open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Čornucha

**Čornucha** (*Nigella*) je ród ze swójby maslenkowych rostlinow (*Ranunculaceae*).

## Wopis
K rodej čornucha słuša jednolětne zela, kotrež njesu běło-módrojte kćenja.

Łopjena su pjerite, ćeńke a wuske.

## Rozšěrjenje
Družiny su předewšěm w regionje srjedźneho morja rozšěrjene.

## Družiny

Ród wobsahuje 20 družinow, z kotrychž sćěhowace družiny su při nas rozšěrjene:

* sywna čornucha (*Nigella sativa*) jako korjeninska a wolijowa rostlina kultiwowana, w srjedźnej Europje njeje domjaca.
* njewjesćinka (*Nigella damascena*) je w zahrodach kultiwowana a wodźiwiła. 
* rólna čornucha (*Nigella arvensis*) jako rólna njerodź nic jara často wustupuje.

## Nóžki


## Žórło
* Ullstein Lexikon der Pflanzenwelt, 1973, ISBN 3-550-16019-4, strona 402 

## Eksterne wotkazy
Maslenka

**Maslenka** (*Ranunculus*) je ród ze swójby maslenkowych rostlinow (*Ranunculaceae*). 

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* alpska maslenka (*Ranunculus alpestris*)
* běła maslenka (*Ranunculus aconitifolius*)
* blěda maslenka (*Ranunculus sardous*)
* blušćojta maslenka (*Ranunculus hederaceus*)
* brejnininska maslenka (*Ranunculus breyninus*)
* dulkata maslenka (*Ranunculus bulbosus*)
* grenjerska maslenka (*Ranunculus villarsii*)
* hórska maslenka (*Ranunculus montanus*)
* ilěrska maslenka (*Ranunculus illyricus*)
* jědojta maslenka (*Ranunculus sceleratus*)
* jěra maslenka (*Ranunculus acris*)
* kašubska maslenka (*Ranunculus cassubicus*)
* korjenita maslenka (*Ranunculus serpens*)
* korutanska maslenka (*Ranunculus carinthiacus*)
* łažawa maslenka (*Ranunculus repens*)
* ležaca maslenka (*Ranunculus reptans*)
* lěsna maslenka (*Ranunculus nemorosus*)
* lodowcowa maslenka (*Ranunculus glacialis*)
* mjechka maslenka (*Ranunculus lanuginosus*)
* niska maslenka (*Ranunculus ficaria*) 
* přeměnita maslenka (*Ranunculus hybridus*)
* rěčna maslenka (*Ranunculus flammula*)
* rólna maslenka (*Ranunculus arvensis*)
* seršćowcowa maslenka (*Ranunculus penicillatus*)
* sněhběła maslenka (*Ranunculus ololeucos*)
* šepjerjaca maslenka (*Ranunculus circinatus*)
* škitojta maslenka (*Ranunculus peltatus*)
* třidźělna maslenka (*Ranunculus tripartitus*)
* ćeńka maslenka (*Ranunculus trichophyllus*)
* wódna maslenka (*Ranunculus aquatilis*)
* wodoklonowa maslenka (*Ranunculus platanifolius*)
* wosebna maslenka (*Ranunculus polyanthemus*)
* wutrobojta maslenka (*Ranunculus parnassiifolius*)
* wysoka maslenka (*Ranunculus lingua*)
* złota maslenka (*Ranunculus auricomus*)
* žołmjaca maslenka (*Ranunculus fluitans*) 

## Nóžki


## Eksterne wotkazy
Běła maslenka

**Běła maslenka** (*Ranunculus aconitifolius*) je rostlina ze swójby maslenkowych rostlinow  (*Ranunculaceae*).

## Wopis
Běła maslenka je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 20 hač 50 cm.

Stołpik je zrunany a hałuzojty.

### Łopjena
Łopjena su rukojte a pjećdźělne hač sydomdźělne. Spódnje łopjena su dołho stołpikate, mjeztym zo stołpikowe łopjena sedźace su. Jich wotrězki su šěroko jejkojte a nimale hač do kónca zubate. Srjedźny wotrězk je krótko stołpikaty.

### Kćenja
Kćěje wot meje hač julija. Běłe kćenja docpěwa wulkosć wot 1 hač 2,5 cm a steja w pakići. Jich stołpiki su kosmate. Keluškowe łopjena su zwonka často čerwjenje přeběžane a zahe wotpadnu.

## Stejnišćo
Rosće na rěčnych brjohach, žórłowych městnach, hnojenych włóžnych łukach a w swětłych włóžnych lěsach. Preferuje silikatne pódy.

## Rozšěrjenje
Rostlina je w horinach srjedźneje a južneje Europy, w Alpach hač do wysokosćow wot 2600 m, rozšěrjena.

## Nóžki


## Žórła
* Schauer - Caspari: Pflanzenführer für unterwegs, ISBN 978-3-8354-0354-3, 2. nakład, 2008, strona 42 
* Spohn, Aichele, Golte-Bechtle, Spohn: Was blüht denn da? Kosmos Naturführer (2008), ISBN 978-3-440-11379-0, strona 132 
* Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005. 
* Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
* Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin  (1954)
* Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)
Jěra maslenka

**Jěra maslenka** (*Ranunculus acris*) je rostlina ze swójby maslenkowych rostlinow (*Ranunculaceae*). Dalše serbske mjeno je **nochan**.

## Wopisanje
Jěra maslenka je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30 hač 100 cm.

Stołpik je nahi abo čumpaće přilěhace kosmaty.

### Łopjena
Spódnje łopjena su dołho stołpikate a pjećstołpowe hač sydomstołpowe. 

### Kćenja
Kćěje wot meje hač septembra. Kćenja docpěwaja wulkosć wot 2 hač 3 cm a su złotožołće błyšćace a pjećličbne. Žołtojte keluškowe łopješka přilěhaja kćenjowym łopješkam. Kćenjowe stołpiki su kulojte a njebrózdźene. 

### Płody
Nahe płodźiki maja krótki pysčičk.

## Stejnišćo
Rosće na łukach a pastwach. Preferuje tróšku włóžne pódy.

## Rozšěrjenje
Rostlina je w Europje rozšěrjena.

## Wužiwanje

## Nóžki


## Žórła
* Schauer - Caspari: Pflanzenführer für unterwegs, ISBN 978-3-8354-0354-3, 2. nakład, 2008, strona 126 
* Spohn, Aichele, Golte-Bechtle, Spohn: Was blüht denn da? Kosmos Naturführer (2008), ISBN 978-3-440-11379-0, strona 270  
* Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005. 
* Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
* Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin (1954)
* Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)
Hórska maslenka

**Hórska maslenka** (*Ranunculus montanus*) je rostlina ze swójby maslenkowych rostlinow (*Ranunculaceae*).

## Wopis
Hórska maslenka je wšelakora rostlina, kotraž docpěwa wysokosć wot 5 hač 30 cm.

Stołpik je zrunany a jedno- hač třikćenjowy. 

### Łopjena
Spódnje łopjena su stołpikate, błyšćace a třidźělne hač pjećdźělne a wobsteja z wopak-jejkojtych, zubatych, ćmowozelenych wotrězkow. Hornje stołpikowe łopjena su sedźace a maja linealne wotrězki.

