Archie Sibeko

## Rayuwar farko
An haife shi a Kwezana a Gabashin Cape, Archie Sibeko ya girma a cikin yanayin Xhosa na gargajiya. Mahaifinsa ya kasance mai wadata amma ya mutu lokacin da Archie ya kasance yana da shekaru 4 ko 5. Mahaifiyarsa itace matar mahaifinsa ta biyu kuma suna da yara 4 tare. Ya halarci makarantar ƙauye. Daga baya ya halarci makarantar Lovedale Practicing School. Kafin ya tafi Sakandare, wanda za a biya kuɗaɗe, ya tafi aiki na tsawon shekara don samun kuɗi. Ya yi aiki da mai sayar da kayan lambu a Maitland, kusa da Kensington, Cape Town. Ana biyansa fam 2 a mako kuma an ba shi abinci da wurin kwana. Ya nace da mai aikin sa ya shirya masa izinin zama da aiki a cikin birni. Ya kasance ɗan kwana a makarantar sakandaren Lovedale na tsawon shekaru uku. Daga nan sai ya sami takardar shaidar difloma a fannin aikin gona daga Kwalejin Aikin Noma da dazuka ta Fort Cox, ba da daɗewa ba ya kammala karatunsa ya tafi Cape Town domin samun aikin yi, ta yadda zai samar da kuɗin shiga ga matasan iyalinsa.  Yayin da yake Cape Town, ya ketare hanya tare da ɗan gwagwarmayar siyasa da kuma ƙwararren ɗan kasuwa Oscar Mpetha, wanda ya ba shi shawara kuma ya jagoranci shi zuwa matakansa na farko a matsayin mai fafutuka na Ƙungiyar Kasuwanci. Ya zama memba mai ƙwazo na duka jam'iyyar African National Congress (ANC) da jam'iyyar gurguzu ta Afirka ta Kudu, wanda Ben Turok ya ɗauka, a shekarar 1953. Ya zama Sakataren Ƙungiyar Jiragen Ruwa da Harbors na Afirka ta Kudu bayan ganawa da Oscar Mpetha wanda ya koyar da shi game da kungiyar kwadago da siyasa, kuma ya gabatar da shi ga Ray Alexander. Ya auri Letitia Sibeko (née Hina) a shekarar 1953.

## Aikin siyasa
Ayyukan siyasar Sibeko sun fara ne a cikin shekarun 1950 kuma sun ci gaba har zuwa ƙarshen mulkin nuna wariyar launin fata. Ya yi aiki tare da shugabannin siyasa irin su Ray Alexander, Elizabeth 'Nanna' Abrahams, Elizabeth Mafekeng da Chris Hani. A cikin shekarar 1961, an kama shi tare da Hani saboda shigar da suka yi a Umkontho we Sizwe (MK) wanda aka kafa a matsayin reshen makamai na ANC.

Jam'iyyar ANC ce ta tura Sibeko daga ƙasar zuwa makwabciyarta Tanzaniya, ya bar matarsa da 'ya'yansa biyar. A nan ya zama Kwamanda a sansanin farko na MK. Bayan haka, an tura shi birnin Landan, inda ya taimaka wajen haɗa kan ƙungiyar kwadago ta ƙasa da ƙasa don tallafawa yaki da nuna wariyar launin fata. A cikin shekarar 1990, bayan fiye da shekaru ashirin yana gudun hijira, Sibeko ya sami damar komawa Afirka ta Kudu inda ya yi aiki a matsayin mataimakin shugaban jam'iyyar ANC a yammacin Cape da kuma shugaban ƙungiyarsa mai girma, ƙungiyar jiragen ƙasa da jiragen ruwa na Afirka ta Kudu. Saboda matsi na aiki, ya yi fama da bugun jini a shekarar 1992 kuma an shawarce shi ya yi ritaya daga siyasa.

## Ritaya
Ba tare da son rai ba, Sibeko ya amince ya yi ritaya kuma ya ƙaura zuwa Ƙasar Ingila, inda ya zauna tare da matarsa ta biyu, Joyce Leeson. Ya ci gaba da sha'awar Afirka ta Kudu. Ya koma ya zama mai saka idanu a zaɓen shekara ta 1994 kuma ya ci gaba da shiga cikin wasu ƙungiyoyin kwadagon da ya yi aiki da su a gudun hijira. Ya kasance Shugaban Kafa kuma memba na ƙungiyar Tyume Valley Schools, wata ƙungiyar agaji da ke samar da ilimi a yankinsa. Majalisar birnin Newcastle ta ba da gudummawar £1000 ga ƙungiyar agaji a cikin shekarar 2014. Ya rubuta litattafai guda huɗu da ke tattara bayanan rayuwarsa da abubuwan da suka shafi gwagwarmaya da wariyar launin fata.

Sibeko ya kuma yi amfani da sunayen Zola Zembe da Zola Ntambo.&#x5B; ** &#x5D;

An ba shi Order of Luthuli a Azurfa.

## Duba kuma

* Letitia Sibeko

## Manazarta