open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Piemonte

替代文字|縮圖|390x390像素|.
** Piemonte ** (, ) he Yi-thai-li sî-pet ke yit-ke Thai-khî. Thai-khî mien-chit yû 25,399 phìn-fông kûng-lî khi̍p thai-yok 430 van ngìn-khiéu. Thai-khî Sú-fú he Torino.
 
Piemonte sâm-mien pûn Alpes sân Sân-mak pâu vì, pâu-koat Po Hò ke hí-ngièn Viso Sân-mak, khi̍p Rosa Fûng. Thai-khî lâu Fap-koet, Sui-sṳ, khi̍p Yi-thai-li Lombardia, Liguria, Emilia-Romagna khi̍p Valle d'Aosta Thai-khî siông-lìn. 

Piemonte ke tâi thi he yit-khoài nùng sán fûng-chiuk ke thi-khî, sṳ̀n sán séu-ma̍k, thàu-mí, ngiu̍k tsuk nit khi̍p phù-thò. Kâi khî ya-he chú-yeu ke kûng-ngia̍p chûng-sîm, thi̍t-phe̍t he Torino, he Fiat chhâ chhòng ke Chúng-phu só-chhai-thi. 2006-ngièn 2-ngie̍t, Torino sṳ̀n-kûng chú phan 2006-ngièn Tûng-kui Olympic Yun-thûng-fi.

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Vùn-fa
## Kau-yuk
## Kín-tiám
## Kîn-chi
## Ngìn-khiéu
## Hàng-chṳn
## Sa-fi
## Kâu-thûng
Alpes sân

** Alpes sân ** (; ; ) he yit-chho vi-yî Êu-chû chûng-sîm ke Sân-mak, kì fu̍k-koi liáu Yi-thai-li pet-phu piên-kie, Fap-koet tûng-nàm-phu, Sui-sṳ, Liechtenstein, O-thi-li, Tet-koet nàm-phu khi̍p Slovenia. Kì cho-tet pûn se fûn-vì sâm-ke phu-fûn, chhiùng Thi-chûng-hói to Blanc Fûng ke sî Alpes sân, chhiùng Valle d'Aosta to Brenner sân-khiéu (O-thi-li fò Yi-thai-li kâu-kie chhú) ke chûng Alpes sân, chhiùng Brenner sân-khiéu to Slovenia ke tûng Alpes sân. Êu-chû hí-tô thai hò tû fat ngièn yî chhṳ́, súi li̍t chṳ̂-ngièn fûng-fu, vì lî-yû, thu ká, liàu yông sṳn thi. 

Alpes sân khiung yû 128 chho hói-pha̍t chhêu-ko 4000 kûng-chhak ke sân-fûng, khì-chûng chui-kô fûng Blanc Fûng hói-pha̍t 4810.45 kûng-chhak , vi-yî Fap-koet fò Yi-thai-li ke kâu-kie chhú. Sân-mak chhṳ̀n fû-hìn, chhòng 1200 kûng-lî, khôn 130~260 kûng-lî, phìn-kiûn hói-pha̍t yok 3000 kûng-chhak, chúng mien-chit yok 22 van phìn-fông kûng-lî.

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Vùn-fa
## Kau-yuk
## Kín-tiám
## Kîn-chi
## Ngìn-khiéu
## Hàng-chṳn
## Sa-fi
## Kâu-thûng
Torino

** Torino ** () , he vi-yî Yi-thai-li pet-phu ke chhùng-yeu sàng-sṳ, Piemonte fò Torino-sén ke Sú-fú. Kì chhô-lo̍k chhai Po Hò ke chó ngan, Alpes sân fàn-tîn chhai sàng-sṳ ke sî-pet. Torino chûng-sîm khî yû mien-chit 130.17km², ngìn-khiéu 911,534, he Yi-thai-li ngìn-khiéu thi-si tô ke sàng-sṳ; Torino sàng-sṳ khî yû mien-chit 1,126.6&nbsp;km², ngìn-khiéu 1,745,221; Torino tû-sṳ khiên yû mien-chit 1,977&nbsp;km², ngìn-khiéu 2,200,000 (tsam Yi-thai-li chúng ngìn-khiéu ke 3.4%). 

Torino he yit Koet-chi fa ke Êu-chû sàng-sṳ,  Torino yû sṳ̀ pûn chhṳ̂n-vì " Yi-thai-li Chhṳ-yù ke yèu làm ", , " Alpes chṳ̂ tû ", "Savoia chṳ̂ tû ". Kì yúng-yû chung-tô ke vùn-fa sat-sṳ̂ fò khì-thâ miàng-sṳn. Torino yîn-vì kì ke Baroque, Rococo fò sîn Kú-tién chú-ngi fap sṳt kien-chuk yì kí sṳ vùn-miàng. Kì ke hó-tô kóng-chhòng, sàng páu, thìn yèn fò kiûng thien (yì kui-fu-kiûng), tû-he yù Sicilia kien-chuk sṳ̂ Filippo Juvarra kien-chho ke, kì chhai sat-kie sṳ̀ chia kam liáu Fap-koet Kîn-tién kien-chuk Versailles Kiûng.  liá-têu fap sṳt kien-chuk ke tién fam pâu-koat: vòng kiûng, Stupinigi Kiûng fò Superga thai-kau-thòng. Hí-tô Yi-thai-li kô-tén kau-yuk kî-kèu vi-yî chhṳ́ thi, yì Torino Thai-ho̍k, Torino Lî-kûng Thai-ho̍k tén. Hàn-yû hí-tô chhùng-yeu fò chho̍k-miàng ke Pok-vu̍t kwón, yì Âi-khi̍p Pok-vu̍t kwón fò Antonelliana chiâm thap. 

Torino chên-kîn he Êu-chû chhùng-yeu ke chṳn-chhṳ chûng-sîm. 1563-ngièn, kì sṳ̀n-vì-liáu Savoia Kûng-koet ke sú-tû, sùi-heu he Savoia vòng sṳt thúng-chhṳ hâ ke Sardegna Vòng-koet ke sú-tû, chui-heu he Yi-thai-li thúng-yit chṳ̂-heu ke thi-yit-ke sú-tû (1861-ngièn —1865-ngièn).  thùng-sṳ̀, kì ya-he Savoia vòng sṳt (Yi-thai-li vòng sṳt) ke ku hiông.  sûi-yèn yîn-vì thi-ngi-chhṳ sṳ-kie thai-chan, kì ke thai phu-fûn chṳn-chhṳ yi-ngi fò chhùng-yeu sin tû tiû sṳt liáu, kì hàn-he chhai chan-heu sṳ̀n-vì-liáu Êu-chû chhùng-yeu ke kûng-ngia̍p, sông-ngia̍p fò mo-yi ke si̍p san thi. Kì hien-chhai he Yi-thai-li ke kûng-ngia̍p chûng-sîm chṳ̂-yit, fò Milano, Genova chû-sṳ̀n liáu " kûng-ngia̍p thiet sâm-kok ". Chhiùng kîn-chi sông lòi sot, tû lìn kín sùi Lò-mâ fò Milano chṳ̂-heu, he Yi-thai-li thi-sâm-thai sàng-sṳ.  kì ke GDP kô-tha̍t 580 yi Mî-ngièn, phài-miàng sṳ-kie thi 78 vi.  sûi-yèn put chhiong Lò-mâ, mí làn nâ ngióng he “sṳ-kie kip sàng-sṳ”, GaWC phìn khì vì “ sṳt ha̍p fat-chán ” kip phe̍t. 

Tû-lìn he Yi-thai-li khì chhâ chṳ-chho ngia̍p ke yèu làm, pûn chhṳ̂n-vì “ Yi-thai-li khì chhâ chṳ̂ tû ” fe̍t-chá " Yi-thai-li ke Detroit". He khì chhâ phín-phài Fiat, Lancia fò Alfa Romeo ke Chúng-phu só-chhai-thi.  Torino hàn yúng-yû chiuk-khiù ki lo̍k phuJuventus fò Torino, kí-phan ko 2006-ngièn Tûng-kui Olympic Yun-thûng-fi. Yit-sia Koet-chi khûng-kiên chhàm sat phi, yì fò hâi ho chiet tiám tshong fò Columbus sṳ̍t-ngiam tshong, ya-he chhai Torino chṳ-chho ke. 
## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Vùn-fa
## Kau-yuk
## Kín-tiám

## Kîn-chi
## Ngìn-khiéu
## Hàng-chṳn
## Sa-fi
## Kâu-thûng
Po Hò

** Po Hò ** () he Yi-thai-li chui chhòng ke yit-thiàu hò-liù. Vi-yî Yi-thai-li pet-phu, fat ngièn yî Alpes sân thi-khî, hiong tûng chhai Venezia fu-khiûn chu-ngi̍p Adriatic-hói, chhiòn chhòng 652 kûng-lî. Liù-vet mien-chit 71,000 phìn-fông kûng-lî.

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Kín-tiám
## Kîn-chi
Veneto

** Veneto ** (Yi-thai-li-ngî: Veneto), he Yi-thai-li tûng-pet-phu ke yit-ke chṳn khî, khì piên-kie lâu Lombardia, Trentino-Alto Adige, O-thi-li lâu Emilia-Romagna chiap-yòng, chhai Alpes sân fò Adriatic-hói chṳ̂-kiên. Kon chhôn Po Hò, Adige-hò, Brenta-hò fò Piave-hò. 

Sú-fú he Venezia, khì-thâ ke chhùng-yeu sàng-sṳ pâu-koat Verona, Padova, Treviso, Belluno, Rovigo lâu Vicenza. 

Veneto yúng-yû fûng-fu ke ngi-su̍t fò vùn-fa. Khí-yû Li̍t-sṳ́ ka-chhṳ̍t ke kien-chuk pâu-koat thu̍k thi ke Venezia kien-chuk-vu̍t khi̍p khiâu-liông, yî-khi̍p put-séu Palladio sṳt kien-chuk ke phe̍t shú. Verona kin-kî-chhòng he yit-ke Kú Lò-mâ ke Yèn-hìn kin-kî-chhòng, chhòn-thúng sông chôn yên kô khia̍k. Abano Terme ke thermal baths yi̍t he yit-ke kín tiám. 

Lî-yû sṳn thi yû Jesolo, Cortina d'Ampezzo, Garda-fù. 
## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Vùn-fa
## Kau-yuk
## Kín-tiám
## Kîn-chi
## Ngìn-khiéu
## Hàng-chṳn
## Sa-fi
## Kâu-thûng
Trentino-Alto Adige

** Trentino-Alto Adige ** ( ; ;) he Yi-thai-li pet-phu ke yit-ke Chhṳ-chhṳ-khî. Chhṳ-chhṳ-khî yù lióng-ke fûn-khî chû-sṳ̀n, fûn-phe̍t he tô-sú ngìn sot Yi-thai-li-ngî ke Trento-sén khi̍p tô-sú ngìn sot Tet-ngî ke Bolzano-sén. Kâi khî chhai chhṳ̍t chṳ 1919-ngièn pûn Yi-thai-li thûn pìn chhièn he O-thi-li Hiûng-ngà-li Ti-koet ke yit phu-fûn. Chhai 1919-ngièn chṳ 1947-ngièn kiên kâi khî pûn chhṳ̂n-vì Venezia Tridentina.
## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Vùn-fa
## Kau-yuk
## Kín-tiám
## Kîn-chi
## Ngìn-khiéu
## Hàng-chṳn
## Sa-fi
## Kâu-thûng
Venezia

** Venezia** (Veneto-ngî: **Venezsia**; Yi-thai-li-ngî: **Venezia**; Friulia-ngî: **Vignesie**; Là-tên-ngî: **Venetia**; Yîn-ngî: **Venice**) he Yi-thai-li tûng-pet-phu chho̍k-miàng ke lî-yû lâu kûng-ngia̍p sàng-sṳ, ya-he Veneto thi-khî ke Sú-fú. ngìn-khiéu yok 271,251 ngìn (2004-ngièn 1-ngie̍t 1-ngit). Venezia lâu Padova, Treviso chû-sṳ̀n Padova-Treviso-Venezia thi-khî (ngìn-khiéu yok 1,600,000 ngìn). Luigi Barzini chên chhai New York sṳ̀ po hìn-yùng kì "mò ngì he chui mî li ke ngìn chho tû-sṳ ", sṳ̀-thoi sien sông ya chhṳ̂n chan vî nì sṳ̂ he Êu-chû chui long màn ke sàng-sṳ chṳ̂-yit. 
Venezia sṳ khî hâm-koi Ngi-thai-li tûng-pet-phu Adriatic-hói yèn-ngan ke Venezia sit fù ke 118 ke tó-yí lâu lìn khiûn yit-ke pan-tó. Liá-ke hâm súi sit fù fûn-pu chhai Po Hò lâu Piave-hò chṳ̂-kiên ke hói-ngan sien. 

