Indoor bioaerosol

**Bioaerosol na cikin gida** shi ne tarin ƙananan barbashi na asalin halittu da ke shawagi a cikin iska na cikin gida. Waɗannan barbashi na iya kasancewa na halitta ko kuma na wucin gadi, kuma asalin su na iya fitowa daga ƙwayoyin cuta, tsirrai ko dabbobi. Ana kuma kiran su da ƙurar halitta.
Bioaerosols na iya ƙunsar ƙwayoyin cuta, fungi (ciki har da spores da guntattun sassa na fungi), ƙwayoyin birus, gubobi da kwayoyin cuta ke samarwa, pollen, da filayen tsirrai. Waɗannan barbashi na iya yin tasiri ga lafiyar ɗan adam da kuma ingancin iska a cikin muhalli na cikin gida. Girman barbashi na bioaerosol ya bambanta daga ƙasa 1 μm zuwa 100 μm a cikin diamita na aerodynamic za a iya dakatar da barbashi na bioaerosol a cikin iska azaman sel guda ɗaya ko tara na ƙananan ƙwayoyin cuta a matsayin ƙananan 1-10 μm a girman. Tun da bioaerosols yana da yuwuwar alaƙa da tasirin lafiyar ɗan adam daban-daban kuma yanayin cikin gida yana ba da yanayi na musamman na fallasa, damuwa game da bioaerosols na cikin gida ya karu a cikin shekaru goma da suka gabata.

## Tushen da abubuwan tasiri

### Tushen don mahalli na cikin gida
Na cikin gida bioaerosols na iya samo asali daga iska ta waje da tafkunan cikin gida. Ko da yake na waje bioaerosols ba zai iya sauƙi ƙaura zuwa cikin manyan gine-gine tare da hadaddun tsarin samun iska, wasu nau'o'in bioaerosols na waje (watau fungal spores) suna zama manyan hanyoyin samar da bioaerosols na cikin gida a cikin gine-ginen da ke da iska a wasu lokuta (watau girma yanayi na fungi). Manyan tushen cikin gida don bioaerosols a gidajen zama sun haɗa da mazaunan ɗan adam, dabbobin gida, ƙurar gida, sharar gida, da kuma tsarin dumama, iska da kwandishan (HVAC. Yawancin karatu sun gano ayyukan ɗan adam a matsayin muhimmin tushe don bioaerosols na cikin gida. Jikin mutum na iya samar da kwayoyin halitta kai tsaye ta hanyar ayyuka kamar magana, atishawa, da tari, yayin da sauran ayyukan zama (watau wanka, wanke bayan gida, shara) na iya haifar da bioaerosols a kaikaice. Tun da ƙananan ƙwayoyin cuta na iya tarawa da girma akan barbashi na ƙura, ƙurar gida shine yuwuwar tushen bioaerosols. A cikin wani binciken da Wouters et al., suka yi bincike kan illolin ajiya na cikin gida na sharar gida akan gurɓataccen ƙwayar cuta a tsakanin gidaje 99 a cikin Netherlands a lokacin rani na 1997, kuma sun nuna cewa "ƙaramar matakan gurɓataccen ƙwayar cuta a cikin gidaje suna da alaƙa da ajiyar cikin gida na sharar kwayoyin halitta", wanda zai iya haɓaka "haɗarin cututtukan da ke da alaƙa da bioaerosol". Koyaya, bincike na Wouters et al. ya dogara ne akan samfurorin da aka tattara na kurar gida, wanda bazai zama mai ƙarfi mai nuni ga bioaerosols da aka dakatar a cikin iska ba. Sauran kayan a cikin gine-ginen zama, kamar kayan abinci, tsire-tsire na gida, kayan yadi, kayan itace da kayan daki kuma na iya zama tushen bioaerosol lokacin da abun cikin ruwa ya dace da ƙananan ƙwayoyin cuta. Don gine-ginen da ba na zama ba, wasu ƙayyadaddun mahalli na cikin gida, irin su asibitoci, masana'antun sarrafa ruwa, wuraren takin, wasu dakunan gwaje-gwaje na halittu, an bayyana su da tushen bioaerosol da ke da alaƙa da halayen muhalli na musamman.

### Abubuwan da ke tasiri na cikin gida na bioaerosol
Dangane da binciken da ya gabata, manyan abubuwan muhalli na cikin gida da ke tasiri tasirin bioaerosol sun haɗa da yanayin zafi, halaye na tsarin iska, yanayin yanayi, yanayin zafi, da haɗin sinadarai na iska. Sauran dalilai, irin su nau'in gida, kayan gini, abubuwan yanki, ba ze yin tasiri mai mahimmanci akan fungi da ƙwayoyin cuta (muhimman abubuwan da ke cikin bioaerosols). Dangantakar zafi yana ɗaya daga cikin abubuwan da aka fi yin nazari akan abubuwan da ke tasiri ga bioaerosols na cikin gida. Abubuwan da ke tattare da nau'ikan nau'ikan bioaerosols guda biyu, endotoxin da fungi na iska, duka suna da alaƙa da alaƙa da zafi na cikin gida (mafi girman maida hankali da ke da alaƙa da zafi mai girma). Hakanan zafi na dangi yana shafar kamuwa da ƙwayoyin cuta ta iska. Game da halayen tsarin iskar iska, ana samun karuwar amfani da kwandishan na tsakiya yana da alaƙa da ƙananan ƙwayar bioaerosol na fungal.

## Manazarta