Francisco Justo Pérez Van-Leenden

**Francisco Justo Pérez Van-Leenden** (Süchiimma, Wajiira, Kolompia, 3 mayooulu'u no'u chi juyakai 1949 - Samatuipa'a, Kolompia, 13 juuliolu'u no'u chi juyakai 2019) Chi alijuna atüjakai ekirajüikai jule'erua tü anüikiikat, tü atüjaaka jüma ashajülin, mainma ni'yataain sünain sukuwai'pa nanüiki na wayuukana sulu'u tü Ekirajüleeka müle'usüka Wajiira.

## Jüchiki Nükua'ipa
Francisco Pérez, e'raajüshikai ma'in ma'ka naa'in profe Justo, jemeishi Süchiimma Wajiira, jünain apünüin (3) tü kashika ja'rai jünain tü juya 1949. Anajaashi niakai cha'aya Samatuipa'aa (Bogotá) jünain po'loo apünüinmüin(13) chi kashikai akaratchikai jünain tü juya 2019. Ekirajaashi niakai sünain tü süttiaka akua'ipa otta süchecheria akua'ipa sulu'u tü ekirajapuleeka divina Pastora, ejechiree ajattüin nutuma tia, jünain tü juyaka 1967. Aja'lajaasü tü ekirajawaka nütuma julu'u tü ekirajapuleeka mule'usüka universidad Nacional de Colombia münaka, jünain tü apünüinka kashi jünain tü juya 1979. Jünain juyaka 1987 ajattatasü nütuma wanee ekirajawayaa maestría münaka julu'u tü ekirajapuleeka mule'usüka universidad de los Andes cha'aya Samatuipa'aa (Bogotá). Jünain tü juya 2005 nainrüin waneeya'asa doctorado münüsü julu'u tü ekirajapuleeka mule'usüka universidad del país vasco, cha'aya julu'u wanee mma Vitoria España münusü.

## Jüchiki Naa'inraka
A'yataashi palajana nia sulu'u tü ekirajaapuleeka Sagrada Familia münaka, jüchikijee ni'yataaka julu'u tü ekirajapuleeka mule'usüka wajiira, jünaijee tü juya 1979 jünaimüin 2019. Wainma naa'iraka julu'u tü: aluwataashi nia julu'u tü jikiipüka ekirajawaa jüpüla ekirajaa otta tü aluwatawaka nüchikijee chi aluwataashikai, aluwataapünashi nia julu'u eree oustünüin jünain juchiki jukua'ipa wayuu, mushia nia aluwataashi julu'u jüpüshuwa'aya tü ekirajapuleeka mule'usüka wajiira. Niaja'a chi a'yataashikai jünain ashajaa otta akumajaa sukuaippaka tü Laülaasükaa Pütchi sulu'u Kolompia sümaa Margarita Pimienta. Wana jümaa nüluwataain julu'u tü ekirajapuleeka mule'usüka wajiira, wainma kasa naa'inraka, nünateeraka, nia achajaaka jüpuleerua mule'uinjatüin jia, mushia nia ottiraka tü eree jüchajanüin jüchiki jukuaippa wayuu. Watta jalii ni'yataain, erajaawaishi jüshajüin tü ekirajaasükaluirua jüpüla ajat'tiraa tü ekirajawaaka, wainma jükua'ipa tia, eesü tü aashajaaka jüchiki tü anüikikaluirua, nia erajaaka jümaa nünate'erüin tü ta'yataainka jüpüla tojüitüinjatüin julu'ujee tü ekirajaapuleeka mule'usüka: Jüchiki jamuinjatüin jikirajayaa tü Wayuunaiki julu'u ekirajapüleeka Majayütpana wanaa jümaa tü juya 2004. Tü ta'yataainka jia ojuntaka jükuwaippa jü'yatayaa tü karalo'uta aashajaaka jüchiki jamuinjatüin jikirajaaya tepichi julu'u woumain Anaa akuaippa münakat.

Anasüjaa jüka püi'küin taya kataiwaa po'u, pia aapaaka tamüin tü yalayalaaka otta tü a'iwaka apülaa tü anüikika. Pemerapaa.

## Nükaralo'utase
**Wuommainpa* (v. 3 y 4)
**Wayuunaiki: estado, sociedad y contacto*
**A'yataashi sünain akumajaa sukuaippa tü Laülaasükaa Pütchi sulu'u Kolompia no'u chi juyakai 1991*
**Sujuupajiraaya akuaippa: abrazando las culturas*
## A'ttale eemüiree

## Achikii a'apanüsu anooipa'ajana
Tü ashajuushika yaya aapaawushi jünainjee:

*Francisco Justo Pérez van-Leenden: el maestro
*Se fue Francisco Justo Pérez Van Leenden uno de los grandes intelectuales de la Guajira
Akotchajülee sünülia:Süchikimaajatü wayuuirua