open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
અક્ષય વિકાસ

**અક્ષય વિકાસ** (), વિકાસ માટેની એક એવી બાબત છે, કે જેમાં વિકાસની નીતિઓ બનાવતી વખતે 'માનવીની વર્તમાન જરૂરીયાત જ પૂર્ણ કરવી એમ નહિ પરંતુ કાયમ માટે માનવીની જરૂરીયાતો પૂર્ણ થાય,' એનું ખાસ ધ્યાન રાખવામાં આવે. આને કાયમી વિકાસ અથવા ટકાઉ વિકાસ પણ કહેવાય છે. આ ઉપરાંત કુદરતી પર્યાવરણની સુરક્ષા તેમ જ સંતુલનનો પુરેપુરો ખ્યાલ રાખવામાં આવે છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
* World Business Council for Sustainable Development - CEO-led, global association of some 200 companies dealing exclusively with business and sustainable development
* Nobel Prize for Sustainable Development  - International initiative for a Nobel Prize for Sustainable Development
* Appropedia - a Wiki focused on sustainable international development and poverty reduction
* International Institute for Sustainable Development International non-profit organization for sustainable development.
* International Institute for Environment and Development International non-profit organisation for sustainable development.

શ્રેણી:પર્યાવરણ
એસ્ટ્રોસેટ

**એસ્ટ્રોસેટ** ભારતનો પ્રથમ સંપુર્ણ ખગોળીય ઉપગ્રહ બનશે,જેનું પ્રક્ષેપણ લગભગ ૨૦૦૯ નાં મધ્યમાં કરવામાં આવશે તેવી ધારણા છે.ભારત અને ભારત બહારનીં ઘણી ખ્યાતનામ ખગોળીય સંશોધન સંશ્થાઓ સંયુક્ત રીતે આ ઉપગ્રહ અને તેનાં પૂરજાઓની રચના કરી રહેલ છે.

## સહયોગીઓ 
* ઇસરો
* ટાટા ઇન્સ્ટીટ્યુટ ઓફ ફન્ડામેન્ટલ રિસર્ચ(TIFR)-મુંબઇ
* ઇન્ડીયન ઇન્સ્ટીટ્યુટ ઓફ એસ્ટ્રોફિઝીક્સ(IIA)-બેંગલોર
* રામન રિસર્ચ ઇન્સ્ટીટ્યુટ-બેંગલોર
* ઇન્ટર-યુનિવર્સિટી સેન્ટર ફોર્ એસ્ટ્રોનોમી એન્ડ એસ્ટ્રોફિઝીક્સ(IUCAA)-પુના
* પરમાણુ સંશોધન પ્રયોગશાળા,ભાભા પરમાણું સંશોધન કેન્દ્ર-મુંબઇ
* એસ.એન.બોઝ રાષ્ટ્રીય વિજ્ઞાન કેન્દ્ર-કોલકોતા
* કેનેડીયન સ્પેશ એજન્સી
* યુનિવર્સિટી ઓફ લેસ્ટર

## ધ્યેય 
* Multi-wavelength studies of cosmic sources
* X-ray timing, with response up to hard X-rays (~100 keV)
* Monitoring the X-ray sky for new transients
* Sky survey in the hard X-ray and UV bands
* Broadband spectroscopic studies of X-ray binaries, AGN, SNRs, clusters of galaxies and stellar coronae
* Studies of periodic and non-periodic variability of X-ray sources
* Monitoring intensity of known sources and detecting outbursts and luminosity variations

## ઉપકરણો 
# Large-Area Xenon-filled Proportional Counters (LAXPC)
# A Coded-mask Camera with Cadmium-Zinc-Telluride detector array (CZTI)
# A Soft-Xray imaging telescope with multi-foil Wolter optics and CCD detector (SXT)
# A Scanning X-ray Sky Monitor consisting of three one-dimensional coded mask cameras (SSM)
# Two 40-cm dia Ultraviolet Telescopes for Visible, NUV and FUV coverage (UVIT)
# A Charged particle monitor (CPM)

## બાહ્ય કડીઓ 
એસ્ટ્રોસેટ વેબસાઇટ  

શ્રેણી:ભારતીય અવકાશ કાર્યક્રમ
શ્રેણી:ઇસરો
પ્રમબનન

**પ્રમબનન** (*પરબ્રહ્મન્* નું અપભ્રંશ) જાવામાં આવેલું એક વિશાળ પ્રાચિન હિન્દુ મંદિર છે જેનું નિર્માણ ઇ.સ. ૮૫૦નાં અરસામાં સંજય વંશના રાજમાં થયું હશે તેમ માનવામાં આવે છે.

આ મંદિર સંકુલમાં ત્રણ મુખ્ય મંદિરો છે, શિવ, વિષ્ણુ અને બ્રહ્માનું મંદિર. શિવ મંદિરમાં ત્રણ મુર્તિઓ છે - દુર્ગા, ગણેશ અને અગસ્ત્યની. આ ઉપરાંત શિવ, બ્રહ્મા અને વિષ્ણુનાં વાહનો અનુક્રમે નંદી, હંસ અને ગરુડનાં પણ મંદિરો છે.

દુર્ગાની મૂર્તિને *લોરો જોંગરંગ* (પાતળી કુમારીકા) તરીકે પણ ઓળખે છે અને આ મંદિર દુર્ગાનાં આ નામ *લોરો જોંગરંગ* થી પણ પ્રખ્યાત છે. લાંબા અરસાથી આ મંદિર ખંડેરની જેમ પડ્યું રહ્યું હતું, જેનાં પુનરોદ્ધારનં કાર્ય ઇ.સ. ૧૯૧૮માં શરૂં થયું હતું અને મુખ્ય મંદિરો ઇ.સ. ૧૯૫૩માં દર્શન માટે ખુલા મુકવામાં આવ્યાં હતાં. ૨૦૦૬માં આવેલાં ધરતીકંપમાં મંદિરને ખાસ્સું નુકશાન થયું છે, જેની મરમ્મતનું કાર્ય હજું ચાલું છે.

પ્રમબનન યુનેસ્કો વિશ્વ ધરોહર સ્થળ (UNESCO World Heritage Site)ની યાદીમાં છે અને એક લોકપ્રિય પર્યટન તથા તીર્થસ્થાન પણ છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
* અધિકૃત વેબ સાઇટ 
* unesco.org વિશ્વ ધરોહર સ્થળોની યાદીમાં 
* પ્રમબનનની યાત્રા 
* યુનેસ્કો વિશ્વ ધરોહર સ્થળની વેબ સાઇટમાં આ સ્થળનું 360° ચિત્ર 

શ્રેણી:વિશ્વ ધરોહર સ્થળ
શ્રેણી:મંદિરો
વિદ્વાંસ બંધુઓ

**ગોપાળરાવ** (૧૮૯૬-૧૯૮૦) અને **ભાસ્કરરાવ** (૧૯૦૩-૧૯૮૪) વિદ્વાંસ બંધુઓ સૌરાષ્ટ્રના ભાવનગર રાજ્યના વિદ્વાન શિક્ષકો હતા.

## કુટુંબ 
અગાઉ વિદ્વાંસ કુટંબ મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના રત્નાગિરી જિલ્લાના અંજરૅલા ગામમાં વસેલું. તેમની પારિવારીક અટક ‘થટ્ટે’ હતી, પણ ૩૦૦-૪૦૦ વર્ષો પહેલાં શિક્ષીત પરિવારને નાતે વિદ્વાંસ કહેવાયા. કુટુંબના કેટલાક સભ્યો પડોશના જરા વધારે સમૃદ્ધ ગુજરાત પ્રાંતમાં ધંધાપાણી માટે જઈને વસ્યા. નિવૃત્તી સમયે કેટલાક પાછા વતન ફર્યાં અને બાકીનાએ ગુજરાતને જ પોતાનું ઘર માન્યું. તેમાંનું એક વિદ્વાંસ કુટંબ “રોજી, રોટી” અર્થે દરિયાઈ રસ્તે મુંબઈથી ભાવનગર પાસે ઘોઘા કે જાફરાબાદ બંદરે ઉતરી પડ્યું અને આમ કાઠિયાવાડમાં સ્થાયી થયું (તે સમયે મુંબઈ - ઘોઘા વચ્ચે દરિયાઈ વ્યવહાર ઘણો વિકસ્યો હતો). સમય જતાં તે પરિવારના પૌત્રાદિકોમાં એક **ગજાનનરાવ** હતા અને તે પણ તેમના ત્રણ પુત્રો ગોવીંદરાવ, ગોપાલરાવ અને ભાસ્કરરાવ ગુજરાતવાસી બન્યાં. ગજાનનરાવે વલ્લભીપુર રાજ્યમાં એક સફળ મોજણીદાર તરીકે નોકરી લીધી અને ૭૨ વર્ષે ૧૯૪૪માં મૃત્યુ પામ્યાં. મોટાં ગોવીંદરાવ પણ પિતાના માર્ગે લીંબડીમાં મોજણીદાર બન્યાં.

## જીવન 
ગોપાલરાવે અને ભાસ્કરરાવે શિક્ષણ અને સાહિત્યક્ષેત્રે સિધ્ધીઓ મેળવી. તે બંન્નેએ જીવનભર ચુસ્ત ગાંધીવાદી તરીકે ગાંધી વિચાર અને વર્તન અપનાવ્યાં તેમજ સાહિત્ય અને શિક્ષણના સેવક બની રહ્યાં.

