Ƴancin Ƙungiya da Kariya na Haƙƙin Shirya Yarjejeniya

Yancin Ƙungiya da Kariya na Haƙƙin Shirya Yarjejeniya** (1948) [http://www.ilo.org/dyn/normlex/en/f?p=NORMLEXPUB:12100:0::NO:12100:P12100_INSTRUMENT_ID:312232:NO No 87]** Yarjejeniya ce ta Ƙungiyar Kwadago ta Duniya, kuma ɗaya daga cikin yarjejeniyoyin takwas waɗanda ke zama tushen dokar aiki ta ƙasa da ƙasa, kamar yadda sanarwar da aka fassara a kan mahimman ka'idoji da haƙƙoƙin aiki.

## Abun ciki
'Yancin Ƙungiya da Kare Haƙƙin Shirya Yarjejeniya ya ƙunshi jigon da ke biye da sashe huɗu tare da kuma jimilar labarai  guda 21. Gabatarwar ta ƙunshi gabatar da kayan aikin na yau da kullun, a taro na talatin da ɗaya na babban taron ƙungiyar ƙwadago ta duniya, a ranar 17 ga Yuni na shekara ta 1948. Sanarwar "la'akari" da ke haifar da kafa daftarin aiki. Wadannan la'akari sun hada da gabatarwar kundin tsarin mulkin kungiyar kwadago ta duniya ; tabbatar da sanarwar Philadelphia game da batun; da bukatar da Babban taron Majalisar Dinkin Duniya ya yi, bayan amincewa da rahoton da aka samu a baya na shekara ta 1947, na "ci gaba da duk wani kokari domin a iya yin amfani da Yarjejeniyar kasa da kasa daya ko dayawa." A cikin rufewa, gabatarwar ta bayyana ranar da aka ɗauka: Yuli 9, 1948.

Sashe na 1 ya ƙunshi labarai goma waɗanda ke fayyace haƙƙoƙin ma'aikaci da ma'aikata don "shiga ƙungiyoyin da suka zaɓa ba tare da izini na baya ba." Hakanan ana ba wa ƙungiyoyin kansu haƙƙin tsara dokoki da tsarin mulki, zaɓen jami'ai, da tsara ayyukan gudanarwa ba tare da tsangwama daga hukumomin gwamnati ba. Har ila yau, akwai tsayuwar tsammanin da aka sanya akan waɗannan ƙungiyoyin. Ana buƙatar su, wajen aiwatar da waɗannan haƙƙoƙin, su mutunta dokar ƙasa. Hakanan, dokar ƙasa, "ba za ta kasance kamar tawaya ba, kuma ba za a yi amfani da ita ba don lalata, garantin da aka tanadar a cikin wannan Yarjejeniyar." A karshe, labarin na 9 ya bayyana cewa, wadannan tanade-tanaden ana amfani da su ne a kan rundunonin soji da na ‘yan sanda kawai kamar yadda dokokin kasa da ka’idojin kasa suka tsara, kuma ba su maye gurbin dokokin kasa da suka gabata wadanda ke nuna hakkoki iri daya na irin wadannan dakarun ba. Mataki na 1 ya ce duk membobin ILO dole ne su aiwatar da wadannan tanade-tanade.

Sashe na 2 ya bayyana cewa kowane memba na ILO ya yunƙura don tabbatar da "dukkan matakan da suka dace kuma masu dacewa don tabbatar da cewa ma'aikata da masu daukan ma'aikata na iya amfani da 'yancin tsarawa kyauta ." An faɗaɗa wannan jumla a cikin Yarjejeniyar Haƙƙin Tsara da Haɗin Kai, 1949 .

Sashe na 3, wanda ya ƙunshi labarai na 12 da 13, ya yi magana ne kan batutuwan fasaha da suka shafi Yarjejeniyar. Ya zayyana ma'anar wanda zai iya karɓa (tare da ko ba tare da gyara ba), ko ƙin yarda da wajibcin wannan Yarjejeniyar dangane da "yankin da ba na birni ba", wanda ikon mulkin kansa ya mamaye wannan yanki. Har ila yau, ya tattauna hanyoyin bayar da rahoto don gyaggyarawa sanarwar da ta gabata game da karɓar waɗannan wajibai. Sashe na 4 yana zayyana hanyoyin tabbatar da Yarjejeniyar a hukumance. An ayyana Yarjejeniyar za ta fara aiki watanni goma sha biyu daga ranar da aka sanar da Darakta-Janar na amincewa da kasashe biyu. Wannan kwanan wata ya zama Yulin 4,  shekara ta1950, shekara guda bayan Norway (wanda Sweden ta rigaya) ta amince da Yarjejeniyar. Sashe na 4 ya kuma fayyace tanade-tanade don yin Allah wadai da Yarjejeniyar, gami da zagayen wajibci na shekaru goma. Tattaunawa ta ƙarshe tana ba da haske kan hanyoyin da za su gudana a yayin da a ƙarshe aka maye gurbin Yarjejeniyar da sabon Yarjejeniya, gabaɗaya, ko wani sashi. 

## Amincewa

Ya zuwa watan Oktoban shekara ta 2020, guda 155 daga cikin 187 membobin ILO sun amince da yarjejeniyar su ne kamar haka:  

## Duba kuma

* Dokokin aiki na duniya
* Sanarwa Akan Ƙa'idodi na Musamman da Haƙƙin Aiki
* Dokar aiki ta Burtaniya

## Manazarta

## Hanyoyin haɗi na waje

* tabbatarwa
* Rubutun Yarjejeniya  a Cibiyar Duniya a Ma'auni