Makaho (hukunce-hukunce)

**Makaho** wani nau'i ne na azabtarwa ta jiki wanda ke haifar da cikakkiyar ko kusan cikakkiyar asarar gani. An yi amfani da shi azaman fansa da azabtarwa. An yi amfani da azabtarwa tun zamanin d ̄ a; tatsuniyoyin Helenawa suna yin nassoshi da yawa game da makantarwa a matsayin azabtarwa ta allahntaka, wanda ke nuna aikin ɗan adam.

A cikin Daular Byzantine da sauran al'ummomin tarihi da yawa, an kammala makantar da ido ta hanyar fitar da idanu, wani lokacin ta amfani da poker mai zafi, da kuma zuba wani abu mai tafasa, kamar ruwan inabi, a kansu.

## A cikin tatsuniyoyi da dokar addini
Oedipus ya fitar da idanunsa bayan ya cika annabcin cewa zai kashe mahaifinsa kuma ya auri mahaifiyarsa. A cikin Littafi Mai-Tsarki, Samson ya makantar da shi lokacin da Filistiyawa suka kama shi.

Sau da yawa ana makantar da Kiristoci na Farko a matsayin hukunci ga imanin su. Alal misali, masu azabtar da Saint Lucy sun tsage idanunta. An kuma yi amfani da wannan nau'in azabtarwa ga budurwa shahidai Saint Tatiana da Saint Hripsime, bisa ga labarun su.

## A cikin tarihi
A tsakiyar zamanai, an yi amfani da makanta a matsayin hukunci na cin amanar kasa ko kuma a matsayin hanyar sa abokin hamayyar siyasa ya kasa yin mulki da jagorantar sojoji a yaƙi.  Makantar da Janar Belisarius na Byzantine (  - 565) bisa ga umarnin Sarkin sarakuna Justinian mai yiwuwa apocryphal ne. Vazul (kafin 997 – 1031/1032) na gidan sarautar Hungarian na Árpád ya makanta bisa umarnin ɗan uwansa Sarki Stephen I ko na sarauniya, Gisela .

Bayan da aka cire shi daga gado da kuma tawaye na Bernard na Italiya, Louis the Pious ya yi ƙoƙari ya makantar da shi, amma an yi kuskure, ya kashe shi a maimakon haka.

Bayan Yaƙin Kleidion na 1014, Sarkin sarakuna na Byzantine Basil II ya kama dubban sojoji daga Daular Bulgaria. Ya sanya su cikin rukuni na 100 kuma ya makantar da 99 a kowane rukuni. Sojojin karshe suna da ido daya kawai, kuma an umarci waɗannan mutanen da ke da ido daya su jagoranci abokansu makafi zuwa ga kwamandan su. Wannan ya sami Sarkin sarakuna Basil II sunan laƙabi na "Bulgar Slayer". A cewar wasu labaran labarin, Tsar Samuel na Bulgaria ya mutu daga ciwon zuciya bayan ya ga sojojin makafi da suka dawo.

A cikin karni na 11, William the Conqueror ya yi amfani da makanta a matsayin horo ga tawaye don maye gurbin hukuncin kisa a cikin dokokinsa na Ingila. An kuma zarge shi da yin kisan wani hart ko hind a cikin wani gandun daji na sarauta a cikin wani laifi da za a hukunta ta hanyar makantar da shi, amma Anglo-Saxon Chronicle ya yi iƙirarin cewa an yi wannan ne don lalata sunan sarki William.

Henry I na Ingila ya makantar da William, Count of Mortain, wanda ya yi yaƙi da shi a Tinchebray a cikin 1106. Ya kuma ba da umarnin makantar da kuma castration a matsayin horo ga ɓarayi. Yarima Álmos da ɗansa mai shekaru huɗu Béla II na Hungary sun makantar da su a cikin 1113 ta ɗan'uwan Álmos Coloman.

## Zamanin zamani
Makaho ya tsira a matsayin wani nau'i na hukunci a zamanin yau, musamman a yankin Indiya. A shekara ta 2003, wata kotun Pakistan ta yanke wa wani mutum hukuncin makantar da shi bayan ya kai wa budurwarsa hari kan wani acid wanda ya haifar da asarar gani.

Mutumin da ya makantar da Ameneh Bahrami a cikin wani hari na acid kotun Iran ta yanke masa hukuncin makantar da shi a shekara ta 2009; Bahrami daga ƙarshe ya gafarta wa mai kai farmaki.  

## Manazarta