### ગોપાલરાવ 
વલ્લભીપુરના વસવાટ દરમ્યાન બીજા શહેરવાસી વકીલ ગિજુભાઈ બધેકાની નજરમાં ગોપાલરાવની વિદ્વવત્તા આવી અને તેમને મેટ્રિક કરીને આગળ ભણતર વધારવા ઉત્તેજન આપ્યું. વિદ્વાંસ પરિવારની નાજુક આર્થિક સ્થિતી જોઈ ગિજુભાઈએ ભાવનગર રાજ્યની શિષ્યવૃત્તી અપાવી દીધી અને ગોપાલરાવને પુણેની ફરગ્યુસન કોલેજમા ભણવા મોકલ્યાં. ત્યારે ૧૯૧૮ના ભાવનગરમાં શ્રી દક્ષિણામુર્તિ સંસ્થા શરુ થઈ ગઈ હતી. પુનેનો અભ્યાસ પુરો થયે ગોપાલરાવે શ્રી દક્ષિણામુર્તિ સંસ્થામાં જોડાવાનું વચન આપ્યું હતું. ૧૯૨૨માં ગણિતના મુખ્ય વિષય સાથે બી.એ. થઈને ૧૯૨૨માં શ્રી દક્ષિણામુર્તિ સંસ્થામાં ૧૯૩૯ સુધી જોડાઈ રહ્યાં. આ વ્યવસ્થામાં નાનાભાઈ ભટ્ટનો પણ સાથ ઘણો હતો. તે દિવસો યાદ કરીને ગોપાલરાવના પુત્ર અશોકભાઈ આજે પણ પુજ્યભાવથી નાનાભાઈ ભટ્ટને યાદ કરે છે. ગોપાલરાવ કટ્ટર સિધ્ધાંતવાદી હતા અને અતિચોક્કસ હતા. એક સિધ્ધહસ્ત લેખકને ન્યાયે તેમણે ખસુસ ૬૮ ટુંકી વાર્તાઓ અને નવલકથાઓ મરાઠીમાંથી ગુજરાતીમાં અનુવાદિત કરી. તેમાં “ક્રૌંચ વધ, નવે સંસાર, ચંદનવાડી, આધાર, ૧૦ કથાસંગ્રહ” વિગેરેનો સમાવેષ થાય છે. શ્રી દક્ષિણામુર્તિ સંસ્થા તેમનું મુખ્ય કાર્યક્ષેત્ર હતી. પત્ની સુમતિબાઈ સાથેના પચાસ વર્ષના લગ્ન જીવનમાં તેમને ત્રણ પુત્રો અને એક પુત્રી પ્રાપ્ત થયાં.

### ભાસ્કરરાવ 
ઉમ્મરમાં સાત વર્ષે નાનાભાઈ ભાસ્કરરાવ પણ મોટાભાઈના પગલે શ્રી દક્ષિણામુર્તિ સંસ્થામાં જોડાયાં. તે પછી તેમણે ગુજરાત વિદ્યાપીઠમાંથી સ્નાતક પદવી લીધી. ભાસ્કરરાવે શિક્ષણના વ્યવસાયને પોતાનો જીવન ધર્મ માન્યો અને ઉજાળ્યો. તેમના એક સહધર્મીએ કહ્યું હતું કે **“વિદ્યાર્થીઓને ભણાવતી વખતે ભાસ્કરરાવ તેમની પરમ કક્ષાએ હોય છે.”** 

તેમણે ભૂગોળ વિષયક પાઠ્યપુસ્તકો લખ્યાં. શરુઆતમાં ભાવનગરની શ્રી દક્ષિણામુર્તિ સંસ્થામાં અને પછી અમદાવાદમાં ચિ.ન.વિદ્યાવિહાર શાળાઓમાં તેમણે સેવાઓ આપી હતી.

## સંકલન
* 

શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:ભાવનગર
કટરા

કટરા ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા જમ્મુ અને કાશ્મીર રાજ્યમાં આવેલું એક નાનકડું શહેર છે. કટરા શહેરને વૈષ્ણૌદેવીના નામથી પણ ઓળખવામાં આવે છે. અહીંથી  વૈષ્ણૌદેવી માતાના દર્શન માટેની યાત્રા શરુ થાય છે. આ યાત્રા સામાન્ય રીતે પગપાળા ચાલીને કરવાની હોય છે, પરંતુ અશક્ત યાત્રાળુઓ ઘોડા પર કે ડોળીમાં બેસીને યાત્રા કરી શકે છે.
કટરા ઉધમપુર જિલ્લામાં આવેલું છે તેમ જ જમ્મુ શહેરથી ૪૨ કિલોમીટરના અંતરે, ત્રિકોટા પર્વતની તળેટીમાં વસેલું છે.
ચિત્રવિચિત્રનો મેળો

**ચિત્રવિચિત્રનો મેળો** ભારત દેશના ગુજરાત રાજ્યનાં સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા પોશિના તાલુકાના ગુણભાંખરી ગામમાં, મહાભારત કાળનાં ચિત્રવિચિત્ર મહાદેવ મંદિર ખાતે હોળીનાં તહેવાર પછીના ૧૪મા દિવસે યોજવામાં આવે છે. આ મંદિર સાબરમતી, આકુળ અને વ્યાકુળ એમ ત્રણ નદીઓના સંગમસ્થાન પર આવેલું છે.

ગુજરાત તેમ જ રાજસ્થાન રાજ્યોમાં આવેલી અરવલ્લીની ગિરિમાળાઓનાં ખોળામાં આવેલા આ વિસ્તારમાં આદિકાળથી આદિવાસીઓ વસવાટ કરે છે. કુદરતનાં સાનિધ્યમાં તેમ જ ગાઢ જંગલોમાં વસતી આદિવાસી પ્રજાનાં તહેવારો, ઉત્સવો, રીતરિવાજો, પરંપરાઓ તેમ જ પોશાકો એમનો મિજાજની ચિત્રવિચિત્રનાં મેળામાં માણવા મળે છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
* સાબરકાંઠા જિલ્લા પંચાયતના અધિકૃત વેબસાઇટ પર માહિતી 

શ્રેણી:પોશીના તાલુકો
શ્રેણી:ગુજરાતના લોકમેળા
સુનિતા નારાયણ

**સુનિતા નારાયણ** (જન્મ ૧૯૬૧ ) એક ભારતીય પર્યાવરણવાદી અને રાજકીય કાર્યકર તેમજ વિકાસની હરિત અવધારણના સમર્થક છે. કુ. સુનિતા નારાયણ સને ૧૯૮૨થી ભારત દેશમાં આવેલા **વિજ્ઞાન અને પર્યાવરણ કેન્દ્ર ** સાથે સંકળાયેલા છે. હાલ તેઓ આ કેન્દ્રના નિર્દેશક તરીકે પોતાની સેવાઓ આપી રહ્યા છે. તેઓ પર્યાવરણ સંચાર સમાજ (Society for Environmental Communication)ના નિર્દેશક પણ છે. તેઓ *ડાઉન ટૂ અર્થ* નામની એક અંગ્રેજી પખવાડિક પત્રિકા પણ પ્રકાશિત કરે છે, જેના લેખોના પાયામાં પર્યાવરણ કેન્દ્રસ્થાને હોય છે.

સને ૨૦૦૫માં ભારત સરકાર દ્વારા એમને પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વડે સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. ૨૦૧૬ માં નારાયણને ટાઇમ મેગેઝિનના ૧૦૦ સૌથી પ્રભાવશાળી લોકોની સૂચિમાં સ્થાન આપવામાં આવ્યું હતું.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* પદ્મશ્રી સુનિતા નારાયણનું જીવનચરિત્ર (અંગ્રેજી ભાષામાં) 
* कंपनियाँ ज्यादा ताकतवर हैं  - સુનિતા નારાયણ સાથે મુલાકાત
* ** સેન્ટર ફોર સાયન્સ એન્ડ એનવાયરોમેન્ટ** ની વેબસાઇટ
* અંગ્રેજી સામાયિક **Down to Earth**નું અધિકૃત વેબસાઇટ 

શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:પર્યાવરણ
શ્રેણી:૧૯૬૧માં જન્મ
શ્રેણી:પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતાઓ
અંતકડી

**અંતકડી** અથવા અંતાક્ષરી (અંત્ય+અક્ષરી) પ્રાચિન સમયથી રમાતી શીઘ્ર યાદશક્તિની કસોટી કરતી એક આબાલવૃદ્ધમાં અત્યંત લોકપ્રિય એવી રમત છે. આ રમત ભારતીય ઉપખંડમાં ઘણી જ પ્રચલિત છે. આ રમતમાં પ્રથમ ટુકડીએ કોઇપણ પદ્યની કડી ગાવાની હોય છે. આ કડીના અંતિમ અક્ષરથી શરુ થતા અન્ય પદ્યની કડી સામેની ટુકડીએ નક્કી કરેલી સમયમર્યાદામાં ગાવાની હોય છે, જેનો જવાબ આ જ રીતે વારાફરતી બંને ટુકડીઓ આપતી જાય છે. અંતે જે ટુકડી સમયમર્યાદામાં આગળ ગવાયેલી કડીના અંતિમ અક્ષર પરથી શરુ થતા પદ્યની કડી યાદ કરીને ગાય ન શકે તે ટુકડી હારી જાય છે. આ રમત બે કે બેથી વધુ વ્યક્તિ અથવા ટુકડીઓ વચ્ચે રમાડી શકાય છે, પણ તે જ્યારે મોટા સમૂહમાં રમાતી હોય ત્યારે ખૂબ જ મઝા આવે છે. લગ્ન સમયના મેળાવડામાં અને વિદ્યાર્થીઓમાં પર્યટન દરમ્યાન તેમ જ ફુરસદના સમયે આજે પણ અંતકડી ચોક્કસપણે રમાય છે. અનેક શિક્ષણસંસ્થાઓમાં અંતકડીની હરીફાઇનું આયોજન પણ કરવામાં આવે છે. 

