open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
15. februara

**15. februara** abo **15. małeho róžka** je 46. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 319 dnjow (320 w přestupnych lětach) hač do kónca lěta.

## Podawki
* 1864: Załoženje nižozemskeje piwarnje Heineken přez Gerharda Adriaana Heinekena.
* 1945: Anglo-ameriski lětadłowy nadpad na Choćebuz.

## Narodniny

* 1368: Sigismund z Luksemburga – němski kral a kejžor, kral Čechow a Madźarskeje
* 1546: Barnim X. – wójwoda Pomorskeje
* 1564: Galileo Galilei – italski matematikar, fyzikar a astronom
* 1710: Ludwig XV. – kral Francoskeje
* 1725: Abraham Clark – US-ameriski politikar
* 1740: Carl Michael Bellman – šwedski narodny basnik
* 1788: **[[Jurij Kislink]]** – serbski pastyr, twarc časnikow a sykawow
* 1797: Heinrich Steinweg – němsko-ameriski klawěrotwarc *(Steinway)*
* 1818: **[[Jan Pětr Jordan]]** – serbski slawist, publicist, redaktor a nakładnik
* 1831: Josef Hlávka – čěski architekt, twarski mišter a mecen
* 1867: Nikolaj Aleksandrowič Engelgardt – ruski basnik a spisowaćel
* 1871: **[[Jurij Gustaw Zarjenk]]** – serbski farar a kulturny prócowar
* 1874: Ernest Henry Shackleton – britiski polarny slědźer
* 1877: Louis Renault – francoski inženjer a sobuzałožer awtoweje marki *Renault*
* 1885: **[[Jakub Wjacsławk]]** – serbski slawist, wědomostny bibliotekar a załožer Serbskeje bibliografije
* 1909: Miep Gies – awstrisko-nižozemska awtorka a pomocnica Anny Frank
* 1941: **[[Hilža Nukowa]]** – serbska wučerka a awtorka
* 1943: Elke Heidenreich – němska awtorka, kabaretistka, moderatorka a žurnalistka
* 1947: Wencke Myhre – norwegska šlagrowa spěwarka
* 1948: Art Spiegelman – US-ameriski cartoonist, rysowar a spisowaćel
* 1952: Tomislav Nikolić – serbiski politikar
* 1954: Matt Groening – US-ameriski cartoonist *(The Simpsons)*

## Wumrěće

* 310: Ojin – 15. kejžor Japanskeje
* 1145: Lucius II. – bamž
* 1288: Hendrich III. – mišnjanski markhrabja
* 1637: Ferdinand II. – kejžor Swjateho romskeho mócnarstwa
* 1781: Gotthold Ephraim Lessing – němski basnik z Ramnowa
* 1857: Michail Glinka – ruski komponist
* 1950: **[[Měrćin Kral]]** – serbski wučer, stawiznar a rěčewědnik
* 1956: **[[Arnošt Bart]]** – serbski překupc, politikar a sobuzałožer Domowiny
* 1965: Nat King Cole – US-ameriski spěwar a jazzowy hudźbnik
* 1966: Camilo Torres – kolumbiski měšnik a wuswobodźenski teolog
* 1971: **[[Jan Lipič]]** – serbski wučer a kantor
* 1992: Hermann Axen – němski politikar w NDR

## Swjate dny
* katolski: Georgije
* ewangelski: Jurja Mausa, Faustina
* Serbiska: Narodny swjatk

## Wotkaz
19. februara

**19. februara** abo **19. małeho róžka** je 50. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 315 dnjow (316 w přestupnych lětach) hač do kónca lěta.

## Podawki

## Narodniny

* 1473: Nikolaus Kopernikus – astronom
* 1798: Auguste Comte – francoski matematikar a filozof; sobuzałožer sociologije
* 1817: Wylem III. – kral Nižozemskeje
* 1821: August Schleicher – němski rěčespytnik
* 1865: Sven Hedin – šwedski geograf a pućowacy slědźer
* 1869: Howannes Tumanjan – armenski basnik a spisowaćel
* 1901: Hans Grundig – němski moler a grafikar
* 1935: Manfred Adam – serbski žurnalist
* 1940: Saparmurat Nijazow – turkmenski prezident
* 1941: David Gross – US-ameriski fyzikar, nošer Nobeloweho myta
* 1943: Tim Hunt – britiski biochemikar, nošer Nobeloweho myta
* 1948: Hartmut Schulze-Gerlach – němski spěwar a moderator *(Muck)*
* 1953: Cristina Fernández de Kirchner – argentinska prezidentka
* 1957: Falco – awstriski spěwar a hudźbnik
* 1958: Helen Fielding – britiska spisowaćelka
* 1963: Seal – britiski spěwar
* 1967: Benicio del Toro – US-ameriski dźiwadźelnik
* 1981: Beth Ditto – US-ameriska spěwarka a spěwydźěłarka *(Gossip)*

## Wumrěće
* 1405: Tamerlan – mongolski dobywar a załožer dynastije Timuridow
* 1837: Georg Büchner – němski spisowaćel
* 1867: Roman Zmorski – pólski basnik a přełožowar
* 1921: Ján Emanuel Dobrucký – Wojerowski ewangelski farar a awtor
* 1951: André Gide – francoski spisowaćel
* 1933: Měrćin Nazdala – serbski ćěsla a ludowy herc
* 1969: Henryk Zeman – serbski wučer, lektor a słownikar
* 1997: Deng Xiaoping – chinski politikar
* 2000: Friedensreich Hundertwasser – awstriski wuměłc
* 2016: Umberto Eco – italski spisowaćel a filozof

## Swjate dny
* katolski: Konrada
* ewangelski: Pětra Brulliusa
* Bołharska: Dźeń wopominanja na wotprawjenje Wasila Lewskeho (1873)

## Wotkaz
21. februara

**21. februara** abo **21. małeho róžka** je 52. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 313 dnjow (314 w přestupnych lětach) hač do kónca lěta.

## Narodniny

* 1728: Pětr III. – ruski car
* 1779: Friedrich Carl von Savigny – němski prawowědnik
* 1836: Kito Šwjela – serbski wučer a přełožowar, redaktor Bramborskeho Casnika
* 1875: Jeanne Calment – Francozowka, dotal najstarši čłowjek (122 lět, 164 dnjow)
* 1903: Anaïs Nin – francoska spisowaćelka
* 1921: Zdeněk Miler – čěski rysowar a (trikowy) filmowc
* 1924: Robert Mugabe – simbabweski statny prezident
* 1937: Harald V. – kral Norwegskeje
* 1942: Margarethe von Trotta – němska dźiwadźelnica, režiserka a awtorka wjertnych knihow
* 1945: Walter Momper – němski politikar, Berlinski měšćanosta
* 1950: Håkan Nesser – šwedski spisowaćel
* 1955: Gerhard Gundermann – němski spěwydźěłar
* 1955: Trudla Malinkowa – serbska wědomostnica a redaktorka časopisa „Pomhaj Bóh“
* 1963: Karl Lauterbach – němski politikar (SPD), zwjazkowy minister

## Wumrěće

* 1677: Baruch Spinoza – nižozemski filozof
* 1730: Benedikt XIII. – bamž katolskeje cyrkwje
* 1843: Bohusław Awgust Ból – serbski superintendent a spěchowar wjesneho šulstwa
* 1846: Ninkō – 120. kejžor Japanskeje
* 1877: Marja Simonowa – serbska chorobna sotra a samaritka we wójnomaj 1866 a 1870/71
* 1880: Izmail Iwanowič Srjeznjewskij – ruski slawist a přećel Serbow
* 1895: Mila Imišowa – serbska basnjerka
* 1919: Kurt Eisner – němski politikar, žurnalist a spisowaćel
* 1938: Jakub Nowak-Horjanski – serbski farar, domiznowědnik a spisowaćel
* 1941: Frederick Banting – britiski medicinar, nošer Nobeloweho myta
* 1965: Malcolm X – US-ameriski misionar a nawoda hibanja za byrgarske prawa
* 1984: Michail Šolochow – sowjetski spisowaćel
* 1999: Ludmila Mětškowa – serbska wučerka a awtorka
* 2005: Horst Drinda – němski režiser a dźiwadźelnik
* 2015: Holm Sundhaussen – němski stawiznar
* 2018: Ulrich Pleitgen – němski dźiwadźelnik

## Swjate dny
* katolski: Pětra Damiani
* ewangelski: Eleonory

## Wopominanske dny
* UNO: Mjezynarodny dźeń maćeršćiny

## Wotkaz
22. februara

**22. februara** abo **22. małeho róžka** je 53. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 312 dnjow (313 w přestupnych lětach) hač do kónca lěta.