### Kćenja
Kćěje wot apryla hač awgusta. Kćenja su złotožołte a docpěwaja šěrokosć wot 12 hač 25 mm.

### Płody
Płodźiki su bóčnje splacnjene a maja krótki, křiwjeny pysčičk. 

## Stejnišćo
Rosće na hórskich łukach a pastwach, ale tež w swětłych lěsach, hač do wysokosćow wot 1000-3000 m.

## Rozšěrjenje
Rostlina je w Alpach, Čornym lěsu, Jurje a Karpatach rozšěrjena.

## Nóžki


## Žórła
* Schauer - Caspari: Pflanzenführer für unterwegs, ISBN 978-3-8354-0354-3, 2. nakład, 2008, strona 126 
* Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005. 
* Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
* Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin  (1954)
* Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)
Vystrkov

**Vystrkov** je wjes a gmejna w Čěskej (kraj Vysočina, wokrjes Pelhřimov). Leži 580&nbsp;m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe třista wobydlerjow. Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1599.

## Žórła


## Wotkaz
Jan Cyž

**Jan Cyž** je mjeno tutych wosobinow:

* Jan Cyž-Hajničanski (1883–1948) – farar, narodny prócowar a předsyda Łužiskeje narodneje rady
* Dr. Jan Cyž (1898–1985) – nakładnik, jurist a politikar
* Jan (Janko) Cyž (* 1955) – komponist
Rěčna maslenka

**Rěčna maslenka** (*Ranunculus flammula*) je rostlina ze swójby maslenkowych rostlinow (*Ranunculaceae*).

## Wopis
Rěčna maslenka je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 10 hač 50 cm. Rostlina je bahnowa rostlina, kotrejež stołpik zwjetša je wobłukaće postupowacy a rozhałuzowany.

### Łopjena
Łopjena su njerozdźělene. Na spódku stejace łopjena su dołho stołpikate, zwjetša klinojte abo skulojćene. Stołpikowe łopjena su krótko stołpikate a wusko lancetojte a docpěwaja dołhosć wot 10 cm.

### Kćenja
Kćěje wot meje hač septembra. Kćenja su blědźe žołte, docpěwaja wulkosć wot 0,8 hač 1,7 cm a so wot muchow wopróšuja.

## Stejnišćo
Rosće w bahnach, małodusykowych bahnowych łukach, žórłach a na brjohach.

## Rozšěrjenje
Rostlina je w nimale cyłej Europje rozšěrjena.

## Nóžki


## Žórła
* Schauer - Caspari: Pflanzenführer für unterwegs, ISBN 978-3-8354-0354-3, 2. nakład, 2008, strona 122 
* Spohn, Aichele, Golte-Bechtle, Spohn: Was blüht denn da? Kosmos Naturführer (2008), ISBN 978-3-440-11379-0, strona 268 
* Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005. 
* Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
* Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin  (1954)
* Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)
Mjechka maslenka

**Mjechka maslenka** (*Ranunculus lanuginosus*) je rostlina ze swójby maslenkowych rostlinow (*Ranunculaceae*).

## Wopis
Mjechka maslenka je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 30hač 70 cm. Rostlina je husto wotstejo a mjechko kosmata.

### Łopjena
Na spódku stejace łopjena su dołhostołpikate a rukojće rozdźělne. 

### Kćenja
Kćěje wot meje hač julija. Kćenjowe stołpiki su kulojte a nic brózdźene. Mnoholičbne, oranžožołte kćenja steja na rozhałuzowanych stołpikach a docpěwa wulkosć wot 1,5 hač 2 cm. Keluškowe łopjena su přilěhawe. 

### Płody
Płodźiki njesu hóčkojty pysčičk.

## Stejnišćo
Rosće w lisćowych, wudolinowych a łučinowych lěsach. Preferuje čerstwe hač włóžne, wutkate a wapnite pódy.

## Rozšěrjenje
Rostlina je w srjedźnej a južnej Europje rozšěrjena.

## Wužiwanje

## Nóžki


## Žórła
* Schauer - Caspari: Pflanzenführer für unterwegs, ISBN 978-3-8354-0354-3, 2. nakład, 2008, strona 126 
* Spohn, Aichele, Golte-Bechtle, Spohn: Was blüht denn da? Kosmos Naturführer (2008), ISBN 978-3-440-11379-0, strona 272 
* Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005. 
* Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
* Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin  (1954)
* Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)
Třidźělna maslenka

**Třidźělna maslenka** (*Ranunculus tripartitus*) je rostlina ze swójby maslenkowych rostlinow (*Ranunculaceae*). 

## Synonimy
* *Batrachium lutarium* Revel - Actes Soc. Linn. Bordeaux, 25: 413, t.4 (1865) - Bull. Soc. Acad. Angers, 3: 96 (1874) -
* *Ranunculus petiveri* auct. p. p. - non Koch -

## Wopis

## Stejnišćo

## Rozšěrjenje

## Wužiwanje

## Nóžki


## Žórła
* Aichele, D., Golte-Bechtle, M.: Was blüht denn da: Wildwachsende Blütenpflanzen Mitteleuropas. Kosmos Naturführer (1997)
* Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005. 
* Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
* Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin (1954)
* Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)
Wódna maslenka

**Wódna maslenka** (*Ranunculus aquatilis*) je rostlina ze swójby maslenkowych rostlinow (*Ranunculaceae*).

## Wopisanje
Wódna maslenka je jednolětna rostlina abo trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 10 hač 200 cm.

### Łopjena
Podnurjene łopjena su fajn rozdźělene a docpěwaja dołhosć wot 5 cm, mjeztym zo płuwanske łopjena su hač do nimale spódki třiškałobowe a kulowate.

### Kćenja
Kćěje wot apryla hač septembra. Kćenja wusahuja po jednym z wody a docpěwaja wulkosć wot 1 hač 1,6 (2) cm. Při tym so běłe kćenjowe łopješka dótkaja. Jeli woda po sylnych spadkach steji přewysoko, tak zo kćenja njemóžeja z wody wusahuja, da kćenja zawrjene wostanu a so sam wopróša.  

## Stejnišćo
Rosće w stejacych abo pomału běžacych, wutkatych, zwjetša płonych, małowapnitych wodźiznach.

## Rozšěrjenje
Rostlina je w Europje rozšěrjena.

## Nóžki


## Žórła
* Schauer - Caspari: Pflanzenführer für unterwegs, ISBN 978-3-8354-0354-3, 2. nakład, 2008, strona 40 
* Spohn, Aichele, Golte-Bechtle, Spohn: Was blüht denn da? Kosmos Naturführer (2008), ISBN 978-3-440-11379-0, strona 134 
* Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005. 
* Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
* Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin  (1954)
* Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)
Myšowka

**Myšowka** (*Myosurus*) je ród ze swójby maslenkowych rostlinow (*Ranunculaceae*).

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* najmjeńša myšowka (*Myosurus minimus*)

## Nóžki
Nartušowy podlěsk

**Nartušowy podlěsk** (*Anemone narcissiflora*) je rostlina ze swójby maslenkowych rostlinow (*Ranunculaceae*).

## Wopis
Nartušowy podlěsk je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 20 hač 40 cm. Rostlina je wotstejo kosmata.

### Stołpik a łopjena
Stołpik a łopjena su kosmate. Łopjena su třidźělne hač pjećdźělne, mjeztym zo wotrězki zaso su dźělene. Spódnje łopjena su dołho stołpikate a rukojte.

### Kćenja
Kćěje wot meje hač julija (awgusta). Kćenja docpěwaja wulkosć wot 2 hač 3 cm a steja po třoch hač po wosmjoch we wokołkojtym kwětnistwje wyše łopjenoweje mutlički. Pjeć, rědko šěsć, kćenjowych łopješkow je nahe a běłe, zwonka často čerwjenojte. Pupk je často čerwjeny.

