open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bójswecy

**Bójswecy** (prjedy tež *Bójswocy*,  *Kleinpostwitz*) su wjeska  na juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin. Słušeja wot 1. januara 2010 k městu Šěrachow-Korzym a leža 260&nbsp;metrow nad mórskej hładźinu při rěčce *Butrowa woda*. Hač do lěta 1934 běchu samostatna gmejna a po tym wjesny dźěl Korzymja.

## Geografija
Susodne wjeski su sydlišćo Słónčna Hora na sewjerowuchodźe, Korzym na juhu a město Wjelećin na zapadźe.

### Ležownostne mjena
Michał Rostok naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena w Bójswecach: Cyžeńki, Jórdan, Pažonki, Na Pružnicy, Na Pusćinje, Na skale, Na kosy, Kłobučk, Na Pěskach.

## Stawizny
Prěnje historiske naspomnjenje jako *Basslewicz* je z lěta 1433.

W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 78 wobydlerjow, mjez nimi 64 Serbow (82 %). Bójswecy běchu tehdy najjužniša wjes serbskeho jadroweho rěčneho ruma. Dźensa leža zwonka oficielneho serbskeho sydlenskeho ruma.

## Wosobiny
* Filip Jakubaš (1895–1966) – wučer a słownikar
* Józef Jakubaš (1890–1958) – farar, basnik, spisowaćel

## Žórła


## Wotkaz
Bjedrusk

**Bjedrusk** ( *Bederwitz*) je wjes  na juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin. Słuša k městu Šěrachow-Korzym a leži 240&nbsp;metrow nad mórskej hładźinu w dolinje Sprjewje. Hač do lěta 1936 běše samostatna gmejna, po tym najprjedy wjesny dźěl Rozwodec a wot 1994 hač do 2010 dźěl gmejny Korzym.

Susodne wjeski su Jiłocy na sewjeru, Supow a Wbohow na wuchodźe, Chróstawa na juhu a Rozwodecy na zapadźe.

## Stawizny
Prěnje historiske naspomnjenje jako *Bederwicz* pochadźa z lěta 1370. W 15. lětstotku wukonješe ležownostne knjejstwo nad Bjedruskom Rozwodečanske ryćerkubło, w lěće 1777 pak Chróstawske.

W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 129 wobydlerjow, mjez nimi 75 Serbow (58&nbsp;%). Přewažnje ewangelscy wobydlerjo přisłušeja Budestečanskej wosadźe. W Bjedrusku rěčeše so Rozwodečanski dialekt serbšćiny. Dźensa leži wjeska zwonka oficielneho serbskeho sydlenskeho ruma.

### Ležownostne mjena
Michał Rostok naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Sosanka = na Sosancy, Na wrónjacej budźe, Na Šćeńcach, Lada, Pastwišća, Kamjeńca, Pichow (hórka), Tryby = na Trybach, Při złej łuži, Wódnik, Strólnje, Dźělnje, Łusk.

## Wosobiny
* Handrij Palman (1788–1862) – farar, wudawar prěnich serbskich Misionskich powěsćow

## Žórła


## Wotkaz
Rodewitz

**Rodewitz** je pomjenowanje:

* wsy w gmejnje Bukecy w Budyskim wokrjesu, hlej Rodecy
* wjesny dźěl města Šěrachow-Korzym w Budyskim wokrjesu, hlej Rozwodecy (němsce *Rodewitz/Spree*)
Słónčna Hora

**Słónčna Hora** (tež *Zombark*;  *Sonnenberg*) je sydlišćo  na juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin. Słuša k městu Šěrachow-Korzym a leži mjez 265 a 280&nbsp;m nad mórskej hładźinu na juhowuchodnej skłoninje hory ze samsnym mjenom Słónčna hora (384&nbsp;m). Skupina chěžow bě ze starodawna wjesny dźěl Rozwodec.

Susodne wjeski su Zahor (gmejna Budestecy) na sewjeru, Budestecy na sewjerowuchodźe, Rozwodecy na wuchodźe a Bójswecy na juhozapadźe.

Michał Rostok naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Faskec pola, Pod Koberom, Šoberec doły, Bortnik, Pola Wódneho muža, Pažonki, Butrowa woda.

## Žórła


## Wotkaz
Rozwodecy

**Rozwodecy** ( *Rodewitz/Spree*) su wjes  na juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin. Słušeja k městu Šěrachow-Korzym a leža mjez 238 a 255&nbsp;metrow nad mórskej hładźinu na zapadnym boku Sprjewje. Hač do lěta 1999 běchu samostatna gmejna z wjesnymaj dźělomaj Słónčna Hora a Bjedrusk (wot 1936).

Susodne wjeski su Budestecy na sewjeru, Jiłocy na sewjerowuchodźe, Bjedrusk na wuchodźe, Korzym na juhozapadźe a sydlišćo Słónčna Hora na zapadźe.

## Stawizny

Prěnje historiske naspomnjenje jako knježe sydło *Rodeswiz* je z lěta 1232 a běše tež w sćěhowacych lětstotkach stejišćo ryćerkubła, kotrež wukonješe ležownostne knjejstwo nad wsu.

W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 386 wobydlerjow, mjez nimi 281 Serbow (73&nbsp;%). Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 15&nbsp;%. Rozwodecy mějachu swójski serbski dialekt, kotryž je mjeztym wotemrěty.

Ewangelscy Rozwodečenjo přisłušeja Budestečanskej wosadźe.

### Ležownostne mjena
Michał Rostok naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: W Dźělnach, Wulke łuki, Wowče łuki, Zła łuža, Hrodźanske pola, W Bažonkach, Na Sćěnach, Na Goborje, W Zmołach (= in Monden), W Pawlec Heli, Pastwišća, W hatach, Butrowa woda, Bortnik, Na winicy, Hlinjany hatk, Na delnych łukach, Šoberec doły, Pola zabiteho muža, Na kórcach, Za rěčkami.

## Wosobiny
* Jan Lajnert (1892–1974) – serbski wučer, basnik a spisowaćel, narodźeny w Słonej Boršći

## Žórła


## Wotkaz
Kuala Lumpur

**Kuala Lumpur** je hłowne a najwjetše město Malajzije. Město same ma přestrjeń wot 244 km² a połdra miliona wobydlerjow; cyła aglomeracija pak wjace hač 7,2 milionaj wobydlerjow. Sydli tu Malajziski parlament a tež Malajziski kral. Nimo toho je Kuala Lumpur tež kulturny a hospodarski centrum Malajzije.

## Wotkazaj

* oficialne stronki
Ho Chi Minh město

**Ho Chi Minh město** (prjedy **Saigon**) je najwjetše město a hospodarske srjedźišćo Vietnama, něhdyša stolica Cochinchiny a do apryla 1975 pod starym mjenom stolica Južneho Vietnama. Město same ma přestrjeń 2043 km² a metropolowy rum ma wjace hač dźewjeć milionow wobydlerjow. 

Město leži sewjernje Mekongoweje delty při prawym brjoze rěki Saigon.

## Wotkazaj

* Oficialne webstrony
Alofon

**Alofon** (z grjek. *allo* - hinak hač, *fōnē* - hłós) je pomjenowanje z rěčespyta za wšelakorake zwukowe warianty jednoho fonema. Dalšej pomjenowani stej **fonemowe warianty** abo **subfonemowe warianty**.

Rozeznawamy mjez alofonom a fonemom, dokelž je móžno, jedyn fonem we wšelakorakich zwukowych (alofoniskich) wariantach wurjekować, bjez toho zo tutón rozdźěl so na woznam toho fonema wuskutkuje. Z pomocu systematiskich přepytowanjow fonetiskich kajkosćow na podobnosć z druhimi wariantami, wosebje z analyzu minimalnych porikow, móžemy zwuki jako alofony jednoho fonema zarjadować.

Kotra zwukowa warianta so wurjekuje, wotwisuje wot dialekta, wot koartikulaciskich efektow abo wot zwukoweje wokolnosće fonema. Štož w jednej rěči płaći jako alofoniska warianta jednoho fonema, móže w druhej rěči druhi fonem być.

