Bałmowc

**Bałmowc** (*Gossypium*) je ród ze swójby šlězowych rostlinow (*Malvaceae*). 

## Wopis
Družiny su małke štomy, kerki abo jednolětne rostliny hač wjacelětne rostliny.

### Łopjena
Rukojće nerwate abo lapate łopjena njesu wolijowe žałzy.

### Kćenja
Kćenja su zwjetša wulke, běłe, žołte abo purpurowe. Jich keluch njese 3-7 wulkich, zrosćenych abo rozdźělenych wysokich łopješkow.

### Płody a symjenja
Płód je třizapadakowa hač pjećzapadakowa kapsla.

Symjenja njesu běłe, žołtojte abo čerwjenojte kosmy. Někotre su nahe abo njesu krótku pjelsć.

## Stejnišćo

## Rozšěrjenje
Družiny su w Africe, Aziji, Americe a Awstraliji rozšěrjene.

## Systematika
Mjeno roda *Gossypium* bu w lěće 1753 wot Carl von Linné w *[[Species Plantarum]]*, 2, S. 693 najprjedy wozjewjene. Lectotypusart je *Gossypium arboreum* L.. Synonymy za *Gossypium* L. su: *Erioxylum* Rose & Standl., *Ingenhouzia* DC., *Notoxylinon* Lewton, *Selera* Ulbr., *Sturtia* R.Br., *Thurberia* A.Gray, *Ultragossypium* Roberty.  Ród *Gossypium* słuša k tribusej Gossypieae w podswójbje Malvoideae znutřka swójby Malvaceae. 

