open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
N̂g Chok-tùng

**N̂g Chok-tùng** (吳作棟, Mên-nàm-ngî: **Gô͘ Chok-tòng**, 1941-ngièn 5-ngie̍t 20-ngit－), Sîn-kâ-po fà-ngìn, he ki-sṳ̀n Lí Kông-yeu chṳ̂-heu ke thi-ngi ngim Sîn-kâ-po Chúng-lî, 1990-ngièn chiap-ngim Lí Kông-yeu tâm-ngim Chúng-lî, 1992-ngièn tâm-ngim Sîn-kâ-po Ngìn-mìn Hàng-thung-tóng pi-sû-chóng chṳ 2004-ngièn vì-chṳ́. 2004-ngièn chṳ 2011-ngièn kiên tâm-ngim Koet-vu Chṳ̂-chṳn.

## Sên-phìn
Buryatia Khiung-fò-koet

**Buryatia  Khiung-fò-koet**  (Buryat-ngî: Буряад Улас) he Ngò-lò-sṳ̂ ke yit-ke Chhṳ-chhṳ Khiung-fò-koet, khì kôn-fông ngî-ngièn vi Buryat-ngî lâu Ngò-lò-sṳ̂-ngî. Mien-chit 351,300 phìn-fông kûng-lî, sú-tû  vi Vû-làn Vû-tet, chhung-yeu sàng-sṳ yû Khap-khiet-thù tén.
## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
Kalmykia Khiung-fò-koet

**Kalmykia Khiung-fò-koet** (Kalmyk-ngî: Хальмг Таңһч) he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chú-thí chṳ̂-yit, su̍k-yî Nàm-phu Lièn-pâng Kón-khî. Kalmykia Khiung-fò-koet mien-chit 76,100 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 292,410 (2002-ngièn), sú-tû Âi-li-sṳ̂-thap. Kalmykia Khiung-fò-koet Kalmyk-ngìn cham ngìn-khiéu 53.3%, Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham 33.5%. 
Kalmyk-ngìn chhiu-he Mùng-kú-chhu̍k ke yit-kî.
## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
Stamford Raffles

**Sir Thomas Stamford Bingley Raffles** (1781-ngièn 7-ngie̍t 6-ngit－1826-ngièn 7-ngie̍t 5-ngit) he Yîn-koet chhṳ̍t-mìn sṳ̀-khì chhung-yeu ke chṳn-chhṳ-kâ. Sîn-kâ-po hói-kóng sàng-sṳ ke chhóng-kien-chá (1819-ngièn) , Yîn-koet yén-tûng chhṳ̍t-mìn  ti-koet ke thien-kî ngìn chṳ̂-yit. Kì ke chú-yeu kung-hien pâu-koat kien-li̍p Sîn-kâ-po sṳ̀n-vì Êu-chû lâu Â-chû chṳ̂-kiên ke koet-chi kóng-héu.
Tuva Khiung-fò-koet

**Tuva Khiung-fò-koet** (Tuva-ngî: Тыва Республика) he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chú-thí chṳ̂-yit, su̍k-yî Sî-pak-li-â- Lièn-pâng Kón-khî. Tuva Khiung-fò-koet mien-chit 170,500 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 305,510 (2002-ngièn), sú-tû Khiet-chṳ-le̍t. Tuva  Khiung-fò-koet Tuva-ngìn cham ngìn-khiéu 77%, Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham 20.1%. 
## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
Khakassia Khiung-fò-koet

**Khakassia Khiung-fò-koet** (Khakassia-ngî: Хакас Республиказы) he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chú-thí chṳ̂-yit, su̍k-yî Sî-pak-li-â Lièn-pâng Kón-khî. Khakassia Khiung-fò-koet mien-chit 61,900 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 532,403 (2010-ngièn), sú-tû Abakan. Khakassia Khiung-fò-koet Khakassia-ngìn cham ngìn-khiéu 12.1%, Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham 81.7%. 
## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
Sakha Khiung-fò-koet

**Sakha Khiung-fò-koet** (Sakha-ngî: Саха Өрөспүүбүлүкэтэ ) he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chú-thí chṳ̂-yit, su̍k-yî Sî-pak-li-â Lièn-pâng Kón-khî. Sakha Khiung-fò-koet mien-chit 3,083,523 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 958,528 (2010-ngièn), sú-tû Abakan. Khakassia Khiung-fò-koet Sakha-ngìn cham ngìn-khiéu 49.9%, Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham 37.8%. 
## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
Karachay-Cherkessia Khiung-fò-koet

**Karachay-Cherkessia Khiung-fò-koet** (Karachay-Balkar-ngî: Къарачай-Черкес Республика) he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chú-thí chṳ̂-yit, su̍k-yî Pet Kô-kâ-sok Lièn-pâng Kón-khî. Karachay-Cherkessia Khiung-fò-koet mien-chit 14,100 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 477,859 (2010-ngièn), sú-tû Cherkessk. Karachay-Cherkessia Khiung-fò-koet Karachay-ngìn cham ngìn-khiéu 41.0%, Cherkess-ngìn cham 11.9%, Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham 31.6%. 
## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
Karelia Khiung-fò-koet

**Karelia Khiung-fò-koet** (Karelia-ngî: Karjalan Tazavalda) he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chú-thí chṳ̂-yit, su̍k-yî Sî-pet-phu Lièn-pâng Kón-khî. Karelia Khiung-fò-koet mien-chit 172,400 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 643,548 (2010-ngièn), sú-tû Petrozavodsk. Karelia Khiung-fò-koet Karelia-ngìn cham ngìn-khiéu 7.4%, Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham 82.2%. 
## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
Bashkortostan Khiung-fò-koet

**Bashkortostan Khiung-fò-koet** (Bashkir-ngî: Башҡортостан Республикаһы ) he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chú-thí chṳ̂-yit, su̍k-yî Volga Lièn-pâng Kón-khî. Bashkortostan Khiung-fò-koet mien-chit 143,600 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 4,072,292 (2010-ngièn), sú-tû Ufa. Bashkortostan Khiung-fò-koet Bashkir-ngìn cham ngìn-khiéu 29.5%, Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham 36.1%. 
## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
Adygea Khiung-fò-koet

**Adygea Khiung-fò-koet** (Adyghe-ngî: Адыгэ Республик) he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chú-thí chṳ̂-yit, su̍k-yî Nàm-phu Lièn-pâng Kón-khî. Adygea Khiung-fò-koet mien-chit 7,600 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 439,996 (2010-ngièn), sú-tû Maykop. Adygea Khiung-fò-koet Adyghe-ngìn cham ngìn-khiéu 25.8%, Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham 63.6%. 

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
Altai Khiung-fò-koet

**Altai Khiung-fò-koet** (Altai-ngî: Алтай Республика) he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chú-thí chṳ̂-yit, su̍k-yî Sî-pak-li-â Lièn-pâng Kón-khî. Altai Khiung-fò-koet mien-chit 92,600 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 206,168 (2010-ngièn), sú-tû Gorno-Altaysk. Altai Khiung-fò-koet Altai-ngìn cham ngìn-khiéu 34.5%, Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham 56.6%.

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
Chechnya Khiung-fò-koet

**Chechnya Khiung-fò-koet** (Chechen-ngî: Нохчийн Республика) he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chú-thí chṳ̂-yit, su̍k-yî Pet Kô-kâ-sok Lièn-pâng Kón-khî. Chechnya Khiung-fò-koet mien-chit 17,300 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 1,268,989 (2010-ngièn), sú-tû Grozny. Chechnya Khiung-fò-koet Chechen-ngìn cham ngìn-khiéu 95.3%, Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham 1.9%. 
## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
Chuvash Khiung-fò-koet

**Chuvash Khiung-fò-koet** (Chuvash-ngî: Чăваш Республики) he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chú-thí chṳ̂-yit, su̍k-yî Volga Lièn-pâng Kón-khî. Chuvash Khiung-fò-koet mien-chit 18,300 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 1,251,619 (2010-ngièn), sú-tû Cheboksary. Chuvash Khiung-fò-koet Chuvash-ngìn cham ngìn-khiéu 67.7%, Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham 26.9%. 
## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
Ingushetia Khiung-fò-koet

**Ingushetia Khiung-fò-koet** (Ingush-ngî: ГӀалгӀай Мохк) he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chú-thí chṳ̂-yit, su̍k-yî Pet Kô-kâ-sok Lièn-pâng Kón-khî. Ingushetia Khiung-fò-koet mien-chit 3,600 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 412,529 (2010-ngièn), sú-tû Magas. Ingushetia Khiung-fò-koet Ingush-ngìn cham ngìn-khiéu 94.1%, Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham 0.8%. 
## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
Dagestan Khiung-fò-koet

right|thumb|300px|Dagestan Khiung-fò-koet Koet-khì
right|thumb|250px|Dagestan Khiung-fò-koet Koet-fui
right|thumb|400px|Dagestan Khiung-fò-koet.
**Dagestan Khiung-fò-koet** (Avar-ngî: Дагъистаналъул Республика ; Dargin-ngî: Дагъистанес Республика) he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chú-thí chṳ̂-yit, su̍k-yî Pet Kô-kâ-sok Lièn-pâng Kón-khî. Dagestan Khiung-fò-koet mien-chit 50,300 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 2,910,249 (2010-ngièn), sú-tû Makhachkala. Dagestan Khiung-fò-koet Avar-ngìn cham ngìn-khiéu 29.4%, Dargin-ngìn cham 17.0%,Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham 3.6%.
## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi

