open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hulikoehana

ʻO ke **hulikoehana** ka huina o nā loea, akamai, ʻano a me kaʻina e hoʻohana ai i ka hana o ukana a lawelawe paha a i ʻole i ka hoʻokō ʻia o nā pahuhopu, e like me ka ʻike ʻepekema. Hiki i ka ʻenehana ke ʻike i nā loea, nā kaʻina, a me nā mea like paha, a hiki ke hoʻokomo ʻia i mīkini e ʻae no ka hana me ka ʻike ʻole ʻana o kā lākou hana. ʻōnaehana noi ʻana i ka ʻenehana ma o ka lawe ʻana i kahi ʻano kaupi, hoʻololi iā ia e like me ka hoʻohana ʻana o ka ʻōnaehana, a laila hana i kahi hopena, ua kapa ʻia nā **ʻōnaehana hulikoehana**.

ʻO ke ʻano maʻalahi o ka ʻenehana ka hoʻomohala a me ka hoʻohana ʻana i kumu hāmeʻa. ʻO ka poʻe mua-mua o poʻe mua o ka mālama ʻana i ke ahi a me ka neuli hope ʻana o ka Neolithic Revolution i hoʻonui ʻia i nā kumuwaiwai e loaʻa ana, a me ka huikau ka huila ua kōkua i ke kanaka e holo aku a kāohi i ko lākou wahi. ʻO nā mea hoʻomohala i nā wā kahiko, ʻo ia hoʻi me ka paʻi paʻi, kelepona, a me Pūnaewele, ua hoʻemi ʻia nā pale kino e ke kamaʻilio ʻana a ʻae i nā kānaka e launa pū me ke ao holoʻokoʻa.

He nui hulikoehana o ka ʻenehana. He mea kōkua ia e hoʻomohala i nā holomua ohaoha (e komo pū ai i ka kēia lā hoʻokele honua) a ua ʻae i ka piʻi ʻana o kahi papa leʻaleʻa. Nui nā hana ʻenehana i hana i nā huahana i makemake ʻole ʻia e ʻike ʻia i ka haumia a hoʻoiho ʻole i nā kumuwaiwai kūlohelohe i ka hōʻino ʻana o ka kaiāulu. Ua noʻonoʻo mau ka poʻe hoʻonaʻauao i nā hiʻohiʻona o kahi kaiāulu a hāpai i nā nīnau hou i ka ethics o ka ʻenehana.

Hiki i ka hulikoehana ke hōʻike ākea loa e like me nā mea hoʻonaʻauao, nā ʻokoʻa a me ka papa o ka mea hoʻokaumaha papa, i hana ʻia e ka noi ʻana o ka noʻonoʻo a me ka hoʻoikaika kino no ka hoʻokō ʻana i kekahi waiwai. I kēia hoʻohana ʻana, e pili ana ka ʻenehana i nā mea hana a me nā mīkini e hoʻohana ai e hoʻoponopono i pilikia maoli. ʻO kahi ʻōlelo lōʻihi loa ia ka mea e hoʻopili ai me nā pono hana maʻalahi, e like me kahi ʻōhule ʻole ka lāʻau pūpū, a i ʻole nā mīkini paʻakikī, e like me kahi lani kikowaena a i ʻole nā mea lahilahi hoʻokele. ʻAʻole pono nā mea lako polokalamu kamepiula. ʻenehana kikowaena, e like me ka polokalamu kamepiula a me nā ʻoihana ʻoihana, hāʻule i lalo o kēia wehewehe ʻana o ka ʻenehana.

Hiki i ka hulikoehana ke ʻike ʻia i kahi hana e hana ai a hoʻololi i ka moʻomeheu. Hoʻohui hou, ʻo ka noiʻi ʻana ke noi ʻana i ka matematika, ka ʻepekema a me nā kiʻi no ka pono o ke ola e like me ka ʻike. ʻO kahi hoʻohālike o kēia wā ka piʻi ʻana o ka ʻenehana kamaʻilio, kahi i hōʻemi ai i nā pale o ka launa pū o ke kanaka a ma muli o kahi hopena ua kōkua i ke kūlohelohe i nā subekema hou; ke kumu o ka ulu ʻana o ka uilamoʻomeheu i kāna kumu e hoʻomohala ai i ka Pūnaewele a me kamepiula. ʻAʻole hoʻonui ka ʻenehana i ka moʻomeheu i kahi hana hoʻomohala; hiki ke kōkua ʻia ka ʻenehana i ka hoʻomaikaʻi ʻana i ka hoʻokūkū politika a me ke kaua ma o nā mea hana e like me nā pū. Ma kahi ʻano hana moʻomeheu, hoʻomaka mua hulikoehana i ka ʻepekema a me ʻenehana, kēlā me kēia mea i hoʻomohala i kekahi mau ʻāpana o ka hoʻoikaika hulikoehana.

Māhele:Hulikoehana
Hoʻomana Kalikiano

I ka **[[Karistiano]]**, ʻo ka **hoʻomana** ka hana a ka mea e hoʻohanohano ai i ka hanohano a me ka hoʻomana i ke Akua. Ma ke Kauoha Hou, ua hoʻohana ʻia nā huaʻōlelo like ʻole e pili i ka wā hoʻomana. ʻO kekahi ʻo proskuneo ka mea e kūlou i ke Akua a i ʻole nā aliʻi.

Ma ka hapanui o ka mōʻaukala o ka hoʻomana Karistiano, ua mālama ʻia ka hoʻomana hoʻomana Karistiano i ka ʻauhalekona, a ʻike ʻia e nā pule a me himeni, me nā huaʻōlelo i kumu a hoʻopili ʻia paha, pili paha i ka Palapala Hemolele, ʻo ia hoʻi ka lekater; ke hoʻāla mau nei kēia ʻano hoʻomana o nā pule a me nā hoʻomana haole i nā Roma Katolika ʻEkēlani, Honuaī-hemopi, a me nā hale pule Anelikan, a me kekahi mau hoʻomana Paleniāmaʻīa e like me Huhelianispai a me nā Mēneieia. Ma ka Hemenailo, ʻike ʻia ka hoʻomana ʻana e like me ke ʻano o haipule a ʻana i ke Akua, me kahi manaʻo ʻike ʻole ʻia.

## Nā kūmole


Māhele:Karistiano
Ōlʻiaimi

He **ōlʻiaimi** ka huakaʻi mākaʻikaʻi no ka leʻaleʻa a me ka ʻoihana; ʻo ka ʻori a me nā hana o nā mea kipa, ʻoihana ʻo ka huki ʻana, ka hoʻokipa, a me ke ʻoluʻolu hoʻi i nā mea mākaʻikaʻi, a me ka ʻoihana o nā mākaʻikaʻi.

Hiki tourism i ke kaiāulu ke home (i loko o ka ʻāina o ka mea holo aku) a i ʻole houna ʻē aʻe, a loaʻa nā wahi hoʻokūkū kūwaho o ka uku o nā uku.

## Nā kūmole


Māhele:Ōlʻiaimi
Huakaʻi

E pili ana ka **huakaʻi** i kaʻa ka e hele ʻana i ka "lōʻihi lōʻihi" ma ka hele a mākaʻikaʻi aku hoʻi. Ua ʻōlelo nō hoʻi i nā manaʻo moʻomeheu o ke kipa, ka pāʻani, a me ke ʻike i nā kaona like ʻole kūlanakauhale, ulana, lahuikanaka, a i ʻole kahi mamao a i ʻike ʻole ʻia e nānā i nā hiʻohiʻona ʻē aʻe a hoʻomaopopo i ka ʻokoʻa ma waena o nā kuʻuna like ʻole. ʻO ka ʻokoʻa nui mai ka tourism, ʻo ia ke ʻike i ke ola, ka moʻomeheu, a me nā mea hoʻi, kahi e hele ai ka huakaʻi "ma ke ala", a me ka huakaʻi "e pili ana i ke ala".

## Nā kūmole


Māhele:Huakaʻi
ʻAwe

ʻO kahi **ʻawe** aia i ke ʻano maʻalahi, he ʻahu lole i lawe ʻia ma kekahi ʻaoʻao a ua hoʻopaʻa ʻia me nā ʻalā ʻelua e hele ana ma luna o nā poʻohiwi, akā hiki ke loaʻa kahi ʻaoʻao waho, ke kino o loko, a me nā ʻalopeke.

Hoʻohana pinepine ʻia ʻo hoʻokele e ka poʻe holoholo a me haumāna, a ʻae pinepine loa ʻia i nā ʻanekele no ka lawe ʻana i nā ukana kaumaha a i ʻole ka lawe ʻana i kekahi ʻano mea hana, no ka palena ʻole e halihali i nā kaupaona kaumaha no nā manawa lōʻihi ma nā lima.

ʻO nā ʻawe nui, i lawe ka ukana ma luna o 10 kilograms (22 lb), a me nā ʻawe haʻuki liʻiliʻi (e like me ka holo, ka uila, ka piʻi ʻana a me ka hoʻoneʻe nui), ma ka maʻamau ka haki ʻana i ka hapa nui (a ma kahi o 90%) o ko lākou kaumaha ma ka māʻī puki a kaʻe, waiho ana i nā ʻūhā poʻohiwi no ka hoʻopaʻa ʻana i ka ukana. Hoʻonui kēia i ka hiki ke halihali i nā ukana kaumaha, no ka mea ʻoi aku ka ikaika o nā hips ma mua o nā poʻohiwi, a ke hoʻonui hoʻi i ka samility a me ke kaulike, no ka mea, e kokoke ana ka ukana ma kahi kokoke i ke kikowaena nui o ka mea a ka mea ʻano nui.

