Ranar Tarihin Duniya ta Afirka

"Wanda aka yi shela a taron na UNESCO karo na 38 (Nuwamba 2015), ranar al'adun gargajiya ta Afirka wata dama ce ga al'ummomin duniya, musamman ma 'yan Afirka, don murnar abubuwan tarihi da al'adu da dabi'un nahiyar da ba za a iya maye gurbinsu ba." 

A cewar labarin labarai na UNESCO, *Mayu 5, 2017 - Ranar Tarihin Duniya na Afirka*, "Afrika ba ta da wakilci a cikin jerin abubuwan tarihi na duniya ."  Tun daga watan Yuni 2023, Afirka tana ba da rukunin wuraren al'adu 54, wuraren 39 na halitta, da wuraren gauraya (al'adu & na halitta) guda 5 don jimlar shafuka 98, ko 8.47% na jimlar 1157 a duk duniya.  Matsaloli da yawa "suna barazana ga halayen da aka rubuta dukiya a cikin jerin abubuwan tarihi na duniya," ciki har da rikice-rikice na makamai da yaki, girgizar kasa da sauran bala'o'i, gurbacewar yanayi, farautar farauta, biranen da ba a kula da su ba, da ci gaban yawon bude ido.  A duk duniya, an gano shafuka 55 a matsayin "suna cikin haɗari," kuma shafuka 15 suna zaune a Afirka .

UNESCO ta himmatu wajen jagorantar kokarin kasa da kasa na yin amfani da dimbin al'adu da al'adu na Afirka a matsayin wani karfi na rage radadin talauci da hadin kan al'umma da kuma ci gaba mai dorewa da kirkire-kirkire. A cikin wannan rana ta duniya, UNESCO na da niyyar kara wayar da kan al'ummomin duniya game da al'adun Afirka, tare da mai da hankali na musamman kan matasa, da kuma samar da ingantacciyar hadin gwiwa don kiyaye ta a matakin gida, yanki da duniya baki daya. 

An kafa ranar ne domin wayar da kan jama'a game da gagarumin damar al'adun gargajiya da na Afirka. Har ila yau, tana da niyyar faɗakar da duniya game da raunin wannan gado: akwai wurare 21 na Afirka a cikin jerin abubuwan tarihi na duniya a cikin haɗari.

Kiyayewa da inganta wannan al'adun gargajiya sune muhimman abubuwan da zasu taimaka wajen samun ci gaba mai dorewa, nau'in ci gaba daya tilo da zai iya tinkarar kalubale masu sarkakiya da ke fuskantar Afirka a yau da suka hada da sauyin yanayi, kalubalen ilimi da tattalin arziki, da saurin bunkasar birane.

Samar da al'ummomin cikin gida, musamman ma matasa, wajen kiyaye al'adun gargajiya, da shigar da su cikin ayyukan da ke ba da kimar al'adunsu da muhallinsu, na daya daga cikin mafi kyawun hanyoyin buda fata na gaba da ci gaba. Musamman ta hanyar horarwa da ilimi ne wannan haɗakarwa na iya tabbatar da mafi inganci a ƙarshe. 

## Kalubale da damar ci gaba
Ranar tarihi ta duniya ita ce lokacin da ya dace don wayar da kan jama'a game da bukatar gaggawa na kare al'adun Afirka. Irina Bokova, Darakta Janar na UNESCO, ta bayyana cewa "a yau fiye da wurare 23 na Afirka suna cikin jerin abubuwan tarihi na duniya a cikin hadari (...); dukansu suna fuskantar barazana kuma suna cikin hadarin bace idan ba mu gaggauta daukar mataki ba. Kowannenmu yana da rawar da zai taka."

Afirka, wadda ita ce mahaifar bil'adama, ta kasance ba ta da wakilci a cikin jerin abubuwan tarihi na duniya tare da shafuka 131 kawai (12%, ciki har da shafuka 90 a Afirka kudu da hamadar Sahara da kuma shafuka 41 a Arewacin Afirka ) Amma duk da haka wuraren 23 na Afirka da aka rubuta a cikin jerin abubuwan tarihi na duniya a cikin haɗari suna da kashi 42% na duk wuraren da ke cikin jerin. Kare al'adun gargajiya a nahiyar Afirka na fuskantar kalubale da dama kamar tashe-tashen hankula, ta'addanci, farauta da fataucin haram, da dumamar yanayi da bala'o'i, da fadada biranen da ba a kula da su ba, da yawon bude ido ba tare da kayyade ba, da hakar ma'adinai da hakar mai.

Dangane da wannan lamarin, sanarwar Ngorongoro, wacce ta samo asali daga babban taron kasa da kasa na farko kan al'adun gargajiya na Afirka (Yuni 2016, Tanzania), ta tabbatar da cewa, ci gaba mai dorewa zai iya tabbatar da cewa an tura kokarin da ya dace don kare albarkatun da ke cikin hadari a nahiyar Afirka, wanda hakan ya sa kiyaye al'adun gargajiya ya zama jagora don samun ci gaba mai dorewa. Sanarwar ta kuma yi kira ga "Jam'iyyun Afirka da su inganta rawar da mata da matasa suke takawa wajen kiyayewa da kula da al'adun gargajiya da na halitta". 

## Dandalin Matasan Yankunan Tarihi na Duniya na Afirka
Taron Matasa na Yankunan Tarihi na Duniya kan "Ƙara tsoma bakin matasa wajen ingantawa da kuma kare al'adun Afirka" ya gudana a wurin tarihi na duniya na tsibirin Robben da ke birnin Cape Town daga ranar 28 ga Afrilu zuwa 4 ga Mayu 2016. Asusun kula da al'adun gargajiya na Afirka (AWHF) tare da hadin gwiwar gwamnatin Afirka ta Kudu da cibiyar tarihi ta UNESCO ne suka shirya taron wanda gidan adana kayan tarihi na tsibirin Robben ya dauki nauyi. Mahalarta taron sun hada da jimillar matasa 27 daga kasashen Afirka 23 - Botswana, Kamaru, Masar, Habasha, Gambia, Ghana, Kenya, Lesotho, Laberiya, Malawi, Mauritius, Morocco, Mozambique, Namibiya, Najeriya, Seychelles, Afirka ta Kudu, Sudan, Tanzania, Uganda, Zambia da Zimbabwe. Gaba daya mata goma sha hudu (14) ne da maza goma sha uku (13).

Taron ya kuma samu halartar manyan baki da dama da suka hada da ministan yawon bude ido na kasar Afrika ta kudu, Mista Derek Hanekom wanda ya gabatar da jawabi a wajen bude taron yayin da taron rufe taron ya samu halartar mataimakin babban daraktan kula da hukumomi, wanda ya wakilci mataimakiyar ministar fasaha da al'adu, Madam Rejoice Thizwilondi Mabudafhasi . Wakilai daga babban hukumar Kenya, da gidan adana kayan tarihi na Robben Island, da asusun adana kayayyakin tarihi na Afirka da cibiyar UNESCO ta UNESCO sun halarci taron. 

## Magana