open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Charles 3-sṳ

**Charles 3-sṳ** (, ) he Yîn-koet hien-ha ke koet-vòng lâu Yîn-lièn-pâng ke koet-kâ ngièn-sú, ya-he Yîn-koet koet-kau ke chui-kô sú-liâng. 2022-ngièn 9-ngie̍t 8-ngit chṳ hien-ha chhai-vi.

## Chhâm-kháu chṳ̂-liau

分類:Yîn-koet Kiûn-chú
Thièn-vuk Pet-kón Pat-yîm-thòn

**Thièn-vuk Pet-kón Pat-yîm-thòn** (田屋北管八音團) he yit-chak Thòi-vân Sîn-chuk Chuk-pet ke Hak-kâ pat-yîm-thòn. 

Liá Pet-kón Pat-yîm-thòn sṳ̀n-li̍p chhai 1921-ngièn, to-kîm yí-kîn pûn thi-sâm-thòi ki-siu̍k hâ-hi. Thòn-chóng (團長) ôn-to Thièn Vùn-kông (田文光) sîn-sâng（1953-ngièn chhut-se）.
## Chṳ̂-liau

分類:Thòi-vân ke yîm-ngo̍k
分類:Hak-kâ yîm-ngo̍k‎
Fàn-chhong Sien (Thòi-pet Chhia̍p-yun)

**Fàn-chhong Sien** (環狀線, Circular Line, yu chhṳ̂n **6-ho Sien**, lu-sien thoi-péu-set vì vòng-set) he Thòi-pet Chhia̍p-yun yit-thiàu yàng-yun chûng ke kô-yun-liòng lu-sien.

## Chhâ-chhàm khói-yeu
## Li-yung chhong-khóng
## Chhâ-chhàm chû-piên
## Li̍t-sṳ́
## Chhâm-kháu chṳ̂-liau
*Nàm-Fàn Sien
**Thung-vu̍t-yèn Chhàm
**Chṳn-thai Chhàm
**Vùn-sân-khî-kûng-só Chhàm
**Mâ-mìn-thàm Chhàm
**Kiêu-chṳ́-héu Chhàm
**Pó-teú-chhu Chhàm
*Sî-Fàn Sien
**Thai-phiàng-lìm Chhàm
**Sṳ̍p-si-chông Chhàm
**Siu-lòng-khièu Chhàm
**Kín-phiàng Chhàm
**Kín-ôn Chhàm
**Chûng-fò Chhàm
**Khièu-fò Chhàm
**Chûng-ngièn Chhàm
**Piông-sîn Chhàm
**Piông-khièu Chhàm
**Sîn-phû Mìn-sên Chhàm
**Theù-chhièn-chông Chhàm
**Hen-fuk Chhàm
**Sîn-pet Sán-ngia̍p-yèn-khî Chhàm
*Pet-Fàn Sien 
**Kûng-sông Chán-lam-chûng-sîm Chhàm
**Kiên-liàu Chhàm	
**Chûng-lu Chhàm
**Chhì-fi Chûng-ho̍k Chhàm
**Fûn-chṳ́-mî Chhàm
**Chhùng-yòng-khièu Chhàm
**Sa-chṳ́ Chhàm
**Fuk-tet-yòng Chhàm
**Sṳ-lìm Chhàm
**Lìm-chṳ́-khiéu Chhàm
**Ku-kiûng Chhàm
**Kiam-nàm-lu Chhàm
*Tûng-Fàn Sien
**Ha-thap-yû Chhàm
**Chû-chṳ́ Chhàm
**Thai-kóng-chhièn Kûng-yèn Chhàm
**Sui-kông Kûng-yèn Chhàm
**Fún-liàu Chhàm
**Khiu-lî-chhu̍k Chhàm
**Chhiùng-sân Chhàm
**Yún-chhûn Chhàm
**Siong-sân Chhàm
**Sâm-chông-lài Chhàm

## Lìn-khiûn chhâ-chhàm
## Ngoi-phu lièn-kiet
Kwón-kâ-phò

**Kwón-kâ-phò** (管家婆) me ôn-to **kâ-thìn chú-fu** (家庭主婦) he yit-chúng kûng-chok lòi kón-lî vuk-hâ ke sṳ-chhìn. Kì sòng-sòng he pûn pû-ngiòng lòi thoi-peú. 

Kwón-kâ-phò yit-pân ti vuk-tú cho-se. 

Chhòn-thúng kwón-kâ-phò ke fu-chit yû tông-tô, pí-lun-kóng：
# kau-yuk se-ngìn-è
# chú-fan
# mai tûng-sî sṳ̍t lâu vuk-hâ ke yung-phín
# piang-so
# sé-sâm 
# tén-tén

## Siông-kwân vùn-chông
* chṳt-ngia̍p se-moi-é
## Chhâm-kháu Vùn-khien

分類:Kâ-chhu̍k
Chûng-ngi Chhàm

**Chûng-ngi Chhàm** yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :

*Chûng-ngi Chhàm (Hò-nàm-sén)
*Chûng-ngi Chhàm (Thòi-pet-sṳ)

分類:Thiet-lu chhâ-chhàm
分類:Yù khi-ngi ke ya̍p
Tham-hói Khiâng-thiet

**Thâm-hói Khiâng-thiet** (淡海輕鐵, Kôn-fa: 淡海輕軌, Danhai LRT, lu-sien thoi-péu-set vì chû-fùng-set) he Sîn-pet Chhia̍p-yun yit-thiàu yàng-yun chûng ke kô-yun-liòng lu-sien.

## Chhâ-chhàm khói-yeu
## Li-yung chhong-khóng
## Chhâ-chhàm chû-piên
## Li̍t-sṳ́
## Chhâm-kháu chṳ̂-liau
*Liu̍k-sân Sien
**Fùng-su-lìm Chhàm
**Kôn-chin-lìm Chhàm
**Thâm-kîm Then-kûng Chhàm
**Thâm-kông Thai-ho̍k Chhàm
**Thâm-kîm Pet-sîn Chhàm
**Sîn-sṳ Yit-lu Chhàm
**Thâm-súi Hàng-chṳn Chûng-sîm Chhàm
**Pîn-hói Ngi-sân Chhàm
**Pîn-hói Sâ-lùn Chhàm
**Thâm-hói Sîn-sṳ-chṳ́n Chhàm
**Khám-táng Chhàm
*Sâm-chṳ Sien
**Ha-kûi-yù-sân Chhàm
**Chhièn-chû-chṳ́ Chhàm
**Sṳn-yok-hon Thai-ho̍k Chhàm
*Làm-hói Sien
**Thòi-pet Hói-yòng Thai-ho̍k Chhàm
**Sâ-lùn Chhàm
**Thâm-súi Ǹg-ngìn Mâ-theù Chhàm
**Yù-chhâ-heú Chhàm
**Fu-mî Phau-thòi Chhàm	
**Fùng-mô-sàng Chhàm
**Mâ-hài-kiê Chhàm
**Thâm-súi Chhàm

## Lìn-khiûn chhâ-chhàm
## Ngoi-phu lièn-kiet

分類:Thòi-vân kâu-thûng
Ôn-hâng Khiâng-thiet

**Ôn-hâng Khiâng-thiet** (安坑輕鐵, Ankeng LRT, lu-sien thoi-péu-set vì thú-set) he Sîn-pet Chhia̍p-yun yit-thiàu yî 2022 ngièn yàng-yun ke kô-yun-liòng lu-sien.

## Chhâ-chhàm khói-yeu
## Li-yung chhong-khóng
## Chhâ-chhàm chû-piên
## Li̍t-sṳ́
## Chhâm-kháu chṳ̂-liau

*Sûng-sàng Chhàm (雙城)
*Mòi-kui Chûng-koet-sàng Chhàm (玫瑰中國城)
*Thòi-pet Seú-sàng Chhàm (台北小城)
*Kâng-sîn Ôn-không Yen-khî Chhàm (耕莘安康院區)
*Kín-vùn Khô-thai Chhàm (景文科大)
*Ôn-không Chhàm (安康)
*Yòng-kông Yun-thung Kûng-yèn Chhàm (陽光運動公園)
*Sîn-fò Koet-seú Chhàm (新和國小)
*Sṳ̍p-si-chông Chhàm (十四張)

## Lìn-khiûn chhâ-chhàm
## Ngoi-phu lièn-kiet

分類:Thòi-vân kâu-thûng
Thòi-chûng Chhia̍p-yun Liu̍k-sien

**Thòi-chûng Chhia̍p-yun Liu̍k-sien** (臺中捷運綠線, Green Line, yu chhṳ̂n **1-ho Sien**, lu-sien thoi-péu-set vì liu̍k-set) he Thòi-chûng Chhia̍p-yun yit-thiàu yàng-yun chûng ke kô-yun-liòng lu-sien.

## Chhâ-chhàm khói-yeu
## Li-yung chhong-khóng
## Chhâ-chhàm chû-piên
## Li̍t-sṳ́
## Chhâm-kháu chṳ̂-liau

*<span style="color:#888">Kîn-pú-khu Chhàm</span>
*<span style="color:#888">Kiûn-kûng-liàu Chhàm</span>
*Pet-tún Chúng Chhàm (北屯總站)
*Khiu-sa Chhàm (舊社)
*Chhiùng-chuk Chhàm (松竹)
*Si-vì Koet-seú Chhàm (四維國小)
*Vùn-sîm Chhùng-tet Chhàm (文心崇德)
*Vùn-sîm Chûng-chhîn Chhàm (文心中清)
*Vùn-fà Kô-chûng Chhàm (文華高中)
*Vùn-sîm Yin-fâ Chhàm (文心櫻花)
*Sṳ-chṳn-fú Chhàm (市政府)
*Súi-ôn-kiûng Chhàm (水安宮)
*Vùn-sîm Sêm-lìm Kûng-yèn Chhàm (文心森林公園)
*Nàn-tún Chhàm (南屯)
*Fûng-lo̍k Kûng-yèn Chhàm (豐樂公園)
*Thai-khiang Chhàm (大慶)
*Kiú-chông-lài Chhàm (九張犁)
*Kiú-tet Chhàm (九德)
*Vû-ngit Chhàm (烏日)
*Kô-thiet Thòi-chûng Chhàm (高鐵台中站)
*<span style="color:#888">Sṳ̀n-kûng-liâng Chhàm</span>
*<span style="color:#888">Yùng-chhièn Chhàm</span>
*<span style="color:#888">Thu-sòn-theù Chhàm</span>
*<span style="color:#888">Khú-lìn-kiok Chhàm</span>
*<span style="color:#888">Kîm-mâ Chhàm</span>

## Lìn-khiûn chhâ-chhàm
## Ngoi-phu lièn-kiet

分類:Thòi-vân kâu-thûng
Besançon

**Besançon** he Fap-koet nàm-phu sàng-sṳ, Franche-Comté Thai-khî Doubs sén-fi. Chúng mien-chit 65.05 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yok 117,912-ngìn (2019-ngièn thúng-kie).
Yâ-pí Thai-hiùng

**Yâ-pí Thai-hiùng**(野比大雄, , *Nobi Nobita*) he Ngi̍t-pún chho̍k-miàng ke màn-va̍k chok-phín 《Doraemon》(哆啦A夢) ke Chhṳ-kok. Doraemon fu-chit cheu-ku ke tui-siong. Kûng-kho, thí-yuk tû mò-hó, yîn-vì khet sin ngiôn-ngio̍k, lân-sṳ́ sòng-sòng fûn siên-sâng ma lâu thùng-ho̍k khî-fu. than-he sîm-chhòng san-liòng, oi chhṳ-yèn. Tông voi sa-chien, fân fâ-su̍n lâu khoai-suk soi-tet-lo̍k-kau. Oi Ngièn-chhin-hiông(源靜香).

