1951: Jan Timman – nižozemski šachownik
* 1952: Tamara Danz – němska spěwarka a načolnica skupiny *Silly*
* 1952: John Lurie – US-ameriski hudźbnik
* 1953: Vijay Amritraj – indiski sportowc, dźiwadźelnik a předewzaćel
* 1954: Eva Mattes – němska dźiwadźelnica
* 1955: Hervé Guibert – francoski spisowaćel a fotograf
* 1956: Béla Réthy – němski telewizny moderator
* 1956: Hanni Wenzel – liechtensteinska sněhakowarka, olympiska dobyćerka
* 1956: Erhard Wunderlich – němski mjetar
* 1959: Andreas Mand – němski spisowaćel
* 1960: Wolf Haas – awstriski spisowaćel
* 1962: Bela B. – němski spěwydźěłar a spěwar, dźiwadźelnik, bubonar a synchronorěčnik (*Die Ärzte*)
* 1962: Ginger Lynn – US-ameriska dźiwadźelnica
* 1963: Diana Gansky – němska lochkoatletka
* 1964: Jurij Lucenko – ukrainski politikar, nutřkowny minister
* 1965: Karin Beier – němska dźiwadłowa režiserka
* 1965: Bärbel Weimar – němska koparka
* 1966: Lucrecia Martel – argentinska filmowa režiserka a awtorka wjertnych knihow
* 1966: Tim Skold – US-ameriski hudźbnik
* 1966: Dennenesch Zoudé – němska dźiwadźelnica 
* 1970: Anna Maria Jopek – pólska spěwarka
* 1970: Nico Van Kerckhoven – belgiski kopar
* 1970: Beth Orton – britiska hudźbnica a spěwarka
* 1971: Natascha McElhone – britiska dźiwadźelnica
* 1971: Claudio Urru – němski kuchar
* 1971: Tanja Wedhorn – němska dźiwadźelnica
* 1971: Zhai Chao – chinska mjetarka
* 1973: Falk Balzer – němski lochkoatlet
* 1973: Boris Henry – němski lochkoatlet
* 1975: Andrés Scotti – uruguayski kopar
* 1976: André Couto – portugalsko-macawski wubědźowar
* 1978: Patty Schnyder – šwicarska tennisowa hrajerka
* 1979: Michael Owen – jendźelski kopar
* 1983: Dane Richards – jamaiski kopar
* 1984: Chadli Amri – algeriski kopar
* 1984: Jackson Rathbone – US-ameriski dźiwadźelnik a hudźbnik
* 1985: Jakub Błaszczykowski – pólski kopar
* 1985: Katrin Blume – němska dźiwadźelnica
* 1985: Chris Czekaj – waliziski rugbyjowc
* 1988: Vanessa Anne Hudgens – US-ameriska dźiwadźelnica a spěwarka

## Wumrěće

### Do 20. lětstotka

* 872: Hadrijan II. – katolski bamž
* 1646: Maria Clara von Spaur, Pflaum und Valör – abtisa wot Essena, Nottulna a Metelena
* 1677: Christian Albrecht von Dohna – braniborski general
* 1717: Otto Magnus von Dönhoff – braniborsko-pruski generalny leutnant a wupósłanc
* 1773: Johann Lorenz Bach – němski komponist
* 1788: Carl Philipp Emanuel Bach – němski komponist
* 1791: Johann Franz Christoph Steinmetz – němski ewangelski teologa
* 1794: Georg Theodor Strobel – němski lutherski teologa a cyrkwinostawiznar
* 1799: George Washington – prěni US-ameriski prezident, rozkazowar kontinentalneje armeje we wójnje wo njewotwisnosći, załožer Zjednoćenych statow
* 1806: John Breckinridge – US-ameriski politikar
* 1843: John Claudius Loudon – britiski botanikar a krajinowy architekt
* 1849: Conradin Kreutzer – němski komponist
* 1860: George Hamilton Gordon – britiski politikar
* 1861: Albert ze Saksko-Coburgskeje a Gothy – mandźel britiskeje kralowny Viktorije
* 1873: Louis Agassiz – US-ameriski coologa a geologa
* 1874: Johann Georg Ramsauer – awstriski zastojnik podkopkow a prestawiznar
* 1879: Heinrich Christian Burckhardt – němski hajnk a hajniski zastojnik
* 1882: Heinrich Wilhelm Krausnick – němski jurist, wyši měšćanosta Berlina
* 1889: Cölestin Josef Ganglbauer – Wienski arcybiskop
* 1891: Ferdinand von Roemer – němski geologa, paleontologa a mineraloga
* 1895: Paulus Ludolf Melchers – němski jezuit, biskop Osnabrücka, Kölnski arcybiskop
* 1899: **[[Mikławš Hicka]]** – serbski wučer, publicist a małobyrgarski demokrat (1848/49)

