Yanayin zamantakewa

Yanayin zamantakewa, mahallin zamantakewa, yanayin zamantakewar al'umma ko milieu yana nufin yanayin jiki da zamantakewar da mutane ke rayuwa a ciki ko wani abu ya faru ko tasowa. Ya haɗa da al'adun da mutum ya koya ko yake zaune a ciki, da mutane da cibiyoyin da suke hulɗa da su. Ma'amala na iya kasancewa a cikin mutum ko ta hanyar kafofin watsa labarai, har ma da ba a san su ba ko hanya ɗaya, kuma bazai nuna daidaito na matsayi na zamantakewa ba. Yanayin zamantakewa yana da ma'ana fiye da na zamantakewar jama'a ko zamantakewar jamaʼa.

Yanayin jiki da zamantakewa wani abu ne mai mahimmanci a cikin tsufa mai aiki da lafiya a wurin, kasancewa babban abu a cikin nazarin ilimin muhalli.

Bugu da ƙari, yanayin zamantakewa shine wurin da mutane ke rayuwa da hulɗa. Ya haɗa da gine-gine da hanyoyin da ke kewaye da su, ayyukan da ake da su, da yadda kuɗi ke gudana; dangantaka tsakanin mutane, kamar wanda ke da iko da yadda ƙungiyoyi daban-daban suke tafiya tare; da al'adu, kamar fasaha, addini, da al'adu. Ya haɗa da duniyar zahiri da yadda mutane suke hulɗa da juna da al'ummominsu.

## Abubuwan da aka haɗa

### Yanayi na zahiri
Yanayin zahiri shine duniyar halitta da ke canzawa koyaushe, gami da yanayi, ƙasa, da albarkatun ƙasa. Ambaliyar ruwa ko girgizar ƙasa na iya canza yanayin ƙasa, yana shafar yadda tsirrai da dabbobi ke rayuwa. Hakanan hulɗar ɗan adam da yanayi na iya yin tasiri. Misali itacen itace na iya canza yanayi a wannan yanki, gurbacewar ruwa na iya sa ruwa ya zama datti, kuma rarrabuwar kawuna da ayyukan mutane ke haifarwa ya sa dabbobi ba za su iya zagawa cikin sauki ba, wanda hakan na iya haifar da matsala ga iyalansu. 

Domin a wadatar da rayuwarsu, mutane sun yi amfani da albarkatun kasa, kuma a cikin wannan tsari sun haifar da sauye-sauye masu yawa a cikin yanayin yanayi; Matsugunan mutane, hanyoyi, filayen noma, madatsun ruwa, da sauran abubuwa da yawa duk sun ci gaba ta hanyar aiwatarwa. Duk waɗannan abubuwan da mutum ya yi suna cikin yanayin al'adun ɗan adam.

### Tasirin al'adu da zamantakewa
 
"Sociocultural" yana nuna haɗuwa da al'umma da al'adu, wanda ke shafar yadda mutane ke tunani, ji, da aiki, kuma wanda zai iya shafar lafiyarmu. [ana buƙatar ƙa'ida] Ya haɗa da tasirin dukiya, ilimi, aiki, asalin al'adu, kabilanci, yare, da imani game da asalin mutane da lafiyarsu.

### Dangantakar zamantakewa da ta mutum

Dangantakar jama'a ita ce alaƙar da mutane ke ƙulla da wasu-kamar dangi, abokai, makwabta, da abokan aiki- waɗanda ke shafar jin daɗin rai da ɗabi'a. Masanin ilimin zamantakewa Emile Durkheim ya yi tunanin cewa idan waɗannan hulɗar ta rushe, zai iya rinjayar yadda muke ji. Dangantakar jama’a na iya ba da taimako na motsin rai ko na zahiri, kamar ta’aziyyar wani sa’ad da yake baƙin ciki ko kuma yana taimaka masa da ayyuka.

Dangantaka tsakanin *mutum-mutumin* tunani da zamantakewa tsakanin daidaikun mutane-na iya yin tasiri ta hanyar rashin hankali. Alal misali, wasu matsalolin tunani na iya haifar da rikici da wasu. Wadannan rikice-rikice na iya bayyana a wurare daban-daban na dangantaka.

Lokacin da masana kimiyya suka yi nazarin yadda dangantaka ke shafar lafiyar ɗan adam da halayyar mutum, yawanci suna mai da hankali kan waɗannan alaƙa ta kud da kud, maimakon a kan na yau da kullun kamar masu ba da lafiya ko lauyoyi. Suna sha'awar yadda mutane ke mu'amala da da'irar zamantakewarsu da kuma yadda yake shafar su gaba ɗaya.

#### Dangantakar iyali
Dangantakar Iyali tana da mahimmanci game da jin daɗin mutum a duk tsawon rayuwarsa. Dangantakar iyali mai tallafawa tana ba da ta'aziyya ta motsin rai, taimako mai amfani, da kuma jin daɗin kasancewa, dukansu suna taimakawa ga ingantaccen lafiyar hankali da ta jiki. Bincike ya nuna cewa mutanen da ke da alaƙa mai ƙarfi na iyali suna samun gamsuwa da rayuwa mafi girma da ingantaccen sakamakon kiwon lafiya gaba ɗaya. Bugu da ƙari, an nuna goyon bayan iyali don inganta jin daɗi da tunanin mutum ta hanyar inganta motsin rai mai kyau da hulɗar zamantakewa.

