Kunnudetọ Jehovah Tọn Lẹ

**Kunnudetọ Jehovah Tọn Lẹ** yin pipli sinsẹnbibasitọ lẹ tọn dé he tindo hagbẹ he hú livi ṣinatọ̀n lẹdo aihọnpe. Ye yise dọ Jiwheyẹwhe, mẹhe yinkọ etọn nọ yin Jehovah (Slm 83:18), na doalọtena sẹ́nhẹngba, kọgbidinamẹ, azọ̀n po okú po gbọn hinhẹn opodo wá na kanyinylan wunmẹ lẹpo to aigba ji dali. 

Ye dọdọ Ahọluduta Jiwheyẹwhe tọn (he yin nùdego to odẹ̀ oklunọ tọn mẹ dọ "ahọluduta towe ni wá".)  na hẹn lẹndai dowhenu tọn Jiwheyẹwhe tọn na aigba di, enẹwẹ nado hẹn jijọho wá na gbẹtọ he nọgbẹ sọgbe hẹ nujinọtedo Biblu tọn lẹpo. 

Nuyise yetọn lẹ yin zizesinai do Biblu ji. Nuyise ehelẹ yin pinplọnmẹ gbọn Charles Taze Russell dali, yedọ yẹwhehodọtọ de he wleawuna pipli Biblu plọntọ lẹ tọn de to tòdaho Pennsylvania tọn mẹ to 1876. Yanwle Russell po Biblu plọntọ devo lẹ po tọn taidi pipli de he yin yinyọnẹn to whenẹnu wẹ nado hẹn nuplọnmẹ Jesu klisti tọn lẹ gbayipe podọ nado hodo apajlẹ aliho nuyiwa tọn agun klistiani owhe kanweko-tintan tọn lẹ tọn. Na Jesu wẹ yin dowátọ agun klistiani tọn wutu, e nọ yin pinpọn hlan taidi dowátọ titobasinanu lọ tọn. -Kolosinu lẹ 1:18-20.
To nukọnmẹ, ye wá jẹ owé sinsẹn tọn lẹ zinjẹgbonu ji he ye ylọdọ *Atọ̀họ̀-Nuhihọ́ lọ Tọn*. 

Nuyise yetọn delẹ, na taun tọn gando mẹhe Jiwheyẹwhe yin, po lẹndai etọn na gbẹtọ lẹ po aigba lọ po go gbọnvo na nuhe nọ yin pinplọnmẹ to sinsẹnhọ susu devo lẹ mẹ.
Kunnudetọ Jehovah Tọn lẹ yise dọ gbẹtọ fọtọ́n-donu-kantọ̀n-konukunẹnẹ (144,000) wẹ na yì olọn mẹ (Osọ 7:1-17, 14:1) podọ gbẹtọ susu devo he setonu na Jiwheyẹwhe lẹ na nọgbẹ kakadoi to paladisi de mẹ to aigba ji.

Ye ma yise dọ Jiwheyẹwhe yin atọ̀n-to-dopomẹ de. Ye yise dọ Jesu kú to potín de go (he sọ nọ yin yiylọ dọ yatin de ) kakati nido yin satin de. Jiwheyẹwhe ma kẹalọyi sinsẹnbibasi de he mẹ yẹdide kavi boṣiọ yin yiyizan te, etlẹ yin yẹdide kavi boṣiọ satin tọn ma yin alọkẹyi, Exs 20:4-6. Ye nọ plọnmẹ dọ to whenue mẹde kú, ye nọ gbẹ tin to yọdo mẹ kaka jẹ whenue Jiwheyẹwhe na wá fọn ye sọnkú to whenue ahọluduta Jiwheyẹwhe tọn na jẹ gandu ji to aigba jí. 

