Yin kaciya da tilasta

**Yunkurin tilasta** shi ne kaciya ga maza da yara maza ba tare da son ransu ba. A cikin mahallin Littafi Mai-Tsarki, ana amfani da kalmar musamman dangane da Bulus Manzo da jayayya da rikice-rikicen kaciya a farkon Kiristanci. An tilasta kaciya a yanayi daban-daban, musamman a cikin tilastawa da tuba ga wadanda ba Musulmai ba zuwa Islama  da tilastawa kaciya na Teso, Turkana da Kenya Luo maza a Kenya, da kuma sace 'yan matasan Afirka ta Kudu zuwa makarantun da ake kira kaciya ("makarantu na bush").  A Afirka ta Kudu, al'ada ta ba da izinin maza masu magana da Xhosa da ba su da iyaka sun wuce shekarun kaciya (watau, shekaru 25 ko sama da haka) wasu maza su mamaye su kuma su yi musu kaciya.

## Tarihi da kaciya ta tilasta ta zamani

### Masarautar Hasmonean (140 KZ-37 KZ)
1 Maccabees ya ba da labarin yadda Mattathias (a kusan shekara ta 166 BC) ya yi wa ’ya’yan iyayen Yahudawa da suka yi watsi da ibada kaciya tilas. An tabbatar da kaciyar al'umma ta tilas daga ƙarni na biyu BC zuwa gaba. A cikin 125 BC John Hyrcanus ya ci Edom, wanda Romawa suka kira Idumea; kuma Idumeans an tilasta musu tuba zuwa addinin Yahudanci, ta hanyar barazanar hijira ko kisa, dangane da tushen. Kamar yadda Josephus ya ruwaito, an buƙaci Idumeans yin kaciya:

Masana ba su yarda da fassarar tushe ba. Alal misali, Steven Weitzman ya yi imanin cewa an tilasta wa Idumeans kaciya saboda dalilai na siyasa, ba na addini ba. A cewar Shaye J. D. Cohen, "da'awar Ptolemy, cewa an tilasta wa Idumaeans su yi musu kaciya kuma su ɗauki hanyoyin Yahudawa, labari ne mai sauƙi game da abin da waɗannan Idumaeens na birane suka fuskanta. "  A lokacin gajeren mulkin ɗan fari na Hyrcanus, Aristobulus I (104-103 BC), Hasmoneans sun sami iko da Galili. A wannan yanayin, ma, kafofin sun nuna cewa an tilasta wa mazauna kaciya. Shaidar Archaeological ta nuna cewa, a wannan lokacin, Al'ummai sun tsere daga Galili don kauce wa kaciya da karfi. Kwanan nan, Isaac Soon ya yi jayayya cewa 1 Macc 2:46 ba ya nufin kaciya "ta hanyar karfi" amma cewa Mattathias ya yi kaciya "da ƙarfi". Ya yi jayayya cewa Mattathias bai tilasta kaciya ba, amma a maimakon haka ya sake kafa kaciya tsakanin mazaunan Yahudawa na Yahudiya "a cikin ƙarfi".

### Daular Romawa
Helenawa da Romawa sun ɗauki kaciya a matsayin yankan Jinin namiji, amma ba a tattauna wannan aikin sosai a cikin litattafan Romawa ba har zuwa ƙarni na biyu na zamanin Kirista. Akwai rikice-rikice na kaciya a cikin Kiristanci na Farko amma an warware wannan a Majalisar Urushalima c.50 wanda ya bayyana a fili cewa ba a buƙatar kaciya na al'ummai masu tuba zuwa Kiristanci. Josephus (wanda ya canza amincinsa daga Yahudawa zuwa Roman Flavians) ya ba da rahoton cewa jami'an Romawa biyu da suka nemi mafaka tare da Galili a lokacin yakin da Roma (farkon 67 AD) an sanya su cikin matsin lamba don juyawa zuwa addinin Yahudanci. Josephus, yana bayyana cewa "kowane mutum ya kamata ya bauta wa Allah daidai da ka'idodin lamirinsa," ya yi iƙirarin cewa ya ceci Al'ummai biyu daga kaciya ta tilasta. Bayan Yaƙin Romawa na farko da Yahudawa, an ɗora harajin kai, Fiscus Judaicus, a kan dukan Yahudawa. A cewar Suetonius, Domitian (c.90) ya kuma yi amfani da wannan haraji ga waɗanda aka yi musu kaciya, koda kuwa sun yi iƙirarin cewa ba Yahudawa ba ne. An kashe Titus Flavius Clemens a shekara ta 95 saboda karɓar al'adun Yahudawa. A cikin 96 Nerve ya sauƙaƙa harajin Yahudawa kamar yadda ya shafi waɗanda suka yi ikirarin cewa su Yahudawa ne kawai. Wani lokaci tsakanin 128 da 132 AD, sarki Hadrian da alama ya haramta kaciya na ɗan lokaci, a kan baƙin ciki na mutuwa. Antoninus Pius ya cire Yahudawa daga haramcin,  da Firistocin Masar,  kuma Origen (d. *ca.* 253) ya ce a lokacinsa Yahudawa ne kawai aka ba su izinin yin kaciya. Shari'a a ƙarƙashin Constantine, sarki Kirista na farko, ya 'yantar da duk wani bawa da aka yi wa kaciya; a cikin shekara ta 339, kaciya bawa ya zama abin azabtarwa ta hanyar mutuwa.

Kodayake marubutan Girka da Romawa suna kallon kaciya a matsayin alamar gano Yahudawa, sun yi imanin cewa aikin ya samo asali ne a Misira,  kuma sun rubuta shi tsakanin mutanen da suka gano su a matsayin Larabawa, Siriya, Phoenician, Colchian, da Habashawa; kaciya alama ce ta "Sauran".  Yahudawa da ke zaune a kasashen waje na iya yin kaciya ga bayinsu maza da kuma manya maza da suka tuba da jarirai maza na Yahudawa. A cewar Catherine Hezser, tambaya ce ta bayyane ko Yahudawa na zamanin d ̄ a sun guji yin kaciya da bayi na Al'ummai da kuma ko Romawa sun guji sayar da bayinsu ga Yahudawa don mayar da martani ga haramcin. Mishnah (wanda aka tattara game da 200 AD) ya yi shiru a kan wannan batu, yayin da Mekhilta de-Rabbi Ishmael (wanda aka rubuta a ƙarshen ƙarni na huɗu ko daga baya) ya nuna cewa Yahudawa na iya mallaki bayin da ba a yi musu kaciya ba.

### Asiya da Arewacin Afirka
Juyowa ta tilasta, wanda ya haɗa da kaciya ta tilasta wa mutane, ana maimaita su a cikin babban rukuni na wallafe-wallafen ilimi da suka shafi dukan tarihin Islama. Masana sun kammala cewa, a lokacin da Islama ta mamaye Gabas ta Tsakiya da Arewacin Afirka, tilasta juyowa zuwa Islama ta hanyar tashin hankali ko barazanar tashin hankali bai taka muhimmiyar rawa ba. Koyaya, haraji da ka'idojin da ke buƙatar masu riƙe da matsayi masu daraja su zama Musulmai an ɗauke su a matsayin hanyar tilasta juyowa.

## Manazarta