Apioideae

**Apioideae** su podswójba znutřka swójby wokołkowych rostlinow (*Apiaceae*  abo *Umbelliferae*). Z wjace 400 rodami a 3500 družinami su na formach najbóle bohata podswójba.

## Wopis

## Systematika
Kladogram wot Apiaceae z Apioideae a druhimi podswójbami wokołkowych rostlinow (Apiaceae):

W podswójbje Apioideae je wjace 400 rodow a něhdźe 3500 družinow. Moderne přepytowanja z gentechniskimi metodami pokazuja, zo starodawna na morfologiji płodow bazowaca klasifikacija znutřka podswójby w šěrokich dźělach njetrjechaca być dyrbi a je k wjele njemonofyletiskim (přir. kladistika) skupinam wjedła. Rozdźělenje podswójby do tribusow a rodow je tohodla w běhu a aktualnje předmjet intensiwneho botaniskeho slědźenja. Z Anthony R. Magee u. a. 2010 słušeja tež rody něhdyšich Saniculoideae jako dwaj tribusaj Steganotaenieae a Saniculeae sem.

Podswójba Apioideae so tuchwilu do 21 tribusow rozrjaduje a někotre rody hišće njejsu do žanoho tribusa zarjadowane (po Steven R. Downie u. a. 2001, F.-J. Sun u. a. 2004, A. R. Magee u. a. 2009), přidatne informacije su „Germplasm Resources Information Network“ , „The Plant List - A working list of all plant species“a „The Euro+Med Plantbase - the information resource for Euro-Mediterranean plant diversity“ wuwzate) (wuběrk na rody):

*Tribus Aciphylleae  & :
** *[[Aciphylla]]*  &  (Syn.: *Coxella*  & ): Něhdźe 40 družinow je předewšěm w Nowoseelandskej rozšěrjene; něhdźe dwě družinje stej w Awstraliji domjacej.
** *[[Anisotome]]* : Domizna něhdźe 16 družinow je předewšěm Nowoseelandska.
** *[[Gingidia]]*  (Syn.: *Gingidium*  & ): Něhdźe sydom družinow so namaka z pjeć družinami w Nowoseelandskej a dwěmaj družinomaj w Awstraliji.
** *[[Lignocarpa]]*  : Něhdźe dwě družinje steh w Nowoseelandskej domjacej.
** *[[Scandia (Apiaceae)|Scandia]]* : Domizna něhdźe dwěmaj družinomaj je Nowoseelandska.
*Tribus Annesorhizeae , , , ,  & : Z něhdźe šěsć rodami w Europje a Africe:
** *[[Annesorhiza]]*  & : Něhdźe 14 družinow je w južnej Africe rozšěrjene.
** *Astydamia* : Z jeničkej družinu:
*** Nymphendolde (*Astydamia latifolia* () ): Rozšěrjenski teritorij je na sewjerozapadnu Afriku a Kanariske kupki wobmjezowany.
** *[[Chamarea]]*  &  (Syn.: *Schlechterosciadium* ): Něhdźe pjeć družinow je w južnej Africe rozšěrjene.
** *Ezosciadium* : Z jeničkej družinu:
*** *[[Ezosciadium capense]]* ( & ) : Tuta wohrožena družina je jednolětna rostlina a  endemit Wuchodneho kapa.
** *Itasina*  (Syn.: *Thunbergiella* ): Z jeničkej družinu:
*** *[[Itasina filifolia]]* () : Tuta wohrožena družina je endemit Zapadneho kapa.
** *[[Molopospermum]]* : jedna hač tři družiny wustupuja w Europje, na př.:
*** Peloponnesische Schirmdolde, Striemendolde, Striemensame (*Molopospermum peloponnesiacum* ({{Person|L.) )

