Ciwon Daji na Kai da Wuya

**Ciwon daji na kai da wuya** yana tasowa daga cikin lebe da rami na baki **(Baki)**, larynx (makogwaro), *glandan salivary*, hanci, sinuses ko fatar fuska. Mafi yawan nau'in ciwon daji na kai da wuya yana faruwa a cikin lebe, baki, da makogwaro. Alamomin da suka fi yawa sun hada da ciwon da baya warkewa ko sauya murya. Wasu na iya samun ciwon makogwaro wanda baya tafiya. A cikin wadanda ke da ci-gaban cuta, za a iya samun zubar jini da ba a saba gani ba, ciwon fuska, radasi ko kumburi, da kullun da ake gani a waje na wuya ko kuma rami na baki. Idan aka yi la’akari da wurin da waɗannan cututtukan daji suke, ana iya samun matsalar numfashi.

Yawancin ciwon kansa na wuyansa yana haifar da amfani da barasa ko taba, ciki har da taba maras hayaki, tare da karuwar lokuta masu alaka da papillomavirus (HPV). Sauran abubuwan hadari sun hada da kwayar cutar Epstein-Barr, betel quid, fallasa radiation, wasu abubuwan da ke faruwa a wurin aiki. Kimanin kashi 90% an rarraba su azaman cututtukan daji na squamous cell. An tabbatar da ganewar asali ta hanyar biopsy na nama. Za'a iya tantance matakin mamaye nama da ke kewaye da yaduwa mai nisa ta hanyar hoton likita da gwajin jini .

Rashin amfani da taba ko barasa na iya rage hadarin kansa da wuyansa. Alurar rigakafin HPV na iya rage hadarin rayuwa ta kansa ta baki idan an sha kafin fara jima'i, amma tabbas ba za a iya saninsa ba sai a kusa da 2060. Wannan saboda ciwon daji na oropharyngeal yana nunawa a cikin shekaru 4th - 6th na rayuwa, kuma wannan sabon maganin rigakafi ne. Yayin da nunawa a cikin yawan jama'a bai bayyana yana da amfani ba, tantance gungiyoyi masu hadari ta hanyar nazarin makogwaro na iya zama da amfani. Ciwon kai da wuya sau da yawa ana warkewa idan an gano shi da wuri; duk da haka, sakamakon yawanci ba shi da kyau idan an gano shi a makare. Jiyya na iya hadawa da hadin tiyata, maganin radiation, chemotherapy, da maganin da aka yi niyya. Binciken da ya gabata da kuma maganin kansar kansa da wuyansa yana ba da hadarin haɓaka kansa na biyu da kansa na wuya ko sake dawowa.

A duk duniya, cutar kansar kai da wuya ta haifar da sabbin cututtukan daji 650,000 da mutuwar 330,000 kowace shekara a matsakaici. A cikin 2018, ita ce ta bakwai mafi yawan cutar kansa a duniya tare da sabbin maganganu 890,000 da aka rubuta kuma 450,000 ke mutuwa daga cutar. A Amurka, ciwon daji na kai da wuya yana da kashi 3% na duk cututtukan daji (matsakaicin sabbin bincike 53,000 a kowace shekara) da 1.5% na mutuwar ciwon daji. Alkaluman na 2017 na duniya ya ambaci kansa da wuyansa kamar yadda yake wakiltar 5.3% na duk cututtukan daji (ba tare da cututtukan cututtukan fata wadanda ba melanoma ba). Musamman ma, ciwon daji na kai da wuya na biyu zuwa barasa na yau da kullun ko shan taba yana raguwa a hankali yayin da kasa da jama'a ke shan taba. Koyaya, ciwon daji na oropharyngeal mai alaka da HPV yana karuwa, musamman a cikin matasa a cikin kasashen yamma, wanda ake tunanin yana nuna canje-canje a cikin ayyukan jima'i na baka, musamman dangane da adadin abokan jima'i na baka. Wannan karuwa tun daga shekarun 1970 ya fi shafar kasashe masu arziki da yawan maza. Wannan ya faru ne saboda shaidun da ke nuna cewa yawan watsa kwayar cutar HPV daga mata zuwa maza ya fi maza zuwa mata, saboda sau da yawa mata suna da karfin rigakafi ga kamuwa da cuta.

Yawan shekarun da aka saba a ganewar asali shine tsakanin shekaru 55 zuwa 65. Matsakaicin rayuwa na shekaru 5 bayan ganewar asali a cikin kasashen da suka ci gaba shine 42-64%.