分類:Ngò-lò-sṳ̂ Hàng-chṳn Khî-va̍k
Udmurtia Khiung-fò-koet

**Udmurtia Khiung-fò-koet** (Udmurt-ngî: Удмурт Элькун) he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chú-thí chṳ̂-yit, su̍k-yî Volga Lièn-pâng Kón-khî. Udmurtia Khiung-fò-koet mien-chit 42,100 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 1,521,420 (2010-ngièn), sú-tû Izhevsk. Udmurtia Khiung-fò-koet Udmurt-ngìn cham ngìn-khiéu 28.0%, Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham 62.2%. 
## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
Komi Khiung-fò-koet

**Komi Khiung-fò-koet** (Komi-ngî: Коми Республика ) he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chú-thí chṳ̂-yit, su̍k-yî Sî-pet-phu Lièn-pâng Kón-khî. Komi Khiung-fò-koet mien-chit 415,900 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 901,189 (2010-ngièn), sú-tû Syktyvkar. Komi Khiung-fò-koet Komi-ngìn cham ngìn-khiéu 23.7%, Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham 65.1%. 
## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
Kabardino-Balkaria Khiung-fò-koet

**Kabardino-Balkaria Khiung-fò-koet** (Kabarday-ngî: Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэ) he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chú-thí chṳ̂-yit, su̍k-yî Pet Kô-kâ-sok Lièn-pâng Kón-khî. Kabardino-BalkariaKhiung-fò-koet mien-chit 12,500 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 859,939 (2010-ngièn), sú-tû Nalchik. Kabardino-Balkaria Khiung-fò-koet Kabarday-ngìn cham ngìn-khiéu 57.2%, Balkar-ngìn cham 12.7%, Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham 22.5%. 
## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
Pet Ossetia-Alania Khiung-fò-koet

**Pet Ossetia–Alania Khiung-fò-koet** (Ossetia-ngî: Республикӕ Цӕгат Ирыстон) he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chú-thí chṳ̂-yit, su̍k-yî Pet Kô-kâ-sok Lièn-pâng Kón-khî. Pet Ossetia–Alania Khiung-fò-koet mien-chit 8,000  phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 712,980 (2010-ngièn), sú-tû Vladikavkaz. Pet Ossetia–Alania Khiung-fò-koet Ossetia-ngìn cham ngìn-khiéu 65.1%, Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham 20.8%. 
## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
Mordovia Khiung-fò-koet

**Mordovia Khiung-fò-koet** (Moksha-ngî: Мордовия Республикась) he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chú-thí chṳ̂-yit, su̍k-yî Volga Lièn-pâng Kón-khî. Mordovia Khiung-fò-koet mien-chit 26,200 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 834,755 (2010-ngièn), sú-tû Saransk. Mordovia Khiung-fò-koet Mordvin-ngìn cham ngìn-khiéu 40.0%, Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham 53.4%. 
## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
Mari El Khiung-fò-koet

**Mari El Khiung-fò-koet** (Mari-ngî: Марий Эл Республик) he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chú-thí chṳ̂-yit, su̍k-yî Volga Lièn-pâng Kón-khî. Mari El Khiung-fò-koet mien-chit 23,200 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 696,459 (2010-ngièn), sú-tû Yoshkar-Ola. Mari El Khiung-fò-koet Mari-ngìn cham ngìn-khiéu 43.9%, Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham 47.4%. 
## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
Tatar-ngî

**Tatar-ngî** (Татарча/Tatarça), su̍k-yî Altai Ngî-ne, he Tatar thi-khî sṳ́-yung ke ngî-ngièn. Tatar-ngî pún-lòi yung Â-lâ-pak Sṳ-mû, Joseph Stalin sṳ̀-khì, Sû-lièn kin-nui kói sṳ́-yung Kyril Sṳ-mû, 2001-ngièn Tatarstan Khiung-fò-koet chṳn-fú kiet-thin kói-yung Lâ-tên Sṳ-mû.

## Li̍t-sṳ́
## Lui-phe̍t
## Thi-lî fûn-phu
## Fông-ngièn
## Ngî-yîm
## Sṳ-mû
## Vùn-fap
## Chu-sṳt
## Chhâm-siòng

## Ngoi-phu Lièn-kiet
Kalmyk-ngî

**Kalmyk-ngî**  (хальмг келн) — he Kalmyk-ngìn ke ngî-ngièn, Kalmykia Khiung-fò-koet ke Kôn-fông ngî-ngièn. Sṳ́-yung Kalmyk-ngî ke ngìn-khiéu chúng-su thai-yok yû 360,500-ngìn (2010-ngièn thúng-kie), pâu-hàm Ngò-lò-sṳ̂ yû 80,500 -ngìn (2010-ngièn ke phú-chhà).

## Li̍t-sṳ́
## Lui-phe̍t
## Thi-lî fûn-phu
## Fông-ngièn
## Ngî-yîm
## Sṳ-mû
## Vùn-fap
## Chu-sṳt
## Chhâm-siòng

## Ngoi-phu Lièn-kiet
Buryat-ngî

**Buryat-ngî**  (буряад хэлэн) — he Buryat-ngìn ke ngî-ngièn, Buryatia Khiung-fò-koet ke Kôn-fông ngî-ngièn. Sṳ́-yung Buryat-ngî ke ngìn-khiéu chúng-su thai-yok yû 590,000-ngìn (2004-ngièn thúng-kie), pâu-hàm Ngò-lò-sṳ̂ yû 368,807-ngìn (2002-ngièn ke phú-chhà), khì-chûng chhai Buryatia Khiung-fò-koet ke yû 231,000-ngìn, chhai Chûng-koet thai-yok yû 100,000-ngìn, yì-yèn Mùng-kú yû 66,000-ngìn chó-yu.

## Li̍t-sṳ́
## Lui-phe̍t
## Thi-lî fûn-phu
## Fông-ngièn
## Ngî-yîm
## Sṳ-mû
## Vùn-fap
## Chu-sṳt
## Chhâm-siòng

## Ngoi-phu Lièn-kiet
Karachay-Balkar-ngî

** Karachay-Balkar-ngî**  (Къарачай-Малкъар тил) — he Karachay-ngìn lâu Balkar-ngì ke ngî-ngièn, Karachay-Cherkessia Khiung-fò-koet ke Kôn-fông ngî-ngièn. Sṳ́-yung Karachay-Balkar-ngî ke ngìn-khiéu chúng-su thai-yok yû 305,000-ngìn (2010-ngièn thúng-kie),sṳ́-yung Kyril Sṳ-mû sû-siá.

## Li̍t-sṳ́
## Lui-phe̍t
## Thi-lî fûn-phu
## Fông-ngièn
## Ngî-yîm
## Sṳ-mû
## Vùn-fap
## Chu-sṳt
## Chhâm-siòng

## Ngoi-phu Lièn-kiet
Yù-thai Chhṳ-chhṳ-chû

**Yù-thai Chhṳ-chhṳ-chû**  (猶太自治州, Yiddish-ngî: ייִדישער אױטאָנאָמע געגנט) he Ngò-lò-sṳ̂ vì-yit ke Chhṳ-chhṳ-chû, su̍k-yî Yén-tûng Lièn-pâng Kón-khî. Mien-chit 36,000 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu vi 176,558-ngìn (2010-ngièn ngìn-khiéu phú-chhà). Yù-thai-ngìn chṳ́-yû 1,628-ngìn, cham chúng ngìn-khiéu ke 1.0%, khì-thâ he Ngò-lò-sṳ̂-chhu̍k, Vû-khiet-làn-chhu̍k tén mìn-chhu̍k. Sú-fú Birobidzhan. Hì-hèu su-tó kui-fûng lâu Sî-pak-li-â hòn-liù yáng-hióng.
## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
Moskva

**Moskva**  (Ngò-ngî: Москва) he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng lâu Moskva-chû ke sú-tû, he Ngò-lò-sṳ̂ chṳn-chhṳ, kîn-chi, khô-ho̍k, vùn-fa khi̍p kâu-thûng chûng-sîm. Cháng-ke Moskva sàng-khî ngìn-khiéu chhêu-ko 12,506,468 (2018-ngièn thúng-kie), he Êu-chû ngìn-khiéu chui-tô ke sàng-sṳ, cham-hi chhiòn-koet chúng ngìn-khiéu ke sṳ̍p-fûn-chṳ̂-yit. Mien-chit 2,510 phìn-fông kûng-lî, lâu Moskva-chû khi̍p Kaluga-chû chiap-yòng.
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Chṳn-chhṳ
## Hàng-chṳn Khî-va̍k
## Kâu-thûng
## Lî-hàng kín-tiám

## Yû-hau Sàng-sṳ

## Chhâm-kháu vùn-hien


## Ngoi-phu lièn-kiet
Chukotka Chhṳ-chhṳ-khî

**Chukotka Chhṳ-chhṳ-khî** (Chuckchi-ngî: Чукоткакэн автономныкэн округ) he vi-yî Ngò-lò-sṳ̂ Yén-tûng Lièn-pâng Kón-khî ke yit-ke Chhṳ-chhṳ-khî. Chukotka Chhṳ-chhṳ-khî ke mien-chit he 737,700 phìn-fông kûng-lî. 2002-ngièn ke ngìn-khiéu phú-chhà hién-sṳ Chukotka ke ngìn-khiéu yû 53,824-ngìn. Khî-nui chú-yeu ke sàng-chṳ́n khi̍p hàng-chṳn chûng-sîm he Anadyr. Chho-lo̍k chhai Ngò-lò-sṳ̂ chui tûng-pet mien ke Chukotka he Ngò-lò-sṳ̂ kin-nui vì-yit ke yû phu-fun vi-é chhú-yî sî-kîn ke thi-khî.
Chukotka Chhṳ-chhṳ-khî Chuckchi-ngìn cham ngìn-khiéu 26.7%, Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham 52.5%. 

