open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dubrovnik

**Dubrovnik** ( *Ragusium*) je město na samym juhu Chorwatskeje. Nadeńdźe so w južnej Dalmaciskej při pobrjoze Jadranskeho morja, něhdźe 400 kilometrow juhowuchodnje Zagreba a 140 kilometrow južnje Sarajewa, blisko hranicy z Bosniskej a Hercegowinu a Čornej Horu. Město ma něhdźe 43.000 wobydlerjow a je tuž třinate najwjetše w Chorwatskej.

Dubrovnik je zarjadniske sydło županije Dubrovnik-Neretva a sydło katolskeje diecezy Dubrovnik. Wot lěta 1979 płaći stare město Dubrovnika jako swětowe herbstwo UNESCO a je jedyn z hłownych turistiskich cilow na Balkanskej połkupje.

Přistawne město bě jedne z hłownych kulturnych srjedźišćow za wuwiće chorwatskeje rěče a kultury. Přez lětstotki bě Dubrovnik jako *Ragusa* njewotwisna měšćanska republika, kotraž měješe kulturne a wikowanske zwiski nic jenož z cyłej juhowuchodnej Europu, ale tež z wjele druhimi městami srjedźomórskeho ruma.


Dubrovnik sa Križa.JPG|Napohlad stareho města wot měšćanskeje hory
Dubrovnik view from ocean.jpg|Stare město z mórskeho boka
Casco_viejo_de_Dubrovnik,_Croacia,_2014-04-13,_DD_18.JPG|Wěža *Minčeta*, dźěl měšćanskeje murje
Dubrovnik_1667.jpg|Dubrovnik w lěće 1667


## Wotkaz
Sven Hedin

**Sven Anders Hedin** (* 19. februara 1865 w Stockholmje; † 26. nowembra 1952 runje tam) bě šwedski geograf, topograf, pućowacy slědźer, fotograf, pućowanski spisowaćel a ilustrator swójskich twórbow. W běhu štyrjoch ekspedicijow do srjedźneje Azije wotkrywaše horiny Transhimalaje, žórła rěkow Brahmaputra, Indus a Sutlej, jězor Lop Nor a powostanki prastarych městow, rownišćow kaž tež Chinskeje murje w pusćinach Tarimskeje žłobiny. Zakónčaca twórba jeho cyłožiwjenskeho dźěła bě wudaće *Central Asia atlas* po Hedinoweje smjerći.

## Wotkazaj

*
Heinrich Lübke

**Heinrich Lübke** (* 14. oktobra 1894 w Enkhausenje; † 6. apryla 1972 w Bonnje) bě němski politikar (Centrum, pozdźišo CDU), kotryž bě wot 1953 do 1959 pod kanclerom Adenauerom zwjazkowy minister za zežiwjenje, ratarstwo a lěsnistwo a wot 1959 do 1969 jako naslědnik Theodora Heussa druhi prezident Zwjazkoweje republiki Němska. Za njeho bě wuwićowa pomoc hłowna tema jeho prezidentstwa. Tak wopytowaše nimoměrje wjele wuwićowych krajow w Africe a Aziji.

Lǘbke bě wot lěta 1926 jednaćel towarstwa *Deutsche Bauernschaft* a wot 1932 do 1933 za Centrumowu stronu čłon pruskeho krajneho sejma. Po kóncu Druheje swětoweje wójny zastupi do CDU a bě wot oktobra 1946 čłon sewjerorynsko-westfalskeho krajneho sejma. Wot 1947 bě tam krajny minister za zežiwjenje, ratarstwo a lěsnistwo. Wot 1949 do 1950 a znowa wot 1953 do 1959 bě z čłonom němskeho zwjazkoweho sejma.

## Wotkazaj

* Krótkobiografija na bundespraesident.de
Indus

**Indus** ( सिन्धु *Sindhu*;  سندھ *Sindh*) je z 3180 kilometrami najdlěša rěka na indiskim subkontinenće, jedna z najdlěšich w cyłej Aziji a najwuznamniša rěka Pakistana.

Wón nastanje w horinach Transhimalaje w Tibeće z wjacorych lodowcowych rěčkow a běži přez rjećaz Himalaje w indiskej prowincy Ladakh a dale přez Kašmir do pakistanskeje prowincy Punjab. Podłu Indusa rozpřestrěwaja so hospodarsce najsylniše kónčiny Pakistana. Rěka słuži tam z pomocu wjele nasypow a kanalow powodźowanju najwjetšeje powodźowanskeje kónčiny na zemi. Za Hyderabadom twori Indus 7500 km² wulki rěčny delta a wuliwa so naposledk něhdźe 150 kilometrow južnje Karačija do Arabskeho morja.

Mjeno *Indus* pochadźa ze sanskrita, hdźež woznamjenja słowo सिन्धु *(sindhu)* prosće „rěka“. Tež *Indiska* jako kraj za Indusom dósta swoje mjeno w europskich rěčach wot rěki.

Kónčina při Indusu bě srjedźišćo jedneje ze zažnych wysokich kulturow, tak mjenowaneje Indusoweje kultury. Pozdźišo tworješe rěka wuchodnu hranicu mócnarstwa Aleksandra Wulkeho.

## Wotkaz
Richard Nixon

**Richard Milhous Nixon** (* 9. januara 1913 w Yorba Linda, Kaliforniska; † 22. apryla 1994 w New York City, New York) bě US-ameriski politikar Republikanskeje strony, kotryž bě wot 1969 do 1974 jako naslědnik Lyndona B. Johnsona 37. prezident Zjednoćenych statow. Wón bě hač do dźensnišeho jenički prezident, kiž ze zastojnstwa wotstupi, a to dla afery *[[Watergate]]*.

Nixon bě hižo wot 1953 do 1961 z wiceprezidentom pod Dwightom D. Eisenhowerom a bě w prezidentowych wólbach 1960 republikanski kandidat přećiwo Johnej F. Kennedyjej.

## Wotkazaj

* Krótkobiografija na webstronje Běłeho domu
Andrej Plenković

**Andrej Plenković** (* 8. apryla 1970 w Zagrebje) je chorwatski politikar a něhdyši diplomat. Wón je předsyda konserwatiwneje strony HDZ a wot 19. oktobra 2016 z ministerskim prezidentom republiki Chorwatskeje.

Plenković studowaše prawnistwo na Zagrebskej uniwersiće. W běhu swojeje diplomatskeje karjery bě mjez druhim nawoda wotrjada za europsku integraciju a zastupowacy wulkopósłanc Chorwatskeje we Francoskej. Wot 2010 bě statny sekretar za europsku integraciju a jako tajki jedyn z hłownych zamołwitych za přistupne jednanja Chorwatskeje z Europskej uniju. Wot decembra 2011 bě zapósłanc w chorwatskim parlamenće a w lěće 2013 načolny kandidat HDZ za europski parlament.

Wot 17. julija 2016 je jako naslědnik Tomislava Karamarka předsyda HDZ a wot 19. oktobra nawjeduje knježerstwowu koaliciju z HDZ a strony MOST.

Nimo chorwatšćiny wobknježi Plenković jendźelšćinu, francošćinu, italšćinu a rěči tež trochu němsce.

## Wotkazaj

* Oficielna webstrona
Ulm

**Ulm** je němske wulkoměsto na wuchodźe Badensko-Württembergskeje. Nadeńdźe so při juhowuchodnej kromje Šwabskeje alby nad Dunajom a bjezposrědnje při hranicy Bayerskeje. Ulm je sydło uniwersity a ma něhdźe 120.000 wobydlerjow.

Město je znate za gotisku katedralu *(Ulmer Münster)*, kotraž ma z 161,53 metrami najwyšu cyrkwinsku wěžu na swěće. Přispomnjenja hódna je tež dołha byrgarska tradicija w Ulmje z najstaršej wustawu jednoho němskeho města a jednym z najstaršich měšćanskich dźiwadłow, kiž bu w lěće 1641 załožene.

Sydlišćo naspomni so prěni raz we wopismje dnja 22. julija 854 a bě mjez druhim kralowa pfalca a swobodne mócnarstwowe město.

Wuznamne wosobiny z Ulma su mjez druhim fyzikar Albert Einstein (1879–1955), spjećowarjej přećiwo nacionalsocializmej Hans a Sophie Scholl (1918 resp. 1921–1943) kaž tež dźiwadźelnica a spěwarka Hildegard Knef (1925–2002).


