open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Asino

**Asino** ( *Асино*) je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije. 

Leži při rěce Čulym w Tomskeje oblasće něhdźe 90 kilometrow sewjerowuchodnje Tomska. Ma něhdźe 24 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1896 załožiło a ma wot lěta 1952 měšćanske prawa. 

## Literatura
* Асино// Города России: энциклопедия. — М.: Большая Российская энциклопедия, 1994. — С. 28. — 559 с. —50 000 экз. — ISBN 5-85270-026-6.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Kedrowyj

**Kedrowyj** ( *Кедровый*) je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije. 

Leži při rěce Čuzik w Tomskeje oblasće něhdźe 480 kilometrow sewjerozapadnje Tomska. Ma něhdźe dwaj tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1982 załožiło a ma wot lěta 1987 měšćanske prawa. 

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Kolpašewo

**Kolpašewo** ( *Колпашево*) je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije. 

Leži při Obje w Tomskej oblasći něhdźe 320 kilometrow sewjerozapadnje Tomska. Ma něhdźe 23 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w 17. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa. 

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Sewjersk

**Sewjersk** ( *Северск*) je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije. 

Leži při rěce Tom w Tomskej oblasći něhdźe 15 kilometrow južnje Tomska. Ma něhdźe 108 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1949 załožiło a ma wot lěta 1954 měšćanske prawa. 

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Sroka

**Sroka** *(Pica pica)* je družina ze swójby rapačich ptakow. Wona je we wulkich dźělach Europy a Azije kaž tež na samym sewjerozapadźe Afriki žiwa. Dla swojeje charakteristiskeje čorno-běłeje pjeriny a dołheho wopuška je lochce spóznajomna.

Jako pječa „pakosćiwa sroka“ a posoł špatnych powěsćow bě w europskim srjedźowěku njewoblubowana, mjeztym zo płaći po aziskej tradiciji jako symbol zboža. W serbskej folklorje je sroka njewjesta při ptačim kwasu.



## Wotkaz
Capri

**Capri** je italska skalna kupa w Neapelskim golfu před zapadnym přibrjóhom Apenninskeje połkupy. Wona je 10,4 km² wulka, wobsteji z wjetšeho dźěła z wapnowca a je znata wosebje dla jeje přimorskich jamow. Najznaćiša z nich je tak mjenowana „Módra jama“. Najwyši dypk kupy je z 589 metrami nad morjom *Monte Solaro*. Capri ma wurunanu, miłu klimu a přecozelenu wegetaciju kaž tež terasowe kultury z winicami, sadowcami a wolijowcami.

Hłowna hospodarska hałuza kupy je hižo wot 19. lětstotka cyłolětny cuzbniski wobchad. Kupa je jenož pjeć kilometrow zdalena wot twjerdźe a přisłuša metropolitanskemu regionej Neapel.

## Wobrazy

Pier in Capri 2013.jpg|Přistaw *Marina Grande* w měsće Capri
Grotta Meravigliosa Capri.jpg|Zajězd do „Módreje jamy“
Natural Arch Capri.jpg|Kamjentny wobłuk „Arco naturale“
Anacapri-villa san michele.jpg|Wuhlad z Anacapri na město Capri
Capri desde San Martino 03.JPG|Napohlad kupa z Neapla


## Wotkaz
Lampedusa

**Lampedusa** je italska kupa wosrjedź Srjedźozemskeho morja mjez Sicilskej a Tuneziskej a najwjetša z Pelagiskich kupow, kotrež słušeja geologisce do Afriki. Wona je něhdźe wósom kilometrow dołha a hač do třoch kilometrow šěroka a ma přestrjeń wot 20 km².

Wona nadeńdźe so něhdźe 205 kilometrow južnje Sicilskeje a 130 kilometrow wuchodnje tuneziskeho pobrjoha na wysokosći tamnišeho města Monastir. Mjeztym zo je sewjerny pobrjóh skalny a wysoki, su při južnym boku kupy wjacore zaliwy z pěskojtym přibrjohom. Hłowne město, kiž rěka tež Lampedusa, nadeńdźe so na wuchodźe kupy.

Lampedusa bě hižo w antice wobsydlena a słužeše grjekskim, romskim, byzantiniskim a arabskim namórnikam jako zepěranišćo. Wot 11. lětstotka hač do lěta 1843, hdyž zasydlachu so pod nawodu kapitana Bernardo Marina Sanvisente zaso ludźo na kupje, bě wona pak njewobydlena.

Dla jeje połoženja je Lampedusa jedne z ćežišćow migracije z Afriki do Europy a stejišćo dweju přijimanskeju lěhwow za ćěkancow. Přeco zaso podnurjeja so čołmy w morju wokoło Lampedusy, při čimž zemrěchu w zašłych lětach sta ludźi.

Wot lětanišća na kupje wobsteji zwisk do Palerma a Catanije.

## Wobrazy

Lampedusa.jpg|Hłowne město a přistaw Lampedusy
Aeroporto,_Lampedusa_(5253884587).jpg|Lětanišćo z hłownym městom w pozadku
Lampedusa_4.jpg|Pěskojty přibrjóh
Lampedusa_island.jpg|Powětrowy wobraz kupy
Isola_dei_Conigli_a_Lampedusa.jpg|„Zaječa kupa“ před pobrjohom Lampedusy


## Wotkaz
Roger Willemsen

**Roger Willemsen** (* 15. awgusta 1955 w Bonnje; † 7. februara 2016 we Wentorfu pola Hamburga) bě němski publicist, awtor a telewizny moderator.

Wot lěta 1991 moderěrowaše wjacore diskusijne formaty pola wšelakich němskich telewiznych a rozhłosowych sćelakow, tak na přikład *Willemsens Woche* na ZDF (1994–98), *Literaturclub* šwicarskeje telewizije (2004–06), literarny magacin *SpielArt* sćelaka WDR 5 (wot 2004). Za tydźenske wusyłanje *0137* na Premiere spožčichu jemu hižo 1993 Grimmowe myto. Nimo toho dósta připóznaće za swoje awtorske dźěło a bě prawidłownje z čitanskimi programami z hosćom w dźiwadłach cyłeho němskorěčneho ruma.

## Wubrane spisy

* *Das Existenzrecht der Dichtung. Zur Rekonstruktion einer systematischen Literaturtheorie im Werk Robert Musils (= Münchener germanistische Beiträge, Band 34).* Fink, München 1984, ISBN 3-7705-2237-0. (disertacija, 370 stron).
* *Der Selbstmord.* Kiepenheuer und Witsch, Köln 1986, ISBN 3-462-03169-4
* *Figuren der Willkür.* Piper, München, Zürich 1987, ISBN 3-492-03171-4
* *An der Grenze.* Kiepenheuer und Witsch, Köln 1994, ISBN 3-462-02317-9
* *Das Kaff der guten Hoffnung.* Haffmans, Zürich 1997, ISBN 3-251-00374-7
* *Noch eine Frage.* Malik, München 1997, ISBN 3-89029-102-3
* *Deutschlandreise.* Eichborn, Frankfurt am Main 2002, ISBN 3-8218-0718-0
* *Kleine Lichter.* Fischer, Frankfurt am Main 2005, ISBN 3-10-092102-X
* *Hier spricht Guantánamo. Roger Willemsen interviewt Ex-Häftlinge.* Zweitausendeins, Frankfurt am Main 2006, ISBN 3-86150-757-9
* *Afghanische Reise.* Fischer, Frankfurt am Main 2006, ISBN 3-10-092103-8
* *Vages Erinnern – Präzises Vergessen.* Fischer, Frankfurt am Main 2008, ISBN 978-3-596-17680-9
* *Die Enden der Welt.* Fischer, Frankfurt am Main 2010, ISBN 978-3-10-092104-8
* *Es war einmal oder nicht. Afghanische Kinder und ihre Welt.* S. Fischer Verlag, Frankfurt am Main 2013, ISBN 978-3-10-092108-6
* *Das Hohe Haus: Ein Jahr im Parlament.* Fischer, Frankfurt am Main 2014, ISBN 978-3100921093

## Wotkazaj

*
Kemerowo

**Kemerowo** ( *Кемерово*; 1918–1924 *Šćeglow/ Щеглов*, 1924–1932 *Šćeglowsk / Щегловск*) je wulkoměsto w aziskim dźělu Ruskeje federacije. Leži při rěce Tom něhdźe 3600 kilometrow wuchodnje Moskwy a je najwjetše město a stolica Kemerowskeje oblasće. Ma něhdźe 549 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1918 załožiło.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Mljet

**Mljet** ( *Meleda*,  *Melitussa*) je chorwatska kupa w Jadranskim morju, kotraž nadeńdźe so zapadnje Dubrovnika w južnej Dalmaciskej. Ma něhdźe 1000 wobydlerjow na přestrjeni wot 98 km² a je tuž po wulkosći wosma najwjetša kupa Chorwatskeje. Hłowne sydlišćo na kupje je Babino Polje wosrjedź Mljeta.

