Bobby Shabangu

**Bobby Michael Shabangu** kwararre ne a fannin Wikimedia na Afirka ta Kudu, mai shirya al'umma kuma mai fafutukar kare bambancin harsuna a ayyukan Wikimedia. Ya yi aiki a matsayin shugaban Wikimedia na Afirka ta Kudu kuma ya tallata abubuwan da ke cikin harsunan Afirka ta Kudu da kuma shirya tarurrukan wayar da kan jama'a da horarwa a duk faɗin yankin. Shi ne ɗan Afirka na farko da aka zaɓa a cikin Kwamitin Amintattu na Gidauniyar Wikimedia.

## Rayuwar Farko da Tarihi
An haifi Bobby Shabangu kuma ya girma a wani ƙauye a lardin Mpumalanga, gabashin Afirka ta Kudu . Harshensa na asali Siswati (Swati), amma kuma yana jin harsunan Afirka, Turanci, Tswana, da Bahasa Indonesia, bayan ya yi karatunsa a Indonesia na tsawon shekaru biyu. Ya fara haɗuwa da Wikipedia a shekarar 2011 yayin da yake bincike kan wani shirin rediyo na harshen Swati, wanda wani ɗan'uwansa ɗan Wikipedia Dumisani Ndubane ya gabatar masa da gyara.  A ƙarshen shekarar 2012, yana ta gyara Wikipedia na Siswati da Turanci, wanda ya yi imanin cewa "idan ban gyara ba, babu wanda zai gyara." 

## Sana'a
Banda Wikipedia, Shabangu ya yi aiki a matsayin ƙwararre a fannin sadarwa.  Ya yi karatun sadarwa kuma ya sami digirin farko a fannin kimiyya ta Jami'ar Afirka ta Kudu . Ya riƙe mukamai a cibiyoyi da ƙungiyoyi masu zaman kansu na Afirka ta Kudu, musamman a matsayin ƙwararre a fannin sadarwa a Shirin Ci Gaban Majalisar Dinkin Duniya (UNDP) a Afirka ta Kudu.  A wannan matsayin ya shiga harkokin jama'a da hulɗa da manema labarai don ayyukan UNDP.

Aikin Shabangu a matsayin mai ba da agaji kuma mai shirya Wikimedia ya mayar da hankali kan ƙara yawan labaran batutuwan Afirka ta Kudu da kuma haɓaka ƙananan harsuna da ba a wakilta su sosai a Wikipedia. Ya kasance jagora ko mai shiga tsakani a cikin shirye-shiryen wayar da kan jama'a da dama, gyare-gyare da haɗin gwiwa tare da cibiyoyin ilimi da al'adu a faɗin Afirka ta Kudu da kuma yankin Afirka baki ɗaya. 

A cikin hirarraki da kuma bayanan kafofin watsa labarai na baya-bayan nan, ya bayyana aikinsa na horar da ɗalibai da membobin al'umma don ba da gudummawa ga Wikipedia, da kuma fafutukar neman ƙarin wakilcin harshe da ƙarfafa iya aiki a cikin ƙungiyar Wikimedia a Afirka .  

Shabangu ya shiga cikin tarukan Wikimedia na yanki da na duniya (ciki har da WikiIndaba da Wikimania ), kuma ya shiga cikin tattaunawar jama'a game da haɗakar dijital da haɓaka ƙwarewa ga editocin Afirka.  

## Ƙungiyar Wikimedia
Shabangu yana gyara bugu da harsuna da yawa na Wikipedia (ciki har da Turanci, Siswati, isiZulu, isiXhosa da Tswana), kuma yana ba da gudummawa ga Wikimedia Commons da Wikidata . Ya yi aiki a kan batutuwa tun daga tarihin gida har zuwa ci gaban harshe kuma ya shiga cikin shawarwari kan motsi kamar tattaunawa game da Dokar Ɗabi'a ta Duniya.  

Shabangu ya kasance mai himma a ayyukan al'umma da kuma abubuwan da suka faru. Yana yin aikin sa kai tare da Jo'burgpediA, wani shiri na Wikimedia a Afirka ta Kudu don inganta labaran Johannesburg . A cikin wannan aikin, yana taimakawa wajen shirya abubuwan da suka shafi gyara tare da cibiyoyin gida kuma yana ƙarfafa ɗalibai su ba da gudummawa ga bayanai a cikin harsunan asali. 

Yana kuma jagorantar wayar da kan jama'a game da ilimi: tun daga farkon shekarun 2020, ya jagoranci aikin SWiP, inda ya ɗauki horon Wikipedia zuwa jami'o'i a duk faɗin ƙasar don koyar da malamai da ɗalibai yadda ake gyarawa da kuma wayar da kan jama'a game da gibin da ke cikin abubuwan da ke cikin Afirka.  Ta hanyar SWiP da makamantansu, ya taimaka wajen samar da ɗaruruwan sabbin labaran Wikipedia a cikin harsunan da ba a wakilta ba. Misali, a wani taron bita na isiNdebele Wikipedia a shekarar 2024, Shabangu ya lura cewa "jimillar labarai 65 sun fito daga taron bita na kwanaki biyu ... wanda ke nuna cewa harshen da aka daɗe ana watsi da shi yana neman a san shi."  Ta hanyar SWiP, isiNdebele ya sami damar fitowa daga cikin incubator.

An ambato Shabangu a kafafen yada labarai na ƙasa, kamar *Bloem Express*, yana mai jaddada alƙawarin da babin ya ɗauka na inganta wakilcin harsunan Afirka ta Kudu a Wikipedia.  Ya shiga cikin shirye-shiryen rufe gibin jinsi a Wikipedia. Da yake magana da Africa-Press Rwanda a shekarar 2022, ya nuna haɗin gwiwa da ƙungiyoyin mata don ƙarfafa labarai game da matan Afirka ta Kudu.  A cikin wani shiri na Watan Mata na IOL, ya nuna cewa ƙasa da kashi 20% na editocin Wikipedia mata ne, tare da kashi 18.3% kawai na abubuwan da ke game da mata, kuma ya yi kira da a ɗauki matakai masu ƙarfi don magance wannan rashin daidaito. 

## Jagoranci da kuma amincewa
Shabangu ya yi aiki a matsayin shugabanni a Wikimedia ta Afirka ta Kudu (Wikimedia ZA), ciki har da shugaban reshen. Yana fafutukar kare harsunan Afirka da aikin gina al'umma.  

Ya tsaya takarar al'umma a zaɓen Kwamitin Amintattu na Gidauniyar Wikimedia na 2024 kuma ya buga wani jawabi da bidiyo na ɗan takara a matsayin wani ɓangare na wannan kamfen ɗin.  

## Zaɓaɓɓun labaran kafofin watsa labarai

* *Gidauniyar Wikimedia* — labarin bayanin martaba game da aikin gyara da wayar da kan jama'a na Shabangu na harsuna da yawa. 
* PrimediaPlus — fasali: "Yadda Bobby Shabangu ke wakiltar Afirka a Wikipedia" (Agusta 7, 2025). 
* Rediyo 702 / Omny — hira: "Shugaban Wikipedia na Afirka ta Kudu ya kawo bambancin harshe a Wikipedia" (Agusta 2025). 
* KBC Digital — ɗaukar nauyin kira don ƙara gudunmawar Afirka ga Wikipedia (Agusta 2025). 
* Diff (shafin yanar gizo na motsi na Wikimedia) — hira game da Dokokin Ɗabi'a na Duniya da kuma tsarin al'umma (2020). 

## Nassoshi