Tafkin Peigneur

**Lake Peigneur**  wani tafki ne mai ban tsoro a cikin jihar Louisiana ta Amurka,  arewa da Delcambre da  yamma da New Iberia, kusa da iyakar arewa na Vermilion Bay . Tare da iyakar zurfin , ita ce tafki mafi zurfi a Louisiana. Sunanta ya fito daga kalmar Faransanci "peigneur", ma'ana "wanda ya tsefe ."

A baya can, ya kasance mai  Tafkin ruwa mai daɗi, wanda ya shahara don nishaɗi, har sai ayyukan ɗan adam ya haifar da bala'i da ba a saba gani ba a ranar 20 ga Nuwamba, 1980, wanda ya canza tsarinsa da ƙasar da ke kewaye.  

## Hakowa bala'i

A cikin ilimin ƙasa na man fetur, samuwar kubba na gishiri sau da yawa yana tura ƙasa zuwa sama daga ƙasar da ke kewaye, yayin da kuma ke haifar da tarkon gishiri na karkashin ƙasa, yana riƙe da ajiyar man fetur. A ranar Alhamis, Nuwamba 20, 1980, taron rawar soja na Texaco ya ba da kwangilar rig ɗin mai, kusa da bakin tekun dutsen gishiri wanda ya haifar da tsibirin Jefferson (da kansa a yankin kudu maso gabas na Lake Peigneur), ya huda mataki na uku mara aiki na Kamfanin Gishiri na Diamond Crystal Salt Company . Ramin ya haifar da wata vortex da ta zubar da tafkin zuwa cikin ma’adanin, inda ta cika manya-manyan kogon da aka cire gishirin ya bari.

Ma'adinan, wanda ke aiki tun 1919, an yi shi da matakai da yawa har zuwa  ƙasa da ƙasa. Kowane rami yana kusan  . An bar ginshiƙan gishiri a cikin wurin don ɗaukar rufin a kowane mataki. An narkar da ginshiƙan sakamakon ruwan da ya mamaye kuma ya sa ramukan ma'adinan suka rushe. 

Sakamakon nutsewar ruwa ya haɗiye dandalin hakowa, jiragen ruwa goma sha ɗaya suna riƙe da kayayyaki don aikin hakowa, jirgin ruwa, bishiyoyi da yawa, da  na kewayen yankin, gami da yawancin tsibirin Jefferson. Ruwa da yawa ya zubo a cikin kogwanni, ta yadda magudanar ruwan Delcambre da ke zubar da tafkin zuwa Vermilion Bay ya koma baya, wanda hakan ya sa ruwan gishiri daga mashigin tekun Mexico ya kwarara zuwa cikin abin da ya zama busasshiyar tabki. Wannan koma baya ya haifar da 'yan kwanaki mafi tsayin ruwa da aka taɓa samu a jihar Louisiana, a , yayin da tafkin ya cika da ruwan gishiri daga Delcambre Canal da Vermilion Bay.  Iskar da aka kora daga ruwa da ke kwarara cikin ma'adanan ma'adanan ya fashe ta cikin ma'adinan kamar yadda matsewar iska sannan daga baya kamar  geysers . 

Ko da yake ba a samu asarar rayuka ba, an ce an kashe karnuka uku. Dukkan ma’aikatan ma’adinan 55 a lokacin da hatsarin ya afku sun tsere, inda daga baya ma’aikata shida Diamond Crystal ta ba su lambobin yabo na jarumtaka. Nasarar korar da suka yi ya biyo bayan ma’aikacin wutar lantarkin ne da ya lura da ruwa ya yi ta kararrawa, da kuma horo da horar da ma’aikatan da ya sa suka tsere ta hanyar lif daya tilo cikin tsari.   Ma'aikatan jirgin bakwai da ke kan ma'aunin hakar ma'adinai sun gudu daga dandalin jim kadan kafin ya ruguje cikin sabon zurfin tafkin. Wani mai kamun kifi da ke bakin tafkin a lokacin ya tuka karamin kwale-kwalen nasa zuwa bakin teku ya tsere. Kwanaki bayan bala'in, da zarar ruwan ya daidaita, tara daga cikin jiragen ruwa goma sha daya da suka nutse suka fito daga cikin magudanar ruwa suka sake shawagi a saman tafkin. 

### Dalili
A ranar da bala'in ya afku, ma'aikatar man tana gudanar da bincike a tafkin tare da wani kubba na gishiri a karkashin ruwa, wanda ke dauke da ma'adinan gishiri. 

Na'urar tana da  taron rawar soja ya makale a  Sa'o'i biyu da rabi kafin na'urar hakowa ta fara karkata. 

Taron ya huda ma'adinin gishirin da ke ƙarƙashin tafkin, kuma ruwan ya shiga ma'adinan. Tsawon sa'o'i da dama, ruwan tafkin ya narkar da gishirin kuma ya kara girman ramin, wanda hakan ya sa tafkin ya zube cikin ma'adanin.  

Hukumar Tsaro da Lafiya ta Ma'adinai ta kasa tantance laifi saboda ba za su iya tantance ko Texaco yana hakowa a wurin da bai dace ba ko kuma taswirorin ma'adinan ba daidai ba ne. 

Hujjojin da ka iya tabbatar da musabbabin an wanke su a cikin maelstrom . Injiniyoyi daga Texaco da Diamond Crystal sun yi aiki tare bayan gaskiyar kuma sun nuna yiwuwar wurin da rami yake cikin wani yanki da aka haƙa na  darajar ma'adinai. 

### Bayan haka
A 1983, Texaco da dan kwangilar hakowa Wilson Brothers sun biya miliyan (daidai $ 101&nbsp;miliyan a 2024 ) zuwa Diamond Crystal, yayin da Texaco, Wilson Brothers da Diamond Crystal suma suka biya jimillar $12.8miliyan (daidai da $ 40.4&nbsp;miliyan a cikin 2024 ) zuwa ga lambun Botanical Live Oak Gardens da wuraren gandun daji, a cikin wuraren da ba a kotu ba don rama barnar da aka yi.  Hukumar Tsaro da Lafiya ta Mine ta fitar da rahoto game da bala'in a cikin watan Agusta 1981 wanda ya yi cikakken bayanin abin da ya faru amma ya daina gano ainihin dalilin bala'in.  A ƙarshe an rufe ma'adinan a cikin Disamba 1986.

Tun daga 1994, Albarkatun AGL sun yi amfani da kubba na gishiri na Lake Peigneur a matsayin wurin ajiya da wurin zama don matsewar iskar gas.   Akwai damuwa daga mazauna yankin a cikin 2009 game da amincin adana iskar gas a ƙarƙashin tafkin da ayyukan hakar mai kusa. 

## Manazarta