Khadījah Jahamī

Khadijah Muhammad Abdullah Al-Jahamī ( Arabic ; 15 Maris 1921 - 11 Agusta 1996), wacce aka fi sani da Bint al-Watan, marubuciya ce kuma mai watsa shirye-shiryen rediyo ta Libya, wacce ake ɗaukarta ɗaya daga cikin waɗanda suka fara fafutukar kare haƙƙin mata tun lokacin mulkin mallaka na Italiya a Libya.

## Rayuwar farko
An haifi Al-Jahamī a Benghazi a ranar 15 ga Maris, 1921.  Mahaifinta mawaki ne Muhammad Abdullah al-Jahmi, wanda ya yi aiki a matsayin mai rubuta rubutu a jaridar *Barid Barqa* da gwamnatin mulkin mallaka ta Italiya ta buga.  Mahaifinta ya ƙarfafa ta ta halarci makaranta tun tana da shekaru bakwai, inda aka koyar da ita da Italiyanci, da kuma Larabci.  Tun tana ƙarama, ta rubuta wa Benito Mussolini wasiƙa tana sukar mulkin mallaka na Italiya a Libya. 

A lokacin Yaƙin Duniya na Biyu, Al-Jahamī ta yi aikin sa kai a matsayin ma'aikaciyar jinya.  A shekarar 1947 ta shiga Makarantar Gimbiya da ke Benghazi, inda ta yi karatu har zuwa watan Agusta na 1952.  Daga nan ta tafi Masar don yin karatu a Makarantar Abdeen da ke Alkahira, wadda ta kammala a shekarar 1956. 

## Sana'a
Bayan kammala karatun al-Jahamī, ta koma Benghazi a watan Oktoban 1956 don ta fara aiki a matsayin mai watsa shirye-shirye a Radio Benghazi.  Ta zama mace ta biyu mai watsa shirye-shirye a Libya, bayan Hamida Abu Amer .  Daga baya ta koma Tripoli don ci gaba da aikin jarida.  An tura ta zuwa wani kwas na horo na kwanaki 100 inda ta hadu da shugaban kasar Tunisia Habib Bourguiba .  Ta hanyar aikinta da shirin "The Audible Theatre", ta yi wasannin kwaikwayo na rediyo da yawa, da kuma gabatar da shirye-shiryen rediyo da dama, wadanda da yawa daga cikinsu sun mayar da hankali kan lafiya, yara da mawakan Larabawa, da sauran batutuwa da dama.  Waɗannan wasannin kwaikwayo sun kasance masu mahimmanci wajen bai wa al'amuran mata musamman damar isa ga masu sauraro da yawa. 

Al-Jahamī kuma marubuciya ce wadda ba ta wuce rediyo ba, wadda ta rubuta littattafai da dama, waƙoƙi da waƙoƙi, waɗanda mawaƙa da yawa na Libya suka rera.  Waƙar da ta fi shahara ita ce *Nour Al-Ain*, wadda Muhammad Marchan ya rera. 

A matsayinta na mawallafi kuma editan mujalla, ta kafa *Al-Bayt (Mujallar Mata)* a ranar 5 ga Janairu 1964, kuma ita ce mai ita kuma editan ta a wani lokaci.  Ta kafa mujallar yara ta farko a Libya, *Al-Amal*, kuma an nada ta editan a ranar 1 ga Oktoba 1974.  Mujallar ta ƙarfafa matasa su sami horo a matsayin 'yan jarida. 

A cikin tsarin ƙungiyoyin kwadago da siyasa, ta kasance muhimmiyar rawa a kafa ƙungiyar mata ta Janar a Libya, wacce ta kasance haɗakar ƙungiyoyin mata da dama a shekarar 1970.  Ta zama shugabar ƙungiyar a shekarar 1972.  A shekarar 1977 aka sake sanya wa ƙungiyar suna Ƙungiyar Mata ta Jamahiriya. 

Al-Jahamī ta rasu a ranar 11 ga Agusta 1996 kuma aka binne ta a garinsu na Benghazi.  An haife ta a Libya.

## Kyaututtuka

* Kyautar Al-Fateh don Adabi da Fasaha (1996) – girmama aikinta a matsayin mai rubuta waƙa da kuma tasirin al'adun rayuwarta. 
* Kyautar Mirza daga Kwalejin Shari'a - fafutukar kare hakkin mata. 

## Gado
A shekarar 2019, Abdul Rahman Shalgam, tsohon ministan harkokin waje na Libya, ya rubuta cewa al-Jahamī "ta ƙaddamar da juyin juya halin zamantakewa cikin natsuwa" ta hanyar rubuce-rubuce da watsa shirye-shiryenta, duk da adawa daga sassan masu ra'ayin mazan jiya na al'ummar Libya.  Wani ɓangare na jan hankalinta ga watsa shirye-shiryenta ya kasance saboda "lafazin gabashin Libya mai laushi", da kuma salon sirri da maraba da take amfani da shi wajen jan hankalin dukkan sassan al'umma. 

An sanya wa wasu cibiyoyi na Libya suna da sunan ta, ciki har da makarantu da dakunan karatu, da kuma ɗakin karatu na mata da ke Tripoli. 

An buga tarihin al-Jahamī guda biyu. A shekara ta 2006 aka buga littafin *Khadija El-Jahmi: Rabin Ƙarni na Ƙirƙira (خديجة الجهمي: نصف قرن من الإبداع)* ta Amina Hussein Bin Amer.  A wannan shekarar kuma littafin Asmāʼ Muṣṭafá Usṭá *ni Khadija El-Jahmi (أنا خديجة الجهمي)* ita ma ta fito. 

## Manazarta