Venezia chên-kîn he Venezia Khiung-fò-koet ke chûng-sîm, sṳ̍p-sṳ kiûn chin-hàng sṳ̍p-sṳ-kiûn tûng-chṳ̂n sṳ̀ ya chên chhai liá-vi si̍p kiet, yì-chhiâ ya-he 13 Sṳ-ki chṳ 17 Sṳ-ki ma̍t yit-ke fî-sòng chhùng-yeu ke sông-ngia̍p (yû-khì he hiông-liau mo-yi, liòng-sṳ̍t lâu mô phì mo-yi) lâu ngi-su̍t chhùng chṳ́n. Heu-lòi yîn-vì Thú-ngí-khì ngìn tui Thi-chûng-hói tûng piên ke khúng-chṳ chhiuk sṳ́ Êu-chû koet-kâ chhìm-tsáu khì-thâ hòng-sien ke yu̍k mong, Venezia yîn-chhṳ́ sṳt-hi liáu thai phu-fûn ke chhùng-yeu sin lâu yáng-hióng li̍t.

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Vùn-fa
## Kau-yuk
## Kín-tiám
## Kîn-chi
## Ngìn-khiéu
## Hàng-chṳn
## Sa-fi
## Kâu-thûng
Napoli

**Napoli** he Yi-thai-li nàm-phu ke thi-yit thai sàng-sṳ, Campania Thai-khî yî-khi̍p Napoli-sén ke Sú-fú. Sàng-sṳ mien-chit 117 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu lio̍k tâi yî 100 van. Napoli Tû-fi-khî yû thai-yok 380 van-ngìn-ngìn-khiéu, he kiùn chhṳ yî Milano lâu Lò-mâ ke Yi-thai-li thi-sâm-thai Tû-fi-khî  fò Êu-chû thi 15 thai Tû-fi-khî . Napoli thi-khî ya-he Yi-thai-li ngìn-khiéu chui tshiû-me̍t ke thi-fông. 

Napoli vi-yî Napoli-vân ke pet-ngan, khì tûng-sî lióng chet fûn-phe̍t he lióng-ke Fó-sân khî-vet: Vesuvio Fó-sân fò Campi Flegrei Fó-sân khî. Yîn-chhṳ́, kâi sṳ chhṳ-kú chṳ-kîm put-thôn su-to Fó-sân fa̍t-thûng fò Thi-chṳ́n ke vî-hia̍p. 

Napoli sṳ́ yî chhièn 600-ngièn, yî khì fûng-fu ke Li̍t-sṳ́, vùn-fa, ngi-su̍t fò mî-sṳ̍t yì chho̍k chhṳ̂n, Napoli Li̍t-sṳ́ chûng-sîm pûn Lièn-ha̍p-koet kau khô vùn chû-chṳt lie̍t-vì sṳ-kie vùn-fa vì-sán. Pisa-piáng hí-ngièn yî Napoli. yîm-ngo̍k he Napoli vùn-fa chûng sán-sâng liáu kóng-fàm yáng-hióng ke ke yit-ke chhùng-yeu chû-sṳ̀n phu-fûn, pâu-koat fat-mìn liáu long-màn kit-ta fò Mandolin, yî-khi̍p tui kô khia̍k fò Napoli mìn yèu ke chhùng-thai kung-hien. 

Chhai khì chhùn-chhai ke 2500 yì ngièn Li̍t-sṳ́ chûng, thai phu-fûn sṳ̀-kiên tû pan yên chho̍k chhùng-yeu kok set. Kâi sṳ vì kú Hî-lia̍p ngìn só chhóng-kien, chhai “thai Hî-lia̍p” chûng pan yên chhùng-yeu kok set; heu-lòi, Lò-mâ ngìn, Norman ngìn fò Sî-pân-ngà ngìn tû chhai kâi sṳ liù hâ liáu chhṳ-kâ ke yin ki, ya chên-kîn he Bourbon Vòng-chhèu thúng-chhṳ ke lióng Sicilia Vòng-koet ke sú-tû, chhṳ̍t-to Yi-thai-li thúng-yit. Kîm thiên, nâ put le̍t sṳ̂ yìn he fàn yùng ke Thi-chûng-hói kóng-khiéu fò sông-ngia̍p sàng-sṳ, kô suk thiet-lu fò Thi-thiet mióng phân sùi chho̍k Tû-fi-khî ke khok-chông. Nang yit fông-mien, Mafia chû-chṳt Camorra ki-sa khun yéu chho̍k kî-mìn ke sâng-fa̍t, fòng ngai kîn-chi lâu sa-fi ke fat-chán. 
## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Vùn-fa
## Kau-yuk
## Kín-tiám
## Kîn-chi
## Ngìn-khiéu
## Hàng-chṳn
## Sa-fi
## Kâu-thûng
Abruzzo

** Abruzzo ** (Yi-thai-li-ngî: Abruzzo ) vi-yî Yi-thai-li chûng-phu, pet lâu Marche kâu chiap, Lazio vi-yî khì sî-nàm, sî-nàm-phu he Molise Thai-khî, tûng piên chet he Adriatic-hói. Kâi khî yî 1963-ngièn chhiùng ngièn Abruzzi lâu Molise Thai-khî (Abruzzi e Molise) chûng va̍k-fûn-chhut-lòi. "Abruzzi" yit-chhṳ̀ chet he chṳ́ chhai Bourbon Vòng-chhèu thúng-chhṳ kâi thi sṳ̀, tui khiûn Abruzzo fò yén Abruzzo lióng thi ke ha̍p-chhṳ̂n. 

Thai-khî Sú-fú vì L'Aquila, chhiòn khî-fûn 4 ke sén: L'Aquila, Teramo, Chieti fò Pescara. Khì-chûng Pescara he chhiòn khî chú-yeu kîn-chi chûng-sîm, yi̍t he chhiòn khî chui-thai ke yit-ke sén; yì Chieti chet he chhiòn khî ngìn-khiéu chui-tô ke sén-fun. Cháng-ke Thai-khî ngìn-khiéu yok 130 van, hâ sat 305 ke sṳ chṳn-fú.
## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Vùn-fa
## Kau-yuk
## Kín-tiám
## Kîn-chi
## Ngìn-khiéu
## Hàng-chṳn
## Sa-fi
## Kâu-thûng
Friuli-Venezia Giulia

** Friuli-Venezia Giulia ** (Yi-thai-li-ngî: **Friuli-Venezia Giulia**, Friulia-ngî: **Friûl Vignesie Julie**, Slovenia-ngî: **Furlanija-Julijska krajina**, Tet-ngî: **Friaul-Julisch Venetien**), mien-chit 7856km², ngìn-khiéu 118 van, he Yi-thai-li tûng-pet-phu ke yit-ke Chhṳ-chhṳ-khî, phî-lìn Veneto chṳn khî, O-thi-li, Slovenia fò Adriatic-hói. Chú-yeu sàng-sṳ he Trieste (ngìn-khiéu: 210,000) lâu Udine (ngìn-khiéu: 95,000). 

Chhù Yi-thai-li-ngî ngoi, Friulia-ngî chhai cháng-ke chṳn khî ya hàn liù-hàng, pûn yit-sia ngî-ngièn ho̍k-kâ tông chok Yi-thai-li-ngî ke fông-ngièn, khì thâ-ngìn chet ngin-vì kì he yit-mùn vàn-chhiòn thu̍k-li̍p ke ngî-ngièn. Hàn-yû siông-tông-tô ke yit phu-fûn he kóng Slovenia-ngî ke séu-sú mìn-chhu̍k.

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Vùn-fa
## Kau-yuk
## Kín-tiám
## Kîn-chi
## Ngìn-khiéu
## Hàng-chṳn
## Sa-fi
## Kâu-thûng
Trieste

** Trieste ** (Yi-thai-li-ngî: **Trieste**; Slovenia-ngî: **Trst**; Tet-ngî: **Triest**). He Yi-thai-li tûng-pet-phu kho-khiûn Slovenia piên kin ke yit-ke kóng-khiéu sàng-sṳ, vi-yî Adriatic-hói Trieste-vân ke chui-chhṳ̂m chhú, ya-he Friuli-Venezia Giulia fò Trieste-sén ke Sú-fú. Ngìn-khiéu vì 207,069 ngìn (2001-ngièn). 

Chhai 1372-ngièn to 1918-ngièn kiên, Trieste chên he Sṳ̀n-sṳn Lò-mâ Ti-koet khi̍p O-thi-li Hiûng-ngà-li Ti-koet ke yit phu-fûn, yîn yì liá chho sàng-sṳ sûi-yèn chhai thi-lî sông hién yèn su̍k-yî nàm êu, than chhai ngî-ngièn, vùn-fa fông-mien sa khí-yû mìn-hién ke Chûng-Êu thi̍t-set, lâu khì-thâ Yi-thai-li sàng-sṳ yû chho̍k mìn-hién ke khî-phe̍t. Yû-khì he chhai 1867-ngièn to 1918-ngièn khì-kiên, Trieste chok-vì O-thi-li Hiûng-ngà-li Ti-koet ke chú-yeu chhut hói-khiéu, chên he Thi-chûng-hói yèn-ngan yit-ke fàn yùng ke kóng-khiéu sàng-sṳ fò yîm-ngo̍k lâu vùn-ho̍k ke chûng-sîm. Thi-yit-chhṳ sṳ-kie thai-chan kiet-suk heu, O-thi-li Hiûng-ngà-li Ti-koet pen-khwuì, Trieste pìn ngi̍p Yi-thai-li, sùi chṳ̂ kîn-chi vùn-fa sôi-lo̍k hâ hi. 

Hien-kîm ke Trieste he piên-kie sàng-sṳ ke thoi-péu. Trieste ke ngìn-khiéu fun-ha̍p liáu lìn khî ke ngìn chúng. Trieste sṳ khî cham yù sṳ ke fông-ngièn chhṳ̂n-vì Trieste-ngî (Trieste-ngî: *Triestin*, Yi-thai-li-ngî: *Triestino*), he Veneto-ngî chhai tông-thi ke pien chúng; yì chhai kín lìn sṳ khî ke phu-fûn khiûn kau, yí-kîn khôi-sṳ́ sṳ́-yung Slovenia-ngî. Yi-thai-li-ngî yî-khi̍p Slovenia-ngî tû pûn ngin-vì he pún-thi ngî-ngièn, yì Friulia-ngî yî-khi̍p Croatia-ngî ya-yû séu-sú ngìn sṳ́-yung, yù yî thi-lî vi-tsì yî-khi̍p Li̍t-sṳ́ yèn ku, chhai kâi sàng ya-yû hó-tô ngìn sṳ́-yung Tet-ngî. 

