Yn Ungaar

She çheer thallooinit 'syn Oarpey Veanagh ee yn **Ungaar** (). T'ee coodaghey ayrn mooar jeh Awintragh Carpathia, as t'ee çhemmal rish y Clovack 'sy twoaie, rish yn Ookraan 'sy niar hwoaie, rish y Romaan 'sy niar as 'sy niar yiass, rish y Terb 'sy jiass, rish y Chroit as y Clovean 'sy neear yiass, as rish yn Austeyr 'sy neear. Ta'n Ungaar soit ayns awin-tragh yn awin Danube as ta thallooyn rea mooarey jannoo kioneys er y chooid smoo jeh'n çheer. Ta  sleih cummal ayn, as she Ungaaree chynneeagh y chooid smoo jeu cur liorish mynlagh Romanee scanshoil. She yn Ungaarish y çhengey oikoil, çhengey ta coontit mastey y possan beg dy hengaghyn 'syn Oarpey nagh vel ny çhengey Ind-Oarpagh. She Budapest, laare cultooragh as tarmaynagh y çheer, y preeu-valley as yn ard-valley smoo.

Roish bunneeaght y chied steat Ungaaragh, ren mooinjeryn eigsoylagh cummal 'sy thalloo haink dy ve enmyssit yn Ungaar, goaill stiagh ny Celtiee, ny Shenn Rauee, ny Hunee, mooinjeryn Germaanagh, ny h-Avaree, as ny Slavee. Ta staydys steat yn Ungaar goll cha foddey sheear as Prinsaght yn Ungaar, va bunnit 'sy nuyoo eash yeianagh liorish Álmos as e vac Árpád trooid barriaght er Awintragh Carpathia. Hoie Ree Steaon I er y troyn ayns 1000 as hyndaa eh e rheaym myr reeriaght Creestee. She pooar Oarpagh va Reeriaght vean-eashagh yn Ungaar, as haink eh gys e vullagh ayns ny Mean Eashyn Jeianagh. 

Lurg earish foddey jeh caggaghyn noi ny h-Ottomanee, va forsaghyn yn Ungaar currit fo haart ec Cah Mohács ayns 1526 as va e phreeu-valley Buda goit ayns 1541, goaill toshiagh rish earish ny s'odjey na 150 bleeaney raad va'n çheer rheynnit magh ayns tree ayrn: yn Ungaar Reeoil (leighalagh da ny Habsburgee), yn Ungaar Ottomanagh, as Prinsaght Transylvania va neuchrogheydagh er y chooid smoo. Chur ny h-Ottomanee enney da coayl yn Ungaar Ottomanagh liorish Conaant Karlowitz ayns 1699. Va'n chooid smoo jeh'n Ungaar aa-unnaneysit as haink eh stiagh fo reirey Habsburgagh roish cassey yn 18oo eash.

Haghyr caggaghyn seyrsnys noi ny Habsburgee ayns 1703–1711 as 1848–1849 as, kyndagh rish shen, ren coardailys eddyr y daa heu chur Monarkaght yn Austeyr-Ungaar ayns 1867, pooar mooar 'sy 20oo eash leah. Huitt yn Austeyr-Ungaar lurg y Chied Chaggey Dowanagh as chur Conaant Trianon, haink ny yei, joaraghyn roie yn Ungaar er bun ayns 1920 tra chaill yn Ungaar 71% jeh eaghtyr y çheer, y chooid smoo jeh'n tarmaynys eck, 58% jeh'n phobble, as 32% jeh'n phobble Ungaaragh kynneeagh eck.

As eh foast craa lurg eiyrtys y chaggey, ren yn Ungaar ymmyrkey corvaal 'syn earish eddyr-chaggee leah, goaill jerrey rish reiltys cumaadagh ashoonagh y reireyder Lhiass-ree Miklós Horthy. Heuee yn Ungaar rish pooaraghyn yn Essylys car y Nah Chaggey Dowanagh, as hurree ee jeeyl vooar as ram guintee. V'ee ruegit as cummaltit liorish yn Unnaneys Soveidjagh, chur Deynphobblaght yn Ungaar er bun myr fo-steat. Lurg y vun-chaghlaa anraahoil ayns 1956, haink yn Ungaar dy ve ny seyrey agh hannee ee myr oltey castit jeh'n Vloc Hiar. Myr ayrn jeh Bun-chaghlaaghyn 1989, hyndaa yn Ungaar stiagh ayns pobblaght pharlamaidagh gheynlagh. Hie ee stiagh 'syn Unnaneys Oarpagh ayns 2004 as ayns Ard Schengen ayns 2007. 

Ta tarmaynys lesh çheet-stiagh ard ec yn Ungaar, marish kiarail slaynt co-chadjin as mean ynsagh gyn taillaghyn-ynsee. Ta shennaghys berçhagh ec yn Ungaar ayns ny h-ellynyn, 'sy chiaull, 'sy lettyraght, ayns ny spoyrtyn, as ayns sheanse as çhaghnoaylleeaght as ram contoyrtyssyn currit daue. She kione-jurnaa turryssid feer ennoil 'syn Oarpey t'ee, as hayrn ee 24.5 millioon dy cheayrtee eddyrashoonagh ayns 2019. She oltey ram reagheydyssyn eddyrashoonagh ta'n Ungaar, goaill stiagh Coonseil yn Oarpey, yn Unnaneys Oarpagh, Reagheydys Chonaant yn Atlantagh Hwoaie, ny h-Ashoonyn Unnaneysit, Reagheydys Slaynt y Dowan, Reagheydys Traght y Dowan, Banc ny Cruinney, Banc Baighey-argid Bun-troggalys yn Aishey, as Possan Visegrád.

## Imraaghyn