Banjowcowe rostliny

**Banjowcowe rostliny** (*Cucurbitaceae*) su swójba symjencowych rostlinow. 

## Systematika

Najbliže přiwuzne swójby banjowcowych rostlinow znutřka porjada Cucurbitales su begonijowe rostliny (Begoniaceae), Scheinhanfgewächse (Datiscaceae) a Tetramelaceae.
Tradicionelna systematika banjowcowych rostlinow bazuje w prěnim rjedźe na přiznamjenjach  androeceuma, gynoeceuma, wobwitkow, ze srjedźišća 20. lětstotka tež na próškowej strukturje a natwarje symjenoweje skorpizny. Jedna najnowšich klasifikacijow swójby je ta wot C. Jeffrey 2005. Sćěhowaca zestawa je z Kocyan et al. 2007 přiwzata, kotrež su system wot Jeffrey přez nowe rody rozšěrili, tak zo swójba 126 rodow wobsahuje. Změny porno Kocyan et al. su markěrowane:

*Podswójba Nhandiroboideae (syn.: Zanonioideae)
** Tribus Zanonieae
*** Subtribus Zanoniinae
**** *[[Alsomitra]]* (1 družina w zapadnej Malajziji a na Nowej Gineji)
**** *[[Bayabusua]]* (3 družiny na malajiskej połkupje)
**** *[[Gerrardanthus]]* (4 družiny w tropiskej a južnej Africe)
**** *[[Neoalsomitra]]* (12 družinow w Indiskej, Chinskej, Polyneziskej a Awstraliji)
**** *[[Siolmatra]]* (2 družinje w Amaconasowej žłobinje)
**** *[[Xerosicyos]]* (2 hač 3 družiny na Madagaskarje)
**** *[[Zanonia]]*  (1 družina w Indiskej, Chinskej, Indochinje, Malajziji a Filipinach)
**** *[[Zygosicyos]]* (2 družinje na Madagaskarje)
*** Subtribus Fevilleinae
**** *[[Fevillea]]* (7 družinow w centralnej a w tropiskej južnej Americe)
*** Subtribus Gomphogyninae
**** *[[Gomphogyne]]* (1-2 družinje w Chinskej, Indochinje, Malesien) 
**** *[[Gynostemma]]* (5-13 družinow wot Indiskeje hač Japanskeje, Malaysia)
**** *[[Hemsleya]]* (3-24 družinow w Chinskej (Himalaji))
*** Subtribus Actinostemmatinae: Z dwěmaj rodomaj:
**** *[[Actinostemma]]* (1 družina w sewjerowuchodnej Chinskej, Himalaji, Japanskej)
**** *[[Bolbostemma]]* (2 družinje w Chinskej)
*** Subtribus Sicydiinae 
**** *[[Chalema]]* (1 družina w Mexiku)
**** *[[Cyclantheropsis]]* (2-3 družiny we wuchodnej Africe a Madagaskarje)
**** *[[Pseudosicydium]]* (1 družina w Peruwje, Boliwiskej)
**** *[[Pteropepon]]* (2? družinow w Brazilskej, Argentinskej)
**** *[[Sicydium]]* (6 družinow w Mexiku, centralnej a w tropiskej južnej Americe) 

