Urubah da addini

*'Urubah* da Addini: Nazarin Muhimman Ra'ayoyin Larabawa da Islama a matsayin Mafi Girma na Saninsa (1962) aiki ne na Isma'il Raji al-Faruqi, wanda Djambatan N.V. ya buga. Littafin yana bincika manufar Arabism ('bahuru), yana nazarin tarihinsa, ɗabi'a, da kuma ruhaniya, da alakarsa da Islama. Al-Faruqi ya bayyana Larabawa a matsayin tsakiya ga tarihin Islama, al'adu, da bangaskiya, yana nuna shi a matsayin "jigon da ke rayar da rafin kuma yana ba da ƙarfi" ga dabi'un Islama.

An yi niyyar littafin ya zama kundi na farko a cikin jerin "A kan Larabawa", wanda shine bincika jigogi na fasaha, al'umma, da rayuwar ɗan adam game da Larabawa. Koyaya, ba a kammala waɗannan kundin da suka biyo baya ba yayin da al-Faruqi ya mayar da hankali kan tunanin Islama mai zurfi kuma ya ƙaura daga takamaiman tsarin Larabawa.

## Bayani na gaba ɗaya
*<nowiki/>'Urubah da Addini* suna da niyyar gabatar da dabi'un Larabawa da muhimmancinsa ga Larabawa da duniya baki daya. Littafin ya bambanta Larabawa daga kishin kasa na Yamma, yana gabatar da shi a matsayin ra'ayi mai hada kai da na duniya wanda ya danganci dabi'un dabi'u. Al-Faruqi ya bincika tushen tarihi na Larabawa, muhimmancin ɗabi'a da ruhaniya, da alakarsa da addinin Yahudanci, Kiristanci, da Islama.

## Tarihi
Isma'il al-Faruqi masanin ilimin Islama ne, wanda aka sani da gudummawar da ya bayar ga fahimtar falsafar Islama, tauhidin, da tarihi. *<nowiki/>'Urubah da Addini* suna nuna sha'awarsa ga al'adu da dabi'u na asalin Larabawa. An buga littafin tare da tallafi daga Cibiyar Nazarin Musulunci ta Jami'ar McGill, inda al-Faruqi ta sami zumunci don kammala rubutun.

## Abinda ke ciki
Littafin ya bambanta Larabawa daga kishin kasa na Yamma, yana jaddada yanayin hada-hadar da na duniya. Al-Faruqi ya gabatar da Larabawa a matsayin ikon tarihi wanda ke tasiri ga tarihin Larabawa, yare, da al'adu, kuma ya nuna shi a matsayin aikin allahntaka. Ya yi jayayya cewa Larabawa ta riga ta wuce Islama kuma ta taka muhimmiyar rawa wajen tsara ci gaban duniyar Larabawa.

A cikin bincikensa, al-Faruqi ya binciki rabuwa da Ibrananci da tushen tarihi, ya bambanta shi da bangaskiyar duniya ta addinin Yahudanci na farko. Ya tattauna gwagwarmaya tsakanin rabuwa da Ibrananci da kuma halin duniya na addinin Yahudanci. Ana fassara Kiristanci a matsayin martani ga rabuwa da Ibrananci, tare da koyarwar Yesu da aka gani a matsayin tabbatar da dabi'u da kuma 'yan uwantaka na duniya. Al-Faruqi yayi nazarin muhimmancin aikin Yesu a cikin mahallin sanin Larabawa.

Littafin ya kuma yi magana game da matsayi daban-daban na kasa game da Islama da 'Urubah, yana rarraba su cikin makarantu masu bayyanawa, ka'idoji, da kuma makarantu masu gaskiya. Al-Faruqi yana bincika sukar Islama daga ra'ayoyin kasa, yana jaddada isasshen Alkur'ani don jagorar ɗabi'a da ruhaniya da kuma ba da shawara don tsarin tsarin tsarin ɗabi'ar Islama. Ya tattauna abubuwan da ake buƙata don ganowa da fahimtar dabi'u a cikin mahallin Kur'ani.

A cikin ƙaddamarwa ta ƙarshe, al-Faruqi ya haɗa da Larabawa da Islama, yana tattauna dangantakarsu da rawar da Musulmai marasa magana da Larabawa ba da Larabawa Krista. 'An gabatar da Urubah a matsayin ra'ayi na duniya wanda ke tabbatar da rayuwa da dabi'u ta hanyar tsarin ɗabi'a na duniya. 

## Jigogi
Al-Faruqi ya fi mayar da hankali ga ilimin farko shi ne a kan 'urubah (Arabism). Ya yi jayayya cewa 'urubah shine ainihin ainihi da saitin dabi'u da ke haɗa dukkan Musulmai cikin al'umma ɗaya na masu bi (ummah). Al-Faruqi ya yi imanin cewa Larabci, a matsayin harshen Alkur'ani, yana da mahimmanci don fahimtar fahimtar ra'ayin Islama game da duniya. Ya nuna cewa 'urubah ba za a iya raba shi da asalin Musulmi ba, yana rungumar bangarorin harshe da addini. Ra'ayinsa game da Larabawa ya jaddada cewa Islama da Allah ɗaya kyauta ne na sanin Larabawa ga bil'adama, suna adawa da kishin ƙasa na zamani. Ya kuma jaddada cewa farfadowar wayewar Islama ta bukaci sake kafa harshen Larabci da al'adu, yana kallon wannan farfadowa a matsayin mahimmanci ga al'adu da haɗin addini na Musulmai.

## Manazarta