Ulm Donauschwabenufer1.jpg|Stare město z katedralu a Dunajom
De Merian Sueviae 262.jpg|Ulm wokoło 1650
Ulm 1900.jpg|Napohlad města wokoło 1900
DE BW Ulm-Innenstadt1.jpg|Nutřkowne město
Rathaus Ulm.jpg|Ulmska radnica


## Žórła


## Wotkaz
Vodice

**Vodice** ( *Vodizze*) je městačko při Jadranskim morju w Chorwatskej a ma něhdźe 6.700 wobydlerjow. Najbliše susodne město je Šibenik něhdźe dźesać kilometrow sewjerozapadnje. Vodice su woblubowany turistiski cil.

Aktiwnej koparskej towarstwje w měsće stej NK Vodice a NK Oluja.

## Wotkazy

* Oficialne stronki Vodice
* Info Vodice
Marin Čilić

**Marin Čilić** (* 28. septembra 1988 w Međugorje, Bosniska a Hercegowina, SFR Juhosłowjanska) je chorwatski tenisowy hrajer.

W septembrje 2014 zdoby US Open.

## Wotkazaj

* Marin Čilić - ATP World Tour
Mario Ančić

**Mario Ančić** (* 30. měrca 1984 w Spliće) je chorwatski tenisowy hrajer.

W oktobrje 2006 zdoby *St. Petersburg Open*.

## Wotkaz
* Mario Ančić - ATP World Tour
Basel

**Basel** ( *Bâle*,  *Basilea*) je wulkoměsto při Rynje na samym sewjerozapadźe Šwicarskeje. Wone je zarjadniske sydło kantona Basel-město a po Zürichu a Genfu z něhdźe 175.000 wobydlerjemi třeće najwjetše město Šwicarskeje.

Město nadeńdźe so při třikrajowym róžku mjez Šwicarskej, Němskej a Francoskej a ma tohodla předměsta we wšěch třoch krajach. Cyły metropolowy rum ma wjace hač 800.000 wobydlerjow. Basel wobsteji z historiskeju měšćanskeju dźělow Grossbasel na lěwym a Kleinbasel na prawym brjoze Ryna. Centrum města je stare město w Grossbaselu.

Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 237 abo 238 pod łaćonskim mjenom *Basileam applicuerunt*. W lěće 1460 załoži so tu prěnja šwicarska uniwersita.

## Wotkaz
Borna Ćorić

**Borna Ćorić** (* 14. nowembra 1996 w Zagrebje) je chorwatski tenisowy hrajer.

W septembrje 2013 zdoby *Junior US Open*.

## Wotkazaj

* Borna Čorić - CoreTennis.net
New Jersey

**** () je US-ameriski zwjazkowy stat, kotryž leži při Atlantiskim pobrjoze na wuchodźe kraja, juhozapadnje New Yorka. Ma něhdźe dźewjeć milionow wobydlerjow na 22.600 km², je tuž po přestrjeni štwórty najmjeńši zwjazkowy stat a ma najwyšu hustosć zasydlenja (někak 400 wobydlerjow na km²). Stolica je Trenton z 85.000 wobydlerjemi, najwjetše město pak Newark z někak 280.000 wobydlerjemi.

Stat mjezuje z New Yorkom na sewjeru, z Delaware na juhu a z Pennsylvaniju na zapadźe. Na wuchodźe twori pobrjóh Atlantiskeho oceana přirodnu hranicu. Při juhozapadnej hranicy běži Delaware River jako najwuznamniša rěka.

Na teritoriju dźensnišeho stata załožichu so w 17. lětstotku prěnje europske sydlišća wot Nižozemjanow a Šwedow. Pozdźichu zasydlichu so Jendźelčenjo a pomjenowachu teritorij po kanalowej kupje Jersey.  přiwza so dnja 18. decembra 1787 jako třeći ze załoženskich statow do unije a ma přimjeno *The Garden State* („Zahrodny stat“).

Něhdźe 69 % wobydlerstwa ma jendźelšćinu jako maćeršćinu a 16 % španišćinu.


Delaware_Water_Gap.jpg|Při rěce Delaware River w Appalachach
Bigfalls14w_info.jpg|Wodopad při Passaic River
Jersey_City_Skyline_Jan_2006.jpg|Jersey City
Atlantic_City_skyline_from_47th_floor_of_Revel.jpg|Atlantic City při pobrjoze oceana
NJ_Capitol.JPG|Statny kapitol w Trentonje


## Žórła


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Bakar

**Bakar** ( *Buccari*) je chorwatske městačko při Kvarnerskim zaliwje Jadranskeho morja a ma něhdźe 7.700 wobydlerjow. Najbliše susodne město je Rijeka na sewjerozapadźe.

## Wotkazaj

* Oficialne stronki Bakar
Ivan Dodig

**Ivan Dodig** (* 2. oktobra 1985 w Mostarje, Bosniska a Hercegowina) je chorwatski tenisowy hrajer.

W februarje 2011 zdoby *Zagreb Indoors*, w lěće 2013 *Shangai Masters*, 2015 *Paris Masters* a 2016 *Canadian Open*.

## Wotkaz
* Oficialne stonki
Neretva

**Neretva** (kyrilisce Неретва,  *Narenta*) je najwuznamniša rěka Hercegowiny. Wot cyłkownje 225 kilometrow běži wona 203 kilometry přez Bosnisku a Hercegowinu a 23 kilometrow přez Chorwatsku.

Rěka so wužórli južnje horin Zelengora w bliskosći narodneho parka Sutjeska a čornohórskeje hranicy na teritoriju gmejny Gacko a běži najprjedy zwjetša do sewjerozapadneho směra. Na woběmaj bokomaj rěki nadeńdu so horiny, kiž su zdźěla wyše hač 2100 metrow. Za městom Konjic nadeńdźe so we wudrjeńcy Neretvy Jablanički spjaty jězor. Blisko Jablanicy wobroći so rěka do juha a docpěje Mostar, stolicu Hercegowiny. Blisko chorwatskeho městačka Ploče wuliwa so z płódnej rěčnej deltu do Jadranskeho morja. Neretva je jenička wulka rěka Bosniskeje a Hercegowiny, kotraž běži bjezposrědnje do morja, mjeztym zo wotběža tamne rěki přez Sawu a Dunaj do Čorneho morja. Wona je zdobom jenička wjetša rěka, kiž předrěwa Dinariske horiny ze sewjera do juha.

Wudrjeńca Neretvy słuži hižo ze starodawna jako wažny wobchadny koridor mjez Jadranskim pobrjohom a Sarajewom.


Konjic Stari most 3.jpg|Osmaniski móst přez Neretvu w Konjicu
Jablaničko Jezero2.jpg|Spjaty jězor pola Jablanicy
Pocitelj_down_the_Neretva.jpg|Městačko Počitelj nad delnjej Neretvu
Fields_near_Metkovic_2.jpg|Płódny delta Neretvy
Komin-neretva.jpg|Městačko Komin w Neretvowym delće


## Wotkaz
Hispaniola

**Hispaniola** ( *La Española*) je wulka kupa w Karibiskim morju a z přestrjenju wot 76.480 km² po Kubje druha najwjetša kupa Wulkich Antilow a Zapadoindiskich kupow. Na Hispanioli nadeńdźetej so stataj Haiti (na zapadźe) a Dominikanska republika (na wuchodźe). Kupa ma cyłkownje wjace hač 21 milionow wobydlerjow, najwjetšej sydlišći stej Santo Domingo, stolica Dominikanskeje republiki a Port-au-Prince, stolica Haitija.

Kupa je něhdźe 600 kilometrow dołha (ze zapada do wuchoda) a 250 kilometrow šěroka (ze sewjera do juha). Na zapadnym boku stej dwě horinatej połkupje, mjeztym zo je wuchod poměrnje płony. W horinach *Cordillera Central* („centralne horiny“) nadeńdu so najwyše wjerški cyłeje Karibiki, z kotrychž je *Pico Duarte* z 3098 metrami najwyši. Kupa leži na geologiskej hranicy mjez Sewjeroameriskej a Karibiskej platu a tuž w zemjerženskim pasmje. Klima je powšitkownje włóžna a tropiska. Husto je Hispaniola potrjechena wot hurikanow.

Susodne kupy su Puerto Rico na wuchodźe (120 km zdalene), Jamaika na juhozapadźe (190 km) a Kuba na sewjerozapadźe (90 km).