Kćenja njewobsahuja běłe barbizny, ale z powětrom pjelnjene mjezoty, kotrež dopadowace běłe swětło reflektuja.

## Stejnišćo
Rosće na kerčinowych kromach a połsuchich trawnikach. Preferuje wapnite, suche pódy.

## Rozšěrjenje
Rostlina je w horinach srjedźneje a južneje Europy rozšěrjena.

## Nóžki


## Žórła
* Schauer - Caspari: Pflanzenführer für unterwegs, ISBN 978-3-8354-0354-3, 2. nakład, 2008, strona 42 
* Spohn, Aichele, Golte-Bechtle, Spohn: Was blüht denn da? Kosmos Naturführer (2008), ISBN 978-3-440-11379-0, strona 132 
* Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005. 
* Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
* Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin  (1954)
* Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)
Pryšćenc

**Pryšćenc** (*Clematis*) je ród ze swójby maslenkowych rostlinow (*Ranunculaceae*). 

## Systematika
Wobsahuje sćěhowace družiny:

* alpski pryšćenc (*Clematis alpina*)
* hórski pryšćenc (*Clematis montana*) 
* zahrodny pryšćenc (*Clematis x hybridus*) 
* lěsny pryšćenc (*Clematis vitalba*)
* prosty pryšćenc (*Clematis recta*)
* włóski pryšćenc (*Clematis viticella*)

## Nóžki
Alpski pryšćenc

**Alpski pryšćenc** (*Clematis alpina*) je rostlina ze swójby maslenkowych rostlinow (*Ranunculaceae*).

## Wopisanje
Alpski pryšćenc je wity  kerčk, kotryž ma 2 m dołhe lězucymi, wodrjewjacymi  wubitkami. 

### Łopjena
Łopjena su napřećostejne, dołho stołpikate a dwójce třiličbne. 

### Kćenja
Kćěja wot meje hač awgusta. Kćenja su zwónčkojte a steja po jednym w łopjenowych rozporach, su dołho stołpikate. Maja 4 fijałkojte hač swětłomódre kćenjowe łopješka, kotrež docpěwaja dołhosć wot 5 cm. Nektarowe łopješka su 10 hač 12, łopatkojte, běłopjelsćojte a jenož poł tak dołho kaž štyri kćenjowe łopjena. 

Stameny su mnoholične a husto kosmate. 

### Płody
Płody su małki a kosmate a maja wotstajejo kosmate pěstki.  

## Stejnišćo
Rosće na skaliznach, w kerčinach, swětłych lěsach zwjetša na wapnje a rědko na silikaće.

## Rozšěrjenje
Alpski pryšćenc je rozšěrjeny wot Pyrenejow přez Alpy, we wysokosć wot 1000-2400 m, a wuchodoeuropske hory hač sewjerneje Azije a sewjerneje Ameriki.

## Nóžki


## Žórła
* GU Maxi-Kompaß Blumen, ISBN 3-7742-3852-9, strona 8 
* Schauer - Caspari: Pflanzenführer für unterwegs, ISBN 978-3-8354-0354-3, 2. nakład, 2008, strona 270
Prosty pryšćenc

**Prosty pryšćenc** (*Clematis recta*) je rostlina ze swójby maslenkowych rostlinow (*Ranunculaceae*).

## Wopis
Prosty pryšćenc je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 50 hač 150 cm.

Stolpik je zwjetša njewodrjewjeny, hranity a dudławy. 

### Łopjena
Łopjena su njeporowje pjerite z pjeć, sydom abo dźesać dołho stołpikatymi, jejkojtymi, wótrymi łopješkami. Łopency su cyłokromne a módrozelene. 

### Kćenja
Kćěje wot (meje) junija hač julija. Mnoholičbne, běłe kćenja steja w kwětnistwach na kóncach zrunanych, dudławych stołpikow. Štyri kćenjowe łopjena su běłe, jenož na kromje husto pjelsćojće kosmate.

### Maćizny
Wutk čerstwych rostlinow wobsahuje wótry protoanemonin, kotryž kožu jara sylnje dražni.

## Stejnišćo
Rosće w ćopłych  kerčinatych lěsach a swětłych kerčinach. Preferuje w lěće ćopłe, wapnite pódy.

## Rozšěrjenje
Rostlina je w južnej Němskej, Durinskej, južnych Alpach a Pyrenejach, w južnej a wuchodnej Europje rozšěrjena.

## Nóžki


## Žórła
* Schauer - Caspari: Pflanzenführer für unterwegs, ISBN 978-3-8354-0354-3, 2. nakład, 2008, strona 32  
* Spohn, Aichele, Golte-Bechtle, Spohn: Was blüht denn da? Kosmos Naturführer (2008), ISBN 978-3-440-11379-0, strona 112 
* Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005. 
* Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
* Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin (1954)
* Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)
Das Karpatenblatt

**Das Karpatenblatt** su němskorěčne nowiny za němsku mjeńšinu (něhdźe 5.500 ludźi) w Słowakskej.
The Cranberries

**The Cranberries** běchu irska rockowa skupina, kotraž so w lěće 1989 pod mjenom *The Cranberry Saw Us* w Limericku załoži. 2003 so rozpušći a 2009 znowa załoži. Spěwarka skupiny bě Dolores O'Riordan (1971–2018). Jich najwuspěšny spěw *Zombie* z lěta 1994 jedna wo konflikće w Sewjernej Irskej.

## Diskografija
* 1993 *Everybody Else Is Doing It, So Why Can't We?*
* 1994 *No Need to Argue*
* 1996 *To The Faithful Departed*
* 1999 *Bury The Hatchet*
* 2001 *Wake Up And Smell The Coffee*
* 2002 *Stars – The Best Of The Cranberries 1992–2002 (Best Of-Album)*
* 2012 *Roses*
* 2017 *Something Else*
* 2019 *In the End*

## Wotkazy

* cranberries.com 
* The Cranberries In Your Head
* Dolores O'Riordan.ru - fan-site
Pomhaj Bóh

**Pomhaj Bóh** je měsačnje wuchadźacy časopis ewangelskich Serbow w Hornjej Łužicy. Wudawa so w hornjoserbšćinje, składnostnje wozjewja tež přinoški w delnjoserbskej rěči. Pomjenowany je po starodawnym postrowje ewangelskich Serbow „Pomhaj Bóh“. Časopis wobsahuje hłownje přinoški wo přitomnosći a stawiznach ewangelskich Serbow w Hornjej a Delnjej Łužicy. Nimo aktualnych rozprawow z dwurěčnych wosadow wobjednawa powšitkowne nabožne, kulturne a kulturnostawizniske temy. Zamołwita redaktorka je Trudla Malinkowa. Zhromadnej wudawaćelej stej *Serbski wosadny zwjazk* a *[[Serbske ewangelske towarstwo]]&nbsp;z.t.*

## Stawizny
Z Rujan pochadźacy Chrjebjanski farar Friedrich Selle (1858–1931), kiž bě tam za krótki čas serbsce nawuknył, załoži Pomhaj Bóh jutry 1891 jako tydźensce wuchadźace njedźelske łopjeno za serbske ewangelske wosady Hornjeje Łužicy. Časopis słužeše nabožnemu natwarjenju, powučenju, informaciji a zabawje. Hromadźe z druhimi serbskimi ćišćerskimi wudźěłkami jón nacionalsocialisća 1937 zakazachu. 