*Tribus Apieae  ex :
** Knorpelmöhren (*Ammi* , Syn.: *Visnaga* ): Něhdźe šěsć družinow je w region Srjedźneho morja domjace; na př.:
*** *[[Ammi majus]]* 
** *Anethum* : Z jeničkej družinu:
*** Koprik (*Anethum graveolens* ): Prěnjotnje rozšěrjenski teritorij dźensa swětodaloko plahowaneje korjeninskeje rostliny bě Prědnja Azija.
** Selerij (*Apium* , Syn.: *Panulia* () ): Něhdźe 20 družinow je w měrnych šěrinach swětodaloko rozšěrjene.
** *[[Billburttia]]*  & : Dwě družinje stej na Madagaskarje endemiskej.
** *[[Deverra]]*  (Syn.: *Pituranthos* )
** *Foeniculum* : Z jeničkej družinu:
*** Koprica (*Foeniculum vulgare* ): Prěnjotnje rozšěrjenski teritorij dźensa swětodaloko plahowaneje rostliny bě region Srjedźneho morja.
** *Naufraga*  & : Z jeničkej družinu:
*** *[[Naufraga balearica]]*  & : Domizna leži na španiskej kupce Mallorca.
** Pětršilka (ród) (*Petroselinum* ): Z dwěmaj družinomaj, mjez tym znata kulturna rostlina Pětršilka (*Petroselinum crispum* ()  & ); prěnjotnje domjaca w Europje a najskerje Zapadnej Aziji.
** *Ridolfia* : Z jeničkej družinu:
*** *[[Ridolfia segetum]]* ()  w region Srjedźneho morja.

*Tribus Arracacia:
** *Arracacia* Bancr.: Z jenož jednej družinu:
*** Arakacha (*Arracacia xanthorrhiza*): Domizna je Peru a Kolumbiska.
** *[[Coaxana]]* J.M.Coult. & Rose
** *[[Coulterophytum]]* B.L.Rob.
** *Dahliaphyllum* Constance & Breedlove: Z jenož jednej družinu:
*** *[[Dahliaphyllum almedae]]* Constance & Breedlove
** *[[Donnellsmithia]]* J.M.Coult. & Rose
** *Enantiophylla* J.M.Coult. & Rose: Z jenož jednej družinu:
*** *[[Enantiophylla heydeana]]* J.M.Coult. & Rose
** *Mathiasella* Constance & C.Hitchc.: Z jenož jednej družinu:
*** *[[Mathiasella bupleuroides]]* Constance & C.L.Hitchc.
** *[[Myrrhidendron]]* J.M.Coult. & Rose
** *[[Prionosciadium]]* S.Watson
** *[[Rhodosciadium]]* S.Watson
*Tribus Bupleureae Spreng. (snadź swójska podswójba Bupleuroideae S.L.Pan.): Z jeničkim rodom:
** Přerostnik (*Bupleurum* L.): Ze 180 do 190 družinami prěnjotnje w měrnej conje  sewjerneje połkuli rozšěrjene.

