Jariri

**Jariri ko jarirai** **sune** ƴaƴan ƴan Adam ƙanana. *Jariri* (daga kalmar Latin *infans*, ma'ana 'ba iya magana' ko 'rashin magana') kalma ce ta yau da kullum ko ta musamman don kalmar gama gari *baby*. Hakanan za a iya amfani da sharuɗɗan don nuni ga matasa na wasu kwayoyin halitta. **Jaririn** da aka haifa, a cikin magana, jariri ne wanda bai wuce sa'o'i, kwanaki, ko wata daya ba. A cikin *yanayin likita, jarirai ko jariri (daga Latin, neonatus***,** jariri) jariri ne a cikin kwanaki 28 na farko bayan haihuwa;  kalmar ta shafi jarirai da ba su kai ba, cikakken wa'adi, da jarirai da suka girma. 

Kafin haihuwa, ana kiran zuriyar dan tayi. Kalmar *jariri* yawanci ana amfani da ita ga yara ƙanana da ba su kai shekara ɗaya ba; duk da haka, ma'anar na iya bambanta kuma yana iya haɗawa da yara har zuwa shekaru biyu. Sa’ad da ɗan adam ya koyi tafiya, a maimakon haka, ana kiran su ‘yan yara.

## Other uses

A cikin harshen  Ingilishi na Burtaniya, *makarantar jarirai* tana ga yara masu shekaru tsakanin huɗu zuwa bakwai.

A matsayin lokacin shari'a, *jariri* yana kama da ƙarami, kuma yana ci gaba har sai mutum ya kai shekaru 18. 

## jiki
Kafadar jariri da kwatangwalo suna da fadi, ciki yana fitowa kadan, kuma hannaye da kafafu suna da tsayi sosai dangane da sauran jikinsu.

### Head

Kan jariri yana da girma sosai daidai da jiki, kuma ƙwanƙolin yana da girma dangane da fuskarsa. Yayin da kwanyar ɗan adam ya kai kusan kashi ɗaya bisa bakwai na tsayin jiki, na jariri yana kusa  Dawafin kai na al'ada ga jariri cikakke shine 33-36&nbsp;cm a haihuwa.  A lokacin haihuwa, yawancin yankuna na kwanyar jarirai ba su riga sun canza zuwa kashi ba, suna barin "launi mai laushi" da aka sani da fontanels. Manyan biyun sune fontanel na gaba mai siffar lu'u-lu'u, wanda yake a saman gaban gaban kai, da ƙaramin fontanel na baya mai siffar triangular, wanda ke kwance a bayan kai. Daga baya a cikin rayuwar yaron, waɗannan ƙasusuwan za su haɗu tare a cikin tsari na halitta. Wani furotin da ake kira noggin ne ke da alhakin jinkirin haɗuwar kwanyar jariri. 

A lokacin nakuda da haihuwa, kwanyar jariri yana canza siffar don dacewa da magudanar haihuwa, wani lokaci yana haifar da haihuwar yaro tare da mishapen ko kai mai tsayi. Yawancin lokaci zai dawo daidai da kansa a cikin 'yan kwanaki ko makonni. Ayyukan motsa jiki na musamman wasu lokuta shawarar likitoci na iya taimakawa tsarin.

### Gashi

Wasu jariran suna da lafiya mai laushi, gashin jikinsu da ake kira lanugo. Yana iya zama sananne musamman a baya, kafadu, goshi, kunnuwa da fuskar jarirai da ba su kai ba. Lanugo ya ɓace a cikin 'yan makonni. Ana iya haifan jarirai da cikakkun kawunan gashi; wasu, musamman jarirai na Caucasian, suna iya samun gashi mai kyau sosai ko kuma suna iya zama. A tsakanin iyaye masu fata, wannan gashi mai kyau na iya zama mai farin gashi, koda kuwa iyayen ba su kasance ba. Launin gashin jarirai da nau'insa na iya canzawa: ja na iya ba da haske, mai lanƙwasa na iya tafiya madaidaiciya, kuma kauri, duhu gashi zai iya sake bayyana da yawa da haske. samun kumbura ko kumbura na ɗan lokaci, musamman a jarirai marasa gashi, kuma wurin da ke kusa da idanu yana iya yin kumbura.

## Manazarta