Yanayin Triton

Sauyin yanayi na Triton ya na da ƙunshi sauyawa  yanayi, yanayi, da yanayin yanayi na dogon lokaci na wata na Neptune Triton. **Yanayin Triton** yana da ɗan gajeren lokaci, tare da matsin lamba na  Pa kawai (1.38  a lokacin Voyager 2 ta tashi, :: 873  amma mai canzawa sosai. Duk da ƙananan matsin lamba, har yanzu yana motsa yanayin yanayi da yanayin yanayi na duniya, yana tasiri sosai ga aikin glacial na Triton.

yanayi Triton ya mamaye matsanancin canjin yanayi wanda ke haifar da jigilar duniya tsakanin sassanta, wanda ke haifar le canjin yanayi. Yanayin Triton kuma yana tallafawa samar da ƙarancin yanayi da girgije, dukansu biyu sun kasance marasa kyau. Duk da yake yanayin Triton yayi kama da Yanayin Pluto, muhimman bambance-bambance sun raba su biyu, kamar yanayin yanayi na Triton da ya fi rikici da yanayin sanyi.

## Yanayin yanayi
Yanayin Triton yana da Matsakaicin matsin lamba na kusan 1.4 Pa, ko kusan  na matsin lamba ta duniya. Matsakaicin matsin lamba ya bambanta sosai dangane da lokutan Triton; a shekara ta 1997, matsin lamba na Triton ya tashi zuwa kusan 1.9 + 0.18 - 0.15 Pa  kuma matsin lamba zai iya kaiwa matsakaicin kusan 4 Pa ta 2010 (ko da yake babu ma'auni kai tsaye ta hanyar ɓoyewa tsakanin 2007 da 2017).  Duk da haka, a shekara ta 2022 matsin lamba ya koma 1.454 ± 0.047 Pa, kusan daidai abin da Voyager 2 ya rubuta a shekarar 1989. Yanayin Triton ya kunshi galibi nitrogen (~99%), tare da ƙananan gudummawa daga wasu mahadi kamar methane (~0.02%) da carbon monoxide (~0.01%), kama da Yanayin Pluto kuma, har zuwa wani lokaci, Yanayin Titan. 

### Yanayin zafi
Ma'aunin zafin jiki na Triton ta Voyager 2 ya kasance tsakanin 34 da 44K (-239 da -229 °C), tare da zafin jiki mai zurfi na 37.5K (-2357 °C) bisa ga bayanin yanayin zafi. Wadannan ma'auni sun dace da matsin yanayi da aka lura na ~ 1.4 Pa ta Voyager 2, wanda ke kusa da matsin tururi na nitrogen a 37.5K. A cikin shekaru goma bayan Voyager 2 flyby, zafin jiki na Triton ya karu zuwa 39.3K (-23.9 °C) ta hanyar 1997.&nbsp;&nbsp;&nbsp;

## Abubuwan da ke faruwa a sararin samaniya

Duk da matsin lamba mai laushi da yawa, yanayin Triton yana da abubuwa daban-daban na duniya. Triton ya bayyana don karɓar bakuncin wani nau'i na musamman, wanda za'a iya bayyana shi ta hanyar yanayin zafin jiki na tsaye. A madadin haka, yanayin ƙasa na Triton na iya bayyana shi ta hanyar shear iska.

### Iska da zagayawa
Yawancin bayanai game da iskar Triton sun fito ne daga ƙofofin duhu masu yawa waɗanda ke alamar hular polar kudanci waɗanda ke da alama suna bin iskoki a yankin.  An lura da sama da 100 daga cikin waɗannan filaye, tare da mafi yawansu zuwa arewa maso gabas daga ƙananan wurare - mai yiwuwa wuraren da suka fito.  An kuma lura da nau'i biyu masu aiki, Hili da Mahilani Plumes;  ginshiƙan ƙaƙƙarfan ginshiƙan sun ratsa zuwa yamma kwatsam a tsayin daka kusan kilomita 8, mai yiyuwa suna alamar tropopause na Triton.  873  Alƙawarin raƙuman ruwa na iya nuna zagayawa na anticyclonic a kusa da sandar Kudu ta Triton, tare da iskoki suna busawa a cikin wani Layer Ekman inda ake tafiyar da iskar iska ta hanyar ma'auni na ƙarfin gradient, ƙarfin Coriolis, da ja.[2].  Matsakaicin zafin jiki yana motsa iska mai zafi wanda a ƙarshe yana raunana iskar gabas kafin juyar da alkibla tare da haɓaka tsayi.  874  Abubuwan lura da ginshiƙan ginshiƙai masu aiki sun nuna cewa yanayin Triton yana da ikon jigilar kayan da iska ke motsawa, amma saurin iskar Triton ba ta da kyau.  Ƙididdiga na farko jim kaɗan bayan da Voyager 2 flyby ya ƙiyasta saurin iskar yamma na 5-15 m/s kusa da sandar kudancin Triton, amma ƙirar da ta biyo baya ta haifar da ƙarancin iskar yamma na <0.5 m/s.[2]s.&nbsp;&nbsp;&nbsp;

