Laburari na kasa, Najeriya

**Laburari ta ƙasa Najeriya** ta fara aiki ne a tsakiyar shekara ta 1960s tare da kafa dokar kula da laburare a shekara ta  1964 wanda daga baya aka maye gurbinsa da doka mai lamba 29 a shekara ta  1970.    Kafin zartar da dokar ta Nashinal Laburare, jerin tarurrukan ilimi da aka gudanar a Ibadan sun kasance ginshiki na basirar samar da hanyar sadarwa na dakunan karatu da gwamnati ta dauki nauyin samar da kayayyakin ilimi ga ‘yan Najeriya .   Daga baya an kafa kwamitin ba da shawara na gwamnati dangane da wajibcin samar da ma'ajiyar ilimi na gida. An ɗora wa kwamitin alhakin nemo hanyar da za ta taimaka wa gwamnati wajen fito da ginshiƙan basirar manufofinta, da samar da cibiyar rubuta littattafai ta ƙasa da kuma samar da fage na inganta ilimi. Kwamitin dai shi ne babban kwamiti na farko da ya yi kira da a samar da dakin karatu na kasa a matsayin wani bangare na shawarwarinsa. Gwamnati ta amince da bukatun kwamitin bada shawarwari tare da daukar matakan da suka dace na gina dakin karatu na kasa.     

## Tarihi da tsari
An fara ginin laburarin a shekara ta 1962 kuma daga ƙarshe an buɗe shi don amfanin jama'a a ranar 6 ga watan Nuwamba shekara ta 1964.   An canza da hedikwatarta daga Legas zuwa Abuja a shekara ta 1995.  

Dokar Laburare da Majalisar Wakilan Najeriya ta kafa ta ba da tabbacin tallafin kudi ga aikin, dokar ta kuma tanadi kayan horar da ma’aikata da kuma kafa kwamitin gudanarwa da ya kunshi kwararru. Dangane da bukatun jamhuriyar Najeriya da majalissar dokokin kasar, an dauki wasu kwararrun dakunan karatu guda 15 da za su ba da gudummawa mai kyau wajen bunkasa da kula da dakin karatu.  Wata sabuwar gwamnatin soja ta kaddamar da hukumar a watan Afrilun shekara ta 1966.  Hukumar dai ta kunshi jami’an gwamnati ne maimakon kwararru kamar yadda aka rubuta a kan ainihin dokar. Duk da haka, hukumar ta yi ƙoƙarin inganta ainihin manufar ɗakin karatu amma yakin basasar Najeriya ya kawo cikas ga kudade kuma gwamnati bata dauki matakai ba sai shekara ta 1970. A cikin shekara ta 1970, an kafa sabon tsarin doka tare da ƙirƙirar dokar Labura ta Ƙasa. An zartar da wani bangare na dokar ne bisa shawarar hukumar da ke son fadada dakin karatu zuwa wasu manyan jihohin kasar domin samar da hanyar sadarwa ta ma’ajiyar kayayyaki.   

## Manufa
Gwamnatin Tarayyar Najeriya ce ta dauki nauyin wannan dakin karatu. Asali, Gidauniyar Ford ta shiga cikin shirin.  Gidauniyar ta kawo kwararru, ta ba da gudummawar litattafai tare da bayar da tallafin fadada dakin karatun. Laburaren na wasu shekaru ya ginu akan ainihin manufarsa. A yau, gaɓa ce mai mahimmanci da ke aiki a matsayin ƙwaƙwalwar tunani na al'umma. Laburaren yana ba da harsashin hankali don taimakawa jami'an gwamnati wajen aiwatar da manufofi.  Duk da haka, gabaɗayan alkiblar rashin kwanciyar hankali na siyasa saboda kutsen da sojoji suka yi kan mulki wani lokaci ya haifar da rashin daidaituwa tsakanin ƙwaƙwalwar tunani na manufofin da suka gabata da kuma tushen tunani na sabuwar gwamnati.  Har ila yau, ɗakin karatu yana tsayawa a hankali ta hanyar karɓar kwafin littattafan da gwamnati da hukumomi masu zaman kansu suka buga a cikin ƙasar ta hanyar tanadin ajiya na doka a cikin Dokar Laburare.  Wannan ya sa ɗakin karatu ya zama ɗaya daga cikin manyan ɗakunan ajiya na ilimi a ƙasar.     Hakanan yana tattara wallafe-wallafe akan zamani ko sabbin dabaru daga ƙungiyoyin duniya.

Har ila yau, nauyi da ke kan cibiyar ya hada da bayar da ISBN (International Standard Book Number) da ISSN (International Standard Serials Number) ga ƙungiyoyin wallafe-wallafe, tsarin da a da ya kasance mai wahala idan babu fasahar da ta dace a ofisoshin yankin amma an samu sauƙi ta hanyar shi tare da karin wayar da kan jama'a da jiko da fasahar wayar hannu.   

Bugu da ƙari kuma, daga cikin wani ɓangare na ƙudurorinta, laburarin na gudanar da gangamin haɓaka Karatun littattafai na shekara-shekara a duk faɗin ƙasar don wayar da kan jama'a game da mahimmancin karatu da kuma samun karatun ɗan ƙasa.   

## Kalubale
Laburari na ƙasa na fuskantar ƙalubalen da daƙile ta daga cike manufofinta. 

* Rushewar kayan aiki da albarkatu waɗanda ke sakamakon rashin isassun kuɗi.  
* Hedkwatar ɗakin karatu tana aiki daga gidajen haya a matsayin hadaddun wanda ake nufi da shi ya kasance ba a kammala shi ba tun lokacin da aka fara shi a cikin 2006. 
* Laburaren yana da rassa 33 kuma yana ƙoƙarin faɗaɗa yadda ya kamata zuwa manyan jihohin tarayya 36 kamar yadda dokar ɗakin karatu ta 1970 ta tsara 
* Karancin al'adar karatu a Najeriya ma kalubale ne saboda hakan yana haifar da halin da bai dace ba ga bunkasar dakin karatu tare da hana amfani da kayan aiki da ayyukansa.  
* Rashin isasshiyar horar da ma'aikata da ba ci gaba ba don kiyaye ƙwararrun mafi kyawun ayyuka na yau da kullun a cikin ɓangaren bayanai masu tasowa musamman dangane da amfani da fasaha don tsara albarkatu da bayar da ayyuka.  
* Ana samun abubuwan da suka wuce a cikin ɗakin karatu, da wuya ba za ku sami sababbin kayan ba. 

## Rassa
Wurare: 

## Shugabanci
An nada Prof Chinwe Veronica Anunobi ne a matsayin babban jami'in gudanarwa na laburarin a ranar 8 ga Satumba 2021.   Ta yi aiki a matsayin Ma'aikaciyar Laburaren Jami'ar Tarayya ta Fasaha ta Tarayya, Owerri, Jihar Imo.   Ita mamba ce a Majalisar Gudanar da Laburare ta Afirka da Ƙungiyoyin Watsa Labarai da Cibiyoyi (AfLIA) inda ta yi wa'adi na biyu kuma tana wakiltar yankin yammacin Afirka baki ɗaya.  Ta karbi ragamar mulki daga hannun Prof. Lenrie Olatokunbo Aina wanda ya kasance babban jami'in gudanarwa na Laburari ta Ƙasa a Najeriya daga 2016 zuwa 2021.  

## Manazarta

## Kara karantawa

*  
* 
* http://www.unn.edu.ng/publications/files/images/thomas%20T..pdf

## Hanyoyin haɗi na waje

* 
* https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000088675