*Tribus Careae Baill.:
***[[Aegokeras]]* Raf.
** Sróčnik (*Aegopodium*): Z pjeć hač sydom družinami a rozšěrjenje w Europje a Aziji.
** Kimjelčka (ród) (*Carum* L., Syn.: *Selinopsis* Coss. & Durieu): 20 hač 30 družinow je w Europje, sewjernej Africe a Aziji rozšěrjene. Na př.:
*** Kimjelčka (*Carum carvi*) L.: Domizna leži w krajach wokoło Srjedźneho morja a w Prědnjej Aziji.
*** *[[Carum multiflorum]]* (Sm.) Boiss.: Domizna je wuchodny region Srjedźneho morja.
** *[[Cyclospermum]]* Lag.
** Serpjenc (*Falcaria* Fabr.): Na př.: wšědny serpjenc (*Falcaria vulgaris*).
** *[[Fuernrohria]]* K.Koch
** *[[Grammosciadium]]* DC.
** *[[Rhabdosciadium]]* Boiss.
*Tribus Choritaenieae Magee, C.I.Calviño, M.Liu, S.R.Downie, P.M.Tilney & B.-E. van Wyk: Z jeničkim rodom:
** *Choritaenia* Benth.: Z jeničkej družinu:
*** *[[Choritaenia capensis]]* Burtt Davy: Wustupuje w južnej Africe.
*Tribus Echinophoreae Benth.:
** *Anisosciadium* DC.: Domizna něhdźe třoch družinow leži w Bliskim wuchodźe.
** *Dicyclophora* Boiss.: Z jeničkej družinu:
*** *[[Dicyclophora persica]]* Boiss.: Domizna leži w Iranje.
** *[[Echinophora]]* L.: Něhdźe dźesać družinow je wot regiona Srjedźneho morja přez Balkanowu połkupku a Ukrainu ale tež přez zapadnu Aziju hač do regiona Kawkaza rozšěrjene. Jedna družina tutoho roda je *[[Echinophora spinosa]]*.
** *Ergocarpon* C.C.Towns.: Z jeničkej družinu:
*** *[[Ergocarpon cryptanthum]]* (Rech.f.) C.C.Towns.: Domizna je Iran.
** *[[Pycnocycla]]* Lindl.: Domizna jedneje hač někotrych družinow leži w regionje Bliskeho wuchoda.
*Tribus Eriginieae Rydb.:
** *[[Hansenia]]* Turcz.
** *[[Komarovia]]* Korovin
** *[[Parasilaus]]* Leute
** *[[Physospermopsis]]* H.Wolff
*Tribus Heracleum:
** Baršć (*Heracleum* L.)
** *[[Malabaila]]* Hoffm.
** Pastynak (*Pastinaca*) L.
** *[[Tetrataenium]]* (DC.) Manden
** Drjewjančik (*Tordylium* Tourn. ex L.): Z něhdźe dwěmaj družinomaj; na př.:
*** Apuliski drjewjančik (*Tordylium apulum* L.)
** *[[Zosima]]* Hoffm.
*Tribus Heteromorpheae M.F.Watson & S.R.Downie:
** *[[Anginon]]* Raf.
** *[[Dracosciadium]]* Hilliard & B.L.Burtt
** *[[Glia (Gattung)|Glia]]* Sond.
** *[[Heteromorpha]]* Cham. & Schltdl.
** *[[Polemannia]]* Eckl. & Zeyh.
** *[[Pseudocarum]]* C.Norman

*Tribus Lichtensteinieae Magee, C.I.Calviño, M.Liu, S.R.Downie, P.M.Tilney & B.-E. van Wyk: Z  jeničkim rodom:
** *[[Lichtensteinia]]* Cham. & Schltdl.: Z rozšěrjenjom w Južnej Africe.
*Tribus Marlothielleae Magee, C.I.Calviño, M.Liu, S.R.Downie, P.M.Tilney & B.-E. van Wyk: Z jenož jednym rodom:
** *[[Marlothiella]]* H.Wolff: Z rozšěrjenjom w južnoafrikaniskej Namibiji.

*Tribus Oenantheae Dum.:
** Berle (*Berula* W.D.J.Koch)
** Rozpuk (ród) (*Cicuta* L.): Z třomi hač wósom družinami w sewjernych měrnych conach.
*** Rozpuk (*Cicuta virosa*)
** *[[Cryptotaenia]]* DC.
** *[[Cynosciadium]]* DC.
** *[[Helosciadium]]* W.D.Koch
** *[[Lilaeopsis]]* Greene
** *[[Limnosciadium]]* Mathias & Constance
** *[[Neogoezia]]* Hemsl.
** Wasserfenchel (*Oenanthe* L.): Z něhdźe jednaće družinami; na př.:
*** Großer Wasserfenchel (*Oenanthe aquatica* (L.) Poir.)
** *[[Oxypolis]]* Raf.
** *[[Perideridia]]* Rchb.
** *[[Ptilimnium]]* Raf.
** Merk (*Sium* L.): Z něhdźe dźesać hač 15 družinami z rozšěrjenjom w Africe, Euraziji a Sewjernej Americe.
*Tribus Phlyctidocarpeae Magee, C.I.Calviño, M.Liu, S.R.Downie, P.M.Tilney & B.-E. van Wyk: Z jenož jednym rodom:
** *[[Phlyctidocarpa]]* Cannon & Theobald: Wustupuje w južnoafriskej Namibiji.