## ઉદાહરણ 
અંતકડીના ઉદાહરણ રુપે રામચરિતમાનસમાંથી ત્રણ ચોપાઇઓ લીધી છે, જે નીયે મુજબ છે. આ ચોપાઇની કડીના અંતિમ અક્ષર ઉપરથી બીજી ચોપાઇની શરુઆત થાય છે:

बोले रामहिं देइ निहोरा। बचौं विचारि बंधु लघु तोरा।।

रामचरितमानस एहि नामा। सुनत स्रवन पाइअ बिस्रामा।।

मातु समीप कहत सकुचाहीं। बोले समय समुझि मन माहीं।।

શ્રેણી:મનોરંજન
શ્રેણી:રમત
ઉપગ્રહ પ્રક્ષેપણ યાન

ભારતીય **ઉપગ્રહ પ્રક્ષેપણ યાન** (**Satellite Launch Vehicle**) અથવા (**SLV**)નો કાર્યક્રમ ઇ.સ. ૧૯૭૦ની શરૂઆતમાં ઇસરો દ્વારા શરૂ કરવામાં આવેલો, તેનો ઉદ્દેશ ઉપગ્રહનાં પ્રક્ષેપણ માટે તકનિકી વિકાસ કરવાનો હતો. આ કાર્યક્રમનાં વડા અબ્દુલ કલામ હતા. એસ.એલ.વી. યાન ૪૦ કિ.ગ્રા. વજન લઈ અને ૪૦૦ કિ.મી.ની ઉંચાઇ સુધી જઇ શકતું હતુ. આ યાન ચાર તબક્કાના, તમામ ઘન બળતણ-ચાલીત રોકેટ ધરાવે છે. આ યાનનું પ્રથમ પ્રક્ષેપણ ૧૦ ઓગસ્ટ ૧૯૭૯નાં રોજ શ્રીહરિકોટાથી કરવામાં આવ્યું હતું અને છેલ્લું પ્રક્ષેપણ ૧૭ એપ્રિલ ૧૯૮૩નાં રોજ થયેલું. આ યાન એ.એસ.એલ.વી. (ASLV) યાન માટે પાયારુપ બન્યું હતું. 

## પ્રક્ષેપણ નોંધ
## સંદર્ભ
* http://www.bharat-rakshak.com/SPACE/space-launchers-slv.html
ગીતા પ્રેસ

**ગીતા પ્રેસ** એ હિંદુ ધાર્મિક ગ્રંથોની વિશ્વની સૌથી મોટી પ્રકાશક છે. તે ભારતના ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યના ગોરખપુર શહેરમાં આવેલી છે. આ પ્રેસની સ્થાપના જય દયાલ ગોયદંકા દ્વારા ૧૯૨૩માં સનાતન ધર્મના સિદ્ધાંતોના પ્રોત્સાહનના હેતુથી કરવામાં આવી હતી. હનુમાન પ્રસાદ પોદ્દાર એ તેમની પ્રખ્યાત કલ્યાણ મેગેઝિનના સ્થાપક અને તેના આજીવન સંપાદક હતા. તેમણે ૧૯૨૭માં પ્રકાશિત કરવાનું શરૂ કર્યું, અને તેની ૧,૬૦૦ નકલો ફરી રહી છે અને અત્યારે તેની છપાઈ હુકમ (૨૦૧૨માં) ૨.૫ લાખ સુધી પહોંચી ગઈ હતી. ગીતા પ્રેસ તેની ગ્રંથાગારમાં ૩૫૦૦ હસ્તલિપિઓ સહિત ગીતાના ૧૦૦ ભાષાંતરો ઘરાવે છે.

ગીતા ઉપદેશક જય દયાલ ગોયદંકાએ ૨૯ એપ્રિલ, ૧૯૨૩ ના રોજ સંસ્થા નોંધણી અધિનિયમ, ૧૮૬૦ હેઠળ ગોવિન્દ ભવન કાર્યાલયના એક એકમ તરીકે ગીતા પ્રેસની સ્થાપના કરવામાં આવી (હાલમાં પશ્ચિમ બંગાળ સંસ્થા અધિનિયમ,૧૯૬૦ દ્વારા સંચાલિત કરવામાં આવે છે). પાંચ મહિના પછી ₹ ૬૦૦ થી તેની પ્રથમ પ્રિન્ટીંગ મશીન હસ્તગત કરી. તેની સ્થાપના બાદ, ગીતા પ્રેસે શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતા(વિવિધ આવૃત્તિઓમાં)ની લગભગ ૪૧૦ લાખ નકલો અને શ્રીરામચરિતમાનસની ૭૦ લાખ નકલો સબસિડીવાળા ભાવે પ્રકાશિત કરવામાં આવી. પરંતુ  થોડા દિવસો પછી ફરી કામ શરૂ થઇ ગયું. 

## પ્રકાશન 
### સામયિકો 
* કલ્યાણ માસિક (હિન્દી માં) એ માસિક સામયિક છે જે ૧૯૨૭થી પ્રકાશિત કરવામાં છે. તે ઉદ્ધાર કરનારા વિચાર અને સારા કાર્યોના પ્રોત્સાહન માટે વિવિધ ધાર્મિક વિષયો પર સમર્પિત લેખો ધરાવે છે. ભારતીય સંતો અને વિદ્વાનો દ્વારા લખાયલા સામયિક નિયમિત રીતે પ્રકાશિત કરવામાં આવે છે.
* કલ્યાણ-કલ્પતરૂ (અંગ્રેજી માં) પણ માસિક સામાયિક છે અને  જે ૧૯૩૪થી પ્રકાશિત કરવામાં આવે છે. તેના લેખો કલ્યાણ સામયિક જેમ સમાન છે.
આ બન્નેમાંથી કોઇ પણ મેગેઝીન જાહેરાતો ચલાવતી નથી.

### ધર્મોના ગ્રંથો 
તેમની પાસે એક નાની શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતા છે  જે  ખૂબ જ લોકપ્રિય છે અને જેની કિંમત ₹ ૪/-  છે.

આ ગ્રંથો સંસ્કૃત, હિન્દી, મરાઠી, અંગ્રેજી, કન્નડા, તમિલ, તેલુગુ, ગુજરાતી, બંગાળી, ઉડિયા અને ભારતના અન્ય ભાષાઓમાં પ્રકાશિત થાય છે.
* શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતા (વિવિધ બંધારણો)
* મહાભારત
* તુલસીદાસ રચિત શ્રીરામચરિતમાનસ (વિવિધ બંધારણો), તેલુગુ આવૃત્તિ (૨૦૦૨)
* તુલસીદાસ દ્વારા અન્ય કાર્યો
* વાલ્મીકિ રામાયણ (વિવિધ બંધારણો)
* શાસ્ત્ર (પુરાણો, ઉપનિષદો અને અન્ય)
* સૂરદાસના કાર્યો

### અન્ય પ્રકાશનો 
* ભક્ત-ગાથાઓ અને ભજનો
* બાળકોને ધ્યાનમાં રાખીને નાના પુસ્તકો

## ગીતા પ્રેસ કલા ગેલેરી (લીલા ચિત્રા મંદિર) 
આ કળા ગેલેરીમાં ભૂતકાળના અને હાલના પ્રસિદ્ધ કલાકારો દ્વારા શ્રીરામ અને શ્રીકૃષ્ણએ ભજવેલી લીલાઓ (પરાક્રમો) ની ૬૮૪ ચિત્રકારી દર્શાવવામાં આવી છે. અન્ય ચિત્રો, શ્રીકૃષ્ણ લીલા ના મેવારી શૈલીના ચિત્રો પણ પ્રદર્શનમાં છે. દિવાલો પર શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતાના બધા જ ૭૦૦ શ્લોકો આરસપહાણની તકતીઓ પર દર્શાવવામાં આવ્યા છે.

## સંબંધિત સંગઠનો 
 બહિર્દ્વાર, ગીતા ભવન, મુનિ કી રેતી
]]
ગીતા પ્રેસ એ ગોવિન્દ ભવન કાર્યાલયનું એક એકમ છે. અન્ય સંલગ્ન સંસ્થાઓમાં છે:
* ગીતા ભવન, મુનિ કી રેતી, ઋષિકેશ.
* ૠષિકુળ-બ્રહ્મચર્ય આશ્રમ (વૈદિક શાળા), ચુરુ, રાજસ્થાન.
* આયુર્વેદ સંસ્થાન (આયુર્વેદિક દવાઓ નિર્માતા), ઋષિકેશ.
* ગીતા પ્રેસ સેવા દળ (કુદરતી આપત્તિ રાહત સંસ્થા).
* હસ્તનિર્મિત વસ્ત્ર વિભાગ (હાથસાળ નિર્મિત કપડાં નિર્માતા).
* ભારતીય ગ્રામોધ્યોગ વસ્ત્ર ભંડાર (મુંબઇ માં ગીતા પ્રેસની પ્રથમ છૂટક વેપારી).

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ
*ગીતા પ્રેસ, ગોરખપુર, સત્તાવાર વેબસાઇટ
*ગીતા પ્રેસ ઓનલાઇન સ્ટોર 

શ્રેણી:સાહિત્ય
ચિત્રવિચિત્ર મહાદેવ મંદિર

**ચિત્રવિચિત્ર મહાદેવ મંદિર** ભારત દેશની પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર-પૂર્વ ભાગમાં આવતા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા પોશિના તાલુકાના ગુણભાંખરી ગામમાં આવેલું મહાભારતના કાળનું  મંદિર છે.

આ મંદિર ખાતે હોળીના તહેવાર પછીના ૧૪મા દિવસે મેળો યોજવામાં આવે છે. આ મંદિર સાબરમતી, આકુળ નદી અને વ્યાકુળ નદી એમ ત્રણ નદીઓના સંગમસ્થાન પર આવેલું છે. ગુજરાત તેમ જ રાજસ્થાન રાજ્યોમાં આવેલી અરવલ્લી ગિરિમાળાઓના ખોળામાં આવેલા આ વિસ્તારમાં આદિકાળથી આદિવાસીઓ વસવાટ કરે છે. કુદરતના સાનિધ્યમાં તેમ જ ગાઢ જંગલોમાં વસતી આદિવાસી પ્રજાના તહેવારો, ઉત્સવો, રીતરિવાજો, પરંપરાઓ તેમ જ પોશાકો એમના મિજાજની જેમ આગવા હોય છે, જે અહીંના ચિત્રવિચિત્રના મેળામાં માણવા મળે છે.

