Alakar Najeriya da Indiya

Dangantakar da ke tsakanin Jamhuriyar Indiya da Tarayyar Najeriya ta fadada sosai a 'yan shekarun nan tare da kasashen biyu na kulla alakar kasuwanci da kasuwanci. Indiya ta zama ta biyar mafi girman tattalin arzikin duniya a cikin shekara ta 2019 wacce ta wuce Ingila da Faransa. Indiya na da Babban Kwamiti a Abuja da kuma karamin ofishin jakadancin a Legas. Babban kwamishinan Indiya a Najeriya shine Mista Abhay Thakur. Nijeriya tana da Babban Kwamiti a New Delhi kuma Babban Kwamishinan Nijeriya a Indiya a yanzu shi ne Manjo Janar Chris Sunday Eze.

Indiya ita ce kasar da ta fi kowacce shigo da danyen mai daga Najeriya a shekarar (2012 - 2013) amma tare da habaka tattalin arzikin Indiya da ke matsayi na biyar bayan China, Amurka, Japan da Jamus wanda ya haifar da karin bukatar danyen mai. Indiya a yanzu ta shigo da man kusa da gida daga Saudi Arabiya, Iraki, Iran da UAE inda kason Najeriya ya kasance kaso 7.4% na shigo da mai a shekara ta 2019. Tun shekara ta 2018 Indiya ta sayi mai Basra mai rahusa daga Iraki da danyen mai da aka sayo daga Afirka ta Yamma ciki har da daga Najeriya ta kasance ta biyar a cikin shigar da danyen mai na Indiya.

## Bayan Fage
Alakar Indiya da Afirka ta faro ne daga 30BCE lokacin da ake ciniki tsakanin Misira a ƙarƙashin Sarkin Rome na Augustus da Indiya. Har zuwa jiragen ruwan Roman guda 120 zasu tashi kowace shekara daga Myos Hormos (Al-Qusayr) a cikin Roman Misira zuwa Indiya. A daidai wannan lokacin din din Indiya ya yawaita zuwa gabar tekun Afirka ta Gabas suna siyar da kayan hannu na Indiya, kayan yaji da kayayyaki. Daga baya Burtaniya ta kawo Indiyawa zuwa Gabashin Afirka don gina titunan jirgin kasa na Gabashin Afirka. Indiya ta sami 'yencin kanta a shekara ta 1947. Najeriya ta bi ta kuma sami 'yencin kai a shekarar 1960. Indiya ta goyi bayan samun independenceancin kasashen Afirka daga mulkin mallaka kuma ta kafa ofishinta na diflomasiyya a 1958 - shekaru biyu kafin Nijeriya ta sami 'yanci daga mulkin mallakar Burtaniya a hukumance.    Ba da daɗewa ba bayan samun 'yancin kan Najeriya gwamnatin Indiya ta shiga cikin taimakawa kafa sojoji da wasu ayyuka da dama a Najeriya. Indiya ta taimaka wa Nijeriya kan gina cibiyoyin soja kamar Kwalejin Tsaro ta Najeriya (NDA) a Kaduna da Kwalejin Naval a Fatakwal da wasu wuraren horar da sojoji a Najeriya. Ara wa da yawa daga sojojin Najeriya sun halarci Kwalejin Ma'aikatan Tsaro (DSSC) a Wellington, Tamil Nadu, Indiya. Shugaban Najeriya na yanzu Muhammudu Buhari ya halarci Kwalejin Tsaro na Ma'aikatan Tsaro (DSSC) a Wellington a cikin 1970s Sauran Shugabannin Nijeriya da suka halarci kwalejin guda ɗaya su ne Shugabannin Olusegun Obasanjo (1965) da Ibrahim Babangida (1964). Wasu manyan hafsoshin sojojin Najeriya kaɗan ne suka halarci Kwalejin Ma'aikatan Tsaro ta Indiya. Hakanan kan Najeriya samun 'yancin kai manyan kasuwancin Indiya sun kafa shagonsu a Najeriya. Duk kasashen biyu suna da albarkatun kasa iri daban daban da na tattalin arziki kuma sune mafi karfin tattalin arziki a yankunansu. Dukansu mambobi ne na Tarayyar Kasashe .  A halin yanzu layin bayar da lamuni na Indiya ga Afirka ya kusan dala biliyan 9, inda ayyukan yanzu ke ɗaukar dala biliyan 7.4. Fiye da daliban Afirka 25,000 ciki har da Najeriyar suka ba da tallafin karatun Indiya, ban da Indiya sun aika da tallafi na dala miliyan 10 ga Majalisar Dinkin Duniya don yaki da cutar Ebola da kuma wani dala miliyan biyu na hadin gwiwa zuwa Guinea don magance cutar.

