Hukumar Sadarwa ta Kasa (Sudan ta Kudu)

**Hukumar Sadarwa ta Kasa** ita ce hukumar kula da kasa da ke da alhakin kula da sarrafa sadarwa, watsa shirye-shirye, fasahar sadarwa da sadarwa (ICT), da ɓangarorin sabis na gidan waya a Jamhuriyar Sudan ta Kudu. Yana aiki ne a karkashin dokar Sadarwar Ƙasa, 2012 kuma an ƙaddamar da shi a hukumance a watan Yunin shekara ta 2015. 

Sabon Darakta Janar na Hukumar Sadarwa ta Ƙasa (NCA), Gieth Kon Mathiang Kun, ya ɗauki matsayinsa a ranar Talata, 13 ga Mayun shekarar 2025, kwana ɗaya bayan naɗin sa ta hanyar Dokar Jamhuriyar don maye gurbin wanda ya riga shi, Adok Napoleon . 

## Tarihi
An kafa NCA ne bayan aiwatar da Dokar Sadarwa ta Ƙasa, 2012, a matsayin wani ɓangare na kokarin da Sudan ta Kudu ke yi na kafa tsarin gwamnati da inganta sauye-sauyen dijital don daidaitawa da ma'auni na duniya. Hukumomin sun fara aiki sosai a shekarar 2015 kuma tun daga lokacin sun samo asali ne don taka muhimmiyar rawa wajen tsara tsarin ICT da ke canzawa da sauri na Sudan ta Kudu.

## Ayyuka da ayyuka
An ba da aikin NCA tare da:

* Lasisi da tsara masu aiki da sadarwa da masu ba da sabis
* Gudanar da nau'ikan rediyo da albarkatun ƙididdiga
* Inganta gasa ta kyauta da adalci a masana'antar sadarwa
* Tabbatar da sabis na sadarwa mai araha, mai sauƙi, da amintacce
* Kare haƙƙin mabukaci da sarrafa hanyoyin warware rikice-rikice
* Inganta saka hannun jari a cikin ababen more rayuwa da sabis na ICT
* Taimaka wa al'ummomin da ba a kula da su ba ta hanyar Asusun Sabis na Duniya
* Haɗin gwiwa kan tsaron ƙasa da tabbatar da bin ka'idojin duniya

## Jagora da tsari
Darakta Janar ne ke jagorantar ikon, a halin yanzu Gieth Kon Mathiang Kun, kuma yana aiki a ƙarƙashin kwamitin daraktoci. sauran ƙungiyar gudanarwa sun haɗa da:

* Awuol Gabriel Arok - Manajan Ofishin, Ofishin Darakta Janar
* Rebecca Adau Deng - Babban Darakta, Ofishin Darakta Janar
* Joseph Kuot Anau - Sakataren Gudanarwa da Harkokin Kwamitin / Babban Sakataren Darakta Janar, Ofishin DG
* Bilek Kuol Alor - Jami'in Kulawa da Bincike, Ofishin Darakta Janar
* John Majok Kordit - Mataimakin Darakta na Sayarwa, Ofishin Darakta Janar

## Daraktan da suka danganci
Tsarin ƙungiya ya haɗa da daraktoci don:

* Harkokin Kasuwanci
* Kudi
* Bincike & Shirye-shiryen
* Dokoki da Tilasta
* Ayyukan fasaha
* Gudanar da bakan gizo
* Albarkatun Dan Adam
* Gudanarwa da Shirye-shiryen

## Babban shirye-shirye da ayyukan

### Infrastructure da damar dijital
NCA ta taimaka wajen fadada ababen more rayuwa na dijital a duk faɗin Sudan ta Kudu. A cikin shekara ta 2024, ta yi haɗin gwiwa tare da **Starlink**, mai ba da intanet na tauraron ɗan adam, don ƙara yawan ɗaukar hoto a yankunan karkara da wuraren da ba a kula da su ba. Har ila yau, ta sanya hannu kan yarjejeniyar lasisi ta shekaru 15 tare da **MTN Sudan ta Kudu** a cikin shekara ta 2025, da nufin inganta isar da sabis da saka hannun jari na sadarwa.

### Ci gaban yanki da iyawa
NCA ta yi haɗin gwiwa tare da Cibiyar Sadarwar Sadarwar Afirka (AFRALTI) don inganta horo na fasaha da haɗin gwiwar kan iyaka a ɓangaren sadarwa na hannu. Har ila yau, ta sanya hannu kan yarjejeniyar fahimtar juna (MoU) tare da **GoGirls ICT** don inganta hada dijital da kuma karfafa mata da 'yan mata ta hanyar jagoranci da ci gaban ƙwarewar dijital.

### Ayyukan sarrafawa da kudaden shiga
A ƙarƙashin jagorancinsa na yanzu, NCA ta inganta hanyoyin tattara kudaden shiga kuma an ruwaito cewa tana tattara kusan **SSP biliyan 5 kowane wata** daga masu aiki da sadarwa. Har ila yau, yana tilasta ka'idojin farashi da ayyukan lasisi don daidaita farashin sabis da inganci.

### Tsarin abun ciki da martani na rikicin
A watan Janairun shekara ta 2025, NCA ta ba da umarnin dakatar da dandamali na wucin gadi kamar Facebook da TikTok biyo bayan yaduwar abubuwan da ke da alaƙa da rikici a makwabciyar Sudan. An yi niyyar aikin ne don hana tayar da hankali da inganta lafiyar jama'a, kodayake ya haifar da damuwa game da 'yancin faɗar albarkacin baki.

## Kasuwanci na kasa da kasa
NCA tana hulɗa da hukumomin yanki da na duniya don daidaita manufofin sadarwa na Sudan ta Kudu tare da ka'idojin duniya. Yana shiga cikin shirye-shirye don inganta tsarin ICT na zamani, tsaro na yanar gizo, da sauye-sauyen dijital.

## Tattaunawa da ƙalubale
Duk da nasarorin da ta samu, NCA ta fuskanci zargi game da ƙuntatawa na kafofin sada zumunta a lokacin tashin hankali da rikici. Kungiyoyin kare hakkin dan adam sun nuna damuwa game da tasirin 'yancin bayanai da' yancin yada labarai a ƙasar.

## Bayanan da aka ambata