Trieste ke kîn-chi chú-yeu yî-lai kóng-khiéu mo-yi yî-khi̍p lâu lìn khiûn thi-khî ke sông-ngia̍p kâu-yi, he Yi-thai-li yù sòn Kûng-sṳ̂ (Lloyd Triestino) ke fat siông thi. Chhai Lâng-chan sṳ̀-khì, Trieste yîn-vì thi-chhú tûng Sî-fông tui-khong chhièn yèn sṳ̀n-vì chhṳ yeu kóng-khiéu, than muk-chhièn chang-chhai chhùng chṳn kì sit ngit ke sông-ngia̍p yáng-hióng li̍t. Chhai 2006-ngièn Trieste pûn sién-vì Yi-thai-li chui sṳt ha̍p kî-chhu ke sàng-sṳ. 

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Vùn-fa
## Kau-yuk
## Kín-tiám
## Kîn-chi
## Ngìn-khiéu
## Hàng-chṳn
## Sa-fi
## Kâu-thûng
Sardegna

** Sardegna ** ( ; ), vi-yî Yi-thai-li pan-tó ke sî-nàm-fông, he Thi-chûng-hói ke thi-ngi thai tó, kiùn chhṳ yî Sicilia. Khì thi-lî vi-tsì chhai Corsica nàm-mien, Sî-pân-ngà, Tunisia, Yi-thai-li chṳ̂-kiên ke Thi-chûng-hói sî-phu. 

Sardegna fu-khiûn Hói-vet chên sṳ̀n sán Sardina pilchardus, liá khó-nèn he "Sardina pilchardus" yit-chhṳ̀ ke yù-lòi, he yit-ke ngièn thoi khi̍t vì kiú yén ke kú-ló tó-yí. Kì ke thi-sṳ khi khu tô pien, fàn tó hói-ngan sien khiuk chap fu̍k-chha̍p. 

Sardegna ke hì-hèu vûn-fò sṳp-yun, he tién-hîn ke Thi-chûng-hói sṳt hì-hèu, than kô sân táng-phu ke chit siet khó tha̍t pan ngièn chṳ̂ kiú. 

Sardegna hàn pó-liù chho̍k khì thu̍k-thi̍t ke chhòn-thúng chiet-ngit soi-mâ-chiet (Sartiglia). 

Sardegna khó sot he vùn-fa ke thai lùi si̍p, tó-sông hien-chhai hàn sṳ́-yung chho̍k Sardinia-ngî, yit-chúng yù Là-tên-ngî yén sâng-chhut-lòi ke ngî-ngièn. Than-he chhai tó ke pet-phu, sa sṳ́-yung-lòi-chhṳ Iberia Pan-tó ke Catalunya-ngî. Yîn-chhṳ́, chit-sṳ́ he Yi-thai-li pún-thú ngìn, ya khó-nèn vàn-chhiòn put túng khì yi-sṳ̂ yì mò-fap kiêu-thûng.
## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Vùn-fa
## Kau-yuk
## Kín-tiám
## Kîn-chi
## Ngìn-khiéu
## Hàng-chṳn
## Sa-fi
## Kâu-thûng
Yi-thai-li pan-tó

** Yi-thai-li pan-tó** (), yu miàng ** â phìn nèn pan-tó ** () he nàm êu chû sâm-thai pan-tó chṳ̂-yit, vi kî sâm-thai pan-tó ke chûng-kiên, chhai Thi-chûng-hói chṳ̂ pet. â phìn nèn pan-tó pet hí pô hò liù-vet, nàm chṳ Thi-chûng-hói chûng-sîm, chhòng tha̍t 1000 kûng-lî. 
Yi-thai-li pan-tó sî-mien vì thi le̍t nì ôn hói, nàm-mien vì oi o nì â hói, tûng-mien vì Â-tet-lî-â-hói; cháng-ke â phìn nèn Sân-mak vàng kwén khì-chûng, Yi-thai-li ke thai phu-fûn koet-thú ya chhai khì-chûng, ya yîn-chhṳ́ tet-miàng. Chhù-liáu Ngi-thai-li, pan-tó-sông hàn-yû Sṳn Mâ-li̍t-nok khi̍p Fâm-tì-kông lióng-ke koet-kâ. Chhṳ́-ngoi, chhṳ́ pan-tó chhòng-khì yî-lòi yû hio chṳ́ () liá-ke nit chhṳ̂n, liá-ke miàng-chhṳ̂n lòi-chhṳ yî kì ke hìn-chhong. Khà-là-pu-lî-â pûn hìn-yùng he chiuk chiâm, sat làn thok pûn hìn-yùng vì chiuk kiên, kâ ngì kâ nok (Gargano) chet he mâ chhiuk.
## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Vùn-fa
## Kau-yuk
## Kín-tiám
## Kîn-chi
## Ngìn-khiéu
## Hàng-chṳn
## Sa-fi
## Kâu-thûng
Firenze

** Firenze** (, , Yi-thai-li sṳ̂-kô: , Yîn-ngî: ) he Yi-thai-li chûng-phu Toscana Thai-khî lâu Firenze-sén ke Sú-fú, yúng-yû 366,091 miàng sàng-sṳ ngìn-khiéu , he kâi thi-khî mien-chit chui-thai, ngìn-khiéu chui-tô ke sàng-sṳ, yî-khi̍p chú-yeu ke Li̍t-sṳ́, vùn-fa fò sông-ngia̍p chûng-sîm. Chhiùng kâi sṳ yèn-chhûn chhut hi ke Firenze - Prato - Pistoia Tû-fi-khî khiung yû 1,506,098 miàng kî-mìn. 

Firenze chên-kîn chhòng-khì chhú-yî Medici kâ-chhu̍k khúng-chṳ chṳ̂-hâ, he Êu-chû chûng Sṳ-ki chhùng-yeu ke vùn-fa, sông-ngia̍p fò kîm-yùng chûng-sîm, pin chên yit-thu he Yi-thai-li thúng-yit heu ke sú-tû (1865－1871-ngièn). 

Firenze pûn ngin-vì he vùn-ngi fu̍k-hîn yun-thûng ke tan-sâng thi, ngi-su̍t lâu kien-chuk ke yèu làm chṳ̂-yit, yúng-yû chung-tô ke Li̍t-sṳ́ kien-chuk, fò chhông phín fûng-fu ke Pok-vu̍t-kwón (chû yì Uffizi mî-su̍t-kwón, Galleria dell'Accademia, Bargello mî-su̍t-kwón, Palazzo Pitti nui ke Galleria Palatina tén). Li̍t-sṳ́ sông yû hí-tô vùn-fa miàng-ngìn tan-sâng, fa̍t-thûng yî chhṳ́ thi, pí-kha chho̍k-miàng ke yû sṳ̂ ngìn Dante Alighieri, va̍k-kâ Leonardo da Vinci, Michelangelo, Khô-ho̍k-kâ Galileo Galilei, chṳn-chhṳ-lî-lun kâ Machiavelli, tiâu sok kâ Donatello tén.  Firenze Li̍t-sṳ́ chûng-sîm pûn lie̍t-vì sṳ-kie vùn-fa vì-sán. 

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Vùn-fa
## Kau-yuk
## Kín-tiám
## Kîn-chi
## Ngìn-khiéu
## Hàng-chṳn
## Sa-fi
## Kâu-thûng
L'Aquila

** L'Aquila ** (Yi-thai-li-ngî: ****) he yit-chho Yi-thai-li chûng-phu sàng-sṳ, Abruzzo fò L'Aquila-sén Sú-fú, ngìn-khiéu 72,913 ngìn, than-he kâ-sông mî-thiên chhai kin-nui chhiu thu̍k, chhiu ngia̍p fò lî-yû chá, ngìn-sú tha̍t-to 10 van. L'Aquila chhô-lo̍k chhai yit-ke sân kuk chûng-kiên, chû-vì pûn Apennine Sân-mak fàn-phàu, tûng-pet-fông he Gran Sasso. Kâi sṳ vi-yî chûng Sṳ-ki ke sàng-chhiòng nui, yúng-yû mì kiûng pân ke ha̍p tsak kiê-tho, lióng phòng he Baroque fe̍t vùn-ngi fu̍k-hîn sṳ̀-khì ke kien-chuk-vu̍t fò kau thòng, mien hiong yù-ngâ ke kóng-chhòng. Chú-yeu hò-liù yû Aterno-Pescara-hò. 

Kâi sṳ yúng-yû L'Aquila Thai-ho̍k, he yit-ke fa̍t-chhiok ke Thai-ho̍k sàng. Pin yúng-yû hí-tô vùn-fa kî-kèu: yit-ke lùi phiên khia̍k chhòng, yit-ke kâu hióng ngo̍k-thòn, yit-ke mî su̍t ho̍k-yen, yit-ke koet-kâ vûn sṳt, yit-ke thien-yáng ho̍k-fi.
## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Vùn-fa
## Kau-yuk
## Kín-tiám
## Kîn-chi
## Ngìn-khiéu
## Hàng-chṳn
## Sa-fi
## Kâu-thûng
Achtkarspelen

**Achtkarspelen** he Hò-làn Fut-lî-sṳ̂-làn-sén ke Kî-chhèn chṳn-khièn, tûng-phu lâu kak lò nèn kîn sén siông-lìn, vi chhú Hò-làn pet-phu. Mien-chit vì 103.99 phìn-fông chhiên-mí, 2007-ngièn ngìn-khiéu vì 28,151 ngìn.

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Vùn-fa
## Kau-yuk
## Kín-tiám
## Kîn-chi
## Ngìn-khiéu
## Sa-fi
## Kâu-thûng
Mark Rutte

**Mark Rutte** (, 1967-ngièn 2-ngie̍t 14-ngit - ), Hò-làn Chhṳ-yù Mìn-chú Ngìn-mìn tóng chṳn-chhṳ ngìn-vu̍t. 2010-ngièn 10-ngie̍t 14-ngit hí chhut-ngim Hò-làn sú siông. 

Li thi̍t chhai 2002-ngièn 7-ngie̍t 22-ngit chṳ 2004-ngièn 6-ngie̍t 17-ngit tâm-ngim sa-fi chhiu-ngia̍p koet vu pi sû, 2004-ngièn 6-ngie̍t 17-ngit chṳ 2006-ngièn 6-ngie̍t 27-ngit tâm-ngim kau-yuk vùn-fa Khô-ho̍k koet vu pi sû, heu pûn sién-vì sîn ngim Chhṳ-yù mìn-chú ngìn-mìn tóng liâng-chhiu. 

2006-ngièn Hò-làn thai-sién, Chhṳ-yù mìn-chú ngìn-mìn tóng sṳt-hi liuk sit, li thi̍t tâm-ngim thi-si-kài pâ ngì khiet nun Tet nui kok ke fán-tui tóng liâng-chhiu. 2010-ngièn Hò-làn thai-sién, li thi̍t sṳ̀n-vì Chhṳ-yù mìn-chú ngìn-mìn tóng sú-vi chhâm sién ngìn. Chhṳ-yù mìn-chú ngìn-mìn tóng chhai hâ ngi yen150 sit chûng nâ hâ 31 sit, sṳ̀n-vì thi-yit thai tóng. Chhai li̍t-kîn màn chhòng ke chû kok ko-chhàng heu, li thi̍t sṳ̀n-vì sîn ngim sú siông pin tshiû chû li thi̍t nui kok. 2010-ngièn 10-ngie̍t 14-ngit, siên sṳ chhiu chṳt ke li thi̍t sṳ̀n-vì Hò-làn 92-ngièn lòi thi-yit-vi Chhṳ-yù phaisú siông.
Flevoland

** Flevoland ** he Hò-làn chûng-phu ke yit sén. Mien-chit 2,343 phìn-fông kûng-lî. 1986-ngièn 1-ngie̍t 1-ngit kien sén, he Hò-làn thi 12 sén, chui-sîn ke sén-fun, fûn sṳ̀n 6 sṳ. Tûng-pet he Friesland, sî-nàm he pet Hò-làn, nàm he Utrecht, tûng-nàm he Gelderland, tûng he Overijssel. Chhiòn-kin kai vì IJsselmeer Fù ke hói pu sîn sâng thi. Kâi sén Sú-fú he Lelystad. 2005-ngièn ngìn-khiéu thai-yok 365,300 ngìn. Almere ya-he chú-yeu sàng-sṳ. 

