Sanaa

**Sanaa** (    , **' [sˤɑnʕaːʔ], <small>Yaman Larabci :</small> [ˈsˤɑnʕɑ] ; Tsohon Larabawa ta Kudu : 𐩮𐩬𐩲𐩥 ''Ṣnʿw'' ), wanda kuma ake rubutawa da **Sana'a** ko **Sana**, babban birni ne kuma birni mafi girma a ƙasar [[Yemen|Yaman]] kuma tsakiyar lardin Sanaa. Garin ba ya cikin mulki, amma ya kafa gunduma na musamman na "ʾAmanat al-ʿĀṣima" (  ). A karkashin kundin tsarin mulkin ƙasar Yemen, Sanaa ita ce babban birnin kasar, ko da yake kujerar gwamnatin Yemen ta koma Aden, tsohon babban birnin Yaman ta Kudu bayan mamayar Houthi. Shugaba [[Abdrabbuh Mansur Hadi]] ya ayyana [[Aden]] a matsayin babban birnin wucin gadi a watan Maris shekarar 2015.

A tsayin , Sana'a na ɗaya daga cikin manyan biranen duniya kuma birnin dake kusa da tsaunin Sarawat na Jabal An-Nabi Shu'ayb da Jabal Tiyal, wanda ake ɗauka a matsayin tsaunuka mafi tsayi a ƙasar kuma daya daga cikin mafi girma a cikin ƙasar. [[Gabas ta Tsakiya|Yankin]] Sana'a tana da yawan jama'a kusan miliyan 3,937,500 (2012), hakan ya birnin zama mafi girma a Yemen. Ya zuwa shekarar 2020, mafi girman yankin birnin Sanaa ya kai kusan kashi 10% na yawan al'ummar Yemen.

Tsohon birnin Sanaa, Gidan Tarihi na Duniya [[UNESCO|na UNESCO]], yana da gine-gine na musamman, wanda aka fi sani da shi a cikin gine-ginen masu yawa da aka yi wa ado da siffofi na geometric. A rikicin da ya barke a shekarar 2015, bama-bamai sun afkawa wuraren UNESCO a tsohon birnin. Masallacin Al Saleh, mafi girma a Sana'a, yana cikin tsohon birni.

Sana'a na fuskantar matsalar ruwa mai tsanani, inda ake dibar ruwa daga magudanar ruwan da gaugawa. An yi hasashen cewa birnin zai kare gaba daya daga cikin ruwa nan da shekara ta 2030, wanda zai zama babban birnin kasa na farko a duniya. Samun ruwan sha yana da wahala a Sanaa, kuma ana samun matsalolin ingancin ruwa.

== Tarihi ==

=== Zamanin da ===
Bisa ga sanannun [[Addinan Ibrahimiyya|addinan Ibrahim]], an kafa Sana'a a gindin tsaunin Jabal Nuqum  ta Shem, ɗan [[Nuhu]],    bayan mutuwar karshe.

Wataƙila sunan ''Sanaa'' ya samo asali ne daga tushen Sabaic ''ṣnʿ'', ma'ana "ƙarfi mai kyau".  An tabbatar da sunan a cikin tsofaffin rubutun Sabae, galibi daga ƙarni na 3 AZ, kamar yadda ***ṣnʿw*** .  A halin yanzu, sanannen ilimin ilimin al'umma ya ce sunan ''Sana'a'' yana nufin "kyakkyawan sana'o'insa da sana'o'insa (watakila sifar mata ta larabci ''aṣnaʿ'' )". 

Masanin tarihin [[Larabawa]] na ƙarni na 10 al-Hamdani ya rubuta cewa tsohon sunan Sanaa ***Azāl**' ne, wanda ba a rubuta shi a cikin wasu rubuce-rubucen Sabae na zamani ba.  Sunan "Azal" yana da alaƙa da Uzal, ɗan Qahtan, babban jikan Shem, a cikin labaran Littafi [[Baibûl|Mai]] Tsarki na Littafin Farawa . 

Al-Hamdani ya rubuta cewa Sana'a ta kasance katangar da Saba'awa suka yi a karkashin sarkinsu Sha'r Awtar, wanda kuma za a iya cewa ya gina fadar Ghumdan a birnin. Saboda wurin da yake, Sana'a ta kasance cibiyar birni ga kabilun yankin da ke kewaye da ita kuma a matsayin cibiyar kasuwancin yanki a kudancin Larabawa . An sanya shi a mararrabar manyan hanyoyin kasuwanci guda biyu da suka haɗa Ma'rib a gabas zuwa Bahar Maliya a yamma. 

=== Zamanin Musulunci ===

Tun daga zamanin Muhammadu (wato kimanin shekara ta 622 AZ) har zuwa kafuwar kananan hukumomi masu zaman kansu a sassa da dama na [[Khalifofi|Khalifancin]] Musulunci na Yaman, Sana'a ta dage da samun matsayin kujerar mulki. Mataimakin [[Khalifofi|Halifa]] ya kula da al'amuran daya daga cikin Makhalif din Yemen guda uku: Mikhlaf Sana'a, Mikhlaf al-Janad, da Mikhlaf Hadhramaut . Birnin Sanaa na ci gaba da samun wani muhimmin matsayi a kai a kai, kuma dukkan kasashen Yaman sun fafata da su wajen sarrafa shi.

Imam [[Imam Al-Shafi'i|Al-Shafi'i]] masanin fikihu na Musulunci a karni na 8 kuma wanda ya assasa mazhabar [[Shafi`iyya|Shafi'iyya]] ya ziyarci birnin Sanaa sau da yawa. Ya yaba wa birnin, ya kuma rubuta *La budda min Shanʻāʼ'', ko kuma "Dole ne a ga Sanaa." A cikin karni na 9-10, masanin tarihin kasar Yemen, al-Hamdani, ya lura da tsaftar birnin, yana mai cewa “Mazauni mafi kankanta a can yana da rijiya daya ko biyu, lambu da dogayen ramukan rabe da juna, babu kamshi ko sharri. yana jin ƙamshi, saboda ƙaƙƙarfan kankare ( adobe da cob, mai yiwuwa) da filin kiwo mai kyau da tsaftataccen wuraren tafiya." Daga baya a cikin karni na 10, ɗan ƙasar Farisa Ibn Rustah ya rubuta game da Sanaa: "Garin Yemen ne - ba za a iya samun ... wani birni mafi girma, mafi yawan jama'a ko mafi wadata, na asali ko abinci mai dadi fiye da shi. ."

## Manazarta

## Manazarta