open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Papajowc

**Papajowc** (*Carica*, Syn.: *Papaya* Mill.) je ród ze swójby papajowcowych rostlinow (*Caricaceae*).

## Systematika
Po někotrych awtorach słuša jenož jenička družina do tutoho rodu, mjeztym zo słušeja wšě druhe do rodow *[[Vasconcellea]]*, *[[Jacaratia]]* a *[[Jarilla]]*.

Po druhich awtorach słuša wot 21 hač do 30 družin k tutomu rodej.

* *Carica baccata* 
* Peruanischer Melonenbaum (*Carica candicans*) 
* *Carica cauliflora*
* *Carica cestriflora*
* *Carica chilensis*
* *Carica chrysopetala*
* *Carica chrysophylla*
* *Carica crassipetala*
* *Carica citriformis*
* *Carica cundinamarcensis* 
* *Carica glandulosa* 
* *Carica goudotiana* 
* *Carica* × *heilbornii* (= *C. pubescens* × *C. stipulata*):
** *Carica* × *heilbornii* nothovar. *chrysopetala* 
** *Carica* × *heilbornii* nothovar. *pentagona* 
* *Carica horovitziana*
* *Carica longiflora* 
* *Carica microcarpa*:
** *Carica microcarpa* subsp. *australis*
** *Carica microcarpa* subsp. *heterophylla*
** *Carica microcarpa* subsp. *pilifera* 
* *Carica monoica*
* *Carica omnilingua* 
* *Carica palandensis* 
* Wšědny papajowc (*Carica papaya*)
* *Carica parviflora*
* *Carica peltata* 
* *Carica pentagona* 
* *Carica pubescens* (Syn.: *C. candamarcensis*)
* *Carica pulchra*
* Eichenblättriger Melonenbaum (*Carica quercifolia*) 
* *Carica sphaerocarpa* 
* *Carica sprucei*
* *Carica stipulata*
* *Carica weberbaueri*
Paraworjechwcowe rostliny

**Paraworjechwcowe rostliny** (*Lecythidaceae*) su swójba symjencowych rostlinow (*Spermatophyta*). 

Wobsahuje sćěhowace rody:

* kanonowc (*Couroupita*)
** wšědny kanonowc (*Couroupita guianensis*)
* paraworjechowc (*Bertholletia*) 
** wulki paraworjechowc (*Bertholletia excelsa*)
Kanonowc

**Kanonowc** (*Couroupita*) je ród ze swójby  paraworjechowcowych rostlinow  (*Lecythidaceae*). 

## Systematika
W rodźe so jenož tři družiny rozeznawaja:
*Wšědny kanonowc (*Couroupita guianensis* )
**[[Couroupita nicaraguarensis]]* 
**[[Couroupita subsessilis]]* 

Typusowa družina je *Couroupita guianensis*.

## Wotkaz
Parazitnička

**Parazitnička** (*Rafflesia*) je ród ze swójby parazitničkowych rostlinow  (*Rafflesiaceae*). Dalše serbske mjeno je **přižitnička**. 

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* hoberska parazitnička (*Rafflesia arnoldii*)
** *Rafflesia arnoldii* var. *atjehensis*  (Syn. *Rafflesia atjehensis* ): Bengkulu, Sumatra, Indonesien)
* *[[Rafflesia azlanii]]*  (Syn. *Rafflesia hasseltii* ): Zentral Sumatra, Indonesien und Halbinsel von Malaysia
* *[[Rafflesia baletei]]* 
* *[[Rafflesia borneensis]]* : Borneo: Sekerat Mts., NO Kalimantan, Indonesien
* *[[Rafflesia cantleyi]]* : Halbinsel von Malaysia und Tioman, Malaysia
* *[[Rafflesia ciliata]]* : Borneo: Sekerat Mts., NO Kalimantan, Indonesien
* *[[Rafflesia gadutensis]]* : Westküste von Sumatra and Benkulu, Indonesien
* *[[Rafflesia keithii]]* : Borneo: Sabah, Malaysia und O Kalimantan, Indonesien
* *[[Rafflesia kerrii]]* : Halbinsel von Thailand und Malaysia
* *[[Rafflesia manillana]]*  (Syn. *Rafflesia cumingii* , *Rafflesia lagascae* , *Rafflesia philippensis* ): Luzon, Philippinen
* *[[Rafflesia mira]]*  (Syn. *Rafflesia magnifica* , Tandang & Agoo): Mindanao, Philippinen
* *[[Rafflesia micropylora]]* : N Sumatra, Indonesien
* *[[Rafflesia patma]]*  (Syn. *Rafflesia horsfieldii* , *Rafflesia zollingeriana* ): Java, Indonesien
* *[[Rafflesia pricei]]* : Borneo: Brunei; Sabah, und N. Sarawak, Malaysia und Kalimantan, Indonesien
* *[[Rafflesia rochussenii]]* : W Java und Sumatra, Indonesien
* *[[Rafflesia schadenbergiana]]* : Mindanao, Philippinen
* *[[Rafflesia speciosa]]* : Panay, Philippinen
* *[[Rafflesia tengku-adlinii]]* : Borneo: Sabah, Malaysia
* *[[Rafflesia tuan-mudae]]* : Borneo: W. Sarawak, Malaysia
* *[[Rafflesia banahaw]]* : Luzon, Philippinen

Dalša družina bu po jednotliwym pupku wopisana. Wostanje pruwować, hač woprawdźe swójska družina wobsteji.
* *Rafflesia witkampi*  Borneo: Sekerat Mts., NO Kalimantan, Indonesien

Dalša družina bu hakle w lěće 2006 wotkryta a je tuchwilu hiśće płaćiwje wopisana.
* *Rafflesia* „irigaense“: Berg Asog, Iriga, Camarines Sur, Philippinen
Hoberska parazitnička

**Hoberska parazitnička** (*Rafflesia arnoldii*) je rostlina ze swójby  parazitničkowych rostlinow (*Rafflesiaceae*).

## Wopis

## Stejnišćo

## Rozšěrjenje

## Wužiwanje
## Žórła
* Aichele, D., Golte-Bechtle, M.: Was blüht denn da: Wildwachsende Blütenpflanzen Mitteleuropas. Kosmos Naturführer (1997)
* Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005. 
* Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
* Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin  (1954)
* Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)
Pčólničkowe rostliny

**Pčólničkowe rostliny** (*Hydrophyllaceae*) je podswójba znutžrka wódrakowych rostlinow (*Boraginaceae*).

## Systematika

K pódswójbje słuša někotre zahrodne pyšna rostliny, kaž hajnička (*Nemophila*) a *[[Phacelia]]*.

K pódswójbje pčólničkowych rostlinow (Hydrophylloideae) słuša sćěhowace 17 hač 20 rodow:
* *[[Codon (Gattung)|Codon]]*: Z něhdźe štyri družinami.
* *Draperia*: Z jenož jednej družinu:
** *[[Draperia systyla]]* (Gray) Torr. ex Gray
* *[[Ellisia]]* L.
* *Emmenanthe*: Z jenož jeničkej družinu:
** *[[Emmenanthe penduliflora]]* Benth.
* *[[Eriodictyon]]*
* *[[Eucrypta]]* Nutt.
* *[[Hesperochiron]]* S.Wats.
* *[[Hydrophyllum]]* L.
* *[[Lemmonia]]*
* *[[Miltitzia]]*
* *[[Nama (Gattung)|Nama]]* L.
* Hajnička (*Nemophila* Nutt.): Z něhdźe jědnaće družinami.
* Pčólnička (*Phacelia*) 
** wróćicowa pčólnička (*Phacelia tanacetifolia*)
** wulkokwětkata pčólnička (*Phacelia grandiflora*)
** zwónčkata pčólnička (*Phacelia campanularia*)
* *[[Pholistoma]]* Lilja: Z něhdźe tři družinami.
* *[[Romanzoffia]]* Cham.: Z něhdźe pjeć družinami.
* *Tricardia*: Z jenož jednej družinu:
** *[[Tricardia watsoni]]*
* *Turricula*: Z jenož jednej družinu:
** *[[Turricula parryi]]*
* *[[Wigandia]]*

Taksony prjedawšich swójbow: Ellisiaceae, Eutocaceae, Hydrophyllaceae, Sagoneaceae dźensa słuša k tutej podswójbje.