## Bunkasar dangantakar ƙasashen biyu
Firaminista na farko na Indiya Pandit Jawaharlal Nehru ya ziyarci Najeriya a watan Satumbar shekara ta 1962 don ganawa da Firayim Ministan Najeriya na farko Tafawa Balewa. Shugabannin Najeriya biyu sun kasance Manyan Baƙi a Ranar Jamhuriya ta Indiya watau a shekara ta 1983 ta Shugaba Shehu Shagari sannan a shekara ta 2000 a bikin ranar Jamhuriya ta 50 da Shugaban Indiya Olusegun ya yi. Shugabannin Najeriya sun ziyarci Indiya tare da Shugaba Obasanjo a watan Nuwamba na shekara ta 2004, Mataimakin Shugaban Kasa Goodluck Jonathan a watan Nuwamba na 2007 sannan kuma a taron kolin Indiya da Afirka na farko da aka gudanar a New Delhi a watan Afrilun shekara ta 2008. Yayin ziyarar da Firayim Minista Dr. Manmohan Singh ya kawo Najeriya a watan Oktoban shekara ta 2007, Indiya da Najeriya sun amince da sanarwar Abuja don dabarun kawancen. Shugaban Najeriya Muhammadu Buhari ya kasance a New Delhi a watan Oktoba na shekara ta 2015 don shiga taron koli na Indiya da Afirka na uku (IAFS-III) wanda aka gudanar a New Delhi kuma ya samu halartar kasashen Afirka 50. Ganawar Firayim Minista Narendra Modi da Shugaba Buhari ya baiwa kasashen biyu damar yin nazarin alakar da ke tsakanin su. Firayim Minista Narendra Modi ya sanar da dala miliyan 600 (£ 393m) a matsayin tallafi don ayyukan ci gaba a Afirka a taron taron Indiya da Afirka a Delhi. Firayim Minista Modi ya ba da sanarwar rancen dala biliyan 10 ga Afirka wanda ya hada da Nijeriya da 50000 na tallafin karatu ga ɗaliban Afirka a Taron Foruman Indiya da Afirka a shekara ta 2015.

Mataimakin shugaban kasar Indiya Hamid Ansari ya kawo ziyara Najeriya daga 26 zuwa 29 ga Satumbar shekara ta 2016 kuma ya gana da shugaban Najeriya Muhammadu Buhari da mataimakinsa Prof. Yemi Osinbajo wanda ya baiwa bangarorin biyu wata dama ta zurfafa hadin gwiwar da ke tsakanin su da kawance. A shekara ta 2019 Sanata Hadi Abubakar Sirika, karamin Ministan (Jirgin Sama) na Nijeriya ya ziyarci Indiya daga 14 zuwa 15 ga Janairun 2019 don halartar Taron Jirgin Sama na Duniya, wanda aka gudanar a Mumbai, Indiya a ranar 15 ga Janairun shekara ta 2019. A gefen layin taron, Sanata Hadi Abubakar Sirika ya gana da Mista Suresh Prabhu, Ministan Kasuwanci da Masana'antu da Jirgin Sama na Indiya. A cewar Kamfanin Dillancin Labaran Najeriya a wani bangare na shirin yaki da COVID-19 Indiya ta ba da gudummawar muhimman magunguna na dala miliyan 50 a watan Yulin shekara ta 2020 ga Najeriya da sauran kasashen Afirka. Tananan bakwai na jigilar kayayyaki na Indiya (zane-zanen 586) don Najeriya sun samu karbuwa daga Ministan Kiwan Lafiya na Nijeriya, Dokta Osagie Ehanire.