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
Khanty-Mansi Chhṳ-chhṳ-khî

**Khanty-Mansi Chhṳ-chhṳ-khî** (Ngò-ngî: Ханты-Мансийский автономный округ ) he vi-yî Ngò-lò-sṳ̂ Sî Sî-pak-li-â Lièn-pâng Kón-khî ke yit-ke Chhṳ-chhṳ-khî. Khanty-Mansi Chhṳ-chhṳ-khî ke mien-chit he 534,800 phìn-fông kûng-lî. 2010-ngièn ke ngìn-khiéu phú-chhà hién-sṳ Chukotka ke ngìn-khiéu yû 1,532,243-ngìn. Khî-nui chú-yeu ke sàng-chṳ́n khi̍p hàng-chṳn chûng-sîm he Khanty-Mansiysk. hukotka Chhṳ-chhṳ-khî Khanty-ngìn cham ngìn-khiéu 1.3%, Mansi-ngìn cham 0.8%, Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham 68.1%. 

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
Nenets Chhṳ-chhṳ-khî

**Nenets Chhṳ-chhṳ-khî** (Nenets-ngî: Ненёцие автономной ӈокрук) he vi-yî Ngò-lò-sṳ̂ Arkhangelsk-chû ke yit-ke Chhṳ-chhṳ-khî. Nenets Chhṳ-chhṳ-khî ke mien-chit he 176,700 phìn-fông kûng-lî. 2010-ngièn ke ngìn-khiéu phú-chhà hién-sṳ Nenets ke ngìn-khiéu yû 42,090-ngìn. Khî-nui chú-yeu ke sàng-chṳ́n khi̍p hàng-chṳn chûng-sîm he Naryan-Mar. Nenets Chhṳ-chhṳ-khî Nenets-ngìn cham ngìn-khiéu 18.6%, Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham 66.1%. 

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
Yamalo-Nenets Chhṳ-chhṳ-khî

**Yamalo-Nenets Chhṳ-chhṳ-khî** (Nenets-ngî: Ямалы-Ненёцие’’ автономной ӈокрук) he vi-yî Ngò-lò-sṳ̂ Tyumen-chû ke yit-ke Chhṳ-chhṳ-khî. Yamalo-Nenets Chhṳ-chhṳ-khî ke mien-chit he 750,300 phìn-fông kûng-lî. 2010-ngièn ke ngìn-khiéu phú-chhà hién-sṳ Yamalo-Nenets ke ngìn-khiéu yû 522,904-ngìn. Khî-nui chú-yeu ke sàng-chṳ́n he Noyabrsk, hàng-chṳn chûng-sîm he Salekhard. Yamalo-Nenets Chhṳ-chhṳ-khî Nenets-ngìn cham ngìn-khiéu 5.9%, Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham 61.7%. 

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chhṳ̍t-hot-sṳ

Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng fûn-cho 83-ke Lièn-pâng Chú-thí, khì-chûng lióng-chak he Lièn-pâng Chhṳ̍t-hot-sṳ.



## Chhâm-kháu
Sankt-Peterburg

**Sankt-Peterburg** (Ngò-ngî: Са́нкт-Петербу́рг) vi-yî Ngò-lò-sṳ̂ sî-pet-phu, Baltic-hói yèn-ngan, he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chhṳ̍t-hot-sṳ. Thùng-sṳ̀ Leningrad-chû ke sú-fú ya sat-chhai liá-chak sàng-sṳ. Sankt-Peterburg he Ngò-lò-sṳ̂ thi-ngi thai sàng-sṳ. 1703-ngièn yù Ngò-koet sâ-fòng Pyotr 1-sṳ (Pyotr Thai-ti) ha-lin kien-chho. 1713-ngièn Pyotr 1-sṳ chiông sú-tû chhiùng Mo̍k-sṳ̂-khô pân-to Sankt-Peterburg, sṳ̀n-vì kiûn-chú-chṳ Ngò-lò-sṳ̂ Ti-koet sú-tû.

## Thi-lî
## Hì-hèu
## Chṳn-chhṳ
## Hàng-chṳn Khî-va̍k
## Kâu-thûng
## Lî-hàng kín-tiám

## Yû-hau Sàng-sṳ

## Chhâm-kháu vùn-hien


## Ngoi-phu lièn-kiet
Amur-chû

**Amur-chû** (Ngò-ngî: Аму́рская о́бласть) vi-yî Ngò-lò-sṳ̂ yén-tûng thi-khî, Het-liùng-kông yî pet, he Yén-tûng Lièn-pâng Kón-khî ke yit-ke chû. Amur-chû ke mien-chit he 363,700 phìn-fông kûng-lî, 2024-ngièn ke ngìn-khiéu phú-chhà hién-sṳ Amur-chû ke ngìn-khiéu yû 750,000-ngìn, sú-fú Blagoveshchensk. Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham ngìn-khiéu 94.3%, Vû-khiet-làn-ngìn cham 2.0%.

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
Arkhangelsk-chû

**Arkhangelsk-chû** (Ngò-ngî: Арха́нгельская о́бласть) pâu-koat Nenets Chhṳ-chhṳ-khî, Sîn-thi-tó lâu Franz-Joseph-thi Khiùn-tó, he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chú-thí chṳ̂-yit. Arkhangelsk-chû ke mien-chit he 186,000 phìn-fông kûng-lî, 2025-ngièn ke ngìn-khiéu phú-chhà hién-sṳ Arkhangelsk-chû ke ngìn-khiéu yû 900,000-ngìn, sú-fú Arkhangelsk. Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham ngìn-khiéu 95.6%, Vû-khiet-làn-ngìn cham 1.4%.

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
Irkutsk-chû

**Irkutsk-chû** (Ngò-ngî: Челя́бинская о́бласть) he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chú-thí chṳ̂-yit, su̍k-yî Sî-pak-li-â Lièn-pâng Kón-khî. Irkutsk-chû ke mien-chit he 767,900 phìn-fông kûng-lî, 2010-ngièn ke ngìn-khiéu phú-chhà hién-sṳ pún-chû ke ngìn-khiéu yû 2,428,750-ngìn, sú-fú Irkutsk. Ngò-lò-sṳ̂-ngìn lâu khì-thâ Sṳ̂-là-fû-ngìn cham ngìn-khiéu 93.5%, Buryat-ngìn cham 3.3%.

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
Astrakhan-chû

**Astrakhan-chû** (Ngò-ngî: Астраханская область) vi-yî Volga-hò hâ-yù, nàm-lìm Lî-hói, he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chú-thí chṳ̂-yit, su̍k-yî Nàm-phu Lièn-pâng Kón-khî. Astrakhan-chû ke mien-chit he 44,100 phìn-fông kûng-lî, 2010-ngièn ke ngìn-khiéu phú-chhà hién-sṳ pún-chû ke ngìn-khiéu yû 1,010,073-ngìn, sú-fú Astrakhan. Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham ngìn-khiéu 67.6%, Hâ-sat-khiet-chhu̍k cham 16.3%.

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
Chelyabinsk-chû

**Chelyabinsk-chû** (Ngò-ngî: Челя́бинская о́бласть) vi-yî Ural Sân-ma̍k tûng-lu̍k, Sî Sî-pak-li-â Phìn-ngièn sî-nàm-phu, he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chú-thí chṳ̂-yit, su̍k-yî Ural Lièn-pâng Kón-khî. Chelyabinsk-chû ke mien-chit he 87,900 phìn-fông kûng-lî, 2010-ngièn ke ngìn-khiéu phú-chhà hién-sṳ pún-chû ke ngìn-khiéu yû 3,476,217-ngìn, sú-fú Chelyabinsk. Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham ngìn-khiéu 83.8%, Tat-tat-chhu̍k cham 5.4%.

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
Nizhny Novgorod-chû

** Nizhny Novgorod-chû** (Ngò-ngî: Нижегоро́дская о́бласть) he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chú-thí chṳ̂-yit, su̍k-yî Volga Lièn-pâng Kón-khî. Nizhny Novgorod-chû ke mien-chit he 76,900 phìn-fông kûng-lî, 2010-ngièn ke ngìn-khiéu phú-chhà hién-sṳ pún-chû ke ngìn-khiéu yû 3,310,597-ngìn, sú-fú Nizhny Novgorod. Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham ngìn-khiéu 95.1%, Vû-khiet-làn-ngìn cham 0.5%.