## Podawki
* 1979: Kupowy stat Saint Lucia bu njewotwisny wot Zjednoćeneho kralestwa.

## Narodniny

* 1403: Korla VII. – kral Francoskeje
* 1732: George Washington – prěni prezident Zjednoćenych statow Ameriki
* 1788: Arthur Schopenhauer – němski filozof
* 1810: Frédéric Chopin – pólski komponist a pianist
* 1840: August Bebel – němski sobuzałožer a nawoda socialnodemokratiskeho hibanja a strony SPD
* 1857: Heinrich Hertz – němski fyzikar
* 1863: **[[Hanuš Knjez]]** - serbski wučer, spisaćel a litograf
* 1900: Luis Buñuel – španiski režiser
* 1902: Fritz Straßmann – němski chemikar
* 1921: Jean-Bédel Bokassa – centralnoafriski statny prezident a kejžor
* 1935: Danilo Kiš – serbiski spisowaćel
* 1943: Horst Köhler – němski politikar a zwjazkowy prezident
* 1947: **[[Ludwig Nowak]]** - serbski politikar a čłon Sakskeho krajneho sejma
* 1949: Niki Lauda – awstriski wubědźowar a předewzaćel
* 1962: Steve Irwin – awstralski wobswětoškitar a dokumentarny filmowc
* 1972: Claudia Pechstein – němska spěšnosmykarka
* 1974: James Blunt – britiski hudźbnik
* 1975: Drew Barrymore – US-ameriska dźiwadźelnica a producentka
* 1980: Jeanette Biedermann – němska dźiwadźelnica a pop-spěwarka
* 1982: Jenna Haze – US-ameriska porno-hrajerka

## Wumrěće

* 606: Sabinianus – bamž
* 1371: Dawid II. – kral Šotiskeje
* 1512: Amérigo Vespucci – italski překupc a namórnik, mjenowar Ameriki
* 1556: Humayun – wulkomogul Indiskeje
* 1797: Karl Friedrich Hieronymus Freiherr von Münchhausen – němski zemjan *(Baron Münchhausen)*
* 1894: **[[Michał Hórnik]]** – serbski duchowny, filolog, kulturny stawiznar, spisowaćel, přełožowar a wudawaćel
* 1913: Ferdinand de Saussure – šwicarski rěčespytnik
* 1919: Perito Moreno – argentinski geograf a wotkrywar
* 1923: **[[Jan Pawoł Křižan]]** – serbski farar a spisaćel, předsyda Maćicy Serbskeje
* 1942: Stefan Zweig – awstriski spisowaćel
* 1943: Hans Scholl – němski student a spjećowar
* 1943: Sophie Scholl – němska studentka a spjećowarka
* 1987: Andy Warhol – US-ameriski wuměłc

## Swjate dny
* katolski: Pětroweho stoła
* ewangelski: Bartromja Ziegenbalga

## Wotkaz
Barbuk

**Barbuk** () je wjes w Delnjej Łužicy. Słuša wot 31. hodownika 2000 ke gmejnje Gatojce w braniborskim wokrjesu Sprjewja-Nysa. Leži něhdźe pjeć kilometrow juhowuchodnje Picnja na wysokosći wot 65 metrow nad mórskej hładźinu a měješe w lěće 2005 239 wobydlerjow.

## Stawizny
Jan Arnošt Holan wopisuje wjes w 1870tych lětach takle: *Domy su w Nowej Wsy nimale wšě z cyhelow natwarjene a steja w dołhej hasy ze swislemi na puć a kóždy ma z deskami wobhrodźeny dwór. Pjecy steja wonka přede wsu.*

### Wobydlerstwo
Po Mukowej *Statistice Łužiskich Serbow* rěčachu srjedź 1880tych lět wšitcy 256 wobydlerjow delnjoserbsce. Arnošt Černik zwěsći srjedź 1950tych lět hišće serbskorěčnu wjetšinu wot 67 %.

## Žórła


## Wotkazaj
23. februara

**23. februara** abo **23. małeho róžka** je 54. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 311 dnjow (312 w přestupnych lětach) hač do kónca lěta.

## Narodniny

* 1417: Pawoł II. – katolski bamž
* 1443: Maćij Korwin – kral Madźarskeje a Čechow
* 1744: Mayer Amschel Rothschild – němski bankownik
* 1776: John Walter – britiski mějićel a wudawaćel nowin *The Times*
* 1850: César Ritz – šwicarski hotelier
* 1880: **[[Jan Křižan]]** – serbski farar, kulturny prócowar a 3. předsyda Domowiny
* 1883: Karl Jaspers – němsko-šwicarski psychiater a filozof
* 1883: Otto Nuschke – němski politikar, zastupowacy ministerski prezident NDR
* 1893: **[[Jurij Skala]]** – serbski póstowy přistajeny, funkcionar powołanskeho zwjazka
* 1899: Erich Kästner – němski spisowaćel, awtor wjertnych knihow a kabaretist
* 1901: **[[Gustaw Mertin]]** – serbski hórnik, wjesnjanosta, zapósłanc Sakskeho krajneho sejma
* 1904: Leopold Trepper – pólski komunist, spjećowar a publicist
* 1919: Anna Maria Strackerjan – němska rězbarka
* 1931: **[[Jan Kubica]]** – serbski wučer, studijny rada a awtor wučbnicow
* 1931: Gustav-Adolf Schur – němski kolesowar a politikar
* 1938: Jiří Menzel – čěski režiser
* 1942: **[[Helmut Rychtar]]** – serbski dramaturg, awtor a rozhłosownik
* 1944: Johnny Winter – US-ameriski bluesowy gitarist
* 1945: Georg Milbradt – němski politikar, ministerski prezident Sakskeje
* 1954: Wiktor Andrijowyč Jušćenko – ukrainski politikar a statny prezident
* 1956: Reinhold Beckmann – němski moderator
* 1963: Andrea Sawatzki – němska dźiwadźelnica
* 1963: Radosław Sikorski – pólski politikar a wonkowny minister

## Wumrěće
* 715: al-Walid I. – kalif
* 1447: Eugen IV. – katolski bamž
* 1662: **[[Jan Krygaŕ]]** – serbski kantor a organist, hudźbny direktor, gymnazialny wučer a komponist
* 1682: **[[Jan Ferdinand Serbin]]** – serbski farar, zakitowar prawow Kulowskich Serbow
* 1719: Bartholomäus Ziegenbalg – němski protestantiski misionar z Połčnicy
* 1729: **[[Jurij Hawštyn Swětlik]]** – serbski duchowny, sobuzałožer katolskeho serbskeho pismowstwa
* 1766: Stanisław I. Leszczyński – kral Pólskeje
* 1821: John Keats – britiski basnik
* 1848: John Quincy Adams – US-ameriski prezident
* 1855: Carl Friedrich Gauß – němski matematikar, astronom a fyzikar
* 1945: Aleksej Nikolajewič Tolstoj – ruski spisowaćel
* 1965: Stan Laurel – US-ameriski komikar a dźiwadźelnik
* 1969: Saud ibn Abd al-Aziz – kral Sawdi-Arabskeje
* 2008: Janez Drnovšek – słowjenski politikar

## Swjate dny
* katolski/ewangelski: Polykarpa
* Guyana: Dźeń deklaracije republiki (1966)
* Ruska: Dźeń zakitowarja wótčiny

## Wotkaz
24. februara

**24. februara** abo **24. małeho róžka** je 55. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 310 dnjow (311 w přestupnych lětach) hač do kónca lěta.