Rozeznawamy:

* **Swobodna wariacija**

Warianty su runoprawne realizacije jednoho fonema, na př. jazykowy [r] abo čopkowy [ʁ]. Zaměnjenje wariantow njezměni woznam.

* **Kombinatoriska wariacija**

Warianty wustupuja w rozdźělnych fonologiskich wokolnosćach, na př. /k/ abo /g/ w delnjoserbšćinje. Před prědnimi wokalemi /ɛ/, /e/, /ě/ a /i/ so palatalne [k'] a [g'] wurkjekujetej, před zadnymi wokalemi /a/, /ɔ/, /o/, (/ó/), /u/ pak [k] a [g] wostanjetej (/y/ njewustupuje w tej poziciji, wón je w serbšćinje alofon wokala /i/).
Strč prst skrz krk

**Strč prst skrz krk** [] (hsb. *Tykń porst přez kyrk* ) ze sylnje kulenym złóžkotwornym *r* je čěske a słowakske jazykłamate hrónčko z 15 pismikami.
__TOC__

W rěčnej wučbje za njemaćernikow so tuta sada často wužiwa, zo by wurjekowanje słowjanskich słowow bjez napisanych wokalow w tych rěčach zwučowało. Po maćernej rěči su te po zdaću bjezwokalowe słowa ćežko wurjekujomne. W čěšćinje su bjezwokalowe słowa často, dokelž **r** a **l** stej złóžkotwornej, potajkim njenapisany njespěwny wokal implikujetej a přez to móžetej złóžkowy wjeršk tworić, tak zo złóžki bjez napisanych wokalow eksistuja. Tohodla so tuta sada často jako přikład za "sadu bjez wokalow" wužiwa.

Tuta sada słuži tež jako moto šwicarskeho časopisa kulturneje kritiki *La Distinction* .

Často maja tutu sadu za najdlěšu čěsku sadu bjez napisanych wokalow. Ale hižo dawno su tež druhe, wo wjele dlěše znate: 

## Druhe, podobne sady bjez napisanych wokalow
* Smrž pln skvrn zvlhl z mlh. (Smorž połny blakow je so přez mły wowłóžnił. 21 pismikow))
* Chrt pln skvrn vtrhl skrz trs chrp v čtvrť Krč. (Chort połny blakow je so přez čeć kostrjancow do štwórće Krč zadobył. (35 abo 37 pismikow))
* Chrt pln skvrn zhltl hrst zrn. (Chort połny blakow je horšć zornow spóžrěł. (23 abo 24 pismikow))
* Plch zdrhl skrz drn, prv zhltl hrst zrn. (Połch je přez dorn twochnył, do toho je horšć zornow spóžrěł. (30 abo 31 pismikow))
* Chrt zdrhl z Brd. Vtrhl skrz strž v tvrz srn, v čtvrť Krč. Blb! Prskl, zvrhl smrk, strhl drn, mrskl drn v trs chrp. Zhltl čtvrthrst zrn skrz krk, pln zrn vsrkl hlt z vln. Chrt brkl, mrkl, zmlkl. Zvlhls? (140 pismikow)

## Dalše čěske „jazykłamate hrónčka“ z wokalemi

Znate je tež jazykłamate hrónčko, kotrež čěske „ř“ tematizuje:
**
(333 slěbornych wohnjowych sykawow syka po 333 slěbornych třěchami)

## Žórła


## Eksterne wotkazy
*design.radio.cz Francoski přinošk při Radiju Praha
Osasco

**Osasco** je wulkoměsto w Brazilskej. W lěće 2009 je tam bydliło 718 646 ludźi.

## Wotkazy

* https://web.archive.org/web/20080530101138/http://www.osascobrazil.com/
* http://www.osasco.sp.gov.br
Srjedźne morjo

**Srjedźne morjo** (tež **Srjedźozemske morjo**) je morjo, kotrež leži na sewjernej zemskej połkuli mjez kontinentami Europa, Afrika a Azija. Wone wopřija płoninu něhdźe 2,5 milionow km².

Srjedźne morjo je přez Gibraltarski přeliw na zapadźe z Atlantiskim oceanom, přez Dardanele, Marmarske morjo a Bosporus na sewjerowuchodźe z Čornym morjom a přez Suezski kanal z Čerwjenym morjom, tuž tež z Indiskim oceanom, zwjazane.

Na wodu najbohatšej přitokaj Srjedźneho morja stej Rhône w Francoskej a Nil w Egyptowskej. Nimo toho docpěje woda někotrych wulkich wuchodoeuropskich rěkow přez Bosporus Srjedźne morjo, kaž na přikład Dunaja, Dnjepra a Dona.

## Kupy
W Srjedźnym morju namakaja so wjele kupow, kotrež k rozdźělnym statam słušeja. Najwjetša kupa Srjedźneho morja je Sicilska, kotraž přisłuša Italskej. Dalše wulke abo znate kupy su Sardiniska, Mallorca, Kreta, Capri, Lampedusa a Rhodos. W Egejskim a Jadranskim morju na wuchodźe Srjedźozemskeho morja je wosebje wjele kupow.

## Přibrjóžne kraje
Přibrjohi Srjedźneho morja słušeja cyłkownje 21 krajam, wot toho wósom čłonskich statow Europskeje unije. Přibrjóžne kraje su w směrje časnika Španiska, Francoska, Monako, Italska, Słowjenska, Chorwatska, Bosniska a Hercegowina, Čorna Hora, Albanska, Grjekska, Turkowska, Syriska, Libanon, Israel, Egyptowska, Libyska, Tuneziska, Algeriska a Marokko. Nimo toho ležitej kupowej stataj Malta a Cypernska w Srjedźnym morju. W samym zapadźe so britiski teritorij Gibraltar namaka.

## Wotkaz
Sad

**Sad** je zhromadne zapřijeće za ludźi so jěsć hodźace płody a symjenja wot zwjetša wjacelětnych štomow a kerkow, kotrež hodźa so zwjetša syrje jěsć. W Němskej wučinja wšědny konsum sada a sadowych wudźěłkow (bjez sadowych brěčkow) po studiji z lěta 2008 pola mužow 230 g a pola žonow 278 g.

## Nóžki


## Wotkaz
NOCC

**NOCC** je webmejlowy klient (to je websoftwara za zarjadowanje elektroniskeho pósta), iniciěrowany wot Olivier Cahagne a Nicolas Chalanset, najprjedy napisany w Perlu pod mjenom Epimail, potom pod mjenom NOCC (**N**icolas **O**livier **C**halanset **C**ahagne) w PHP5 přeprogramowany. 

Podpěruje protokole IMAP (wěsty abo nic), POP3 (wěsty abo nic) a SMTP (z awtentifikaciju abo bjez awtentifikacije). Wutworjene strony su we formaće XHTML 1.1 Strict, wužiwajo někotre JavaScriptowe funkcije, zo bychu so wěste funkcije wosnadnili. 

Jeho zaměr je, jednory webmejlowy klient k dispoziciji stajić, kotryž wot tak mało kaž móžno PHP-modulow wotwisuje (tuchwilu stej to jenož modulaj IMAP za wotebranje e-mejlkow a ICONV za rjadowanje trěbnych znamješkowych sadźbow).

NOCC funguje z UTF-8: rěčne dataje su w UTF-8, a e-mejlki konwertuja so do UTF-8 do wozjewjenja. Nimo toho je wón kompatibelny ze wšěmi PHP-wersijemi wot PHP 4.1.0 sem.

Dokelž NOCC je swobodna softwara pod licencu GPL, je wón na kóždu architekturu přiměrjomny.

## NOCC hornjoserbsce
NOCC je dospołnje do hornjoserbšćiny (a delnjoserbšćiny) přełoženy. Rěč da so při instalaciji wubrać.

## Eksterne wotkazy
*Oficielne websydło
Ameriske knježniske kupy

**Ameriske knježniske kupy** ( *United States Virgin Islands*) su skupina kupow mjez Karibiskim morjom a zapadnym Atlantiskim oceanom a zdobom z lěta 1917 wotwisny teritorij Zjednoćenych statow.

