open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kamjenka (Oblasć Penza)

**Kamjenka** () je město w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje w oblasći Penza. Ma něhdźe 37 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so we 18. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1951 měšćanske prawa. 

## Žórło


## Wotkaz
Žerdewka

**Žerdewka** () je městačko w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje w Tambowskej oblasći. Ma něhdźe 14 tysac wobydlerjow. 

Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1745 jako wjes Čibisowka załožiło a ma wot lěta 1954 měšćanske prawa. 

## Žórło


## Wotkaz
Sursk

**Sursk** () je městačko w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje w oblasći Penza. Ma něhdźe šěsć tysac wobydlerjow. 

Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1849 jako wjes Nikolskij Chutor załožiło a ma wot lěta 1953 měšćanske prawa. 

## Žórło
Kirsanow

**Kirsanow** () je město w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje w oblasći Tambow. Ma něhdźe 17 tysac wobydlerjow. 

Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1702 załožiło a ma wot lěta 1779 měšćanske prawa. 

## Literatura
* Кирсанов // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło


## Wotkaz
Pawoł V.

**Pawoł V.** (z byrgarskim mjenom *Camillo Borghese*; * 17. septembra 1552 w Romje; † 28. januara 1621 runje tam) bě italski duchowny, studowany jurist a filozof a wot lěta 1596 kardinal. Dnja 16. meje 1605 bu jako najmłódši čłon kardinalskeho kolegija w starobje jenož 52 lět jako naslědnik Lea XI. wuzwoleny za 232. bamža romsko-katolskeje cyrkwje. Swoje bamžowske mjeno woli po Pawole III., spěchowarju swojeje swójby.

Po wjace hač pjatnaćelětnym pontifikaće zemrě kónc januara 1621 w starobje 68 lět, po tym zo bě so w decembrje při procesionje składnostnje dobyteje bitwy při Běłej horje sypnył. Jemu slědowaše Alessandro Ludovisi jako bamž Hrjehor XV.

## Wotkaz
Leo XI.

**Leo XI.** (z byrgarskim mjenom *Alessandro Ottaviano de Medici*; * 2. junija 1535 we Florencu; † 27. apryla 1605 w Romje) bě florentiniski duchowny, toskanski pósłanc pola bamža Piusa V., wot lěta 1573 biskop w Pistoia a wot 1574 arcybiskop Florenca. W lěće 1583 bu do kardinalskeho kolegija přiwzaty. Wot 1596 do 1598 bě z bamžowskim pósłancom we Francoskej a wot lěta 1600 kardinalski biskop Palestriny a zdobom biskop w biskopstwje Albano. Dnja 1. apryla 1605 bu jako naslědnik Klemensa VIII. wuzwoleny za 231. bamža romsko-katolskeje cyrkwje. Bamžowske mjeno woli po swojim wulkowuju Leo X.

Po jenož 26 dnjach w zastojnstwje zemrě kónc apryla 1605 w starobje 69 lět, prawdźepodobnje na zahorjenju płucow. Jemu slědowaše Camillo Borghese jako bamž Pawoł V.

## Wotkaz
Klemens VIII.

**Klemens VIII.** (z byrgarskim mjenom *Ippolito Aldobrandini*; * 24. februara 1536 we Fano; † 3. měrca 1605 w Romje) bě florentiniski cyrkwinski jurist a duchowny, wot lěta 1585 kardinal a wot 1587 bamžowski pósłanc w Pólskej, hdźež docpě wuzwolenje Zygmunta III. Wasa za krala Pólskeje a wulkowjercha Litawskeje. Dnja 30. januara 1592 bu w starobje wot jenož 55 lět po 18 njewuspěšnych wothłosowanjow jako naslědnik Innocenca IX. wuzwoleny za 230. bamža romsko-katolskeje cyrkwje. 

W času jeho pontifikata bu dominikanski mnich Giordano Bruno w lěće 1600 na šćěpowcu wotprawjeny.

Po třinaćelětnym pontifikaće zemrě spočatk měrca 1605 w starobje 69 lět. Jemu slědowaše Alessandro Ottaviano de Medici jako bamž Leo XI., kotryž pak po hižo 26 dnjach w zastojnstwje runje tak zemrě.

## Wotkaz
Gilbert Gottfried

**Gilbert Jeremy Gottfried** (* 28. februara 1955 w Brooklyn, New York; † 12. apryla 2022) bě US-ameriski komikar a dźiwadźelnik.
Lebjedjań

**Lebjedjań** () je město w europskim dźělu Ruskeje federacije. Leži při Donje oblasći Lipjeck a ma něhdźe 20 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1605 załožiło a ma wot lěta 1613 měšćanske prawa. 

## Literatura
* Лебедянь// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Aleksejewka (Oblasć Bjelgorod)

**Aleksejewka** () je město w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje w Bjelgorodskej oblasći a ma něhdźe 38 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1685 załožiło a ma wot lěta 1954 měšćanske prawa. 

## Literatura
* Алексеевка // Города России: энциклопедия. — М.: Большая Российская энциклопедия, 1994. — С. 39-41. — 559 с. —50 000 экз. — ISBN 5-85270-026-6.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Bjelgorod

**Bjelgorod** (, /*Bilhorod*) je město w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje a je najwjetše město a stolica Bjelgorodskeje oblasće. Ma něhdźe 384 tysac wobydlerjow. 

Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1596 załožiło.

## Hlej tež
* Chorhoj Bjelgoroda

## Literatura
* Белгород // Города России: энциклопедия. — М.: Большая Российская энциклопедия, 1994. — С. 39-41. — 559 с. —50 000 экз. — ISBN 5-85270-026-6.
* Белгород // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Walujki

**Walujki** () je město w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje při ukrainskej hranicy w Bjelgorodskej oblasći. Ma něhdźe 34 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1593 załožiło a ma wot lěta 1797 měšćanske prawa. 

## Literatura
* Валуйки// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
1697

## Podawki
* Składnostnje wopyta ruskeho cara Pětra I. do Sakskeje wěnuje serbski farar Michał Frencel jemu list, w kotrymž jeho w mjenje Serbow wutrobnje wita.
* 10. měrca: Pětr I. poda so na jězbu po Europje („Wulke pósłanstwo“), kotraž wjedźe mjez druhim do Nižozemskeje.
* 27. junija: Sakski kurwjerch Awgust Sylny wuzwoli so za noweho krala Pólskeje, po tym zo bě katolsku wěru přiwzał.

## Narodniny
* 9. oktobra: Jan Balthasar Langa – serbski farar, přełožowar nabožinskeho pismowstwa († 1738)

## Wumrěće
*

## Wotkaz
1698

## Podawki
* 10. awgusta: Na wulkej jězbje po Europje přińdźe ruski car Pětr I. do Drježdźan a přebywa pola sakskeho kurwjercha a pólskeho krala Awgusta Sylneho.

