Yarjejeniyar kan Kasar Mata Masu Aure

**Yarjejeniyar kasa ta matan aure** yarjejeniya ce ta kasa da kasa da Majalisar Dinkin Duniya ta zartar a shekarar 1957. Ya fara aiki a shekarar 1958 kuma ya zuwa 2024 yana da jam’iyyu 75 na jihohi. 

## Fage
Kafin *Yarjejeniya kan Ƙasar Matan Aure*, babu wata doka da ta kasance don kare yancin matan aure na riƙe ko yin watsi da zama ɗan ƙasa ta hanyar da maza za su iya. Kungiyoyin kare hakkin mata sun amince da bukatar kare haƙƙin zama ɗan ƙasa na matan da suka auri wani daga wajen ƙasarsu ko ɗan ƙasarsu. Ƙungiyar Ƙungiyoyin Ƙasashen Duniya, ƙungiyar kasa da kasa da Majalisar Dinkin Duniya ta yi nasara a baya, kungiyoyin kare hakkin mata sun yi amfani da su a farkon karni na 20 don magance rashin dokokin kasa da kasa da suka amince da 'yancin matan aure na zama 'yan kasa. Taron don Ƙaddamar da Dokokin Duniya, wanda aka gudanar a Hague a cikin 1930, ya haifar da zanga-zangar daga kungiyoyin kare hakkin mata na duniya, duk da haka Ƙungiyar ta ƙi shigar da dokar da ke tilasta 'yancin mata na kasa da kasa. Kungiyar ta dauki matsayin cewa ba aikinsu bane, aikin kasashe mambobin kungiyar ne, don magance daidaito tsakanin maza da mata. 

Ƙungiyar Ƙwararrun Ƙwararrun Mata ta Duniya (IWSA, daga baya ta sake suna International Alliance of Women ) ta kaddamar da yakin neman zabe a 1931 don matsawa Ƙungiyar Ƙungiyoyin Ƙasa ta magance rashin doka. Mata daga sassa daban-daban na duniya sun aike da sakon wayar tarho zuwa ga Majalisar Dinkin Duniya a matsayin zanga-zangar. Kungiyar ta yi rangwame ne na samar da kwamitin ba da shawara kan ‘yan kasa mata. 

Taron Pan-American a Montevideo ya zartar da *[[Yarjejeniyar kan Kasar Mata|Yarjejeniya kan Ƙasar Mata]]* a cikin 1933.  An zartar da shi daga taron Pan American a lokaci guda tare da *yarjejeniyar daidaita 'yancin tsakanin maza da mata* . Waɗannan su ne sassa na farko na dokokin kasa da kasa don "bayyana daidaiton jima'i a matsayin ka'idar da za a shigar da ita cikin dokokin ƙasa"  wanda aka buƙaci ƙasashen da suka amince da yarjejeniyar da yarjejeniya. An yi la'akari da yin amfani da Jam'iyyar Mata ta Amurka da wannan doka.  Koyaya, Kungiyar Kwadago ta Duniya (ILO) ko League of Nations ba su zartar da wata doka kan batun ba a cikin shekarun tsaka-tsakin.

## Shiga cikin karfi
Batun asalin kasa na matan aure ya kasance kan gaba wajen kare hakkin mata da Majalisar Dinkin Duniya ke fuskanta bayan kafuwarta. An kirkiro Hukumar Majalisar Dinkin Duniya game da Matsayin Mata, kuma ta sanya shi fifiko na ajandarsu, ta kaddamar da bincike a 1948. Hukumar ta ba da shawara ga Majalisar Dinkin Duniya Tattalin Arziki da Zamantakewa cewa a tsara dokar da za ta ba mata 'yancin kai daidai kamar yadda aka bayyana a cikin Mataki na 15 na Yarjejeniya ta Duniya na 'Yancin Dan Adam .  *Yarjejeniya kan Ƙasar Matan Aure* ta fara aiki a ranar 11 ga Agusta 1958.

Ya zuwa shekarar 2013, jihohi 74 ne suka amince da taron. Jihohin Luxembourg, Netherlands, da Ingila sun yi Allah wadai da shi .

## Manufar
An dai kammala taron ne ta la’akari da rikice-rikicen doka game da ‘yan kasa da aka samu daga tanade-tanaden da suka shafi asarar ko mallakar kasa da mata suka yi a sakamakon aure ko saki ko kuma canza kasar da miji ya yi a lokacin aure . Yana ba wa mata damar ɗaukar asalin ƙasar miji bisa shawarar da matar ta yanke, amma ba ya buƙatar hakan. 

Yarjejeniyar na neman cika burin da aka bayyana a cikin sashe na 15 na shelar kare hakkin bil'adama ta duniya cewa "kowane mutum na da 'yancin zama dan kasa" kuma "ba za a tauye wa kowa dan kasa ba bisa ka'ida ko kuma hana shi 'yancin sauya dan kasarsa".

## Manazarta