Fasahar canjin yanayi

**Fasahar [[Canjin yanayi]]** fasaha ce da aka yi wahayi zuwa gare ta hanyar canjin yanayi da dumamar yanayi, gabaɗaya an yi niyya ne don shawo kan halin da mutane ke da shi don ƙwarewa akan bayanai da kuma cirewa daga wakilcin da ke tattare da bayanai ta hanyar yin bayanan "mai haske da kuma mai sauƙi". Ɗaya daga cikin burin fasahar canjin yanayi shine "yi wayar da kan jama'a game da rikicin",  da kuma shigar da masu kallo cikin siyasa da muhalli. 

Wasu fasahar canjin yanayi sun haɗa da shigar al'umma tare da muhalli. Sauran hanyoyin sun haɗa da bayyana damuwar zamantakewa da siyasa ta hanyar siffofin fasaha daban-daban, kamar zane, bidiyo, daukar hoto, sauti da fina-finai. Wadannan ayyukan an yi su ne don ƙarfafa masu kallo suyi tunani game da ayyukansu na yau da kullun "a hanyar da ke da alhakin zamantakewa don adanawa da kare duniya".

Fasahar canjin yanayi ta kirkirar masana kimiyya da masu zane-zane wadanda ba masana kimiyya ba. Filin ya haɗu da fasahar bayanai.

## Tarihi
*[[The Guardian]]* ta ruwaito cewa don mayar da martani a cikin shekarun 1990s game da man fetur da tsire-tsire na nukiliya, manyan kamfanonin makamashi sun kara ba da gudummawar agaji, gami da kungiyoyin zane-zane, "har zuwa inda manyan cibiyoyin ƙasa da yawa suka kasance a kan lissafin albashi na manyan man fetur," yadda ya kamata su yi shiru da masu zane-zane da yawa.

A shekara ta 2005 Bill McKibben ya rubuta wata kasida, What the Warming World Needs Now Is Art, Sweet Art wanda ya yi jayayya cewa "Manufar ilimi game da gaskiyar kimiyya bai isa ba - idan muna so mu ci gaba da aiwatar da canji mai ma'ana, muna buƙatar shiga ɗayan ɓangaren kwakwalwarmu. Muna buƙatar kusantar matsalar tare da tunaninmu. Kuma mutanen da suka fi dacewa don taimaka mana yin hakan, shi, masu zane-zane ne. "  Bisa ga canjin yanayi a cikin ƙungiyar zane-zane The Arctic Cycle, "

A cikin 2009 *The Guardian* ta ba da rahoton cewa duniyar fasaha tana "farkawa zuwa fasahar canjin yanayi".  Rahoton taron We Make Tomorrow na 2020 game da canjin yanayi da zane-zane  a London, Artnet News ta yi sharhi cewa "maimakon a yaudare ta hanyar tallafawa daga kungiyoyi masu zurfi da aka saka hannun jari a masana'antar burbushin burbushin halittu, cibiyoyin ya kamata su nemi sabbin samfuran tallafi. 

## Tasiri da tasiri

### Wakilin da fassarar
A cewar Artnet News, ana iya wakiltar canjin yanayi ta hanyar fasaha saboda "Art yana da hanyar wucewa gaba ɗaya saboda yana iya isar da bayanai a hanyoyi masu ban sha'awa. "  Ayyukan zane-zane na canjin yanayi sun bambanta da yadda ake fassara su da kuma yadda suke tasiri ga mai kallo. Laura Kim Sommer da Christian Andreas Klöckner (duka daga Jami'ar Kimiyya da Fasaha ta Norway) sun gudanar da bincike kan masu halartar bikin fasaha na Paris ArtCOP21 a cikin 2015 (wanda aka gudanar a lokaci guda da Taron Canjin Yanayi na Majalisar Dinkin Duniya na 2015) game da zane-zane 37 a cikin bikin.  Amsoshin sun jagoranci binciken Sommer da Klöckner don haɓaka halaye huɗu na ayyukan fasaha dangane da abubuwan da ke ciki da kuma martani na masu kallo ga ayyukan fasaha. An sanya wa rukuni na farko lakabi da "Utopia mai ta'aziyya", wanda ke nufin cewa zane-zane ya ba da motsin rai mai kyau amma bai yi wa mutane wahayi ba don aiwatar da aikin yanayi mai kyau. An sanya nau'i na biyu a matsayin "ƙalubalen dystopia", wanda ke nufin cewa zane-zane ya ba da mummunan motsin rai kuma ya yi wahayi zuwa ga yanayin yanayi. An sanya wa rukuni na uku lakabi da " almara mai matsakaici", wanda ke nufin cewa zane-zane ya ba da motsin rai na tsaka-tsaki kuma bai yi wa mutane wahayi zuwa ga aiwatar da kyakkyawan yanayin yanayi ba.