## Wobrazy

ISS-20 Caribbean island of Hispaniola from the ISS.jpg|Hispaniola z Mjezynarodneje swětnišćoweje stacije (ISS)
Hispaniola Vinckeboons4.jpg|Nawtiska karta z lěta 1639
Map of Hispaniola.JPG|Historiska karta z lěta 1723
View_of_Haitian_Landscape_hispaniola.jpg|Krajina na Hispanioli


## Wotkaz
Ohio

**** () je US-ameriski zwjazkowy stat, kotryž leži w srjedźnym zapadźe mjez Erieskim jězorom na sewjeru a Appalachami na juhu. Ma nimale dwanaće milionow wobydlerjow na 116.000 km² a je tuž po wobydlerstwje jedyn z wjetšich statow. Stolica a zdobom najwjetše město je Columbus z nimale 800.000 wobydlerjemi, dalše wulkoměsta su Cleveland (400.000), Cincinnati (300.000) a Toledo (290.000). Mjeno *Ohio* pochadźa z rěče Irokezow a woznamjenja *wulka rěka*. Wone poćahuje so na rěku Ohio River, kotraž twori južnu hranicu stata.

Stat mjezuje přez Erieski jězor z Kanadu na sewjeru, z Pennsylvaniju na sewjerowuchodźe, z Zapadnej Virginiju na juhowuchodźe, z Kentuckyjom na juhu, Indianu na zapadźe a Michiganom na sewjerozapadźe.

 přiwza so dnja 1. měrca 1803 jako 17. stat do unije a ma přimjeno *The Buckeye State* (*buckeye tree* = Ohioski jěrowc).

27 % wobydlerstwa maja němskich prjedownikow, 14 % irskich a 9 % jendźelskich.


Columbus-ohio-skyline.jpg|W stolicy Columbus
Downtown_Cleveland_from_Wendy_Park.jpg|Cleveland
Ohio_Statehouse_columbus.jpg|Statny kapitol w stolicy
Ohio schild.jpg|Powitanska tafla při statnej hranicy


## Žórła


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Mostar

**Mostar** (kyrilisce Мостар) je najwjetše město Hercegowiny, južneho z dweju krajneju dźělow Bosniskeje a Hercegowiny. Šeste najwjetše město balkanskeho kraja nadeńdźe so při rěce Neretva w kótlišću mjez horomaj Velež (1968 m) a Čabulja (1776 m) a je zarjadniske sydło kantona Hercegowina-Neretva we Federaciji BiH. Wulkogmejna ma něhdźe 113.000 wobydlerjow, z kotrychž bydli něhdźe 75.000 w měsće samym.

Mostar je swětoznate za stary osmaniski móst přez Neretvu *(Stari most)*, kotryž bu w běhu Bosniskeje wójny w lěće 1993 ze strony chorwatskeho wójska zničeny a hač do lěta 2004 znowa natwarjeny.


Mostar from the air.jpg|Powětrowy wobraz města
Stari Most, Mostar.jpg|Swětoznaty *Stari most*
Mostar-Old Town-1-08.JPG|W starym měsće
Mostar Old Town Panorama.jpg|Panorama stareho města z mostom
Pedestrians Cross Bridge Past War Ruin and Scaffolding - Mostar - Bosnia and Herzegovina.jpg|Ruina z časa Bosniskeje wójny


## Wotkaz
Wolfsburg

**Wolfsburg** je němske wulkoměsto w Delnjej Sakskej. Ze 125.000 wobydlerjemi pjate najwjetše delnjosakske město bu haklě w lěće 1938 załožene jako sydło zawoda Volkswagen a nadeńdźe so na wuchodźe zwjazkoweho kraja, něhdźe 75 kilometrow wuchodnje Hannovera a 65 kilometrow sewjerozapadnje Dźěwina. Přez město wjedźe Srjedźokrajny kanal.

Wolfsburg je jedne z mało nowozałoženych němskich městow w prěnjej połojcy 20. lětstotka a rěkaše hač do apryla 1945 *Stadt des KdF-Wagens bei Fallersleben*. Po wójnje dósta swoje dźensniše mjeno po hrodźe *Wolfsburg*. Město bě koncipowane jako bydlišćo za dźěłaćerjow Volkswagena a měješe w lěće 1972 k prěnjemu razej wjace hač 100.000 wobydlerjow. W lěće 2010 bě BIP na hłowu najwyši w cyłej Němskej.

Nimo Volkswagena je Wolfsburg nadregionalnje znaty jako stejišćo koparskeho towarstwa VfL Wolfsburg.


Schloss Wolfsburg Sued-West.JPG|Hród Wolfsburg, po kotrymž bu město pomjenowane
Wolfsburg VWHochhaus und Kraftwerk.JPG|Srjedźokrajny kanal při zawodźe VW
Wolfsburg Rabatte.jpg|Napismo *Wolfsburg* při kromje města
Rathaus Wolfsburg.jpg|Radnica


## Žórła


## Wotkaz
Heilbronn

**Heilbronn** je němske wulkoměsto na sewjeru Badensko-Württembergskeje. Ze 122.000 wobydlerjemi je wone sedme najwjetše město zwjazkoweho kraja. Heilbronn nadeńdźe so nad Neckarom něhdźe połsta kilometrow sewjernje krajneje stolicy Stuttgarta a twori swójski měšćanski wokrjes a zdobom zarjadniske sydło Heilbronnskeho wokrjesa.

Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 742, dósta 1371 status mócnarstwoweho města a wuwiwaše so dla přihódneho połoženja w dolinje Neckara wot zažneho srjedźowěka sem k wuznamnemu wikowanišću. Spočatk 19. lětstotka bě Heilbronn jedne z prěnich srjedźišćow industrializacije w dźensnišej Badensko-Württembergskej. Historiske stare město zniči so při lětadłowym nadpadźe dnja 4. decembra 1944 nimale dospołnje, natwari so pak w 1950tych lětach znowa.


Heilbronn Innenstadt u Wartberg 20050918.jpg|Nutřkowne město z winicami w pozadku
Heilbronn von Westen Braun Hogenberg 1617.tiff|Napohlad města z lěta 1617
Heilbronn 1945 US Army retouched-2.jpg|Heilbronn po Druhej swětowej wójnje
Heilbronn-marktplatz-web.jpg|Heilbronnske torhošćo


## Žórła


## Wotkaz
Göttingen

**Göttingen** je němske uniwersitne město na juhu Delnjeje Sakskeje. Wot něhdźe 120.000 wobydlerjow su 20 % studenća, tak zo je měšćanske žiwjenje sylnje wobwliwowane wot uniwersity Georga Augusta, najstaršeje a najwjetšeje delnjosakskeje uniwersity.

Wjes *Gutingi* při rěce Leine naspomni so prěni raz w lěće 953 we wopismje kejžora Oty I. a dósta wokoło 1230 měšćanske prawa. Wot lěta 1964 ma Göttingen wjace hač 100.000 wobydlerjow.

Swětoznaty matematikar Carl Friedrich Gauß (1777–1855) skutkowaše jako profesor na Göttingenskej uniwersiće.


Goettingen Marktplatz Oct06.jpg|Torhošćo ze starej radnicu
Goettingen Germany aerial view.jpg|Powětrowy wobraz
Goettingen - Ansicht der Stadt von Westen (1585).png|Napohlad města w lěće 1585


## Žórła


## Wotkaz
Flensburg

**Flensburg** ( a  *Flensborg*,  *Flansborj, Flensborag*) je němske město na sewjeru Schleswigsko-Holsteinskeje a z 85.000 wobydlerjemi po Kielu a Lubicy třeće najwjetše město tutoho zwjazkoweho kraja a najwjetše krajneho dźěla Schleswigska. Nadeńdźe so při zapadnym kóncu Flensburgskeho zaliwa Baltiskeho morja a bjezposrědnje při danskej hranicy. 

Město je srjedźišćo danskeje mjeńšiny w Němskej a sydło wjele danskich institucijow kaž tež FUEN, třěšneje organizacije europskich mjeńšin.

Flensburg je nimo toho znaty jako sydło zwjazkoweho zarjada za nadróžny wobchad, Europskeje uniwersity Flensburg, firmy Beate Uhse a za Flensburgske piwo. 


Luftbild Flensburg Schleswig-Holstein Zentrum Stadthafen Foto 2012 Wolfgang Pehlemann Steinberg-Ostsee IMG 6187.jpg|Powětrowy wobraz nutřkowneho města
ViewOfFlensborgHarbour02.jpg|Flensburgski přistaw
2011 10 05 Flensburg um 1783 DSCI0053.JPG|Město a přistaw wokoło 1783
Flensburg-Flensborg.jpg|Dwurěčna němsko-danska tafla


## Žórła


## Wotkaz
Grima

**Grima** ( *Grimma*) je sakske wulke wokrjesne město w Lipšćanskim wokrjesu. Po přestrjeni štwórte najwjetše město Sakskeje nadeńdźe so při Modłeji a ma něhdźe 28.000 wobydlerjow. 

