Dokar ƴancin bayani ta 2000

Dokar **<nowiki/>'Yancin Bayani ta shekarar 2000** (c. 36) doka ce ta Majalisar Dokokin Burtaniya wacce ta haifar da "yancin samun dama ga jama'a" ga bayanan da hukumomin gwamnati ke rike da su. Shi ne aiwatar da dokar 'yancin bayanai a cikin Burtaniya a matakin kasa. Aikace-aikacen sa yana iyakance a cikin Scotland (wanda ke da nasa 'yancin yin doka) zuwa ofisoshin Gwamnatin Burtaniya da ke Scotland. Dokar ta aiwatar da kudurin jam'iyyar Labour a babban zaben shekarata 1997, wanda David Clark ya kirkira a matsayin White Paper na shekarar 1997. Masu fafutukar 'yancin ba da labari sun soki sigar karshe ta Dokar a matsayin wani nau'i mai narke na abin da aka gabatar a cikin White Paper.  Cikakken tanadin dokar ya fara aiki ne a ranar 1 ga Janairun shekarata 2005.

Dokar ta kasance alhakin Sashen Ubangiji Chancellor (yanzu an sake masa suna Ma'aikatar Shari'a ). Koyaya, manufar ƴancin yin bayani yanzu alhakin Ofishin Majalisar Dokoki ne.  Dokar ta kai ga sauya sunan Kwamishinan Kare Bayanai (wanda aka kafa don gudanar da Dokar Kare Bayanai ta shekarar 1998 ), wanda yanzu ake kiransa da Kwamishinan Watsa Labarai . Ofishin kwamishinan yada labarai ne ke sa ido kan yadda dokar ke aiki.

Dokar 'yancin bayanai ta biyu tana nan a cikin Burtaniya, Dokar 'Yancin Bayanai (Scotland) Dokar 2002 (asp 13). Majalisar Scotland ta zartar da shi a cikin shekarar 2002, don rufe kungiyoyin jama'a wanda majalisar Holyrood, maimakon Westminster, ke da hurumi. Ga wadannan cibiyoyi, ya cika manufa daya da Dokar shekarata 2000.

Kusan bukatun 120,000 ne aka yi a farkon shekarar da dokar ta fara aiki.  Masu zaman kansu sun sami kashi 60% na su, tare da kasuwanci da 'yan jarida suna lissafin kashi 20% da 10% bi da bi. Sannan Duk da haka bukatun daga 'yan jarida sun kasance sun fi rikitarwa kuma saboda haka sun fi tsada. Sun yi lissafin kusan kashi 10% na bukatun FoI na farko da aka yi wa gwamnatin tsakiya amma kashi 20% na kudin lokacin jami'ai wajen magance bukatun.  Dokar ta ci fam miliyan 35.5 a shekarar 2005. 

## Fage
Dokar ta aiwatar da abin da jam'iyyar Labour ta gabatar a babban zaben shekarata 1997 . Kafin gabatar da shi, babu wani hakkin samun gwamnati daga jama'a, kawai kayyadaddun tsarin sa kai na musayar bayanai.

### Farar takarda
An riga an gabatar da wannan aiki da wata Farar takarda ta 1998, *Hakkinku na Sani*, na David Clark. Takardar ta farar fata ta gamu da yaduwar sha'awa,  kuma an kwatanta ta a lokacin a matsayin "kusan ta yi kyau ta zama gaskiya" ta wani mai ba da shawara na 'yancin yin doka. Dokar ta karshe ta fi kayyadaddun iyaka fiye da farar takarda ta farko. 

### Muhawarar majalisa
An buga wani daftarin doka a watan Mayu shekarata 1999; An yi muhawara da yawa game da dokar a cikin House of Commons da House of Lords, kuma ya sami izinin sarauta a cikin Nuwamba shekarata 2000.