Chhai kîn-li̍t 1916-ngièn súi châi chṳ̂-heu, Hò-làn kiet-thin fûng-pit pin khôi khén Hò-làn nui-hói Zuiderzee-hói, khôi-sṳ́ Zuiderzee-hói Kûng-chhàng. 1932-ngièn, nèn vàn-chhiòn kak-lì hói ke Afsluitdijk thai thî vàn kûng. Zuiderzee-hói sùi-chho̍k kói-miàng vì IJsselmeer-fù (IJssel-hò ke chhut khiéu fù). 

Sîn fù phok chui-chó khôi khén ke phu-fûn he Noordoostpolder. Liá phién sîn thú-thi pâu-hàm liáu chhièn Urk fò Schokland-tó, pin yù Overijssel Kón-hot. Chṳ̂-heu, 1957-ngièn fò 1968-ngièn fûn-phe̍t khôi khén liáu tûng-nàm-phu fò sî-nàm-phu thi-khî. Liá-he Noordoostpolder khôi khén chṳ̂-heu, liá hong chan-heu kie-va̍k ke nang yit-hong chhùng-yeu kói-pien: yèn chho̍k khiu hói-ngan pó-liù ha̍p tsak ke súi-vet, phit-miên ngan piên Sàng-chṳ́n mò-fap thûng vông hói-yòng, yîn-chhṳ́ ngiong Noordoostpolder sṳ̀n-vì chia yù khiâu liông lièn-kiet pún-thú ke ngìn-kûng tó. 1986-ngièn, sâm-ke sṳ chṳ́n thèu piàu kiet-thin thu̍k-li̍p sṳ̀n sîn sén-fun. Flevoland yû yit-ke Thai-hîn chûng pô pô-piong sat phi, chhṳ̂n-vì Flevoland chûng pô fat sa hi (Mediumwave transmitter Flevoland).
## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Vùn-fa
## Kau-yuk
## Kín-tiám
## Kîn-chi
## Ngìn-khiéu
## Kî-chhèn chṳn-khièn
# Almere
# Dronten 
# Lelystad
# Noordoostpolder 
# Urk 
# Zeewolde

## Sa-fi
## Kâu-thûng
Almere

**** he Hò-làn Fut-lòi-fuk-làn‎-sén ke Kî-chhèn chṳn-khièn, Mien-chit vì 248.77 phìn-fông kûng-lî, 2014-ngièn ngìn-khiéu vì 196,290 ngìn.

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Vùn-fa
## Kau-yuk
## Kín-tiám
## Kîn-chi
## Ngìn-khiéu
## Sa-fi
## Kâu-thûng
Kî-chhèn chṳn-khièn

**Kî-chhèn chṳn-khièn ** (Yîn-ngî yi̍t-miàng: Municipality) he chṳ́ yit-ke koet-kâ nui chui kî-chhú ke chṳn-fú kî-kèu, thûng-sòng he tui yin ke kî chhèn Hàng-chṳn-khî ke hàng-chṳn tân-vi. Chhai m̀-thùng koet-kâ fe̍t thi-khî fi yû m̀-thùng ke chhṳ̂n-fû. 

* Chhai Chûng-koet Thai-liu̍k, he chṳ́ hiông, chṳ́n, Sṳ-hot-khî, kì he sông yit kip thi-fông chṳn-fú (yen, Yen-kip-sṳ) ke chû-sṳ̀n phu-fûn. 
* Chhai Ngit-pún, he sṳ, thín, chhûn, kì he tû tho fú yen ke chû-sṳ̀n phu-fûn. 
* Chhai Tan-ma̍k, kì he kommune. 
* Chhai Shuì-tién, kì he Kommun. 
* Chhai Hòn-koet, kì he sṳ, khiùn, Chhṳ-chhṳ-khî. 
* Chhai Thòi-vân, kì he Chhṳ̍t-hot-sṳ, sṳ lâu li su̍k-yî lâu yen ke hiông, chṳ́n, sṳ. 
* Chhai Hò-làn, kì he gemeente
* Chhai Shuì-sṳ, kì he Gemeinde (Tet), commune (fap), comune (yi), vischnanca (lò) 
* Chhai Ngi-thai-li, kì he sṳ chṳ́n (comune)
Amsterdam

** Amsterdam ** he Hò-làn sú-tû khi̍p chui-thai sàng-sṳ, vi-yî kâi koet sî-phu sén-fun Pet Hò-làn-sén. Kîn-kí 2008-ngièn 1-ngie̍t ke thúng-kie-sú-kí, liá chho sàng-sṳ ngìn-khiéu tha̍t 747,290 ngìn; yì kâi sàng-sṳ só chhú ke Randstad tû-sṳ khiên, thai-yok-yû 670 van-ngìn-khiéu, he Êu-chûthi 6 thai tû-sṳ khiên. 

Khì miàng-chhṳ̂n ngièn yî *Amstel dam*,  liá péu mìn liáu kâi sàng-sṳ ke hí-ngièn: yit-ke vi-yî Amstel-hò sông ke súi pa, chit kîm Dam kóng-chhòng tsí. 12 Sṳ-ki vân-khì yit-ke séu n̂g chhûn kien yî chhṳ́, yì heu yù yî mo-yi ke sín mâng fat-chán, Amsterdam chhai Hò-làn Vòng-kîm sṳ̀-thoi yit chhiok yì sṳ̀n-vì sṳ-kie sông chui chhùng-yeu ke kóng-khiéu. Chhai nâ ke sṳ̀-thoi, kâi sàng he kîm-yùng fò chon sa̍k ke chûng-sîm.  19 fò 20 Sṳ-ki, kâi sàng Khok-chán, hí-tô sîn ke kiê fông lâu khiûn kau chhu tshe̍t khî hìn-sṳ̀n. 

Amsterdam he Hò-làn ke kîm-yùng fò vùn-fa sú-tû . Hí-tô Hò-làn Thai-hîn kî-kèu ke Chúng-phu tû sat yî chhṳ́, khì-chûng pâu-koat Philips fò ING tén 7 kâ sṳ-kie 500 khiòng khî-ngia̍p ke Chúng-phu . Chok-vì fàm êu kâu-yi só ke yit phu-fûn, Amsterdam chṳn-khèn kâu-yi-só chhô-lo̍k yî sàng-sṳ chûng-sîm. Amsterdam yû hó-tô lî-yû kín tiám, pâu-koat Li̍t-sṳ́ yû-kiú ke Yun-hò mióng, Hò-làn koet-kâ Pok-vu̍t kwón, Van Gogh Pok-vu̍t-kwón, Anne Frank chṳ̂ kâ, fùng tên khî yî-khi̍p hí-tô thai-mà kâ-pî kwón. Mî-ngièn yû thai-yok 420 van yû-hak lòi chhṳ́ kôn-kông .

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Vùn-fa
## Kau-yuk
## Kín-tiám
## Kîn-chi
## Ngìn-khiéu
## Sa-fi
## Kâu-thûng
Kok Koet-tin

**Kwok Koet-tin** (郭國汀, ) Hak-kâ-ngìn, chhai Fuk-kien-sén Tshòng-tin-yen chhut-sṳ, he Chûng-koet ke yit-chiak chhut-miàng ke vì-khièn li̍t-sṳ̂.
Fap-lùn-kûng

縮圖
**Fap-lùn-kûng** (法輪功), yu cho-tet hêm cho **fap-lùn-thai-fap** (法輪大法), he 1992-ngièn Lí Fùng-chṳ chhai Chûng-koet Kit-lìm sṳ̀n-li̍p ke yit-chúng hì-kûng chûng-kau. 1999-ngièn khôi-sṳ́, Chûng-koet ngin-thin fap-lùn-kûng he sià-kau, chhí-ti fap-lùn-kûng chû-chṳt, pet-hoi sin-thù. Kîm-liá-hâ, fap-lùn-kûng chú-yeu chhai Chûng-koet thai-liu̍k yî-ngoi ke koet-kâ thùng thi-khî fat-chán.
Kok Pak-hiùng

**Kok Pak-hiùng** (郭伯雄, ), Shám-sî-sén Lî-chhièn-yen ngìn, he Chûng-fà Ngìn-mìn Khiung-fò-koet lâu Chûng-koet Khiung-sán-tóng ke yit-chak chṳn-chhṳ ngìn-vu̍t. Kì chhai 2003-ngièn chṳ 2013-ngièn he Chûng-fà Ngìn-mìn Khiung-fò-koet Tûng-ông Kiûn-sṳ Ve-yèn-fi ke fu-chú-sit, 2013-ngièn thui-hiû. 2015-ngièn 7-ngie̍t 30-ngit, Chûng Khiung ke Tûng-ông Ki-li̍t Kiám-chhà Ve-yèn-fi siên-pu, Kwok Pak-hiùng sia̍p-hiàm ngiàm-chhùng vì-ki, yí-kîn tui kì li̍p-on sṳ́m-chhà.
六四事件

**六四事件**, 也喊做 **八九學運** 同 **天安門事件**, 係 1989年 4月 15日 至 1989年 6月 4日 之間在 北京 發生 嘅 一次 學生 抗議 示威 事件, 後來分  中國共產黨 鎮壓.
## 死忒嘅人數
一般認為死傷主要發生在軍隊開去天安門嘅路上（木樨地係其中一個死傷比較多嘅地方）；關於天安門廣場內嘅死傷，就有唔同嘅講法。柴玲在6月8號嘅錄音講，「有人話同學死二百幾人矣，亦有人講廣場已經死四千幾矣。具體嘅數字到今下涯等都唔知。」中共政府發言人同軍隊嘅官員在電視上否認6月4號天安門上死人。但係當時嘅北京醫院都滿矣，到今下中共政府都無公佈六四死亡人數同名單。丁子霖教授個17歲嘅子蔣捷連在6月3號晚分中共軍隊槍殺，所以開始聯繫其他死難者家屬，收集六四死難者名單。到2006年6月為止，自原本嘅155人，增加至186人。

根據錄影帶同中國官方嘅記載，戒嚴部隊開到天安門廣場嘅時候，廣場裏肚猶有幾千個學生留在紀念碑附近唔肯走，分軍隊圍住，逼佢等解散。劉曉波分差人拉去後，在中國中央電視台講：「見唔到軍隊向廣場上嘅學生開槍」（大意）。針對柴玲嘅講法，一直在天安門廣場留守到最後一刻嘅台灣歌手侯德健在紀錄片《天安門》中講到：「事實還吂夠莫？做麼個愛用大話對抗大話？」。但是丁子霖在尋訪死難者嘅時候發現，清場嘅過程中，中共軍隊曾經向廣場裏肚個學生開槍重殺死嘅學生，比如講中國人民大學嘅學生程仁興，在廣場中心嘅國旗桿下分戒嚴士兵亂槍打死；北京農業大學園藝系嘅碩士研究生戴金平，在紀念堂附近分士兵槍殺。不過到今下為止，冇有來自可靠來源嘅錄像證實六月四號該日天安門廣場裏肚有屠殺行為。

根據當時北京嘅市長陳希同在《關於制止動亂同平息反革命暴亂嘅情況報告》裏肚講「在幾天嘅暴亂肚」「戒嚴部隊戰士、武警戰士、公安干警負傷六千幾人，死幾十人」「有三千多名非軍人受傷，二百多人死，包括三十六個大學生。」中共控制嘅新聞媒體發表過有解放軍官兵分憤怒嘅群眾焚燒以後嘅錄像同照片。死嘅軍人後來分中央軍委授予「共和國衛士」嘅稱號，總共有十人，其中六人係在長安街翠微路口轉彎嘅時候因為車速太快翻車，油箱擦著地板起火過身。海外好多媒體嘅報導講死亡嘅人數超過一千人，戒嚴部隊死十幾人。好多北京市民、學生同獨立媒體對該件事嘅報道為中國政府暴力鎮壓同屠殺和平示威嘅學生同市民，世界上都有媒體喊其做「六四屠殺」抑是「天安門屠殺」。中國政府在當時嘅《人民日報》同《解放軍報》裏肚，講六四事件係「英勇嘅人民解放軍取得鎮壓反革命暴亂嘅偉大勝利」。
Legal High