## Geografija
Ameriske knježniske kupy słušeja k Małym Antilam a tuž k Sewjernej Americe. Najwyši dypk na kupach je Crown Mountain (474 m nad mórskej hładźinu).

## Žórła


## Wotkaz
São Paulo

**São Paulo** je najwjetše město w Brazilskej a stolica južneho zwjazkoweho kraja São Paulo. Bydli tam něhdźe dwanaće milionow ludźi. Město je najwuznamniše finančne, hospodarske a kulturne srjedźišćo Brazilskeje kaž tež hłowne wobchadne křižowanišćo.

Metropolowy rum je z 21 milionami wobydlerjow jedne z najwjetšich na zemi a najwjetše na južnej połkuli.

## Wotkazaj

* Oficialne stronki (portugalšćina)
Michal Semín

**Michal Semín** (* 21. septembra 1967 w Praze) je čěski konserwatiwny katolski aktiwist, nowinar, přełožowar a publicist.

## Eksterne wotkazy
* Michal Semín, blog
*Institut svatého Josefa
*Články Michala Semína na Eurabia.cz
Konštantín Čulen

**Konštantín Čulen** (* 26. februara 1904, Brodské; † 7. apryla 1964, New York) bě słowakski eksilowy stawiznar a nowinar.
Gimel

**Gimel**, , fonetisce  je třeći pismik hebrejskeho a feniciskeho alfabeta. Ma ličbowu hódnotu 3.

## Mjena pismikow
Mjena pismikow su tróšku druhe w sćěhowacych alfabetach, kotrež kaž tež grjekski alfabet wot feniciskeho alfabeta pochadźeja. Mjeno pismika woznamjenja w rozdźělnych semitiskich rěčach "kamel, wjelbłud", a to: (Hebrejsce: *גימל gimel*, Arabsce *ǧīm ج* atd.;
*arabsce: ǧīm ()
*grjeksce: Γάμμα []

Nimo toho pochadźatej łaćonski a kyriliski alfabet wot grjekskeho.
Papuwa-Nowa Gineja

**Papuwa-Nowa Gineja** (tokpisinsce *Independen Stet bilong Papua Niugini*) je njewotwisny stat w Oceaniji. Wona je po Indoneskej a Madagaskarje třeći najwjetši kupowy stat swěta a ma něhdźe 7,5 milionow wobydlerjow. Stolica je Port Moresby.

## Geografija
Papuwa-Nowa Gineja leži sewjernje Awstralskeje a mjezuje na zapadźe z Indoneskej a na wšěch druhich bokach ze Ćichim oceanom. Wobsahuje zapadny dźěl kupy Nowa Gineja a pódlanske kupy na wuchodźe.

## Nóžki


## Wotkaz
Persiski zaliw

**Persiski zaliw** abo **Persiski golf** je zaliw Indiskeho oceana na juhozapadźe Azije. Leži mjez Arabskej połkupu a Iranom. Ma přestrjeń 251.000 km² a maksimalnu hłubokosć 104 m. 

Namakaja so tu wuznamne łožišća nafty. Wuznamne přistawne města su Bandar Abbas a Bušehr w Iranje, Kuwait City w Kuwaiće, Damman w Sawdi-Arabskej, Doha w Katarje kaž tež Abu Dhabi a Dubai w Zjednoćenych arabskich emiratach.

Najwjetša rěka, kotraž so do Persiskeho zaliwa wuliwa, je Šat al-Arab, kotryž wobsahuje wodu Eufrata a Tigrisa.

## Wotkaz
Wolga

**Wolga** ( – , , ) je wulka rěka na wuchodźe europskeho dźěla Ruskeje. Z dołhosću 3534 kilometrow je wona najdlěša rěka cyłeho kontinenta. Wužórli so – kaž Dnjepr – na Waldajskej wysočinje sewjerozapadnje Moskwy a něhdźe 320 kilometrow juhowuchodnje Pětrohroda. Wuliwa so z wulkej deltu blisko Astrachanja do Kaspiskeho morja.

Při rěce nadeńdźe so wjele rěčnych zawěrow a wuznamnych městow, kaž na přikład Wolgograd, Samara, Uljanowsk a Nižny Nowgorod.

Rěka Wolga je přez łódźne kanale zwjazana z Baltiskim morjom, Čornym morjom, Běłym morjom a Azowskim morjom a tworja centralnu wósku w syći ruskich wodowych pućow.

## Wotkaz
Łazk

**Łazk** ( *Laske*) je wjeska  w srjedźišću hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin. Słuša wot lěta 1994 ke gmejnje Ralbicy-Róžant a leži 138 m nad mórskej hładźinu při Klóšterskej wodźe w serbskich Delanach. Hač do lěta 1957 bě Łazk samostatna gmejna, po tym najprjedy wjesny dźěl Smjerdźaceje a wot 1974 dźěl Róžeńčanskeje gmejny.

Susodne wjeski su Šunow na sewjeru, Ralbicy na wuchodźe, Róžant na juhu a Smjerdźaca na zapadźe. Bliski Łazkowski niwowy lěs je přirodoškitne pasmo.

## Stawizny
Prěnje historiske naspomnjenje kulowca jako *Laske* pochadźa z lěta 1417. W lěće 1568 bě Łazk sydło ryćerkubła, kotrež wukonješe tehdy tež ležownostne knjejstwo we wsy. 1616 kaž 1777 słušeše pak do wobsydstwa klóštra Marijineje hwězdy. Cyrkwinsce bě wjeska do wutworjenja Ralbičanskeje wosady w lěće 1716 zafarowana do Chrósćic.

Drježdźanski moler Fritz Tröger (1894–1978) měješe we Łazku wot lěta 1936 ateljej a mjenowaše serbsku wjesku swoju „druhu domiznu“. 

### Wobydlerstwo
W lěće 1884 měješe Łazk po Mukowej statistice 74 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja. Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot 89 %.

Drježdźanski moler Fritz Tröger (1894–1978) měješe tu wot lěta 1936 swoju druhu domiznu a ateljej na wsy.

## Žórła


## Wotkaz
Nowoslicy

**Nowoslicy** ( *Naußlitz*) su wjes  w srjedźišću hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin a słušeja wot lěta 1994 do gmejny Ralbicy-Róžant. Hač do lěta 1957 běchu Nowoslicy samostatna gmejna, po tym dźěl Ralbičanskeje gmejny.

## Geografija
Wjes leži we wysokosći 146 metrow nad mórskej hładźinu w serbskich Delanach. Susodne wjeski su Ralbicy na sewjeru, Jitk (gmejna Rakecy) na sewjerowuchodźe, Koslow (gmejna Njeswačidło) na wuchodźe, Dobrošicy na juhowuchodźe, Sernjany na juhozapadźe a Róžant na zapadźe.

## Stawizny
Prěnje historiske naspomnjenje jako *Nouosedlitz* pochadźa z lěta 1248.. Mjeno woznamjenja „nowe sydlišćo“. Ležownostne knjejstwo wukonješe přez lětstotki katolski klóšter Marijina hwězda. Cyrkwinsce słušachu Nowoslicy do wutworjenja Ralbičanskeje wosady w lěće 1716 do Chrósćic.

### Wobydlerstwo
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 125 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja. Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot 77 %.

## Wosobiny
* Jurij Cyž (1848–74) – spisowaćel
* Michał Cyž (1825–60) – adwokat, publicist a narodny prócowar
* Pětr Cyž (1811–82) – kubler, wjesny šołta a herbski rychtar
* Michał Hórnik (1814–73) – ludowy wuměłc-husler a spěwar
* Mikławš Jacsławk (1827–62) – duchowny, basnik a satěriski spisowaćel

## Žórła


## Wotkazaj

* Kulturny dom Nowoslicy
Derwan

**Derwan** bě staroserbski wjerch w 7. lětstotku.

Wón bě prěni zapadosłowjanski wjerch, wo kotrymž pisaše chronist Fredegar w lěće 631 do swojeje chroniki.

W sedmym lětstotku wojowaše Derwan hromadźe z germanskimi Frankami, kotřiž chcychu Saksow dobyć. Wón dźěłaše tež hromadźe ze Samom a Łužica běše z dźělom prěnjeho słowjanskeho stata w stawiznach – Samoweho mócnarstwa. 