## Narodniny
*

## Wumrěće
*

## Wotkaz
1699

## Podawki
* 26. januara: W Sremskich Karlovcich podpisaja zastupjerjo Rakuskeje, Pólskeje, Bjenatkow a Osmanow měrowe zrěčenje, z kotrymž so Wulka turkowska wójna skónči. Osmanske mócnarstwo zhubi nimale wšě w běhu 16. lětstotka dobyte europske teritorije: Pólska dóstanje Podolsku, Rakuska wulke dźěle Slawonskeje a Chorwatskeje. Sedmihródska so z Madźarskej zjednoći a dóńdźe pod Habsburgske knjejstwo.

## Narodniny
* 6. oktobra: Handrij Kocor – serbsko-katolski farar († 1763)
* 3. nowembra: Jan Gelanski – serbski žiwnosćer, dohladowar statnych dróhow, polyglot († 1767)

## Wumrěće
*

## Wotkaz
Dmitrijew-Lgowskij

**Dmitrijew-Lgowskij** (; do 1784 – *Дмитриев/ Dmitrijew*; do 1940 – *Дмитриев-на-Свале/ Dmitrijew-na-Swale*) je městačko w Ruskej federaciji. Leži při rěce Swala w europskim dźělu Ruskeje w Kurskej oblasći něhdźe 110 kilometrow sewjerozapadnje Kurska. Ma něhdźe sydom tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1779 załožiło.

## Literatura
* Дмитриев// Города России: энциклопедия. — М.: Большая Российская энциклопедия, 1994. — С. 120-121. — 559 с. — 50 000 экз. — ISBN 5-85270-026-6.
* Дмитриев-на-Свале или Дмитросвапск// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Gubkin

**Gubkin** () je město w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje w sewjeru Bjelgorodskeje oblasće. Ma něhdźe 87 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1939 jako wjes Korobkowo załožiło a ma wot lěta 1955 měšćanske prawa. 

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
1700

## Podawki
* 23. nowembra: Kardinal Giovanni Francesco Albani wuzwoli so za noweho bamža Klemensa XI.

## Narodniny
* 5. oktobra: Jan Hawštyn Jakubec – serbski duchowny, fundator hospitala w Kulowje († 1778)

## Wumrěće
* datum njeznaty: Jakub Franc Kóchta – serbski farar, nabožinski prócowar (* 1628)
* 1. februara: Měrćin Brückner z Brückensteina – serbski tachant, nabožinski prócowar (* 1650)
* 27. septembra: Innocenc XII. – bamž romsko-katolskeje cyrkwje (* 1615)

## Wotkaz
Železnogorsk (Oblasć Kursk)

**Železnogorsk** () je město w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje w oblasći Kursk. Ma něhdźe 97 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1957 załožiło a ma wot lěta 1962 měšćanske prawa. 

## Literatura
* Железногорск // Города России: энциклопедия. — М.: Большая Российская энциклопедия, 1994. — С. 139. — 559 с. —50 000 экз. — ISBN 5-85270-026-6.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
1680

**1680** bě přestupne lěto z 366 dnjemi. 

## Podawki
* Klukšanska cyrkej wotpali.
* 22. awgusta: Jan Jurij III. sta so z nowym kurwjerchom Sakskeje.

## Narodniny

## Wumrěće
* 19. meje: Měrćin Šewc – serbski katolski farar (* wokoło 1629)

## Wotkaz
1681

## Podawki

## Narodniny

## Wumrěće
* 11. januara: Adam Thilo – serbski farar, pioněr spisowneje serbšćiny (* 1620)

## Wotkaz
1682

## Podawki

## Narodniny
* 4. februara: Johann Friedrich Böttger – němski alchimist a sobuwunamakar pórclina w Europje († 1719)
* 19. nowembra: Kryšan Bjedrich Faber – serbski farar, zběrar serbskich knihow († 1748)

## Wumrěće
* 23. februara: Jan Ferdinand Serbin – serbski farar, zakitowar prawow Kulowskich Serbow (* 1635)

## Wotkaz
1685

## Podawki

## Narodniny
* 5. měrca: Georg Friedrich Händel – němsko-britiski komponist († 1759)

## Wumrěće
* 6. februara: Korla II. – kral Jendźelskeje, Šotiskeje a Irskeje (* 1630)

## Wotkaz
1686

## Podawki

## Narodniny

## Wumrěće
* 21. meje: Otto von Guericke – němski fyzikar, inženjer a politikar (* 1602)

## Wotkaz
1687

## Podawki
* 12. awgusta: We Wulkej turkowskej wójnje dobudu Rakušenjo pola Mohácsa w Madźarskej nad Osmanami.

## Narodniny
* 27. januara: Balthasar Neumann – němski architekt († 1753)

## Wumrěće

## Wotkaz
1688

**1688** bě přestupne lěto z 366 dnjemi. 

## Podawki
* Michał Frencel wuda Frenclowu Budestečansku dupu, wobšěrne prědowanje.
* 6. septembra: We Wulkej turkowskej wójnje dobudźe kejžorska wójska osmanisku twjerdźiznu Běłohród a dźerži ju dwě lěće. 

## Narodniny
* 1. meje: Pětr Filip Kowar – serbski nabožinski prócowar, spisaćel († 1737)
* 14. awgusta: Bjedrich Wylem I. – kral Pruskeje, markhrabja a kurwjerch Braniborskeje († 1740)

## Wumrěće

## Wotkaz
1689

## Podawki
* 6. oktobra: Pietro Vito Ottoboni wuzwoli so jako naslědnik Innocenca XI. za noweho bamža Aleksandra VIII.

## Narodniny

## Wumrěće
* 12. awgusta: Innocenc XI. – bamž romsko-katolskeje cyrkwje (* 1611)

## Wotkaz
1690

## Podawki

## Narodniny

## Wumrěće
* 24. septembra: Donat Józef Ćěsla – serbski duchowny, spisaćel (* 1614)

## Wotkaz
1683

## Podawki

## Narodniny
* 14. januara: Gottfried Silbermann – němski pišćele- a klawěrotwarc († 1753)
* 25. apryla: Jakub Anton Kilian – serbski farar, spěchowar ludoweho kubłanja, magister philosophiae († 1759)
* 19. decembra: Filip V. – kral Španiskeje († 1746)

## Wumrěće

## Wotkaz
1684

**1684** bě přestupne lěto z 366 dnjemi. 

## Podawki

## Narodniny
* 18. meje: Krystof Gabriel Fabricius – delnjoserbski farar, spisaćel, rozswětler († 1757)

## Wumrěće

## Wotkaz
1691

## Podawki
* 12. julija: Kardinal *Antonio Pignatelli* wuzwoli so jako naslědnik Aleksandra VIII. za 241. bamža.
* 12. septembra: Jan Jurij IV. sta so z nowym kurwjerchom Sakskeje.

## Narodniny
* 22. januara: Matej Šołta – serbski diakon, pedagog, spisaćel nabožinskich spisow († 1773)

## Wumrěće
* 1. februara: Aleksander VIII. – 240. bamž romsko-katolskeje cyrkwje (* 1610)
* 23. junija: Süleyman II. – osmaniski sultan 1687–91 (* 1641)

## Wotkaz
1692

**1692** bě přestupne lěto z 366 dnjemi. 

## Podawki
* 27. julija: Białystok dósta měšćanske prawa.

## Narodniny
* 26. julija: Jakub Jan Józef Wóski z Baerenstamma – serbski biskop, nabožinski prócowar († 1771)
* 10. oktobra: Měrćin Golian – serbski farar, spisaćel nabožinskich spisow († 1759)

## Wumrěće

## Wotkaz
Kurčatow (Ruska)

**Kurčatow** () je město w Ruskej federaciji. Leži při rěce Sejm w europskim dźělu Ruskeje w oblasći Kursk něhdźe 50 kilometrow zapadnje Kurska. 