## Nā kūmole


Māhele:Eke
Māhele:Hoai
Māhele:Huakaʻi
Limea

ʻO **limea** ke ʻo ia ka mea akamai me meahana ʻana o ka hoʻomākaukau ʻana i ka meaʻai no ka ʻai. Ka lau ʻana i nā ʻano ʻalani a me nā mea ʻawaʻawa ma ka ʻaoʻao o honua, mai ka ʻohi ʻana i ka meaʻai ma luna o ke ahi ʻaka me ke hoʻohana ʻana i ke kuʻuna hiko. o nā moʻomeheu a me nā kuʻuna a me nā moʻomeheu. Hoʻokumu ʻia nā ʻano kīʻaha kolo i nā pae kiʻekiʻe a me ke aʻo ʻana o ka mea kuke. Hoʻohana ʻia ka ʻaʻa ʻana e nā kānaka i ko lākou mau home ponoʻī a e nā mea kālele loea a me nā mea hoʻomake i loko o nā haleʻaina a me nā hale ʻai ʻē aʻe. Hiki ke ʻai i ka hoʻo ʻai ma o nā mea kūlohelohe me ke kū ʻole o ka wela, e like me ka ceviche, kahi kīʻaha a ʻAmelika Hema ka pāʻina kahi e kuke ai ka iʻa me nā waikona i lemonai. wai lemono.

ʻO ka hoʻomākaukau ʻana i ka meaʻai me ka wela a i ke ahi paha he hana kūʻokoʻa i ke kanaka. Ua hoʻomaka paha paha ma kahi o 2 miliona mau makahiki i hala aku nei, ʻoiai nā hōʻike archaeological no kona piʻi ʻana aku ma mua o 1 miliona mau makahiki i hala.

ʻO ka hoʻonuiʻia o ka mahiʻai, ke kālepa, ke kālepa, a me ka halihali ma waena o nā kuʻuna ma nā wahi like i hāʻawi ʻia e kuke i nā mea hou. Nā mea hou a me nā ʻenehana, e like me ka kaona kōpala no ka hoʻopaʻa ʻana a me ka hoʻolapalapa ʻana i ka wai, hoʻonui ʻia nā ʻano kuke ʻana. Kuhi kekahi mau mea kuke ʻenehana hou i nā loea ʻepekema i ka hoʻomākaukau ʻana i ka meaʻai e hoʻonui hou i ka ʻono o ka pāna i lawelawe ʻia.

## Nā kūmole


Māhele:Limea
ʻenehana

ka **ʻenehana** loea ka hoʻohana ʻana i nā loina ʻepekema e hoʻolālā a kūkulu i nā mīkini, nā mea kūkulu, a me nā mea'ē aʻe, alahaka, kahawai, ala, kaʻa, a me hale. Ka llopana o ka ʻenehana e hoʻopili ai i kahi ākea o nā loea mahina ʻai ʻenehana, kēlā me kēia me ka ʻoi aku ka manaʻo e pili ana i nā wahi kikoʻī o ka pākuʻi matematika, pākuʻi ʻepekema, a me nā ʻano noi.

## Nā kūmole


Māhele:ʻenehana
Enehana

**Enehana** ma ke ʻano he loio o ʻenehana, enehana nā loea hana, hoʻolālā, hoʻonohonoho, kūkulu a hoʻāʻo e hana me ka mīkini , ʻenehana paʻakikī, hoʻolālā a me lako hana e hoʻokō i nā pahuhopu a me nā koi akā e noʻonoʻo ana i nā palena i hoʻāpono ʻia e ka hana kūpono, hoʻoponopono, palekana a me ka uku. Loaʻa nā kumu ʻike no kahi enehana me ka helu puka ʻehā mau makahiki ma ke ʻimi ʻana i ka ʻoihana, ai ʻole i kekahi mau ʻauhau, ʻano mākaʻikaʻi o ka haku ʻenehana me ʻehā a ʻeono paha mau makahiki o ka hoʻomaʻamaʻa hana hoʻohana (ke kihi i ka hōʻike ʻoihana) a me ka helu o ka hoʻokolohua ʻenehana hoʻokolohua.

Kūkulu ka hana a nā mea enehana i ka pilina ma waena o ʻike ʻia ʻepekema a me kā lākou noi hope aʻe i nā pono kanaka a me nā ʻoihana a me ke ʻano o ke ola.

## Role a me ka loea
### Hoʻolālā
Enehana nā mīkini i ʻenehana loea hou. I ka wā hana hoʻolālā ʻenehana, hiki i nā kuleana o ke kanikani ke kuhikuhi i nā pilikia, ka hoʻokau ʻana a me ka hoʻopili ʻana i ka noiʻi, hoʻopaʻa ʻana i nā loiloi, ʻike a me ka nānā ʻana i nā hoʻonā, a me ka hoʻoholo ʻana i nā hoʻoholo. Hoʻohana ʻia ka manawa nui o ka ʻenehana ʻana i ka ʻimi noiʻi, ʻike ʻana, ka noi ʻana a me ka hoʻouka ʻana i ka ʻike. ʻOiai, hōʻike ka noiʻi i nā loea e hoʻohana i ka 56% o ko lākou manawa i ka hana i loko o nā ʻano hana like ʻole, me 14% ka ʻimi ikaika i ka ʻike.
Pono nā paona hana i nā koho hoʻolālā ʻokoʻa ma kā lākou iho a koho i ka hoʻonā e kūpono i nā koina a me nā mea e pono ai. ʻO kā lākou hana koʻikoʻi a kū hoʻokahi ka hoʻomaopopo ʻana, ke hoʻomaopopo ʻana a me ka unuhi ʻana i ka paʻa ʻana ma kahi hoʻolālā e hiki ai ke hopena i kahi hopena pōmaikaʻi.

### Hoʻolilo
Hoʻohui nā loea i nā hana loea e pili ana i ka hoʻāʻo ʻana, ka hana ʻana, a i ʻole mālama ʻia. Ma muli o nā loea ʻenehana e nānā i ka hana ʻana i nā ʻoihana a me nā wahi ʻē aʻe, e hoʻoholo i nā kumu kumu o ka hoʻōla ʻole, a me ka hōʻike hoʻāʻo e mālama i ka maikaʻi. Kuhi lākou i ka manawa a me ke kumukūʻai i koi ʻia e hoʻopau ai i nā hana. ʻO nā mea ʻenehana mehua ka mea hana no nā ʻāpana nui a i ʻole nā ​​papahana holoʻokoʻa. ʻO ka loiloi ʻenehana e pili ana i ka hoʻohana ʻana i nā loiloi a me nā kaʻina.

E hōʻike i nā waiwai a me ke ʻano o ka ʻōnaehana, ʻenehana a mea ʻona paha ma lalo o ke aʻo ʻana. Hoʻomoe ʻia ka hana loiloi ma ka hoʻokaʻawale ʻana i ka hoʻolālā ʻana o ka ʻenekema i nā hana o ka hana a i ʻole hana ʻole, ka nānā ʻana a i ʻole ka manaʻo o kēlā me kēia māhele o ka hana a i ʻole hana hewa i ka hoʻokaʻawale ʻana, a me ke ʻano hou ʻana i nā ʻāpana. Penei lākou e huli ai i ka pilikia.

He nui nā mea enehana e hoʻohana i nā kamepiula e hana a hoʻoili i nā hoʻolālā, e hoʻoponopono a me ka hoʻomaʻamaʻa pehea e hana ai kahi mīhini, ʻano, a i ʻole ka lawelawe ʻana o nā ʻōnaehana, e hoʻolilo i nā kikoʻī o nā ʻāpana, e nānā i ka maikaʻi o nā huahana, a me ka mālama i ka pono o nā kaʻina.

## Nā kūmole


Māhele:Enehana
Kanaka pono

He o lima **kanaka pono** mea kūpono ʻole mau kumu i hoʻoholo 'ia e pili ana i ʻano kanaka. a pihoʻi o ka honua. ʻImi pinepine ʻia lākou ma ke ʻano inalienable, loa kuleana "kahi i hoʻoili pono ai kekahi kanaka no ka mea he kanaka ia" a "nona kahi ʻano kanaka āpau", a me ko lākou makahiki, ʻano kaiaulu. kahua, ʻōlelo, haipule, kāʻāina, a i kekahi kūlana ʻē aʻe. Ua pili lākou i kēlā me kēia wahi a i kēlā me kēia manawa i ka kūʻokoʻa, a he egalitarian i ke ʻano o ka like no ka poʻe a pau. Kuhi ʻia lākou e like me ka manaʻo o ka ʻomaʻomaʻo a me ka kānāwai i kānāwai a kau aku i kahi kuleana i ka poʻe e mālama i ka pono o kekahi kanaka, a ua manaʻo ʻia ʻaʻole lākou e lawe ʻia aku ma muli o ka hopena hana kūpono. e pili ana i nā kūlana kikoʻī; no ka Penei, aia ka pono o nā pono kanaka e komo i ke kūʻawale mai ʻāhewa paʻa i ka paʻahao, me ka ʻāhewa ʻia, a me hoʻokō ʻia.

