9. měrca

**9. měrca** abo **9. nalětnika** je 68. dźeń gregorianiskeje protyki (69. w přestupnych lětach), tuž wostawa hišće 297 dnjow hač do kónca lěta.

## Podawki

* 1422: Po wotprawjenju husitskeho prědarja Jana Zelivskeho dóńdźe w Praze ke krawnym njeměram, pod kotrymiž wosebje Prascy Židźa ćerpja.
* 1848: Zwjazkowy sejm Němskeho zwjazka wobzamknje w Frankobrodźe nad Mohanom, zo by přichodnje čorno-čerwjeno-złote jako zwjazkowe barby wužiwał. Z tym dóstanu tute barby k prěnjemu razej oficielny status narodneho symbola.
* 1888: Po smjerći swojeho nana Wylema I. sta so Bjedrich III. z nowym němskim kejžorom, wumrě pak hižo po 99 dnjach na kyrkowy rak.
* 1945: Pola bomboweho nadpada Zjednoćenych statow na japansku stolicu Tokijo, kotryž płaći jako najćeši konwencionelny nadpad w stawiznach, wumrě něhdźe 100.000 ludźi.

## Narodniny

* 1285: Go-Nijō – 94. kejžor Japanskeje
* 1451: Amerigo Vespucci – italski překupc, namórnik, nawigator a wotkrywar, mjenodawar Ameriki
* 1737: Josef Mysliveček – čěski komponist
* 1750: Johann Friedrich August Tischbein – němski moler
* 1814: Taras Šewčenko – ukrainski basnik
* 1822: **[[Korla Ernst Pjekar]]** – serbski wučer doby narodneho wozrodźenja, prócowar w serbskim hudźbnym žiwjenju
* 1879: Martin Mutschmann – němski předewzaćel a nacionalsocialistiski politikar w Sakskej
* 1890: Wjačeslaw Michailowič Molotow – sowjetski politikar, šef knježerstwa, wonkowny minister
* 1912: **[[Albert Wawrik]]** – serbski nakładnistwowy lektor a serbski spisowaćel
* 1923: Walter Kohn – US-ameriski fyzikar, nošer Nobeloweho myta
* 1924: Peter Scholl-Latour – němsko-francoski žurnalist a awtor
* 1934: Jurij Aleksejewič Gagarin – sowjetski kosmonawt, prěni čłowjek w swětnišću
* 1942: John Cale – waliziski hudźbnik
* 1943: Bobby Fischer – US-ameriski šachownik

* 1945: Katja Ebstein – němska spěwarka a filmowa hrajerka
* 1945: Karl Nolle – němski politikar (SPD), čłon sakskeho krajneho sejma
* 1945: Robin Trower – britiski gitarist a rockowy hudźbnik
* 1948: Chris Thompson – britiski rockowy spěwar, gitarist a komponist
* 1954: Matthias Matussek – němski žurnalist a publicist
* 1959: Giovanni di Lorenzo – němsko-italski žurnalist, šefredaktor tydźenika „Die Zeit“
* 1964: Juliette Binoche – francoska filmowa hrajerka
* 1965: Uta Brězanec – němsko-serbska moderatorka a šlagrowa spěwarka
* 1975: Roy Makaay – nižozemski kopar
* 1977: Ariane Sommer – němska awtorka, moderatorka a filmowa hrajerka

## Wumrěće
* 1009: Bruno z Querfurta – misionar w Pólskej a Pruskej, martrar
* 1776: **[[Křesćan Bohuchwał Šěrach]]** – serbski farar a stronjan pietistow
* 1888: Wylem I. – němski kejžor a kral Pruskeje
* 1891: Amalie Dietrich – němska botanikarka a coologowka
* 1895: Leopold von Sacher-Masoch – awstriski spisowaćel
* 1918: Frank Wedekind – němski spisowaćel, dramatikar a dźiwadźelnik
* 1928: Julius Goerdeler – němski sudnik a zapósłanc
* 1964: Paul von Lettow-Vorbeck – němski general a spisowaćel
* 1981: Max Delbrück – němsko-ameriski biofyzikar a genetikar, nošer Nobeloweho myta
* 1988: Kurt Georg Kiesinger – němski politikar (CDU) a zwjazkowy kancler
* 1992: Menachem Begin – israelski politikar a premier
* 1994: Charles Bukowski – US-ameriski basnik a spisowaćel
* 1997: The Notorious B.I.G. – US-ameriski rapper

## Swjate dny
* katolski: Franciski Romskeje
* ewangelski: Franciski

## Wotkaz