Kogin Baro

**Kogin Baro** (Amharic) ko Baro / Openo Wenz, wanda aka sani da Anuak a matsayin **Kogin Openo**, wani kogi ne a kudu maso yammacin Habasha, wanda ke bayyana wani ɓangare na iyakar Habasha da Sudan ta Kudu . Daga asalinsa a cikin tsaunukan Habasha yana gudana zuwa yamma don kilomita 306 (190  don shiga Kogin Pibor. Haɗuwar Baro-Pibor tana nuna farkon Kogin Sobat, mai ba da gudummawa ga White Nile . 

Baro da masu goyon bayanta suna zubar da ruwa mai girman kilomita   sq . Matsakaicin ruwan shekara-shekara na kogin a bakinsa shine 241 m3/s (8,510 ft3/s). &nbsp;

## Hanyar da ake ciki
Kogin Baro / Openo ya samo asali ne daga haɗuwar Kogin Birbir da Gebba, gabashin Metu a Yankin Illubabor na Yankin Oromia. Daga nan sai ya gudana zuwa yamma ta Yankin Gambela don haɗuwa da Kogin Pibor, dukansu biyu sun haifar da Sobat. Sauran sanannun masu ba da gudummawa na Baro / Openo sun haɗa da Kogin Alwero da Jikawo . Baro ya haɗu da kogin Pibor a yammacin Jikawo . A lokacin ruwan sama kogin ya ambaliya don samar da babban yankin ambaliyar ruwa a gabas da kudu na Jikawo, a baya ya shiga har zuwa Abobo da Gog zuwa gabas da Kudu maso gabas. Baro ita ce kogin da ya fi ruwan sama kuma mafi sauƙin tafiya. Khor Machar mai rarraba ne na Baro wanda ke ciyar da Machar Marshes.

## Tarihin halitta
Daga cikin kogin Sobat, Kogin Baro / Openo shine mafi girma, yana ba da gudummawa 83% na jimlar ruwan da ke gudana cikin Sobat. A lokacin ruwan sama, tsakanin Yuni da Oktoba, Kogin Baro kadai yana ba da gudummawa kusan 10% na ruwan Nilu a Aswan, Misira. Sabanin haka, waɗannan koguna suna da ƙarancin ruwa a lokacin fari.

## Tarihi
An bayyana iyakar tsakanin Sudan da Habasha don yankin kusa da Kogin Baro / Openo a cikin 1899 ta Major H.H. Austin da Major Charles W. Gwynn na Injiniyoyin Royal na Burtaniya. [undefined] Ba su da masaniya game da ƙasar, mazaunanta, ko yarensu, kuma ba su da wadata. Maimakon bayyana layin da ya danganci kabilun da yankunan gargajiya, musamman tare da tsaunuka da ke raba tsaunuka masu tsawo da filayen, sun ba da shawarar zana layin a tsakiyar Kogin Akobo da sassa na kogin Pibor da Baro. Wannan iyaka ta cika a cikin Yarjejeniyar Anglo-Ethiopian ta 1902, wanda ya haifar da wani yanki a yankin Gambela na Habasha da ake kira Baro / Openo Salient . Wannan yanki yana da alaƙa da Sudan ta Kudu fiye da Habasha, duka dangane da siffofin halitta da mutane. An yi amfani da Baro Salient a matsayin wuri mai tsarki ta masu tayar da kayar baya na Sudan a lokacin yakin basasa na kasar. Yana da wahala ga Sudan ta nuna iko a kan yankin da ke cikin Habasha, kuma Habasha ba ta son yin 'yan sanda a wannan yanki mai nisa kuma ta shiga cikin siyasar rikice-rikicen cikin gida na Sudan.[1]

Vittorio Bottego, wanda ya binciki yankin a cikin shekarun 1890, ya ba da shawarar ba da sunan kogin bayan Admiral Simone Antonio Saint-Bon . 

Kogin da kawai ke tafiya a Habasha, birni mafi muhimmanci na Baro shine Gambela, wanda ya yi aiki a matsayin tashar jiragen ruwa daga 1907 har zuwa shekarun 1990 lokacin da yakin basasa a Habasha da Sudan ya tilasta dakatar da jigilar kaya a kan kogi.

Italiyanci L. Usoni ya yi nasarar neman zinariya a kwarin kogin Baro, kuma ya buga bincikensa a shekarar 1952. 

Babbar gada ta biyu mafi tsawo a Habasha ta haye Baro, tana haɗa sassa biyu na yankin Gambela. Wannan gadar tana da tsawon mita 305.

## Bayanan da aka ambata