Ua hōʻike ikaika ʻia ka aʻo ʻana o nā pono kanaka i loko o nā kānāwai pili honua a me nā ʻoihana kula a me nā ʻona. Nā hana e aupuni kūloko a me ahahui papa ole i kumu o ka aupuni pili aupuni i ka honua. Manaʻo ʻia mai ka manaʻo o nā pono kīwī "inā hiki ke ʻōlelo ʻia ka lehulehu o ka honua lehulehu e ʻōlelo ana he ʻano ʻōlelo maʻamau, ʻo ia ka pono o ke kanaka". Ke hoʻomau nei nā ʻōlelo ikaika e ka loiloi o nā pono kanaka i nā mea kanikele a me nā kūkākūkā e pili ana i nā ʻike, nā ʻano a me nā kūlike o nā pono kanaka a hiki i kēia lā. ʻO ke ʻano pololei o ka huaʻōlelo *[[kīwila]]* he hihia a he kumumanaʻo ia no ka hoʻopaʻapaʻa mau ʻia; ʻoiai he ʻae ʻae nā kuleana o ke kanaka i nā kuleana ʻokoʻa e like me ke kūpono i hoʻokolokolo kūpono, pale i ke hoʻolauleʻa, ʻae ʻana i genocide, kūkākūkā manuahi a i ʻole kuleana kūpono i ke hoʻonaʻauao, aia paha nā kue ʻole e pili ana i kēia mau kuleana i komo i loko o ka laulā nui o nā pono kanaka; ke manaʻo nei kekahi poʻe noʻonoʻo he pono kūpono loa ke pono o ke kanaka e pale i nā hihia ʻino maikaʻi loa, aʻo ka poʻe ʻē aʻe e ʻike ʻia he kūlana kiʻekiʻe.

Nui nā manaʻo pilikino i hoʻōho i ka Kanaka pono neʻe i hoʻokumu ma hope mai o ke Honua Kalua Honua a me nā hanana o Ka Lauluu, i mea e kohi ai i ka ʻO ka Hoʻolaha Hou i nā pono o nā kānaka ma Palani e ka United Nations General Assembly i ka makahiki 1948. ʻAʻole i like nā manaʻo o nā kānaka kahiko i kēia mau lā i nā pono kīvila apau. ʻO ke kumu mua o ke kūkā kamaʻilio kanaka no ke ʻano o na kūlohelohe kūlohelohe i ʻike ʻia ma ke ʻano o ke kūwaho o ke kolamu kuʻuna makahiki kānāwai kūlohelohe i lilo i kaulana i ka wā o ʻEulopa Hoʻohālikelike me nā mea e pili ana i ka manaʻo i John Locke, Francis Hutcheson a me Jean-Jacques Burlamaqui a ua hōʻike nui ʻia i loko o ka kūkā politika a ʻAmelika Hoʻonāukiuki a me i Palani Hoʻonāukiuki. Mai kēia kumu, kū i nā kumuhana kūwaho o ke kanaka nei i ka hapalua o nā kenekulia 20, e like paha me ka hopena o ka noho luhi, hōʻino, ka pepehi kanaka a me nā hana kaua, ma ke ʻano he hana kūlohelohe o ke kanaka a me ka mea hoʻi he mea no ka hiki ke hoʻomau ʻoihana wale nō.

Māhele:Kanaka pono
Māhele:Hilopian
Māhele:Hulikanaka
Māhele:Polokika
Māhele:Kānāwaiena hoʻokeiwai
ʻIkepili helu

**ʻIkepili helu** 'He hana no ke nānā' ana, Ka hoʻomaʻemaʻe, huli ʻike hoʻākāʻālua ʻikepili, hōʻike ʻana i ka hopena a me ke kākoʻo ʻana i nā hoʻoholo hoʻoholo. He nui nā hiʻohiʻona a me nā hoʻokalakupua, e hoʻopili ana i nā ʻano ʻenehana ma lalo o nā inoa like ʻole, a ua hoʻohana ʻia ma nā ʻano ʻoihana like ʻole, ʻepekema a me pūnaehana kaiaulu kikowaena. I ko ka honua ʻoihana i kēia lā, ua hana ka ʻike ʻikepili i nā hoʻoholo ʻana i nā ʻoihana ʻepekema a me ke kōkua ʻana i nā ʻoihana e ʻoi aku ka maikaʻi.

ʻO ka ʻikepili hoʻohui ʻana o ka ʻikepili helu mea mua, a ua pili pili ka hōʻike ʻana i ka ʻikepili helu i ka ʻikepili hoʻonaninani a me ka ʻikepili kōpana.

## Nā kūmole


Māhele:ʻIkepili helu
Māhele:ʻMethodlelo ʻepekema
Kiʻiʻoniʻoni

ʻO **Kiʻiʻoniʻoni** aiʻole **ʻōnaehana** he hana ʻike kiʻi ʻia e hoʻolaʻa i nā ʻike e kamaʻilio ai i nā manaʻo, nā moʻolelo, nā manaʻo, nā manaʻo, nā ʻoluʻolu a me nā lewa e nā ʻano hoʻoneʻe a i kūkulu ʻia i nā kiʻi me nā manaʻo ʻē aʻe ʻē aʻe. ʻO ka huaʻōlelo **"kinema"**, pōkole no kinemakolahian, i hoʻohana pinepine ʻia e pili i kiʻi ʻoniʻoni hana ana a me ʻoihana kiʻiʻoniʻoni, a i ke ʻike kiʻi he hopena ia.

Hoʻokumu ʻia nā kiʻi neʻe o ka kiʻi ʻoniʻoni e kiʻi kiʻi nā hiʻohiʻona maoli me kahi kiʻi-kiʻi kiʻi, ma ke kiʻi kiʻi ʻana a i ʻole nā ​​hiʻohiʻona kiʻi e hoʻohana ana i nā ʻano kuʻuna hākema, ma o ke ʻano o CGI a me kahi hāmeʻa kamepiula, a i ʻole i ke hui pū ʻana o kekahi a i ʻole kēia mau ʻano hana a pau, a me mau hopena ʻike.

Ma nā hana maʻamau, ua hoʻopaʻa ʻia nā kiʻi ma ke kiʻi celluloid ma kahi kaʻina — a laila hōʻike ʻia ma o kiʻiʻoniʻoni kiʻi ʻoniʻoni i hiki i kahi papaʻaina. Nā kiʻi ʻoniʻoni kū pinepine piha loa kamepiula ma o ke kaʻina holoʻokoʻa o ke kūkulu ʻana, ka lawe ʻana, a me ka hōʻike, ʻoiai nā kiʻi i paʻi ʻia i loko o kahi pepa kiʻi i hana pinepine ʻia nā mea kani optical kaniʻikepili (kahi kiʻi kiʻi hoʻokō o nā huaʻōlelo i ʻōlelo ʻia, nā mele a me kani ʻē aʻe e pili pū ana i nā kiʻi e holo ana ma kahi hapa o ke kiʻi i mālama paʻa ʻia no ia, ʻaʻole i manaʻo ʻia.

Nā kiʻiʻoniʻi moʻomeheu hana i hana ʻia e ʻano moʻomeheu. Hōʻike lākou i kēlā mau kuʻuna, a me ka hopena, pili lākou iā lākou. Kuhi ʻia ke kiʻi ʻoniʻoni ʻano mea nui nui, ke kumu o nā leʻaleʻa punahele, a me ke wahi ikaika no ka pepakiʻopena - a i ʻole kiʻi hoʻolaha — nā kamaʻāina. Hāʻawi ke kumu ʻike o ke kiʻi iā ia i kahi mana ākea āpau o ke kamaʻilio. Ua lilo kekahi mau kiʻiʻoniʻoni i nā wahi puni honua holoʻokoʻa ma o ka hoʻohana ʻana o luau wale a i ʻole ʻatikala a unuhi i ka ʻōlelo i nā ʻōlelo ʻē aʻe.

ʻO nā kiʻi pilikino e hana i kahi kiʻiʻoniʻoni, ua kapa ʻia hoʻoweliweli. I ke kauā ʻana o nā kiʻi ʻoniʻoni celluloid kahiko, ʻo ka pani ʻōpiopio ka mea e pili ana i nā kikowaena o ka pouli ma kēlā me kēia mākeke, a huli hoʻi, i neʻe ʻia i loko o ke kūlana e hopohopo ʻia, akā, ʻaʻole i ʻike ka mea nānā i nā mea hoʻopiʻi no ka hopena i ʻike ʻia e ka hoʻomau ʻia o ka hihiʻo, kahi a nā maka e mālama ai i kahi kiʻi no kahi hapa o kahi kekona ma hope o ke nalowale ana kona kumu. ʻO ka ʻike ʻana o ke neʻe kekahi hapa ma muli o kahi hopena i kapa ʻia ʻo phi phen.
## Nā kūmole

Māhele:Kiʻiʻoniʻoni
Uila

**Uila** ʻaina i ke ʻano o nā wahi i ka ʻāina wai. like me gigajoule o ikaika. He o plasma i hana ʻia e ka neʻe wikiwiki o huna ʻine i nā kukui uila o kūmaka kukui i ke ʻano o ʻālamalama kūlohelohe. ʻO ka uila ka mea hekili, kahi leo mai pīhoihoinalu e ulu ana e like me nā wai o ka puʻu o ke kahe e loaʻa ai ka ulu wikiwiki. Hōʻike pinepine ka uila i ka wā hekilimaila a me nā ʻano mea e hiki ke hoʻopou i huan ʻōnaehana, akā pūpaʻi lua pele hiki ke hele pū i ka wā e hū ai ka lua pele.

Hoʻokaʻawale ʻia nā ʻano ʻekolu o ka uila ma kahi a lākou i hele ai: ma waena o hoʻokahi hekiliao, ma waena o ʻelua mau ʻāpana a i ʻole ma waena o ke ao a me ka lepo. ʻIke ʻia nā ʻano like ʻole ʻē aʻe, me "wela uila", "hiki ke ʻike ʻia mai kahi wahi mamao ʻole akā ʻaʻole i lohe; ka maloo uila, ka mea e hiki ai i ke ululāʻau ahi; a ka pōpō uila, he mea ʻike pinepine ʻole ia e ʻike.