Ród *Gossypium* so do štyrjoch podrodow, sydom sekcijow a podsekcijow rozrjaduje, tu ze wšěmi 51 družinami :
* Podród *Gossypium*: Z dwěmaj sekcijomaj:  
** Sekcija *Gossypium*: Ze štyrjomi podsekcijemi: 
*** Podsekcija *Anomala*: Z třomi družinami:
**** *Gossypium anomalum* Wawra (syn.: *Gossypium senarense* Fenzl ex Wawra & Peyr.)
**** *Gossypium capitis-viridis* Mauer (syn.: *Gossypium barbosanum* L.Ll.Phillips & Clement)
**** *Gossypium triphyllum* (Harv.) Hochr.
*** Podsekcija *Gossypium*: Z dwěmaj družinomaj: 
**** *[[Gossypium arboreum]]* L. (Syn.: *Gossypium cernuum* Tod., *Gossypium indicum* Medik., *Gossypium intermedium* Tod., *Gossypium nanking* Meyen, *Gossypium neglectum* Tod., *Gossypium obtusifolium* Roxb. ex G.Don, *Gossypium sanguineum* Hassk., *Gossypium soudanense* (G.Watt) G.Watt)
**** *[[Gossypium herbaceum]]* L. (Syn.: *Gossypium africanum* (G.Watt) G.Watt, *Gossypium transvaalense* G.Watt)
*** Podsekcija *Longiloba*: Z jenož jednej družinu: 
**** *Gossypium longicalyx*  J.B.Hutch. & B.J.S.Lee
*** Podsekcija *Pseudopambak*: Ze sydom družinami: 
**** *Gossypium areysianum* Deflers 
**** *Gossypium benadirense* Mattei 
**** *Gossypium bricchettii* (Ulbr.) Vollesen 
**** *Gossypium incanum* (O.Schwartz) Hillc. 
**** *Gossypium somalense* (Gürke) J.B.Hutch. 
**** *Gossypium stocksii* Mast. 
**** *Gossypium vollesenii* Fryxell 
** Sekcija *Serrata*: Z jenož jednej družinu:
**** *Gossypium trifurcatum* Vollesen 
* Podród *Houzingenia*: Z dwěmaj sekcijomaj: 
** Sekcija *Erioxylum*: Z třomi podsekcijemi: 
*** Podsekcija *Austroamericana*: Z jenož jednej družinu: 
**** *Gossypium raimondii* Ulbr.
*** Podsekcija *Erioxylum*: Ze štyrjomi družinami:
**** *Gossypium aridum* (Rose & Standl.) Skovst.
**** *Gossypium laxum* L.Ll.Phillips 
**** *Gossypium lobatum* Gentry 
**** *Gossypium schwendimanii* Fryxell & S. D. Koch 
*** Podsekcija *Selera*: Z jenož jednej družinu:
**** *Gossypium gossypioides* (Ulbr.) Standl. 
** Sekcija *Houzingenia*: Z třomi podsekcijemi: 
*** Podsekcija *Caducibracteolata*: Z třomi družinami: 
**** *Gossypium armourianum* Kearney
**** *Gossypium harknessii* Brandegee 
**** *Gossypium turneri* Fryxell 
*** Podsekcija *Houzingenia*: Z dwěmaj družinomaj:
**** *Gossypium thurberi* Tod. 
**** *Gossypium trilobum* (DC.) Skovst.  
*** Podsekcija *Integrifolia*: Z dwěmaj družinomaj:
**** *Gossypium davidsonii* Kellogg 
**** *Gossypium klotzschianum* Andersson
* Podród *Karpas*: Ze šěsć družinami:
**** *[[Gossypium barbadense]]* L. (Syn.: *Gossypium acuminatum* Roxb. ex G.Don, *Gossypium brasiliense* Macfad., *Gossypium evertum* O.F.Cook & J.Hubb., *Gossypium peruvianum* Cav., *Gossypium vitifolium* Lam. )
**** *Gossypium ekmanianum* Wittm. 
**** *[[Gossypium hirsutum]]* L. (Syn.: *Gossypium jamaicense* Macfad., *Gossypium lanceolatum* Tod., *Gossypium mexicanum* Tod., *Gossypium morrillii* O.F.Cook & J.Hubb., *Gossypium palmeri* G.Watt, *Gossypium punctatum* Schumach., *Gossypium purpurascens* Poir., *Gossypium religiosum* L., *Gossypium schottii* G.Watt, *Gossypium taitense* Parl., *Gossypium tridens* O.F.Cook & J.Hubb.)     
**** *Gossypium mustelinum* Miers ex G.Watt
**** *[[Gossypium tomentosum]]* Nutt. ex Seem. 
* Podród *Sturtia*: Z třomi sekcijemi: 
** Sekcija *Grandicalyx*: Z dwanaće družinami:
**** *Gossypium anapoides* J.M.Stewart et al.
**** *Gossypium costulatum* Tod. 
**** *Gossypium cunninghamii* Tod. 
**** *Gossypium enthyle* Fryxell et al.
**** *Gossypium exiguum* Fryxell et al. 
**** *Gossypium londonderriense* Fryxell et al. 
**** *Gossypium marchantii* Fryxell et al. 
**** *Gossypium nobile* Fryxell et al. 
**** *Gossypium pilosum* Fryxell 
**** *Gossypium populifolium* (Benth.) F Muell. ex Tod.  
**** *Gossypium pulchellum* (C.A.Gardner) Fryxell 
**** *Gossypium rotundifolium* Fryxell et al.   
** Sekcija *Hibiscoidea*: Z třomi družinami:
**** *Gossypium australe* F.Muell.
**** *Gossypium bickii* Prokh. 
**** *Gossypium nelsonii* Fryxell  
** Sekcija *Sturtia*: Z třomi družinami:
**** *Gossypium nandewarense* Derera 
**** *Gossypium robinsonii* F.Muell. 
**** *Gossypium sturtianum* J.H.Willis

## Wužiwanje

wobraz:CottonPlant.JPG|Bałmowc
wobraz:Baumwoll-Erntemaschine.jpeg|Žně bałmowca

Eksistuja někotre dźiwje družiny, ale za industrielne plahowanje jenož kulturne bałowcowe družiny su wažne. To su štyri družiny, při čimž pochadźatej dwě družinje ze stareho swěta a dwě z noweje swěta.  
* *Gossypium (G.) herbaceum* L. (je diploidny)
* *G. arboreum* L. (je diploidny)
* *G. hirsutum* L. (je tetraploidny)
* *G. barbadense* L. (synonym *G. vitifolium* LAM.) (je tetraploidny)

Družiny z noweho swěta dodawaja najlěpše nitki.

## Nóžki


## Žórła
* Ullstein Lexikon der Pflanzenwelt, 1973, ISBN 3-550-16019-4, strona 49 
* Kral, Jurij: Serbsko-němski słownik hornjołužiskeje rěče. Maćica Serbska, Budyšin (1927)
* Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)

## Wotkazy

* baumwolle.at 
* giftpflanzen.com