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
Vladimir-chû

**Vladimir-chû** (Ngò-ngî: Владимирская о́бласть) he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chú-thí chṳ̂-yit, su̍k-yî Tûng-ông Lièn-pâng Kón-khî. Sverdlovsk-chû ke mien-chit he 29,000 phìn-fông kûng-lî, 2010-ngièn ke ngìn-khiéu phú-chhà hién-sṳ pún-chû ke ngìn-khiéu yû 1,443,693-ngìn, sú-fú Vladimir. Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham ngìn-khiéu 95.6%, Vû-khiet-làn-ngìn cham 0.9%.

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
Dmitry Medvedev

**Dmitry Anatolyevich Medvedev** (, ) sâng-yî Leningrad, vi Ngò-lò-sṳ̂ chṳn-chhṳ-kâ, Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng hien-ngim chṳn-fú chúng-lî, Thúng-yit Ngò-lò-sṳ̂-tóng chú-sit, chên-ngim Ngò-lò-sṳ̂ chúng-thúng, Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng chṳn-fú thi-yit fu chúng-lî lâu Ngò-lò-sṳ̂ Thiên-yèn-hi Kûng-ngia̍p Kú-fun Kûng-sṳ̂ túng-sṳ̀-fùi chú-sit. 2008-ngièn Ngò-lò-sṳ̂ chúng-thúng sién-kí fû-sâng chui-kô ke hèu-sién-ngìn, pin sun-li tông-sién, sṳ̀n-vì Vladimir Putin ke chiap-pân-ngìn. Chhai 2012-ngièn Ngò-lò-sṳ̂ chúng-thúng sién-kí heu, Putin chhut-ngim chúng-thúng, Medvedev pûn thì-miàng vi chúng-lî.

## Chó-ngièn sui-ngie̍t

## Chúng-thúng ()

## Chhâm-kháu vùn-hien
## Ngoi-phu lièn-kiet
Voronezh

** **  (Ngò-ngî: Воро́неж) he Ngò-lò-sṳ̂ -chû sú-fú. 2002-ngièn ngìn-khiéu  vi 848,752-ngìn. 1585-ngièn kien-li̍p. Vi-yî lièn-chiap sú-tû Mo̍k-sṳ̂-khô lâu Vû-khiet-làn sú-tû Kî-phú ke Thiet-lu sông.
 
## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
## Chiá-moi sàng-sṳ
*Tshùng-khin
Yaroslavl

** **  (Ngò-ngî: Яросла́вль) he Ngò-lò-sṳ̂ -chû sú-fú. Chhiòn-sṳ cham thi mien-chit 205 phìn-fông kûng-lî, 2010-ngièn ngìn-khiéu  vi 848,752-ngìn. 1010-ngièn kien-li̍p. 
 
## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
## Chiá-moi sàng-sṳ
Ryazan

** **  (Ngò-ngî: Рязань) he Ngò-lò-sṳ̂ -chû sú-fú, vi-yî Mo̍k-sṳ̂-khô tûng-nàm-phu 196 kûng-lî.  Chhiòn-sṳ cham thi mien-chit 224 phìn-fông kûng-lî, 2024-ngièn ngìn-khiéu vi 520,509-ngìn. 1095-ngièn kien-li̍p. 
 
## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
## Chiá-moi sàng-sṳ
Abejar

** Abejar** he Sî-pân-ngà Sok-lî-â-sén Khà-sṳ̂-tì-li-â lâu Lòi-ngong Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 23.43 phìn-fông kûng-lî. 2007-ngièn ngìn-khiéu 405.

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
## Chiá-moi sàng-sṳ

分類:Sok-lî-â-sén
Soria-sén

**Soria-sén ** (Sî-pân-ngà: *Provincia de Soria*) he Sî-pân-ngà chûng-phu ke yit-ke sén, sú-fú Soria.

Soria-sén he Sî-pân-ngà ngìn-khiéu chui-séu ke sén-fun, ya-he Êu-mèn ngìn-khiéu me̍t-thu chui-séu ke thi-khî chṳ̂-yit. Soria-sén khiung-yû ngìn-khiéu 91,487 (2002-ngièn), khì-chûng khiûn 40% kî-chhu chhai Soria.

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
## Chiá-moi sàng-sṳ

分類:Soria-sén
Castilla lâu León

** Castilla lâu León** (Sî-pân-ngà-ngî: *Castilla y León*) he Sî-pân-ngà ke chhṳ-chhṳ-khî, vi-yî Sî-pân-ngà koet-thú sî-pet-fông, chhṳ-chhṳ-khî chṳn-fú chu-thi vi Valladolid, ngìn-khiéu 2,510,849 (2005-ngièn). 

Castilla lâu León ke chhièn-sṳ̂n he León Vòng-koet lâu khiu Castilla, kîm-ha he Sî-pân-ngà mien-chit chui-thai ke chhṳ-chhṳ-khî, ya kî-pún sông he Êu-mèn chui-thai ke chhṳ-chhṳ-khî.

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k

*Ávila-sén
*Burgos-sén
*León-sén
*Palencia-sén
*Salamanca-sén
*Segovia-sén
*Soria-sén
*Valladolid-sén
*Zamora-sén

## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi

分類:Castilla lâu León
Soria

** ** vi-yî Sî-pân-ngà chûng-pet-phu, he Sî-pân-ngà Castilla lâu León ke yit-ke sṳ-chṳ́n, Soria-sén ke sú-fú. Chúng mien-chit 272 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu 35151-ngìn (2001-ngièn) , ngìn-khiéu me̍t-thu 129-ngìn/phìn-fông kûng-lî, yok cham chhiòn-sén ngìn-khiéu chúng-su ke 40%.

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
## Chiá-moi sàng-sṳ

分類:Soria-sén
Barcelona-sén

**Barcelona-sén** (Sî-pân-ngà-ngî: *Provincia de Barcelona*) he Sî-pân-ngà ke khì-chûng yit sén-fun, su̍k-yî Catalunya chhṳ-chhṳ-khî, chhai Sî-pân-ngà ke tûng-phu, vi-yî Catalunya thi-khî ke chûng-phu. Barcelona-sén lâu Lérida-sén, Tarragona-sén khi̍p Girona-sén chiap-yòng, tûng-lìm Thi-chûng-hói. Barcelona-sén ke sú-fú he Barcelona-sṳ, cháng-ke sén-fun yok-yû 5,529,099-ngìn kî-chhu (2011-ngièn thúng-kie). 
 
## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
## Chiá-moi sàng-sṳ

分類:Barcelona-sén
Catalunya

**Catalunya** (Catalunya-ngî: *Catalunya*; Sî-pân-ngà-ngî: *Cataluña*; Occitan-ngî: *Catalonha*) vi-yî Iberia Pan-tó tûng-pet-phu, he Sî-pân-ngà ke chhṳ-chhṳ-khî chṳ̂-yit, hâ-hot Barcelona-sén, Lleida-sén, Girona-sén lâu Tarragona-sén tén si-sén, sú-fú Barcelona. Chhiòn kin mien-chit 32,114 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 7,354,411-ngìn. Catalunya chhai Chûng Sṳ-ki vi Aragon Vòng-koet ke chhung-yeu chû-sṳ̀n phu-fun, kîm-ngit siông-tui Sî-pân-ngà khì-thâ thi-khî, chhai vùn-fa fat-chán sông khí-yû yit-thin ke chhṳ-chú-sin, he Sî-pân-ngà   kîn-chi pí-káu fat-tha̍t ke thi-khî. Catalonia tông-thi thi-yit mû-ngî he Catalunya-ngî, lâu Sî-pân-ngà-ngî thùng-vi Sî-pân-ngà ke kôn-fông ngî-ngièn. 

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k

*Barcelona-sén
*Girona-sén
*Lérida-sén
*Tarragona-sén

## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
## Chiá-moi sàng-sṳ
Barcelona

** Barcelona ** he Sî-pân-ngà thi-ngi thai sàng-sṳ, ya-he Catalunya Chhṳ-chhṳ-khî sú-fú, yî-khi̍p Barcelona-sén sén-fi, Catalonia chhṳ-chhṳ-khî ngi-fi, hàng-chṳn kî-kèu, kô-tén fap-yen kiûn sat-li̍p chhai pún-sàng. Vi-yî Iberia Pan-tó ke tûng-pet mien, phîn-lìm Thi-chûng-hói, ngìn-khiéu yok 1,620,943-ngìn (2009-ngièn thúng-kie). Barcelona su̍k-yî Sṳ-kie-kip sàng-sṳ chṳ̂-yit.

## Li̍t-sṳ́
  Kûng-khi-siông

## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
## Lî-hàng kín-tiám


## Chiá-moi sàng-sṳ

分類:Barcelona-sén
Huesca-sén

**Huesca-sén** (Sî-pân-ngà-ngî: *Provincia de Huesca*, Aragon-ngî: *Provincia de Uesca*) he Sî-pân-ngà pet-phu ke yit-ke sén-fun. vi-yî Aragon Chhṳ-chhṳ-khî ke pet-phu. Kì ke si-chû yû Lérida-sén, Zaragoza-sén, Navarra Chhṳ-chhṳ-khî yî-khi̍p Fap-koet. Huesca-sén thú-thi mien-chit vi 15,626 km², ngìn-khiéu yû 228,566 (2010-ngièn) thai-yok yû si-fûn chṳ̂-yit ke ngìn-khiéu kî-chhu chhai sú-fú Huesca. Chúng-khiung yû 202-ke Chhṳ-chhṳ-sṳ.