## Nahenahe

Ke hoʻopaʻa ʻia nei nā ʻike o ke kaʻina hana e nā ʻepekema, akā aia kahi ʻokoʻa holoʻokoʻa e pili ana i kekahi o nā loea maʻamau o ka hekilimaila. Hoʻopili ka wahi hoʻolimalima kumu nui ma ke anu uila e kū pono ana i ka hapa waena o ka ʻino kahi e neʻe ai ka ea i luna wikiwiki (hoʻonaninani) a me nā mahana mai ka -15 a -25 °C; Ma kēlā wahi, ka hui ʻana o ke anuanu a me ka neʻe ʻana o ka ea kiʻekiʻe e hoʻoulu ai i ka hui ʻana o ka pahu o ka ua anu, a me pahu liʻiliʻi i lalo o ka manu. Hāpai ka mea hana hou i nā pahu hau nui a me nā ʻāhu liʻiliʻi i luna. Ma kaliani iʻa, ʻo ka graupel, ka mea nui a ʻoi aku ka mākaʻi, ke hāʻule nei e hāʻule a paʻa paha i ka lewa nui.

## Hāʻiahōamī

ʻO nā ʻokoʻa i ka neʻe o ka ua e hoʻokau ai nā lele ʻana. Ke kū ka wai i ka wili o ka hau me ka graupel, e hoʻopiʻi maikaʻi ʻia nā paikona a ʻāpono kūlike; Hāpai ka mea hana hou i nā kristal i hoʻopio maikaʻi i ka piko o ke ao ʻino. ʻO ka pōkaki nui loa a paʻa paha i ka waenakonu o ka hekili uila a hāʻule paha i ka ʻaoʻao o ka ʻino.

ʻO ka hopena, ʻo ke kuleana kiʻekiʻe o ka hekili uila e hoʻohiki maikaʻi ʻia ai ʻo ke kumu o ka lalo i lalo o ke hekilimaila ao ai i hoʻopaʻi maikaʻi ʻole ʻia..

Ke neʻe nei i luna i loko o ka makani a me ka makani i nā kiʻekiʻe kiʻekiʻe i ka lewa e hoʻohuli i ke aniani liʻiliʻi (a me ke ʻano maikaʻi) i ka ʻihi o ka kapuaʻi hekilimaila ao hohola ai ma kahi o ka mamao. Ua kapa ʻia kēia ʻāpana o ke hekilimaila ao.ʻOiai kēia ke kaʻina hana nui no ka hekili hekili, hiki ke mālama ʻia kekahi o kēia mau uku i ka neʻe ʻana o ka ea ma loko o ka ʻino (hoʻopaneʻe a me nā haʻahaʻa o nā kumu). Kahi mea hou aʻe, aia kekahi mea kūpono akā hoʻokūkū kūpono a kokoke i ka lalo o ka hekilimaila ao ma muli o ka ua nui a me ka mahana wela.

## Nā kūmole


Māhele:Hoʻonani uila
Māhele:Kahiā
Hoʻonaʻauao

**Hoʻonaʻauao** 'ke kaʻina hana o ke aʻo ʻana, a i ʻole ka loaʻa ʻana o ʻike, mākaukau, kumu kūpono, hilinaʻi, ʻano maʻamau. ʻO nā ʻano hoʻonaʻauao e pili ana i aʻo ʻana, hoʻomaʻamaʻa, moʻolelo, kūkākūkā a kuhikuhi noiʻi. Hoʻomau pinepine ka hoʻonaʻauao ma lalo o ke alakaʻi a nā kumu kula, akā hiki i nā poʻe haumāna ke hoʻonaʻauao iā lākou iho. He o ʻokoʻa a i ʻole hoʻolaha ʻole wau nā ʻōlelo a me kekahi ʻike ʻia i loaʻa kahi hopena i ke ala i manaʻo ai, manaʻo, a i ʻole paha e manaʻo ʻia nā hana hoʻonaʻauao. ʻO ke ʻano hana ʻōwau aʻoaʻo e kapa ʻia kākāʻālua.

Mahele hoʻonaʻauao maʻamau maʻamau i nā ʻina like ʻole ke kula mua a ma ke ʻano mua, ke kula kiʻekiʻe, a laila ke kolamu, me ʻahaʻona.

A kuleana o hoʻonaʻauao ua ʻike ʻia e kekahi mau aupuni a me ka Hui Hoʻokahi. Kumuhana 13 o ka huioʻokahi nā o 1966, he o Kūʻlanahou ma ka ʻĀina-kūwali e hoʻomaopopo i kahi kuleana o ke ao holoʻokoʻa i ka hoʻonaʻauao. *ICESCR*, kumuhana 13.1. Ma ka nui o nā wahi, ʻo ka hoʻonaʻauao kahi i koi ʻia a hiki i kekahi makahiki. Aia kahi heao no hoʻonaʻauao hoʻoponopono, a no ka hoʻonaʻauao-kumu aʻoaʻo.

## Nā kūmole


Māhele:Hoʻonaʻauao
ʻoihana

**ʻoihana** ʻo ia ka hana e hana ai i kekahi kanaka a i ʻole ke kālā ʻana ma ka hana ʻana a kūʻai mai a kūʻai aku paha huahana (e like me nā huahana a me lawelawe). ʻO ka maʻalahi, ʻo ia kekahi "ʻano hana a i ʻole mea i hoʻokomo ʻia no ka loaʻa kālā. ʻAʻole ia he hui, he hui, hui, a i ʻole kekahi hui alan i like ʻole, akā hiki ke pae mai kahi kuamoʻo alanui a General Motors."

ʻO ka loaʻa ʻana ʻoihana kāinoa ʻaʻole i hoʻokaʻawale i ka hui ʻoihana mai ka mea nona ka ʻona, ʻo ia hoʻi ka kuleana o ka mea nona ka ʻoihana ma ke kuleana no ka hōʻaiʻē i ka ʻoihana. Inā loaʻa i ka ʻoihana nā hōʻaiʻē, hiki i ka mea hōʻaiʻē ke hele ma hope o nā waiwai pilikino a ka mea nona. ʻAʻole ʻae ʻia kahi ʻoihana ʻano i hui ʻoihana auhau. Hoʻokuʻu ʻia ka mea ʻauhau ma nā kālā kālā a pau mai ke ʻoihana.

Hoʻohana pinepine ʻia kēia ʻōlelo (akā, ʻaʻole ia e nā loio a i ʻole e nā luna aupuni) e pili i kahi hui. ʻO kahi hui, ma ka ʻaoʻao ʻē aʻe, he hui kūʻokoʻa i hoʻokaʻawale a hāʻawi ʻia no ka palena ʻawale, a me ke kumukūʻai ʻoihana auhau. He ʻoi aku ka paʻakikī o ka pānaehana ʻoihana a ʻoi aku hoʻi e hoʻonoho ai, akā ke hāʻawi aku nei i nā pale hou aku a me ka pono o ka mea nona ka ʻona.

Māhele:ʻoihana
Kālepa

ʻO ka **kālepa** he mea ia i ka hoʻihoʻi ʻana i huahana a me lawelawe mai kekahi kanaka a i ʻole kekahi mea i kekahi, e hoʻololi pinepine iā kālā. ʻĀkōnaehana e pili ana i kahi ʻōnaehana a i ʻole ʻenehana e hiki ai i ke kālepa ke lilo i mākele.

ʻO kahi ʻano kumu kūʻai mua, hoʻomalu, i ʻike i ka hoʻololi koke ʻana i nā huahana a me nā lawelawe no nā waiwai a me nā lawelawe. Hoʻokomo ʻo Barter i nā mea kūʻai aku me ka ʻole o ka hoʻohana kālā. I ka wā e hoʻomaka ai ka mea hoʻokalakupua e komo i metala waiwai, loaʻa kēia mau mea i ka hōʻailona me ka mea nui. Kūʻai pinepine nā mea kālepa hou i kēia manawa ma o ke hoʻololi ʻana, e like me ke kālā. ʻO ka hopena, ʻo ke koho ʻana i ka wā e hiki ke hoʻokaʻawale ʻia ai ka hoʻoili ʻana me ke a me ka loaa. Nā hana hoʻoweliweli (a ma hope o ka hōʻaiʻē kālā, pepa kālā a me kālā ʻaʻole kino pilikino) i ka hoʻomaʻamaʻa maikaʻi ʻia a hoʻopaʻa ʻia i kālepa. ʻO ke kālepa ma waena o nā mea kālepa ʻelua e kapa ʻia bilateral trade, ʻoiai ʻo ke kālepa e pili ana i ka ʻoi aku ma mua o ʻelua mau mea kālepa i kapa ʻia pāʻaiʻiʻu kālepa.

I ka nānā ʻana i kēia wā, aia ke kālepa ma muli o ka hoʻokaʻawale a me ka māhele o ka hana, kahi hana nui o hana hana i hana ai nā kānaka a me nā hui i kahi mea liʻiliʻi o ka hana, akā hoʻohana lākou i kā lākou mea i nā kālepa no ka nā huahana a me nā pono. Noho ka hana ma waena o nā wahi no ka loaʻa ʻana o nā wahi like ʻokoʻa (ʻokoʻa a ʻike maoli paha) i ka hana ʻana o kekahi ʻāpana o ke kālepa. No ka ʻokoʻa: hiki i nā ʻāpana ʻokoʻa i hōʻeuʻeu i ka pālahalaha ʻō. I kēlā mau kūlana, kūleʻa ke kālepa ma ke kumukūʻai kūʻai ma waena o nā wahi i pono i nā wahi ʻelua.

