Mahayana

***Mahāyāna*** (/ˌmɑːhəˈjɑːnə/;) kalma ce da ɗimbin rukuni na al'adun Buddha, rubutu, falsafa, da ayyuka. Buddha Mahāyāna ya bunƙasa a Indiya (A ƙarni na 1 KZ zuwa gaba) kuma ana ɗaukarsa ɗaya daga cikin manyan rassa uku na addinin Buddha (ɗayan shine  da Vajrayana).  Mahāyāna ya yarda da manyan nassosi da koyarwar addinin Buddah na farko amma kuma ya yarda da koyaswa da nassosi daban-daban waɗanda Buddha Theravada ba su yarda da su ba a matsayin asali. Waɗannan sun haɗa da Mahāyāna Sūtras da ƙarfafa su kan hanyar *bodhisattva* da .  *Al'adun Vajrayāna* ko Mantra wani yanki ne na Mahāyāna, waɗanda ke amfani da hanyoyin tantric da yawa waɗanda ake ganin sun fi sauri da ƙarfi wajen cimma Buddha ta Vajrayānists. 

"Mahāyāna" kuma yana nufin hanyar bodhisattva da ke ƙoƙarin zama Buddha mai cikakken farkawa (*samyaksaṃbuddha*) don amfanin dukkan halittu masu rai, don haka ake kira "Bodhisattva Vehicle" (*Bodhisattvayāna*).     Mahāyāna kuma ya haɗa da Buddha da yawa da bodhisattvas waɗanda ba a samo su a cikin Theravada (irin su *Amitābha* da Vairocana).  Falsafar Buddha na Mahāyāna kuma tana haɓaka ƙa'idodi na musamman, irin su ka'idar Madhyamaka na wofi ( *śūnyatā*), koyarwar *Vijñānavāda*, da koyarwar *dabi'ar Buddha*.

Ko da yake farkon ƙaramin motsi ne a Indiya, a ƙarshe Mahāyāna ya girma ya zama mai tasiri a addinin Buddah na Indiya.  Manyan cibiyoyin ilimi da ke da alaƙa da Mahāyāna kamar Nalanda da Vikramashila, sun bunƙasa a tsakanin ƙarni na bakwai da goma sha biyu.  A cikin tarihinta, addinin Buddha na Mahāyāna ya bazu ko'ina cikin Kudancin Asiya, Asiya ta Tsakiya, Gabashin Asiya, da Kudu maso Gabashin Asiya. Ya kasance mai tasiri a yau a China, Mongolia, Hong Kong, Koriya, Japan, Singapore, Vietnam, Philippines, Nepal, Malaysia, Taiwan, da Bhutan. 

Al'adar Mahāyāna ita ce babbar al'adar addinin Buddha mafi girma a yau (tare da 53% na Buddha na Gabashin Asiya Mahāyāna da 6% zuwa Vajrayāna), idan aka kwatanta da 36% na Theravada (bincike daga 2010). 

## Asalin kalma

### Original Sanskrit

A cewar Jan Nattier, kalmar *Mahāyāna* ("Babban abin hawa") asalinsa ma'anar girmamawa ce ga *Bodhisattvayāna* ("Bodhisattva Vehicle"),  abin hawa na bodhisattva neman buddha don amfanin dukkan halittu masu rai.  Kalmar *Mahāyāna* (wanda aka yi amfani da ita a baya a matsayin abin koyi ga addinin Buddha) don haka an karbe shi tun da wuri a matsayin ma'anar hanya da koyarwar bodhisattvas. Tun da yake kawai lokacin girmamawa ne ga *Bodhisattvayāna*, ɗaukar kalmar *Mahāyāna* da aikace-aikacen sa ga Bodhisattvayāna ba su wakiltar wani gagarumin sauyi a cikin ci gaban al'adar Mahāyāna. 

Nassosin Mahāyāna na farko, irin su *Lotus Sūtra*, galibi suna amfani da kalmar *Mahāyāna* a matsayin ma’ana ga *Bodhisattvayāna*, amma kalmar *Hīnayāna* ba ta da yawa a farkon tushe. Bambance-bambancen da ake zato tsakanin *Mahāyāna* da *Hīnayāna* na iya zama yaudara, domin waɗannan kalmomin biyu ba su kasance da alaƙa da juna ba a lokaci ɗaya. 

Daga cikin nassoshi na farko kuma mafi mahimmanci game da *Mahāyāna* akwai waɗanda suka faru a cikin *Lotus Sutra* (Skt. *Saddharma Puṇḍarīka Sūtra*) dangantaka tsakanin ƙarni na farko KZ da ƙarni na 1 AZ.  Seishi Karashima ya ba da shawarar cewa kalmar da aka fara amfani da ita a farkon sigar Gandhāri Prakrit na *Lotus Sūtra* ba kalmar *mahāyāna* ba ce amma kalmar Prakrit *mahājāna* a ma'anar *mahājñāna* (sani mai girma).   A wani mataki na gaba lokacin da aka canza kalmar Prakrit na farko zuwa Sanskrit, wannan *mahājāna*, kasancewar sautin murya, mai yiwuwa an canza shi zuwa *mahāyāna*, mai yiwuwa saboda abin da zai iya zama ma'ana biyu a cikin sanannen Parable of the Burning house  wanda yayi magana game da shi. motoci ko *kuloli* uku (Skt: yana).   

## Manazarta