Gaius Trebonius

**Gaius Trebonius** (c. 92 BC - Janairu 43 BC) ya kasance kwamandan soja kuma ɗan siyasa na marigayi Jamhuriyar Roma, wanda ya zama mai ba da shawara a cikin 45 BC. Ya kasance abokin Julius Kaisar, bayan ya yi aiki a matsayin wakilin sa kuma ya yi yaƙi a gefensa a lokacin yakin basasa, kuma yana daga cikin masu makircin kisansa kai.

## Farkon aiki

A wannan shekarar, Trebonius ya ba da shawarar *Lex Trebonia* ga Majalisar Ƙabilar cewa wakilan Pompey da Marcus Licinius Crassus">Crassus sun karɓi lardunan Siriya, Hispania Citerior da Hispania Ulterior. Bugu da ƙari, cewa umarnin su zai kasance na tsawon shekaru biyar, kuma cewa masu mulki za su mallaki haƙƙin yin yaƙi ko zaman lafiya a kan ra'ayinsu. Cato, sanannen abokin adawar Pompey, ya yi magana game da lissafin, yana ƙoƙari ya hana yunkurin, wanda ya sa Trebonius ya fara fitar da shi daga Forum, kafin ya umarci a kai shi kurkuku. Koyaya, babban Taron da ke tare da Cato ya sa Trebonius ya canza tunaninsa kuma ya ba da umarnin a sake shi. Daga ƙarshe an zartar da dokar, tare da umarni na shekaru biyar ga Pompey, wanda ya karɓi larduna biyu na Spain, da Marcus Licinius Crassus, wanda ya sami Siriya.

## Wakilin Kaisar
A matsayin lada ga hidimar da ya yi wa masu nasara, a cikin 54 BC, an sanya shi ɗaya daga cikin wakilan Julius Kaisar, tare da wanda ya yi aiki na shekaru biyar masu zuwa a lokacin yakin neman zaɓe na Kaisar a Gaul, tare da Kaisar yana yin sharhi game da aikinsa a waɗannan shekarun. A shekara ta 54 KZ ya bi Kaisar a lokacin Tafiyar ta biyu zuwa Burtaniya, inda aka sanya shi a matsayin mai kula da runduna uku waɗanda suka sami nasarar kayar da hari da sojojin Cassivellaunus suka shirya. Bayan dawowar Kaisar zuwa Gaul, Trebonius, tare da runduna ɗaya, an ajiye su don hunturu tare da Belgae a Samarobriva .  Daga nan ya bi Kaisar don taimakawa Quintus Cicero wanda aka kewaye shi a farkon tawaye na Ambiorix game da ikon Romawa na Gaul.

A cikin 53 BC, an ba Trebonius umarni na musamman a kan Eburones,  musamman don tayar da yankin da ke kusa da Huy.  Bayan shan kashi na Ambiorix, ya ci gaba da bauta wa Kaisar; a cikin 50 BC an sanya shi a matsayin mai kula da wuraren hunturu a Belgic Gaul, a matsayin kwamandan runduna huɗu yayin da Kaisar yake Ravenna, yana shirin fuskantar Pompey da abokan gaba a Majalisar Dattijai. Lokacin da Kaisar ya ji cewa Mai ba da shawara Gaius Claudius Marcellus ya nemi Pompey ya kare jihar daga Kaisar, sai ya umarci Trebonius a ranar 20 ga Oktoba 50 BC ya dauki runduna uku kuma ya koma Matisco, inda zai jira ƙarin umarni. Wadannan sun isa a watan Afrilu na shekara ta 49 KZ, inda Kaisar ya umurce shi da ya yi tafiya zuwa Massilia don ya dauki umurni da sababbin rundunonin soja guda uku daga Arewacin Italiya kuma ya fara kewaye Massilia. Da ya isa a kusa da Afrilu 3, 49 BC, Trebonius ya fara shirye-shiryen kewaye a ƙarƙashin idon Kaisar, kafin ƙarshen ya bar Trebonius a ranar 14 ga Afrilu yana kula da hare-haren ƙasa, yayin da Decimus Brutus Albinus ya umarci sojojin ruwa. Kafin ya fara kewaye, Trebonius ya tattara ma'aikata da shanu daga Lardin, ya ba da umarnin katako da itace da suka dace da aikin wattle, sannan ya ci gaba da gina babban terrace.

Siege din ya kasance daga Afrilu 19 zuwa Satumba 6, yayin da Trebonius ya kafa wani shinge don toshe garin ta ƙasa. Ya kuma gina terraces don kai hari kai tsaye ga ganuwar, kuma ya yi amfani da raguna da ma'adanai don ƙoƙarin karya ganuwar. A ƙarshe, a farkon watan Yuli, mutanen Trebonius sun shiga bango, kuma Massiliots sun kusanci Trebonius kuma sun roƙe shi ya dakatar da ayyukan har zuwa zuwan Kaisar, inda za su yarda su mika wuya a gare shi. Trebonius, bayan ya tattauna da abokan aikinsa, ya amince da dakatar da harin, kamar yadda Kaisar ya gaya masa a kowane hali cewa ya mamaye garin. Wannan ya haifar da sojojinsa su zama marasa farin ciki, yayin da suke fatan kwashe garin kuma sun zargi Trebonius da dakatar da harin, kuma an kiyaye su ne kawai a karkashin iko da babban wahala. Sa'an nan a ƙarshen watan Agusta, Trebonius ya yi mamakin lokacin da Massiliots suka fashe daga garin, suka yi amfani da rashin masu gadi da aka sanya a kusa, kuma suka lalata kayan aikin kewaye wanda ya karya ganuwar. Saboda haka Trebonius ya ci gaba da kewayewa, kuma ya ci gaba tilasta tsaron su. Massiliots, da suka ji labarin nasarar Kaisar a Spain, sun sake miƙa wuya, kuma sun nemi Trebonius ya sake jira Kaisar. Ya yarda, kodayake a wannan lokacin ya nace cewa masu kare su ba da makaman su, dukiyarsu da jiragensu, don haka ya kawo karshen kewaye.

