'Yancin Dan Adam a Grenada

Yayinda ake ci gaba da , **<nowiki/>'[[Haƙƙoƙin ɗan'adam|'Yancin ɗan adam]] a [[Grenada]]** ya kasance damuwa ga al'ummar. Dangane da kimantawa na lokaci-lokaci, Grenada ta sami gagarumin nasara a kan batun haƙƙin ɗan adam. An san gwamnatinta da nuna amincewa da kariya ga haƙƙin ɗan adam na 'yan ƙasa. Matsaloli, duk da haka, har yanzu suna nan kuma waɗannan sun haɗa da zarge-zargen cin zarafin 'yan sanda, cin zarafin yara, da cin zarafin mata.

## Tarihi
Hakkin dan adam a Grenada an tabbatar da su ta hanyar kundin tsarin mulkin kasar da tsarin shari'a daban-daban a matsayin wani ɓangare na wajibai ga yarjejeniyar kasa da kasa da yake wani ɓangare na. A matsayinta na memba na Majalisar Dinkin Duniya, ta sanya hannu kan Sanarwar 'Yancin Dan Adam ta Duniya. Har ila yau memba ne na Ƙungiyar Ƙasashen Amirka (OAS) kuma yana bin sanarwar 'Yancin Dan Adam ta Amurka.  Saboda haka, kwamitocin kare hakkin dan adam a matakin duniya da na yanki suna sa ido da kimantawa. A matsayin wani ɓangare na Yarjejeniyar Majalisar Dinkin Duniya game da azabtarwa, alal misali, ya shiga cikin Binciken Lokaci na Duniya. Grenada, duk da haka, ba ta yarda da ikon Kotun Kare Hakkin Dan Adam ta Amurka ba.

kamar yadda kariyar doka ta kare haƙƙin ɗan adam a Grenada ke cikin tsarin shari'ar ƙasar, sashin shari'a na taka muhimmiyar rawa wajen kiyaye haƙƙin ɗan adam.  Hanyoyin da ke ba da kariya da kiyaye haƙƙin ɗan adam sun haɗa da Ofishin Ombudsman.  An ba da umarnin magance korafe-korafen da suka shafi gwamnati da jami'anta da kuma take hakkin bil'adama.  Kungiyoyin kare hakkin bil adama sun bayyana Grenada a matsayin kasa mai karfi da tsarin mulki da ka'idoji da ke kare 'yan kasarta daga take hakin bil'adama.

## Rikicin 'yan sanda
Duk da kariya ta shari'a, har yanzu akwai batutuwan kare hakkin dan adam da ke ci gaba a Grenada kuma waɗannan sun haɗa da zarge-zargen zalunci na 'yan sanda. Rundunar 'yan sanda ta Grenada, Royal Grenada Police Force (RGPF), tana kula da dokar kasar da tsari. Duk da yake hukumomin farar hula ne ke sarrafa shi, har yanzu akwai zargin cin zarafin 'yan sanda. A watan Oktoba na shekara ta 2023, an zargi mambobin RGPF da aikata tashin hankali a kan wani mutum ta amfani da bututun ƙarfe. Lamarin ya haifar da fushi a duk fadin kasar yayin da aka nuna mutumin rabin tsirara, an ɗaure shi kuma an ja shi zuwa motar 'yan sanda. Akwai lokuta na tashin hankali na baya kamar a cikin 2011, lokacin da aka zargi jami'an 'yan sanda hudu da kisan kai bayan sun doke dan kasar Kanada Oscar Bartholomew, wanda ya mutu saboda harin. Daga 1993 zuwa 1995, Amnesty International ta kuma gano mutane da yawa da aka ruwaito daga zalunci na 'yan sanda, wanda ya hada da kisan Lawrence Lincoln Adolphose . 

## Rikicin cikin gida
Har yanzu ana ci gaba da cin zarafin mata da yara a Grenada.  Wani bincike da aka buga a shekarar 2022 ya nuna cewa kashi 29 cikin 100 na mata a kasar sun fuskanci cin zarafi ta jiki ko ta jima'i a rayuwarsu.  Haka lamarin yake ko da kasar ta riga ta iya zartar da dokar ta'addanci a cikin gida a shekarar 2011.

Ta hanyar dokoki kamar Dokar Yara (Kariya da Kulawa), Babi na 44A, (No. 20 na 2010), ana ganewa da kare haƙƙin yara. Wani sake fasalin wannan dokar, wanda aka zartar a shekarar 1998, ya kafa Sashen Ayyukan Jama'a, wanda ke ba da sabis na zamantakewa da shawarwari ga yara da iyalai. Dokar Yara ta 2010 ta ba da damar binciken ainihin da ake zargi da cin zarafin yara na jiki, jima'i, da motsin rai. Har ila yau, gwamnatin Grenada ta gabatar da shirye-shirye da yawa kamar shirin kula da iyaye na Ma'aikatar Ci Gaban Jama'a, wanda ke ilimantar da iyaye kan batutuwa kamar kula da yara da ci gaban yara a cikin iyalai.

Koyaya, duk da matakan da aka kafa don kare yara, har yanzu akwai lokuta na cin zarafi. Musamman, cin zarafin jima'i matsala ce mai maimaitawa. An bayar da rahoton cewa kashi ɗaya bisa uku na yara na Grenada sun sha wahala daga cin zarafin jima'i kuma yawancin waɗannan shari'o'in ba a warware su ba saboda abin kunya da ke sa iyalai kada su ba da rahoton irin waɗannan abubuwan.

Tsarin shari'a wanda ke kare mata da yara ya zuwa yanzu an lalata shi ta hanyar iyakantaccen tilasta. Kokarin magance wannan ya haɗa da ƙaddamar da Ƙungiyar Wadanda Aka Rana ta Musamman a cikin RGPF. Wannan rukunin yana da alhakin magance cin zarafin jima'i, tashin hankali na gida, da cin zarafin yara.

## Sauran cin zarafi
Akwai kuma wasu cin zarafi da aka rubuta baya ga zaluncin ‘yan sanda da tashin hankalin cikin gida kuma wadannan sun hada da rashin hukunta gwamnati.  Daga shekarar 2017 zuwa 2018, alal misali, gwamnatin Grenadiya ta yi yunkurin karbe Otal din Grenadian daga hannun masu shi.  Sai dai ya yi watsi da matakin bayan an sayar da otal ga wani kamfani.

## Manazarta