Moses Da Rocha

**Moses Da Rocha** (Janairu 1875 - Mayu 1942) likitan likitancin Najeriya ne, ɗan jarida kuma ɗan siyasa. Ya kasance cikin adadin likitocin likita kamar su Africanus Horton, Orisadipe Obasa da John K. Randle wadanda suka hada aikin likita da siyasa. Ya kafa kungiyar matasan Najeriya a shekarar 1923 kafin zaben majalisar dokoki.

## Rayuwa
An haifi Da Rocha a Legas ga dangin Senhor Joao Esan da Rocha da Angelica Nogeira wadanda aka dawo da su daga Brazil. Shi ne ɗa na uku kuma ɗa na biyu a cikin iyali biyar; ɗan fari shine mai ƙasar Candido Da Rocha. Da Rocha ya halarci wasu makarantun firamare a Legas yana koyon daidaitattun manhajoji na shekarun 1880 kamar ilmin lissafi, Turanci, tarihin Turai da labarin kasa da nassi. A tsakanin 1883 zuwa 1884, ya kasance a Makarantar Wesleyan, Tinubu, Legas, sannan C.M.S. Faji (1886) kuma ya kammala karatun firamare a Makarantar Katolika ta St Xavier (1886-1888). Daga nan ya wuce CMS Grammar School, Legas don yin karatunsa na sakandare, a CMS ya kasance tare da Richard Akinwande Savage, S.J. Gansallo, Eric Moore, M.S. Cole da J.T. Nelson Cole. Da Rocha ya girma a Katolika amma a C.M.S., an fallasa shi koyo a makarantar Furotesta. Shugaban makarantar shi ne Rev Isaac Oluwole kuma a cikin malamansa akwai Henry Rawlingson Carr. A C.M.S., ya gyara jaridar makarantar The Grammarian kuma ya kasance abokai na kwarai da Dick Blaize, ɗan Richard Beale Blaize. Ya gama karatunsa a C.M.S. a 1893 sannan ya tafi aiki a matsayin mai horar da daliban likitanci tare da Asibitin Colonial, Legas daga 1894 zuwa 1895.

A shekarar 1896, ya bar gabar tekun Legas inda ya yi karatun likitanci a Jami’ar Edinburgh, amma bayan shekara daya, ya daina zabar aikin jarida da kishin kasa a Afirka. Ya kasance yana da sha'awar aikin jarida ko da lokacin karatun likitanci a Edinburgh; ya rubuta labarai da aka buga a cikin Legas Weekly Record, Lagos Echo da Lagos Standard kuma ya kasance sakataren kungiyar Henry Sylvester Williams da ke jagorantar kungiyar Afirka. A cikin 1895, yana Legas, ya rubuta wasiƙu biyu zuwa ga Earl of Rosebery yana samun amsa.

Bayan ya bar karatun likitanci, ya zabi aikin jarida da kishin kasa a Afirka. Ya kasance mawallafi kuma ɗan jarida tare da Edinburgh Evening News, London New Age, Colored American, Black Spectator da Afirka ta Kudu Mail. Da Rocha ya yi amfani da wasikunsa wajen bayyana ra’ayinsa kan batutuwa daban-daban ciki har da rashin amincewarsa da yadda Birtaniya ke mu’amala da Oba Overami.

Duk da haka, a 1908, tare da matsin lamba daga abokai da kuma gida, ya koma karatun likitancinsa, inda ya sami digiri a 1913. Ya dawo Najeriya ya fara aikin sirri.

Da Rocha ɗan Katolika ne mai ƙwazo kuma wasu daga cikin rubuce-rubucensa sun mayar da hankali kan koyarwar Kirista da Katolika ciki har da sukar waɗanda ba Katolika ba.[1] Ya kafa kungiyar Matasan Najeriya a shekarar 1923 domin karfafawa matasan Najeriya damar shiga cikin ci gaban kasar. Duk da cewa jam'iyyar ba ta samar da 'yan takara a zaben 'yan majalisar dokoki ba, kungiyar ba ta samu wani tasiri ba kuma yunkurin Da Rocha na sasanta bangarorin Macaulay da Egerton Shyngle da J.K. Randle, Kitoyi Ajasa, Obasa da David Taylor ba su je ko'ina ba.

## Manazarta