Ukpor

**Ukpor** hedikwatar karamar hukumar Nnewi ta kudu ce a jihar Anambra a kudu maso gabashin Najeriya.Ukpor yana da tarin ƙauyuka,kowanne yana fitowa daga sassa daban-daban.

Ukpor an san shi ne da yanayin tsaunuka,tare da ɗaya kmdaga cikin manyan tsaunukan da aka fi sani da "Ugwu ekwensu",wanda ke nufin "tudun shaidan",wanda a halin yanzu ake kiransa Ugwuonyezuberem. A zamanin yau,duk da haka, ci gaba da tantance titin da ke ratsa wannan tudun yana rage tsayin da yake da shi na wannan kasa mai dimbin tarihi.

Mutanen Ukpor sun kasance manoma ne a da.Daga baya,fitattun mazauna yankin sun zama ƴan kasuwa da yawa maza da mata.

Ƙungiyar koli ta garin,Ukpor Improvement Union (UIU) ta kasance babbar ƙungiyar siyasa,zamantakewa da al'adu a cikin al'umma.

Shugaban UIU na yanzu shine Cif Ignatius Nwawulu (Dara Obiekunie) daga Umu-Ehim, Umunuko,Ukpor.

Nnewi South yanzu ana kiranta Mbaneri a wajen dalibanta a manyan makarantu.Mbaneri na nufin garuruwa goma a Nnewi ta Kudu,wadanda su ne Akwaihedi, Amichi, Azigbo, Ebenator,Ekwulumili, Ezinifite, Osumenyi,Ukpor, Unubi da Utuh.

## Al'adu

### ''Asara''
Asara ita ce bikin al'adu mafi girma da al'ummar Ukpor ke yi a lokaci-lokaci na shekaru goma sha biyar,ko ma ashirin. A tarihance, asalin bikin al’adu ya samo asali ne daga Ọgụ Agbaja(Yaƙin Agbaja)wanda ya kasance yaƙi tsakanin al’ummar Ukpor a ƙaramar hukumar Nnewi ta Kudu da mutanen Nnewi a ƙaramar Nnewi ta Arewa ta yanzu.Gwamnati,da mutanen Ukpor suka yi nasara,bayan sun kashe Metuh,babban jarumin Nnewi a lokacin 

Yakin ya samo asali ne sakamakon cin zarafi mara dalili da rashin cancanta daga Sarkin Nnewi na wancan lokacin wanda a kodayaushe yakan tilasta wa matasa maza da mata na al’ummar da ke makwabtaka da su dauki kwanaki na musamman da za su je su yi masa aiki,kuma za su je da abincinsu.da kuma ruwa,kamar yadda babu wani tanadi na wani abin sha'awa da sarki ya yi,wanda bai taba ba da lada,nishadi ko yaba ma'aikata ta kowace hanya.

Don haka, sabon sarkin Ukpor da ya fito a wancan lokacin ya ƙudurta ba zai taɓa jurewa ba face kawo ƙarshen irin wannan ta'asar ta ɗan adam har abada; don haka ya bayar da umarnin yin Allah wadai da haramta hakan. Wannan ya harzuka Sarkin Nnewi, da ya yi shelar yaki da wadannan al'ummomi da ke makwabtaka da su saboda abin da suka aikata wanda ya kira 'yan tawaye'; kuma sun fara yakin ne da al’ummarsu mafi kusa wato Ukpor a yau, wacce ta riga ta riga ta hada kai tare da tsara dabarun yaki da kauyuka tara da suka hada da Ekweteghete, kasancewar sunan gamayya na kauyuka tara da aka yi wa aikin dole na dole ba a biya su ba. .

A cikin murnar wannan nasara da Ukpor ya rubuta a yakin Agbaja ne sarki na lokacin (Eze Obiukwu) ya yanke shawarar kashe saniya ga jama'a tare da yin kira ga murna; da sauran kauyukan da suka yi nasara suka 'buga kirji' suka yanke shawarar cewa suma za su kawo nasu shanun, sannan aka zagaya su a zagaye daf da filin kauyen, da nufin sanin wane kauye ne ya zo da babbar saniya. An kashe waɗannan shanun kuma aka yi amfani da su don jin daɗi wanda a lokacin ake kira 'Asara', wanda ya fito daga kalmar Igbo'-'wanda ke nuna jin daɗi.

## Yanayi
A cikin Ukpor, lokacin damina yana da dumi, zalunci, da kifewa kuma lokacin rani yana da zafi, mai ɗimbin yawa, kuma wani ɓangare na gajimare. A tsawon shekara, yawan zafin jiki ya bambanta daga 67&nbsp;°F zuwa 88&nbsp;°F kuma ba kasa da 59 ba&nbsp;°F ko sama da 91&nbsp;°F. 

### Ya baTasirin ambaliya
Al’umma sun kashe duk abin da suke da shi tare da yin namijin kokari wajen ganin an shawo kan matsalar zaizayar kasa da ke raba al’umma baki daya a halin yanzu ba tare da wata fa’ida ba.

## Fitattun mutane

* Mbazulike Amaechi (1929 – 2022) – Marubuci, dan siyasa kuma masanin ilimi, shugaban majalisar dattawan Najeriya na biyu (16, 1960 zuwa 15 ga Janairu, 1966) da kuma mukaddashin shugaban kasar Najeriya (1965-1966), tsohon ministan sufurin jiragen sama, a jamhuriya ta farko. Najeriya.
* Obiageli Ezekwesili – Fitacciyar ‘yar Najeriya kuma tsohuwar ministar ilimi/tsohuwar ministar ma’adanai ta kasa. 
* Cif Gabriel Akachukwu Okeke (1929-1991) - Daga cikin shugabannin kungiyar da suka yi tasiri a kowane lokaci. Wanda mutanen zamaninsa suka kira shi Gab Okeke, ya kasance babban sakataren kungiyar na tsawon shekaru 26 daga 1961 zuwa 1987.

## Manazarta