Znowawuchadźenje bě wot decembra 1950 jako měsačnik móžne. Jako přiłoha Pomhaj Bóh wuńdźeštej wot 1988 do 1990 wob lěto dwě čisle nowozałoženeho delnjoserbskeho nabožneho časopisa Pomogaj Bog. Tutón wuchadźa wot 1991 jako měsačna wosebita strona delnjoserbskeho tydźenika Nowy Casnik.

## Zamołwići redaktorojo

## Literatura
* Werner Měškank, *[https://ru.scribd.com/doc/299197128/Zeszyty-Łużyckie-39-401 150 lat czasopisma „Pomogaj Bog”. 50 lat Radia Łużyckiego]*, Łużyczanie w europejskich kontekstach, UNIWERSYTET WARSZAWSKI INSTYTUT SLAWISTYKI ZACHODNIEJ I POŁUDNIOWEJ, Zeszyty Łużyckie, TOM 39/40, Warszawa 2006, p. 147 - 159

## Wotkazaj
* Webstronki časopisa Pomhaj Bóh
* Archiw zašłych wudaćow
Bubak

**Bubak** je měsačne młodźinske wusyłanje Braniborskeho serbskeho radija. Wusyła so kóždu póndźelu wot 19.00 do 20.00 hodź.

## Eksterne wotkazy
*Bubak
Condor (nowina)

**Condor** je němska nowina za němsku mjeńšinu (ca. 20.000) w Chile. Nowina ma nakładowu sylnosć wot něhdźe 6.000 eksemplarow.

## Eksterne wotkazy
* http://www.condor.cl/
Gazette van Detroit

**Gazette van Detroit** je nižozemska nowina w Zjednoćenych statach Ameriki. Prěnje wudaće bě 13. awgusta 1914. Nowina ma nakładowu sylnosć wot něhdźe 12.500 eksemplarow.

## Eksterne wotkazy
*gazettevandetroit.com
Brasil-Post

**Brasil-Post** je brazilska nowina za němsku mjeńšinu (ca. 600.000) w Brazilskej. Nowina ma nakładowu sylnosć wot něhdźe 21.850 eksemplarow.

## Eksterne wotkazy
*http://www.press-guide.com/brazil.htm
*https://web.archive.org/web/20130918142523/http://www.brasilpost.com.br/
Madleńka Šołćic

**Madleńka Šołćic** ( hač do 2025 *Madlenka Scholze*; * 1975) je serbska awtorka, redaktorka a dramaturgowka.

Šołćic wotrosće w Konjecach, wuchodnje Kamjenca. Dźensa bydli w Hrubjelčicach. Studowała je w Lipsku wot 1995 sorabistiku, žurnalistiku a kubłanske wědomosće. W lěće 2003 zakónči swój druhi studij na Wysokošuli za hudźbu a dźiwadło w Lipsku jako diplomowana dramaturgowka.

Swoju karjeru při serbskim rozhłosu započa jako moderatorka 1999 ze załoženjom młodźinskeho wusyłanja Radijo Satkula. Pozdźišo dźěłaše jako moderatorka a redaktorka rańšeho wusyłanja a zdobom jako redaktorka telewizijneho wusyłanja Wuhladko. Dźensa je Šołćic awtorka a režiserka dźěćaceho wusyłanja w Serbskim rozhłosu - Dobre ranje. 2008 je załožiła forum serbskich pisacych - literarny konopej.

Madleńka Šołćic dźěłaše wot hrajneje doby 2010/2011 jako dramaturgowka a wot oktobra 2011 do julija 2024 bĕ zdobom Zastupjerka intendanta za serbske dźiwadło při Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle w Budyšinje. Wot nowembra 2024 je přistajena jako redaktorka a zamołwita za rańše dźěćace postrowy a słuchohry pola MDR/Serbski rozhłós.
Schlesien Journal

**Schlesien Journal** je němskorěčne telewizne wusyłanje za němsku mjeńšinu (něhdźe 200.000 ludźi) w Pólskej.
Jan Hanski

**Jan Hanski** ( *Johannes Hansky*; * 24. nowembra 1925 w Njebjelčicach; † 15. julija 2004 w Eisenhüttenstadće) bě serbski moler a grafikar.

## Žiwjenje

Wuchodźiwši ludowu šulu nawukny Hanski powołanje dekoraciskeho molerja. 1943 dyrbješe do wójska. 1947 wróći so z wójnskeje jatby a dźěłaše jako molerski pomocnik. 1952–1955 studowaše na fachowej šuli za nałožowane wuměłstwo w Podstupimje pola prof. Waltera Nerlicha. 1956–1962 bě nawoda wotrjada za barbowe a nutřkowne wuhotowanje pola zawoda VEB Ausbau-Union w Eisenhüttenstadće. Pódla swojeho dźěła studowaše w lětach 1961 hač do 1962 fotografiju w Berlinje.

Wot 1963 dźěłaše Hanski jako swobodnje skutkowacy wuměłc. W samsnym lěće přistupi Zwjazkej tworjacych wuměłcow NDR. Wot 1973 hač do 1988 bě předsyda wobwodneho zwjazka Frankfurt nad Wódru. Hanski bě tež čłon Koła serbskich tworjacych wuměłcow.

Wot lěta 1978 přiwobroći so Hanski předewšěm molerstwu, a to wosebje technice lakoweho molerstwa.

K 70. narodnemu dnjej w nazymje 1995 wěnowaše jemu Choćebuski Serbski muzej wobšěrnu wustajeńcu .

## Žórło

## Wotkazaj

*Krótkobiografija Jana Hanskeho na webstronach Njebjelčanskeje gmejny
Die Woche in Australien

**Die Woche in Australien** su awstralske nowiny za němsku mjeńšinu (něhdźe 80.000) w Awstralskej. Prěnje wudaće bě w lěće 1957.
Komunistiska strona Awstriskeje

**Kommunistiska strona Awstriskeje** ( *Kommunistische Partei Österreichs*) je lěwicarska politiska strona w Awstriskej. Předsyda je Mirko Messner.

## Wotkazaj

* kpoe.at
Katolski Posoł

**Katolski Posoł** je časopis katolskich Serbow, kotryž tydźensce w hornjoserbšćinje wuńdźe. Časopis wudawa Towarstwo Cyrila a Metoda z.t. a ma prawidłowny nakład něhdźe 2.150 eksemplarow. Wot 1. julija 2013 je Michał Anders šefredaktor Katolskeho Posoła. Prjedy wukonješe tute dźěło wot lěta 1978 Baćoński farar Gerat Wornar.

Na iniciatiwu Michała Hórnika wuńdźe w lěće 1863 prěnje čisło Katolskeho Posoła, wudawane wot 1862 załoženeho *Towarstwa swjateju Cyrilla a Methoda*. Za čas nacionalsocialistow so cyrkwinska nowina w lěće 1939 zakaza. Katolski Posoł wuńdźe po wójnje hakle 1950 zaso, podleži pak statnej nowinarskej censury.

## Žórło


## Wotkaz
*Webstronki Katolskeho Posoła
Die tageszeitung

**die tageszeitung** (krótko **taz**) je nadregionalny lěwicarski dźenik w Němskej, kotryž wuńdźe w drustwownym nakładnistwje *taz, die tageszeitung Verlagsgenossenschaft eG*. Prěnje wudaće bě w lěće 1978 w zapadnym Berlinje. Dźenik ma nakład wot něhdźe 53.000 (2015) eksemplarow. Šefredaktor je Georg Löwisch a wudawar je *taz-Genossenschaft*.