## Narodniny

* 1103: Toba – 74. kejžor Japanskeje
* 1304: Ibn Battuta – arabski pućowacy slědźer
* 1500: Korla V. – romsko-němski kral
* 1536: Klemens VIII. – katolski bamž
* 1786: Wilhelm Grimm – němski rěčespytnik a spisowaćel
* 1809: Edwin von Manteuffel – pruski generalny pólny maršal
* 1831: Leo von Caprivi – němski kejžorstwowy kancler
* 1833: Eduard Taaffe – rakuski statnik a reformowar
* 1903: Franz Burda – němski nakładnik
* 1918: **[[Kurt Bałcar]]** - serbski wučer, šulski nawoda, lektor a redaktor
* 1926: Erich Loest – němski spisowaćel
* 1931: Jean Kudela – francoski publicist a přećel Serbow
* 1934: Bettino Craxi – italski ministerski prezident
* 1942: Chris Doerk – němska šlagrowa spěwarka
* 1955: Steve Jobs – US-ameriski předewzaćel a komputerowy pioněr, sobuzałožer wot *Apple Inc.* a *Pixar Inc.*
* 1956: Judith Butler – US-ameriska filozofka a filologowka
* 1971: Moses Pelham – němski rapper a producent

## Wumrěće
* 1386: Korla II. – kral Madźarskeje
* 1704: Marc-Antoine Charpentier – francoski komponist
* 1777: Józef I. – kral Portugalskeje
* 1810: Henry Cavendish – britiski přirodowědnik
* 1815: Robert Fulton – US-ameriski inženjer
* 1925: Hjalmar Branting – šwedski politikar a premier
* 1942: Anton Drexler – němski prawicarski politikar
* 1943: Helene Stöcker – němska wojowarka za prawa žonow, publicistka a pacifistka
* 1975: Nikolaj Aleksandrowič Bulganin – sowjetski statnik
* 1990: **[[Ivan Smoler]]** – serbsko-čěski chemikar
* 1997: **[[Jan Kósk]]** – serbski wučer, awtor a kulturny prócowar

## Swjate dny
* katolski/ewangelski: Maćija
* Estiska: Dźeń njewotwisnosće (1918)

## Wotkaz
Mikławš

**Mikławš** je serbske muske předmjeno. Je serbska warianta starogrjekskeho předmjena *Νικόλαος (Nikolaos)*, kotrež je zestajane z *νίκη (nikē = dobyće)* a *λαός (laos = lud)*.

## Znaći nošerjo mjena
* Mikławš Andricki (1871—1908), duchowny, publicist a redaktor
* Mikławš Bejmak (1897–1958), wučer a kulturny prócowar
* Mikławš Bjedrich-Radlubin (1859–1930), farar a humoristiski spisowaćel
* Mikławš Cyž (1825–1853), duchowny, spisowaćel a basnik
* Mikławš Čórlich (1784–1858), farar, narodny prócowar
* Mikławš Dórnik (1877–1946), farar, spěchowar serbskeho dźiwadła
* Mikławš Jakub Fulk (1754–1829), duchowny, katolski rozswětler a nabožinski prócowar
* Mikławš Hajna (1876—1941), wučer, ludowy spisowaćel a kulturny prócowar
* Mikławš Haša (1862–1890), wučer a kulturny prócowar
* Mikławš Hicka (1821–1899), wučer a publicist
* Mikławš Jacsławk (1827–1862), duchowny, basnik a satěriski spisowaćel
* Mikławš Jakubica (16. lětstotk), farar a přełožowar (prěnje přeserbšćenje noweho zakonja, zdobom prěnja kniha w serbšćinje)
* Mikławš Just (1885–1975), farar a kulturny prócowar
* Mikławš Kokla (1901–1980), ludowy dopisowar, ludowědny zběrar a zapisowar, narodny prócowar
* Mikławš Kostorž (1931–1995), rejwar a choreograf
* Mikławš Kral (1791–1812), ludowy herc
* Mikławš Krawc (* 1936), pedagoga a publicist
* Mikławš Krječmar (1891–1967), docent serbskeje filologije w Praze, literarny stawiznar, rěčespytnik a přełožowar
* Mikławš Rachel (1855–1930), lěkar, spěchowar lajskeho dźiwadła
* Mikławš Truc (1839–1917), wojnar, twarc knjejskich wozow, pozdźišo awtow a předewzaćel
* Mikławš Joachim Wićaz (1921–1998), informatikar
* Mikławš Wojnar (1814–1868), šewc, spisaćel a nowinar
* Mikławš Woko (1873–1948), muler a lajski dźiwadźelnik
* Mikławš Zarjenk (1865–1916), farar, basnik a spisowaćel
* Mikławš Žur (1859–1932), duchowny při Budyskim tachantstwje, awtor nabožinskich spisow a dźiwadłowych hrow

## Žórła
* Wikisłownikowy nastawk „“
* Walter Wenzel: *Studien zu sorbischen Personennamen.* 1987. Zwjazk 1, strona 99f.
20. februara

**20. februara** abo **20. małeho róžka** je 51. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 314 dnjow (315 w přestupnych lětach) hač do kónca lěta.

## Podawki
* 1927: Hłowna zhromadźizna Domowiny w Njeswačidle; Jakub Šewčik sta so z nowym předsydu.

## Narodniny

* 1523: Jan Blahoslav – čěski humanist, gramatikar a komponist
* 1841: Hendrich Jordan – serbski wučer, spisowaćel a narodny prócowar
* 1852: Jan Bohuwěr Šołta – serbski publicist, literat, ludowědnik a pěstowar słowjanskeje wzajomnosće
* 1873: Benjamin Běgaŕ – serbski farar
* 1886: Béla Kun – madźarski politikar
* 1898: Enzo Ferrari – italski awtowc a wubědźowar
* 1906: John H. DeWitt – US-ameriski inženjer
* 1909: Heinz Erhardt – němski komikar, hudźbnik, zabawjer, dźiwadźelnik a basnik
* 1917: Jan Hempel – serbski filmowc
* 1924: Jan Handrik – serbski publicist a kulturny prócowar
* 1927: Ibrahim Ferrer – kubanski hudźbnik *(Buena Vista Social Club)*
* 1937: Robert Huber – němski chemikar a nošer Nobeloweho myta
* 1945: Johannes Biebl – němski rockowy hudźbnik a spěwar
* 1947: Henry Hübchen – němski dźiwadźelnik
* 1949: Jiří Drahoš – čěski chemikar a politikar
* 1951: Gordon Brown – britiski politikar a premier
* 1966: Cindy Crawford – US-ameriska dźiwadźelnica a modl
* 1967: Kurt Cobain – US-ameriski hudźbnik *(Nirvana)*
* 1970: Julia Franck – němska spisowaćelka *(Die Mittagsfrau)*
* 1978: Julia Jentsch – němska dźiwadźelnica
* 1985: Julija Olegowna Wolkowa – ruska spěwarka *(t.A.T.u)*
* 1988: Rihanna – barbadoska spěwarka

## Wumrěće
* 1431: Měrćin V. – bamž
* 1437: Jakub I. – kral Šotiskeje
* 1513: Jan I. – kral Danskeje
* 1762: Tobias Mayer – němski kartograf, geograf, matematikar, fyzikar a astronom
* 1790: Józef II. – kejžor Swjateho romskeho mócnarstwa; kral Čechow, Chorwatskeje a Madźarskeje
* 1810: Andreas Hofer – južnotirolski swobodnik
* 1816: Marja I. – kralowna Portugalskeje a Brazilskeje
* 1824: Bogislav Friedrich Emanuel von Tauentzien – pruski general
* 1919: Habibullah Khan – emir Afghanistana
* 1920: Robert Edwin Peary – US-ameriski inženjer a polarny slědźer
* 1922: Reinhard Mannesmann – němski wunamakar a předewzaćel
* 1934: Jan Rězak – serbski wučer, redaktor a spisowaćel
* 1939: August Leonhard Bernoulli – šwicarski fyzikar
* 1970: Pawoł Lubjenski – serbski blidarski mišter, narodny prócowar a župan Lubijskeje župy
* 1973: Brigitte Reimann – wuchodoněmska spisowaćelka
* 1976: René Cassin – francoski prawiznik a nošer Nobeloweho myta
* 1993: Ferruccio Lamborghini – italski awtowc

## Swjate dny
* katolski: Ulricha, Falka
* ewangelski: Friedricha Weißlera

## Wotkaz
25. februara

**25. februara** abo **25. małeho róžka** je 56. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 309 dnjow (310 w přestupnych lětach) hač do kónca lěta.

