Jami'ar Nkumba

**Jami'ar Nkumba** (NKU) jami'a ce mai zaman kanta a Uganda. An kafa shi a cikin 1994 a matsayin wani ɓangare na ƙungiyar makarantu da kwalejoji waɗanda da farko suka girma daga makarantar sakandare da aka kafa a cikin 1951. Jami'ar ba ta da alaƙa da wata ƙungiya ta addini, amma tana da ƙungiyoyin addini da yawa.

## Wurin da yake
Kwalejin jami'ar tana kan Nkumba Hill a cikin Gundumar Wakiso, kimanin  , ta hanyar hanya, arewa maso gabashin Filin jirgin saman Entebbe,  tare da iyakar arewacin Tafkin Victoria, na biyu mafi girma a duniya. Ma'aunin harabar jami'a shine 0°05'42.0"N, 32°30'27.0"E (Latitude:0.095000; Longitude:32.507500). 

## Bayani na gaba ɗaya
Jami'ar tana daya daga cikin manyan jami'o'i masu zaman kansu a Gabashin Afirka. Ya zuwa watan Disamba na shekara ta 2011, ɗaliban sun wuce 7,000, tare da ma'aikatan ilimi sama da 300. Jami'ar Nkumba cibiyar mai zaman kanta ce, ba ta addini ba, ba ta riba ba kuma ba ta duniya ba.

Jami'ar tana ba da darussan da ke kaiwa ga takaddun shaida, difloma, digiri na baccalaureate da kuma cancantar karatun digiri. Jami'ar Nkumba ta kammala karatun kusan dalibai 30,000 a cikin shekaru 27 da suka gabata. Jami'ar ta kasance ɗaya daga cikin jami'o'i na farko a kasar don gabatar da digiri na farko na Kimiyya a cikin karatun man fetur, gudanar da ma'adinai, da fasaha. An fara amfani da shi ne a shekarar 2011. Digiri na biyu a wannan fagen yana cikin ci gaba.

## Tarihi
A ranar 29 ga watan Yulin 1951, Ssalongo Kintu wani dan kasuwa na gida, ya gayyaci abokansa biyu mafi kyau zuwa wani taro: Charles Kisitu Ffulu, shugaban Ikklisiya na Nkumba a lokacin, da Zefania Mpanga, Ma'aikacin gwamnati wanda ke zaune a yankin. Taron su ya haifar da kafa makarantar sakandare ga jariransu. An buɗe makarantar a ranar 6 ga Fabrairu 1952 tare da ɗalibai goma sha biyu a gidan Ffulu. A cikin shekaru biyu, yawan ɗalibai ya karu zuwa sama da 150.

Makarantar jariri ta girma ta zama makarantar firamare. A cikin shekaru, makarantar ta girma ta zama makarantar sakandare (tsakiya) da kuma makarantar sakandare. A shekara ta 1969, makarantar ta zama Makarantar sana'a. A shekara ta 1974, an canza sunan makarantar zuwa Kwalejin Kasuwanci da Nazarin Ci gaba ta Nkumba. A ƙarshe, a cikin 1994, Ma'aikatar Ilimi ta amince da kwamitin amintattu don canza kwalejin zuwa jami'a. Wannan ya nuna farkon Jami'ar Nkumba. A ranar 16 ga watan Fabrairun shekara ta 2007, shugaban kasar Uganda ya ba Jami'ar Nkumba takardar shaidar bisa ga shawarar Majalisar Ilimi ta Kasa kamar yadda aka bayar a cikin Jami'o'i da Sauran Cibiyoyin Tertiary Dokar 2001.

## Harkokin Ilimi
An shirya harkokin ilimi na Jami'ar Nkumba a ƙarƙashin makarantu bakwai na jami'ar. 

* Makarantar Gudanar da Kasuwanci da Fasahar Bayanai
* Makarantar Ilimi, Humanities da Kimiyya
* Makarantar Kimiyya ta Jama'a
* Makarantar Shari'a da Cibiyar Shari'a
* Makarantar Masana'antu, Kasuwanci da Zane
* Makarantar Kwamfuta da Ilimin Lantarki
* Makarantar Kimiyya.

## Shahararrun ɗalibai

* Doreen Amule - ɗan siyasan Uganda.
* Katumba Wamala - jami'in soja na Uganda. Ministan Ayyuka da Sufuri na yanzu na Uganda. Tsohon Shugaban Sojojin Tsaro, matsayi mafi girma na soja a cikin Sojojin Kare Jama'ar Uganda.
* Jeje Odongo - Ministan Harkokin Waje na Uganda

## Dubi kuma

* Ilimi a Uganda
* Jerin jami'o'i a Uganda
* Jerin Makarantun Kasuwanci a Uganda
* Jerin shugabannin jami'o'in Uganda

## Bayanan da aka ambata