Yusuf (surah)

**Yusuf** (    ,  ; lafazin larabci na "Yusuf") shine surah ta 12 ( Surar )Ta kasan ce Surah ce ta Alqurani kuma tana da Ayah (111).  Sūrah Hud ne ke gaba da ita sai kuma Ar-Ra'ad (Tsawar). Dangane da lokaci da yanayin mahallin wahayi ( *asbāb al-nuzūl* ), an saukar da ita ne zuwa ƙarshen lokacin Makkan, wanda ke nufin an yi imani da cewa an saukar da ita a Makka, maimakon daga baya a Madina. An ce an saukar da ita a cikin zama ɗaya kuma yana da irin ta wannan yanayin.   rubutu da labarin Yusuf  (Joseph) wanda yana dauke da wani annabi a Musulunci, wanda rayuwarsa da kuma manufa ta tuno.

Ba kamar yadda sauran annabawan musulinci suke ba, abubuwa daban-daban da bangarorin da suke da nasaba da surori daban-daban, tarihin rayuwar Yusuf, an ruwaito shi ne a cikin wannan surar kawai, cikakke kuma bisa tsarin yadda za a tsara su.  Wannan surar, wacce ita ma take fada game da gaskiya, a cewar musulmai, wacce take kunshe a cikin mafarkai, ta gabatar da ka'idoji da yawa na yadda za a yi wa Musulunci hidima ta hanyar tarihin rayuwar annabi, wanda ya zama sananne kuma mai mutunci a kasar da ya An sayar a matsayin bawa. 

Thomas van Erpe ne ya fara fassara surar zuwa Latin ta hanyar 1617 sannan daga baya a cikin karni na 17 ya buga a fili cikin larabci da Latin a matsayin wani bangare na kokarin Lutheran wajen fassara Kur'ani.

