AZERTY

**AZERTY** [wur. *azerti*] je mjeno warianty kompjuteroweje tastatury QWERTY. Tutu wariantu namakamy w Europje, hłownje w Francoskej a Belgiskej. 

Mjeno pochadźa wot pismikow šěsć tastow w hornim, lěwym dźělu alfanumeriskeje tastatury -      :


```
a  z  e  r  t  y  u  i  o  p  ^  $
  q  s  d  f  g  h  j  k  l  m  ù  *
<  w  x  c  v  b  n  ,  ;  :  !
```


```
A  Z  E  R  T  Y  U  I  O  P  ¨  £
  Q  S  D  F  G  H  J  K  L  M  %  µ
>  W  X  C  V  B  N  ?  .  /  §
```


Interpunkciske znamješka atd móžeja wariěrować. Tastatura AZERTY bě naćisnjena, zo by wotwobroćił přetorhowanje dla runočasneho wužiwanja susodnych tastow za čas epochi pisanskeje mašiny.

## Tastatura za Windows XP

Tu francoska tastatura za Windows XP (141 znamješkow) slěduje:
 ┌───┬───┬───┬───┬───┬───┬───┬───┬───┬───┬───┬───┬───┬───────┐
 │   │1  │2  │3  │4  │5  │6  │7  │8  │9  │0  │°  │+  │       │
 │²  │&  │é ~│" #│' {│( [│- |│è `│_ \│ç ^│à @│) ]│= }│       │
 ├───┴─┬─┴─┬─┴─┬─┴─┬─┴─┬─┴─┬─┴─┬─┴─┬─┴─┬─┴─┬─┴─┬─┴─┬─┴─┬─────┤
 │     │A  │Z  │E  │R  │T  │Y  │U  │I  │O  │P  │¨  │£  │     │
 │     │a  │z  │e €│r  │t  │y  │u  │i  │o  │p  │^  │$ ¤│     │
 ├─────┴┬──┴┬──┴┬──┴┬──┴┬──┴┬──┴┬──┴┬──┴┬──┴┬──┴┬──┴┬──┴┐    │
 │      │Q  │S  │D  │F  │G  │H  │J  │K  │L  │M  │%  │µ  │    │
 │      │q  │s  │d  │f  │g  │h  │j  │k  │l  │m  │ù  │*  │    │
 ├────┬─┴─┬─┴─┬─┴─┬─┴─┬─┴─┬─┴─┬─┴─┬─┴─┬─┴─┬─┴─┬─┴─┬─┴───┴────┤
 │    │>  │W  │X  │C  │V  │B  │N  │?  │.  │/  │§  │          │
 │    │¨  │*  │     │
 │     │a  │z  │e €│r  │t  │y  │u  │i  │o  │p  │^ [│$ ]│     │
 ├─────┴┬──┴┬──┴┬──┴┬──┴┬──┴┬──┴┬──┴┬──┴┬──┴┬──┴┬──┴┬──┴┐    │
 │      │Q  │S  │D  │F  │G  │H  │J  │K  │L  │M  │%  │£  │    │
 │      │q  │s  │d  │f  │g  │h  │j  │k  │l  │m  │ù ´│µ `│    │
 ├────┬─┴─┬─┴─┬─┴─┬─┴─┬─┴─┬─┴─┬─┴─┬─┴─┬─┴─┬─┴─┬─┴─┬─┴───┴────┤
 │    │>  │W  │X  │C  │V  │B  │N  │?  │.  │/  │+  │          │
 │    │~│          │
 ├────┴┬──┴─┬─┴──┬┴───┴───┴───┴───┴───┴─┬─┴──┬┴───┼────┬─────┤
 │     │    │    │                      │    │    │    │     │
 │     │    │    │                      │    │    │    │     │
 └─────┴────┴────┴──────────────────────┴────┴────┴────┴─────┘
Je jedne znamješko, kotrež móžeš direktnje tipować z pomocy francoskeje tastatury, ale nic z pomocy belgiskeje: '¤'.
A tu slěduje 13 znamješkow, kotrež móžeš tipować z pomocy belgiskeje tastatury, ale nic z pomocy  francoskeje: '³', '´', 'Á', 'á', 'É', 'Í', 'í', 'Ó', 'ó', 'Ú', 'ú', 'Ý' a 'ý'.

Znamješko, kotrež njejsu na samsnym městnje na woběmaj tastaturomaj, su: '-', '!', '*', '@', '[', '\', ']', '^', '_', '`', '{', '|', '}', '~', '+', '=', '£', '§' a 'µ'.

'^', '¨', '´', '`' a '~' su mortwe tasty (jendźelsce *dead keys*). Faktisce znamješko '^' so jewi dwójce na woběmaj tastaturomaj: ta na lince cyfrowych tastow je normalna tasta, ta hnydom po 'azertyuiop' je mortwa, t.r. zo najprjedy tipuješ cirkumfleks, a hnydom po tym druhi pismik, na př. 'a', a da so pismik 'â' jewić. Zo by měł jenož cirkumfleks, tipuj mortwy cirkumfleks, kotrymž slěduje prózdna tasta.
Tu su akcentowane pismiki, kotrež móžeš tipować z pomocy mortwych tastow:
* z '^': 'Â', 'â', 'Ê', 'ê', 'Î', 'î', 'Ô', 'ô', 'Û' a 'û';
* z '¨': 'Ä', 'ä', 'Ë', 'ë', 'Ï', 'ï', 'Ö', 'ö', 'Ü', 'ü' a 'ÿ';
* z '´': 'Á', 'á', 'É', 'é', 'Í', 'í', 'Ó', 'ó', 'Ú', 'ú', 'Ý' a 'ý' (mortwa prawy *korno* njeeksistuje na francoskej tastatury);
* z '`': 'À', 'à', 'È', 'è', 'Ì', 'ì', 'Ò', 'ò', 'Ù' kaj 'ù';
* z '~': 'Ã', 'ã', 'Ñ', 'ñ', 'Õ' a 'õ'.

## Wotkazy
* http://www.archivesnationales.culture.gouv.fr/camt/fr/se/fiche3/fiche3.html 
* http://www.archivesnationales.culture.gouv.fr 
* https://web.archive.org/web/20051015024411/http://www.iclve.com/frenchclve/sabircyber/arobase.htm