Abincin Somaliya

Kasashe daban-daban da yawa sun rinjayi abincin Somaliya galibi saboda kasuwanci, amma a al'ada kuma ya bambanta daga yanki zuwa yanki saboda yawan mutanen Somaliya da ke zaune. Samfurin al'adar kasuwanci da kasuwanci ce ta Somaliya. Wasu sanannun ƙwarewar Somaliya sun haɗa da *Kimis* / *[[sabaayad]]*, canjeero / *laxoox*, *Chalwo* (halwa), *sambuusa* (samosa), *bariis iskukaris*, da *muqmad* / oodkac.

An haramta cin naman alade a Somaliya bisa ga Shari'a, saboda yawancin jama'a Musulmai ne.

## Abincin safe
Abincin safe (quraac) muhimmin abinci ne ga Somalis, waɗanda galibi *Kur'a* fara rana da shayi na Somali (*shaah*  / *shaax*) ko kofi (*qahwa*). Za'a iya ba da shayi, wanda aka yi da ganyen shayi, a kai a kai kamar yadda yake (*shaah rinji* ko *shaah bigays*). Hakanan ana iya ɗanɗano da kayan yaji kamar ginger, cardamom da cinnamon (ko da yake ba a amfani da baƙar fata ba, ba kamar sauran shayi mai ɗanɗano ba), yayin da ake ƙara madara bayan an shayar da shi maimakon a lokacinsa; wannan an san shi da *shaah cadeeys*.

Babban abincin yawanci burodi ne mai kama da pancake da ake kira canjeero ko *laxoox* wanda ya samo asali ne daga Somaliya  kuma ana cinye shi ta hanyoyi daban-daban. Sau da yawa ana cinye shi tare da zuma da ghee, Man zaitun, ko Man sésame, kuma a wanke shi da kofin shayi. Hakanan ana iya karya shi zuwa ƙananan ɓangarori tare da ghee na Somaliya (subag) da sukari. Ga yara, ana gauraya shi da shayi da Man sésame ko Man zaitun (*macsaro*) har zuwa mushy. Yawanci, akwai abincin gefe na hanta (yawanci naman sa), Naman awaki (*hilib ari*), naman sa da aka dafa a cikin gado na miya (*suqaar*), ko oodkac / *muqmad*, wanda ya ƙunshi ƙananan nama na naman sa, awaki ko raƙumi, wanda aka tafasa a cikin ghee. Ya bambanta da *[[injera]]* na Habasha, Somali canjeero ya fi karami, ya fi tsayi kuma ya fi dadi. Hakanan ana iya cinye shi tare da stew (maraq) ko miya.

* *[[Sabaayad|Sabaayyad]]* ko *[[Sabaayad|Kimis]]* / *Ceesh*, wani nau'in gurasa ne wanda yayi kama da Desi *paratha*. A lokacin cin abincin rana, ana cinye *kibis* / *sabaayad* a wasu lokuta tare da curry na Somaliya, miya, ko stew.
* *Mufo*  wani nau'in gurasar Somaliya ne wanda ya shahara a kudancin Somaliya kuma yawanci ana cinye shi tare da stews da soup amma kuma wani lokacin ana cinye safiya tare da zuma ko sukari, subag, da shayi baƙar fata.
* *Mushaari* ko *boorash* (gurasa), tare da man shanu, kwayoyi da sukari, ana cinye su a duk faɗin Somalia.
* A cikin ƙasa, wani nau'i mai zaki da mai mai zaki na canjeero, mai kama da crepe da aka sani da  ko , shine babban abincin da aka dafa a gida kuma yawanci ana cin safiya tare da shayi, kamar yadda ake cin canjeero.

## Abincin rana

Abincin rana (*qado*) sau da yawa babban abincin laxoox ne, Pasta (*baasto*) ko shinkafa (*Bariis iskukaris*) da aka dafa da cumin (*kamuun*), cardamom (*heyl*), cloves (*dhagayare*), da sage (*Salvia somalensis*). Amfani da pasta (*baasto*), kamar Spaghetti,  ya fito ne daga Italiyanci, kodayake sau da yawa ana haɗa shi da stew mai nauyi fiye da pasta sauce. Kamar yadda yake tare da shinkafa, sau da yawa ana ba da shi tare da ayaba.

Hakanan ana iya ba da Spaghetti tare da shinkafa, yana samar da sabon abincin da ake kira "federation". Ana ba da abincin ne tare da daidaitattun (dukan) rassan shinkafa da spaghetti, an raba su a kowane bangare na babban farantin oval. Daga nan sai a shimfiɗa shi da nama da kayan lambu iri-iri, ana ba da shi tare da salatin da ayaba na zaɓi. An ba da shawarar cewa sunan abincin ya samo asali ne daga haɗin jita-jita biyu a Somaliya da kuma girman da yawan abinci. Ya fi dacewa a yi odar abincin daga gidajen cin abinci na gargajiya na Somaliya, inda shinkafa da spaghetti suke samuwa koyaushe; yana da wuya a cikin gidajen Somaliya su shirya shinkafa kuma pasta don wannan abincin.

