Ogere Remo

Ogere (wanda kuma ake kira Ogere Remo ko Ogere-Remo ko Ogere - Remo), tsohon gari ne a yankin Remo na Jihar Ogun, Najeriya. An kafa garin ne a shekara ta 1401 A.D. Ogere na cikin karamar hukumar Ikenne a jihar Ogun.

Gidan kakannin Yarabawa shine Ile-Ife. Oduduwa shine kakannin duk yarbawa a gida da waje.

Mutanen Ogere Yarabawa ne na Remo stock. Sun fito ne daga gidan kakanni "Lagere a Ile-Ife" a cikin hijira daban-daban guda biyu karkashin jagorancin Olipakala da Lowa-Lida bi da bi. Biyu su ne Sarakunan Ile-Ife.

## Wuri
Ogere yana cikin wani yanki mai tudu. Yanayin yanayin garin ya ba da hujjar maganar Littafi Mai Tsarki da ke cewa "Garin da ke kan tuddai ba zai iya ɓoye ba".

Ogere yana ɗaya daga cikin tsoffin garuruwa talatin da uku waɗanda suka haɗa da "Masarautar Remo". Yana cikin Kudu-maso-Yamma na Masarautar.

Ogere yana da iyaka a Arewa da Ajura (Garin Egba), a Kudu tare da Iperu-Remo, a Gabas tare da Ode-Remo, a Yamma da Sagamu Remo.

Duka titin Lagos – Ibadan Expressway da Ijebu-Ode – Abeokuta Expressway sun bi ta Ogere.

## Tarihi
Mutane

Mutanen dai manoma ne da kuma ’yan kasuwa ta hanyar sana’a. Sun noma shinkafa, kolanut da koko a matsayin amfanin gona. Matan sun yi cinikin garri da shinkafa da kayan masarufi da masaku.

Olipakala, Yarima Mai Jiran Gado na Ile-Ife, zuriyar Kakanin Yarbawa Oduduwa kuma jarumi shi ne wanda ya assasa kuma uban ruhi na mutanen Ogere.

Olipakala ya yi hijira tare da babban yayansa Obanta daga Ile-Ife zuwa Ijebu-Ode.

Matarsa, Yemogun ma ta yi tafiya da shi. Sun zauna a Ijebu-Ode na dan wani lokaci, ba da jimawa ba suka sauka a Ijebu-Ode, sai Obanta ya gano Olipakala mutum ne mai tsatsauran ra'ayi.

Ya yi wuya ya iya sarrafa Obanta har ma ya fara kalubalantar ikonsa a cikin yanke shawara na zamantakewa da siyasa. Sakamakon haka ne aka bukaci Olipakala ya je ya zauna a can nesa.

Olipakala da iyalansa sun kaura daga Ijebu-Ode suka koma yamma. Sun sauka a “Agbele” kuma suka kira mazaunin “Ilagere” inda suka yi masauki.

Wani ƙaura da Lowa-Eri wanda ya kafa gundumar Lagere a Ile-Ife ya jagoranta shi ma ya yanke shawarar ƙaura daga Ile-Ife don sake samun wani matsuguni.

A tafiyar su Lowa-Eri shugaban kungiyar ya mutu a Ipole da Lowa-Lida; dansa sai ya zama shugaba.

Lowa-Lida ya kafa kauyuka da yawa a Ile-Nla, Ogbo kusa da Ijebu-Ode kafin ya zauna a Idoko (bangaren Ijebu-Mushin).

Tarihin baka ya yi ikirarin cewa Lowa-Lida ne ya gina Obinrin-Ojowu a Ijebu-Ode, wanda ya bar dansa Lowa-Iberu a matsayin babban firist.

Lowa-Lida da kungiyarsa suma sun koma West-ward daga Ijebu-Ode suka zauna a Agbele Ogere tare da dangin Olipakala.

“An gina Aje Shrine a Ogere a wurin da ake yanzu, wanda a lokacin yana da nisan mil 11/2 daga Agbele.

Oloja na Iremo wanda ke cikin tawagar Lowa shi ne Babban Firist. Kalmar “Iremo” daga baya aka sanya ta zuwa ga Aremo.

Mutanen Lagere sun zauna a sansanoni biyu a Agbele kuma sun ɗauke ta a matsayin mazauninsu.

Olipakala ya kasance cikakken shugaban mutanen Ilagere tsawon shekaru. Ya kafa sansanin yaƙi mai ƙarfi da daula. Ya yi yaƙi don kare mutuncin jama'arsa da kuma ainihin su.

Olipakala da matarsa Yemogun sun gadin mutanen Lagere (Ogere) tare da tabbatar da tsaronsu daga mamaye garuruwan da ke makwabtaka da su. Ya yi yaƙe-yaƙe da yawa don ya kāre mutanensa.

Matarsa Yemogun ta kasance abokiyar zama nagari a duk yaƙe-yaƙe don kare mutanensa. Mutanen Ogere ba a taba cin nasara a kowane yaki ba a lokacin da Olipakala, Yemogun da Lowa-Lida suke raye; don haka aka ba shi wani cognomen mai gudana kamar haka: "Olipakala a gbe ni ma dehin".

A lokacin yaƙi, an tuntuɓi maƙwabtansu na kusa ta hanyar amfani da "Apere" - gangunan siginar yaƙi da ake amfani da shi don isar da saƙon da abokan gaba ba za su iya fassarawa ba.

Mazauna yankin Lagere (Ogere) na al'ummar manoma ne kuma suna fuskantar babbar barazana daga namun daji kuma namun daji irinsu zakuna da damisa da kuraye da kuraye ne suka kai musu hari musamman da yamma da yamma. Anyi kokarin kashe wadannan dabbobi.

Bayan da aka ci namun daji, tare da ingantaccen tsaro na rayuwa, ayyukan noma sun bunƙasa da faɗaɗa ta yadda mazauna Olipakala suka sami zaman lafiya da wadata.

Wasu ƙauyuka sun taso a matsayin tauraron dan adam mazauna Agbele. Wadannan sun hada da Iporo I da II, Orile-Epe, Iseje, Lowosiwu, Larufin, Ipakala, Sakale, Obelu, Idoko, Oke Mogun da Ejigun.

Ta hanyar taimakon waɗannan alloli ne Ogere ya zo ya zauna a wurin da yake yanzu.

## Manazarta