* Podswójba Cucurbitoideae
** Tribus Joliffieae
***Subtribus Telfairiinae
**** *[[Odosicyos]]* (1 družina na Madagaskarje)
**** *[[Telfairia]]* (3 družiny w tropiskej Africe)
*** Subtribus Thladianthinae
**** *[[Baijiania]]* (1 družina na Borneo)
**** *[[Indofevillea]]* (1 družina w Indiskej, Butanje, Tibeće, Nepalu)
**** *[[Microlagenaria]]* (1 družina w Nigeriji a Tansaniji)
**** :de:Bittermelonen (*Momordica*) (47 družinow w Africe, tropiskej Aziji, Awstraliji, zanjesene do Ameriki)
***** :de:Bittermelone (*Momordica charantia*) 
***** *[[Momordica cochinchinensis]]*
**** *[[Sinobaijiania]]* (4 družiny w Chinskej, Indoneskej, Taiwanje, Thailandźe)
**** *[[Siraitia]]* (4 družiny w Indiskej, Chinskej, Thailandźe, Vietnamje, Indoneskej)
**** *[[Thladiantha]]* (25 družinow w tropiskej Aziji)
** Tribus Bryonieae
*** *[[Austrobryonia]]* ze štyrjomi družinami w Awstraliji. w lěće 2008 prěni raz wopisane
*** Poćel (*Bryonia*)(10 družinow w regionje Srjedźneho morja, sewjernej Africe a centralnej Aziji)
*** Tykwica (*Ecballium*)  (1 družina w regionje Srjedźneho morja, sewjernej Africe a centralnej Aziji)
** Tribus Trichosantheae
*** Subtribus Ampelosicyinae 
**** *[[Ampelosicyos]]* (3 družiny na Madagaskarje)
**** *[[Tricyclandra]]* (1 družina na Madagaskarje)
*** Subtribus Hodgsoniinae
**** *[[Hodgsonia]]* (2 družinje wot sewjerowuchodneje Indiskeje hač Borneo)
*** Subtribus Trichosanthinae
*****[[Gymnopetalum]]* (4 družiny w Chinskej, Indochinje, Indiskej)
*****[[Trichosanthes]]* (100 družinow w Chinskej, Indiskej, Malajziji, Awstraliji)
***** Schlangengurke (*Trichosanthes cucumerina*)
** Tribus Herpetospermeae
**** *[[Biswarea]]* (1 družina w Indiskej, Myanmarje, Chinskej)
**** *[[Edgaria]]*  (1 družina w Indiskej, Nepalu, Chinskej)
**** *[[Herpetospermum]]* (1 družina w Nepalu, Tibeće, Chinskej)
** Tribus Schizopeponeae
*** *[[Schizopepon]]* (8 družinow w Ruskej, Indiskej, Myanmarje, Chinskej, Japanskej)
** Tribus Luffeae
*** *[[Luffa]]* (7 družinow w Africe, Arabskej, Aziji, Awstraliji, centralnej a južnej Americe)
**** :de:Schwammkürbis (*Luffa cylindrica*)
** Tribus Sicyeae
*** Subtribus Cyclantherinae
**** *[[Brandegea]]* (1 družina w Baja California)
**** *[[Cyclanthera]]* (inkl. *Cremastopus*) (25 družinow wot sewjerneje Ameriki hač do Argentinskeje)
**** :de:Stachelgurke (*Echinocystis*) (1 družina w sewjernej Americe)  
**** *[[Echinopepon]]* (inkl. *Apatzingania*) (18 družinow wot Arizony hač do Argentinskeje)
**** *[[Elateriopsis]]* (5 družinow w centralnej hač tropiskej južnej Americe)
**** *[[Hanburia]]* (2 družinje w Mexiku a Guatemali)
**** *[[Marah (Gattung)|Marah]]* (7 družinow w sewjernej Americe)
**** *[[Pseudocyclanthera]]* (1 družina w Paraguayju a Boliwiskej)
**** *[[Rytidostylis]]* (5 družinow w centralnej hač tropiskej južnej Americe)
**** *[[Vaseyanthus]]*  (1 družina w Mexiku)
*** Subtribus Sicyinae
**** *[[Microsechium]]* (2 družinje w Mexiku a Guatemali)
**** *[[Parasicyos]]* (1 družina w Guatemali) 
**** *[[Sechiopsis]]* (inkl. *Pterosicyos*)(5 družinow w Mexiku a Guatemali)
**** *[[Sechium]]* (11 družinow w centralnej hač tropiskej južnej Americe)
**** *[[Sicyos]]* (50 družinow wot sewjerneje Ameriki hač do Argentinskeje, Hawaiiskej)
**** *[[Sicyosperma]]* (1 družina w Arizonje) 
** Tribus Coniandreae
*** *[[Apodanthera]]* (15 družinow w sewjernej a južnej Americe)
*** *[[Ceratosanthes]]* (4 družiny w centralnej hač tropiskej južnej Americe)
*** *[[Corallocarpus]]* (17 družinow w Africe, Madagaskarje, Indiskej)
*** *[[Cucurbitella]]* (1 družina w južnej Americe) 
*** *[[Dendrosicyos]]* (1 družina na Socotra-archipelu) 
*** *[[Dieterlea]]* (2 družinje w sewjernej Americe)
*** *[[Doyerea]]* (1 družina w centralnej hač sewjernej južnej Americe) 
*** *[[Gurania]]* (35 družinow w centralnej hač tropiskej južnej Americe)
*** *[[Guraniopsis]]* (1 družina w Peruwje) 
*** *[[Halosicyos]]* (1 družina w Argentinskej)
*** *[[Helmontia]]* (1 abo 2 družinje w Guyanje a Brazilskej)
