10. decembra

**10. decembra** abo **10. hodownika** je 344. dźeń gregorianiskeje protyki (345. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 21 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki
* 1716: W Lipsku załoži so pod nawodom Hadama Zachariasa Šěracha Serbske prědarske towarstwo, předchadnik Sorabije a prěnje serbske towarstwo.
* 1865: Po smjerći swojeho nana Leopolda I. sta so Leopold II. z kralom Belgiskeje.

## Narodniny
### Do 19. lětstotka
* 100 př. Chr.: Lucius Appuleius Saturninus – romski ludowy tribun
* 1452: Johannes Stöffler – němski matematikar, astronom, astrologa, farar, profesor a zhotowjer astronomiskich instrumentow
* 1537: Giovanni Battista Guarini – italski basnik
* 1585: Gregor Francke – němski ewangelski teologa
* 1588: Isaac Beeckman – nižozemski filozof a wědomostnik
* 1588: Johann Graf von Aldringen – luxemburgski wójnski wjednik w Třicećilětnej wójnje
* 1621: Christian Albrecht von Dohna – braniborski general
* 1631: Francesco Lana Terzi – italski jezuit, wuwiwar powětroweje łódźe a pisma za slepych
* 1676: Johann George Schreiber – němski kopororytwar, kartograf a nakładnik
* 1699: Křesćan VI. – kral Danskeje a Norwegskeje, wójwoda Schleswigskeje a hrabja Holsteinskeje
* 1702: Moritz Adolf Karl von Sachsen-Zeitz-Neustadt – Litoměrski biskop a tachantski knjez w Kölnje
* 1710: Johan Christian Wentzinger – němski rězbar, moler a architekt
* 1735: Christian Gottlieb Gilling – němski teologa
* 1741: Salomon Landolt – šwicarski politikar
* 1743: Johann Christoph Schwab – němski filozof
* 1751: George Shaw – britiski botanikar a coologa
* 1753: Melchior Ludolf Herold – němski komponist kěrlušow a měšnik
* 1756: Bjedrich Franc I. – wulkowójwoda Mecklenburgskeje-Zwěrina
* 1787: Thomas Hopkins Gallaudet – US-ameriski duchowny, załožer kubłanja za hłuche dźěći
* 1791: Friedrich von Gärtner – němski architekt
* 1795: Matthias William Baldwin – US-ameriski industrialnik
* 1795: Johann Caspar Kummer – němski fletist, komponist a hudźbny pedagoga

### 19. lětstotk

* 1804: Carl Gustav Jacob Jacobi – němski matematikar
* 1804: Eugène Sue – francoski spisowaćel
* 1805: Karl Ferdinand Sohn – němski moler
* 1810: Abraham K. Allison – US-ameriski politikar
* 1815: Ada Byron of Lovelace – britiska matematikarka
* 1822: César Franck – belgiski komponist
* 1823: Theodor Kirchner – němski komponist a dirigent, pišćeler a pianist
* 1826: Franz Susemihl – němski starofilologa
* 1830: Emily Dickinson – US-ameriska lyrikarka
* 1831: Alexander Conze – němski wysokošulski wučer a archeologa, direktor Berlinskeje antikoweje zběrki
* 1840: **[[Mathilda Stangec-Fiedlerjowa]]** - serbska spěwarka
* 1841: Joseph Henry Blackburne – britiski šachowy wulkomišter
* 1845: Wilhelm von Bode – němski wuměłstwowy stawiznar a muzejowy direktor
* 1847: Adolph Woermann – němski překupc, łódźer a politikar
* 1851: Melvil Dewey – US-ameriski knihownik
* 1854: Ernst Henrici – němski gymnazialny wučer, spisowaćel a politikar
* 1855: August Spies – němsko-US-ameriski redaktor a wudawaćel
* 1860: Anna Croissant-Rust – němska spisowaćelka
* 1861: Karl Groos – němski filozof a psychologa
* 1863: Maurice Hennequin – francoski spisowaćel a libretist
* 1870: Adolf Loos – awstriski architekt a architekturny teoretikar
* 1870: Pierre Louÿs – francoski spisowaćel
* 1870: Ferdynand Ruszczyc – pólski moler
* 1872: Ludwig Klages – němski filozof, psychologa a załožer wědomostneje grafologije
* 1879: Paul Münch – pfalcowski dialektowy basnik
* 1879: Ernest Shepard – britiski ilustrator
* 1882: Otto Neurath – awstriski filozof, sociologa a ekonom
* 1883: Giovanni Messe – italski wójnski wjednik a politikar
* 1883: Rudolf Veiel – němski general
* 1884: Albert Steffen – šwicarski antropozof a basnik
* 1885: Hans Rubenbauer – němski starofilologa
* 1885: Marios Varvoglis – grjekski komponist
* 1887: Arthur Hoffmann – němski lochkoatlet
* 1889: Ray Collins – US-ameriski dźiwadźelnik
* 1889: Ludwig Huber – němski ratar a politikar strony NSDAP
* 1890: Byron Ingemar Johnson – kanadiski politikar
* 1890: Zeki Velidi Togan – turkowski stawiznar a politikar