## Nóžki


## Eksterne wotkazy
Pčólnička

**Pčólnička** (*Phacelia*) je ród z podswójby pčólničkowych rostlinow  (*Hydrophylloideae*) w swójbje wódrakowych rostlinow (*Boraginaceae*). 

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* wróćicowa pčólnička (*Phacelia tanacetifolia*)
* wulkokwětkata pčólnička (*Phacelia grandiflora*)
* zwónčkata pčólnička (*Phacelia campanularia*)

## Nóžki
Parazitničkowe rostliny

**Parazitničkowe rostliny** (*Rafflesiaceae*) su swójba symjencowych rostlinow (*Spermatophytina*). 

Wobsahuje sćěhowace rody:

* parazitnička (*Rafflesia*) 
** hoberska parazitnička (*Rafflesia arnoldii*)

## Wotkazy

* Swójba Rafflesiaceae při GRIN.
Pitosporowe rostliny

**Pitosporowe rostliny** (*Pittosporaceae*) su swójba symjencowych rostlinow (*Spermatophytina*).

## Systematika

Swójba pitosporowych rostlinow (Pittosporaceae) wobsteji ze dźesać rodami z něhdźe 200 družinami. Hač na rodźe pitosporumow (*Pittosporum*) wobsahuja rody často jenož někotre družiny.

* *Bentleya*
* *[[Billardiera]]* Sm.: Z něhdźe 25 družinami, wšě w Awstraliji domjace.
* *[[Bursaria]]* Cav.
* *[[Cheiranthera]]* A.Cunn. ex Brongn.
* *[[Citriobatus]]*
* *[[Hymenosporum]]* R.Br. ex F.Muell.
* Pitosporum (*Pittosporum*) 
** Chinski pitosporum (*Pittosporum tobira*)
** Wuski pitosporum (*Pittosporum tenuifolium*)
* *[[Pronaya]]*
* *[[Sollya]]* Lindl.: Z něhdźe tři družinami:
** Verschiedenblättrige Sollya (*Sollya heterophylla* Lindl.)

Někotři awtorojo zarjaduja družiny wot *Sollya* a *Pronaya* do roda *Billardiera* Sm..

## Eksterne wotkazy
Pitosporum

**Pitosporum** (*Pitosporum*) je ród ze swójby  pitosporowych rostlinow (*Pittosporaceae*).

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* chinski pitosporum (*Pitosporum tobira*)
* wuski pitosporum (*Pitosporum tenuifolium*)
Pižmonkowe rostliny

**Pižmonkowe rostliny** (*Adoxaceae*) su swójba z nadwotrjada symjencowych rostlinow (*Spermatophytina*). 

Wobsahuje sćěhowace rody:

* pižmonka (*Adoxa*)
** wšědna pižmonka (*Adoxa moschatellina*)

Po genetiskich slědźenjach tež słuša rodaj bozanka (*Sambucus*) a kaledźina (*Viburnum*) k tutej swójbje.
* kaledźina (*Viburnum*), tež **kalinka**
** dźiwja kaledźina (*Viburnum opulus*)
** japanska kaledźina (*Viburnum japonicum*)
** wołmjana kaledźina (*Viburnum lantana*)

## Nóžki
Płonowe rostliny

**Płonowe rostliny** su swójba symjencowych rostlinow ( *Dracaenaceae, Spermatophyta*). Wobsahuje sćěhowace rody:

** płon (*Adoxa*)
*** dracena (*Adoxa fragrans*)
*** kanariski płon (*Adoxa*)
Płon

**Płon** (*Dracaena*, syn.: *Pleomele* Salisb., *Terminalis* Medik.) je ród z podswójby  ruskusowych rostlinow (*Nolinoideae*) znutřka swójby hromakowych rostlinow (*Asparagaceae*). Druhe serbske mjeno je **zmijowc**.

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* dracena (*Dracaena fragrans*)
* kanariski płon (*Dracaena draco*)

## Nóžki


## Wotkazy
Dracena

**Dracena** (*Dracaena fragrans*) je štom z podswójby ruskusowych rostlinow (*Nolinoideae*) znutřka swójby hromakowych rostlinow (*Asparagaceae*). 

## Wopis

## Stejnišćo

## Rozšěrjenje

## Wužiwanje

## Nóžki


## Žórła

* Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005. 
* Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
* Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin (1954)
* Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)

## Wotkazy
Pižmonka

*Pižmonka* (Adoxa) je ród ze swójby pižmonkowych rostlinow (Adoxaceae). Wobsahuje sćěhowace družiny:

*** wšědna pižmonka (*Adoxa moschatellina*)
Platana

**Platana** (*Platanus*) je ród ze swójby platanowych rostlinow (*Platanaceae*). Dalše serbske mjeno je **wodoklon**. 

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* ameriska platana (*Platanus occidentalis*)
* čećikata platana (*Platanus racemosa*)
* klonołopjenata platana (*Platanus hybrida*)
* narańša platana (*Platanus orientalis*)

## Nóžki
Podokarpusowe rostliny

**Podokarpusowe rostliny** su swójba symjencowych rostlinow ( Podocarpaceae, Spermatophyta). Wobsahuje sćěhowace rody:

** podokarpus (*Podocarpus*) 
*** alpski podokarpus (*Podocarpus lawrencii*) 
*** šěroki podokarpus (*Podocarpus latifolius*) 
*** totara (*Podocarpus totara*) 
*** wjerbowy podokarpus (*Podocarpus salignus*) 
*** wulkołopjenaty podokarpus (*Podocarpus macrophyllus*)
Platanowe rostliny

**Platanowe rostliny** (*Platanaceae*) su swójba symjencowych rostlinow (*Spermatophyta*). 

Wobsahuje sćěhowace rody:

* platana (*Platanus*) 
** ameriska platana (*Platanus occidentalis*)
** čećikata platana (*Platanus racemosa*)
** klonołopjenata platana (*Platanus hybrida*)
** narańša platana (*Platanus orientalis*)
Podokarpus

**Podokarpus** (*Podocarpus*) je ród ze swójby podokarpowych rostlinow (*Podocarpaceae*). 

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* alpski podokarpus (*Podocarpus lawrencii*) 
* šěroki podokarpus (*Podocarpus latifolius*) 
* totara (*Podocarpus totara*) 
* wjerbowy podokarpus (*Podocarpus salignus*) 
* wulkołopjenaty podokarpus (*Podocarpus macrophyllus*)
Połodnička

**Połodnička** (*Lampranthus*) je ród ze swójby  połodničkowych rostlinow (*Aizoaceae*). 

Wobsahuje sćěhowace družiny:

**[[Lampranthus acrosepalus]]*
**[[Lampranthus acutifolius]]*
**[[Lampranthus aduncus]]*
**[[Lampranthus aestivus]]*
**[[Lampranthus affinis]]*
**[[Lampranthus aestivus]]*
* wšědna połodnička (*Lampranthus aurantiacus*) 
**[[Lampranthus productus]]*
* *[[Lampranthus roseus]]*
**[[Lampranthus spectabilis]]*

## Wobrazy

Dataja:Onzehoras1.jpg|Lampranthus productus
Dataja:20040413 Ficoides.JPG|Lampranthus auriantacus
Dataja:Lampranthus spectabilis1.jpg|Lampranthus spectabilis


## Eksterne wotkazy
*Wobrazy
Połodnička (Mesembrianthum)

**Połodnička** (*Mesembrianthum*) je ród ze swójby połodničkowych rostlinow (*Aizoaceae*). Wjetši dźěl mnoholičbnych prjedy tutomu rodej wopisanych družinow bu mjeztym do druhich sukulentnych rodow zarjadowany, na př.: při *[[Carpobrotus]]*, *[[Glottiphyllum]]* abo *[[Lampranthus]]*

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* *[[Mesembryanthemum aitonis]]* 
* *[[Mesembryanthemum barklyi]]*  
* *[[Mesembryanthemum cryptanthum]]* 
* kristalowa połodnička (*Mesembrianthum cristallinum*) 
* *[[Mesembryanthemum excavatum]]* 
* *[[Mesembryanthemum fastigiatum]]* 
* *[[Mesembryanthemum gariusanum]]* 
* *[[Mesembryanthemum guerichianum]]* 
* *[[Mesembryanthemum hypertrophicum]]* 
* *[[Mesembryanthemum inachabense]]* 
* *[[Mesembryanthemum longistylum]]* 
* *[[Mesembryanthemum nodiflorum]]* 
* *[[Mesembryanthemum pellitum]]* 
* *[[Mesembryanthemum stenandrum]]* 
* *[[Mesembryanthemum subtruncatum]]* 

## Noty
Žiwe kamjenje

**Žiwe kamjenje** (*Lithops*) je ród ze swójby połodničkowych rostlinow (*Aizoaceae*). 

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* wšelakore žiwe kamjenje (*Lithops divergens*)
Wšelakore žiwe kamjenje

Wšelakore žiwe kamjenje je rostlina ze swójby połodničkowych rostlinow łaćonsce: Lithops divergens, Aizoaceae). 
## Wopisanje

## Stejnišćo

## Rozšěrjenje

## Wužiwanje
### Žórła
* Aichele, D., Golte-Bechtle, M.: Was blüht denn da: Wildwachsende Blütenpflanzen Mitteleuropas. Kosmos Naturführer (1997)
* Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005. 
* Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
* Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin (1954)
* Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)
Połodničkowe rostliny

**Połodničkowe rostliny** su swójba symjencowych rostlinow ( Aizoaceae, Spermatophyta). Wobsahuje sćěhowace rody:

** połodnička (*Lampranthus*) 
*** wšědna połodnička (*Lampranthus aurantiacus*) 

** połodnička (Mesembrianthum) 
*** kristalowa połodnička (*Mesembrianthum cristallinum*) 

** žiwe kamjenje (*Lithops*)
*** wšelakore žiwe kamjenje (*Lithops divergens*)
Pólšicowe rostliny

**Pólšicowe rostliny** (*Chenopodioideae*) su podswójba ze swójby šćěrjencowych rostlinow (*Amaranthaceae*). 

Wobsahuje sćěhowace rody:

* chrympawa (*Polycnemum*) 
** brodawkata chrympawa (*Polycnemum verrucosum*)
** rólna chrympawa (*Polycnemum arvense*)
** wulka chrympawa (*Polycnemum majus*)

* łoboda (*Atriplex*) 
** błyšćata łoboda (*Atriplex sagittata*)
** dołhołopjenata łoboda (*Atriplex oblongifolia*)
** dołhostopikata łoboda (*Atriplex longipes*)
** dripkata łoboda (*Atriplex laciniata*)
** hlebjojta łoboda (*Atriplex prostrata*)
** naha łoboda (*Atriplex glabriuscula*)
** pomórska łoboda (*Atriplex littoralis*)
** prutojta łoboda (*Atriplex patula*)
** róžowa łoboda (*Atriplex rosea*)
** šipkojta łoboda (*Atriplex calotheca*)
** tatarska łoboda (*Atriplex tatarica*)
** wšelakosymjenjowa łoboda (*Atriplex micrantha*)
** zahrodna łoboda (*Atriplex hortensis*)

* łoboda (Halimione) (*Halimione*)
** přimórska łoboda (*Halimione portulacoides*)
** selowa łoboda (*Halimione pedunculata*)

* pólšica (*Chenopodium*) 
** awstralska pólšica (*Chenopodium pumilio*)
** běła pólšica (*Chenopodium album*) 
** čerwjena pólšica (*Chenopodium rubrum*)
** figowcojta pólšica (*Chenopodium ficifolium*)
** kalinkowa pólšica (*Chenopodium opulifolium*)
** kitkata pólšica (*Chenopodium polyspermum*)
** kłóskojta pólšica (*Chenopodium capitatum*)
** łopjenata pólšica (*Chenopodium foliosum*)
** lěpjaca pólšica (*Chenopodium botrys*)
** meksikanska pólšica (*Chenopodium ambrosioides*)
** murjowa pólšica (*Chenopodium murale*)
** namódra pólšica (*Chenopodium glaucum*)
** njeprawa pólšica (*Chenopodium hybridum*)
** prawa pólšica (*Chenopodium virgatum*) 
** prosta pólšica (*Chenopodium urbicum*)
** smjerdźaca pólšica (*Chenopodium vulvaria*) 
** smuhata pólšica (*Chenopodium strictum*)
** tołstołopjenata pólšica (*Chenopodium botryodes*)
** wulka pólšica (*Chenopodium bonus-henricus*)
** zelena pólšica (*Chenopodium suecicum*)

* prućnik (*Bassia*)
** drapaty prućnik (*Bassia hirsuta*)
** chošćowy prućnik (*Bassia scoparia*)
** pěskowy prućnik (*Bassia laniflora*)

* rěpa (*Beta*) 
** wšědna rěpa (*Beta vulgaris*)
*** běła runklica (*Beta vulgaris var. alba*)
*** burak (*Beta vulgaris var. cicla*) 
*** cokorowa rěpa (*Beta vulgaris var. altissima*) 
*** čerwjena rěpa (*Beta vulgaris var. rubra*)
*** žołta runklica (*Beta vulgaris var. lutea*)

* selenc (*Salsola*) 
** kalijowy selenc (*Salsola kali*)

* selorodźenc (*Salicornia*) 
** jiłowy selorodźenc (*Salicornia stricta*)
** pěskowy selorodźenc (*Salicornia procumbens*)
** wšědny selorodźenc (*Salicornia europaea*)

* spinat (*Spinacia*) 
** wšědny spinat (*Spinacia oleracea*)

* wjerbłužnik (*Corispermum*) 
** šěry wjerbłužnik (*Corispermum marschallii*) 
** izopowy wjerbłužnik (*Corispermum leptopterum*) 

* zolica (*Suaeda*) 
** mórska zolica (*Suaeda maritima*)
Chrympawa

**Chrympawa** (*Polycnemum*) je ród ze swójby  pólšicowych rostlinow (*Chenopodiaceae*). 

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* brodawkata chrympawa (*Polycnemum verrucosum*)
* rólna chrympawa (*Polycnemum arvense*)
* wulka chrympawa (*Polycnemum majus*)
Łoboda

**Łoboda** (*Atriplex*) je ród ze swójby šćěrjencowych rostlinow (*Amaranthaceae*).

Po někotrych žórłach so swójbje pólšicowych rostlinow (*Chenopodiaceae*) přirjaduje. 