Kikokikona kālepa o nā kūʻai o nā huahana a me ke kalepa mai kahi wahi paʻa loa (e like me ke kikowaena kūʻai, butikaha a kiosk), pūnaewele a ma o ka leka uila, ma nā ʻāpana liʻiliʻi a i ʻole nā ​​mea ʻokoʻa no ka ʻohi ʻai a hoʻohana paha e ka mea kūʻai aku.

Hoʻohālikelike haulele a me nā ʻano kūʻai ʻokoʻa ʻē aʻe ((e like me ke kikowaena hale, pākaha a kioaīele), pūnaewele a i ʻole mail, ma nā wahi liʻiliʻi a i ʻole nā ​​mea ʻokoʻa no ka pololei ʻai) a i ʻole e hoʻohana ʻia e ka mea kūʻai. kuai ua kuʻi ʻia ka kālepa a me ke kūʻai ʻana ma nā huahana e kūʻai aku ʻia e like me nā mea kūʻai mai a kūʻai aku a i ʻole nā mea hoʻohana pāʻoihana ʻoihana hou aku paha, a i nā mea kūʻai ʻokoʻa a me nā lawelawe lawelawe i hoʻohui ʻia.

## Nā kūmole


Māhele:Kālepa
Hulinea (kapikala)

**Hulinea** () ke kūlanakauhale nui a me ke kaona nui loa o Ilelani. Noho ʻo ia ma ke kahakai ma ka ʻaoʻao hikina, ma ka waha o ka — aia i loko o ka mokuʻo Leineli. He palena ia ma ka hema e ka mauna ʻo Hulinenispai, kahi ʻāpana o ka mauna Wiklow.

ʻO **Kupelina** () ke kapikala a me kūlanakauhale nui loa o ʻIlelani. ʻO 1,228,179 ka heluna kānaka.

## Kūmole


Māhele:Kūlanakauhale
Māhele:Kapikala

Māhele:Hulinea
ʻIlelani (kaumokuʻāina)

ʻO **ʻIlelani** (, ), aiʻole **Lepupalika o ʻIlelani** (, ), ka ʻāina ma ka ʻaoʻao komohana-ʻEulopa o ka mokupuni ʻo ʻIke Pelekane'ka ʻIkia Ilelani, ʻo Dublin kona kapitala, aia ma ka hikina o ka mokupuni. He ua 'āina kekahi aina palena, me Kahiki Ilelani, ʻo kekahi o nā aupuni koho aupuni. ʻO ka mokupuni e hoʻopuni ʻia ana e ka moana a loaʻa i ke kai Celtic ma ka hema, ʻo ke San Hoihe-hailimi ma ka hikina a me ke kai o — i ka hikina. He hale balota ʻo ia i ka hale balota me kahi pelekikena i koho ʻia e lilo nei i poʻo poʻokela o ke aupuni. aka, me kekahi o na mana a me na hana koʻikoʻi.

Ke oanahi manawa o pelekikena mai Catherine Connolly.

Māhele:Ilelani
Hula

ʻO ke **Hula** kahi pepa hulahula Polenekia i mālama ʻia me ka mele a i ʻole mele. Kūkulu ʻia ʻo ia i loko o ka mokupuni ʻo Hawaiʻi e Polenekia e noho mua ma laila. Ke hoʻokani mele nei paha ka hula i nā huaʻōlelo o ke oli a mele i nā ʻano hulina maka.

Māhele:Hulahula
Kūpili

**Kūpili** ka hana ʻōnaehana hoʻopaʻaʻike o nomuahima o inosia, nā pilina e alakaʻi i ka ʻae ʻana i kahi ʻōlelo hoʻokahi, i hopena, ma ke kumu o kahi pūʻali o nā manaʻo ʻē aʻe, i kalepa. ʻO ka laulāʻoi aku, ʻo ka loiloi ka loiloi a me ka nānā ʻana i nā hoʻopaʻapaʻa.ʻAʻole paha a kākoʻo paha ke kahua ma ka hopena; i ka hana ʻole aku lākou, ʻike ʻia ka pilina ma kahi hūlū.

Māhele:Kūpili
James Joyce

**«Hameh Aukuine Aloinuh Houhe»** (; hānau ma: 2 Pepeluali 1882 — make ma: 13 Ianuali 1941) he mea kākau moʻolelo Ilelanian, kākau moʻolelo pōkole, poʻokela, kumu, a me nā mākahewa palapala. Ua hāʻawi ʻo ia i ka modernist avant-māka a ua manaʻo ʻia ʻo ia kekahi o nā mea kākau kaulana a koʻikoʻi i ka kenekulia 20. Ua ʻike ʻia ʻo Joyce no ka ʻ Ulysses ma nā ʻano palapala like ʻole, kaulana loa o ka ʻike ʻana. ʻO nā hana kaulana ʻē aʻe ka ʻpono pōkole *[[Hulinea (Ilelani)|Hulinea]]* (1914), a me nā moʻolelo *[[A Portrait of the Artist as a Young Man]]* (1916) a *[[Finnegans Wake]]* (1939). ʻO kāna mau palapala kākau ʻē aʻe he ʻekolu puke puke poʻomanaʻo, kahi pāʻani, kāna mau leka i paʻi ʻia a me nā nūpepa maʻamau.

Ua hānau ʻia ʻo Joyce ma Hulinean i loko o ka ʻohana ma waena waena. He haumana kamaliʻi, ua hele pōkole ʻo ia i — ma mua o ka hoʻomaikaʻi ʻana i kula, ʻoiai ʻo ke ola ʻohana kaiaulu i kau ʻia e ka waiwai kālā ʻole ʻia a kona makuakāne. Hele akula ʻo ia i ke komo ʻana Keawahine-kolosaupalin.

I ka makahiki 1904, i kona mau makahiki he ʻumikūmālua, ua hele 'o Joyce i ka ʻĀina ma luna o Europe me kāna hoa (a me ka wahine ma hope) Nora Barnaclenom. Noho lākou i Kiene, Palika, a me Hulih (). ʻOiai ʻo ka hapa nui o kona ola pākuhi i hoʻopau ʻia ma waho, ua launa e Joyce ma luna o Hulinea a nui a ʻoi ʻia ka poʻe i hoʻohālikelike ʻia e nā ʻohana, nā ʻenemi a me nā hoaaloha mai kona manawa i laila. Kū *Ulysses* i ke kiko me ka pololei me nā alanui a me nā alanui o ke kūlanakauhale. Ma hope koke iho o ka hoʻolaha ʻana o *Ulysses*, ua hoʻopuka ʻo ia i kēia preoccupation medyo, i ka ʻōlelo ʻana, "Noʻu iho, kākau mau wau iā Dublin, no ka mea hiki iaʻu ke hiki i ka puʻuwai o Dublin hiki iaʻu ke hiki i ka puʻuwai o nā kūlanakauhale a pau o ka honua i loko o nā mea e pili ana ka honua. "

## Nā kūmole


Māhele:Ākapīnapikian kamupene mai penōnui
Māhele:Hānaunian mai 1882
Māhele:Makeimi ua 1941
Veliko Tarnovo

ʻO **Weliko Kanowo** () ua mea kulanakauhale ka moku kahiko o o Pulukalian-aupunian.

## Kiʻi

Garga bair hill,Veliko Tarnovo,Bulgaria.jpg|
Крепостта Царевец.jpg|
Bulgaria Bulgaria-0893 - Trapezitsa (7433398084).jpg|
Panorama - panoramio (195).jpg|
New part of Veliko Tarnovo,2015.JPG|
Memorial Veliko-Tarnovo.jpg|
Rail Station Trapezitsa,Veliko Tarnovo.jpg|


## Nā kūmole


## Pāʻoi waho
* Kūlanakauhale wokel ua Veliko Tarnovo 

Māhele:Laūsanaka mai Pulukalia
Kumuhana

**Kumuhana** ʻo ke aʻo e pili ana i ka hōʻiliʻili, ʻo ka hui, ka hoʻokolokolo, ka wehewehe a me ka hōʻike ʻana i ka ʻike. Ke kau nei i nā helu hōʻike ma kahi pilikia ʻepekema, ʻike a ʻona paha, he ʻoʻaleʻa e hoʻomaka me a Kumuhana heluna kanaka i a Kumuhana kahawai to e aoia. Hiki i nā heluna kanaka ke hui like ʻole o nā kānaka a i ʻole nā mea e like me "nā poʻe a pau e noho ana ma kahi ʻāina" a i ʻole "nā atom āpau e haku ʻia ana he aniani". Kumuhana ka ʻikepili i nā mea āpau o ka ʻike, ʻo ka hoʻolālā ʻana o ka hōʻiliʻili o nā ʻikepili i nā huaʻōlelo o ka hōʻike ʻana a me hoʻokolohua.

Inā ʻaʻole o hōʻiliʻili ʻia helu, hoʻākoakoa ka ʻikepiliʻikepili i ka ʻikepili ma o ka hoʻomohala ʻana i ka hoʻolālā hoʻokolohua kūikawā a me ka hoʻokolokolo mau ʻālana. Hōʻike ka ʻaha ʻeleu i ka haʻi a me nā hopena i hiki ke kūpono i ka hoʻohālike mai ka lepili i ka heluna kanaka. Ua hōʻike ʻia kahi hoʻokolohua hoʻopaʻaʻike ʻana i nā lawe ʻana o ka ʻōnaehana ma lalo o ke aʻo ʻana, ka manawaleʻa ʻana i ka ʻōnaehana, a laila lawe hou i nā ana aʻe e hoʻohana ana i ke ʻano hana like no ka hoʻoholo ʻana inā ua hoʻoliilo ka hana hoʻokō i nā waiwai o nā ana. Ma kahi hoʻohālikelike, ʻaʻole kahi papa hana nānā i ka hana hoʻokolohua.