## Aiki

### Aiwatar da aiki
Dokar 'Yancin Bayani ta kirkira ira hakkin doka don samun damar bayanai dangane da kungiyoyin da ke aiwatar da ayyukan jama'a. Kuma An rufe nau'ikan gawawwaki guda uku a karkashin dokar: Hukumomin Jama'a, kamfanoni mallakar jama'a da kungiyoyin da aka kebe masu yin ayyukan jama'a.

#### Hukumomin gwamnati
A ka'ida, 'yancin yin bayanai ya shafi duk "hukumomin jama'a" a cikin Kasar Ingila. Cikakken jerin "hukumomin jama'a" don dalilai na dokar an hada su a cikin Jadawalin 1. Ma'aikatun gwamnati, Majalisar Dokoki, Majalisar Ireland ta Arewa, Majalisar Welsh, Sojoji, Hukumomin Kananan Hukumomi, Hukumomin Lafiya na Kasa, Makarantu, Kwalejoji da Jami'o'i, Hukumomin 'Yan Sanda da Manyan Jami'an 'Yan Sanda sun shiga cikin wannan jerin, wanda ya kasance a cikin wannan jerin. Sannan Ya bambanta daga Majalisar Kula da Dabbobin Noma zuwa Majalisar Matasa ta Arewacin Ireland. Wasu ma'aikatun gwamnati ba a kebance su daga iyakokin dokar, musamman ayyukan leben asiri .

Yayin da aka rufe sassan gwamnati da kirkirar, dole ne a cigaba da sabunta dokar. s4 na Dokar yana ba wa Sakataren Gwamnati ikon yin karar hukuma ko ma'aikata a cikin Jadawalin 1 a matsayin ikon jama'a idan an kirkirar su bisa doka ko dama; kuma gwamnati ce ta nada mambobinta. 

##### Hybrid jama'a hukumomin
Yana da mahimmanci a lura cewa ga wasu hukumomin jama'a da aka jera a karkashin Jadawalin 1, dokar tana da iyakacin tasiri. Misali, BBC tana bin dokar ne kawai don samun bayanan da ba a yi amfani da su don dalilai na aikin jarida, fasaha ko adabi ba, don hana ayyukanta na jarida yin sulhu. An yi la'akari da iyakar wannan tanadi a cikin hukuncin da babbar kotu ta yanke kwanan nan na *BBC v Sugar* wani takarda na cikin gida na BBC da ke nazarin labaran da BBC ta yi kan Gabas ta Tsakiya don yiwuwar nuna son kai. Wadanda suka shigar da kara a waccan lamarin sun ce an samar da takardar ne saboda dalilai na aiki da na aikin jarida, don haka bai kamata a rufe wani bangare na kebancewa a cikin dokar ba. Babbar kotun ta yi watsi da wannan hujja; Kuma Mista Justice Irwin ya yi la'akari da cewa ma'anar aikin jarida a cikin dokar yana nufin cewa duk wani bayani da aka gudanar don irin wadannan dalilai an rufe shi da keɓe:karshenta ita ce, kalmomin da ke cikin Jadawalin suna nufin BBC ba ta da wani nauyin bayyana bayanan da suke rike da su ko da yaushe don dalilai na aikin jarida, fasaha ko wallafe-wallafe, ko bayanan ko a'a ana gudanar da su don wasu dalilai. Kuma Kalmomin ba sa nufin cewa bayanan ba za a iya bayyana su ba idan an rike su don dalilai daban-daban daga aikin jarida, fasaha ko adabi, yayin da kuma ana rike su zuwa kowane muhimmin matsayi don dalilan da aka lissafa. Idan bayanin an rike shi don dalilai masu gauraya, gami da kowane muhimmin makasudi da aka jera a cikin Jadawalin ko daya daga cikinsu, to ba za a iya bayyana bayanin ba.Mafi rinjaye na 4:1 (Lord Wilson dissenting) na Kotun Koli ya amince da wannan hukuncin, yana mai cewa ba za a cire duk wani bayani da aka gudanar don aikin jarida, fasaha ko wallafe-wallafe ba - koda kuwa an yi amfani da bayanin don wasu dalilai. .

