Amfani da albarkatun kasa

**amfani da [[Kadarorin muhalli|albarkatun kasa]]** yana bayyana amfani da albarkatunsa na halitta, sau da yawa ba za a iya sabuntawa ba ko iyakancewa, don Ci gaban tattalin arziki  ko ci gaba.  Rashin lalacewar muhalli, rashin tsaro na ɗan adam, da rikice-Rikicin zamantakewa galibi suna tare da amfani da albarkatun ƙasa. Tasirin raguwar albarkatun kasa sun haɗa da raguwar Ci gaban tattalin arziki a yankuna; duk da haka, yawan albarkatun ƙasa ba koyaushe ba ne ke da alaƙa da wadatar ƙasa. Kasashe da yawa masu wadataccen albarkatu, musamman a Kudancin Duniya, suna fuskantar rikice-rikice na rarraba, inda hukumomin cikin gida ba sa kula da kyau ko hukuma ba su yarda da yadda ya kamata a yi amfani da albarkatun ba. Masana'antu na kasashen waje suma suna ba da gudummawa ga amfani da albarkatun, inda ake fitar da albarkatu daga Kasashe masu tasowa, tare da al'ummomin yankin da ke samun riba kaɗan daga musayar. Wannan sau da yawa yana tare da mummunan tasirin ci gaban tattalin arziki a kusa da yankunan da abin ya shafa kamar rashin daidaito da gurɓata 

Amfani da albarkatun kasa ya fara fitowa a kan sikelin masana'antu a karni na 19 yayin da cirewa da sarrafa albarkatun ƙasa (kamar ma'adinai, wutar lantarki, da injuna) ya fadada fiye da yadda yake a yankunan da suka gabata. A cikin karni na 20, amfani da makamashi ya karu da sauri. A yau, kusan kashi 80% na Amfani da makamashi a duniya ana ci gaba da shi ta hanyar cire man fetur, wanda ya ƙunshi mai, kwal da iskar gas.

Wani albarkatun da ba za a iya sabuntawa ba shine ma'adanai na ƙasa, kamar ƙarfe masu daraja, galibi ana amfani da su don samar da kayan masana'antu. Aikin noma mai zurfi misali ne na yanayin samarwa wanda ke hana fannoni da yawa na yanayin halitta, misali lalacewa gandun daji a cikin yanayin ƙasa da gurɓataccen ruwa a cikin yanayin ruwa. Yayin da yawan Jama'ar duniya ke ƙaruwa kuma Ci gaban tattalin arziki ke faruwa, raguwar albarkatun kasa da ke da tasiri ta hanyar cire albarkatun ƙasa ya zama damuwa mai yawa. Ci gaba da canjin muhalli ta hanyar ruwa, ma'adinai, da kuma amfani da gandun daji yana haifar da karuwar haɗarin sauyin yanayi da rikice-rikicen da ke fitowa daga ƙarancin, wanda ke barazanar ci gaba da rashin daidaito na zamantakewa. 

## Dalilan da suka haifar

* Ci gaba da fasaha: Ƙara fasahar fasaha tana ba da damar saurin fitar da albarkatun halitta. Misali, a baya, zai iya ɗaukar lokaci mai tsawo don katako ƙananan bishiyoyi ta amfani da saws kawai. Saboda ingantaccen fasaha, yawan sare daji ya karu sosai.
* Yawan amfani ya haifar da babban buƙata ga albarkatun ƙasa, yana ƙara ƙaruwa da amfani da albarkatun halitta 
* Ci gaban sabbin fasahohi, kamar motocin lantarki da fasahar hannu, watau, wayoyin hannu, suma suna dogaro da hakar ma'adinai, galibi suna haifar da asarar murfin kore da kuma tasirin kiwon lafiya ga al'ummomin da ke kewaye, sau da yawa a kasashe masu tasowa kamar DR na Kongo inda hakar ma-adinai ke faruwa.
* Amfani da kayayyaki: Amfani mara dorewa, wanda ya haifar da karuwar yawan jama'a da akidar jari-hujja, yana ƙara buƙatar samarwa kuma, ta haka ne, cire albarkatun halitta da ake buƙata don samar da wannan buƙata. Misali, amfani da kayan ado masu kyau yana haifar da karuwar hakar zinariya da lu'u-lu'u. Cire karafa masu daraja kamar zinariya yana da tasirin lalacewa a kan muhalli, kamar asarar gandun daji yayin gina wuraren hakar ma'adinai, kara yawan bayyanar kayan guba, da rikice-rikice na yanayin halittu da ke kusa.
* **Tunanin gudanarwa**: Dangane da batun da ya gabata, kamfanoni sun karɓi ra'ayin cewa yadda yake da wuya, yana ba da gudummawa ga fa'idar gasa ta kamfanin. Idan ya zo ga albarkatun kasa, irin wannan ra'ayin yana haifar da gajiya da albarkatun halitta.
* Rashin girmamawa ga haƙƙin ƙasar ƙasa yana haifar da karuwar amfani da albarkatun ƙasa a kan da kewayen ƙasar ƙasar.

## Sakamakon amfani da albarkatun

Abubuwan da ke tattare da albarkatun kasa ba su da iyaka, kuma sakamakon da ke biyowa na iya fitowa daga rashin kulawa da yawan amfani da waɗannan albarkatun:

* Kashe gandun daji: Cire bishiyoyi don amfani da su azaman albarkatu, kamar a noma ko masana'antu, na iya haifar da mummunar lalacewar gandun daji. Kimanin kashi 40% na asalin gandun daji na duniya ya ɓace a cikin shekaru 8000 da suka gabata.
* Desertification: Canje-canjen da mutum ke jagoranta a cikin ayyukan kula da ƙasa suna haifar da canje-canje a cikin halaye na muhalli na yanki. Rashin kula da ƙasa da Canjin yanayi na iya haifar da asarar ayyukan yanayin halittu, kamar ta hanyar lalacewar ƙasa. Tare, waɗannan asarar na iya haifar da hamada da aka gani a wuraren da ba su da ruwa da kuma wuraren da ba a ruwa.
* Rage albarkatun kasa: Lokacin da aka yi amfani da albarkatun da sauri fiye da yadda za a iya sake cika su, yana haifar da raguwar albarkatun halitta gaba ɗaya a cikin yanki.
* Rushewar jinsuna: Hanyoyin da ke cikin amfani da albarkatun na iya kai tsaye ko a kaikaice haifar da rushewar jinsunan. Ana iya farautar dabbobi da aka yi amfani da su don albarkatun kai tsaye, yayin da lalata mahalli, kamar ta hanyar girbi katako, na iya haifar da halaka.
* Tafiya ta tilasta
* Rugujewar ƙasa
* Rashin man fetur
* Rashin Ozone
* Karin iskar gas
* Rashin iskar ruwa
* Hadarin Halitta / Bala'in HalittaBala'i na halitta
* Karfe da ma'adanai sun ragu.
* Ƙungiyoyin 'yan asalin suna da iyakantaccen hanyoyin da za su danganta da muhalli kuma su tsira a kan abinci na gargajiya da maɓuɓɓugar ruwa.

## Manazarta