## દંતકથા 
આ સ્થળ વિશે દંત કથા એવી છે કે આશરે છ હજાર વર્ષ પૂર્વે હસ્તિનાપુર ખાતે શંતનુ નામે રાજા શાસન કરતો હતો. એને મત્સ્યગંધા અને ગંગા એમ બે રાણીઓ હતી. રાણી ગંગાનો પુત્ર ગાંગેય અને મત્સયગંધાના બે પુત્રો ચિત્રવીર અને વિચીત્રવીર હતા. શંતનુ રાજાનું અવસાન થયા બાદ ચિત્રવીર અને વિચીત્રવીર તેની માતાની સેવા કરતા ન હતા. પરતું ગાંગેય હંમેશા તેની ઓરમાન માતાની ભકિતપુર્વક સેવા કરતા હતા. ચિત્રવીર અને વિચીત્રવીરને ગાંગેય માટે માતાની સેવા પ્રત્યે ખોટી શંકા જાગી. આ શંકાના પ્રયાશ્રિત રૂપે ચિત્રવીર અને વિચીત્રવીરે આ સ્થળે અગ્નિસ્નાન કરી દેહનું દહન કરી દોષ નિવારણ કયું હતું.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:આદિવાસી
શ્રેણી:સાબરકાંઠા જિલ્લો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં શિવાલયો
ઇન્દીવર

**ઇન્દીવર** (૧૯૨૪-૧૯૯૭) હિન્દી ચલચિત્રોમાં આવતા ગીતોના પ્રખ્યાત ગીતકાર હતા, જેમનાં અમુક ગીતો આજે પણ અત્યંત લોકપ્રિય છે. એમણે અનેક ચલચિત્રો માટે ગીતોની રચના કરી હતી. આ માટે એમણે જુદા જુદા સંગીતકારો તેમ જ દિગ્દર્શકો જોડે કાર્ય કર્યું હતું.

શ્રેણી:૧૯૨૪માં જન્મ
શ્રેણી:૧૯૯૭માં મૃત્યુ

## બાહ્ય કડીઓ
* ઇન્દીવરની રચનાઓ કાવ્યસંગ્રહમાં 
શ્રેણી:ફિલ્મફેર પુરસ્કારોના વિજેતાઓ
ગુણભાંખરી (તા. પોશીના)

**ગુણભાંખરી** ગામ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા અને અરવલ્લી પર્વતમાળાના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા પોશીના તાલુકામાં આવેલું એક નાનકડું ગામ છે.

ગુણભાંખરી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ગુણભાંખરી ગામ સાબરમતી, આકુળ અને વ્યાકુળ એમ ત્રણ નદીઓના સંગમસ્થાન પર આવેલું છે. આ વિસ્તારમાં આદિકાળથી આદિવાસીઓ વસવાટ કરે છે. કુદરતના સાનિધ્યમાં તેમ જ ગાઢ જંગલોમાં વસતી આદિવાસી પ્રજાના તહેવારો, ઉત્સવો, રીતરિવાજો, પરંપરાઓ તેમ જ પોશાકો એમના મિજાજની જેમ આગવા હોય છે, જે અહીં ભરાતા ચિત્રવિચિત્રના મેળામાં માણવા મળે છે. ગુણભાંખરી ગામમાં આવેલા મહાભારતના કાળના ચિત્રવિચિત્ર મહાદેવ મંદિર ખાતે હોળીના તહેવાર પછીના ૧૪મા દિવસે યોજવામાં આવે છે.

શ્રેણી:પોશીના તાલુકો
અચલેશ્વર

**અચલેશ્વર** ભારત દેશના પંજાબ રાજ્યના બટાલા સ્ટેશનથી ૬ કિલોમીટર અંતરે આવેલું તીર્થ છે.

અહીં સ્વામી કાર્તિકેયનું ઉત્તર ભારતનું અતિ પ્રાચિન મંદિર આવેલું છે. સ્વામી કાર્તિકેયની પૂજા કાલસર્પ દોષ નિવારણના હેતુ માટે કરવામાં આવે છે. આ મંદિર નજીક વિશાળ તળાવ આવેલું છે, જેની મધ્યમાં શિવ મંદિર આવેલું છે. અહીં મુખ્ય મંદિરમાં સ્વામી કાર્તિકેય, શંકર ભગવાન તેમ જ માતા પાર્વતીદેવીની પ્રાચિન મૂર્તિઓ આવેલી છે. કાર્તિકેયજીને રાહુના દેવતા અને ગણેશજી કેતુના દેવતા માનવામાં આવે છે.
એ.એસ.એલ.વી.યાન

**એ.એસ.એલ.વી.યાન** (**Augmented Satellite Launch Vehicle** (ASLV)) , પાંચ તબક્કા વાળુ,ઘન બળતણ રોકેટ ધરાવતું અને નિચલી ભ્રમણકક્ષામાં (Low Earth orbit|LEO) ૧૫૦ કિ.ગ્રા. વજનનાં ઉપગ્રહને પ્રક્ષેપીત કરવાની ક્ષમતા ધરાવતું યાન છે.આ કાર્યક્રમ ઇસરો દ્વારા,૧૯૮૦ ની શરૂઆતમાં ચાલુ કરવામાં આવેલ. તેનો ઉદેશ ભૂશ્થિર ભ્રમણકક્ષા માં ઉપગ્રહને પ્રશ્થાપીત કરવાની ક્ષમતાનો વિકાસ કરવાનો હતો. આની રચના ઉપગ્રહ પ્રક્ષેપણ યાન(SLV) પર અધારીત હતી. ઇસરો પાસે **એ.એસ.એલ.વી.યાન** અને પી.એસ.એલ.વી.યાન એમ બન્નેનાં એકી સાથે વિકાસ માટે પુરતું ભંડોળ ન હોવાના કારણે આ એ.એસ.એલ.વી.યાનનો કાર્યક્રમ પડતો મુકવો પડ્યો.

## પ્રક્ષેપણ નોંધ
શ્રેણી:ઇસરો
આઇ એસ ઓ ૯૦૦૧

**આઇ એસ ઓ** એ ગુણવત્તા નિયમન પ્રાપ્ત કરવા માટેની માર્ગદશીકા છે, જે આન્તરરાષ્ટીય માનાંક પરિષદ (આઇ એસ ઓ) દ્વારા સંચાલિત છે જેના વ્યવસ્થાપનની જવાબદારી અધિકાર પત્ર અને પ્રામાણતા સંસ્થાઓ ની છે. સમયાંતરે  જેમ જેમ જરૂરિયાત પડે તેમ તેમ માનાંકમાં ફેરેફાર કરવામાં આવે છે.

આઇ એસ ઓ ૯૦૦૨: ૨૦૦૮ માનાંક મેળવવાની મૂળબૂત જરુરિયાતો આ મુજબ છેઃ 

* એક લેખન પત્રનો સ્મૂહ જેમાં ધંધા કે ઉત્પાદનની દરેક મુખ્ય પ્રક્રીયાનું વિવરણ હોય;
* દેખરેખ-નિયંત્રણ પ્રક્રીયાઓ જે મુખ્ય ઉત્પાદન પ્રક્રીયાની કાર્યક્ષમતા જાળવે તેમનું વિવરણ પત્ર;
* પૂરતા પ્રમાણમાં સચવાતા ખાતા અને નોંધ;
* ઉત્પાદીત માલમાં રહી ગયેલ ખામીની ચકાસણી, અને તે મળત લેવાયેલ અનુકુળ અને સુધારા માટે લેવાયેલ પગલાંની તવારીખ;
* દરેક પ્રક્રિયાની નિયમિત ચકાસણી અને ગુણવત્તા નિયમનની અસરકારીતતાની નોંધ અને
* સતત સુધારા તરફ લેવાયેલા પગલાં

કોઈ કંપની કે સંગઠન જેના હિસાબોની ચકાસણી સ્વતંત્ર રીતે થતી હોય અને તેવું પ્રમાણપત્ર તેની પાસે હોય અને જો તે આઇ એસ ઓ ૯૦૦૧ માનાંક ના પ્રમાણમાં હોય તો તે પોતે આઇ એસ ઓ ૯૦૦૧ માન્ય છે તેમ જાહેર કરી શકે છે. આઇ એસ ઓ ૯૦૦૧ આ માનાંક અંત્ય ઉત્પાદનૢ સેવા વિષે કોઈ ખાત્રી આપનારું માનાંક નથી પણ તે પ્રમાણિત કરે છે કે વિધિગત વ્યાવસાયિક પ્રક્રિયાઓ કે પદ્ધતિઓ અહીં ઉપયોગમાં લેવાય છે.

ભલે મૂળતઃ આ ઉત્પાદન ક્ષેત્રનું માનાંક છે, પણ હવે તે સિવાયના વિવિધ ક્ષેત્રોમાં વાપરવામાં આવે છે. આઇ એસ ઓ ની પરિભાષા પ્રમાણે ઉત્પાદ દ્રશ્ય પદાર્થૢ સેવા કે સોફ્ટવેર કાંઈ પણ હોઈ શકે છે.
નારાયણપુર મહાદેવ મંદિર

ભારત દેશના છત્તીસગઢ રાજ્યના રાયપુર જિલ્લામાં આવેલા રામપુર ગામથી ૫૩ કિલોમીટરના અંતરે કસડોલથી સિરપુર જતા ધોરી માર્ગ પર ઠાકુરિયાથી ૮ કિલોમીટર જતાં નારાયણપુર ગામ આવે છે. આ ગામમાં એક પ્રાચિન શિવ મંદિર આવેલું છે. આ મંદિર 'મહાદેવ મંદિર'ના નામથી રાયપુર વિસ્તારમાં જાણીતું છે. આ મંદિર  મહા નદીના રમણીય કાંઠે આવેલું છે. આ મંદિર પૂર્વાભિમુખ છે. આ મંદિર પરિસરમાં બૈરાગીઓનો મઠ અને મંડપ આવેલા છે. આ મંદિરનું નિર્માણ ૧૧મી-૧૨મી સદીમાં કરવામાં આવ્યું હતું. આ મંદિરને ભારતીય પુરાતત્વ વિભાગના રાયપુર વર્તુળ દ્વારા સુરક્ષીત સ્થાપ્ત્યોની કક્ષામાં મૂકવામાં આવેલ છે.

