Yarjejeniyar Opium ta Duniya

Yarjejeniyar Opium ta Duniya (wanda kuma aka sani da taron Opium) tana nufin ko dai ga Yarjejeniyar Opium ta Duniya ta farko da aka sanya hannu a Hague a 1912, zuwa Yarjejeniyar Opium ta Duniya ta biyu da aka sanya hannu a Geneva a 1925 ko duka biyun. Tarurukan wani yunƙuri ne na ƙasa da ƙasa da jihohi suka yi don daidaita kasuwancin opium da kuma hana amfani da opium.

## Yarjejeniyar Opium ta Duniya ta farko (1912)
 
A shekara ta 1909, an gudanar da hukumar kula da opium ta kasa da kasa ta kasashe 13 a birnin Shanghai, domin mayar da martani ga karuwar sukar cinikin opium da kuma yakin Opium. Bayan 'yan shekaru, a cikin 1912, an kira taron farko na Opium na kasa da kasa a Hague don ci gaba da tattaunawa da aka fara a Shanghai.

Yarjejeniyar Opium ta Duniya (ko Yarjejeniyar Opium ta 1912) wacce aka sanya hannu a ƙarshen taron Hague, a ranar 23 ga Janairu 1912, ana ɗaukarta a matsayin yarjejeniyar yaƙi da miyagun ƙwayoyi ta farko. An yi rajista a cikin jerin Yarjejeniyar League of Nations a ranar 23 ga Janairu, 1922.  Jamus, Amurka, China, Faransa, Birtaniya, Italiya, Japan, Netherlands, Farisa, Portugal, Rasha, da Siam ne suka sanya hannu kan yarjejeniyar. Yarjejeniyar ta tanadi cewa, "Masu ikon yin kwangilar za su yi amfani da iya ƙoƙarinsu don sarrafawa, ko kuma a sa a sarrafa su, duk masu kera, shigo da su, siyarwa, rarrabawa, da fitar da morphine, hodar iblis da gishirin su, da kuma gine-ginen da waɗannan mutane ke ɗaukar irin wannan masana'antu ko kasuwanci."

Amurka, Netherlands, China, Honduras, da Norway ne suka aiwatar da taron a shekara ta 1915. Ya fara aiki a duniya a cikin 1919, lokacin da aka shigar da ita cikin yarjejeniyar Versailles. Babban makasudin taron shi ne gabatar da takunkumi kan fitar da kayayyaki zuwa kasashen waje; bai haifar da wani haramci ko aikata laifuka na amfani da noman poppy opium, shukar coca, ko cannabis ba.

A cewar Raymond Leslie Buell, Yarjejeniyar Opium ta 1912 ta gaza cimma burin da aka sa a gaba, saboda yarjejeniyar da aka cimma ba ta da tushe kuma ta bar aiwatar da takunkumin opium a cikin ikon kasa.

## Yarjejeniyar Opium ta Duniya ta Biyu (1925)
 
A cikin 1925, an kira taron Opium na kasa da kasa na biyu a Geneva. A wannan lokaci, an rattaba hannu kan Yarjejeniyar Opium ta kasa da kasa ta biyu (yarjejeniya ta kasa da kasa da ta shafi Magunguna masu Hatsari ko 1925 Opium Convention) a Geneva a ranar 19 ga Fabrairun 1925. Ya fara aiki a ranar 25 ga Satumba 1928, kuma an yi rajista a cikin jerin yarjejeniyoyi na League of Nations a wannan rana. Ya gabatar da tsarin kula da kididdiga wanda Kwamitin Opium na Tsakiya na Dindindin zai kula da shi, wani bangare da ke da alaƙa da Kungiyar Al'ummai.

### Kwamitin Opium na Dindindin na Tsakiya
Yarjejeniyar 1925 ta tanadi kafa Hukumar Kula da Opium ta Dindindin (PCOB). Ya fara aiki a shekara ta 1928. Ko da yake wata hukuma ce da aka ba da izini, mai cin gashin kanta daga Ƙungiyar Ƙasashen Duniya, ta zama wani ɓangare na tsarin Ƙungiyar.