Z lěsnym podźělom wot wjace hač 90 procentow słuša k najbóle zalěsnjenym kupam Srjedźneho morja.

Wobsteja přewozne zwiski z Dubrovnikom, Šipanom, Pelješacom a Korčulu.

## Wobrazy

Zalazak.jpg|Jězor na kupje
Sveta_Marija_Monastery,_Mljet,_Croatia.JPG|Klóšter swj. Marije
Great_Lake,_Island_of_Mljet,_Croatia.JPG|Wulki Mljetski jězor
Babino Polje na otoku Mljetu.JPG|Sydlišćo Babino Polje
Odisejeva.jpg|„Odysejowa jama“


## Wotkazaj

* Webstrona turistiskeho zhromadźenstwa kupy Mljet
Vis

**Vis** ( *Lissa*) je chorwatska kupa w Jadranskim morju, kotraž nadeńdźe so poměrnje zdalene wot twjerdźe wosrjedź morja. Ma něhdźe 4000 wobydlerjow na přestrjeni wot 90 km² a je tuž po wulkosći dźewjata a po wobydlerstwje jědnata najwjetša kupa Chorwatskeje. Hłowne sydlišćo na kupje je Vis.

Jenička wjetša kupa w bliskosći je Biševo. Wobsteji prawidłowny přiwozny zwisk ze Splitom.

Za čas Druheje swětoweje wójny bě Vis dla swojeje wotležanosće z hłownym kwartěrom juhosłowjanskich partizanow pod Titom. Hišće hač do lěta 1995 bě Vis ze zawrjenym pasmom wójska.

## Wobrazy

Vis_vineyard.JPG|Winica na Visu
Vis_(3).jpg|Přibrjóh pola Rukavaca
Vis_(4).jpg|Zaliwk Stiniva


## Wotkazaj

* Turistiski portal kupy Vis
Rab

**Rab** ( *Arbe*) je chorwatska kupa w Jadranskim morju, kotraž nadeńdźe so w Kvarnerskim zaliwje južnje města Rijeka. Ma něhdźe 10.000 wobydlerjow na přestrjeni wot 86 km². Hłowne sydlišćo na kupje je Rab.

Susodnej kupje stej Pag na juhu a kupja Sveti Gregur na sewjerje. Wobsteja přewozne zwiski z Krkom, Pagom, Rijeku a z wjesku Stinica na twjerdźi.

## Wobrazy

Rab_Stadt.jpg|Městačko Rab
20140505_Rab_suha_punta_Velebit.jpg|Pobrjóh z Velebitom w pozadku
20140505 ferry Misnjak Stinica.jpg|Přewoz mjez Rabom a twjerdźu
Rab town from the see.jpg|Městačko Rab
2014-12-08 09-34-56 11113.0 Croatia Licko-Senjska Lun Dudici.jpg|Powětrowy wobraz kupy


## Wotkazaj

* Oficielna webstrona města Rab
Pašman

**Pašman** ( *Pasmano*) je chorwatska kupa w Jadranskim morju, kotraž nadeńdźe so bjezposrědnje před chorwatskim přibrjohom pola Biograda. Ma něhdźe 3000 wobydlerjow na přestrjeni wot 60 km². Hłowne sydlišćo na kupje je Tkon.

Ze susodnym Ugljanom je Pašman přez móst zwjazany. Nimo toho wobsteji přewozny zwisk do Biograda.

## Wobrazy

Juzna strana pasmana.jpg|Na juhu Pašmana
Tkon.JPG|Hłowne sydlišćo Tkon
Pasman 2.JPG|Pobrjóh na Pašmanje
Kornati islands from Pasman.JPG|Napohlad Kornatskich kupow z Pašmana


## Wotkazaj

* Turistiska informacija kupy Pašman
Šolta

**Šolta** ( *Solta*) je chorwatska kupa w Jadranskim morju, kotraž nadeńdźe so južnje Splita před dalmaciskim přibrjohom. Ma něhdźe 1500 wobydlerjow na přestrjeni wot 58 km². Hłowne sydlišćo na kupje je Grohote.

Susodnej kupje su Brač na wuchodźe a Drvenik Veli na sewjerozapadźe. Wobstejitej přewoznej zwjazkaj z Bračom a Splitom.

## Wobrazy

Šolta Nečujam Hrvatska Podkamenica 2012 d.jpg|Krajina při sewjernym pobrjoze
Šolta Grohote Hrvatska Rathaus 2012 a.jpg|Radnica gmejny Šolta we wsy Grohote
Šolta Stomorska Hrvatska Westufer 2012 a.jpg|Přistaw Stomorska
Šolta Grohote Hrvatska Church 2012 a.jpg|Romski sarkofag na kěrchowje w Grohote
Šolta Grohote Hrvatska Häuser 2012 d.jpg|Stare chěže w Grohote


## Wotkazaj

* Oficielna webstrona gmejny Šolta
Ugljan

**Ugljan** ( *Ugliano*) je chorwatska kupa w Jadranskim morju, kotraž nadeńdźe so bjezposrědnje před dalmaciskim přibrjohom pola Zadara. Ma něhdźe 6000 wobydlerjow na přestrjeni wot 51 km². Hłowne sydlišćo na kupje je Preko z přistawom.

Susodne kupy su Pašman na juhowuchodźe, Iž na juhozapadźe a Sestrunj na sewjerozapadźe. Z Pašmanom je Ugljan přez móst zwjazany. Nimo toho wobsteji prawidłowny přewozny zwisk do Zadara (4 km).

Na kupje je sydom wsow: Ugljan, Lukoran, Sutomišćica, Poljana, Preko, Kali a Kukljica. Wšě sydlišća so při sewjerowuchodnym pobrjoze nadeńdu, mjeztym zo je juhozapadny pobrjóh chětro skalny.

## Wobrazy

Ugljan 7 from st Mihovila.jpg|Krajina na Ugljanje
Cove Svitla at Ugljan Island.jpg|Zaliw *Svitla*
Preko.JPG|Hłowny přistaw Preko
Kali (Croatia) panorama.jpg|We wjesce Kali


## Wotkazaj

* Turistiska informacija kupy Ugljan
Cres

**Cres** ( *Cherso*) je chorwatska kupa w Jadranskim morju, kotraž nadeńdźe so w Kvarnerskim zaliwje južnje města Rijeka a wuchodnje Istriskeje połkupy. Ma něhdźe 3000 wobydlerjow na přestrjeni wot 406 km² a je tuž hromadźe ze susodnej kupu Krk po wulkosći najwjetša kupa Chorwatskeje. Hłowne sydlišćo na kupje je Cres.

Susodne kupy su Krk na sewjerowuchodźe, Lošinj na juhu a mała kupa Plavnik před wuchodnym přibrjohom Cresa.

Wobsteja přewozne zwiski z Istriskej, Krkom a Rijeku. Ze susodnym Lošinjom je Cres přez krótki móst zwjazany.

## Wobrazy

Cres town view.jpg|Napohlad hłowneho města Cres
CresStadttorOstAußen.jpg|Měšćanske wrota w Cresu
Lubenice-Cres1.jpg|Wjeska Lubenice
Beli Cres.JPG|Wjeska Beli
Ferry Cres - Krk.jpg|Přewoz mjez Krkom a Cresom


## Wotkazaj

* Oficielna webstrona města Cres
Lastovo

**Lastovo** ( *Lagosta*) je chorwatska kupa w Jadranskim morju, kotraž nadeńdźe so poměrnje zdalene wot twjerdźe wosrjedź morja. Ma mjenje hač 1000 wobydlerjow na přestrjeni wot 41 km². Hłowne sydlišćo na kupje je Lastovo. Na Lastovu so hłownje wino, oliwy a sad plahuja.