## Wotkazaj

* die tageszeitung
Bascha Mika

**Bascha Mika** (* 17. januara 1954, Komprachcice, Pólska) je němska žurnalistka, kotraž bě wot 1999 do 2009 šefredaktorka němskich nowin Die tageszeitung.

## Wotkaz
* Biografija na stronach NDR
Wšědna rohohłójčka

**Wšědna rohohłójčka** (*Ceratocephala falcata*) je rostlina ze swójby maslenkowych rostlinow (*Ranunculaceae*). Dalše serbske mjeno je kosmičkata maslenka.

## Wopisanje

## Stejnišćo

## Rozšěrjenje

## Wužiwanje
## Žórła

* Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005. 
* Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
* Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin  (1954)
* Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)
Wotrožnik

**Wotrožnik** (*Consolida*) je ród ze swójby maslenkowych rostlinow (*Ranunculaceae*).

## Wopis
Łopjena su sćeńka dźělene.

Symjenja su jědojte.

## Systematika a rozšěrjenje
Družiny su w regionje Srjedźneho morja, w zapadnej a centralnej Aziji rozšěrjene.

Eksistuje něhdźe 40 družinow (*Consolida*)  (wuběrk):

* Zahrodny wotrožnik (*Consolida ajacis* (L.) Schur)
**[[Consolida camptocarpa]]* (Fisch. & C.A.Mey. ex Ledeb.) Nevski
**[[Consolida hellespontica]]* (Boiss.) Chater 
**[[Consolida oliveriana]]* (DC.) Schrödinger 
* Narańši wotrožnik (*Consolida orientalis* (J.Gay) Schrödinger, Syn. *Consolida hispanica* (Costa) Greuter & Burdet)
**[[Consolida phrygia]]* (Boiss.) Soó 
**[[Consolida pubescens]]* (DC.) Soó 
**[[Consolida raveyi]]* (Boiss.) Schrödinger 
* Pólny wotrožnik (*Consolida regalis*  Gray)
**[[Consolida rugulosa]]* (Boissier) Schrödinger
**[[Consolida sulphurea]]* (Boiss. & Hausskn.) P.H.Davis 
**[[Consolida tenuissima]]* (Sibthorp & Smith) Soó

## Nóžki


## Žórło
* Botanica, Einjährige und mehrjährige Pflanzen, Über 2000 Pflanzenporträts, ISBN 978-3-8331-4469-1, strona 235 

## Eksterne wotkazy
Rohohłójčka

**Rohohłójčka** (*Ceratocephala*) je ród ze swójby maslenkowych rostlinow (*Ranunculaceae*). 

Wobsahuje sćěhowace družiny:
* *[[Ceratocephala caulifolia]]*
* wšědna rohohłójčka (*Ceratocephala falcata*)
* *[[Ceratocephala orthoceras]]*
* *[[Ceratocephala testiculata]]*
Wotrožnik (Delphinium)

**Wotrožnik** (*Delphinium*) je ród ze swójby maslenkowych rostlinow (*Ranunculaceae*).

## Wopis
Družiny su jednolětne a wjacelětne rostliny.

## Systematika a rozšěrjenje
Synonymaj wot *Delphinium* L. stej *Chienia* W.T.Wang a *Diedropetala* (Huth) Galushko.

Něhdźe 300 hač 350 *Delphinium*-družinow su předewšěm w měrych conach Eurazije a Sewjerneje Ameriki (Holarktis) rozšěrjene. Nimo toho wustupuja někotre družiny w hórskich regionach centralneje Afriki. Jeničce w Chinskej wustupuja 173 družinow, z kotrychž su 150 tam endemiske. 61 družinow su w Sewjernej Americe domjace.

Na přikład tworja *D. bulleyanum* z *D. delavayi*, *D. ceratophorum* z *D. grandiflorum* a *D. coleopodum* z *D. delavayi* přirodne hybridy.

a jako hybridy:
*:de:Stauden-Rittersporn (*Delphinium-Cultorum*-hybridy)
**[[Delphinium belladonna hybrida]]*

Wjace k rodej *Delphinium* njesłušeja:
**Delphinium ambiguum* auct. ⇒ *[[Consolida ajacis]]* (L.) Schur 
**Delphinium consolida* L. ⇒ *[[Consolida regalis]]* Gray
**Delphinium hispanicum* Costa ⇒ *[[Consolida orientalis]]* (J.Gay) Schrödinger  
**Delphinium oliverianum* DC. ⇒ *[[Consolida oliveriana]]* (DC.) Schrödinger
**Delphinium orientale* J.Gay ⇒ *[[Consolida orientalis]]* (J.Gay) Schrödinger 
**Delphinium rugulosum* Boiss. ⇒ *[[Consolida rugulosa]]* (Boiss.) Schrödinger 

## Nóžki


## Žórło
* Botanica, Einjährige und mehrjährige Pflanzen, Über 2000 Pflanzenporträts, ISBN 978-3-8331-4469-1, strona 258
Wušnička

*Wušnička* (Isopyrum) je ród ze swójby maslenkowych rostlinow (Ranunculaceae). Wobsahuje sćěhowace družiny:

*** wšědna wušnička (*Isopyrum thalictroides*)
Zymnička

**Zymnička** (*Eranthis*) je ród ze swójby maslenkowych rostlinow (*Ranunculaceae*). 

Wobsahuje sćěhowace družiny:
* *Eranthis albiflora*. Zapadna China.
* *Eranthis cilicica*. Juhozapadna Azija.
* wšědna zymnička (*Eranthis hyemalis*)
* *Eranthis lobulata*. Zapadna China.
* *Eranthis longistipitata*. Centralna Azija.
* *Eranthis pinnatifida*. Japanska.
* *Eranthis sibirica*. Sewjerna Azija.
* *Eranthis stellata*. Wuchodna Azija (sewjerna China, Koreja, juhowuchodna Ruska).
Věžnička

**Věžnička** je wjeska a gmejna w Čěskej (kraj Vysočina, wokrjes Jihlava). Leži 490&nbsp;m nad mórskej hładźinu a ma něhdźe 130 wobydlerjow. Prěnje historiske naspomnjenje je z lěta 1502.

## Žórła


## Wotkaz
Žiwotnik

**Žiwotnik** (*Thalictrum*) je ród ze swójby maslenkowych rostlinow (*Ranunculaceae*). 

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* bahnowy žiwotnik (*Thalictrum lucidum*)
* jednory žiwotnik (*Thalictrum simplex*)
** sydrikojty žiwotnik (*Thalictrum simplex subsp. galioides*)
* mały žiwotnik (*Thalictrum minus*)
* módrozeleny žiwotnik (*Thalictrum speciosissimum*)
* pyšny žiwotnik (*Thalictrum aquilegiifolium*)
* wysoki žiwotnik (*Thalictrum morisonii*)
* žołty žiwotnik (*Thalictrum flavum*)

## Nóžki
Cedrelowc

**Cedrelowc** (*Cedrela*) je ród ze swójby melijowcowych rostlinow (*Meliaceae*). 

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* meksikanski cedrelowc (*Cedrela mexicana*)
* wonjaty cedrelowc (*Cedrela odorata*)
Meksikanski cedrelowc