#### Kamfanoni na jama'a
Kamfanonin da suka fadi cikin ma'anar kamfani mallakar jama'a a karkashin s6 na Dokar sun fadi kai tsaye. S6 yana ba da cewa kamfani mallakar jama'a ne idan:

: (a) mallakin Sarki ne gaba daya, ko
: (b) Duk wata hukuma ce ta gwamnati da aka jera a cikin Jadawalin 1 ban da
:: (i) ma'aikatar gwamnati, ko
:: (ii) kowace hukuma wacce aka jera kawai dangane da takamaiman bayani.

#### Jikunan da aka zayyana
A karkashin sashe na 5 na dokar, Sakataren Gwamnati na iya nada sauran hukumomi a matsayin hukumomin gwamnati a karkashin dokar, Kuma matukar dai wadancan hukumomin suna gudanar da wani aiki na dabi'ar jama'a ko kuma suna yin kwangila don ba da sabis wanda tanadin aikin hukuma ne. Umarni na farko a karkashin sashe na 5 (a cikin Nuwamba shekarata 2011) ya tsawaita jerin hukumomin jama'a har ma sun hada da Kungiyar Manyan Jami'an 'Yan Sanda, Ma'aikatar Ombudsman na Kudi da UCAS . 

### Hakkin shiga
Dokar ta haifar da hakkin shiga gaba daya, bisa bukata, ga bayanan da hukumomin jama'a ke rike. Sannan A lokacin da aka sami 'yancin yin bayani, hukumar jama'a tana da ayyuka guda biyu masu kama da juna. Na farko, wajibi ne a sanar da memba na jama'a ko yana rike da bayanin da aka nema (s1(1)(a)) ko a'a, kuma na biyu, idan ya rike wannan bayanin, don isar da shi ga wanda ya yi wannan bukatar (s1). (1) (b)). Kuma A matsayin makasudi wannan, Dokar ta ba da daidaitattun Hakkoki don tabbatarwa ko kin yarda da sadarwa da bayanan da suka dace ga mutumin da ke yin bukata a karkashin dokar. Sannan Babban aikin yana kara da karin aiki don taimakawa mutane wajen yin bukatu da tabbatar da cewa sun tsara bukatun FOI din su yadda ya kamata. (s.16(1))

Koyaya, akwai kebe masu yawa. Wasu daga cikin wadannan sanduna ne cikakke don bayyanawa; wasu sun cancanta, wanda ke nufin dole ne hukumomin gwamnati su yanke shawara ko sha'awar jama'a na bayyana bayanan da suka dace ya fi amfanin jama'a na kiyaye wannan kebe. Kuma Mai neman bayani wanda ya yi la'akari da cewa an ki amincewa da bukatar ba da gaskiya ba zai iya yin amfani da shi ga Kwamishinan Watsa Labarai, wanda ke da ikon ba da umarnin bayyanawa. Duk da haka, ana iya daukaka irin wadannan umarni zuwa ga kwararrun kotunan shari'a ( Kotutin Bayani ) kuma a wasu yanayi Gwamnati na da ikon soke umarnin Kwamishinan Watsa Labarai.

Kowane mutum na iya neman bayani a karkashin dokar; wannan ya hada da kungiyoyin doka kamar kamfanoni. Babu tsari na musamman don nema. Masu neman ba sa bukatar ambaton Dokar lokacin yin bukata. Kuma Masu neman ba sai sun bayar da dalilin bukatarsu ba.

