Pornografija

**Pornografija** je direktne zwobraznjenje čłowjeskeje seksualnosće resp. splažneho wobchada ze zaměrom, wobhladowarja seksualnje rozhorjeć. Formy zwobrazowanja su předewšěm teksty, zynkonošaki, wobrazy a filmy.

## Wopřijeće
„Pornografija“ je ze starogrjekskeho wotwodźene kumštne słowo, kotrež bu zestajene z πόρνη (*porne*, „kurwa“) a γραφειν (*graphein*, „pisać“). Z antiki je jenož jedyn přikład za wužiwanje tutoho słowa znaty, a to jako πορνογράφος *(pornographos)* za awtorja abo molerja, kotryž so po wobsahu zaběra z prostitutkami.

Wopřijeće *pornografija* w dźensnišim woznamje pochadźa wot němskeho filologa Karla Otfrieda Müller, kotryž pytaše wokoło 1830 so hodźace pomjenowanje za wjacore wuměłske twórby, kiž bě namakał pola wuhrjebowanjow w Pompeji a měješe za jara njehorne. W lěće 1850 wozjewi jendźelsku knihu wo Pompejskich wobrazach a wunjese słowo tak do jendźelšćiny.

## Stawizny
Pornografiske zwobraznjenja, tež eksplicitne předstajenja splažnych organow, běchu hižo w starowěku znate. W starym Romje mějachu tajke motiwy na sćěnowych wobrazach, w starej Grjekskej na wazach. Tež w druhich kónčinach swěta ma pornografija dołhu tradiciju, kaž na přikład na keramice w Peruwje abo na starych templach w Indiskej. Moderny koncept pornografije - zwjazany ze zakazanym a z tabuami - hač do wiktorianiskeje doby w 19. lětstotku njeeksistowaše.


Dataja:SungaLoveScene.jpg|Indiski relief z 2. lětstotka př. Chr. (dźensa w Metropolitan Museum of Art)
Dataja:Pompeii - Terme Suburbane - Apodyterium - Scene I.jpg|Romska freska w Pompeju, 1. lětstotk po Chr.
Dataja:Carracci Jupiter et Junon.jpg|Bóh Jupiter a bohowka Juno (Agostino Carracci; 1557–1602)
Dataja:Indiaerotic8.jpg|Indiska molowanka (1790, z regiona Kangra)
Dataja:Fen1.jpg|Wobraz Petera Fendija (1796–1842)


Wuwiće nowych medijow wjedźeše hižo bórze k wužiwanju tutych za pornografiski wobsah. Po wunamakanju fotografije w 19. lětstotku běchu to fota z pornografiskimi motiwami, kotrež wostachu w Němskej hišće hač do kónca 1940tych lět zakazane. Z wuwićom filma so rozšěrichu móžnosće pornografije, přez to zo bě wotnětka móžno, zwobraznjeć seksualne jednanja direktnje w žiwych wobrazach. Prěnje pornografiske filmy nastachu w prěnim lětdźesatku 20. lětstotka a so pokazowachu w specielnych „pornowych kinach“. Wuwiće wideokasety w 1970tych lětach wuskutkowaše razantny rozmach pola rozšěrjenja pornografije. Na jednym boku zmóžni to tuńšu produkciju filmow, na druhim boku priwatny konsum pornografiskich filmow přez wuwiće wideotekow a wideorekorderow.

Cyłkowna pornografiska branža stawaše so w druhej połojcy 20. lětstotka z hospodarskim faktorom, kotryž ma po podaćach britiskeho časopisa *[[The Economist]]* oficialny zdawkowany wobrot wot wjace hač 20 miliardow € wob lěto.

## Aktualne wuwiće

### Pornografija w interneće
Internet stawaše so po lěće 2000 anonymnosće a nastajnostneho poskićenja dla ze srjedźišćom rozšěrjenja pornografije. Internetowa pornografija so namaka w zakonsce njewěstej conje, dokelž njeda so tam efektiwnje zwoprawdźić škit młodźiny a přesćěhowanje njedowolenych wobsahow, kaž na přikład pornografije z dźěćimi, kotraž je mjeztym skoro wšudźe na swěće zakazana. Pornografiske strony wučinja wulki podźěl cyłkowneje ličby webstronow.

Poskićenje internetoweje pornografije so wuskutkowaše na ličbu wumocowanjow w Zjednoćenych statach mjez 1998 a 2005. Tutón zwisk bě wosebje sylny pola muskich młodostnych w starobje 15-19 lět. Awtor studije ma podhlad, zo staj internetowa pornografija a wumocowanje substitutaj, potajkim to jedne narunanje druheho.