## Ngìn-vu̍t
### Yù-tiám(優點)
*San-liòng

### Khiet-tiám(缺點)
*Kháu-chhṳ làng-fûn

## Ngoi-phu lièn-kiet

分類:Ngi̍t-pún
分類:Màn-va̍k
Doraemon (kok-set)

**Doraemon **() he Ngi̍t-pún chho̍k-miàng ke màn-va̍k chok-phín *[[Doraemon]]* ke Chhṳ-kok, lòi chhṳ vi-lòi sṳ-kie (22 Sṳ-ki) ke làm-set meu-é kî-hi-ngìn, sṳ̂n-hong ke si-chhṳ-ngièn pak-pó-thoi  (四次元百寶袋) chông pak-pak-chúng tho-khí, vi-chho̍k kói-pien Nobita ke miang-yun. yîn-vì sṳt-hi ngièn-lòi ke ngí (pûn kî-hi-chhú ngâu), sòng sòng pûn ngìn láu-chho̍k he làm-set ke lî yì kám-kok-to put mân. Ngio̍k-tiám he vi ló-chhú, oi sṳ̍t Thùng-lò-sêu (銅鑼燒).

## Ngìn-vu̍t
*sâng-ngit: 2112-ngièn 9-ngie̍t 3-ngit.

## Ngoi-phu lièn-kiet

分類:Ngi̍t-pún
分類:Màn-va̍k
Ngièn Chhin-hiông

**Ngièn Chhin-hiông**(源靜香, , *Minamoto Shizuka*), phe̍t-miàng **Ngì-chhin (宜靜)**, he Ngi̍t-pún chho̍k-miàng ke màn-va̍k chok-phín 《Doraemon》(哆啦A夢) ke Chhṳ-kok, Yâ-pí Thai-hiùng ke thùng-ho̍k lâu phèn-yû. Kûng-kho yung-kûng, sin vûn-fò, hau fò-phìn. Tón-chhú he yû-têu oi chhîn-kiet, kiâm-chṳ̂ thàn séu-thì-khìm ke khìm-sâng, sṳ̍p-chṳ pí Kông-thièn Vú chhong-kô hàn yû pho-fái-li̍t.

## Ngìn-vu̍t
### Sâng-ngit(生日)
*5-ngie̍t 2-ngit.

### Yù-tiám(優點)
*San-liòng

### Khiet-tiám(缺點)
*Séu-thì-khìm

## Ngoi-phu lièn-kiet

分類:Ngi̍t-pún
分類:Màn-va̍k
Kut-chhôn Seú-fû

**Kut-chhôn Seú-fû**(骨川小夫, , *Hokenawa Suneo*), phe̍t-miàng **Â-fuk (阿福)**, he Ngi̍t-pún chho̍k-miàng ke màn-va̍k chok-phín 《Doraemon》(哆啦A夢) ke Chhṳ-kok, Vuk-hâ tôngV-fat, chhṳ̂m sin khô-ho̍k kiâm-chṳ̂ oi ngi-su̍t, Tón-chhú he chhin hiêu-nî-nî, hó-chán, ká-chî.

## Ngìn-vu̍t
### Sâng-ngit(生日)

### Yù-tiám(優點)

### Khiet-tiám(缺點)

## Ngoi-phu lièn-kiet

分類:Ngi̍t-pún
分類:Màn-va̍k
Kông-thièn Vú

**Kông-thièn Vú**(剛田武, , *Goda Takeshi*), phe̍t-miàng **Kî-ôn (技安), Phang-fú (胖虎)**, he Ngi̍t-pún chho̍k-miàng ke màn-va̍k chok-phín 《Doraemon》(哆啦A夢) ke Chhṳ-kok, Sṳ̂n-thí khiòng-khien, oi khî-fu ngìn, tá-ngìn sṳ̀ sòng-sòng yung khièn-thèu. Yû-sṳ̀n-sṳ̀ chhai thùng-ho̍k fûn ngoi-ngìn khî-fu sṳ̀ ya-voi chhut-lòi ke thùng ho̍k. oi chhong-kô lâu chú-sṳ̍t, m̀-tî chhàng-thu chhâ-kín. yû-khì he chhong-kô, mò-ngìn nai-tet-hò. Yù-tiám hàn-yúng, tông pha chhṳ-kâ ke â-mê.

## Ngìn-vu̍t
### Sâng-ngit(生日)
*6-ngie̍t 15-ngit.

### Yù-tiám(優點)
*Li̍t-hi thai

### Khiet-tiám(缺點)
*Chhong-kô

## Ngoi-phu lièn-kiet

分類:Ngi̍t-pún
分類:Màn-va̍k
Sêu-chan

**Sêu-chan** (肖戰，Yîn-vùn miàng: Sean Xiao, ) he Chûng-fà Ngìn-mìn Khiung-fò-koet ke yên-yèn.

## Kîn-li̍t
kì yî 1991-ngièn 10-ngie̍t 5-ngit chhut-se.

## Thien-sṳ-khia̍k ngièn-péu
## Thien-yáng ngièn-péu
## Yîm-ngo̍k thi̍t-si̍p
## Yîm-lo̍k ngièn-péu
## Chong Koet-yùng chû-ngièn ki-ngiam
## Tet-chióng miàng-khiuk
## Chu-kiok lâu chhâm-kháu vùn-hien
## Ngoi-phu lièn-kiet
* 
* 
* 
*
Ethan Hawke

**Ethan Hawke** (Hon-ngî yîm-yi̍t: **伊森·霍克**, ) he Â-mî-li-kâ Ha̍p-chung-koet ke yên-yèn.

## Kîn-li̍t
Kì yî 1970-ngièn 11-ngie̍t 6-ngit yî Texas Chiu chhut-se.

## Thien-sṳ-khia̍k ngièn-péu
*2003-ngièn:《*[[Alias]]*》（雙面女間諜）

## Thien-yáng ngièn-péu
*2004-ngièn:《*[[Before Sunset]]*》（愛在日落巴黎時）
*2013-ngièn:《*[[Before Midnight]]*》（愛在午夜希臘時）
*2017-ngièn:《*[[First Reformed]]*》（牧師的最後誘惑）

## Yîm-ngo̍k thi̍t-si̍p
## Yîm-lo̍k ngièn-péu
## Chong Koet-yùng chû-ngièn ki-ngiam
## Tet-chióng miàng-khiuk
## Chu-kiok lâu chhâm-kháu vùn-hien
## Ngoi-phu lièn-kiet

* Ethan Hawke at The Filmaholic
* Ethan Hawke Interview on *[[Texas Monthly Talks]]* (November 2007)

分類:Yên-yèn
Cristiano Ronaldo

**Cristiano Ronaldo** (Hon-ngî yîm-yi̍t:: 克里斯蒂亞諾·羅納度, ) he Phù-thò-ngà ke Chiuk-khiù Yun-thung-yèn.

## Kîn-li̍t
Kì yî 1985-ngièn 2-ngie̍t 5-ngit yî Madeira chhut-se.

## Ngoi-phu lièn-kiet

* 克里斯蒂亞諾·羅納度資料（曼聯官方網站）
* 克里斯蒂亞諾·羅納度資料（英超官方網站）
* 
* 
* 
* 
*
Josh Duhamel

**Josh Duhamel** (Hon-ngî yîm-yi̍t: **喬許·杜哈莫**, ) he Â-mî-li-kâ Ha̍p-chung-koet ke yên-yèn.

## Kîn-li̍t
Kì yî 1972-ngièn 11-ngie̍t 14-ngit yî Pet Dakota Chiu chhut-se.

## Thien-sṳ-khia̍k ngièn-péu
*1999-ngièn:《*[[All My Children]]*》（我的孩子們）
*2003-ngièn:《*[[Las Vegas]]*》（拉斯維加斯）

## Thien-yáng ngièn-péu
*2004-ngièn:《*[[Win a Date with Tad Hamilton!]]*》（征服偶像）
*2007-ngièn:《*[[Transformers]]*》（變形金剛）

## Yîm-ngo̍k thi̍t-si̍p
## Yîm-lo̍k ngièn-péu
## Chong Koet-yùng chû-ngièn ki-ngiam
## Tet-chióng miàng-khiuk
## Chu-kiok lâu chhâm-kháu vùn-hien
## Ngoi-phu lièn-kiet

* 
*
Thièn Giu-koet

**Thièn Giu-koet** (**田柾國**，Hòn-koet-ngî: 전정국, ) he Thai-hòn Mìn-koet ke nàm kô-sú.

## Kîn-li̍t
Kì yî 1997-ngièn 9-ngie̍t 1-ngit yî Fú-sân chhut-se.

## Thien-sṳ-khia̍k ngièn-péu
## Thien-yáng ngièn-péu
## Yîm-ngo̍k thi̍t-si̍p
*2014-ngièn:《DARK & WILD》(*[[BTS]]*)
*2016-ngièn:《WINGS》(*[[BTS]]*)
*2018-ngièn:《LOVE YOURSELF 轉 'Tear'》(*[[BTS]]*)
*2020-ngièn:《MAP OF THE SOUL : 7》(*[[BTS]]*)

## Yîm-lo̍k ngièn-péu
## Chong Koet-yùng chû-ngièn ki-ngiam
## Tet-chióng miàng-khiuk
## Chu-kiok lâu chhâm-kháu vùn-hien
## Ngoi-phu lièn-kiet

*
Kîm Chûng-hiān

**Kîm Chûng-hiān** (**金鐘鉉**，Hòn-koet-ngî:김종현 , ) he Thai-hòn Mìn-koet ke nàm kô-sú.

## Kîn-li̍t
Kì yî 1990-ngièn 4-ngie̍t 8-ngit yî Seoul chhut-se, 2017-ngièn 12-ngie̍t 18-ngit chhṳ-sat.

## Thien-sṳ-khia̍k ngièn-péu
## Thien-yáng ngièn-péu
## Yîm-ngo̍k thi̍t-si̍p
*《*BASE*》 (2015-ngièn)
*《*Story Op.1*》 (2015-ngièn)
*《*She Is*》（2016-ngièn）
*《*Story Op.2*》 (2017-ngièn)
*《*Poet｜Artist*》（2018-ngièn）

## Yîm-ngo̍k ngièn-péu
## Chong Koet-yùng chû-ngièn ki-ngiam
## Tet-chióng miàng-khiuk
## Chu-kiok lâu chhâm-kháu vùn-hien
## Ngoi-phu lièn-kiet