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* błyšćata łoboda (*Atriplex sagittata*)
* dołhołopjenata łoboda (*Atriplex oblongifolia*)
* dołhostopikata łoboda (*Atriplex longipes*)
* dripkata łoboda (*Atriplex laciniata*)
* hlebjojta łoboda (*Atriplex prostrata*)
* naha łoboda (*Atriplex glabriuscula*)
* pomórska łoboda (*Atriplex littoralis*)
* prutojta łoboda (*Atriplex patula*)
* róžowa łoboda (*Atriplex rosea*)
* šipkojta łoboda (*Atriplex calotheca*)
* tatarska łoboda (*Atriplex tatarica*)
* wšelakosymjenjowa łoboda (*Atriplex micrantha*)
* zahrodna łoboda (*Atriplex hortensis*)

## Nóžki


## Eksterne wotkazy
Magnoliopsida

**Magnoliopsida** su takson rostlinow z kmjena krytosymjenjak (Magnoliophyta abo Angiospermae). Jich embryjo wobsedźi kaž wšě dwuschadźikate kćenjowe rostliny dwě schadźenkowej łopješki. Hinak hač při tych su pak próški „monocolpat“ (jednowłóžojte), wone wobsedźa tuž jenož jeničku włóžu. Tuta je jenož w elektroniskomikroskopiskim přiwzaću widźomna. Tutón takson so tež jako **Palaeo-Dicotyledone** woznamjenjenja.

Znutřka krytosymjenjakow reprezentuja Magnoliopsida kćenjowe rostliny, kotrež su zemskostawiznisce zahe nastałe a potajkim hišće relatiwnje jednore přiznamjenja pokazuja. Tak wobsedźa dołho žiwy korjeń z najčasćišo wotewrjenymi w kružkach zrjadowanymi powodnymi snopami. Łopjena su jednory twarjene a syćožiłkojte. Zwjetša so namaka tam kćenjowu wobalku, kotraž je šrubowje abo w třo-ličbnych přaslenkach rjadowana. Stamena su často w mnohoće na składźe (polyandriski). P łodowe łopješka su najčasćišo swobodne (choricarp).

## Systematika

Magnoliopsida su najskerje parafyletiske, to rěka wone wopřijimaja najskerje nic wšěch potomnikow jich poslednjeho zhromadny prjedownika. Wone so do pjeć podklasow poddźěluja, kotrež wobsahuja dźewjeć porjadow. Cyłkownje so rozeznawa něhdźe 8000 družinow.

* Podklasa (Nymphaeidae)
** Nymphaeales
* Podklasa Ceratophyllidae
** Ceratophyllales
* Podklasa Chloranthidae
** Chloranthales
* Podklasa (Magnoliidae)
** (Magnoliales)
** (Laurales)
** Canellales
** (Piperales)

* Njepřirjadowane su dotal izolowane porjady:
** (Austrobaileyales)
** Amborellales z jeničkej družinu:
*** *[[Amborella trichopoda]]*

----
*Hlej tež:* Rosopsida

## Wotkazy
Łoboda (Halimione)

*Łoboda (Halimione)*  je ród ze swójby pólšicowych rostlinow (Chenopodiaceae). Wobsahuje sćěhowace družiny:

*** přimórska łoboda (*Halimione portulacoides*)
*** selowa łoboda (*Halimione pedunculata*)
Pólšica

**Pólšica** (*Chenopodium*) je ród ze swójby pólšicowych rostlinow (*Amaranthaceae*), prjedy  (*Chenopodiaceae*). 

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* awstralska pólšica (*Chenopodium pumilio*)
* běła pólšica (*Chenopodium album*) 
* čerwjena pólšica (*Chenopodium rubrum*)
* figowcojta pólšica (*Chenopodium ficifolium*)
* kalinkowa pólšica (*Chenopodium opulifolium*)
* kitkata pólšica (*Chenopodium polyspermum*)
* kłóskojta pólšica (*Chenopodium capitatum*)
* łopjenata pólšica (*Chenopodium foliosum*)
* lěpjaca pólšica (*Chenopodium botrys*)
* meksikanska pólšica (*Chenopodium ambrosioides*)
* murjowa pólšica (*Chenopodium murale*)
* namódra pólšica (*Chenopodium glaucum*)
* njeprawa pólšica (*Chenopodium hybridum*)
* prawa pólšica (*Chenopodium virgatum*)
* prosta pólšica (*Chenopodium urbicum*)
* smjerdźaca pólšica (*Chenopodium vulvaria*) 
* smuhata pólšica (*Chenopodium strictum*)
* tołstołopjenata pólšica (*Chenopodium botryodes*)
* wulka pólšica (*Chenopodium bonus-henricus*)
* zelena pólšica (*Chenopodium suecicum*)
Prućnik

**Prućnik** (*Bassia*) je ród ze swójby pólšicowych rostlinow (*Chenopodiaceae*). 

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* drapaty prućnik (*Bassia hirsuta*)
* chošćowy prućnik (*Bassia scoparia*)
* pěskowy prućnik (*Bassia laniflora*)
Drapaty prućnik

**Drapaty prućnik** (*Bassia hirsuta*) je rostlina ze swójby pólšicowych rostlinow. 

## Wopisanje

## Stejnišćo

## Rozšěrjenje

## Wužiwanje
## Žórła

* Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005. 
* Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
* Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin  (1954)
* Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)
Rěpa

***Rěpa*** (*Beta*) je ród ze swójby pólšicowych rostlinow (*Chenopodiaceae*). 

Wobsahuje sćěhowace družiny:
* *Beta adanensis*
* *Beta atriplicifolia*
* *Beta lomatogona*
* *Beta nana*
* *Beta patellaris*
* *Beta patula*
* *Beta procumbens*
* *Beta trigyna*
* *Beta trojana *
* wšědna rěpa (*Beta vulgaris*)
** běła runklica (*Beta vulgaris var. alba*)
** burak (*Beta vulgaris var. cicla*) 
** cokorowa rěpa (*Beta vulgaris var. altissima*) 
** čerwjena rěpa (*Beta vulgaris var. rubra*)
** žołta runklica (*Beta vulgaris var. lutea*)
Selorodźenc

**Selorodźenc** (*Salicornia*)  je ród ze swójby pólšicowych rostlinow 
(*Amaranthaceae*), prjedy (*Chenopodiaceae*).

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* jiłowy selorodźenc (*Salicornia stricta*)
* pěskowy selorodźenc (*Salicornia procumbens*)
* wšědny selorodźenc (*Salicornia europaea*)
Selenc

**Selenc** (*Salsola*)  je ród ze swójby šćěrjencowych rostlinow (*Amaranthaceae*).

Po někotrych žórłach so do swójby pólšicowych rostlinow (Chenopodiaceae) přirjaduje. 

## Systematika
Mjeno roda *Salsola* bu w lěće 1753 wot Carl von Linné w *[[Species Plantarum]]* najprjedy wozjewjene. Typusowa družina je *Salsola soda* L.. 

