Abu Jandal ɗan Suhayl

**Al-ʿĀṣī ibn Suhayl** (Arabic), wanda aka fi sani da **Abū Jandal** (أبو جندل), sahabin annabin Muhammad ne, wanda shine mutum na farko da ya koma Makka bayan Yarjejeniyar Hudaybiyyah .  Abu Jandal kuma ɗan'uwan Abdullah ibn Suhayl ne kuma ɗan Suhayl ibn Amr, mai magana da yawun Ƙuraishawa.

## Tarihin rayuwarsa
Abu Jandal ya kasance cikin farkon wadanda suka amsa addinin Musulunci, yana bin jagorancin ɗan'uwansa Abdullah ibn Suhayl . Saboda matsayin mahaifinsu Suhayl ibn Amr a cikin jagorancin Quraysh, an tsananta wa Abu Jandal da Abdullah kuma sun ɓoye musuluntarsu. Abdullah ya karbi addinin Musulunci kuma ya hau doki tare da jagorancin Ƙuraishawa zuwa yakin Badr inda ya sauya bangare kuma ya shiga cikin sahabban annabi Muhammad kuma ya yi yaƙi da arnan Ƙuraishawa da mahaifinsa washegari. Lokacin da Suhayl ya san cewa ɗansa na biyu Musulmi ne, sai ya buge shi kuma ya kulle shi a gida. Abu Jandal ya kasance a cikin wannan yanayin a karkashin kulawa da tsanani na shekaru da yawa har zuwa lokacin Yarjejeniyar Hudabiyyah .

Da jin cewa annabi Muhammadu yana kusa da Makka kuma yana zuwa, Abu Jandal, wanda aka ɗaure shi da sarƙoƙi ya tsere ya gudu zuwa sansanin Musulmai a Hudaybiyyah .  Musulmai sun firgita da ganin yanayinsa. Dangane da yarjejeniyar, duk wani dan Makka da ya yi ƙoƙari ya zama Musulmi kuma ya gudu zuwa Madina ba tare da izinin mai kula da shi ba za a mayar da shi Makka. Bayan ya ga ɗansa kuma ya fahimci cewa yana ƙoƙarin tserewa zuwa wurin annabi Muhammad, Suhayl ya ɗansa kuma ya sanar musu da cewa zai zama mutum na farko da ya dawo wurin Ƙuraishawa. Abu Jandal ya yi kira ga Musulmai cewa za su mayar da shi ga masu bin alloli da yawa lokacin da ya zo musu a matsayin Musulmi. Abin takaici, annabi Muhammad ya mayar musu da Abu Jandal amma ya ƙarfafa shi ya kasance mai ƙarfi.

Bayan wani lokaci, Abu Jandal da sauran mutanen da aka mayar da su Makka sun yi tunanin cewa za su tsere daga Makka kuma su zauna a wani wuri banda Madina. Ta hanyar yin wannan, sun sami damar tserewa daga tsanantawarsu kuma sun ba da damar yarjejeniyar ta cigaba ba tare da ta lalace ba kuma ta hana su dawowa Makka. Abu Jandal da sauransu karkashin jagorancin Abu Baseer sun taru a wani karamin gari kusa da bakin tekun Jedda da ake kira da Ghufar, kuma labarinsu ya bazu ga wasu da ke son tserewa Makka a matsayin Musulmai.

A ƙarshe dai, wannan rukuni na kimanin mutane 70 tare da Abu Baseer da Abu Jandal sun kafa wata ƙungiya mai kai hari don lalata motocin kasuwanci na Makka a kan hanyarsu ta dawowa daga Siriya. Kusan shekara guda, Ƙuraishawa basu iya wuce Abu Jandal da takwarorinsa ba, ya rushe tattalin arzikin Makka. Ƙuraishawa sun rubuta wa annabi Muhammadu sako zuwa Madina suna rokonsa ya yi maraba da mutanen Ghufar zuwa Madina kuma ya ba su damar shiga tare da shi daga masu cinikin Makka. Abu Baseer ya mutu ba da daɗewa ba bayan ya karanta gayyatar annabi Muhammadu zuwa Madina, kuma Abu Jandal ya jagoranci ƙungiyar maza da duk dukiyar da suka tara zuwa Madina. Lokacin da suka isa Madina, Abu Jandal ya gaishe, kuma ya sake saduwa da, ɗan'uwansa, Abdullah. Har zuwa wani lokaci, Abu Jandal, Abdullah da duk sauran sahabban annabi Muhammadu sun zauna a Madina. Amma wani lokaci daga baya, Abdullah da Abu Jandal sun koma gidansu a Makka kuma sun sami nasarar shawo kan mahaifinsu don haduwa da annabi Muhammadu kuma ya musulunta.

Daga baya, a cikin shekara ta 632, Abdullah ya tafi kuma ya yi shahada a yakin Al-Yamamah . Abu Jandal ya ji labarin shahadar ɗan'uwansa kuma ya sanar da mahaifinsa game da shi. Dukansu Abu Jandal da mahaifinsa, Suhayl, sun yi makoki ga Abdullah, kuma sun yanke shawarar shiga rundunar musulmi. Bayan haka, sun yi yaƙi a kowane, ko kusan kowane, yaƙi na gaba, gami da Yaƙin Al-Yarmuk . 

## Mutuwarsa
Abu Jandal ya mutu a annoba ta Emmaus a Jordan ta yanzu a cikin 18 AH ko 639 AZ.

## Bayanan da aka ambata