## Takaitawa

: **1-3** Annabi sananne ne ta hanyar wahayi game da tarihin Yusufu
: **4** Yusuf ya gaya wa mahaifinsa wahayinsa Yaga taurari goma sha daya da rana da wata suna mashi sujada a gare shi
: **5** Yakubu ya gargadi Yusufu game da kishin ’yan’uwansa
: **6** Yakubu ya fahimci mafarkin don ya nuna halin annabci na Yusufu a nan gaba
: **7** Labarin Yusufu alama ce ta yardar Allah
: **8** ’Yan’uwan Yusufu suna kishinsa da dan uwansa Biliyaminu
: **9** Sun yi shawarar tare don su kashe shi ko don fitar da shi Daga garin Mahaifinsa
: **10** Baban yayan su ya bada shawarar sanya shi cikin rijiya
: **11-12** Suna rokon mahaifinsu ya aiki Yusufu tare da su
: **13** Yakubu ya jinkirta saboda tsoron kada kerkeci ya cinye Yusufu
: **14-15** 'Yan'uwan Yusufu suka karbi izinin mahaifinsu, suka Dauke shi tare da su, suka sanya shi a cikin rijiya
: **15** Allah ya aiko wahayi zuwa ga Yusufu a cikin rijiyar
: **16-17** 'Yan'uwan suka kawo wa Yakubu rahoton cewa kyarkeci ya cinye Yusufu
: **18** Yakubu bai yarda da labarin 'ya'yansa ba
: **19-20** Wasu matafiya da suka sami Yusufu sun Dauke shi cikin bauta
: **21** Wani Bamasare ya siyo Yusufu ya ba shi shawarar Da shi
: **22** Allah ya bashi hikima da ilimi
: **23** Matar Bamasariya ta yi ƙoƙari ta yaudare Yusufu
: **24** Da yardar Allah ya kiyaye ta daga yaudarar ta
: **25** Tana zargin Yusufu da yunkurin bata mata suna
: **26-27** Haya a cikin tufafinsa ya tabbatar da rashin laifin Yusufu
: **28-29** Azeez ya yarda da Yusufu kuma ya la'anci matarsa
: **30** Zunubin matar Azeez ya zama sananne a cikin gari
: **31** Matan wadansu manyan mutane, ganin kyawawan halayen Yusufu, sai suka kira shi mala'ika
: **32** Matar Azeez ta bayyana manufarta na Daure Yusuf sai dai in ba yarda ga rokon ta ba
: **33** Yusufu yana neman tsari daga Allah
: **34** Allah yana jin addu'arsa, Yana kawar da kaidinsu
: **35 An saka** Yusuf a kurkuku ba tare da rashin laifi ba
: **36-37** Ya dauki alwashin fassara mafarkin bayin sarki guda biyu wadanda suma aka daure su tare
: **38-40** Yusufu yana wa'azin hadin kan Allah ga 'yan uwansa fursunoni
: **41** Yana fassarar mafarkin bayin nan biyu
: **42** Yusufu ya nemi a tuna da shi ga sarki, amma an manta da shi
: **43** Mafarkan sarkin Masar
: **44** Masu fassarar sarki ba su fassara mafarkin sarki
: **45-49** Yusufu ya tuna kuma ya fassara mafarkin sarki
: **50** Sarki ya kirawo Yusufu daga kurkuku
: **51** Matan gidan sarauta sun yarda da zunubinsu a ƙoƙarinsu na yaudare Yusufu zuwa ƙaunatacciyar soyayya
: **52-53** Yusufu ya barata. Matar Azeez bata wanke kanta daga zargi ba.
: **54** Sarki ya mayar da Yusufu
: **55-57** Yusufu ya mai da ma'ajin sarki bisa ga roƙonsa
: **58** 'Yan'uwansa sun zo wurinsa, amma ba su gane shi ba
: **59-61** Yusufu ya bukaci 'yan'uwansa su kawo masa Dan'uwansu Biliyaminu
: **62** Kudadensu sun dawo a cikin buhunansu don tilasta musu dawowa
: **63-66** Yakubu ba tare da so ya ba da izinin Biliyaminu ya tafi Masar tare da 'yan'uwansa
: **67** Yakubu ya shawarci shigowar su ta Kofofin da yawa
: **68** Wannan nasiha ba ta wadatar da hukuncin Allah ba
: **69** Yusufu, yana karɓar Biliyaminu, ya bayyana kansa gare shi
: **70-76** Shi da dabara, ya kawo 'yan'uwansa sata
: **77, 79** Ya nace kan rike Biliyaminu maimakon maye gurbinsa
: **80-82** Bayan shawarwari, 'yan'uwan Biliyaminu duk sun koma wurin Yakub bayan
: **83** Yakubu bai yarda ya ba da labarinsu ba, amma ya dogara ga Allah
: **84-86** Yakubu ya yi bakin ciki saboda Yusufu, amma har yanzu ya faɗi game da begensa
: **87** Yakubu ya aiki yayansa su je su nemi Yusufu
: **88-90** Yusufu ya bayyana kansa ga yan'uwansa
: **91-93** Yana yiwa 'yan'uwansa afuwa kuma ya aika tufafin mahaifinsa ga mahaifinsa don ya dawo da ganinsa
: **94-97** Yakubu ya yi annabcin gano Yusufu, ya kuma sami ganinsa
: **98-99 Yanã n pman** gãfara ga 'ya'yansa na mugunta
: **100** Yusufu ya karbi iyayensa gare shi a Masar
: **101** Yakubu da 'ya'yansa maza da mata duk suna yi wa Yusufu sujada
: **102** Yusufu ya yabi Allah saboda jinkansa kuma ya furta imanin musulmai
: **103-107 Kafirai ba** za su yi imani da ayoyin Alkur'ani ba
: **[https://www.islamawakened.com/quran/12/108/ 108]** Umurnin Allah ga manzo don shelanta imanin Musulmi
: **109** Manzannin Allah a cikin kowane zamani sun kasance daga mutane
: 109-110 Ana azabtar da wadanda suka kãfirta **sab forda kãfircin manzannin Allah**
: **111** Alqurani ba jabu bane, face tabbataccen rubutun magabata na farko