*Tribus Pimpinelleae Spreng.:
** *[[Aphanopleura]]* Boiss.
** *[[Arafoe]]* Pimenov & Lavrova
** *[[Bubon]]* L.
** Pomocnik (*Pimpinella* L.): Z něhdźe 150 družinami, z kotrychž 16 z europskim wustupjenjom.
** *[[Psammogeton]]* Edgew.
** *[[Registaniella]]* Rech.f.
*Tribus Pleurospermeae M.F.Watson & S.R.Downie:
** *[[Aulacospermum]]* Ledeb.
** *[[Eleutherospermum]]* K.Koch
** *[[Physospermum]]* Cuss.
** Rippendolden (*Pleurospermum*) Hoffm.: Na př.: Österreichischen Rippensamen (*Pleurospermum austriacum* (L.) Hoffm.).
*Tribus Pyramidoptereae Boiss.:
** Knollenkümmel (*Bunium* L.)
** *[[Crithmum]]* L.: Na př.:
*** Meerfenchel (*Crithmum maritimum* L.)
** *[[Elaeosticta]]* Fenzl
** *[[Lagoecia]]* L.
** *[[Oedibasis]]* Koso-Pol.
** *[[Pyramidoptera]]* Boiss.
** *[[Scaligeria]]* DC.

*Tribus Saniculeae Burnett: Z wósom rodami a něhdźe 333 družinami:
** Bělan (*Astrantia* L.): Z dźesać družinami a přewažnym rozšěrjenjom w Europje.
** Mannstreu (*Eryngium* L.): Z něhdźe 230 hač 250 družinami we wšěch měrnych a ćopłych regionach, předewšěm w Centralnej Americe a Južnej Americe.
** *Hacquetia* Neck. ex DC.: Z jeničkej družinu:
*** Schaftdolde (*Hacquetia epipactis* DC.): Wustupuje předewšěm w srjedźnej Europje.
** Hojawa (*Sanicula* L.): Z něhdźe 37 hač 40 družinami a hłownym rozšěrjenjom w Sewjernej Americe a wuchodnej Azeji; jedna družina wustupuje w srjedźnej Europje.
*Tribus Scandiceae Spreng.:

**Podtribus Daucinae Dumort.:
*** *[[Agrocharis]]* Hochst.
*** *Ammodaucus* Coss. & Durieu: Z jeničkej družinu:
**** *[[Ammodaucus leucotrichus]]* Coss.
*** *[[Conopodium]]* W.D.J.Koch
*** *[[Cuminum]]* L.: Z něhdźe štyri družinami, na př.:
**** Kreuzkümmel (*Cuminum cyminum* L.)
*** Morchej (*Daucus* L.). Na př.: wšědna morchej (*Daucus carota*)
*** *[[Krasnovia]]* Popov ex Schischk.
*** Kimjelina (*Laser* Borkh. ex G.Gaertn., B.Mey. & Scherb.): Z jeničkej družinu:
**** Rosskümmel* (*Laser trilobum* (L.) Borckh.)
*** [[Butřeń]] (*Laserpitium* L.)
*** *Melanoselinum* Hoffm.
*** *Monizia* Lowe: Z jeničkej družinu:
**** *Monizia edulis* Lowe
*** [[Čachrica]] (*Orlaya* Hoffm.): Na př.:
**** [[Strahlen-Breitsame]] (*Orlaya grandiflora* (L.) Hoffm.)
*** *Pachyctenium* Maire & Pamp.: Z jeničkej družinu:
**** *Pachyctenium mirabile* Maire & Pamp.
*** *Polylophium* Boiss.
*** *Pseudorlaya* (Murb.) Murb.
*** *Thapsia* L.


** Podtribus Scandicinae Tausch:
*** [[Korbjenk]] (*Anthriscus* Pers.)
*** *Balansaea* Boiss. & Reut.
*** [[Trybula]] (*Chaerophyllum* L., Syn.: *Chrysophae* Koso-Pol.; druhdy *Neoconopodium* (Koso-Pol.) Pimenov & Kljuykov): Něhdźe 40 družinow wustupuje w [[Eurazija|Euraziji]] a sewjernej Americe.
*** *Conopodium* W.D.J.Koch
*** *Geocaryum* Coss.
*** *Kozlovia* Lipsky
*** *Krasnovia* Popov ex Schischk.: Z jeničkej družinu:
**** *Krasnovia longiloba* (Kar. & Kir.) Popov ex Schischk.
*** *Myrrhis* Mill.: Na př.:
**** [[Čachrica]] (*Myrrhis odorata* (L.) Scop.)
*** *Myrrhoides* Heist. ex Fabr.: Z jeničkej družinu:
**** *Myrrhoides nodosa* (L.) Cannon
*** *Neoconopodium* (Koso-Pol.) Pimenov & Kljuykov (druhdy w rodźe [[trybula|trybulow]] (*Chaerophyllum*))
*** *Osmorhiza* Raf.
*** *Scandix* L.: Na př.:
**** [[Venuskamm]] (*Scandix pecten-veneris* L.)
*** *Sphallerocarpus* Besser ex DC.
*** *Tinguarra* Parl.
*** *Todaroa* Parl.