Susodna kupa je Korčula na sewjeru, ke kotrejž wobsteji prawidłowny přewozny zwisk.

Za čas Juhosłowjanskeje bě Lastovo ze zawrjenym pasmom wójska.

## Wobrazy

Struga.jpg|Połkupa Struga
Lučica, Lastovo - img 2923.jpg|Sydlišćo Lučica
Na vrh otoka Lastova.JPG|Na najwyšim dypku Lastova
Crkva svetog Kuzme i Damjana.JPG|Cyrkej we wsy Lastovo
Fumari.jpg|Typiski kamin


## Wotkazaj

* Oficielna webstrona gmejny Lastovo
Pag

**Pag** ( *Pago*) je chorwatska kupa w Jadranskim morju, kotraž nadeńdźe so před chorwatskim přibrjóhom sewjernje Zadara w sewjernej Dalmaciskej. Ma něhdźe 8.000 wobydlerjow na přestrjeni wot 284 km² a je tuž po wulkosći pjata a po wobydlerstwje šesta najwjetša kupa Chorwatskeje. Hłowne sydlišćo na kupje je Pag. Wosebje znaty je tak mjenowany „partyjowy přibrjóh“ *Zrće*.

Susodne kupy su Rab na sewjerje, Maun na zapadźe a Vir na juhozapadźe. Wobsteji přewozny zwisk z Rabom.

Politisce je kupa do dweju županijow rozdźělena. Sewjerny dźěl słuša do županije Lika-Senj, mjeztym zo je južna połojca z městačkom Pag dźěl Zadarskeje županije.

## Wobrazy

Blick auf den Ort Pag auf der Insel Pag.JPG|Městačko Pag
Faehre Prizna - Zigljen 1.jpg|Před wuchodnym přibrjohom kupy
Velebit mountain in the distance.jpg|Přibrjóh kupy z horinami Velebita w pozadku
Paški most.jpg|Móst, kotryž zwjazuje Pag z twjerdźu
Vestas6Pag.jpg|Wětrnikowy park na kupje


## Wotkazaj

* Oficielna webstrona města Pag
Hvar

**Hvar** ( *Lesina*) je chorwatska kupa w Jadranskim morju, kotraž nadeńdźe so před dalmaciskim přibrjohom južnje Splita a Omiša. Ma 11.000 wobydlerjow na přestrjeni wot 297 km² a je tuž kaž po wobydlerstwje tak po wulkosći štwórta najwjetša kupa Chorwatskeje a cyłeho Jadrana. Hłowne sydlišćo na kupje je Hvar.

Susodnej kupje stej Brač na sewjeru a Korčula na juhu. Wobsteja přewozne zwiski z Bračom, Korčulu, Splitom a Drvenikom.

Hvar słuša do Splitsko-Dalmaciskeje županije. Na kupje nadeńdu so měsće Hvar a Stari Grad kaž tež gmejnje Jelsa a Sućuraj.

## Wobrazy

Felswand - Hvar.jpg|Skalna sćěna na kupje
Hvar fortress.jpg|Twjerdźizna we Hvarju
Zapadni cast Hvaru ze Sv. Nikoly, v pozadi ostrov Vis.jpg|Na zapadźe kupy
Lavande - Hvar island.jpg|Lawendlowe polo
Hvar lighthouse 01.jpg|Swětłownja na wuchodnym kóncu Hvara


## Wotkazaj

* Oficielna webstrona města Hvar
Brač

**Brač** ( *Brazza*) je chorwatska kupa w Jadranskim morju, kotraž nadeńdźe so před dalmaciskim přibrjohom juhowuchodnje Splita a južnje Omiša. Ma 14.000 wobydlerjow na přestrjeni wot 395 km² a je tuž najwjetša kupa w Dalmaciskej a třeća najwjetša cyłeje Chorwatskeje. Hłowne sydlišćo na kupje je Supetar při sewjernym pobrjoze.

Susodnej kupje stej Hvar na juhu a Šolta na zapadźe. Přewozne zwiski wobsteja do Hvara a Šolty kaž tež do Splita a Makarskeje.

Wjeršk *Vidova gora* na Braču je ze 780 metrami najwyši dypk chorwatskich kupow.

## Wobrazy

Zlatni Rat panorama da ovest.jpg|*Zlatni Rat* („Złoty róh“)
Church_in_town_Supetar,_island_Brac,_Split-Dalmatia_County,_Croatia..jpg|Pětrowa cyrkej w městačku Supetar
Povlja Brac Croatia.jpg|Wjeska Povlja při sewjernym pobrjoze
Brac beach.jpg|Přibrjóh pola Murvicy
Sutivan.jpg|Městačko Sutivan z přistawom


## Wotkaz
Krk

**Krk** ( *Veglia*) je chorwatska kupa w Jadranskim morju, kotraž nadeńdźe so w Kvarnerskim zaliwje južnje města Rijeka a wuchodnje Istriskeje połkupy. Ma něhdźe 20.000 wobydlerjow na přestrjeni wot 406 km² a je tuž zdobom najwjetša a na wobydlerstwo najbohatša kupa Jadrana. Hłowne sydlišćo na kupje je městačko Krk.

Susodnej kupje stej Cres na juhozapadźe a kupka Prvić na juhowuchodźe. Krk je wot lěta 1980 přez móst z twjerdźu zwjazany a je dla swojeje bliskosće k Awstriskej, južnej Němskej a Italskej woblubowany turistiski cil.

Na kupje su dwaj jězoraj a wjacore mjeńše rěčki.

## Wobrazy

Stara_Baška.jpg|Přibrjóh pola Stareje Baški
Krk Bridge Tihi Kanal-2.jpg|Móst, kotryž zwjazuje Krk z twjerdźu
Steep_ascent_road_to_Stara_Baška.jpg|Krajna dróha na kupje
Mirine_Omisalj_0809_6.jpg|Powostanki romskeje basiliki
Dripstone_column_in_Biserujka_Cave,_Dobrinj,_Island_of_Krk.jpg|W kapnikowej prózdnjeńcy Biserujka


## Wotkazaj

* Turistiske zhromadźenstwo kupy Krk
Dugi otok

**Dugi otok** ( *Isola Lunga*, „dołha kupa“) je chorwatska kupa w Jadranskim morju, kotraž nadeńdźe so před Zadarom w sewjernej Dalmaciskej. Ma něhdźe 1.800 wobydlerjow na přestrjeni wot 113 km² a je tuž po wulkosći sedma najwjetša kupa Chorwatskeje. Hłowne sydlišćo na kupje je Sali na wuchodnym boku kupy z něhdźe 900 wobydlerjemi.

Susodne kupy su Molat na sewjerozapadźe, Sestrunj na sewjeru, Iž, Ugljan a Pašman na wuchodźe kaž tež Kornat na juhowuchodźe.

Na kupje njeje słódkowódnych žórłow, čehoždla so woda z łódźu wot twjerdźe na Dugi otok transportuje. Wobsteja přewozne zwiski z Molatom a Zadarom.

## Wobrazy

Dugi_Otok_Telascica.jpg|Skalny pobrjóh při zapadnym boku
Dugi Otok Veli Rat.jpg|Swětłownja *Veli Rat*
Dugi otok 0392.jpg|Přistaw na kupje
Dugi otok 0458.jpg|Hórska krajina
Dugi-Otok salt lake Croatia.JPG|Słony jězor na kupje


## Wotkaz
Lošinj

**Lošinj** ( *Lussino*) je chorwatska kupa w Jadranskim morju, kotraž nadeńdźe so w Kvarnerskim zaliwje južnje města Rijeka. Ma něhdźe 8.000 wobydlerjow na přestrjeni wot 74 km². Hłowne sydlišćo na kupje je Mali Lošinj.

Susodnej kupje stej Cres na sewjerje a Unije na zapadźe. Lošinj a Cres stej přez krótki wobwjertny móst nad kanalom ze sobu zwjazanej, mjeztym zo wobsteja přewozne zwiski k mjeńšim kupam we wokolinje.