## Narodniny

* 1764: **[[Korla Bohuchwał Šěrach]]** – serbski farar, sobuwudawaćel prěnjeho serbskeho časopisa
* 1841: Pierre-Auguste Renoir – francoski moler
* 1842: Karl May – němski spisowaćel
* 1853: Karl von Weizsäcker – němski politikar
* 1861: Rudolf Steiner – rakuski esoterikar a filozof
* 1862: **[[Adolf Sommer]]** – serbski wučer, spisowaćel a kulturny prócowar
* 1871: Lesja Ukrajinka – ukrainska basnjerka
* 1873: Enrico Caruso – italski operowy spěwar
* 1888: John Foster Dulles – US-ameriski politikar
* 1913: Gert Fröbe – němski dźiwadźelnik
* 1943: Wolfgang Berghofer – němski politikar z Budyšina, wyši měšćanosta Drježdźan
* 1943: George Harrison – britiski hudźbnik *(The Beatles)*
* 1950: Néstor Kirchner – argentinski politikar a statny prezident
* 1953: José María Aznar – španiski politikar a ministerski prezident
* 1956: Michel Friedman – němski prawiznik, politikar a moderator

## Wumrěće
* 1220: Albrecht II. – markhrabja Braniborskeje
* 1850: Daoguang – chinski kejžor
* 1899: Paul Julius Reuter – załožer powěsćernje *Reuters*
* 1983: Tennessee Williams – US-ameriski spisowaćel
* 2009: Ian Carr – britiski jazzowy hudźbnik
* 2015: Jurij Čornak – serbski młynk, předewzaćel a politikar
* 2017: Achim Kowar – serbski wučer, redaktor a direktor SRWŠ
* 2020: Husni Mubarak – egyptowski general a statny prezident

## Swjate dny
* katolski/ewangelski: Wałpory

## Wotkaz
26. februara

**26. februara** abo **26. małeho róžka** je 57. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 308 dnjow (309 w přestupnych lětach) hač do kónca lěta.

## Podawki
* 1871: „Versailleski předměr“ mjez Francoskej a nowym Němskim mócnarstwom. Z tym skónči so wojowanje w Němsko-francoskej wójnje.

## Narodniny

* 1416: Krystof III. – kral Danskeje, Norwegskeje a Šwedskeje
* 1770: Anton Reicha – čěski komponist a profesor
* 1794: Heinrich August Pierer – němski oficěr, nakładnik a leksikograf
* 1802: Victor Hugo – francoski spisowaćel
* 1829: Levi Strauss – němsko-ameriski předewzaćel a wunamakar jeansow
* 1835: Richard Andree – němski geograf a etnograf
* 1852: John Harvey Kellogg – US-ameriski lěkar a wunamakar cornflakesow
* 1861: Ferdinand I. – wjerch a car Bołharskeje
* 1864: Antonín Sova – čěski spisowaćel a basnik
* 1869: Nadežda Krupskaja – ruska rewolucionarka, mandźelska Lenina
* 1909: Talal – kral Jordaniskeje
* 1928: Fats Domino – US-ameriski R'n'B-hudźbnik
* 1932: Johnny Cash – US-ameriski spěwar a hudźbnik
* 1936: Siegfried Seifert – něhdyši nawoda tachantskeje pokładownje w Budyšinje, ordinariatny rada a archiwowy rada Drježdźansko-Mišnjanskeho biskopstwa
* 1950: Helen Clark – nowoseelandska premierka
* 1954: Leon de Winter – nižozemski spisowaćel
* 1954: Recep Tayyip Erdoğan – turkowski ministerski prezident
* 1958: Michel Houellebecq – francoski spisowaćel a literarny wědomostnik
* 1960: Hannes Jaenicke – němski dźiwadźelnik
* 1971: Erykah Badu – US-ameriska soulowa spěwarka
* 1974: Martin Dulig – sakski politikar strony SPD

## Wumrěće

* 1266: Manfred – kral Sicilskeje
* 1577: Erik XIV. – kral Šwedskeje
* 1709: Pawoł Prätorius – serbski archidiakon w Budyšinje, magister, nabožinski a kulturny prócowar
* 1770: Giuseppe Tartini – italski husler a komponist
* 1834: Alois Senefelder – rakuski dźiwadźelnik a dźiwadłowy spisowaćel
* 1855: Kito Grys – serbski wučer a kěrlušer
* 1903: Michał Šewčik – serbski farar, stawiznar a publicist
* 1904: Jan Bogumił Nytška – serbski wučer a spisowaćel
* 1931: Otto Wallach – němski chemikar, nošer Nobeloweho myta
* 1963: Rajendra Prasad – indiski politikar a prěni statny prezident
* 1969: Karl Jaspers – němsko-šwicarski psychiater a filozof
* 2004: Boris Trajkovski – makedonski politikar
* 2009: Ruth Drexel – němska dźiwadźelnica

## Swjate dny
* katolski: Mechthildy
* ewangelski: Mechthildy Magdeburgskeje

## Wotkaz
27. februara

**27. februara** abo **27. małeho róžka** je 58. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 307 dnjow (308 w přestupnych lětach) hač do kónca lěta.

## Podawki
* 1933: W Berlinje zapali so Reichstag, sydło němskeho mócnarstwoweho sejma.

## Narodniny

* 1748: Anders Sparrman – šwedski přirodospytnik
* 1836: Handrij Dučman – serbski farar, spisowaćel a basnik
* 1846: Franz Mehring – němski publicist, politikar a stawiznar
* 1853: Josef Holeček – čěski spisowaćel, přełožowar a nowinar
* 1861: Rudolf Steiner – němski esoterikar a filozof
* 1901: Elizabeth Hill – US-ameriska awtorka wjertnych knihow
* 1902: Aleksander Iwanowić Uspenski – wyši funkcionar w sowjetskej tajnej słužbje
* 1903: Fred Oelßner – němski socialistiski politikar, spěchowar Serbow
* 1922: Jurij Völkel – serbski wučer a dołholětny předsyda Domowinskeje skupiny
* 1928: Alfred Hrdlicka – awstriski rězbar a rysowar, moler a grafikar
* 1928: Ariel Šaron – israelski ministerski prezident
* 1932: Elizabeth Taylor – US-amerisko-jendźelska dźiwadźelnica
* 1934: Ralph Nader – US-ameriski prawiznik a politikar
* 1941: Paddy Ashdown – britiski politikar
* 1953: Yolande Moreau – belgiska komediantka a dźiwadźelnica, režiserka a awtorka wjertnych knihow
* 1955: Rainhard Fendrich – awstriski spěwar a spěwotwórc