Ród *Salsola* słuša do tribusa Salsoleae s. str. w podswójbje Salsoloideae znutřka  swójby Amaranthaceae. Na zakładźe  molekulargenetiskich datow buchu w dźěle wot Akhani et al. 2007  družiny  dotal jara na družinach bohaty (wjace hač 100 družinow) ród *Salsola* s. l. na dwaj tribusaj rozdźělene: Tribus Salsoleae s. str. a nowy tribus Caroxyloneae, na kóždym padźe z wjacorymi rodami. Synonymy za *Salsola* s. str. su: *Darniella* Maire & Weiller, *Fadenia* Aellen & Townsend, *Neocaspia* Tzvelev, *Hypocylix* Wol., *Seidlitzia* Bunge ex Boiss., *Salsola* sect. *Coccosalsola* Fenzl subsect. *Coccosalsola* a *Salsola* sect. *Obpyrifolia* Botsch. & Akhani.

Ród *Salsola* s. str. wobsahuje wot Akhani et al. 2007  jenož dalše 24 hač 25 družinow:

* *[[Salsola acutifolia]]* (Bunge.) Botsch. 
* *[[Salsola cruciata]]* Chevall. ex Batt. & Traubut
* *[[Salsola cyrenaica]]* (Maire & Weiller) Brullo
* *[[Salsola drummondii]]* Ulbr.
* *[[Salsola florida]]* (M.Bieb.) Poir.
* *[[Salsola foliosa]]* (L.) Schrad.
* *[[Salsola grandis]]* Freitag, Vural & N.Adigüzel
* *[[Salsola glomerata]]* (Maire) Brullo
* *[[Salsola gymnomaschala]]* Maire
* *[[Salsola kerneri]]* (Wol.) Botsch.
* *[[Salsola longifolia]]* Forssk.
* *[[Salsola makranica]]* Freitag
* *[[Salsola melitensis]]* Botsch.
* *[[Salsola oppositifolia]]* Desf.
* *[[Salsola papillosa]]* Willk.
* *[[Salsola rosmarinus]]* (Ehrenb. ex Boiss.) Akhani (Basionym: *Seidlitzia rosmarinus* Ehrenb. ex Boiss.)
* *[[Salsola schweinfurthii]]* Solms-Laub.
* *[[Salsola setifera]]* (Moq.) Akhani (Basionym: *Anabasis setifera* Moq.)
* *[[Salsola sinaica]]* Brullo
* *[[Salsola soda]]* L.
* *[[Salsola stocksii]]* Boiss.
* *[[Salsola tunetana]]* Brullo
* *[[Salsola verticillata]]* Schousboe
* *[[Salsola zygophylla]]* Batt. & Traub.
* *[[Salsola zygophylloides]]* (Aellen & Townsend) Akhani (Basionym: *Fadenia zygophylloides* Aellen & Townsend)

## Nóžki
 

 


## Wotkaz
Wjerbłužnik

*Wjerbłužnik* (Corispermum)  je ród ze swójby pólšicowych rostlinow (Chenopodiaceae). Wobsahuje sćěhowace družiny:

*** šěry wjerbłužnik (*Corispermum marschallii*) 
*** izopowy wjerbłužnik (*Corispermum leptopterum*)
Zolica

**Zolica** (*Suaeda*)  je ród ze swójby pólšicowych rostlinow (*Chenopodiaceae*). 

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* mórska zolica (*Suaeda maritima*)
Spinat

**Spinat** (*Spinacia*) je ród z podswójby pólšicowych rostlinow (*Chenopodioideae*) znutřka swójby šćěrjencowych rostlinow (*Amaranthaceae*). Dalšej serbskej mjenje stej **špinat** a **špinak**. 

Druhdy bu swójskej swójbje pólšicowych rostlinow (*Chenopodiaceae*) přirjadowany.

Najbóle znata družina je jako zelenina wužiwany wšědny spinat (*Spinacia oleracea*).

## Rozšěrjenje a systematika
Ród je prěnjotnje w regionje Srjedźneho morja a w Srjedźnej Aziji rozšěrjena. Wón wobsteji z třoch družinow:

* Wšědny spinat (*Spinacia oleracea*)
* *[[Spinacia tetrandra]]* w Kawkazu, Armenskej a Kurdistanje
* *[[Spinacia turkestanica]]* w Karakumje

## Nóžki
Popjerjowcowe rostliny

**Popjerjowcowe rostliny** (*Piperaceae*) su swójba symjencowych rostlinow (*Spermatophytina*). 

Wobsahuje sćěhowace rody:

*Podswójba *Piperoideae*
***[[Macropiper]]*
** popjerjowc   (*Piper*) 
*** betelowy popjerjowc (*Piper betle*)
*** čorny popjerjowc (*Piper nigrum*)
*** kawowy popjerjowc (*Piper methysticum*)
*** kubebowy popjerjowc (*Piper cubeba*)
***[[Zippelia]]*
* Peperomioideae
***[[Peperomia]]*

Dalše rody, kotrež so njejsu hišće podswójbje přirjadowali:

:* *[[Arctottonia]]*
:* *[[Manekia]]*
:* *[[Pothomorphe]]*
:* *[[Sarcorhachis]]*
:* *[[Trianaeopiper]]*
:* *[[Verhuellia]]*

## Nóžki


## Wotkazy
Popjerjowc

**Popjerjowc** (*Piper*) je ród ze swójby popjerjowcowych rostlinow (*Piperaceae*).

## Wopis
Rostliny su kerki, wijawki a štomy z rozdźělnej wulkosću a rozdźělnym róstom. Wone často aromatisce wonja.

Cyłokromne łopjena su zwjetša ćmowozelene, často wutrobojte abo lancetojte.

Móličke kćenja su kremobarbne abo zelene a steja w krótkich, žołtojtych kłosach we łopjenowych rozporach.

Małke płody su zelene, pozdźišo čerwjene.

## Stejnišćo
Wšě družiny potrjebuja ćopły klimat. Preferuje włóžne, humusowe pódy.

## Rozšěrjenje a družiny
Wjace hač 1000 družinow je w tropach rozšěrjene.

* betelowy popjerjowc (*Piper betle*)
* čorny popjerjowc (*Piper nigrum*)
* kawowy popjerjowc (*Piper methysticum*)
* kubebowy popjerjowc (*Piper cubeba*)

## Nóžki


## Žórło
* Botanica, Bäume und Sträucher, Über 2000 Pflanzenporträts, ISBN 978-3-8331-4467-7, strona 647
Popjernikowe rostliny

**Popjernikowe rostliny** (*Elatinaceae*) su swójba symjencowych rostlinow. 

Wobsahuje sćěhowace rody:
* *[[Bergia]]*
* popjernik (*Elatine*)
** drobny popjernik (*Elatine hydropipe*)
** mutličkaty popjernik (*Elatine alsinastrum*)
** šiškaty popjernik (*Elatine hexandra*)
** třityčkaty popjernik (*Elatine trianda*)
Popjernik

**Popjernik** (*Elatine*) je ród ze swójby popjernikowych rostlinow (*Elatinaceae*). 

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* drobny popjernik (*Elatine hydropipe*)
* mutličkaty popjernik (*Elatine alsinastrum*)
* šiškaty popjernik (*Elatine hexandra*)
* třityčkaty popjernik (*Elatine trianda*)
Betelowy popjerjowc

**Betelowy popjerjowc** (*Piper betle*) je rostlina ze swójby popjerjowcowych rostlinow (*Piperaceae*).

## Wopis

## Stejnišćo

## Rozšěrjenje

## Wužiwanje

## Nóžki


## Žórła

* Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005. 
* Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
* Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin  (1954)
* Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)