Ma něhdźe 40 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1968 załožiło a ma wot lěta 1983 měšćanske prawa. Dósta mjeno fyzikara Igorja Kurčatowa.

## Literatura
* Курчатов // Города России: энциклопедия. — М.: Большая Российская энциклопедия, 1994. — С. 139. — 559 с. —50 000 экз. — ISBN 5-85270-026-6.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Obojań

**Obojań** () je město w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje w oblasći Kursk něhdźe 60 kilometrow južnje Kurska. 

Ma něhdźe 13 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1649 załožiło a ma wot lěta 1779 měšćanske prawa. 

## Literatura
* Обоянь// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
* Обоянь// Города России: энциклопедия. — М.: Большая Российская энциклопедия, 1994. — 559 с. — 50 000 экз. —ISBN 5-85270-026-6.. — С. 323—324.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Fatež

**Fatež** () je městačko w Ruskej federaciji. Leži při rěce Usoža w Kurskej oblasći w europskim dźělu Ruskeje něhdźe 50 kilometrow sewjerozapadnje Kurska. Ma něhdźe pjeć tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w 17. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1779 měšćanske prawa. 

## Literatura
* Фатеж// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
* Фатеж// Города России: энциклопедия. — М.: Большая Российская энциклопедия, 1994. — С. 501. — 559 с. —50 000 экз. — ISBN 5-85270-026-6.

## Žórło


## Wotkazaj
Orjol

**Orjol** () je město w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje a je najwjetše město a stolica Orjolskeje oblasće. Ma něhdźe 317 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1566 załožiło.

## Literatura
* Орёл, губернский город// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Dmitrowsk

**Dmitrowsk** () je městačko w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje w Orjolskej oblasći. Ma něhdźe pjeć tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1711 załožiło a ma wot lěta 1782 měšćanske prawa. 

## Literatura
* Дмитровск// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
* Святский Д.О., Исторический очерк городов Севска, Дмитровска и Комарицкой волости, М., 1908

## Žórło


## Wotkazaj
Sudźa

**Sudža** () je městačko w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje při ukrainskej hranicy w Kurskej oblasći něhdźe 90 kilometrow juhozapadnje Kurska. 

Ma něhdźe pjeć tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1664 załožiło. We wobłuku ruskeje wójny přećiwo Ukrainje steji Sudźa wot awgusta 2024 pod kontrolu ukrainskeho wójska.

## Literatura
* Суджа// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło


## Wotkazaj
Zlynka

**Zlynka** () je městačko w Ruskej federaciji. Leži w samym zapadźe europskeho dźěla Ruskeje w Brjanskej oblasći, jenož pjeć kilometrow wot běłoruskeje hranicy. Ma něhdźe pjeć tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1700 załožiło a ma wot lěta 1925 měšćanske prawa. 

## Literatura
* Злынка// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło
Mglin

**Mglin** () je městačko w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje w Brjanskej oblasći, něhdźe 20 kilometrow wot běłoruskeje hranicy. Ma něhdźe 8 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1154 załožiło a ma wot lěta 1781 měšćanske prawa. 

## Literatura
* Мглин// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło


## Wotkazaj

*  Oficielne webstrony
Nowozybkow

**Nowozybkow** () je město w Ruskej federaciji. Leži w samym zapadźe europskeho dźěla Ruskeje w Brjanskej oblasći něhdźe 25 kilometrow wot běłoruskeje hranicy. Ma něhdźe 40 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1701 załožiło a ma wot lěta 1809 měšćanske prawa. 

## Literatura
* Новозыбков// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło


## Wotkaz
Počep

**Počep** () je město w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje w oblasći Brjansk. Ma něhdźe 16 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1447 prěni raz naspomniło a rěkaše 1503 prěni raz *město*. 

## Literatura
* Почеп// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło


## Wotkaz
Fokino (Oblasć Brjansk)

**Fokino** () je město w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje w oblasći Brjansk. Ma něhdźe 13 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1899 załožiło jako «Cemjentnyj Zawod» a ma wot lěta 1964 měšćanske prawa. 

## Žórło


## Wotkaz
* Oficielne webstrony
Wjeliž

**Wjeliž** () je městačko na zapadźe Ruskeje federacije. Leži při hornim běhu Zapadneje Dwiny w Smolenskej oblasći a ma něhdźe sydom tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1536 załožiło a ma wot lěta 1776 měšćanske prawa. 

## Literatura
* Велиж, уездный город Могилёвской губернии// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło


## Wotkaz
Wjazma

**Wjazma** () je město w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje w oblasći Smolensk. Ma něhdźe 54 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1239 załožiło a ma wot lěta 1776 měšćanske prawa. 

## Literatura
* Вязьма// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
* Виноградов И.П., Исторический очерк города Вязьма с древнейших времён до XVII в. (включительно), М., 1890

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Demidow (město)

**Demidow** () je městačko w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje w Smolenskej oblasći a ma něhdźe šěsć tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1499 jako wjes Porječje załožiło a ma wot lěta 1776 měšćanske prawa.
 
## Literatura
* Поречье, уездный город//Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
* Porzecze (Porjeczje), Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, VIII, Warszawa, 1887, p. 836

## Žórło


## Wotkaz
Dorogobuž

**Dorogobuž** () je město w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje při rěce Dnjepr w oblasći Smolensk . Ma něhdźe 10 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1150 załožiło.

## Literatura
* Дорогобуж// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło


## Wotkaz
Rudnja

**Rudnja** () je městačko w samym zapadźe Ruskeje federacije. Leži w europskim dźělu Ruskeje w Smolenskej oblasći jenož dźesać kilometrow wot běłoruskeje hranicy. Ma něhdźe 9 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1363 załožiło a ma wot lěta 1926 měšćanske prawa.

## Literatura
* Рудня, местечко Могилёвской губернии// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło


## Wotkaz
Balabanowo

**Balabanowo** () je město w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje w oblasći Kaluga. Ma něhdźe 25 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1584 załožiło a ma wot lěta 1972 měšćanske prawa.

## Literatura
* Балабаново // Города России: энциклопедия. — М.: Большая Российская энциклопедия, 1994. — 559 с. — ISBN 5-85270-026-6.. — С. 33.

## Žórło


## Wotkaz
Počinok

**Počinok** () je městačko w Ruskej federaciji. Leži w zapadźe europskeho dźěla Ruskeje w Smolenskej oblasći . Ma něhdźe 8 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1868 załožiło a ma wot lěta 1926 měšćanske prawa. 

## Žórło
Roslawl

**Roslawl** () je město w Ruskej federaciji. Leži w samym zapadźe europskeho dźěla Ruskeje w oblasći Smolensk, něhdźe 40 kilometrow wot běłoruskeje hranicy. Ma něhdźe 51 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1137 załožiło a ma wot lěta 1755 měšćanske prawa.