## Žórło
* , strony 35, 37, 254,
Finski zaliw

**Finski zaliw** (, , , ) je najwuchodniši zaliw Baltiskeho morja. Leži mjez Finskej na sewjeru, Estiskej na juhu a Ruskej na wuchodźe; wuchodny dźěl zaliwa saha hač do Pětrohróda. Je 390 kilometrow dołhi, hač do 130 kilometrow šěroki a ma přestrjeń 30.000 km². Přerězna hłubokosć zaliwa je 38 metrow a maksimalna hłubokosć 115 metrow.

Wuznamne města na brjohach Finskeho zaliwa su wosebje Pětrohród, Helsinki a Tallinn.

## Wotkaz
Sernjany

**Sernjany** ( *Zerna*) su wjes  w srjedźišću hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin, kotraž słuša wot 1994 do gmejny Ralbicy-Róžant. Hač do lěta 1974 běchu Sernjany samostatna gmejna z wjesnym dźělom Hrańca (wot 1957), po tym dźěl Róžeńčanskeje gmejny.

## Geografija

Sernjany leža we wysokosći 147 metrow nad mórskej hładźinu na lěwym brjoze Klóšterskeje wody w serbskich Delanach. Susodne wjeski su Nowoslicy na sewjerowuchodźe, Hrańca na juhu a Róžant na sewjerozapadźe.

## Stawizny
Po sydlišćowej formje jedna so wo rozšěrjeny kulowc. Prěnje historiske naspomnjenje jako *Czscherna* pochadźa urbarija krajneho bohotstwa Hornjeje Łužicy z lěta 1419. Po Arnošće Muce wotwodźuje so wjesne mjeno wot *sornow*, prawdźepodobniša je pak hladajo na prěnju dokumentowanu formu wotwodźenka wot *ćernjow*. Ležownostne knjejstwo porno susodnym wsam klóšter njewukonješe, ale hižo 1570 naspomnjene ryćerkubło we wsy samej. Cyrkwinsce słušachu Sernjany do wutworjenja Ralbičanskeje wosady w lěće 1716 do Chrósćic.

Dnja 4. julija 1787 zniči wulki woheń nimale cyłu wjesku a tež knježi dwór ze wšěmi pódlanskimi twarjenjemi, młyn a kowarnju. Při dalšim wohnju wotpali 24. awgusta 1884 šěsć statokow.

W Druhej swětowej wójnje padny 12 Sernjanskich muži. Sernjany same běchu kaž susodne wsy w poslednich dnjach wójny wot ćežkeho wojowanja potrjechene.

Nazymu 1981 bu něhdyši Sernjanski hród zwottorhany.

### Wobydlerstwo
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 160 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja. Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot 98 %.

## Wosobiny
* Róža Domašcyna (* 1951) – lyrikarka a spisowaćelka, rodźena w Sernjanach

## Žórła
* Pawoł Rota: *Sernjany – serbska wjes w Hornjej Łužicy.* W Rozhledźe 7/8 1993, str. 253–260
* Józef Mauder: *1419–2019. 600 lět Sernjany.* W Serbskej protyce 2019, str. 81–86


## Wotkaz
Bušenka

**Bušenka** (tež *Nowa Smjerdźaca*;  *Neu-Schmerlitz*) je małe sydlišćo w srjedźišću hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin, kotrež ma jenož jednoho jeničkeho wobydlerja. W lětomaj 2014/15 bě samo njewobydlene. Słuša wot lěta 1994 ke gmejnje Ralbicy-Róžant a leži 145 m nad mórskej hładźinu w lěsu mjez Debricami na sewjerozapadźe a Smjerdźacu na juhowuchodźe. Bušenka bě hač do lěta 1974 wjesny dźěl Šunowa, po tym słušeše do Ralbičanskeje gmejny.

## Stawizny
Hižo 1780 wobsteješe na tutym městnje wosrjedź Klóšterskeho lěsa hosćenc z móžnosću přenocowanja, po kotrymž bu městnosć pomjenowana. W lěće 1855 wobsteješe Bušenka z pjeć domskich z cyłkownje 22 wobydlerjemi.

Stara *Bušenka*, kotraž steješe naprawo puća do Debric, wotpali w lěće 1918 a njebu znowa natwarjena.

## Žórła


## Wotkaz
*
Hrańca

**Hrańca** ( *Gränze*) je wjeska  w srjedźišću hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin. Słuša ke gmejnje Ralbicy-Róžant a leži 150 m nad mórskej hładźinu při Klóšterskej wodźe w serbskich Delanach. Hač do lěta 1957 bě Hrańca samostatna gmejna, po tym najprjedy wjesny dźěl Sernjan a wot lěta 1974 Róžanta.

## Geografija
Hrańca leži něhdźe dźesać kilometrow wuchodnje Kamjenca a 17 kilometrow sewjerozapadnje Budyšina w ratarsce wužiwanej łučinje Klóšterskeje wody při jeje prawym boku. We wokolinje běchu hač do 19. lětstotka rybjace haty.

Susodne wjeski su Sernjany na sewjeru, Hórki na juhowuchodźe, Haty a Nowa Wjeska na juhozapadźe a Horni Hajnk na zapadźe.

## Stawizny
Prěnje historiske naspomnjenje jako knježe sydło *Grenicz* sta so w lěće 1352. Młódše alternatiwne mjeno je *Rainsdorf*, kotrež je přełožk serbskeho, wot słowjanskeho słowa *granica/hranica* pochadźaceho mjena (*Rain* = „hranica, mjeza“). Tute poćahuje so prawdźepodobnje na połoženje wjeski při tehdyšej wuchodnej hranicy wobsydstwa Kamjenskich knjezow, kotrymž słušachu wulke dźěle zapadneje Hornjeje Łužicy. Hišće w cyrkwinskich knihach 19. lětstotka wužiwaše so němska forma *Reintz*.

1486 płaći Hrańca jako sydło ryćerja, nanajpozdźišo wot 1617 wukonješe pak Worklečanske ryćerkubło ležownostne knjejstwo we wjesce.

### Wobydlerstwo
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 49 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja. Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 wot 50 wobydlerjow jenož dweju Němcow. Hač do dźensnišeho so w Hrańcy serbsce rěči.

Hrańčanscy křesćenjo su přewažnje katolscy a słušeja do Chróšćanskeje wosady.

## Kulturne pomniki
Jako kulturne pomniki škitane stej dwaj modlerskej stołpaj z 18. lětstotka (jedyn sewjernje wjeski a tamny wosrjedź wsy), twarjenja třoch burskich statokow (čisła 6, 9/11, 18), křižny kamjeń při Delanskej dróze a dwaj swjatej křižej.

## Žórła


## Wotkaz
Konjecy (Ralbicy-Róžant)

**Konjecy** ( *Cunnewitz*) su wjes  w srjedźišću hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin. Słušeja ke gmejnje Ralbicy-Róžant a leža 136 m nad mórskej hładźinu na prawym boku Klóšterskeje wody w serbskich Delanach. Hač do lěta 1974 běchu Konjecy samostatna gmejna, po tym wjesny dźěl Ralbic.

## Geografija
Susodne wjeski su ke Kulowej słušaca Koćina na sewjeru, Trupin (gmejna Rakecy) na wuchodźe, Ralbicy na juhu a Šunow na zapadźe.

### Ležownostne mjena
Michał Rostok naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena w Konjecach: Wumjeńki, Rune wsy, Załužk, Pod hocholcom, Pjecwišća, W hozdźu, Brody, Wěry, Po šesća (w Pošesćach), Po štyrjom, Jabłońka, Kročišća, Kuty, Chmjelnica, Łučiny, Jězorcy, Šipje, Mroka, Wuhońska hola, Na łuhach.

## Stawizny

Prěnje historiske naspomnjenje jako *Kvnewiz* je z lěta 1264. Ležownostne knjejstwo wukonješe přez lětstotki klóšter Marijina hwězda. Cyrkwinsce słušachu Konjecy do wutworjenja Ralbičanskeje wosady w lěće 1716 do Chrósćic.