Ua hoʻohana ʻia ʻelua ʻano ʻenehana mua loa i ka helu ʻana hōʻike ikepili: helu hoʻolālā kumuhana, e hōʻuluʻulu i nā ʻikepili mai kahi hōʻike hoʻohālike kuhikuhi e like me ka moʻo hoʻākāka ke hoʻohalike ʻana, a me helu hōʻike kumuhana, e huki ana i nā manaʻo kikoʻī mai nā ʻike i ʻike i ka loli like ʻole (e.g., hala ke nānā ʻana, ka ʻoli ʻana ʻokoʻa). Nui ka manaʻo e pili ana i nā helu ʻatikala me nā ʻāpana ʻelua o nā waiwai o a. Nui ka manaʻo e pili ana i nā helu ʻatikala me nā ʻāpana ʻelua o nā waiwai o a *hoʻohele* (he nīnau paha a i ʻole mau heluna kānaka): *kūlike kikowaena* (i *wahi*) ʻimi e ʻike i ka waiwai waena a i ʻole ka waiwai maʻamau, ʻoiai *pālahalaha* (i *ʻano ʻano*) e hōʻike ana i ka nui o nā lālā o ka hoʻoili ʻana mai kāna kikowaena a me kekahi. Kahi nīʻike i nā helu matematika ma lalo o ke ʻano o ka ʻōnaehana hiki, e pili ana i ka nānā ʻana i nā kuʻuna.

## Nā kūmole


Māhele:Kumuhana
Olokaula

Na **olokaula** he mele plia kani ke kani nei ma ke ʻano o kahi uila. ʻO ia kekahi o nā māhele nui ʻehā o nā mea hīmeni ma ka Hornbostel-Sachs kumu o nā kaha mele.

Māhele:Olokaula
Aesthetics

**Aesthetics**, a i ʻole **esthetics** he lālā ʻo pilopiana e pili ana i ke ʻano o ke aloha a me ka ʻona, me ke hoʻōla i nani (ʻo ia kahi haʻahaʻa o ke ʻano a me ka lālā o nā aesthetics). E nānā i ka kumumanaʻo a me sensori-ʻona ʻona, a i ʻole kekahi manawa i kapa ʻia hoʻokolokolo o ʻona iā a me ka hoʻōki.

E uhi ana nā aesthetics i nā kumu kūlohelohe a me nā kumu kūpono o ka ʻike aesthetic a me ka hoʻoholo. E noʻonoʻo ana i ka mea e hiki mai ana i loko o ko mākou mau manaʻo ke komo mākou i nā mea aesthetic a i ʻole nā ʻona, e like me ke nānā ʻana i ke ʻano ʻike, hoʻolohe ʻana i nā mele, heluhelu ʻana i nā poʻo, a i ʻole ke nānā ʻana i ke ʻano. E aʻo pono ke kumu kiʻi i ka pili o ke kiʻi pehea e noʻonoʻo ai, hana ai a hana i nā hana o ka hana, a me pehea e hoʻohana ai ka poʻe, ʻoliʻoli, a me ka hōʻino ʻana i kā lākou kiʻi. Ua pili i ka manaʻo ʻana o kekahi e pili ana i ka hana maʻamau ma ke ʻano he nui, no ke aha lākou e makemake ai i nā hana o ka hana a ʻaʻole nā mea ʻē aʻe, a pehea pehea e pili ai ka ʻike i ka moemoea a i ʻole ko mākou mau manaʻoʻiʻo.

## Nā kūmole


Māhele:Sān oiuāwi
Olakino

E pili ana ke **olakino** i ka pae o ka hana ola a me ka hana ʻo ka metabolic.

No nā kānaka, pili ke olakino i ka hiki i nā poʻe a me nā hui e hoʻoponopono a hoʻokele iā lākou iho i ka wā a me ka hoʻohālikelike kino, ʻuhaneʻōlelo a i ʻole nā ʻona.

Nā pilikia olakino o ke kanaka a me nā hana ʻōnaehana e hoʻolauleʻa ai i ke olakino kanaka e lawe ʻia e nā lawelawe mālama olakino, aʻo nā pilikia like me holoholona e lawe ʻia ana e holoholona kauka.

## Nā kūmole


Māhele:Olakino
Haʻuki

**Haʻuki** komo nā ʻano o hoʻokūkū hana kino a i ʻole o ke pāʻani, ma o ke komo kino ʻana a i hōʻola ʻole ʻia, ka liʻiliʻi ma ka ʻaoʻao e hoʻohana, mālama a hoʻomaikaʻi paha i ka hiki kino ʻana a me ka mākaukau ʻoiai e hāʻawi ana i ka leʻaleʻa i nā poʻe komo, a i kekahi mau manawa, ʻoliʻoli no nā poʻe nānā.

Pea haneli haneli mau haneli, mai waena o nā mea hoʻokūkū hoʻokahi, a i kēlā me nā haneli o nā manawa hui like ʻole, a i ʻole i hui i mau a i ʻole hoʻokūkū ma ke kanaka hoʻokahi. I kekahi mau hāmeʻa e like me kēkē, hiki i nā mea hoʻokūkū ke hoʻokūkū, a i ʻole a i ʻole a i ʻole, me ka lanakila hoʻokahi; ma kahi ʻē aʻe, ʻo ka hoʻokūkū (he * hoʻokūkū *) ma waena o nā ʻaoʻao ʻelua, e ʻimi ana i kēlā me kēia ʻaoʻao. ʻAe kekahi mau pāʻani i kahi "tie" a "draw" paha, ʻaʻohe mea lanakila ʻole; Hāʻawi kekahi mau nā hana ʻokiʻā e hōʻoia i kekahi lanakila a me kekahi lō. Hiki ke hoʻonohonoho ʻia kekahi mau hoʻokūkū e hana ʻana i poʻokela. Nui ka hoʻoiho haʻuki e hoʻokūkū nei ma ke ʻano he hoʻokūkū makahiki ma ka hoʻonohonoho ʻana i nā pāʻani ma kahi haʻuki maʻamau.

Hoʻonohonoho ʻia ka haʻuki me kahi hapa o ka rula o wāʻauhau, ka pāʻani a i ʻole ʻano hana Hiki ke hoʻoholo i ka lanakila e nā hanana kino e like me ka hōʻea ʻana (pahuhopu a i ʻole ka hele mua ʻana i kahi laina. Hiki ke hoʻoholo i nā luna kānāwai e ʻike makaʻala i nā mea e pili ana i ka hana o ka hoʻokūkū, ke komo pū ʻana i nā mea e hoʻokō ai a hoʻokō paha e like me nā hana ʻona a i ʻole he ʻano kiʻi.

Mālama pinepine ʻia nā palapala hoʻolilo, a no nā haʻuki kaulana, ʻike ʻia a hoʻolaha ʻia a ʻike ʻia paha kēia ʻike ma haʻuki nūhou. ʻO ia ka haʻuki ma ke ʻano he mea leʻaleʻa no nā poʻe ʻaʻole i komo, me ka hoʻokūkū hiʻohiʻona e kiʻi ana i nā lehulehu ma nā wahi hākinakina, a hōʻea i nā lehulehu lehulehu ma o ka hoʻolaha ʻana. Haʻuki koho aia i kekahi mau manawa i hoʻoponopono pinepine ʻia, a ma kekahi mau manawa ke kikowaena loa ia o ke hākole.

## Nā kūmole
Pākīpika Pāʻani

Nā **Pākīpika Pāʻani** (), inoa kapaʻia wokele — **Hema Pākīpika Pāʻani** () — he mea lehulehu-haʻuki hanana, like loa me ʻOlumpika Pāʻani (maikaʻi naʻe ma ke ʻano liʻiliʻi), me ka ʻae ʻana i nā poʻe mai nā ʻāina a puni o Pākīpika Moana. E mālama ʻia ana i kēlā me kēia makahiki ʻehā a hoʻomaka iā 1963.

Ke ʻo a nahīali mea hoʻohana — kōalapōʻmō mea paʻakikī loa ka poe keiki a mea kākau moʻolelo Hawaiʻi i ke akua a kona makuakane i nā ʻōlelo nā kānaka i nā mea hoʻohana a me nā kūlana.

## Nā kūmole


## Nā pilina waho
* Nekele wokelahianai mai ''rssf.com''. 

Māhele:Lehulehu-haʻuki hanana
Hawaiʻi ʻUmeke

Nā umekenanahi o **Hawaiʻi ʻUmeke** () — he kolopa pīpeku ʻumeke pāʻani ʻia i kēlā me kēia makahiki ma Aloha Kahua pāʻani ma Honolulu, Hawaiʻi, mai 2002. ʻO ka ipu ka ʻumeke kekahi o nā hoʻokūkū o ka hoʻokuʻu ma mua ESPN Hanana. Mai 2018, ua kākoʻo ʻia ka pāʻani e ka kālā pilikino ʻoihana SoFi a ua kapa inoa ʻia ʻo ia nā *SoFi Hawai'i ʻUmeke*. Hoʻokomo ʻia mea kākoʻo mua ConAgra Mea ʻai (2002) and Sheraton Hōkele a me Kūʻai aku Hawaii (2003–2013).

