Kuba textiles

**Kuba futo** wa de la kinka'asi ti ba tara ita ba bɔna tinsɛka ti ba yi'ira ka ti 'Democratic Republic of the Congo' la puan gee ti ba yuum ni yi'ira ka ti 'Zaire'. Futo miŋa wuka dagi naana de wuu beni, yɛla zo'e zo'e n ni bɔna bini ti fu nara ti fu mina yɛsa ba naaŋɔ la puan. 

Daami sa la, budaasi n yuum ni wugera futo misi gee ti pɔgesi tuuma nyaa yuum ni dɛna  la ba dikɛ futo misi nyaa iŋɛ sɛla n wan ana suŋa. Magesɛ wuu lɔgeyɛɛtɔ.

Kuba malema la puan, budaasi n ni nara ti ba wugera futo misi gee dagi pɔgesi.

Budaasi la budibeto ma'a n ni kina bisera ba wugeri futo misi se'em. Sɔba duma n mi tuuma la suŋa suŋa la taam ni wugɛ futo pia bii bia la banuu daarɔ diyina mɛ.Futo wa wuka ni zo'e mɛ . Ba san ni ta ba'asɛ sɛla woo ba nyaa ni dikɛ la kala duma nyaa ni iŋɛ ba ti ana suŋa bo'ora nɛra woo.

## '''Kinka'asi lɔgerɔ (Raffia cloth)'''
La de la Kuba malema la puan, ti budaasi n ni nara ti ba wugera futo misi gee dagi pɔgesi. 

## '''Futo Pɔresegɔ (The embroidery)'''
Yia daana n de sɛla de la duo la n nari ti ba dikɛ kɔla sɛka la sɛka wugɛ ka. Futo wa pɔresegɔ wa tari la tuunɛ zo'e zo'e, bala n sɔi ti futo wa dɛna sɛla ti nɛra woo ni nyɛ bɔta n boi Africa so'olum wa waabi la. Yelemiŋerɛ la de wuu Kuba futo wa boi zi'an woo mɛ hali basɛba boi nɛreba koosego zi'an mɛ ti ba sɛba mi bɔna zɛsesi ti ba yi'ira solemiine puan ti 'museums' la puan. 

**Cut Pile:** Yia dinɛ la ni san ta ba'asɛ, buyi puan nyaa ni dɛna la ba low sitai sɛka ti ba nyaa ni bɔta. kalam de la zi'an ti sɛba duma n wugeri futo misi la nyaa ni digesa sitai duma buuri buuri la iiri iiri pa'asa bini. Ba ni san ta ba'asɛ ba dikɛ ginguŋɔ la pɔsɛ  fuo la tiŋa puan la, ba nyaa ni ta ŋmaaɛ bɔba asi'a basɛ ti la ana suŋa. Zi'an bɔba ti ba ni nyaa ŋmaaɛ basɛ la n bala ti ba yi'ira solemiine puan ti "pile." 

**Stitches:**  buyi puan la de la  misɛka ti ba nyaa ni nara ti ba dikɛ garesɛ duo miŋa la. Bala la, but a puan la, Kalam mi dɛna sɛla la saŋa n ni muɛ nini kankaŋi. La ni san ta ba'asɛ bala la mi, ba nyaa ni kelum dikɛ la miwoko kelum wugɛ bɛɛna n ni ana ŋwana wogero wogero. Sitai kana wa n de sɛla n boi zi'an woo futo wa wuka puan.

**Appliqué:** Bunaasi la puan n nyaa ni dɛna ba'asegɔ la za'a waabi n bala. Sela n sɔi la dini n nyaa ni dɛna ba'asegɔ futo la wuka la puan. Kalam de la saŋa sɛka ti ba nyaa ni ta dikɛ kala buuri buuri paasa futo la naaŋɔ puan la. Ba ni nyaa sikɛ la kinka'asi n boi yima yima kala puan nyaa ni pa'asɛ bini. 

