Malalar Man ExxonMobil ta 2010

A ranar 1, ga watan Mayun 2010, wani bututun ExxonMobil da ya fashe a jihar Akwa Ibom a Najeriya, ya zubar da fiye da galan miliyan ɗaya a cikin rijiyar, ya kuma ba da gudummawa ga manyan matsalolin muhalli a yankin Neja Delta .  Ambaliyar ruwan ta afku ne a wani dandali na Exxon mai nisan mil 20-25 (kilomita 32-40),a gaɓar teku wanda ke ciyar da tashar fitar da mai na Qua Iboe .  Kamfanin Exxon Mobil ya ayyana ƙarfi majeure kan jigilar man Qua Iboe sakamakon lalacewar bututun mai.  Ruwan da ke cikin rijiyar mai na Qua Iboe ya fitar da kimanin ganga 232, na danyen mai zuwa cikin Tekun Atlantika wanda ke gurɓata ruwa da matsugunan bakin teku a yankunan da ke da kamun kifi da ke kusa da Akwa Ibom da Cross River.  

## Illoli.
Da yawa daga cikin mazauna yankin sun tabbatar da lalacewar muhallin da ake zargin ya taso ne sakamakon ledar. An bar zubewar man da aka yi a ƙorafe-ƙorafen ramuka na tsawon shekaru da dama, yana gurɓata iska, ƙasa, da ruwan al'ummomin da suke fama da talauci.  Najeriya na ganin ƙaruwar kayan noman da za ta yi a gaba ne a yankunan da ke cikin teku, kuma ba ta son zubar da ruwa a wurin don ƙara matsalolin muhallinta.  Binciken da Sahara Reporters ta yi ya nuna cewa masuntan sun yi jigilar kifin da aka kashe a malalar man da kamfanin ExxonMobil ya yi a wani wuri mai tazarar kilomita 20, daga gaɓar tekun inda suka kai wa jama’a da ba su ji ba gani ba.  Ƙungiyar kare haƙƙin mahalli ta Najeriya ta fitar da bukatar Naira biliyan 51, (dala miliyan 100), daga kamfanin ExxonMobil a Najeriya saboda gazawar da suka yi na biya diyya ga masunta a yankunan gaɓar tekun da suka yi mummunar asara sakamakon ayyukan hakar mai da kuma malalar mai.  An kuma ga kwalta mai kauri a bakin tekun da kuma slicks na mai.  Malalar dai ta ƙara ta'azzara matsalar gurbacewar muhalli a yankin Delta. Gwamnatin Najeriya ta yi ƙiyasin cewa an samu malalar sama da 7,000, manya da ƙanana, tsakanin shekarar 1970, zuwa 2000, kamar yadda BBC ta ruwaito. Wato kusan zubewa 300, ne a shekara, kuma wasu zubewar sun shafe shekaru suna zubewa.  An ga faffaɗan yankin Delta da aka lulluɓe da kwalta da tafkunan ɗanyen mai da suka tsaya cik sakamakon malalar mai da aka yi a baya. 

## Ƙoƙarin tsaftacewa.
An ambato kamfanin ExxonMobil na Najeriya ne da rahoton yin amfani da tarwatsawa a kusa da gaɓar teku domin daƙile malalar man.  An ɗauki waɗannan tarwatsuwa a matsayin keta ƙa'idodin muhalli a cikin masana'antar mai.  Rev. Samuel Ayadi, shugaban ƙungiyar masunta masu sana’a ta Najeriya (ARFAN) reshen jihar Akwa Ibom, ya bayyana cewa kamfanin ExxonMobil na da dabi’ar yin amfani da magunguna masu hatsarin gaske waɗanda a kimiyance suka tabbatar suna da guba ga rayuwar bil’adama da na ruwa wajen tsaftace malalar mai a duk lokacin da ta faru. .  Ya kuma lura cewa masu tarwatsawa sun fi danyen mai hatsari domin yana karya ɗanyen mai ya nutse a kan gadon teku inda yake kashe kwayan kifi da ‘yan yatsu ta yadda zai shafe tsararraki na kifin da sauran abinci da na ruwa da suka hada da ruwa. sarkar abinci. 

## Rigima.
Biyo bayan malalar da aka yi a ranar 1, ga watan Mayu, zanga-zangar da mata da matasa suka yi a yankunan sun kawo cikas ga aikin hako mai a Mobil na tsawon kwanaki biyu, inda rahotanni suka ce sojoji sun lakaɗa wa masu zanga-zangar lakaɗawa, ciki har da wata mata da ta samu karaya a kafa.  Zanga-zangar ta kai ga taron ranar 20, ga watan Mayu tare da masu ruwa da tsaki daga Gwamnatin Jihar Akwa Ibom, Mobil, da kuma al'ummomin da suka karɓi baƙuncinsu.  Daga cikin batutuwan da aka taɓo akwai “batun da kamfanin mai ke yi wa wata al’umma gaba da wani.” 

## Duba kuma.

* Matsalar muhalli a yankin Niger Delta.

## Manazarta.