Bautar da Bayi a Misira ta Dā

**Bauta a ƙasar Masar ta dā** ta wanzu aƙalla tun lokacin Tsohon Mulki. Tattaunawar bauta a Masar ta Fir'auna tana da rikitarwa ta hanyar kalmomin da Masarawa suka yi amfani da su don yin nuni ga nau'ikan bauta daban-daban a tsawon tarihin daular. Fassarar shaidar rubutu na nau'ikan bayi a tsohuwar Masar yana da wahala a bambanta ta hanyar amfani da kalmomi kaɗai.  Akwai nau'ikan bayi guda uku a Masar ta dā: bautar taɗi, haɗaɗɗiyar aiki, da aikin tilastawa.    Hatta waɗannan nau'ikan bautar da ake ganin sun bambanta suna da sauƙi ga fassarar mutum ɗaya. Al'adun ƙwadago na Masar sun ƙunshi mutane da yawa na matsayi na zamantakewa daban-daban.

Kalmar da aka fassara a matsayin "bawa" daga harshen Masar ba ta yi daidai da ƙa'idodin zamani ko matsayin aiki na gargajiya ba. Rubutun Masarawa suna nufin kalmomin 'bꜣk' da 'ḥm' waɗanda ke nufin ma'aikaci ko bawa. Wasu harshen Masar suna nufin mutane masu kama da bayi a matsayin 'sqr-ꜥnḫ', ma'ana " fursuna mai rai; fursuna na yaki".  Ana ganin nau'ikan aikin tilastawa da bauta a duk faɗin ƙasar Masar ta dā. Masarawa sun so su mallaki masarautun su kuma za su canza ra'ayoyin siyasa da zamantakewa don amfanar tattalin arzikinsu. Kasancewar bautar ba wai kawai ya sami riba ga tsohuwar Masar ba, amma ya sauƙaƙe don kiyaye iko da kwanciyar hankali na masarautu.  

## Tarihi

### Tsohuwar Masaurata
A lokacin Tsohon Mulkin tsohuwar masarautar, fursunonin yakin da sojojin Masar suka kama ana kiran su *sqr.w-ꜥnḫ* ("fursunoni masu rai"; tushen ma'anar *sqr* shine "yajin aiki, buga,"  don haka an sanya shi a matsayin "(wanda ya kasance) an kashe"). Wannan ba wani takamaiman kalma ba ne na “bawa” amma ga fursunonin yaƙi, kamar yadda aka riga aka faɗa. Kalmar, 'ḥm', ta fito da aƙalla amfani guda biyu: 1) "Mai aiki" da 2) "Bawa". Takaddun shaida sun wanzu tun farkon mulkin Sneferu, a cikin ƙarni na 26 BC, yakin basasa a cikin yankin Nubia, wanda za a yiwa waɗanda aka kama da laƙabi *skrw-ꜥnḫ* - da kuma Libyans waɗanda za a yi amfani da su don yin aiki - ba tare da la'akari da nufinsu ba - ko - idan an ba da garanti, za a ba da izinin shiga soja. 

Taimakon da aka samu daga wannan lokaci ya nuna fursunonin yaƙi da aka kama tare da ɗaure hannayensu a bayansu. An yi wa Nubia hari-saboda kusancinta kusa da yanki, kamancen al'adu, da kuma gasa a cikin mulkin daular, sannan fa'idar yakin neman mallakar fursunonin yakin ƙasashen waje ya faɗaɗa zuwa Libya da Asiya. Masarawa na gida kuma sun shiga bauta saboda rashin kwanciyar hankali da kuma basussuka. Jami'an da suka yi amfani da ikonsu kuma za a iya mayar da su bauta. 

### Lokacin Tsakanin Farko da Mulkin Tsakiya
A lokacin Tsakanin Farko, an fara bayyana bayi a matsayin maza masu daraja amma sun ci gaba da bi da su a matsayin dukiya. Lokacin da ba za a iya biyan kuɗin da aka ba da bashi ga masu arziki a cikin al'ummar Masar ba, an sayar da dangin - musamman mata - don dawo da bautar. A lokacin Masarautar Tsakiya, rubuce-rubuce sun nuna cewa ma'aikatan da aka tilasta sun haɗa da masu shiga (*hsbw*), 'yan gudun hijira (*tsjw*), da ma'aikatan sarauta (*hmw-nsw*). Papyrus na Reisner da papyri na El Lahun suna nuna fursunoni suna aiki a kamfanonin gwamnati. Papyrus Brooklyn 35.1446 kuma ya nuna aikin tilas da ake yi a ƙasar noma.

Barori, musamman na asalin Levantine an haɗa su a sansanonin ghetto don yin aiki ga jihar da suke rayuwa a cikin mawuyacin hali, galibi har da dukan masugidansu. Kalmar "Namiji Asiya" a cikin tsohuwar harshen Masar ta zama daidai da "bawa". 

Idan wani mutum da aka tilasta masa yin aikin ya yi ƙoƙarin tserewa ko kuma bai yi aiki ba, za a iya yanke masa hukuncin ɗaurin rai da rai. Ɗaya daga cikin Papyri na Lahun ya kwatanta misalin abin da ya faru: “Oda ta fito daga Babban gidan yari a shekara ta 31, wata na uku na lokacin bazara, rana ta 5, cewa a yanke masa hukunci tare da dukan iyalinsa don yin aiki don rayuwa a filin gwamnati, bisa ga hukuncin da kotu ta yanke. Balaguron soji ya ci gaba da rage Asiyawa zuwa bauta, kuma bayi mallakar gwamnati (ma'aikatan sarauta) sun yi tarayya a matsayi ɗaya da waɗannan bayin Asiya. 

Mutanen Asiya sau da yawa suna da sunayen Masar amma wani lokaci rubuce-rubucen ko papyri suna ambaton su har yanzu suna amfani da cancantar ƙabilun, kamar wanda ya ambaci "Asiatic Aduna da ɗanta Ankhu". Dukansu bayin Asiya da na gwamnati suna iya yin ayyuka iri-iri: "Mun sami ma'aikatan sarauta suna aiki a matsayin masu aikin fage, masu aikin gida, da masu sana'a; ƴan kwadago mata a matsayin masu gyaran gashi, masu aikin lambu, da masaƙa." Idan ma'aikacin gida ya kasa yin aikinsu yadda ya kamata, ana iya kore su daga gidan da suke aiki. A wasu lokuta, bayin sun zama kamar sun zama masu mahimmancin zuciya ga gidansu kamar yadda aka nuna akan kwano na Alkahira. 

## Manazarta