## Alamomi
Alamomin da suka fi yawa sun hada da ciwon fuska ko rami na baki wanda baya warkewa, matsalar hadiye, ko canjin murya. A cikin wadanda ke da ci-gaban cuta, za a iya samun zubar jini da ba a saba gani ba, ciwon fuska, radadi ko kumburi, da kullun da ake gani a waje na wuya ko kuma rami na baki. Ciwon daji na kai da wuya yakan fara da alamu marasa kyau da alamun cuta, kamar kakkarfan kumburin lymph a waje na wuyansa, karar murya ko kara tari ko ciwon makogwaro. Game da ciwon kai da wuyansa, wadannan alamun za su kasance masu tsayi sosai kuma su zama na yau da kullum. Ana iya samun dunkule ko ciwon makogwaro ko wuya wanda baya warkewa ko ya tafi. Ana iya samun hadiya mai wahala ko mai radadi. Magana na iya zama da wahala. Hakanan ana iya samun ciwon kunne mai tsayi .

Sauran alamomin na iya hadawa da: dunƙule a cikin lebe, baki ko kumburi, gyambo ko ciwon baki wanda baya warkewa, zubar jini daga baki ko ramewa, warin baki, rashin launi da ke dawwama a cikin baki, ciwon harshe, da ɓacin magana. idan ciwon daji yana shafar harshe. Hakanan ana iya samun cunkoson sinuses, asarar nauyi, da wasu lamuni ko gurɓataccen tsokar fuska .

### Baki

Ciwon daji na squamous cell ya zama ruwan dare a wuraren bakin, ciki har da lebe na ciki, harshe, kasan baki, gumi, da kuma taurin baki . Ciwon daji na baki yana da alaka da shan taba, musamman amfani da taba taba ko tsoma taba, da kuma yawan shan barasa . Ciwon daji na wannan yanki, musamman harshe, an fi yin tiyata akai-akai fiye da sauran ciwon daji na kai da wuya. Ciwon daji na lebe da na baka sune nau'in ciwon kansa da wuyan da aka fi ci karo da su.

Ayyukan tiyata don ciwon daji na baki sun haɗa da:

* Maxillectomy (za a iya yi tare da ko ba tare da exenteration orbital )
* Mandibulectomy (cire ƙananan mukamuƙi ko ɓangarensa)
* Glossectomy (cire harshe, na iya zama duka, hemi ko bangare)
* Rage wuyan wuyansa
* Haduwa misali, glossectomy da laryngectomy anyi tare.

Lalacewar yawanci ana rufe/ inganta ta ta yin amfani da wani sashe na jiki da/ko dasawar fata da/ko sanye da kayan aikin roba .

### Hanci
Paranasal sinus da ciwon daji na hanci yana shafar kogon hanci da kuma sinuses na paranasal . Yawancin wadannan cututtukan daji sune carcinomas squamous cell.

### Nasopharynx
Ciwon daji na Nasopharyngeal yana tasowa a cikin nasopharynx, yankin da kumburi na hanci da tubes na Eustachian suna haduwa da bangaren sama na makogwaro. Yayin da wasu ciwon daji na nasopharyngeal suna da ilimin halitta kama da na kowa kai da wuyansa squamous cell carcinomas (HNSCCs), "mara kyau daban-daban" nasopharyngeal carcinoma ne lymphoepithelioma, wanda ya bambanta a cikin cututtukan cututtuka, ilmin halitta, halin asibiti, da magani, kuma ana bi da shi a matsayin daban. cuta ta masana da yawa.

### Magogwaro
Yawancin ciwon daji na oropharyngeal su ne squamous cell carcinomas wanda ya fara a cikin oropharynx (magogwaro), tsakiyar bangaren makogwaro wanda ya hada da lallausan, tushe na harshe, da tonsils . Ciwon daji na squamous cell na tonsils yana da alaka da kamuwa da cutar papillomavirus fiye da ciwon daji na wasu yankuna na kai da wuyansa. HPV-tabbataccen ciwon daji na oropharyngeal gabadaya yana da sakamako mafi kyau fiye da cutar HPV-mara kyau tare da mafi kyawun rayuwa 54%, amma wannan fa'ida ga ciwon daji mai alaka da HPV ya shafi cututtukan daji na oropharyngeal ne kawai.

Mutanen da ke da carcinomas na oropharyngeal suna cikin babban hadarin habaka kansa na farko na biyu da kansa.

### Hypopharynx
Hypopharynx ya hada da sinuses na pyriform, bangon pharyngeal na baya, da yankin postcricoid. Ciwon daji na hypopharynx akai-akai suna da mataki na gaba a ganewar asali, kuma suna da mafi munin tsinkaye na ciwan pharyngeal. Suna yawan yin metastasize da wuri saboda babban hanyar sadarwa na lymphatic a kusa da makogwaro .