## Wobrazy

Mali Lošinj panorama.jpg|Kupowa stolica Mali Lošinj
Ostrov Losinj z Televriny.jpg|Wuhlad z najwyšeje hory
Veli Losinj Town Harbor.jpg|Přistaw městačka Veli Lošinj
Drehbrücke von Osor.JPG|Wobwjertny móst mjez Lošinjom a Cresom
Aurora Hotel in Mali Lošinj.jpg|Hotel při pobrjoze


## Wotkaz
Korčula

**Korčula** ( *Curzola*) je chorwatska kupa w Jadranskim morju, kotraž leži njedaloko połkupy Pelješac w južnej Dalmaciskej. Ma 16.000 wobydlerjow na přestrjeni wot 271 km² a je tuž po wobydlerstwje druha a po wulkosći šesta najwjetša kupa Chorwatskeje. Hłowne sydlišćo na kupje je město Korčula.

Susodnej kupje stej Hvar na sewjeru a Lastovo na juhu, mjeztym zo leži na wuchodźe połkupa Pelješac. Wobsteja přewozne zwiski z Hvarom, Splitom, Lastovom, Pelješacom a Mljetom.

Na Korčuli nadeńdźe so tak mjenowany ródny dom Marca Pola, při čimž njeje wěste, hač je so znaty wotkrywar woprawdźe na kupje abo skerje w Bjenatkach narodźił.

## Wobrazy

Panorama of Korčula.jpg|Městačko Korčula z twjerdźu w pozadku
Korčula i Perna 20131117 150907.jpg|Pelješki kanal mjez Korčulu a połkupu Pelješac
Jadrolinija_ferry,_Korčula.jpg|Přewozna łódź do Korčule
Korcula-east-panoramic.j1.jpg|Napohlad wuchodneje strony Korčule z Pelješaca
Marco_polo_birthhouse.jpg|„Ródny dom“ Marca Pola


## Wotkazaj

* Oficielna webstrona města Korčula
Dalmaciska

**Dalmaciska** ( *Dalmacija*/Далмација,  *Dalmazia*) je geografiska a historiska krajina při wuchodnym pobrjoze Jadranskeho morja, kotraž słuša dźensa zwjetša do Chorwatskeje. Region, kiž dźensa hižo žanoho oficielneho statusa nima, saha wot kupy Pag na sewjeru hač ke Kotorskemu zaliwej w Čornej Horje. Južny dźěl Dalmaciskeje mjezuje na sewjerowuchodźe z Bosniskej a Hercegowinu.

Najwuznamniše dalmaciske města su wot sewjera do juha Zadar (italsce *Zara*), Split *(Spalato)* a Dubrovnik *(Ragusa)*, při čimž je Split z wotstawkom najwjetše. Před přibrjohom je wjele mjeńšich a wjetšich kupow, z kotrychž su Krk, Cres, Brač, Hvar a Korčula najwažniše. Wone běchu w zańdźenosći dla wulkeho wliwa Bjenatkow přewažnje italskeho razu. Hač do dźensnišeho je na někotrych kupach italskorěčna mjeńšina žiwa.

Mjeno Dalmaciskeje bě hižo w 1. lětstotku znate a pochadźa wot ilirskeho kmjena *Delmatow*. Rozsah regiona je so přez lětstotki přeco zaso změnił, tak zo słušachu druhdy tež dźěle dźensnišeje Bosniskeje, Albanskeje a samo Serbiskeje k tomu. W 16. lětstotku dobychu Osmanojo najwjetši dźěl Dalmaciskeje hač na Dubrovnik, kotryž wosta dale njewotwisny hač do lěta 1809.

## Wobrazy

HRV Dalmatia COA.svg|Wopon Dalmaciskeje
Split1.jpg|Dalmaciska stolica Split
Korcula City.jpg|Napohlad městačka Korčula
Hidden_Beach_(15093910956).jpg|Přibrjóh w južnej Dalmaciskej
Cavtat_Croatia_2008-10-07.JPG|Přistaw Cavtat při čornohórskej mjezy


## Wotkaz
Lisćina chorwatskich kupow

To je **lisćina chorwatskich kupow**. W Jadranskim morju ma Chorwatska 78 kupow z přestrjenju wot wjace hač 1&nbsp;km², 524 mjeńšich kupkow z přestrjenju wot wjace hač 0,01&nbsp;km² a 642 móličkich kupkow.

## Wotkaz
*
Brest (Běłoruska)

**Brest** (prjedy tež *Brest-Litowsk*, „Litawski Brest“;  Брэст/*Brest* abo Берасьце/*Bjerascje*;  Брест/*Brest*;  *Brześć nad Bugiem*) je wulkoměsto z něhdźe 340.000 wobydlerjemi w Běłoruskej. Nadeńdźe so na samym juhozapadźe kraja při pólskej hranicy něhdźe 330 kilometrow juhozapadnje Minska a je najwažniši hraničny přechod za nadróžny a železniski wobchad Běłoruskeje z Europskej uniju, běłoruske „wrota do zapada“.

Město nadeńdźe so při prawym brjoze rěki Bug a je zarjadniske sydło Brestskeje oblasće.

## Stawizny
Sydlišćo je so w lěće 1019 prěni raz naspomniło.

W lěće 1918 bě Brest-Litowsk městno podpisanja a mjenodawar Brestsko-Litowskeho měroweho zrěčenja mjez Němskim mócnarstwom a bolšewistiskej Ruskej. Hač do lěta 1939 słušeše město do Pólskeje.

## Žórła


## Literatura
* Брест-Литовск// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
* Brześć Litewski/ Słownik geograficznym Królestwa Polskiego, T. I: Aa – Dereneczna. Warszawa, 1880.

## Wotkaz
Brest

**Brest** je mjeno wjacorych sydlišćow:

* Brest (Běłoruska), město w Běłoruskej, prjedy *Brest-Litowsk*
* Brest (Francoska), město w Francoskej

* Brest (Delnja Sakska), gmejna w Delnjej Sakskej
* Brest (Istriska), wjes w Chorwatskej
Hrodna

**Hrodna** ( Гродна/*Hrodna*;  Гроднo/*Grodno*) je z něhdźe 368.000 wobydlerjemi  pjate najwjetše město w Běłoruskej. Nadeńdźe so nad rěku Njemen na samym zapadźe kraja, blisko pólskeje a litawskeje mjez a 280 kilometrow zapadnje stolicy Minsk.

Město je zarjadniske sydło Hrodnjanskeje oblasće.

Hrodna so w lěće 1128 prěni raz jako twjerdźizna ruskeho wjerchowstwa Polock naspomni. Za čas sakskeho knježerstwo nad Pólskej bě stary Hrodnjanski hród z kralowskej rezidencu. Wot 1919 do 1939 słušeše město do Pólskeje.

## Žórła


## Literatura
* Гродно// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
* Grodno/ Słownik geograficznym Królestwa Polskiego, T. II: Derenek – Gżack. Warszawa, 1881. 

## Wotkaz
Homel

**Homel** ( Гомель/*Homel*;  Гомель/*Gomjel*) je z něhdźe 535.000 wobydlerjemi druhe najwjetše město w Běłoruskej po Minsku. Nadeńdźe so nad rěku Sož na juhozapadźe kraja blisko ruskeje a ukrainskeje mjezy, něhdźe 320 kilometrow juhozapadnje stolicy Minsk a 250 kilometrow sewjernje Kijewa.

Město je zarjadniske sydło Homelskeje oblasće, kotraž bu wot Černobylskeje atomoweje katastrofy ćežko potrjechena.

Homel so w lěće 1142 prěni raz naspomni.

## Žórła


## Literatura
* Гомель// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
* Homyel/ Encyclopaedia Britannica
* Homel / Słownik geograficznym Królestwa Polskiego, T. III: Haag – Kępy. Warszawa, 1882.

## Wotkaz
Mahiljow

**Mahiljow** ( Магілёў/*Mahiljou*;  Могилёв/*Mogiljow*) je z něhdźe 380.000 wobydlerjemi  třeće najwjetše město w Běłoruskej. Nadeńdźe so nad Dnjeprom na wuchodźe kraja, něhdźe 200 kilometrow wuchodnje stolicy Minsk.

Město je zarjadniske sydło Mahiljowskeje oblasće a wažny industrijny, kulturny a wobchadny centrum kaž tež přistaw při Dnjeprje.

Mahiljow je so w lěće 1267 prěni raz naspomnił a dósta 1577 měšćanske prawo. Wot 1772 słušeše do Ruskeho carstwa.

## Žórła


## Literatura
*  Могилёв на Днепре// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
* Mohylew/ Słownik geograficznym Królestwa Polskiego. T. VI: Malczyce – Netreba. Warszawa, 1885.

