open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vòng Fên-sṳ̀n Thòi-vân Â-sṳ̀n Sṳ-kie Ví-ngìn Chhòi-sṳ̀n Chúng-thúng

**Vòng Fên-sṳ̀n Thòi-vân Â-sṳ̀n Sṳ-kie Ví-ngìn Chhòi-sṳ̀n Chúng-thúng** (黃宏成台灣阿成世界偉人財神總統, ), chhut-se chhai Thòi-vân Thò-yèn-yen Chûng-la̍k-sṳ Nui-la̍k-lî (kîm Thò-yèn-sṳ Chûng-la̍k-khî) , he yit-miàng Thòi-vân chok-kâ.

分類:Thò-yèn-sṳ
Fên-sṳ̀n
分類:Thòi-vân-ngìn
Sûn Li

**Sûn Li** (孙俪; pún-miàng: 孙丽, ) he yit-ke ńg ngi-ngìn, pit-ngia̍p chhai Sông-hói Tûng-fông Vùn-fa Ho̍k-yen. 2011-ngièn chú-yên *[[Heu-kiûng Chṳ̂n-ván-chhòn]]* sṳ̀n-cho yû-miàng. Chú-yeu kûng-chok he phok-ngiap Thai-liu̍k thien-sṳ-khia̍k lâu kóng-ko.

分類:Sông-hói
分類:Chûng-koet-ngìn
分類:Yên-yèn
Put-lo̍k ke Thai-yòng

***Put-lo̍k ke Thai-yòng***() he tui Ngit-pún séu-sot-kâ Yamasaki Toyoko () ke thùng-miàng séu-sot kói-phiên ke thien-sṳ-khia̍k.

分類:Séu-sot
分類:Ngit-pún thien-sṳ-khia̍k
分類:Hak-kâ Thien-sṳ-thòi thien-sṳ-khia̍k
Nau-ngie̍t Tá-lûi-thòi

***Nau-ngie̍t Tá-lûi-thòi*** (鬧熱打擂台) he Chûng-fà Mìn-koet Hak-kâ Thien-sṳ-thòi tui 2003-ngièn 7-ngie̍t 12-ngit hí pô chhut ke chiet-muk.

分類:Hak-kâ Thien-sṳ-thòi
Mister Ajikko

***Mister Ajikko***() he yit-phu thien-sṳ thûng-va̍k, kói phiên tui Terasawa Daisuke () ke màn-va̍k.

分類:Màn-va̍k
分類:Ngi̍t-pún
分類:Thûng-va̍k
分類:Hak-kâ Thien-sṳ-thòi
Yùn-lìm Yen-li̍p Téu-nàm Kô-kip-chûng-ho̍k

**Yùn-lìm Yen-li̍p Téu-nàm Kô-kip-chûng-ho̍k**(雲林縣立斗南高級中學), ya ham-cho **Téu-nàm Kô-chûng**(斗南高中), he Thòi-vân Yùn-lìm ke yit-kiên vàn-chhiòn-chûng-ho̍k.
Yùn-lìm-yen Sṳ̂-li̍p Chang-sîm Kô-kip-chûng-ho̍k

**Yùn-lìm-yen Sṳ̂-li̍p Chang-sîm Kô-kip-chûng-ho̍k**(雲林縣私立正心高級中學), ya ham-cho **Chang-sîm Chûng-ho̍k**(正心中學), he Thòi-vân Yùn-lìm ke yit-kiên sṳ̂-li̍p vàn-chhiòn-chûng-ho̍k.
Koet-li̍p Pet-kóng Kô-kip-chûng-ho̍k

**Koet-li̍p Pet-kóng Kô-kip-chûng-ho̍k**(國立北港高級中學), ya ham-cho **Pet-kóng Kô-chûng**(北港高中), he Thòi-vân Yùn-lìm ke yit-kiên kô-kip-chûng-ho̍k.
Yùn-lìm-yen Sṳ̂-li̍p Yún-ngièn Kô-kip-chûng-ho̍k

**Yùn-lìm-yen Sṳ̂-li̍p Yún-ngièn Kô-kip-chûng-ho̍k**(雲林縣私立永年高級中學), ya ham-cho **Yún-ngièn Chûng-ho̍k**(永年中學), he Chûng-fà Mìn-koet Yùn-lìm-yen ke yit-kiên sṳ̂-li̍p vàn-chhiòn-chûng-ho̍k.
Koet-li̍p Fú-mî Kô-kip-chûng-ho̍k

**Koet-li̍p Fú-mî Kô-kip-chûng-ho̍k**(國立虎尾高級中學), ya ham-cho **Fú-mî Kô-chûng**(虎尾高中), he Thòi-vân Yùn-lìm ke yit-kiên kô-kip-chûng-ho̍k.
Sṳ̍t fan-tâm-é

縮圖|Sṳ̍t fan-tâm-é
**Sṳ̍t fan-tâm-é**(食飯擔仔; Ho̍k-ló-fa: *Chia̍h-pn̄g-taⁿ*) he Thòi-vân Yùn-lìm-yen Pô-chûng-hiông(褒忠鄉) lâu Tûng-sṳ-hiông(東勢鄉) ke mìn-kiên fa̍t-thung, lâu Pô-chûng yit-kiên kiûng-meu “Mâ-miàng-sân Chṳ́n-ôn-kiûng”(馬鳴山鎮安宮) yû tông-thai ke kôan-he.

分類:Yùn-lìm-yen
分類:Thòi-vân vùn-fa
Thòi-vân Chúng-tuk

**Thòi-vân Chúng-tuk** he Ngi̍t-pún thúng-chhṳ sṳ̀-thoi Thòi-vân ke chui kô chóng-kôn, yù thiên-fòng chṳ́-phai.

## Li̍t-ngim chúng-tuk
* Kabayama Sukenori 
* Katsura Tarō 
* Nogi Maresuke 
* Kodama Gentarō 
* Sakuma Samata 
* Andō Sadayoshi 
* Akashi Motojirō 
* Den Kenjirō 
* Uchida Kakichi 
* Izawa Takio 
* Kamiyama Mitsunoshin 
* Kawamura Takeji 
* Ishizuka Eizō 
* Ōta Masahiro 
* Minami Hiroshi 
* Nakagawa Kenzō 
* Kobayashi Seizō 
* Hasegawa Kiyoshi 
* Andō Rikichi

## Siông-koân
*Thòi-vân Chúng-tuk-fú
Go-Shirakawa Thiên-fòng

**Go-Shirakawa Thiên-fòng** (, *Go-Shirakawa-tennō*, ), miàng **Masahito** (), he Ngi̍t-pún ke thi 77 thoi thiên-fòng, 1115-ngièn chṳ 1158-ngièn chhai-vi.
Sutoku Thiên-fòng

**Sutoku Thiên-fòng** (, *Sutoku-tennō*, ), miàng **Asahito** (), he Ngi̍t-pún ke thi 75 thoi thiên-fòng, 1123-ngièn chṳ 1142-ngièn chhai-vi.
Go-Toba Thiên-fòng

**Go-Toba Thiên-fòng** (, *Go-Toba-tennō*, ), miàng **Takahira** (), he Ngi̍t-pún ke thi 82 thoi thiên-fòng, 1183-ngièn chṳ 1198-ngièn chhai-vi.
Go-Daigo Thiên-fòng

**Go-Daigo Thiên-fòng** (, *Go-Daigo-tennō*, ), miàng **Takaharu** (), he Ngi̍t-pún ke thi 96 thoi thiên-fòng, ya he Nàm-chhèu ke thi 1 thoi thiên-fòng. 1318-ngièn chṳ 1339-ngièn chhai-vi.
Antoku Thiên-fòng

**Antoku Thiên-fòng** (, *Antoku-tennō*, ), miàng **Tokihito** (), he Ngi̍t-pún ke thi 81 thoi thiên-fòng, 1180-ngièn chṳ 1185-ngièn chhai-vi.
Go-Komatsu Thiên-fòng

**Go-Komatsu Thiên-fòng** (, *Go-Komatsu-tennō*, ), miàng **Motohito** (), he Ngi̍t-pún ke thi 100 thoi thiên-fòng, ya he Pet-chhèu ke thi 6 thoi thiên-fòng. 1382-ngièn chṳ 1412-ngièn chhai-vi.
Go-Yōzei Thiên-fòng

**Go-Yōzei Thiên-fòng** (, *Go-Yōzei-tennō*, ) he Ngi̍t-pún ke thi 107 thoi thiên-fòng, 1586-ngièn chṳ 1611-ngièn chhai-vi. Pún-miàng **Kazuhito** (), 1598-ngièn kói-miàng **Katahito** ().
Ōgimachi Thiên-fòng

**Ōgimachi Thiên-fòng** (, *Ōgimachi-tennō*, ), miàng **Michihito** (), he Ngi̍t-pún ke thi 106 thoi thiên-fòng, 1557-ngièn chṳ 1586-ngièn chhai-vi.
Go-Mizunoo Thiên-fòng

**Go-Mizunoo Thiên-fòng** (, *Go-Mizunoo-tennō*, ), miàng **Kotohito** (), he Ngi̍t-pún ke thi 108 thoi thiên-fòng, 1611-ngièn chṳ 1629-ngièn chhai-vi.
Suiko Thiên-fòng

**Suiko Thiên-fòng** (, *Suiko-tennō*, ) he Ngi̍t-pún ke thi 33 thoi thiên-fòng, 593-ngièn chṳ 628-ngièn chhai-vi. Kì he yit-chak ńg thiên-fòng.
Kōgyoku Thiên-fòng

**Kōgyoku Thiên-fòng** (, *Kōgyoku-tennō*, ), miàng **Takara** (), he Ngi̍t-pún ke thi 35 thoi lâu 37 thoi thiên-fòng.

Kì he yit-chak ńg thiên-fòng. Kì yù lióng-chhṳ chhai-vi, 642-ngièn chṳ 645-ngièn chhai-vi ke sṳ̀-heu ham-cho **Kōgyoku Thiên-fòng**; 655-ngièn chṳ 661-ngièn chhai-vi ke sṳ̀-heu ham-cho **Saimei Thiên-fòng** (, *Saimei-tennō*).
Tenmu Thiên-fòng

**Tenmu Thiên-fòng** (, *Tenmu-tennō*, ), miàng **Ōama** (), he Ngi̍t-pún ke thi 40 thoi thiên-fòng, 673-ngièn chṳ 686-ngièn chhai-vi.
Taira no Kiyomori

**Taira no Kiyomori** (, ) he Ngi̍t-pún Heian Sṳ̀-thoi ke yit-chak vú-chiong, kûng-khîn lâu chṳn-chhṳ-kâ.
Minamoto no Yoritomo

**Minamoto no Yoritomo** (, ) he Ngi̍t-pún Kamakura mok-fú ke thi 1 thoi Chṳ̂n-yì Thai-chiông-kiûn, 1192-ngièn chṳ 1199-ngièn chhai-chṳt.
Chṳ̂n-yì Thai-chiông-kiûn

**Chṳ̂n-yì Thai-chiông-kiûn** ( *Seii Taishōgun*) he kú-thoi Ngi̍t-pún ke yit-chak kôn-chṳt. Chhai Kamakura Sṳ̀-thoi, Muromachi Sṳ̀-thoi lâu Edo Sṳ̀-thoi, ya ham-cho **mok-fú chiông-kiûn** fe̍t-chá **chiông-kiûn**, he Ngi̍t-pún ke sṳ̍t-chi chui kô thúng-chhṳ-chá.