*
*
Hugo Almeida

**Hugo Almeida** (Hon-ngî yîm-yi̍t:: 烏戈·阿爾梅達, ) he Phù-thò-ngà ke Chiuk-khiù Yun-thung-yèn.

## Kîn-li̍t
Kì yî 1984-ngièn 5-ngie̍t 23-ngit yî Figueira da Foz chhut-se.

## Ngoi-phu lièn-kiet

* uefa.com bio 
* Career statistics at fussballdaten.de
Bruno Alves

**Bruno Alves** (Hon-ngî yîm-yi̍t:: 布魯諾·阿爾維斯, ) he Phù-thò-ngà ke Chiuk-khiù Yun-thung-yèn.

## Kîn-li̍t
Kì yî 1981-ngièn 11-ngie̍t 27-ngit yî Póvoa de Varzim chhut-se.

## Ngoi-phu lièn-kiet

* *Stats and profile at zerozero.pt
José Bosingwa

**José Bosingwa** (Hon-ngî yîm-yi̍t: 荷西·博辛瓦, ) he Phù-thò-ngà ke Chiuk-khiù Yun-thung-yèn.

## Kîn-li̍t
Kì yî 1982-ngièn 8-ngie̍t 24-ngit yî Zaïre chhut-se.

## Chhâm-kháu chṳ̂-liau

## Ngoi-phu lièn-kiet

* Portugoal.net profile 
* Stats and profile at zerozero.pt

分類:Yun-thung-yèn
分類:Phù-thò-ngà Chiuk-khiù Yun-thung-yèn
Morgan Freeman

**Morgan Freeman** (Hon-ngî yîm-yi̍t: **摩根·費里曼**, ) he Â-mî-li-kâ Ha̍p-chung-koet ke yên-yèn.

## Kîn-li̍t
Kì yî 1937-ngièn 6-ngie̍t 1-ngit yî Tennessee Chiu chhut-se.

## Thien-sṳ-khia̍k ngièn-péu
## Thien-yáng ngièn-péu
*1994-ngièn:《*[[The Shawshank Redemption]]*》（刺激1995）
*2004-ngièn:《*[[Million Dollar Baby]]*》（登峰造擊）

## Yîm-ngo̍k thi̍t-si̍p
## Yîm-lo̍k ngièn-péu
## Chong Koet-yùng chû-ngièn ki-ngiam
## Tet-chióng miàng-khiuk
## Chu-kiok lâu chhâm-kháu vùn-hien
## Ngoi-phu lièn-kiet

*摩根·弗里曼 網際網路電影資料庫中的相關信息
*ClickStar  摩根·弗里曼與洛莉·麥克里創辦的公司
*摩根·弗里曼  All Movie Guide中的資料
*Revelations Entertainment  摩根·弗里曼創辦的製片公司
*摩根·弗里曼演員生涯的詳細介紹
Ricardo Carvalho

**Ricardo Carvalho** (Hon-ngî yîm-yi̍t: 里卡多·卡瓦略, ) he Phù-thò-ngà ke Chiuk-khiù Yun-thung-yèn.

## Kîn-li̍t
Kì yî 1978-ngièn 5-ngie̍t 18-ngit yî Amarante chhut-se.

## Ngoi-phu lièn-kiet

* Ricardo Carvalho - First team - AS Monaco FC
João Cancelo

**João Cancelo** (Hon-ngî yîm-yi̍t: 若奧·坎塞洛, ) he Phù-thò-ngà ke Chiuk-khiù Yun-thung-yèn.

## Kîn-li̍t
Kì yî 1994-ngièn 5-ngie̍t 27-ngit yî Barreiro chhut-se.

## Chhâm-kháu chṳ̂-liau

## Ngoi-phu lièn-kiet

* Soccerway 
* ForaDeJogo
Cédric Soares

**Cédric Soares** (Hon-ngî yîm-yi̍t: 塞德里克·索亞雷斯, ) he Phù-thò-ngà ke Chiuk-khiù Yun-thung-yèn.

## Kîn-li̍t
Kì yî 1991-ngièn 8-ngie̍t 31-ngit yî Tet-koet chhut-se.

## Tet-chióng thùng Yùng-yi-
### Khî-lo̍k-phu(俱樂部)
### Koet-kâ-chhui(國家隊)
### ke-ngìn(個人)
### hiûn-chông(勳章)

## Ngoi-phu lièn-kiet

* Soccerway
*ForaDeJogo
Fábio Coentrão

**Fábio Coentrão** (Hon-ngî yîm-yi̍t: 法比奧·科恩特朗, ) he Phù-thò-ngà ke Chiuk-khiù Yun-thung-yèn.

## Kîn-li̍t
Kì yî 1988-ngièn 3-ngie̍t 11-ngit yî Porto chhut-se.

## Tet-chióng thùng Yùng-yi
### Khî-lo̍k-phu(俱樂部)
### Koet-kâ-chhui(國家隊)
### ke-ngìn(個人)
### hiûn-chông(勳章)

## Ngoi-phu lièn-kiet

* Fábio Coentrão grato a Jorge Jesus
Hendrik Lorentz

**Hendrik Lorentz** () he Hò-làn ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 1902-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
Rubidium

**Rubidium** ( *lú*) he yit-chúng fa-ho̍k ngièn-su, fa-ho̍k fù-ho vì **Rb**, ngièn-chṳ́ su-muk he **37**.

## Chhâm-kháu chṳ̂-liau
Marie Curie

**Marie Curie** () he Fap-koet  ke yit-chak fa-ho̍k-kâ. Kì chhai 1903-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng, 1911-ngièn tet-to Nobel Fa-ho̍k Chióng.

## Chhâm-kháu chṳ̂-liau

## Ngoi-phu lièn-kiet

* 
* 
* 
* 
* , translated by Lydia Davis
* 
*
Thi 3 thoi Rayleigh Nàm-chiok John William Strutt

**Thi 3 thoi Rayleigh Nàm-chiok John William Strutt** (, ) he Yîn-koet ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 1904-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
Albert A. Michelson

**Albert Abraham Michelson** () he Mî-koet ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 1907-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.

## Chhâm-kháu chṳ̂-liau

分類:Vu̍t-lî-ho̍k-kâ
分類:Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng tet-chióng ngìn
John Bardeen

**John Bardeen** () he Mî-koet ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 1956-ngièn lâu 1972-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
Yukawa Hideki

he Ngi̍t-pún ke Vu̍t-lî ho̍k-kâ. Kì chhai 1949-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.

## Sâng-phìn
## Tet-chióng lâu Yùng-yî
*Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng
## Chhâm-khon
## Chhâm-kháu chṳ̂-liau
Tên Sau-chûng

**Samuel C. C. Ting** (), Chûng-vùn miàng **Tên Sau-chûng** (丁肇中), he Mî-koet ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 1976-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
Chû Tai-vùn

**Steven Chu** (), Chûng-vùn miàng **Chû Tai-vùn** (朱棣文), he Mî-koet ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 1997-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
Horst Ludwig Störmer

**Horst Ludwig Störmer** () he Tet-koet ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 1998-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
Konstantin Novoselov

**Konstantin Sergeevich Novoselov** (, ) he Sû-lièn, Ngò-lò-sṳ̂ lâu Yîn-koet ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 2010-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
Kô Khûn

**Charles K. Kao** (), Chûng-vùn miàng **Kô Khûn** (高錕), he Yîn-koet lâu Mî-koet ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 2009-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
Adam Riess

**Adam Riess** () he Mî-koet ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 2011-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
John Clauser

**John Clauser** () he Mî-koet ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 2022-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.

## Chhâm-kháu chṳ̂-liau

分類:Vu̍t-lî-ho̍k-kâ
分類:Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng tet-chióng ngìn
Chûng-chhûn Siû-ngi

**Chûng-chhûn Siû-ngi** (, 22 Ńg-ngie̍t 1954
—) he Ngi̍t-pún, Mî-koet ke Vu̍t-lî ho̍k-kâ, Nok-pi-ngì Vu̍t-lî-ho̍k Chióng ke tet-chióng ngìn.

## Sâng-phìn（生平）
## Tet-chióng lâu Yùng-yî（得獎摎榮譽）
*Nok-pi-ngì Vu̍t-lî-ho̍k Chióng（諾貝爾物理學獎）
## Chhâm-khon（參看）
*Nok-pi-ngì Vu̍t-lî-ho̍k Chióng Tet-chióng ngìn （諾貝爾物理學獎得獎人）
## Chhâm-kháu chṳ̂-liau（參考資料）

## Ngoi-phu lièn-kiet（外部連結）
Sully Prudhomme

**Sully Prudhomme** () he Fap-koet ke yit-chak chok-kâ. Kì chhai 1901-ngièn tet-to Nobel Vùn-ho̍k Chióng.
Frédéric Mistral

**Frédéric Mistral** () he Fap-koet ke yit-chak chok-kâ. Kì chhai 1904-ngièn tet-to Nobel Vùn-ho̍k Chióng.

分類:Chok-kâ
分類:Nobel Vùn-ho̍k Chióng tet-chióng ngìn
Chhuî Khî

**Daniel C. Tsui** (), Chûng-vùn miàng **Chhuî Khî** (崔琦), he Mî-koet ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 1998-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
Maurice Maeterlinck

**Maurice Maeterlinck** () he Pí-li-sṳ̀ ke yit-chak chok-kâ. Kì chhai 1911-ngièn tet-to Nobel Vùn-ho̍k Chióng.
Jacinto Benavente

**Jacinto Benavente** () he Sî-pân-ngà ke yit-chak chok-kâ. Kì chhai 1922-ngièn tet-to Nobel Vùn-ho̍k Chióng.

## Chhâm-kháu chṳ̂-liau

分類:Chok-kâ
分類:Nobel Vùn-ho̍k Chióng tet-chióng ngìn
分類:Vùn-ho̍k-kâ
分類:Nok-pi-ngì Vùn-ho̍k Chióng
分類:Nok-pi-ngì Vùn-ho̍k Chióng tet-chióng ngìn
Eugene O'Neill

**Eugene O&#39;Neill** () he Mî-koet ke yit-chak chok-kâ. Kì chhai 1936-ngièn tet-to Nobel Vùn-ho̍k Chióng.

分類:Chok-kâ
分類:Nobel Vùn-ho̍k Chióng tet-chióng ngìn
Pearl S. Buck

**Pearl S. Buck** (), Chûng-vùn miàng **Chhoi Chṳ̂n-chû** (賽珍珠), Hàn-koet miàng **Park Jin-ju** (), he Mî-koet ke yit-chak chok-kâ. Kì chhai 1938-ngièn tet-to Nobel Vùn-ho̍k Chióng.
Winston Churchill

**Winston Churchill** () he Yîn-koet ke yit-chak chṳn-chhṳ-kâ. Kì chhai 1940-ngièn chṳ 1945-ngièn lâu 1951-ngièn chṳ 1955-ngièn he Yîn-koet ke sú-siong. 1953-ngièn tet-to Nobel Vùn-ho̍k Chióng.

分類:Yîn-koet-ngìn
分類:Chṳn-chhṳ ngìn-vu̍t
分類:Nobel Vùn-ho̍k Chióng tet-chióng ngìn
Boris Pasternak

**Boris Leonidovich Pasternak** (, ) he Sû-lièn ke yit-chak chok-kâ. Kì chhai 1958-ngièn tet-to Nobel Vùn-ho̍k Chióng.

分類:Chok-kâ
分類:Nobel Vùn-ho̍k Chióng tet-chióng ngìn
Salvatore Quasimodo

**Salvatore Quasimodo** () he Yi-thai-li ke yit-chak chok-kâ. Kì chhai 1959-ngièn tet-to Nobel Vùn-ho̍k Chióng.
Jean-Paul Sartre

**Jean-Paul Sartre** () he Fap-koet ke yit-chak chok-kâ. Kì chhai 1964-ngièn tet-to Nobel Vùn-ho̍k Chióng, m̀-ko kì ki-chhie̍t chiap-su.

分類:Chok-kâ
分類:Nobel Vùn-ho̍k Chióng tet-chióng ngìn
Kawabata Yasunari

he Ngi̍t-pún ke yit-chak chok-kâ. Kì chhai 1968-ngièn tet-to Nobel Vùn-ho̍k Chióng.