Po Wienskim kongresu lěta 1815 přińdźe susodna Koćina kaž cyły sewjer Hornjeje Łužicy k Pruskej, Konjecy same wostachu pak sakske. Hranica běžeše hač do lěta 1945 njedaloko wot modlerskeho stołpa „Mortwa holčka“ při puću mjez woběmaj wsomaj.

### Wobydlerstwo
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 211 bjez wuwzaća serbskich wobydlerjow. Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 serbskorěčny podźěl wobydlerstwa wot hišće 78,6 %.

Dźensa su Konjecy po wobydlerstwje druhi najwjetši wjesny dźěl gmejny Ralbicy-Róžant.



## Žórła


## Literatura
* Pawoł Rota: *Konjecy – stare burske sydlišćo w Delanach.* W Serbskej protyce 1991, str. 93–95

## Wotkaz
Cokow

**Cokow** ( *Zockau*) je hornjołužiska wjes  na juhu Budyskeho wokrjesa, kotraž słuša wot lěta 1999 ke gmejnje Dobruša-Huska. 

## Geografija
Leži něhdźe dźesać kilometrow zapadnje Budyšina, tři kilometry južnje Hodźija a 224 metrow nad mórskej hładźinu w hornjołužiskej pahórčinje při Čornicy.

Susodne wjeski su Brěza w Hodźijskej gmejnje na sewjeru, Hunćericy a Huska na juhowuchodźe, Mjedźojz (gmejna Zemicy-Tumicy) na zapadźe a Nowe Spytecy na sewjerozapadźe.

Michał Rostok naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Krjach, Ladko, W hórkach, W kužołach, Pola Spytec, Pola Hunćeric, Pola Huski, Pola haja, Pola Kosyrnja, Na ladach, Na łučkach, W hajkach, W haće, W dole, We wuměnkach, Rokoćiny, Pola Noslic, Strónčki, Pola Mjedźowza, W Burjecach, Pusćina.

## Stawizny
Po sydlišćowej formje je Cokow nawsowc. Prěni raz naspomni so pisomnje hižo w lěće 1238 jako sydło wěsteho knjeza *Gerlachus miles de Zokowa*. Kaž Hodźij njesłušeše do Hornjołužiskeho markhrabinstwa, ale bě jako prjedawše wobsydstwo Mišnjanskich biskopow hižo wot 1559 dźěl sakskeho kurwjerchowstwa. W slědowacych lětstotkach podsteješe wjes wšelakorym knjezam. Hišće w lěće 1559 słušeše do wobsydstwa Biskopičanskeje měšćanskeje rady, 1560 pak wukonješe hižo Póckowske ryćerkubło ležownostne knjejstwo we wsy. 1696 běše we wobsydstwje ryćerkubła w Počaplicach a 1764 měješe swójske ryćerkubło.

Cyrkwinsce přisłušachu Cokowčenjo hižo w 16. lětstotku Husčanskej ewangelskej wosadźe.

Hač do lěta 1950 bě Cokow samostatna gmejna a po tym najprjedy wjesny dźěl Huski.

### Wobydlerstwo
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 128 wobydlerjow, mjez nimi 106 Serbow (83&nbsp;%). 1925 bě wot cyłkownje 194 wobydlerjow 186 ewangelskich a sydom katolskich.

## Wosobiny
* Eberhard Dučman (1926–2005), twarski inženjer, profesor; rodźeny w Cokowje

## Žórła


## Wotkaz
Ćěchorjecy

**Ćěchorjecy** ( *Techritz*) su hornjołužiska wjeska z  wobydlerjemi na juhu Budyskeho wokrjesa w Sakskej, kotraž słuša wot lěta 1999 ke gmejnje Dobruša-Huska. Přisłušeja Hodźijskej ewangelskej wosadźe. 

## Geografija
Wjeska leži při Běłonosličanskej wodźe, lěwym přitoku Sprjewje, we wysokosći wot 220 metrow nad mórskej hładźinu juhozapadnje Budyšina w hórkatych Hornjołužiskich honach. Sewjerozapadnje Ćěchorjec běži statna dróha S119 (Budyšin–Wjazońca).

Susodne wjeski su Hrubjelčicy na sewjerowuchodźe, Słónkecy na juhowuchodźe a Hnašecy na juhu.

## Stawizny
Prěnje historiske naspomnjenje jako *Decherwicz* pochadźa z lěta 1380. W lěće 1407 płaći jako *allodium* (swobodne kubło) a 1562 jako sydło ryćerkubła, kotrež wukonješe tež ležownostne knjejstwo we wsy. Cyrkwinsce słušachu Ćěchorjecy po reformaciji najprjedy do Budyskeje ewangelskeje wosady a wot lěta 1674 do Hodźijskeje. Porno susodnym Hnašecam bě wjeska dźěl Hornjołužiskeho markhrabinstwa.

Hač do lěta 1936 běchu Ćěchorjecy samostatna gmejna a po tym hač do gmejnskeje reformy lěta 1994 dźěl Hnašečanskeje gmejny.

### Wobydlerstwo
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 118 wobydlerjow, z nich 102 Serbaj (86 %). Při ludličenju 1925 bě wot cyłkownje 150 wobydlerjow 141 ewangelskich a dźewjeć katolskich.

## Žórła


## Wotkaz
Demjany

**Demjany** ( *Diehmen*) su wjes  na juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin, kotraž słuša wot lěta 1999 ke gmejnje Dobruša-Huska. Hač do lěta 1973 běchu Demjany samostatna gmejna z Nowymi Demjanami jako wjesny dźěl, po tym najprjedy dźěl Husčanskeje gmejny.

## Geografija
Demjany leža mjez 265 a 280&nbsp;m nad mórskej hładźinu w sewjernym dźělu hornjołužiskich horow pod Wulkim Pichowom. Susodne wjeski su Drječin na wuchodźe, Nowe Demjany na juhu, Huska na sewjerozapadźe a Holca na sewjeru.

### Ležownostne mjena
Michał Rostok naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Jězory, Strónje, Cyhelniča, Kočanski haj, Haćenja.

## Stawizny
Prěnje historiske naspomnjenje lěsneho łanowca jako *Dymin* abo *Dimin* pochadźa z lěta 1230. Ležownostne knjejstwo wukonješe přez lětstotki ryćerkubło w Demjanach samych.

W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 244 wobydlerjow, z nich 90 Serbow (37&nbsp;%). Demjanjenjo přisłušachu hač do reformacije Wjazońčanskej wosadźe, wot toho časa pak Husčanskej.

## Žórła


## Wotkaz
Smjerdźaca

**Smjerdźaca** ( *Schmerlitz*) je wjes  w srjedźišću hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin. Słuša ke gmejnje Ralbicy-Róžant a leži 144 m nad mórskej hładźinu mjez Róžantom a Debricami w serbskich Delanach. Hač do lěta 1974 bě Smjerdźaca samostatna gmejna z wjesnym dźělom Łazk, po tym dźěl Róžeńčanskeje gmejny. Nadregionalnje znaty je ródna wjes ludoweho powědarja Mikławša Bjedricha-Radlubina dźensa za Smjerdźečansku rejowansku skupinu.

## Geografija
Smjerdźaca leži něhdźe dźewjeć kilometrow sewjerowuchodnje Kamjenca a 20 kilometrow sewjerozapadnje Budyšina při zapadnej kromje płódneje łučiny Klóšterskeje wody. Na sewjeru a zapadźe rozpřestrěwaja so wulke lěsy, kotrež wotmjezuja zdobom serbsko-katolski kraj wot ewangelskich a dźensa němskorěčnych susodnych kónčin. Wuchodnje Smjerdźaceje, pola Łazka, nadeńdźe so Łazkowski niwowy lěs, posledni přirodźepodobny dźěl rěčneje łučiny Klóšterskeje wody. Přez wjesku samu běži Pěskečanska woda, lěwy přitok Klóšterskeje wody.

Susodne wjeski su Šunow na sewjeru, Róžant na juhowuchodźe, Pěskecy na juhozapadźe a Debricy (gmejna Wóslink) na sewjerozapadźe. Wosrjedź Klóšterskeho lěsa mjez Smjerdźacej a Debricami nadeńdźe so sydlišćo *[[Bušenka]]*, kotrež wobsteji z dweju chěžkow. Přez Smjerdźacu wjedźe sakska statna dróha 92.

