Yn Ghermaan

She çheer 'syn Oarpey ee **yn Ghermaan** (Germaanish: *Deutschland*), ny **Pobblaght Chonastagh y Germaan** (. T'ee ny soie eddyr Mooir Hostyn, y Danvarg as y Vooir Valtagh 'sy twoaie; y Pholynn as y Phobblaght Çheck 'sy niar; yn Austeyr as yn Elveeish 'sy jiass; as y Rank, Lucsemburg, y Velg as y Çheer Injil 'sy sheear. T'ee 357,021 kilomeader kerrinagh er eaghtyr, as emshyraght tempreilagh eck. Ta 82 villioon cummaltagh eck (pobble smoo yn Unnaneys Oarpagh), as ta'n earroo treeoo smoo dy arragheyr eddyr-ashoonagh cummal aynjee.

## Shennaghys
* *Ard-Art: *'Shennaghys y Ghermaan***

=== Yn Chied Reich ===
Ayns 800, hug [[Çhalse Mooar]] bun er yn [[Impiraght Rankagh]]. Haink yn Impiraght shoh y ve'n [[Impiraght Raueagh Vannee]], yn chied ''Reich'' ny "reeriaght". Darr ee derrey 1806, am ny [[Caggaghyn Napoleonagh]]. 

Ny lurg taartys [[Napoleon]], hug ad er bun y [[Cochiangle Germaanagh|Deutscher Bund ("Cochiangle Germaanagh")]] ayns 1814. She cochiangle feayshlit dy steatyn v'ayn. Er coontey meechoardailys rish politickaght [[Aachroo ny Europey|"Aachroo"]], daase [[feoiltys]] 'syn Ghermaan, as sleih gaggyrt unnaneys as seyrsnys. Ren y steateyr Austeyragh [[Klemens Wenzel von Metternich|Metternich]] freggyrt shen liorish smaghtey. Liorish aase ashoonaghys as pobblaghtys erreish da'n [[Irree Magh Frangagh]], ghow toshiaght irree magh ayns ny steatyn Germaanagh. Haink ny daaghyn doo, jiarg as airh dy chowraghey ashoonaghys, as bee adsyn daaghyn vrattagh ny Germaan ayns y traa ry-heet.

=== Yn Nah Reich ===

Haink rish y nah ''Reich'' ayns 1871 ayns [[Versailles]], ny lurg barriaght yn Ghermaan ayns ny [[Caggey Frank-Proosh]]. Chroo ad yn [[Impiraght Ghermaanagh]] mygeayrt [[yn Phroosh]], agh fegooish [[yn Austeyr]]. Reill yn Ghermaan ny [[impiraght|himpiraght]] rish 50 bleeaney. 

Er dunverys [[Ard-duic Franz Ferdinand]], ghow toshiaght y [[Chied Caggey Dowanagh]]. Myr fer jeh'n [[Pooaryn Meanagh]], haink yn Ghermaan fo haart ny [[Pooaraghyn Cochaarjagh]]. Hug yn [[Irree Magh Germaanagh]] er yn impir, [[Impir yn Ghermaan William II|William II]], irree ass. Hug y [[Conaant Versailles]] kianglaghyn cruinn as injillaghey er yn Ghermaan (noi cliaghtey lheid y chonaant, cha row laue erbee ny Pooaryn Meanagh ayns resoonaght y chonaant), as ta screeuderyn shennaghys gra dy va shen mastey oyryn speeideilys [[Natseeys]].

=== Natseeys as y Nah Chaggey Mooar ===

Haink rish [[Pobblaght dy Weimar]] toshiaght ayns 1919 liorish yn [[aght-reill Weimar]]. She reiltys pobblagh v'ayn. Er bun reddyn myr yn [[Lhagragh Mooar]], kianglaghyn trome Chonaant Versailles, as straih dy reiltysyn neuhickyr, caill sleih yn Phobblaght treisht ayns y chorys reiltys. Haink rish parteeyn noa, goaill stiagh [[cummynys|Cummynee]] as [[gleashaght Völkisch|Völkee]], as fo-hidooryn ec kuse jeu. Va thousaneyn dy ghunveryssyn politickagh, scoaghys jeh teiyderyn, as hug y lheid ny smoo corree er sleih va fo anverchys as neufailleydys mooar. Ec y jerrey, fo cummaght fir-choyrlee ny skian yesh, ren yn Eaghtyane [[Paul von Hindenburg]] enmys [[Adolf Hitler]] ny [[Chormyder ny Germaan]] er 30 Jerrey Geuree 1930.

Er 27 Toshiaght Arree 1933, ren peiagh ennagh foaddey yn [[Reichstag]]. Ren yn reiltys slattyssyn eginagh ghow ersooyl ymmodee cair ny sleih. Haink yn ashoon y ve ny ashoon ooilley-smaghtagh. Ren sidooryn ny Germaan goaill stiagh [[yn Austeyr]] as brishey stiagh ayns [[Çheer ny Rhiney]], [[yn Pholynn]] as [[yn Elveeish]]. Ghow toshiaght y [[Nah Chaggey Mooar]] er 3 Mean Fouyir 1933 erreish da ruegys Germaanagh ny Pholynn.

Ren slattyssyn reiltys ny Germaan tranlaase er ymmodee sleih, goaill stiagh [[Ew]]yn, [[Cummynys|Cummynee]], [[Roma]], [[homocheintys|homocheintee]], [[Masoonagh|Masoonee]], ass-unnanee pholitickagh, ny h-anlheiltee, as saggyrtyn. Ayns [[yn Deheree]], varroo mysh 11 millioon peiagh; va 6 millioon jeh nyn Ewyn (lieh jeu jeh'n Pholynn) as 3 millioon nyn Bolynnee neu-Ewagh.

Erreish da'n chaggey, rheynn ad yn Ghermaan ayns daa ashoon: yn [[Pobblaght Chonastagh y Ghermaan|Bundesrepublik Deutschland ("Pobblaght Chonastagh y Ghermaan")]], ny "BDR" as yn [[Pobblaght Gheynlagh y Ghermaan|Deutsche Demokratische Republik ("Pobblaght Gheynlagh y Ghermaan ")]], ny "DDR". Va'n BDR fo stiurey ny Pooaryn Shiar, as yn DDR fo stiurey [[Unnaneys ny Pobblaghtyn Soveidjagh Soshiallagh]].

Hie yn daa ashoon er aachiangley er 12 Mean Fouyir 1990 myr y ''Bundesrepublik Deutschland''.

== Steatyn ==
* ''Ard-Art: '''[[Steatyn y Ghermaan]]***

Ta shey *Bundesländer* jeig 'syn Ghermaan:

* Baden-Württemberg 
* Yn Vaveyr 
* Berleen
* Brandenburg 
* Bremen 
* Hamburg 
* Hessen 
* Mecklenburg-Vorpommern
* Niedersachsen 
* Nordrhein-Westfalen 
* Rheinland-Pfalz 
* Saarland 
* Sachsen 
* Sachsen-Anhalt 
* Schleswig-Holstein 
* Thüringen 

Ta 438 ardjyn (**') as ard-valjyn (**') ayns ny steatyn shoh.

## Noteyn

## Imraaghyn