## Sâng-phìn
## Tet-chióng lâu Yùng-yî
*Nobel Vùn-ho̍k Chióng

## Chhâm-kháu chṳ̂-liau
Pablo Neruda

**Pablo Neruda** () he Chile ke yit-chak chok-kâ. Kì chhai 1971-ngièn tet-to Nobel Vùn-ho̍k Chióng.
Eugenio Montale

**Eugenio Montale** () he Yi-thai-li ke yit-chak chok-kâ. Kì chhai 1975-ngièn tet-to Nobel Vùn-ho̍k Chióng.

分類:Chok-kâ
分類:Nobel Vùn-ho̍k Chióng tet-chióng ngìn
Elias Canetti

**Elias Canetti** (, ) he Yîn-koet lâu Bulgaria ke yit-chak chok-kâ. Kì chhai 1981-ngièn tet-to Nobel Vùn-ho̍k Chióng.

分類:Chok-kâ
分類:Nobel Vùn-ho̍k Chióng tet-chióng ngìn
Kô Hàng-khien

**Kô Hàng-khien** (高行健, ) he Chûng-koet lâu Fap-koet ke yit-chak chok-kâ. Kì chhai 2000-ngièn tet-to Nobel Vùn-ho̍k Chióng.

## Chhâm-kháu chṳ̂-liau

分類:Chok-kâ
分類:Nobel Vùn-ho̍k Chióng tet-chióng ngìn
H
Jacobus Henricus van 't Hoff

**Jacobus Henricus van 't Hoff** () he Hò-làn Vòng-koet ke yit-chak fa-ho̍k-kâ. Kì chhai 1901-ngièn tet-to Nobel Fa-ho̍k Chióng.
William Ramsay

**William Ramsay** () he Yîn-koet ke yit-chak fa-ho̍k-kâ. Kì chhai 1904-ngièn tet-to Nobel Fa-ho̍k Chióng.
Frederick Sanger

**Frederick Sanger** () he Mî-koet ke yit-chak fa-ho̍k-kâ. Kì chhai 1958-ngièn lâu 1980-ngièn tet-to Nobel Fa-ho̍k Chióng.
John Polanyi

**John Charles Polanyi** (, ) he Kâ-nâ-thai, Hiûng-ngà-li lâu Tet-koet ke yit-chak fa-ho̍k-kâ. Kì chhai 1986-ngièn tet-to Nobel Fa-ho̍k Chióng.

## Chhâm-kháu chṳ̂-liau

分類:Fa-ho̍k-kâ
分類:Nobel Fa-ho̍k Chióng tet-chióng ngìn
Chhièn Yún-khien

**Roger Y. Tsien** (), Chûng-vùn miàng **Chhièn Yún-khien** (錢永健), he Mî-koet ke yit-chak fa-ho̍k-kâ. Kì chhai 2008-ngièn tet-to Nobel Fa-ho̍k Chióng.
Ngièn-set Put-fûn Làm Liu̍k Chṳ̂-chhṳ̀ Sin-chôn-khî Ngièn-set Thièn Sṳ́m-chiet

**Ngièn-set Put-fûn Làm Liu̍k Chṳ̂-chhṳ̀ Sin-chôn-khî Ngièn-set Thièn Sṳ́m-chiet** (顏色不分藍綠支持性專區顏色田慎節, ), chhut-se chhai Thòi-vân Thòi-pet-yen( kîm Sîn-pet-sṳ), he yit-miàng Thòi-vân ke ńg-sin chṳn-chhṳ-ngìn.

分類:Chûng-fà Mìn-koet ke chṳn-chhṳ ngìn-vu̍t
set
分類:Sîn-pet-sṳ
分類:Thòi-vân-ngìn
Azerbaijan manat

**Azerbaijan manat** (Azerbaijan-ngî: Azərbaycan manatı) he Azerbaijan ke liù-thûng fo-pi, ki-ho he ₼ fe̍t-chá AZN.

## Ngoi-phu lièn-kiet

*
Fûng-chhâi Noru (2022-ngièn)

**Fûng-chhâi Noru** (Koet-chi phiên-ho: **2216**, PAGASA: **Karding**) he 2022-ngièn Thai-phìn-yòng Thòi-fûng kui-chiet ke yit-ke Ngie̍t-tai hi-sien. 

Noru he Hò-koet thì-kiûng ke ngie̍t-tai hi-sien miàng-sṳ, yi-sṳ vi *[[Capreolus pygargus]]*.
Êu-yòng Siû

**Êu-yòng Siû** (歐陽修, ), péu-sṳ **Yún-suk** (永叔), he Chûng-koet Sung-chhèu ke yit-chiak chhut-miàng ke vùn-ho̍k-kâ.

## Chhâm-kháu chṳ̂-liau

* 
* 
* 
* 何沛雄：〈欧阳修与韩愈的“古文”关系〉。
Vòng Vì

**Vòng Vì** (王維, ) péu-sṳ **Mô-kit** (摩詰), ho **Mô-kit-kî-sṳ** (摩詰居士), he Chûng-koet Thòng-chhèu ke yit-chiak chhut-miàng ke vùn-ho̍k-kâ lâu sṳ̂-ngìn.

## Chhâm-kháu chṳ̂-liau

## Ngoi-phu lièn-kiet
*入穀仙介著，盧燕萍譯：《王維研究》（北京：中華書局，2005）。
*蕭馳：〈如來清淨禪與王維晚期山水小品 〉。
*蕭馳：〈兩種田園情調:塞奧克萊托斯和王維的文類世界 〉。
* 陳殊原著，《王維 》(五洲傳播出版社)

V
Lí Sông-yún

**Lí Sông-yún** (李商隱, ), péu-sṳ **Ngi-sân** (義山), ho **Ngiu̍k-hâi-sâng** (玉谿生), he Chûng-koet Thòng-chhèu ke yit-chiak chhut-miàng ke vùn-ho̍k-kâ lâu Sṳ̂-ngìn.

## Chhâm-kháu chṳ̂-liau

## Ngoi-phu lièn-kiet
* 李商隱研究論文索引 
* 李商隱詩選（英文翻譯）
* 劉若愚：〈李商隱詩評析 〉。
*葉嘉瑩：〈從西方文論看李商隱的幾首詩 〉。
*葉嘉瑩：〈從西方文論與中國詩學談李商隱詩的詮釋與接受 〉。
*王淩靚華：〈說話者與主人公——李商隱詩歌解析方法新探 〉。
* 森岡緣：〈近代日本京都學派漢學者鈴木虎雄之李商隱觀 〉
Hon Fi-ti

**Hon Fi-ti** (漢惠帝, ), miàng **Liù Yìn** (劉盈), he Hon-chhèu ke yit-chiak fòng-ti, chhièn 195-ngièn chṳ chhièn 188-ngièn chhai-vi.

## Chhâm-kháu chṳ̂-liau
Liû Fèn

**Sî-hon Heu-seu-ti** (西漢後少帝, ), miàng **Liû Fèn** (劉弘), he Hon-chhèu ke yit-chiak fòng-ti, chhièn 184-ngièn chṳ chhièn 180-ngièn chhai-vi.

## Chhâm-kháu chṳ̂-liau
Pha̍k Kî-yi̍t

**Pha̍k Kî-yi̍t** (白居易, ) péu-sṳ **Lo̍k-thiên** (樂天), ho **Hiông-sân-kî-sṳ** (香山居士), he Chûng-koet Thòng-chhèu ke yit-chiak chhut-miàng ke vùn-ho̍k-kâ lâu sṳ̂-ngìn.

## Chhâm-kháu chṳ̂-liau
Hon Chêu-ti

**Hon Chêu-ti** (漢昭帝, ), miàng **Liû Fut-lìn** (劉弗陵), he Hon-chhèu ke yit-chiak fòng-ti, chhièn 87-ngièn chṳ chhièn 74-ngièn chhai-vi.

## Chhâm-kháu chṳ̂-liau
Lí Séu-liùng

**Lí Séu-liùng** (李小龍, ), pún-miàng **Lí Chṳ́n-fàn** (李振藩), he yit-chiak chhut-miàng ke Fà-yi vû-su̍t-ka  lâu yên-yèn.

## Chhâm-kháu chṳ̂-liau
Pâ Kîm

**Pâ Kîm** (巴金, ), pún-miàng **Lí Ngièu-thòng** (李堯棠), sṳ **Hi-kâm** (芾甘), he yit-chiak chhut-miàng ke Chûng-koet vùn-ho̍k-kâ lâu sṳ̂-ngìn.

## Chhâm-kháu chṳ̂-liau

## Ngoi-phu lièn-kiet
* 蕭明翰：《大家族的沒落——福克納和巴金家庭小說比較研究》（桂林：廣西師範大學出版社，1994）。
* 彭小妍：〈階級鬥爭與女性意識的覺醒──巴金《激流三部曲》中的無政府主義烏托邦理念 〉。
* 阪井洋史：〈關於“後啟蒙”時期現代文學研究的思考——以“巴金與五四新文學傳統”為主題的研究 〉。
* 山口守：〈巴金——一個理想主義者的世紀守望 〉。
* 山口守：〈巴金與愛瑪高德曼：1920年代國民革命中的無政府主義 〉。
* 山口守：〈巴金與西班牙內戰 〉。
* 山口守：〈巴金與薩珂、樊塞蒂事件 〉。
Hòn (siang)

**Hòn** yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :

*Hòn (siang, 寒)
*Hòn (siang, 韓)

分類:Siang-sṳ
Frank Santopadre

**Frank Santopadre** () he Mî-koet ke yit ke yên-yèn lâu thô-yên.

## Chhâm-kháu chṳ̂-liau

分類:Yên-yèn
分類:Thô-yên
分類:Ngìn-vu̍t
分類:Mî-koet-ngìn‎
Liùng-thàm-khî

**Liùng-thàm-khî** (龍潭區) yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ :

*Liùng-thàm-khî (Kit-lìm-sṳ)
*Liùng-thàm-khî (Thòi-vân)

分類:Â-chû thi-lî
Thòi-pet-sṳ chṳn-fú

**Thòi-pet-sṳ chṳn-fú**（**pet-sṳ-fú**）係Chûng-fà Mìn-koet Thòi-pet-sṳ的thi-fông hàng-chṳn kî-kôan, chhai Chûng-fà Mìn-koet chṳn-fú架構chûng vì Chhṳ̍t-hot-sṳ自治chhṳ-kí chhṳ-lî的行政, pin thùng-sṳ̀ fu-chit chṳp-hàng tûng-ông-kî-kôan vî-thok sṳ-chhìn. Thòi-pet-sṳ 的chhṳ-kí chhṳ-lî kam-tuk kî-kôan為hàng-chṳn-yen.

