Ciwon ƙusa mai launin rawaya

**cuta ciwon mai launi  kala kala na rawaya**, wanda aka fi sani da "lympedema na farko da ke da alaƙa da ƙusa mai laushi da ƙwanƙwasawa", : cuta ce mai ƙarancin ƙwayoyin na cuta wanda ya haɗa da ƙwancen pleural, lymphedema (saboda ci gaban tasoshin lymphatic) da ƙusa masu launin rawaya.  Kimanin kashi 40% cikin 100% kuma za su sami *bronchiectasis*. Hakanan yana da alaƙa da sinusitis na yau da kullun da tari mai ɗorewa. Yawancin lokaci yana shafar manya.

## Alamomi da alamomi
Ƙusa suna alaƙa ƙuƙwalwa sosai tare da rawaya zuwa launin rawaya-kore na ƙusa.:  Suna girma sannu a hankali, a cikin 0.25 mm / mako ko ƙasa da haka. &nbsp;Ƙusa na iya samun tuddai da ƙaruwa daga gefe zuwa gefe, raguwar fararen ƙusa da cire ƙusa daga ƙusa. Wadannan ƙarancin ƙusa na iya canzawa a tsawon lokaci.

Yawancin mutanen da ke fama da cutar ƙusa mai launin rawaya (kashi huɗu na biyar) suna da lymphedema; yana da daidaituwa kuma yawanci yana shafar ƙafafu biyu. Wannan alama ce ta farko ta yanayin a cikin kusan kashi ɗaya bisa uku. Haɗin hannu na makamai da fuska ya fi ban mamaki, kamar yadda yake lymphedema na ciki tare da ascites (tattara ruwa a cikin rami na ciki) da Tarin ruwa a kusa da zuciya.

Matsalolin huhu iri-iri na iya faruwa a cikin mutanen daban daban da ke fama da ciwon ƙusa rawaya.  Mutane da yawa suna samun tari da ƙarancin numfashi.  Kashi 40 cikin 100 na al'amuran suna haifar da zubar da jini, wanda tarin ruwa ne a cikin rami mai ciki (sararin da ke dauke da huhu kuma yawanci yana da karancin ruwa a cikinsa).[1].  Kimanin rabin duk mutanen da ke fama da ciwon farce mai launin rawaya suna da ciwon ƙirji mai maimaitawa ko kuma yanayin huhu na yau da kullun da aka sani da bronchiectasis wanda ke haifar da haɓakar sputum na yau da kullun tare da ɓarna.  Kashi 40 cikin 100 na mutanen da ke fama da ciwon ƙusa rawaya suna da sinusitis na yau da kullun.

An haɗa ciwon ƙusa mai launin rawaya da wasu magunguna, *misali* penicillamine, bucillamine da zinariya sodium thiomalate.

Har ila yau, an haɗa shi da fallasa titanium daga kayan hakora ko cin abinci da ke dauke da titanium dioxide.

## Halitta
Kodayake an bayyana shi a cikin iyalai, an ba da shawarar cewa wataƙila ba shi da alaƙa ta kwayar halitta.

## Binciken ganewa
Sakamakon ganewar asali ya dogara ne akan haɗuwa da alamun.  Gabaɗaya, ana bincikar mutane da ciwon ƙusa rawaya idan suna da biyu ko uku daga cikin alamomin gargajiya uku (ƙusoshi rawaya, lymphedema da kumburin pleural).  Ana ɗaukar canje-canjen ƙusa suna da mahimmanci don ganewar asali, amma suna iya zama da dabara

Gwajin aikin huhu na iya nuna toshewar hanyoyin iska. Mutanen da ke fama da zubar da jini na pleural na iya nuna shaidar ƙuntatawa a cikin ƙwayar huhu saboda ruwa. Binciken ruwa a cikin zubar da jini gabaɗaya yana nuna matakan furotin masu yawa amma ƙananan matakan cholesterol da lactate dehydrogenase, amma kusan kashi 30% na zubar da ruwa sune Chylus (chylothorax) saboda suna da halaye na lymph.

Ana iya yin lymphogram acikin mutanen da ke da lymphedema.  Wannan na iya nuna duka a ƙarƙashin ɓuɓɓugar lymphatic (hypoplastic) da ƙananan ducts.  Ana iya samun rini a cikin fata watanni bayan gwajin farko.  Scintigraphy na kwararar lymph (lymphoscintigraphy) yana nuna jinkiri a cikin magudanar lymph (wani lokacin asymmetrically), kodayake wannan gwajin na iya zama al'ada..

## Hasashen da aka yi
Mutanen da ke fama da cutar ƙusa mai launin rawaya anyi kin tace an gano suna da ɗan gajeren rayuwarsu idan aka kwatanta da mutanen da ba su da yanayin.

## Yaduwar cututtuka
Ana zaton yanayin yana da wuya, tare da kimanin shari'o'i 150 da aka bayyana a cikin wallafe-wallafen likita.

## Tarihi
Heller ne ya fara bayar da rahoton yanayin a cikin 1927 kuma an bayyana jerin shari'ar farko a cikin wani bugawa a cikin 1964 da likitocin London Peter Samman da William White suka yi.   Wataƙila an rubuta wasu lokuta a cikin 1962.

## Bayanan da aka ambata