## Siông-koân
*Kamakura mok-fú
*Muromachi mok-fú
*Edo mok-fú
Toyotomi Hideyoshi

**Toyotomi Hideyoshi** (, ) he Ngi̍t-pún Azuchi-Momoyama Sṳ̀-thoi ke yit-chak chhut-miàng ke daimyō.
Kōken Thiên-fòng

**Kōken Thiên-fòng** (, *Kōken-tennō*, ), miàng **Abe** (), he Ngi̍t-pún ke thi 46 thoi lâu 48 thoi thiên-fòng.

Kì he yit-chak ńg thiên-fòng. Kì yù lióng-chhṳ chhai-vi, 749-ngièn chṳ 758-ngièn chhai-vi ke sṳ̀-heu ham-cho **Kōken Thiên-fòng**; 764-ngièn chṳ 770-ngièn chhai-vi ke sṳ̀-heu ham-cho **Shōtoku Thiên-fòng** (, *Shōtoku-tennō*).
Tokugawa Ieyasu

**Tokugawa Ieyasu** (, ) he Ngi̍t-pún Edo mok-fú ke thi 1 thoi Chṳ̂n-yì Thai-chiông-kiûn, 1603-ngièn chṳ 1605-ngièn chhai-chṳt.
Muromachi mok-fú

**Muromachi mok-fú** ( *Muromachi bakufu*) fe̍t-chá ham-cho **Ashikaga mok-fú** ( *Ashikaga bakufu*), he yù Ashikaga Takauji kien-li̍p ke mok-fú, thúng-chhṳ Ngi̍t-pún ke sṳ̀-kiên he 1338-ngièn chṳ 1573-ngièn, liá sṳ̀-khì pûn ham-cho Muromachi Sṳ̀-thoi.

## Mok-fú chiông-kiûn
# Ashikaga Takauji
# Ashikaga Yoshiakira
# Ashikaga Yoshimitsu
# Ashikaga Yoshimochi
# Ashikaga Yoshikazu
# Ashikaga Yoshinori 
# Ashikaga Yoshikatsu 
# Ashikaga Yoshimasa 
# Ashikaga Yoshihisa 
# Ashikaga Yoshitane
# Ashikaga Yoshizumi 
# Ashikaga Yoshiharu 
# Ashikaga Yoshiteru 
# Ashikaga Yoshihide
# Ashikaga Yoshiaki
Edo mok-fú

**Edo mok-fú** ( *Edo bakufu*) fe̍t-chá ham-cho **Tokugawa mok-fú** ( *Tokugawa bakufu*), he yù Tokugawa Ieyasu kien-li̍p ke mok-fú, thúng-chhṳ Ngi̍t-pún ke sṳ̀-kiên he 1603-ngièn chṳ 1868-ngièn, liá sṳ̀-khì pûn ham-cho Edo Sṳ̀-thoi.

## Mok-fú chiông-kiûn
#Tokugawa Ieyasu
#Tokugawa Hidetada
#Tokugawa Iemitsu
#Tokugawa Ietsuna
#Tokugawa Tsunayoshi
#Tokugawa Ienobu
#Tokugawa Ietsugu
#Tokugawa Yoshimune
#Tokugawa Ieshige
#Tokugawa Ieharu
#Tokugawa Ienari
#Tokugawa Ieyoshi
#Tokugawa Iesada
#Tokugawa Iemochi
#Tokugawa Yoshinobu
Kamakura mok-fú

**Kamakura mok-fú** ( *Kamakura bakufu*) he yù Minamoto no Yoritomo kien-li̍p ke mok-fú, thúng-chhṳ Ngi̍t-pún ke sṳ̀-kiên he 1192-ngièn chṳ 1333-ngièn, liá sṳ̀-khì pûn ham-cho Kamakura Sṳ̀-thoi.

## Mok-fú chiông-kiûn
#Minamoto no Yoritomo
#Minamoto no Yoriie
#Minamoto no Sanetomo
#Fujiwara no Yoritsune
#Fujiwara no Yoritsugu
#Munetaka Chhîn-vòng
#Koreyasu Chhîn-vòng
#Hisaaki Chhîn-vòng
#Morikuni Chhîn-vòng
社子里 (新屋區)

**社子里**係位在中華民國桃園市新屋區个一隻里，東方隔等社仔坑摎埔頂相接，西方係大坡、望間，南方係楊梅區，北方係東明、槺榔。面積大體係5.149平方公里，係全新屋土地總面積个6.06％，住到這个較多係客家人。另外社子可分到**社子**摎**番婆-{坟}-**兩个部分。最多人个姓係姓徐摎姓彭。

## 地名由來
*社子：原為平埔族个部落。
*番婆-{坟}-：有隻平埔族个婦人家埋到這，故所得名。-{坟}-：音 ㄪㄨㄣ，義同「墳」。

## 教育
*桃園市新屋區社子國民小學
Séu-ńg Sṳ̀-thoi

**Séu-ńg Sṳ̀-thoi** (; ; ) he Hòn-koet SM Entertainment yî 2007-ngièn thûi-chhut ke ńg-chṳ́ chû-ha̍p.
TVXQ

**TVXQ** (; ) he Hòn-koet SM Entertainment yî 2003-ngièn thûi-chhut ke nàm-chṳ́ chû-ha̍p.

## Chhâm-kháu chṳ̂-liau

分類:kô-sú
BTS

**BTS** (; ) he Hòn-koet Big Hit Ngu-lo̍k yî 2013-ngièn thûi-chhut ke nàm-chṳ́ chû-ha̍p.

## Chhâm-kháu chṳ̂-liau
Kóng-chû Thi-thiet 9-ho Sien

**Kóng-chû Thi-thiet 9-ho Sien** (me ôn-to: **Fâ-tû Sien **, 花都線) he chhiùng Chûng-fà Ngìn-mìn Khiung-fò-koet Kóng-chû-sṳ  chṳ  chṳ-kiên, tui Kóng-chû Thi-thiet kîn-yàng ke thiet-lu. 

## Chhâ-chhàm khói-yeu
## Li-yung chhong-khóng
## Chhâ-chhàm chû-piên
## Li̍t-sṳ́
## Chhâm-kháu chṳ̂-liau
* 
***
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Lìn-khiûn chhâ-chhàm
## Ngoi-phu lièn-kiet
Chûng-koet Khiung-sán-tóng thi 19 chhṳ Chhiòn-koet Thoi-péu Thai-fi

**Chûng-koet Khiung-sán-tóng thi 19 chhṳ Chhiòn-koet Thoi-péu Thai-fi**, kién-chhṳ̂n **Chûng Khiung 19 Thai**, he Chûng-koet Khiung-sán-tóng yî 2017-ngièn 10-ngie̍t 18-ngit chṳ 10-ngie̍t 24-ngit chhai Pet-kîn khôi ke Chhiòn-koet Thoi-péu Thai-fi. Khôi-fi ke thoi-péu yù 2,280 ngìn. Liá-chak fi-ngi sién-kí chhut chûng-yông vî-yèn 204 ngìn lâu chûng-yông heu-pú vî-yèn 172 ngìn.

19 Thai kiet-suk ke chhṳ-ngit, Chûng Khiung Chûng-yông Vî-yèn-fi sién-kí chhut Chûng-yông Chṳn-chhṳ-khiu̍k Sòng-vî 7 ngìn:

*Si̍p Khiûn-phìn
*Lí Khiet-khiòng
*Li̍t Chan-sû
*Vông Yòng
*Vòng Fu-nèn
*Chhau Lo̍k-chi
*Hòn Chang
Chûng-koet Khiung-sán-tóng thi 18 chhṳ Chhiòn-koet Thoi-péu Thai-fi

**Chûng-koet Khiung-sán-tóng thi 18 chhṳ Chhiòn-koet Thoi-péu Thai-fi**, kién-chhṳ̂n **Chûng Khiung 18 Thai**, he Chûng-koet Khiung-sán-tóng yî 2012-ngièn 11-ngie̍t 8-ngit chṳ 11-ngie̍t 14-ngit chhai Pet-kîn khôi ke Chhiòn-koet Thoi-péu Thai-fi. Khôi-fi ke thoi-péu yù 2,268 ngìn. Liá-chak fi-ngi sién-kí chhut chûng-yông vî-yèn 205 ngìn lâu chûng-yông heu-pú vî-yèn 171 ngìn.

18 Thai kiet-suk ke chhṳ-ngit, Chûng Khiung Chûng-yông Vî-yèn-fi sién-kí chhut Chûng-yông Chṳn-chhṳ-khiu̍k Sòng-vî 7 ngìn:

*Si̍p Khiûn-phìn
*Lí Khiet-khiòng
*Chông Tet-kông
*Yì Chang-sâng
*Liù Yùn-sân
*Vòng Khî-sân
*Chông Kô-li
Robin Williams

**Robin McLaurin Williams** () he Mî-koet ke yit ke yên-yèn lâu thô-yên.

2014-ngièn 8-ngie̍t 11-ngit, khì chhai Mî-koet California ke Paradise Cay ko-sṳ̂n.

## Chhâm-kháu chṳ̂-liau

分類:Yên-yèn
分類:Thô-yên
分類:Ngìn-vu̍t
分類:Mî-koet-ngìn‎
Valentinian 1-sṳ

**Valentinian 1-sṳ** (Flavius Valentinianus Augustus, 321-ngièn － 375-ngièn 11-ngie̍t 17-ngit ), he Lò-mâ Ti-koet fòng-ti (364-ngièn - 375-ngièn chhai-vi). 

## Kâ-chhu̍k poi-kín
## Miàng-sṳ hí-ngièn
## Sâng-phìn kién-kie
## Chhâm kháu vùn-hien
## Ngoi-phu lièn-chiap
## Chhâm-siòng

分類:Lò-mâ fòng-ti‎
Theodosius 2-sṳ

**Theodosius 2-sṳ** (Lâ-tên-ngî: *Flavius Theodosius Junior Augustus*, 401-ngièn － 450-ngièn), he Tûng Lò-mâ Ti-koet fòng-ti (402-ngièn - 450-ngièn chhai-vi). 

## Kâ-chhu̍k poi-kín
## Miàng-sṳ hí-ngièn
## Sâng-phìn kién-kie
## Chhâm kháu vùn-hien
## Ngoi-phu lièn-chiap
## Chhâm-siòng

分類:Lò-mâ fòng-ti‎
Tûng Lò-mâ Ti-koet

**Tûng Lò-mâ Ti-koet** he yit-ke li̍t-sṳ́ sông tî-miàng ke Ti-koet. Ti-koet vi-yî Êu-chû tûng-phu, liâng-thú chên pâu-koat Êu-Â-Fî sâm-thai chû ke Â-chû sî-phu lâu Fî-chû Pet-phu, he kú-thoi lâu Chûng Sṳ-ki Êu-chû li̍t-sṳ́ sông chui yû-kiú ke Kiûn-chú chṳ koet-kâ.

## Ti-koet ke miàng-chhṳ̂n
## Li̍t-sṳ́
## Thi-fông hàng-chṳn chṳ-thu
## Vùn-fa
## Vùn-ho̍k
## Kien-chuk
## Khô-ho̍k kî-su̍t
## Sa-fi fûng-siu̍k
## Kîn-chi
## Kiûn-sṳ
## Ngoi-kâu
## Chhâm-kháu vùn-hien
## Ngoi-phu lièn-chiap
## Chhâm-siòng
Justinian 1-sṳ

**Justinian 1-sṳ** (Lâ-tên-ngî: * Flavius Petrus Sabbatius Iustinianus Augustus*, 482-ngièn － 565-ngièn), he Tûng Lò-mâ Ti-koet fòng-ti (527-ngièn - 565-ngièn chhai-vi). 