***Legal High***() he 2012 ke Fuji Thien-sṳ-khia̍k.

## Ngìn-vu̍t

### Chú-yeu ngìn-vu̍t
* Komikado Gensuke（古美門研介）- Sakai Masato（堺雅人）（Se-ngìn-è ke sṳ̀-khì: Sakaguchi Uaku（坂口湧久））
* Mayuzumi Machiko（黛真知子） - Aragaki Yui（新垣結衣）（Se-ngìn-è ke sṳ̀-khì: Hatakeiama Tsumugi（畠山紬））

### Komikado fap-li̍t sṳ-vu-só（古美門法律事務所）
* Hattori（服部） - Satomi Kōtarō（里見浩太朗）
* kaga Ranmaru（加賀蘭丸） - Taguchi Jiūnosuke（田口淳之介）

### Miki fap-li̍t sṳ-vu-só（三木法律事務所）
* Miki Chōichirō（三木長一郎） - Namase Katsuhisa（生瀬勝久）
* Sawachi Kimie（沢地君江） - Koike Eiko（小池栄子）
* Ide Takao（井手孝雄） - Yano Masato（矢野聖人）

### NEXUS Law Firm
* Hanyū Haruki（羽生晴樹）- Okada Masaki（岡田将生）
* Honda Jane（本田ジェーン）- Kuroki Haru（黒木華）
* Isogai Kinimitsu（磯貝邦光）- Hurutachi Kanji（古舘寛治）

### Khì-thâ
* Phòng-thâng ke Mania - Ōtsuki Kazuto（大槻一人, RIP SLYME）
* Tanaka Shigeru（田中滋） - Ogaua Atsushi（小川あつし）
* Saoki（沙織）
* Beppu Toshiko（別府敏子） - Hirosue Ryōko（広末涼子）
* Daigo Minoru（醍醐実） - Matsudaira Ken（松平健）
* Andō Kiwa（安藤貴和） - Koyuki（小雪）
* Khon-sú - Kamiya Kenichi（上谷健一）

## Chu-kiok

### Chu-sṳt

分類:Ngit-pún thien-sṳ-khia̍k‎

## Ngoi-phu Lièn-chiap
* Fuji Thien-sṳ-thòi
** Thi-yit-khì
** Thi-ngi-khì
麻醉風暴

《**麻醉風暴**》（英文：**Wake Up**），2015年台灣電視劇。由黃健瑋、吳慷仁、許瑋甯、黃仲崑主演。於公視HD台2015年4月1日播出撈公視2015年4月25日播出。由編劇黃建銘嘅原創故事〈惡火追緝〉改編。

## 大綱
敘述麻醉科醫師蕭政勳，在一擺由院長陳顯榮主持嘅示範刀中執行麻醉，結果病患併發罕見嘅惡性高熱，雖然及時投藥仍搶救無效。手術後檢討指出有長期失眠嘅蕭政勳，病院令佢停職接受調查。處理手術理賠嘅保險員葉建德發現客戶死因毋單純，於是撈蕭聯手暗訪，愛揪出麻醉意外嘅真凶。因為邇場手術，蕭政勳撈國中同學宋邵瑩重逢，想起了蕭政勳少年時期嘅創傷，毋得毋求助心理治療，精神科醫生楊惟愉透過催眠幫助蕭政勳正視潛意識肚一直逃避嘅陰影。面對病院體制撈自身傷痛嘅雙重麻痺，佢愛選擇奮力保持良知嘅清醒？或係毋記得病痛，共下集體麻醉？

## 演員列表

### 主要演員

### 其他演員

### 特別演出

## 電視劇歌曲

## 獎項撈提名
;第50屆金鐘獎

|-
| rowspan="7"|2015
|《麻醉風暴》
|迷你劇集／電視電影獎
|得獎
|-
|黃健瑋
|迷你劇集／電視電影男主角獎
|提名
|-
|吳慷仁
|迷你劇集／電視電影男配角獎
|得獎
|-
|黃仲崑
|迷你劇集／電視電影男配角獎
|提名
|-
|謝盈萱
|迷你劇集／電視電影女配角獎
|提名
|-
|蕭力修
|迷你劇集／電視電影導演獎
|得獎
|-
|黃建銘、王卉竺
|迷你劇集／電視電影編劇獎
|得獎
|-

## 參考資料

## 外部連結
* 公視官方網站
* 官方網站－台視
* 麻醉風暴嘅Facebook資料
* 網路電影資料庫(IMDb)上麻醉風暴嘅資料 (英文)

分類:Thòi-vân thien-sṳ-khia̍k
新丁花開

《**新丁花開**》（）係2014年台灣八點檔時代劇，由朱芷瑩、藍葦華、高尹辰、許亞琦、施名帥、張捷、陳昱丞、柯奐如等人主演。該劇改編自方梓 嘅 小說《來去花蓮港》2014年10月13日播出。

## 大綱
人權女律師闕沛盈受神祕台商委託，競標法拍 嘅 「曾氏老宅」以高價得標，但一對競標失利 嘅 母女初妹、素敏，講佢等係曾家後代，懇求標價。沛盈轉達給委託人，對方竟要求她訪談曾氏母女，以作為是否讓標 嘅 判斷。
沛盈到曾家母女佇 嘅 花蓮，赫然發現父親署名 嘅 素敏少女畫像，意識到這對母女及佢有所牽連。在日式老屋位，老素敏無時恬講：1920年代，長女初妹如何在曾氏老宅率領兩個老妹耕耘及紡織；1940年，變成守寡 嘅 初妹及使女素敏遷佇花蓮，在吉安建立新家；而228事件時，沛盈 嘅 阿爸曾落腳吉安，及曾家母女共下經歷一場驚心動魄 嘅 事件…

## 演員列表

### 主要演員

### 其他演員

### 客串演出

## 電視劇歌曲

## 獲獎與提名

### 第50屆金鐘獎

## 參考資料

## 外部連結
* 官方網站－客家電視台
* 客家電視 嘅 Facebook專頁

分類:Hak-kâ Thien-sṳ-thòi thien-sṳ-khia̍k
鑑識英雄

《**鑑識英雄**》（英语：**Crime Scene Investigation Center／i Hero**）係2015年台灣偶像劇，對周孝安、王識賢、蔡淑臻、豆花妹主演。於中視數位台2015年4月10日暗晡時10點首播。這劇係中華民國科技部推動 嘅 計畫，號稱「台灣第一部鑑識科技電視電影」、「台灣第一部全領域科學戲劇」。

## 演員列表

### 主要演員

### 其他演員

### 客串演出

## 電視劇歌曲

## 獎項紀錄

## 外部連結
* 官方網站－鑑識英雄粉絲團
* 官方網站－中視
* 官方網站－鑑識英雄 LINE TV
* 官方網站－鑑識英雄 CSIC （iHero）


分類:Thòi-vân thien-sṳ-khia̍k
6-ngie̍t 11-ngit

## Chiet

## Sṳ-khien
*2015-ngièn: Chû Yún-không pûn Chûng-koet fap-yen phan vû-khì-thù-hìn.
## Chhut-se

## Sí
6-ngie̍t 18-ngit

## Chiet

## Sṳ-khien
*2014-ngièn: Sî-pân-ngà ke koet-vòng Juan Carlos 1-sṳ thui-vi.
## Chhut-se

## Sí
6-ngie̍t 25-ngit

## Chiet
*Tsêu-siên Mìn-tsú Tsú-ngi Ngìn-mìn Khiung-fò-koet: chú-koet kié-piong ngit
## Sṳ-khien

## Chhut-se

## Sí
6-ngie̍t

**6-ngie̍t** he kûng-la̍k-ngièn chûng ke thi-liuk ke ngie̍t, he séu ngie̍t, khiung yû 30 thiên.
2-ngie̍t

**2-ngie̍t ** he kûng-la̍k ngièn-chûng ke thi-ngi-ke ngie̍t, he séu ngie̍t, chhai phìn-ngièn khiung yû 28 thiên, chhai yùn-ngièn khiung yû 29 thiên.
16個夏天

《**16個夏天**》（英语：**The Way We Were**），係2014年TVBS歡樂台第四部原創概念劇。由林心如、楊一展、許瑋甯、謝佳見、鄒承恩主演。

## 演員列表

### 主要演員

### 其他演員

### 客串演出

## 歌曲

## 獎項及提名

### 第50屆金鐘獎

## 參考資料

## 外部連結
* 公視
* TVBS
* 公視
* 16個夏天The Way We Were－《16個夏天》官方微博
* 方韋德部落格－痞客邦
* 豆瓣上《16個夏天》的資料
* 網際網路電影資料庫（IMDb）上《》的資料（英文）

分類:Thòi-vân thien-sṳ-khia̍k
5-ngie̍t

**5-ngie̍t** he kûng-la̍k-ngièn chûng ke thi-ńg ke ngie̍t, he thai ngie̍t, khiung yû 31 thiên.
10-ngie̍t

**10-ngie̍t** he kûng-la̍k-ngièn chûng ke thi sṳ̍p ke ngie̍t, he thai ngie̍t, khiung yû 31 thiên.
11-ngie̍t

**11-ngie̍t** he kûng-la̍k-ngièn chûng ke thi sṳ̍p-yit ke ngie̍t, he séu ngie̍t, khiung yû 30 thiên.
Lî-pai-ngit

**Lî-pai-ngit** (禮拜日), yú hêm-cho **pai-ngit** (拜日), **lî-pai-thiên** (禮拜天), **sên-khì-thiên** (星期天), **sên-khì-ngit** (星期日) lâu **ngit-yeu-ngit** (日曜日), he yit-chiak sên-khì tú ke yit thiên, chhai lî-pai-liuk ke heu-mî, lî-pai-yit ke thèu-chhièn.

Liá thiên he Kî-tuk-kau ke chú-ngit, Kî-tuk-thù kâi-tông hi kau-thòng cho lî-pai.
Lî-pai-yit

**Lî-pai-yit** (禮拜一), yú hêm-cho **pai-yit** (拜一), **sên-khì-yit** (星期一) lâu **ngie̍t-yeu-ngit** (月曜日), he yit-chiak sên-khì tú ke yit thiên, chhai lî-pai-ngit ke heu-mî, lî-pai-ngi ke thèu-chhièn.

Chhai Kî-tuk-kau ke vùn-fa lî-tú, Yâ-fò-fà Sông-ti chhai pai-yit chhóng-chho ngit-è lâu am-bû.
Lî-pai-ngi

**Lî-pai-ngi** (禮拜二), yú hêm-cho **pai-ngi** (拜二), **sên-khì-ngi** (星期二) lâu **fó-yeu-ngit** (火曜日), he yit-chiak sên-khì tú ke yit thiên, chhai lî-pai-yit ke heu-mî, lî-pai-sâm ke thèu-chhièn.

Chhai Kî-tuk-kau ke vùn-fa lî-tú, Yâ-fò-fà Sông-ti chhai pai-ngi chhóng-chho khûng-hì (thiên) thùng súi.
Lî-pai-sâm

**Lî-pai-sâm** (禮拜三), yú hêm-cho **pai-sâm** (拜三), **sên-khì-sâm** (星期三) lâu **súi-yeu-ngit** (水曜日), he yit-chiak sên-khì tú ke yit thiên, chhai lî-pai-ngi ke heu-mî, lî-pai-si ke thèu-chhièn.