## Nā kūmole


## Nā pilina waho
* Pūnaewele aloaia mai Hawaiʻi ʻUmeke 

Māhele:Amerika Pīpeku
Māhele:Hōapianinapei
Amerika Pīpeku

**Amerika pīpeku**, ua kapa ʻia ʻo **pīpeku** i ka ʻAmelika Hui Pū ʻia, i nā hui haʻuki e pāʻani e ʻelua mau pūʻali ʻumikūmākahi ma kahi pākūkā me nā pihi ma kēlā me kēia kihi. ʻO ka hala, ka hui me ka pôpeku o nā ʻolima i kālai ʻia, e hoʻāʻo ai e iho i mua o ke kahua me ka holo ʻana me ka pōkole a i ʻole ia, aʻo ka pale ʻana, ka hui me ka ʻole o ka pōpō, e manaʻo e pani i ka holomua o ka lawehala a lawe paha kāohi o ka pōpoki iā lākou iho. Pono e hala ka hala ma kahi he ʻumi ʻehā ma lalo o ke kēiki a pāʻani paha; inā hiki ʻole lākou, huli lākou i ka pôpeku i ke pale, akā inā kūleʻa lākou, ua hāʻawi ʻia iā lākou i kahi aʻe o nā puʻu ʻē aʻe e hoʻomau i ka hoʻokau. ʻIke ʻia nā māka ma ka hoʻolaha ʻana i ka pōleʻa i ke kime kūkaʻe palena ʻona no kahi hoʻopāaku a i ʻole kiki ʻana i ka pōleʻa ma nā pahuhopu o nā hoa hakaka no kahi kumuhana pahuhopu. ʻO ka hui me nā kumu nui loa ma ka hopena o kahi pāʻani e lanakila ai.

## Nā kūmole


Māhele:Amerika Pīpeku
Pīpeku

**«Pīpeku»** () – he inoa hui pū no ka hui haʻuki o pīpeku kuʻina a pīpeku hui, e like me nā mea mua o ka pôpeku i hoʻohiki ʻia nā pāʻani ʻelua. Kekuapu Pīpeku, a ma kahi ʻokoʻa loa Amerika Pīpeku ua kuhi ʻē ʻia ʻia nā ʻano kumu o ka pôpeku pākēpē akā ʻaʻole nīnē i kēia manawa i kapa ʻia ʻo ia. ʻO ke aupuni mālama o ke kaila pīpeku, ʻo Pīpeku Kanaka, ua ʻike ʻia ʻo ia ʻo ka — ma ka hopena o ka makahiki 1967, ʻoi aku ma mua o kanalima mau makahiki ma hope o ka haʻuki e hoʻokaʻawale i nā ala me nā ʻōlelo paʻa o ka hui pū a i ʻole liona.

Ma hope o ka hoʻokaʻawale ʻana o ka 1895 i ka pâʻani pôpeku, nā ʻano ʻelua pīpeku kuʻina a me ke hui pū hana pīpeku huian i ka lawelawe wale ʻana. ʻAʻole liuliu ke hoʻololi ʻia nā lula o ka pīpeku hui, a hopena o ʻelua mau ʻano ʻokoʻa o ka pīpeku. Huli 100 mau makahiki ma hope, ua pīpeku kuʻina nā hui pīpeku hui a me ka hapanui o ka pīpeku ma ke ʻano he hoʻomaʻamaʻa haʻuki.

Ua kapa ʻia ka ʻano — me Pīpeku kahikian. I kēia ʻano o ka pāʻani, ʻehiku mau pāʻani i kēlā me kēia kahua i ke kahua i ka manawa hoʻokahi e pāʻani ana i nā halekahi ʻehiku mau minuke. ʻO nā lula a me ka nui o ka hoʻolei ka mea like me ka pīpeku hui.

## Nā kūmole


Māhele:Pīpeku
Mele

ʻO ke **mele** kahi ʻano ʻike kiʻi a me kahi hana moʻomeheu i ke ʻano o ka hoʻohui ʻana i kani a me noho mālie holo 'oi aʻe ka manawa. ʻO nā mea nui i ka mele mele (hoʻohui i nā kani ma ke manawa), kiʻeleo (hui pū i nā nīnūnē), hoʻonaninani a me pualeo. I kēia lā ua manaʻo ʻia he ʻano o nā ʻano mele o kēia wā.

Hāʻawi ke mele i nā mea hana (nā hana like o nā mea haku ʻia e nā mea Haku mele), nā hōʻike. Hoʻohana ia i kekahi mau lula a i ʻole nā ʻōnaehana hoʻopili, mai ka mea maʻalahi a hiki i nā mea paʻakikī (pinepine nā melemele kakaha, unahi a me mea ʻē aʻe). Hiki iā ke hoʻohana i nā mea like ʻole, ke kino, ka leo nui, akā ua hoʻonohonoho pū ʻia pū nō hoʻi i nā mea kani, a me nā mea hou aku (ʻo ka pā, ʻuhane, ʻhinamikaiʻaīmi, hiʻonapāʻili, nā hoʻopōkole ʻia), kali.

Hiki ke hoʻokaʻawale ʻia ke mele i nā mele (ka laʻana, ke mele honua) a me nā ʻikepili i hiki ke hoʻokaʻawale ʻia i nā ʻōpūʻanoʻano (e laʻa, nā honua pōkole a me popū honua he ʻelua o nā ʻōpūʻanoʻano o ka honua), ʻoiai nā ʻokoʻa nā wahi hoʻokaʻawale a me nā pilina ma waena o mele ʻanoʻano. i kekahi manawa wehe ʻia i ka hoʻohālikelike pilikino, a me kekahi manawa.

## Nā kūmole


*
ʻEkomeilahi

**ʻEkomeilahi** he huaʻōlelo ma lalo a ua ʻatikala ʻia e nā loea kahi laulā o nā manaʻo a me nā neʻe i ulu i loko mai i ka pilia komohana.

ʻO ka manaʻo o ka hoʻonohonoho ʻana i nā kuʻuna o nā kuʻuna a me nā pilala i ke komohana ma lalo — i kapa ʻia i kēia manawa i ulu ʻia ma ʻEulopa i ka hopena o ke kenekulia ʻumikūmālua. Ua kūʻē nā ʻikepili ʻē aʻe i ka pehea e wehewehe ai i ka komohana, me kahi mau koho ʻē aʻe i manaʻo ʻia.

Hoʻoikaika kekahi kumu haumāna i loko o kona wehewehe ʻana i ka — mai kekahi mau kula i noʻonoʻo i ko lākou iho, me ka mālama ʻana he kumumua pilika hūnā, loko kuʻuna. ʻIke ka lua o kahi ʻaoʻao i ka ma ke ʻano he ʻano e hoʻopuni ana i ka neʻe ʻana i kahi "honua" makemake ʻia "i ka maka o ka piʻi ʻana o ka hemahema. Ua hōʻike ke kolu o ka ʻaoʻao — komohana ma kahi ʻona e hoʻopuni ana i ka "ʻike hōʻole ʻia" a pau ʻole i ʻike ʻia e ka hoʻonohonoho ʻepekema o luna haipule.

ʻO nā kuʻuna mua loa e kuhi ʻia ana ma hope o ke ʻano o nā i puka mai i loko — a me i hoʻomohala. ʻoiai he mau kula o ka manaʻo i kūʻokoʻa mai ka mea nui i lilo i Kristiano mahele. Ua ʻike ka i ka piʻi nui ʻana o nā manaʻo o kēia mau manaʻo kahiko, me nā ʻano naʻau like ʻole e hui pū ana i nā pilosopia — me ka piliona ʻo Kapalahan me ka pilistiano, ka hopena i ka hiki ʻana o nā — kenekulia ʻumikūmālua ua ʻike i ka hoʻomohala ʻana o nā ʻāina e hoʻomaka i ka ʻike ʻana i ka ʻike e like me — ʻo ia o ka kenekulia ʻumikumamāwalu i alakaʻi i ka hoʻomohala ʻana o nā ʻano hana hou o ka manaʻo. ʻO ka ʻumikūmāiwa ʻumikūmālua i ʻike i ka hōʻea mai o nā i manaʻo ʻia ua ʻike ʻia ʻo ia. ʻO nā hui kaulana i kēia kenekulia ka komo ʻana. Hoʻolaha i loko o ka ʻatikala, a e komo pū me nā hana hoʻomana e like. Nā manaʻo i hoʻomālikelike o nā makahiki 1960 a me nā ʻenehana moʻomeheu, kahi i puka mai ai ka hanana ma ka 1970.

ʻOiai ka manaʻo o kēia mau ʻano ʻano haʻahaʻa i hiki ke ʻae ʻia ma lalo o ka ʻupala o ka — i hoʻokumu ʻia i ka hopena o ka ʻumikūmāwalu ʻumikūmāwalu, ua kanikele nui kēia mau ʻakala he keu nui ke ʻano o ka nīnau noiʻi.

ʻO nā manaʻo ʻEkomeilahi i hoʻoili pū i kahi mana ke mēheulaulaha, ka ʻike ma nā ʻike kiʻi, palapala, ʻōnaehanan, a me nā mele.

## Nā kūmole


Māhele:ʻEkomeilahi
Waihona noʻonoʻo

ʻO ka **waihona noʻonoʻo** ka kau o nā kahawai maopopo me ka mālamalama, noʻonoʻo ulu wale, akaka ana, mākau hoʻomohala manaʻo, hoʻokolokolo, ka ʻōlelo a me ka hoʻomanaʻo, ka mea i kau ʻia ma ka lolo (i kekahi manawa me ka pūnaehana nīnū. Ua wehewehe ʻia ka ʻano o nā manaʻo a me ke ʻano noʻonoʻo o kahi ʻōpū. Aia ia i ka mana o ka noʻonoʻo, ka ʻike a me ka mahalo, a ka kuleana no ka hoʻoponopono ʻana i nā manaʻo a me nā manaʻo, a ka hopena i nā ʻano a me nā hana.