## Labari
Labarin surat Yūsuf game da Annabi Yūsuf ne, wanda aka fassara shi da Turanci a matsayin Joseph. Yūsuf ɗayan ɗa ne na Ya'ƙub (wanda aka fi sani da Yakubu a cikin fassarar Turanci) wanda ke da baiwar fassara mafarkai. Wata rana Yussuf ya yi mafarki kuma ya ba da labarin mafarkin ga mahaifinsa wanda nan da nan ya san cewa Yussuf zai zama annabi. Mahaifinsa ya gaya masa kada ya gaya wa 'yan'uwansa su guji wata cuta. Koyaya, saboda ƙaunar Ya'qub ga Yūsuf, 'yan'uwan Yūsuf sun ji kishi. Sun so su rabu da Yussuf, don haka mahaifinsu zai ƙaunace su maimakon Yussuf. Farkon shirinsu shi ne kashe Yūsuf, amma daga baya suka yanke shawarar jefa shi cikin rijiya . Sun yiwa mahaifinsu karya sun fada masa cewa kerkeci ya kashe shi. Daga baya, ayari ya ceci Yussuf daga rijiyar, sannan ya sayar da shi ga 'Al-Aziz na Misira . 'Al-Aziz ya ɗauki Yūsuf kuma yana fatan ko dai sanya shi aiki ko ɗauke shi ɗa. Daga baya, matar mutumin ta yi ƙoƙari ta yaudare Yūsuf, amma ya ƙi. Matar da ta ga juriyarsa ta zargi Yūsuf da son cutar da ita kuma ta bukaci da a hukunta shi mai tsanani ko a tura shi kurkuku.

Wani mashaidi, bayan Yūsuf ya kare rashin laifinsa, ya shaida "idan rigarsa ta yage daga gaba, to, ta faɗi gaskiya, kuma shi yana daga maƙaryata amma idan rigarsa ta tsage daga baya, to, ta yi ƙarya, kuma shi ne daga mãsu gaskiya. " Lallai rigar ta yage daga baya. Jim kadan bayan wannan hatsarin, matan birni suna ta maganar yadda matar ke neman yaudarar Y seekingsuf. Matar 'Al-Aziz ta gayyace su zuwa liyafa, ta ba wa kowannensu wuka, sannan ta gaya wa Yusufa ya fito. Matan suka yanke hannayensu cikin tsananin mamaki. 'Ta ce, "Wancan ne wanda kuka zarge ni a kansa. Kuma lallai na nemi yin lalata da shi, amma ya ƙi yarda; idan kuwa bai aikata abin da na umurce shi ba, to tabbas za a daure shi kuma ya kasance daga cikin kaskantattu ” Yūsuf ya fi son kurkuku fiye da abin da suke kira shi don haka ya yi addu'a ga Allah. An tura Yūsuf gidan yari.

A cikin kurkukun, Yūsuf ya sadu da wasu maza biyu kuma ya fassara ɗaya daga cikin mafarkin fursunan. Daga nan aka saki fursunan kuma Yūsuf ya nemi fursunan da ya ambata baiwarsa ga sarki. Wata rana, Sarki yayi mafarki sai wannan fursunan da aka sake shi ya ambaci Yūsuf. Ya fassara mafarkin Sarki, wanda shine game da Masar ta sami fari na shekaru bakwai. Don ba shi tukuici, Sarki ya nemi a sake shi daga kurkuku kuma Sarkin ma ya bincika lamarinsa. Matar da ta yi ƙoƙari ta yaudare Yūsuf ta ba da shaida cewa ba shi da laifi, kuma gaskiya ta bayyana. An ba Yūsuf iko a Misira.