## Wumrěće
* 1617: Fausto Veranzio – benatski uniwersalny wučenc
* 1779: Johann Georg Sulzer – šwicarski filozof a matematikar
* 1831: Józef Kozłowski – pólski komponist
* 1886: Jan Pětr Kochta – serbski wučer, kulturny prócowar a małobyrgarski demokrat 1848/49
* 1918: Jurij Winger – serbski farar, spisowaćel a přełožowar
* 1936: Iwan Petrowić Pawlow – ruski medicinar, nošer Nobeloweho myta
* 1939: Nadežda Krupskaja – ruska rewolucionarka, mandźelska Lenina
* 1945: Jakub Korjeńk – serbski dźěłaćer, wopor nacionalsocializma
* 1952: Matej Berton – serbski muler, twarski předewzaćel a narodny prócowar
* 1965: Fryco Grešeńc – serbski wučer a wojowar za socialne prawa dźěławych
* 1969: Jakub Žur – serbski farar, redaktor a kulturny prócowar
* 1971: Marja Młynkowa – serbska lektorka, spisowaćelka a literarna kritikarka
* 1988: Arnošt Černik – serbski wučer, demograf a statistikar
* 2015: Boris Jefimowič Njemcow – ruski politikar opozicije
* 2015: Leonard Nimoy – US-ameriski dźiwadźelnik

## Swjate dny
* katolski: Markwarda
* ewangelski: Patricka Hamiltona
* Dominikanska republika: Dźeń njewotwisnosće wot Španiskeje (1844)

## Wotkaz
Smjerdnički

**Smjerdnički** (*Calendula*) su ród ze swójby zestajenkow (*Asteraceae*).

## Wopis
Družiny su jednolětne rostliny abo přeco zelene trajne zela. Wone njesu jednore, aromatisce wonjace łopjena. Jich hłójčki su oranžobarbne abo žołte.

## Rozšěrjenje
Družiny su wot kanariskich kupow, přez region Srjedźneho morja hač do Irana rozšěrjene.

## Družiny
Eksistuje 12 hač 20 družinow:
* Rólna smjerdnička (*Calendula arvensis* L.)
* Smjerdnička (*Calendula officinalis* L.)
* *Calendula stellata* Cav.
* *Calendula suffruticosa* Vahl:
** Přibrjóžna smjerdnička :de:Meeresstrand-Ringelblume (*Calendula suffruticosa* subsp. *maritima* (Guss.) Meikle, Syn.: *Calendula maritima* Guss.)
** *Calendula suffruticosa* subsp. *tomentosa* Murb., Syn.: *Calendula tomentosa* Desf., non L.f.
* *Calendula tripterocarpa* Rupr.

## Galerija

Wobraz:Calendula, Japan.jpg|Rólna smjerdnička (*Calendula arvensis*).
Wobraz:2006-10-18Calendula04Samenstand.jpg|*[[Calendula officinalis]]*, symjenstwo.
Wobraz:Calendula suffruticosa b.jpg|*[[Calendula suffruticosa]]*.


## Nóžki


## Žórło
* Botanica, Einjährige und mehrjährige Pflanzen, Über 2000 Pflanzenporträts, ISBN 978-3-8331-4469-1, strona 187 

## Eksterne wotkazy

* Zapisk při Plants for a Future. 
* Zapisk při GRIN.
Rólna smjerdnička

**Rólna smjerdnička** (*Calendula arvensis*) je rostlina ze swójby zestajenkow (*Asteraceae*).

## Wopis
Rólna smjerdnička je ležaca abo wustupowaca jednolětna rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 10 hač do 40 cm. Wona wot spódka rozhałuzuje.

Sedźace łopjena su dołhojte-lancetojte a w lěće zelene.

### Kćenja
Kćěje wot nalěća hač do nazymy, tuž wot junija hač do oktobra, při miłym wjedrje samo hač do zažneje zymy. Kćenja su złote a wutworja dołho stołpikate hłójčki z přeměrom wot 10 hač do 20 mm. Přikrywne łopješka su runje dołhe. Jazykowe kćenja su kaž rołkowe kćenja žołte, steja jenož w jednej rjedźe a docpěja dołhosć wot 7 hač do 15 mm.

Kćenja so wot insektow abo same wopróšuja.

### Płody
Zwonkowne płody su linealne, zrunane, mjeztym zo znutřkowne płody su zakulene. Papus faluje.

## Stejnišćo a rozšěrjenje
Rostlina je w regionje Srjedźneho morja rozšěrjena. Rosće w južnej a srjedźnej Němskej jako rólna njerodź a na winicach.

## Wužiwanje

## Podobna družina
* Smjerdnička (*C. officinalis* L.) je wjetša a njesu oranžowe kćenja, kotrychž jazykowe kćenja steja we wjace hač jednej rjedźe. Jich hłójčki su wjace hač dwójce tak wulke hač te rólneje smjerdnički.

## Galerija

Wobraz:Bee February 2008-3.jpg|Rólna smjerdnička z pčołku
Wobraz:171 Calendula arvensis L.jpg|Ilustracija
Wobraz:Calendula arvensis Habitus SierraMadrona.jpg|Habitus
File:Calendula arvensis MHNT.BOT.2007.40.81.jpg|Calendula arvensis - Museum specimen


## Nóžki


## Žórła
* Botanica, Einjährige und mehrjährige Pflanzen, Über 2000 Pflanzenporträts, ISBN 978-3-8331-4469-1, strona 188 
* Ullstein Lexikon der Pflanzenwelt, 1973, ISBN 3-550-16019-4, strona 367 

## Eksterne wotkazy

* 
* Zapisk w hortipediji 
* Zapisk w ''pflanzen-portal''
Syzygium luehmannii

*Syzygium luehmannii* je rostlina ze swójby myrtowych rostlinow (*Myrtaceae*).

## Wopis
*Syzygium luehmannii* je štom. Jeho zdónk ma deskojte korjenje. Hałuzy wisaja hač k pódźe. Króna je kupolojta.

## Łopjena a wurostki
Młode wurostki su róžojte hač čerwjene.

Sylnje błyšćace łopjena su owalne hač lancetojte. Jich srjedźne rjepik je wuhorbjeny.

### Kćenja a płody
Kćěje w lěću. Kćenja su nažołć běłe a steja w promjenjach. Płody su krušwojte.

## Stejnišćo

## Rozšěrjenje
Rosće w dešćowych lěsach wuchodneje Awstralije.

## Wužiwanje

## Nóžki


## Žórła
* Botanica, Bäume und Sträucher, Über 2000 Pflanzenporträts, ISBN 978-3-8331-4467-7, strona 883 

## Eksterne wotkazy
Acorski ławrjenc

**Acorski ławrjenc** (*Laurus azorica*, syn.: *Persea azorica*) je štom ze swójby ławrjencowych rostlinow (*Lauraceae*).

## Wopis
Acorski ławrjenc je štom, kotryž docpěje wysokosć wot hač do 20 m.

Łopjena su přeco zelene a eliptiske. Wone docpěja dołhosć wot hač do 15 cm.

Kćenja steja po pjećoch hač po dźewjećoch we wokołkach. Próškowe nitki docpěja dołhosć wot něhdźe 1 cm.

Płody su čorne jahody.

## Stejnišćo

## Rozšěrjenje

## Wužiwanje

## Nóžki


## Žórła
* Botanica, Bäume und Sträucher, Über 2000 Pflanzenporträts, ISBN 978-3-8331-4467-7, strona 499 
* Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005. 
* Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
* Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin (1954)
* Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)

## Eksterne wotkazy
Čóčka (wóčko)

**Čóčka**, tež **čóčk** (po Kralu tež **sok**) je dźěl wóčka wšelakich zwěrjatow a čłowjeka.

Wona je kulojta, bikonweksna a přewidna a namaka so mjez wóčnej komorku a škleńčanym ćělesom wóčka. Dokelž je elastiska, hodźi so jeje forma z pomocu ciliarneho muskla změnić. Přez to so tež łamanje swětła změni.

