Tsohon Birnin Hebron

**Tsohon Birnin Hebron** (Larabci: البلدة القديمة الخليل) birni ne mai tarihi na Hebron a Gabar Yammacin Kogin Jordan. Hebron na zamanin da masana ilimin kimiya na kayan tarihi suna tunanin cewa tun farko ya fara wani wuri, a Tel Rumeida, wanda ke da nisan kusan mita 200 (660 ft) yamma da Tsohon Garin yau, kuma ana tunanin asalin garin Kan'aniyawa ne. Tsohon birni na yau ya zauna a zamanin Girka ko Romawa (kimanin ƙarni na 3 zuwa 1st KZ). Ya zama tsakiyar cibiyar Hebron gaba ɗaya a lokacin Khalifancin Abbasiyawa (wanda ya fara kusan 750 CE).

An amince da shi a matsayin Gidan Tarihi na Duniya na uku a cikin Jihar Falasdinu a cikin shekarar 2017.

An gina Tsohuwar Birni a kewayen Kogon Kakanni, wurin binne al'adun gargajiya na Ubanni da Ma'aurata na Littafi Mai Tsarki, kuma Yahudawa da Kirista da Musulmai suna girmama shi. Tsohon birni wuri ne mai mahimmanci a rikicin Isra'ila da Falasdinu a Hebron.

## Tarihi

Tsohon birnin na yanzu an fara zama a cikin Girkanci ko kuma a ƙarshe ta zamanin Roman. An zaunar da shi a cikin kwarin ƙasa daga Tel Rumeida, wanda ake ɗauka a matsayin tsakiyar Hebron na Littafi Mai Tsarki. Sai da aka fara halifancin Abbasiyawa ne birnin na yanzu ya zama cibiyar Hebron, inda aka gina shi a kewayen kogon sarakunan gargajiya.

Tsarin birni na Tsohon birnin Hebron ya kasance tun zamanin Mamluk, kuma ya kasance ba ya canzawa. Yawancin gine-ginen zamanin Ottoman ne daga ƙarni na sha takwas tare da wasu rabin dozin Dozin Tsarin Mamluk. Tana kunshe da dakuna masu kama da tantanin halitta tare da tarkacen gidaje masu kagara waɗanda ke aiki a matsayin iyaka ga kowane yanki, tare da kofofi a karshen manyan tituna. Tana da kusan yanki na hekta 20.6 (kadada 51; 0.206 km2), tana da dubban mazauna.

Ya zama Gidan Tarihi na Duniya na uku a cikin Jihar Falasdinu a cikin 2017, kuma an rubuta shi a cikin jerin abubuwan tarihi na duniya cikin haɗari a matsayin "Palestine, Hebron/Tsohon Garin Al-Khalil".

Yarjejeniyar Hebron ta 1997, wani ɓangare na Yarjejeniyar Oslo, ta sanya tsohon birnin a yankin "H2", yana kula da ikon sojojin Isra'ila wanda yake ƙarƙashinsa tun 1967. A cewar rahoton Btselem , yawan Falasdinawa a cikin Tsohon City ya ragu sosai tun lokacin da Isra'ila ta kasance. farkon shekarun 1980 saboda tasirin matakan tsaron Isra'ila, gami da tsawaita dokar hana fita, tsauraran takunkumin zirga-zirga da kuma rufe ayyukan kasuwancin Falasdinawa a kusa da yankunan mazauna, da kuma saboda cin zarafin mazauna. Hukumar ta IDF ta mayar da martani ga rahoton inda ta ce, "Hukumar ta ce tana sane da cewa ana kallon dokar hana fita a matsayin tsauraran matakai, ba za a yi amfani da ita ba sai dai yanayin da ke da muhimmanci wajen kare rayukan fararen hula da sojoji ... Hebron ita ce kadai Palasdinawa. birnin da mazauna Isra'ila da Falasdinawa suke zama kafada da kafada, saboda haka, da kuma yawan hare-haren ta'addancin da ake kai wa mazauna Isra'ila da sojojin HKI da ke ba su kariya, birnin ya haifar da kalubalen tsaro mai sarkakiya." Ƙoƙarin Kwamitin Gyaran Hebron da ke ba da kuɗi na duniya ya haifar da dawowar Falasɗinawa sama da 6,000 nan da shekarar 2015. A cikin 2019, an kori kasancewar Haɗin Kan Duniya na ɗan lokaci a Hebron daga birnin. Ta fitar da wani rahoto na sirri wanda ya gano cewa Isra'ila ta saba keta dokokin kasa da kasa a Hebron kuma tana cikin "tsanani mai tsanani kuma a kai a kai" na 'yancin nuna bambanci da aka shimfida a cikin yarjejeniyar kasa da kasa kan 'yancin jama'a da siyasa game da rashin 'yancin kai. motsi ga Falasdinawa mazauna Hebron.