## Wotkaz
Wicebsk

**Wicebsk** ( Віцебск/*Wicebsk*;  Витебск/*Witebsk*) je z něhdźe 370.000 wobydlerjemi štwórte najwjetše město w Běłoruskej. Nadeńdźe so nad Zapadnej Dwinu na sewjerowuchodźe kraja blisko ruskeje mjezy, něhdźe 280 kilometrow sewjerowuchodnje stolicy Minsk.

Město je zarjadniske sydło Wicebskeje oblasće a sydło 1999 załoženeho romsko-katolskeho biskopstwa.

## Stawizny
Wicebsk je so hižo w lěće 942 po přikazu wjerchowny Olgi z Kijewa jako twjerdźizna přećiwo pohanam z Litawskeje załožił a naspomni so k prěnjemu razej 1021. Pozdźišo bě ze sydłom samostatneho wjerchowstwa, kotrež měješe wikowanske zwiski z Hansu. Wot lěta 1772 słušeše do Ruskeje. W lěće 1900 měješe Wicebsk židowsku wjetšinu wot 52 % wobydlerstwa. W Druhej swětowej wójnje bu město nimale dospołnje zničene.

## Wosobiny
Najwuznamniši syn Wicebska bě francoski moler Marc Chagall, kiž so w bliskej wsy narodźi.

## Žórła


## Literatura
* Витебск// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Wotkaz
Baranawičy

**Baranawičy** ( Баранавічы;  Барановичи/*Baranowiči*) su wulkoměsto z něhdźe 180.000 wobydlerjemi w Běłoruskej. Je zarjadniske sydło Baranawičskeho rajona.

Nadeńdu so při awtodróze 1 (Minsk–Brest) w Brestskej oblasći, něhdźe 330 kilometrow juhozapadnje stolicy Minsk a něhdźe 195 kilometrow sewjerowuchodnje Bresta.
Přez město wjedźetej železniskej čarje Waršawa–Minsk–Moskwa a Wilna–Kijew.

## Stawizny
Sydlišćo je so hakle w 1870tych lětach při wažnym železniskim křižowanišćo na zapadźe Ruskeho carstwa wuwiło a ma hač do dźensnišeho dwě dwórnišći za regionalny a dalokowobchad. W Prěnjej swětowej wójnje běchu Baranawičy městno jedneje z najwjetšich bitwow mjez Němcami a Rusami při wuchodnej fronće, w kotrejž wumrě cyłkownje nimale 100.000 wojakow. Mjez wójnomaj słušeše město do Pólskeje a měješe hač do němskeho wobsadźenja w Druhej swětowej swójnje měšane pólsko-židowske wobydlerstwo. Wot lěta 1919 ma měšćanske prawa. Wot junija 1941 do julija 1944 bě w Baranowičach němski ghetto.

## Žórła


## Literatura
* Baranowicze/ Słownik geograficznym Królestwa Polskiego, T. XV, cz. 1: Abablewo – Januszowo. Warszawa, 1900.
* Baranowicze/ Słownik geograficznym Królestwa Polskiego, T. I: Aa – Dereneczna. Warszawa, 1880.

## Wotkaz
Pinsk

**Pinsk** ( *Пінск*;  Пинск/ *Pinsk*) je wulkoměsto z něhdźe 140.000 wobydlerjemi w Běłoruskej. Je zarjadniske sydło Pinskeho rajona.

Nadeńdźe so nad rěku Pina w Brestskej oblasći blisko ukrainskeje mjez wosrjedź Pripjatskich bahnow. Město ma widźenja hódny barokowy centrum.

Leži něhdźe 160 kilometrow wuchodnje Bresta. Blisko Pinska wuliwa so Dnjepro-Bugowy kanal do Pripjata.

Město je so w lěće 1097 prěni raz naspomniło a słušeše wot 1793 do 1920 do Ruskeje. Mjez wójnomaj běše z dźělom Pólskeje. Do Druheje swětoweje wójny měješe město židowsku wjetšinu wot 90 % wobydlerstwa. Nimale wšitcy buchu pod němskim wobsadźenjom w lětomaj 1941/42 zamordowani.

Prěni israelski prezident Chaim Weizmann (1874–1952) běše ze šulerjom Pinskeho gymnazija.

## Žórła


## Literatura
* Пинск// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
* Pińsk/ Słownik geograficznym Królestwa Polskiego, T. VIII: Perepiatycha – Pożajście. Warszawa, 1887., s. 167-183.

## Wotkaz
Umberto Eco

**Umberto Eco** (* 5. januara 1932 w Alessandria, Piemont; † 19. februara 2016 w Mailandźe) bě italski spisowaćel, kolumnist, filozof a medijowy wědomostnik, kiž naby dla swojich romanow, předewšěm „Mjeno róže“ (*Il nome della rosa*, 1980), mjezynarodnu znatosć.

Eco studowaše wot 1948 do 1954 w Turinje filozofiju a literarne stawizny a dźěłaše potom najprjedy tři lěta pola italskeje telewizije RAI a wot 1957 jako lektor w Mailandskim nakładnistwje Bompiani. W lěće 1963 zahaji swoju akademisku karjeru w Mailandźe jako docent za estetiku a wizualnu komunikaciju. Jeho 1968 wozjewjeny *Zawod do semiotiki* płaći hač do dźensnišeho jako standardne dźěło. Wot 1975 do 2007 měješe na uniwersiće w Bolognje profesuru za semiotiku. Eco bě na cyłkownje 39 uniwersitach w cyłym swěće z čestnym doktorom.

## Literariske twórby
* *Diario minimo.* 1963 ( *Platon im Striptease-Lokal. Parodien und Travestien.* 1990)
* *Il nome della rosa.* 1980 (*Der Name der Rose.* 1982)
* *Il pendolo di Foucault.* 1988 (*Das Foucaultsche Pendel.* 1989)
* *Il secondo diario minimo.* 1992 (*Wie man mit einem Lachs verreist und andere nützliche Ratschläge.* 1993)
* *L'isola del giorno prima.* 1994 (*Die Insel des vorigen Tages.* 1995)
* *Baudolino.* 2000 (němsce 2001)
* *La misteriosa fiamma della regina Loana.* 2004 (*Die geheimnisvolle Flamme der Königin Loana.* 2004)
* *Il Cimitero di Praga.* 2010 (*Der Friedhof in Prag.* 2011)
* *Numero Zero.* 2015 (*Nullnummer.* 2015)

## Wotkazaj

*
Sopot

**Sopot** ( *Zoppot*) je město z něhdźe 38.000 wobydlerjemi při Gdańskim zaliwje Baltiskeho morja w Pomorskim wojewódstwje na sewjeru Pólskeje. Sopot je woblubowane baltiske kupanske městno, tak zo je turizm najwažniša hospodarska hałuza.

Hromadźe ze susodnymaj wulkoměstomaj Gdańsk a Gdynia tworja tak mjenowane Trójmiasto.

## Stawizny
Sopot słušeše hižo jako rybarska wjeska w 13. lětstotku k hansowemu městu Gdańsk a dósta hakle 1902 měšćanske prawa. Wot 1793 do 1920 słušeštej wobě měsće do Pruskeje a potom hač do Druheje swětoweje wójny ke Gdańskemu swobodnemu statej. Wot 1. septembra 1939 hač do 23. měrca 1945 steješe město pod němskim wobsadźenjom.

## Wosobiny
Najznaćišej wosobinje ze Sopota staj dźiwadźelnikaj Klaus Kinski (1926–1991) a Winfried Glatzeder (* 1945). Bywši pólski premier a prezident rady Europskeje unije Donald Tusk bydli ze swójbu w Sopoće.

## Žórła


## Wotkaz
Lublinske wojewódstwo

**Lublinske wojewódstwo** ( *Województwo lubelskie*) je wojewódstwo na wuchodźe Pólskeje. Stolica a zdobom najwjetše město je Lublin. Druhe wuznamne města su Chełm, Zamość a Biała Podlaska.

W lěće  měješe wojewódstwo  wobydlerjow.

Lublinske wojewódstwo mjezuje na wuchodźe, hdźež twori rěka Bug přirodnu hranicu, z Běłoruskej a Ukrainu.

