Finougriske rěče

Skupina finougriskich rěčow słuša k swójbje uralskich rěčow. Wobsteja z dweju skupinow: z ugriskich rěčow a z finsko-permskich rěčow.


## Rěče
* Ugriske rěče
** madźaršćina
** chantišćina
** manzišćina
* Finsko-permske rěče
** Permske rěče
*** Zyrjanska komišćina
*** Komipermjakska rěč
*** Udmurtšćina
** Finsko-wolzyne rěče
*** marišćina
*** mordwinske rěče
**** Ersjanšćina
**** Mokšanšćina
*** Mortwe Finsko-wolzyne rěče
**** Merja rěč
**** Metsera rěč
**** Muroma rěč
*** Finsko-samiske rěče
**** samiske rěče
***** Zapadosamiske rěče
****** Južnosamiska rěč
****** Umesamiska rěč – blisko wotemrěća (ca. 20 rěčnikow)
****** Pitesamiska rěč – blisko wotemrěća (ca. 20 rěčnikow)
****** Lulesamiska rěč
****** Sewjerosamiska rěč
***** Wuchodosamiske rěče
****** Inarisamiska rěč
****** Kemisamiska rěč – wotemrěća
****** Skoltsamiska rěč
****** Akalasamiska rěč – wotemrěća
****** Kildinsamiska rěč
****** Tersamiska rěč – blisko wotemrěća (2 rěčnikaj)
**** Baltofinske rěče
***** ižoršćina
***** liwišćina – blisko wotemrěća (1 rěčnica maćeršćiny, ca. 25 rěčnikow jako cuza rěč)
***** karelske rěče
****** liwšćina (tež aunuska karelšćina abo oloněčćina)
****** lüdišćina – blisko wotemrěća
****** karelšćina
******* sewjerna karelšćina (tež dwinska karelšćina)
******* južna karelšćina
***** Finšćina
****** Finšćina Tornio-doła
***** wotišćina – blisko wotemrěća (30–40 rěčnikow)
***** wepsišćina
***** Estišćina
****** wõrušćina
****** setušćina

## Wosebitosće
* Finougriske rěče su aglutinowace rěče, t.r. poćahi buchu přez wužiwanje sufiksow a rědšo tež prefiksow wuprajene. Na př. *dom* – *w mojim domje*:
** finsce: *talo* – *talossani*
** mordwinisce: *kudo* – *kudosom*
** madźarsce: *ház* – *házamban*
* Finougriske rěče nimaja žadyn gramatiski ród.
* W baltofinskich a samiskich rěčach eksistuje stopnjowa změna konsonantow (němsce *Stufenwechsel*), t.r. změna konsonanta w zdónku po sufiksu. (Na př. finsce *kukka* – *kukat* (‘kwětka – kwětki’), *katu* – *kadut* (‘dróha – dróhi’); samisce *ahkku* – *ahkut* (‘wowka – wowki’), *goahti* – *goađi* (‘hěta – hěty’). Tež ma najwjace finskich rěčow wokalowu harmoniju.
* Z wuwzaćom Komišćiny njeznaja finougriske rěče žadyn syntetiski futur. W jednotliwych rěčach wustupuje tola analytiski futur.
* We finougriskich rěčach njeeksistuje słowo za *měć*. Wobsydstwo so zwjetša přez werb *być* a deklinaciju wobsedźerja zwuraznja – po słowje *pola někoho je něšto* (na př. finsce *minulla on auto* "mam awto", mordwinisce *moń kudom* "mam dom")
* We wšěch finougriskich rěčach typiska je bohatosć na padach, předewšěm k zwuraznjenju městnych poměrow.
* Finske rěče wobsedźa k negaciji zaprějacy werb, kotryž so město hłowneho werba bu konjuguje. Na př.:
** Finsce *mennä* – "hić": *en mene*, "njeńdu" – *et mene*, "njeńdźeš" – *ei mene*, "njeńdźe"
** Komisce *ker* – "činić": *og ker*, "nječinju" – *on ker*, "nječiniš" – *oz ker*, "nječini"
** Samisce *mannat* "hić": *in mana* "njeńdu" - *it mana* "njeńdźeš" - *ii mana* "njeńdźe"

## Numerale

## Eksterne wotkazy
* Frequently Asked Questions about Finno-Ugrian Languages
* László Marácz: ''The Untenability Of The Finno-Ugrian Theory From A Linguistic Point Of View''
* Lisćina uralskich rěčow z ličbu rěčnikow (jendźelsce)