Esther Ibanga

**Esther Ibanga** (an haife ta 31 ga Maris shekara ta 1961  ) malaman fasto ne a Nijeriya kuma ta kafa "Initiatibe na Mata Ba Tare da Bango" Ta sami lambar yabo ta zaman lafiya ta Niwano ta 32 don inganta zaman lafiya tsakanin mutanen kabilu da addinai daban-daban a garin Jos, Najeriya.

## Rayuwa

An haifi Esther Ibanga a ranar 31 ga Maris shekara ta 1961 ga Abumadga Auta da Mariamu Abimiku. Ita ce ta bakwai cikin yara goma kuma ɗayan mata takwas. 'Yar Kagbu ce; Karamar Hukumar Nasarawa Eggon da ke Jihar Nasarawa a Najeriya. Mahaifinta dan sanda ne wanda ya ci kyaututtuka saboda jarumtakarsa da gaskiyarsa. Ta ce game da shi, “Mahaifina mutum ne mai addu’a kuma annabi. An haifemu kuma mun tashi cikin yanayi na addu'a. Ya sanya min suna *Baban Meche* wanda ke nufin *babbar mace* . ” Mahaifiyarta mai tsananin gaske, Mariamu Abimiku; matar gida ce wacce aka fi sani da "mama mission" saboda shigarta da tarayyar cocin (Zumantan mata) da kuma tafiye-tafiyen mishan da ta fara. Tana da aure ga mijinta mai shekaru 25, Ikoedem Ibanga kuma tana da 'ya'ya mata biyu, Uyai da Ifiok.

## Ilimi
Ibanga ta fara karatun ta ne a makarantar Firamare ta St. Paul, Kasuwan Kaji da ke karamar hukumar Jos ta Arewa a jihar Filato daga 1968 zuwa 1973. Tana da karatun sakandare a kwalejin St. Louis da ke Jos daga 1973. A shekarar 1978 ta yi karatun digiri na farko a Makarantar Koyon Aikin Karatu, Zariya, Jihar Kaduna inda ta sami Takaddar Shahadar Hadin Gwiwa ta Matakan (IJMB). Sha'awar da take da ita a harkar kasuwanci ya sa ta samu digiri na farko a fannin kasuwanci a jami'ar Ahmadu Bello da ke Zariya, jihar Kaduna daga 1979 zuwa 1983. A cikin shekara ta 2001, ta sami MBA daga Jami'ar Jos. 

## Aiki
Fasto Ibanga ta fara kwarewar aikinta ne a cikin kungiyar 'Nation Plan Consortium' inda tayi hidimar bautar kasa na bautar kasa shekara daya a matsayinta na matashiya. Bayan ta yi NYSC, ta samu aiki a Jos Karfe Rolling Mills inda ta yi aiki a matsayin Jami’ar Talla. Daga nan ta yi aiki a Babban Bankin Najeriya inda ta kai matsayin manaja. Ta bar wannan aikin ne bayan shekaru goma sha shida a cikin 1995 domin ta kasance mace ta farko da ta jagoranci coci a Jos. 

## Mata ba tare da Bango ba Initiative

Fasto Mrs. Esther Ibanga ita ce Shugabar ƙasa kuma ita ce ta kirkiro shirin nan na "Women Without Balls" (WOWWI). Aungiya mai zaman kanta, ƙungiyar mata ta Najeriya daga kowane fanni na rayuwa. An kafa WOWWI ne a watan Afrilu na shekara ta 2010,  saboda bukatun da ake da shi na mayar da martani ga rikice-rikicen da ba su da iyaka da suka dabaibaye Jihar Filato ta Najeriya sama da shekaru goma. Focusesungiyar ta mai da hankali kan fannoni shida: Shawara, Ba da agaji ga 'yan gudun hijirar da ke cikin gida da mabukata, Horar da mata game da manufofin samar da zaman lafiya / ayyukan, tattaunawa da sasantawa tsakanin ɓangarorin da ke rikici; Ayyukan ci gaba a cikin al'ummomin da ba su da gata tare da korafe-korafen da suka zama direbobin tashin hankali, da ƙarfafa mata da matasa. Ta wannan dandalin ta samu ci gaba matuka wajen maido da zaman lafiya tsakanin al'ummomin Kirista da Musulmi musamman a Jos ta Arewa; gari mai haske da walwala a tsakanin jihar Filato, Najeriya. Manufar ita ce a kai ga mata, na ƙasa da ƙasa, kuma a ba su ikon yin gwagwarmaya, da ciyar da al'amuran mata, matasa da yara gaba, ba tare da nuna bambancin kabila, addini ko siyasa ba.

## Manazarta