## Literatura
* Рославль// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Iki-Burul

**Iki-Burul** (, ) je wjes ze 4.000 wobydlerjemi w ruskej republice Kalmykskej. Leži něhdźe 62 kilometrow wot Elisty.

Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1880 jako kalmykska wjes Čonyn-Sala załožiło.

## Nóžki
Žizdra

**Žizdra** () je městačko w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje w oblasći Kaluga. Ma něhdźe pjeć tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1146 załožiło a ma wot lěta 1777 měšćanske prawa.

## Literatura
* Жиздра, уездный город Калужской губернии// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło


## Wotkaz
Žukow (město)

**Žukow** () je město w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje w oblasći Kaluga. Ma něhdźe 12 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1656 jako wjes Ugodskij Zawod załožiło a ma wot lěta 1996 měšćanske prawa. Wot lěta 1974 nosy mjeno sowjetskeho maršala Georgija Žukowa.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Obninsk

**Obninsk** () je město w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje w oblasći Kaluga. Ma něhdźe 109 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1946 załožiło a ma wot lěta 1956 měšćanske prawa.

## Literatura
* Обнинск // Калужская энциклопедия : 2-е изд., перераб. и доп. / Гл. ред. В. Я. Филимонов. — Калуга: Издательство научной литературы Н. Ф. Бочкарёвой, 2005. — С. 298—299. — ISBN 5-89552-333-1.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Tula

**Tula** () je wulkoměsto w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje něhdźe 200 kilometrow južnje Moskwy a je z poł milionom wobydlerjow najwjetše město a stolica Tulskeje oblasće. Tula je wuznamne industrialne srjedźišćo a wažne stejišćo ruskeje brónjoweje industrije. Z wjele twarskimi pomnikami a krjemlom ze 16. lětstotka je město tež woblubowany turistiski cil.

Sydlišćo je so w lěće 1146 załožiło.

## Literatura
* Тула, губернский город// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Bjeljow

**Bjeljow** () je město w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje w oblasći Tula. Ma něhdźe 13 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1147 załožiło.

## Wosobiny
* Zinaida Nikolajewna Gippius (1869 - 1945), ruska]] wuznamna basnjerka a spisowaćelka.

## Literatura
* Белёв// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło


## Wotkazaj
Bolochowo

**Bolochowo** () je město w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje w oblasći Tula. Ma něhdźe 9 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w 16. lětstotku a ma wot lěta 1943 měšćanske prawa.

## Žórło
Gorodišće

**Gorodišće** ( Городище) je mjeno dweju ruskeju městow:

* města w oblasći Penza, hlej Gorodišće (oblasć Penza)
* města we Wolgogradskej oblasći, hlej Gorodišće (oblasć Wolgograd)
Nowomoskowsk

**Nowomoskowsk** je mjeno dweju městow we wuchodnej Europje:

* ruskeho města w oblasći Tula, hlej Nowomoskowsk (Ruska)
* ukrainskeho města w oblasći Dnipropetrowsk, hlej Nowomoskowsk (Ukraina)
Korablino

**Korablino** () je město w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje w Rjazanskej oblasći. Ma něhdźe 11 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1594 załožiło a ma wot lěta 1965 měšćanske prawa.

## Žórło


## Wotkaz
Cecha

Jako **cechi** ( *Zunft*) woznamjenjeja so stawowe zjednoćenstwa rjemjeslnikow, kotrež su so w srjedźowěku ze zaměrom zakitowanja zhromadnych zajimow załožili a hač do 19. lětstotka eksistowali, w někotrych kónčinach tež dlěje. Wone běchu hladajo na strukturu a zaměr gildam podobne, při čimž so druhe zapřijeće dźensa jenož hišće na zhromadźenstwa překupcow poćahuje. Čłonojo podležachu cechowemu porjadej, kotryž jenož powołanske prašenja njerjadowaše, ale tež wosobinske.

Cechownistwo wuwiwaše so w srjedźnej, zapadnej a sewjerozapadnej Europje we wysokim srjedźowěku, hromadźe ze załoženjom a wutwarjenjom wjele městow. Jako najstarša dopokazana cecha płaći w lěće 1106 we Wormsu załožena rybarska cecha. W prjedy słowjanskich kónčinach dźensnišeje wuchodneje Němskeje běše Serbam sčasami zakazane, cecham přistupić. Z tym chcychu měšćanscy rjemjeslnicy přićehnjenju konkurency ze wsow zadźěwać. Tež Židam njebě čłonstwo w cechach hač do nowowěka dowolene, čehoždla dyrbjachu wot wikowarstwo abo pjenježneho hospodarstwo žiwi być.

## Wotkaz
Rybnoje

**Rybnoje** () je město w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje w Rjazanskej oblasći a je satelitowe město Rjazanja. Ma něhdźe 18 tysac wobydlerjow.

Wjeska *Rybino* je so w lěće 1597 prěni raz naspomniła a ma wot lěta 1961 měšćanske prawa.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Pawoł Grojlich

**Pawoł Grojlich** (* 20. septembra 1908 w Njechornju; † 19. septembra 1992 w Bukecach) bě serbski pismikistajer, nawoda ćišćernje „Nowa doba“ a ludowy spisowaćel.

Wón narodźi so w nazymje 1908 w tehdy hišće nimale ryzy serbskim Njechornju do swójby roboćana. Po wopyće ludoweje šule we Worcynje a Budyšinje hač do lěta 1922 nawukny w lětach 1924 do 1928 powołani pismikistajerja a redaktora pola Marka Smolerja a Jana Skale w Serbskich nowinach, hdźež hač do 1933 dźěłaše. W samsnym času bě tež w młodźinskim wotrjedźe Zjednoćenstwa ewangelskich Serbow a w Sokole aktiwny a hromadźe z Měrćinom Nowakom-Njechorńskim z iniciatorom serbskeho klankodźiwadła. 

Po wuhnaću z redakcije Serbskich nowin w nalěću 1933 měješe wot meje samsneho lěta papjerniski wobchod a mału ćišćernju w Bukecach. Mjez 1939 a 1945 słuži jako wojak w Druhej swětowej wójnje, bu pak – mjez druhim dla swojich rěčnych znajomosćow – zwjetša we łužiskich lěhwach za wójnskich jatych zasadźeny. Po wójnje dźěłaše w serbskej ćišćerni „Nowa doba“ w Budyšinje, hdźež bě wot 1956 do 1959 tež z techniskim nawodu. W swobodnym času spisa wjacore knihi, za čož dósta w lěće 1963 Literarne myto Domowiny. Wot 1973 běše na wuměnku w Bukecach, hdźež płaći jako najznaćiši a najaktiwniši Serb a Domowinjan. Pawoł Grojlich zemrě dźeń do swojich 84. narodnin w Bukecach a bu na tamnišim kěrchowje pochowany.

Pawoł Grojlich bě nan serbskeho rozhłosownika a awtora Marka Grojlicha.