## Kâ-chhu̍k poi-kín
## Miàng-sṳ hí-ngièn
## Sâng-phìn kién-kie
## Chhâm kháu vùn-hien
## Ngoi-phu lièn-chiap
## Chhâm-siòng
Jovian

**Jovian** (Lâ-tên-ngî: * Flavius Jovianus Augustus*, 331-ngièn － 364-ngièn), he Lò-mâ Ti-koet fòng-ti (363-ngièn - 364-ngièn chhai-vi). 

## Kâ-chhu̍k poi-kín
## Miàng-sṳ hí-ngièn
## Sâng-phìn kién-kie
## Chhâm kháu vùn-hien
## Ngoi-phu lièn-chiap
## Chhâm-siòng

分類:Lò-mâ fòng-ti‎
Gordian 1-sṳ

**Gordian 2-sṳ** (Lâ-tên-ngî: * Caesar Marcus Antonius Gordianus Sempronianus Romanus Africanus Augustus*, 159-ngièn － 238-ngièn), he Lò-mâ Ti-koet fòng-ti (238-ngièn - 238-ngièn chhai-vi). 

## Kâ-chhu̍k poi-kín
## Miàng-sṳ hí-ngièn
## Sâng-phìn kién-kie
## Chhâm kháu vùn-hien
## Ngoi-phu lièn-chiap
## Chhâm-siòng

分類:Lò-mâ fòng-ti‎
321-ngièn

## Thai-sṳ
*Valentinian 1-sṳ ‎chhut-sṳ.

## Chhut-se ke ngìn

## Ko-sṳ̂n ke ngìn

## Chiet-khiang

## Fûng-siu̍k si̍p-koan
364-ngièn

## Thai-sṳ
*Valentinian 1-sṳ tên-vi.

## Chhut-se ke ngìn

## Ko-sṳ̂n ke ngìn

## Chiet-khiang

## Fûng-siu̍k si̍p-koan
705-ngièn

## Thai-sṳ
*Justinian 2-sṳ ‎tên-vi thi-ngi kài.

## Chhut-se ke ngìn

## Ko-sṳ̂n ke ngìn

## Chiet-khiang

## Fûng-siu̍k si̍p-koan
.aw

**** he Aruba Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.

## Chhâm-kháu vùn-hien
## Ngoi-phu lièn-kiet
Aruba

**Aruba** he yit-ke vi-yî Caribe-hói thi-khî ke tó-yí, vi-yî Nàm Mî-chû koet-kâ Venezuela pet-fông ke Venezuela Vân ngoi-hói.
.ax

**** he Åland-tó Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.

## Chhâm-kháu vùn-hien
## Ngoi-phu lièn-kiet
Åland-tó

**Åland-tó** he vi-yî Pô-lò-tit Hói, Pô-tit-nì-â Vân ngi̍p-khiéu-chhú ke yit ke khiùn-tó, ya-he Fûn-làn ke yit ke chhṳ-chhṳ khî, thûng-yung Suì-tién-ngî. 

## Li̍t-sṳ́
## Vhṳn-chhṳ
## Thi-lî
## Kîn-chi
## Ngìn-khiéu
## Vùn-fa
## Siông-kôan thiàu-muk
## Chhâm-kháu vùn-hien
## Ngoi-phu lièn-chiap
Bermuda

**Bermuda** vi yî pet Thai-sî-yòng, he Yîn-koet ke chhṳ-chhṳ hói-ngoi liâng-thi. Vi-yî pet-vúi 32-thu 14-fûn chṳ 32-thu 25-fûn, Sî-kîn 64-thu 38-fûn chṳ 64-thu 53-fûn, khî Pet Mî-chû yok 900-tô kûng-lî, Mî-koet tûng-ngan Florida Miami tûng-pet yok 1,100 hói-lî khi̍p Kâ-nâ-thai Nova Scotia Halifax tûng-nàm yok 840 hói-lî.
Mazanderan-ngî

**Mazanderan-ngî** (مَزِروني) chú-yeu sṳ́-yung chhai Iran Mazandaran-sén lâu Golestan-sén. Lâu Gilaki-ngî, Zazaki-ngî, lâu Balochi-ngî kôan hì kín me̍t. lâu Pô-sṳ̂-ngî ya-yû kha yén ke kôan-hì. 

## Li̍t-sṳ́
## Lui-phe̍t
## Thi-lî fûn-phu
## Vùn-fap
## Kî-pún chhṳ̀-ki
## Chu-sṳt
## Chhâm-siòng
Mazandaran-sén

**Mâ-sông-tha̍t-là-sén** (Pô-sṳ̂-ngî:استان مازندران) he Yî-lóng sâm-sṳ̍p ke sén-fun chṳ̂ yit. Kì hâm-koi lióng-van sâm-chhiên chhit-pak phìn-fông kûng-lî. 

## Li̍t-sṳ́
## Vhṳn-chhṳ
## Thi-lî
## Kîn-chi
## Ngìn-khiéu
## Vùn-fa
## Siông-kôan thiàu-muk
## Chhâm-kháu vùn-hien
## Ngoi-phu lièn-chiap
Zazaki-ngî

** Zazaki-ngî**  (Zazaki) he Zazaki-ngìn sṳ́-yung ke ngî-ngièn, kì-têu chhi-kî chhai tûng Thú-ngí-khì ke Adıyaman-sén, Aksaray-sén, Batman-sén, lâu Diyarbakır-sén tén-thi.

## Li̍t-sṳ́
## Lui-phe̍t
## Thi-lî fûn-phu
## Vùn-fap
## Kî-pún chhṳ̀-ki
## Chu-sṳt
## Chhâm-siòng
Yiddish-ngî

**Yiddish-ngî** ( ייִדיש) su̍k-yî German Ngî-chhu̍k. Chhiòn-khiù thai-yok yû sâm-pak-van ngìn chhai sṳ́-yung, thai-phu-fûn ke sṳ́-yung-chá he Yù-thai-ngìn, yì chhiâ khì-chûng chú-yeu he Ashkenazi Yù-thai-ngìn chhai chhâu-yung chhṳ́ ngî. 

## Li̍t-sṳ́
## Lui-phe̍t
## Thi-lî fûn-phu
## Vùn-fap
## Kî-pún chhṳ̀-ki
## Chu-sṳt
## Chhâm-siòng
Sinhala-ngî

**Sinhala-ngî** (සිංහල) , he Sri Lanka ke kôn-fông ngî-ngièn chṳ̂ yit, he cham Sri Lanka thai-tô-sú ngìn-khiéu ke Sinhala-ngìn ke ngî-ngièn; sṳ́-yung ngìn-khiéu thai-yok yit-chhiên 900 van. Chhiùng 1956-ngièn khôi-sṳ́ , Sinhala-ngî khi̍p Tamil-ngî thùng-sṳ̀ tû-he Sri Lanka hièn-fap sông sṳ̀n-ngin ke kôn-fông ngî-ngièn. 

## Li̍t-sṳ́
## Lui-phe̍t
## Thi-lî fûn-phu
## Vùn-fap
## Kî-pún chhṳ̀-ki
## Chu-sṳt
## Chhâm-siòng
Fiji Hindi-ngî

**Fiji Hindi-ngî** he yit-chúng Yin-thu Arya Ngî-kî ke ngî-ngièn, he chhai Fiji ke 460,000 Yin-thu yí-ngìn ke mû-ngî. 

## Li̍t-sṳ́
## Lui-phe̍t
## Thi-lî fûn-phu
## Vùn-fap
## Kî-pún chhṳ̀-ki
## Chu-sṳt
## Chhâm-siòng
Âi-khi̍p Â-lâ-pak-ngî

**Âi-khi̍p Â-lâ-pak-ngî** (اللغه المصريه الحديثه‎) he Âi-khi̍p kin-nui thûng-yung ke yit-chúng khiéu-thèu ngî-ngièn, Âi-khi̍p kin-ngoi ya-yû séu-sú ngìn-khiéu sṳ́-yung. Âi-khi̍p chok-vì Â-lâ-pak sṳ-kie ngìn-khiéu chui-tô ke koet-kâ, Âi-khi̍p thien-yáng thien-sṳ mòi-thí tui cháng-ke Â-lâ-pak sṳ-kie pô-piong.

## Li̍t-sṳ́
## Lui-phe̍t
## Thi-lî fûn-phu
## Vùn-fap
## Kî-pún chhṳ̀-ki
## Chu-sṳt
## Chhâm-siòng
Blackpink

**Blackpink** (; ) he Hòn-koet YG Entertainment yî 2014-ngièn thûi-chhut ke ńg-chṳ́ chû-ha̍p.

## Chaam-siong
*Lalisa Manoban

## Chhâm-kháu chṳ̂-liau

分類:kô-sú
BIGBANG

**BIGBANG** (; ) he Hòn-koet YG Ngu-lo̍k yî 2006-ngièn thûi-chhut ke nàm-chṳ́ chû-ha̍p.

## Chhâm-kháu chṳ̂-liau

分類:kô-sú
Mâ-ôn-sân Chhàm

**Mâ-ôn-sân Chhàm** yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :

*Mâ-ôn-sân Chhàm (Chhṳ̂m-chun-sṳ)
*Mâ-ôn-sân Chhàm (Hiông-kóng)
*Mâ-ôn-sân Chhàm (Ôn-fui-sén)

分類:Thiet-lu chhâ-chhàm
Thai-fò

**Thai-fò** yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :

## Thi-miàng
*Thai-fò (Hiông-kóng)(太和)
*Thai-fò (Ngì-làn-yen)(太和)
*Thai-fò-chṳ́n(太和鎮)
*Thai-fò Fûng-kín-khî(太和風景區)
*Thai-fò-hiông(大和鄉)
*Thai-fò-khî(太和區)
*Thai-fò-yen

## Ngièn-ho
*Thai-fò (Heu-Chhàu)(太和)
*Thai-fò (Kîm-chêu)(泰和)
*Thai-fò (Lì-chêu)(大和)
*Thai-fò (Nàm-N̂g)(大和)
*Thai-fò (Pet-Ngùi)(太和)
*Thai-fò (Sâm-koet)(太和)
*Thai-fò (Sîn-lò)(太和)
*Thai-fò (Sṳ̀n-Hon)(太和)
*Thai-fò (Thông-chêu)(太和)
*Thai-fò (Tûng-Chìn)(大和)

## Kien-chuk
*Thai-fò-thien(太和殿)

## Siông-koân
*Yamato(大和)

分類:Thi-miàng
Vòng

**Vòng** yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :

*Vòng (liâng-chhiu)(王)
**Vòng (Chûng-koet ke thèu-hâm)(王)
*Vòng (siang)
*Vòng-chiok(王爵)
*Vòng-chiông(王將)
*Vòng-hò(黃河)
*Vòng-phu
*Vòng Ti
*Vòng-set(黃色)
*Vòng-yà sin-ngióng(王爺信仰)
*Set-chhìn sṳ-ngia̍p(色情事業)
Vòng-phu

**Vòng-phu** (黃部) he hon-sṳ lî-tú ke yit chak sṳ-phu, chhai *[[Không-hî Sṳ-tién]]* lî-tú phài thi 201 vi.

## Sṳ-hìn

File:黃-oracle.svg|Kap-kut-vùn
File:黃-bronze.svg|Kîm-vùn
File:黃-bigseal.svg|Thai-chhon
File:黃-seal.svg|Séu-chhon

## Vòng-phu ke Hon-sṳ
Yùn-lìm Chhàm

**Yùn-lìm Chhàm** yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :

*Yùn-lìm Chhâ-theù (Kô-thiet)
*Yùn-lìm Chhàm (Mò-siak Thi-thiet)

