Tasirin canjin yanayi a kan halittu

Canjin yanayi yanzu yana canza halittu, yana shafar yanayin halittu na ƙasa da na ruwa. Canjin yanayi yana wakiltar canje-canje na dogon lokaci a cikin zafin jiki da matsakaicin yanayin yanayi. Wannan yana haifar da karuwa mai yawa a cikin mitar da tsananin Abubuwan da suka faru na yanayi. Kamar yadda yanayin yanayi na yankin ke canzawa, canji a cikin tsire-tsire da Dabbobi ya biyo baya. Misali, daga cikin nau'o'in 4000 da Rahoton Bincike na shida na IPCC ya bincika, an gano rabin sun canza rarraba su zuwa mafi girman latitudes ko tsawo don mayar da martani ga canjin yanayi.

Bugu da ƙari, canjin yanayi na iya haifar da rushewar muhalli tsakanin jinsunan da ke hulɗa, ta hanyar canje-canje a cikin halayyar da phenology, ko ta hanyar rashin daidaituwa na yanayi. Misali, canjin yanayi na iya haifar da jinsuna su motsa a wurare daban-daban, wanda zai iya rushe hulɗar su da juna.

Ana bayar da misalan tasiri akan wasu nau'ikan halittu a cikin masu zuwa. Bincike kan kwararowar hamada yana da sarkakiya, kuma babu wani ma'auni guda daya da zai iya ayyana dukkan bangarori. Duk da haka, ana sa ran za a sami ƙarin matsananciyar sauyin yanayi zai ƙara yawan busasshiyar ƙasa a nahiyoyin duniya. Yawancin fadada za a gani a yankuna kamar "kudu maso yammacin Amurka ta Arewa, arewacin Afirka, kudancin Afirka, da Ostiraliya". 

Duwatsu sun rufe kusan kashi 25 cikin 100 na farfajiyar duniya kuma suna ba da gida ga fiye da kashi ɗaya cikin goma na yawan mutanen duniya. Canje-canje a cikin yanayin duniya suna haifar da haɗari da yawa ga wuraren zama na dutse.

Boreal gandun daji, wanda aka fi sani da *Taiga*, suna dumama da sauri fiye da matsakaicin duniya,  wanda ke haifar da yanayin bushewa a cikin Taiga, wanda ke haifar le yawan tasirin da ke biyowa.  Canjin yanayi yana da tasiri kai tsaye a kan yawan amfanin gandun daji, da kuma lafiyarta da sake farfadowa.

Kusan babu wani tsarin halittu da ke da rauni ga canjin yanayi kamar coral reefs. Kimanin da aka sabunta a  ya nuna cewa ko da a matsakaicin karuwar duniya na  ° C (2.7 ° F) a kan yanayin zafi na masana'antu, kawai 0.2% na coral reefs na duniya za su iya tsayayya da raƙuman ruwa, sabanin 84% da za su iya yin hakan yanzu, tare da adadi ya sauka zuwa 0% a 2 ° C (3.6 ° F) warming da kuma bayan haka.

## Kalmomin da rarrabuwa
A Duniya, halittu sune manyan sassan da ke cikin yanayi halittu, wanda al'umma ta halitta ta musamman da kuma yanayin yanki da aka raba. Biome guda ɗaya zai haɗa da tsarin halittu da yankuna masu yawa. Dangane da rarrabawar Asusun Kula da namun daji na Duniya, yanayin ƙasa, na ruwa da na ruwa mai laushi kowannensu ya ƙunshi *daruruwan* yankuna, kusan nau'ikan halittu *goma sha biyu*, da kuma adadi ɗaya na yankuna na halittu

## Tasirin Gabaɗaya
Rahoton Bincike na huɗu na IPCC na 2007 ya kammala cewa a cikin shekaru talatin da suka gabata, dumama da mutum ya haifar da wataƙila yana da tasiri ga tsarin halittu da yawa. Rahoton Bincike na shida ya gano cewa rabin dukkan jinsunan da ke da bayanai na dogon lokaci sun sauya kewayon su zuwa pole (ko sama ga jinsunan dutse). Kashi biyu bisa uku sun sami abubuwan da suka faru a farkon shekara a baya. Yawancin lokutan kiwo na nau'in tsuntsaye na Turai an canza su zuwa lokutan da suka gabata, kamar yadda sauye-sauye a kwanakin kiwo suka nuna. Yankin daruruwan tsuntsayen Arewacin Amurka sun koma arewa a matsakaicin 1.5 km / shekara a cikin shekaru 55 da suka gabata.&nbsp;

Bugu da ƙari, canjin yanayi na iya rushe yanayin muhalli tsakanin jinsunan da ke hulɗa, ta hanyar canje-canje akan halayyar da phenology, ko ta hanyar rashin daidaituwa na yanayi. Rushewar ƙungiyoyin jinsuna-nau'in yana da yiwuwar sakamako na motsi na yanayi na kowane nau'in jinsuna a wurare daban-daban. Canjin yanayi na iya, saboda haka, haifar da wani halaka, mafi shiru kuma mafi yawan an yi watsi da shi: halakawar hulɗar jinsuna. A sakamakon rarraba sararin samaniya na ƙungiyoyin jinsuna, Ayyukan yanayin halittu da aka samo daga hulɗar halittu suma suna cikin haɗari daga rashin daidaituwa na yanayi.

Dukan rikice-rikicen yanayin halittu za su faru a baya a ƙarƙashin canjin yanayi mai tsanani: a ƙarƙashin yanayin  mai tsananin fitarwa, yanayin halittu a cikin tekuna masu zafi zai zama na farko da za su fuskanci rikice-rikice na kwatsam kafin 2030, tare da gandun daji na wurare masu zafi da ke biyo baya ta 2050. Gabaɗaya, kashi 15% na tarurrukan muhalli za su sami sama da kashi 20% na jinsinsu ba zato ba tsammani idan kamar yadda zafin jiki ya kai  ° C (7.2 ° F); akasin haka, wannan zai faru da ƙasa da 2% idan zafin ya kasance ƙasa da 2 ° C (3.6 ° F). 

## Abubuwan da ke rayuwa a duniya

### Yankin hamada da wuraren da ba su da ruwa
Bincike game da hamada yana da rikitarwa, kuma babu ma'auni guda ɗaya wanda zai iya bayyana dukkan fannoni. Koyaya, ana sa ran canjin yanayi mai tsanani zai kara yawan wuraren da ba su da ruwa a nahiyoyin duniya: daga 38% a ƙarshen karni na 20 zuwa 50% ko 56% a ƙarshen karni ya 21, a ƙarƙashin "mai matsakaici" da kuma hanyoyin wakilci masu zafi 4.5 da 8.5. Za a ga mafi yawan fadada a yankuna kamar "kudu maso yammacin Arewacin Amurka, iyakar arewacin Afirka, kudancin Afirka, da Ostiraliya

## Manazarta