分類:Pages using deprecated image syntax
Fù-chû Chhàm

**Fù-chû Chhàm** yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :

*Fù-chû Chham (Chet-kông): Chet-kông-sén Fù-chû-sṳ ke chhâ-chhàm.
*Fù-chû Chham (Thòi-vân): Thòi-vân Thòi-pet-sṳ Nui-fù-khî ke chhâ-chhàm.
2023-ngièn

## Thai-sṳ

## Chhut-se ke ngìn

## Ko-sṳ̂n ke ngìn
*1-ngie̍t 3-ngit: Ruslan Khasbulatov (1942-ngièn chhut-se)

## Ngit-chṳ́
Shoaib Malik

Shoaib Malik 1982-ngièn 2-ngie̍t 1-ngit Urdu-ngî شعیب ملک Pakistani cricketer Captain <Pakistan national cricket team -2007-ngièn to 2009-ngièn he led Pakistan to Runners-up in ICC World Twenty20 2007 lost to India national cricket team
Tomonaga Shin'ichirō

he Ngi̍t-pún ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 1965-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
Kim Dae-jung

**Kim Dae-jung** (, ) he Hòn-koet ke yit-chak chṳn-chhṳ-kâ, kì chhai 1998-ngièn chṳ 2003-ngièn he Thai-hòn Mìn-koet chúng-thúng. 2000-ngièn tet-to Nobel Fò-phìn Chióng.
Lê Đức Thọ

**Lê Đức Thọ** (), pún-miàng **Phan Đình Khải**, he Ye̍t-nàm ke yit-chak chṳn-chhṳ-kâ, Ye̍t-nàm Khiung-sán-tóng liâng-thô-ngìn chṳ̂-yit. Kì chhai 1973-ngièn tet-to Nobel Fò-phìn Chióng ke thì-miàng, m̀-ko kì ki-chhie̍t chiap-su.
Liù Hiáu-pô

**Liù Hiáu-pô** (劉曉波, ) he Chûng-koet ke yit-chak chṳn-chhṳ yun-thung-kâ. Kì chhai 2010-ngièn tet-to Nobel Fò-phìn Chióng.
Martin Luther King

**Martin Luther King, Jr.** () he Mî-koet ke yit-chak mu̍k-sṳ̂ lâu sa-fi yun-thung-kâ. Kì he Fî-yí Mî-koet Het-ngìn mìn-khièn yun-thung ke liâng-thô-ngìn chṳ̂-yit, chhai 1964-ngièn tet-to Nobel Fò-phìn Chióng.
Thù Yû-yû

**Thù Yû-yû** (屠呦呦, ) he Chûng-koet ke yit-chak yî-ho̍k-kâ. Kì chhai 2015-ngièn tet-to Nobel Sâng-lî-ho̍k Yî-ho̍k Chióng ke tet-chióng ngìn.
Luc Montagnier

**Luc Antoine Montagnier** () he Fap-koet ke yit-chak yî-ho̍k-kâ. Kì chhai 2008-ngièn tet-to Nobel Sâng-lî-ho̍k Yî-ho̍k Chióng ke tet-chióng ngìn.
Satō Eisaku

he Ngi̍t-pún ke yit-chak chṳn-chhṳ-kâ, kì chhai 1964-ngièn chṳ 1972-ngièn he Ngi̍t-pún Nui-kok Chúng-lî Thai-chhṳ̀n. 1974-ngièn tet-to Nobel Fò-phìn Chióng.
Yi̍t-kîn

**Yi̍t-kîn** (易經) he kú-thoi Chûng-koet ke yit-chak kîn-sû lâu 《Si-sû Ńg-kîn（四書五經）》chṳ̂-yit.
Milton Friedman

**Milton Friedman** () he Mî-koet ke yit-chak kîn-chi-ho̍k-kâ. Kì chhai 1976-ngièn tet-to Nobel Kîn-chi-ho̍k Chióng.
Am-ya Mì-kông

***Am-ya Mì-kông*** (暗夜微光, ) he 2023-ngièn Thòi-vân ngiéu-chhiong-khia̍k.

分類:Hak-kâ Thien-sṳ-thòi thien-sṳ-khia̍k
Mî-chû

**À-me-li-khá-chû**(亞美利加洲), kién-chhṳ̂n **Mî-chû**(美洲) he chhai-yî sî-pan-khiù ke chû, cho-tet fûn-vì Pet Mî-chû lâu Nàm Mî-chû.

## Thi-khî
Yî-ha lie̍t-chhut Mî-chû só-yû koet-kâ lâu thi-khî.
### Koet-kâ
#### Pet Mî-chû
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
#### Nàm Mî-chû
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
### Fu-su̍k-thi
#### Pet Mî-chû
*  (Yîn-koet)
*  (Hò-làn)
*  (Hò-làn)
*  (Mî-koet)
*  (Yîn-koet)
*  (Yîn-koet)
* Clipperton Tó (Fap-koet)
*  (Hò-làn)
* Guadeloupe (Fap-koet)
* Martinique (Fap-koet)
*  (Yîn-koet)
*  (Mî-koet)
*  (Mî-koet)
*  (Hò-làn)
*  (Fap-koet)
*  (Hò-làn)
*  (Hò-làn)
*  (Yîn-koet)
*  (Yîn-koet)
*  (Tân-ma̍k)
*  (Fap-koet)
#### Nàm Mî-chû
*  (Fap-koet)
*  (Yîn-koet kón-lî; Argentina chú-chông)
*  (Yîn-koet kón-lî; Argentina chú-chông)
Ńg-chṳ̂n

**Ńg-chṳ̂n**（女真, Ńg-chṳ̂n-ngî: ；Mân-chû-ngî: **ᠵᡠᡧᡝᠨ**；Hon-ngî Phîn-yîm: Nǚzhēn）, pûn ham-cho **Ńg-chhṳ̍t**(女直), he song-chó Chûng-koet tûng-pet thi-khî ke yit-kî chhu̍k-khiùn. 1636-ngièn Fòng-thai-khi̍t(皇太極) chhṳ̂n-ti, chiông liá-kî chhu̍k-khiùn kói-miàng cho kîm-ha ke Mân-chhu̍k(滿族).

## Chhâm-kháu chṳ̂-liau
Hon-ngî Phîn-yîm

**Hon-ngî Phîn-yîm** (漢語拼音) he yit-chúng chhái-yung Lâ-tên sṳ-mû thùng Hien-thoi Phêu-chún Hon-ngî phêu-yîm ke fông-on.

## Phîn-yîm Sṳ-mû
### Sâng-mû

### Yun-mû

## Chhâm-siòng
*Pha̍k-fa-sṳ
*Kau-fi Lò-mâ-sṳ
*Pha̍k-fa-sṳ (Mén-nàm-ngî)

## Ngoi-phu Lièn-kiet
*拼音查詢
* Wikia漢語拼音版

分類:Vùn-sṳ
1582-ngièn

## Ngièn-ho
* Thai-mìn-koet: Van-la̍k (萬曆) 10 ngièn
* Ngi̍t-pún (Azuchi-Momoyama sṳ̀-thoi): Thiên-chṳn (天正) 10 ngièn
* Thai-ye̍t-koet (Ye̍t-nàm): 
** Nàm-phu (Lê-chhèu Chûng-hîn): Kông-hîn (光興) 5 ngièn
** Pet-phu (Mo̍k-chhèu): Yèn-sṳ̀n (延成) 5 ngièn

## Tûng-Â kiûn-chú ki-ngièn
* Thai-mìn-koet: Sṳ̀n-chûng (神宗) 10 ngièn
*  Chêu-sién-koet: Siên-chú (宣祖) 15 ngièn
* Thai-ye̍t-koet (Ye̍t-nàm): 
** Chûng-phu (Lê-chhèu Chûng-hîn): Sṳ-chûng (世宗) 10 ngièn
** Nàm-phu (Ngiôn-chú): Siên-chú (僊主, ) 25 ngièn
** Pet-phu (Mo̍k-chhèu): Mạc Mậu Hợp 18 ngièn
* Liù-khiù-koet: Song Yún Vòng (尚永王) 10 ngièn

## Thai-sṳ

## Chhut-se ke ngìn

## Ko-sṳ̂n ke ngìn

## Ngit-chṳ́
Chui-heu Yit-fûng Chhìn-sû

***Chui-heu Yit-fûng Chhìn-sû*** (最後一封情書, ) he 2023-ngièn thien-sṳ thien-yáng.
分類:Hak-kâ Thien-sṳ-thòi thien-sṳ-khia̍k
Elon Musk

**Elon Musk** () , chûng-vùn-miàng **Mâ-ngì-lòng**(馬誼郎), he Mî-koet ke yit-chak khî-ngia̍p-kâ. Kì me he SpaceX、Neuralink、OpenAI ke chhong-sṳ́-ngìn lâu Tesla、Twitter ke túng-sṳ-chóng, chhai Nàm-fî chhut-se.

## Sâng-phìn
## Tet-chióng lâu Yùng-yî
## Chhâm-kháu chṳ̂-liau

## Ngoi-phu lièn-kiet
Sṳ́m Chhiùng-vùn

**Sṳ́m Chhiùng-vùn** (沈從文, ) , ngièn-miàng **Sṳ́m ngo̍k-von**(沈岳煥), sṳ **Chhùng-vùn**(崇文), he Chûng-koet ke yit-chak chhut-miàng ke chok-kâ lâu vùn-ho̍k-kâ. Kì he Hak-kâ-ngìn, chhai Fù-nàm chhut-se, chhai Pet-kîn ko-sṳ̂n.

## Chok-phín
*《*[[Piên-sàng]]*》邊城
## Tet-chióng lâu Yùng-yî
## Chhâm-kháu chṳ̂-liau

## Ngoi-phu lièn-kiet
Thòng Kô-chú

**Thòng Kô-chú** (唐高祖, 566-ngièn 4-ngie̍t 7-ngit —— 635-ngièn 6-ngie̍t 25-ngit), miàng **Lí Yên** (李淵), he Thòng-chhèu ke thi 1 chak fòng-ti, 618-ngièn chṳ 626-ngièn chhai-vi, lûng-chúng chhai-vi 8-ngièn, ngièn-ho **Vû-tet** (武德).

分類:Fòng-ti
分類:Thòng-chhèu
Thòng Kô-chûng

**Thòng Kô-chûng** (唐高宗, 528-ngièn 7-ngie̍t 21-ngit —— 683-ngièn 12-ngie̍t 27-ngit), miàng **Lí Chhṳ** (李治), he Thòng-chhèu ke thi 3 chak fòng-ti, 649-ngièn chṳ 683-ngièn chhai-vi, lûng-chúng chhai-vi 34-ngièn, sṳ-ho **Thiên-fòng-thai-ti** (天皇大帝).

分類:Fòng-ti
分類:Thòng-chhèu
Thòng Chûng-chûng

**Thòng Chûng-chûng** (唐中宗, 656-ngièn 11-ngie̍t 26-ngit —— 710-ngièn 7-ngie̍t 3-ngit), miàng **Lí Hián** (李顯), he Thòng-chhèu ke thi 4 lâu thi 6 chak fòng-ti, 684-ngièn 1-ngie̍t 3-ngit chṳ 684-ngièn 2-ngie̍t 26-ngit lâu 705-ngièn 2-ngie̍t 23-ngit chṳ 710-ngièn 7-ngie̍t 3-ngit chhai-vi, lûng-chúng chhai-vi 5-ngièn-pan, sṳ-ho **Thai-fò-thai-sṳn-thai-chêu-hau-fòng-ti** (大和大聖大昭孝皇帝).

分類:Fòng-ti
分類:Thòng-chhèu
Thòng Yui-chûng

**Thòng Yui-chûng** (唐睿宗, 662-ngièn 6-ngie̍t 22-ngit —— 716-ngièn 7-ngie̍t 13-ngit), miàng **Lí Tan** (李旦), he Thòng-chhèu ke thi 5 lâu thi 8 chak fòng-ti. Kì chhai 684-ngièn 2-ngie̍t 27-ngit chṳ 690-ngièn 10-ngie̍t 16-ngit lâu 710-ngièn 7-ngie̍t 25-ngit chṳ 712-ngièn 9-ngie̍t 8-ngit chhai-vi, lûng-chúng chhai-vi 9-ngièn, sṳ-ho **Thai-sṳn-chṳ̂n-fòng-ti** (大聖真皇帝).