*** *[[Ibervillea]]* (5 družinow w Texasu, Mexiku, Guatemali)
*** *[[Kedrostis]]* (20 hač 25 družinow w tropiskej a subtropiskej Africe, Madagaskarje, Indiskej, Sri Lanka, zapadnej Malajziji)
*** *[[Melothrianthus]]* (1 družina w Brazilskej) 
*** *[[Psiguria]]* (12 družinow w centralnej hač tropiskej južnej Americe)
*** *[[Seyrigia]]* (4 družiny na Madagaskarje)
*** *[[Trochomeriopsis]]* (1 družina na Madagaskarje) 
*** *[[Tumamoca]]* (1 družina w sewjernej Americe, Mexiku)
*** *[[Wilbrandia]]* (5 družinow w južnej Americe)
** Tribus Benincaseae
*** Subtribus Benincasinae
**** *[[Acanthosicyos]]* (2 družinje w južnej Africe)
**** *[[Bambekea]]* (1 družina w tropiskej Africe)
**** *[[Benincasa]]* (1 družina w Aziji a Awstraliji)
**** *[[Borneosicyos]]* (1 družina w Indoneskej a Sabahu)
**** *[[Cephalopentandra]]* (1 družina w tropiske a subtropiskej Africe)
**** *[[Citrullus]]* (3 družiny w tropiskej a subtropiskej Africe)
**** *[[Coccinia]]* (30 družinow w tropiskej a subtropiskej Africe, Aziji)
**** *[[Cogniauxia]]* (2 družinje w tropiskej Africe)
**** *[[Ctenolepis]]* (2 družinje w tropiskej a subtropiskej Africe, Indiskej)
**** *[[Dactyliandra]]* (2 družinje w tropiskej a subtropiskej Africe, Indiskej)
**** *[[Diplocyclos]]* (4 družiny w tropiskej a subtropiskej Africe, Aziji)
**** *[[Eureiandra]]* (8 družinow w tropiskej a subtropiskej Africe)
**** *[[Indomelothria]]* (2 družinje w juhowuchodnej Aziji)
**** *[[Khmeriosicyos]]* (1 družina w Kambodźi)
**** :de:Flaschenkürbisse (*[[Lagenaria]]*) (6 družinow w tropiskej a subtropiskej Africe, Aziji)
***** Blešowy kirbs (*Lagenaria siceraria*)
**** *[[Lemurosicyos]]* (1 družina na Madagaskarje)
**** *[[Neoachmandra]]* (30 družinow w Africe, Awstraliji, na pacifiskich kupach)
**** *[[Nothoalsomitra]]* (1 družina w tropiskej Awstraliji) 
**** *[[Papuasicyos]]* (1 družina w Papua Nowej Gineji)
**** *[[Peponium]]* (20 družinow w tropiskej Africe, Madagaskarje)
**** *[[Praecitrullus]]* (1 družina w Indiskej, Pakistanje) 
**** *[[Raphidiocystis]]* (5 družinow w tropiskej Africe, Madagaskarje)
**** *[[Ruthalicia]]* (2 družinje w tropiskej Africe)
**** *[[Scopellaria]]* (2 družinje w juhowuchodnje Aziji)
**** *[[Solena]]* (3 družiny w Chinskej, Indochinje, Indiskej)
**** *[[Trochomeria]]* (8 družinow w tropiskej a subtropiskej Africe)
**** *[[Urceodiscus]]* (7 družinow w Nowej Gineji)
**** *[[Zombitsia]]* (1 družina na Madagaskarje)
*** Subtribus Cucumerinae
**** *[[Cucumeropsis]]* (1 družina w tropiskej Africe) 
**** Kórka (*Cucumis*) (52 družinow w Africe, Madagaskarje, Aziji hač sewjerneje Awstralije; inklusiwnje *Cucumella* (11 družinow), *Dicoelospermum* (1 družina), *Mukia* (6 družinow), *Myrmecosicyos* (1 družina) a *Oreosyce* (1 družina), w lěće 2007 do *Cucumis* stajene)
**** *[[Melancium]]*  (1 družina w Brazilskej)
**** *[[Melothria]]* (10 družinow w tropiskej centralnej a južnej Americe)
**** *[[Muellarargia]]* (2 družinje na Madagaskarje, w Malaysia, Queensland) 
**** *[[Posadaea]]* (1 družina w centralnej a južnej Americe)
**** *[[Zehneria]]* (25 družinow w tropiskej a subtropiskej Africe, Madagaskarje, Aziji)
** Tribus Cucurbiteae
**** *[[Abobra]]* (1 družina w južnej Americe)
**** *[[Anacaona]]* (1 družina w Dominikanskej republice)
**** *[[Calycophysum]]* (5 družinow wot Kolumbiskeje hač do Boliwiskeje)
**** *[[Cayaponia]]* (60 družinow wot sewjerneje Ameriki hač do Argentinskeje, w zapadnej Africe, Madagaskarje)
**** *[[Cionosicyos]]* (3 družiny w centralnej Americe, Jamaice)
**** Banjowc (*[[Cucurbita]]*) (20 družinow wot južneje Ameriki hač do Argentinskeje)
**** *[[Penelopeia (ród)|Penelopeia]]* (1 družina w Dominikanskej republice) 
**** *[[Peponopsis]]*  (1 družina w Mexiku)
**** *[[Polyclathra]]* (1 družina wot Mexika hač do Panamy)
**** *[[Schizocarpum]]* (6 družinow w Mexiku)
**** *[[Selysia]]* (4 družiny wot Nicaragua hač do Perua)
**** *[[Sicana]]* (3 družiny wot Mexika hač Panamy)
**** *[[Tecunumania]]* (1 družina w centralnej Americe)