## Eksterne wotkazy
Portłakowe rostliny

**Portłakowe rostliny** su swójba symjencowych rostlinow ( Portulacaceae, Spermatophyta). 
Wobsahuje sćěhowace rody:

** klajtonija (*Claytonia*) 
*** sibirska klajtonija (*Claytonia sibirica*)
*** wšědna klajtonija (*Claytonia perfoliata*)

** portłak (*Portulaca*)
*** jědźny portłak (*Portulaca oleracea*)
**** zahrodny portłak (*Portulaca oleracea subsp. oleracea*)
*** wulki portłak (*Portulaca grandiflora*)

** žórlenk (*Montia*)
*** drobny žórlenk (*Montia minor*) 
*** wódny žórlenk (*Montia fontana*)
Klajtonija

*Klajtonija* (Claytonia) je ród ze swójby portłakowych rostlinow (Portulacaceae). Wobsahuje sćěhowace družiny:
 
*** sibirska klajtonija (*Claytonia sibirica*)
*** wšědna klajtonija (*Claytonia perfoliata*)
Curitiba

**Curitiba** je wulkoměsto z 1,7 milionami wobydlerjow w Brazilskej a stolica južneho zwjazkoweho kraja Paraná.

## Wotkazaj

* Oficielna webstrona města
Portłak

**Portłak** (*Portulaca*) je ród ze swójby portłakowych rostlinow (*Portulacaceae*). 

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* jědźny portłak (*Portulaca oleracea*)
** zahrodny portłak (*Portulaca oleracea subsp. oleracea*)
* wulki portłak (*Portulaca grandiflora*)

## Nóžki
Žórlenk

**Žórlenk** (*Montia*) je ród ze swójby portłakowych rostlinow (*Portulacaceae*). 

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* drobny žórlenk (*Montia minor*) 
* wódny žórlenk (*Montia fontana*)
Pózdničkowe rostliny

**Pózdničkowe rostliny** su swójba symjencowych rostlinow ( Colchicaceae, Spermatophyta). 
Wobsahuje sćěhowace rody:

** pózdnička (*Colchicum*) 
*** bycantiniska pózdnička (*Colchicum byzantinum*) 
*** nazymska pózdnička (*Colchicum autumnale*)
Świnoujście

**Świnoujście** ( *Swinemünde*) je město na samym sewjerozapadźe Pólskeje, blisko wuliwa Wódry do Baltiskeho morja. Leži w zapadopomorskim wojewódstwje a je najwjetše město kupy Usedom/Uznam. Wuchodny dźěl města leži na kupje Wolin. Wobaj dźělej stej wot lěta 2023 zwjazanej z tunlom pod Świnu, najwjetšim wuliwom Wódry do morja.

## Žórła


## Wotkaz
Zebnica (rěka)

**Zebnica** ( *Sebnitz*,  *Sebnice*) je lěwa žórłowa rěka Lachsbacha a běži w Čěskej a w Sakskej přez Saksku Šwicu. Na čěskim teritoriju rěka wona *Vilémovský potok* (němsce *Wölmsdörfer Bach*).

## Geografija
Zebnica resp. Vilémovský potok wužórli so w čěskej *[[Šluknowska pahórčina|Šluknowskej pahórčinje]]* (čěsce *Šluknovská pahorkatina*) w šěrokim dole mjez 608&nbsp;m wysokej horu *Hrazený* (*Pirsken*) a 593&nbsp;m wysokej *Plešný* (*Plissenberg*), kilometraj sewjerozapadnje wsy *Brtníky* (*Zeidler*). Rěčka běži do sewjerozapadneho směra hač do *[[Velký Šenov|Velkeho Šenova]]* (*Groß Schönau*), hdźež, běžo podłu doły rěčki *Šenovský potok*, swój běh měnja a přez *[[Vilémov u Šluknova|Vilémov]]* (*Wölmsdorf*) a *[[Mikulášovice]]* (*Nixdorf*) běži.

Spody tutych sydlišćow sta so Vilémovský potok mjez horu *Spálený vrch* (*Hillebrand*) (443&nbsp;m) a *Wolfstein* (392,9&nbsp;m) pola *Doliny* (*Franzthal*) z namjeznej rěčku mjez Čěskej a němskim wuběžkim Zebničanskeho lěsa, kotryž do čěskeho teritorija nutř saha. Wot tutoho wotrězka mjenuje so Zebnica abo Zebničanska rěčka. Za namjeznym přechodom Zebnica–Dolní Poustevna běži hišće něšto stow metrow jako namjezna rěčka a běži potom přez Zebnicu a molowniski Zebničanski doł, zo by so po 30,8 kilometrach z rěku Pólnicu pola Porschdorfa k Lachsbachej zjednoćiła. Delni dźěl Zebničanskeho doła je předewšěm přez železnisku čaru Sebnitztalbahn z jeje 7 tunlemi znaty.

### Přitoki
Wuznamne přitoki Zebnicy su

*w Čěskej:*
* Šenovský potok (*Schönauer Bach*), Velký Šenov
* Liščí potok (*Hainsbach*), spody města Velký Šenov
* Mikulášovický potok (*Nixdorfer Bach*), Vilémov
* Luční potok (*Heimichbach*), Dolní Poustevna

*w Němskej:*
* Finkenbach, Hofhainersdorf (měšćanski dźěl Zebnicy)
* Schönbach, Amtshainersdorf (měšćanski dźěl Zebnicy)
* Fischbach, spody Ulbersdorfskeho młyna
* Schwarzbach, pola młyna Buttermilchmühle
* Kohlichtgraben, pola młyna Kohlmühle

## Fawna
Wot lěta 1995 eksistuje krajnopřesahowy projekt Łobjowy łosos, kotrehož zaměr je znowawobsydlenje Łobja a někotrych přitokow, mj.&nbsp;dr. Zebnicy, z łososami. Tutón projekt je wuspěšny a je k tomu wjedł, zo je so łosos w Zebnicy zaso zdomjacnił.
Hinterhermsdorf

**Hinterhermsdorf** je měšćanski dźěl města Zebnica w krajnym wokrjesu Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory w Sakskej a leži direktnje při čěskej hranicy. 

Hinterhermsdorf liči k najbóle woblubowanym turistiskim cilam w Němskej. Doby w lěće 2002 titul „Najrjeńše sydlišćo Němskeje“ a wobsadźi w europskim přirunanju druhe městno.

Hinterhermsdorf ma něhdźe 700 wobydlerjow a je so w lěće 1997 do Zebnicy zagmejnował.

## Zajimawosće
*Čołmikowanje na Wyšim připławje rěčki Kirnitzsch
*Rozhladna wěža na Weifbergu
*Domizniski muzej "Waldarbeiterstube"
*Połobske pěskowčiny (pućowanja abo tury z kolesom). Stej dwaj namjeznej přechodaj do Čěskeje za pućowarjow a kolesowarjow 
**Waldhusche*, štyri rozdźělne pokazkowe puće z 40 stacijemi na 66 ha wulkim lěsnym terenje w bliskosći "Buchenparkhalle". Tu móžeće so nazornje wo lěstnistwje a přirodnych procesach w lěsu informować.
Přestupničkowe rostliny

**Přestupničkowe rostliny** (*Smilacaceae*) su swójba symjencowych rostlinow (*Spermatophyta*). 

Wobsahuje sćěhowacej rodaj:
* (*Heterosmilax*)
* přestupnička (*Smilax*) 
** awstralska přestupnička (*Smilax glyciphylla*)
** kałata přestupnička (*Smilax aspera*)
** chinska přestupnička (*Smilax china*)
Přestupnička

**Přestupnička** (*Smilax*) je ród ze swójby přestupničkowych rostlinow (*Smilacaceae*). 

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* awstralska přestupnička (*Smilax glyciphylla*)
* kałata přestupnička (*Smilax aspera*)
* chinska přestupnička (*Smilax china*)
Nazymska pózdnička

**Nazymska pózdnička** (*Colchicum autumnale*) je rostlina ze swójby pózdničkowych rostlinow (*Colchicaceae*). Dalše serbske ludowe mjeno su **pózdnja holčka**, **jědojty pózdnik**, **nahula** a **nječasnica**.