## સંદર્ભો
રીવર રાફ્ટિંગ

કેમ્પિંગ તેમ જ ટ્રેકિંગની જેમ જ રાફ્ટિંગ પણ એક સાહસ, રોમાંચ તેમ જ જોખમથી ભરપૂર ગતિવિધિ છે. પહાડીઓમાંથી પસાર થતી નદીનો પ્રવાહ ઢોળાવ અને પથ્થરોને કારણે તોફાની અને ઝડપી બને છે. આ પ્રવાહની ઊંચી-નીચી લહેરો પર નાનકડી નાવમાં જોખમ ખેડીને પસાર કરવાની અનોખા રોમાંચક પ્રવાસને રીવર રાફ્ટિંગ કહેવાય છે. મનોરંજનની સાથે સાથે રીવર રાફ્ટિંગ કરનાર વ્ચક્તિને સાહસિક, જાંબાઝ તેમ જ હિંમતવાન બનવાની તાલીમ પણ સાંપડે છે. આ ઉપરાંત રીવર રાફ્ટિંગમાં ૪, ૬ કે ૮ વ્યક્તિઓની ટુકડી બનાવવામાં આવે છે, જેને કારણે એમાં ભાગ લેનાર વ્યક્તિઓમાં પરસ્પર સહકારની ભાવના પણ ખીલે છે. મોટી-મોટી અને ઊંચી-નીચી તોફાની લહેરો અસાધારણ વેગથી વહેતી હોય, ત્ચારે એમાંથી પસાર થતી નાનકડી નાવ અવારનવાર હાલકડોલક થતી હોય, ત્યારે એમાં સાહસ ખેડતા વ્યક્તિ કુદરતની તાકાતનો જોરદાર અનુભવ મેળવી બાકીના જગતને ક્ષણિક વિસરી જાય છે.
પર્યટક માત્ર આ તોફાનને ખાળવાનો પ્રયત્ન કરતાં પોતાનો પ્રવાસ પૂરો કરે છે. અંતે પ્રવાસ પૂર્ણ થતાં જ પોતાની જીતનો એવો આનંદ અનુભવે છે, કે જેને શબ્દોમાં આલેખવો અસંભવ છે.

શ્રેણી:રમત
ગેટવે ઓફ ઇન્ડિયા

**ગેટવે ઓફ ઇન્ડિયા** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના પાટનગર મુંબઇ શહેરના દક્ષિણ ભાગના દરિયાકિનારે કોલાબા વિસ્તારમાં આવેલું સ્મારક પ્રવેશદ્વાર છે. આ ઇમારત ૨૬ મીટર જેટલી ઉંચાઇ ધરાવે છે. અહીં પર્યટકો માટે નૌકા-વિહાર સેવા ઉપલબ્ધ છે.

આ પ્રવેશદ્વારનું નિર્માણ ઇંગ્લેન્ડના રાજા જ્યોર્જ પાંચમા અને રાણી મેરીના આગમન ૪ ડિસેમ્બર, ૧૯૧૧ સમયનો સ્મરણોત્સવ ઉજવવા માટે કરવામાં આવ્યું હતું. તેના નિર્માણ માટે પીળા રંગના આરસના પથ્થરનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. તેના સ્થપતિ જ્યોર્જ વિટૈટ નામના અંગ્રેજ હતા. આ પ્રવેશદ્વારનું નિર્માણકાર્ય ઇ. સ. ૧૯૨૪ના વર્ષમાં પૂર્ણ થયું હતું.

## છબીઓ 

ચિત્ર:The Apollo Bunder- the Gate of India.jpg|એપોલો બંદર, ૧૯૦૫, જ્યાં હાલમાં ગેટવે ઓફ ઇન્ડિયા આવેલ છે
ચિત્ર:Gateway of india a.jpg|રસ્તા પર કબૂતરો
ચિત્ર:Gateway of India aerial view.jpg|આકાશી દેખાવ
ચિત્ર:India Mumbai Victor Grigas 2011-7.jpg|કમાનોનું નકશીકામ
ચિત્ર:Gateway of India - 11 (Friar's Balsam Flickr).jpg|ફૂલોની ભાત
ચિત્ર:Gateway of India - turret.jpg|મિનારનો નજીકથી દેખાવ
ચિત્ર:Gateway of india's look in evening.jpg|સાંજના સમયે ગેટવે
ચિત્ર:Arch of Gateway of India.jpg|ગુંબજનો અંદરનો દેખાવ
ચિત્ર:Beating Retreat and Tattoo ceremony at Gateway of India, 2018 (9).jpg|નૌસેના દિવસની ઉજવણી, ૨૦૧૮
ચિત્ર:Gateway of India , Hotel Taj and ,Oberoi Hotels , Mumbai, Mahrashtra, India.jpg|તાજ હોટેલ અને ગેટવે ઓફ ઇન્ડિયા

શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:મુંબઈ
કાર્બ્યુરેટર

thumb|right|300px|બેન્ડિક્સ-ટેક્નિકોનું ૧-બેરલવાળું ડાઉનડ્રાફ્ટ કાર્બ્યુરેટર મોડેલ BXUV-3

**કાર્બ્યુરેટર** (હિંદી ભાષા: कार्ब्युरेटर) (અંગ્રેજી ભાષા: carburetor અથવા carburettor), સામાન્ય બોલીમાં કાર્બોરેટર તરીકે ઓળખાતો પુર્જો, એક એવી યાંત્રિક રચના છે, જે આંતરિક દહન એન્જીનમાં મોકલવા માટે હવા અને જ્વલનશીલ પ્રવાહીનું યોગ્ય પ્રમાણમાં મિશ્રણ કરે છે. કાર્બ્યુરેટરની શોધ **કાર્લ બૈંજ** નામની વ્યક્તિએ સને ૧૮૮૫ની પહેલાં કરી હતી. 

## બાહ્ય કડીઓ 
* ધ ફીશ કાર્બ્યુરેટર 
* ધ ફીશ કાર્બ્યુરેટરને લગતી તસવીરો અને માહિતીઓનો સંગ્રહ 

શ્રેણી:ઓટોમોબાઇલ
રાષ્ટ્રીય પંચાંગ

**ભારતીય રાષ્ટ્રીય પંચાંગ** (શક કેલેન્ડર) એ ભારતનું અધિકૃત કેલેન્ડર છે. સરકારી કામકાજોમાં, ઓલ ઇન્ડિયા રેડિયોનાં સમાચાર પ્રસારણોમાં વગેરેમાં ગ્રેગોરીયન પંચાંગની સાથે આ પંચાંગ વપરાય છે.

આ કેલેન્ડર શક સંવંત પર નિર્મિત છે.

શક સવંતની શરૂઆત ઈ.સ. ૭૮માં કનિષ્ક દ્વારા કરવામાં આવી હતી.

## બંધારણ 
## સંદર્ભ 
## નોંધ 
 લીપ વર્ષમાં ચૈત્ર માસ ૩૧ દીવસનો હોય છે અને ૨૧ માર્ચથી શરૂ થાય છે.

શ્રેણી:ભારતનાં રાષ્ટ્રચિહ્નો
શ્રેણી:ભારતીય પંચાંગ
જીસેટ

**જીસેટ** (GSAT) ઉપગ્રહો,ભારતીય સ્વદેશી તકનિકી વડે નિર્મિત સંદેશાવ્યવહાર ઉપગ્રહો છે.જે ડિજીટલ દ્રશ્ય,શ્રાવ્ય અને ડેટા પ્રસારણમાં ઉપયોગી છે. જીસેટ બે એસ-બેન્ડ અને ત્રણ સી-બેન્ડ (એક હાઇ પાવર સી-બેન્ડ અને બે સ્વદેશી સી-બેન્ડ) ટ્રાન્સપોન્ડર ધરાવે છે.
હોકી

**હોકી** ભારતની રાષ્ટિય રમત છે. આ રમતમાં બે ટુકડીઓ સામસામે રમે છે.હોકી નામ વડે ઓળખાતી અંગ્રેજી જે (J) આકારની લાકડી  વડે દડાને સામેની ટુકડીની જાળી(ગોલપોસ્ટ)માં દાખલ કરાવવાનો હોય છે.

## માહિતી
મેદાની હૉકી પથ્થરીયા, ઘાસના, રેતીના કે પાણી આધારીત નકલી સપાટી પર એક નાનકડા સખત બૉલ થી રમવામાં આવે છે. આ રમત પુરિષો અને સ્ત્રીઓમાં સમ્ગ્ર વિશ્વમાં ખાસ કરીને યુરોપ ઍશિયા, ઑસ્ટ્રૅલિયા અને દક્ષિણ આફ્રીકા માં પ્રખ્યાત છે. મોટે ભાગે આ રમત સમ્જાતીય ટીમો વચ્ચે રમાય છે. પણક્યારેક તે પુરુષો અને મહિલાઓ ની મિશ્ર તીમો વચ્ચે પણ રમાય છે. 	
આ રમતની નિયંત્રણ સંસ્થા એ ૧૧૬ સદસ્ય ધરાવતી ઍન્ટરનેશનલ હૉકી ફેડરેશન તરીકે ઓળખાય છે. પુરોષોની હૉકી દરેક ઉનાળુ ઑલમ્પિકમાં ૧૯૦૮થી (૧૯૧૨ અને ૧૯૨૪ સિવાય)રમાય છે. જ્યારે મહિલા હૉકી ૧૯૮૦માં શરૂ થઈ હતી.
આધુનિક ફીલ્ડ હૉકી સ્ટીક અંગ્રેજી ના અક્ષર J આકારની હોય છે. તે લાકડું, ફાયબર ગ્લાસ કે કાર્બન ફાયબરને મિશ્ર કરીને બનાવાય છે.
રમવાના છેડા પર એક અંકોડા જેવો ભાગ હોય છે. 
મેદાની હૉકી સમાન દેખાતી રમતના ૪ હજાર વર્ષ જૂના ચિત્ર ઈજીપ્તમાં મળી આવ્યાં છે. અર્વાચીન હૉકીને શરુઆત ઈંગલેંન્ડમાં ૧૮મી સદીના મધ્ય ભાગમાં ખાસ કરીને શાળાઓમાં થઈ. ૧૯મી સદીના પ્રથમ અર્ધ ભાગ દરમ્યાન તે સર્વત્ર પ્રસિદ્ધી પામ્યો. ૧૮૪૯માં બ્લેકીથ ઈશાન લંડનમાં સૌ પ્રથમ હૉકી ક્લબ સ્થપાયું. મેદાની હૉકી ભારત અને પાકિસ્તાનની રાષ્ટ્રીય રમત છે..