** Podtribus Torilidinae Dumort.:
*** *Astrodaucus* Drude
*** [[Dźernowc]] (*Caucalis* L.): Na př.:
**** [[Möhren-Haftdolde]] (*Caucalis platycarpos* L.)
*** *Chaetosciadium* Boiss.: Z jeničkej družinu:
**** *Chaetosciadium trichospermum* Boiss.
*** *Glochidotheca* Fenzl: Mit der einzigen Art:
**** *Glochidotheca foeniculacea* Fenzl
*** *Lisaea* Boiss.
*** *Szovitsia* Fisch. & C.A.Mey.: Z jeničkej družinu:
**** *Szovitsia callicarpa* Fisch. & C.A.Mey.
*** [[Borstendolden]] oder Klettenkerbel (*Torilis* Adans.): Z něhdźe 20 družinami.
*** [[Klettendolde]] (*Turgenia* Hoffm.)
*** *Yabea* Koso-Pol.: Z jeničkej družinu:
**** *Yabea microcarpa* Koso-Pol.




*Tribus [[Selineae]] Spreng.:
** *Aethusa* L.: Z jeničkej družinu:
*** [[Konjaca pětruška]] (*Aethusa cynapium*) L.: Rozšěrjenski teritorij saha wot Europy hač  do [[Prědnja Azija|Prědnjeje Azije]].
** *Aletes* J.M.Coult. & Rose
** [[Lěkarski dźehel]] (*Angelica* L.): Z 100 hač 200 družinami předewšěm w Africe a Euraziji, ale tež něhdźe 24 družinow w sewjernej Americe.
** *Carlesia* Dunn.: Z jeničkej družinu:
*** *Carlesia sinensis* Dunn
** *Chamaele* Miq.
** *Chymsydia* Albov
** *Cnidiocarpa* Pimenov
** *Coelopleurum* Ledeb. (so wot druhich žórłow jako synonym wot *Angelica* wjedźe)
** *Cortia* DC.
** *Cymopterus* Raf.
** *Dystaenia* Kitag.
** *Endressia* J.Gay
** *Exoacantha* Labill.
** *Glehnia* F.Schmidt ex Miq.
** *Grafia* Rchb.
** *Harbouria* J.M.Coult. & Rose: Z jeničkej družinu:
*** *Harbouria trachypleura* J.M.Coult. & Rose
** *Imperatoria* L.
** *Johrenia* DC.
** *Karativia* Pimenov &Lavrova
** *Libanotis* Haller ex Zinn
** *Lomatium* Raf.
** *Meum* Mill.: Z jeničkej družinu:
*** [[Kopernik]] (*Meum athamanticum* (L.) H.Karst.)
** *Musineon* Raf.
** *Neoparrya* Mathias
** *Notopterygium* H.Boissieu
** *Oreonana* Jeps.
** *Oreoxis* Raf.
** *Orogenia* S.Watson
** *Paraligusticum* V.N.Tikhom.
** [[Haarstrang (Gattung)|Haarstrang]] (*Peucedanum* L.): Z 100 hač 200 družinami w Euraziji a Africe.
** *Phlojodicarpus* Turcz. ex Ledeb.
** *Podistera* S.Watson
** *Polytaenia* DC.
** *Pseudocynopterus* J.M.Coult. & Rose
** *Pteryxia* Nutt. ex Torr. & A.Gray
** [[Bjedrina]] (*Selinum* L.): Na př.:
*** [[Kümmelblättrige Silge]] (*Selinum carvifolia*)
** [[Bergfenchel]] (*Seseli* L.):
*** [[Steppenfenchel]] (*Seseli annuum*)
*** [[Hojaca morchwica]] (*Seseli libanotis*)
** *Shoshonea Evert & Constance: Z jeničkej družinu:
*** *[[Shoshonea pulvinata]]* Evert & Constance
** *[[Spermolepis]]* Raf.
** *Sphenosciadium* A.Gray (so tež druhdy w *[[Angelica]]* wjedźe): Z jeničkej družinu:
*** *[[Sphenosciadium capitellatum]]* A.Gray
** *[[Taenidia]]* (Torr. & A.Gray) Drude
** *[[Tauschia]]* Schltdl.
** *[[Thaspium]]* Nutt.
** *[[Tommasinia]]* Bertol.
** *[[Xanthogalum]]* Lallem.
** *[[Zizia]]* W.D.J.Koch