### Kebancewa
Ko da yake dokar ta kunshi bayanai da dama na gwamnati, dokar ta kunshi tanadi iri-iri da ke ba da kebewa daga bayyana wasu nau'ikan bayanai. Dokar ta kunshi nau'i biyu na kebewa. “Cikakken” kebancewa wadanda ba a karkashin kowane kima na amfanin jama’a, suna aiki a matsayin cikakkar sanduna don bayyana bayanai da kuma kebancewar “cancantar” inda dole ne a yi gwajin amfanin jama’a, tare da daidaita sha’awar jama’a wajen kiyaye kebancewa da amfanin jama’a. cikin bayyana bayanan. Sannan Asalin 'Yancin Bayanin Farin Takarda ya ba da shawarar 15 irin wannan kebe, amma lissafin karshe ya hada da 24, kuma ba duka na 15 na farko sun hada ba.

#### Cikakken kebewa
Kebancewar da aka kebance "cikakkiyar kebancewa" ba a hada gwajin amfanin jama'a. Dokar ta kunshi irin wadannan kebancewa guda takwas:

* Bayanin da ake samu ta wasu hanyoyi (s.21)
* Bayani na jami'an tsaro (s.23)
* Bayanin da ke cikin bayanan kotu (s.32)
* Inda bayyana bayanan zai keta alfarmar majalisa (s.34)
* Bayanin da Majalisar Wakilai ko Gidan Iyayengiji ke rike, inda bayyanawa zai bata ingancin tafiyar da al'amuran jama'a (s.36). (Bayanan da ba kowa ko Ubangiji ba ya fado karkashin s.36 yana karkashin gwajin amfanin jama'a)
* Bayanin da (a) mai nema zai iya samu a karkashin Dokar Kariyar Bayanai 1998 ; ko (b) inda sakin zai keta ka'idodin kariyar bayanai. (s.40)
* Bayanin da aka bayar cikin aminci (s.41)
* Lokacin bayyana bayanin an hana shi ta hanyar doka; wanda bai dace da wajibcin Tarayyar Turai ba; ko kuma zai yi wulakanci ga kotu (s.44).

#### Keɓe masu cancanta
Idan bayanin ya fadi cikin kwararrun kebe, dole ne ya kasance karkashin gwajin sha'awar jama'a. Don haka, yanke shawara kan aikace-aikacen kwararrun kebe yana aiki a matakai biyu. Kuma Da farko dai, dole ne hukuma ta tantance ko an rufe bayanan ko a'a, sannan kuma ko da an rufe shi, dole ne hukuma ta bayyana bayanan sai dai idan an yi amfani da gwajin amfanin jama'a ya nuna cewa amfanin jama'a ya yarda da rashin bayyanawa. Kuma Za a iya raba abubuwan da suka cancanta zuwa kashi biyu na gaba: kebancewa na tushen aji da ke rufe bayanai a cikin azuzuwan musamman, da keɓancewar tushen cutarwa da ke rufe yanayin da bayyana bayanai zai iya haifar da lahani.

##### Kebancewar aji

* Bayanin da aka yi niyya don bugawa nan gaba (s.22)
* Bayanan da ba su fada cikin s. 23 (1) an kebe idan an bukata don manufar kiyaye tsaron kasa (s.24)
* Bayanan da aka rike don dalilai na bincike da shari'ar da hukumomin jama'a suka gudanar (s.30)
* Bayanan da suka shafi kafa manufofin gwamnati, sadarwar ministoci, shawarwari daga jami'an shari'a na gwamnati, da kuma yadda ake gudanar da kowane ofishin minista mai zaman kansa (s.35).
* Bayanin da ya danganci sadarwa tare da membobin gidan sarauta, da ba da girma (s.37)
* Yana hana haduwa tsakanin Dokar FoI da ka'idodin da ke bukatar bayyana bayanan muhalli (s.39)
* Bayanin da kwararrun gata ta doka ta kunshi (s.42)
* Sirrin ciniki (s.43(1))

##### Kebance tushen cutarwa
A karkashin wadannan kebancewar kebancewar ya shafi (batun gwajin sha'awar jama'a) idan bin aikin da ke karkashin s.1 zai kasance ko kuma zai kasance:

