Amal Bayou

**Amal Bayou**  (Larabci: أمل بايو), an haife ta a shekarar 1957/1959 – 24 Oktoba 2017. Ta kasance 'yar kasar Libiya kuma 'yar siyasa wacce ta yi aiki a Majalisar Wakilai tun daga shekarar 2014 har zuwa rasuwarta a shekarar 2017. Bayou ta kasance fitacciyar mai fafutukar kare hakkin mata da sauyin zamantakewa a Libya, kuma an dauke ta a matsayin 'yar siyasa mai matukar farin jini' a cikin kasa. 

## Tarihin Rayuwa
An haifi Amal Bayou tsakanin 1957 zuwa 1959. Ta sami digirin digiri na uku a fannin ilmin halitta daga jami'a a Jamus, kuma ta yi "tsawon lokaci" a kasar. A wani lokaci, Bayou ya koma Libya, ya zama farfesa a fannin nazarin halittu a jami'ar Benghazi a 1995; ta rike wannan matsayi har zuwa rasuwarta a shekarar 2017.

A zaben 'yan majalisar dokokin kasar Libya a shekarar 2014, an zabi Bayou a matsayin dan majalisar wakilan kasar Libya, wanda ya wakilci daya daga cikin kujerun da aka kebe na Benghazi na mata. Bayou ya samu kuri'u 14,086, wanda shi ne na uku mafi yawan kuri'u da aka kirga a daukacin zaben.  Majalisar Wakilai, wacce ta kasance daya daga cikin manyan bangarori biyu a yakin basasar Libya na biyu - masu yaki da Gwamnatin Yarjejeniyar Kasa - da ke iko da gabashin Libya kuma sun hadu a birnin Benghazi. Bayou ta kasance mai goyon bayan kiyaye babban birnin Benghazi, saboda ta bayyana cewa mayakan sa-kai na gida za su kare majalisar wakilai kamar yadda suka kare majalisar wucin gadi ta kasa a lokacin yakin basasar 2011.. Sai dai bayan da aka kashe dan uwanta a wani harin makami mai linzami da aka kai birnin a farkon shekarar 2015, Bayou ta bi sahun sauran 'yan majalisar wakilai wajen tserewa zuwa birnin Tobruk mai tashar jiragen ruwa na gabashin kasar.

An yi la'akari da shi "mafi shahara", Bayou ta kasance mai sukar tsarin mulki a Libya a lokacin da take mulki. Mai adawa da Abdullah al-Thani, wanda ke da goyon bayan Majalisar Wakilai ta zama firaministan kasar Libya, ta musanta ikirarin cewa an kashe shi a wani yunkurin kashe shi a shekarar 2015, tana mai zargin cewa "wani farce ne a kokarin da ake yi na farar fata. [shi]." Daga baya a shekara ta 2015, lokacin da al-Thani ya gabatar da murabus dinsa ga majalisar wakilai saboda tabarbarewar al'amura a kasar, Bayou ya bayyana cewa gwamnatinsa ta kasance mai rauni kuma ta kasance " gazawa", kuma "ba shi da kwarewa"  Ta kuma soki Sadiq Al-Ghariani, babban muftin kasar Libya, wanda majalisar wakilai ta zarge shi da goyon bayan kungiyoyin kishin Islama da kungiyoyin 'yan ta'adda; Bayou ya bayyana cewa "majalisar ba za ta yi kasa a gwiwa ba wajen daukar kwararan matakai kan mufti".

A tsawon rayuwarta, Bayou ta goyi bayan "tsari iri-iri na zamantakewa da siyasa", kuma ta kasance fitacciyar mai fafutukar kare hakkin mata a kasar. Daya daga cikin mata 32 da aka zaba a majalisar wakilai a shekarar 2014, Bayou ta kasance mai goyon bayan ware mata kujeru a majalisar dokoki, tana mai cewa: “Da farko ina adawa da gabatar da kason mata a zabukan kasa. Tunanin ya zama dole al'ummar Libiya ba ta shirya tsaf ba tukuna". Ta kuma soki yadda ake tafiyar hawainiya wajen ciyar da 'yancin mata a kasar bayan juyin juya halin Libiya, ta kuma bayyana cewa har yanzu ana daukar mata a matsayin 'yan kasa na biyu. A cikin 2015, ta yi magana a wani taron da kwamitin majalisar Turai kan 'yancin mata da daidaiton jinsi ya gudanar, inda ya tattauna "kalubale da damammaki a cikin shigar mata a fagen siyasa". Bayou ya kuma ba da agaji ga iyalan da aka kashe ko aka bace a lokacin rikicin kasar Libya, tare da kafa wani shiri na matasa mai suna "Youth of Benghazi Libya"

Bayou ta rasu ne sakamakon ciwon daji a ranar 24 ga Oktoba, 2017, kuma an binne ta a makabartar Hawari. Bayan rasuwar ta, ‘yan majalisar wakilai daga sassan siyasa sun yi ta’aziyya. Jaridar Libya Herald ta rubuta cewa mutuwarta "ta yi wa [majalisar wakilai] fashin wani mai fafutuka da ya yi kokarin samar da sulhu tsakanin bangarori daban-daban, musamman tsakanin wadanda suka kaurace wa majalisar wakilai da wadanda suka shiga ciki". Yayin da Bayou ta mutu a ofis, da a ce za a yi zaben fidda gwani na maye gurbin ta; duk da haka, saboda yanayin siyasar Libya, ba a sani ba ko hukumar zabe ta kasa ta iya shirya zaben fidda gwani. 

## Manazarta