## Kasuwanci
Indiya- Kasuwancin Najeriya a cikin shekara ta 2018-19 ya kai dala biliyan 13.89. Kamfanonin Indiya sune na biyu mafi girman ma'aikata a Najeriya bayan Gwamnatin Tarayyar Najeriya. Fiye da kamfanonin Indiya guda 135 ke aiki a Nijeriya. Kamfanin Indiya a Najeriya suna cikin fannoni daban-daban misali magunguna, kayayyakin injiniya, injunan lantarki da kayan aiki, robobi, sunadarai, da sauransu. Wasu daga cikin manyan kamfanonin sun hada da Bharti Airtel, Tata, Bajaj Auto, Birla Group, Kirloskar, Mahindra, Ashok Leyland, Skipper, Godrej, Simba Group, NIIT, Aptech, New India Assurance, Bhushan Karfe, KEC, Dabur, da dai sauransu. Zuba jarin Indiya a Najeriya ya kai dalar Amurka biliyan 15 kuma ya tashi a cewar Babban Kwamitin Indiya a Abuja, Najeriya. Kayayyakin da Indiya ta fitar zuwa Najeriya a tsakanin shekarun 2018-19 sun kai dalar Amurka biliyan 3 kuma shigo da Indiya daga Najeriya a daidai wannan lokacin daga shekara ta 2018 zuwa 19 ya kai dala biliyan 10.88. Najeriya ta zama ta biyar a jerin masu samar da danyen mai kuma na biyu a jerin masu samar da LNG a shekara ta 2018. Kayayyakin da Indiya ke fitarwa zuwa Najeriya sun hada da magunguna, motoci, motoci, karafa da karafa, shinkafa, robobi, tufafi da yadudduka, kayan aikin injiniya, da bangarorin bangaren wutar lantarki kamar su masu canza wuta, insulators da circuit breaker da sauransu.

### Cinikin mai
Najeriya ita ce kasar da ta fi kowace kasar Afirka samar da danyen mai zuwa Indiya a shekarar 2012–2013. Indiya a yanzu tana shigo da danyen mai kusa da gida daga Saudiyya, Iraki, Iran da Hadaddiyar da kason Najeriya ya kai kashi 7.4% a shekara ta 2019. Tun shekara ta 2018 Indiya ta sayi mai Basra mai rahusa daga Iraki da danyen mai da aka sayo daga Afirka ta Yamma ciki har da daga Najeriya ta kasance ta biyar a cikin shigar da danyen mai na Indiya. kowace shekara. 

## Alakar al'adu
Sama da ‘yan Nijeriya guda 55,000 ke zaune a Indiya, yayin da kimanin Indiyawa 35,000 ke zaune a Nijeriya.

Indiya na da yawan mutane biliyan 1.3 yayin da Najeriya miliyan 190. Akwai yawan tuntuɓar juna da ziyarar tsakanin shugabannin ƙasashen biyu a matakin mafi girma. Studentsaliban Najeriya sun fara zuwa Indiya don neman ilimi mafi girma a shekara ta 1955 wanda daga baya kuma majalisar Indiya don shirye-shiryen al'adu suka ba da tallafin karatu wanda ya ba ɗalibai ɗalibai ɗari ɗari don yin karatu a Indiya daga 1960 zuwa gaba Gwamnatin Indiya ta ƙaddamar da tashar 'Nazari a Indiya' a watan Maris na shekara ta 2018 don ƙarfafa ɗalibi mai cancanta da haƙiƙa yin karatu a Indiya. A tsakanin shekara ta 1970 zuwa shekara ta 1980 akwai malaman Indiya, likitoci, ma'aikatan jinya da makamantansu ma'aikata da ke aiki a Najeriya. An gudanar da bikin al'adun Indiyawan 'Namaste Nigeria' a Abuja a ranar 5 ga Mayun shekara ta 2018 wanda Gimbiya 'yar Najeriya Ginika Nwafor-Orizu, Cif mai kula da al'adun gargajiya da Otunba Olusegun Runsewe, Darakta Janar na Majalisar Kasa ta Najeriya su ne Manyan baki. Cungiyar Al’adun Indiya (ICA) tana gudanar da ayyuka a biranen Lagos, Abuja, Kaduna, Kano da Ibadan. Akwai Makarantar Yaren Indiya a Legas, don koyon yaren Indiya. Akwai 'yan Nijeriya sama da guda 55000 da ke zaune da aiki a Indiya. 'Yan Najeriya suna zaune a birane kamar New Delhi, Mumbai, Chennai, Bangalore, Goa, Hyderabad da Jaipur. Babu 'yan sandan Indiya ko kuma Babban Kwamitin Najeriya a New Delhi da ke da adadin yawan' yan Najeriyar da ke zaune a Indiya a yau ko kuma kan ayyukan da 'yan Nijeriya ke yi a Indiya. 'Yan Nijeriya kalilan ne suka auri mazauna ƙasar kuma suka zauna a Indiya. Shige da fice ta haramtacciyar hanya zuwa Indiya da ayyukan aikata laifi manyan batutuwa ne.

## Manazarta