## Mai kisan Kaisar da Mai Ceto
Bayan Kaisar zuwa Italiya, an zabi Trebonius a matsayin mai kula da birni a cikin 48 BC, kuma an ba shi aikin gudanar da dokokin bashin Kaisar. A cikin wannan, dole ne ya magance burin Marcus Caelius Rufus, *Praetor peregrinus*, wanda ya juya wa Kaisar baya kamar yadda yake fatan matsayin Urban Praetor. Dokokin bashin Kaisar sun sace shi damar da zai biya bashin da yake da shi, don haka ya ƙuduri aniyar hana Trebonius gudanar da doka da kuma shahara a kotu ta hanyar tsayawa tare da masu bashi. Ya kafa kujerarsa kusa da Trebonius kuma ya bayyana cewa idan wani ya ji cewa Trebonius ya yaudare shi, zai saurari shari'arsu da kyau. Lokacin da babu wanda ya karbe shi a kan tayin, Rufus ya ba da shawarar a maimakon haka ya soke duk basussuka, kuma ya sa taron jama'a su kai farmaki ga Trebonius, ya kori Trebonius daga kotunsa. Trebonius ya ci gaba da adawa da matakan sauƙaƙe bashin Rufus, har sai Rufus ya tsere daga Roma. A wannan shekarar, Trebonius ya kuma taimaka wa Cicero bayan dawowar Cicero zuwa Italiya.

A ƙarshen shekara an ba shi umurni kuma an aika shi ya mallaki Hispania Ulterior, ya maye gurbin Quintus Cassius Longinus, wanda ake zargi da rashin kula da lardin. Ya rike wannan mukamin har zuwa 46 BC, inda ya fuskanci rundunonin 'yan tawaye, da kuma sake farfado da sojojin Pompey. Sun kore shi daga lardinsa a lokacin rani na shekara ta 46,  tare da Trebonius ya dawo a ƙarshen shekara tare da Kaisar. A wannan shekarar ne Trebonius ya kusanci Marcus Antonius, ya kawo ra'ayin wani makirci don kashe Kaisar amma an kashe shi.   Cicero daga baya ya yi iƙirarin cewa Trebonius da Marcus Antonius sun yi makirci don aika da mai kisan kai don kashe Kaisar a cikin 45 BC.

Kaisar ya nada Trebonius a matsayin Mai ba da shawara a ranar 1 ga Oktoba 45 BC. Amma kwamitin da ya yi ya ƙare ya zama abin ba'a, tare da korarsa da kuma wani mai kula da Kaisar, an nada shi a matsayin kwamitin, wanda daga baya zai mutu ba zato ba tsammani, kafin ƙarshen aikinsa. Tare da Trebonius yana ci gaba da yin makirci a kansa. A cewar Cicero, Trebonius ya fi son 'yancin mutanen Romawa fiye da abokantakarsa da Kaisar. A farkon 44 BC, ya yi ƙarfin hali ya nuna rashin amincewa da Kaisar saboda kin amincewar Kaisar ya tsaya lokacin da membobin Majalisar Dattijai suka zo su sanar da shi game da girmamawar da Majalisar Dattijan ta ba shi; Kaisar a bayyane yake kawai ya kalli shi da girman kai ba tare da yin sharhi ba.

A ranar 15 ga Maris, 44 BC, ranar da aka yi wa kisan kiyashi, Trebonius shine mutumin da ya janye hankalin Mark Antony cikin tattaunawa, ya ajiye shi a waje da Gidan wasan kwaikwayo na Pompey yayin da ake soke Kaisar.[undefined] Bayan da Kaisar ya zaba shi don mukamin gwamna na Asiya, [undefined] nan da nan ya tafi lardin a lokacin 44 BC.[2][3] Yayinda yake can, ya tara kuɗi da sojoji ga Brutus da Cassius.[4] Ya kuma taimaka wa Cassius a kan hanyarsa zuwa Siriya daga baya a cikin shekarar.[5] Daga baya, ya yi ƙoƙari ya bi Publius Cornelius Dolabella cikin sauri a cikin hanyarsa ta Asiya ta hanyar samar da duk wani kayan da yake bukata, tare da ƙin buɗe biranen Dolabella. Koyaya, Dolabella ya ɗauki Smyrna a Asiya Ƙananan, inda ya kama Trebonius a cikin tsari. A watan Janairun 43 BC, Dolabella ta gurfanar da Trebonius a gaban shari'a saboda cin amana kafin ta ci gaba da azabtar da shi sannan ta fille masa kai. [undefined][1]

## Manazarta