**Meksikanski cedrelowc** (*Cedrela mexicana*) je štom ze swójby  melijowcowych rostlinow (*Meliaceae*). 

## Wopisanje

## Stejnišćo

## Rozšěrjenje

## Wužiwanje

## Noty


## Žórła
* Aichele, D., Golte-Bechtle, M.: Was blüht denn da: Wildwachsende Blütenpflanzen Mitteleuropas. Kosmos Naturführer (1997)
* Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005. 
* Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
* Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin  (1954)
* Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)
Melijowcowe rostliny

**Melijowcowe rostliny** (*Meliaceae*) su swójba symjencowych rostlinow (*Spermatophyta*).

Wobsahuje sćěhowace rody:

* cedrelowc (*Cedrela*)
** meksikanski cedrelowc (*Cedrela mexicana*)
** wonjaty cedrelowc (*Cedrela odorata*)
* mahagonijowc (*Swietenia*)
** prawy mahagonijowc (*Swietenia mahagoni*) 
* melijowc (*Melia*)
** indiski melijowc (*Melia azedarach*)
Mahagonijowc

**Mahagonijowc** (*Swietenia*, Syn.: *Elutheria* M.Roem., *Mahagoni* Adans., *Roia* Scop., *Suitenia* Stokes, orth. var.) je ród ze swójby melijowcowych rostlinow (*Meliaceae*).

Wobsahuje sćěhowace družiny:
* *Swietenia humilis* Zucc.
* *Swietenia macrophylla* King, syn.: *Swietenia candollei* Pittier
* prawy mahagonijowc (*Swietenia mahagoni*)
Melijowc

**Melijowc** (*Melia*) je ród ze swójby melijowcowych rostlinow (*Meliaceae*). 

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* indiski melijowc (*Melia azedarach*)
Mlóčenjowe rostliny

**Mlóčenjowe rostliny** (*Euphorbiaceae*) su swójba symjencowych rostlinow (*Spermatophyta*). Dalše serbske mjeno je **mlóčeńcy**.

Wobsahuje sćěhowace rody:

* akalyfa (*Acalypha*) 
** šćeka akalyfa (*Acalypha hispida*)
* kawčukowc (*Hevea*)
** brazilski kawčukowc (*Hevea brasiliensis*)
* maniok (*Manihot*) 
** brazilski maniok (*Manihot glaziovii*)
** prawy maniok (*Manihot esculenta*)
* mlóčeń (*Euphorbia*) 
** brjodawkata mlóčeń (*Euphorbia verrucosa*)
** chrystowy ćerń (*Euphorbia splendens*)
** jěra mlóčeń (*Euphorbia esula*)
** křižna mlóčeń (*Euphorbia lathyrus*) 
** mała mlóčeń (*Euphorbia exigua*)
** mandlowa mlóčeń (*Euphorbia amygdaloides*)
** pěskowa mlóčeń (*Euphorbia seguieriana*)
** pisana mlóčeń (*Euphorbia epithymoides*)
** pjedličkata mlóčeń (*Euphorbia villosa*)
** podsywna mlóčeń (*Euphorbia falcata*)
** prutojta mlóčeń (*Euphorbia virgata*)
** runa mlóčeń (*Euphorbia stricta*)
** słódka mlóčeń (*Euphorbia dulcis*)
** słónčna mlóčeń (*Euphorbia helioscopia*)
** sucha mlóčeń (*Euphorbia cyparissias*)
** swětła mlóčeń (*Euphorbia lucida*)
** sywowa mlóčeń (*Euphorbia segetalis*)
** šěroka mlóčeń (*Euphorbia platyphyllos*)
** wjerbowa mlóčeń (*Euphorbia salicifolia*)
** zahrodna mlóčeń (*Euphorbia peplus*)
** žabjaca mlóčeń (*Euphorbia palustris*)
* Mlóčeń (Chamaesyce) 
** blečkata mlóčeń (*Chamaesyce maculata*)
** ležaca mlóčeń (*Chamaesyce humifus*)
** wijata mlóčeń (*Chamaesyce serpens*)
** wisata mlóčeń (*Chamaesyce nutans*)
** wupřestrěta mlóčeń (*Chamaesyce prostrata*)
* ricinus (*Ricinus*) 
** wšědny ricinus (*Ricinus communis*) 
* šćěr (*Mercurialis*) 
** jejkojty šćěr (*Mercurialis ovata*)
** jednolětny šćěr (*Mercurialis annua*) 
** trajacy šćěr (*Mercurialis perenni*) 

## Nóžki
Akalyfa

**Akalyfa** (*Acalypha*) je ród ze swójby mlóčenjowych rostlinow (*Euphorbiaceae*). 

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* šćeka akalyfa (*Acalypha hispida*)
Kawčukowc

**Kawčukowc** (*Hevea*) je ród ze swójby mlóčenjowych rostlinow (Euphorbiaceae). Dalše mjeno je **žiwicowc**. 

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* brazilski kawčukowc (*Hevea brasiliensis*) 

## Noty
Mlóčeń

**Mlóčeń** (*Euphorbia*) je ród ze swójby mlóčenjowych rostlinow (*Euphorbiaceae*). Znatej pyšnej rostlinje stej chrystowy ćerń (*Euphorbia splendens*) a (*Euphorbia pulcherrima*).

## Wopis
Družiny su kerki, trajne zela, jednolětne rostliny abo kaktusojte sukulenty.

### Kwětnistwa
Kwětnistwa su jara podobne a tak mjenowany *[[cyathium]]*. Wone wobsteja z redukowanych jednotliwych kćenjow, kotrež maja jenož jedyn płódnik resp. próškowe łopješko. Nimo toho njesu wysoke łopjeno. Płód je třidźělna kapsla.

### Maćizny
Rostliny wobsahuja běłu brěčku, kotraž žrawje skutkuje. Brěčka je zwjetša jědojta, ale při někotrych družinach móže fosforeskowaca być abo samo wot parazitiskich flagelatow bydlena być.

## Rozšěrjenje
Družiny su w tropach a subtropach rozšěrjene.

## Družiny
Wobsahuje sćěhowace družiny:

* brodawkata mlóčeń (*Euphorbia verrucosa*)
* chrystowy ćerń (*Euphorbia splendens*)
* jěra mlóčeń (*Euphorbia esula*)
* křižna mlóčeń (*Euphorbia lathyrus*)
* mała mlóčeń (*Euphorbia exigua*)
* mandlowa mlóčeń (*Euphorbia amygdaloides*)
* pěskowa mlóčeń (*Euphorbia seguieriana*)
* pisana mlóčeń (*Euphorbia epithymoides*)
* pjedličkata mlóčeń (*Euphorbia villosa*)
* podsywna mlóčeń (*Euphorbia falcata*)
* prutojta mlóčeń (*Euphorbia virgata*)
* runa mlóčeń (*Euphorbia stricta*)
* słódka mlóčeń (*Euphorbia dulcis*)
* słónčna mlóčeń (*Euphorbia helioscopia*)
* sucha mlóčeń (*Euphorbia cyparissias*)
* swětła mlóčeń (*Euphorbia lucida*)
* sywowa mlóčeń (*Euphorbia segetalis*)
* šěroka mlóčeń (*Euphorbia platyphyllos*)
* wjerbowa mlóčeń (*Euphorbia salicifolia*)
* zahrodna mlóčeń (*Euphorbia peplus*)
* žabjaca mlóčeń (*Euphorbia palustris*)