分類:Thiet-lu chhâ-chhàm
Chhṳ̀n Chûng-fò

**Chhṳ̀n Chûng-fò** yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :

*Chhṳ̀n Chûng-fò (phài-khiù kau-lièn)(陳忠和)
*Chhṳ̀n Chûng-fò (sông-ngìn)(陳中和)

分類:Ngìn-vu̍t
Chûng-fò
Thai-fò-yen (Kit-ôn)

**Thai-fò-yen**(泰和縣) chhai Kông-sî-sén Kit-ôn-sṳ ke yit-ke yen.

## Li̍t-sṳ́

## Thi-lî
## Kîn-chi
## Ngìn-khiéu

## Ngî-ngièn
## Chûng-kau
## Vùn-fa
## Kau-yuk
## Chhâm-kháu Vùn-hien
## Ngoi-phu Lièn-kiet
Chûng-chû

**Chûng-chû** yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :

## Li̍t-sṳ́
*Chûng-chû (Hàng-chṳn Khî-va̍k)(中州)
*Chûng-chû (Thai-nèn-yen)(中州)

## Thi-miàng
*Chûng-chû (Kâ-ngi-yen)(中洲)
*Chûng-chû (Kô-hiùng-sṳ)(中洲)
*Chûng-chû (Thòi-nàm-sṳ Ho̍k-kap-khî)(中洲)
*Chûng-chû (Thòi-nàm-sṳ Yìn-tet-khî)(中洲)
*Chûng-chû Chhâ-thèu(中洲車頭)
*Chûng-chû-hiông(中洲鄉)
*Chûng-chû-kiê-tho(中洲街道)
*Chûng-chû-tó(中洲島)

## Ho̍k-káu
*Chûng-chû khô-kî Thai-ho̍k(中州科技大學)
*Chûng-chû Thai-ho̍k(中州大學)
*Chûng-chû Thai-ho̍k (Mìn-koet)(中州大學)

## Khì-thâ
*Chûng-chû Khúng-kú(中洲控股)

分類:Thi-miàng
Sî-chû (khi-ngi ke ya̍p)

**Sî-chû** yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :

## Li̍t-sṳ́
*Sî-Chû
*Sî-chû (Thông-chêu)(西州)
*Sî-chû-kiê-tho(西洲街道)
Kông (siang)

**Kông** yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :

*Kông (siang, 江)
*Kông (siang, 光)
*Kông (siang, 剛)

分類:Siang-sṳ
Ngièn (siang)

**Ngièn** yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :

*Ngièn (siang, 元)
*Ngièn (siang, 原)
*Ngièn (siang, 源)
*Ngièn (siang, 顏)

分類:Siang-sṳ
Mu̍k (siang)

**Mu̍k** yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :

*Mu̍k (siang, 沐)
*Mu̍k (siang, 牧)
*Mu̍k (siang, 睦)
*Mu̍k (siang, 穆)
Fûng (siang)

**Fûng** yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :

*Fûng (siang, 風)
*Fûng (siang, 封)
*Fûng (siang, 豐)
*Fûng (siang, 酆)
Fu (siang)

**Fu** yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :

*Fu (siang, 戶)
*Fu (siang, 付)
*Fu (siang, 富)
*Fu (siang, 扈)

分類:Siang-sṳ
Fù (siang)

**Fù** yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :

*Fù (siang, 扶)
*Fù (siang, 苻)
*Fù (siang, 符)
*Fù (siang, 胡)

分類:Siang-sṳ
Yì (siang)

**Yî** yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :

*Yì (siang, 于)
*Yì (siang, 於)
*Yì (siang, 怡)
*Yì (siang, 庾)
*Yì (siang, 余)
*Yì (siang, 茹)
*Yì (siang, 俞)

分類:Siang-sṳ
Thòi-vân ke thai-chôn-yen-káu lie̍t-péu

**Thòi-vân thai-chôn-yen-káu lie̍t-péu** he lie̍t-chhut Chûng-fà Mìn-koet Thòi-vân thi-khî ke thai-chôn-yen-káu.

## Kô-tén kau-yuk
#Koet-li̍p Thòi-vân Thai-ho̍k
#Koet-li̍p Chûng-hîn Thai-ho̍k (國立中興大學)
#Koet-li̍p Thòi-vân Sṳ̂-fam Thai-ho̍k (國立臺灣師範大學)
#Koet-li̍p Sṳ̀n-kûng Thai-ho̍k
#Koet-li̍p Chṳn-chhṳ Thai-ho̍k (國立政治大學)
#Koet-li̍p Chhîn-fà Thai-ho̍k (國立清華大學)
#Koet-li̍p Yòng-mìn Kâu-thûng Thai-ho̍k (國立陽明交通大學)
#Koet-li̍p Tûng-ông Thai-ho̍k (國立中央大學)
#Koet-li̍p Thòi-vân Hói-yòng Thai-ho̍k (國立台灣海洋大學)
#Koet-li̍p Chông-fa Sṳ̂-fam Thai-ho̍k (國立彰化師範大學)
#Koet-li̍p Kô-hiùng Sṳ̂-fam Thai-ho̍k (國立高雄師範大學)
#Koet-li̍p Chûng-sân Thai-ho̍k (國立中山大學)
#Koet-li̍p Chûng-chang Thai-ho̍k (國立中正大學)
#Koet-li̍p Nî-làn Thai-ho̍k (國立宜蘭大學)
#Thòi-pet-sṳ-li̍p Thai-ho̍k (臺北市立大學)
#Koet-li̍p Thòi-pet Kau-yuk Thai-ho̍k (國立臺北教育大學)
#Koet-li̍p Thòi-pet Thai-ho̍k
#Koet-li̍p Thòi-pet Ngi-su̍t Thai-ho̍k (國立臺北藝術大學)
#Koet-li̍p Kâ-ngi Thai-ho̍k (國立嘉義大學)
#Koet-li̍p Thòi-tûng Thai-ho̍k (國立台東大學)
#Koet-li̍p Thí-yuk Thai-ho̍k (國立體育大學)
#Koet-li̍p Thòi-nàm Thai-ho̍k (國立臺南大學)
#Koet-li̍p Thòi-vân Ngi-su̍t Thai-ho̍k (國立臺灣藝術大學)
#Koet-li̍p Tûng-fà Thai-ho̍k (國立東華大學)
#Koet-li̍p Ki-nàm koet-chi Thai-ho̍k (國立暨南國際大學)
#Koet-li̍p Thòi-vân Thí-yuk Yun-thûng Thai-ho̍k (國立臺灣體育運動大學)
#Koet-li̍p Thòi-nàm Ngi-su̍t Thai-ho̍k (國立臺南藝術大學)
#Koet-li̍p Kîm-mùn Thai-ho̍k (國立金門大學)
#Koet-li̍p Lièn-ha̍p Thai-ho̍k (國立聯合大學)
#Koet-li̍p Thòi-chûng Kau-yuk Thai-ho̍k (國立臺中教育大學)
#Koet-li̍p Kô-hiùng Thai-ho̍k (國立高雄大學)
#Koet-li̍p Phìn-tûng Thai-ho̍k (國立屏東大學)
#Tûng-n̂g Thai-ho̍k (東吳大學)
#Kô-hiùng Yî-ho̍k Thai-ho̍k (高雄醫學大學)
#Tûng-hói Thai-ho̍k (東海大學)
#Chûng-ngièn Thai-ho̍k (中原大學)
#Tham-kông Thai-ho̍k (淡江大學)
#Chûng-koet Yî-yo̍k Thai-ho̍k (中國醫藥大學)
#Thòi-pet Yî-ho̍k Thai-ho̍k (臺北醫學大學)
#Fû-tû Thai-ho̍k
#Fùng-kap Thai-ho̍k (逢甲大學)
#Chûng-koet Vùn-fa Thai-ho̍k (中國文化大學)
#Chhin-nî Thai-ho̍k (靜宜大學)
#Thai-thùng Thai-ho̍k (大同大學)
#Chûng-sân Yî-ho̍k Thai-ho̍k (中山醫學大學)
#Ngi-sú Thai-ho̍k (義守大學)
#Chhòng-kang Thai-ho̍k (長庚大學)
#Ngièn-chṳ Thai-ho̍k (元智大學)
#Mèn-chhòn Thai-ho̍k (銘傳大學)
#Fà-fâm Thai-ho̍k (華梵大學)
#Chûng-fà Thai-ho̍k
#Thai-ya̍p Thai-ho̍k (大葉大學)
#Sṳ-sîn Thai-ho̍k (世新大學)
#Sṳ̍t-chhien Thai-ho̍k (實踐大學)
#Chhòng-yùng Thai-ho̍k (長榮大學)
#Chṳ̂n-lî Thai-ho̍k (真理大學)
#Chhṳ̀-chi Thai-ho̍k (慈濟大學)
#Nàm-fà Thai-ho̍k (南華大學)
#Hièn-chong Thai-ho̍k (玄奘大學)
#Khôi-nàm Thai-ho̍k (開南大學)
#Fu̍t-kông Thai-ho̍k (佛光大學)
#Không-nèn Thai-ho̍k (康寧大學)
#Chûng-sin Kîm-yùng Kón-lî Ho̍k-yen (中信金融管理學院)
#Â-chû Thai-ho̍k (亞洲大學)
#Fap-kú Vùn-lî Ho̍k-yen (法鼓文理學院)
#Mâ-hài Yî-ho̍k Thai-ho̍k (馬偕醫學大學)

## Kô-tén kî-chṳt kau-yuk
#Koet-li̍p Thòi-vân Khô-kî Thai-ho̍k
#Koet-li̍p Thòi-pet Khô-kî Thai-ho̍k
#Koet-li̍p Yùn-lìm Khô-kî Thai-ho̍k
#Koet-li̍p Phìn-tûng Khô-kî Thai-ho̍k
#Koet-li̍p Fú-mî Khô-kî Thai-ho̍k
#Koet-li̍p Kô-hiùng Chhôn-lî Thai-ho̍k
#Koet-li̍p Thòi-chûng Khô-kî Thai-ho̍k
#Koet-li̍p Khiùn-yit Khô-kî Thai-ho̍k
#Koet-li̍p Phàng-fù Khô-kî Thai-ho̍k
#Koet-li̍p Thòi-pet Sông-ngia̍p Thai-ho̍k 
#Koet-li̍p Fu-lî Khien-không Thai-ho̍k
#Koet-li̍p Kô-hiùng Khô-kî Thai-ho̍k
#Koet-li̍p Thòi-vân Hi-khiuk Ho̍k-yen
#Koet-li̍p Thòi-nàm Fu-lî Chôn-khô Ho̍k-káu
#Koet-li̍p Thòi-tûng Chôn-khô Ho̍k-káu

分類:Thòi-vân
分類:Thai-ho̍k
Lù-sân (khi-ngi ke ya̍p)

**Lù-sân** yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :

## Thi-miàng
*Lù-sân(廬山)
*Lù-sân (Fuk-kien)(盧山)
*Lù-sân (Nàm-thèu-yen)(廬山)
*Lù-sân (Sông-hói)(盧山)
*Lù-sân Kón-lî-khiu̍k(廬山管理局)
*Lù-sân-sṳ(廬山市)
*Lù-sân Vûn-chhièn(廬山溫泉)
*Lù-sân-yen
*Kông-sî Lù-sân Koet-kâ-kip Chhṳ-yèn Pó-fu-khî(江西廬山國家級自然保護區)