## '''Twool'''

Ba pa'alɛ yeti, wukabla zo'e zo'e puan, babni tara la Kala duma buuri buuri lagena taaba wugera. Ti ba zo'e zo'e la ni tara la sɛla ti ha yi'ira ti t*wool*, n de mɔlega la . Ba yeti mɔlekana wa zɛ'ɛta la Tia ka yima puan ti ba yi'ira ka ti *Pterocarpus sp* *la* *Baphia pubescens* Kuba duma sirasakerɛ de la  *twool* Kala wa ni tara la paŋa gu'ura sia puan yɛla zo'e zo'e . 

## '''Bambala futo (Bambala fabrics)'''
Fuo buuri ayima n boi ti ba yi'ira ka to 'Bambala' La yuum de la yuum kɔbesi n tole la puan ti budaa kayima ti ba yuum yi'ira ka Emil la bn yuum nyaŋɛ da Kuba lɔgerɔbwa zo'e zo'e. La yuum de la naba sɛka ti ba yi'ira ti Kot aPela saŋa n yuum bala.pɔgesi n yuum tari pɔa ti la yuum paara dɔka yuum Terri lɔgerɔ wa mɛ ita ba buuri la malema ta paara ba dɔka saŋa. 

## '''Pɔgesi lɔgeyɛɛtɔ (Women's ceremonial overskirts)'''
Lɔgerɔ yia de la sɛla ti pɔgesi Zoe zo'e bɔta. Kuba pɔgesi zo'e zo'e daami sa la yuum yɛɛri la lɔgewogero gee pooren ba yuum nyaa ta yɛɛra lɔgero n ni pi ba bini la la inya za'a waabi.

## '''Kuba futo la kaalegɔ (Pattern and repetition: Kuba textiles as they relate to mathematics and music).'''                          Fu san bisera tinsi sisesi magesɛ wuu Benin, n kɔ'ɔm dɛna tuma kankaŋi bo'ora ba.. Budaa kayima ti ba yiira ka ti Thompson la yuum iŋɛ a viisegɔ gee gulesɛ ti Africa yuuma la Kuba futo wa kɔ'ɔm dɛna la buyina fu san visa ba naaŋɔ puan.

## '''Kelum bisɛ kalam wa (See also)'''
Kuba futo

Kuba na'am yɛla 

## '''Lahabaarɛ basɛba (External links)'''
Wiki Commons duma mi tari lasebaarɔ mɛ yɛsa Kuba futo wa: Basɛba n bala boi tilum wa.

Kuba futo: la de la de'eŋo bunɔ bɔna sela ti ba yi'ira solemiine puan ti africanconservancy.org la

Futo wuka gee ti yi'ira solemiine puan ti 'Textile arts'

Pɔsega yɛla 'Fundamentals'

Somi'isi tuuma 'Beadwork'

Pa'aŋɔ bii lua 'Embroidery'

Africa so'olum 

Tinsɛka ti ba yi'ira ka ti Kongo

Tinsɛka ti ba yi'ira ka ti  Kuba

Tinsɛka ti ba yi'ira ka ti  Australian Aboriginal

Tinsɛka ti ba yi'ira ka ti  Burmese 

Tinsɛka ti ba yi'ira ka ti  Acheik

Tinsɛka ti ba yi'ira ka ti  Hmong

Tinsɛka ti ba yi'ira ka ti  Indigenous peoples of the    Americas 

Tinsɛka ti ba yi'ira ka ti  Andean

Tinsɛka ti ba yi'ira ka ti  Mapuche

Tinsɛka ti ba yi'ira ka ti  Maya

Tinsɛka ti ba yi'ira ka ti  Mexican

Tinsɛka ti ba yi'ira ka ti  Navajo

Tinsɛka ti ba yi'ira ka ti  Oaxacan

Tinsɛka ti ba yi'ira ka ti  Indonesian 

Tinsɛka ti ba yi'ira ka ti  Balinese

Tinsɛka ti ba yi'ira ka ti  Sumba

Tinsɛka ti ba yi'ira ka ti  Korean

Tinsɛka ti ba yi'ira ka ti  Māori

Kuba duma tuuma

Africa duma lɔgerɔ
Buuri buuri:lɔkɔ

## '''Viisegɔ Gɔnɔ (References)'''