## Synonimy
*Colchicum commune*, *Colchicum crociflorum* a *Colchicum multiflorum*.

## Wopis

## Stejnišćo

## Rozšěrjenje

## Wužiwanje

## Nóžki


## Žórła
* Aichele, D., Golte-Bechtle, M.: Was blüht denn da: Wildwachsende Blütenpflanzen Mitteleuropas. Kosmos Naturführer (1997)
* Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005. 
* Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
* Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin  (1954)
* Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)
Dutyčka

**Dutyčka** (łaćonsce *Coeloglossum*) je ród ze swójby orchidejowych rostlinow (łaćonsce *Orchidaceae*).

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* zelena dutyčka (*Coeloglossum viride*)
Pucherjakowe rostliny

**Pucherjakowe rostliny** (*Lentibulariaceae*) su swójba symjencowych rostlinow (*Spermatophyta*). 

Wobsahuje sćěhowace rody:
* (*Genlisea*)
* tučnička (*Pinguicula*) 
** alpska tučnička (*Pinguicula alpina*)
** módra tučnička (*Pinguicula vulgaris*)
* pucherjak (*Utricularia*)
** bremowy pucherjak (*Utricularia bremii*)
** ćěmny pucherjak (*Utricularia stygia*)
** japanski pucherjak (*Utricularia japonica*)
** mały pucherjak (*Utricularia minor*)
** nažołty pucherjak (*Utricularia ochroleuca*)
** njenapadny pucherjak (*Utricularia australis*)
** srěni pucherjak (*Utricularia intermedia*)
** wulki pucherjak (*Utricularia vulgaris*)

## Nóžki
Tučnička

**Tučnička** (*Pinguicula*) je ród ze swójby pucherjakowych rostlinow rostlinow (*Lentibulariaceae*). 

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* alpska tučnička (*Pinguicula alpina*)
* módra tučnička (*Pinguicula vulgaris*)

## Nóžki
Alpska tučnička

**Alpska tučnička** (*Pinguicula alpina*) je rostlina ze swójby pucherjakowych rostlinow (*Lentibulariaceae*).

## Wopis
Alpska tučnička je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 2 hač 15 cm.

### Łopjena
Žołtozelene łopjena wutworja na spódku stejacu rozetu a su owalne, tołste a na hornim boku lěpjate. Jich horni bok njese žałzowe kosmy a kroma je horje zakulena. Wone docpěwaja dołhosć wot 3 hač 6 cm.

### Kćenja
Kćěje wot meje hač junija (julija). Běłe kćenja maja krótku wotrohu, docpěwaja dołhosć wot 10 hač 16 mm a steja po jednym na bjezłopjenowych stołpikach. Delnja hubka ma 1-3 žołte blečki. 

### Łóji insekty
Žałzowe kosmy łopjenow wudźěluja sliny, na kotrychž so insekty a pawki wisajo wostanu. Druhe žałzy wudźěłuja spožiwanske encymy a rozpušćene wobstatki přiwzaja.

## Stejnišćo
Rosće w žórłowych tymjenjach, žórłowych wustupach a na pluskotanych kamjenjatych trawnikach. Preferuje małodusykowe, zwjetša wapnite pódy.

## Rozšěrjenje
Rostlina je předewšěm w Alpach a předkraju, w Pyrenejach a Skandinawiskej rozšěrjena.

## Wužiwanje

## Nóžki


## Žórła
* Schauer - Caspari: Pflanzenführer für unterwegs, ISBN 978-3-8354-0354-3, 2. nakład, 2008, strona 76  
* Spohn, Aichele, Golte-Bechtle, Spohn: Was blüht denn da? Kosmos Naturführer (2008), ISBN 978-3-440-11379-0, strona 192
Pucherjak

**Pucherjak** (*Utricularia*) je ród ze swójby pucherjakowych rostlinow rostlinow (*Lentibulariaceae*). 

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* bremowy pucherjak (*Utricularia bremii*)
* ćěmny pucherjak (*Utricularia stygia*)
* japanski pucherjak (*Utricularia japonica*)
* mały pucherjak (*Utricularia minor*)
* nažołty pucherjak (*Utricularia ochroleuca*)
* njenapadny pucherjak (*Utricularia australis*)
* srěni pucherjak (*Utricularia intermedia*)
* wulki pucherjak (*Utricularia vulgaris*)

## Nóžki
Mały pucherjak

**Mały pucherjak** (*Utricularia minor*) je rostlina ze swójby pucherjakowych rostlinow (*Lentibulariaceae*).

## Wopis
Mały pucherjak je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 5 hač 15 cm. Wón je často w błóće zakótwjena wódna rostlina. Jeho wurostki docpěwaja dołhosć wot hač do 2 m.

### Łopjena
Łopjena docpěwaja dołhosć wot 2 cm, su do 7-22 nitkojtych kónčkow rozdźělene a njesu 1-2 mm dołhe łójenske pucherje.

### Kćenja
Kćěje wot junija hač awgusta. Blědožołte kćenja docpěwaja dołhosć wot 6 hač 9 mm a steja po dwěmaj hač po pjećoch w kićach, kotrež z wody wusahuja. Delnja hubka je owalna.

### Łóji zwěrjata
Z pomocu łójenskich pucherjow łóji małke wódne zwěrjata. Za to pucherje maja klapki z wotstejacymi seršćikami, kotrež so při dótkanju wočinja a podćišća dla zwěrja zaćehnje. Klapka so hnydom začini. Potom łójene zwěrjo so spožiwa. 

## Stejnišćo
Rosće w tymjenjach, jězorowych zaliwach, na bahnojtych łukach w 5-10 cm hłubokej w prawym měrje wutkatym, wapnitym wodźe nad pochatym błótom.

## Rozšěrjenje

## Nóžki


## Žórła
* Spohn, Aichele, Golte-Bechtle, Spohn: Was blüht denn da? Kosmos Naturführer (2008), ISBN 978-3-440-11379-0, strona 338 
* Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005. 
* Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
* Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin  (1954)
* Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)
Njenapadny pucherjak

**Njenapadny pucherjak** (*Utricularia australis*) je rostlina ze swójby pucherjakowych rostlinow (*Lentibulariaceae*).

## Wopis
Njenapadny pucherjak ma 12-18 mm dołhu krónu, kotrejež delnja hubka je nimale kruhojta, płono rozšěrjena, zdźěla časćiša.

## Stejnišćo

## Rozšěrjenje

## Systematika
Njenapadny pucherjak bu w lěću 1810 wot Robert Brown prěni raz wopisany, družinowy epitheton *australis* woznamjenja telko kaž „južny“ a tež je w němskim triwialnym mjenje „Südlicher Wasserschlauch“. Wažne synonymy su *Utricularia major* a *Utricularia neglecta*, na kotrymajž bazujetej němskej mjenje *Großer Wasserschlauch* (*major*) resp. *Verkannter Wasserschlauch* (*neglecta*). Kaž wšě w srjedźnej europje wustupowace družiny, wona słuša znutřka roda k sekciji *Utricularia* podroda ze samsnym mjenom. 

