2013

**2013** bě powšitkowne lěto z 365 dnjemi. 

## Podawki
### We Łužicy
* 1. januara: Z dotalneju gmejnow Obercunnersdorf a Niedercunnersdorf a města Jiwow wutwori so nowa gmejna Kotmar.
* 3. měrca: Při komunalnych wólbow w Radworju wobkrući so wjesnjanosta Wincenc Baberška z 78,3 % hłosow.
* 23. měrca: W delnjołužiskim Wjerbnje wotmě so 16. hłowna zhromadźizna Domowiny.
* 11.–14. julija: X. mjezynarodny folklorny festiwal „Łužica“ wotmě so w Budyšinje, Hochozy a Chrósćicach.
* 23. nowembra: W Budyskej Krónje wotměje so pod nawodom Stefana Cuški 139. Schadźowanka.

### Druhdźe
* 1. julija: Chorwatska přistupuje k Europskej uniji.
* 28. awgusta: Braniborski ministerski prezident Matthias Platzeck wotstupi strowotniskich přičin dla po 12 lětach w zastojnstwje. Nowy ministerski prezident je Dietmar Woidke z Glinska pola Baršća.
* 22. septembra: Wólby k 18. němskemu zwjazkowemu sejmej: CDU pod kanclerku Angelu Merkel dobudźe z najlěpšim wuslědkom poslednjeju lětstotkow (41,5 %; + 7,7). SPD docpěje 25,7 % (+ 2,7), Lěwica 8,6 % (-3,3) a Zwjazk 90/Zeleni 8,4 % (-2,3). FDP dóstanje jenož 4,8 % (-9,8) a wopušći k prěnjemu razej zwjazkowy sejm. Nowa politiska strona Alternatiwa za Němsku wostanje ze 4,7 % zwonka parlamenta.
* 17. decembra: Nowe němske zwjazkowe knježerstwo pod Angelu Merkel złoži přisahu.

## Narodniny
* 22. julija: George Mountbatten-Windsor – britiski princ a trónowy naslědnik

## Wumrěće
* 18. februara: **[[Achim Brankačk]]** – serbski wučer, chórowy nawoda a awtor (* 1926)
* 18. februara: Otfried Preußler – němski awtor dźěćacych knihow (* 1923)
* 18. februara: Kevin Ayers – jendźelski hudźbnik (* 1944)
* 27. februara: Stéphane Hessel – francoski diplomat a awtor (* 1917)
* 5. měrca: Hugo Chávez – venezuelski politikar (* 1954)
* 6. měrca: Alvin Lee – jendźelski hudźbnik (* 1944)
* 12. měrca: Clive Burr – jendźelski hudźbnik (* 1957)
* 18. měrca: **[[Marja Ulbrichec]]** – serbska dźiwadźelnica (* 1927)
* 23. měrca: Reinhard Lakomy – němski komponist a spěwar (* 1946)
* 8. apryla: Margaret Thatcher – britiska politikarka a premierministerka (* 1925)
* 14. apryla: **[[Beno Kućank]]** – serbski nakładnik a kulturny prócowar (* 1927)
* 16. apryla: **[[Hubert Žur]]** – serbski žurnalist, přełožowar, wudawaćel a nakładnik (* 1923)
* 20. meje: Ray Manzarek – US-ameriski rockowy hudźbnik (* 1939)
* 23. meje: Georges Moustaki – francoski spěwar, komponist a lyrikar (* 1934)
* 8. junija: Willi Sitte – němski moler a grafikar (* 1921)
* 19. junija: Gyula Horn – madźarski politikar a ministerski prezident (* 1932)
* 26. julija: J. J. Cale – US-ameriski gitarist, spěwar a komponist (* 1938)
* 28. julija: Siegfried Seifert – něhdyši nawoda tachantskeje pokładownje w Budyšinje, ordinariatny rada a archiwowy rada Drježdźansko-Mišnjanskeho biskopstwa (* 1936)
* 13. awgusta: Lothar Bisky – němski politikar Lěwicy a zapósłanc Europskeho sejma (* 1941)
* 15. awgusta: Sławomir Mrożek – pólski spisowaćel, dramatikar a rysowar (* 1930)
* 26. awgusta: Wolfgang Herrndorf – němski spisowaćel (* 1965)
* 9. septembra: **[[Beno Korjeńk]]** – serbski wučer a Maćicar (* 1929)
* 12. septembra: Erich Loest – němski spisowaćel (* 1926)
* 12. septembra: Otto Sander – němski dźiwadźelnik (* 1941)
* 18. septembra: Marcel Reich-Ranicki – němski publicist a literarny kritikar (* 1920)
* 1. oktobra: Tom Clancy – US-ameriski spisowaćel kriminalkow (* 1947)
* 9. oktobra: Wilfried Martens – belgiski politikar a premier (* 1936)
* 11. oktobra: Erich Priebke – němski wójnski złóstnik (* 1913)
* 15. oktobra: Hans Riegel jr. – němsko-awstriski předewzaćel (* 1923)
* 27. oktobra: Lou Reed – US-ameriski gitarist a spěwar (* 1942)
* 28. oktobra: Tadeusz Mazowiecki – pólski politikar a ministerski prezident (* 1927)
* 17. nowembra: Doris Lessing – britiska spisowaćelka, nošerka Nobeloweho myta (* 1919)
* 20. nowembra: Dieter Hildebrandt – němski kabaretist (* 1927)
* 5. decembra: Nelson Mandela – južnoafriski swobodnik a prezident (* 1918)
* 14. decembra: Peter O'Toole – irski dźiwadźelnik a filmowy hrajer (* 1932)
* 23. decembra: Michail Kalašnikow – ruski brónjowy konstrukter (* 1919)

## Myta
* Nobelowe myto
** za fyziku: François Englert a Peter Higgs
** za chemiju: Martin Karplus, Michael Levitt a Arieh Warshel
** za medicinu: James Rothman, Randy Schekman a Thomas Südhof
** za literaturu: Alice Munro
** Měrowe Nobelowe myto: Organizacija za zakaz chemiskich brónjow
* Myto Ćišinskeho: Beno Budar a Michał Cyž

## Dalše
* Kulturnej stolicy Europy: Košice, Marseille

## Wotkaz