分類:Fòng-ti
分類:Thòng-chhèu
Thòng Sông-ti

**Thòng Sông-ti** (唐殤帝, 695-ngièn —— 714-ngièn 9-ngie̍t 5-ngit), miàng **Lí Chhung-meu** (李重茂), he Thòng-chhèu ke thi 7 chak fòng-ti. Kì chhai 710-ngièn 7-ngie̍t 8-ngit chṳ 710-ngièn 7-ngie̍t 25-ngit chhai-vi, lûng-chúng chhai-vi 17-ngit, sṳ-ho **Sông-fòng-ti** (殤皇帝).

分類:Fòng-ti
分類:Thòng-chhèu
分類:Thòng-chhèu Fòng-ti
SpaceX

**SpaceX**（Yîn-ngî: Space Exploration Technologies Corp.）, fe̍t-chá ham-cho **Thai-khûng Tham-sok Kî-su̍t Kûng-sṳ̂**(太空探索技術公司), he Mî-koet ke mìn-yìn hòng-thiên chṳ-chho-sông lâu thai-khûng yun-sû kûng-sṳ̂，chúng-phu chhai-yî Mî-koet California Hawthorne. Kì he yù khî-ngia̍p-kâ Elon Musk chhai 2002-ngièn chhong-phan ke.

## Ngoi-phu lièn-kiet

* 
*  lâu 
* 
*
Chông Oi-lìn

**Chông Oi-lìn** (張愛玲, ) , ngièn-miàng **Chông Yîn**(張煐), pit-miàng **Liòng Kîn**(梁京), he Chûng-koet Sông-hói ke yit-chak  chhut-miàng ke chok-kâ lâu vùn-ho̍k-kâ . Kì chhai Sông-hói chhut-se, heu-lòi yì-mìn Mî-koet.

## Chok-phín
*《*Khîn-sàng-chṳ̂-lien*》傾城之戀
*《*Set, kiai*》色，戒
*《''Pan-sên-yèn》半生緣
## Tet-chióng lâu Yùng-yî
## Chhâm-kháu chṳ̂-liau

## Ngoi-phu lièn-kiet
Thòng Hièn-chûng

**Thòng Hièn-chûng** (唐玄宗, 685-ngièn 9-ngie̍t 8-ngit —— 762-ngièn 5-ngie̍t 3-ngit), miàng **Lí Lùng-kî** (李隆基), he Thòng-chhèu ke thi 9 chak fòng-ti. Kì chhai 712-ngièn 9-ngie̍t 8-ngit chṳ 756-ngièn 8-ngie̍t 1-ngit chhai-vi, lûng-chúng chhai-vi 44-ngièn, sṳ-ho **Chṳ-tho-thai-sṳn-thai-mìn-hau-fòng-ti** (至道大聖大明孝皇帝).

分類:Fòng-ti
分類:Thòng-chhèu
分類:Thòng-chhèu Fòng-ti
Thòng Suk-chûng

**Thòng Suk-chûng** (唐肅宗, 711-ngièn 10-ngie̍t 19-ngit —— 762-ngièn 5-ngie̍t 16-ngit), miàng **Lí Khiân** (李亨), he Thòng-chhèu ke thi 10 chak fòng-ti. Kì chhai 756-ngièn 8-ngie̍t 12-ngit chṳ 762-ngièn 5-ngie̍t 16-ngit chhai-vi, lûng-chúng chhai-vi 6-ngièn, sṳ-ho **Vùn-mìn-vû-tet-thai-sṳn-thai-siên-hau-fòng-ti** (文明武德大聖大宣孝皇帝).

分類:Fòng-ti
分類:Thòng-chhèu
分類:Thòng-chhèu Fòng-ti
Thòng Thoi-chûng

**Thòng Thoi-chûng** (唐代宗, 726-ngièn 11-ngie̍t 11-ngit —— 779-ngièn 6-ngie̍t 10-ngit), miàng **Lí Yì** (李豫), he Thòng-chhèu ke thi 11 chak fòng-ti. Kì chhai 762-ngièn 5-ngie̍t 18-ngit chṳ 779-ngièn 6-ngie̍t 10-ngit chhai-vi, lûng-chúng chhai-vi 17-ngièn, sṳ-ho **Yui-vùn-hau-vû-fòng-ti** (睿文孝武皇帝).

分類:Fòng-ti
分類:Thòng-chhèu
分類:Thòng-chhèu Fòng-ti
Thòng Tet-chûng

**Thòng Tet-chûng** (唐德宗, 742-ngièn 5-ngie̍t 27-ngit —— 805-ngièn 2-ngie̍t 25-ngit), miàng **Lí Koat** (李适), he Thòng-chhèu ke thi 12 chak fòng-ti. Kì chhai 779-ngièn 6-ngie̍t 12-ngit chṳ 805-ngièn 2-ngie̍t 25-ngit chhai-vi, lûng-chúng chhai-vi 26-ngièn, sṳ-ho **Sṳ̀n-vû-hau-vùn-fòng-ti** (神武孝文皇帝).

分類:Fòng-ti
分類:Thòng-chhèu
分類:Thòng-chhèu Fòng-ti
Thòng Sun-chûng

**Thòng Sun-chûng** (唐順宗, 761-ngièn 2-ngie̍t 21-ngit —— 806-ngièn 2-ngie̍t 11-ngit), miàng **Lí Siung** (李誦), he Thòng-chhèu ke thi 13 chak fòng-ti. Kì chhai 805-ngièn 2-ngie̍t 28-ngit chṳ 805-ngièn 8-ngie̍t 31-ngit chhai-vi, lûng-chúng chhai-vi 184-ngit, sṳ-ho **Chṳ-tet-fèn-tho-thai-sṳn-thai-ôn-hau-fòng-ti** (至德弘道大聖大安孝皇帝).

分類:Fòng-ti
分類:Thòng-chhèu
分類:Thòng-chhèu Fòng-ti
Thòng Mu̍k-chûng

**Thòng Mu̍k-chûng** (唐穆宗, 795-ngièn 7-ngie̍t 26-ngit —— 824-ngièn 2-ngie̍t 25-ngit), miàng **Lí Hèn** (李恆), he Thòng-chhèu ke thi 15 chak fòng-ti. Kì chhai 820-ngièn 2-ngie̍t 20-ngit chṳ 824-ngièn 2-ngie̍t 25-ngit chhai-vi, lûng-chúng chhai-vi 4-ngièn, sṳ-ho **Yui-sṳn-vùn-fi-hau-fòng-ti** (睿聖文惠孝皇帝).

分類:Fòng-ti
分類:Thòng-chhèu
分類:Thòng-chhèu Fòng-ti
Thòng Kin-chûng

**Thòng Kin-chûng** (唐敬宗, 809-ngièn 7-ngie̍t 22-ngit —— 827-ngièn 1-ngie̍t 9-ngit), miàng **Lí Zam** (李湛), he Thòng-chhèu ke thi 16 chak fòng-ti. Kì chhai 824-ngièn 2-ngie̍t 29-ngit chṳ 827-ngièn 1-ngie̍t 9-ngit chhai-vi, lûng-chúng chhai-vi 2-ngièn 315-ngit, sṳ-ho **Yui-vû-chêu-mén-hau-fòng-ti** (睿武昭愍孝皇帝).

分類:Fòng-ti
分類:Thòng-chhèu
分類:Thòng-chhèu Fòng-ti
Thòng Hién-chûng

**Thòng Hién-chûng** (唐憲宗, 778-ngièn 3-ngie̍t 17-ngit —— 820-ngièn 2-ngie̍t 14-ngit), miàng **Lí Sùn** (李純), he Thòng-chhèu ke thi 14 chak fòng-ti. Kì chhai 805-ngièn 9-ngie̍t 5-ngit chṳ 820-ngièn 2-ngie̍t 14-ngit chhai-vi, lûng-chúng chhai-vi 14-ngièn-pan, sṳ-ho **Sṳn-sṳ̀n-chông-vû-hau-fòng-ti** (聖神章武孝皇帝).

分類:Fòng-ti
分類:Thòng-chhèu
分類:Thòng-chhèu Fòng-ti
Sung Thai-chú

**Sung Thai-chú** (宋太祖, 917-ngièn 3-ngie̍t 21-ngit —— 976-ngièn 11-ngie̍t 14-ngit), miàng **Chheu Khiông-yin** (趙匡胤), he Sung-chhèu ke thi 1 chak fòng-ti. Kì chhai 940-ngièn 2-ngie̍t 4-ngit chṳ 976-ngièn 11-ngie̍t 14-ngit chhai-vi, lûng-chúng chhai-vi 16-ngièn 284-ngit, sṳ-ho **Yîn-vû-sṳn-vùn-sṳ̀n-tet-fòng-ti** (英武聖文神德皇帝).

分類:Fòng-ti
分類:Sung-chhèu
分類:Sung-chhèu Fòng-ti
Tûng-Â

**Tûng-Â** (東亞) he vi-é chhai Â-chû thai-liu̍k tûng-piên ke thi-tai, fam-vì pâu-hàm yî-ha ke koet-kâ:
*
*
**
**
*
*
**
*
*
Sung Thai-chûng

**Sung Thai-chûng** (宋太宗, 939-ngièn 11-ngie̍t 20-ngit —— 997-ngièn 5-ngie̍t 8-ngit), miàng **Chheu Guèn** (趙炅), he Sung-chhèu ke thi 2 chak fòng-ti. Kì chhai 976-ngièn 11-ngie̍t 15-ngit chṳ 997-ngièn 5-ngie̍t 8-ngit chhai-vi, lûng-chúng chhai-vi 21-ngièn 175-ngit, sṳ-ho **Sṳ̀n-kûng-sṳn-tet-vùn-vû-fòng-ti** (神功聖德文武皇帝).

分類:Fòng-ti
分類:Sung-chhèu
分類:Sung-chhèu Fòng-ti
Sung Chṳ̂n-chûng

**Sung Chṳ̂n-chûng** (宋真宗, 968-ngièn 12-ngie̍t 23-ngit —— 1022-ngièn 3-ngie̍t 23-ngit), miàng **Chheu Hèn** (趙恆), he Sung-chhèu ke thi 3 chak fòng-ti. Kì chhai 997-ngièn 5-ngie̍t 8-ngit chṳ 1022-ngièn 3-ngie̍t 23-ngit chhai-vi, lûng-chúng chhai-vi 24-ngièn 319-ngit, sṳ-ho **Vùn-mìn-chông-sṳn-ngièn-hau-fòng-ti** (文明章聖元孝皇帝).

分類:Fòng-ti
分類:Sung-chhèu
分類:Sung-chhèu Fòng-ti
Sung Yìn-chûng

**Sung Yìn-chûng** (宋仁宗, 1010-ngièn 5-ngie̍t 30-ngit —— 1063-ngièn 4-ngie̍t 30-ngit), miàng **Chheu Chṳ̂n** (趙禎), he Sung-chhèu ke thi 4 chak fòng-ti. Kì chhai 1022-ngièn 3-ngie̍t 23-ngit chṳ 1063-ngièn 4-ngie̍t 30-ngit chhai-vi, lûng-chúng chhai-vi 41-ngièn 38-ngit, sṳ-ho **Sṳ̀n-vùn-sṳn-vû-mìn-hau-fòng-ti** (神文聖武明孝皇帝).