Chhai Kî-tuk-kau ke vùn-fa tú, Yâ-fò-fà Sông-ti chhai pai-sâm thùng súi chhi-si̍p hí-lòi pien cho hói-yòng.
Lî-pai-liuk

**Lî-pai-liuk** (禮拜六), yú hêm-cho **pai-liuk** (拜六), **sên-khì-liuk** (星期六) lâu **thú-yeu-ngit** (土曜日), he yit-chiak sên-khì tú ke yit thiên, chhai lî-pai-ńg ke heu-mî, lî-pai-ngit ke thèu-chhièn.

Chhai Kî-tuk-kau ke vùn-fa tú, Yâ-fò-fà Sông-ti chhai pai-liuk chhóng-chho ngìn-lui.
Lî-pai-si

**Lî-pai-si** (禮拜四), yú hêm-cho **pai-si** (拜四), **sên-khì-si** (星期四) lâu **muk-yeu-ngit** (木曜日), he yit-chiak sên-khì tú ke yit thiên, chhai lî-pai-sâm ke heu-mî, lî-pai-ńg ke thèu-chhièn.

Chhai Kî-tuk-kau ke vùn-fa tú, Yâ-fò-fà Sông-ti chhai pai-si chhóng-chho ngit-thèu, ngie̍t thiên sông-poi sên-è.
Lî-pai-ńg

**Lî-pai-ńg** (禮拜五), yú hêm-cho **pai-ńg** (拜五), **sên-khì-ńg** (星期五) lâu **kîm-yeu-ngit** (金曜日), he yit-chiak sên-khì tú ke yit thiên, chhai lî-pai-si ke heu-mî, lî-pai-liuk ke thèu-chhièn.

Chhai Kî-tuk-kau ke vùn-fa tú, Yâ-fò-fà Sông-ti chhai pai-ńg chhóng-chho thûng-vu̍t.

Yî-sṳ̂-làn-kau ke sin-thù chhai liá thiên kâi-tông cho lî-pai.
Yâ-fò-fà

**Yâ-fò-fà** he Kî-tuk-kau «Khiu-yok Sṳn-kîn» tú ki-chai ke Sông-ti ke miàng-sṳ. Kì ngièn-lòi he Yù-thai-kau ke sṳ̀n ke miàng-sṳ.
7-ngie̍t 2-ngit

## Chiet
## Sṳ-khien
*626-ngièn: Thông Thai-chûng Lí Sṳ-mìn fat-thûng Hièn-vú-mùn chṳ̂ pien.

## Chhut-se

## Sí
7-ngie̍t 8-ngit

## Chiet

## Sṳ-khien
*1994-ngièn: Tsêu-siên Mìn-tsú Tsú-ngi Ngìn-mìn Khiung-fò-koet ke chui kô liâng-thô-ngìn Kîm Ngit-sṳ̀n sí, kì ke lái-è Kîm Tsang-ngit chiap-pân. 

## Chhut-se

## Sí
7-ngie̍t 11-ngit

## Chiet

## Sṳ-khien
*1405-ngièn: Mìn Sṳ̀n-chú thèu fi phai Chang Fò ha sî-yòng.

## Chhut-se

## Sí
7-ngie̍t 13-ngit

## Chiet

## Sṳ-khien
*2010-ngièn: Mì-ngiôn Kûng-sṳ̂ thìn-chṳ́ tui Windows 2000 chok-ngia̍p hì-thúng ke kî-yên.
## Chhut-se

## Sí
7-ngie̍t 15-ngit

## Chiet

## Sṳ-khien

## Chhut-se

## Sí
*2015-ngièn: Van Lî, Chûng-koet Khiung-sán-tóng ke liâng-thô-ngìn (1916-ngièn chhut-se)
7-ngie̍t 16-ngit

## Chiet

## Sṳ-khien
*1979-ngièn: Saddam Hussein sông-thòi cho Yî-là-khiet ke chúng-thúng.

## Chhut-se

## Sí
7-ngie̍t 17-ngit

## Chiet

## Sṳ-khien
*1402-ngièn: Mìn Sṳ̀n-chú chhai Nàm-kîn-sṳ tên-kî cho Mìn-chhèu ke fòng-ti.
## Chhut-se

## Sí
7-ngie̍t 20-ngit

## Chiet

## Sṳ-khien
*2015-ngièn: Lin Kie-va̍k pûn Chûng-koet Khiung-sán-tóng khôi-chhù tóng-sit, li̍p-on sṳ́m-chhà.

## Chhut-se

## Sí
7-ngie̍t 24-ngit

## Chiet

## Sṳ-khien
*1875-ngièn: Ngi̍t-pún kim-chṳ́ Liû-khiù-koet tui Chhîn-chhèu chhèu-kung.
## Chhut-se

## Sí
7-ngie̍t 25-ngit

## Chiet

## Sṳ-khien
*306-ngièn: Lò-mâ Ti-koet ke fòng-ti Constantinus 1-sṳ sông-thòi.
## Chhut-se

## Sí
7-ngie̍t 29-ngit

## Chiet

## Sṳ-khien
*1921-ngièn: Adolf Hitler tông-sién Tet-koet Nazi-tóng ke chui kô liâng-thô-ngìn.

## Chhut-se

## Sí
7-ngie̍t 30-ngit

## Chiet
̍
## Sṳ-khien
*2015-ngièn: Kwok Pak-hiùng pûn Chûng-koet Khiung-sán-tóng khôi-chhù tóng-sit, li̍p-on sṳ́m-chhà.
## Chhut-se

## Sí
7-ngie̍t 31-ngit

## Chiet

## Sṳ-khien
*2014-ngièn: Thòi-vân Kô-hiùng-sṳ fat-sâng sa̍k-fa-hì pau-cha.
## Chhut-se

## Sí
Gregorius La̍k-fap

**Gregorius La̍k-fap** me ôn-to **kûng-la̍k** ya-he **sî-la̍k**, he yit-chúng la̍k-fap, chhai 1582-ngièn 2-ngie̍t 24-ngit yù kau-chûng Gregorius 13-sṳ fat-pu. liá chiak la̍k-fap he hien-hâ sṳ-kie tú chui liù-hàng ke yit-chúng la̍k-fap.
Mò Miàng-é ke Thiàm-tiám Tiam-é

《**無名仔嘅甜點店仔**》（沒有名字的甜點店，Fap-ngî：**Amour et Pâtisserie**）係台灣嘅偶像劇。由張榕容、劉以豪、修杰楷摎黃荻鈞主演。邇隻劇在2013年5月25日公視首播，2013年5月31日公視HD首播。

分類:Thòi-vân thien-sṳ-khia̍k
我的自由年代

《**吾自由年代**》（我的自由年代，英语：**In A Good Way**），2013年三立華人電視劇週五檔第四部作品。由李國毅、任容萱、是元介、翁滋蔓主演。該劇嘅劇情以90年代校園生活係故事。於三立都會台2013年11月15日晚上10點首播，於東森綜合台2013年11月16日晚上8點播出。2014年5月16日播出最終回，全劇共26集。

## 演員列表

### 主要演員

### 其他演員

### 客串演出

## 電視劇歌曲

## 獎項

### 第49屆金鐘獎

## 參考資料

## 外部連結
* 官方網站－三立
* 官方網站－東森
* 官方網站－中視
* 官方網站－香港無綫電視
* 我的自由年代的Facebook專頁
2-ngie̍t 24-ngit

## Chiet

## Sṳ-khien
*1582-ngièn: kau-fòng Gregorius 13-sṳ fat-pu Gregorius La̍k-fap.
## Chhut-se

## Sí
在河左岸

**《在河左岸》**（英文：**Lonely River**）係2014年台灣偶像劇、時代劇及客家電視台年度文學戲劇。改編自鍾文音嘅同名小說。由嚴藝文、王耿豪、徐麗雯、謝瓊煖、林嘉俐、傅小芸、李辰翔、黃仲崑、王鏡冠、范時軒主演。於2014年2月17日客家電視台播出。這劇以1970到1990年代嘅新北市三重區係故事。

## 大綱
講黃碧川、余樵樵家族，自嘉義北上謀生嘅故事。樵樵恅著搬到台北就會有好生活，然而當佢包尾到台北，才發現其實只在河對岸嘅三重埔落腳，更愛面對諸多問題：老公同著人、戴在豆干厝附近嘅腰拑背吊、沉重嘅家計、細子嘅病撈教養…，樵樵愛如何面對這一切？

## 演員列表

### 主要演員

### 其他演員

### 特別客串

## 電視劇歌曲

## 獎項及提名

### 第49屆金鐘獎

## 外部連結
* 官方網站－客家電視台
* 客家電視官方Facebook

分類:Hak-kâ Thien-sṳ-thòi thien-sṳ-khia̍k

## 作品嘅變遷
2-ngie̍t 28-ngit

## Chiet
*Thòi-vân: Fò-phìn ki-ngiam-ngit
## Sṳ-khien
*1947-ngièn: Ngi-ngi-pat sṳ-khien
## Chhut-se

## Sí
7-ngie̍t 27-ngit

## Chiet

## Sṳ-khien
*1953-ngièn: «Tsêu-siên thìn-chan hia̍p-thin» chhiâm-thin, Hòn Chan thìn-chan. 

## Chhut-se

## Sí
12-ngie̍t 20-ngit

## Chiet

## Sṳ-khien
*1999-ngièn: Àu-mûn ke chú-khièn pûn Phù-thò-ngà yì-kâu Chûng-fà Ngìn-mìn Khiung-fò-koet.
## Chhut-se

## Sí
Thai-chín thiên-fòng

**Thai-chín thiên-fòng** (, *Taishō-tennō*, ), miàng **Yoshihito** (), he Ngi̍t-pún ke thi 123 thoi thiên-fòng, 1912-ngièn chṳ 1926-ngièn chhai-vi, ngièn-ho Thai-chín.
Châu-fò thiên-fòng

**Châu-fò thiên-fòng** (, *Shōwa-tennō*, ), miàng **Hirohito** (), he Ngi̍t-pún ke thi 124 thoi thiên-fòng, 1926-ngièn chṳ 1989-ngièn chhai-vi, ngièn-ho Châu-fò.
Akihito

**Akihito** (, ) he Ngi̍t-pún ke thi 125 thoi thiên-fòng, 1989-ngièn 1-ngie̍t 7-ngit chṳ 2019-ngièn 4-ngie̍t 30-ngit chhai-vi, ngièn-ho Phìn-sṳ̀n.
Chhang Kîn

**Tshàng Kîn** (鄭經, 1642-ngièn 10-ngie̍t 25-ngit － 1681-ngièn 3-ngie̍t 17-ngit) he Thòi-vân Tûng-nèn-koet ke yit-chak kiûn-chú, 1663-ngièn chṳ 1681-ngièn chhai-vi. Chhṳ̂n-ho Yèn-phìn-vòng (延平王) lâu Chhèu-vòng (潮王), shì-ho he Vùn-vòng (文王).

