The Eagle and the Fox

**Gaggafa da Dila** Tatsuniya ce ta abota da aka ci amanarta aka kuma rama. An ƙirga ta a matsayin ɗaya daga cikin Tatsuniyoyin Aesop, kuma tana lamba 1 a cikin Perry Index .   Yanayin da ke tsakiyar labarin ya shafi gaggafa da ta kama 'ya'yan dila ta ɗauke su don ciyar da 'ya'yanta. Daga nan akwai wasu ƙarshen labarin, ɗaya daga cikinsu dila tana karɓar diyya, yayin da ɗayan kuma tana samun diyya saboda raunin da ta samu.

## Tatsuniya mai madadin ƙarshen
Sigar Latin ta tatsuniyar Phaedrus ta fara ne da maganar cewa masu iko su ji tsoron ɗaukar fansa daga masu tawali'u da za su cutar da su. A cikin labarinsa, uwar dila ta ja wani reshe mai harshen wuta daga bagadi kuma ta yi barazanar ƙone itacen da gaggafa mai farauta ta yi gida a ciki. Saboda tsoron lafiyar 'ya'yanta, gaggafa ta dawo da 'ya'yanta.  Wannan sigar da aka ɗauka a cikin tarin tatsuniyoyin Aesop na farko na Ingilishi, gami da na William Caxton,  Francis Barlow,  da Samuel Croxall .  Marie de France ta kuma yi amfani da wannan labarin a cikin labarinta na Anglo-Norman na ƙarni na 12, tare da ƙarin bayani cewa dila ta fara haɗa itacen wuta a kusa da bishiyar. Sharhinta game da lamarin ya nuna rashin amfani na roƙo ga waɗanda ke amfani da ƙarfi ba bisa ƙa'ida ba: "Mai attajiri mai girman kai ba zai taɓa jin tausayin talaka ba saboda launinsa da kukansa, amma idan talakan zai iya ɗaukar fansa a kansa, to za ku ga mai attajiri ya durƙusa." 

A wani sigar daban, gaggafa da dila abokai ne kuma sun yanke shawarar zama kusa da juna. Bayan gaggafa ta ci amanar abotarsu ta hanyar satar 'ya'yan dila ta kuma ciyar da 'ya'yanta, dila ta yi addu'ar ɗaukar fansa. Wannan ya faru ne lokacin da gaggafa ta kama nama daga bagadin hadaya wanda aka haɗa gawayi mai haske ta kunna wuta a gidanta. 'Yan kaji da aka gasa suka faɗi ƙasan bishiyar, inda dila ya cinye su. Wannan sigar ta riga ta kasance kafin Aesop, tunda Archilochus (kimanin 650 KZ) ya ba da labarin yadda aka ci amanar abotar da ke tsakanin su biyu kuma dila ya yi kira ga Zeus .  A lokacin Aristophanes, duk da haka, labarin mummunan haɗin gwiwa tsakanin halittu biyu an danganta shi da Aesop. 

A lokacin Renaissance, tatsuniya ta zama jigon waƙoƙin Latin guda biyu na Hieronymus Osius  da kuma wani na Gabriele Faerno .  A cikin littafin *Fables d'Esope* na zamani na Gilles Corrozet (1547),  kamar yadda yake a cikin littafin Charles Perrault 's *Fables* (1697),  dila da kansa yana kunna wuta ga bishiyar kuma yana cin kajin da aka gasa yayin da suke faɗuwa. Kammalawar Perrault ita ce "Babu wani ciwo da ya fi/ Ba a cancanci cin amana ba", inda ga Pieter de la Court a cikin littafinsa na *Sinryke Fabulen* (1685), "Ya fi kyau a yi wa aboki hisabi fiye da maƙiyi" ( *beeter en hond ten vriende als ten vyande* ).  An fassara aikin Dutch ɗin, tare da "bayanin da ke cikinsa", zuwa Turanci a matsayin *Tatsuniyoyi Masu Kyau da Siyasa* a 1703. Shekaru goma da suka gabata, Roger L'Estrange shi ma ya rubuta tatsuniyar, kuma, da addu'ar dila a zuciyarsa, ya ba shi ɗabi'a, "Allah ya ajiye wa kansa Hukuncin Gwamnonin da ba su da imani da zalunci, da kuma tabbatar da Bautarsa da Bagadai".

Akwai wani bambancin labarin a cikin fassarar Syriac ta ƙarni na 9 da aka danganta da Syntipas . A cikin wannan addu'ar dila don ramuwa ana amsa ta ne lokacin da naman hadaya da aka sace ya yi zafi sosai ga gaggafa kuma suka shaƙe har suka mutu.

## Zomo da Gaggafa
Wata tatsuniyar na asali na Laurentius Abstemius ya nuna alaƙar da ke tsakanin labarin "Mikiya da Dila" da kuma wani na Aesop game da Mikiya da Ƙwaro . A cikin labarin Abstemius, gaggafa ta kama wasu ƙananan zomaye don ciyar da 'ya'yanta kuma ta yage su gunduwa-gunduwa duk da roƙon mahaifiyarsu na neman rahama, tana tunanin cewa wata halitta da ke kewaye da duniya ba za ta iya cutar da ita ba. Amma uwar ta yi rami a ƙarƙashin bishiyar da gaggafa ta yi gida a ciki, har iska ta sare ta kuma 'yan kaji na gaggafa da namun daji suka cinye. Daga nan Abstemius ya yi tsokaci cewa "Wannan tatsuniya ta nuna cewa babu wanda, yana dogara ga ikonsa, bai kamata ya raina waɗanda suka fi su rauni ba, tunda wani lokacin waɗanda ba su da ƙarfi za su iya ɗaukar fansa kan laifin da masu ƙarfi suka yi musu." 

Ƙin jinƙai da girman kai abu ne da ya yi kama da "The Beetle and the Eagle", yayin da raunin da aka yi wa ɗan dabba wanda ba a tsammanin ɗaukar fansa daga gare shi ba saboda ba zai iya ɗaukar fansa ba saboda ba zai iya ɗaukar tatsuniya ba ta haɗa tatsuniya da "The Eagle and the Fox". Ba ta da kuɗi sosai a Turanci. Roger L'Estrange ya haɗa ta a cikin tarinsa, yana danganta ta ga Abstemius, tare da bambancin da dukan zomo warren ya haɗu don lalata bishiyar. A farkon zamanin Victorian, wannan sigar ta sake bayyana ba tare da an haɗa ta a cikin tarin Fables: Original and Selected (London 1839).

## Manazarta