A lokacin fari na shekaru bakwai, 'yan'uwan Yūsuf sun ziyarci Misira don nema wa danginsu abinci. Bayan ganin 'yan'uwansa, Yūsuf ya gane su duk da cewa basu gane shi ba.  Yūsuf, a cikin babban matsayi na iko, ya roki cewa in sun sake zuwa, su zo da ƙaramin ɗan'uwansu Biliyaminu tare da su. Lokacin da 'yan'uwan suka dawo tare da ƙaramin ɗan'uwansu, Yūsuf ya ɗauke shi gefe kuma ya gaya masa ainihinsa. Yūsuf ya shirya shari'ar sata inda aka samu kaninsa karami da laifin sata alhali ba shi da gaskiya kuma an tsare shi daga danginsa, don haka zai iya zama tare da shi. Daga baya, lokacin da mahaifin da 'yan uwan suka fuskanci talauci sai su dawo ga Yussuf sannan Yussuf sannan ya taimaka musu ya kuma bayyana asalin sa yana neman su zo su zauna tare. 

## Wahayin Yahaya
Babu wani tabbataccen lokacin da ake tsammanin saukar surat Yūsuf, amma an kiyasta cewa ya kasance a cikin shekara ta 10 ko 11 na dawah . Watau, sanannen abu ne da aka saukar dashi shekaru 2 ko 3 kafin hijira (Hijira) daga Makka zuwa Madina wanda ke dab da ƙarshen zamanin Makkan da tafiya Makkan. Wannan Surar ta sauka ne bayan shekara guda malaman Seerah suna kiran 'am al huzun' (shekarar Bakin ciki ko Fidda rai). Shekarar nan ta kasance lokacin bakin ciki da takaici ga annabin musulunci Muhammad . Ya kasance cikin wahalhalu da yawa kuma uku daga cikin waɗannan sune mahimmancin gaske. Na farkon shine mutuwar kawunsa Abu Talib . Abu Talib shi ne kadai uba da ya bari kuma daya daga cikin mutanen da suka ba shi kariya daga cutarwar al'umma. Masifa ta biyu za ta zo ne tare da ƙaunataccen matarsa ta farko, mutuwar Khadijah. Ita ce farkon wacce ta yi imani da sakonsa kuma ita ce ta'aziyar sa. Mutuwar biyu babbar asara ce a gareshi kasancewar su mutane ne a rayuwarsa waɗanda suka himmatu da kuma kiyaye shi ta hanyar tafiyarsa. Daga baya kuma a Makka bayan mutuwar kawunsa, maguzawan sun sanya shi fuskantar matsanancin wahala yayin da yake kokarin kiran mutane zuwa ga Musulunci. Ana tsammanin amsa mafi kyau daga garin Ta'if, Muhammad ya tashi daga Makka. Koyaya, don takaicinsa, mutanen Ta'if ba su maraba da shi ba, suka ba shi wahala suka kore shi daga cikin garin ta hanyar jifan shi da duwatsu. Ya ji rauni, yana zubar da jini kuma ba shi da komai sai takaici daga mutanen Ta'if. Wannan surar an yi ta ne don daukaka ruhinsa da kuma sanyaya masa rai a lokacin da aka ƙi shi. 