Yankin yanayi na Triton ya mamaye ta hanyar sublimation da kuma ajiye nitrogen. Misalai na yaduwar duniya ta Triton a lokacin rani na kudancin, inda nitrogen ya tashi daga kudancin polar cap da ajiya a kan arewacin polar cap, ya haifar da kwarara na kudu zuwa arewa. Ƙarfin Coriolis yana karkatar da waɗannan iskõki, wanda ke haifar da iskõki masu juyawa waɗanda ke busawa har zuwa 10 m / s sama da ma'aunin Triton. Koyaya, bayyanar juyawa na jagorancin iska ~ 8 km sama da kudancin Triton, kamar yadda aka nuna ta hanyar fuka-fukan da Voyager 2 ta lura, ya kasance ba a bayyana shi ba.&nbsp;&nbsp;

Hotuna na Triton da kuma terminator ta Voyager 2 sun gano girgije mai yawa, mai haske. Ƙananan girgije a kan Triton mai yiwuwa sun ƙunshi ƙwayoyin nitrogen da aka dakatar a cikin yanayin Triton. Girgije yana da zurfin gani na kusan 0.063 a cikin kewayon violet (0.41 μm), tare da wasu girgije suna da mahimmanci ga ɓoyayyun ɓangarorin farfajiyar Triton. Bambanci, girgije mai siffar gabas zuwa yamma kusan kilomita 10 da tsawon daruruwan kilomita an lura da su bayan terminator na Triton, tare da girgije da aka kiyasta kilomita 1-3 sama da farfajiya. Har zuwa kashi ɗaya bisa uku na ɓangaren Triton kusa da yankunan kudancinsa girgije ne ya rufe su. : 873 &nbsp;

### Haze
Kamar yadda yake tare da yanayi na Pluto da Titan, yanayin Triton yana tallafawa yadudduka na hawan yanayi. Hawan yana da ɗanɗano; Yanayin Triton yana da ƙarancin kamar yanayin Martian lokacin da babu guguwar ƙura da ke ci gaba.  Hawan da farko yana faruwa ne a cikin ƙananan yanayi na Triton, yana kaiwa har zuwa ~30 km sama da farfajiyar Triton.  Wataƙila haze ta samo asali ne daga aikin hasken ultraviolet a kan methane da nitrogen na sararin samaniya, :: 873  kuma kasancewar carbon monoxide  da kwantar da kankara na hydrocarbon. Abubuwan da suka samo asali sun haɗu a cikin barbashi game da 100-200 nm a girman, galibi sun ƙunshi nau'ikan hydrocarbons da nitriles da ake kira Tholins. :: 873  Duk da kamanceceniya tsakanin yanayin Triton da Pluto a cikin abun da ke ciki da matsin lamba, samfuran samar da haze sun nuna cewa haze na yanayi a kan Triton ya bambanta da haze na Pluto. Wannan na iya zama saboda yanayin da ke ƙasa na Triton ya fi sanyi fiye da yanayin Pluto ta hanyar 20-40K, tare da bambance-bambance a cikin yalwar methane a cikin yanayin sama na kowannensu.&nbsp;&nbsp;