## Spisy
* *A tola Serbam lipa kće* (sobuawtor). Ludowe nakładnistwo Domowina 1962.
* *Na wsy a za wsu.* LND 1962.
* *Z wusadnym za blidom* (sobuawtor). LND 1963.
* *Lěto wjesneho hólca.* LND 1981.
* Arnošt Simon: *Někotre powěsće ze «stareho dobreho časa».* LND 1983 (zwuběrał a wobdźěłał)
* *Młode lěta wjesneho hólca.* LND 1986.
* *Lěta ćmy a nadźije.* LND 1989.

## Wotkaz
* Žiwjenske podaća a wobraz na stronach Serbskeho gymnazija
1675

## Podawki

## Narodniny
* 31. měrca: Benedikt XIV. – bamž romsko-katolskeje cyrkwje († 1758)
* 7. apryla: Jurij Leonhardi – serbski farar († 1748)
* 25. oktobra: Johann Benedict Carpzov III. – němski stawiznar, jurist a měšćanosta Žitawy († 1739)

## Wumrěće
* datum njeznaty: Juro Krygaŕ – delnjoserbski teolog, organizator serbskich rěčnych kursow a historikar (* 1635)
* 15. decembra: Jan Vermeer – nižozemski moler (* 1632)

## Wotkaz
1677

## Podawki
* 11. awgusta: Wulki woheń zniči třećinu Roztoka.

## Narodniny
* 18. februara: Jacques Cassini – francoski astronom a geograf († 1756)
* 20. oktobra: Stanisław I. Leszczyński – kral Pólskeje a wójwoda Lothringskeje († 1766)

## Wumrěće
* 21. februara: Baruch de Spinoza – nižozemski filozof (* 1632)

## Wotkaz
1678

## Podawki

## Narodniny
* 4. měrca: Antonio Vivaldi – italski komponist († 1741)
* 26. julija: Józef I. – kejžor Swjateho romskeho mócnarstwa 1705–1711 († 1711)

## Wumrěće

## Wotkaz
1676

**1676** bě přestupne lěto z 366 dnjemi. 

## Podawki
* 21. septembra: Kardinal Benedetto Odescalchi wuzwoli so po smjerći Klemensa X. pod mjenom Innocenc XI. za 239. bamža romsko-katolskeje cyrkwje.

## Narodniny
* 27. apryla: Bjedrich I. – kral Šwedskeje († 1751)
* 10. decembra: Johann George Schreiber – hornjołužiski kopororytwar, kartograf a nakładnik († 1750)

## Wumrěće
* 8. februara: Aleksej I. – car Ruskeje (* 1629)
* 22. julija: Klemens X. – romsko-katolski bamž (* 1590)

## Wotkaz
Rjazań

**Rjazań** () je wulkoměsto w Ruskej federaciji. Leži něhdźe 200 kilometrow juhowuchodnje Moskwy při rěce Oka w europskim dźělu Ruskeje a je najwjetše město a stolica Rjazańskeje oblasće. Ma něhdźe 521 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1095 załožiło.

## Literatura
* Рязань Старая// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
* Рязань// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
1679

## Podawki

## Narodniny
* 18. februara: Jurij Dumiš – serbski farar, spisaćel nabožinskich spisow († 1753)
* 15. awgusta: Adam Friedrich Zürner – němski kartograf († 1742)

## Wumrěće
* 4. decembra: Thomas Hobbes – jendźelski filozof (* 1588)

## Wotkaz
1670

## Podawki
* 29. apryla: Kardinal Emilio Altieri wuzwoli so pod mjenom Klemens X. jako naslědnik Klemensa IX. za 238. bamža romsko-katolskeje cyrkwje.
* 18. julija: Z Madridskim zrěčenjom skónči so po 17 lětach Jendźelsko-španiska wójna. Španiska připózna jendźelske knježerstwo nad Jamaiku.

## Narodniny
* datum njeznaty: Jan Józef Ignac Freišlag ze Šmidentala – serbski duchowny a nabožinski prócowar († 1743)
* 12. meje: Awgust Sylny – kurwjerch Sakskeje a kral Pólskeje († 1733)
* 26. oktobra: Bohuměr Ludovici – serbski wučer, teolog a spisowaćel († 1724)

## Wumrěće
* 9. februara: Bjedrich III. – kral Danskeje a Norwegskeje 1648–1670 (* 1609)
* 15. nowembra: Jan Amos Komenský – čěski pedagoga a teologa (* 1592)

## Wozjewjenja
* Sćeni Mateja a Marka, ćišćany přełožk Michała Frencla sćenjow Mateja a Marka

## Wotkaz
1671

## Podawki
* 

## Narodniny
* 12. januara: Jan Běmar – serbski farar, spisaćel nabožinskich spisow († 1742)
* 28. februara: Hrjehor Józef Just – serbsko-katolski farar († 1742)
* 6. apryla: Jean-Baptiste Rousseau – francoski spisowaćel († 1741)
* 21. oktobra: Bjedrich IV. – kral Danskeje a Norwegskeje 1699–1730 († 1730)

## Wumrěće
* 

## Wotkaz
1672

**1672** bě přestupne lěto z 366 dnjemi. 

## Podawki
* 

## Narodniny
* datum njeznaty: Jurij Water – serbski rězbar baroka († 1720)
* 16. meje: Křesćan Leonhardi – serbski farar a spisaćel († 1742)
* 9. junija: Pětr Wulki – ruski car († 1725)
* 28. awgusta: Jan Wawer – serbski farar, nabožinski a kulturny prócowar († 1728)

## Wumrěće
* 16. decembra: Jan II. Kazimir – kral Pólskeje (* 1609)

## Wotkaz
1673

## Podawki
* julij: W Nižozemskej wójnje doby francoski kral Ludwig XIV. nižozemsku twjerdźiznu Maastricht.

## Narodniny
* 

## Wumrěće
* 17. februara: Jean-Baptiste Molière – francoski dźiwadźelnik a spisaćel dźiwadłowych hrow (* 1622)
* 9. decembra: Jurij Ludovici – serbski farar, rěčespytnik, basnik, awtor najstaršeje gramatiki hornjoserbšćiny (* 1619)

## Wotkaz
1674

## Podawki
* 21. meje: Po jeho dobyću nad Osmanami wuzwoli so Jan III. Sobieski za noweho pólskeho krala.
* 25. decembra: Sylne šwedske wójsko nadpaduje bjez připowědźenja wójny braniborske městačko Pasewalk.

## Narodniny
* 20. julija: Jan Józef Nowotnik – serbsko-katolski farar († 1719)
* 4. septembra: Chryša Šlenkar – serbski farar, nabožinski prócowar († 1728)

## Wumrěće
* 8. septembra: Jurij Šěrc – serbski farar a kěrlušer (* 1634)
* 8. nowembra: John Milton – jendźelski basnik (* 1608)

## Wotkaz
Herbert Cerna

**Herbert Cerna** ( *Herbert Zerna*; * 9. septembra 1905 na Górach, † 24. oktobra 1955 w Popojcach) bě delnjoserbski teologa a pedagoga. Wón je znaty jako domiznowědnik a režiser domiznowědnych filmow.