A Somaliya, mutane da yawa suna cin wasu abincin Larabawa kamar *ful* (fava beans) tare da *[[Sabaayad|Kimis]]* ko canjeero, kuma tare da hummus. Sauran jita-jita sun haɗa da falafel tare da hummus ko ana cinye su tare da Gurasar pita, salatin da hummus (kamar sandwich).

Wani sanannen abinci a kudu shine *iskukaris*, tukunya mai zafi (maraq) na shinkafa, kayan lambu da nama, abincin ƙasa. Baya ga nau'ikan tukunya mai zafi, yawanci ana ba da shinkafa tare da ayaba a gefe. A Mogadishu, ana cin nama (*busteeki*) da kifi (*Kalluun* / mallaay) a ko'ina.

Kudancin Somalis galibi suna cin abinci mai tsayi wanda ake kira "soor", wanda galibi ana cinye shi tare da stews ko soup.

Wani abincin masara da aka fi cinyewa ana kiransa *Asida*. Ana shafa shi da madara, man shanu da sukari, ko kuma an gabatar da shi da rami a tsakiya cike da kayan, ko man zaitun.

Bambancin gurasar da ke kwance shine *sabaayad* /__hau____hau____hau__ . Kamar shinkafa, ana ba da ita tare da zuma da nama a gefe. *sabaayad* na Somaliya sau da yawa yana da ɗanɗano, kuma ana dafa shi da ɗan mai.

Shahararrun abin sha a lokacin abincin rana sune *Balbeelmo* (grapefruit), raqey (tamarind) da *isbarmuunto* (lemonade). A Mogadishu, *fiimto* (Vimto) da *laas* (lassi) ma sun zama ruwan dare. A arewa maso yamma, abin sha da aka fi so sune cambe (mango), guava, da *tufaax* (apple).

*Bariis iskukaris* kuma sananne ne, abincin shinkafa da aka dafa kuma aka soya shi da albasa, da nama, sannan aka gauraya shi da cakuda kayan yaji na Somaliya da ake kira *Kwawaash* wanda ya ƙunshi kumin, coriander, turmeric, cardamom, baƙar fata, cloves, da nutmeg. Ana ba da shi a al'ada a bukukuwan auren Somaliya.

## Abincin dare

Ana ba da abincin dare (*casho*) a Somaliya har zuwa karfe 9 na yamma. A lokacin Ramadan, abincin dare sau da yawa yana biye da addu'o'in Tarawih, wani lokacin har zuwa 11 na yamma. *Cambuulo*, abincin dare na yau da kullun, an yi shi ne daga wake da aka dafa da kyau da aka gauraya da man shanu da sukari. Beans, wanda a kansu ake *Cika* digir, na iya ɗaukar sa'o'i biyar don gama dafa abinci lokacin da aka bar shi a kan murhu a yanayin zafi. Ana kuma amfani da *Qamadi* (alkama); an fashe ko ba a fashe shi ba, ana dafa shi kuma ana ba da shi kamar wake na azuki.

*Rooti iyo xalwo*, yankan burodi da aka yi amfani da su tare da kayan abinci mai laushi, wani abincin dare ne. *Mufo*, bambancin burodi na masara, abinci ne da aka yi da masara kuma ana yin burodi a cikin *tinaar* (wurin yumɓu). Ana cinye shi ta hanyar yanka shi zuwa ƙananan ɓangarori, an rufe shi da Man sésame (*macsaro*) da sukari, sannan a haɗa shi tare da shayi baƙar fata.

Kafin barci, ana cin gilashin madara da aka shafa da cardamom sau da yawa.

## Abincin cin abinci

Sambusa, bambancin Somaliya na Desi samosa, abinci ne mai siffar triangular wanda ake yawan cinyewa a duk faɗin Somaliya a lokacin afur (Iftar). Kebab abinci ne da ake ci a yammacin Somaliya. Akwai nau'o'i da yawa na wannan abincin. Misali, ana iya ba da shi a kan sanduna ko skewers tare da kayan lambu. Wani nau'i na yau da kullun, wanda ya kunshi nama da aka gauraya da kwai da gari sannan a soya shi, ya shahara a kudancin Somalia. Ya yi kama da kofta kebab. Sauran abincin rana sun haɗa da kaza da kayan lambu da Bajiyo, wanda aka yi da wake mai baƙar fata ko adzuki kuma yawanci ana ba da shi tare da soya mai ɗanɗano. Wadannan, tare da samosas, suna da mashahuri sosai ba kawai a lokacin Ramadan ba, har ma da lokuta na musamman kamar bukukuwan aure da tarurrukan iyali. Ana yin kwakwalwan gida tare da sabon dankali da baƙar fata. Ana cin 'ya'yan itatuwa kamar mango (cambo), guava (Setuun), ayaba (Moos), da orange (libanbeelmo) a ko'ina cikin rana.