* 1891: Nelly Sachs – němska spisowaćelka a basnica, nošerka Nobeloweho myta
* 1894: Gertrud Kolmar – němska lyrikarka
* 1897: Ernesto Cortázar – mexiski komponist, dźiwadźelnik, režiser a awtor wjertnych knihow
* 1897: Jakob Bräckle – němski moler
* 1897: Karl Heinrich Waggerl – awstriski spisowaćel

### 20. lětstotk
#### 1901–1950

* 1902: Michail Wladimirowič Alpatow – ruski wuměłstwowy stawiznar
* 1903: Sylvère Caffot – francoski komponist
* 1903: Johannes Even – němski politikar, čłon krajneho a zwjazkoweho sejma
* 1903: Mary Norton – britiska awtorka dźěćacych knihow
* 1903: Luis Humberto Salgado – ekwadorski komponist
* 1903: Winthrop Sargeant – US-ameriski hudźbny kritikar
* 1904: Antonín Novotný – čěskosłowakski politikar a statny prezident
* 1904: Shmuel Rodensky – israelski dźiwadźelnik
* 1905: Renato Birolli – italski moler
* 1907: Sidney Fox – US-ameriska dźiwadźelnica
* 1908: Marino 'Mario' Evaristo – argentinski kopar
* 1908: Olivier Messiaen – francoski komponist a pišćeler
* 1909: Franz Scholz – němski měšnik a teologa
* 1909: Frank W. Walbank – britiski starostawiznar a starofilologa
* 1914: Erich Pizka – awstriski hornist a profesor
* 1913: Morton Gould – US-ameriski komponist, dirigent a pianist
* 1915: Karl Fruchtmann – němski režiser a filmowc
* 1916: Ruedi Walter – šwicarski dźiwadźelnik
* 1920: Alfred Dregger – němski politikar, čłon krajneho a zwjazkoweho sejma
* 1920: Reginald Rose – US-ameriski spisowaćel
* 1921: Christine Brückner – němska spisowaćelka
* 1921: Georg Stefan Troller – awstriski spisowaćel a telewizny žurnalist
* 1923: Jorge Semprún – španiski spisowaćel
* 1924: Paul Mikat – němski jurist, krajny minister, čłon zwjazkoweho sejma
* 1925: Clarice Lispector – ukrainsko-brazilska spisowaćelka
* 1926: Thomas Höhle – němski literarny wědomostnik
* 1926: Eddie „Guitar Slim“ Jones – US-ameriski hudźbnik
* 1927: William MacKey – US-ameriski wubědźowar
* 1928: Dan Blocker – US-ameriski dźiwadźelnik
* 1932: Godehard Joppich – němski gregorianikar
* 1933: Larry Morris – US-ameriski footballowy hrajer
* 1934: Howard M. Temin – US-ameriski biologa
* 1935: Joachim Hruschka – němski prawowědnik
* 1936: Ara Baliozian – armenski spisowaćel
* 1938: Philippe Léger – francoski jurist a generalny prawiznik Europskeho sudnistwa
* 1940: **[[Gertrud Wincarjowa]]** - serbska politikarka, wjesnanostka Čorneho Chołmca a zapósłanča Sakskeho krajneho sejma
* 1941: Franco Ambrosetti – šwicarski jazzowy trubjer a hornist
* 1941: Fionnula Flanagan – irsko-US-ameriska dźiwadźelnica
* 1941: Jan Flieger – němski awtor dźěćacych a młodźinskich knihow kaž tež kriminalkow
* 1942: Meinhard Hemp – němski kopar a trenar
* 1942: Peter Sarstedt – britiski hudźbnik, spěwar a spěwytwórc
* 1942: Klaus Ulonska – němski lochkoatlet
* 1945: Marek Grechuta – pólski spěwytwórc
* 1946: Eberhard Aurich – prěni sekretar centralneje rady SNM w NDR
* 1946: Werner Brinkmann – němski jurist, předsyda wot Stiftung Warentest
* 1946: Catherine Hiegel – francoska dźiwadźelnica
* 1947: Jürgen Barth – němski wubědźowar
* 1948: Richard Francis-Bruce – awstralski cutter
* 1948: Abu Abbas – załožer a wjednik Palestinskeje wuswobodźenskeje fronty (*PLF*)