## Nóžki


## Žórła
* Spohn, Aichele, Golte-Bechtle, Spohn: Was blüht denn da? Kosmos Naturführer (2008), ISBN 978-3-440-11379-0, strona 338 , jako podobna družina *Verkannter Wasserschlauch* (*Utricularia australis*) pod hesłom *Gewöhnlicher Wasserschlauch* (*Utricularia vulgaris*)
* Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005. 
* Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
* Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin  (1954)
* Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)
Srěni pucherjak

**Srěni pucherjak** (*Utricularia intermedia*) je rostlina ze swójby pucherjakowych rostlinow (*Lentibulariaceae*).

## Wopis
Srěni pucherjak docpěwa wysokosć wot 10 hač 20 cm. Rostlina je z bjezbarbnymi łuhowymi wurostkami w pódźe zakótwjena a njese zelene, podnurjene wódne wurostki. Njese łójenske pucherje jenož na łuhowych wurostkach.

### Łopjena
Łopjena maja kulojty wobrys a docpěwaja dołhosć wot 5 hač 20 mm. Wone maja pasmojte, 0,5 m šěroke kónčki, při čimž tute 2-10 mikawčkowych seršćikow njesu a prědku nastajeny kónčk maja. 

### Kćenja
Kćěje wot julija hač awgusta. Kćenja njesu walcojtu, 1 cm dołhu wotrohu. 

## Stejnišćo
Rosće  na pochowych jiłach, we wódnej hłubokosć wot 10-50 cm.

## Rozšěrjenje
Rostlina je w srjedźnej a sewjernej Europje rozšěrjena, při čimž južnje hač do sewjerneje Italskeje a Pyrenejow wustupuje.

## Nóžki


## Žórła
* Schauer - Caspari: Pflanzenführer für unterwegs, ISBN 978-3-8354-0354-3, 2. nakład, 2008, strona 158 
* Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005. 
* Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
* Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin  (1954)
* Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)
Wulki pucherjak

**Wulki pucherjak** (*Utricularia vulgaris*) je rostlina ze swójby pucherjakowych rostlinow (*Lentibulariaceae*). Dalše serbske ludowe mjeno su **spóriš**, **hołbjace zelo**, **wódny lenčk**, **wódnomužowy chód** a **wódny tchór**.

## Wopis
Wulki pucherjak je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 15 hač 35 cm. Wón je swobodnje płuwaca wódna rostlina.

Wurostki docpěwaja dołhosć wot hač do 2 m.

### Łopjena
Łopjena njesu 10-200 1-4 mm dołhich łójenskich pucherjow a docpěwaja dołhosć wot 2 hač 8 cm. Wone su do nitkojtych kónčkow rozdźělene.

### Kćenja
Kćěje wot junija hač awgusta. Kćenja steja po 3-15 (4-25) w kićach, kotrež z wody wusahuja. Króna je złotožołta a docpěwa dołhosć wot 13 hač 30 mm. 

## Stejnišćo
Rosće předewšěm mjez bónčawami a w rědkim sćinje w zwjetša małowapnitych jězorach. Potrjebuje ćopłe stejnišća.

## Rozšěrjenje
Rostlina je w Europje rozšěrjena.

## Podobna družina
* Njenapadny pucherjak (*Utricularia australis*) ma 12-18 mm dołhu krónu, kotrejež delnja hubka je nimale kruhojta, płono rozšěrjena, zdźěla časćiša.

## Nóžki


## Žórła
* Schauer - Caspari: Pflanzenführer für unterwegs, ISBN 978-3-8354-0354-3, 2. nakład, 2008, strona 158 
* Spohn, Aichele, Golte-Bechtle, Spohn: Was blüht denn da? Kosmos Naturführer (2008), ISBN 978-3-440-11379-0, strona 338 
* Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005. 
* Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
* Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin (1954)
* Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)
Pupnikowe rostliny

**Pupnikowe rostliny** (*Hydrocotyloideae*) je podswójba symjencowych rostlinow (*Spermatophyta*) znutřka swójby aralijowych rostlinow (*Araliaceae*). 

Po někotrych žórłach je swójska swójba (*Hydrocotylaceae*).

Wobsahuje sćěhowace rody:

* pupnik (*Hydrocotyle*) 
** wšědny pupnik (*Hydrocotyle vulgaris*)

## Noty
Pupnik

**Pupnik** (*Hydrocotyle*) je ród z podswójby pupnikowych rostlinow (Hydrocotylaceae) znutřka swójby (*Araliaceae*). 

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* wšědny pupnik (*Hydrocotyle vulgaris*)

## Noty
Wšědny pupnik

**Wšědny pupnik** (*Hydrocotyle vulgaris*) je rostlina z podswójby pupnikowych rostlinow (*Hydrocotyloideae*) znutřka swójby (*Araliaceae*) .

## Wopisanje
Wšědny pupnik je trajne zelo, kotrež docpěwa wysokosć wot 10 hač do 100 cm.

Stołpiki su lězuce a korjenjace na sukach.

Łopjena su tarčojte. Jich łopjency su kulojte a na kromje karbowane a docpěwaja wulkosć wot 2 hač do 4 cm. 

Kćěje wot julija hač do awgusta. Kćenja su běłe abo čerwjenojte a docpěwaja wulkosć wot wjace hač 2 mm. Wone steja po třoch hač po pjećoch w hłowojtych wokołkach.

## Stejnišćo
Rosće w płonych tymjenjach, na bahnowych łukach a na hrjebjowych kromach. Preferuje mokre, nachwilnje powodźene, małowapnite pódy.

## Rozšěrjenje
Rostlina je w nimale cyłej Europje rozšěrjena.

## Wužiwanje

## Noty


## Žórła
* Schauer - Caspari: Pflanzenführer für unterwegs, ISBN 978-3-8354-0354-3, 2.  nakład, 2008, strona 368 
* Spohn, Aichele, Golte-Bechtle, Spohn: Was blüht denn da? Kosmos  Naturführer (2008), ISBN 978-3-440-11379-0, strona 154 
* Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005. 
* Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
* Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin  (1954)
* Rězak, Filip: Němsko-serbski wšowědny słownik hornjołužiskeje rěče. Donnerhak, Budyšin (1920)
Pušponowe rostliny

**Pušponowe rostliny** (*Buxaceae*) su swójba symjencowych rostlinow (*Spermatophyta*). 

Wobsahuje sćěhowace rody:

*  buksowc (*Buxus*) 
**  balearski buksowc (*Buxus balearica*)
**  małołopjenaty buksowc (*Buxus microphylla*)
**  wšědny buksowc (*Buxus sempervirens*) 
*  pachysandra (*Pachysandra*) 
**  ameriska pachysandra (*Pachysandra procumbens*)
**  japanska pachysandra (*Pachysandra terminalis*)
Buksowc

**Buksowc** (*Buxus*) je ród ze swójby pušponowych rostlinow (*Buxaceae*). 

Wobsahuje sćěhowace družiny:

* balearski buksowc (*Buxus balearica*)
* małołopjenaty buksowc (*Buxus microphylla*)
* wšědny buksowc (*Buxus sempervirens*)

## Nóžki
Pachysandra

**Pachysandra** (*Pachysandra*) je ród ze swójby pušponowych rostlinow (*Buxaceae*). 

Wobsahuje sćěhowace tři družiny:
* Pachysandra axillaris
* ameriska pachysandra (*Pachysandra procumbens*)
* japanska pachysandra (*Pachysandra terminalis*)