* Kare son zuciya ko iyawa, tasiri ko tsaro na kowane runduna masu dacewa (s.26)
* Dangantaka tsakanin kasa da kasa (s.27)
* Dangantaka na son zuciya tsakanin kowace gwamnati a Burtaniya da kowace irin wannan gwamnati (s.28)
* Nuna son zuciya ga muradun tattalin arzikin Burtaniya (s.29)
* Dokar tilasta bin doka (misali, hana aikata laifuka ko gudanar da shari'a, da sauransu) (s.31)
* Rasantar ayyukan tantancewar kowace hukuma (s.33)
* A cikin madaidaicin ra'ayi na mutumin da ya cancanta: nuna kyama ga ingantaccen tafiyar da al'amuran jama'a; wariya alhakin gama kai; ko kuma hana ba da shawara ko musanyar ra’ayi kyauta da gaskiya (s.36)
* Haxari lafiyar jiki ko ta hankali, ko sanya lafiyar mutum cikin hadari (s.38)
* Sha'awar kasuwanci na son zuciya (s.43(2))

### kin bukatun

#### M bukatun
Ba a wajabta wa hukuma ta cika bukatun neman bayanai idan bukatar ta kasance mai ban haushi.(s14(1)) Ana daukar bukatu mai ban haushi idan ta kasance ‘mai radadi ne ko kuma a bayyane yake ba ta da hankali’, ta tursasa hukuma ko ta haifar da damuwa ga ma’aikatanta. yana sanya nauyi mai mahimmanci, sannan ko kuma idan bukatar ba ta da wata kima mai mahimmanci. 

### Aiwatar da aikin
Dokar ta shafi hukumomin gwamnati sama da 100,000 da suka hada da sassan gwamnati, makarantu da kansiloli. Dokar ta fara aiki ne a matakai, tare da "babban hakkin samun dama" ga bayanan jama'a a karkashin dokar da ta fara aiki a ranar 1 ga Janairu shekarata 2005.   Kazalika "babban hakkin samun dama", Dokar ta dora alhakin hukumomin jama'a su dauka da kuma kula da "tsare-tsare na bugawa" don fitar da mahimman bayanai na yau da kullun (kamar rahotanni na shekara-shekara da asusu). Dole ne Kwamishinan Watsa Labarai ya amince da wadannan tsare-tsaren daba'ar. Gaba daya, hukumomin jama'a suna da kwanaki 20 na aiki don amsa bukatun bayanai, kodayake ana iya tsawaita wannan wa'adin a wasu lokuta da/ko tare da yarjejeniyar mai nema. Kuma A karkashin dokar, an karfafa hukumomin gwamnati da su shiga tattaunawa da mai bukata don tantance bayanan da suke so, da kuma tsarin da suke so a ciki - ita kanta, canjin yadda hukumomin Burtaniya ke mu'amala da jama'a. Ana iya ki bukatun idan sun biya sama da £600, gami da lokacin da aka kashe don neman fayiloli.  Gwamnatin Burtaniya ta kafa Cibiyar Samun Bayanai ta Tsakiya don tabbatar da daidaito a duk fadin Gwamnatin Tsakiya ta hanyar da ake bi da bukatun.

### Siffofin da ba a saba gani ba
Bangarorin uku na Dokar 'Yancin Bayanai na Burtaniya sun bambanta da matsayi a wasu kasashe da yawa:

* Bukatun mutane don samun damar yin amfani da bayanansu na sirri ana aiwatar da su a waje da dokar don dalilai masu amfani. Ana mu'amala da su a karkashin Dokar Kariyar Bayanai ta 2018 da zarar an kaddara cewa keɓancewar bayanan sirri na bangare na farko yana aiki, kodayake wasu mahimman tanade-tanade sun ci gaba da aiki misali 'yancin kai kara ga Kwamishinan Watsa Labarai.
* Bukatun bayanai game da abubuwan da suka shafi muhalli ana aiwatar da su ta Dokokin Bayanin Muhalli a shekarata 2004 . Wadannan ka'idodin, yayin da suke kama da FOIA, sun bambanta ta hanyoyi da yawa.
* Babu wata hanyar da wasu bangarori uku za su iya kalubalantar shawarar hukuma ta jama'a don bayyana bayanai: alal misali, idan kungiyar kasuwanci ta ba da bayanai ga hukumomin jama'a, kuma hukuma ta bayyana wannan bayanin don amsa bukatar Dokar FOI, kungiyar kasuwanci. ba shi da damar daukaka kara kan wannan hukuncin. Sabanin haka, aikace-aikacen "reverse FOI" irin wannan na kowa ne a cikin Amurka