## Žiwjenje
Cerna pochadźa ze serbsko-němskeje swójby. Jeho nan Měrćin Cerna bě wot lěta 1902 z wučerjom na Górach. Po wopyće Choćebuskeho gymnazija studowaše Herbert w Jenje, Tübingenje a Hali teologiju. Po studiju sta so najprjedy z wikarom při wosadnej cyrkwi w Bórkowach. Wot 1937 do 1945 skutkowaše jako farar w Jähnsdorfje we wuchodnej Delnjej Łužicy (dźensnišich Janiszowicach w Pólskej). Po Druhej swětowej wójnje přewza w lěće 1945 farske městno w Nowej Niwje a 1949 sta so z Popojčanskim fararjom.

Herbert Cerna skutkowaše jako domiznowědnik a wozjewješe wuslědki toho dźěła w Choćebuskich nowinach. Jeho ćežišća běchu serbske nałožki a tradicije kaž tež městnostne a ležownostne mjena a jich woznam. Wón bě z režiserom pola wjacorych wot lěta 1930 sem nahratych krótkofilmow, kotrež zaběrachu so ze žiwjenjom na dwurěčnych wsach Choćebuskich kónčin. Jeho w lěće 1931 napisana dźiwadłowa hra *Moja domizna* předstaji so w Choćebuzu a we wjacorych delnjołužiskich wjeskach.

## Twórby
* *Dolnoserbska drastwa*, 1929/30, 3 mjeńšiny, režija zhromadnje z Vladimírom Zmeškalom
* *Dolna Łužyca*, 1929/30, 6 mjeńšin, režija zhromadnje z Vladimírom Zmeškalom
* *Serbski swěźen we Wětošowje*, 1930, 10 mjeńšin, režija zhromadnje z Vladimírom Zmeškalom
* *Kulowska gmejna*, 1930/31, 8 mjeńšin
* *Moja domizna*, młodźinska dźiwadłowa hra

## Wotkaz
*
Jutrowne jěchanje

**Jutrowne jěchanje** je nabožny jutrowny nałožk Serbow w katolskej kónčinje mjez Budyšinom, Kamjencom a Wojerecami. Jutrownu njedźelu hromadźa so muscy křižerjo při wósom katolskich farskich cyrkwjach a w klóštrje Marijina hwězda, zo bychu w formje procesiona a ze žohnowanjom fararja spěwajo poselstwo „Chrystus z mortwych stanył je“ do susodneje wosady donjesli.

Podobne nabožne nałožki eksistuja tež w Starobayerskej a Frankowskej, w Hornjej Šleskej, sewjernej Čěskej (Mikulášovice) a na Morawje.

## Křižerjo we Łužicy

W hornjołužiskich kónčinach mjez Wojerecami, Kamjencom a Budyšinom přiwabja jutrowne jěchanje kóžde lěto wjele wopytowarjow do regiona. Tuchwilu eksistuja štyri čarow, hdźež so partnerske wosady wopytaja, a jedyn procesion bjez partnera. Tradicionelne čary su:
* Ralbicy–Kulow 
* Chrósćicy–Pančicy-Kukow
* Radwor–Baćoń
* Njebjelčicy–Wotrow
* Budyšin–Radwor (bjez wotmołwneho wopyta)

Procesion z Kulowa je jenički, při kotrymž so tež němscy křižerjo wobdźěleja. Radworscy mjez 1776 a 1882 njejěchachu. Wot 1882 hač do załoženja Baćońskeje wosady 1892 podachu so přez Bronjo, Kamjenej, Wulku Dubrawu a Brěmjo do susodneje Zdźěrje. Samo w poslednim wójnskim lěće 1945 jěchachu někotři Kulowscy, Klóšterscy, Chróšćanscy, Njebjelčanscy, Ralbičanscy a Wotrowscy křižerjo do susodneje wosady a buchu při tym wot sowjetskich lětadłow wobkedźbowani.

Dalše jutrownje jěchanje přewjedźe so we Wostrowcu, hdźež wobsteji wot lěta 1628 sem nałožk wusywneho jěchanja mjez Wostrowcom a klóštrom Marijiny doł. Kónc 1990tych lět je so stary nałožk tež w ewangelskej Delnjej Łužicy mjez Cerkwicu a Radyńcom pola Lubnjowa zaso wožiwił.

### Ličby

Kulowski ćah je tradicionelnje najwjetši w Serbach, procesionaj z Budyšina a Baćonja stej najmjeńšej.

W lěće 2020 njewotměchu so koronapandemije dla prěni raz po skoro 500 lětach žane procesiony. 2021 jěchachu zaso skoro tysac křižerjow, časy procesionow so pak njewozjewichu a dla pandemije běchu lědma přihladowarjo wot wonka na městnje.

## Literatura
* Alfons Frencl: *Křižerjo.* Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1992

## Nóžki


## Wotkazy

* Čary a časy křižerjow
* Informacije a pokiwy za křižerjow
Sasowo

**Sasowo** () je město w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje w Rjazanskej oblasći. Ma něhdźe 26 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1642 załožiło a ma wot lěta 1926 měšćanske prawa.

## Literatura
* Сасово// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Ludwig Nowak

**Ludwig Nowak** ( *Ludwig Noack*; * 22. februara 1947 we Worklecach, † 26. awgusta 1996) bě serbski politikar strony CDU a čłon sakskeho krajneho sejma.

## Žiwjenje
Po wopyće zakładneju šulow we Worklecach a Chrósćicach chodźeše Ludwig Nowak do Serbskeje rozšěrjeneje šule w Małym Wjelkowje, hdźež złoži swoju maturu. Wot 1965 do 1970 studowaše w Lipsku slawistiku a zakónči studij jako diplomowy wučer za rušćinu a serbšćinu. Po diplomje bě wot 1970 do 1980 z wučerjom na Worklečanskej serbskej wyšej šuli a potom hač do měrca 1990 ze zastupowacym direktorom šule.

Nowak běše katolski, ženjeny a měješe tři dźěći.

## Politika
Ludwig Nowak bě wot lěta 1982 z čłonom strony CDU w NDR. Wot decembra 1989 do septembra 1990 bě sobustaw stronskeho předsydstwa wuchodneje CDU a wot januara 1990 z předsydu Kamjenskeho wokrjesneho zwjazka. Wot měrca do oktobra 1990 bě z čłonom poslednjeje Ludoweje komory, nawoda dźěłoweje skupiny za kubłanje frakcije CDU a zastupowacy předsyda kubłanskeho wuběrka.

W oktobrje 1990 wuzwoli so Nowak jako direktny kandidat wólbneho wokrjesa 24 (Kamjenc) do Sakskeho krajneho sejma, kotremuž hač do lěta 1994 přisłuša. Tam bě čłon wuběrka za zwjazkowe a europske naležnosće kaž tež wuběrka za šulstwo, młodźinu a sport.

## Žórło
* Klaus-Jürgen Holzapfel (wud.): *Sächsischer Landtag: 1. Wahlperiode, 1990–1994; Volkshandbuch*. NDV Neue Darmstädter Verlagsanstalt, Rheinbreitbach 1991, ISBN 3-87576-265-7. str. 51 (str. 84 a 90 za wuběrki).
Horst Adam

**Horst Adam** (* 1. apryla 1939 w Jatřobju) je serbski žurnalist, spisowaćel a publicist, skutkowacy předewšěm w Delnjej Łužicy.