*An fara sanin PCOB da Hukumar Opium ta Dindindin, sannan a matsayin Hukumar Kula da Magunguna ta Tsakiya. Wani lokaci ana kiranta da Kwamitin Tsare-tsare na Dindindin*.

A cikin 1931 an ƙara hukumar ta hanyar ƙirƙirar wata sashin jiki a ƙarƙashin "Yarjejeniyar Iyakance": Hukumar Kula da Magunguna ("Organe de Contrôle") wanda, tare da PCOB, a ƙarshe an haɗa su zuwa Hukumar Kula da Narcotics ta Duniya a 1968.

### Cannabis a cikin Yarjejeniyar 1925
Masar, tare da goyon bayan Italiya da Afirka ta Kudu, sun ba da shawarar da a tsawaita matakan sarrafawa fiye da abubuwan da ake amfani da su na opium da cocaine, zuwa hashish. An ƙirƙiri ƙaramin kwamiti, kuma ya gabatar da rubutu mai zuwa:Yin amfani da hemp na Indiya da shirye-shiryen da aka samo daga gare ta ana iya ba da izini kawai don dalilai na likita da kimiyya. Danyen guduro (charas), duk da haka, wanda aka ciro daga saman mata na cannabis sativa L, tare da shirye-shirye daban-daban (hashish, chira, esrar, diamba, da dai sauransu) wanda ya zama tushen, ba a halin yanzu ana amfani da shi don dalilai na kiwon lafiya kuma kawai yana da sauƙin amfani don dalilai masu cutarwa, daidai da sauran narcotics, ana iya siyar da shi, duk abin da za'a iya siyarwa, ana iya siyarwa, duk abin da ake samarwa, da dai sauransu.Indiya da sauran ƙasashe sun ki amincewa da wannan yaren, suna ambaton al'adun zamantakewa da na addini da kuma yaduwar tsire-tsire na cannabis da ke girma a daji wanda zai sa ya zama da wahala a tilasta. An yi sulhu  An sanya haramcin fitar da hemp na Indiya zuwa ƙasashen da suka haramta amfani da shi, da kuma buƙatar ƙasashen da ke shigo da su don ba da takaddun shaida da ke tabbatar da shigo da kayayyaki tare da bayyana cewa ana buƙatar jigilar kaya "na musamman don dalilai na likita ko na kimiyya." Hakanan ya buƙaci ɓangarorin da su "yi ingantaccen iko na irin wannan yanayin don hana haramtacciyar zirga-zirgar ƙasa da ƙasa a cikin hemp na Indiya musamman a cikin resin." Waɗannan hane-hane har yanzu sun bar ƙasa mai yawa ga ƙasashe don ba da damar samarwa, kasuwancin cikin gida, da amfani da cannabis don dalilai na nishaɗi. "

## Taron Opium bayan Yaƙin Duniya na Biyu
Bayan yakin duniya na biyu, an gyara Yarjejeniyar Opium guda biyu don mika ayyuka da ayyuka na Majalisar Dinkin Duniya da Ofishin kula da tsaftar muhalli ga Majalisar Dinkin Duniya da Hukumar Lafiya ta Duniya.  A ƙarshe, duka Yarjejeniyar 1912 da 1925 sun maye gurbin Yarjejeniyar Ɗaya ta 1961 kan Magunguna na Narcotic wanda ya haɗu da Kwamitin Opium na Tsakiya na Dindindin da Kungiyar Kula da Magunguna a kan INCB.

## Dubi kuma
 

* Kula da Magunguna na Duniya
* Dokar kasa da kasa
* Yarjejeniya guda ɗaya kan Magunguna
* Ƙungiyar Al'ummai
* Ofishin Kiwon Lafiya na Duniya
* Tsarin lokaci na dokar wiwi
* Batutuwan shari'a na wiwi
* Yarjejeniyar Pharmacopoeia ta Brussels (1925) 

## Bayanan da aka ambata