*Hlej tež: [[Lisćina městow w Lublinskim wojewódstwje]]*

## Wobrazy

Zamek w Lublinie - Muzeum Lubelskie.jpg|Kralowski hród w Lublinje
Sobibór Excavations 1.JPG|Wurywanje w něhdyšim koncentraciskim lěhwje Sobibor
Zamosc ratusz 01.jpg|Zamość
Hrubieszów Cerkiew prawosławna p.w. Wniebowzięcia NMP (1873) 01 JoannaPyka.JPG|Prawosławna cyrkej w Hrubieszowje
Kamienica "Pod Św. Krzysztofem i Św. Mikołajem " ul. Rynek 12 e83.jpg|Kazimierz Dolny


## Žórła


## Wotkaz
Opolske wojewódstwo

**Opolske wojewódstwo** ( *Województwo opolskie*) je wojewódstwo pod Beskidami na juhu Pólskeje. Stolica a zdobom najwjetše město je Opole. Druhe wuznamne města su Kędzierzyn-Koźle, Nysa a Brzeg.

W lěće  měješe wojewódstwo  wobydlerjow. Je tuž po wobydlerstwje druhe najmjeńše z pólskich wojewódstwow.

Opolske wojewódstwo mjezuje na juhu z Čěskej. Najwjetša rěka je Wódra.

Opolske wojewódstwo je jako dźěl historiskeje Hornjeje Šleskeje srjedźišćo němskeje mjeńšiny w Pólskej. W někotrych gmejnach wužiwa so němčina jako druha hamtska rěč.

## Powiaty
K wojewódstwu słušeja slědowace powiaty (wokrjesy):

(ličby wobydlerstwa dnja )

Po přestrjeni najwjetšej wokrjesaj stej Opolski a Nyski.

## Wobrazy

Opole, katedra.jpg|Stolica wojewódstwa: Opole nad Wódru
NysaRynek PiotrFuz 1280.jpg|Stare město Nysa
Brzeg Op.JPG|Brzeg
Kościół par. p.w. św. Jana Ewangelisty w Paczkowie..JPG|Paczków


## Žórła


## Wotkaz
Podkarpatske wojewódstwo

**Podkarpatske wojewódstwo** ( *Województwo podkarpackie*) je wojewódstwo pod Karpatami na juhowuchodźe Pólskeje. Stolica a zdobom jeničke wulkoměsto je Rzeszów. Druhe wuznamne města su Przemyśl, Stalowa Wola a Mielec.

W lěće  měješe wojewódstwo  wobydlerjow.

Podkarpatske wojewódstwo mjezuje na wuchodźe z Ukrainu a na juhu ze Słowakskej. Najwjetša rěka je San.

## Wobrazy

Zamek królewski w Rzeszowie.JPG|Kralowski hród w Rzeszówje
Przemysl_and_San_river_from_the_west_2009-07.jpg|Rěka San a město Przemyśl
2015,_Przemyśl,_Zamek_Kazimierzowski_(02).jpg|Hród w Przemyślu
Beskidy Bieszczady.jpg|W Beskidach
Poland_Medyka_-_wooden_church.jpg|Drjewjana cyrkej w Medyce při ukrainskej hranicy


## Žórła


## Wotkaz
Podlaske wojewódstwo

**Podlaske wojewódstwo** ( *Województwo podlaskie*) je wojewódstwo na sewjerowuchodźe Pólskeje. Stolica a zdobom najwjetše město je Białystok. Druhe wuznamne města su Suwałki, Łomża, Augustów a Bielsk Podlaski.

W lěće  měješe wojewódstwo  wobydlerjow. Je tuž po wobydlerstwje třeće najmjeńše z pólskich wojewódstwow.

Podlaske wojewódstwo mjezuje na wuchodźe z Běłoruskej a na sewjerowuchodźe z Litawskej. Najwjetše rěki su Narew, Biebrza a Bug, kiž twori južnu hranicu wojewódstwa.

Podlaske wojewódstwo je srjedźišćo běłoruskeje mjeńšiny w Pólskej. W někotrych gmejnach wužiwa so běłorušćina jako druha hamtska rěč. Někotre wjeski při wuchodnej hranicy wojewódstwa maja muslimsko-tatarske wobydlerstwo.

## Wobrazy

Białystok Holy Spirit Church.JPG|Cyrkej w Białystoku
Bielsk Podlaski Ratusz.JPG|Radnica w Bielsku Podlaskim
Bilingual Polish-Belarusian Street Sign Dydule.JPG|Dwurěčne pólsko-běłoruske znamjo
Jaczno Orthodox Church.JPG|Prawosławna cyrkej blisko běłoruskeje hranicy
Molotowlinie Siemiatycze 1.JPG|Stary bunker Molotowskeje linije


## Žórła


## Wotkaz
Wulkopólske wojewódstwo

**Wulkopólske wojewódstwo** ( *Województwo wielkopolskie*) je wojewódstwo w zapadnym dźělu Pólskeje. Stolica a zdobom najwjetše město je Poznań. Druhe wuznamne města su Kalisz, Konin, Piła, Ostrów Wielkopolski a Hnězno *(Gnieszno)*.

W lěće  měješe wojewódstwo  wobydlerjow. Je tuž po wobydlerstwje třeće najwjetše z pólskich wojewódstwow a po přestrjeni samo druhe najwjetše.

Ze starymaj kralowskimaj městomaj Poznań a Hnězno płaći Wulkopólska jako historiske jadro pólskeho stata. Najwjetša rěka wojewódstwa je Warta.

## Wobrazy

Poznan City Hall.JPG|Poznańska radnica
Poznan John Paul II.JPG|Tachantska cyrkej w Poznanju
Rynek gniezno.JPG|Torhošćo w Hněznje
Ostrów Wielkopolski, konkatedra (widok ogólny).jpg|Cyrkej w Ostrowje
Widok na Kalisz z wieży ratusza.jpg|Stare město Kalisz


## Žórła


## Wotkaz
Zapadopomorske wojewódstwo

**Zapadopomorske wojewódstwo** ( *Województwo zachodniopomorskie*,  *Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò*) je wojewódstwo při Baltiskim morju na sewjerozapadźe Pólskeje. Stolica a zdobom najwjetše město je Šćećin. Druhe wuznamne města su Koszalin, Stargard, Kołobrzeg a Świnoujście.

W lěće  měješe wojewódstwo  wobydlerjow.

Zapadopomorske wojewódstwo mjezuje na zapadźe z Mecklenburgsko-Předpomorskej a Braniborskej. Tu twori zwjetša rěka Wódra hranicu z Němskej.

Hač do lěta 1945 słušeše teritorij dźensnišeho wojewódstwa do Němskeje.

## Powiaty
Zapadopomorske wojewódstwo wobsteji ze slědowacych 18 powiatow (wokrjesow):

Města Šćećin, Koszalin a Świnoujście su bjezwokrjesne.

## Wobrazy

PolandSzczecinPanorama.JPG|Šćećin
Zamek Ksiazat Pomorskich w Szczecinie (widok z wiezy).jpg|Šćećinski hród
Kołobrzeg Latarnia.JPG|Swětłownja w Kołobrzegu
Darlowko plaza.jpg|Přibrjóh Baltiskeho morja w Darłowje *(Rügenwalde)*


## Žórła


## Wotkaz
Warminsko-mazurske wojewódstwo

**Warminsko-mazurske wojewódstwo** ( *Województwo warmińsko-mazurskie*) je wojewódstwo na sewjerowuchodźe Pólskeje. Stolica a zdobom najwjetše město je Olsztyn. Druhej wuznamnej měsće stej Elbląg a Ełk.

W lěće  měješe wojewódstwo  wobydlerjow.

Warminsko-mazurske wojewódstwo wobjimuje južny dźěl něhdyšeje Wuchodneje Pruskeje, kotraž bě hač do lěta 1945 z dźělom Němskeje. Wone mjezuje na sewjeru z ruskej oblasću Kaliningrad. Mazurska jězorina a stare město Olsztyn stej wuznamnej turistiskej cilej.

## Wobrazy

Allenstein Marktplatz.JPG|Na torhošću w Olsztynje
Ruciane-Nida.jpg|W Mazurskej jězorinje
HAFF-frombork.jpg|Přibrjóh w Fromborku
Elbląg - Stare Miasto.jpg|Stare město Elbląg
Wolfss1.jpg|Stary bunker tak mjenowaneje „Wolfsschanze“


## Žórła


## Wotkaz
Wałbrzych

**Wałbrzych** ( *Waldenburg*) je wulkoměsto a z něhdźe 115.000 wobydlerjemi po Wrócławju druhe najwjetše město w pólskim wojewódstwje Delnja Šleska kaž tež zarjadniske sydło Wałbrzyskeho wokrjesa, kotremuž pak jako bjezwokrjesne město same njepřisłuša.