Kunnudetọ Jehovah tọn lẹ yinyọn ẹn taun na nuyise yetọn lẹ lilá sọn whédegbe jẹ whédegbe podọ to nọtẹn gbangba tọn devo lẹ, podọ ye sọ nọ má linlinwe lọ *Atọ̀họ̀-Nuhihọ́ lọ Tọn* po *Fọ́n* po na gbẹtọ lẹ. Ye sọ yin yinyọnẹn na kadaninọ yetọn na whẹho awhan tọn lẹ podọ na ohùn. 
## Otàn yẹtọn
To 1870, jọja de he tindo avọ̀satẹn de, mẹhe yinkọ etọn nọ yin Charles Taze Russell to sadi to gbedopo bo se hodidọ yẹwhehodọtọ ṣọṣi *Advent* tọn de tọn. Yẹwhehodọtọ lọ dọdọ Biblu sọgan gọalọnamẹ nado mọnnukunnujẹemẹ dọ Jiwheyẹwhe jlo na do ahọluduta de ai, kavi gandudu de do aigba ji. E dọdọ ahọluduta lọ, he yin nudego whlasusu to Alẹnu Yọyọ owé Biblu tọn mẹ, na yin zizesinai do olọn mẹ, podọ e na diọ ninọmẹ gbẹninọ tọn gbẹtọvi lẹpo tọn pete to aigba ji. Russell dindona nuplọnmẹ yẹwhehodọtọ lọ tọn to Biblu mẹ, ehe hẹn ẹn wleawuna nuyise yọyọ delẹ. Klistiani nugbonọ devo lẹ he ko kú sọn ojlẹ dindẹn die lẹ lọsu na yin apadewhe gbẹtọ fọtọ́n-donu-kantọ̀n-konukunẹnẹ (144,000) he na dugan to olọn mẹ lẹ mẹ. 

**Lehe yé bẹjẹeji gbọn**
 
Gbọn biblufọ voovo lẹ yiyizan dali podọ gbọn nujijọ whenuho tọn voovo lẹ yiyijlẹdo yedelẹ go dali, Russell yise dọ to madẹnmẹ, Jiwheyẹwhe na basi oylọna ogbẹ́ "mẹwiwe lẹ" tọn de nado wá dugan to olọn mẹ.
Klistiani nugbonọ devo lẹ he ko kú sọn ojlẹ dindẹn die lẹ lọsu na yin apadewhe gbẹtọ fọtọ́n-donu-kantọ̀n-konukunẹnẹ (144,000) he na dugan to olọn mẹ lẹ tọn. To whenẹnu, ṣọṣi voovo lẹ nọ plọnmẹ dọ Jesu na lẹkọ wá aigba ji whlà awetọ to nukọnmẹ, ṣigba Russell yise dọ alọdlẹndonu voovo lẹ to Biblu mẹ dohia dọ Jesu ko lẹkọwa to 1874.
Russell yise dọ apadewhe lẹndai Jiwheyẹwhe tọn wẹ nado bẹ́ Amagẹdọni jẹeji, e yise dọ ehe na yin ojlẹ de he mẹ bẹwlu na tin to gbẹtọ lẹ ṣẹnsẹn podọ titojininọ po osẹ́n po na depo taun, podọ e na yin ojlẹ de he gbẹtọ lẹ na po gandudu voovo lẹ po na hoavun sọta yede. E yise dọ Jiwheyẹwhe na doalọtena azọ̀n po okú po bo na ná dotẹnmẹ gbẹtọ nugbonọ lẹ nado nọgbẹ kakadoi to agbasa pipe de mẹ.

Russell yise dọ nujọnu taun wẹ e yin dọ klistiani lẹpo, etlẹ yin dehe to awukọndopọ hẹ ṣọṣi devo lẹ, dona plọn "nugbo" biblu tọn ehelẹ.
E yise dọ "nugbo" ehelẹ ko yin whiwhlá do Biblu mẹ na owhe fọtọ́n susu lẹ. E wleawuna ogbẹ́ wezinzin tọn de he yin yiylọdọ *Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania*. E kàn owé voovo lẹ, bo wleawuna klasi Biblu pinplọn tọn kleun kleun lẹ na gbẹtọ lẹ nado plọn nuplọnmẹ etọn lẹ, e sọ jẹ̀ linlinwe lọ *Zion's Watch Tower and Herald of Christ's Presence* zin jẹgbonu ji, he nọ plọnmẹ dọ Klisti ko wá. E kanwe dọ Jiwheyẹwhe na hẹn nujijọ ehe lẹpo wá aimẹ to 1914.

## Nuyise yetọn lẹ

## Nuhe ye nọ wa

## Alọdlẹndonu lẹ

## Nọtẹn intẹnẹt tọn devo lẹ