Grima naspomni so prěni raz w lěće 1200 a dósta wokoło 1220 měšćanske prawa. Hižo do toho wobstejachu w Modłejskej dolinje serbske sydlišća. Dla swojorazneho geografiskeho połoženja bě město husto potrjechene wot wulkeje wody.


Grimma Stadt.jpg|Napohlad města přez Modłej
Pöppelmannbrücke Grimma.jpg|Stary móst přez Modłej, zničeny wot wulkeje wody lěta 2002
Rathaus-Grimma-2013.jpg|Radnica
Klosterkirche Grimma und Gymnasium St. Augustin.JPG|Klóšterska cyrkej a gymnazij St. Augustin


## Žórła


## Wotkaz
Colditz

**Colditz** je sakske městačko w Lipšćanskim wokrjesu. Nadeńdźe so třinaće kilometrow južnje Grimy při Šwikawskej Modłeji a ma něhdźe 9.000 wobydlerjow. W měšćanskim dźělu Sermuth zjednoćitej so Šwikawska a Freibergska Modłej.

Kónčina naspomni so prěni raz w lěće 1046 jako hród *Cholidistcha*. W 12. lětstotku nasta wikowanske sydlišćo. Město same bu w lěće 1265 jako *civitas* naspomnjene.


Blick-auf-Colditz.jpg|Napohlad Colditza
Ansicht Colditz um 1850.jpg|Městačko wokoło 1850
Hochwasser-colditz.jpg|W nutřkownym měsće
Colditz Castle1.jpg|Hród Colditz


## Žórła


## Wotkaz
Zwenkau

**Zwenkau** je sakske město w Lipšćanskim wokrjesu. Nadeńdźe so 13 kilometrow južnje Lipska mjez Běłym Halštrowom a Plesnu při Zwenkauskim jězorje a ma něhdźe 9.000 wobydlerjow. 

Zwenkau je jedne z najstaršich městow w dźensnišej Sakskej a naspomni so prěni raz hižo w lěće 974 jako serbske sydlišćo w župje Chutici.


Zwenkau 1.jpg|Powětrowy wobraz
Zwenkau 1840.jpg|Zwenkau wokoło 1840
Zwenkau Stadtkirche.jpg|Měšćanska cyrkej St. Laurentius
ZwenkauMarkt.JPG|Na torhošću


## Žórła


## Wotkazaj

*
Bad Lausick

**Bad Lausick** je sakske městačko w Lipšćanskim wokrjesu. Nadeńdźe so 30 kilometrow juhowuchodnje Lipska a 11 kilometrow južnje Grimy a ma něhdźe 8.000 wobydlerjow. Město ma wot lěta 1913 status statnje připóznatych kupjelow. Přez město wjedźe železniska čara Lipsk–Kamjenica.

Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1096 jako *Luzke*. Mjeno pochadźa wot serbskeho słowa *łuža*. 1106 zahajichu so twarske dźěła cyrkwje St. Kiliana a w samsnym lěće załoži so klóšter. W lěće 1605 dósta Lausick měšćanske prawa.


Bad Lausick Kirche 01.jpg|Cyrkej swj. Kiliana
Bad Lausick Herrmannsbad 1820.jpg|Hermannowe kupjele w lěće 1820
Bad-Lausick Rathaus-2.jpg|Radnica
B LausickBf3.JPG|Dwórnišćo


## Žórła


## Wotkazaj

*
Markkleeberg

**Markkleeberg** je sakske wulke wokrjesne město w Lipšćanskim wokrjesu. Nadeńdźe so při Plesnje na južnej kromje Lipska mjez Cospudenskim a Markkleebergskim jězorom a ma něhdźe 24.000 wobydlerjow.

Město załoži so w lěće 1934 přez zjednoćenje gmejnow Oetzsch-Markkleeberg a Gautzsch. Dla słowjanskeho pochada mjena *Gautzsch* rozsudźichu so nacionalsocialisća za mjeno mjeńšeho Markkleeberga.


Markkleeberg Schloss.jpg|Markkleebergski hród
Markkleeberg Rathaus.jpg|Radnica
Zwenkau-Nov-2009 013.jpg|Cospudenski jězor
Markkleeberg Bahnhof.jpg|Dwórnišćo


## Žórła


## Wotkaz
Brandis

**Brandis** je sakske městačko w Lipšćanskim wokrjesu. Nadeńdźe so 16 kilometrow wuchodnje Lipska na wuchodźe Lipšćanskeje nižinoweje wužłobiny a ma něhdźe 9.000 wobydlerjow.

Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1121 a dósta 1150 wikowe prawa.


BrandisSchloßN.JPG|Hród Brandis (natwarjeny 1700–1727)
BrandisKirche.jpg|Ewangelska měšćanska cyrkej
BrandisRathaus.JPG|Radnica
KohlenbergBrandisW.JPG|Skała blisko Brandisa


## Žórła


## Wotkazaj

*
Frohburg

**Frohburg** je sakske městačko w Lipšćanskim wokrjesu. Nadeńdźe so 35 kilometrow južnje Lipska a 11 kilometrow sewjerowuchodnje Starohroda při durinskej hranicy a ma něhdźe 10.000 wobydlerjow. Přez město běži rěčka Wyhra.

Hród Frohburg naspomni so prěni raz kónc 10. lětstotka, sydlišćo same hakle w lěće 1198 jako *Vroburc* a 1233 jako město. Měšćanske prawa dósta Frohburg pak hakle přez nowu saksku wustawu w lěće 1831.

Dnja 1. januara 2018 bu susodne městačko Kohren-Sahlis zagmejnowane.


FrohburgSchloßvPark.JPG|Hród Frohburg
FrohburgBf1.JPG|Dwórnišćo
Rathaus in Frohburg.jpg|Radnica
Frohburg-Kirche.jpg|Cyrkej St. Michaelis


## Žórła


## Wotkazaj

*
Groitzsch

**Groitzsch** je sakske městačko w Lipšćanskim wokrjesu. Nadeńdźe so 23 kilometrow južnje Lipska a 20 kilometrow sewjerowuchodnje Žiča w třikrajowym róžku mjez Sakskej, Saksko-Anhaltskej a Durinskej a ma něhdźe 7.500 wobydlerjow.

Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1039 jako *Groisca* a bě pod Mišnjanskim markhrabju Wiprechtom z Groitzscha wuchadźišćo němskeje kolonizacije dźensnišeje Sakskeje w 12. lětstotku. Mjeno pochadźa wot serbskeho słowa *[[Hrodźišćo (twarjenje)|hrodźišćo]]* resp. delnjoserbskeho *groźišćo*. Serbja běchu so hižo w 7. lětstotku w tutej kónčinje zasydlili. Na hrodźe namakaja so najstarše dotal znate kamjentne twarjenja na teritoriju Sakskeje. W lěće 1214 dósta Groitzsch měšćanske prawa.


Groitzsch Wiprechtsburg 2.jpg|Ruiny něhdyšeho hrodźišća – najstarše kamjentne twarjenja Sakskeje
Groitzsch-Marktpartie-Fliegeraufn-1938.jpg|Powětrowy wobraz z lěta 1938
Groitzsch-Aug-2008 020.jpg|Radnica na torhošću
Groitzsch-Aug-2008 028.jpg|Wěža něhdyšeje měšćanskeje cyrkwje


## Žórła


## Wotkazaj

*
Markranstädt

**Markranstädt** je sakske město w Lipšćanskim wokrjesu. Nadeńdźe so dwanaće kilometrow juhozapadnje Lipšćanskeho stareho města mjez saksko-anhaltskej hranicu a Lipšćanskim měšćanskim dźělom Grünau a ma něhdźe 15.000 wobydlerjow.

Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1285 jako sydło sudnistwa.


Markranstädt Rathaus.jpg|Radnica
Markranstädt Bahnhof.jpg|Dwórnišćo
Markranstädt Stadthalle.jpg|Měšćanska hala
KulkwitzKirche1.JPG|Cyrkej w měšćanskim dźělu Kulkwitz


## Žórła


## Wotkaz
Böhlen

**Böhlen** je sakske městačko w Lipšćanskim wokrjesu. Nadeńdźe so 16 kilometrow južnje Lipska w něhdyšim Srjedźoněmskim brunicowym rewěrje a ma něhdźe 7.000 wobydlerjow. Přez Böhlen ćeče rěčka Plesna.

Kónčina bě hižo w 7. lětstotku wot Serbow wobsydlena, sydlišćo naspomni so pak hakle w lěće 1353 prěni raz jako sydło knjeza *Otto de Belen*. Mjeno pochadźa wot serbskeho słowa *běły*. Měšćanske prawa ma Böhlen hakle wot lěta 1964.