Māhele:Waihona noʻonoʻo
Māhele:Kūpili
ʻUnionlelo ʻEulopa

Nā **ʻUnionlelo ʻEulopa** () ua mea kahi hui kālai'āina a me ka hoʻokele waiwai o ka 27 mau lālā i loaʻa i loko o ʻEulopa. He hui i hui ʻia nā lālā he ʻāpana a he heluna nui e pili ana i ka 447 miliona. Hoʻokumu ka ʻUnionlelo ʻEulopa i kahi mākeke kūloko ma waena o ka kūmau ʻōnaehana o kānāwaiapai — e pili ana i ka pili i nā lālā āpau i kēlā mau mea, a ʻo ia mau mea wale nō, kahi i ʻae ai nā lālā e hana hoʻokahi. 

Ke manaʻo nei nā kulekele o EU e hōʻoia i ka neʻe ʻana o ka poʻe, nā ukana, nā lawelawe a me nā mea nui i loko o ka loko mākeke. hana i nā kānāwai i ka hoʻoponopono a me nā ʻoihana o ka home a mālama i nā kulekele maʻamau e pili ana i ka hana kālepa, mahiai, lawaiʻa a me ka hoʻomohala kūloko. No ka huakaʻi ma loko, ua hoʻopau paha nā kālai palapala hoʻāpono. 

ʻO kahi hui kālā ua hoʻokumu ʻia ma 1999, hele mai i loko o ka ikaika piha o ka makahiki 2002, a i hoʻokumu ʻia i nā mokuʻāina 19 ʻUnionlelo ʻEulopa e hoʻohana ana i ka ʻeuro kālā.

## Nā kūmole


Māhele:ʻEulopa
Pāpaho

**Pāpaho** (ala **Lāpahianiapai**) — he mau ka kamaʻilio ʻana pukai a i ʻole nā mea hana i hoʻohana e mālama a hoʻopake le ʻike a i ka ʻikepili. ʻO ka huaʻōlelo e pili ana i nā ʻāpana o ka hoʻomohala pili ʻana o ka lehulehu pāpaho e like me kaomi lōkuhi, paʻi, pepa kūkala, kiʻi hana, pāpāʻaho (lānio a me kelewiona) a hoʻolahaōl.

## Nā kūmole


Māhele:Pāpaho
Eleʻele

ʻO ka **eleʻele** (ala **Heleʻeli**) o kala, ka hopena o ka nalowale a i ʻole ka hoʻopau ʻia ʻana o ka mālamalama ʻike. o ka mea ku e o kala ka keʻokeʻo.

Nekele mea o .

Māhele:Kala
Keʻokeʻo

ʻO ke **keʻokeʻo** — a mea māmā kala. He aniani a he ahomakinani, ke kūlikenan ka ʻalike ke kala o ʻeleʻelenan-kāhaia, pō i he mau kaikuaʻana ma luna.

Nekele mea o .

## Nā kūmole


Māhele:Kala
Pāheona

**Pāheona** (ala **Kōhenini**) — he mea a kūlohelohe o kanaka ʻaʻano i ka hana ʻana i nā mea ʻike kiʻi a hoʻokō paha (pāheonahana), ka hōʻike ʻana i ka mea kākau (manaʻohewa, ʻuallelo noʻonoʻo manaʻo a i ʻole ka loea ʻenehana, i manaʻo ʻia e mahalo ʻia i ko lākou nani a me ko lākou mana hoʻonaninani. ʻO nā hana ʻē aʻe e pili ana i ka hana o nā hana i ka mea pili i ka hōʻino o ka hana kiʻi, ka hoʻopaʻa ʻana i ka mōʻaukala o ka hana kiʻi, a me ka hoʻolaha aesthetic pāheona.

ʻekolu mau papa lāʻau o ka papa kiʻi pena a me kiʻi kālai ka pikona. ʻO ke mele, kalepa, kiʻiʻoniʻoni, hulahula, a me kekahi hoʻokani pāheona, me ka palapala ʻana a me nā ʻano kūlia pāpaho ʻē aʻe e like me nā pāpaho pāheu, i komo pū i ka hoʻohālike nui i ka hana. Aia ma ka maikaʻi nō pāheona ke hoʻokaʻawale a hoʻokaʻawale ʻia mai nā loea i loaʻa ma ka hana, like paha me ka mea i kūpono a i noi pāheona.

ʻOiai ka wehewehe ʻana o ka mea e kūlohelohe ʻia ai ka loli a hiki ke loli i ka wā, I ka hoʻohana ʻana i kēia wā ma hope o ke kenekulia 17, ua wehe ʻia kahi ʻokoʻa nui ma waena o nā papa kiʻi ʻelua, ʻike ʻia nā ʻano hana he nui o nā ʻano hana maikaʻi. i ka wā laulaha pāheona pākuʻi pono ʻia hoʻopaʻa ʻia. nā wehewehe kikoʻī e haʻi i kahi manaʻo o nā manaʻo noʻonoʻo a i ʻole loea e hiki mai ana mai kanaka uaʻāpono a me ka hana ʻana. Kuhi ʻia ke ʻano o ke ʻano a me nā ʻikepili e pili ana, e like me ka maʻa a me ka hoʻākāka ʻana, ma ka lālā o ke kumu ʻōlelo i ʻike ʻia ma.

## Nā kūmole


Māhele:Pāheona
Kala

ʻO ka **kala** ka hiʻohiʻona o ka ʻike maka i wehewehe — ʻia ma o nā ʻāpana kala, me nā inoa like me ka ʻulaʻula, ʻoni, melemele, polū, uliuli, poni, eleʻele, keʻokeʻo.

## Nā kūmole


Māhele:Kala
Hina

ʻO **hina** i hoʻolālākelepa hina o ka ʻeleʻele a me ke keʻokeʻo. He kulana ia a nā **kala kūononan ʻole** ke **kala achromatic**, ʻo ia ka manaʻo maoli he kala ia "ʻme ka ʻole kala" no ka mea hiki ke hoʻohui ʻia i ka pali eleʻele a me keʻokeʻo.

Nekele mea o 

## Nā kūmole


Māhele:Kala
Polū

**Polū** ua mea kekahi o ʻekoluan ʻāina kalan ʻo nā puaʻa i ka pena lima a me ka pākaukau kala mahāilelo, a me ke ʻano RGB Kala ʻĀlala. Aia ia i ka hoʻokūkū ʻōwili umalelela nui e pili ana i ka 450-495 nanomika. E waiho ana ma waena — mea o pīaʻaonōnan a me ʻōmaʻomaʻo ma luna o nā ʻalopili pahkilā o ʻike kukui.

Nekele mea o 

## Nā kūmole

Māhele:Kala
ʻōmaʻomaʻo

Nū **ʻōmaʻomaʻo** ʻia ke kumu ʻulaʻula i waena o polū a me melemele ma ka ʻaoʻao ʻike kālai, ʻo ia kekahi o nā ʻekolu nā pihi maʻa mua o nā puaʻa i ka pena a me ka kala theorylelo, me ka ʻulaʻula a me ka uliuli. Hōʻike ʻia ia e ka mālamalama nona, ke ʻano lōʻihi o ka lōʻihi o 495-570 nm. i RGB kala ʻālala, me ʻulaʻula a me ka ʻulaʻula hoʻi, e hoʻohana ʻia ma nā ʻōwī kelepona a me kamepiula.ʻo ka ʻōmaʻomaʻo ke kala o ka mauʻu a me nā lau.

Nekele mea o .

## Nā kūmole

Māhele:Kala
ʻulaʻula

Nā **ʻulaʻula** i ka kala hopena o ke kahe o ka ʻike kālai o ka kukui, ma hope o ka alani a me pale kūʻē ʻokoʻa waioleka. Aia ia i ka hoʻokūkū ʻōwili umalelela nui e pili ana i ka 625-740 nanomika. He kala maʻamau — ia ma ke ʻano hiʻohiʻ RGB kala ʻālala a me CMYK kala ʻālala.

Nekele mea o 

## Nā kūmole

Māhele:Kala
Meke

**ʻO Meke** ka ʻano kahiko kuʻuna kāhua o ka Polenekia hulahula. ʻO kahi huaʻōlelo ia o nā huaʻōlelo *"maka"* (Rotuman) a me *"[[mele]]"* i ka ʻōlelo Hawaiʻi ʻolelo. Hoʻāʻā pinepine ʻia ia i ka wā hoʻolauleʻa a me nā ʻoliʻoli. Mea maʻa mau ka haʻaʻana e hoʻohui pū i ka *meke* nō palapala i hanaʻia e nā pūʻulu o na kanaka wale a me na wahine wale, nae, haole ololi, e like me ka mea poʻe Tonga maʻuluʻulu lilo i ka Fijian vakamalolo, ua akaka ma. 

Ua kākau ʻo Friedrich Ratzel i kāna puke 1896 *ʻO Ka Mōʻaukala o Nā Kānaka* (), e pili ana i ka Pihian meke he mele a me ka hulahula, he hapa wale nō i hāʻawi ʻia e hana a nāna ka poʻe e hana, e ʻōlelo ana e hana lākou i loko o ka honua uhane kahi o ke akua aʻo ke ao iā lākou i ke mele a me ka hulahula kūpono. Ua kākau ʻo ia ka poetry kūpono o ka Fijian poeta kēlā me poʻomanaʻo paukū e pau ana me ka hoʻohālikelike like ʻole o ke hoʻoana maʻamau, ka mea e hana pinepine ʻia me ka palapala laikini ma o ka hoʻohana ʻana i nā pōkole pono ʻole a i hoʻolōʻihi ʻia, a me ka hōʻole ʻole i nā ʻatikala. 

## Nā kūmole


Māhele:Hulahula