## Abincin da ya fi dacewa

* *Xalwo* ko *halwo* (ba za a iya kwatanta shi da sanannen halva ba) sanannen abincin Benadiri ne wanda ake yi amfani da shi a lokuta na musamman,  kamar bukukuwan Eid ko bukukuwan aure. An yi *Xalwo* daga sukari, masara, cardamom foda, Nutmeg foda, da ghee. Ana kuma ƙara man shanu a wasu lokuta don inganta dandano da dandano. A kudu akwai shinkafa da ake kira *Ruz bil laban*.
* **'Kashiato**', kashaato ko *qumbe*, wanda aka yi da kwakwa, sukari da mai, wanda aka dafa shi da cardamom, mai dadi ne da ake so sosai daga Benadir. Ana kawo sukari zuwa tafasa tare da ɗan ruwa, sannan ana ƙara cardamom sannan kuma ana yanka kwakwa.
* Lows iyo tur tur turare shine abincin da aka fi so a kudu. Ya ƙunshi cakuda na peanuts (*low*) da tsaba na sesame (sisin) a cikin gado na caramel. Abincin yana manne tare don samar da mashaya.
* *Jallaato*, mai kama da pop na kankara na Amurka, ana yin sa ne ta hanyar daskarewa 'ya'yan itace masu dadi tare da sanda a tsakiya. Kwanan nan a Mogadishu (*Xamar*), ya girma ya hada da *caano jallaato*, wanda aka yi da madara kuma yana buƙatar sukari. Kalmar *jallaato* ta fito ne daga gelato, wanda shine Italiyanci don "tsuntsu".
* *Buskut* ko *buskud* kuma daga kudu ya ƙunshi nau'ikan kukis daban-daban, gami da masu taushi da ake kira *Dardaar* (a zahiri "taɓawa-taɓawa" saboda santsi, mai laushi).
* *Doolshe* ya ƙunshi nau'ikan kek da yawa.
* *Icun* abu ne mai zaki wanda yawancin mutanen kudancin Somaliya ke ci. An yi shi ne daga sukari da gari da aka gauraya da mai kuma ana ba da shi akai-akai a bukukuwan aure da kuma Eid.
* *Shushumow* burodi ne na Somaliya tare da kwalba mai laushi wanda yawanci ake yi shi azaman abincin dare.
* *Basbousa* cake ne na gargajiya na Somali na tasirin Larabawa. An yi shi ne daga semolina da aka dafa ko fulawa da aka tsoma a cikin syrup mai sauƙi.
* Har ila yau, a arewa akwai *lokma*, mai ɗanɗano mai ɗanɗana.
* Wasu 'yan Somaliya ma suna cin *Baklava*.

Akwai kayan zaki da yawa da ake ci a lokacin bukukuwan biki, kamar bukukuwan aure, bukukuwa ko Eid. Daga cikin wadannan akwai baalbaaloow, shuushuumoow, bur Hindi, bur tuug, da qumbe (koko), wanda na karshe an yi shi ne daga kwakwa da aka gauraya da sukari don samar da mashaya.

## Bayan abinci

Somalis na al'ada suna yin turare a gidajensu bayan cin abinci. Frankincense (*Luubaan*) ko shirya turare (uunsi) ana sanya shi a saman gawayi mai zafi a cikin mai ƙone turare ko turare (*dabqaad*) ko idin. Daga nan sai ya ƙone kusan minti goma. Wannan yana sa gidan ya kasance mai ƙanshi na tsawon sa'o'i. An yi burner ne daga sabulu da aka samo a takamaiman yankuna na Somalia.

## Duba sauran bayanai

* Safari, gidan cin abinci na Somaliya kawai a Birnin New York
* Abincin Ƙahon Afirka
* Abincin Larabawa
* Jerin abincin Afirka

* Tashar Afirka 
* Tashar abinci 
* Tashar yanar gizon Somalia 

## Manazarta

## Bayanan da aka ambata

## Kayan ciye ciye

*Sambusa*,bambancin Somaliya na Desi samosa,abinci ne mai siffar triangular wanda ake yawan cinyewa a duk faɗin Somaliya a lokacin *afur* (*Iftar*). Kebab abinci ne da akeci a yammacin Somaliya. Akwai nau'o'i dayawa na wannan abincin. Misali,ana iya bada shi akan sanduna ko skewers tare da kayan lambu. Wani nau'i na yau da kullun,wanda ya kunshi nama da aka gauraya da kwai da gari sannan a soya shi, ya shahara a kudancin Somalia. Yayi kama da *kofta* kebab. Sauran abincin rana sun haɗa da kaza da kayan lambu da *Bajiyo*,wanda akayi da wake mai baƙar fata ko adzuki kuma yawanci ana ba dashi tare da soya mai ɗanɗano. Wadannan,tare da samosas,suna da mashahuri sosai ba kawai a lokacin Ramadan ba,har ma da lokuta na musamman kamar bukukuwan aure da tarurrukan iyali. Ana yin kwakwalwan gida tare da sabon dankali da baƙar fata. Ana cin 'ya'yan itatuwa kamar mango (cambo), guava (*Setuun*),ayaba (*Moos*),da orange (*libanbeelmo*) a ko'ina cikin rana.