### Ležownostne mjena
Michał Rostok naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena w Smjerdźacej: Wumjeńki, Handrijowe chójčki, Pola šěrokich łukow, Pod štuku, W jězorach, Wowča łuka, Kamjeński jězor, Na worješcy.

## Stawizny
Po sydlenskich stawiznach je Smjerdźaca kulowc, kotryž je so pozdźišo do sewjerozapadneho směra wutwarił. Kubło nadeńdźe so wosrjedź wjeski a nasta prawdźepodobnje ze stareho wodoweho hroda. Prěnje historiske naspomnjenje jako sydło wěsteho knjeza *Joris de Smerdacz* pochadźa z dawkoweho registra klóštra Marijina hwězda lěta 1374. Hižo wot lěta 1529 wužiwa so tež dźensniša němska forma mjena. Hač do lěta 1669 měješe Worklečanske ryćerkubło ležownostne knjejstwo nad tehdy do Chrósćic zafarowanej Smjerdźacu. W tutym lěće załoži so we wsy swójske kubło, kotrež knjejstwo potom přewza.

Hač do 1. januara 1974 bě Smjerdźaca samostatna gmejna, wot lěta 1957 z gmejnskim dźělom Łazkom. W tutym lěće bu zagmejnowana do Róžeńčanskeje gmejny.

### Wobydlerstwo

W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 108 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja. Arnošt Černik zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot 92,4 %. Katolscy Smjerdźečenjo słušeja dźensa k Ralbičanskej wosadźe swj. Katyrny, ewangelscy chodźa do Smječkec (prjedy do Wóslinka).

## Kulturne pomniki
K připóznatym kulturnym pomnikam w Smjerdźacej słušeja kamjentny pokutny křiž při wotbóčce do Łazka, kamjentnej pućnikaj (při křižowanišću na sewjernym kóncu wsy a při Šunowskej wotbóčce), swjaty křiž z lěta 1859 před Šunowskej čo. 4 a zornowcowy podstołp křiža z lěta 1860 při južnym kóncu wsy.

## Wosobiny

* Michał Bjedrich (1855–76) – basnik
* Mikławš Bjedrich-Radlubin (1859–1930) – ludowy powědar, spisowaćel, farar

## Literatura
* 

## Žórła


## Wotkaz
Dobruša

**Dobruša** ( *Doberschau*) je wulka wjes  na juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin. Wona słuša wot lěta 1999 ke gmejnje Dobruša-Huska a je jeje najwjetši gmejnski dźěl. Tu bydli wjace hač štwórćina gmejnskeho wobydlerstwa.

## Geografija

Wjes leži mjez 220 a 240 m nad mórskej hładźinu w Hornjołužiskich honach wyše Sprjewje, kotraž tu wusku wudrjeńcu přeběži, a juhozapadnje Budyšina. Susodne wjeski su Přišecy na sewjerowuchodźe, Dźěžnikecy na juhu, Słónkecy na juhozapadźe a Hrubjelčicy na sewjerozapadźe. Přez Dobrušu wjedźe wokrjesna dróha K7253 z Hnašec do Budyšina.

### Ležownostne mjena
Michał Rostok naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Hrodźišćo, Šwejdygraben *(Schwedengräber)*, Zeleny puć, Chmjeleńca, Ćěłowy puć, Australija, Amerika.

## Stawizny

Prěnje historiske naspomnjenje jako knježe sydło *Dobirus* je z lěta 1221, *Dobrušanske hrodźišćo* njedaloko wsy je pak starše. Ležownostne knjejstwo wukonješe přez lětstotki ryćerkubło we wsy. Kaž Hnašecy njesłušeše Dobruša do Hornjołužiskeho markhrabinstwa, ale bě jako prjedawše wobsydstwo Mišnjanskich biskopow hižo wot 1559 dźěl sakskeho kurwjerchowstwa.

Hač do 19. lětstotka běše Dobruša mała serbska wjeska, kotraž měješe w lěće 1834 runje 134 wobydlerjow. Přez industrializaciju a zasydlenje wulkich fabrikow w dolinje Sprjewje přiběraše ličba wobydlerjow wot 1860tych lět razantnje. 1871 bydlachu hižo 251 wobydlerjow w Dobruši, 1890 446 a 1910 samo 909. Z tym bě wobydlerstwo po jenož 75 lětach wósom króć wjetše. Zdobom zhubješe so serbšćina poněčim ze wšědneho dnja, dokelž bě wjetšina nowych wobydlerjow z němskorěčnych kónčin přićahnyła.

Hač do lěta 1994 bě Dobruša samostatna gmejna z wjesnymi dźělemi Přišecy (wot 1936) a Hrubjelčicy (1950).

### Wobydlerstwo
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 358 wobydlerjow, mjez nimi 260 Serbow (73&nbsp;%). Arnošt Černik zwěsći srjedź 1950tych lět serbskorěčny podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 10&nbsp;%. Ewangelscy Dobrušenjo (1925: 92,1&nbsp;%) přisłušeja Budyskej  Michałskej wosadźe.

### Kubłanje
W lěće 1905 poswjećichu w Dobruši swójsku šulu. Do toho běchu šulerjo ze wsy do susodnych Hnašec chodźili.

## Wosobiny
* Marja Simonowa (1824–1877), serbska chorobna sotra; narodźena w Dobruši

## Žórła


## Wotkaz
Drječin

**Drječin** ( *Dretschen*) je wjes  při hornim běhu Dołheje wody na juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin, kotraž słuša wot lěta 1999 ke gmejnje Dobruša-Huska.

## Geografija
Wjes leži něhdźe wósom kilometrow juhozapadnje Budyšina a 280 metrow nad mórskej hładźinu w sewjernym dźělu hornjołužiskich horow.

Susodne wjeski su Běłe Noslicy na sewjeru, Warnoćicy na juhowuchodźe a Demjany na zapadźe. Sewjerowuchodnje wsy pozběhuje so hórka Ćeleńc (367 m) a na juhu Wulki Pichow (499 m).

### Ležownostne mjena
Michał Rostok naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Sedlišća (tež: Serlišća), Smjertniki, Šustyrec prudło, Kłobuk, Strónje, Lada, Suche łuki, Husćina, Pječkec kerčki, Dołhe łuki, Pječkec hórki, Racec hórki, Sušk, Kruwjace puće, Pichow (hora), Jórdanka (žórło při Pichowje), Łožo dźiwjeje žony (skały), Mokřiny, Wólšički, Šmróčki, Delnja łuka, Łahodźic strónje, Prěčniki, Hłuboke puće, Na hornim brjoze, Wyše zahrody.

## Stawizny

Po sydlišćowej formje je Drječin nawsowc, kotryž so pisomnje prěni raz w lěće 1352 jako *Dreschin* naspomni. Drječin njeměješe ryćerkubło, ale podsteješe bjezposrědnje Stołpinskemu hamtej. Cyrkwinsce słušachu Drječinjenjo hač do reformacije do Wjazońcy a wot toho časa do Husčanskeje wosady. Kaž Wjelećin njesłušeše Drječin do Hornjołužiskeho markhrabinstwa, ale bě jako prjedawše wobsydstwo Mišnjanskich biskopow hižo wot 1559 dźěl sakskeho kurwjerchowstwa.

Hač do lěta 1974 bě Drječin samostatna gmejna z Warnoćicami jako wjesnym dźělom a po tym hač ke gmejnskej reformje 1999 dźěl Hušćanskeje gmejny.

### Wobydlerstwo
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 173 wobydlerjow, z nich 98 Serbow (57&nbsp;%). Po Arnošće Černiku rěčeše w lěće 1955/56 jenož hišće 16&nbsp;% Drječinjanow serbsce, mjez nimi 16 dźěći a młodostnych. 1925 bě wot cyłkownje 157 wobydlerjow 154 ewangelskich.

