E (Mrs) v Eve

**E (Mrs) da Eve**, [1986] 2 S.C.R. 388 wani hukunci ne da Kotun Koli ta Kanada ta yanke game da bukatar uwa ta neman izinin kotu don a yi wa diyarta nakasa haifuwa. Wannan wani lamari ne mai ban mamaki wanda ke da tasiri a cikin hukunce-hukuncen shari'a na Kanada da suka haɗa da izinin wakili, hanyoyin kiwon lafiya marasa magani da aka yi akan mutanen da ba su da ƙarfin tunani.

## Fage

### Harka
Hauwa'u mace ce mai shekaru 24 da ke fama da "matsananciyar aphasia mai bayyanawa" kuma ta kasance aƙalla "mai sauƙi zuwa matsakaicin jinkirin ci gaba" tare da ƙwarewar koyo a ƙayyadadden matakin. Ta yi satin a makarantar manya masu tabin hankali, sannan ta koma gidan mahaifiyarta a karshen mako. Masu gudanarwa a wurin kula da Hauwa'u sun lura cewa tana haɓaka dangantaka ta kud da kud da mazauni, ita ma ta naƙasa, kuma ta damu. Misis E, ita ma, ta damu cewa Hauwa zata iya yin ciki ba tare da wani laifi ba. Nakasar ta ta hana ta fahimtar ma’anar aure ko kuma “dangantakar da ke tsakanin jima’i da juna biyu da haihuwa,” kuma ba za ta iya aiwatar da ayyukan da suka dace na zama uwa.

Domin tabbatar da cewa tana da haƙƙi, a matsayinta na mai yanke shawara na Hauwa'u, don amincewa da tsarin haifuwa, Misis E ta buƙaci cewa:

Za a ayyana Hauwa'u a matsayin rashin cancantar tunani bisa ga tanade-tanaden Dokar Kiwon Lafiyar Hankali

Ita (Mrs. E.) za a nada ta kwamitin mutum na Hauwa'u

Mrs. E. a ba ta izinin amincewa da aikin tiyatar tubal da ake yi a Hauwa'u.

Babban abin da ya fi damun kotu shi ne yadda tubal ligation, a wannan yanayin, ba magani ba ne (watau ba lallai ba ne don dalilai na likita) da kuma cewa tiyatar mahaifa, wanda "Sashin daukaka kara ya ba da izini", babban tiyata ne.

Ɗaya daga cikin gardamar da aka yi wa Mrs. E. ita ce, Yarjejeniya ta Kanada ta haƙƙin haifuwar wannan mutum da kotu ta ba da umarnin hana wannan mutum haƙƙin haifuwarta, wanda hakan ya saba wa Hauwa'u ‘yanci da tsaro.

### Hukunce-hukuncen da suka gabata
A cikin Sashin Iyali na Kotun Koli na tsibirin Prince Edward, an ki amincewa da buƙatun Misis E. Ko da yake alkali ba shi da wata matsala game da koke-koke guda biyu na farko (watau nadin Uwargida E. a matsayin mai kula da Hauwa'u), ya ki amincewa da na uku, a kan cewa masu yanke hukunci ba za su iya yarda da hanyoyin tiyatar da ba na warkewa ba.

A kan daukaka kara, an soke hukuncin na asali. Yawancin alkalai uku sun bayyana cewa akwai isassun shaidun da za su ba da tabbacin ba haifuwar Hauwa'u, kuma ikon iyaye na kotun sun ba shi izinin amincewa, a madadin mutumin da bai cancanta ba, ga hanyoyin tiyata na warkewa. Wannan kotun ta bayyana cewa za a yi amfani da ikon iyayen da ke cikin kotun don amfanin mutumin da bai cancanta ba, kuma an gabatar da isassun shaidun da za su gamsar da su cewa haifuwa ya kasance mafi amfani ga Hauwa'u.

### Mulki
Kotun Koli ta Kanada, duk da haka, ta yanke hukunci kan Hauwa'u, kuma gaba ɗaya ta yi watsi da buƙatar Misis E. na neman izini don aiwatar da hanyar haifuwa. Ra'ayin Kotun Koli na Kanada shine "hana yanayin gaggawa, tsarin tiyata ba tare da izini ba ya zama baturi, [kuma] zai zama a bayyane cewa abin da ke tabbatar da buƙatar tsarin shine a kan waɗanda ke neman a yi shi ... A cikin gudanar da waɗannan hanyoyin, a bayyane yake cewa kotu dole ne ta ci gaba da taka tsantsan; in ba haka ba ... zai bude hanyar da za a yi amfani da shi don yin la'akari da yanke shawara. na asali kotun, wadda ta yi watsi da bukatar.

## Manazarta