An sanya wa rarrabuwa ta ƙarshe lakabi da "magani mai ban mamaki", wanda ke nufin cewa aikin fasaha ya ba da motsin rai mai kyau da mara kyau amma ya yi wa mutane wahayi zuwa ga aiwatar da aikin yanayi mai kyau. Bayanan da Sommer da Klöckner suka tattara sun rarraba su a cikin 2019 zuwa halaye daban-daban na tunanin mutum kuma sun haɗa su da ayyukan kwakwalwa don ganin inda aka haifar da motsin rai daban-daban daga lura da fasaha kuma sun kammala cewa ayyukan fasaha waɗanda ba su cikin rukunin "ƙalubalen dystopia" gabaɗaya suna iya barin masu sauraro a buɗe ga aikin yanayi mai kyau, tare da "magana mai ban mamaki" ayyukan fasaha shine mafi yiwuwar duk rukunoni don yin amfani da aikin yanayi mai inganci.

Jarida Betsy Mason ta rubuta a cikin Knowable cewa mutane halittu ne na gani ta hanyar halitta, suna shan bayanai a cikin hoto wanda zai kauce musu da kalmomi, yana ƙara cewa mummunan gani na iya lalata fahimtar jama'a game da kimiyya. Hakazalika, Bang Wong, darektan kirkirar Cibiyar Nazarin MIT, ya bayyana cewa hangen nesa na iya bayyana alamu, abubuwan da ke faruwa, da haɗin kai a cikin bayanan da ke da wahala ko ba zai yiwu a sami wata hanya ba.

Musamman, an yi amfani da fasahar canjin yanayi don yin bayanan kimiyya ga wadanda ba masana kimiyya ba da kuma bayyana tsoron mutane. Wasu bincike sun nuna cewa fasahar canjin yanayi ba ta da tasiri sosai wajen canza ra'ayoyin mutane, kodayake fasahar da ke da saƙon "bege" tana ba mutane ra'ayoyi don canji. Da yake gabatar da saƙo mai kyau, masanin kimiyyar yanayi Ed Hawkins ya ce "shigar da al'adun gargajiya wata hanya ce ta haifar da canjin halin da zai haifar da aikin taro".

Daliban da aka koya musu suna kwatanta ra'ayoyin dumamar duniya da aka bayyana ta hanyar fasaha na iya nuna nasarorin ilmantarwa mafi girma fiye da koyon tushen kimiyya kadai. Wannan ya bayyana ta hanyar binciken da Julia Bentz (mai bincike na digiri na biyu na Cibiyar Ilimin Halitta, Juyin Halitta da Canje-canje na Muhalli a Jami'ar Lisbon a Portugal) ta gudanar a cikin 2018 da 2019. A cikin wannan binciken, ɗaliban makarantar sakandare 70 tsakanin shekaru 16 zuwa 18 sun gudanar da ayyukan daban-daban guda biyu da suka shafi zane-zane da dumamar duniya. Aikin fasaha na farko ya haɗa da ɗalibai suna samun ƙaramin canji amma mai tasiri a rayuwarsu wanda ke haifar da canjin dumama na duniya mai kyau da manne da shi na kwanaki 30, inda bayanan da suka tattara suka nuna a cikin tattaunawar rukuni daban-daban da rubuce-rubuce da ayyukan fasaha. Aikin fasaha na biyu ya haɗa da ɗalibai suna karanta gajerun labaru masu mai da hankali kan dumamar yanayi sannan su tattauna abubuwan da suka samu a tattaunawar rukuni da kuma samar da ayyukan fasaha da suka mayar da hankali kan takamaiman batutuwa game da abin da suka tattauna. Bentz ya ɗauki abubuwan lura na farko game da dukkan ƙungiyoyi daban-daban da tattaunawar mutum da kuma ayyukansa kuma ya canza su cikin bayanan bincike wanda ya ba da shawarar cewa malamai za su yi amfani da ayyukan da ke sama don yin amfani da ɗaliban su yadda ya kamata game da dumamar duniya fiye da tsarin tsoro.

## Manazarta