## liyafar
A lokacin zartas da dokar, masu fafutukar kare hakkin yada labarai sun yi kakkausar suka ga kudirin saboda sarkakiyar sa, da iyakacin iyaka da kuma shigar da matakin minista. Lord Mackay ya soki kudirin dokar a zauren majalisar da cewa “marasa hakora” saboda shigar da tanade-tanaden da ya baiwa ministoci damar yin watsi da bukatar. 

Sabanin haka, tsohon firaminista ( Tony Blair ) da ke da alhakin zartar da dokar yana la'akari da ita a matsayin "Daya daga cikin manyan kurakuran aikinsa". Sannan kumaYa ce, “Ga shugabannin siyasa, kamar ka ce wa wanda ya buge ka da sanda, ‘Kai, ka gwada wannan maimakon’, a kuma ba su tudu. Ba a neman bayanin saboda dan jarida yana da sha'awar sani, kuma ba a ba da shi don ba da ilimi ga 'mutane'. Ana amfani da shi azaman makami."  Abokin aikin kwadago Lord Falconer ya soki yadda ‘yan jarida suka yi amfani da wannan aiki don “ balaguron kamun kifi” a cikin labarun salaci, yana mai cewa “FoI ba don manema labarai ba ne [,] na mutane ne. Kuma Ya kamata a yi amfani da shi yadda ya kamata domin inganta gwamnati mai kyau. Ya kamata a kula da bayanai cikin mutunci, kuma na yi imani da gaske cewa akwai wani nauyi da ya rataya a wuyan a madadin kafafen yada labarai kuma.” 

A cikin labarin *<nowiki/>'Yancin Bayani: Tunkiya a cikin tufafin wolf?* Rodney Austin yana ba da sukar masu zuwa game da ainihin Dokar:

* Keban kebancewa ya fi fa'ida fiye da kowane aikin 'yancin yin bayani da ake yi a cikin Kasar dimokuradiyya.
* Abubuwan da suka wajaba don kafa tsare-tsaren daba'a sun lalace ma'ana cewa babu wani aikin buga bayanai na kowane takamaiman nau'in.
* Akwai kin amincewar ministocin da ke karya dokar. An yi amfani da wannan sau biyar: karo na farko don dakatar da buga mintoci na taron majalisar ministocin da suka shafi mamaye Iraki,  na biyu da na uku na gwamnatocin da suka gabata don dakatar da buga tarukan majalisar ministocin da suka shafi tattaunawa game da juyin mulki, na hudu da ya dakatar da buga rajistar hadarin akan sake fasalin NHS a Ingila,  kuma na biyar don dakatar da buga wasikun sirri Charles, Yariman Wales ya aika zuwa wasu sassan gwamnati. 

Har ila yau, an soki dokar da “kumburi” da ke baiwa hukumomi damar kaucewa bayyana bayanai a wasu yanayi. Kamfanoni mallakin Kuma wata hukuma ta jama'a gaba daya suna karkashin Dokar amma kamfanoni biyu ko fiye da hukumomin jama'a ba a rufe su.  