Na teritoriju města nadeńdźetej so brunicowa milinarnja Lippendorf a chemiski zawod firmy Dow Chemical.


Böhlen Kirche 1840.jpg|Böhlenska cyrkej wokoło 1840
Rittergut Böhlen (Sachsen).jpg|Ryćerkubło wokoło 1850
Rathaus Boehlen.JPG|Radnica
BöhlenChristophorus.JPG|Cyrkej St. Christophorus


## Žórła


## Wotkazaj

*
Kitzscher

**Kitzscher** je sakske městačko w Lipšćanskim wokrjesu. Nadeńdźe so 25 kilometrow juhowuchodnje Lipska blisko Borna w Lipšćanskej nižinowej wužłobinje při kromje Srjedźosakskeje pahórčiny a ma něhdźe 5.000 wobydlerjow.

Wjeska naspomni so prěni raz w lěće 1251 we wopismje Grimaskeho klóštra jako sydło knjeza *Guntherus de Kiczschere*. W 20. lětstotku rozrosće Kitzscher dla brunicoweje industrije a dósta 1974 měšćanske prawa.


KitzscherKirche.JPG|Cyrkej w Kitzscherje
KitzscherFwkBS.JPG|Tykowana chěža při Bornaskej dróze
KitzscherRittergutsruine.JPG|Rozwalina ryćerkubła
Eula_Kitzscher.jpg|Rěčka Eula w Kitzscherje


## Žórła


## Wotkazaj

*
Kohren-Sahlis

**Kohren-Sahlis** je měšćanski dźěl sakskeho městačka Frohburg w Lipšćanskim wokrjesu, kotrež je znate předewšěm za hornčerstwo. Nadeńdźe so 40 kilometrow južnje Lipska a 11 kilometrow wuchodnje Starohroda při durinskej krajnej hranicy a rěčce Wyhra a ma něhdźe 2.500 wobydlerjow. Nasta w lěće 1934 přez zjednoćenje města Kohrena z wjesku Sahlis. Dnja 1. januara 2018 bu do Frohburga zagmejnowane.

Kohren naspomni so prěni raz w lěće 1010 we wopismje biskopa Thietmara z Mjezyborja. W běhu němskeje kolonizacije serbskeho kraja južnje Lipska bu hród w 12. lětstotku wutwarjeny. Sahlis bu w lěće 1350 naspomnjeny jako knježe sydło.


Kohren-sahlis, general view - saxony.JPG|Napohlad městačka
KohrenBurgaussicht.JPG|Wuhlad z hrodu na městačko
Burg Kohren.jpg|Ruina Kohrenskeho hrodu
Burg Gnandstein, Ansicht von Süden.JPG|Hród Gnandstein w měšćanskim dźělu Gnandstein


## Žórła


## Wotkazaj

*
Naunhof

**Naunhof** je sakske městačko w Lipšćanskim wokrjesu. Nadeńdźe so 17 kilometrow juhowuchodnje Lipska a dźesać kilometrow sewjerozapadnje Grimy při awtodróze A 14 w Lipšćanskej nižinowej wužłobinje a ma něhdźe 8.500 wobydlerjow. Přez Naunhof běži rěčka Parthe.

Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1144. Měšćanska cyrkej pochadźa z lěta 1500.


Naunhof Rathaus2.jpg|Radnica
Naunhof Uhrenmuseum.jpg|Časnikowy muzej
Naunhof Kirche.jpg|Měšćanska cyrkej
Naunhof Bahnhof1.jpg|Dwórnišćo


## Žórła


## Wotkazaj

*
Pegau

**Pegau** je sakske městačko w Lipšćanskim wokrjesu. Nadeńdźe so 22 kilometrow južnje Lipska při Běłym Halštrowje a saksko-anhaltskej krajnej hranicy a ma něhdźe 6.000 wobydlerjow. Přez město wjedźe železniska čara Lipsk–Gera.

Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1096 w zwisku ze załoženjom klóštra Pegau přez Wiprechta z Groitzscha. Narowny kamjeń Wiprechta nadeńdźe so w Pegauskej cyrkwi.


Saxonia Museum fuer saechsische Vaterlandskunde IV 36.jpg|Napohlad města w lěće 1839
Pegau - Rathaus.jpg|Radnica wokoło 1914
Pegauer-Kirche.jpg|Cyrkej St. Laurentius
Turmblick-Pegau.jpg|Wuhlad wot radnicoweje wěže


## Žórła


## Wotkazaj

*
Regis-Breitingen

**Regis-Breitingen** je sakske městačko w Lipšćanskim wokrjesu. Nadeńdźe so 30 kilometrow južnje Lipska a 11 kilometrow sewjernje Starohroda při durinskej krajnej hranicy a ma něhdźe 4.000 wobydlerjow. Mjez měšćanskomaj dźělomaj Regis a Breitingen běži rěčka Plesna. Město nasta přez zjednoćenje Regisa a Breitingena w lěće 1920 a leži w něhdyšim Srjedźoněmskim brunicowym rewěrje.

Regis naspomni so prěni raz w lěće 929 jako hród w serbskej župje Plisni *(Plesna)*. We wopismje bamža Hrjehorja IX. naspomništej so *castrum et oppidum Riguz*, potajkim hród a sydlišćo Regis.

Přez město wjedźe železnicowa čara Lipsk–Dwórc.


RegisHalbfaßbrunnen.JPG|Torhošćo w Regisu
RegisRathaus.jpg|Radnica
RegisKirche2.JPG|Cyrkej
Kirche-Ramsdorf.jpg|Wjesna cyrkej w měšćanskim dźělu Ramsdorf


## Žórła


## Wotkazaj

*
Rötha

**Rötha** je sakske městačko w Lipšćanskim wokrjesu. Nadeńdźe so 17 kilometrow južnje Lipska w něhdyšim Srjedźoněmskim brunicowym rewěrje a ma něhdźe 6.000 wobydlerjow.

Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1127. Dnja 31. měrca 1292 mjenuje so Rötha k prěnjemu razej jako *město*.


Schloss Rötha 1860.jpg|Hród Rötha wokoło 1860 (1969 zničeny)
RöthaSchloßgedenken.JPG|Pomnik na městnje Röthaskeho hrodu
Roetha Markt.jpg|Torhošćo
Georgenkirche Rötha.jpg|Cyrkej swj. Jurja
Stausee Roetha.jpg|Röthaski spjaty jězor


## Žórła


## Wotkazaj

*
Trebsen/Mulde

**Trebsen/Mulde** je sakske městačko w Lipšćanskim wokrjesu. Nadeńdźe so 28 kilometrow wuchodnje Lipska a šěsć kilometrow sewjernje Grimy na zapadnym pobrjoze Modłeje w Srjedźosakskej pahórčinje a ma něhdźe 4.000 wobydlerjow.

Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1161 jako sydło knjeza *Heinricus de Trebecin*, hród *Trebizin* pak hižo w lěće 991. Mjeno je serbskeho pochada a přińdźe wot słowa *trjebić*.


TrebsenSchloß1.JPG|Trebsenski hród
Saxonia Museum für saechsische Vaterlandskunde II 53.jpg|Hród w lěće 1836
TrebsenKirche1.JPG|Měšćanska cyrkej
Wehr Trebsen.jpg|Modłej w Trebsenje


## Žórła


## Wotkazaj

*
Bad Düben

**Bad Düben** (serbsce tež *Dźěwin*; do 1948 jenož *Düben*) je sakske městačko w Sewjerosakskim wokrjesu. Nadeńdźe so 30 kilometrow sewjerowuchodnje Lipska a 32 kilometrow južnje Wittenberga při Modłeji a saksko-anhaltskej krajnej hranicy ma něhdźe 8.000 wobydlerjow. Düben leži při južnej kromje Dübenskeje hole, jednoho z najwjetšich lěsnych wobwodow Sakskeje.

Dübenski hród naspomni so prěni raz hižo w lěće 981 pod mjenom *Dibni*. Mjeno je serbskeho pochada a přińdźe prawdźepodobnje wot *Dźěwina* a nic wot słowa *dub*. Wokoło 1200 załožichu flamscy kolonisća pod hrodom swoje sydlišćo, z kotrehož wuwiwaše so město. Legendarna zwada mjez kóńskim wikowarjom Kohlhase a hrodowskim knjezom ze Schnaditza wotmě so na Dübenskim hrodźe. W Třicećilětnej wójnje zetkaštaj so tu w lěće 1631 kral Gustav II. Adolf ze Šwedskeje a sakski kurwjerch Jan Jurij I., zo byštej wujednałoj zwjazkarstwo přećiwo katolskemu kejžorej Ferdinandej II. W lěće 1813 bě Düben skrótka z hłownym kwartěrom Napoleona.

