Harsunan Burkina Faso

Burkina Faso ta kasance kasa ce mai harsuna da yawa. Kimanin adadin yaruka har guda 70 ake magana a wurin, wanda kusan 66 daga cikinsu ‘yan asali ne.Kimanin kashi 52.5% na yawan jama'a ke magana da Mooré, musamman a yankin tsakiyar da ke kusa da babban birnin kasar, Ouagadougou.

A yammaci, harsunan Mande suna yaɗuwa, waɗanda suka fi rinjaye su ne Dyula (wanda kuma ake rubuta Jula ko Dioula), wasu da suka haɗa da Bobo, Samo, da Marka. Peul (Fula: fulfulde), yaren fulfulde, ana magana da shi a arewa, duk da haka ana amfani da shi a duk fadin kasar a matsayin yare. Ana magana da Gourmantché a gabas, yayin da ake magana da yaren Bissa a kudu.

Ilimi ga kurame a Burkina yana amfani da Harshen Kurame na Amirka, wanda kurma ɗan ƙasar Amurka Andrew Foster ya gabatar. Ana amfani da yaren kurame na Burkina a Ouagadougou

## Harsuna na hukuma da na Asali

Mooré shi ne yaren hukuma da aka fi amfani da shi a ƙasar, tare da kashi 48 cikin ɗari na Burkinabe masu magana har zuwa 2008 kuma yare ne. Bissa, Dyula, da Peul suma harsunan hukuma ne. Wannan ya haifar da firgici ga masu magana da sauran harsuna, waɗanda suka nuna rashin amincewa da hakan a matsayin zalunci.

An cire sunan kasar daga kalmomi a cikin harsuna biyu na hukuma, tare da 'Burkina' ma'anar 'mutumin mai gaskiya' a cikin Mooré da 'Faso' ma'ana 'gidan uba' a Dyula.

Peul ita ce yare a yawancin sassa na Burkina Faso. Ana amfani da shi sosai a arewa da gabashin ƙasar a matsayin yaren farko, inda kashi 8.36 na al'ummar ƙasar ke iya magana.Dyula kuma yare ne kuma ana amfani da shi sosai azaman yaren ciniki, musamman a yamma da kuma cikin Bobo-Dioulasso.Wani bincike na 2014 ya ba da rahoton cewa kashi 5.7% na yawan jama'a suna magana da Dyula a matsayin babban yaren su a gida, amma adadin masu magana da L2 yana iya zama mafi girma. Bisa kashi 2.85% na yawan jama'a ke magana.

Yawancin harsunan da ake magana sun kasance na dangin Mande ko Gur. A yankunan karkara na Burkina Faso, ana amfani da yarensa na asali don ayyukan gama gari.A cikin manyan garuruwa, yawancin mutane suna jin harsuna da yawa.Kodayake ba a gane shi a matsayin harshen hukuma ba, Gourmanché yana magana da kashi 5.51% na yawan jama'a. Sauran muhimman harsunan tsiraru sun haɗa da Bwamu, wanda kashi 1.91% ke magana, Dagara, wanda kashi 1.76% ke magana; da Samo, wanda kashi 1.66% ke magana. Dagara ana magana ne a yankin kudu maso yammacin kasar Burkina Faso kuma yana aro daga Faransanci da Ingilishi zuwa karamin digiri.

**Harsunan da ke cikin haɗari sun haɗa da:**

1. [Jalkunan aka Dyala, Dyalanu, Jalkuna

2. [Kalamsé aka Kalemsé, Kalenga, Sàmòmá

3. [Khe aka Kheso, Bambadion-Kheso

4. [Khisa aka Komono, Khi Khipa, Kumwenu

5. [Natioro aka Koo'ra, Natyoro, Natjoro

6. [Pana (Burkina Faso) aka Sama

7. [Pongu aka Pongo, Pangu, Arringeu

8. [Sininkere aka Silinkere, Silanke

9.[Tiéfo aka Foro, Tyefo, Tyeforo

10. [Wara aka Wára, Ouara, Ouala

## Harsunan Da suke Amfani
Harsunan aiki su ne Faransanci, waɗanda aka fara amfani da su lokacin da Faransa ta yi wa Burkina Faso mulkin mallaka a 1919, da Ingilishi. Faransanci harshe ne na koyarwa a makarantun ƙasar.Koyaya, ƙasa da kashi 15 na yawan jama'a suna amfani da Faransanci a kowace rana.Duk da wannan ƙananan kaso, akwai babban tallafi na kiyaye Faransanci a matsayin harshen koyarwa domin yana ba wa yara hanya zuwa motsin zamantakewa da kuma tabbatar da ci gaba da tallafin tattalin arziki don ilimi.A gaskiya ma, a cewar wani rahoto na 1998, "Burkinabe bai ga sha'awar tura 'ya'yansu makaranta don koyon yaren da suka riga ya yi a gida ba".

## Duba kuma
Faransanci na Afirka

Ilimi a Burkina Faso

## Manazarta