Rozšěrjenje pornografije na webstronach je w Němskej škita młodźiny dla oficialnje zakazane. Někotre strony sej kazaja zapodawanje čisła kreditoweje karty abo personalneho wupokaza, štož pak po němskim prawodawstwu dosahace njeje.

### Amaterska pornografija
Z nastaćom tak mjenowaneho Web 2.0 dóńdźe w 2000tych lětach k postupej amaterskeje pornografije, kotraž bu ironisce tež pomjenowana jako *Porn 2.0* abo *demokratizacija pornografije*. Do toho produkowaše so pornografija předewšěm profesionalnje a komercialnje, wotnětka bě pak cyle jednorje móžno, swójske wideja na platformy kaž *YouPorn* nahrać a po cyłym swěće rozšěrjeć. Wužiwanje tajkich platformow je w Němskej wězo zakazane za małolětnych, njeda so pak kontrolować.

## Rozdźělenje
### Softporno, erotiske a seksowe filmy
Husto wužiwane wopřijeće „softporno“ njeje eksaktnje definowane. Najbóle wopřijeće woznamjenja to, štož je tež jako *erotiske filmy* znate, potajkim filmy z relatiwnje naročnym jednanjom a dialogami. Erotiske filmy, kotrež k pornografiji njesłušeja, na přikład stejacy penis abo wotewrjenu waginu zwjetša njepokazaja.

Tak mjenowany *seksowy film* je filmowa družina, w kotrejž so zwjetša seksualne jednanja předstajeja. Na rozdźěl wot hardcore-filmow so pak splažny akt jenož simuluje a splažne organy so njepokazuja. Tuž smědźa so tute w Němskej tež w telewiziji wusyłać, ale jenož w nocy.

### Hardcore/Porno

Pod hesłom *Hardcore* abo *Porno* rozumi so eksplicitne zwobraznjenje seksualnych aktiwnosćow, při čimž su splažne organy we wotewrjenosći widźomne a hraja tak rjec „hłownu rólu“. 

Tematisce sćěhuje wjetšina za heteroseksualny publikum stworjenych hardcore-filmow samsnemu standardnemu programej, kotryž je so poněčim wuwił. To wobsahuje ertny wobchad, waginalny wobchad we wšelakorych pozicijach a skoro přeco widźomnu skónčnu ejakulaciju mjezwoči, na ćěło abo do huby žónskeje akterki. To so wospjetuje – jeli trjeba wjacekróć z rozdźělnymi akterami. K tomu přińdu často analny wobchad a lesbiske seksualne jednanja. Wokoło poprawnych pornografiskich scenow namaka so druhdy krótke jednanje, kotrež ma pak zwjetša jenož alibi-funkciju. 

Filmy ze stajnym jednanjom njejsu wuwzaće, ale tež nic prawidło. W někotrych filmach inscenuja na přikład casting, pozdatne studentske partyje abo orgije w backstage-wobłuku rockowych koncertow. Časte su tež sceny, w kotrychž so muscy akterojo na dróze na žony wobroću a nje k spontanemu seksej „přerěča“. Episody z pornografiskimi zwobraznjenjemi bjez wobłukoweho jednanja woznamjenja so jako *[[Gonzo]]*.