分類:Thi-miàng
Ngi-vòng

**Ngi-vòng** yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :

*Ngi-vòng-lî(二王里)
*Ngi-vòng-meu(二王廟)
*Ngi-vòng Sâm-khok(二王三恪)
*Ngi-vòng(二王): Chin-chhèu sû-fap-kâ Vòng Hi-chṳ̂(王羲之) lâu Vòng Hien-chṳ̂(王獻之) fu-chṳ́ 
*Ngi-vòng(義王): Chûng-koet kú-thoi fûng-chiok.
Sâm-mìn

**Sâm-mìn** yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :

*Sâm-mìn Chhâ-thèu(三民車頭)
*Sâm-mìn-chú-ngi(三民主義)
*Sâm-mìn-fa
*Sâm-mìn-khî(三民區)
*Sâm-mìn-lu(三民路)
*Sâm-mìn-sṳ
*Sâm-mìn Sû-khiu̍k(三民書局)
*Sîn-pet-sṳ-li̍p Sâm-mìn Kô-kip Chûng-ho̍k(新北市立三民高級中學)
Kông Fà

**Kông Fà**(江華) yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :

*Kông Fà (chṳn-chhṳ ngìn-vu̍t)
*Kông Fà (yên-yèn)

分類:Ngìn-vu̍t
Hiên-yèn

**Hiên-yèn** () he Hon-siang, chhai *[[Baak-gaa-seng|Pak-kâ-siang]]* phài-miàng thi 431. 

## Li̍t-sṳ́

## Ngìn-vu̍t
Chhiùng-chhièn Yû-chho Lìn-kiam-sân

***Chhiùng-chhièn Yû-chho Lìn-kiam-sân***(从前有座灵剑山) he Thèn-sín(腾讯) Chhóng-sṳ Chûng-vùn-mióng(创世中文网) lièn-chai ke mióng-lok séu-sot, chok-chá he Koet-vòng Phí-hâ (国王陛下). Yû màn-va̍k lau thûng-va̍k.

分類:Séu-sot
分類:Màn-va̍k
分類:Thûng-va̍k
Ńg-vòng

**Ńg-vòng** yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :

*Hâ-chan Ńg-vòng(下贊五王)
*Ńg-vòng (Thông-chêu)(五王)
*Vui Ńg-vòng(倭五王)
*Ńg-vòng(女王), Kiûn-chú-chṳ chûng ke ńg-sin Kiûn-chú. 
*Ńg-vòng(女王) he Chhṳ̀n Yî-li(陳怡利) ke pit-miàng(筆名), Thòi-vân tî-miàng blogger.
Kông-fà

**Kông-fà** yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :

*Kông Fà(江華)
*Kông-fà-chṳ́n(光華鎮)
*Kông-fà-hiông(光華鄉)
*Kông-fà-ho(光華號)
*Kông-fà-kiê-tho(光華街道)
*Kông-fà Kón-lî Ho̍k-yen(光華管理學院)
*Kông-fà Ngit-po(光華日報)
*Kông-fà-sṳ(光華寺)
*Kông-fà Thai-ho̍k(光華大學)
*Kông-fà Thí-yuk-fi(光華體育會)
*Kông-fà Yeù-chhu̍k Chhṳ-chhṳ-yen(江華瑤族自治縣)
Theodore Roosevelt

**Theodore Roosevelt** () he Mî-koet ke thi 26-ngim chúng-thúng, 1901-ngièn chṳ 1909-ngièn chhai-ngim.
Grover Cleveland

**Grover Cleveland** () he Mî-koet ke thi 22-ngim lâu thi 24-ngim chúng-thúng, thi-yit-chhṳ chhai-ngim he 1885-ngièn chṳ 1889-ngièn, thi-ngi-chhṳ he 1893-ngièn chṳ 1897-ngièn.
Thi-yit-chhṳ Sṳ-kie Thai-chan

**Thi-yit-chhṳ Sṳ-kie Thai-chan** he ngìn-lui li̍t-sṳ́ chui-thai chui-lie̍t ke chan-chên. Thai-chan 1914-ngièn khôi-sṳ́, 1918-ngièn kiet-suk.
Ye̍t Chan

**Ye̍t Chan**(越戰), me ôn-to **Ye̍t-nàm Chan-chên**, he chṳ́ Ye̍t-nàm Mìn-chú Khiung-fò-koet (chhai pet-phu) lâu Ye̍t-nàm Khiung-fò-koet (chhai nàm-phu) chhai 1955-ngièn chṳ 1975-ngièn chṳ̂-kiên fat-sâng ke nui-chan.

1975-ngièn 4-ngie̍t 30-ngit, Ye̍t-nàm Khiung-fò-koet pûn Ye̍t-nàm Mìn-chú Khiung-fò-koet me̍t-mòng, chan-chên kiet-suk, Ye̍t-nàm thúng-yit.
Khiung-sán chú-ngi

**Khiung-sán chú-ngi** he yit-chúng kien-li̍p chhai Marx sa-fi chú-ngi kî-chhṳ́ sông ke sa-fi, chṳn-chhṳ ho̍k-sot fe̍t-chá yun-thung. Marx-Lenin chú-ngi chûi-khiù chui-chûng sṳ̍t-hien khiung-sán chú-ngi sa-fi.

## Chai khon
*Khiung-sán-tóng
*Sa-fi chú-ngi
Sa-fi chú-ngi

**Sa-fi chú-ngi** he yit-chúng sa-fi kîn-chi-ho̍k (Socioeconomics) sṳ̂-sióng, chú-chông chhòi-sán ke fûn-phi yin-kâi yù khiùn-thí lòi khiung-thùng khúng-chṳ.

## Li̍t-sṳ́

## Sa-fi mìn-chú chú-ngi

## Marx-Lenin chú-ngi tui sa-fi chú-ngi ke khon-fap
Marx-Lenin chú-ngi ngin-vì sa-fi chú-ngi he khiung-sán chú-ngi ke chhû-khip kiê-ton.

## Chai khon
*Khiung-sán-tóng
*Khiung-sán chú-ngi
## Chhâm-kháu chṳ̂-liau
Khiung-sán Tóng

**Khiung-sán-tóng** he chṳ́ sin-ngióng khiung-sán chú-ngi sṳ̂-sióng, chú-chông vù-sán kiê-khip chôn-chṳn ke chṳn-tóng.

## Chai khon
*Sa-fi chú-ngi
*Khiung-sán chú-ngi
Thi-ngi-chhṳ Koet-khiung Nui-chan

**Thi-ngi-chhṳ Koet-khiung Nui-chan** (第二次國共內戰) he chṳ́ Chûng-fà Mìn-koet koet-mìn chṳn-fú (Chûng-koet Koet-mìn-tóng he chṳp-chṳn-thóng) lâu Chûng-koet Khiung-sán-tóng chhai 1945-ngièn chṳ 1950-ngièn chṳ̂-kiên fat-sâng ke nui-chan. Tông-sṳ̀ Chûng-fà Mìn-koet koet-mìn chṳn-fú chiông khì ham-cho **Khâm-lon Chan-chên** (戡亂戰爭), Chûng-koet Khiung-sán-tóng chiông khì ham-cho **Kié-fong Chan-chên** (解放戰爭).

1949-ngièn 4-ngie̍t, Chûng-koet Ngìn-mìn Kié-fong-kiûn cham-liâng Chûng-fà Mìn-koet ke sú-tû Nàm-kîn, koet-mìn chṳn-fú pân hi Thòi-vân ke Thòi-pet. 10-ngie̍t 1-ngit, Chûng-koet Khiung-sán-tóng chhai Pet-kîn kien-li̍p Chûng-fà Ngìn-mìn Khiung-fò-koet. Chṳ 1950-ngièn, Chûng-koet Khiung-sán-tóng vàn-chhiòn cham-liâng Chûng-koet Thai-liu̍k.

## Chai khon
*Koet-khiung Nui-chan
*Fán-kûng Thai-liu̍k
*Kié-fong Thòi-vân
*Thòi-vân mun-thì
Koet-khiung Nui-chan

**Koet-khiung Nui-chan**, he chṳ́ Chûng-fà Mìn-koet koet-mìn chṳn-fú (Chûng-koet Koet-mìn-tóng he chṳp-chṳn-thóng) lâu Chûng-koet Khiung-sán-tóng chṳ̂-kiên fat-sâng ke nui-chan.

Koet-khiung Nui-chan yù lióng-chhṳ: Thi-yit-chhṳ Koet-khiung Nui-chan lâu Thi-ngi-chhṳ Koet-khiung Nui-chan.
Lâng-chan

**Lâng-chan** he chṳ́ chhai Thi-ngi-chhṳ Sṳ-kie Thai-chan yî-heu, Mî-koet tai-thèu ke chṳ̂-pún chú-ngi koet-kâ lâu Sû-lièn tai-thèu ke sa-fi chú-ngi koet-kâ chṳ̂-kiên ke chṳn-chhṳ tui-khong.
Calvin Coolidge

**Calvin Coolidge** () he Mî-koet ke thi 30-ngim chúng-thúng, 1923-ngièn chṳ 1929-ngièn chhai-ngim.
Nikita Khrushchev

**Nikita Sergeyevich Khrushchev** (Ngò-lò-sṳ̂-ngî: Ники́та Серге́евич Хрущёв, ) he Sû-lièn Khiung-sán-tóng lâu Sû-lièn ke yit-chak liâng-thô-ngìn. Kì chhai 1953-ngièn chṳ 1964-ngièn he Sû-lièn Khiung-sán-tóng Chûng-yông Vî-yèn-fi chúng-sû-ki.
Sû-lièn Khiung-sán-tóng

**Sû-lièn Khiung-sán-tóng** (蘇聯共產黨, Ngò-lò-sṳ̂-ngî: Коммунисти́ческая па́ртия Сове́тского Сою́за), kién-chhṳ̂n **Sû Khiung** (蘇共, Ngò-lò-sṳ̂-ngî: КПСС), he Sû-lièn ke yit-chak khiung-sán chú-ngi chṳn-tóng, ya-he Sû-lièn ke chṳp-chṳn-tóng.

Sû-lièn Khiung-sán-tóng he Vladimir Lenin chhai 1917-ngièn kien-li̍p ke. 1991-ngièn, yù Mikhail Gorbachev kié-san.

Sû-lièn Khiung-sán-tóng chhai li̍t-sṳ́ sông yù chui-kô liâng-thô-ngìn: Vladimir Lenin, Joseph Stalin, Georgy Malenkov, Nikita Khrushchev, Leonid Brezhnev, Yuri Andropov, Konstantin Chernenko kap Mikhail Gorbachev.