## Wosobiny
* Jan Arnošt Holan (1853–1921) – gymnazialny wučer, spisowaćel; rodźeny w Drječinje
* Michał Rostok (1821–1893) – přirodospytnik, mjez 1844 a 1884 wučer w Drječinje

## Žórła


## Wotkaz
Družkecy

**Družkecy** ( *Drauschkowitz*) su wjeska  na juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin. Hač do lěta 1974 běchu Družkecy samostatna gmejna z wjesnymaj dźělomaj Brězynka a Kočica, po tym najprjedy dźěl Husčanskeje gmejny. Wot lěta 1999 słušeja ke gmejnje Dobruša-Huska.

## Geografija

Družkecy leža šěsć kilometrow juhozapadnje Budyšina a 240&nbsp;metrow nad mórskej hładźinu w Hornjołužiskich honach. Susodne wjeski su Dźiwoćicy (gmejna Hodźij) na sewjeru, Hnašecy na juhowuchodźe, Nowe Družkecy na juhu a Brězynka na zapadźe. Nimo wsy wjedźe statna dróha S120 z Huski do Budyšina.

### Ležownostne mjena
Michał Rostok naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Kłobučk, Pod wińcu, Hela, Butranki, Při šerjenjacej chěžcy, Pola štyrjoch lipkow, Pola lipkow, Korbały, Pola kužoła, Hlinowe jamy, Šindrbišl *[Schinderbüschel]*, Pječkec zahroda, Lada, Čorny hatk, Młynska łuka.

## Stawizny
Prěnje historiske naspomnjenje jako sydło knjeza *Meynhard von Druzkewicz* pochadźa z lěta 1353. Tež w sćěhowacych lětstotkach wukonješe ryćerkubło we wsy samej ležownostne knjejstwo tam a w někotrych wokolnych wjeskach.

W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 60 wobydlerjow, wot tych 52 Serbow (87&nbsp;%). Ewangelscy Družkečenjo přisłušachu hač do 17. lětstotka Hodźijskej wosadźe, wot toho časa pak Hušćanskej.

## Žórła


## Wotkaz
Brězynka (Dobruša-Huska)

**Brězynka** ( *Brösang*) je wjeska  na juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin. Wona bě ze starodawna wjesny dźěl Družkec a wot lěta 1974 dźěl Hušćanskeje gmejny. Wot lěta 1999 słuša wjes ke gmejnje Dobruša-Huska.

## Geografija
Brězynka leži sydom kilometrow juhozapadnje Budyšina a 230 metrow nad mórskej hładźinu w Hornjołužiskich honach při Dołhej wodźe. Susodne wjeski su Družkecy na sewjerowuchodźe, Huska na juhozapadźe a Žičeń (gmejna Hodźij) na sewjeru.

### Ležownostne mjena
Michał Rostok naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Husčanski hat, Hrozny puć, Butranka, Ročkowa hora.

## Stawizny
Prěnje historiske naspomnjenje jako *Breßen prope Gawßk* („Brězynka pola Huski“) pochadźa z lěta 1419. Brězynka njeměješe ženje swójske ryćerkubło, ale słušeše susodnymaj kubłomaj w Husce a Družkecach.

W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 114 wobydlerjow, z nich 99 Serbow (87&nbsp;%). Ewangelscy Brězynčenjo přisłušachu hižo w 16. lětstotku Husčanskej wosadźe.

## Žórła
Naußlitz

**Naußlitz** je pomjenowanje:

* wsy w gmejnje Ralbicy-Róžant w Budyskim wokrjesu, hlej Nowoslicy
* wsy w gmejnje Zemicy-Tumicy w Budyskim wokrjesu, hlej Čerwjene Noslicy (němsce *Rothnaußlitz*)
* wsy w gmejnje Hornja Hórka w Budyskim wokrjesu, hlej Čorne Noslicy (němsce *Schwarznaußlitz*)
* wsy w gmejnje Dobruša-Huska w Budyskim wokrjesu, hlej Běłe Noslicy (němsce *Weißnaußlitz*)
* měšćanskeho dźěla Drježdźan, hlej Naußlitz (Drježdźany)
Běłe Noslicy

**Běłe Noslicy** ( *Weißnaußlitz*) su hornjołužiska wjeska  na juhu Budyskeho wokrjesa, kotraž słuša wot lěta 1999 ke gmejnje Dobruša-Huska. 

## Geografija
Leža něhdźe sydom kilometrow juhozapadnje Budyšina a 260 metrow nad mórskej hładźinu w Hornjołužiskich honach. Susodne wjeski su Nowe Družkecy na sewjeru, Hnašecy na sewjerowuchodźe, Drječin na juhu a Kočica na zapadźe. Juhowuchodnje wsy pozběhuje so hórka Ćeleńc (367 m).

### Ležownostne mjena
Michał Rostok naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Při Hnaščanskej mjezy, Pola Demjanskeho młyna, Na pěskach, Při dróze, Pola Nowych Družkec, Pola Hušćanskej rěki, Pola Kočanskeho puća, Na křižnym puću, Pola lipy, Pastwišća, Pola Hnaščanskeho lěsa, W skale, W Zodomje, Na ladach, Pod horu, Na Budarjec, Pola lipoweho kerka, W hajkach.

## Stawizny
Prěnje historiske naspomnjenje kulowca jako *Nozzedlicz* pochadźa z lěta 1317. Mjeno woznamjenja „nowe sydlišćo“. Wuchodnje Běłych Noslic nadeńdu so do Hornjohórčanskeje gmejny słušace Čorne Noslicy. Porno wokolnym wsam njepodsteješe wjeska ryćerkubłu, ale pjatnaće kilometrow zdalenemu klóštrej Marijina hwězda, štož so tež z reformaciju njezměni. Cyrkwinsce słušachu Běłe Noslicy hač do srjedź 17. lětstotka do Hodźijskeje wosady a přińdźechu potom do Husčanskeje.

Hač do lěta 1936 běchu Běłe Noslicy samostatna gmejna a po tym najprjedy dźěl Hnašečanskeje gmejny. Wot 1994 do 1999 słušachu do gmejny Hnašecy-Dobruša.

### Wobydlerstwo
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 132 wobydlerjow, z kotrychž bě 97 Serbow (73&nbsp;%). 1925 bě wot cyłkownje 137 wobydlerjow 136 ewangelskich.

## Žórła
Holca (wjes)

**Holca** ( *Golenz*) je wjeska  na juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin. Słuša wot lěta 1999 ke gmejnje Dobruša-Huska a leži mjez 249 a 260&nbsp;m nad mórskej hładźinu w hornjołužiskej pahórčinje juhowuchodnje Budyšina. Hač do lěta 1936 bě Holca samostatna gmejna, po tym najprjedy Husčanski wjesny dźěl.

Susodne wjeski su Kočica na sewjerowuchodźe, Demjany na juhu a Huska na zapadźe.

## Stawizny
Prěnje historiske naspomnjenje jako wudwór *Golitz* pochadźa z lěta 1498. Ležownostne knjejstwo wukonješe Husčanske ryćerkubło.

W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 212 wobydlerjow, z nich 162 Serbow (76&nbsp;%). Přewažnje ewangelscy Holčenjo přisłušeja Husčanskej wosadźe.

### Ležownostne mjena
Michał Rostok naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Rapačica, Pastwišća, Mokřina, Šćeńca (die Iser), Haki (= w Hakach), Buchanc (der Busanz, studnja).

## Žórła


## Wotkaz
Hunćericy

**Hunćericy** ( *Günthersdorf*) su wjes  na juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin. Słušeja wot lěta 1999 ke gmejnje Dobruša-Huska a leža 253&nbsp;m nad mórskej hładźinu w hornjołužiskej pahórčinje juhowuchodnje Budyšina. Hač do lěta 1935 běchu samostatna gmejna, po tym Husčanski wjesny dźěl.

Susodne wjeski su Huska na juhu a Cokow na sewjeru.

## Ležownostne mjena
Michał Rostok naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Zady hun, Pola ladkow, Pola mjedźanskej (?) dróhi, Pola Kosyrnja, Pola Nowej Wsy, Pola Cokowa, Na kšibjeńcy, Pola wuhona, Pola dubčka.