## હોકીનો ઇતિહાસ
* એ એજાણ છે કે હૉકીની શરૂઆત ક્યાં અને ક્યારે થઈ. 
*ઐતિહાસિક પુરાવા પરથી જણાય છે કે હૉકી જેવી રમત પ્રાચીન સભ્યતામાં રમાતી હતી 
* નાઈલનઅ ખીણ પ્રદેશમાં બેની હાસન ના મકબરામાં મળી આવેલા ચિત્રોમાં માણસો હૉકી જેવી રમત રમી રહ્યાં હોવાનું દેખાય છે.
* અન્ય અમુક ચિન્હોથી જનાય છે કે આરબ, પર્શિયન, રોમન (પૅગાનીકા), ઈથિયોપિયન અને અત્ઝેક લોકો પન ભિન્ન પ્રકારની હૉકી રમતા હતાં 
* આ ખેલના સૌથી પ્રથમ તોળી બનાવીને રમવાનો ઉલ્લેખ થેમીસ્ટોક્લ્સ દ્વારા ઈ.પૂ.૪૭૮માં બંધાવાયેલ પૂતળાની દીવાલ પર મળી આવે છે.
*૧૬મી સદીના આર્જેન્ટીનામાં સ્થયી થયેલા યુરોપીય લોકો દ્વારા ત્યાંના અરૉકાનો લોકો દ્વારા રમાતી રમત ચ્યુકાનો ઉલ્લેખ છે જેનો અર્થ વાંકી વળેલી એવો થાય છે આ શબ્દ તે રમતમાં વપ્રાતી વાંકા છેડા વાળી લાકડીને આધારે પડ્યો હોવો જોઈએ.
* મધ્ય યુગમાં સમગ્ર યુરોપમાં આ રમત રમાતી હતી. તે ઈંગલેન્ડમાં કમ્બુકા (કે કોમોક કે કિમોકકે કીમોજી)તરીકે ઓળખાતી, સ્કોટલે ન્ડમાં શીન્ટી, ફ્રાન્સમાં જ્યૂ દે મેલ,  અને નેધરલે ન્ડમાં હેટ કોલ્વેન નામે ઓળખાતી.
* આધુનિક હૉકી બ્રિટિશ ઈશ્લેસ માં નિર્માંણ થઈ. ૧૯મે સદીના પ્રથમ અર્ધ ભાગમાં તે પ્રચલીત બની.

## હોકીનું મેદાન
* ૯૧.૪ મી.× ૫૫ મી. લંબચોરસ મેદાન.(૧૦૦ × ૬૦ યાર્ડ) 
* ગોલ ૭ ફીટ(૨.૧૪ મી.) ઉંચો અને ૧૨ ફીટ (૩.૬૬ મી.) પહોળો. 
* અર્ધ-વતૃળ,ગોલથી ૧૪.૬૩ મી (૧૬ યાર્ડ) દુર.જે શુટીંગ સર્કલ કે ડી(D) તરીકે પણ ઓળખાય છે. 
* મધ્યરેખા (The dotted line) અર્ધ-વતૃળથી ૫ મી. દુર.
* મેદાની રેખાઓ,અંતિમ રેખાથી ૨૨.૯ મી. દુર અને મેદાનની મધ્યમાં. 
* પેન્લ્ટી સ્પોટ દરેક ગોલનાં કેન્દ્રથી ૬.૪ મી. દુર.
## ઓલિમ્પિક માં હોકી
**ચંદ્રક સુચિ**

## સંદર્ભ
ઝીંઝરી

**ઝીંઝરી** ભારત દેશ ના પશ્ચિમ માં આવેલ ગુજરાત રાજ્ય ના સૌરાષ્ટ્ર માં આવેલ મહત્વ ના જુનાગઢ જિલ્લાના માણાવદર તાલુકાનું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, મગફળી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામ સરદારગઢથી આશરે ૫ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલું છે. આ ગામમાં નાગદેવતાનુ મંદિર આવેલું છે.

શ્રેણી:માણાવદર તાલુકો
સુદાસણા

**સુદાસણા** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લાનાં સતલાસણા તાલુકામાં આવેલું મોટું ગામ છે.

## ઇતિહાસ
મુળ દાંતા રજવાડા (ભવાનગઢ) થી વર્ષો પહેલાં છુટું પડેલું સુદાસણા સ્ટેટ ૨૪ ગામનું સ્ટેટ હતું. જેમાંનાં નવા સુદાસણા, ડાવોલ, જસપુર, નજોપુર, તાલેગઢ, મહમદપુર, તખ્ખતપુર, રાણપુર વિગેરે ઠાકોરસાહેબે પોતાના હસ્તક રાખી ૫ ગામ નજીકના ભાયાતોને વહીવટ અર્થે આપેલાં હતાં, જેમાં પિરોજપુરા, ખિલોડ, રીછડા, ઈશાકપુરા અને ચિકણા ગામોનો સમાવેશ થાય છે. આઝાદી પહેલાંના સમયમાં આ ગામ મહી કાંઠા એજન્સીમાં આવતું હતું.

સુદાસણા વસ્તીની દૃષ્ટિએ સતલાસણા તાલુકામાં બીજા ક્રમે આવે છે.

મોટે ભાગે પહાડીઓથી ઘેરાયેલું આ ગામ એક સમયે "નાની મારવાડ" તરીકે પ્રચલિત હતું. કારણ કે, મહદ્ અંશે રાજપૂતોની વસ્તી ધરાવતું આ ગામ રાજસ્થાન સાથેના સામાજીક સંબંધો ધરાવે છે. જેથી આજે પણ અહીં રાજસ્થાની રીત-રીવાજ જોવા મળે છે. બાજુમાં કેદારેશ્વર નામે ઐતિહાસિક મંદિર આવેલું છેે.

## સંદર્ભો
શ્રેણી:સતલાસણા તાલુકો
મક્કા

મક્કા શહેર અરબસ્તાન મા આવેલુ પવિત્ર ધામ છે.

## ચિત્ર ગેલેરી 

Image:mecca-1850.jpg|મક્કા ૧૮૫૦ માં
Image:Makkah-1910.jpg|મક્કા ૧૯૧૦ માં
Image:A Panorama Image of Mecca.JPG|મક્કા ૨૦૦૮ માં
Image:Zamzamwill.JPG|ઝમઝમ કુવો

## બાહ્ય કડીઓ 
* Daawah.com પર મક્કાનાં ચિત્રો  
* પવિત્ર મક્કા શહેર સુધરાઇ અધિકૃત વેબસાઇટ(અરેબિક ભાષામાં)
* સાઉદી માહિતી વિભાગ- પવિત્ર મક્કા 
* અલ મદીના અને મક્કાનો પ્રવાસ-રીચાર્ડ બર્ટન

શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
શ્રેણી:યાત્રાધામ
નમાજ

[200px|right|thumb|[કાહિરામાં નમાજ઼, ૧૮૬૫. જ઼ાઁ લેયો જ઼ેરોમ.]]

**નમાજ** કે **નમાઝ** (ઉર્દૂ: نماز ) અથવા **સલાહ્** (અરબી: صلوة) , ઇસ્લામમાં સૌથી મહત્વની પ્રાર્થના (ઇબાદત) ગણાય છે, કુર્આનમાં અનેક વાર સ્પષ્ટ શબ્દોમાં નમાજ પઢવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો છે. નમાજ માટે પૂર્વ તૈયારી રૂપે અમૂક ચીજો જરૂરી છે. 
* (૧) જે સ્થળે નમાજ પઢવામાં આવી રહી છે, તે પાક-સ્વચ્છ હોય, એટલે કે ત્યાં ગંદકી ન હોય.
* (૨) માણસનું શરીર ચોખ્‍ખું – સ્‍વચ્‍છ હોય. અહિંયા પાક ચોખ્‍ખા હોવાનો મતલબ એ છે કે શરીઅતના આદેશ પ્રમાણે જો જરૂરત હોય તો નહાઈ લેવામાં આવે. (પત્ની સાથે સંભોગ કર્યા પછી કે સ્વપ્ન દોષ પછી નાહવું શરીઅત પ્રમાણે જરૂરી છે. તે વગર માણસ નાપાક ગણાય છે. )અને નાહવાની જરૂરત નથી તો વુઝૂ કરવામાં આવે. (કોગળો કરવા, હાથ, મોં, પગ ધોવા વગેરેને વુઝૂ કહેવામાં આવે છે). 
* (૩) કપડાં પાક – સ્‍વચ્‍છ હોય. એટલે કે તેના પર કોઇ નાપાકી, મળ – મુત્ર , લોહી વગેરેની ન હોય. 
* (૪) કિબ્‍લા તરફ મોઢું કરવું,(કિબ્‍લા એટલે મક્કા શહેરની પવિત્ર મસ્જિદની મધ્યે આવેલું એક વિશેષ સ્થળ), ભારતવાસીઓ માટે એ પશ્ચિમ દિશામાં પડે છે. 
* (પ) નમાજનો સમય હોવો, શરીઅત તરફથી પાંચેય નમાજોનો સમય નક્કી છે, જે તે નમાજ માટે એનો સમય હોવો જરૂરી છે, એ સિવાય જો માણસ વધારાની (નફલ) નમાજ વધુ ઇબાદત રૂપે પઢવા માંગતો હોય અથવા કોઇ છૂટેલી નમાઝ પઢવા માંગતો હોય તો શરીઅત તરફથી મના કરવામાં આવેલ સમયો ન હોય એની ખાતરી કરી લે. 
* (૬) નિયત કરવી, એટલે કે નમાજ શરૂ કરતાં પહેલાં એ બાબતનું ધ્યાન ધરવું કે હું અલ્‍લાહના આદેશાનુસાર ફલાણી નમાઝ પઢી રહ્યો છું.

