Harsunan Koriya

**Koriya** ce ta iyali mai mahimmanci wanda ya ƙunshi yarukan Koriya da Jeju. Sau da yawa ana bayyana ƙarshen a matsayin yaren Koriya amma ba a fahimta da juna tare da nau'ikan Koriya. Alexander Vovin ya kuma ba da shawarar cewa ya kamata a rarrabe Yaren Yukjin na arewa maso gabas.

Koriya ta kasance da rubuce-rubuce masu yawa tun lokacin da aka gabatar da haruffa na Hangul a karni na 15. Bayanan da suka gabata na Koriya ta amfani da Haruffa na Sinanci, duk da haka, sun fi wuya a fassara.

Dukkanin nau'ikan zamani sun fito ne daga Tsohon Koriya na jihar Unified Silla, wanda ya haɗa Masarautu Uku na Koriya. Abin da ba a san shi da yawa game da wasu harsuna da ake magana a tsibirin kafin ƙarshen ƙarni na 7 na haɗin Sillan ya fito ne daga sunayen wurare. Wasu daga cikin wadannan harsuna an yi imanin cewa Koriya ne, amma akwai kuma shaidar da ke nuna cewa ana magana da Harsunan Jafananci a sassan tsakiya da kudancin tsibirin. An yi ƙoƙari da yawa don haɗa Koriya da wasu iyalai na harsuna, galibi tare da Tungusic ko Jafananci, amma ba a nuna alaƙar kwayar halitta ba.[2] [shafin da ake buƙata]  

## Harsunan da ke akwai
]
Ana bayyana nau'ikan Koriya daban-daban a matsayin "harshe" na yaren Koriya guda ɗaya, amma raguwa a fahimta ya tabbatar da kallon su a matsayin ƙaramin iyali na harsuna biyu ko uku.[7]

### Koriya
Harsunan Koriya sun samar da yaren da ke ci gaba daga kudancin kudancin tsibirin Koriya zuwa Yankin Yanbian a lardin Jilin na kasar Sin, kodayake yarukan da ke bangarorin da ke gaba ba su da fahimtar juna.[7] Wannan yanki yawanci ana raba shi zuwa yankuna biyar ko shida na yare bayan iyakokin lardin, tare da yarukan Yanbian da aka haɗa a cikin ƙungiyar Hamgyŏng ta arewa maso gabashin.  [8][9] Harsuna sun bambanta a cikin palatalization da kuma yadda ake magana da Koriya ta Tsakiya, wasula, muryoyin murya, kalma-tsakiya  da kalma-farko  da  .  [10][11]

Koriya an rubuta ta sosai kuma daidai daga gabatarwar haruffa na Hangul a karni na 15 (lokacin Koriya ta Tsakiya). [12] Siffofin da suka gabata, waɗanda aka rubuta tare da haruffa na Sinanci ta amfani da dabaru iri-iri, sun fi duhu.[13] Muhimman tushe a kan Koriya ta Tsakiya ta Farko (karni na 10 zuwa 14) rubutu ne na Sinanci,  (1103-1104), da kuma aikin magunguna  (Xan, tsakiyar karni na 13).[14] A wannan lokacin, Koriya ta shawo kan adadi mai yawa na kalmomin aro na Sinanci, wanda ya shafi dukkan fannoni na yaren.[15] An kiyasta cewa ƙamus na Sino-Korean ya zama fiye da rabin ƙamus na Koriya, amma kusan kashi 10% ne kawai na ƙamus na asali.[16][17] Tsohon Koriya (karni na 6 zuwa farkon ƙarni na 10) an tabbatar da shi sosai, galibi ta hanyar rubuce-rubuce da waƙoƙin  14 da aka tsara tsakanin ƙarni na 7 da 9 kuma an rubuta su a cikin  (karni ya 13).[18] 

Harsunan da aka saba amfani da su na Koriya ta Arewa da Koriya ta Kudu dukansu sun dogara ne da yaren Seoul, duk da cewa Koriya ta North ta yi iƙirarin cewa ma'auni ya dogara ne akan maganar babban birnin su Pyongyang.[20] Ka'idodin biyu suna da bambance-bambance na sauti da ƙamus.[21] An cire kalmomin aro da yawa daga ma'aunin Koriya ta Arewa, yayin da Koriya ta Kudu ta fadada ƙamus na Sino-Koriya kuma ta karɓi kalmomin aro, musamman daga Turanci.[22][23] Duk da haka, saboda asalinsa a cikin yaren Seoul, harshen Koriya ta Arewa yana da sauƙin fahimta ga duk Koriya ta Kudu.

A ƙarshen ƙarni na 19 da farkon ƙarni na 20, don mayar da martani ga amfanin gona mara kyau da kuma mamaye Koriya ta Japan, mutane sun yi hijira daga sassan arewacin tsibirin zuwa gabashin Manchuria da kudancin Primorsky Krai a Gabashin Rasha.[25][26] An tilasta ma'aikatan Koriya zuwa Manchuria a matsayin wani ɓangare na mamayar Japan a Manchuria.[25][27] Yanzu akwai kimanin Koriya miliyan 2 a kasar Sin, galibi a yankin Yanbian, inda harshen ke da matsayi na hukuma.
## manazarta