## Lokaci

Lokacin Triton yana da tsawo sosai, saboda lokacin da Neptune ke tafiya na shekaru 164.8. Har ila yau, yanayin Neptune yana da kusan zagaye, tare da ƙananan ƙarancin 0.0097;  saboda haka, kowane kakar a kan Triton yana da kusan shekaru 40, kuma bambancin yanayi na Triton kusan gaba ɗaya ana sarrafa shi ta hanyar karkatawar axis na juyawa dangane da Sun.   Triton yana kulle, tare da hemisphere daya da ke fuskantar Neptune a kowane lokaci; Lokacin juyawa na Triton shine kwanaki 5 da awanni 21 kuma yana da kusan sifili axial tilt dangane da jirgin saman da ke kewaye da Neptune. :: 866  Koyaya, yanayin Triton yana da retrograde kuma yana da alaƙa sosai game da ma'aunin Neptune, a kusan 23 °, kuma Neptune kanta tana da juyawa na kusan 28 °. Har ila yau, yanayin Triton yana fuskantar saurin precession, tare da lokacin precession na shekaru 637 ± 40. Haɗin waɗannan abubuwan yana haifar da sake zagayowar yanayi mai rikitarwa wanda ya bambanta sosai tsakanin kowace shekara ta Neptune, tare da latitude na rani na solstice subsolar wanda ya bambanta tsakanin 5 ° latitude zuwa 50 ° latitude a kan tsawon shekaru 140-180 . 

Hakazalika da lokutan Pluto (kuma, a ɗan ƙarami, lokutan Mars), lokutan Triton suna da tasiri sosai akan zagayowar da ba za a iya jurewa da ƙanƙara ba.  Triton's volatile cycles ana sarrafa su da yawa ta hanyar ƙaddamarwa da ƙaddamar da nitrogen da sauran mahaɗan maras tabbas.  Freshly-deposited nitrogen ana sa ran ya zama mai haske kamar yadda aka lura a Triton ta kudancin iyakacin duniya hula da haske, blue equatorial surface sanyi lura da Voyager 2. Duk da haka, duk da manyan yankuna na Triton zama kwatankwacin duhu, ƙasa tushen bakan kallo nuna cewa Triton ta surface ne mafi yawa rufe a Layer na m ko translucent nitrogen kankara;  Bugu da ƙari, yin ƙirar ƙirar ƙira ya kasa yin kwafin abubuwan da aka gani na wurare masu haske da duhu.] An ba da shawarar cewa ƙananan, sabbin-ajiyar hatsi na ƙanƙara na nitrogen a ƙarshe sun daidaita zuwa fili, bayyananne a cikin lokacin Triton.  Akasin haka, ƙanƙara mai daɗaɗɗen ƙanƙara na nitrogen na iya zama mai haske, kafin daga baya ya wargaje kamar yadda yanayin yanayi ya haifar da canje-canjen lokaci mai maimaitawa tsakanin tsayayyen α- da β-phases na nitrogen, yana haskaka tsofaffin ƙanƙara.

A lokacin isowar Voyager 2, Triton yana fuskantar lokacin rani mai tsanani na kudancin. Yankin kudancin Triton ya kai kusan ko gaba ɗaya har zuwa ma'auni, yana rufe manyan yankuna na ƙananan latitudes na Triton. Don fadada har zuwa yanzu yana nuna cewa kudancin Triton na iya riƙe babban, takardar dindindin na kankara na nitrogen (kamar yadda ya saba da cikakkun sassan yanayi). Ba a lura da iyakar arewacin Triton kai tsaye ba, amma ana zaton ya wanzu, duk da cewa a ƙarami fiye da iyakar kudancin Tritón. Misali na zagaye na yanayi na Triton yana tallafawa kasancewar dindindin na arewacin arewa tare da kauri na akalla daruruwan mita, kuma cewa kudancin Triton na kudancin polar mai yiwuwa ya kasance sama da kilomita a matsakaicin sa.

Lokacin rani na kudancin kudancin da ya dace da Voyager 2 flyby na iya ba da gudummawa ga karuwar yawan zafin jiki da matsin yanayi da aka lura daga 1989 zuwa 1997;  wannan karuwar matsin yanayi ya ci gaba har zuwa akalla 2007, kafin ya koma matakan Voyager 2 ta 2017 Misalai na yanayi sun yi hasashen raguwar matsin yanayi ta hanyar 2005-2060 yayin da nitrogen mai zurfi daga kudancin polar ke ƙaura zuwa ajiya a cikin fadada arewacin polar, don haka abubuwan da ke haifar da saurin canji a matsin lamba ba su da tabbas.

## Manazarta