## નમાજ઼ોનો સમય 
;૧. ફ્જર (સવારની નમાજ)
;૨. જ઼ોહર (બપોરની નમાજ)
;૩. અસર (સાજ ની નમાજ) 
;૪. મગરીબ (સુર્યાસ્ત પછીની નમાજ)
;૫. ઇશા (રાતની નમાજ)

શ્રેણી:ઇસ્લામ
મદીના

**મદીના** (સ્થાનિક નામ: المدينة المنورة, અધિકૃત નામ: અલ-મદીના અલ-મુનાવ્વરાહ, અંગ્રેજી: al-Madīnah al-Munawwarah) અરબસ્તાનમાં આવેલુ એક શહેર છે.

center|thumb|900px| નવાબી મસ્જીદ,સુર્યાસ્ત સમયે.

હિજરત પહેલા આ શહેર "યશરબ" તરીકે ઓળખાતુ હતું. હજરત મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહિ વસલ્લમ) ઈ.સ.૬૨૨મા અહી હિજરત કરીને આવ્યા એ પછી આ શહેર " **મદીના મુનવ્વરા**" તરીકે ઓળખાવા લાગ્યું અને હિજરી સન નો આરંભ હિજરત પછી થયો.

શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
શ્રેણી:યાત્રાધામ
ઓઝત નદી

**ઓઝત નદી** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલ ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારના જુનાગઢ પંથકમાં આવેલી નદી છે. નદીની લંબાઇ ૧૨૫ કિમી છે અને સ્ત્રાવક્ષેત્ર ૩૧૮૫ ચો.કિમી છે. ઓઝત નદી વિસાવદર પાસેથી નીકળીને ટુકડા ગોસા પાસે અરબી સમુદ્રને મળે છે.

ડાય મીણસાર નદી ઓઝત નદીની સહાયક નદી છે.

આ નદી પર બાદલપુર પાસે બંધ-સિંચાઇ યોજના પણ આવેલી છે. આ ઓઝત બંધ ૨૫ દરવાજાઓ ધરાવે છે.

## ઓઝત નદીના કાંઠે આવેલાં ગામો 
* ખિજડીયા
* બાદલપુર
* બામણાસા
* ધણકુલીયા
* નાના કાજલિયાળા
* આણંદપુર અને નાગલપુર
* ગાંઠીલા
* બાલાગામ
* નવાગામ
* બેલા
* સોનારડી
* મોટા કાજલિયાળા

## ધાર્મિક મહત્વ 
ભગવાન સ્વામિનારાયણે અહીં ઘણી વાર સ્નાન કર્યું હોવાથી સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયનાં અનુયાયીઓએ માટે તેનું સવિશેષ મહત્વ છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતની નદીઓ
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્રની નદીઓ
લદ્દાખ

**લદ્દાખ** અથવા **લદાખ** ભારતનાં જમ્મુ અને કાશ્મીર રાજ્યમાંથી બનેલ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ છે. જેનું સૌથી મોટું શહેર લેહ છે. લદ્દાખ ઉતરમાં કારાકોરમ અને દક્ષિણમાં હિમાલયનાં પર્વતો વચ્ચે આવેલ છે. લદ્દાખનો અર્થ "ઉંચા ઘાટોની ભૂમિ" પણ થાય છે. લદ્દાખ તેનાં પહાડી સૌંદર્ય અને સંસ્કૃતિ માટે જાણીતું છે. ૧૯૭૪ પછી અહીં ભારત સરકારનાં પ્રયત્નોથી પ્રવાસન ઉધોગમાં સારો એવો વિકાસ થયો છે.

અહીંની ઇન્ડો-આર્યન અને તિબેટિયન વંશની લદ્દાખી પ્રજાનો મોટો ભાગ બૌદ્ધ ધર્મ અને અમુક શિયા મુસ્લીમ ધર્મ પાળે છે. અહીં તિબેટિયન સંસ્કૃતિનાં બહોળા ફેલાવાને કારણે ક્યારેક આને "નાનાં તિબેટ" તરીકે પણ ઓળખાવાય છે. ઘણાં તિબેટિયનોનું લાંબા સમયથી માનવું હતું કે, બાકીનાં કાશ્મીર કરતાં આ પ્રદેશ ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક રીતે ખૂબ જ અલગ પડતો હોઈ, લદ્દાખને "કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશ" જાહેર કરવો જોઇએ. જેને ધ્યાનમાં લઈને ભારત સરકારે ૫ ઓગસ્ટ, ૨૦૧૯ના રોજ જમ્મુ-કાશ્મીરને વિશેષાધિકાર આપતી બંધારણની કલમ ૩૭૦ અને ૩૫એ ને હટાવી અને કાશ્મીર રાજ્યને બે કેન્દ્રશાસિત ભાગમાં વહેંચી નાખવાનો નિર્ણય લીધો. તેના અંતર્ગત બે કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ બન્યા: જમ્મુ-કાશ્મીર અને લદ્દાખ.

કાશ્મીરમાં વિધાનસભા છે, જ્યારે લદ્દાખમાં વિધાનસભા નથી. જમ્મુ-કાશ્મીરમાં ૨૦ જિલ્લાઓ છે અને લદ્દાખમાં લેહ અને કારગિલ સહિત કુલ સાત જિલ્લાઓ છે.

## ભૂગોળ 
અહીંના "કારાકોરમ ઘાટ", "ખરદુંગ લા" ("લા" = ઘાટ), "લછુલુંગ લા" તથા "તાંગલાંગ લા" મુખ્ય ઘાટો છે.

## છબીઓ 

file:Pensi La-Stod.JPG|પેન્સી લા
file:Lake-on-shingo-la.jpg|શિંગો લા
file:Shanti Stupa, Leh, 20180814.jpg|શાંતિ સ્તુપ, લેહ
file:Front of the Thiksey Monastery.jpg|થિકસે મઠનો આગળનો દેખાવ
file:Likir (224).jpg|લિકિર મઠ
File:Leh, Trees, Ladakh, India.jpg|લેહ નજીક હિમાલય અને વૃક્ષો
File:Nubra Valley view with Reflection.jpg|નુબ્રા ખીણ
File:Mune wall col.jpg|ઝંસ્કારના માર્ગ તરફ *ઓમ મણી પદ્મે હ્મ* લખેલા પથ્થરો

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:લડાખ
શ્રેણી:તિબેટ
હિતોપદેશ

**હિતોપદેશ** ભારતીય જનમાનસ તથા પરિવેશથી પ્રભાવિત ઉપદેશાત્મક કથાઓ છે. હિતોપદેશની કથાઓ અત્યંત સરલ અને સુગ્રાહ્ય છે. વિભિન્ન પશુ-પક્ષીઓ પર આધારિત કથાઓ તેની ખાસ-વિશેષતા છે. રચયિતાએ આ પશુ-પક્ષીઓના માધ્યમથી કથાશિલ્પની રચના કરી છે. જેની સમાપ્તિ કોઇ બોધજનક વાતથી થાય છે. પશુઓને નીતિની વાતો કરતા દેખાડેલ છે. બધી કથાઓ એક-બીજા સાથે સંકળાયેલ જણાય છે.

## રચયિતા 
હિતોપદેશ ના રચયિતા નારાયણ પંડિત છે. પુસ્તકના અંતિમ પદ્યોના આધાર પર આના રચયિતાનું નામ "નારાયણ" જણાય છે.

જેમ કે,

:નારાયણેન પ્રચરતુ રચિતઃ સંગ્રહોsયં કથાનામ્

પંડિત નારાયણે પંચતંત્ર તથા અન્ય નીતિ ગ્રંથોની મદદથી હિતોપદેશની રચના કરી હતી. નારાયણે એ સ્વીકાર કર્યો છે,

:પંચતંત્રાન્તથાડન્યસ્માદ્ ગ્રંથાદાકૃષ્ય લિખ્યતે|

તેમના આશ્રયદાતાનું નામ ધવલચંદ્રજી છે. ધવલચંદ્રજી બંગાળના ચક્રવર્તી રાજા હતા તથા નારાયણ પંડિત રાજા ધવલચંદ્રજીના રાજકવિ હતા. મંગલાચરણ તથા સમાપ્તિ શ્લોક થી નારાયણ ની શિવ માં વિશેષ આસ્થા જણાય છે.

## રચના કાળ 
thumb|હિતોપ્રદેશની નેપાળી હસ્તપ્રત
નીતિકથાઓમાં પંચતંત્રનું સ્થાન પ્રથમ છે. વિભિન્ન ઉપલબ્ધ અનુવાદો ના આધારે તેની રચના ત્રીજી શતાબ્દી આસ-પાસ થયેલ જણાય છે. હિતોપદેશની રચનાનો આધાર પંચતંત્ર છે. 

કથાઓથી પ્રાપ્ત માહિતીના વિશ્લેષણને આધારે ડૉ. ફ્લીટનું માનવું છે કે આની રચના ૧૧ મી શતાબ્દી આસ-પાસ થયેલ હોવી જોઇએ. હિતોપદેશની નેપાળી હસ્તપ્રત ૧૩૭૩ ઈ.સ.ની પ્રાપ્ત છે. વાચસ્પતિ ગૈરોલાજી એ આનો રચનાકાલ ૧૪ મી સદીની આસપાસ ગણાવેલ છે.

