Petunija

**Petunija** (*Petunia*) je ród ze swójby wrónidłowych rostlinow (*Solanaceae*).

## Wědomostne mjeno
Wědomostne mjeno pochadźa z francoskeho słowa zesrjedź 16. lětstotka *petun*, kotrež pochadźa přez portugalske słowo *petum* z tupiskeho *petyma* a guaraniskeho *petỹ* „tobak“.

## Wopis
Družiny su zelišćowe rostliny. Ćmowozelene łopjena su cyłokromne a kosmate. Kćenja maja formu trubki a móžeja běłe, wioletne, čerwjene, módre, róžojta abo pisane być.

## Systematika
### Zwonka systematika
Ród *Petunia* bu znutřka systematiki wrónidłowych rostlinow klasisce do tribusa Nicotianeae a tam do subtribusa Nicotianinae zarjadowany. Molekularbiologiske přepytowanja pak pokazuja, zo *Petunia* njemóže so z rodom tobak (*Nicotiana*) do zhromadnej kladźe zarjadować. W systematice swójby po Richard Olmstead z lěta 2007 so ród hromadźe z *[[Bouchetia]]*, *[[Brunfelsia]]*, *[[Calibrachoa]]*, *[[Fabiana]]*, *[[Hunzikeria]]*, *[[Leptoglossis]]*, *[[Nierembergia]]* a *[[Plowmania]]* do jako Petunieae mjenowaneje klady zarjaduja. 

Za dołhim času bu ród *Calibrachoa* tohorunja k *Petunia* liči. Dla přepytowanjow  přiwuzniskich poměrow mjez woběmaj rodomaj z morfologiskimi a molekularbiologiskimi metodami su zwěsćowali, zo wobaj rodaj stej monofyletiskej a rozdźělenje roda je tohodla woprawnjane.

### Znutřkowna systematika
Znutřka roda *Petunia* so tón čas 14 družinow připózna:

* *[[Petunia altiplana]]* T.Ando & Hashim.
* :de:Weißblütige Petunie (*Petunia axillaris* (Lam.) Britton, Sterns & Poggenb.)
** *Petunia axillaris* subsp. *axillaris*
** *Petunia axillaris* subsp. *parodii* (Steere) Cabrera
** *Petunia axillaris* subsp. *subandina* T.Ando
* *[[Petunia bajeensis]]* T.Ando & Hashim.
* *[[Petunia bonjardinensis]]* T.Ando & Hashim.
* *[[Petunia exserta]]* Stehmann
* *[[Petunia inflata]]* R.E.Fr.
* Wioletna petunija :de:Violette Petunie (*Petunia integrifolia* (Hook.) Schinz & Thell.)
** *Petunia integrifolia* subsp. *integrifolia*
** *Petunia integrifolia* subsp.  *depauperata* R.E.Fr.
* *[[Petunia interior]]* T.Ando & Hashim.
* *[[Petunia mantiqueirensis]]* T.Ando & Hashim.
* *[[Petunia occidentalis]]* R.E.Fr.
* *[[Petunia reitzii]]* L.B.Sm. & Downs
* *[[Petunia saxicola]]* L.B.Sm. & Downs
* *[[Petunia scheideana]]* L.B.Sm. & Downs
* *[[Petunia secreta]]* Stehmann & Semir

Molekularbiologiske přepytowanja znutřka roda su přinjesli, zo *Petunia axillaris* ze wšěmi třomi poddružinami, *Petunia exserta* a *Petunia occidentalis* hromadźe monofyletisku skupinu wutworja, kotrymž wostatne družiny roda napřećo steja.

Sćěhowace družiny buchu po morfologiskich přiznamjenjach rodźe *[[Calibrachoa]]* přirjadowane, ale pak hišće po prawidłach  biologiskeje nomenklatury do tutoho roda njepřisunjene:

* *Petunia alpicola* L.B.Sm. & Downs
* *Petunia helianthemoides* Sendtn.
* *Petunia kleinii* L.B.Sm. & Downs
* *Petunia ledifolia* Sendtn.
* *Petunia pubescens* (Spreng.) R.E.Fr.
* *Petunia variablis* R.E.Fr.

## Wustupowanje
Wšě družiny su w měrnej hač subtropiskej Južnej Americe domjace. Wone wustupuja w Brazilske, Uruguayju, Argentinskej, Paraguayju a Boliwiskej. Najwjetše rozšěrjenje wobsedźi *Petunia axillaris*, kotraž so w južnym Rio Grande do Sul, w Uruguayju, sewjernej połojcy Argentinskeje, srjedźišću Paraguayja a w juhu Boliwiskeje namaka.

Wulka ličba družinow je w Brazilskej endemiska: *Petunia mantiqueirensis* w južnym Minas Gerais, *Petunia scheideana*, *Petunia reitzii* a *Petunia saxicola* w Santa Catarina, *Petunia altiplana* a *Petunia bonjardiensis* we wysočinje wot Santa Catarina a napřećiwnych kónčinach w Rio Grande do Sul, *Petunia littoralis* a *Petunia integrifolia* subsp. *depauperata* we wuchodnych pobrjóžnymaj kónčinomaj Santa Catarinas a Rio Grande do Suls, *Petunia exserta*; *Petunia riograndensis* a *Petunia bajeensis* wustupujetej w južnym Rio Grande do Sul. *Petunia interior* a *Petunia guarapuavensis* wustupujetej we wysočinje wot Paraná a Santa Catarina, ale tež w sewjerowuchodnej Argentinskej, w Misiones.

Dalša družina, *Petunia occidentalis*, wustupuje w sewjernej zapadźe Argentinskeje a w juhu Boliwiskeje.

## Nóžki


## Žórła
* Botanica, Einjährige und mehrjährige Pflanzen, Über 2000 Pflanzenporträts, ISBN 978-3-8331-4469-1, strona 659 

## Eksterne wotkazy