Iyaye masu zaman kansu

**Iyaye masu zaman kansu** shine manufar tayar da yara cikin ruhun ƙarfafa su suyi aiki da kansu kuma tare da iyakantaccen kulawar iyaye, daidai da shekarun ci gaban su da kuma karɓar haɗarin mutum na ainihi. Ana ganin shi a matsayin akasin kiwon yara na helikofta da kiwon dabbobi. Wani sanannen rubutu na motsi shine littafin Lenore Skenazy mai suna Free-Range Kids: Giving Our Children the Freedom We Had Without Going Nuts with Worry (2009). 

## Bayani na gaba ɗaya
Da fatan inganta psychoanalysis a cikin duniyar yara, Benjamin Spock ya rubuta littafi mai suna The Common Sense Book of Baby and Child Care . Littafin, wanda aka saki a 1946 kuma nan da nan ya zama mafi kyawun sayarwa, ya karfafa iyaye kyauta tare da fatan aiwatar da falsafar Freudian a cikin renon yara. Jaridar Amurka Lenore Skenazy ta rubuta game da matsalolin wuce gona da iri da kuma kare yara da yawa tare da mai da hankali kan ba da damar yara su sami matakan 'yanci da alhakin shekarunsu yayin da suke kiyaye su lafiya. Littafinta, Free Range Kids: Giving Our Children the Freedom We Had without Going Nuts with Worry :: 256  da shafin yanar gizon da ta shafi (Afrilu 2008)  sun bayyana abin da ta gani a matsayin tsoro na makarantar sakandare, iyaye, da ayyukan da aka shirya, suna nuna kariya mara mahimmanci daga haɗari wanda ke iyakance damar yara su girma yadda ya kamata zuwa manya masu zaman kansu, da kuma horo mara mahimmanci, har ma da amfani da katunan flash ga 'yan makaranta, don haka suna iyakance yiwuwar su don ci gaban kansu.

### Ƙuntatawa
A Amurka, iyaye masu zaman kansu suna iyakance ta hanyar dokoki a jihohi da yawa da ke ƙuntata ikon cin gashin kansu na yara, kamar yadda yaro ya kamata ya yi tafiya zuwa makaranta shi kaɗai. A Massachusetts, ana magance irin waɗannan batutuwan ne bisa ga shari'a-da-harin. Wasu jihohi, kamar Delaware, ko Colorado, bisa ga dokokin aikin yara na jihohi, za su bincika rahotanni na duk wani yaro a ƙarƙashin shekaru 12 da aka bar shi kadai, yayin da wasu jihohi, irin su North Carolina, suna da dokoki masu ƙarfi waɗanda suka tanadi cewa bai kamata a bar yaro a gida shi kaɗai ba. Jihohi biyu ne kawai suka ƙayyade mafi ƙarancin shekaru don barin yaro gida shi kaɗai. Wadannan sun hada da Illinois wanda ke buƙatar yara su kasance shekaru 14, kuma a Maryland, mafi ƙarancin shekaru shine 8. Ra'ayi game da abin da ya zama sakaci ya bambanta sosai dangane da Dokar Jiha a wurin, shekarun yara da kuma idan rauni ya faru ko a'a.

A cikin 2014 da 2015, Iyaye a Maryland sun bincika ta hanyar kula da yara na gida lokacin da yaransu suka yi tafiya gida daga wurin shakatawa ba tare da kulawa ba.

A watan Disamba na shekara ta 2015, duk da haka, sabuwar dokar tarayya ta ƙunshi wani gyare-gyare da Sanata Mike Lee ya kara da cewa:

: ... Babu wani abu a cikin wannan Dokar da zai... hana yaro tafiya zuwa da dawowa makaranta da ƙafa ko ta mota, bas, ko keke lokacin da iyayen yaron suka ba da izini; ko fallasa iyaye ga tuhumar farar hula ko aikata laifuka don barin ɗansu ya yi tafiya da aminci zuwa da kuma daga makaranta ta hanyar da iyaye suka yi imanin cewa shekaru sun dace.

Wani gargadi ya kara da cewa, "...babu wani abu a cikin wannan sashe na 10 da za a fassara don kawar da dokokin Jiha ko na gida. "  [mafi kyawun tushen da ake buƙata] 

### Tsaro na Shari'a
A cikin 2018, Utah ta zama jiha ta farko da ta kafa dokar da ta kare haƙƙin iyaye na "yanci" 'ya'yansu. Oklahoma da Texas sun biyo baya. Colorado da Kansas suma sun kafa irin waɗannan dokoki, kuma wasu jihohi da yawa sun sassauta manufofinsu don tallafawa 'yancin kai na yara.

## Matsayi na shari'a a Kanada
Babu wata yarjejeniya ta doka game da lokacin da iyaye zasu iya barin yaransu ba tare da kulawa ba a Kanada. Koyaya, bisa ga sashi na 218 na Dokar Laifuka ta Kanada, mutumin da "ya watsar da shi ba bisa ka'ida ba ko ya fallasa yaro wanda bai kai shekara goma ba, don haka rayuwarsa tana ko kuma tana iya kasancewa cikin haɗari ko lafiyarsa tana ko kuma mai yiwuwa za ta ji rauni har abada" ya aikata laifi. Kowace lardin tana da alhakin tsarin shari'arta. Red Cross Canada tana ba da horo ga yara tsakanin shekaru 9 zuwa 13 (Stay Safe!) don inganta ikon su don amsawa ga yanayin gaggawa idan sun kasance a gida su kaɗai, suna ba da shawarar cewa iyaye suyi amfani da nasu hankali idan ya zo ga yaransu. Shirin kula da yara na Red Cross ya yi niyya ga masu shekaru 11 zuwa 15, yana ba da shawarar a wannan shekarun yara suna iya kula da yara ƙanana yadda ya kamata da aminci.

A Ontario, doka ba ta da tabbas game da shekarun da za a iya barin yara su kaɗai. Iyaye suna da alhakin yaransu har sai sun kai shekaru 16 amma ba yana nufin cewa ya kamata su kasance a ƙarƙashin kulawar iyaye ba. Duk da yake ba a ƙayyade shekarun zama a gida ba, ba a yarda iyaye su bar 'ya'yansu ba tare da kulawa ba a cikin motoci.

## Dubi kuma

* Al'adun tituna na yara
* Jirgin kasa na yara
* Yanayi kyauta a cikin kiwon dabbobi
* Yankin gida / titin wasa
* Yaron Latchkey
* Abubuwan da suka faru a Meitiv
* *Tsohon Ya isa!*
* Makarantar Sudbury
* Rashin makaranta

## Manazarta