Cinikin mutane a Timor-Leste

Timor-Leste (a hukumance Jamhuriyar Demokradiyyar Timor-Lest, wacce aka fi sani da **[[Timor-Leste|Timor ta Gabas]]**) ƙasa ce mai zuwa ga mata daga Indonesia, Jamhuriwar Jama'ar Sin (PRC), Thailand, Malaysia da Philippines, waɗanda aka yi fataucin su don manufar cin zarafin jima'i. Mata da yara na Timor suna da haɗari ga fataucin su daga yankunan karkara ko daga sansanoni na mutanen da suka rasa muhallinsu zuwa Dili tare da yaudarar aiki sannan kuma tilasta su cikin cin zarafin jima'i na kasuwanci. Bayan sake kafa Ayyukan kiyaye zaman lafiya na kasa da kasa a shekara ta 2006, kamfanoni da yawa da ake zargi da shiga cikin fataucin jima'i sun sake buɗewa. Yaduwar ƙaura ta cikin gida, talauci, da rashin sanin haɗarin fataucin mutane na iya haifar da Timor-Leste ta zama tushen mutanen da ke cikin rauni da ake fataucin su zuwa wasu ƙasashe. 

A shekara ta 2008, Gwamnatin Timor-Leste ba ta cika cikakkun ka'idoji don kawar da fataucin mutane ba; duk da haka, ta yi ƙoƙari sosai don yin hakan. A shekara ta 2007, gwamnati ta sake tara rundunar ta ta hadin gwiwar Human Trafficking Task Force kuma ta hada da wakilan kungiyoyin kasa da kasa da kuma jama'a. A ranar 2 da 17 ga watan Janairun shekara ta 2008 an kai hari kan gidajen karuwai guda biyu a gaban mashaya a matsayin mashaya kuma suna nuna jajircewar sabuwar gwamnati don kara kokarin ta na yaki da fataucin mutane.

Kasar ta tabbatar da Yarjejeniyar TIP ta Majalisar Dinkin Duniya ta 2000 a watan Nuwamba na shekara ta 2009.

Ofishin Ma'aikatar Harkokin Wajen Amurka don Kulawa da Yaki da Cin Hanci da Kasuwanci a cikin Mutane ya sanya kasar a cikin "Tier 2" a cikin 2023. 

A cikin 2023, Ƙididdigar Laifuka ta Ƙungiya ta lura cewa akwai karuwar ma'aikatan da ba su da ƙwarewa da ake fataucin su zuwa Portugal.

## Cinikin jima'i
'Yan ƙasa da mata da mata na kasashen waje sun sha wahala daga fataucin jima'i a Timor-Leste .  Ana yi musu fyade kuma suna da rauni a jiki da tunani a gidajen karuwai, otal-otal, gidaje, da sauran wurare a duk faɗin ƙasar.

## Shari'a (2008)
Gwamnatin Timor-Leste ta nuna iyakantaccen kokarin tilasta bin doka na yaki da fataucin mutane a shekarar da ta gabata. Har zuwa lokacin da aka gabatar da dokar azabtarwa ta kasa, tsarin shari'a na Timor-Leste har yanzu ya dogara sosai ga dokar azabtar da Indonesiya. Gwamnati ta kuma dogara da taimakon kasa da kasa don aiwatar da shari'o'in kotu, wanda ya karu zuwa sama da 4,000 a ƙarshen 2007. Har ila yau, gwamnati ta dogara da jami'an 'yan sanda na kasa da kasa don wani bangare mai mahimmanci na kokarin tilasta bin doka. 'Yan sanda na Timor za su fara ɗaukar ikon tilasta bin doka mai zaman kansa a hankali a cikin shekara ta 2008. 

Timor-Leste ta haramta duk wani nau'i na fataucin jima'i da ma'aikata ta hanyar Dokar Shige da Fice da Mazauta ta 2003, wanda ya ba da hukunci ga fataucin jinsi wanda ya isa ya yi tsananin, amma bai dace da waɗanda aka tsara don fyade ba. Duk da yake babu wani rahoto game da gurfanar da shi ko kuma yanke hukunci game da fataucin aiki ko cin zarafin jima'i a cikin shekarar da ta gabata, ayyukan tilasta bin doka sun karu. A watan Nuwamba na shekara ta 2007, gwamnati ta shiga tsakani don hana wani rukuni na kananan yara daga tafiya zuwa Malaysia a karkashin yanayin da ya nuna fataucin mutane. A watan Janairun shekara ta 2008, rundunar 'yan sanda ta Majalisar Dinkin Duniya (UNPOL) da' yan sanda na kasa na Timor-Leste (PNTL) sun gudanar da hari na hadin gwiwa a wani mashaya na Dili da ake zargi da fataucin jima'i. Sun kama mutane 32 da ake zargi, galibi mata daga P.R.C., Indonesia, Malaysia, da Timor-Leste. PNTL ta gudanar da wani hari daban a wani mashaya na Dili, inda suka kama sama da mutane 87 da ake zargi, galibi matan kasashen waje da ke yin karuwanci. Duk da yake babu wani hari da ya haifar da gurfanar da masu fataucin mutane, hukumomin Timorese ma ba su gurfanar le wadanda abin ya shafa ba. A lokuta biyu, 'yan sanda na Timor sun tsare sannan suka saki duk wadanda ake zargi bayan awanni 48 kuma bayan sun tuhumi matan kasashen waje da keta dokar shige da fice saboda sun shiga kasar a kan biza ta yawon bude ido ko ba tare da biza ba. 

## Manazarta