Sharar halittu

**Koren Sharar Gida**, wanda kuma aka sani da "**''sharar halittu**"'', shine duk wani sharar kwayoyin halitta da za'a iya tadawa. Yawanci ya ƙunshi sharar gonaki kamar ciyawa ko ganyaye, da sharar abinci na gida ko . Koren sharar gida baya haɗa da abubuwa kamar busassun ganye, bambaro, ko ciyawa. Irin waɗannan kayan suna da wadata a cikin carbon kuma ana ɗaukarsu " sharar ruwan kasa ," yayin da sharar koren ya ƙunshi mai yawa na nitrogen. Ana iya amfani da sharar koren don ƙara haɓaka ayyukan takin zamani da yawa kuma ana iya ƙarawa cikin ƙasa don ci gaba da hawan keken abinci na gida.

## Tarin sharar kore
Ana iya tattara koren sharar gida ta hanyar tsare-tsaren tattara shinge na birni ko ta hanyar kasuwancin sarrafa sharar masu zaman kansu. Yawancin al'ummomi, musamman a cikin Ƙasar Ingila, sun ƙaddamar da sake yin amfani da sharar kore da shirye-shiryen tattarawa don rage adadin abubuwan da za a iya lalata su a wuraren sharar ƙasa. An tanadar wa al’umma, ko kuma za su iya samar da nasu, rumbunan takin da suka cika da tsiro da ragowar abinci, sannan sai a kwashe su akai-akai. Shirye-shirye irin wannan suna ba da damar al'ummomi su zama wani ɓangare na takin dattin kore wanda ke ba su damar taka rawa wajen rage yawan abincin da ake jibgewa a cikin gida  da wuraren sharar gida. 

## Amfani
Ana iya amfani da sharar kore don inganta inganci da dorewa na saman da ake ƙera masana'antu da tsafta da ingancin zubar da ruwa.  

### Ƙasashen da aka kera
Koren sharar gida wani ɓangare ne na yawancin ƙera saman ƙasa, kamar yadda yake samar da abubuwan gina jiki guda biyu don shuka tsire-tsire kuma yana ƙara yawan ƙera saman ƙasa.  Abubuwan da ke cikin katako ba sa raguwa da sauri, don haka suna ba da mafi yawan abin da ya dace don ƙarin ƙasa.  Hada sharar masana'antu kamar tokar kuda ko kurar kwal tare da koren sharar don ƙirƙirar ƙasa mai wucin gadi ba kawai yana sauƙaƙe sake dawo da tarkacen masana'antu ba da kuma kiyaye shi daga wuraren da ake zubar da ƙasa, amma yana ba da damar abubuwan gina jiki da ke cikin kayan sharar kore su koma cikin mahalli. Ta hanyar amfani da tokar gardawa tare da koren sharar gida, ƙasan da aka ƙera za su iya ƙara ƙarfin riƙe ruwa yayin da suke sake yin amfani da kayan ƙirƙira a lokaci guda wanda zai iya ɗaukar sarari a cikin rumbun ƙasa.  Wannan yana ba da damar tokar gardama da sharar kore don haɓaka matakan gina jiki na ƙasa kuma yana haɓaka hanyoyin hawan keke na halitta na gina jikin.

### Zubar da ruwa
Hakanan ana iya haɗa sharar koren tare da sharar gida da takin, samar da amintaccen zaɓi mai dorewa na muhalli don zubar da najasa .  Haɗin haɗaɗɗen kore da najasa yana kawar da haɗarin da ƙwayoyin cuta da ƙazantar da ke cikin sharar najasa za su iya haifar da muhalli.  Yin amfani da koren sharar gida don zubar da shara ba wai yana rage yawan najasa da ake konawa da zubarwa a kowace shekara ba, har ila yau yana saukaka hawan keken dattin najasa zuwa cikin muhalli. Sannan Za a iya amfani da ragowar da aka haɗa tare da waɗannan sharar gida don amfanin gona.  Wannan tsari yana rage yawan sharar da ake zubarwa cikin wuraren sharar ƙasa da sauran wuraren ajiyar shara kuma yana ba da damar yin hawan keke na sinadarai masu gina jiki gaba ɗaya ta cikin yanayi.

### Makamashi mai sabuntawa

Ana iya amfani da iskar gas da aka kama daga sharar koren da za a iya amfani da ita azaman mai. Koren sharar gida na iya hada da amfanin gona mara abinci, wanda ke rube don samar da ethanol cellulosic. Sanna Kuma Hakanan zai iya taimakawa rage buƙatun iskar gas, wanda ke samar da iskar gas mai yawa, kamar carbon dioxide, lokacin da aka ƙone.

### Lafiyar ƙasa
Har ila yau, an danganta takin dattin koren da ke da nasaba da dakile cututtuka da ke haifar da ƙasa kamar daskarewa da ruɓewar saiwar da ke shafar manyan ayyukan noma kamar gidajen gonaki da manyan gonaki. Wannan ingancin na hana cutar yana da tasiri mai kyau ga ƙasashe masu tasowa waɗanda ba su da fasaha ko albarkatun don siyan taki mai Matuƙar tsada.

Ƙara takin da ke ɗauke da rago da ɓangarori na karafa masu nauyi zuwa ƙasa na iya ɗaga ƙarfe mai nauyi na ƙasa kuma yana ƙara yuwuwar waɗannan karafa don canzawa zuwa tsire-tsire. Lokacin da aka ƙara sharar halitta, ko Kuma a kore a cikin waɗannan samfuran ƙasa, an nuna ɗaukar ƙarfe mai nauyi na shuka yana rage yawan amfani da karafa idan aka kwatanta da sauran nau'ikan takin da ya ƙunshi abubuwa kamar sludge na najasa.  Wannan na iya kare masu amfani da muhalli daga haɓakar halitta wanda ke haifar da dogon lokaci na tarin ƙwayoyin ƙarfe masu nauyi a cikin ƙasa da rayuwar shuka na yanki. 

## Duba sauran abubuwa

* zubar da sharar lambu
* Biomass
* Biomass zuwa ruwa
* Biomass dumama tsarin

## Manazarta