Samar da ruwa da tsaftar muhalli a Afirka ta Kudu

**Samar da ruwa da tsaftar muhalli a Afirka ta Kudu** na da nasarori da ƙalubale. Bayan kawo karshen mulkin wariyar launin fata, sabuwar zababbiyar gwamnatin Afirka ta Kudu ta yi kokawa da cigaban hidimar da ake samu a wancan lokacin da koma baya dangane da samar da ruwa da tsaftar muhalli. Don haka gwamnati ta ba da himma sosai ga manyan ma'auni na sabis da kuma yawan tallafin saka hannun jari dan cimma waɗannan matakan. Tun daga wannan lokacin, kasar ta samu dan ci gaba dangane da inganta samar da ruwan sha: ta kai ga samun ingantacciyar hanyar ruwa a birane, kuma a yankunan karkara rabon wadanda ke da ruwa ya karu daga kashi 66% zuwa 79% daga shekarar 1990 zuwa 2010. 

Har ila yau, Afirka ta Kudu tana da masana'antar ruwa mai ƙarfi tare da tarihin ƙirƙira. Koyaya, an sami ƙarancin ci gaba a kan tsafta: Samun damar ya karu daga kashi 71% zuwa 79% a daidai wannan lokacin.  Matsaloli masu mahimmanci sun kasance game da dorewar kuɗi na masu samar da sabis, wanda ke haifar da rashin kulawa ga kulawa. Rashin tabbas game da ikon gwamnati na dorewar matakan samar da kudade a fannin shi ma abin damuwa ne. Abubuwa biyu da suka bambanta da bangaren ruwa na Afirka ta Kudu su ne manufar samar da ruwan sha kyauta da kuma kasancewar allunan ruwa, wadanda su ne manyan hukumomin samar da ruwa da ke sarrafa bututun mai da sayar da ruwa daga tafki zuwa kananan hukumomi.

A cikin watan Mayun 2014 an sanar da cewa Sashen Ruwa da Tsaftar muhalli na Durban ya lashe lambar yabo ta ruwa na masana'antar Stockholm "saboda tsarin da ya kawo sauyi kuma ya hada da shi", yana mai cewa "daya daga cikin abubuwan amfani da ci gaba a duniya".  Birnin ya hada karin mutane miliyan 1.3 zuwa ruwan famfo tare da samar wa mutane 700,000 damar yin bandaki cikin shekaru 14. Har ila yau, ita ce karamar hukuma ta farko a Afirka ta Kudu da ta fara samar da ruwan sha ga talakawa kyauta. Bugu da ƙari, ya inganta girbi ruwan sama, ƙaramin wutar lantarki da kuma karkatar da busassun bayan gida na fitsari .

A ranar 13 ga watan Fabrairun 2018, kasar ta ayyana wani bala'i na kasa a birnin Cape Town yayin da aka yi hasashen cewa ruwan birnin zai kafe kafin karshen watan Yuni. Tare da cika madatsun ruwa 24.9% kawai, matakan ceton ruwa sun fara aiki wanda ya buƙaci kowane ɗan ƙasa ya yi amfani da ƙasa da lita 50 a rana. Dukkanin larduna tara na kasar sun faru ne sakamakon abin da gwamnati ta bayyana a matsayin "girma da tsananin" fari na shekaru uku. Bisa hasashen da Majalisar Dinkin Duniya ta amince da shi, Cape Town na daya daga cikin manyan biranen duniya goma sha daya da ake sa ran za su kare da ruwa.  A cikin 2018, Cape Town ta ki amincewa da tayin da Isra'ila ta yi mata na taimaka mata wajen gina shuke-shuken da za su rage gishiri.    

## Duba kuma

* Jerin samar da ruwa da tsaftar muhalli ta ƙasa
* Ma'aikacin tsaftar muhalli
* Ruwa a Afirka
* Samar da ruwa da tsaftar muhalli a yankin kudu da hamadar sahara
* Gurbacewar ruwa a Kudancin Afirka
* Tsarin Samar da Ruwa na Yammacin Cape

## Manazarta

## Hanyoyin haɗi na waje

* Tsarin bayanan ƙasa na ɓangaren ruwa (WSNIS) 
* Bankin Raya Raya Kudancin Afirka: Barometer Kayan Aiki 2008 
* Mvula Trust
* Tattaunawar Ruwa - Afirka ta Kudu