Fwee (grammeydys)

She ronney grammeydagh eh **fwee**, bentyn rish eddyr-obbraghey breear as ny h-arganeyn echey.  

## Fweeghyn ny Gaelgey

Ta daa 'wee ec y Ghaelg: *fwee jantagh* as *fwee surransagh*.  My ta kione y raa ny "yantagh" y vreear (dy ghra myr shen, ta'n kione "jannoo" y breear), she *fwee jantagh* t'ayn.  My ta kione y raa ny "hurransagh" y vreear (dy ghra myr shen, ta'n breear "jeant da"') , she *fwee surransagh* t'ayn.

Sampleyryn:

:1a. Ta BreesheyKIO.JAN screeu lioarCAS.SUR.
:1b. Ta meeKIO.JAN loayrt.

Ta'n fwee jantagh ec ny raaghyn shoh.

:2a. Ta lioarKIO.SUR goll er screeu liorish BreesheyCAS.JAN.
:2b. Hed ehKIO.SUR er jannoo

Ta'n fwee surransagh ec y raa shoh.

### Fwee jantagh

'sy 'wee jantagh, ta kione y vreear ny *yantagh*.  Myr shen:

:3. Screeu y venKIO.JAN liooar.

'sy tampleyr shoh, ta *y ven* (kione y raa) çheet er ny ta screeu.

### Fwee surransagh

Ta'n fwee surransagh ec breearyn neuchaghlaaee.  T'eh gardjaghey cass y raa dy ve ny chione, as ginjilaghey (dys argane cleaynt) ny scryssey magh ny va kione y raa.  T'eh jannoo olt neuchaghlaaee jeh olt aistragh.  'sy 'wee surransagh, ta cass y ta cummey cowrit ec breear ennagh, as ta kione y vreear ny *hurransagh*.  Ta cowraghey case caghlaa rere paartyn noa ny h-arganeny.  Myr shen (ayns çhengey ennymagh-cassidagh):

:4a. Ta raadynKIO.JAN.ENN stroie yn çheu çheereyCAS.SUR.CSD
:4b. Ta'n çheu çheereyCOM.SUR.ENN goll er stroie (liorish raadynCLE.JAN.CSD).

(cur geill: cha nel cowraghey case 'sy Ghaelg, agh ta ny sampleyryn show cowraghey yn aght ta case gobbraghey ayns çhengaghyn elley)

Ta 4a taishbyney cummey fwee jantagh y raa.  Ta *çheu çheerey* (kione y raa) çheet er ny ta goll er stroie, as myr shen, she surransagh t'ayn.  Ayns 4b, ta'n troggal cowrit *goll er stroie* ec y vreear, as ta *çheu çheerey* er ny h-ardjaghey.  Foddee oo faagail magh y raa roie-ocklagh "liorish raadyn".

## Fweeghyn elley

Ta ny smoo na daa fwee ec shiartanse dy hengaghyn elley.  

### Fweeghyn Celtiagh

Ayns çhengaghyn Celtiagh elley, ta cummey seyr ec breearyn.

Sampleyr Yernish:
:5a.  (*jannoo*),  (*neeym*),  (*ta _ goll er jannoo*)

Sampleyr Bretnish:
:5b.  (*foddee*),  (*foddym*RYH),  (*cha nod shiu pairkal ayns shoh*)

Cha nel lheid y 'wee ec Gaelg jeianagh.

### Fwee "eddyr"

Ta'n *fwee eddyr* ec kuse dy hengaghyn. Ayns y 'wee shoh, cha nod oo gra dy vel y chione ny yantagh ny ny hurransagh - ta troyn y ghaa echey.

:6. Ta'n casseroilKIO broie 'syn oghe.

### Fwee noi-hurransagh

Ta'n *fwee noi-hurransagh* ry-akin ayns çhengaghyn ergatagh-jeeragh. T'eh cosoylaghey rish y 'wee surransagh agh ta'n obbyr echey slane hoal noi. Gollrish y 'wee surransagh, t'eh jannoo olt neuchaghlaaee jeh olt aistragh. Agh t'eh jannoo shen liorish ardjaghey cass y raa (argane A) dys commagh y vreear neuchaghlaaee (argane S), as scryssey magh ny injilaghey shenn chione y raa (argane O).

Ayns çhengey ergatagh-jeeragh, 'sy fwee jantagh, ta'n surransagh jeeragh as ta'n jantagh ergatagh. Myr shen:

Jantagh:
: 7a. ThomaaseCAS.SUR.JEE BreesheyKIO.JAN.ERG Phaag
: *Phaag Breeshey Thomaase)*

(cur geill: cha nel cowraghey case 'sy Ghaelg, agh ta ny sampleyryn show cowraghey yn aght ta case gobbraghey ayns çhengaghyn elley)

Ta'n fwee noi-hurransagh scryssey magh y jantagh, as gardjaghey y surransagh dy ve ergatagh. Ny keayrtyn, hie y jantagh er cur stiagh reesht as eshyn jeeragh nish, agh she argane cleaynt t'ayn nish. Ta cummey cowrit noi-hurransagh er y vreear.

: 7b. PhaagFNH ThomaaseCOM.SUR.ERG (BreesheyCLE.JAN.JEE)
: *Hie Thomaase er paagey (liorish Breeshey)*