Kwamitin Majalisa kan Lafiya

**Gwamnatin tarayyar Najeriya** ce ta kafa kwamitin majalisar kan harkokin kiwon lafiya a karkashin dokar da ta tanadi kula da cibiyoyin kiwon lafiya na kasar da tabbatar da ingantaccen tsarin kiwon lafiya. Kwamitin da aka dorawa alhakin sa ido a kan majalissar dokoki, kwamitin ya tantance ayyukan cibiyoyin kiwon lafiya, da tsara manufofin inganta harkokin kiwon lafiya, da hada kai da masu ruwa da tsaki don karfafa tsarin kiwon lafiyar Najeriya. Ayyukanta sun haɗa da tabbatar da isassun kudade ga cibiyoyin kiwon lafiya, sa ido kan ayyukan samar da ababen more rayuwa, da haɓaka shirye-shirye don inganta sakamakon kiwon lafiyar jama'a a duk faɗin ƙasar.

## Tarihi
An kafa kwamitin majalisar kan cibiyoyin lafiya a matsayin wani bangare na tsarin majalisar da aka kafa a karkashin sashe na 62 na kundin tsarin mulkin tarayyar Najeriya na shekarar 1999. Wannan sashe yana ba Majalisar Dokoki ta kasa damar ƙirƙirar kwamitoci don tabbatar da ingantaccen sa ido na doka da aiwatar da manufofi a cikin mahimman ci gaban ƙasa, gami da kiwon lafiya.

Da farko, an haɗa sa ido kan abubuwan da suka shafi kiwon lafiya a ƙarƙashin manyan kwamitocin majalisa. Duk da haka, yayin da fannin kiwon lafiya ya faɗaɗa, kwamitin da aka sadaukar ya zama dole don magance rikiɗewar kula da cibiyoyin kiwon lafiya. A cikin shekarun da suka gabata, kwamitin ya taka muhimmiyar rawa wajen sa ido kan ci gaban kayayyakin kiwon lafiya a Najeriya, da magance gazawar tsarin, da samar da rikon amana a cikin kula da cibiyoyin kiwon lafiyar jama'a.

Ta hanyar ziyarar sa ido akai-akai, tuntubar juna da masu ruwa da tsaki, da sa hannun ‘yan majalisa, kwamitin ya taimaka wajen inganta hanyoyin samar da kudade, da zamanantar da kayayyakin aikin likitanci, da inganta manufofin da suka daidaita tsarin kiwon lafiyar Najeriya da ka’idojin kasa da kasa. Ayyukanta na ci gaba da haɓakawa don mayar da martani ga matsalolin kiwon lafiya da ke tasowa da ci gaban fasaha.

## Umarni
Kwamitin dai yana da alhakin samar da sa ido kan dokoki ga hukumomin kiwon lafiya na Najeriya don tabbatar da samar da ayyukan kiwon lafiya cikin inganci a fadin kasar. Wajabcinsa ya haɗa da:

Sa ido kan Manufofin: Kula da aiwatar da manufofin kiwon lafiya da tabbatar da bin manufofin kiwon lafiya na ƙasa da umarnin doka.

**Tantance Cibiyoyin Lafiya**: Wannan ya haɗa da gudanar da bincike da tantance cibiyoyin kiwon lafiya na tarayya da na jihohi, gami da asibitocin koyarwa, cibiyoyin kiwon lafiya, da wuraren kiwon lafiya na musamman.

**Ƙaddamar da Dokoki**: Ƙirƙirar, bita, da ba da shawarar dokoki don inganta fannin kiwon lafiya, haɓaka kayan aikin likita, da magance kalubalen lafiyar jama'a.

**Bayar da Kuɗi da Rarraba albarkatun**: Tabbatar da isassun tanadin kasafin kuɗi ga cibiyoyin kiwon lafiya da kuma lura da yadda ake amfani da kuɗin da aka ware.

**Haɗin Kai**: Don haɓaka ci gaban kiwon lafiya mai ɗorewa, haɗa kai da hukumomi irin su Ma'aikatar Lafiya ta Tarayya, Hukumar Kula da Lafiya ta Kasa (NPHCDA), da Cibiyar Kula da Cututtuka ta Najeriya (NCDC).

**Martani ga Gaggawa na Kiwon Lafiyar Jama'a**: Magance matsalolin kiwon lafiyar jama'a da ke tasowa, kamar annoba da annoba, ta hanyar tallafin majalisa da sa ido kan hukumomi.

## Jagoranci da tsari
Yana aiki a ƙarƙashin tsarin jagoranci wanda aka tsara don tabbatar da inganci da rikon amana don cika aikin sa. Matsayin jagoranci a cikin kwamitin sun haɗa da:

**Shugaba**: Shugaban kasa ne ke da alhakin jagorantar ayyukan kwamitin, da jagorantar tarurruka, da tabbatar da gudanar da ayyukansa na dokoki da sa ido. Tun daga watan Janairun 2025, kwamitin yana karkashin jagorancin Amos Gwamna Magaji, dan majalisar wakilai.

**Mataimakin shugaba**: Wannan matsayi yana goyon bayan shugaban kasa wajen gudanar da ayyukan kwamitin da kuma bada jagoranci idan shugaban ba ya nan. Mukamin mataimakin shugaban kasa na yanzu ba kowa ne a shekarar 2024 a majalisar dokokin Najeriya ta 10.

**Sakatare**: Sakatare yana kula da ayyukan gudanarwa na kwamitin, gami da wasiku, adana bayanai, da tarurrukan kwamiti da daidaita rahotanni.

**Membobin Kwamitin**: Kwamitin ya kunshi wakilai daga mazabu daban-daban. Membobi suna shiga cikin shawarwari, ba da shawarwari, da ba da gudummawa ga ayyukan sa ido.

## Manazarta