## Chhai khon
*Khiung-sán-tóng
*Ngò-lò-sṳ̂ Sa-fi Mìn-chú Kûng-tóng
*Bolshevik
*Menshevik
*Sṳ̍p-ngie̍t Kiet-min
Boris Yeltsin

**Boris Nikolayevich Yeltsin** (Ngò-lò-sṳ̂-ngî: , ) he Ngò-lò-sṳ̂ thi 1 ngim chúng-thúng. 1991-ngièn chṳ 1999-ngièn chhai-ngim.
Vladimir Putin

**Vladimir Vladimirovich Putin** (Ngò-lò-sṳ̂-ngî: , ) he Ngò-lò-sṳ̂ ke thi 2-ngim lâu thi 4-ngim chúng-thúng, thi-yit-chhṳ chhai-ngim he 2000-ngièn chṳ 2008-ngièn, thi-ngi-chhṳ he 2012-ngièn chṳ hien-chhai.
Thiên-ngièn

**Thiên-ngièn** yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :

## Thi-miàng
*Thiên-ngièn-chṳ́n(天元鎮)
*Thiên-ngièn-hiông(天元鄉)
*Thiên-ngièn-khî

## Ngìn-vu̍t
*Thiên-ngièn Sṳn-fòng-thai-heu(天元聖皇太后)
*Thiên-ngièn-hiông(天元大皇后)
*Thiên-ngièn-khî(天元帝)

## Ngièn-ho
* Thiâm-ngièn(添元)
* Thiên-ngièn (Ngit-pún)(天元)
* Thiên-ngièn (Pet-ngièn)(天元)

## Vì-khî
* Thiên-ngièn (vì-khî)(天元)
* Thiên-ngièn-chan(天元戰)

## Khì-thâ
* Thiên-ngièn-fi(天元會)
* Thiên-ngièn-su̍t(天元術)
* Thiên-ngièn Chiòng-yèn(天源醬園)
* Vòng Thiên-ngièn(天源醬園)
* Thiên-ngièn 1-ho(天源一號)
Fì-liùng

**Fì-liùng** yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :

*Fì-liùng (Thòi-vân)(迴龍)
*Fì-liùng Chhàm
*Fì-liùng-chṳ́n(回龍鎮)
*Fì-liùng-hiông(回龍鄉)
*Fì-liùng-lî(迴龍里)
Gesshō

**Gesshō** yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :

*Gesshō (1813-ngièn)()
*Gesshō (1817-ngièn)()

分類:Ngìn-vu̍t
Chûng-thai

**Chûng-thai** yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :

*Thòi-vân : Koet-li̍p Tûng-ông Thai-ho̍k(國立中央大學)
*Chûng-koet Thai-liu̍k : Chûng-sân Thai-ho̍k(中山大學)
*Chûng-koet Thai-liu̍k : Hiông-kóng Chûng-vùn Thai-ho̍k (Chhṳ̂m-chun)(香港中文大學)
*Hiông-kóng : Hiông-kóng Chûng-vùn Thai-ho̍k(香港中文大學)
*Chûng-thai Chṳn-khèn(中泰證券)
*Chûng-Thai Koân-he(中泰關係)
*Chûng-thai Kiê-tho(中泰街道)
Leonid Brezhnev

縮圖|279x279像素|Leonid Brezhnev
**Leonid Ilyich Brezhnev** (Ngò-lò-sṳ̂-ngî: , Ukraina-ngî: , ) he Sû-lièn Khiung-sán-tóng lâu Sû-lièn ke yit-chak liâng-thô-ngìn. Kì chhai 1964-ngièn chṳ 1982-ngièn he Sû-lièn Khiung-sán-tóng Chûng-yông Vî-yèn-fi chúng-sû-ki.
Mikhail Gorbachev

**Mikhail Sergeyevich Gorbachev** (, ) he Sû-lièn Khiung-sán-tóng lâu Sû-lièn ke yit-chak liâng-thô-ngìn. Kì chhai 1985-ngièn chṳ 1991-ngièn he Sû-lièn Khiung-sán-tóng Chûng-yông Vî-yèn-fi chúng-sû-ki.
Sông-thai

**Sông-thai** yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :

*Sông-hói Thai-ho̍k(上海大學)
*Sông Thai(上泰)
*Sông-thai Yù-thûng(上大郵通)
Vòng-chûng

**Vòng-chûng** yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :

*Vòng-chûng (yîm-li̍t)(黃鐘)
*Vòng-chûng-chṳ́n(黃鐘鎮)
*Vòng-chûng-kiûng(黃鐘宮)
*Vòng-chûng-kûng(黃鍾公)
*Vòng Chûng
Vòng Chûng

**Vòng Chûng** yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :

*Vòng Chûng (chiông-kiûn)(黃忠)
*Vòng Chûng (chok-kâ)(黃鐘)
*Vòng Chûng (chṳn-chhṳ ngìn-vu̍t)(黃中)
*Vòng Chûng (Chhông-lo̍k)(黃鍾)
*Vòng Chûng (ha̍p-chû)(黃鍾)
*Vòng Chûng (Kàm-yen)(黃鍾)
*Vòng Chûng (Liùng-sân Tî-yen)(黃鍾)
*Vòng Chûng (Nèn-yén)(黃鍾)
*Vòng Chûng (N̂g-yen)(黃鍾)
*Vòng Chûng (Mìn-chêu)(王鍾)
*Vòng Chûng (Hiông-kóng)(王鍾)
*Vòng Chûng (Chûng-koet)(王鍾)
*Vòng Chûng (Fùng-vú Kap-sut-chin-sṳ)(王中)
*Vòng Chûng (Fùng-vú Sîn-hòi-chin-sṳ)(王中)
*Vòng Chûng (Hâ-tha̍t phu-chhòng)(王忠)
*Vòng Chûng (Sṳ̀n-fa chin-sṳ)(王中)
*Vòng Chûng (Yún-lo̍k chin-sṳ)(王中)
*Vòng Chûng (Fên-chhṳ chin-sṳ)(王忠)
*Vòng Chûng (Kô-li)(王忠)
*Vòng Chûng (Mìn-chêu)(王忠)
*Vòng Chûng (Sâm-koet)(王忠)

分類:Ngìn-vu̍t
Hon-khia̍k

**Hon-khia̍k** (ya chhṳ̂n **Kóng-tûng Hon-khia̍k**) he yit chúng chhòn-thúng Hak-kâ hi-khia̍k, ya he Hak-kâ-ngìn oi khon ke ngi-su̍t phín-chúng chṳ̂ yit. Kâi khia̍k-chúng chú-yeu liù-hìng yî Kóng-tûng tûng-phu ke Hak-kâ thi-khî, yên Hon-khia̍k kóng ke fa he lui-sṳ̂ Chûng-ngièn ke phú-thûng-fa.
Pak-kâ-siang

**Pak-kâ-siang** (百家姓) he yit pún koân-yî Chûng-vùn siang-si ke sû, chhai Pet-sung chhû-khì siá sṳ̀n. Ngièn sû-si̍p siang-si yù 411 chak, heu-lòi chen-pú to 504 chak, khì-chûng tân-siang 444 chak, fu-siang 60 chak.

Pak-kâ-siang, Sâm-sṳ-kîn, lâu Chhiên-sṳ-vùn sâm-phu khiung-ha ham-cho "Sâm Pak Chhiên", he Chûng-koet kú-thoi se-ngìn-é ke khí-mùng thu̍k-vu̍t.
Chhiên-sṳ-vùn

**Chhiên-sṳ-vùn** (千字文) he Chûng-koet ke chhòn-thúng kâu se-ngìn-é ke sû. Kâi sû chhai Nàm-pet-chhèu sṳ̀-khì yù Chû Hîn-sṳ phiên sṳ̀n, nui-yùng tû chhái-yùng Vòng Hî-chṳ̂ 1000 chak m̀ chhùng-fu̍k ke sṳ.

Sâm-sṳ-kîn, Pak-kâ-siang, lâu Chhiên-sṳ-vùn sâm-phu khiung-ha ham-cho "Sâm Pak Chhiên", he Chûng-koet kú-thoi se-ngìn-é ke khí-mùng thu̍k-vu̍t.
Sû

**Sû**, yu chhṳ̂n **sû-chhi̍t** fe̍t-chá **thù-sû**, he tai-yû vùn-sṳ lâu thù-siong ke chṳ́ ke si̍p-ha̍p.
Chûng-koet chhòn-thúng chiet-ngit

**Chûng-koet chhòn-thúng chiet-ngit** he chṳ́ Chûng-koet Hon-chhu̍k vùn-fa tú ke chhòn-thúng chiet-ngit. Thai-phu-fun ke chiet-ngit tû chhai nùng-la̍k.

Chûng-koet chhòn-thúng chiet-ngit yû:

*Chhûn-chiet
*Ngièn-siâu-chiet
*Chhîn-mìn-chiet
*Ńg-ngie̍t-chiet (Tôn-ńg-chiet)
*Chhit-ngiòng-sâng (Chhit-ngie̍t-chhit)
*Chhit-ngie̍t-pan (Chûng-ngièn-chiet)
*Pat-ngie̍t-chiet (Chûng-chhiû-chiet)
*Kiú-ngie̍t-chiet (Chhùng-yòng-chiet)
*Sṳ̍p-ngie̍t-pan (Ha-ngièn-chiet)
*Tûng-chiet
*Chi-cho
*Ngièn-sâm-sṳ̍p-am-pû
Yi-sak-lit

### Fut-gwok
1947 nen Yu-thaai-ngin thung A-laai-phek-ngin zi gaan geh baau-lit tsung dak ng thin seng-khip, foh-phin nu-lak sew daau zoh-baai, Yang-kok cheng-fu khit-dang tsung Baa-laak-si-thaan zaa gon thi sui sin. 1947 nen sip-yit yet Lin-hap-gwok thaai-fui 33 gok zaan-seng, 13 gok faan-thui thung 10 gok maau thew-phiu. 
1948 nen 5 yet 14 nit，Yi-sak-lit zang-sak sin-phu saan-lip.
### ngin-khew
Yi-gui Yi-sak-let ngin-khew thung-gai-tsi geh zi-liu, zak du 2012 nen sip yet wui-zi, Yi-sak-let yu 795 maan ngin-khew, khi-zung 75.3% heh yu-thaai-ngin, 20.6% heh Aa-laai-bek-ngin tung yu 4% heh khi-thaa geh min-zuk. 68% ngin-khew tsut-seng yi Yi-sak-let. 22% ngin leui-zi Au-zau, 10% leui-zi Aa-zau thung Fi-zau, baau-khut Aa-laai-bek thi-khi.
### Zung-gaau
Yi-gui Yi-sak-let ngin-khew thung-gai-tsi geh thiu-tsaa, 76.1% geh Yi-sak-let-ngin san-yong Yu-thaai-gaau, 16.2% wui Yi-si-laan-gaau、2.1% wui Gi-duk-gaau、1.6% wui duk-lip geh Dek-lu-tsi-gaau-phaai、3.9% mui fun-li.
Vòng Hî-chṳ̂

**Vòng Hî-chṳ̂** (王羲之, ) he Chûng-koet kú-thoi ke chhut-miàng vùn-ho̍k-kâ thùng sû-fap-kâ.

Kì chui chhut-miàng ke chok-phín he Làn-thìn-si̍p-si (蘭亭集序).
漢劇

漢劇（也稱廣東漢劇）係一種傳統客家戲劇，也係客家人喜聞樂見个藝術類型之一。該劇種主要流行於廣東東部个客家地區，演繹以中州古調為準，發音近似今下个普通話。
Sâm-sṳ-kîn

**Sâm-sṳ-kîn** (三字經) he Chûng-koet ke chhòn-thúng kâu se-ngìn-é ke sû. Kâi sû nui-yùng yù Chûng-koet 5000 ngièn vùn-fa, li̍t-sṳ́, chet-ho̍k, thiên-vùn, thi-lî, ngìn-lùn ngi-lî (人倫義理), chûng hau chiet ngi (忠孝節義) tén-tén.