## Literatura
### Němskorěčna literatura
* Pietro Aretino, Thomas Hettche: *Stellungen. Vom Anfang und Ende der Pornografie*, Köln 2003, ISBN 978-3-8321-7836-9.
* Bettina Bremme: *Sexualität im Zerrspiegel. Die Debatte um Pornographie*. Münster 1990.
* Andrea Dworkin: *Pornographie. Männer beherrschen Frauen.* Frankobrod nad Mohanom 1987, ISBN 3-922670-15-6.
* Werner Faulstich: *Die Kultur der Pornographie: Kleine Einführung in Geschichte, Medien, Ästhetik, Markt und Bedeutung.* Bardowick: Wissenschaftler-Verlag, 1994, ISBN 3-89153-028-5.
* Johannes Gernert: *Generation Porno. Jugend, Sex, Internet.* Fackelträger Verlag, Köln 2010. ISBN 978-3-7716-4439-0
* Anton-Andreas Guha: *Sexualität und Pornographie: Die organisierte Entmündigung*, Frankobrod nad Mohanom 1971.
* Lynn Hunt (wud.): *Die Erfindung der Pornographie. Obszönität und die Ursprünge der Moderne*, Frankobrod nad Mohanom: Fischer Taschenbuch Verlag, 1994.
* Annette Miersch: *Schulmädchenreport – Der deutsche Sexfilm der 70er Jahre*. Bertz Verlag, 2003, ISBN 3-929470-12-8.
* Jakob Pastötter: *Erotic Home Entertainment und Zivilisationsprozess. Analyse des postindustriellen Phänomens Hardcore-Pornographie*, Deutscher Universitäts-Verlag, Wiesbaden 2003, ISBN 3-8244-4534-4
* Dörte Richter: *Pornographie oder Pornokratie? Frauenbilder in den Filmen von Catherine Breillat*, AVINUS Verlag, Berlin 2004, ISBN 978-3-930064-55-7.
* Corinna Rückert: *Die neue Lust der Frauen. Vom entspannten Umgang mit der Pornographie.* Rowohlt. Hamburg 2004, ISBN 3-499-61686-6.
* Corinna Rückert: *Frauenpornographie – Pornographie von Frauen für Frauen. Eine kulturwissenschaftliche Studie (Dissertation).* Peter Lang (Europäischer Verlag der Wissenschaften). Frankobrod nad Mohanom 2002, ISBN 3-631-36630-2.
* Gayle Rubin: *Thinking Sex: Notes for a Radical Theory of the Politics of Sexuality.* w: Henry Abelove a.dr. (wud.): The Lesbian and Gay Studies Reader, New York (Routledge). 1993. (prěnje wudaće 1984.), němsce „Sex denken. Anmerkungen zu einer radikalen Theorie der sexuellen Politik“ w: Queer denken. Gegen die Ordnung der Sexualität (Queer Studies), wud. Andreas Kraß, Frankobrod nad Mohanom: Suhrkamp, 2003, S. 31–79, ISBN 3-518-12248-7.
* Marcus Schreibauer: *Das Pornographieverbot des §&nbsp;184 StGB: Grundlagen – Tatbestandsprobleme – Reformvorschläge.* Roderer. Rězno 1999, ISBN 3-89783-035-3.
* Alice Schwarzer (wud.): PorNO Reihe: EMMA-Sonderband, EMMA Frauenverlags GmbH, Köln 1988.
* Alice Schwarzer (wud.): PorNO. Opfer & Täter. Gegenwehr & Backlash. Verantwortung & Gesetz., EMMA Frauenverlags GmbH, Köln 1994.
* Linda Williams: *Hard Core. Macht, Lust und die Traditionen des pornographischen Films*, Basel a Frankobrod nad Mohanom: Stroemfeld/Nexus, 1995.
* Dolf Zillmann: *Pornografie.* In: R. Mangold, P. Forderer, G. Bente (wud.): *Lehrbuch der Medienpsychologie.* Hogrefe-Verlag für Psychologie, Göttingen-Bern-Toronto-Seattle 2004.
* Philip Siegel: *Porno in Deutschland*, belleville Verlag, Mnichow 2010, ISBN 3-923646-09-7

### Druhorěčna literatura
* Walter Kendrick: *Secret Museum: Pornography in Modern Culture*, University of California Press, 1997, ISBN 0-520-20729-7.
* Nadine Strossen: *Defending Pornography: Free Speech, Sex, and the Fight for Women's Rights.*, 2. nakład, 2000, New York University Press, ISBN 0-8147-8149-7.
* Wendy McElroy: *A Woman's Right to Pornography.*, 1995, St. Martin's Press, New York, ISBN 0-312-13626-9.
* Ellen Willis: *Feminism, Moralism, and Pornography.*, 1983. In: Ann Snitow, Christine Stansell, and Sharon Thompson (Hrsg.), w: Powers of Desire: The Politics of Sexuality, S. 460–467. New York (Monthly Review Press), ISBN 0-85345-609-7.
* Gayle Rubin: *Misguided, Dangerous and Wrong: an Analysis of Anti-Pornography Politics.* w: *Bad Girls and Dirty Pictures: The Challenge to Reclaim Feminism. Assiter Alison und Carol Avedon (Hrsg.), Boulder, Colorado, Pluto, 1993. 18–40, ISBN 0-7453-0523-7.
* Ann Ferguson, et al.: *Forum: The Feminist Sexuality Debates*, w *Signs: Journal of Women in Culture and Society* 10(1), 1984. 
* Legs McNeil, Jennifer Osborne and Peter Pavia: *The Other Hollywood: The Uncensored Oral History of the Porn Film Industry*, Regan Books, 2005, ISBN 0-06-009659-4.
* Robert Stoller: *Porn: Myths for the Twentieth Century*, Yale UP, nowe wudaće 1993, ISBN 0-300-05092-5.
* Linda Williams (wud.): *Porn Studies'', B&T, 2004, ISBN 0-8223-3312-0.

## Žórła


## Wotkazy