## Bayanan da dokar ta bayyana
Abubuwan da wannan doka ta fito fili sun hada da:

* Gwamnati ta amince da bayar da tallafin fan miliyan 1.5 na daya daga cikin makarantun da suka fi fama da rikici a cikin shirinta na manyan makarantun kwana goma kafin babban zaben shekara ta 2005. 
* Ministoci da 'yan majalisar wakilai sun yi ikirarin dubunnan fam a kan tasi a matsayin wani bangare na fan miliyan 5.9 na kudaden balaguro. 
* An zargi jami'an diflomasiyyar kasashen waje - wadanda ke da kariyar diflomasiyya - da laifin fyade, cin zarafi, cin zarafin yara da kisan kai yayin da suke aiki a Biritaniya. 
* Jami'an 'yan sanda saba'in da hudu da ke aiki tare da 'yan sanda na Biritaniya suna da bayanan aikata laifuka. 
* Wani shirin azabtarwa na Birtaniyya na ɓoye ya kasance a cikin Jamus bayan yaƙin, "mai tunawa da sansanonin taro". 
* Birtaniya ta goyi bayan shirin makamin nukiliya na Isra'ila, ta hanyar sayar da Isra'ila tan 20 na ruwa mai nauyi a shekarata 1958. 
* Hukumar NHS ta samar da kayan dasa implanon ga 'yan mata masu shekaru 13 a wani yunkuri na yanke cikin samari. 
* Yawancin 'yan sanda a Burtaniya sun rufe zarge-zargen cin zarafi a cikin gida da ake yi wa jami'ansu kamar yadda Alexandra Heal ta gano a cikin Ofishin Binciken Jarida. 

## Kudirin gyara
Dokar 'Yancin Bayani (gyara) kudiri ne mai zaman kansa wanda aka gabatar wa Majalisar Dokokin Burtaniya a shekarata 2007 wanda ya kasa zama doka. Dan majalisar mai ra'ayin mazan jiya David Maclean ne ya gabatar da kudirin don tabbatar da cewa an cire wasikun 'yan majalisar dokokin 'yancin yada labarai. Shugaban jam'iyyar Liberal Democrats na lokacin, Sir Menzies Campbell, ya ce bai kamata a kasance "doka daya ga 'yan majalisar dokoki da wata doka ta daban ga kowa ba" kuma kudirin na iya sa ya zama kamar "Majalisar tana da wani abu da za ta boye".  Sai dai kuma hakan ya kasa a tsallake karatu na farko a zauren majalisar.

Bugu da Kari, Lord Falconer ya yi tsokaci da ke nuna cewa lokacin da aka kashe don yanke shawarar ko bayanin ya fadi karkashin ka'idar amincewa ya kamata a hada shi cikin iyakar farashin £ 600. An gudanar da shawarwarin, inda gwamnati ta ce canjin zai rage kashe kudi tare da hana neman bayanai marasa kan gado,  ko da yake masu sukar sun ce hakan ne don a boye bayanan kunya.   

## Duba wasu abubuwan

* Yakin Neman 'Yancin Bayanai
* Mulkin shekara talatin

## Manazarta

## Ci gaba da karatu

* *Dokar 'Yancin Bayani* (MacDonald, Jones et al.: OUP 2003)
* *Hakkin Bayani* (Coppel at al.: Sweet and Maxwell 2004)
* *Hakkinku Don Sani* (Brooke, H.: Latsa Pluto 2006)

## Hanyoyin hadi na waje

* Text of the Freedom of Information Act 2000    .
* Ofishin Kwamishinan Labarai
* Dokar 'Yancin Bayanin Blog (wanda Steve Wood, malami a Jami'ar Liverpool John Moores ya kiyaye)
* Jaridar 'Yancin Bayanai
* Labarin Laburare na House of Commons (Nazarin aiwatar da Dokar 'Yancin Bayanai)
* Bude Gwamnati: Jaridar 'Yancin Bayanai. Bude mujallar e-jarida tare da bincike-bincike na tsara da sharhi kan FOI a duk duniya
* WhatDoTheyKnow.com - tsarin tushen yanar gizo don yin da buga buƙatun 'Yancin Bayanai, wanda MySociety ke kiyayewa