Kì he Tshàng Sṳ̀n-kûng ke lai-é, pûn fân-é hêm cho „Thòi-vân koet-vòng“ (*King of Formosa*).
Chhang Khiet-chong

**Tshàng Khiet-chong** (鄭克𡒉, 1662-ngièn － 1681-ngièn) he Thòi-vân Tûng-nèn-koet ke yit-chak kiûn-chú, 1681-ngièn chhai-vi.
Chhang Khiet-sóng

**Tshàng Khiet-sóng** (鄭克塽, 1670-ngièn 8-ngie̍t 13-ngit － 1707-ngièn 9-ngie̍t 22-ngit) he Thòi-vân Tûng-nèn-koet ke yit-chak kiûn-chú, 1681-ngièn chṳ 1683-ngièn chhai-vi. Chhṳ̂n-ho Yèn-phìn-vòng (延平王) lâu Chhèu-vòng (潮王).
Mìn-chhṳ thiên-fòng

**Mìn-chhṳ thiên-fòng** (, *Meiji-tennō*, ), miàng **Mutuhito** (), he Ngi̍t-pún ke thi 122 thoi thiên-fòng, 1867-ngièn chṳ 1912-ngièn chhai-vi, ngièn-ho Mìn-chhṳ. Mìn-chhṳ vì-sîn he kì fat-thûng ke.
Chhang Chṳ-liùng

**Tshàng Chṳ-liùng** (鄭芝龍, 1604-ngièn 4-ngie̍t 16-ngit － 1661-ngièn 11-ngie̍t 24-ngit) Fuk-kien Nàm-ôn-ngìn, he Mìn-chhèu ke yit-chak hói-chhe̍t. Kì he Tshàng Sṳ̀n-kûng ke â-pâ, he yit-chak kî-tuk-thù, pûn fân-é hêm cho **Nicholas Iquan**.
Mìn Thai-chú

**Mìn Thai-chú** (明太祖, 1328-ngièn 10-ngie̍t 21-ngit —— 1398-ngièn 6-ngie̍t 24-ngit), miàng **Chû Ngièn-chông** (朱元璋), he Mìn-chhèu ke khôi-koet fòng-ti, 1368-ngièn chṳ 1398-ngièn chhai-vi, ngièn-ho **Fùng-vú** (洪武).
Mìn Sṳ̀n-chûng

**Mìn Sṳ̀n-chûng** (明神宗, 1563-ngièn 9-ngie̍t 4-ngit —— 1620-ngièn 8-ngie̍t 18-ngit), miàng **Chû Yi̍t-kiûn** (朱翊鈞), he Mìn-chhèu ke thi 14 chak fòng-ti, 1572-ngièn chṳ 1620-ngièn chhai-vi, ngièn-ho **Van-la̍k** (萬曆).
Liû Pâng

**Hon Kô-chú** (漢高祖, chhièn 247-ngièn 10-ngie̍t 30-ngit —— chhièn 195-ngièn 6-ngie̍t 1-ngit), miàng **Liû Pâng** (劉邦), ke Hon-chhèu ke khôi-koet fòng-ti, chhièn 202-ngièn chṳ chhièn 195-ngièn chhai-vi.
Hong Yí

**Hong Yí** (項羽, chhièn 232-ngièn —— chhièn 202-ngièn), ke Chhîn-chhèu me̍t-mòng yî-heu ke chui kô thúng-chhṳ-chá, kì ke chhṳ̂n-ho he **Sî-chhú Pa-vòng** (西楚霸王). Kì chhai chhièn 202-ngièn pûn Liû Pâng tá-phai, chhṳ-sat.
Liû Phi

**Liû Phi** (劉備, 161-ngièn —— 223-ngièn 6-ngie̍t 10-ngit), péu-sṳ **Hièn-tet** (玄德), he Sâm-koet sṳ̀-khì Chuk Hon ke khôi-koet fòng-ti, 221-ngièn chṳ 223-ngièn chhai-vi. ngièn-ho Chông-vú (章武), shì-ho Tsau-lie̍t Fòng-ti (昭烈皇帝).

Kì he Hon-chhèu ke fòng-chhu̍k, chhai hàn-màng cho fòng-ti ke sṳ̀-hèu pûn ngìn hêm-cho „Liû Fòng-suk“ (劉皇叔).
Chhàu Chhâu

**Chhàu Chhâu** (曹操, 155-ngièn —— 220-ngièn 3-ngie̍t 15-ngit), péu-sṳ **Men-tet** (孟德), he Hon-chhèu ke yit-chak chái-siông. Kì ke lái-è Chhàu Phî he Sâm-koet sṳ̀-khì ‎Chhàu Ngui ke kien-li̍p-chá.

C
Chông Fî

**Chông Fî** (張飛, 166-ngièn —— 221-ngièn), péu-sṳ **Yit-tet** (益德), he Chuk Hon ke yit-chak chiông-kiûn.
Sûn Khièn

**Sûn Khièn** (孫權, 182-ngièn 7-ngie̍t 5-ngit —— 252-ngièn 5-ngie̍t 21-ngit), péu-sṳ **Chhung-mèu** (仲謀), he Sâm-koet sṳ̀-khì Sûn N̂g ke khôi-koet fòng-ti, 229-ngièn chṳ 252-ngièn chhai-vi. Meu-ho Thai-chú (太祖), shì-ho Thai-fòng-ti (大皇帝).
Chû-kat Liong

**Chû-kat Liong** (諸葛亮, 181-ngièn —— 234-ngièn 10-ngie̍t 8-ngit), péu-sṳ **Khûng-mìn** (孔明), he Chuk Hon ke yit-chak chái-siông.
Kôan Yí

**Kôan Yí** (關羽, 161-ngièn —— 220-ngièn), péu-sṳ **Yùn-chhòng** (雲長), he Chuk Hon ke yit-chak chiông-kiûn.
Thòng Thai-chûng

**Thòng Thai-chûng** (唐太宗, 598-ngièn 1-ngie̍t 28-ngit —— 649-ngièn 7-ngie̍t 10-ngit), miàng **Lí Sṳ-mìn** (李世民), he Thòng-chhèu ke thi 2 chak fòng-ti, 626-ngièn chṳ 649-ngièn chhai-vi, ngièn-ho **Chṳ̂n-kôn** (貞觀).
Mióng-ya̍p liû-lám-hi

**Mióng-ya̍p liû-lám-hi** he yit-chúng yung-lòi hién-sṳ HTML tóng-on ke thien-nó yin-yung ngiôn-thí.

## Yû-miàng ke mióng-ya̍p liû-lám-hi
Yung Gecko cho nui-fu̍t ke liû-lám-hi:
* Mozilla
** Mozilla Firefox
Yung Internet Explorer cho nui-fu̍t ke liû-lám-hi:
* Internet Explorer
Yung KHTML cho nui-fu̍t ke liû-lám-hi:
* Konqueror
** Safari
Khì-thâ:
* Google Chrome
* Opera
Drama 24

**Drama 24**（ドラマ24）he TV Tûng-kîn ke lièn-siu̍k-khia̍k, chhai pai-liuk（pai-ńg pan-ya; JST）0:12 - 0:50 pô-chhut. Tui-yî he pan-ya chiet-muk, chhak-thu kha khôn, ku-só thai-tô yû set-chhìn ya phau-li̍t ke nui-yùng.

## Chok-phín péu

分類:Ngit-pún thien-sṳ-khia̍k‎
Châm-phò

**Châm-phò** (占婆) he yit-chak ki-kîn mò-tet ke koet-kâ, chhai hien-hâ Ye̍t-nàm ke nàm-phu. 1471-ngièn, pûn Ye̍t-nàm me̍t-mòng-tet.
Ye̍t-nàm Khiung-fò-koet

**Ye̍t-nàm Khiung-fò-koet** he yit-chak li̍t-sṳ́ koet-kâ, khì chhai hien-hâ Ye̍t-nàm ke nàm-phu.
Nàm-ye̍t-koet

**Nàm-ye̍t-koet** (南越國, 南粵國), chhai Ye̍t-nàm me ôn-to **Chheu-chhèu** (趙朝, ), he chhièn 203-ngièn to chhièn 111-ngièn chhai Liâng-nàm (嶺南) liá-vi kien-li̍p ke yit-chak koet-kâ lâu chṳn-khièn, tû-sàng chhai Phân-ngì (番禺), chit-he kîm-ha ke Kóng-tûng-sén] Kóng-chiu-sṳ。
Mên-ye̍t

**Mên-ye̍t** (閩越) he yit-chak ki-kîn mò-tet ke koet-kâ, chhai kîm-ha Chûng-koet nàm-phu ke Fuk-kien.
前男友 (台灣電視劇)

**《前男友》**（英文：Ex-boyfriend）係2011年台灣偶像劇，台視週五優質戲劇，主要演員有楊祐寧、李千娜、黃志瑋、廖苡喬、增山裕紀等等。

## 演員陣容

### 主要演員

### 其他演員

### 特別演出

## 電視劇歌曲

## 節目獎項

## 外部連結
* 台視《前男友》官方網站
* 前男友嘅Facebook專頁
* 互联网电影数据库（IMDb）上《》嘅资料（英文）
* 时光网上《前男友》嘅資料（简体中文）
* 豆瓣上《前男友》嘅資料（简体中文）

分類:Thòi-vân thien-sṳ-khia̍k
12-ngie̍t 22-ngit

## Chiet

## Sṳ-khien
*2014-ngièn: Lin Kie-va̍k sia̍p-hiàm ngiàm-chhùng vì-ki, pûn Chûng-koet Khiung-sán-tóng ke Tûng-ông Ki-li̍t Kiám-chhà Ve-yèn-fi tiau-chhà.
## Chhut-se

## Sí
2-ngie̍t 6-ngit

## Chiet

## Sṳ-khien
*2012-ngièn: Chûng-koet ke kwôn-liâu Vòng Li̍p-kiûn thò-mòng to chhai Tshùng-khin ke Mî-koet liâng-sṳ-kwón (Vòng Li̍p-kiûn sṳ-khien)

## Chhut-se

## Sí
10-ngie̍t 19-ngit

## Chiet

## Sṳ-khien

## Chhut-se
*1851-ngièn: Mìn-sṳ̀n Fòng-heu (1895-ngièn sí)
## Sí
*1936-ngièn: Lû-sùn (1881-ngièn chhut-se)
11-ngie̍t 6-ngit

## Chiet

## Sṳ-khien

## Chhut-se
*2005-ngièn: Mén-thien ke sú-tû chhṳ Ngióng-kông pân hi Naypyidaw. 
## Sí
12-ngie̍t 27-ngit

## Chiet
*Tsêu-siên Mìn-tsú Tsú-ngi Ngìn-mìn Khiung-fò-koet: sa-fi-chú-ngi hièn-fap-ngit
## Sṳ-khien

## Chhut-se

## Sí
2-ngie̍t 13-ngit

## Chiet

## Sṳ-khien
*1258-ngièn: Â-lâ-pak Ti-koet pûn Mùng-kú Ti-koet me̍t-mòng.
## Chhut-se

## Sí
3-ngie̍t 30-ngit

## Chiet

## Sṳ-khien
*1879-ngièn: Liû-khiù-koet pûn Ngi̍t-pún me̍t-mòng, kói cho Tshûng-shîn-yen.
## Chhut-se

## Sí
5-ngie̍t 13-ngit

## Chiet

## Sṳ-khien
*2014-ngièn: Ye̍t-nàm fat-sâng fán-tui Chûng-koet ke khong-ngi yun-thûng.
## Chhut-se

## Sí
半澤直樹

《**半澤直樹**》（日语：半沢直樹，英语：Hanzawa Naoki）係日本TBS於2013年7月7日周日劇場（21:00 - 21:54，JST）播出个電視劇，改編自池井戶潤个兩部小說，以第一部《恩等係泡沫入行組》（）係基礎再加第二部《恩等係花樣泡沫組》（）个前後篇改編而成，又以書中主角「半澤直樹」作係劇名，對堺雅人主演。

## 劇情簡介
該劇描寫於泡沫時期入行个銀行員半澤直樹，撈銀行內外个「敵人」戰鬥个故事。

### 第一部：大阪篇
原產業中央銀行因有大筆呆帳正撈東京第一銀行合併係東京中央銀行，銀行內部有著「舊東京第一」撈「舊產業中央」分派系鬥爭。大阪西分行行長為著自家个利益，撈提升該分行个名聲撈將自家升官，因為分西大阪鋼鐵，在融資一个月後倒閉將銀行留下五億元債務，長官為著自家利益開始下責任，包尾在半澤等等鍥而不捨个追溯以下就五億元分收轉去，撈揪出幕後黑手，以後半澤升到東京本部。

### 第二部：東京篇
轉去東京本部後一年，銀行分伊勢島飯店个融資200億，但無幾久竟發現飯店有著120億元个資金運用失誤，再加金融廳檢查局就在兩周內對東京中央銀行進行監察，迫將銀行必須設法將伊勢島飯店毋分金融廳認為係問題企業，正避免銀行名譽受損撈分迫改組，於係伊勢島飯店社長撈行長將這事托付因成功收轉去5億元正著囑目个半澤來處理。在調查伊勢島飯店个過程…