*Tribus Smyrnieae Spreng.:
** *Lecokia* DC.: Z jeničkej družinu:
*** *[[Lecokia cretica]]* DC.
** Gelbdolde (*Smyrnium* L.)
*Tribus Steganotaenieae C.I.Calviño & S.R.Downie: Z dwěmaj rodomaj a jenož dwěmaj hač třomi družinami:
** *[[Steganotaenia]]* Hochst.
*Tribus Tordylieae W.D.J.Koch:
** *[[Cymbocarpum]]* DC. ex C. A.Mey.

*Njezarjadowane do tribusa su (incertae sedis):
** *[[Ammoselinum]]* Torr. & A.Gray
** Augenwurzen (*Athamanta* L.): Z něhdźe jědnoće družinami; na př.:
*** Alpen-Augenwurz (*Athamanta cretensis*).
** Hohlsamen (*Bifora* Hoffm.): Z něhdźe třomi družinami; na př.:
*** Strahliger Hohlsame (*Bifora radians*)
** *[[Cenolophium]]* W.D.J.Koch
** Brenndolden (*Cnidium* Cusson)
** Spył (*Conium* L.): Na př.:
*** Gefleckter Schierling (*Conium maculatum*)
** Spyłna bjedrina (*Conioselinum* Hoffm.)
** Koriander (*Coriandrum* L.): Z dwěmaj družinomaj.
** *[[Diplolophium]]* Turcz.
** *[[Erigenia]]* Nutt.
*** *[[Erigenia bulbosa]]* Nutt.
** Steckenkräuter (*Ferula* L.): Na př.:
*** Asant (*Ferula assa-foetida*)
** *[[Ferulago]]* W.D.J.Koch: Na př.:
*** *[[Ferulago nodosa]]*
*** *[[Ferulago thyrsiflora]]*
** *[[Krubera]]* Hoffm.
** Lubčik (*Levisticum* Hill (Syn.: *Hipposelinum* Britton & Rose)): Něhdźe tři družiny su w Afghanistanje, juhozapadnej Aziji, Europje a sewjernej Americe rozšěrjene; na př.
*** Liebstöckel (*Levisticum officinale* W.D.J.Koch): Prěnjotna družina leži w zapadnej Aziji.
** Maćica (*Ligusticum* L.): Z něhdźe 48 družinami, na př.:
*** Alpiska maćica (*Ligusticum mutellina* (L.) Crantz)
** *[[Lithosciadium]]* Turcz.
** *[[Opopanax]]* W.D.J.Koch: Na př.:
*** *[[Opopanax hispidus]]*
** *[[Prangos]]* Lindl.
** Wiesensilgen (*Silaum* Mill.): Na př.:
*** Gewöhnliche Wiesensilge (*Silaum silaus*)
** *[[Smyrniopsis]]* Boiss.
** *[[Sphaenolobium]]* Pimenov
** *Thecocarpus* Boiss.: Mit der einzigen Art:
*** *[[Thecocarpus carvifolius]]* (Boiss. & Balansa) Hedge & Lamond: Domizna je Turkowska.
** *[[Thysselinum]]* Adans.
** *[[Trachyspermum]]* Link: Z něhdźe pjeć družinami, na př.:
*** Ajowan (*Trachyspermum ammi* (L.) Sprague)
*** Radhuni (*Trachyspermum roxburghianum* (DC.) H.Wolff)
** Faserschirme (*Trinia* Hoffm.): Z něhdźe šěsć družinami; na př.:
*** Blaugrüner Faserschirm (*Trinia glauca*)

## Nóžki



 

 



## Žórła

## Wotkazy