Huesca-sén he Pyrenees Sân-hò-kuk thi-khî sṳ́-yung Aragon-ngî ke thi-fông.

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
## Chiá-moi sàng-sṳ
Huesca

**Huesca** (Sî-pân-ngà-ngî: *Huesca*, Â-là-kung-ngî: *Uesca*) vi-yî Sî-pân-ngà Aragon pet-phu, he Huesca-sén ke sú-fú. Chúng mien-chit 161.0  phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yok 52,059-ngìn (2009-ngièn thúng-kie). 

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
## Chiá-moi sàng-sṳ
Aragon

** ** (Aragon-ngî: *Aragón*; Sî-pân-ngà-ngî: *Aragón*; Catalunya-ngî: *Aragó*) he Sî-pân-ngà tûng-pet-phu ke yit-ke Chhṳ-chhṳ-khî, mien-chit 47,719 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 1,277,471 (2003-ngièn).  Aragon hiong-pet lâu Fap-koet siông-lìn, hiong-tûng he Catalunya. hiong-nàm he Valencia, hiong-sî he Castilla-La Mancha, Castilla lâu León, La Rioja khi̍p Navarre. Zaragoza-sén, Huesca-sén lâu Teruel-sén su̍k-yî Aragon chhṳ-chhṳ thi-khî.  Aragon ke sú-fú he Zaragoza. 

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k

*Huesca-sén
*Teruel-sén
*Zaragoza-sén

## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
## Chiá-moi sàng-sṳ
Zuera

** ** vi-yî Sî-pân-ngà Aragon Chhṳ-chhṳ-khî Zaragoza-sén ke yit-ke sṳ-chṳ́n. Chúng mien-chit 332 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 5,640-ngìn (2001-ngièn thúng-kie). 

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
## Chiá-moi sàng-sṳ
Zaragoza-sén

**Zaragoza-sén** (Sî-pân-ngà-ngî: Provincia de Zaragoza) he Sî-pân-ngà pet-phu ke yit-ke sén-fun, vi-yî Aragon Chhṳ-chhṳ-khî ke chûng-phu. Kì ke chû-vì yû Lérida-sén, Tarragona-sén, Teruel-sén, Guadalajara-sén, Soria-sén, La Rioja Chhṳ-chhṳ-khî, Navarra Chhṳ-chhṳ-khî yî-khi̍p Huesca-sén. Sén-fú Zaragoza ya-he cháng-ke Chhṳ-chhṳ-khî ke Sú-fú.

 thú-thi mien-chit vi 17,274 km², ngìn-khiéu yû 880,118 (2003-ngièn), chiông-khiun si-fûn-chṳ̂-sâm ke ngìn-khiéu kî-chhu chhai sú-fú. Chúng-khiung yû 292-ke Chhṳ-chhṳ-sṳ, chhêu-ko pan-su ke chhûn-chông kî-mìn séu-su yî sâm-pak-ngìn.

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
## Chiá-moi sàng-sṳ
Zaragoza

** Zaragoza** (Sî-pân-ngà-ngî: *Zaragoza*) he Sî-pân-ngà thi-ńg thai sàng-sṳ, ya-he Aragon lâu Zaragoza-sén ke sén-fú, vi-yî Iberia Pan-tó tûng-pet-phu. Zaragoza yî kú-chiak khi̍p mìn-siu̍k vùn-fa chhut-miàng, hien-kîm vi kûng-ngia̍p thi-tai, he 2008-ngièn Sṳ-kie Pok-lám-fùi ke chú-phan sàng-sṳ. Chhai kâu-thûng sông yû chhung-yeu vi-chì. Zaragoza thú-thi mien-chit vi 1,062.64 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yû 701,090 (2010-ngièn).

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
## Chiá-moi sàng-sṳ
Lérida-sén

**** (Sî-pân-ngà: Provincia de Lérida) he Sî-pân-ngà ke yit-sén, su̍k-yî Catalunya Chhṳ-chhṳ-khî.  chhú-yî cháng-ko Sî-pân-ngà ke tûng-phu, vi-yî Catalonia thi-khî ke sî-phu, lâu Girona-sén, Barcelona-sén, Tarragona-sén, Zaragoza-sén, Huesca-sén yî-khi̍p Fap-koet ke Andorra chiap-yòng. Lérida 2007-ngièn ngìn-khiéu thúng-kie vi 414,015-ngìn, khì-chûng yok 30% kî-chhu chhai sén-fi Lérida-sṳ. Lérida yû fat-tha̍t ke súi-kó sán-ngia̍p, sṳ̀n-sán thò-é lâu lî-é tén súi-kó.

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k

## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
## Chiá-moi sàng-sṳ
Madrid

**Madrid** (Sî-pân-ngà-ngî *Madrid*) he Sî-pân-ngà sú-tû khi̍p chui-thai tû-sṳ, ya-he   chhṳ-chhṳ-khî sú-fú, chhú-yî Sî-pân-ngà koet-thú chûng-phu, Manzanares-hò kon-chhôn khì-chûng. Sṳ-khî ngìn-khiéu yok 3,265,038-ngìn, tû-fi-khî ngìn-khiéu chet yok 6,087,000-ngìn(2011-ngièn)  kiûn cham Sî-pân-ngà sú-vi. 1561-ngièn Sî-pân-ngà koet-vòng Fî-li̍p Ngi-sṳ chiông sú-tû  chhiùng Toledo chhiên-ngi̍p liá-sàng. Khì thi̍t-sû ke thi-vi yì-yèn tet-tó khoai-suk ke fat-chán, sṳ̀n-vì vông-heu Sî-pân-ngà chhṳ̍t-mìn ti-koet ke yun-chhiû chûng-sîm, hien-kîm chet lâu Barcelona pûn lie̍t-vi Sî-pân-ngà ke lióng-thai tui-ngoi vùn-fa chhûng-khiéu. 

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn

## Kau-yuk
*Madrid Chhṳ-chhṳ Thai-ho̍k

## Kîn-chi
## Chiá-moi sàng-sṳ
Valencia

**Valencia** (Valencia-ngî: *Valéncia*) he Sî-pân-ngà thi-sâm thai sàng-sṳ, vi-yî tûng-phu yèn-ngan thi-khî, he kóng-héu lâu kûng-ngia̍p sàng-sṳ, sṳ-khî ngìn-khiéu yok 809,267-ngìn (2010-ngièn), thiâm-kâ chû-piên sṳ-chṳ́n khiung 1,564,145 ngìn-khiéu. Kì he Valencia Chhṳ-chhṳ-khî lâu Valencia-sén ke sú-fú. Hien-ngim sṳ-chóng vi Rita Barberá Nolla. Valencia lâu Barcelona, Madrid lâu Zaragoza tén tû-sṳ yû thiet-lu khi̍p kô-suk pâ-sṳ siông-lièn. 

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
## Chiá-moi sàng-sṳ
## Yû-miàng Ngìn-vu̍t
*El Cid
Iberia Pan-tó

** ** vi-yî Êu-chû sî-nàm kok, tûng lâu nàm-lìm Thi-chûng-hói, sî-piên he Thai-sî-yòng, pet-lìm Biscay-vân. Pyrenees Sân-ma̍k chhai Pan-tó tûng-pet-phu, lâu Êu-chû Thai-liu̍k lièn-chiap. Nàm-phu kak-tén Gibraltar Hói-hia̍p lâu Fî-chû tui-mong.  thai-pgu-fun thi-khî tû su̍k-yî Thi-chûng-hói Hì-hèu-khî.

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
Adradas

**Adradas** he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 67,47 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 70.

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
## Chiá-moi sàng-sṳ

分類:Sok-lî-â-sén
Valencia-sén

**Valencia-sén** (Sî-pân-ngà-ngî: *Provincia de Valencia*) he Sî-pân-ngà sén-fun chṳ̂-yit, chhai Valencia Chhṳ-chhṳ-khî ke chûng-phu, tûng-lìm Thi-chûng-hói, nàm yû Alicante-sén, sî-pet chiap Cuenca-sén, sî-nàm tap-tén Albacete-sén, pet-vi Castellón-sén. Thú-thi mien-chit 10.563 phìn-fông kûng-lî. Khì-chûng Rincón de Ademuz he Cuenca-sén lâu Teruel-sén chṳ̂-kiên ke fî-thi. Cháng-ko sén ngìn-khiéu yû 2,267,503-ngìn yok sâm-fûn-chṳ̂-yit kî-chhu yî chhṳ-chhṳ-khî ke sú-fú Valencia.