分類:Fòng-ti
分類:Sung-chhèu
分類:Sung-chhèu Fòng-ti
Sung Yîn-chûng

**Sung Yîn-chûng** (宋英宗, 1032-ngièn 2-ngie̍t 16-ngit —— 1067-ngièn 1-ngie̍t 25-ngit), miàng **Chheu Su** (趙曙), he Sung-chhèu ke thi 5 chak fòng-ti. Kì chhai 1063-ngièn 5-ngie̍t 1-ngit chṳ 1067-ngièn 1-ngie̍t 25-ngit chhai-vi, lûng-chúng chhai-vi 3-ngièn 269-ngit, sṳ-ho **Hién-vùn-suk-vû-siên-hau-fòng-ti** (憲文肅武宣孝皇帝).

分類:Fòng-ti
分類:Sung-chhèu
分類:Sung-chhèu Fòng-ti
Thòng Vùn-chûng

**Thòng Vùn-chûng** (唐文宗, 809-ngièn 11-ngie̍t 20-ngit —— 840-ngièn 2-ngie̍t 10-ngit), miàng **Lí Ngòng** (李昂), he Thòng-chhèu ke thi 17 chak fòng-ti. Kì chhai 827-ngièn 11-ngie̍t 3-ngit chṳ 840-ngièn 2-ngie̍t 10-ngit chhai-vi, lûng-chúng chhai-vi 13-ngièn, sṳ-ho **Ngiàn-sṳn-chêu-hian-hau-fòng-ti** (元聖昭獻孝皇帝).

分類:Fòng-ti
分類:Thòng-chhèu
分類:Thòng-chhèu Fòng-ti
Thòng Vû-chûng

**Thòng Vû-chûng** (唐武宗, 814-ngièn 7-ngie̍t 2-ngit —— 846-ngièn 4-ngie̍t 22-ngit), miàng **Lí Chhàn** (李瀍), he Thòng-chhèu ke thi 18 chak fòng-ti. Kì chhai 840-ngièn 2-ngie̍t 20-ngit chṳ 846-ngièn 4-ngie̍t 22-ngit chhai-vi, lûng-chúng chhai-vi 6-ngièn, sṳ-ho **Chṳ-tho-chêu-suk-hau-fòng-ti** (至道昭肅孝皇帝).

分類:Fòng-ti
分類:Thòng-chhèu
分類:Thòng-chhèu Fòng-ti
Sung Sṳ̀n-chûng

**Sung Sṳ̀n-chûng** (宋神宗, 1048-ngièn 5-ngie̍t 25-ngit —— 1085-ngièn 4-ngie̍t 1-ngit), miàng **Chheu Iuk** (趙頊), he Sung-chhèu ke thi 6 chak fòng-ti. Kì chhai 1067-ngièn 1-ngie̍t 25-ngit chṳ 1085-ngièn 4-ngie̍t 1-ngit chhai-vi, lûng-chúng chhai-vi 18-ngièn 66-ngit, sṳ-ho **Yîn-vùn-lie̍t-vû-sṳn-hau-fòng-ti** (英文烈武聖孝皇帝).

分類:Fòng-ti
分類:Sung-chhèu
分類:Sung-chhèu Fòng-ti
Sung Chat-chûng

**Sung Chat-chûng** (宋哲宗, 1077-ngièn 1-ngie̍t 4-ngit —— 1100-ngièn 2-ngie̍t 23-ngit), miàng **Chheu Hí** (趙煦), he Sung-chhèu ke thi 7 chak fòng-ti. Kì chhai 1085-ngièn 4-ngie̍t 1-ngit chṳ 1100-ngièn 2-ngie̍t 23-ngit chhai-vi, lûng-chúng chhai-vi 14-ngièn 328-ngit, sṳ-ho **Khîm-vùn-yui-vû-chêu-hau-fòng-ti** (欽文睿武昭孝皇帝).

分類:Fòng-ti
分類:Sung-chhèu
分類:Sung-chhèu Fòng-ti
Sung Fî-chûng

**Sung Fî-chûng** (宋徽宗, 1082-ngièn 11-ngie̍t 2-ngit —— 1135-ngièn 6-ngie̍t 4-ngit), miàng **Chheu Kit** (趙佶), he Sung-chhèu ke thi 8 chak fòng-ti. Kì chhai 1100-ngièn 2-ngie̍t 23-ngit chṳ 1126-ngièn 1-ngie̍t 18-ngit chhai-vi, lûng-chúng chhai-vi 25-ngièn 329-ngit, sṳ-ho **Sṳn-vùn-yìn-tet-hién-hau-fòng-ti** (聖文仁德顯孝皇帝).

分類:Fòng-ti
分類:Sung-chhèu
分類:Sung-chhèu Fòng-ti
Sung Khîm-chûng

**Sung Khîm-chûng** (宋欽宗, 1100-ngièn 5-ngie̍t 23-ngit —— 1156-ngièn 6-ngie̍t 14-ngit), miàng **Chheu Fan** (趙桓), he Sung-chhèu ke thi 1 chak fòng-ti. Kì chhai 1126-ngièn 1-ngie̍t 19-ngit chṳ 1127-ngièn 3-ngie̍t 20-ngit chhai-vi, lûng-chúng chhai-vi 1-ngièn 60-ngit, sṳ-ho **Kiûng-vùn-sun-tet-yìn-hau-fòng-ti** (恭文順德仁孝皇帝).

分類:Fòng-ti
分類:Sung-chhèu
分類:Sung-chhèu Fòng-ti
Chhòng-kông

**Chhòng-kông** (長江) , ya cho-tet ham-cho **Yòng-chṳ́-kông**(揚子江) fe̍t-chá **Thai-kông**(大江), he vi-é chhai Chung-koet thai-liu̍k ke yit-thiàu Hò. Kì ya he Â-chû thi-yit chhòng ke hò lâu sṳ-kie thi-sâm chhòng ke hò.

## Ngiâng-mong
*Vòng-hò (黃河)
## Chhâm-kháu chṳ̂-liau
Vòng-hò

**Vòng-hò** (黃河) , ya cho-tet ham-cho **Mû-chhîn-hò**(母親河, *â-mê-hò*) fe̍t-chá **Thai-hò**(大河), he vi-é chhai Chung-koet thai-liu̍k ke yit-thiàu Hò-pa(河壩). Kì ya he Â-chû thi-ngi chhòng ke hò lâu sṳ-kie thi-liuk chhòng ke hò.

## Ngiâng-mong
*Chhòng-kông (長江)
## Chhâm-kháu chṳ̂-liau
Pet-Â

**Pet-Â** (北亞) he vi-é chhai Â-chû thai-liu̍k pet-piên ke thi-tai, fam-vì pâu-hàm yî-ha liá-têu ke koet-kâ:

*
** Sîn Siberia
Sî-Â

**Sî-Â** (西亞) he vi-é chhai Â-chû thai-liu̍k sî-piên ke thi-tai, fam-vì pâu-hàm yî-ha liá-têu ke koet-kâ:

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Ngiâng-mong
*Chûng-tûng (中東)
*Tûng-Â (東亞)
*Tûng-nàm-Â (東南亞)
*Nam-Â (南亞)
*Pet-Â (北亞)
Nàm-Â

**Nam-Â** (南亞) he vi-é chhai Â-chû thai-liu̍k nam-piên ke thi-tai, fam-vì pâu-hàm yî-ha liá-têu ke koet-kâ:

*
*
*
*
*
*
*
*

## Ngiâng-mong
*Sî-Â (西亞)
*Tûng-Â (東亞)
*Tûng-nàm-Â (東南亞)
*Pet-Â (北亞)
Sî-Êu

**Sî-Êu** (西歐) he vi-é chhai Êu-chû sî-piên ke thi-tai, fam-vì pâu-hàm yî-ha liá-têu ke koet-kâ:

*
*
*
*
*
*

## Ngiâng-mong
*Nàm-Êu (南歐)
*Tûng-Êu (東歐)
*Pet-Êu (北歐)
Kîn-tû-sṳ

**Kîn-tû-sṳ** (京都市, Kyoto) vi-yî Ngi̍t-pún Pún-chû sî-phu, chho-lo̍k Khiûn-ki Phìn-ngièn, mien-lìm Kîn-tû-Tvân, Kîn-tû-fú sî-fông tûng-ông, Chṳn-lin chṳ́-thin tû-sṳ chṳ̂-yit.

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Chṳn-chhṳ
## Hàng-chṳn Khî-va̍k
## Kâu-thûng
## Lî-hàng kín-tiám

## Yû-hau Sàng-sṳ

## Chhâm-kháu vùn-hien


## Ngoi-phu lièn-kiet
Ngî-ne

**Ngî-ne**（語系） , ya cho-tet ham-cho **Ngî-hì**, he kîn-kí mò-khiung-yong ngî-ngièn ke yên-fa kôan-he (ngî-yîm, chhṳ̀-fi lâu ngî-fap), tui ngî-ngièn chin-hàng ke fûn-lui fông-fap.
Muk-mì-mô

**Muk-mì-mô**（目眉毛）he vi-é chhai mu̍k-chû song-poi ke mô-fat. chú-yeu kûng-nèn he m̀ pûn súi liù-ngi̍p mu̍k-chû.

## Ngiâng-mong
*Muk-súi-mô (目水毛)
## Chhâm-kháu chṳ̂-liau
Muk-súi-mô

**Muk-súi-mô**（目水毛）, ya cho-tet ham-cho **Muk-chhi-mô**（目眥毛）, he vi-é chhai muk-chû-phì piên-sṳ̀n ke mô-fat. Kì ke chú-yeu kûng-nèn he m̀ pûn chhṳ̀n-fôi liá-têu yi-vu̍t chin-ngi̍p mu̍k-chû. He kóng yû chhṳ̀n-fôi bên-dò muk-súi-mô, ngìn voi tông-kiak sàb-muk, án-é chhiu cho-tet pó-fu muk-chû.
## Ngiâng-mong
*Muk-mì-mô (目眉毛)
A

**A**(Séu-siá **a**) he Lâ-tên sṳ-mû tî-poi ke thi 1 chak sṳ-mû, phài dò B ke thèu-chhièn. Ya-ke sṳ-mû me pûn yung dò Pha̍k-fa-sṳ tî-tú.