Gyaran Old City ya lashe kyautar Aga Khan don Architecture a 1998.

## Alamomin ƙasa

### Wuraren ibada

* Kogon Magabata da suka haɗa da Masallacin Al-Jawali, Masallacin Uthman ibn Affan da Gidan Ibrahim.
* Masallacin Sheikh Ali al-Bakka
* Masallacin Qazzazin
* Avraham Avinu Synagogue

### Gidajen tarihi

* Gidan tarihi na Tsohon Birni

## Gundumomi da yankuna
A ƙarshen ƙarni na 19, an rubuta Old City kamar yadda aka raba zuwa kashi tara:

* Sheikh 'Aly Bakka quarter Larabci: حارة الشيخ علي البكا;
* Zawiya quarter (Haret ez Zawieh) Larabci: حارة باب الزاوية;
* Gilashi kwata (Haret Kezazin) Larabci: حارة القزازين (duba Gilashin Hebron);
* el Akkabeh (kwata na hawan) Larabci: حارة العقّابة;
* Haramun kwata Larabci: حارة الحرم;
* Muheisin kwata (sunan iyali);
* Cotton quarter (Haret Kotton) Larabci: حارة قيطون;
* Gabas kwata (Haret Mesherky) Larabci: حارة المشارقة;
* Sabon kwata na Larabci: حارة الجديد;

Tsohon birnin ya hada da ƙananan ƙauyuka uku na Isra'ila a gefenta - Beit Hadassah, Beit Romano, da Avraham Avinu - waɗanda aka kwatanta da kafa " unguwar Yahudawa maras kyau" ko "Quarter Yahudawa". Yankin Yahudawa a ƙarshen karni na 19 ya kasance a cikin kwata na Glassmakers (Haret Kezazin). 

## Siyayya

* An hana Falasdinawa amfani da titin Al-Shuhada, babban titin kasuwanci.

## Nadin UNESCO
Amurka ba ta ba da wani tallafi ga UNESCO ba tun lokacin da aka shigar da Falasdinu a matsayin cikakkiyar mamba a 2011. Gwamnatin Obama ta ba da misali da wata doka da ta riga ta kasance wacce ta haramta ba da gudummawa ga duk wata hukuma ko wata alaƙa da Majalisar Ɗinkin Duniya da ke ba da cikakken mamba ga ƙasashen da ba na ƙasa ba, wanda aka sanya a wurin. bayan da Falasdinu ta bukaci hukumar UNESCO da ta WHO a watan Afrilun 1989. Amurka da Isra'ila na daga cikin kasashe 14 daga cikin 194 da suka kada kuri'ar kin amincewa da karbar Falasdinawa a shekarar 2011.

Takaitacciyar, Rubutun Zaɓuɓɓuka, Annexes da Taswirori (duk fayilolin da ke nan) takaddun ne da Falasɗinu ta gabatar zuwa Cibiyar Tarihi ta Duniya a ranar 30 ga Janairu 2017 kuma ta nemi a hanzarta yin la'akari a ranar 21 ga Mayu, 2017. Majalisar kasa da kasa kan Monuments da Shafuka Bayan haka (ICOMOS) ya nemi shiga tsohon birnin Hebron amma Isra’ila ta ki shiga saboda “A mataki na dabaru da ka’ida, kasar Isra’ila ba za ta shiga ciki ba, kuma ba za ta halasta duk wani yunkuri na siyasa na Falasdinu a karkashin tsarin al’adu da al’adu ba."