#### Dangantakar aiki
**Dangantakar Wurin aiki** dangantaka ce ta musamman tare da muhimmiyar tasiri ga mutane a cikin waɗannan dangantakar, da kuma kungiyoyin da dangantakar ta wanzu kuma ta bunkasa. Dangantakar wurin aiki tana shafar iyawar ma'aikaci kai tsaye da kuma tuƙin samun nasara. Waɗannan haɗin gwiwar suna da yawa, suna iya wanzuwa a ciki da wajen ƙungiyar, kuma suna iya zama duka masu kyau da mara kyau. Ɗaya daga cikin irin wannan lahani ya ta'allaka ne a cikin rashin wanzuwar alaƙar wurin aiki, wanda zai iya haifar da jin kaɗaici da keɓewar zamantakewa. Dangantakar wurin aiki ba ta iyakance ga abota ba, amma kuma sun haɗa da mafi girma,  soyayya,  da dangantakar iyali. 

#### Jima'i da dangantaka ta kusa

**dangantaka ta kusa** dangantaka ce ta mutum da ta shafi kusanci na motsin rai ko na jiki tsakanin mutane kuma tana iya haɗawa da kusanci na jima'i da jin daɗin soyayya ko soyayya. Dangantaka ta kusa tana dogaro da juna, kuma membobin dangantakar suna rinjayar juna. inganci da yanayin dangantakar ya dogara da hulɗar tsakanin mutane, kuma an samo shi ne daga mahallin na musamman da tarihin da ke ginawa tsakanin mutane a tsawon lokaci. cibiyoyin zamantakewa da shari'a kamar aure suna amincewa da kuma tabbatar da dangantaka ta kusa tsakanin mutane. Koyaya, dangantakar kusanci ba lallai ba ce ta mace ɗaya ko jima'i, kuma akwai bambancin zamantakewa da al'adu a cikin ka'idoji da ayyukan kusanci tsakanin mutane.

A cikin dangantakar da ke kusa da jima'i, gamsuwa da jima'in yana da alaƙa da gamsuwa da dangantaka gaba ɗaya. Jima'i yana inganta kusanci, yana ƙara farin ciki, yana ba da jin daɗi, kuma yana rage damuwa. Bincike ya nuna cewa ma'aurata da ke yin jima'i aƙalla sau ɗaya a mako suna ba da rahoton jin daɗi fiye da waɗanda ke yin jimaʼi ƙasa da sau ɗaya a kowane mako. Bincike a cikin Jima'i na ɗan adam ya gano cewa sinadaran jima'i mai inganci sun haɗa da jin daɗi da abokin tarayya, kyakkyawar sadarwa, rauni, da jin daɗuwa a yanzu. Jima'i mai inganci a cikin dangantaka ta kusa na iya ƙarfafa dangantakar da inganta jin daɗi ga kowane mutum da ke da hannu.

## Tasirin

### Yaronta
Inda yaro ya girma ya tafi makaranta yana da matukar tasiri a kan wanda suke abota da kuma ingancin abokantaka. Yawancin lokaci, yara suna abota da wasu a cikin danginsu ko unguwarsu. Don haka, inda iyaye suka zaɓi zama, aiki, da tura ’ya’yansu makaranta na iya shafar lafiya da farin cikin ’ya’yansu.

### Haɗin kai
Mutanen da ke da muhalli iri ɗaya sau da yawa suna haɓaka fahimtar haɗin kai; sau da yawa mutane sukan dogara ga juna da taimakon juna, kuma suna taruwa cikin ƙungiyoyin jama'a. Sau da yawa sukan yi tunani a cikin salo da tsari iri ɗaya, ko da yake ƙarshen abin da suka cimma zai iya bambanta.

C. Wright Mills ya bambanta milieuyan ayyuka/iyali/ unguwanni tare da faffadan tsarin zamantakewa, yana nuna bambanci musamman tsakanin "matsalolin sirri na milieu" da "rikicin jama'a na tsarin zamantakewa".

Emile Durkheim ya ɗauki ra'ayi mai zurfi game da *Yanayin zamantakewa* (milieu social), yana jayayya cewa yana ƙunshe da tsammanin da wakilci na dakarun zamantakewa / gaskiyar zamantakewa:  "Dukan yanayinmu na zamantakewa yana da alama ya cika da dakarun da ke wanzu kawai a cikin tunaninmu"  - wakilcin rukuni.

## Halin da ake ciki
Masana ilimin halittu sun bambanta madaidaicin hangen nesa guda biyu na al'umma, a matsayin ƙayyadaddun ƙayyadaddun ƙayyadaddun ƙayyadaddun yanayi (milieu) da kuma a matsayin harsashi mai haɓakawa (ambiance).

Max Scheler ya bambanta tsakanin milieu a matsayin ƙwararren ƙima-duniya, da kuma mahallin zamantakewa na haƙiƙa wanda muke zana don ƙirƙirar na farko, lura da cewa yanayin zamantakewa na iya haɓaka ko hana halittarmu na milieu na sirri.

## Social surgery
Pierre Janet ya ga neurosis a wani ɓangare a matsayin samfurin yanayin zamantakewar mai haƙuri da aka gano - iyali, sadarwar zamantakewa, aiki da dai sauransu - kuma yayi la'akari da cewa a wasu lokuta abin da ya kira " tiyatar zamantakewa "don haifar da yanayi mai koshin lafiya zai iya zama ma'auni mai fa'ida.

Similar  ideas have since been taken up in community psychiatry and family therapy.

## Dubi kuma

* Alfred Schütz - Rarraba huɗu na duniyar rayuwa
* Kwaminisanci
* Al'umma ta aiki
* Haɗin iyali
* Tsarin (kimiyya ta zamantakewa) 
* Sauran da aka sani
* Habitus (masu ilimin zamantakewa) 
* Karamin noma
* Kula da matsakaici
* Magani na muhalli
* Ginshiƙai

## Bayanan da aka ambata