## 登場人物及演員表

### 主要人物
; 半澤直樹
: 演員：堺雅人（少年期：中島凱斗）

; 半澤花
: 演員：上戶彩
; 渡真利忍
: 演員：及川光博
; 大和田曉
: 演員：香川照之

### 半澤家
; 半澤隆博
: 演員：二宮慶多
; 半澤慎之助
: 演員：笑福亭鶴瓶
; 半澤美千子
: 演員：Lily

### 近藤家
; 近藤直弼
: 演員：瀧藤賢一
; 近藤由紀子
: 演員：山崎直子
; 近藤洋弼
: 演員：大西利空

### 東京中央銀行
; 中野渡謙
: 演員：北大路欣也（特別演出）
; 岸川慎吾
: 演員：森田順平
; 高木專務
: 演員：三浦浩一

; 董事
: 演員：河野洋一郎

## 得獎紀錄
* 銀河賞
: 第51回電視部門獎勵賞
: 2013年9月月間獎
* 第78回日劇學院賞
: 導演賞：福澤克雄
: 主演男優賞：堺雅人
: 助演男優賞：香川照之
* 日本民間放送聯盟獎電視劇優秀賞

* 2014年東京國際戲劇節
: 連續劇作品賞
: 導演賞：福澤克雄
: 主演男優賞：堺雅人

## 參考資料

## 外部連結
* 半澤直樹 - TBS電視台（日文）
* 半澤直樹 - 緯來日本台
* 半沢直樹 - TBSオンデマンド（日文）
* 半澤直樹个Twitter專頁（日文）
* 半澤直樹个Facebook專頁（日文）

分類:Ngit-pún thien-sṳ-khia̍k‎
分類:Kîn-chi
Chiet-hì

**Chiet-hì** he Chûng-koet chhòn-thúng nùng-la̍k tî-tú yit-chúng yung-lòi chṳ́-thô nùng-kâ-ngìn kâng-thièn ke pú-chhûng la̍k-fap.

## Ngi-sṳ̍p-si chiet-hì
Chiet-hì chúng-khiung yû 24 chiak: 

#Li̍p-chhûn
#Yí-súi
#Kiang-chhít
#Chhûn-fûn
#Chhîn-mìn
#Kuk-yí
#Li̍p-ha
#Séu-mân
#Mông-chúng
#Ha-chṳ
#Séu-chhú
#Thai-chhú
#Li̍p-chhiû
#Chhú-chhú
#Pha̍k-lu
#Chhiû-fûn
#Hòn-lu
#Sông-kong
#Li̍p-tûng
#Séu-siet
#Thai-siet
#Tûng-chṳ
#Séu-hòn
#Thai-hòn
監獄學園

係日本漫畫家平本Akira所創作个校園搞笑漫畫，於2011年開始在講談社青年漫畫雜誌《週刊Young Magazine》連載。台灣中文版對臺灣東販出版。

## 概要
佇於東京都郊外个私立八光學園，先係一所女子高中，正今年理事長改變教育方針，開始收男學生。首批入學个藤野清志等五儕男生正面對1000儕女高中生，究竟係天國乜係地獄無？

## 登場人物

### 男學生
; 藤野清志（藤野 清志（ふじの きよし），聲：神谷浩史）

; 諸葛岳人（諸葛 岳人（もろくず たけひと），聲：小西克幸）

; 若本真吾（若本 真吾（わかもと しんご），聲：鈴村健一）

; 根津讓二（根津 譲二（ねづ じょうじ），聲：浪川大輔）

; 安堂麗治（安堂 麗治（あんどう れいじ），聲：興津和幸）

### 裏學生會(地下學生會)
; 栗原萬里（栗原 万里（くりはら まり），聲：大原沙耶香）

; 白木芽衣子（白木 芽衣子（しらき めいこ），聲：伊藤靜）

; 綠川花（緑川 花（みどりかわ はな），聲：花澤香菜）

### 表學生會(正牌學生會)
; 竹之宮凱特（竹ノ宮 ケイト（たけのみや ケイト））

; 別當麗莎（別当 リサ（べっとう リサ））

; 橫山光子（横山 みつ子（よこやま みつこ））

### 其他人物
; 栗原千代（栗原 千代（くりはら ちよ），聲：橋本千波）

; 橫山杏子（-{横山 杏子（よこやま あんず）}-，聲：大地葉）

; 理事長（-{理事長}-，聲：藤原啟治）

; 真由美（-{マユミ}-，聲：七瀨亞深）

## 電視劇
2015年10月起於MBS及TBS放送，係改編自同名漫畫嘅真人版連續劇。
### 主要演員
*藤野清志：中川大志
*栗原萬里：山崎紘菜
*白木芽衣子：護麻奈
*綠川花：森川葵
*諸葛岳人：柄本時生
*若本真吾：矢野聖人
*根津讓二：不明
*安堂麗治：坂本祐介
*栗原千代：武田玲奈
*横山杏子：新木優子
*理事長：高嶋政宏（特別出演）

## 參考資料

## 外部連結
* Young Magazine｜監獄學園｜作品介紹｜講談社COMIC PLUS（日文）
* 『監獄学園』擔當个Twitter專頁（日文）
* 電視動畫『監獄学園』官方網站（日文）
* 電視劇『監獄学園』官方網站（日文）

分類:Ngit-pún thien-sṳ-khia̍k
分類:Màn-va̍k
暗殺教室

《**暗殺教室**》（日語：暗殺教室）係對松井優征所作个一部校園漫畫。於《週刊少年Jump》（集英社）2012年31號開始連載。在台灣，對東立出版社个《寶島少年》2012年46號開始連載，在香港，對天下出版代理發行。

## 概要
號稱史上盡凶惡个超生物「殺先生」正月球炸掉哩七成，撈揚言明年愛炸掉地球，嘎以不明目个正擔任椚丘中學3年E班个教師。
各國首腦將暗殺重任分椚丘中學3年E班，為佢等配送特製武器，希望學生仔能在一年之內消滅殺老師，報酬係一百億日元。
對第二學期開始，國家決定分暗殺成功者獨著一百億日元報酬，協力團體共享三百億日元報酬。
全班同學愛盡辦法㓾死先生，故事就圍繞著恁樣非日常个校園生活正展開。

## 登場人物

## 廣播劇（VOMIC）
到2013年7月26日，共發布8話廣播劇。

## OVA

### 第一部
內容對應漫畫第15至19話个「修學旅行篇」。在Jump Super Anime Tour 2013活動上先首映，撈收錄在日版單行本第七卷特別版。

### 第二部
內容係原創故事（episode：0「出会いの時間」）。在Jump Festa 2014活動上首映，撈收錄在Blu-ray/DVD初回映像特典中。

## 電視動畫
撈第一部OVA製作陣容完全不同个電視動畫，於2015年1月在富士電視台播出。

## 真人電影
在2014年6月24日宣佈製作的消息。由羽住英一郎導演執導，Hey! Say! JUMP成員山田涼介主演，飾演潮田渚。

## 參考資料

## 外部連結
* 週刊少年Jump官方網站《暗殺教室》介紹頁面 （日文）
* 電視動畫《暗殺教室》官方網站（日文）
* 電影《暗殺教室》官方網站（日文）
* 《暗殺教室》 个Twitter專頁 （日文）
* 電視動畫《暗殺教室》 个Twitter專頁 （日文）
* 電影《暗殺教室》 个Twitter專頁 （日文）

分類:Ngi̍t-pún
分類:Màn-va̍k
分類:Thûng-va̍k
分類:Thien-yáng
Dalai Lama 14-sṳ

**Dalai Lama 14-sṳ** (), miàng **Tenzin Gyatso** (Chhòng-ngî: ), he Chhòng-chhòn Fu̍t-kau ke thi 14 thai lâu hien-hâ ke Dalai Lama. Kì chhai 1989-ngièn tet-to Nobel Fò-phìn Chióng.
女信長

《**女信長**》係日本作家佐藤賢一个小說。講織田信長一生个事蹟，及信長實際上係妹仔个傳說故事。2005年於《每日新聞》連載，2006年6月出版小說。2009年改編係舞台劇，2013年改編成電視劇。

## 小說主要登場人物
* 織田信長
* 明智光秀
* 淺井長政
* 歸蝶
* 御市
* 德川家康
* 齋藤道三

## 舞台劇
2009年6月5日至6月21日於東京青山劇場、2009年6月26日至6月28日在大阪个Theater BRAVA!公演。

### 舞台劇版登場人物及演員
* 織田信長：黑木美沙 
* 明智光秀：中川晃教 
* 淺井長政：河合龍之介
* 木下藤吉郎：TETSU（Bugs Under Groove）
* 柴田勝家：市瀨秀和
* 林佐渡：黑川恭佑
* 今川義元：細貝圭
* 丹羽長秀：真島公平
* 路易斯・佛伊（ルイス・フロイス，Luís Fróis：1532年～1597年，葡萄牙傳教士）：篠田光亮
* 德川家康：山崎銀之丞 
* 御市：松山夢里
* 前田犬千代：篠山輝信
* 簗田政綱：鯨井康介
* 足利義昭：松本有樹純
* 遠山景任：久保田創
* 織田信行：平田裕一郎
* 中根正照：塚田知紀
* 菅沼定盈：中川浩行
* 森蘭丸：木村智早
* 阿香：香子
* 服部半藏：清家利一
* 歸蝶（御濃）：有森也實
* 齊藤道三：石田純一

## 電視劇
電視劇在2013年4月5日及4月6日於富士電視台播出。

### 電視劇版登場人物及演員
* 織田信長/御長：天海祐希（幼少期：荒川知佳）
* 明智光秀：内野聖陽
* 御濃：小雪（同時擔任該劇旁白）
* 羽柴秀吉：伊勢谷友介
* 於市：長澤雅美
* 淺井長政：玉山鐵二
* 足利義昭：佐藤二朗
* 明智秀滿：鈴木一真
* 織田信行：賀來賢人
* 德川信康：滿島真之介
* 蜂須賀小六：金井勇太
* 柴田勝家：中村獅童
* 德川家康：藤木直人（幼年期－竹千代：鈴木福）
* 森蘭丸：龍星涼
* 延暦寺裡的女子：名取裕子
* 瀧川一益：北村昭博
* 平手政秀：平泉成
* 今川義元：三谷幸喜
* 毛利輝元：吹越滿
* 武田信玄：竹内力
* 土田御前：高畑淳子
* 服部半藏：佐藤浩市
* 織田信秀：西田敏行
* 丹羽長秀：勝矢
* 前田利家：虎牙光揮
* 朝倉義景：山下真司
* 傳教士：洛伊・卡尼爾（Loic Garnier）

### 其他演員
* 梅澤昌代、波岡一喜、柳澤超、山口祥行、夏原遼 等

## 外部連結
* 舞台劇版官方網站
* 電視劇版官方網站
* 緯來日本台官方網站

## 參考


分類:Ngit-pún thien-sṳ-khia̍k‎
分類:Séu-sot
國立台北科技大學

thumb|國立台北科技大學校門
**國立台北科技大學**（英文：National Taipei University of Technology，縮寫係*Taipei Tech*、*NTUT*或*TIT*），前係1912年7月5日日據時代創立嘅民政局學務部附屬工業講習所。於1997年8月1日：辦學績優獲教育部肯定升格係「**國立臺北科技大學**」，省喊**北科**、**北科大**、**臺北科大**，目前設有機電、電資、工程、管理、設計、人文及社會科學等六隻學院，係一所研究型嘅國立科技大學，在學術及實務上有出色嘅表現，2013年分選係「典範科大」。

2015年8月分國立桃園高級農工職業學校就併入該校，成該校附屬農工。