## Nóžki


## Žórła
* Botanica, Einjährige und mehrjährige Pflanzen, Über 2000 Pflanzenporträts, ISBN 978-3-8331-4469-1, strona 340 
* Meyers Taschenlexikon Biologie, In 3 Bänden, 3. zwjazk, ISBN 3-411-12033-9, strona 288 
* Ullstein Lexikon der Pflanzenwelt, 1973, ISBN 3-550-16019-4, stronje 492-493 

## Eksterne wotkazy
Mlóčeń (Chamaesyce)

*Mlóčeń (Chamaesyce)*  je ród ze swójby mlóčenjowych rostlinow (Euphorbiaceae). Wobsahuje sćěhowace družiny:

*** blečkata mlóčeń (*Chamaesyce maculata*)
*** ležaca mlóčeń (*Chamaesyce humifus*)
*** wijata mlóčeń (*Chamaesyce serpens*)
*** wisata mlóčeń (*Chamaesyce nutans*)
*** wupřestrěta mlóčeń (*Chamaesyce prostrata*)
Sywowa mlóčeń

**Sywowa mlóčeń** (*Euphorbia segetalis*) je rostlina ze swójby mlóčenjowych rostlinow (*Euphorbiaceae*). 

## Wopis

## Stejnišćo

## Rozšěrjenje

## Wužiwanje

## Nóžki


## Žórła
* Aichele, D., Golte-Bechtle, M.: Was blüht denn da: Wildwachsende Blütenpflanzen Mitteleuropas. Kosmos Naturführer (1997)
* Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005. 
* Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
* Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin (1954)
* Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)
Ricinus

**Ricinus** (*Ricinus*) je ród ze swójby mlóčenjowych rostlinow (*Euphorbiaceae*). Dalše serbske mjeno je skočenc.

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* wšědny ricinus (*Ricinus communis*) 

## Noty
Šćěr

**Šćěr** (*Mercurialis*) je ród ze swójby mlóčenjowych rostlinow (*Euphorbiaceae*). 

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* jejkojty šćěr (*Mercurialis ovata*)
* jednolětny šćěr (*Mercurialis annua*) 
* trajacy šćěr (*Mercurialis perenni*) 

## Nóžki
Escopetarra

**Escopetarra** je gitara, kotraž je z modifikowaneje třělby stworjena. Wona wužiwa so jako symbol měra. Mjeno hudźbneho nastroja je portmanteau španiskeju słowow escopeta (třělba/flinta) a guitarra (gitara).

Escopetarry wunamaka kolumbiski měrowy aktiwist César López w lěće 2003 za čas schadźowanja po bombowym atentaće na klub "El Nogal" w Bogoće, jako wuhlada wojaka, kotryž dźeržeše třělbu kaž gitaru. Prěnja escopetarra natwari so lěta 2003 z třělby znački "Winchester" a elektriskeje gitary znački "Stratocaster".

Spočatnje stwori López pjeć escopetarrow, z kotrychž rozdawachu so štyri na kolumbianskeho hudźbnika Juanes, argentinskeho hudźbnika Fito Páez, wuwićowemu programej UN a měšćanskemu zarjadnistwu Bogoty. Jednu zdźerži sej sam. Juanes předa swoju escopetarru pozdźišo pola jednoho fundraisera w Beverly Hills za 17.000 US$ na dobro woporow krajnych minow. Escopetarra, kotraž bě so UN přepodała, wustaji so w juniju 2006 na UN konferency wo wotbrónjenju.

W lěće 2006 wobstara López dalše 12 mašinowych třělbow typa AK-47 z běrowa Kolumbianskeho zamołwiteho za měr. Budu-li wone přetworjene na gitary, chce je sławnym hudźbnikam kaž Shakirje, Carlosej Santanje a Paulej McCartneyjej kaž tež politiskim wosobinam kaž Dalajej Lamje přepodać. Sobudźěłaćer Dalaja Lamy wšak wotpokaza Lópezowy dar, prajo, zo njeje bróń kmany dar. López praji, zo chce spytać, swoje wotmysły jasnišo zwuraznić.

## Nóžki
Molemórowe rostliny

**Molemórowe rostliny** su swójba symjencowych rostlinow ( Myricaceae, Spermatophyta). Wobsahuje sćěhowace rody:

** molemór (*Myrica*) 
*** europski molemór (*Myrica gale*)
*** kaliforniski molemór (*Myrica californica*)
Molemór

**Molemór** (*Myrica*) je ród ze swójby molemórowych rostlinow (Myricaceae). Wobsahuje sćěhowace družiny:

* europski molemór (*Myrica gale*)
* kaliforniski molemór (*Myrica californica*)
Mórskorěznowe rostliny

**Mórskorěznowe rostliny** (*Zosteraceae*) su swójba symjencowych rostlinow (*Spermatophyta*). 

Wobsahuje sćěhowace rody:

* *[[Heterozostera]]*
* *[[Phyllospadix]]*
* mórska rězna (*Zostera*) 
** mólička mórska rězna (*Zostera nana*)
** prawa mórska rězna (*Zostera marina*)
Mórska rězna

**Mórska rězna** (*Zostera*) je ród ze swójby mórskorěznowych rostlinow (*Zosteraceae*). 

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* mólička mórska rězna (*Zostera nana*)
* prawa mórska rězna (*Zostera marina*)
Muskatownikowe rostliny

**Muskatownikowe rostliny** (*Myristicaceae*) su swójba symjencowych rostlinow (*Spermatophytina*).

## Systematika
Swójba Myristicaceae bu w lěće 1810 wot Robert Brown w *Prodromus Florae Novae Hollandiae*, s. 399 nastajena.

W swójbje muskatownikowych rostlinow (Myristicaceae) je 18 hač 21 rodow a 475 hač 500 družinow :

 

* *[[Bicniba]]* W.J. de Wilde
* *[[Brochoneura]]* Warb.: Z třomi družinami jenož na Madagaskarje.  
* *[[Cephalosphaera]]* Warb.  
* *[[Coelocaryon]]* Warb.  
* *[[Compsoneura]]* (A. DC.) Warb.
* *Doyleanthus* Sauquet: Z jenož jednej družinu na Madagaskarje:
***[[Doyleanthus arillata]]* Capuron ex Sauquet
* *[[Endocomia]]* W.J. de Wilde  
* *[[Gymnacranthera]]* (A.DC.) Warb.  
* *Haematodendron* Capuron: Z jenož jednej družinu na Madagaskarje:
***[[Haematodendron glabrum]]* Capuron 
* *[[Horsfieldia]]* Willd.: Z něhdźe 100 družinami.
* *[[Iryanthera]]* (A.DC.) Warb.  
* *[[Knema]]* Lour.: Z něhdźe 95 družinami.
* *[[Maloutchia]]* (Baill.) Warb.: Ze dźesać družinami jenož na Madagaskarje.
* muskatownik (*Myristica*) 
** prawy muskatownik (*Myristica fragrans*)  
* *[[Osteophloeum]]* Warb.  
* *[[Otoba]]* (DC.) H.Karst.
* *[[Paramyristica]]* W.J. de Wilde
* *[[Pycnanthus]]* Warb.  
* *[[Scyphocephalium]]* Warb.  
* *[[Staudtia]]* Warb.  
* *[[Virola]]* Aubl.: Ze 60 družinami.

