Hakkin aure na yara a Habasha

A cikin 2017 a Habasha, kashi 40% na 'yan mata sun yi aure kafin su kai shekara 18. 14% sun yi aure kafin su cika shekara 15. Habasha ita ce kasa ta 16 mafi girma a duniya don auren yara.

## Dalilan da suka haifar
Kodayake wasu ƙasashe sun yi ƙoƙari su kawo ƙarshen auren yara ta hanyar kafa sabbin dokoki waɗanda ke aikata laifuka, irin waɗannan matakan kariya ba su faru a Habasha ba saboda tsarin da aka tsara akan auren yara. Wasu daga cikin manyan dalilan da ya sa Habasha ke ci gaba da ba da izinin yin auren yara saboda imani na addini, ka'idojin gargajiya, rashin ilimi, da dogaro da tattalin arziki yayin da har yanzu ba bisa ka'ida ba ne.

Habasha wani misali ne kawai na kasashe masu tasowa inda matsanancin talauci ke haifar da auren yara. Da farko, auren yara al'ada ce da ta faru tsakanin iyalai biyu masu arziki. Mutane masu arziki sun janyo hankalin su ga auren farko a matsayin hanyar kafa kawance tare da gidaje biyu masu ƙarfi don tabbatar da ƙasa da shanu ga 'ya'yansu. Duk da haka, wannan yanayin ya ragu a hankali tare da asarar albarkatu a yankunan karkara na Habasha da karuwar talauci.

Gwagwarmayar kudi da iyalai ke yawan haɗuwa da ita ba ta cikin ikon su ba. Iyalai da yawa sun tilasta cikin talauci saboda asarar iyaye. An gano cewa daya daga cikin biyar daga cikin jimlar yara 3,000 na Habasha sun kasance marayu na akalla iyaye daya. Har ila yau, akwai yiwuwar cewa yaron ya fito ne daga yankunan karkara da ke fama da fari, waɗannan al'ummomin suna da yawan talauci wanda ke kara yawan auren yara kai tsaye.

Ɗaya daga cikin manyan muhawara game da dalilin da ya sa auren yara har yanzu yana faruwa a Habasha shine saboda kasancewarsa a cikin tarihi da al'adun gargajiya da ake gani a yankunan karkara na Habasha. Yana da mahimmanci a fahimci cewa tun lokacin da auren yara ya kasance tun farkon wayewar Habasha ya zama al'ada a cikin al'ummar karkara, har ma da ƙarfafawa. A shekara ta 2001, UNICEF ta ba da rahoton cewa wasu iyaye sun fi son ba da 'ya'yansu mata tun suna ƙanana a matsayin kariya. Matasa mata a Habasha koyaushe suna fuskantar gaskiyar cewa an sace su, an yi musu fyade, da kuma samun ciki da ba a so. Saboda haka iyaye suna jin daɗi suna barin ɗansu ya shiga aure na halal inda mijinta zai iya zama mai karewa. Jima'i na waje yana daya daga cikin manyan abubuwan da iyaye ke ƙoƙarin hanawa tare da 'ya'yansu mata. Dalilan wannan sun haɗa da cututtukan da ake samu ta hanyar jima'i da haɗarin ciki amma babban dalilin shine don kare darajar yarinyar da iyalinta. Saboda haka ne, imani na yau da kullun shine cewa idan 'yan mata sun yi aure kafin su kai ga balaga kuma su kai ga jima'i ba za su iya yin lalata ba. 

A zahiri ana ɗaukar auren yara a matsayin hanyar rigakafi da aka fi so idan aka kwatanta da ayyukan da suka fi tsanani kamar yankan mata. Wannan tsoro an tabbatar da shi ne kawai ta hanyar ci gaba da al'adar da ke ba maza damar sace 'yan mata kuma su tilasta musu su zama amaryarsu. Wannan aikin da aka fi sani da yin barci na amarya ana ganinsa a kasashe masu tasowa da yawa amma ya fi yawa a cikin ƙauyuka na Habasha. Sau da yawa idan maza sun yi matalauta sosai don samun sadaki sai kawai su sace amarya da suka zaɓa kuma su tilasta mata yin aure. Maza yawanci suna tara abokansu kuma suna hawa doki don zuwa su tattara matansu na gaba yayin da suke tafiya gida daga makarantar sakandare. Da zarar sun sami nasarar samun yarinyar mijinta ya ɗauki 'yancin yi wa matashiyar matarsa fyade kuma ya ce ita nasa ne. Ana ganin wannan a matsayin nau'i na soyayya saboda da zarar yarinya ta rasa budurwa a al'adun Habasha ana ganinta a matsayin marar tsarki da lalata ga wasu maza. Wannan tsarin satar ana kula da shi ta hanyar majalisa ta gari na dattawa waɗanda ke da maganganu na ƙarshe a mafi yawan batutuwa kuma suna yarda da ayyukan satar, suna dogara da yanke shawara akan al'ada da al'ada. Al'adun Habasha sun ƙunshi ƙungiyoyi da yawa waɗanda ke inganta faruwar auren yara kamar ra'ayin cewa "yarinyar da ba ta yi aure ba a ƙarshen ƙuruciya tana wakiltar gazawar da kunya ga iyali. Musamman, matsayin mahaifin yarinyar ya lalace, kuma ana ɗaukarsa a matsayin gazawar lokacin da 'yarsa ta kasance ba ta da aure a ƙarshen ƙauyenta". Karfafawa kan iyali, girmamawa, da tsabtar duka jigogi ne a cikin al'adun Habasha waɗanda ke tasiri sosai ga ra'ayoyin al'umma da ayyuka.

## Manazarta