Dźensa je Düben předewšěm znaty jako kupjele.


Mulde dueben1.jpg|Modłej blisko Dübena
Burgfried-dueben.jpg|Hród Düben
Baddüben rathaus.JPG|Radnica
Bad Düben,Stadtkirche.jpg|Měšćanska cyrkej
Rotes Ufer.jpg|„Čerwjeny brjóh“ při Modłeji


## Žórła


## Wotkazaj

*
Düben

**Düben** je němske mjeno slědowacych sydlišćow:

* města w Sewjerosakskim wokrjesu, hlej Bad Düben
* wjeski w Zhorjelskim wokrjesu, němsce *Groß Düben*, hlej Dźěwin (wjes)
* wjeski we wokrjesu Sprjewja-Nysa, němsce *Klein Düben*, hlej Jemjelica-Źěwink
Belgern-Schildau

**Belgern-Schildau** je sakske městačko w Sewjerosakskim wokrjesu. Nadeńdźe so třinaće kilometrow juhowuchodnje Torhowa a 60 kilometrow sewjerozapadnje Drježdźan na lěwym brjoze Łobja a ma něhdźe 8.000 wobydlerjow. Nasta w lěće 2013 přez zjednoćenje městow Belgern a Schildau. Zarjadniske sydło nadeńdźe so w Belgernje.

Gmejnski teritorij lězi mjez Łobjom na wuchodźe a sewjerozapadnym kóncom Dolanskeje hole na zapadźe.

Belgern naspomni so prěni raz dnja 5. junija 973 jako *civitas Belgora*. Mjeno je serbskeho pochada a woznamjenja *Běła Hora*, štož so poćahuje na połoženje města. Schildau jewi so hakle 200 lět pozdźišo we wopismje z lěta 1184 jako *civitas Schildoe*.


Belgern Rathaus.JPG|Belgernska radnica
Schildau Rathaus.jpg|Schildauska radnica
Bild Belgern Marktplatz 2011 02.jpg|Torhošćo w Belgernje
Schildau Kirche.jpg|Schildauska cyrkej
GierseilfähreBelgern2009.JPG|Přewoz přez Łobjo


## Žórła


## Wotkazy

* 
*
Dolan

**Dolan** ( *Dahlen*) je sakske městačko w Sewjerosakskim wokrjesu. Nadeńdźe so 22 kilometrow južnje Torhowa a 45 kilometrow wuchodnje Lipska při Dolanskej holi a ma něhdźe 4.000 wobydlerjow. Přez měšćanski teritorij wjedźe železniska čara Lipsk—Drježdźany.

Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1188. Mjeno a wjeska stej serbskeho pochada, tak poćahuje so staroserbske mjeno *Dol'ane* na wobydlerjow doliny. Wot lěta 1228 ma Dolan měšćanske prawa a słušeše Naumburgskemu biskopstwu. Pózdnjobarokowy Dolanski hród bu dnja 20. měrca 1973 přez woheń zničeny.


Dahlen Markt2.jpg|Radnica na Dolanskim torhošću
Dahlen Schloss.jpg|Ruina Dolanskeho hrodu
Schloss Börln 2012.JPG|Hród w měšćanskim dźělu Börln


## Žórła


## Wotkazaj

*
Skudźicy

**Skudźicy** ( *Schkeuditz*) su sakske wulke wokrjesne město při Běłym Halštrowje w Sewjerosakskim wokrjesu. Nadeńdźe so třinaće kilometrow sewjerozapadnje Lipšćanskeho centruma a je z něhdźe 17.000 wobydlerjemi třeće najwjetše město krajneho wokrjesa. Na teritoriju města Skudźicy nadeńdźetej so lětanišćo Lipsk-Hala a křižowanišćo *Schkeuditzer Kreuz* awtodróhow A 9 (Berlin–Mnichow) a A 14 (Drježdźany–Dźěwin. Přez Skudźicy wjedźetej nimo toho železniska čara Lipsk–Dźěwin a zwjazkowa dróha 6.

Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 981 jako farska cyrkej w Mjezyborskim biskopstwje pod mjenom *scudici* a dósta 1436 měšćanske prawa. W Třicećilětnej wójnje so město dwanaće króć wotpali.


Schkeuditz_Rathaus-01.jpg|Radnica
SchkeuditzMuseum.JPG|Měšćanski muzej
Schkeuditz Bahnhof.jpg|Dwórnišćo
Leipzig-Halle Airport Check-in.jpg|Terminal lětanišća Lipsk-Hala


## Žórła


## Wotkazaj

*
Domič

**Domič** ( *Dommitzsch*) je sakske městačko w Sewjerosakskim wokrjesu. Nadeńdźe so dwanaće kilometrow sewjerozapadnje Torhowa a połsta kilometrow sewjerowuchodnje Lipska na kopcu při lěwym brjoze Łobja a ma něhdźe 2.500 wobydlerjow. W bliskosći nadeńdźe so třikrajowy róžk mjez Saksko-Anhaltskej, Braniborskej a Sakskej. Na zapadźe rozpřestrěwa so Dübenska hola, jedyn z najwjetšich lěsnych wobwodow Sakskeje.

Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 981 we wopismje kejžora Oty I. jako *Dumoz*. Mjeno je serbskeho pochada, woznam pak jasny njeje. Domič bě jedne ze srjedźišćow serbskich kmjenow w tutej kónčinje. Wot lěta 929 bě prjedawše serbske hrodźišćo pod němskej kontrolu a w 10. a 11. lětstotku wuwiwaše so městačko wokoło hrodu. W Husitiskej wójnje (1429/30) a znowa w Třicećilětnej wójnje bu městačko ćežko wobškodźene.


Dommitzsch 001.JPG|Powětrowy wobraz Domiča
Dommitzsch St Marien.jpg|Marijina cyrkej
Dommitzsch town hall.jpg|Radnica
GierseilfähreDom2009.JPG|Přewoz přez Łobjo


## Žórła


## Wotkazaj

*
Mohilno

**Mohilno** ( *Mügeln*) je sakske městačko w Sewjerosakskim wokrjesu. Nadeńdźe so 19 kilometrow juhozapadnje Ryzawy a 23 kilometrow wuchodnje Grimy při rěčce Dolnica *(Döllnitz)* a ma něhdźe 6.000 wobydlerjow.

Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 984 jako *Mogelin*, hdyž pućowaše Bolesław Chrobry, tehdy hišće wójwoda Čěskeje, přez tutu wot Serbow wobsydlenu kónčinu. Mjeno pochadźa wot serbskeho słowa *mohila* (tehdy *mogila*) za rownišćo. Při wurywanju namakachu pak tež powostanki wo wjele staršich chěžkow z bronzoweje doby. W lěće 1063 přeńdźe Mohilno do wobsydstwa Mišnjanskeho biskopstwa a 1256 dósta wikowe prawo. W lěće 1325 so wužiwanje serbskeje rěče zakaza, štož dopokaza, zo so hač do toho w Mohilnje a wokolinje hišće serbsce rěčeše.


0x-muegeln-st-joh.jpg|Janska cyrkej
Muegeln Schloss Ruhethal.jpg|Hród *Ruhethal*
Fotothek df rp-a 0500067 Mügeln. Stadtansicht.jpg|Stare Mohilno wokoło 1830
04376-Mügeln-1903-Markt_mit_Rathaus-Brück_%26_Sohn_Kunstverlag.jpg|Torhošćo z radnicu w lěće 1903


## Žórła


## Wotkazaj

*
Zwjazkowa awtodróha 9

**Zwjazkowa awtodróha 9** ( *Bundesautobahn 9*, skrótka *BAB 9* abo jenož *A 9*) je awtodróha w Němskej, kotraž zwjazuje wot lěta 1941 stolicu Berlin z Lipskom, Nürnbergom a Mnichowom. Wona je z cyłkownje 530 kilometrami jedna z najdlěšich awtodróhow Němskeje a wjedźe wot Berlinskeho wobkruha (A 10) přez Braniborsku, Saksko-Anhaltsku, Saksku, Durinsku a Bayersku do Mnichowa.

Wažne města při awtodróze su (ze sewjera do juha) Dessau-Roßlau, Lipsk, Hala nad Solawu, Dwórc, Bayreuth, Nürnberg a Ingolstadt.