Sâm-sṳ-kîn, Pak-kâ-siang, thùng Chhiên-sṳ-vùn ha̍p chhṳ̂n "Sâm Pak Chhiên".
Chhîn-mìn-chiet

**Chhîn-mìn-chiet** (清明節) he Chûng-koet chhòn-thúng ke yit chak chiet-ngit, chhai Chhîn-mìn ke chiet-hì ko.
Tûng-chiet

**Tûng-chiet** (冬節) he Chûng-koet chhòn-thúng ke yit chak chiet-ngit, chhai Tûng-chṳ ke chiet-hì ko.
Ngièn-siâu-chiet

**Ngièn-siâu-chiet** (元宵節), me ôn-to **Siong-ngièn-chiet** (上元節), he Chûng-koet chhòn-thúng ke yit chak chiet-ngit, ti nùng-la̍k châng-ngie̍t sṳ̍p-ńg ko.
Sṳ̍p-ngie̍t-pan

**Sṳ̍p-ngie̍t-pan** (十月半), me ôn-to **Ha-ngièn-chiet** (下元節), he Chûng-koet chhòn-thúng ke yit chak chiet-ngit, ti nùng-la̍k sṳ̍p-ngie̍t sṳ̍p-ńg ko.
Kiú-ngie̍t-chiet

**Kiú-ngie̍t-chiet** (九月節), ya ham cho **Chhùng-yòng-chiet** (重陽節) fe̍t-chá **Têu-mî-chiet** (兜尾節), he Chûng-koet chhòn-thúng ke yit chak chiet-ngit, chhai nùng-la̍k kiú-ngie̍t chhû-kiú ko.
Ńg-pîn

**Ńg-pîn** yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :

*Ńg-pîn(女兵)
*Ńg-pîn Song-sû(五兵尚書)
Ngièn-sâm-sṳ̍p-am-pû

**Ngièn-sâm-sṳ̍p-am-pû** (年三十暗晡), me ôn-to **chhù-sip**, he Chûng-koet chhòn-thúng ke yit chak chiet-ngit, ti nùng-la̍k chhûn-chiet chhièn 1 ngit.
Chi-cho

**Chi-cho** (祭灶), me ôn-to **sung-cho-vòng** (送灶王), he Chûng-koet chhòn-thúng ke yit chak chiet-ngit, ti nùng-la̍k lia̍p-ngie̍t ngi̍p-sâm ko.
Sṳ̀n (Kî-tuk-kau)

Kî-tuk-kau *[[Sṳn-kîn]]* chhiùng-lòi mò kóng khi̍p sṳ̀n he khiet-kôn fî ngìn-sin-fa ke, siông-fán, kì he ngìn-sin-fa ke, kì khó-yî phî chhṳ̂n-vì "kì he", "kì kóng", "kì khon", "kì thâng" thùng "kì oi" ke yit vi sṳ̀n. Sṳ̀n phî lî-kié vì he yû yi-sṳt lâu ngìn-sin ke, pin-chhiâ he vù-só-put-nèn chá, sṳ̀n lâu lo̍k-san-hau-sṳ̂ ke chhùn-chhai. Chhai kîn-tién chûng, kì phî péu-sṳ vì lâu ngìn-lui thùng-chhai ke, pin-chhiâ he kì ke kiu-su̍k ke kîn-pún.

*Sṳ̀n he sṳn-fu (聖父).
*Sṳ̀n he sṳn-chṳ́ (聖子).
*Sṳ̀n he sṳn-lìn (聖靈).

Liá ham cho "sâm-vi-yit-thí" (三位一體).
基督教中嘅神

基督教聖經從來冇論及神是客觀非人性化嘅，相反，佢係人性化嘅——可被稱為「佢係」、「佢講」、「佢看」、「佢聽」、「佢噢」同「佢愛」嘅一位神。神被理解為係有意識與人性嘅，並且係冇所唔能者、神與樂善好施嘅存在。在經典中，佢被表示為與人們同在並且係佢地救贖之根本。

*神係聖父
*神係聖子
*神係聖神/聖靈

分類:天主教
James A. Garfield

**James A. Garfield** () he Mî-koet ke thi 20-ngim chúng-thúng, 1881-ngièn 3-ngie̍t 4-ngit chṳ 9-ngie̍t 19-ngit chhai-ngim.

Kì chhai 1881-ngièn 7-ngie̍t 2-ngit pûn ngìn am-sat, 9-ngie̍t 19-ngit ko-sṳ̂n.
Chester A. Arthur

**Chester A. Arthur** () he Mî-koet ke thi 21-ngim chúng-thúng, 1881-ngièn 9-ngie̍t 19-ngit chṳ 1885-ngièn 3-ngie̍t 4-ngit chhai-ngim.
Ngài

**Ngài** (𠊎) he Hak-kâ-ngî tú ngìn-chhṳ̂n thoi-chhṳ̀ ke tân-su thi-yit ngìn-chhṳ̂n hìn-sit.

Ngài ke fu̍k-su hìn-sit he ngài-tén.

## chai khon
*ngì
*kì
*khì
Ngì

**Ngì** (爾, 汝) he Hak-kâ-ngî tú ngìn-chhṳ̂n thoi-chhṳ̀ ke tân-su thi-ngi ngìn-chhṳ̂n hìn-sit.

Ngì ke fu̍k-su hìn-sit he ngì-tén.

## chai khon
*ngài
*kì
*khì
Ulysses S. Grant

**Ulysses S. Grant** () he Mî-koet ke thi 18-ngim chúng-thúng, 1869-ngièn chṳ 1877-ngièn chhai-ngim.
Se-ngìn-é

**Se-ngìn** (細人) me ôn-to **se-ngìn-é** (細人仔) he chṳ́ hàn-màng chṳ chhiâng-chhûn-khì ke ngìn.

Nàm ke se-ngìn-é ôn-to se-lai-é, ńg ke se-ngìn-é ôn-to se-moi-é.
Ô-nga-é

**Ô-nga-é** ya cho-tet ham cho **ô-nga** fe̍t-chá **yîn-yì** (嬰兒), he chṳ́ tú-tú chhut-se ke se-ngìn-é.
Kì

**Kì** (佢) he Hak-kâ-ngî tú ngìn-chhṳ̂n thoi-chhṳ̀ ke tân-su thi-sâm ngìn-chhṳ̂n hìn-sit, yung-lòi chṳ́ ngìn. Yîn-ngî fân-yi̍t cho "*[[:en:He|he]]*" (nàm-ngìn) fe̍t-chá "*[[:en:She|she]]*" (ńg-ngìn).

Kì ke fu̍k-su hìn-sit he kì-tén.

## chai khon
*ngài
*ngì
*khì
Khì

**Khì** (其) he Hak-kâ-ngî tú ngìn-chhṳ̂n thoi-chhṳ̀ ke tân-su thi-sâm ngìn-chhṳ̂n hìn-sit, yung-lòi chṳ́ ngìn yî-ngoi ke tûng-sî. Yîn-ngî fân-yi̍t cho "*[[:en:It (pronoun)|it]]*".

Khì ke fu̍k-su hìn-sit he khì-tén.

## chai khon
*ngài
*ngì
*kì
Chhut-se

**Chhut-se** (出世) he chṳ́ mû-thí kiung-chṳ́, fe̍t-chá heu-thoi chhiùng mû-thí tú kiung-chṳ́ chhut-lòi ke ko-chhàng.

## chai khon
*ko-sṳ̂n
Sí

**Sí** (死) me ôn-to **sí-thet** (死忒), **siâu-thet** (消忒), he chṳ́ sâng-vu̍t sâng-miang kiet-suk ke hien-siong.

Ngìn-lui ke sí me yeu tông-tô miàng-chhṳ̂n, pí-lun **ko-sṳ̂n** (過身), **chhòng-sân mai ap-lón** (長山賣鴨卵), **vàng-thet** (橫忒), **sông-sṳ̀n-chok-e** (上神桌吔), tén-tén.

## Ngiâng-mong
*chhut-se

## Chhâm-kháu
Kiung-chṳ́

**Kiung-chṳ́** (降子) he chṳ́ sṳ̍t-nen thung-vu̍t tén-tén thôi-sâng ke thung-vu̍t, thôi-yì chhiùng ngiòng-thôi chhut-se ke sṳ-chhìn lâu kîn-ko.
Thèu-nà

**Thèu-nà** (頭那) me ôn-to **Thèu** (頭) he thung-vu̍t chhin chhûng-yeu ke phu-vi, chhai kiáng-kîn ke song-poi. Thèu yû thèu-nó, mu̍k-chû, phi, choi lâu ngí ke-têu hi-kôn.
Kiáng-kîn

**Kiáng-kîn** (頸根) he thung-vu̍t thèu tái-hâ, hiûng-thòng lâu poi-nòng táng-hong ke phu-vi.
Sú-chṳ́

**Sú-chṳ́** (手指) he sú chui mien-chhièn ke phu-vi. Ngìn ke tak-ke sú ke sú-chṳ́ yû 5 kî: sú-chṳ́-kûng (手指公), sṳ̍t-chṳ́, tung-chṳ́ (棟指), mò-miàng-chṳ́, mî-chṳ́ (尾指).
Hiûng-thòng

**Hiûng-thòng** (胸膛) he thung-vu̍t kiáng-kîn tái-hâ, tú-sṳ́ táng-hong ke phu-vi. Hiûng-thòng mien-chhièn he nen-kû.
Chhit-thèu

**Chhit-thèu** (膝頭) me cho-tet ôn-to **kiok-chhit-thèu** (腳膝頭), he he thai-thúi lâu séu-thúi tsṳ̂-kiên ke lièn-tsiap phu-vi. Tshit ke tsú-yeu nui-phu tsû-sṳ̀n kiet-kèu vi pan-ngie̍t pan yî-khi̍p si-thiàu Nyún-tai.
Thúi

**Thúi** (腿) he ngìn-thí ke ha-kî hi-kôn, pâu-hàm thai-thúi (kiok-pí) lâu séu-thúi. Chhai ngìn-thí kié-pho-ho̍k, thúi yit-pân chhiang-chhiang chṳ́ séu-thúi.
Sú-châng

**Sú-châng** (手㬹) he tsṳ́-tsak sú-pí chûng-phu ke Kàu-liên kûan-tsiet, Tsiú kûan-tsiet fu-khiun ke khî-vet.
Sú-pí

**Sú-pí** (手髀) he thung-vu̍t siong-kî ke phu-vi. sú-pí pâu-hàm siong-pi (上臂) lâu chhièn-pi (前臂), yî sú-châng lièn-chiap.
Kim-chṳ́

**Kim-chṳ́** (禁指) he yung kîm-su̍k fe̍t-chá chon-sa̍k cho ke yit-chúng tai chhai sú-chṳ́ song-poi ke yèn-fàn.
Kiok-pí

**Kiok-pí** (腳髀), fe̍t-chá ham cho **thai-thúi** (大腿), he thúi ke song-pan phu-fun, lâu chhit-thèu lièn-chiap séu-thúi (小腿).

Khì thùng séu-thúi ha̍p-chhṳ̂n thúi, m̀-ko chhai ngìn-thí kié-pho-ho̍k tú, thúi yit-pân chhiang-chhiang chṳ́ séu-thúi..
Kut-kak

**Kut-kak** (骨骼) me cho-tet ôn-to **kut-kiet**, **kut** (骨) fe̍t-chá **kut-thèu** (骨頭), he chit-chhùi thung-vu̍t nui-kut-kak chhin ngang ke chû-sṳ̀n hi-kôn.
Chhióng-sṳ̍t-kôi

**Chhióng-sṳ̍t-kôi** (搶食胲), ya cho-tet ham cho **thêu-sṳ̍t-kôi** (偷食胲), he nàm-é-ngìn chhai hèu-lièn ke yit chak ngiôn-kut.
Kiok-chṳ́

**Kiok-chṳ́** (腳趾) he ngìn fe̍t-chá thung-vu̍t ke kiok ke chṳ́-thèu. Ngìn ke kiok-chṳ́ ke poi-phu su chṳ́-kap ke pó-fu.
Ngài-tén

**Ngài-tén** (𠊎等) he Hak-kâ-ngî tú ngìn-chhṳ̂n thoi-chhṳ̀ ke fu̍k-su thi-yit ngìn-chhṳ̂n hìn-sit.

Ngài-tén ke tân-su hìn-sit he ngài.

