Gabor Bálint

**Gábor Bálint na Szentkatolnai** (Maris 13, 1844 - Mayu 26, 1913) masanin harshe ne na Hungary, Esperantist, Orientalist, kuma matafiyi. Ya binciki Asiya ta Tsakiya da Gabas ta Tsakiya tare da balaguro da manyan mutanen Hungary suka jagoranta. Balint ya goyi bayan ra'ayin cewa yaren Hungary yare ne na Turanian kuma bai yarda da asalin Finno-Ugric ba.

## Rayuwa da aiki

An haifi Bálint a cikin iyalin Székely na Endre Bálint da Ágnes Illyés, a Szentkatolna, gundumar Háromszék . Székely sun kasance masu tsaron iyaka a Masarautar Hungary kuma an sanya su cikin daraja a cikin karni na 17 kuma wannan ya ci gaba da Habsburg Sarkin Hungary, Rudolf (1572-1608) da Yarima Gábor Rákóczy I na Transylvania (1630-1648). Ƙauyen Szentkatolna ba shi da nisa da Kőrös inda aka haifi masanin harshe Sándor Csoma de Kőrös. Imani na mutanen Székely shine cewa su zuriyar Huns ne. Kőrös ya binciki ra'ayin a cikin 1822 ta hanyar tafiya zuwa yankin kuma ya mutu a cikin 1842. Wataƙila Bálint ya ji tatsuniyoyin Kőrös tun yana saurayi. Ko da yake yana da asali mai daraja dangin Bálint sun rayu a ƙarƙashin damuwa kuma ya tafi makarantun gida kafin ya ɗauki jarrabawar Lyceum a Nagyvárad . Ya riga ya yi nazarin harsuna da yawa na gargajiya da na Turai sannan ya shiga Jami'ar Vienna don nazarin doka. Ya kuma dauki darussan a cikin karatun gabas. Matsalar tattalin arziki ta kai shi ga barin ya kammala karatunsa a Jami'ar Pest a 1871. Ya yi hulɗa da malaman Budapest János Fogarasi (1801-1878) da Ármin Vámbéry (1832-1913). Fogarasi yana aiki da ƙamus na harshen Hungary kuma za a kammala wannan ne kawai a cikin 1874. Vámbéry ya yi tafiya a tsakiyar Asiya kuma ya koyar da Turkiyya a Jami'ar Pest . Kwalejin Kimiyya ta Hungary ce ta dauki nauyin Bálint don tafiya ta Rasha, tsakiyar Asiya da Mongolia a cikin 1871 tare da tallafin karatu na zinariya 100 wanda ya ninka sau biyu tare da goyon baya daga ministan al'adu József von Eötvös . Ya dawo a 1874 tare da tarin wallafe-wallafen ethnographic na Kalmyks (1871-1872) da Khalkhas (1873). Bayan dawowa ya shiga Kwalejin Kimiyya a matsayin masanin harshe a albashi na 500 forints. Kwalejin tana da tashin hankali tsakanin sansanin Fogarasi da sansanonin Pál Hunfalvy da Jozef Budenz (1836-1892). Bálint ya yi tambaya game da nazarin harshen Cheremiss da Budenz ya yi yana mai da'awar cewa an haɗa yaruka biyu. A shekara ta 1877 Bálint ya shiga wani balaguro da Count Béla Széchenyi ya shirya zuwa Asiya. Bálint tana da sha'awar karatun Tamil da Dravidian. Bálint ya haifar da ƙarin matsala ga Hunfalvy lokacin da ya yi iƙirarin a 1877 cewa Hungarian ya kasance mai zaman kansa daga harsunan Turanian kuma ba shi da alaƙa da Finno-Ugric ursprache. Ya yi iƙirarin cewa ɗan Hungary ya fi kusa da Mongoliya fiye da ɗan Hungary ga Finnish. Fogarasi ya mutu a shekara ta 1878 kuma Hunfalvy da Budenz sun yi ƙoƙari su toshe haɗin gwiwar Bálint tare da Vámbéry. Daga 1879 zuwa 1892 Bálint ya yi gudun hijira da son rai kuma ya yi tafiya a Gabas ta Tsakiya da Arewacin Afirka tare da matarsa Rozália Spielmann . Ya shafe wani lokaci a Daular Ottoman. A shekara ta 1893 ya koma gida, godiya ga abokansa na Szekely, don a nada shi shugaban sashen harsunan Ural-Altaic, Jami'ar Franz Jozef, Kolozsvár, inda ya kasance har sai da ya yi ritaya a 1912. Ya koyar da Jafananci, Turkiyya, Mongoliya, Koriya, da Kabardian. Ya sami digirin digirin girmamawa a shekara ta 1896. A cikin 1895 Count Jenő Zichy ya jagoranci balaguro zuwa Caucasus tare da Bálint da sauransu. Manufar sirri ta Zichy ita ce saduwa da yarima na Georgia mai suna "Zici" wanda ya yi tunanin yana da alaƙa.

## Manazarta