## Wotkaz
Zwjazkowa awtodróha 14

**Zwjazkowa awtodróha 14** ( *Bundesautobahn 14*, skrótka *BAB 14* abo jenož *A 14*) je awtodróha w Němskej, kotraž wobsteji z dweju dźělow, kotrejž dotal ze sobu zwjazowanej njejstej. Sewjerny dźěl wjedźe wot Wismara do Zwěrina, južny dźěl wot Dźěwina přez Halu a Lipsk do Drježdźan, hdźež wobsteji zwisk z awtodróhami A 4, A 13 a A 17.

## Wotkaz
Taucha

**Taucha** je sakske město w Sewjerosakskim wokrjesu. Nadeńdźe so w Lipšćanskej nižinowej wužłobinje při sewjerowuchodnej kromje Lipska někak dźewjeć kilometrow zdalene wot centruma a ma něhdźe 15.000 wobydlerjow. Přez město běži rěčka Parthe. Taucha leži při železniskej čarje Lipsk–Jiłow a njedaloko awtodróhi A 14 (wujězd *Leipzig-Nordost*).

Městno naspomni so prěni raz w lěće 974 jako *urbs Cothung* a dósta 1170 měšćanske prawa wot Dźěwinskeho arcybiskopa, kiž chcyše natwarić konkurencu k susodnemu Lipskej.


Taucha Marktplatz.jpg|Torhošćo
St. Moritz Taucha.JPG|Měšćanska cyrkej St. Moritz
Taucha Rathaus.jpg|Radnica
TauchaBrauhaus.JPG|Něhdyša piwarnja


## Žórła


## Wotkazaj

*
Großenwiehe

**Großenwiehe** ( **Store Vi**) je gmejna w hamće Schafflund wokrjesa Schleswigska-Flensburg na sewjeru Schleswigsko-Holsteinskeje. Nadeńdźe so něhdźe dwanaće kilometrow juhozapadnje Flensburga a dźesać kilometrow južnje danskeje hranicy. Ke gmejnje słušeja tež wjeski Schobüll (dansce *Skovbøl*), Oxlund, Nordwiehe a Loftlund.

Wjesna cyrkej St. Laurentius je so w 12. lětstotku natwariła. We wjesce nadeńdźetej so němska a danska šula (*Peter-Petersen-Grundschule* a *Store Vi Danske Skole*).

## Žórło


## Wotkaz
Bad Elster

**Bad Elster** je sakske městačko a lěkowanišćo w Bohotskim wokrjesu. Nadeńdźe so 24 kilometrow južnje Pławna bjezposrědnje při čěskej hranicy a ma něhdźe 4.000 wobydlerjow. Město leži při hornim běhu Běłeho Halštrowa, kotraž přeprěkuje tule čěsko-němsku hranicu.

Bad Elster je jedne z najstaršich mineralowych kupjelow Němskeje.

Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1324, hrodźišćo někak dwaj kilometraj na sewjerozapad wot dźensnišeho města bu pak najskerje hižo wokoło 1100 natwarjene. W lěće 1533 zawjedźe so w Adorfje a filialnej cyrkwi w Elsterje reformacija. Wot 1875 rěka městno *Bad Elster* a w lěće 1935 dósta měšćanske prawa.


Bad Elster Kurhaus 1900.jpg|Sanatorij wokoło 1900
Bad-Elster-Kirche-(evang).JPG|Ewangelska cyrkej
Weisse Elster Heissenstein Bad Elster.jpg|Běły Halštrow blisko města
Bad Elster Bärenloh Hranice Roßbach Krásňany Pfannenstiel O 2008.jpg|Němsko-čěska hranica


## Žórła


## Wotkazaj

*
Auerbach

**Auerbach** je mjeno slědowacych městow a gmejnow:

* města we wokrjesu Amberg-Sulzbach, Bayerska – hlej Auerbach (Oberpfalz)
* města w Bohotskim wokrjesu, Sakska – hlej Auerbach (Bohotska)
* gmejny w Rudnohórskim wokrjesu, Sakska – hlej Auerbach (Rudne horiny)
* gmejny w Deggendorfskim wokrjesu, Bayerska – hlej Auerbach (Deggendorf)
* gmejny we wobwodźe Braunau am Inn, Hornja Awstriska – hlej Auerbach (Hornja Awstriska)
Drjewno

**Drjewno** (němsce *Treuen*) je sakske městačko w Bohotskim wokrjesu. Nadeńdźe so dwanaće kilometrow sewjerowuchodnje Pławna a 22 kilometrow juhozapadnje Šwikawy při awtodróze A 72 a ma něhdźe 8.000 wobydlerjow.

Lěsny łanowc naspomni so prěni raz w lěće 1214 a dósta 1390 měšćanske prawa. Najstarše twarjenje města je wěža cyrkwje St. Bartholomäi, kotrejež delni dźěl pochadźa z 12. lětstotka. Za čas industrializacije a załožerskeje doby městačko spěšnje rozrosće.


Treuen Schloss.JPG|Hród w Drjewnje
Saxonia Museum fuer saechsische Vaterlandskunde V 24.jpg|Drjewno w lěće 1841
Bahnhof Treuen (1).jpg|Dwórnišćo


## Žórła


## Wotkazaj

*
Zwjazkowa awtodróha 72

**Zwjazkowa awtodróha 72** ( *Bundesautobahn 72*, skrótka *BAB 72* abo jenož *A 72*, tež *Bohotska awtodróha*, „Vogtlandautobahn“) je awtodróha w zapadnej Sakskej a sewjernej Bayerskej, kotraž zwjazuje awtodróhu A 4 pola Kamjenicy z Dwórcom w bayerskim dźělu Bohotskeje, hdźež wobsteji zwisk z awtodróhu A 9 (Berlin–Mnichow). Pokročowanje z Kamjenicy do Lipska so hišće twari. Při puću nadeńdu so města Borno, Kamjenica, Šwikawa a Pławno.

## Wotkaz
Elsterberg

**Elsterberg** je sakske městačko w Bohotskim wokrjesu. Nadeńdźe so dwanaće kilometrow sewjernje Pławna a šěsć kilometrow južnje Greiza při Běłym Halštrowje a ma něhdźe 4.000 wobydlerjow. Na sewjeru a zapadźe mjezuje měšćanski teritorij z Durinskej. Přez město wjedźe zwjazkowa dróha 92. 

Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1198 jako knježe sydło *Elsterburg* wysoko nad Halštrowom. Hišće do 1225 natwarichu knježa z Lobdeburga druhi hród *(Elsterberg)* kaž tež cyrkej pod hrodom. Wokoło cyrkwje zasydlichu so kolonisća z Durinskeje a Frankowskeje. W 13. lětstotku dósta Elsterberg wikowe prawo a mjenowa so w lěće 1354 prěni raz jako město.

Dnja 25. julija 1952 přerjadowa so město ze Sakskeje do Durinskeje a słušeše po rozpušćenju krajow ke Geraskemu wobwodej. Po ludowym rozsudźe přińdźe dnja 1. apryla 1992 zaso k Sakskej.


Laurentiuskirche Elsterberg.jpg|Cyrkej St. Laurentius
Elsterberg - Ruine Lobdaburg (1895) - gelaufen 1899.jpg|Ruina *Lobdaburg* w Elsterbergu
Castle ruin of elsterberg.jpg|Na starym hrodźe
Elsterberg, Laurentiuskirche.jpg|Napohlad nutřkowneho města a cyrkwje z hrodu


## Žórła


## Wotkazaj

*
Falkenstein

**Falkenstein** je sakske městačko w Bohotskim wokrjesu. Nadeńdźe so 16 kilometrow wuchodnje Pławna při rěčce Treba a ma něhdźe 8.000 wobydlerjow.

Sydlišćo nastawaše pod spočatk 13. lětstotka natwarjenym hrodom a naspomni so prěni raz w lěće 1260 jako *Valkinstein*. Wot 17. lětstotka wuwiwaše so tekstilna industrija we Falkensteinje.


Falkenstein Vogtland 2009 (aka).jpg|Napohlad města
Falkenstein - Vogtlandkreis.jpg|Nutřkowne město
Saxonia Museum fuer saechsische Vaterlandskunde V 18.jpg|Falkenstein w lěće 1841
Rathaus in Falkenstein.jpg|Radnica


## Žórła


## Wotkazaj

*
Adorf

**Adorf** je sakske městačko w Bohotskim wokrjesu. Nadeńdźe so na juhu Bohotskeje něhdźe 21 kilometrow južnje Pławna a štyri kilometry wot čěskeje hranicy a ma něhdźe 5.000 wobydlerjow. Adorf leži při hornim běhu Běłeho Halštrowa. Jadro města z torhošćom a cyrkwju nadeńdźe so nad lěwym brjohom rěčki.