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k

## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
## Chiá-moi sàng-sṳ
Badajoz

**Badajoz** he Sî-pân-ngà ke sàng-sṳ.  he -sén ke sén-fi. Su̍k-yî Extremadura Chhṳ-chhṳ-khî. Moor-ngìn chên-kîn chhai liá-sàng kien-li̍p ko yeu-sai.  kín-lìn Phù-thò-ngà. Chhiùng Madrid khôi-vông Lisbon ke thiet-lu ya thù-kang liá-piên.  chhiùng sṳ́-chhièn sṳ̀-khì khôi-sṳ́ chhiu yû-ngìn kî-chhu. 1031-ngièn   sṳ̀n-vì Vòng-koet ke sú-fú. 1168-ngièn pûn Phù-thò-ngà cham-liâng. Sî-pân-ngà thu̍k-li̍p chan-chên khì-kiên,  chên chhai 1808-ngièn lâu 1809-ngièn pûn Fap-koet kiûn-chhui kûng-kit.
Ibieca

**Ibieca** he chhai Sî-pân-ngà Huesca-sén Aragon Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-chṳ́n. Chúng mien-chit yû 14,9 phiàng-fông kûng-lî, 2011-ngièn ngìn-khiéu he 109.

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
## Chiá-moi sàng-sṳ
Kâ-lìn-khî

**Kâ-lìn-khî**  (嘉陵區) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Nàm-chhûng-sṳ só kón-hot ke yit-ke khî. Chúng mien-chit 1170 phìn-fông kûng-lî, 2002-ngièn ngìn-khiéu 660,000-ngìn. 

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Kîn-chi
## Ngìn-khiéu
## Ngî-ngièn
## Chûng-kau
## Vùn-fa
## Kau-yuk
## Chhâm-kháu Vùn-hien
## Ngoi-phu Lièn-kiet
Lo̍k-sân-sṳ

**Lo̍k-sân-sṳ** (樂山市, Si-chhôn‎-fa: No2san1； Pún-thi fat-yîm: []) vi-yî Chûng-koet Si-chhôn‎-sén chûng-nàm-phu. Mien-chit 12,826 phìn-fông chhiên-mí, chúng ngìn-khiéu yok 3,501,200-ngìn.

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Kîn-chi
## Ngìn-khiéu
## Ngî-ngièn
## Chûng-kau
## Vùn-fa
## Kau-yuk
## Chhâm-kháu Vùn-hien
## Ngoi-phu Lièn-kiet
Fùng-ngá-yen

** Fùng-ngá-yen**  (洪雅縣) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Mì-sân-sṳ só kón-hot ke yit-ke yen. Chúng mien-chit 1,948.43 phìn-fông kûng-lî, 2004-ngièn ngìn-khiéu 340,000-ngìn. 

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Kîn-chi
## Ngìn-khiéu
## Ngî-ngièn
## Chûng-kau
## Vùn-fa
## Kau-yuk
## Chhâm-kháu Vùn-hien
## Ngoi-phu Lièn-kiet
Ngì-pîn-sṳ

**Ngì-pîn-sṳ** (宜賓市, Si-chhôn‎-fa: ȵi2bin1; Koet-chi Yîm-phiêu: ), vi-yî Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Chûng-nàm-phu. Mien-chit 13,283 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu 5,040,800-ngìn. 

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Kîn-chi
## Ngìn-khiéu
## Ngî-ngièn
## Chûng-kau
## Vùn-fa
## Kau-yuk
## Chhâm-kháu Vùn-hien
## Ngoi-phu Lièn-kiet
Mì-sân-sṳ

**Mì-sân-sṳ** (眉山市, Si-chhôn‎ fa:   Mi2san1；Koet-chi Yîm-phiêu：[]）he  Chûng-koet Si-chhôn‎-sén  chûng-phu só kôn-hot ke Thi-kip-sṳ. Chúng mien-chit 7,186 phìn-fông chhiên-mí, 2002-ngièn ngìn-khiéu 3,460,000-ngìn. 

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Kîn-chi
## Ngìn-khiéu
## Ngî-ngièn
## Chûng-kau
## Vùn-fa
## Kau-yuk
## Chhâm-kháu Vùn-hien
## Ngoi-phu Lièn-kiet
Fà-yìn-sṳ

**Fà-yìn-sṳ** (華鎣市) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Kóng-ôn-sṳ só kón-hot ke yit-ke sàng-sṳ. Chúng mien-chit 5.5 phìn-fông kûng-lî, 1999-ngièn ngìn-khiéu 344,766-ngìn. 

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Kîn-chi
## Ngìn-khiéu
## Ngî-ngièn
## Chûng-kau
## Vùn-fa
## Kau-yuk
## Chhâm-kháu Vùn-hien
## Ngoi-phu Lièn-kiet
Lérida-sén Chhṳ̍t-hot-sṳ

Yî-ha he Sî-pân-ngà Lérida-sén Catalunya Chhṳ-chhṳ-khî ke Chhṳ̍t-hot-sṳ:

## Chhâm-kháu
*Sî-pân-ngà Thi-lî
*Sî-pân-ngà Sàng-sṳ
Acered

** ** vi-yî Sî-pân-ngà Aragon Chhṳ-chhṳ-khî Zaragoza-sén ke yit-ke sṳ-chṳ́n. Chúng mien-chit 30 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 236-ngìn (2011-ngièn thúng-kie). 

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
## Chiá-moi sàng-sṳ
Aniñón

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
## Chiá-moi sàng-sṳ
Juan Carlos 1-sṳ

** Fù-ôn Khà-lo̍k-sṳ̂ Yit-sṳ**  (Sî-pân-ngà-ngî: Juan Carlos I, 1938-ngièn 1-ngie̍t 5-ngit－), he Sî-pân-ngà hien-ngim koet-vòng, ya-he Franco Sṳ̀-thoi kiet-suk heu ke thi-yit ngim koet-vòng, yî 1975-ngièn tên-kî. Khì vi Sî-pân-ngà chhièn koet-vòng Alfonso 13-Sṳ ke chóng-chṳ́. Juan Carlos 1938-ngièn sâng-yî Yi-thai-li Lò-mâ, tông-sṳ̀ Sî-pân-ngà vòng-sṳt yîn-vi phit-fam 1931-ngièn sṳ̀n-li̍p ke Sî-pân-ngà thi-ngi khiung-fò-koet yì chhiên-sái to Yi-thai-li. 1948-ngièn kì fì-to Sî-pân-ngà chiap-su kau-yuk. 1954-ngièn pit-ngia̍p  yî Mâ-tet-lî chṳ̂  San Isidro Ho̍k-káu. 1955-ngièn chṳ 1957-ngièn chhai Sat-là-kô-sat Kiûn-sṳ Ho̍k-yen chhṳ̂m-chho. 1957-ngièn kì yu-chhai Marin Hói-kiûn Ho̍k-káu, San Javier Khûng-kiûn Ho̍k-káu ho̍k-si̍p. 1961-ngièn kì pit-ngia̍p yî Complutense Thai-ho̍k.
Mariano Rajoy

**Mariano Rajoy** (Sî-pân-ngà-ngî fat-yîm: [maˈɾjano raˈxoi̯]; 1955-ngièn 3-ngie̍t 27-ngit -）Sî-pân-ngà chṳn-chhṳ-kâ. 
2011-ngièn 11-ngie̍t 20-ngit kì só liâng-thô ke Ngìn-mìn-tóng yàng-ko ngi-fi thai-sién, tông-sién Sî-pân-ngà Sú-siong. Kì chhai Aznar Chṳn-fú ngim-khì nui tâm-ngim ko kûng-khiung kón-lî thai-chhṳ̀n, kau-yuk lâu vùn-fa thai-chhṳ̀n , thi-yit Fu Sú-siong lâu nui-chṳn thai-chhṳ̀n tén chṳt-fun.
Madrid Chhṳ-chhṳ Thai-ho̍k

**Madrid Chhṳ-chhṳ Thai-ho̍k** (Sî-pân-ngà-ngî: Universidad Autónoma de Madrid) , vi Sî-pân-ngà sû-tû Madrid ke yit-ke kûng-li̍p thai-ho̍k, chhóng-kien yî 1968-ngièn. Chú káu-khî vi-yî Madrid pet-kau ke Cantoblanco. Madrid Chhṳ-chhṳ Thai-ho̍k he Sî-pân-ngà chui yû-miàng ke thai-ho̍k chṳ̂-yit, thi̍t-phe̍t he khì Fap-ho̍k-yen pí-káu vi tî-miàng.
El Cid

**El Cid** (Sî-pân-ngà-ngî chhiòn-miàng: Rodrigo Díaz de Vivar, 1043-ngièn－1099-ngièn 7-ngie̍t 10-ngit), Castilla kui-chhu̍k, Valencia ke chṳ̂n-fu̍k-chá lâu sàng-chú, Sî-pân-ngà mìn-chhu̍k yîn-hiùng. Rodrigo Díaz de Vivar sâng-yî Vivar thi-khî ke kui-chhu̍k kâ-thìn. Rodrigo yî yîn-hiùng san-chan, yàng-tet Moor-ngìn ke chûn-kin, chhṳ̂n-fû kì "El Cid" (Â-lâ-pak-ngìn tui nàm-chṳ́ ke chûn-chhṳ̂n. Castilla koet-vòng Alfonso 6-sṳ yîn-vi El Cid tui Moor-ngìn chok-chan kûng-lò, chiông chhṳ-kâ ke Suk-pak moi-é phi-kip kì.  1094-ngièn El Cid kûng-hâ Valencia khi̍p chû-vì thi-khî, sṳ̀n-vì liá-chak thi-khî sṳ̍t-chi sông ke thúng-chhṳ-chá.
Tarragona-sén

**Tarragona-sén** he Sî-pân-ngà ke Catalunya Chhṳ-chhṳ-khî hâ-hot ke yit-ke sén, vi-yî Sî-pân-ngà tûng-pet, phîn-lìm thi-chûng-hói. Tarragona-sén chúng mien-chit vi 6,283 phìn-fông chhiên-mí, 2008-ngièn thúng-kie ngìn-khiéu he 888 895-ngìn, khì-chûng  17.4% ke ngìn-khiéu kî-chhu chhai sú-fú Tarragona sṳ-nui, sén-nui chui-ô tiám vi hói-pha̍t 1,442-mí ke Caro-sân.