"
B

**B**(Séu-siá **b**) he Lâ-tên sṳ-mû tî-poi ke thi 2 chak sṳ-mû, phài dò C ke thèu-chhièn lâu A ke heu-poi. Ya-ke sṳ-mû me pûn yung dò Pha̍k-fa-sṳ tî-tú.
E

**E**(Séu-siá **e**) he Lâ-tên sṳ-mû tî-poi ke thi 5 chak sṳ-mû, phài dò F ke thèu-chhièn lâu D ke heu-poi. Ya-ke sṳ-mû me pûn yung dò Pha̍k-fa-sṳ tî-tú.
C

**C**(Séu-siá **c**) he Lâ-tên sṳ-mû tî-poi ke thi 3 chak sṳ-mû, phài dò D ke thèu-chhièn lâu B ke heu-poi. Ya-ke sṳ-mû me pûn yung dò Pha̍k-fa-sṳ tî-tú.
D

**D**(Séu-siá **d**) he Lâ-tên sṳ-mû tî-poi ke thi 4 chak sṳ-mû, phài dò E ke thèu-chhièn lâu C ke heu-poi. Ya-ke sṳ-mû me pûn yung dò Pha̍k-fa-sṳ tî-tú.
H

**H**(Séu-siá **h**) he Lâ-tên sṳ-mû tî-poi ke thi 8 chak sṳ-mû, phài dò I ke thèu-chhièn lâu G ke heu-poi. Ya-ke sṳ-mû me pûn yung dò Pha̍k-fa-sṳ tî-tú.
I

**I**(Séu-siá **i**) he Lâ-tên sṳ-mû tî-poi ke thi 9 chak sṳ-mû, phài dò J ke thèu-chhièn lâu H ke heu-poi. Ya-ke sṳ-mû me pûn yung dò Pha̍k-fa-sṳ tî-tú.
J

**J**(Séu-siá **j**) he Lâ-tên sṳ-mû tî-poi ke thi 10 chak sṳ-mû, phài dò K ke thèu-chhièn lâu I ke heu-poi. Ya-ke sṳ-mû me pûn yung dò Pha̍k-fa-sṳ tî-tú.
K

**K**(Séu-siá **k**) he Lâ-tên sṳ-mû tî-poi ke thi 11 chak sṳ-mû, phài dò L ke thèu-chhièn lâu J ke heu-poi. Ya-ke sṳ-mû me pûn yung dò Pha̍k-fa-sṳ tî-tú.
L

**L**(Séu-siá **l**) he Lâ-tên sṳ-mû tî-poi ke thi 12 chak sṳ-mû, phài dò M ke thèu-chhièn lâu K ke heu-poi. Ya-ke sṳ-mû me pûn yung dò Pha̍k-fa-sṳ tî-tú.
M

**M**(Séu-siá **m**) he Lâ-tên sṳ-mû tî-poi ke thi 13 chak sṳ-mû, phài dò N ke thèu-chhièn lâu L ke heu-poi. Ya-ke sṳ-mû me pûn yung dò Pha̍k-fa-sṳ tî-tú.
F

**F**(Séu-siá **f**) he Lâ-tên sṳ-mû tî-poi ke thi 6 chak sṳ-mû, phài dò G ke thèu-chhièn lâu E ke heu-poi. Ya-ke sṳ-mû me pûn yung dò Pha̍k-fa-sṳ tî-tú.
G

**G**(Séu-siá **g**) he Lâ-tên sṳ-mû tî-poi ke thi 7 chak sṳ-mû, phài dò H ke thèu-chhièn lâu F ke heu-poi. Ya-ke sṳ-mû me pûn yung dò Pha̍k-fa-sṳ tî-tú.
N

**N**(Séu-siá **n**) he Lâ-tên sṳ-mû tî-poi ke thi 14 chak sṳ-mû, phài dò O ke thèu-chhièn lâu M ke heu-poi. Ya-ke sṳ-mû me pûn yung dò Pha̍k-fa-sṳ tî-tú.
O

**O**(Séu-siá **o**) he Lâ-tên sṳ-mû tî-poi ke thi 15 chak sṳ-mû, phài dò P ke thèu-chhièn lâu N ke heu-poi. Ya-ke sṳ-mû me pûn yung dò Pha̍k-fa-sṳ tî-tú.
P

**P**(Séu-siá **p**) he Lâ-tên sṳ-mû tî-poi ke thi 16 chak sṳ-mû, phài dò Q ke thèu-chhièn lâu O ke heu-poi. Ya-ke sṳ-mû me pûn yung dò Pha̍k-fa-sṳ tî-tú.
Q

**Q**(Séu-siá **q**) he Lâ-tên sṳ-mû tî-poi ke thi 17 chak sṳ-mû, phài dò R ke thèu-chhièn lâu P ke heu-poi. Ya-ke sṳ-mû me pûn yung dò Pha̍k-fa-sṳ tî-tú.
R

**R**(Séu-siá **r**) he Lâ-tên sṳ-mû tî-poi ke thi 18 chak sṳ-mû, phài dò S ke thèu-chhièn lâu Q ke heu-poi. Ya-ke sṳ-mû me pûn yung dò Pha̍k-fa-sṳ tî-tú.
S

**S**(Séu-siá **s**) he Lâ-tên sṳ-mû tî-poi ke thi 19 chak sṳ-mû, phài dò T ke thèu-chhièn lâu R ke heu-poi. Ya-ke sṳ-mû me pûn yung dò Pha̍k-fa-sṳ tî-tú.
U

**U**(Séu-siá **U**) he Lâ-tên sṳ-mû tî-poi ke thi 21 chak sṳ-mû, phài dò V ke thèu-chhièn lâu T ke heu-poi. Ya-ke sṳ-mû me pûn yung dò Pha̍k-fa-sṳ tî-tú.
W

**W**(Séu-siá **w**) he Lâ-tên sṳ-mû tî-poi ke thi 23 chak sṳ-mû, phài dò X ke thèu-chhièn lâu V ke heu-poi. Ya-ke sṳ-mû me pûn yung dò Pha̍k-fa-sṳ tî-tú.
T

**T**(Séu-siá **t**) he Lâ-tên sṳ-mû tî-poi ke thi 20 chak sṳ-mû, phài dò U ke thèu-chhièn lâu S ke heu-poi. Ya-ke sṳ-mû me pûn yung dò Pha̍k-fa-sṳ tî-tú.
V

**V**(Séu-siá **v**) he Lâ-tên sṳ-mû tî-poi ke thi 22 chak sṳ-mû, phài dò W ke thèu-chhièn lâu U ke heu-poi. Ya-ke sṳ-mû me pûn yung dò Pha̍k-fa-sṳ tî-tú.
X

**X**(Séu-siá **x**) he Lâ-tên sṳ-mû tî-poi ke thi 24 chak sṳ-mû, phài dò Y ke thèu-chhièn lâu W ke heu-poi. Ya-ke sṳ-mû me pûn yung dò Pha̍k-fa-sṳ tî-tú.
Y

**Y**(Séu-siá **y**) he Lâ-tên sṳ-mû tî-poi ke thi 25 chak sṳ-mû, phài dò Z ke thèu-chhièn lâu X ke heu-poi. Ya-ke sṳ-mû me pûn yung dò Pha̍k-fa-sṳ tî-tú.
Α

**Α**(Séu-siá **α**) he Hî-lia̍p sṳ-mû tî-poi ke thi 1 chak sṳ-mû, phài dò Β ke thèu-chhièn. Yá-chak sṳ-mû me chia̍p-chia̍p pûn yung dò Vu̍t-lî-ho̍k lâu Su-ho̍k tî-tú.
Δ

**Δ**(Séu-siá **δ**) he Hî-lia̍p sṳ-mû(希臘字母) tî-poi ke thi 4 chak sṳ-mû, phài dò Ε ke thèu-chhièn lâu Γ ke heu-poi. Yá-chak sṳ-mû me chia̍p-chia̍p pûn yung dò Vu̍t-lî-ho̍k lâu Su-ho̍k tî-tú.
Sṳ-mû

**Sṳ-mû**（Hon-sṳ: 字母） he phîn-yîm vùn-sṳ fe̍t-he chu-yîm fù-ho tî-poi chhin-se ke sû-siá tân-vi. Kì yung thu̍k-li̍p ke chṳ́-yîm(子音) lâu mû-yîm(母音) kiêu-chhṳ̀. Yá-ha sṳ-kie song-poi pûn chhin-tô-ngìn yung ke sṳ-mû he Lâ-tên sṳ-mû.

## Sṳ-mû
*Lâ-tên sṳ-mû
*Kyril Sṳ-mû
*Hî-lia̍p Sṳ-mû
## Ngiâng-mong
*Chhiòn-yîm-su Vùn-sṳ
字母

**字母**（Sṳ-mû）係拼音文字或係注音符號个盡細書寫單位。佢用獨立个子音摎母音構詞。這下世界上背分盡多人用个字母係拉丁字母。

## 䀴望
*全音素文字

分類:字母
Tú-chhì-fut

**Tú-chhì-fut** (肚臍窟), me ôn-to **Tú-chhì** (肚臍), he thàk-tó ô-nga-é lâu thôi-phàn ke tú-chhì-pan luet-thet (㪐忒) yî-heu chhai tú-sṳ́ song-poi liù-ha ke pâ-é.

## Ngiâng-mong
*Tú-chhì-pan (肚臍絆)
## Chhâm-kháu chṳ̂-liau
Sè-lò-kô

**Sè-lò-kô** (螔螺哥) ti Thòi-vân me ôn-to **Sè-lò-é** (螔螺仔) lâu **Yè-lò** (蝓螺), he yit-chúng pak-tet tông-man-é ke Puk-chiuk-kông (腹足綱) thung-vu̍t.

## Ngiâng-mong
*Yè-lò (Sièn-yè)
## Chhâm-kháu chṳ̂-liau
Héu-lân

**Héu-lân** (口瀾), me ôn-to **Héu-lân-súi** (口瀾水、口涎水) lâu **Choi-lân-súi** (嘴瀾水), he ti thung-vu̍t ke choi-khûng tî-poi fûn-pi ke mò-set lâu tông-siên ke yi̍t-thí, kì cho-tet then-sú sêu-fa sṳ̍t-vu̍t.

## Ngiâng-mong
*Phi-nùng (鼻膿)
## Chhâm-kháu chṳ̂-liau
口瀾

**口瀾**（**Héu-lân**），乜安到**口瀾水**（**Héu-lân-súi**）摎**嘴瀾水**（Choi-lân-súi），係在動物个嘴空裡背分泌个無色摎當鮮个液體，佢做得𢯭手消化食物。

## 䀴望
*鼻膿（Phi-nùng）
## 參考資料
Muk-kiang

**Muk-kiang** (目鏡), me ôn-to **Ngián-kiang** (眼鏡) lâu **Ngián-kâ-é** (眼枷仔), he tai ti mu̍k-chû chhièn-poi ke vu̍t-phín, cho-tet kói-san sṳ-li̍t lâu pó-fu mu̍k-chû.

## Ngiâng-mong
*Khiun-sṳ (近視)
## Chhâm-kháu chṳ̂-liau
Khong-ngìn-chhìm

**Khong-ngìn-chhìm** (囥人尋), me ôn-to **Pín-ngìn-é** (摒人仔) lâu **Ém-muk-mì-é** (揞目眯仔), he ti se-ngìn-é chṳ̂-kiên chia̍p-sòng khiung-ha liau ke yit-chúng yù-hi, oi khong-to phe̍t-sà tû chhìm-m̀-to chang cho-tet yàng.

## Ngiâng-mong
*Chiâng-khién (猜拳)
## Chhâm-kháu chṳ̂-liau
Tú-chhì-pan

**Tú-chhì-pan** (肚臍絆), me ôn-to **chhù-sok** (苧索)、**chhù-tai** (苧帶) lâu **chhì-tai-sok** (臍帶索), he thàk-tó ô-nga-é (嬰兒仔) lâu thôi-phàn (胎盤) ke yit thiàu sok-é. Se ô-nga-é chhut-se yit ke lî-pai yî-heu, tú-chhì-pan chhiu-fi luet-thet (㪐忒).

## Ngiâng-mong
*Tú-chhì-fut (肚臍窟)
## Chhâm-kháu chṳ̂-liau
囥人尋

**囥人尋**（**Khong-ngìn-chhìm**），乜安到**摒人仔**（**Pín-ngìn-é**）摎**揞目眯仔**（**Ém-muk-mì-é**），係在細人仔之間輒常共下嫽个一種遊戲，愛囥到別儕尋毋著正做得贏。

## 䀴望
*猜拳（Chiâng-khién）
## 參考資料
Kau-fòng Stephanus 2-sṳ

**Kau-fòng Stephanus 2-sṳ** () he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 752-ngièn chṳ 757-ngièn chhai-ngim.
Abeno Harukas

**Abeno Harukas** (Ngi̍t-pún: あべのハルカス) Ngi̍t-pún Thai-fán-sṳ tòa nhà chọc trời.

## External link
*[Site](https://www.abenoharukas-300.jp/index.html　Official)

分類:Ngi̍t-pún