Nadeńdźe so na juhozapadźe Pólskeje mjez Kyrkonošami a Sowjacymi horinami, něhdźe 65 kilometrow juhozapadnje Wrócławja, a bě hač do 1990tych lět srjedźišćo Delnjošleskeho wuhloweho rewěra.

We Wałbrzychu nadeńdźe so Hród Książ *(Fürstenstein)*, najwjetši hród Šleskeje.

Wałbrzych je so kónc 13. lětstotka za čas trjebjenja hraničneho lěsa załožił a bu w lěće 1305 prěni raz jako *Waldenberc* naspomnjeny.

## Žórła


## Wotkaz
Lěhnica

**Lěhnica** ( **Legnica**,  *Liegnitz*) je z něhdźe sto tysac wobydlerjemi třeće najwjetše město w pólskim wojewódstwje Delnja Šleska kaž tež zarjadniske sydło Lěhničanskeho wokrjesa, kotremuž pak jako bjezwokrjesne město same njepřisłuša.

Nadeńdźe so na juhozapadźe Pólskeje w płoninje při rěce Kaczawa, něhdźe 60 kilometrow zapadnje delnjošleskeje stolicy Wrócławja a 80 kilometrow wuchodnje Zhorjelca.

Hač do lěta 1945 bě Lěhnica z hłownym městom pruskeho knježerstwoweho wobwoda. Město je sydło romsko-katolskeho biskopstwa.

## Stawizny
Prěnje naspomnjenje sydlišća pochadźa z lěta 1004. W lěće 1241 bě Lěhnica bitwišćo mjez Mongolemi a wójskom šleskeho wójwody Hendricha II. a bu při tym dospołnje zničena. 

Za čas Zymneje wójny bě Lěhnica z najwažnišim zepěranišćom sowjetskeho wójska w Ludowej republice Pólskej. Wotćah Čerwjeneje armeje bě 1993 zakónčeny.

## Žórła


## Wotkaz
Jelenia Góra

**Jelenia Góra** ( *Hirschberg*, 1927–45 *Hirschberg im Riesengebirge*) je město z něhdźe 80.000 wobydlerjemi w pólskim wojewódstwje Delnja Šleska. Město je zarjadniske sydło Jeleniogórskeho wokrjesa, kotremuž pak jako bjezwokrjesne město same njepřisłuša.

Nadeńdźe so na juhozapadźe Pólskeje pod Kyrkonošemi, njedaloko čěskeje hranicy něhdźe 90 kilometrow juhozapadnje delnjošleskeje stolicy Wrócławja a 70 kilometrow juhowuchodnje Zhorjelca.

Město naspomni so w lěće 1281 prěni raz jako *Hyrzberc*.

Jelenia Góra je partnerske město Budyšina.

## Žórła


## Wotkaz
Świdnica

**Świdnica** ( *Schweidnitz*) je město z nimale 60.000 wobydlerjemi w pólskim wojewódstwje Delnja Šleska a zarjadniske sydło wokrjesa ze samsnym mjenom. Nadeńdźe so na juhozapadźe Pólskeje při rěce Bystrzycy pod Sowjacymi horinami.

Město bě wot lěta 1291 z rezidencu wojewódstwa Świdnica. Ewangelska měrowa cyrkej w nutřkownym měsće steji wot 2001 na UNESCO-lisćinje swětoweho kulturneho herbstwa.

## Žórła


## Wotkaz
Oleśnica

**Oleśnica** ( *Oels*) je město z něhdźe 37.000 wobydlerjemi na sewjerowuchodźe pólskeho wojewódstwa Delnja Šleska a zarjadniske sydło wokrjesa ze samsnym mjenom. Nadeńdźe so na juhozapadźe Pólskeje, něhdźe 30 kilometrow sewjerowuchodnje při puću do Waršawy.

Sydlišćo so w lěće 1189 prěni raz naspomni a dósta 1255 měšćanske prawa. Wot lěta 1312 bě město z rezidencu wojewódstwa Oleśnica.

## Žórła


## Wotkaz
Anžero-Sudžensk

**Anžero-Sudžensk** ( *Анжеро-Судженск*) je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije. Leži w Kemerowskej oblasći něhdźe 115 kilometrow sewjernje Kemerowa a ma něhdźe 81 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1897 załožiło a ma wot lěta 1931 měšćanske prawa.

## Literatura
* Анжеро-Судженск// Города России: энциклопедия. — М.: Большая Российская энциклопедия, 1994. — С. 22. — 559 с. — 50 000 экз. — ISBN 5-85270-026-6.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Bjelowo

**Bjelowo** ( *Белово*) je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije. Leži při rěce Bačat w Kemerowskej oblasći něhdźe 132 kilometrow južnje Kemerowa a ma něhdźe 74 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1726 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Kaltan

**Kaltan** ( *Калтан*) je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije. Leži při rěce Kondoma w Kemerowskej oblasći něhdźe 220 kilometrow južnje Kemerowa a něhdźe 30 kilometrow Nowokuznecka. Ma něhdźe 21 tysac wobydlerjow.

Sydlišćo je so w lěće 1946 załožiło a ma wot lěta 1959 měšćanske prawa.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Kiseljowsk

**Kiseljowsk** ( *Киселёвск*) je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije. Leži w Kemerowskej oblasći něhdźe 170 kilometrow južnje Kemerowa, něhdźe 60 kilometrow sewjerozapadnje Nowokuznecka a něhdźe 10 kilometrow sewjernje Prokopjewska.

Ma něhdźe 93 tysac wobydlerjow. Sydlišćo je so w lěće 1917 załožiło a ma wot lěta 1936 měšćanske prawa.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Leninsk-Kuznjeckij

**Leninsk-Kuznjeckij** ( *Ленинск-Кузнецкий*; 1763–1922 *Kolčugino/ Кольчугино*, 1922–1925 *Lenino/ Ленино*) je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije. Leži při rěce Ina w Kemerowskej oblasći něhdźe 90 kilometrow južnje Kemerowa. 

Ma něhdźe 98 tysac wobydlerjow. Sydlišćo je so w lěće 1763 załožiło a ma wot lěta 1925 měšćanske prawa.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Mariinsk

**Mariinsk** ( *Мариинск*; 1698–1857 *Kijskoje/ Кийское*) je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije. Leži při rěce Kija w Kemerowskej oblasći něhdźe 170 kilometrow sewjerowuchodnje Kemerowa. 

Ma něhdźe 39 tysac wobydlerjow. Sydlišćo je so w lěće 1698 załožiło jako wjes Kijskoje a ma wot lěta 1856 měšćanske prawa.

## Literatura
* Мариинск, город// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Mježdurječensk

**Mježdurječensk** ( *Мeждуреченск*; 1946–1955 *Olžeras/ Ольжерас*) je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije. Leži při zliwje rěkow Usa a Tom w Kemerowskej oblasći něhdźe 300 kilometrow južnje Kemerowa a něhdźe 60 kilometrow wuchodnje Nowokuznjecka. 

Ma něhdźe 98 tysac wobydlerjow. Sydlišćo je so w lěće 1946 załožiło jako wjes  Olžeras a ma wot lěta 1955 měšćanske prawa.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Myski

**Myski** ( *Мыски*) je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije. Leži při zliwje rěkow Kijzak a Mras-Su w Kemerowskej oblasći něhdźe 200 kilometrow južnje Kemerowa, něhdźe 20 kilometrow zapadnje Mježdurječenska a něhdźe 50 kilometrow wuchodnje Nowokuznjecka. 

Ma něhdźe 42 tysac wobydlerjow. 

Sydlišćo je so w lěće 1770 załožiło a ma wot lěta 1956 měšćanske prawa.

## Žórło


## Wotkazaj

* Oficielne webstrony
Osnabrück

**Osnabrück** (westfalsce *Ossenbrügge*) je wulkoměsto z něhdźe 157.000 wobydlerjemi na sewjerozapadźe Němskeje a sydło Osnabrückskeho wokrjesa kaž tež w lěće 780 załoženeho Osnabrückskeho biskopstwa. Nadeńdźe so něhdźe 120 kilometrow zapadnje Hannovera na juhu Delnjeje Sakskeje pod Teutoburgskim lěsom. Přez město wjedźe rěka Hase. Nimo toho je Osnabrück jako wažne industrijne stejišćo ze Srjedźozemskim kanalom zwjazany.

