Karatu a Romania

Kafin Yaƙin Duniya na II, Yawan karatu da rubutu a Romania ya kasance cikin mafi ƙasƙanci a Turai. A cikin 1930, a lokacin ƙididdigar hukuma ta farko, fiye da kashi 38 cikin dari na yawan mutanen da suka wuce shekaru bakwai an dauke su jahilci: kashi 50 cikin dari na mata da sama da kashi 25 cikin dari na maza a cikin yawan jama'a kusan miliyan 18 ba su iya karatu ko rubutu ba. A yankunan karkara, inda yawancin jama'a ke zaune, an dauki yawan jahilci har ma ya fi girma. Babban dalilan rashin karatu da rubutu shine cewa yara masu zuwa makaranta ko dai ba su shiga makaranta ba ko kuma, idan sun kasance, ba su halarci azuzuwan a kai a kai ba. Har ila yau, akwai kashi mai yawa na yara da suka bar makaranta ba tare da kammala karatunsu ba ko kuma, bayan sun kammala maki huɗu na farko kawai, sun sake komawa cikin jahilci a rayuwar manya.

Kodayake yawan ilimin karatu da rubutu ya karu da ɗan lokaci a lokacin da 'yan Kwaminisanci suka zo mulki, har yanzu yana da ƙarancin gaske. Karfafawa da aka bayar ga fadada damar ilimi da jam'iyyar da gwamnati suka samu tsakanin 1948 da 1956 ya kawo raguwa mai yawa a cikin yawan jahilci (duba kamfen ɗin karatu da rubutu na Romania). An shirya darussan a duk faɗin ƙasar ta majalisun mutane daban-daban, kuma an gudanar da kamfen ɗin ƙuduri don ƙara yawan shiga. Yawancin waɗannan darussan sun ɗauki shekaru biyu kuma malamai na yau da kullun da masu sa kai masu karatu sun gudanar da su kowane mako; kammalawar nasara an dauke ta daidai da kammala karatu daga makarantar firamare ta shekaru huɗu.

A sakamakon wadannan kokarin, ƙididdigar 1956 ta nuna karuwar yawan mutanen da suka iya karatu da rubutu zuwa kusan kashi 90. Dangane da wannan ƙididdigar, jahilci har yanzu yana mai da hankali a yankunan karkara da kuma tsakanin mata. An ci gaba da karatun karatu da rubutu har zuwa ƙarshen 1958. A cikin shekarun 1970s masu ilimin jama'a na Yammacin Turai har yanzu suna la'akari da cewa, kodayake jahilci ya ragu sosai, mai yiwuwa har yanzu yana cikin tsofaffin sassan yawan jama'a, musamman a yankuna masu nisa na ƙasar.

Dangane da Ƙididdigar Romania ta 2002 mutane 508,994 ne suka yi rajista a matsayin marasa karatu, wanda shine 2.6% na yawan 'Yan Romania">Mutanen Romani masu shekaru 10 ko fiye. Yawancin mutanen da ba su iya karatu da rubutu mata ne: mata 357,245 ba su iya rubutu ba (3.6% na dukkan mata) idan aka kwatanta da maza 151,749 marasa karatu (1.6% na dukkan maza). Giurgiu, Teleorman da Călărași sune yankunan da ke da mafi yawan mutanen da ba su iya karatu da rubutu ba, a 7.7%, 7.1% da 6% bi da bi. Daga cikin kabilun, mutanen Romani da Turks na Romania suna da mafi ƙasƙanci na karatu da rubutu, tare da jahilci da suka zama 25.6% bi da bi 23.7% na yawan jama'a a shekara ta 2002, yayin da Yahudawa ke da mafi girman yawan karatu da rubutu a 99.86%. 'Yan kabilar Romanians suna da yawan karatu da rubutu na 97.9%, yayin da 98.6% na' 'Yan Hungary a Romania sun iya karatu da rubutu.

Dangane da Ƙididdigar Romania ta 2021, yawan jahilci ya fadi zuwa mutane 135,000, tare da maza da suka zama mafi yawan jahilcin a karo na farko a tarihin Romania. Rashin karatu da rubutu ya kasance mafi girma a tsakanin mutanen Romani da Turkiyya, tare da 3.73% da 3.13% bi da bi.

## Manazarta