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k

## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
Tarragona

**Tarragona** vi-yî Sî-pân-ngà Catalunya Chhṳ-chhṳ-khî tûng-nàm-phu thi-chûng-hói yèn-ngan, Tarragona-sén ke sú-fú, mien-chit 64.6 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 260,152-ngìn (2005-ngièn).

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
## Chiá-moi sàng-sṳ
Reus

**Reus**  he Sî-pân-ngà Tarragona-sén Catalonia Chhṳ-chhṳ-khî ke yit-ke sṳ-chṳ́n, yit-chhṳ̍t he Tarragona-sén thi-ngi thai sàng-sṳ. Chúng mien-chit 53 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 89,006-ngièn (2001-ngièn thúng-kie), ngìn-khiéu me̍t-thu 1679-ngìn/phìn-fông kûng-lî. 

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
## Chiá-moi sàng-sṳ
Clarés de Ribota

** ** vi-yî Sî-pân-ngà Aragon Chhṳ-chhṳ-khî Zaragoza-sén ke yit-ke sṳ-chṳ́n. Chúng mien-chit 18 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 101-ngìn (2004-ngièn thúng-kie). 

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
## Chiá-moi sàng-sṳ
Sî-pân-ngà Ti-koet

**Sî-pân-ngà Ti-koet** (Sî-pân-ngà-ngî: Imperio Español) he sṳ-kie sông thi-yit phî chṳ̂n-chṳn yi-ngi sông ke chhiòn-khiù ti-koet lâu chhṳ̍t-mìn ti-koet chṳ̂-yit, ya-he sṳ-kie li̍t-sṳ́ sông chui-thai ke ti-koet chṳ̂-yit. 16 Sṳ-ki chûng, Sî-pân-ngà lâu Phù-thò-ngà he Êu-chû fàn-khiù thâm-hiám lâu chhṳ̍t-mìn khok-chông ke siên-fûng, pin-chhai kok thai hói-yòng khôi-chak mo-yi lu-sien, sṳ́-tet mo-yi fàn-yùng, lu-sien chhiùng Sî-pân-ngà vàng-khiam Thai-sî-yòng to Mî-chû, chhiùng Me̍t-sî-kô vàng-khiam Thai-phìn-yòng, kîn-ko Fî-li̍t-pîn Tûng-Â. Sî-pân-ngà chṳ̂n-fu̍k-chá fí-me̍t Aztec, Inca Ti-koet lâu Maya vùn-mìn, pin tui Nàm-pet Mî-chû thai-phién liâng-thú yúng-yû siên-chhṳ̂n. Sî-pân-ngà chhai 16 chṳ 17 Sṳ-ki kiên kîn-li̍t khì vùn-fa vòng-kîm ngièn-thoi.
Sî-pân-ngà-ngìn

**Sî-pân-ngà-ngìn** (Sî-pân-ngà-ngî: Españoles) he Êu-chû sî-nàm-phu Iberia Pan-tó sông ke koet-kâ Sî-pân-ngà chṳ̂ chú-thí mìn-chhu̍k, mû-ngî he Sî-pân-ngà-ngî, yì Sî-pân-ngà-ngî chet he yit-chúng chhiùng Lâ-tên-ngî fat-chán chhut-lòi ke ngî-ngièn, li̍t-sṳ́ yû-kiú. Thai-phu-fun Sî-pân-ngà-ngìn sin-fung Thiên-chú-kau. Sùi-tén Sî-pân-ngà Ti-koet ke hîn-hí, Sî-pân-ngà-ngìn ya-he san-kî kok-ke chhṳ̍t-mìn-thi.
Ba Đình

**Ba Đình Khiun** () he Ye̍t-nàm sú-tû Hà Nội hâ-hot ke yit-ke khiun. Ba Đình vi Ye̍t-nàm ke chṳn-chhṳ chûng-sîm, Ye̍t-nàm thai-phu-fun chṳn-chhṳ kî-kôan khi̍p ngoi-koet sṳ́-kón vi-yî Ba Đình. Pet lâu Tây Hồ khiun phì-lìn, nàm chiap Hà Đông khiun, tûng lièn Fùng-hò, tûng-nàm thùng Hoàn Kiếm khiun siông-lièn, sî lièn Cầu Giấy khiun. Chúng mien-chit 9,244 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu 228,352-ngìn.

## Hàng-chṳn Khî-va̍k
Ba Đình hâ-hot 14-ke fông.
Hà Nội

**Hà Nội Sṳ**  (Ye̍t-nàm-ngî: Thành phố Hà Nội) he Ye̍t-nàm Sa-fi Chú-ngi Khiung-fò-koet ke sú-tû, vi-yî Ye̍t-nàm pet-phu, Fùng-hò Sâm-kok-chû sî-pet-phu, Fùng-hò yu-ngan. Yîn-vi chhú Fùng-hò lâu Tô Lịch Kông  (Ye̍t-nàm-ngî: Sông Tô Lịch) chṳ̂-kiên yì tet-miàng Hà Nội (河內, "Hò-nui"). Si-chû fûn-phe̍t lâu Bắc Giang, Bắc Ninh, Bắc Kạn, Vĩnh Phúc chiap-yòng. Hà Nội he Ye̍t-nàm ke kûng-ngia̍p, vùn-fa chûng-sîm, thùng-sṳ̀ ya-he Ye̍t-nàm li̍t-sṳ́ kú-tû, khì yúng-yû yit-chhiên tô-ngièn li̍t-sṳ́, chhiùng sî-ngièn 11 Sṳ-ki chhiu-he Ye̍t-nàm chṳn-chhṳ, kîn-chi lâu vùn-fa chûng-sîm, sṳ-khî li̍t-sṳ́ vùn-vu̍t fûng-fu, miàng-sṳn kú-chiak phiên-pu. Ngìn-khiéu yok 6,448,837-ngìn (2009-ngièn), tô-vi Kîn-chhu̍k. Hà Nội chiông kí-phan 2019-ngièn Â-chû Yun-thung-fi.

## Chhṳ-yèn Thi-lî
### Hì-hèu

## Li̍t-sṳ́
### Ngièn-péu
## Hàng-chṳn Khî-va̍k

## Ngìn-khiéu
## Ngî-ngièn
## Kîn-chi
## Vùn-fa
## Kau-yuk
### Thai-ho̍k
## Lî-hàng
## Kín-tiám
## Kâu-thûng
### Kûng-khiung Kâu-thûng
### Thiet-lu
### Hòng-khúng
## Yû-hau sàng-sṳ
## Chhâm-kháu vùn-hien


## Ngoi-phu lièn-kiet
Sơn Tây (Hà Nội)

**Sơn Tây Sṳ-sa** () he Ye̍t-nàm sû-tû Hà Nội hâ-hot ke yit-ke Sṳ-sa, ngièn-vi Hà Tây Sén Sơn Tây Sṳ (), chṳ̂-heu hàng-chṳn khî-va̍k kói-kiet chiông Hà Tây pìn-ngi̍p Hà Nội tûng-ông chhṳ̍t-hot-sṳ, yîn-yì kong-kip sṳ̀n-vì Sṳ-sa. Sơn Tây Sṳ-sa he Hà Nội sî-pet-phu thi-khî ke chṳn-chhṳ,  kîn-chi, vùn-fa chûng-sîm.
Sú-tû

**Sú-tû** (首都)，chṳ́ yit-ke koet-kâ ke tûng-ông chṳn-fú só-chhai-thi ke sú-yeu hàng-chṳn chûng-sîm sàng-sṳ, ya-he chṳn-chhṳ fa̍t-thung ke chûng-sîm sàng-sṳ, kok-lui koet-kâ-kip kî-kôan si̍p-chûng chu-chap-thi, koet-kâ chú-khièn ke siong-chṳ̂n sàng-sṳ. Chhai thai-phu-fun koet-kâ, Sú-tû he koet-kâ chui-thai ke sàng-sṳ, yì Tet-koet Pak-lìm, Â-kîn-thìn Buenos Aires tén; thai-phu-fun ke koet-kâ ya hàn-m̀ chhai Hièn-fap lâu Fap-li̍t nui thin Sú-tû thi-tiám, yì-yèn chhai phu-fun koet-kâ, chṳn-chhṳ chûng-sîm lâu kîn-chi chûng-sîm fûn-lì, li-yì Kâ-nâ-thai Ottawa, Àu-chû Canberra tén. Yû-sṳ̀ yit-ke koet-kâ yû tô-chak sú-tû, yì hàng-chṳn sú-tû, sṳ̂-fap sú-tû, fûn-phe̍t he pún-koet ke hàng-chṳn lâu sṳ̂-fap chûng-sîm.
Cầu Giấy

**Cầu Giấy Khiun** () he Ye̍t-nàm sú-tû Hà Nội hâ-hot ke yit-ke khiun, yîn khiu-sṳ̀ kin-nui tô-chho chṳ́ chok-fông yì tet-miàng. Cầu Giấy yúng-yû chung-tô sông-ngia̍p-khî. Chúng ien-chit 12.04 phìn-fông kûng-lî. 2001-ngièn ngìn-khiéu 142,800-ngìn.