Cyłkownje 23.000 studentow uniwersity a wysokeje šule wučini 14 % měšćanskeho wobydlerstwa.

Hižo w srjedźowěku ležeše Osnabrück při křižowanišćo wažnych wikowanskich dróhow a hraješe tež wěstu rólu jako Hansowe město. Hač do dźensnišeho křižuja so w měsće wjacore železniske čary a awtodróhi A 1 (Hamburg–Köln), A 30 (Hannover–Nižozemska) a A 33 (směr Bielefelda).

Jedyn z najwažnišich podawkow w měšćanskich stawiznach bě podpisanje Westfalskeho měra, kotryž skónči w lěće 1648 Třicećilětnu wójnu.

## Žórła


## Wotkazaj
Jutrobóh

**Jutrobóh** ( *Jüterbog*) je městačko z něhdźe 12.000 wobydlerjemi w braniborskim wokrjesu Teltow-Fleming. Nadeńdźe so při rěčce Nuthe mjez Wysokim a Niskim Flemingom.

Wjeska bu w lěće 1007 wot Thietmara Mjezyborskeho prěni raz jako *Jutriboc* naspomnjena. W lěće 1157 doby Dźěwinski arcybiskop Wichmann městno a přetwori je do němskeho hrodźika, kiž dósta hižo 1174 měšćanske prawa. Z tym je Jutrobóh druhe najstarše město dźensnišeje Braniborskeje. Wot kónca Třicećilětneje wójny 1648 hač k Wienskemu kongresej 1815 słušeše město do Sakskeje, zhubi pak w mjezyčasu swój stary wuznam jako wikowanske a zarjadniske srjedźišćo.

Přez Jutrobóh wjedu zwjazkowe dróhi B 101 (Berlin–Mišno), B 102 (Branibor–Łukow) a B 115 (do Lubina) kaž tež železniska čara Berlin–Hala.

## Žórła


## Wotkaz
Łukowc

**Łukowc** ( *Luckenwalde*) je město z něhdźe 20.000 wobydlerjemi w južnym dźělu Braniborskeje a zarjadniske sydło wokrjesa Teltow-Fleming. Nadeńdźe so něhdźe 50 kilometrow južnje Berlina mjez Jutrobohom na zapadźe a Želmom na wuchodźe při rěčce Nuthe.

Městno, na kotrymž bydlachu hižo ze 7. abo 8. lětstotka Słowjenjo, je so w lěće 1216 prěni raz jako hród naspomniło. Wot 1285 běštej hród a sydlišćo we wobsydstwje klóštra Zinna.

Přez Łukowc wjedźetej zwjazkowa dróha 101 (Berlin–Mišno) a železniska čara Berlin–Hala.

## Žórła


## Wotkaz
Želm

**Želm** ( *Baruth/Mark*) je městačko z něhdźe 4.000 wobydlerjemi w braniborskim wokrjesu Teltow-Fleming. Nadeńdźe so blisko Błótow a něhdźe 40 kilometrow južnje Berlina.

Městno je so w lěće 1234 prěni raz naspomniło a słušeše dołho do sakskeho wobsydstwa. Wot 1616 steješe pod Dźěwinskim měšćanskim prawom. Po Wienskim kongresu 1815 přińdźe Želm z wokolinu k Pruskej. 

Wuchodnje Želma běži awtodróha A 13 (Berlin–Drježdźany). Přez město wjedźetej nimo toho zwjazkowej dróze B 96 (Žitawa–Berlin) a B 115 (Lubin–Jutrobóh).


## Žórła


## Wotkaz
Damna

**Damna** ( *Dahme/Mark*) je město z něhdźe 5.000 wobydlerjemi na juhu Braniborskeje. Nadeńdźe so we wokrjesu Teltow-Fleming při Dubi njedaloko Łužiskeje wuhrody.

Městno je so prěni raz w lěće 1182 jako srjedźišćo hrodowskeho wobwoda naspomniło a słušeše do wobsydstwa Dźěwinskeho arcybiskopa Wichmann. Mjez 1150 a 1300 zasydlichu so Flamojo w tutej kónčinje a załožichu wjeski a města. Wopis z lěta 1265 mjenuje Dahme jako město.

Přez město wjedźe zwjazkowa dróha 102 (Łukow–Branibor).

## Žórła


## Wotkaz
Erkner

**Erkner** je město z něhdźe 12.000 wobydlerjemi w braniborskim wokrjesu Wódra-Sprjewja. Nadeńdźe so při juhowuchodnej měšćanskej hranicy Berlina, z kotrymž je přez S-Bahn zwjazany.

Sydlišćo je so hakle w lěće 1579 prěni raz jako *Arckenow* naspomniło a dósta hakle 1998 jako prěnje město we wuchodnej Němskej po přewróće měšćanske prawa

Přez Erkner wjedu awtodróha A 10 („Berlinski wobkruh“), železniska čara Berlin–Frankobrod a rěka Sprjewja.

## Žórła


## Wotkaz
Miłoraz (Wódra-Sprjewja)

**Miłoraz** ( *Müllrose*) je městačko z něhdźe 4.500 wobydlerjemi na wuchodźe Braniborskeje. Nadeńdźe so při Žłobi mjez Wulkim a Małym Miłoraskim jězorom we wokrjesu Wódra-Sprjewja, něhdźe 14 kilometrow juhozapadnje Frankobroda nad Wódru a sewjerowuchodnje wokrjesneho města Bezkow.

Přez městačko wjedźetej Wódrino-Sprjewiny kanal a zwjazkowa dróha 87 (Frankobrod–Lipsk).


## Žórła


## Wotkaz
Přibor

**Přibor** ( *Pśibor*;  *Fürstenwalde*) je město z něhdźe 30.000 wobydlerjemi na wuchodźe Braniborskeje. Je po ličbje wobydlerstwa najwjetše město wokrjesa Wódra-Sprjewja.

Město nadeńdźe so 60 kilometrow juhowuchodnje Berlina a 30 kilometrow zapadnje Frankobroda při delnjej Sprjewi. Přez město wjedźetej awtodróha A 12 (Berlin–Frankobrod) kaž tež železniska čara z Berlina přez Frankobrod do Waršawy. Přez Wódrino-Sprjewiny kanal je Přiborska Sprjewja z Wódru na wuchodźe a z Dubju na zapadźe zwjazana.

Přibor měješe dla swojeho přihódneho połoženja hižo w 13. lětstotka wulki wuznam jako wikowanske město a je jedne ze štyrjoch tachantskich městow Braniborskeje.



## Žórła


## Wotkaz
Storkow

**Storkow** (hamtsce *Storkow (Mark)*) je městačko z něhdźe 9.000 wobydlerjemi na zapadźe braniborskeho wokrjesa Wódra-Sprjewja. Nadeńdźe so při Storkowskim jězoru sewjernje Błótow a juhowuchodnje Berlina a je přez Storkowski kanal zwjazany z Dubju na zapadźe a z Tšemušnicu na wuchodźe.

## Stawizny
Sydlišćo je so prěni raz we wopismje z lěta 1209 jako město naspomniło, z čimž je najstarše znate město mjez Dubju a Wódru. Mjeno je serbskeho pochada a woznamjenja „puć přez bahno“.

Město ležeše na sewjernej mjez Łužicy při wikowanskej dróze z Barnima do Lubina a Lipska. Hišće hač do 17. lětstotka rěčeše so w Storkowje tež serbsce, při čimž bě wobydlerstwo po *Pirnaskim mnichu* hižo w lěće 1530 dwurěčne.

## Žórła


## Wotkaz
Tupc

**Tupc** ( *Teupitz*) je městačko z něhdźe 1.800 wobydlerjemi w braniborskim wokrjesu Dubja-Błóta, něhdźe 40 kilometrow južnje Berlina.

Słowjanske sydlišćo při Tupcowskim jězoru je so prěni raz w lěće 1307 naspomniło jako *Tupcz*.

Wuchodnje města běži awtodróha A 13 (Berlin–Drježdźany).

## Žórła


## Wotkaz