## Stawizny
Sydlerskostawiznisce su Hunćericy nawsowc. Prěnje historiske naspomnjenje jako *Guntersdorf* pochadźa z lěta 1230. Ležownostne knjejstwo nad wsu wukonješe přez lětstotki Husčanske ryćerkubło. Porno Husce pak Hunćericy do Hornjołužiskeho markhrabinstwa njesłušachu, ale běchu jako prjedawše wobsydstwo Mišnjanskich biskopow hižo wot 1559 dźěl sakskeho kurwjerchowstwa.

W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 128 wobydlerjow, z nich 102 Serbaj (80&nbsp;%).

Ewangelscy Hunćeričenjo přisłušeja ze starodawna Husčanskej wosadźe.

## Žórła
Fazu Alijewa

**Fаzu Gamzatowna Alijewа** (* 5. decembra 1932, Giničutl, Chunzachski rajon, Dagestanska ASSR; † 1. januara 2016) bě awariska basnica, narodna basnica Dagestana (1969).

## Biografija
W lětomaj 1954-1955 studowaše w Dagestanskim žónskim pedagogiskim instituće. W lěće 1961 wotzamkny Literarny institut Maksim Gorki.

Wona bě awtorka basnjowych zběrkow  „Rodnoje selo“ (1959), „Wesennij weter“ (1962), „Radugu razdaju“ (1963), „Мgnоwеnje“ (1967), basnjow „Na beregu morja“ (1961), „W serdce každogo — Iljič“ (1965), romana „Sudba“ (1964). Je čłonka Zwjazka spisowaćelow ZSSR była.

Wuzwoli so štyri króć za zapósłanču Najwyšeho sowjeta DASSR. 15 lět bě wona zastupniča předsydy Najwyšeho sowjeta, wot 1971 - předsydka dagestanskeho komiteja zakitowanja měra a wotrjada Sowjetskeho měroweho fondsa Dagestana, wot 1971 — čłonka Swětoweje měroweje rady.

Wona bě šefowa redaktorka časopisa „Ženščina Dagestana“ (wot 1971) a čłonka  Zjawneje komory Rusiskeje (hač dо 2006).

## Žórła
Hnašecy

**Hnašecy** ( *Gnaschwitz*) su wjes  na juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin, kotraž słuša wot lěta 1999 ke gmejnje Dobruša-Huska. Hač do lěta 1994 běchu Hnašecy samostatna gmejna ze Słónkecami, Ćěchorjecami a Běłymi Noslicami jako wjesne dźěle, po tym najprjedy dźěl gmejny Hnašecy-Dobruša. W Hnašecach namaka so dźensa gmejnski zarjad Dobruše-Huski.

## Geografija

Wjes leži w pahórčinje Hornjołužiskich honow juhowuchodnje Budyšina we wysokosći 235&nbsp;m nad mórskej hładźinu. Susodne wjeski su Ćěchorjecy na sewjeru, Słónkecy na wuchodźe, Běłe Noslicy na juhozapadźe a Družkecy na sewjerozapadźe. Južnje wsy pozběhuje so hórka Ćeleńc (367&nbsp;m).

### Ležownostne mjena
Michał Rostok naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Pola zeleneho puća, Pola stołpa, W Dubjach, Křemjeń, Zahon, Ronowc, Ćelenc, W łuhach, W strónjach, W Bjarownach, Na přerowach, Němšicy (tež Němćicy, mała a wulka Němćica), Hórčica = małe gmejnske, Hórki (Hnaščanske a Słónčanske), Pola Dźěchorec, Pola buka, Pola zeleneho kamjenja, Pola sraneho kamjenja, W zahrodach, W jězorach, Pola Šlejsa, Pola běłeho kamjenja, Pola kruwjacych pućow, Pola sćerbjacych pućow, W ławkach, W brodach, W lipinach, Hošćina *(Hasenberg)*, Na dołach, Wósliča hora, Křižiki, Pod ladami, Dźěłošća, Delne łuki, Kliny, Sedłačenc, W brězynach, Pastwišća, Měrnicy, Nuhel, Wódniki, Na skałach, Pola młyna, Pola Słónkec, Wjelčica, Na hórkach, Na šěrokim, Kótlišća.

## Stawizny
Prěnje historiske naspomnjenje jako sydło knjeza *Burkardus de Gnaswiz* pochadźa z lěta 1241. Pozdźišo běše wjes we wobsydstwje Stołpinskeho hamta, kotremuž podsteješe. Hnašecy potajkim do Hornjołužiskeho markhrabinstwa njesłušachu, ale běchu jako prjedawše wobsydstwo Mišnjanskich biskopow hižo wot 1559 dźěl sakskeho kurwjerchowstwa.

W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 323 wobydlerjow, z nich 288 Serbow (89&nbsp;%). Ewangelscy Hnašečenjo přisłušeja wot lěta 1689 Husčanskej wosadźe. Do toho běchu do Michałskeje cyrkwje a mjez 1674 a 1689 do Hodźijskeje wosady zafarowani.

Na Hnašečanskej nawsy nastajichu składnostnje 400. narodnin Martina Luthera w lěće 1883 dwurěčny Lutherowy kamjeń.

## Wosobiny
* Rudolf Enderlein (1908–1985) – rězbar, kotryž bydleše w dźěćatstwje a młodosći w Hnašecach
* Jan Gelanski (1699–1767) – žiwnosćer, dohladowar statnych dróhow, polyglot; rodźeny Hnašečan
* Handrij Rheniš (1731–1805) – farar, spisaćel; rodźeny Hnašečan

## Žórła


## Wotkaz
Kočica

**Kočica** ( *Katschwitz*) je mała wjeska  na juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin. Wona bě ze starodawna wjesny dźěl Družkec a słuša wot lěta 1999 ke gmejnje Dobruša-Huska.

## Geografija
Wjeska leži 250&nbsp;m nad mórskej hładźinu w Hornjołužiskich honach juhowuchodnje Budyšina při Dołhej wodźe. Susodne wsy su Nowe Družkecy na sewjerowuchodźe, Běłe Noslicy na wuchodźe a Holca na juhozapadźe.

### Ležownostne mjena
Michał Rostok naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Zahroda, Na ladach, Pola družčanskeho młyna, Pola Huski, Pola duba, Pola mosćika, Kočanski haj, Pola haja, Při wowčernjach.

## Stawizny
Prěnje historiske naspomnjenje jako *Kosscicz* abo *Kosschiz* pochadźa z lěta 1241. Ležownostne knjejstwo wukonješe přez lětstotki Družkečanske ryćerkubło..

W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 64 wobydlerjow, mjez nimi 54 Serbow (84&nbsp;%).

Ewangelscy Kočičenjo přisłušeja znajmjeńša wot 16. lětstotka Hušćanskej wosadźe.

## Žórła


## Wotkaz
Kosarnja

**Kosarnja** (prjedy tež *Kosyrń*, *Kosarń*;  *Cossern*) je wjeska  na juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin. Słuša wot lěta 1999 ke gmejnje Dobruša-Huska a leži mjez 250 a 260 m nad mórskej hładźinu w hornjołužiskej pahórčinje při hornim běhu Čornicy. Hač do lěta 1937 bě Kosarnja samostatna gmejna, po tym najprjedy dźěl gmejny Nowa Wjes.

## Geografija
Susodne wjeski su Mjedźojz (gmejna Zemicy-Tumicy) na sewjeru, Huska na wuchodźe a Nowa Wjes na juhu.

Michał Rostok naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: W Syporšćach, W tymješćach, Pola wišnjoweho štoma.

## Stawizny
Sydlerskostawiznisce je Kosarnja krótki rjadowc. Prěnje historiske naspomnjenje jako *Coserin* pochadźa z lěta 1355. Wjeska podsteješe přez lětstotki Stołpinskemu hamtej, kotryž wukonješe ležownostne knjejstwo nad wsu.

W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 179 wobydlerjow, mjez nimi 90 Serbow (50&nbsp;%). Dźensa leži wjeska zwonka oficielneho serbskeho sydlenskeho ruma.

Ewangelscy Kosarnjenjo přisłušeja Husčanskej wosadźe.

## Žórła


## Wotkaz