## chai khon
*ngì-tén
*kì-tén
*khì-tén
Ngì-tén

**Ngì-tén** (爾等, 汝等) he Hak-kâ-ngî tú ngìn-chhṳ̂n thoi-chhṳ̀ ke fu̍k-su thi-ngi ngìn-chhṳ̂n hìn-sit.

Ngì-tén ke tân-su hìn-sit he ngì.

## chai khon
*ngài-tén
*kì-tén
*khì-tén
Kì-tén

**Kì-tén** (佢等) he Hak-kâ-ngî tú ngìn-chhṳ̂n thoi-chhṳ̀ ke fu̍k-su thi-sâm ngìn-chhṳ̂n hìn-sit, yung-lòi chṳ́ ngìn. Na-he chṳ́ ngìn yî-ngoi ke khì-thâ sṳ-vu̍t yung **Khì-tén** (其等).

Kì-tén ke tân-su hìn-sit he kì. Khì-tén ke tân-su hìn-sit he khì. 

## chai khon
*ngài-tén
*ngì-tén
*khì-tén
Chṳ́-kap

**Chṳ́-kap** (指甲) me cho-tet ôn-to **cháu** (爪), he ngìn sú-chṳ́ lâu kiok-chṳ́ mien-chhièn ke kok-chhṳt-chhèn. Sú-chṳ́ ke chṳ́-kap pûn ham cho sú-chṳ́-kap, kiok-chṳ́ ke chṳ́-kap pûn ham cho kiok-chṳ́-kap.
Uyghur-ngî

**Uyghur-ngî** he Uyghur-chhu̍k ke mû-ngî, kóng ke ngìn chú-yeu chhai Chûng-koet ke Sîn-kiông lâu Chûng-Â.
廣東陳氏

**廣東陳氏**，係韩国一个来自廣東翁源个本貫，根據2015年个調査有2,397人。

始祖係明朝萬曆朝鮮之役時个廣東水軍總兵陳璘，1644年清代明後，佢孫陳泳素東渡朝鮮定居下來。

## 參考
Nàm Ossetia

**Nàm Ossetia Khiung-fò-koet** (Ossetia-ngî: ) vi yî Nàm Kavkaz ke yit-ke Chú-khièn Koet-kâ, sú-tû chṳ Tskhinvali. Nàm Ossetia ngièn he Gruzia ke yit-ke chhṳ-chhṳ-chû, chên vi Sû-lièn sṳ̀-khì ke yit-ke Chhṳ-chhṳ Khiung-fò-koet . 

Nàm Ossetia yî 1990 ngièn-thoi lâu Gruzia ke chhûng-thu̍t chûng siên-pu thu̍k-li̍p, sṳ̀n-li̍p Nàm Ossetia Khiung-fò-koet, song-vi pûn Lièn-ha̍p-koet lâu koet-chi sông tô-sú koet-kâ só sṳ̀n-ngin, Ngò-lò-sṳ̂ yî 2008-ngièn Ngò-lò-sṳ̂ Gruzia Chan-châng heu sú-siên sṳ̀n-ngin Nàm Ossetia pin kien-kâu.
Thai-yîn Koet-hia̍p

**Thai-yîn Koet-hia̍p** (大英國協) fe̍t-chá ham cho **Yîn-lièn-pâng** (英聯邦), he yù 56 ke chú-khièn koet-kâ (pâu-koat su̍k-thi) chû-sṳ̀n ke yit ke koet-chi chû-chṳt, sṳ̀n-yèn thai-phu-fun he ngièn-lòi Yîn-koet ke chhṳ̍t-mìn-thi fe̍t-chá pó-fu-koet. Thai-yîn Koet-hia̍p ke ngièn-sú he Charles 3-sṳ, kì ya he Thai-yîn Koet-hia̍p só-yû koet-kâ (pâu-koat Yîn-koet) ke koet-kâ ngièn-sú.

## Li̍t-sṳ́

## Sṳ̀n-yèn koet

## Thi̍t-sṳ̀ sṳ̀n-yèn
* : Ngièn-lòi he Phù-thò-ngà ke chhṳ̍t-mìn-thi, chhai 1995-ngièn 11-ngie̍t 13-ngit kâ ngi̍p.
* : chhai 2009-ngièn 11-ngie̍t 28-ngit kâ ngi̍p.
## Chhâm-kháu chṳ̂-liau

## Ngoi-phu lièn-kiet
* mióng-cham
Ngìn-mìn-pi

**Ngìn-mìn-pi** (人民幣) he Chûng-fà Ngìn-mìn Khiung-fò-koet ke fap-thin fo-pi.

## Ngoi-phu lièn-chiap
* Ngìn-mìn-pi (RMB / CNY) 1953-2019  
* Ngìn-mìn-pi (FEC) 1980-1994
Nàm-fî rand

**Nàm-fî rand** (South African rand) he Nàm-fî ke liù-thûng fo-pi, ki-ho he R fe̍t-chá ZAR.

Nàm-fî rand he Nàm-fî, Lesotho lâu Namibia ke fap-thin fo-pi.
玉山

**玉山** 位在台灣 中部, 行政區 南投縣 信義鄉, 高雄市 桃源區及嘉義縣 阿里山鄉交界之處, 鄒族語稱做 "八通關", 日本語稱為 "新高山"。主峰海拔 3,952 公尺, 係臺灣以及東北亞第一高峰。

玉山冬季時積雪, 遠望雪白如玉, 景色優美, "玉山積雪" 成為臺灣八景之一。1985年4月, 玉山群峰周邊劃入新成立个玉山國家公園。

## 圖片

File:Laonung_River.jpg|玉山東北部 荖濃河.
File:YushanSeaCloud2.jpg|玉山雲海 
File:YushanSeaCloud3.jpg|玉山雲海 
File:YushanSeaCoud4.jpg|玉山雲海
File:YushanSeaCloud5.jpg|玉山雲海
File:YushanSeaCloud6.jpg|玉山雲海
File:YushanSunrise.jpg|玉山日出.
File:YushanSunrise1.jpg|玉山日出.
File:YushanSunrise2.jpg|玉山日出.
File:YushanSunrise3.jpg|玉山日出.
File:YushanPeak1.jpg|玉山頂頭
File:Yushan-Naional-Park-Map-Taiwan.png|玉山國家公園
台北101

**台北101**係位於台灣 台北市 信義區个一棟摩天大樓。由 建築師李祖原設計, KTRT團隊建造, 係世界第八高个摩天大樓 (無包含天線)。在規劃初期, 原名台北國際金融中心。

分類:Thòi-pet-sṳ Sṳ-chhòng
Hiông-kóng dollar

**Hiông-kóng dollar** (Hong Kong dollar), fe̍t-chá ham cho **Kóng-pi**, he Hiông-kóng ke liù-thûng fo-pi, ki-ho he HK$ fe̍t-chá HKD.
New Zealand dollar

**New Zealand dollar** he New Zealand ke liù-thûng fo-pi, ki-ho he NZD$ fe̍t-chá NZD.

New Zealand dollar he New Zealand, Cook Khiùn-tó, Niue, Pitcairn Khiùn-tó lâu Tokelau ke fap-thin fo-pi.

## Ngoi-phu lièn-chiap
* New Zealand dollar   (Tet-ngî) (Fap-ngî)
Ngò-lò-sṳ̂ ruble

**Ngò-lò-sṳ̂ ruble** () he Ngò-lò-sṳ̂ ke liù-thûng fo-pi, ki-ho he ₽, руб fe̍t-chá RUB.

## Ngoi-phu lièn-chiap
* Ngò-lò-sṳ̂ ruble
Kâ-nâ-thai dollar

**Kâ-nâ-thai dollar** (Yîn-ngî: , Fap-ngî: ) he Kâ-nâ-thai ke liù-thûng fo-pi, ki-ho he C$ fe̍t-chá CAD.
Sui-sṳ franc

**Sui-sṳ franc** he Sui-sṳ ke liù-thûng fo-pi, ki-ho he CHF.

## Ngoi-phu lièn-chiap
* Sui-sṳ franc
Yîn-koet liâng Yin-thu Ti-koet

**Yîn-koet liâng Yin-thu Ti-koet** (英國領印度帝國, Yîn-ngî: British Raj) he Thai-yîn Ti-koet chhai Yin-thu kien-li̍p ke yit chak chhṳ̍t-mìn ti-koet, thúng-chhṳ ke sṳ̀-kiên he 1858-ngièn chṳ 1947-ngièn.
Fap-koet liâng Indochina

**Fap-koet liâng Indochina** (Fap-ngî: Indochine française) he Fap-koet chhai Indochina kien-li̍p ke yit chak chhṳ̍t-mìn-thi, thúng-chhṳ ke sṳ̀-kiên he 1887-ngièn chṳ 1954-ngièn.
Yîn-koet liâng Virgin Khiùn-tó

**Yîn-koet liâng Virgin Khiùn-tó** (Yîn-ngî: ) he Yîn-koet chhai Pet Mî-chû ke yit chak hói-ngoi liâng-thi.
Mî-koet liâng Virgin Khiùn-tó

**Mî-koet liâng Virgin Khiùn-tó** (Yîn-ngî: ) he Mî-koet chhai Pet Mî-chû ke yit chak hói-ngoi liâng-thi.
Mî-koet liâng Samoa

**Mî-koet liâng Samoa** (Yîn-ngî: ) he Mî-koet chhai Thai-yòng-chû Nàm Thai-phìn-yòng ke yit chak Fî-kien-chṳ Su̍k-thi. Sú-fú Pago Pago, he Thai-phìn-yòng sông thiên-yèn liòng-kóng chṳ̂ yit. Mien-chit 199 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 54,194 ngìn (2016-ngièn ) .
Fap-koet liâng Polynesia

**Fap-koet liâng Polynesia** (Fap-ngî: ) he Fap-koet chhai Thai-yòng-chû ke yit chak hói-ngoi liâng-thi.
南投

南投縣在台灣中部, 係台灣唯一無靠海个縣, 本縣境內原住民有泰雅族, 布農族, 鄒族及邵族。南投縣有台灣最高峰玉山及最長河流个源頭。 '''

## 歷史
## 地理
## 行政區劃
## 教育
## 經濟
## 交通
## 文化摎風景區
## 政治
## 參考文獻
## 外部連結
Açores

**Açores** fe̍t-chá ham cho **Azores**, he Phù-thò-ngà chhai Fî-chû ke yit chak hói-ngoi liâng-thi.
Madeira

**Madeira** he Phù-thò-ngà chhai Fî-chû ke yit chak hói-ngoi liâng-thi.


Madeira-Funchal-16-Kathedrale-2000-gje.jpg
Madeira-Funchal-Karfreitag-18-2000-gje.jpg
Madeira-16-Levada-Wasserfall-2000-gje.jpg
Madeira-34-Feldarbeiter-2000-gje.jpg
Madeira-50-Riedgedeckte Haeuser-2000-gje.jpg
Madeira-Pico do Areeiro-14-Weg-2000-gje.jpg
Madeira-Ponta de Sao Lourenco-14-2000-gje.jpg
Saint Helena

**Saint Helena** he Thai-sî-yòng ke yit chak tó. Khì ke Yîn-koet ke Saint Helena, Ascension lâu Tristan da Cunha ke yit phu-fun.
Hò-làn liâng Antilles

**Hò-làn liâng Antilles** ngièn-lòi he Hò-làn Vòng-koet chhai Pet Mî-chû ke yit chak chhṳ-chhṳ-koet. 2010-ngièn 10-ngie̍t 10-ngit, fûn cho 3 chak chhṳ-chhṳ-koet: Aruba, Curaçao lâu Sint Maarten.