Sydlišćo nasta w 12. lětstotku při puću z Pławna do Cheba *(Eger)*. Město same natwarješe so wokoło 1290 wyše wjeski a bu prěni raz w lěće 1294 naspomnjene jako *oppidum Adorph*. Zakład hospodarstwa bě přihódne połoženje při hižo mjenowanym wikowanskim puću a dalšim, kotryž wjedźeše z Čechow do Dwórca.

Freibergske wrota w Adorfje su jeničke zwostawace měšćanske wrota w cyłej Bohotskej.

Wot 11. awgusta 2006 rěka město oficielnje *Adorf/Vogtl.*, do toho prosće *Adorf*.


Adorf Vogtland 106.JPG|Torhošćo
Adorf Vogtland 092.JPG|Freibergske wrota
Hellgasse adorf.jpg|Chěžka w starym měsće
Adorf Vogtland 109.JPG|Měšćanska cyrkej
Adorf Vogtland 075.JPG|Radnica


## Žórła


## Wotkazaj

*
Auerbach (Bohotska)

**Auerbach/Vogtl.** je sakske wulke wokrjesne město w Bohotskim wokrjesu, při zapadnym kóncu Rudnych horin. Wulke wokrjesne město nadeńdźe so 18 kilometrow wuchodnje Pławna a 25 kilometrow južnje Šwikawy a ma něhdźe 19.000 wobydlerjow. Třeće najwjetše město krajneho wokrjesa je zdobom srjedźišćo wuchodneje Bohotskeje. Přez Auerbach běži rěčka Göltzsch.

Hród Auerbach bu w 11. lětstotku natwarjeny a prěni raz hižo w lěće 1122 naspomnjeny. Sydlišćo same naspomni so hakle w lěće 1282 jako sydło wěsteho knjeza *Conradus de Urbach* we wopismje. Srjedźowěkowske město natwarješe so w běhu 14. lětstotku přez bohotow z Pławna.

Hač do lěta 1995 bě Auerbach ze zarjadniskim sydłom krajneho wokrjesa ze samsnym mjenom.


Auerbach Vogtl 015.JPG|Ewangelska cyrkej St. Laurentius w nutřkownym měsće
Auerbach Vogtl 030.JPG|Hród Auerbach z wěžu
Saxonia Museum fuer saechsische Vaterlandskunde IV 63.jpg|Auerbach w lěće 1839


## Žórła


## Wotkazaj

*
Klingenthal

**Klingenthal** (do 2007 oficielnje *Klingenthal/Sa.*) je sakske wulke wokrjesne město w Bohotskim wokrjesu. Nadeńdźe so bjezposrědnje při čěskej hranicy něhdźe 28 kilometrow juhowuchodnje Pławna a 16 kilometrow južnje Auerbacha a ma něhdźe 9.000 wobydlerjow. Přez Klingenthal běži rěčka Brunndöbra. Město je jedne ze srjedźišćo sakskeho instrumentotwara a woblubowane zymske sportnišćo.

Hakle w lěće 1591 natwari so hamor při rěčce Zwotau na městnje dźensnišeho Klingenthala, kotryž so dnja 1. februara 1602 prěni raz jako *Höllhammer* naspomni. Měšćanske prawo dósta Klingenthal hakle w lěće 1919.


Marktplatz Klingenthal.jpg|Klingenthalske torhošćo
Klingenthal blick zentrum.jpg|Centrum města w zymje
Klingenthal02.jpg|Napohlad Klingenthala z hory Aschberg (936 m)
Flagge Klingenthal.svg|Chorhoj města


## Žórła


## Wotkazaj

*
Lengenfeld

**Lengenfeld** je sakske městačko w Bohotskim wokrjesu. Nadeńdźe so 19 kilometrow sewjerowuchodnje Pławna a 17 kilometrow juhozapadnje Šwikawy při awtodróze A 72 (Kamjenica–Dwórc) a ma něhdźe 7.000 wobydlerjow. Městačko leži w pódlanskim dole rěčki Göltzsch.

Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1438. Lěsny łanowc mjenowaše so hakle wot 1764 jako *městačko*. 


Saxonia Museum fuer saechsische Vaterlandskunde V 06.jpg|Lengenfeld w lěće 1841
Weissensand.JPG|Weißensandski móst pola Lengenfelda
Lengenfeld (Vogtland) Bahnhof.jpg|Dwórnišćo
Lengenfeld-Waldkirchen, Kirche IMG 4579.jpg|Cyrkej w měšćanskim dźělu Waldkirchen


## Žórła


## Wotkazaj

*
Markneukirchen

**Markneukirchen** je sakske městačko na samym juhu Bohotskeho wokrjesa. Nadeńdźe so 25 kilometrow juhowuchodnje Pławna blisko čěskeje hranicy a ma něhdźe 8.000 wobydlerjow. Město leži při rěčce *Schwarzbach*, prawym přitoku Běłeho Halštrowa w Halštrowskich horinach mjez Rudnymi horinami a Šmrěčinami a jedne ze srjedźišćow sakskeho instrumentotwara. Na juhowuchodźe mjezuje měšćanski teritorij z Čěskej.

## Stawizny
W 13. lětstotku załožichu němscy sydlerjo – najskerje z Bayerskeje pochadźacy – na městnje dźensnišeho Markneukirchena wjesku *Nothaft*. Wokoło 1274 naspomni so prěni raz mjeno *Neukirchen*. Srjedź 14. lětstotka měješe Neukirchen hižo wične prawo. Załožerjo wikow běchu bohotojo z Pławna. 

Kónc Třicećilětneje wójny zasydlichu so eksulanća z Čěskeje w Markneukirchenje, kiž běchu ćeknyli před tamnišej přećiworeformaciju. Mjez nimi bě tež dwanaće huslotwarcow z Kraslic, kiž załožichu z tym tradiciju twarjenja hudźbnych nastrojow w měsće. Tute so wuwiwaše k swětoznatemu stejišću tohole rjemjesła.


Markneukirchen 2009 (aka).jpg|Napohlad města
Markneukirchen Federzeichnung Dillich 1628.jpg|Markneukirchen w lěće 1628
Markneukirchen4528.JPG|Radnica (nalěwo)


## Žórła


## Wotkazaj

*
Netzschkau

**Netzschkau** je sakske městačko w Bohotskim wokrjesu. Nadeńdźe so 15 kilometrow sewjerowuchodnje Pławna blisko durinskeje krajneje hranicy a ma něhdźe 4.000 wobydlerjow. Přez Netzschkau běži rěčka *Limbach*.

Sydlišćo je so prawdźepodobnje w 9. lětstotku wot Serbow załožiło a naspomni so prěni raz w lěće 1140 jako *Netzschka*. Wot 1496 měješe swójske wiki, wot 1638 wosadnu cyrkej a w lěće 1687 dósta měšćanske prawa.

Při gmejnskej hranicy mjez Netzschkauwom a Reichenbachom steji znaty železniski móst přez Göltzsch *(Göltzschtalbrücke)*.


Netzschkau town hall.JPG|Radnica
Kuhbergtürme.jpg|Bismarckowa wěža
Schlosskirche-Netzschkau.jpg|Hród Netzschkau z hrodowej cyrkwju
Katholisch-Netzschkau.jpg|Katolska cyrkej
Göltzschtalbrücke 2012.jpg|Železniski móst *Göltzschtalbrücke*


## Žórła


## Wotkazaj

*
Pausa-Mühltroff

**Pausa-Mühltroff** je sakske městačko w Bohotskim wokrjesu. Nadeńdźe so štyrnaće kilometrow sewjerozapadnje Pławna při durinskej krajnej hranicy a ma něhdźe 5.000 wobydlerjow. Měšćanski teritorij leži w dolinje rěčki Weida a mjezuje na sewjeru, wuchodźe a zapadźe z Durinskej. Prjedawše město *Pausa/Vogtl.* so po zagmejnowanju susodneho městačka *Mühltroff* dnja 1. januara 2013 do *Pausa-Mühltroff* přemjenowa.

Słowjanske kmjeny so wot 7. lětstotka w tutej kónčinje zasydlichu. Sydlišćo naspomni so prěni raz we wopismje lěta 1263 jako *Pussen* a rěkaše wot 1393 *město*.

Za čas NDR słušeše Pausa k Geraskemu wobwodej a přińdźe tak po přewróće a znowazałoženju krajow najprjedy raz k Durinskej. Dnja 1. apryla 1992 bu město do Sakskeje přerjadowane.

## Žórła


## Wotkazaj

*