Syn zahrodnika maturowaše na Serbskej wyšej šuli w Choćebuzu a studowaše wot 1958 do 1962 žurnalistiku na Karla Marxowej uniwersiće w Lipsku. Hač do lěta 2005 bě ze šefredaktorom delnjoserbskeho tydźenika Nowy Casnik. Jeho naslědnik bě Grzegorz Wieczorek. Nimo toho bě wot 1964 do 1992 z redaktorom delnjoserbskeje „pratyje“.

Za čas NDR bě z čłonom zwjazkoweho předsydstwa Domowiny a jeje sekretariata.

## Publikacije
* 1971: *Jadna z nich jo šołtowka. Antologija dolnoserbskeje literatury* (zestajił)
* 1988: *Tam woni laže, te rědne naše jsy. Šesćadwaźasća wejsnych wobrazow* (zestajił)
* 1990: *Ducy po Błotach* (hromadźe z Geraldom Große); němske wudaće jako *Unterwegs im Spreewald*
* 1998: *Ja som serbski / Wendisch bin ich* (tekst: Horst Adam, fota: Gerald Große)

## Wotkaz
* Krótkoportret z wobrazom na webstronach LND
Kowylkino

**Kowylkino** (, ) je město w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje w republice Mordwinskeje. Ma něhdźe 20 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1892 załožiło a ma wot lěta 1960 měšćanske prawa.

## Žórło


## Wotkaz
* Oficielne webstrony
Gorbatow

**Gorbatow** () je městačko w Ruskej federaciji. Leži při rěce Oka w europskim dźělu Ruskeje w oblasći Nižny Nowgorod. Ma něhdźe dwaj tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w 16. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1779 měšćanske prawa.

## Literatura
* Горбатов// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło


## Wotkaz
Zawolžje

**Zawolžje** () je město w Ruskej federaciji. Leži při Wolze w europskim dźělu Ruskeje w  oblasći Nižny Nowgorod. Ma něhdźe 39 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1947 jako wjes Pjestowo załožiło a ma wot lěta 1964 měšćanske prawa.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Pjerwomajsk (oblasć Nižny Nowgorod)

**Pjerwomajsk** (, do 1951 *Ташино/Tašino*) je město w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje w  oblasći Nižny Nowgorod. Ma něhdźe 14 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w 19. lětstotku jako wjes Tašino załožiło a ma wot lěta 1919 měšćanske prawa.

## Žórło
Sarow (Ruska)

**Sarow** (, 1954–1967 *Arzamas-75*,  1967–1991 *Arzamas-16*, 1991–1995 *Krjemljow*) je město w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje w  oblasći Nižny Nowgorod. Ma něhdźe 94 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1310 jako tatarska twjerdźizna Sary Kylyč załožiło a ma wot lěta 1954 měšćanske prawa.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Nowouljanowsk

**Nowouljanowsk** () je město w Ruskej federaciji. Leži při Wolze w europskim dźělu Ruskeje w Uljanowskej oblasći. Ma něhdźe 14 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1957 jako wjes Krjemjonki załožiło a ma wot lěta 1967 měšćanske prawa.

## Žórło


## Wotkaz
Sengilej

**Sengilej** () je městačko w Ruskej federaciji. Leži na prawym boku Wolgi w europskim dźělu Ruskeje w Uljanowskej oblasći. Ma něhdźe šěsć tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1666 załožiło a ma wot lěta 1943 měšćanske prawa.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Čeboksary

**Čeboksary** (, ) je město w Ruskej federaciji. Leži při Wolze w europskim dźělu Ruskeje a je stolica republiki Čuwašiskeje. Ma něhdźe 474 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1468 załožiło.

## Literatura
* Чебоксары// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Jan Budar

**Jan Budar** (* 3. měrca 1975 w Budyšinje) je serbski medijowy inženjer a wot 1. oktobra 2016 direktor Załožby za serbski lud. Do toho bě wot apryla 2015 z předsydu załožboweje rady.

## Žiwjenje
Jan Budar narodźi so 1975 w Budyšinje jako syn Bena a Ludmile Budarjec. Maturu absolwowaše 1993 na Serbskim gymnaziju. W lěće 1994 zahaji wón studij prawa w Drježdźanach. Po přebytku w Awstralskej přesydli so do Lipska, hdźež studowaše wot 1997 do 2003 medijowu techniku. We wobłuku studija bě praktikant w Moskwje (1999), New Yorku (2000) a Hamburgu (2000).

Jan Budar załoži w lěće 1994 serbske młodźinske towarstwo Pawk a bě jeho prěni předsyda. W tutym času bě zamołwity za serbski młodźinski časopis „Pawčina“, wopyt serbskich studentow pola Texaskich Serbow, wubědźowanje „PowerSerb“, filmowe wječorki na Kopšinjanskim hrodźišću a wobdźělenje Serbow na Jutrownych seminarach MENS. Zhromadnje z Bosćijom Šěnom natwari serbsku cyberwjesku internecy a bě čłon studentskeju towarstwow Bjarnat Krawc Drježdźany a Sorabija Lipsk.

Wot lěta 2003 dźěłaše Budar mjez druhim za Lipšćanski měšćanski magacin KREUZER, serbski telewizijny magacin Wuhladko, Serbski rozhłós, Ludowe nakładnistwo Domowina kaž tež w nawjedowacej funkciji za firmje Unister w Lipsku a Drježdźanach a itelligence w Budyšinje/Słonej Boršći. 

Jan Budar bě wot lěta 2011 čłon załožboweje rady Załožby za serbski lud a wot 28. apryla 2015 jeje předsyda. Dnja 12. apryla 2016 bu woleny za naslědnika Marka Sucheho w zastojnstwje direktora Załožby. Tute zastojnstwo nastupi wón 1. oktobra 2016. W meji 2019 bu jako načolny kandidat Serbskeho wolerskeho zjednoćenstwa do Budyskeho wokrjesneho sejmika woleny.

Wón je woženjeny z Madleńku Šołćic, ma tři dźěći a bydli w Hrubjelčicach.

## Wotkaz
*Priwatna webstrona
Ivana Brlić-Mažuranić

**Ivana Brlić-Mažuranić** (* 18. apryla 1874 w Ogulinje, † 21. septembra 1938 w Zagrebje) bě chorwatska spisowaćelka dźěćacych knihow, kotraž je tež zwonka Chorwatskeje znata. Jako jenička Chorwatka bu dwójce za Nobelowe myto namjetowana.

## Wotkaz
Radobyle

**Radobyle** ( *Radebeul*) su wulke wokrjesne město w sakskim wokrjesu Mišno. Leža na prawym boku Łobja při sewjerozapadnej měšćanskej kromje krajneje stolicy Drježdźan a juhowuchodnje Mišna. Wot lěta 2011 su Radobyle po wobydlerstwje najwjetše město Mišnjanskeho wokrjesa.