### Larynx
Ciwon daji na makogwaro yana farawa a cikin makogwaro ko "akwatin murya", kuma shine nau'in ciwon kai da wuya na biyu da aka fi fuskanta.  Ciwon daji na iya faruwa akan muryoyin murya da kansu (cancer "glottic"), ko akan kyallen takarda a sama da ƙasa da igiyoyin gaskiya ("supraglottic" da "subglottic" cancers bi da bi). Ciwon daji na makogwaro yana da alaƙa da shan taba .

Tiyata na iya hadawa da fida laser na ƙananan raunuka na igiyar murya, bangaren laryngectomy (cire wani bangare na larynx) ko jimlar laryngectomy (cire dukan makogwaro). Idan an cire duka makogwaron, an bar mutumin da tracheostomy na dindindin. Ana iya samun gyaran murya a cikin irin waɗannan marasa lafiya ta hanyoyi masu mahimmanci guda uku - magana mai ciki, tracheoesophageal huda, ko electrolarynx. Watakila mutum zai buƙaci taimakon koyarwa mai zurfi da maganin magana da/ko na'urar lantarki.

### Trachea
Ciwon daji na trachea wani ciwon daji ne da ba kasafai ake kira shi da kansar huhu ba .

Mai marurai na salivary gland bambanta daga kowa squamous cell carcinomas na kai da wuya a yi wa, histopathology, asibiti gabatarwa, da kuma far. Sauran ciwace-ciwacen da ba a saba gani ba da ke tasowa a kai da wuyansa sun haɗa da teratomas, adenocarcinomas, adenoid cystic carcinomas, da mucoepidermoid carcinomas .  Rarer har yanzu melanomas ne da lymphomas na sashin iska mai iska.

## Dalilai

### Barasa da taba

Kusan kashi 75% na lokuta ana samun su ta hanyar barasa da shan taba .

Shan taba yana daya daga cikin manyan abubuwan da ke haifar da kansar kai da wuya. Wani babban fili na carcinogenic a cikin hayakin taba shine acrylonitrile . Acrylonitrile ya bayyana a kaikaice yana haifar da lalacewar DNA ta hanyar kara yawan damuwa na oxidative, yana haifar da kara yawan matakan 8-oxo-2'-deoxyguanosine (8-oxo-dG) da foramidopyrimidine a cikin DNA. (duba hoto). Dukansu 8-oxo-dG da foramidopyrimidine sune mutagenic . DNA glycosylase NEIL1 yana hana mutagenesis ta 8-oxo-dG kuma yana cire foramidopyrimidine daga DNA. 

Duk da haka, masu shan taba sigari suna da hadarin hadari na kai da wuyansa wanda ya ninka 5- zuwa 25 fiye da yawan jama'a. Haɗarin tsohon mai shan taba don haɓaka kansa da kansa na wuyansa ya fara kusantar haɗarin a cikin yawan jama'a shekaru 15 bayan daina shan taba. Yawaitar shan taba da barasa a duk duniya da kuma yawan alakar wadannan cututtukan daji tare da wadannan abubuwan ya sa su zama manufa manufa don inganta rigakafin cutar kansa.

Taba mara shan taba yana haifar da ciwon daji na baki da kuma ciwon daji na oropharyngeal . Taba mara shan taba (ciki har da kayayyakin da ake tauna sigari) yana da alaƙa da hadarin kamuwa da kansa da kansa; An kafa wannan hanyar sadarwa a Amurka da kuma a kasashen Gabashin Asiya. Shan taba sigari kuma muhimmin abu ne mai hadari ga kansar baki. Ya kamata a kuma lura cewa amfani da sigari na lantarki kuma yana iya haifar da haɓakar kansar kai da wuyansa saboda sinadarai kamar propylene glycol, glycerol, nitrosamines da karafa da ke cikin; wanda zai iya haifar da lahani ga hanyoyin iska. Wannan yanki na binciken yana bukatar karin bincike don tabbatar da alaka da/ko sanadi, duk da haka.

Sauran cututtukan daji na muhalli da ake zargi da zama abubuwan da ke haifar da kansa da wuyansa sun hada da abubuwan da suka shafi sana'a irin su tace nickel, fallasa zaruruwan yadi, da aikin itace. Amfani da marijuana, musamman ma lokacin kanana, an danganta shi da haɓakar cututtukan cututtukan kwayar cuta a cikin akalla binciken guda daya, yayin da wasu nazarin ke nuna amfani da shi ba a nuna yana da alaƙa da kwayar kwayar kwayar kwayar cuta ta baka, ko kuma hade da raguwa. squamous cell carcinoma.

## Bincike
Immunotherapy tare da masu hana shinge na rigakafi ana bincikar kansa a cikin kansa da wuyansa.

## Manazarta