Dangantakar Al'adu

**Dangantakar Al'adu** Dangantakar al'adu ita ce ra'ayi na cewa dole ne a fahimci ra'ayoyi da kyawawan dabi'u a cikin mahallin al'adunsu kuma ba a yi la'akari da ma'auni na wata al'ada ba. Yana tabbatar da daidaiton daidaiton dukkanin ra'ayoyi da kuma alaƙar yanayin gaskiya, wanda wani mutum ko al'adunsa ya ƙaddara.

Masanin ilimin ɗan adam Franz Boas ne ya kafa manufar, wanda ya fara bayyana ra'ayin a cikin 1887: "wayewa ba wani abu ba ne cikakke, amma ... dangi ne, kuma ... ra'ayoyinmu da tunaninmu gaskiya ne kawai har zuwa wayewarmu." Duk da haka, Boas bai yi amfani da kalmar "dangantakar al'adu ba". Daliban Boas, irin su Robert Lowie ne suka yada manufar.

Amfani na farko na kalmar da aka rubuta a cikin ƙamus na Turanci na Oxford shine ta masanin falsafa kuma masanin ilimin zamantakewa Alain Locke a cikin 1924 don kwatanta "matsananciyar dangantakar al'adu" Lowie, wanda aka samu a cikin littafin Al'adu da Ethnology na 1917 na ƙarshe.

Kalmar ta zama ruwan dare tsakanin masana ilimin ɗan adam bayan mutuwar Boas a shekara ta 1942, don bayyana yadda suka haɗa ra'ayoyin da ya ɓullo da su. Boas ya yi imanin cewa sharer al'adu, da ake samu dangane da kowane nau'in jinsin, yana da yawa kuma yana da yawa ta yadda ba za a iya samun dangantaka tsakanin al'adu da launin fata ba.[6]. Dangantakar al'adu ta ƙunshi takamaiman da'awar ilimin kimiya da fasaha. Ko waɗannan ikirari sun buƙaci takamaiman matsayi na ɗabi'a, batu ne na muhawara. Dangantakar al'adu ya zama sananne bayan yakin duniya na biyu a matsayin martani ga abubuwan tarihi kamar "Nazist, da mulkin mallaka, kabilanci da wariyar launin fata gabaɗaya."

## A zamanin da
Herodotus: 
 Idan kowa, ko da wanene, aka ba wa zarafi na zaɓi daga cikin dukan al’ummai na duniya ƙa’idodin imani waɗanda ya zaci mafi kyau, ba makawa—bayan ya yi la’akari da kyaututtukan danginsa—ya zaɓi na ƙasarsa. Kowa ba tare da togiya ya yi imani da al’adunsa na asali ba, kuma addinin da aka rene shi, ya zama mafi alheri; kuma kasancewar haka ne, da wuya kowa ya yi izgili da irin wadannan abubuwa in ba mahaukaci ba. Akwai shaidu da yawa da ke nuna cewa wannan shi ne yadda duniya ke ji game da tsoffin al'adun ƙasar.
 
Herodotus ya ambaci wani labari na Darius Mai Girma wanda ya kwatanta ƙa’idar ta hanyar tambaya game da al’adun jana’izar Helenawa da Callatiae, mutanen da suka fito daga ɓangarorin yamma da gabas na daularsa, bi da bi. Suna yin kona konewa da jana'iza, bi da bi, kuma kowannensu ya tsorata da kyama da shawarar sauran kabilun.

Ayyukan masanin falsafar Pyrrhonist Sextus Empiricus sun yi dalla da al'adu na Girka a matsayin wani ɓangare na goma na Goma Modes na Aenesidemus.

## A matsayin na'urar dabara da na'ura

George E. Marcus da kuma Micheal M.J. Fischer sunce:

 Ilimin zamantakewa da al'adu na ƙarni na 20 ya yi alƙawarin wayewarta har yanzu mafi yawan masu karatu na Yammacin Turai ta fuskoki biyu. Wanda ya kasance ceton nau'o'in al'adu daban-daban na rayuwa daga wani tsari na bayyanar Yammacin Turai. Tare da duka roƙon soyayya da manufar kimiyya, ilimin ɗan adam ya tsaya don ƙin yarda da wannan ra'ayi na al'ada na homogenization zuwa babban tsarin Yammacin Turai.
 
Dangantakar al'adu, a wani bangare, martani ne ga kabilanci na Yamma. Ƙimar ƙabilanci na iya ɗaukar nau'o'i a bayyane, wanda a cikinsa ya yarda cewa fasahar mutanensa ta fi kyau, yana daraja mafi kyawun kirki, kuma imani mafi gaskiya. Franz Boas, wanda asalinsa ya horar da ilimin kimiyyar lissafi da yanayin kasa, kuma tunanin Kant, Herder, da von Humboldt suka yi tasiri sosai, ya yi iƙirarin cewa al'adar mutum na iya yin sulhu kuma ta haka ta iyakance hasashe ta hanyoyi da ba a bayyana ba. Boas ya fahimci "al'ada" don haɗawa ba kawai wasu dandano na abinci, fasaha, da kiɗa, ko imani game da addini ba; ya dauki ra'ayi mai fadi na al'ada, wanda aka siffanta da:

 Jimillar halayen tunani da na jiki da ayyukan da ke nuna halayen daidaikun mutane waɗanda ke haɗa ƙungiyar zamantakewa tare da ɗaiɗaiku danga
 ne da yanayin yanayin su, ga sauran ƙungiyoyi, ga membobin ƙungiyar kanta, da na kowane mutum ga kansa.
 
 
 
 Wannan ra'ayi na al'ada yana fuskantar masana ilimin halayyar dan adam da matsaloli guda biyu: na farko, yadda za a kubuta daga ra'ayin da ba a sani ba na al'adar kansa, wanda ba makawa ya yi watsi da hasashe da halayenmu ga duniya, na biyu, yadda za a fahimci al'adun da ba a sani ba. Ka'idar dangantakar al'adu don haka ta tilasta wa masana ilimin ɗan adam haɓaka sabbin hanyoyin dabaru da dabaru.

## Manazarta