## Geografija
Zahrodowe město wobsteji z wósom historiskich sydlišćowych jadrow a namaka so podłu stareje póštoweje dróhi mjez něhdyšim rezidencnym městom Drježdźanami a sydłom biskopstwa w Mišnje kaž tež mjez Łobjom na juhu a winicami na sewjeru.

Dla tutoho rjaneho geografiskeho połoženja we hórkatej winicowej krajinje tak mjenowaneje Lěsnicy *(Lößnitz)* pomjenowachu so Radobyle druhdy tež jako *Sakske [[Nizza]]*, bazěrujo na přispomnjence sakskeho krala Jana wokoło lěta 1860. Radobylska kónčina běše a je hač do dźensnišeho jedyn z najwoblubowanišich bydlenskich wobwodow Drježdźanskeho regiona.

## Stawizny
Městnostne mjeno je so prěni raz w lěće 1349 jako *Radebůl* přispomniło a pochadźa wot staroserbskeho muskeho mjena.

## Politika
Radobyle słušeja k sakskemu wólbnemu wokrjesej 40 (Mišno 4) a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 155 (Mišno).

## Žórła


## Wotkaz
Nowočeboksarsk

**Nowočeboksarsk** (, ) je město w Ruskej federaciji. Leži při Wolze w europskim dźělu Ruskeje w republice Čuwašiskej. Ma něhdźe 124 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1960 jako wjes Sputnik załožiło a ma wot lěta 1965 měšćanske prawa.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
* Mapa Nowočeboksarska
Ciwilsk

**Ciwilsk** (,  *Ҫӗрпӳ*) je město w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje w republice Čuwašiskej. Ma něhdźe 13 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1589 jako wjes załožiło a ma wot lěta 1781 měšćanske prawa.

## Literatura
* Цивильск// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Wolžsk

**Wolžsk** (, , 1938–1940 *Ježow*) je město w Ruskej federaciji. Leži při Wolze w europskim dźělu Ruskeje w republice Mari El. Ma něhdźe 54 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w 19. lětstotku jako wjes *Lopatino* a ma wot lěta 1940 měšćanske prawa.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Kolčugino

**Kolčugino** () je město w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje we Wladimirskej oblasći. Ma něhdźe 44 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1871 załožiło a ma wot lěta 1931 měšćanske prawa.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Mjelenki

**Mjelenki** () je městačko w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje we Wladimirskej oblasći. Ma něhdźe 14 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w 13. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1778 měšćanske prawa.

## Literatura
* Меленки// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło


## Wotkaz
*  Oficielne webstrony
Pětr Malink

**Pětr Malink** (* 27. julija 1931 we Łazu; † 28. awgusta 1984 w Budyšinje) bě serbski literarny wědomostnik, awtor dźiwadłowych hrow a wučbnicow kaž tež přełožowar.

Narodźi so jako štwórte dźěćo fararja Jurja Malinka a jeho mandźelskeje Johanny we Łazu, hdźež wopyta tež ludowu šulu. Po wupokazanju nana ze serbskeje Łužicy chodźeše wot 1941 do 1948 na srjedźnu a wyšu šulu w braniborskim Bezkowje. 1951 maturowaše na Budyskej Serbskej wyšej šuli a nastupi tam hnydom bjez wotpowědneho wukubłanja dźěło jako wučer serbšćiny a němčiny. W lěće 1955 dźěłowe městno z politiskich přičin zhubi, namaka pak nowe dźěło w Minakałskej Serbskej rěčnej šuli. Wot 1960 do 1976 skutkowaše jako lektor w Ludowym nakładnistwje Domowina. Za tón čas studowaše wot 1963 do 1968 kulturne wědomosće w dalokostudiju Karla Marxoweje uniwersity a wobzamkny studij jako diplomowy kulturowědnik. Wot 1976 běše z wotrjadnikom Instituta za serbski ludospyt.

Za swoje literarne dźěło, předewšěm činohry a dźiwadłowe hry, spožčachu jemu dwójce Literarne myto Domowiny (1962 a 1967) kaž tež Myto Ćišinskeho (1970).

Pětr Malink bě wot lěta 1953 woženjeny z Katu, rodźenej Cyžec (1931–98) a měješe z njej wósom dźěći, mjez druhim pozdźišeho serbskeho superintendenta Jana Malinka, nawodnicu Ludoweho nakładnistwa Domowiny Marku Maćijowu a spisowaćelku Christianu Piniekowu. Pětr Malink zemrě dnja 28. awgusta 1984 po ćežkej chorosći a bu na Budyskim Michałskim pohrjebnišću pochowany.

## Wubrane twórby
* *Rebel Jan Cuška.* Činohra po powědančku Bena Budarja, 1957.
* *Wotprošenje.* Stawizniska hra w 4 jednanjach, 1961.
* *Dwě horšći pěska.* Roman, 1964.
* *Nócny pacient.* Dźiwadłowa hra, 1966.
* *Wotmołwa.* Činohra w pjeć jednanjach, 1973.
* *Wuj Šmitka ze Sibirskeje.* Činohra w pjeć jednanjach, 1976.
* *Zhromadźene spisy Jakuba Barta-Ćišinskeho.* 14 zwjazkow (wudawaćel).

## Žórło
* *Malink, Pětr.* W: Helmut Kaltšmit: *Leksikon awtorow serbskich knihow.* Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1979, str. 74sl.
Dobrik

**Dobrik** ( *Dobrig*) je wjeska  w zapadnej Hornjej Łužicy. Leži něhdźe kilometer juhozapadnje Halštrowskeho stareho města pod Čornej horu (413 m).

Susodnej wsy stej Talpin na sewjeru a Hrańčik na zapadźe.

Kulowc naspomni so prěni raz w lěće 1420 jako *Doberack* a słuša ze starodawna k Walowej. Ležownostne knjejstwo měješe zwjetša Walowske ryćerkubło, zdźěla tež kubło w susodnym Hrańčiku. Wot lěta 1950 słuša Dobrik k městu Halštrowej.

Křesćanscy wobydlerjo Dobrika přisłušeja ewangelskej Halštrowsko-Protečanskej wosadźe.

## Žórła
Kinč

**Kinč** ( *Kindisch*) je wjes z  wobydlerjemi w zapadnej Hornjej Łužicy. Prěnja wjes při hornim běhu Čorneho Halštrowa leži pod Žiwinom (449 m) na zapadnym boku stareje krajneje dróhi wot Kamjenca do Biskopic a słuša wot lěta 1994 k Halštrowej.

Susodnej wsy stej Rušica na sewjeru a Jědlow na sewjerowuchodźe. Přichodna wjes na juhu je Porchow. Kinč leži njedaloko zwjazkoweje awtodróhi 4.

Wjes, kotraž je z dwu- a třistronskich statokow wobstejacy lěsny łanowc, naspomni so prěni raz w lěće 1453 jako *Kynsch*. Ležownostne knjejstwo měješe Halštrowske ryćerkubło. Hač do lěta 1950 bě Kinč samostatna gmejna, potom so do Rušicy zagmejnowa.

Křesćanscy wobydlerjo přisłušeja ewangelskej Halštrowsko-Protečanskej wosadźe. Horstka katolskich wobydlerjow přisłuša Wotrowskej wosadźe.

## Žórła
*