## Nóžki


## Žórła
* Jugendlexikon Biologie, 1988, ISBN 3-323-00043-9, strona 208
Ptači kwas

**Ptači kwas** (delnjoserbsce *Ptaškowa swajźba*, němsce *Vogelhochzeit*) je kóždolětny nałožk, kotryž je znaty we wšelakorych europskich regionach, předewšěm pak w serbskej Łužicy. 

Na předwječoru 25. januara staja dźěći prózdny taler na wokno abo před durje. Rano namakaja na nim słódkosće w formje ptačkow abo hněžkow. Typisce su ćěstowe ptački ze cokorowej glazuru, tak mjenowane *sroki*. Po legendźe dźakuja so ptački dźěćom ze słódkosćami za picowanje w zymje.

Woprawdźity ptači kwas swjeća dźěći předrasćeni na ptački w pěstowarni abo w šuli ze spěwami, rejemi abo samo ze swjedźenskim ćahom, kaž na přikład w Chrósćicach. Znajmjeńša kwasny por zwjetša w serbskej kwasnej drasće chodźi. W Serbach je tradicionalnje hawron nawoženja a sroka njewjesta, přećiwo čemuž stej w němskich pěstowarnjach kaž tež w němskorěčnej wersiji ludoweho spěwa wo ptačim kwasu kós a drózna njewjesćinski por.

Wažny wobstatk łužiskeho nałožka je tež ptačokwasny program Serbskeho ludoweho ansambla, z kotrymž pućuja přez cyłu Łužicu.
Žandawa

**Žandawa** (*Genista*) je ród ze swójby łušćinowcow (*Fabaceae*).

## Wopis
Družiny su w lěću abo přeco zelene kerki. Wjele družinow ma jara redukowane łopjena na elastiskich hałuzach. Žołte kćenja sylnje wonjeja. Zwjetša maja radšo ćopłe a suche stejnišća.

* Ćěmna žandawa (*Genista anglica*)
* Kałata žandawa (*Genista germanica*)
* Kosmata žandawa (*Genista pilosa*)
* Barbjerska žandawa (*Genista tinctoria*)

Někotre družiny nětko słušeja k druhim rodam, na př.
* Křidleškata žandawa (*Chamaespartium sagittale*, syn.:*Genista sagittalis*)

## Rozšěrjenje
Družiny su w Europje, regionje Srjedźneho morja a zapadnej Azije rozšěrjene.

## Nóžki


## Žórła
* Botanica, Bäume und Sträucher, Über 2000 Pflanzenporträts, ISBN 978-3-8331-4467-7, strona 409 
* Meyers Taschenlexikon Biologie, In 3 Bänden, 1. zwjazk, ISBN 3-411-12013-4, strona 285 

## Eksterne wotkazy
Šarlachowa zawobalenka

**Šarlachowa zawobalenka** (*Monarda didyma*) je rostlina ze swójby cycawkowych rostlinow (*Lamiaceae*). 

## Wopis
Šarlachowa zawobalenka docpěje wysokosć wot 1 m abo wjace. Kćěje w pózdnim lěću. Kćenja su běłe, róžojte abo čerwjene.

## Stejnišćo

## Rozšěrjenje

## Wužiwanje
Młode łopjena so móžeja za solotwje, wolóžowace čaje abo jako pjelnjenki za rozdźělne pječenje wužiwać.

## Sorty
* Sorta 'Aquarius' njese purpurlila kćenja., kotrychž nošne łopješka su pupurzelene.
* Sorta 'Cambridge Scarlet' je sylna wjacelětna rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot 1 m. Jeje łopjena su ćmowozelene a při rozrybowanju citronojće wonjeja.
* Sorta 'Croftway Pink' docpěje wysokosć wot 80 cm. Kćěje w druhej połojcy lěća hač do zazymy. Njese róžowe kćenja.

## Nóžki


## Žórła
* Botanica, Einjährige und mehrjährige Pflanzen, Über 2000 Pflanzenporträts, ISBN 978-3-8331-4469-1, strona 564 

## Eksterne wotkazy
Jan Bulank

**Jan Bulank** (* 7. septembra 1931 we Wotrowje, † 17. januara 2002 w Mješicach) bě serbski komponist a chórowy dirigent.

Mjez 1952 a 1958 studowaše hudźbu w Lipsku a Weimarju. Z lěta 1960 dźěłaše jako asistent w Serbskim instituće a nadobo jako wuměłstwowy nawoda Serbskeho ludoweho ansambla, hdźež bě wot lěta 1970 tež wyši hudźbny nawoda. Hižo za čas studije wón připódla spěwy komponowaše. Wot lěta 1964 bě Bulank nawoda Pančičanskeho chóra „Lipa“; pozdźišo załoži wón centralny chór Domowiny (dźensniši Chór Budyšin). Pódla toho bě Jan Bulank sobuwudawaćel Towaršneho spěwnika.

Bulank bu na Budyskim Mikławšku pochowany.
Syzygium paniculatum

*Syzygium paniculatum* (syn. *Eugenia paniculata*) je rostlina ze swójby myrtowych rostlinow (*Myrtaceae*).

## Wopis
*Syzygium paniculatum* je małki štom, kotryž docpěje wysokosć wot hač do 20 m. Króna je
njeprawidłowna, husto lisćata.

### Łopjena
Łopjena su błyšćace zelene, jara w formje wariěruja a sedźa na čerwjenojtych stołpikach. Młode łopjena su nabruń koporbarbne. 

### Kćenja
Kćěje w nalěću. Wonjace kćenja su nažołć běłe a docpěja šěrokosć wot 1 cm. Wone steja w hustych promjenjach.

### Płody
Płody su dekoratiwne, róžojto-wioletne, owalne hač kulojte a docpěja dołhosć wot hač do 2,5 cm.

## Stejnišćo

## Rozšěrjenje
Pochadźa z Awstralije.

## Wužiwanje
Štom w juhowuchodźe a juhozapadźe Zjednoćeneho staty Ameriki jako žiwy płót plahuje.

## Nóžki


## Žórła
* Botanica, Bäume und Sträucher, Über 2000 Pflanzenporträts, ISBN 978-3-8331-4467-7, strona 883 

## Eksterne wotkazy
Citronowa zawobalenka

**Citronowa zawobalenka** (*Monarda citriodora*) je rostlina ze swójby cycawkowych rostlinow (*Lamiaceae*).

## Wopis
Citronowa zawobalenka jednolětna rostlina, kotraž docpěje wysokosć wot hač do 60 cm. Rołkojte kćenja su zhibnjene a přijomnje wonjeja. Normalnje su běłe, róžojte abo lila. Jich klama je kosmata.

## Stejnišćo

## Rozšěrjenje

## Nóžki


## Žórła
* Botanica, Einjährige und mehrjährige Pflanzen, Über 2000 Pflanzenporträts, ISBN 978-3-8331-4469-1, strona 565 

## Eksterne wotkazy
Astrid Lindgren

**Astrid Lindgren** (* 14. nowembra 1907 na kuble Näs blisko Vimmerby jako *Astrid Anna Emilia Ericsson*; † 28. januara 2002 w Stockholmje) bě šwedska spisowaćelka.

Lindgren słuša ze cyłkownym nakładom wot wjace hač 145 milionow eksemplarow k najsławnišim awtoram dźěćacych knihow na swěće. Jeničce w Němskej bu znajmjeńša 20 milionow knihow předawane. Spisowaćelka je duchowna mać wot Pippi Langstrumpfec, Michela z Lönneberga, Ronje, Madity, Mio, Kalla Blomquista a wjele dalšich figurow.

Astrid Lindgren angažowaše so wosebje za prawa dźěći a zwěrjatow kaž tež za wobswětoškit. Wona bě mjez druhim nošerka *Měroweho myta němskeho kniharnistwa*, *Myta Selmy Lagerlöf* a *„Alternatiwneho Nobeloweho myta“*.

Wona zemrě w starobje 94 lět w swojim Stockholmskim bydlenju, hdźež bě šěsć lětdźesatkow žiwa była.