Da yake ba da rahoto game da rahoton ICOMOS, *Jerusalem Post* ya lura cewa "haɗin Hebron tare da al'ummomin Yahudawa da na Kirista na farko ba a ba da izini kaɗan ba, kuma Faɗa Rumeida [yankin Hebron na Littafi Mai-Tsarki] da sauran rukunin yanar gizon an cire su daga kan iyakoki," kuma " da PA ta yi mafi kyau tare da faɗaɗa tsarin lokaci da yanki mafi girma na birnin, wanda zai iya yin magana game da muhimmancinsa ga ci gaban addinan tauhidi guda uku tun daga shekara ta 2200 KZ." yayin da kuma rubuta cewa "Rashin ziyarar filin wasa, da taƙaitaccen bayani na rahoton Falasɗinawa, yana nufin cewa ICOMOS" ba zai iya yin cikakken kimantawa " shawarar ba ko kuma tabbatar da cewa shafin ya cika ka'idojin rubutu." da kuma cewa "Ainihin rubutun yanke shawara ya nuna cewa ICOMOS ba ta iya yin cikakken kimanta shafin ba saboda rashin ziyarar filin." da "Barazana da cin zarafi suna nuna yanayin siyasa mai daɗaɗɗa kuma mai sarƙaƙiya" da ke buƙatar "masanin siyasa". Farfesa kuma marubuci Lynn Meskell ya kwatanta tattaunawar da aka jera Hebron tare da batun Battir, yana mai cewa Falasdinu ta rubuta ayyukan barna, lalata wurare da sauran hare-hare a kan kadarorin kuma Falasdinawa sun bukaci sakatariyar da ta sanya sunayen masu hadari don tabbatar da kariya da kuma kasa da kasa. matsayin kiyayewa. 

Orly Noy, yana rubutawa ga *+972 Magazine*, ta ce UNESCO ta yi la’akari da ko rukunin yanar gizon ya cancanci sakawa a cikin jerin da kuma wace ƙasa ce ta ƙasa, cewa ƙudurin bai ƙaryata dangantakar Yahudawa da Hebron ko Kabarin Magabata ba da kuma ƙuduri. game da Hebron gane gaskiyar cewa birnin mai tsarki ne ga Yahudanci, Kiristanci, da Musulunci; amma Firayim Ministan Isra'ila Benjamin Netanyahu ya bayyana cewa an hana wata alaƙar Yahudawa da wurin. A cikin wani shiri na gabatar da sunayen Falasdinawa, a cikin watan Fabrairun 2010 gwamnatin Isra'ila ta amince da aikin wuraren tarihi na kasa da suka hada da kogon sarakunan gargajiya da sauran wuraren Palasdinawa; Gwamnatin Obama ta yi kakkausar suka ga matakin, kuma an bayyana shi a matsayin "yin watsi da yawancin al'adun gargajiyar ƙasar da ba za a iya kwatanta su da Yahudawa kaɗai ba".

Daga baya a cikin 2017, Amurka ta sanar da cewa za ta fice daga UNESCO saboda nuna kyama ga Isra'ila kuma Isra'ila ta bi sawu. Wannan ya biyo bayan kudurori kan Urushalima a cikin 2016 da jigon wannan labarin. Bashin da ake bin Washington a lokacin ya haura dala miliyan 500. Ficewar tasu ta fara aiki ne a karshen shekarar 2018. Kamar yadda Daniel Marwecki ya kammala a cikin wani bincike na 2019 na dalilin da ya sa Amurka da Isra'ila suka bar UNESCO, "Abin da ke faruwa a halin yanzu a cikin wasan kwaikwayo na diflomasiyya na yadda rikicin Isra'ila da Falasdinu ya bayyana a mataki na UNESCO ya buƙaci. za a iya gani a tarihi kuma dangane da sauye-sauyen dabarun Amurka da hangen nesa ga MDD."

## Hotuna

File:Hebron March 18th 1839 - David Roberts, R.A. LCCN2002717500.tif|1839 Buga daga Ƙasar Mai Tsarki, Siriya, Idumea, Arabiya, Masar, da Nubia
File:View of Hebron LOC matpc.06763.tif|c.1910
File:MACCOUN(1899) p039 HEBRON.jpg|1899, Townsend Maccoun
File:Hebron (El-Khalil). General view of Hebron LOC matpc.07523.tif|farkon karni na 20
File:Southern Palestine, Hebron, Beersheba and Gaza area. Hebron, the town. II Sam. 2-3- 4 LOC matpc.22871.tif|Hoto mai launi, farkon karni na 20
File:Hebron circa 1910.jpg|Tsohon Birni a 1910
File:Hebron073.JPG|A barrier dividing sections of the Old City
File:HebronOldCityTrash.jpg|Gidan yanar gizo da aka girka a tsohon birnin don hana sharar da Isra'ilawa ke jefawa cikin yankin Falasdinawa.


## Manazarta


## Ci gaba da karatu
* 
* 
* 
* 
* 
* Conrad Schick (1898) Hebron and its Neighbourhood, Palestine Exploration Quarterly, 30:4, 232-238, DOI: 10.1179/peq.1898.30.4.232
* 
* 
* 
*