## Hàng-chṳn Khî-va̍k
Cầu Giấy hâ-hot 14-ke fông.

*Nghĩa Đô
*Quan Hoa
*Dịch Vọng
*Dịch Vọng Hậu
*Trung Hòa
*Nghĩa Tân
*Mai Dịch
*Yên Hòa
Cống Vị

**Cống Vị Fông** (Ye̍t-nàm-ngî: Phường Cống Vị／坊貢位) he Ye̍t-nàm sú-tû Hà Nội Sṳ Ba Đình Khiùn hâ-hot ke yit-ke fông. Chúng mien-chit 0.52 phìn-fông kûng-lî, 2005-ngièn chúng ngìn-khiéu 14,786-ngìn, ngìn-khiéu me̍t-thu 28,435 ngìn/km².
Nghĩa Đô (Cầu Giấy)

**Nghĩa Đô Fông** (Ye̍t-nàm-ngî: Phường Nghĩa Đô／坊義都) he Ye̍t-nàm sú-tû Hà Nội Sṳ Cầu Giấy Khiùn hâ-hot ke yit-ke fông.
Quan Hoa

**Quan Hoa Fông** (Ye̍t-nàm-ngî: Phường Quan Hoa／坊關華) he Ye̍t-nàm sú-tû Hà Nội Sṳ Cầu Giấy Khiùn hâ-hot ke yit-ke fông. Chúng mien-chit 0.83 phìn-fông kûng-lî, 2005-ngièn chúng ngìn-khiéu 19,500-ngìn, ngìn-khiéu me̍t-thu 23,494 ngìn/phìn-fông kûng-lî.
Ido-ngî

**Ido-ngî** he yung Esperanto vi kî-chhú, chṳ̂m-tui khì khiet-tiám kói-liòng ke yit-chak Ngìn-chho ngî-ngièn, yî 1900 ngièn-thoi fat-chán chhut-lòi, chṳ-kîm yok lióng-chhiên to ńg-chhiên  kiên-sùi-chá, chú-yeu sṳ́-yung ngìn-khiéu  fûn-phu chhai Êu-chû.

## Li̍t-sṳ́
## Lui-phe̍t
## Thi-lî fûn-phu
## Fông-ngièn
## Ngî-yîm
## Sṳ-mû
## Vùn-fap
### Ido-ngî ke Séu-vòng-chṳ́
**Thi-sṳ̍p-chhit chông** (CHAPITRO XVII)
:Bona nokto ! –dicis la surprizata princeto.
:Bona nokto ! –dicis la serpento.
:Adsur qua planeto me falis ? –questionis la princeto.
:Adsur Tero, sur Afrika. –respondis la serpento.
:Ha !... Kad esas nulu sur Tero ?
:To esas la dezerto, e nulu esas sur la dezerti. Tero esas tre granda –dicis la serpento.

:La princeto sideskis sur stono e levis lua okuli a la cielo.

:Me questionas a me –lu dicis- ka la steli intence brilas por ke uladie singlu povez trovar sua stelo. Videz mea planeto, olu esas exakte super ni... ma tre fore !
:Olu esas bela planeto –dicis la serpento-. Por quo vu venis adhike ?
:Esas chagreneto inter floro e me –dicis la princeto.
:Ha ! –dicis la serpento.

:E la du permanis silence.

:Ube esas la personi ? –klamis fine la princeto-. Onu esas kelke sola sur la dezerto...
:Inter la personi onu anke esas sola –dicis la serpento.
 
:La princeto regardis la serpento longatempe.

:Vu esas stranja animalo ! –dicis la princeto-. Vu esas tam tenua kam fingro...
:Yes, ma me esas plu potenta kam fingro di rejo –dicis la serpento.

:La princeto ridetis.

:Me ne kredas ke vu esas tre potenta, mem vu ne havas pedi... nek vu povas voyajar...
:Me povas transportar vu plu fore kam navo -dicis la serpento.

:Ed olu spulis la maleolo di la princeto, same kam ora braceleto.

:Ta quan me tushas retroiras a la tero deube lu venis. Ma vu esas pura e vu venas de stelo...

:La princeto nulon respondis.

:Me kompatas vu, qua esas tante sola sur ta harda granita Tero. Me povas helpar vu se vu sentas nostalgio a vua planeto. Me povas...

:Ho ! –dicis la princeto-. Me bone komprenis, ma pro quo vu sempre parolas enigmatoze ?

:Me solvas omna enigmati –dicis la serpento.

:E la du permanis silence.

## Chu-sṳt
## Chhâm-siòng

## Ngoi-phu Lièn-kiet
Valparaíso

**Valparaíso** vi-yî Thai-phìn-yòng ngan-piên, he Chṳ-li li̍p-fap sú-tû, koet-fi ke só-chhai-thi, Valparaíso Thai-khyî lâu Valparaíso-sén sú-fú. 2002-ngièn ngìn-khiéu 263,499-ngìn, he Chṳ-li thi-liuk thai sàng-sṳ, Valparaíso tû-fi-khî he Chṳ-li thi-ngi thai. Khiu sàng-khî chhai 2003-ngièn pûn lie̍t-chhut vi Sṳ-kie Vùn-fa Vì-sán.

## Li̍t-sṳ́
## Thi-lî
## Hì-hèu
## Hàng-chṳn khî-va̍k
## Ngìn-khiéu mìn-chhu̍k
## Chṳ̂-ngièn
## Kîn-chi
## Chiá-moi sàng-sṳ
## Yû-miàng Ngìn-vu̍t
Kôn-yàm

**Kôn-yàm** (Hepatitis) he Kôn-chhóng yîn phiang-thu̍k, yo̍k-vu̍t, chiú-chîn fe̍t-chá thoi-chhia yi-sòng yîn-hí ke fat-yàm chṳn-chhong. Kôn-yàm ke ngièn-yîn khó-nèn m̀-thùng, yî-cheu péu-hien chṳn-chhong m̀-thùng, yu fûn-cho Man-sin Kôn-yàm khi̍p Kip-sin Kôn-yàm lióng-chúng.
Kôn-chhóng

**Kôn-chhóng** (肝臟) vi Chit-chhûi thung-vu̍t ke hi-kôn. Kôn-chhóng he sṳ̂n-thí nui yî thoi-chhia kûng-nèn vi-chú ke hi-kôn, pin chhai sṳ̂n-thí tú-lî pàn hi-chhù thu̍k-su, tú-chhùn thòng-ngièn, fun-pit-sin thàn-pha̍k-chṳt ha̍p-sṳ̀n tén-tén.
Phiang-thu̍k

** Phiang-thu̍k** (病毒) he yit-chúng khí-yû se-pâu kám-ngiam-sin ke Â-hién-mì lia̍p-é, kì sṳ̍t-chi sông chhiu-he yù yit-chak pó-fu-sin ke ngoi-hok pâu-kó ke yit-thon DNA fe̍t-chá RNA, chia-chho̍k kám-ngiam ke kî-chṳ, liá-chak kién-tân ke sâng-vu̍t-thí cho-tet li-yung suk-chú ke se-pâu ne-thúng chin-hàng chhṳ-kâ fu̍k-chṳ, than-he mò-fap thu̍k-li̍p sên-chóng lâu fu̍k-chṳ. Phiang-thu̍k cho-tet kám-ngiam só-yû ke khí-yû se-pâu kiet-kèu ke sâng-miang-thí.
Chhiâng-môi-su

**Chhiâng-môi-su** (Penicillin) he fûn-chṳ́ chûng hàm-yû chhiâng-môi-vàn, nèn pho-fái se-khiûn ke se-pâu-piak pin chhai se-khiûn se-pâu ke fàn-chhṳ̍t khì-kiên hí sat-khiûn chok-yung ke yit-lui khong-sâng-su. Chhiâng-môi-su he kîn-sòng sṳ́-yung ke khong-khiûn yo̍k-phín. 1928-ngièn Yîn-koet Lùn-tûn Thai-ho̍k Sṳn Mâ-li-â Yî-ho̍k-yen Se-khiûn-ho̍k kau-su Sir Alexander Fleming chhai sṳ̍t-ngiam-sṳt chûng fat-hien chhiâng-môi-su khí-yû sat-khiûn chok-yung. 1938-ngièn yù Mà-sat-chû-set Lî-kûng Ho̍k-yen ke Ernst Boris Chain (1906 -1979),  Howard Florey (1898-1968) khi̍p Norman Heatley (1911-2004) liâng-thô ke thòn-chhui thì-lien chhut-lòi.