Ƙididdigar Makamashi na Tradable

**TEQs** (Tradable Energy Quotas) shawara ce don tsarin fitar da hayaki na ƙasa da tsarin ciniki na makamashi wanda ya haɗa da kasuwancin carbon na sirri a matsayin sinadari na tsakiya. Wannan batu ne mai matukar muhimmanci daga Gwamnatin Birtaniya, kuma an tsara shi a fili don magance sauyin yanayi da kuma man fetur.

Tun da farko an san tsarin da DTQs (Ƙididdigar Kasuwancin Cikin Gida). Daga baya an canza wannan zuwa TEQs (Tradable Energy Quotas) saboda rudani da kalmar "gida" ta haifar a asalin take. Yayin da aka yi niyya don bambanta tsarin daga tsarin ciniki na duniya, wani lokaci ana fassara shi da nufin cewa shirin ya shafi hayaki gida ne kawai, maimakon duk tattalin arzikin kasa.

## Tarihi

### Tarihin farko
David Fleming ya fara bugawa akan samfurin TEQs a watan Yuni 1996 (ko da yake a wannan lokacin ya yi amfani da sunan DTQs - Ƙimar Kasuwancin Cikin Gida). Hakan ya biyo bayan takardun tattaunawa, buga jarida da kuma jerin abubuwan gabatarwa ga ƙungiyoyin gwamnati da kungiyoyi masu zaman kansu. Yin aiki tare da Richard Starkey na Cibiyar Nazarin Canjin Yanayi na Tyndall, Fleming a ƙarshe an gayyaci Fleming don ba da shaida ga Kwamitin Zaɓar Majalisar Dokokin Kimiyya da Fasaha, kuma wannan ya biyo bayan Dokar Dokokin Minti Goma, wanda Colin Challen MP ya gabatar wa Majalisa a ranar 7 ga watan Yuli, shekara ta 2004.

### Sha'awar bincike
Bayan ambatonsa a Majalisar Dokokin Burtaniya, TEQs ya zama yadu da cibiyoyin bincike na duniya suka yi karatu, gami da Cibiyar Canjin Muhalli (Jami'ar Oxford), Majalisar Binciken Muhalli ta Halitta, Royal Society don ƙarfafa Arts, Masana'antu & Kasuwanci da Cibiyar Nazarin Manufofin Jama'a, da sauransu. An samar da takardu da dama na ilimi, sannan littafin Mayer Hillman ya biyo baya Yadda Za Mu Ceci Duniya.

### Amfanin gwamnati na farko
A cikin shekara ta 2005, David Fleming ya buga bugu na farko na mashahurin jagorarsa zuwa TEQs, Makamashi da Manufar gama gari. TEQs sun kasance a wancan lokacin an tattauna su sosai a cikin littattafai, ilimi da duniya bincike, kuma a cikin shekarata 2006 David Miliband, Sakatare na Muhalli, Abinci da Karkara, ya ba da izini Cibiyar Makamashi Mai Dorewa don samar da bincike mai zurfi a cikin ra'ayin. Wannan yana da kanun kanun binciken cewa "tsarin ba da izinin carbon na sirri da tsarin ciniki yana da yuwuwar cimma tanadin iskar gas ta hanya mafi dacewa fiye da harajin carbon, kuma zai ba wa mutane lada don jagorantar salon rayuwa mai ƙarancin carbon". Saboda haka, an ƙaddamar da cikakken nazarin yiwuwar gwamnati a cikin shirin, wanda ya ƙunshi rahotanni guda huɗu (da kuma rahoton hadawa), waɗanda aka buga a watan Mayu 2008.

### Nazarin Ma'aikatar Makamashi da Canjin yanayi ta Burtaniya
Binciken kanun labarai na binciken da aka yi kafin shekara ta 2008 shi ne cewa "cinikin carbon na sirri yana da yuwuwar shigar da daidaikun mutane wajen daukar matakin magance sauyin yanayi, amma yana gaba da lokacinsa kuma farashin da ake sa ran aiwatarwa yana da yawa". Bayan haka, gwamnati ta sanar da cewa "tana ci gaba da sha'awar manufar kasuwancin carbon na sirri kuma, ko da yake ba za ta ci gaba da gudanar da bincike a wannan mataki ba, za ta ci gaba da sa ido kan dukiyar bincike da ke mayar da hankali kan wannan yanki kuma za ta iya gabatar da kasuwancin carbon na sirri idan darajar ajiyar carbon da farashin farashi ya canza".

Ƙungiyoyin bincike da yawa sun kalubalanci wannan binciken, ciki har da Kwamitin Zaɓar Muhalli na Majalisar Dokokin Burtaniya, wanda ya bayyana cewa "ko da yake muna yaba wa Gwamnati don aniyarta ta ci gaba da yin aiki a cikin aikin ilimi a kan batun, muna roƙon ta da ta dauki matsayi mai karfi, jagoranci da tsara muhawara da kuma daidaita bincike".

Rahoton Rukunin Majalisar Wakilan Jam'iyyar UK

A cikin shekarar 2011, Ƙungiyar Majalisar Dokokin Jam'iyya akan Peak Oil ta fitar da wani rahoto, tare da David Fleming da Shaun Chamberlin suka rubuta, tare da jawo ra'ayoyin daban-daban tare da yin kira ga Gwamnati ta ci gaba da aiwatar da TEQs. ’Yan majalisar da dama ne suka amince da wannan kuma sun sami babban labarin watsa labarai na duniya.

### Hukumar Tarayyar Turai
A cikin shekara ta 2015, Chamberlin, Victoria Hurth da Larch Maxey sun rubuta takarda da aka yi nazari akan ƙira, tarihi da larura ga TEQs, suna jayayya cewa tsarin farashin carbon game da manufofin yanayi ya ƙare don kasawa, kuma ya kamata a maye gurbinsa da TEQs 'wuya mai wuya a kan watsi. Wannan ya haifar da ƙarin muhawarar ilimi, da muhawarar Hukumar Tarayyar Turai a Brussels a cikin shekarar 2018, amma ta kasa haifar da matakai masu ma'ana daga 'yan majalisa.

## Manazarta