Tuta na morfologiskich přiznamjenjach bazowane rjadowanje je móhł wot Kocyan et al. 2007 w fylogenetiskim přepytowanju, kotrež 123 wot 130 rodow wobsahowaše, hač na tribusoweho runiny zwjetša wobkrućić, subtribusy su wězo kumštne poddźělenja. Z dźěła wot Kocyan et al. so móže sćěhowacy, na tribusy zjednorjeny kladogramm wotwodźeny, při čimž žołmojte linije tribusy pokazuja, kotrež su parafyletiske im Hinblick na druhe hałuzy samsneho klada:


              ┌── Cucurbiteae
            ┌─┤
        ┌───┤ └── Benincaseae
        │   │
        │   └──── Coniandreae
        │
      ┌─┤     ┌── Sicyeae
      │ │   ┌─┤
      │ │ ┌─┤ └~~ Trichosantheae
      │ │ │ │
      │ └─┤ └──── Luffeae
    ┌─┤   │
    │ │   └────── Bryonieae
    │ │
    │ │       ┌── Herpetospermeae
  ┌─┤ └───────┤
  │ │         └── Schizopenoneae
 ─┤ │
  │ └ Joliffeae
  │
  └────────────── Zanonieae


Pod wot Jeffrey 2005 připóznatymi tribusami je Jollifeae we wysokej měrje polyfyletiski. Rody  Jollifeae tworja skupina na bazy Cucurbitoideae. Znutřka tuteje skupiny su někotre rody druhich tribusow zarjadowane (*Cogniauxia* wot Benincaseae, *Ampelosicyos* a *Tricyclandra* wot Trichosantheae). Wostatne Trichosantheae tworja skupinu na bazy Sicyeae. Někotre rody su po wuslědkach wot Kocyan et al. para- abo polyfyletiske.

## Nóžki


## Žórła

* Kral, Jurij: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče. Maćica Serbska, Budyšin (1927)
* Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)
* Völkel, Pawoł: Hornjoserbsko-němski słownik, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin (1981)

## Wotkazy

* APWeb 
* DELTA 
* Festiwal Dyni 
* Anat Avital and Harry S. Paris, 2014, 'Cucurbits depicted in Byzantine mosaics from Israel, 350–600 CE', Annals of Botany 114: pp. 203-22. eng.