## Wotkaz
28. februara

**28. februara** abo **28. małeho róžka** je 59. dźeń gregorianiskeje protyki, tuž wostawa hišće 306 dnjow (307 w přestupnych lětach) hač do kónca lěta.

## Narodniny

* 1775: Sophie Tieck – němska basnica
* 1833: Alfred von Schlieffen – němski generalny pólny maršal
* 1854: Hugo Spieler – němski rězbar
* 1855: **[[Mikławš Rachel]]** – serbski lěkar a spěchowar lajskeho dźiwadła
* 1863: Gheorghe Marinescu – rumunski neurolog
* 1872: **[[Marjana Domaškojc]]** – serbska basnjerka a spisowaćelka
* 1901: Linus Carl Pauling – US-ameriski chemikar
* 1910: Roman Maciejewski – pólski komponist, pianist a dirigent
* 1929: Frank Gehry – kanadisko-ameriski architekt a designer
* 1942: Brian Jones – britiski hudźbnik, gitarist *(Rolling Stones)*
* 1953: **[[Jürgen Maćij]]** – serbski fotograf
* 1979: Primož Peterka – słowjenski sněhakowanski skakar

## Wumrěće
* 468: Hilarius – bamž
* 1525: Cuauhtémoc – posledni aztekski knježićel w Tenochtitlánje
* 1648: Křesćan IV. – kral Danskeje a Norwegskeje
* 1925: Friedrich Ebert – němski politikar a statny prezident
* 1941: Alfons XIII. – kral Španiskeje
* 1986: Olof Palme – šwedski premier
* 2007: Arthur M. Schlesinger – US-ameriski stawiznar

## Swjate dny
* katolski: Romana
* ewangelski: Měrćina Bucera

## Wotkaz
Kamjenej (Rakecy)

**Kamjenej** ( *Caminau*) je wjeska z  wobydlerjemi w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin. Słuša k Rakečanskej gmejnje a leži 137 metrow nad mórskej hładźinu. Hač do lěta 1936 běše samostatna gmejna.

## Geografija
Kamjenej leži połdra kilometra sewjernje Rakec při zwjazkowej dróze 96 a je znata za wulku kaolinownju.

Susodne wjeski su Šćeńca na sewjerowuchodźe, Wysoka na wuchodźe, Nowa Wjes na juhowuchodźe, Rakecy na juhu, Komorow na zapadźe a Stróža na sewjerozapadźe.

### Ležownostne mjena
Michał Rostok naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Na Hlinach, W Brodźe, Łučnišća, Kišery, Pod hatom, Kadomnik, Za Fórbarkom, Za ławku, W truhach, Na horje, Mjez horami, Ručica, Chěžnik (hat), Žónski hat, Domaš, Róžkowcaj, Nikul, Stary hat.

## Stawizny

Po sydlišćowej formje jedna so wo přidróžny nawsowc. Prěnje historiske naspomnjenje jako *Camen* pochadźa hakle z lěta 1532. Ležownostne knjejstwo wukonješe Rakečanske ryćerkubło, kotrež wobhospodarješe w Kamjenej tež swójski wudwór.

Po Wienskim kongresu lěta 1815 přińdźe cyły sewjer Hornjeje Łužicy k Pruskej, Kamjenej wostawaše pak sakska. Hranica běžeše hač do lěta 1945 přez krajnu dróhu mjez Kamjenej a Stróžu.

Wot lěta 1904 so wuchodnje Kamjeneje kaolin z wotewrjeneje jamy wudobywa.

### Wobydlerstwo a rěč
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 174 wobydlerjow, z nich 164 Serbow (94&nbsp;%). Ewangelscy Kamjenjenjo přisłušeja znajmjeńša ze 16. lětstotka Rakečanskej wosadźe.

Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 97 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 46 lět (Sakska: 46,4).

## Wobchad
Přez Kamjenej wjedźe zwjazkowa dróha 96. Busowa linija 500 jězdźi wob tydźeń wodnjo znajmjeńša hodźinsce, kónc tydźenja dwuhodźinsce do Wojerec a Budyšina.

## Literatura
* 

## Žórła


## Wotkaz
Kača Korčma

**Kača Korčma** ( *Entenschenke*) je mała wjeska  w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin. Słuša wot lěta 1957 k Rakečanskej gmejnje a leži 139 m nad mórskej hładźinu.

## Geografija
Susodne wjeski su Komorow na sewjeru, Rakecy na juhowuchodźe, Niža Wjes na juhu a Trupin na sewjerozapadźe. Mjez Kačej Korčmu a Komorowom nadeńdźe so wušěrjena hatowa krajina Komorowskich hatow z wjace hač 20 hatami, wo kotrychž znajemy zapiski hižo z 15. lětstotka. Wjeska słuša k biosferowemu rezerwatej Hornjołužiska hola a haty.

Přez wjesku wjedźe wokrjesna dróha 7284 z Nižeje Wsy do Komorowa. Kača Korčma leži bjezposrědnje při něhdyšej železniskej čarje Budyšin—Wojerecy, njeměješe pak ženje swójske zastanišćo.

## Stawizny
Sydlišco nasta w druhej połojcy 18. lětstotka (mjez 1768 a 1788) wokoło staršeje korčmy při južnej kromje hatoweje krajiny. W korčmje zetkachu so dnja 8. apryla 1848 Rakečanscy burja, zo bychu sformulowali swoje žadanja napřećo Rakečanskemu knjejstwu.

Kača korčma bě woblubowane přebywanišćo Drježdźanskeho ornitologa Rudolfa Zimmermanna (1878–1943).

Hač do 1. januara 1957 słušeše wjeska jako gmejnski dźěl ke Komorowej, kotryž bu na tutym dnju zagmejnowany do Rakec.

### Wobydlerstwo
Po Mukowej statistice Łužiskich Serbow měješe Komorowska gmejna we 1880tych lětach jeničce serbskich wobydlerjow. Wěriwi wobydlerjo Kačeje Korčmy su přewažnje ewangelsko-lutherskeje konfesije a wot lěta 1872 zafarowani do Rakec. Do toho přisłušachu Njeswačanskej wosadźe.

## Žórła


## Wotkazaj

*
Jitk

**Jitk** ( *Eutrich*) je wjeska  w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin. Słuša wot lěta 1950 k Rakečanskej gmejnje a leži 141 metrow nad mórskej hładźinu. Hač do lěta 1950 běše samostatna gmejna. Po powědce je Jitk Krabatowa ródna wjes.

## Geografija
Wjes leži tři kilometry zapadnje Rakec při puću do Ralbic a Nowoslic. Susodne wjeski su Trupin na sewjeru, Niža Wjes na wuchodźe, Koslow na juhu, Nowoslicy na juhozapadźe a Ralbicy na zapadźe.

### Ležownostne mjena
Michał Rostok naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Cuzoby, Doły, Šćeńcy, Stara Wjes, Stara Dróha abo Tři Korčmy, Kročicy, Wopuš (polo), Pola lada, Křižiki, Łuhi (łuka), Běłe lado, Ptačina, Kosyhrjebja.

## Stawizny
Po sydlišćowej formje jedna so wo kulowc. Prěnje historiske naspomnjenje jako *Itzig* pochadźa z lěta 1419. Ležownostne knjejstwo wukonješe přez lětstotki Rakečanske ryćerkubło, kotrež měješe tež wudwór w Jitku. Přiwšěm słušeše wjes cyrkwinsce hač do lěta 1872 do Njeswačidła a přińdźe hakle potom do Rakečanskeje wosady.

### Wobydlerstwo a rěč
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 194 wobydlerjow, z nich 192 Serbow. Ewangelscy Jitkowčenjo přisłušeja z lěta 1872 Rakečanskej wosadźe.

Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 88 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 42 lět (Sakska: 46,4).