### 20. lětstotk

* 1906: John Mercer Brooke – US-ameriska wunamakar a wójnski wukubłar
* 1916: Norbert von Hellingrath – němski germanist
* 1918: Walter Kern – němski architekt a knježerstwowy twarski mišter
* 1918: Sidónio Pais – portugalski militer, pučist a statny prezident
* 1920: Otto Wilhelm Scharenberg – němski architekt a měšćanski twarski rada
* 1923: Giuseppe Gallignani – italski komponist a hudźbny pedagoga
* 1923: Théophile-Alexandre Steinlen – francoski moler a grafikar
* 1929: Josef Noldin – južnotirolski jurist
* 1929: Frieda Jung – němska domizniska basnica z Wuchodneje Pruskeje
* 1935: Stanley G. Weinbaum – US-ameriski sciencefictionowy spisowaćel
* 1936: Joseph Bloch – rusko-němski publicist a socialistiski wudawaćel
* 1938: Maurice Emmanuel – francoski komponist
* 1945: Adolf Jutz – němski moler a rysowar
* 1947: Stanley Baldwin – britiski premierminister
* 1952: Fartein Valen – norwegski komponist
* 1953: Marjorie Kinnan Rawlings – US-ameriska spisowaćelka 
* 1956: Juho Kusti Paasikivi – finski statny prezident
* 1958: René Guillou – francoski komponist
* 1960: Hermine Körner – němska dźiwadźelnica
* 1961: Richard Schirrmann – załožer němskeho młodownjoweho skutka
* 1963: Marie Marvingt – francoska pilotka a chorobna sotra

* 1963: Erich Ollenhauer – němski politikar, čłon zwjazkoweho sejma, frakcijowy a stronski předsyda SPD
* 1963: Dinah Washington – US-ameriska spěwarka
* 1964: William Bendix – US-ameriski dźiwadźelnik
* 1964: Francisco Canaro – uruguaysko-argentinski hudźbnik a aranžer, bandleader a komponist
* 1964: Rolland-Georges Gingras – kanadiski pišćeler, hudźbny kritikar a komponist 
* 1965: Hellmuth Felmy – němski general
* 1966: Isaak Pomerančuk – ruski fyzikar
* 1966: Emma Dunn – US-ameriska dźiwadźelnica
* 1973: Josef Magnus Wehner – němski spisowaćel a jewišćowy awtor
* 1974: Wilhelm Pleyer – němski žurnalist a spisowaćel ze Sudetskeje

* 1974: Carl Wurster – němski chemikar a wjednik woborneho hospodarstwa
* 1975: Johannes Brockmann – němski politikar, čłon krajneho a zwjazkoweho sejma
* 1975: Mongezi Feza – južnoafriski jazzowy hudźbnik
* 1975: Tillie Voss – US-ameriski footballowy hrajer
* 1978: Salvador de Madariaga – španiski diplomat a spisowaćel
* 1981: Paolo Mosconi – italski arcybiskop
* 1984: Vicente Aleixandre – španiski lyrikar, nošer Nobeloweho myta
* 1987: Raúl Damonte Botana – argentinski comicowy rysowar
* 1989: Andrej Sacharow – ruski fyzikar, disident a nošer Měroweho Nobeloweho myta 
* 1990: Friedrich Dürrenmatt – šwicarski spisowaćel
* 1990: Johannes von Thurn und Taxis – němski zemjan, wulkoležownosćer a předewzaćel
* 1993: Myrna Loy – US-ameriska dźiwadźelnica
* 1993: Silvina Ocampo Aguirre – argentinska spisowaćelka a přełožowarka
* 1994: Orval Faubus – US-ameriski politikar
* 1994: Mary Ann McCall – US-ameriska jazzowa spěwarka
* 1998: Johann Cilenšek – němski komponist
* 1998: Will Tremper – němski filmowy režiser

### 21. lětstotk

* 2001: W. G. Sebald – němski spisowaćel 
* 2004: Britta Neander – němska hudźbnica
* 2004: Candice Daly – US-ameriska dźiwadźelnica
* 2004: Fernando Poe Jr. – filipinski politikar a filmowy star
* 2004: Carsten Peter Thiede – němski stawiznar a papyrologa
* 2006: Ahmet Ertegün – turkowsko-US-ameriski předewzaćel, sobuzałožer wot *Atlantic Records* a *New York Cosmos*
* 2006: Otmar Mácha – čěski komponist
* 2011: Gundula Rapsch – němska dźiwadźelnica
* 2013: Peter O'Toole – irski dźiwadźelnik a filmowy hrajer

## Swjate dny
* katolski: Jana z křiža
* ewangelski: Bertholda Regensburgskeho

## Wotkaz