Nicholas Omonuk

**Nicholas Omonuk** (an haife shi a shekara ta 1999)    shi ne mai fafutukar kare hakkin yanayi na Uganda    kuma wanda ya kafa End Fossil Occupy Uganda, wani yunkuri da ke ba da shawara ga matakin daga man fetur da sauyawa kawai (a tsari na canza tattalin arziki da al'ummomi zuwa dorewa yayin tabbatar da adalci da daidaito ga kowa, musamman wadanda suka fi fuskantar canje-canje) a Afirka. Omonuk tana da digiri a fannin tattalin arzikin ƙasa daga Jami'ar Kyambogo,   kuma ta shiga cikin kamfen ɗin yanayi na duniya da tarurruka,  gami da abubuwan da suka faru na yanayi na duniya kamar Tarayyar Turai Alpbach  a Austria,  da kuma taron shekara-shekara na UNFCCC kamar Taron Canjin Yanayi na Majalisar Dinkin Duniya na shekara-sheko.

## Rayuwa ta farko da ilimi
Omonuk ya fito ne daga dangin makiyaya a Pallisa, Gabashin Uganda . Ya fito ne daga kabilar Iteso, inda kowane yaro yake da takamaiman alhakin gida. A cewar majiyoyi, aikinsa ya rinjayi ta hanyar fuskantar tasirin kalubalen muhalli, kamar fari, a lokacin ƙuruciyarsa.

Omonuk tana da digiri na farko na kimiyya a fannin tattalin arzikin ƙasa, kimantawa na ƙasa da dukiya (Bincike) daga Jami'ar Kyambogo.

## Yunkurin fafutuka
Omonuk ya kafa End Fossil Occupy Uganda,    wani yunkuri na yanayi na gida wanda ke ba da shawara don lokacin da aka fitar da man fetur da kuma sauyawa mai kyau ga Afirka.  Ya kasance wani ɓangare na kamfen ɗin yanayi don yin kira ga gwamnatoci da abokan ci gaba da dakatar da tallafawa makamashi na burbushin halittu a duk faɗin duniya don samun makomar mai ɗorewa ga kowa.

A lokacin taron Turai na Alpbach a Austria, ya goyi bayan yajin aikin yanayi a inda ya kuma ba da labari ta hanyar kwasfan fayiloli yadda canjin yanayi ke tilasta wa mutane da yawa daga ƙasarsa su sayar da kayansu kuma su gudu zuwa wasu ƙasashe.

Ya goyi bayan aikin yin iyo a Dreirosenbrücke a Basel, Switzerland wanda ke da niyyar nuna alaƙar da ke tsakanin samar da mai da ƙaura.

Omonuk ya wakilci Mutanen da Yankunan da suka fi shafa (MAPA) a COP27 da COP28, yana ba da shawara don kawar da man fetur da kuma aiwatar da Asusun Asusun Asarar da Lalacewar.

A watan Disamba na shekara ta 2023, ya halarci taron COP28 Climate Conference a Hadaddiyar Daular Larabawa. Taron Canjin Yanayi na Majalisar Dinkin Duniya ko Taron Jam'iyyun UNFCCC, wanda aka fi sani da COP, shine taron Canjin Yanayin Yanayi na 28 na Majalisar Dattijai da aka gudanar a kowace shekara na makonni biyu.

A cikin 2024, ya haɗu da Agape Earth Coalition,  ƙungiya mai haɗin kai tare da masu fafutukar yanayin yanayi na matasa, kungiyoyi masu zaman kansu, da ƙungiyoyin ƙungiyoyi a matsayin mambobi. An kuma gayyace shi zuwa COP29 a Azerbaijan.

### Rashin amincewa da man fetur
Ayyukan man fetur kamar Uganda's East African Crude Oil Pipeline (EACOP), ana ganin su a matsayin yiwuwar fitar da ci gaban tattalin arziki da inganta damar samun makamashi,  kodayake sun haifar da damuwa game da muhalli kuma masu gwagwarmayar muhalli sun yi adawa da su ciki har da Omonuk.   Omonuk ya soki shigar kamfanoni a cikin ayyukan man fetur na burbushin halittu a matakin gida da na duniya. Ya yi tsayayya da ayyukan man fetur na burbushin halittu saboda tasirin da suke da shi a kan al'ummomin yankin.

**EU CSDDD**

A watan Oktoba na shekara ta 2023, Omonuk tare da lauyan kare hakkin dan adam Maxwell Atuhura ya yi kira ga 'yan majalisa na EU da su goyi bayan Dokar Kula da Kula da Kulawa (CSDDD). Ya bayyana cewa umarnin na iya kafa hanyoyin lissafi, yana ba da mafita ga muhalli da cin zarafin bil'adama da suka shafi Kamfanonin Turai a Uganda,    inda ake iyakance hanyoyin shari'a.

Koyaya, wasu kungiyoyin masu ruwa da tsaki da membobin EU suna adawa da umarnin waɗanda ke da ra'ayi cewa zai sanya nauyin sarrafawa mai yawa, ƙara farashin bin doka da kuma yiwuwar cutar da gasa, musamman ga ƙananan kamfanoni da matsakaici.  

## Manazarta