Mahasu Pahari

**Mahasu Pahari** (Takri) yare ne na Yammacin Pahari (Himachali, Takri) yare ɗaya ne na yaren Himachali da ake magana a Himachal Pradesh . An kuma san shi da **Mahasui** ko **Mahasuvi** . Yawan mutanen da ke magana kusan 1,000,000 ne (2001). Ana yawan magana da shi a cikin gundumomin Himachal Pradesh, Shimla (Simla) da Solan. Ya kamata a san cewa Shimla da Solan sun kasance sassan tsohuwar gundumar Mahasu. Jihar Himachal Pradesh a ranar 1 ga Satumban shekarar 1972 ta sake tsara gundumomin da suka rushe gundumar Mahasu. Gundumar Solan an sassaƙa ta ne daga Solan da Arki tehsils na gundumar Mahasu da tehsils ta Kandaghat da Nalagarh na gundumar Shimla ta Punjab.

## Yankin

Dangane da wurare daban-daban, yaren ya haɓaka yare da yawa. Ƙananan Mahasu Pahari (Baghati, Baghliani, Kiunthali), Babban Mahasu Pahri (Rampuri, Rohruri, Shimla Siraji, Sodochi). Wasu sun fahimci nau'ikan Kiunthali iri-iri, kuma halin da suke ciki game da shi yana da kyau. Ana kuma kiran Rampuri Kochi; ana kiran Rohruri Soracholi; kuma an kuma san Sodochi da Kumharsaini ko Kotgarh bayan yankunan Kumarsain da Kotgarh na Gundumar Shimla bi da bi. Fahimtar tsakanin yaruka yana sama da 85%. Kyakkyawan ƙamus shine 74%-82% tare da yaruka na sama, da 74%-95% tare da ƙananan yaruka. Ana amfani da yaren a gida da kuma dalilai na addini. Ana kuma fahimtarsa kuma ana magana da shi daga mutanen da ke da shekaru masu mahimmanci. Masu ilimi sun fi ƙwarewa a cikin Hindi da Ingilishi. An ɗauke shi da haɗari sosai saboda yawan mutanen da ke magana da shi koyaushe yana raguwa. Yana da alaƙa da Sirmauri da Jaunsari.

## Rubutun
Rubutun asalin yaren shine nau'ikan Takri. Akwai wasu rubuce-rubucen rubuce-daban na yaren a cikin Rubutun Takri da Rubutun Nastaliq amma a zamanin yau ana kuma amfani da Rubutun Devanagari.

## Fasahar sauti

### Sautin da aka yi amfani da shi

* Sauti [tsh bɦ dɦ] ba a jin sautin kawai tsakanin yaruka.
* Ana jin allophones na /b d ɡ/ a matsayin [bī d ɡ̊] a cikin matsayi na ƙarshe.
* [tʃh] ya fito ne daga kalmomin aro na Hindi.
* [ʒ] ana iya jin sa a matsayin allophone na /dʒ/ .
* [ŋ] ana jin sautin hanci ya faru kafin velar ya tsaya.
* /ɦ/ kuma ana iya jin sa a matsayin [h] mara murya tsakanin yaruka.
* [j, w] galibi ana jin su bayan wasula. [w] kuma na iya zama allophone na /ʋ/ .

### Sautin sautin

* Wani ɗan gajeren /u/ na iya samun allophone na sauti na kusa [ʊ].
* [ə] galibi ana jin sa a matsayin allophone na /ɑ/ . /ɑ/ kuma ana iya jin sautin tsakiya a matsayin sautin [ʌ].

## Matsayi
Ana kiran yaren Pahari ko Himachali . Harshen ba shi da matsayin hukuma kuma an rubuta shi azaman yaren Hindi. A cewar Kungiyar Ilimi, Kimiyya da Al'adu ta Majalisar Dinkin Duniya (UNESCO), yaren yana cikin haɗari, watau yawancin yaran Mahasui ba sa koyon Mahasui a matsayin yarensu. Tun da farko, yaren yana da goyon bayan jihar. Duk abin da ya canza tun bayan samun 'yancin kai, saboda son kai ga Hindi da Gwamnatin ƙasar Indiya ta yi.

Bukatar hada 'Pahari (Himachali) ' a karkashin Shirin Takwas na Kundin Tsarin Mulki, wanda ya kamata ya wakilci harsunan Pahari da yawa na Himachal Pradesh, an yi shi ne a cikin shekara ta 2010 ta Vidhan Sabha ta jihar. Babu kuma wani ci gaba mai kyau a kan wannan al'amari tun daga wannan lokacin ko da ƙananan kungiyoyi ke ƙoƙari su adana harshe kuma su bukaci shi. Saboda sha'awar siyasa, a halin yanzu ana yin rikodin yaren a matsayin yaren Hindi, koda kuwa yana da rashin fahimta tare da shi.

## Manazarta

## Haɗin waje

* 
* Western Pahari languagesa kanFacebook
* 
* Taswirar harsunan Pahari na Yamma daga farkon karni na 20 na Grierson Linguistic Survey of IndiaBinciken Harshe na Indiya