#### 1951–2000

* 1951: Johnny Rodriguez – US-ameriski hudźbnik a spěwar
* 1952: Julianne Baird – US-ameriska sopranistka a wotrjadna awtorka
* 1952: Bernd Jakubowski – němski wrotar
* 1953: Friedhelm Funkel – němski kopar a trenar
* 1954: DJ Hollywood – US-ameriski rapper a DJ
* 1954: Florentin Smarandache – US-amerisko-rumunski matematikar a spisowaćel, basnik a wuměłc
* 1955: Lothar Krieg – němski lochkoatlet
* 1956: Christine Goll – šwicarska politikarka
* 1957: Michael Clarke Duncan – US-ameriski dźiwadźelnik
* 1957: Paul Hardcastle – britiski keyboarder, awtor spěwow a producent
* 1957: Iwan Lebanow – bołharski dołhočarowy sněhakowar
* 1957: Prem Rawat – indiski duchowny wjednik a wučer meditacije
* 1958: Cornelia Funke – němska awtor dźěćacych a młodźinskich knihow
* 1960: Kenneth Branagh – britiski dźiwadźelnik a režiser
* 1960: Stefan Münz – němski awtor
* 1963: Hasko Weber – němski dźiwadłowy režiser
* 1965: Jörg Jäger – němski politikar, čłon krajneho sejma
* 1965: J. Mascis – US-ameriski hudźbnik
* 1966: Jennifer Nitsch – němska dźiwadźelnica
* 1967: Donghua Li – chinsko-šwicarski ćěłozwučowar
* 1970: Tommy Jakobsen – norwegski lodohokejist
* 1970: Hagen Matzeit – němski countertenor a bariton, filmowy komponist a producent
* 1972: Brian Molko – britisko-US-ameriski gitarist, keyboarder a spěwar
* 1975: Stephen Huss – awstralski tennisowy hrajer
* 1975: Josip Skoko – awstralski kopar
* 1977: Andrea Henkel – němska biatletka, olympiska dobyćerka
* 1978: José Mari – španiski kopar
* 1979: Ildefons Lima Solà – andorraski kopar
* 1980: Roland Schwarzl – awstriski lochkoatlet
* 1981: Sanel Jahić – bosnisko-hercegowinski kopar
* 1982: Aïmen Demai – francoski kopar
* 1983: Patrick Flueger – US-ameriski dźiwadźelnik
* 1983: Paulo Batista Nsimba – angolski kopar
* 1983: Katrin Siska – estniska popowa spěwarka (*Vanilla Ninja*)
* 1985: Charlie Adam – šotiski kopar
* 1986: Mate Ghwinianidse – georgiski kopar
* 1987: Gonzalo Gerardo Higuaín – argentinski kopar
* 1988: Jon Lancaster – britiski wubědźowar
* 1988: Neven Subotić – serbisko-US-ameriski kopar
* 1988: Imke Wübbenhorst – němska koparka
* 1990: Shōya Tomizawa – japanski motorski
* 1991: Tommy Oar – awstralsko-španiski kopar

## Wumrěće
### Do 19. lětstotka

* 100 př. Chr.: Lucius Appuleius Saturninus – romski ludowy tribun
* 304: Eulalia z Méridy – španiska martrarka
* 949: Herman I. – wójwoda Šwabskeje
* 1041: Michał IV. – bycantinski kejžor
* 1198: Averroës – španisko-arabski filozof, lěkar a mystikar
* 1238: Johann von Apremont – biskop wot Verduna a Metza
* 1262: Berthold II. von Pfirt – biskop Basela
* 1310: Šćěpan I. – wójwoda Delnjeje Bayerskeje
* 1311: Etienne de Suisy – biskop wot Tournai a kardinal
* 1339: Jadwiga Kaliska – kralowna Pólskeje
* 1394: Eberhard – hrabja Zweibrückena
* 1475: Paolo Uccello – italski moler

* 1477: Matthäus Hummel – załoženski rektor uniwersity Alberta Ludwiga w Freiburgu
* 1541: Francis Dereham – lubostnik wot Catherine Howard, pjateje mandźelskeje jendźelskeho krala Hendricha VIII.
* 1563: Georg von Pappenheim – biskop wot Rězna
* 1569: Paul Eber – němski ewangelski teologa, kěrlušer a reformator
* 1603: William Gilbert – jendźelski lěkar a přirodoslědźer
* 1729: Johann Georg Seidenbusch – bayerski měšnik a załožer oratorianskich institutow 
* 1799: Alexander von Knobelsdorff – pruski generalpólny maršal