## Wosobiny
* Jan Awgust Krawc (1879–1947) – wučer a šulski dohladowar w Kamjenskim wokrjesu

## Žórła
Jeńšecy

**Jeńšecy** ( *Johnsdorf*) su wjeska  w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin. Słušeja do Rakečanskeje gmejny a leža 144 m nad mórskej hładźinu pod Kaponicu. Hač do lěta 1936 běchu samostatna gmejna.

## Geografija
Wjeska leži dwaj kilometraj wuchodnje Rakec při puću do Minakała a je wobdata wot lěsow. Susodnej wjesce stej Njeradk na wuchodźe a Nowa Wjes na zapadźe.

### Ležownostne mjena
Michał Rostok naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Pola Psowej hrjebje, Huški (Łužki?), Dźěłošća, Pola swjećeća, Při Wólšičkach, Na nowinach.

## Stawizny

Prěnje historiske naspomnjenje jako *Janßdorff* je hakle z lěta 1565.

Po Wienskim kongresu lěta 1815 přińdźe cyły sewjer Hornjeje Łužicy k Pruskej, Jeńšecy wostachu pak sakske. Hranica běžeše hač do lěta 1945 přez holu wuchodnje wjeski.

### Wobydlerstwo a rěč
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 77 wobydlerjow, z nich 76 Serbow. Ewangelscy Jeńšečenjo přisłušeja ze 16. lětstotka Rakečanskej wosadźe.

Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 62 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 45,1 lět (Sakska: 46,4).

## Žórła


## Wotkaz
Nowa Wjes (Rakecy)

**Nowa Wjes** ( *Neudorf*) je wjes  w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin. Słuša k Rakečanskej gmejnje a leži 144 metrow nad mórskej hładźinu. Hač do lěta 1936 bě samostatna gmejna.

## Geografija
Wjeska leži něhdźe kilometer wuchodnje Rakec při puću do Minakała. Susodnej wjesce stej Jeńšecy na juhowuchodźe a Rakecy na zapadźe.

### Ležownostne mjena
Michał Rostok naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Hromadnik, Wumjeńki, Wólšički, Hela, Kročicy, Na Pěskach, Dźěłošća, Tři wosrědki, Zahoncy, Na Dubrawach.

## Stawizny
Prěnje historiske naspomnjenje jako *das neue dorff* („ta nowa wjes“) pochadźa z lěta 1350.

### Wobydlerstwo a rěč
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 92 wobydlerjow, z nich 90 Serbow. Ewangelscy Nowšenjo přisłušeja ze 16. lětstotka Rakečanskej wosadźe.

Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 1210 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 43 lět (Sakska: 46,4).

## Žórła
Niža Wjes

**Niža Wjes** ( *Niesendorf*) je mała wjeska  w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin. Słuša k Rakečanskej gmejnje a leži 144&nbsp;metrow nad mórskej hładźinu. Hač do lěta 1936 běše samostatna gmejna. Njedaloko Nižeje Wsy namaka so woblubowana lěsna kupjel.

## Geografija
Susodne wjeski su Rakecy na sewjerowuchodźe, Šešow na juhu a Jitk na zapadźe.

Michał Rostok naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Zahony, Na drózy, Huški (Łužki?), W rokotowym kerku, Studnički, Jězory, Dźěłošća, Kročicy, Łuki, Močidło, Na běłym kamjenju, Na dołach, Na starej Wsy.

## Stawizny
Prěnje historiske naspomnjenje jako *Niesendorf* pochadźa hakle z lěta 1600, hdyž słušeše wjes k ležownosćam klóštra Marijina hwězda. Ewangelscy Nowšenjo přisłušachu hač do lěta 1874 Njeswačanskej wosadźe a wot toho časa Rakečanskej.

### Wobydlerstwo a rěč
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 68 wobydlerjow, z nich 66 Serbow. 1925 bě wot cyłkownje 59 wobydlerjow 56 ewangelskich.

Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 38 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 47 lět (Sakska: 46,4).

## Žórła


## Wotkaz
Psowje

**Psowje** ( *Oppitz*) su wjes  w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin. Słušeja k Rakečanskej gmejnje a leža 138 metrow nad mórskej hładźinu pod Kaponicu. Hač do lěta 1994 běchu samostatna gmejna ze zapadnje ležacym wjesnym dźělom Njeradk *(Neuoppitz)*.

Susodne wjeski su do Łazowskeje gmejny słušace Hermanecy na sewjeru, Lipič (gmejna Radwor) na sewjerowuchodźe, Minakał na wuchodźe, Droby na juhowuchodźe a wjesny dźěl Njeradk na zapadźe.

## Stawizny

Prěnje historiske naspomnjenje jako *Obczow* je z lěta 1353.

Po Wienskim kongresu lěta 1815 přińdźe cyły sewjer Hornjeje Łužicy k Pruskej, Psowje wostachu pak sakski. Hranica běžeše hač do lěta 1945 při samej zapadnej kromje Njeradka.

### Wobydlerstwo a rěč
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 280 wobydlerjow, z nich 251 Serbow (90&nbsp;%). Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot hišće 74,7&nbsp;%. Ewangelscy Psowjenjo přisłušeja ze 16. lětstotka Minakałskej wosadźe.

Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 202 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 45,2 lět (Sakska: 46,4).

## Wosobiny
* Arnošt Helas (1840–1920) – ćěsla, ludowy basnik a spisowaćel
* Arnošt Lodni (1878–1969) – wučer, kantor, kulturny prócowar

## Literatura
* 

## Žórła


## Wotkaz
Trupin

**Trupin** ( *Truppen*) je wjeska  w hornjołužiskim wokrjesu Budyšin. Słuša k Rakečanskej gmejnje a leži 137 m nad mórskej hładźinu. 

## Geografija
Susodne wjeski su Komorow na sewjerowuchodźe, Kača Korčma na juhowuchodźe, Jitk na juhu a Konjecy na zapadźe. Na sewjeru rozpřestrěwaja so Komorowske haty z přirodoškitnym pasmom *Wólšank a Zdźark*.

### Ležownostne mjena
Michał Rostok naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Dozdźark, Pozdźar, Zatruhi, Zandow, Čorne wólše, Kónc, Dračownja, Kuši dub, Hatki, Załuhi, Chójnica, Na Štucy, Kobły, Běłač (hat).

## Stawizny
Prěnje historiske naspomnjenje nawsowca jako *Trupin* pochadźa z lěta 1380. Ležownostne knjejstwo wukonješe Rakečanske ryćerkubło, kotrež wobhospodarješe tež swójski wudwór w Trupinje.

Hač do lěta 1936 běše samostatna gmejna; po tym najprjedy gmejnski dźěl Komorowa a z lěta 1957 je Trupin dźěl Rakečanskeje gmejny.

### Wobydlerstwo a rěč
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 142 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća serbscy. Ewangelscy Trupinjenjo přisłušeja znajmjeńša wot 16. lětstotka Rakečanskej wosadźe.

Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 80 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 39,9 lět (Sakska: 46,4). Z tym je Trupinske wobydlerstwo najmłódše w Rakečanskej gmejnje.

## Žórła


## Wotkaz
Salow

**Salow** ( *Saalau*) je delanska wjes  w sewjeru hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin. Słuša k městu Kulow a leži 133 m nad mórskej hładźinu. Běše hač do lěta 1950 samostatna gmejna; po tym najprjedy gmejnski dźěl Koćiny a z lěta 1994 měšćanski dźěl Kulowa.

Susodne městna su Kulow na sewjeru, Hózk na wuchodźe, Koćina na juhowuchodźe, Sulšecy na juhozapadźe a k Wóslinkej słušacy Lubhozdź na zapadźe.

## Stawizny
Prěnje historiske naspomnjenje typiskeho nawsowca jako *Zalowe* je z lěta 1291.

W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 129 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja. Katolscy a ewangelscy Salowčenjo přisłušeja Kulowskej wosadźe.

## Žórła


## Wotkazy

* Webstrona Salowa
* Katolska wjesna młodźina Salow