Dogo Giɗe

**Dogo Giɗe** dai fitaccen ɗan fashi ne a Najeriya wanda ya aikata munanan laifuka na cin zarafin bil'adama da suka haɗa da garkuwa da mutane, fyaɗe, satar shanu, da fashi da makami. Ta'addancinsa ya shafi jihohin Zamfara, Katsina, Neja, Kaduna, da wasu sassan Jihar Nassarawa dama Abuja, inda ya yi sanadiyyar asarar rayuka da dama da kuma lalata ƙauyuka da dama a sassan Arewa maso Yamma da wasu yankunan Arewa ta Tsakiya, kamar jihohin Neja da Nasarawa da sauran su

## Rayuwar sa

An haifi Dogo Giɗe a ƙaramar hukumar Maru da ke jihar Zamfara a Najeriya. Yana da aure da ƴaƴa.

## Jita-jitar mutuwarsa

A shekarar 2021, an yi ta raɗe-raɗin cewa Dogo Giɗe ya rasu. Kamar yadda aka bayyana cewa wasu ne daga cikin mutanen Dogo Giɗe sun kashe shi. A lokacin ana zargin an kashe shi ne a wata maɓoya a lokacin da yake karɓar magani sakamakon harbin bindiga da ya samu a wani faɗa da suka fafata a dajin Kuyan Bana da ke jihar Zamfara.

## Hare-haren cikin Makarantu

Dogo Giɗe ya shirya kuma ya jagoranci sace ɗalibai kimanin 126 na makarantar sakandaren Baptist Baptist dake Maraban Damishi a ƙaramar hukumar Chikun ta jihar Kaduna a ranar 5 ga Yuli na 2021. Bugu da ƙari, yana da sa hannu wajen yin garkuwa da ɗalibai sama da 90 da ma’aikatan Kwalejin Gwamnatin Tarayya da ke Birnin Yauri dake Jihar Kebbi. A ƙarshe dai sun sako ɗaliban da lamarin ya rutsa da su ne biyo bayan biyan wasu maƙudan kuɗaɗe da suka kai miliyoyin nairori, da iyayen waɗanda aka sace suka biya a matsayin kuɗin fansar ƴaƴansu. Ana tunanin cewa Dogo Giɗe yanada sa hannu a wajen sace ɗaliban wata Makarantar sakandare dake Kagara a ƙaramar hukumar Rafi ta jihar Neja. Duk da dai wasu na ganin shine ya taimaka akayi sasanci da wadanda suka sace ɗaliban, har aka samu suka sako su.

### Auren Ɗaliban Yauri
Bayan shekara ɗaya da wasu watanni da sace ƴan matan makarantar Yauri, an samu labarin cewa Dogo Giɗe ya auri Farida, ɗaya daga cikin ɗaliban, kuma ya aurar da sauran 11 daga cikin ƴan matan ga abokan sana'arsa ta banza.

## Kakkaɓo Jirgin sojin Najeriya
A watan Agustan shekarar 2023,  Dogo Giɗe sun yi alfaharin kakkaɓo jirgin sama mai saukar ungulu na Najeriya a gundumar Chukuba da ke ƙaramar hukumar Shiroro ta jihar Neja. Wannan al'amari ya kaɗa zukatan al'umma Najeriya da kewaye, duba da yadda ƴan ta'adda zasu harbo jirgin yaƙi. Kuma har suyi alfahari da hakan. Abin takaici, harin ya yi sanadin rasa rayukan jaruman sojojin saman Najeriya da adadin su ya haura sama da 30 da ke cikin jirgin.

## Kare Manoma
A ranar 27 ga watan Yuni, shekarar 2024, BBC Hausa ta ruwaito cewa Dogo Giɗe ya koma mahaifarsa a jihar Zamfara sakamakon harin bam da sojojin Najeriya suka kai masa a gidansa, kuma a yanzu Dogo Giɗe ya koma kare manoma a wasu yankunan ƙaramar hukumar Maru da wasu ƙauyukan da ke kusa a yankin jihar Katsina. A wata hira ta wayar tarho da wani mazaunin Maru, ya bayyana cewa, "Dogo Giɗe yana kare mu a yanzu, don haka za mu iya zuwa ko'ina kuma a kowane lokaci, kuma muna noman gonakinmu" BBC Hausa ta kuma tambayi ko Dogo Giɗe ya tuba ne, ya amsa da cewa, “Ba za mu iya cewa haka ba, amma ya ce yana tausaya wa mutanen da ke fama da rashin abinci, har ma mun tambaye shi ko za mu iya ba shi wani haraji na kuɗi, sai ya ce a’a, kowa ya ci gaba da noman gonakinsa. Yaransa suna yawo a ƙauyuka, suna dubawa don tabbatar da cewa ba'ayi garkuwa ko harbe kowa ba, har ma suna ƙoƙarin yaƙar wasu gungun ƴan bindiga domin su kare mu”.

## Duba kuma dai

* Bello Turji
* Rikicin Ta'addaci a Najeriya

## Manazarta