### 19. lětstotk
* 1814: José Angel Lamas – venezuelski komponist
* 1838: Karl Friedrich von Beyme – pruski jurist a politikar
* 1848: **[[Ernst Bohachwał Rychtar]]** - serbski farar a nabožinski prócowar
* 1851: Karl Drais – němski wunamakar
* 1865: Louis Adrien Huart – francoski žurnalist, spisowaćel a direktor dźiwadła
* 1865: Leopold I. – prěni kral Belgiskeje
* 1875: Franz Toldy – madźarski literarny stawiznar
* 1877: Federico Ricci – italski komponist
* 1878: Henry Wells – US-ameriski předewzaćel
* 1884: Eduard Rüppell – němski přirodowědnik a slědźer w Africe
* 1888: Auguste Placet – francoski wiolinist a dirigent
* 1889: Ludwig Anzengruber – awstriski spisowaćel
* 1895: Josef Marastani – awstriski moler, wurywar a litograf
* 1896: Alfred Nobel – šwedski wunamakar a industrialnik, darićel Nobeloweho myta

### 20. lětstotk

* 1908: Julius Dammann – němski duchowny a spisowaćel
* 1909: Red Cloud – wojak a wjednik prerijskich Indianow
* 1911: Joseph Dalton Hooker – britiski botanikar a slědźer
* 1917: Mackenzie Bowell – kanadiski premierminister
* 1927: Bruno Ertler – awstriski spisowaćel
* 1928: Charles Rennie Mackintosh – britiski architekt
* 1929: Franz Rosenzweig – němski filozof
* 1931: Georg von Ompteda – němski spisowaćel a přełožowar
* 1936: Luigi Pirandello – italski spisowaćel
* 1937: Rosa Valetti – němska dźiwadźelnica, kabaretistka a šansonowa spěwarka
* 1941: Albert Döderlein – němski gynekologa
* 1944: Ulrich Wilcken – němski starostawiznar a papyrologa
* 1945: Theodor Dannecker – němski SS-oficěr, jedyn z sobudźěłaćerjow Adolfa Eichmanna
* 1947: Pierre Petit de Julleville – francoski měšnik, arcybiskop wot Rouen, kardinal
* 1948: Enrique Mario Casella – argentinski komponist
* 1951: Algernon Blackwood – britiski spisowaćel
* 1959: Henri Vidal – francoski dźiwadźelnik
* 1960: Mado Robin – francoska sopranistka
* 1965: Henry Cowell – US-ameriski komponist
* 1967: Brasílio Itiberê da Cunha Luz – brazilski komponist
* 1967: Otis Redding – US-ameriski hudźbnik

* 1968: Karl Barth – šwicarski teologa
* 1968: Tian Han – chinski dramatikar
* 1977: Adolph Rupp – US-ameriski basketballowy trenar
* 1978: Ed Wood – US-ameriski filmowy režiser
* 1982: Roy Webb – US-ameriski komponist
* 1987: Giovanni Arpino – italski spisowaćel a žurnalist
* 1987: Jascha Heifetz – rusko-US-ameriski wiolinist
* 1987: Bruno Mora – italski kopar
* 1987: Denis Sanders – US-ameriski filmowc a nošer Oscara
* 1987: Boris Aleksandrowič Čagin – ruski filozof a stawiznar
* 1994: Jiří Marek – čěski spisowaćel
* 1994: Garnett Silk – jamaiski reggaejowy hudźbnik
* 1996: Faron Young – US-ameriski countryjowy hudźbnik
* 1999: Joseph Heller – US-ameriski spisowaćel
* 1999: Franjo Tuđman – chorwatski statny prezident

### 21. lětstotk

* 2001: Marta Emmenegger – šwicarska žurnalistka a seksowa poradźowarka
* 2003: Günter Seuren – němski spisowaćel
* 2004: Adalbert Pilch – awstriski moler a grafikar
* 2004: Adolfo Schlosser – awstriski rězbar
* 2005: Richard Pryor – US-ameriski dźiwadźelnik
* 2006: Salvatore Pappalardo (kardinal) – arcybiskop wot Palermo, kardinal
* 2006: Augusto Pinochet – chilski general a diktator
* 2006: Wolfgang Rumpf – němski hajnk a politikar, čłon zwjazkoweho sejma
* 2006: Wigand Freiherr von Salmuth – němski předewzaćel
* 2008: Henning Christiansen – danski komponist
* 2010: John B. Fenn – US-ameriski chemikar, nošer Nobeloweho myta
* 2010: Rüdiger Proske – němski telewizny žurnalist
* 2014: Ralph Giordano – němski žurnalist, publicist, awtor a režiser

## Swjate a wopomnjenske dny
* katolski: Angeliny
* ewangelski: Heinricha Zütphena
* Zjednoćene narody: Mjezynarodny dźeń čłowjeskich prawow
* Thailandska: Dźeń wustawy (narodny swjatk)

## Wotkaz