## Nóžki


## Wotkazy
Muskatownik

**Muskatownik** (*Myristica*) je ród ze swójby muskatownikowych rostlinow (*Myristicaceae*). 

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* prawy muskatownik (*Myristica fragrans*)

## Nóžki
Europski molemór

**Europski molemór** (łaćonsce *Myrica gale*) je rostlina ze swójby molemórowych rostlinow (łaćonsce *Myricaceae*). 

## Wopisanje
Europski molemór dosahuje wysokosć mjez 0,5 a 1,5 m. Wón je zymohoły kerk, kotryž su husto z žałzami wobsadźeny. Tute žałzy wudźěluja eteriske wolije z α-peninom, D- a Y-kadinami a limonami. Łopjena maja aromatiski, hórki słód.

### Kćenja
Europske molemóry su dwudomne rostliny (dieziski, něm. diözisch), mjeztym zo su „Wětrowe kćenja“ wot „njepohibliweho typa“. Žónske kćenja wotesteja w krótkich, muske w podołhojtych kłosach .

## Stejnišćo

## Rozšěrjenje

## Wužiwanje
## Žórła
* Aichele, D., Golte-Bechtle, M.: Was blüht denn da: Wildwachsende Blütenpflanzen Mitteleuropas. Kosmos Naturführer (1997)
* Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005. 
* Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
* Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin (1954)
* Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)
Prawy muskatownik

**Prawy muskatownik** (*Myristica fragrans*) je štom ze swójby muskatownikowych rostlinow (*Myristicaceae*). Dalše serbske mjeno je **mušotownik**. 

## Wopis

Prawy muskatownik je štom. Płody wobsahuja mjez druhim eteriske wolije, tučny wolij, škrob, saponin a pektin.

## Stejnišćo

## Rozšěrjenje
Pochadźa z Molukkow. Ale so nětko w druhich krajach plahuje.

## Wužiwanje
Wusušene symjenja je najbóle znata korjenina.

## Nóžki


## Žórła
* Ullstein Lexikon der Pflanzenwelt, 1973, ISBN 3-550-16019-4, strona 302 
* Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005. 
* Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
* Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin (1954)
* Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)

## Eksterne wotkazy

*
Ardizija

**Ardizija** (*Ardisia*) je ród z podswójby myrsinowych rostlinow (*Myrsinoideae*) znutřka swójby kropačkowych rostlinow (*Primulaceae*).

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* aziska ardizija (*Ardisia crenata*)
Mydłowcowe rostliny

**Mydłowcowe rostliny** (*Sapindaceae*) su swójba symjencowych rostlinow (*Spermatophyta*). 

Wobsahuje sćěhowace rody:

* mydłowc (*Sapindus*)
** wšědny mydłowc (*Sapindus drummondii*)
Mydłowc

*Mydłowc* (Sapindus) je ród ze swójby mydłowcowych rostlinow (Sapindaceae). Wobsahuje sćěhowace družiny:

*** wšědny mydłowc (*Sapindus drummondii*)
Myrtowe rostliny

**Myrtowe rostliny** (*Myrtaceae*) su swójba symjencowych rostlinow (*Spermatophytina*). 

Wobsahuje sćěhowace rody:

* eukalyptowc (*Eucalyptus*)
** běły gumijowc (*Eucalyptus leucoxylon*)
** čerwjeny eukalyptowc (*Eucalyptus camaldulensis*)
** likopłodowy eukalyptowc (*Eucalyptus coccifera*)
** módry eukalyptowc (*Eucalyptus globulus*)
** šwižny eukalyptowc (*Eucalyptus gracilis*)
** tasmanski eukalyptowc (*Eucalyptus gunnii*)
** wšelakobarbny eukalyptowc (*Eucalyptus diversicolor*)
** wulkołopjenaty eukalyptowc (*Eucalyptus dalrympleana*)
* myrta (*Myrtus*)
** wšědna myrta (*Myrtus communis*)
* nalikowc (*Syzygium*)
** malakaski nalikowc (*Syzygium malaccense*)
** prawy nalikowc (*Syzygium aromaticum*)
** róžowy nalikowc (*Syzygium jambos*)
* piment (*Pimenta*)
** wšědny piment (*Pimenta dioica*, syn. *Pimenta officinalis*), druhe serbske mjeno je **wšědny korjenjownik**

## Nóžki
Eukalyptowc

**Eukalyptowc** (*Eucalyptus*) je ród ze swójby myrtowych rostlinow (*Myrtaceae*).

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* běły gumijowc (*Eucalyptus leucoxylon*)
* čerwjeny eukalyptowc (*Eucalyptus camaldulensis*)
* likopłodowy eukalyptowc (*Eucalyptus coccifera*)
* módry eukalyptowc (*Eucalyptus globulus*)
* šwižny eukalyptowc (*Eucalyptus gracilis*)
* tasmanski eukalyptowc (*Eucalyptus gunnii*)
* wšelakobarbny eukalyptowc (*Eucalyptus diversicolor*)
* wulkołopjenaty eukalyptowc (*Eucalyptus dalrympleana*)

## Nóžki
Nalikowc

**Nalikowc** (*Syzygium*) je ród ze swójby myrtowych rostlinow (*Myrtaceae*). Najbóle znata družina je prawy nalikowc (*Syzygium aromaticum*).

## Wopis
Družiny su přeco zelene štomy abo kerki. Krónowe łopješka su swobodne abo wjace mjenje ke kapičce (*kalyptra*) zalěpjene.

## Systematika
Synonymy za *Syzygium* P.Br ex Gaertn. su:  *Caryophyllus* L. not Mill., *Cleistocalyx* Blume, *Jambosa* Adans. nom. cons.

Při někotrych awtorach so družiny roda *[[Acmena]]* DC. tež do tutoho roda zarjaduja.

### Družiny (wuběrk)
Eksistuje něhdźe 500 hač 800 *Syzygium*-družinow. Wuběrk:

* *[[Syzygium acuminatissimum]]* (Blume) DC.
* *[[Syzygium aqueum]]* (Burm. f.) Alston
* Prawy nalikowc (*Syzygium aromaticum* (L.) Merr. & L. M. Perry)
* *[[Syzygium australe]]* (J.C.Wendl. ex Link) B. Hyland
* *[[Syzygium buxifolium]]* Hook. & Arn.
* :de:Jambulbaum (*Syzygium cumini* (L.) Skeels)
* *[[Syzygium cymosum]]* (Lam.) DC.
* *[[Syzygium eucalyptoides]]* (F.Muell.) B.Hyland
* *[[Syzygium francisii]]* (F.M.Bailey) L.A.S.Johnson
* *[[Syzygium microphyllum]]* (Gamble)
* *[[Syzygium grande]]* (Wight) Walp.
* Róžowy nalikowc (*Syzygium jambos* (L.) Alston)
* *[[Syzygium javanicum]]* Miq.
* Malakaski nalikowc (*Syzygium malaccense* (L.) Merr. & L.M.Perry)
* *[[Syzygium megacarpum]]* (Craib) Rathakrishnan & N. C. Nair
* *[[Syzygium nervosum]]* DC.
* *[[Syzygium oleosum]]* (F.Muell.) B.Hyland
* *[[Syzygium owariense]]* (P.Beauv.) Benth.
* *[[Syzygium paniculatum]]* Gaertn.
* *[[Syzygium polyanthum]]* (Wight) Walp.
* *[[Syzygium pycnanthum]]* Merr. & L.M.Perry
* :de:Javaapfel (*Syzygium samarangense* (Blume) Merr. & L.M.Perry)
* *[[Syzygium tierneyanum]]* (F.Muell.) T.G.Hartley & L.M.Perry

## Nóžki


## Žórła
* Ullstein Lexikon der Pflanzenwelt, 1973, ISBN 3-550-16019-4, stronje 444-445 

## Eksterne wotkazy