### Sauran binciken
Tare da abubuwa masu muhimmanci guda uku wadanda suka nuna wahayi ga Muhammadu, malamai sun ambaci wasu abubuwan da suka faru wadanda suka haifar da saukar da surar. Kuraishawa suna so su gwada Muhammad, kamar yadda suke cikin rashin imani da iliminsa da ikon ruhaniya. Ba su yarda da shi annabi ba kuma sun shirya yaudararsa ta hanyar yin tambayar da annabin gaskiya ne kawai zai iya amsawa. Labarin Yūsuf da 'yan'uwansa, labarin da ba a ji shi ba, saboda mutanen Makka ba su da masaniya game da wannan labarin. Hakanan an fassara shi da Yusuf (ɗan Yakubu) sanannen sanannen al'adun Kirista da na Yahudawa kuma Kuraishawa ba su ji labarinsa ba. Karanta wannan labarin zai nuna annabci na gaskiya, amma mutane basu da imani cewa Muhammadu zai mallaki wannan kyauta. Lokacin da aka tambayi Muhammad, ya bayyana ta hanyar wahayinsa duk ilimin da ya sani game da labarin da ba a faɗi.  Bayan wahalhalu da aka fuskanta a cikin garin Makka, daga baya labarin Yūsuf ya bayyana don ƙarfafa zukatan mutane. Sun yi tambaya, "Ya Manzon Allah, me zai hana ka ba mu labarin wadanda suka gabata kafin mu suma sun sha wahala?"  Wannan lokacin rikice rikice ne yayin da ake tsananta wa Musulmai kuma daga baya aka tilasta su ficewa. Wannan ya zama ƙarshe na biyu ga wahayin.

## Al'adar Hadisi
Ya kasance daga Ja’afarus Sadik, jikan Muhammadu, ya ruwaito cewa, duk mutumin da ya karanta suratul Yusufa a kowace rana ko kowane dare za a tayar da shi ranar tashin kiyama da kyawu irin na Yusufu. Ba zai ji tsoron ranar sakamako ba kuma zai kasance daga cikin mafifitan muminai. 

An ruwaito Muhammad ya karfafa koyar da suratul Yūsuff ga bayi, yana mai cewa "duk lokacin da musulmi ya karanta shi kuma ya koyar da shi ga danginsa da bayinsa, Allah zai saukaka masa bakin cikin mutuwa kuma ya sanya hakan ta yadda babu wani Musulmi da zai yi masa hassada "  

## Manyan jigogi

### Bangaskiyar annabawa
Imanin annabawa kafin Muhammadu sun yi daidai da nasa. Annabawa Ibrahim, Ishaaq, Ya'qūb da Yūsuf sun gayyaci mutane zuwa saƙo iri ɗaya da Muhammad. 

### Halin Musulmi

* Yana da sanin Allah da hisabi akan ayyukan mutum
* Yana bin maƙasudin mutum yayin kasancewa ƙarƙashin iyakokin da Dokar Allah ta tsara
* Yayi imani da cewa nasara da rashin nasara gaba daya suna hannun Allah, duk abin da Allah ya so ya faru kuma babu wanda zai iya hana shi
* Yana amfani da kokarinsu zuwa ga gaskiya kuma yana dogaro ga Allah 

### Amincewa da ƙarfin zuciya
A duk tarihin Y ofsuf, Allah ya koya wa masu imani cewa mutumin da ke da halaye na Musulunci na gaske zai iya mallake duniya da ƙarfin halayensu. Misalin Yūsuf ya nuna cewa mutum mai ɗabi'a mai tsabta zai iya shawo kan mawuyacin yanayi kuma ya yi nasara. 

### Manufofin wannan Surar

# Don samar da hujja cewa annabcin Muhammadu da iliminsa ba ya dogara da bayanan da ba a tabbatar da su ba, maimakon haka an samo shi ta hanyar wahayi.
# Ya shafi taken labarin ga mutanen Kuraishawa (Kabilar shugabannin da ke Makah) kuma ta yi gargadin cewa rikicin da ke tsakaninsu da Muhammad zai kawo karshen nasarar da ya yi a kansu. Kamar yadda ya fada a cikin aya ta 7: "Lallai akwai alamu a cikin wannan labarin na Yusufa da 'yan'uwansa ga masu tambaya" 

## Hanyoyin haɗin waje

* Suratu Yusuf Mp3 
* Qur'ani 12 bayyananniyar fassarar Alqur'ani

## manazarta