હિતોપદેશ ની કથાઓ માં અર્બુદાચલ (આબુ), પાટલિપુત્ર, ઉજ્જયિની, માળવા, હસ્તિનાપુર, કાન્યકુબ્જ (કન્નૌજ), વારાણસી, મગધદેશ, કલિંગદેશ આદિ સ્થાનો નો ઉલ્લેખ છે, જેમાં રચયિતા તથા રચનાની ઉદગમભૂમિ આ સ્થાનોથી પ્રભાવિત જણાય છે.

## હિતોપદેશના ચાર ભાગ 
હિતોપદેશની કથાઓ ને ચાર ભાગો માં વિભાજીત કરેલ છે:

* મિત્રલાભ
* સુહદ ભેદ
* વિગ્રહ
* સંધિ

## આ પણ જુઓ 
* પંચતંત્ર
* સિંહાસન બત્રિસી
* વેતાલ પચ્ચીસી

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* હિતોપદેશ (સંસ્કૃત માં) - વિકિસ્ત્રોત પર.
* હિતોપદેશ, ઇંદિરા ગાંધી રાષ્ટ્રીય કલા કેન્દ્ર 
* અર્નોલ્ડ દ્વારા અંગ્રેજીમાં અનુવાદિત હિતોપદેશ
* હિતોપદેશની થોડી વાર્તાઓ કથા-કાવ્ય શૈલીમાં

શ્રેણી:સંસ્કૃત સાહિત્ય
શ્રેણી:બોધકથાઓ
ગિજુભાઈ બધેકા

**ગિજુભાઈ બધેકા** (૧૫ નવેમ્બર ૧૮૮૫ – ૨૩ જૂન ૧૯૩૯) શિક્ષણવિદ્ હતા, જેમણે ભારતમાં મોન્ટેસરી શિક્ષણની રજૂઆતમાં અગત્યનો ભાગ ભજવ્યો હતો. તેઓ "મૂછાળી મા" ના હૂલામણાં નામથી જાણીતા હતા. તેઓ શિક્ષણવિદ્ બન્યા પહેલાં હાઇકોર્ટમાં વકીલ હતા. ૧૯૨૩માં તેમના પુત્રના જન્મ પછી તેમણે બાળઉછેર અને શિક્ષણમાં રસ દાખવવાની શરૂઆત કરી. ૧૯૨૦ના દાયકામાં તેમણે *બાલ મંદિર*ની સ્થાપના કરી હતી. તેમણે શિક્ષણના ક્ષેત્રના અનેક પુસ્તકો પ્રકાશિત કર્યા હતા, જેમાં *દિવાસ્વપ્ન* અત્યંત વખણાયું છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ પર પરિચય
* ગિજુભાઈ બધેકાનો પરિચય, sureshbjani.wordpress.com પર
* ગિજુભાઈ બધેકાની બાળવાર્તાઓ ઈ-પુસ્તક સ્વરૂપે

શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર
શ્રેણી:કેળવણીકાર
શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:રણજિતરામ સુવર્ણચંદ્રક વિજેતા
શ્રેણી:૧૯૩૯માં મૃત્યુ
શ્રેણી:૧૮૮૫માં જન્મ
કચ્છી ભાષા

**કચ્છી ભાષા** ગુજરાતનાં કચ્છ જિલ્લામાં બોલાતી ભાષા છે.

કચ્છી ભાષા એ ઇન્ડો-આર્યન ભાષા સમુહની જ ભાષા છે, જેમાં મોટા ભાગની ભારતીય ભાષાઓનો સમાવેશ થાય છે. એક અંદાજ પ્રમાણે ફક્ત ભારતમાં જ ૧૦,૩૧,૦૦૦ લોકો કચ્છી ભાષા બોલે છે. કચ્છી, પાકિસ્તાનનાં સિંધ પ્રાંતમાં પણ બોલાય છે અને સિંધી ભાષા સાથે ઘણું સામ્ય ધરાવે છે. કચ્છનો સબંધ ગુજરાત સાથે હોવાથી પ્રાથમિક શાળાઓમાં ગુજરાતી માધ્યમમાં શિક્ષણ આપવામાં આવે છે, કારણ કે કચ્છી ભાષાની પોતાની લીપિ નથી. આ કચ્છી ભાષા કચ્છ સિવાય મુંબઇ અને અન્ય ઘણી જગ્યાએ બોલાય છે. અબડાસા, માંડવી અને ભુજના લોકો બોલે છે, એનાં કરતા ભચાઉ અને રાપરના લોકો જરાક અલગ રીતે બોલે છે. કારણ કે, ભચાઉ અને રાપરના લોકોની બોલીમાં ગુજરાતી છાંટ વધુ દેખાય છે.

ઘણી વખત કચ્છી ભાષાને બોલી સમજવામાં આવે છે, પરંતુ, કચ્છી ભારતની અધિકૃત ભાષાઓ પૈકીની એક છે, અને તેને બોલી નહી પણ ભાષાનો દરજ્જો આપવામાં આવેલો છે.

## જાણીતા કચ્છી ભાષી 
* યુસુફ મેહરઅલી - સ્વાતંત્ર્ય સેનાની.
* ફહેમીદા મિર્ઝા - પાકિસ્તાનની રાષ્ટ્રીય સંસદના પ્રથમ મહિલા સભાપતિ.
* કલ્યાણજી-આણંદજી - જાણીતી સંગીતકાર જોડી.
* વૈભવી મર્ચંટ - બોલીવુડ નૃત્ય દિગ્દર્શક.
* બાબલા- ડીસ્કો ડાંડીયા શરૂ કરનાર.
* વીજુ શાહ - સંગીતકાર.
* ઓસમાણ મીર - ગાયક ગઝલકાર.
* સુરેશ મહેતા - ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી, ગુજરાત.

## નોંધ 
## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ભારતની ભાષાઓ
શ્રેણી:કચ્છ જિલ્લો
ચામુંડા

**ચામુંડા** (), હિંદુ ધર્મમાં માતાજી તરીકે પૂજાય છે. ચામુંડા *ચામુંડી* અને *ચર્ચિકા* તરીકે પણ ઓળખાય છે. તે સપ્ત માતાઓમાંની એક મનાય છે. તે ઉપરાંત ચોસઠ જોગણીઓ કે એક્યાસી તાંત્રિક દેવીઓમાં મુખ્ય ગણાય છે. ચામુંડા માતા દુર્ગાનું સ્વરૂપ ગણાય છે. ચંડ અને મુંડ નામનાં રાક્ષસોને મારનાર દૈવી સ્વરૂપ એટલે ચંડી ચામુંડાનું છે. માતા ચામુંડાને ક્યારેક પાર્વતી, ચંડી અને કાલિનું સ્વરૂપ પણ મનાય છે. માતા ચામુંડાનો નિવાસ મોટાભાગે વડનાં વૃક્ષમાં મનાય છે. હિંદુ ધર્મ ઉપરાંત જૈન ધર્મમાં પણ ચામુંડા માતાનું ઘણું મહત્વ મનાયું છે. ત્રિશુલ અને તલવાર એ ચામુંડાનાં આયુધો છે.

## મંદિરો 
ગુજરાતમાં ચામુંડા માતાનું સ્થાનક ચોટીલામાં આવેલ છે. આ સ્થાનક અમદાવાદથી ૧૪૫ કિમી.ના અંતરે આવેલ છે.

Image:Chotila_chamunda.jpg|ચામુંડામાતા મંદિર, ચોટીલા.
Image:Chotila_from_hill.jpg|ચોટીલા વિહંગદ્રશ્ય, મંદિરેથી.
Image:Baitala Deula Bhubaneswar 15.jpg|૮મી સદીનું બૈતાલ ડેઉલા, ભુવનેશ્વર, ઓડિશા
Image:Chamundi-hills.jpg|upright|ચામુંડેશ્વરી મંદિર
Image:Chamunda Devi Temple Jodhpur.jpg|upright|ચામુંડા દેવી મંદિર, જોધપુર

## નોંધ 
## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ
એકાદશી વ્રત

ભારતનાં ઋષિમુનિઓએ ભારતીય સંસ્કૃતિને ઊંચી લાવવામાં મહત્વનો ભાગ ભજવ્યો છે. તેઓએ પાપ-પુણ્યનો, સ્વર્ગ-નર્ક આદિનો વિચાર પ્રદર્શિત કરી મનુષ્યને સારા માર્ગે ચાલવા, સારા કર્મો કરવા, જપ, તપ, વ્રત, ઉપવાસ કરવા સુચન કર્યુ છે. જેમાં એકાદશીનાં વ્રતનું માહાત્મય ખુબજ મોટું છે. એકાદશી એટલે અગિયારસ. વિક્રમ સંવત મુજબ એક વર્ષમાં બાર મહિના(માસ) હોય છે. જેમાં એક માસમાં બે પક્ષ હોય છે. જેમાં એક શુકલ પક્ષ(સુદ) અને બીજો કૃષ્ણ પક્ષ (વદ) કહેવાય છે. બન્ને પક્ષમાં આવતી અગિયારમી તિથિને અગિયારસ અથવા એકાદશી કહેવાય છે. એક વર્ષ દરમિયાન કુલ ૨૪ એકાદશી આવે છે. તે ઉપરાંત જો દર ત્રણ વર્ષે આવતા અધિકમાસની બે એકાદશી મળીને કુલ ૨૬ એકાદશી હોય છે. એકાદશીને તેના મહત્વના લીધે અલગ અલગ નામથી ઓળખવામાં આવે છે.

એકાદશીનાં વ્રતમાં ઉપવાસ કરવામાં આવે છે. આમ તો સામાન્ય રીતે ઉપવાસ બે પ્રકારનાં છે. સાપત્ય મનુષ્ય શુકલ પક્ષની અને કૃષ્ણ પક્ષની એમ બંને એકાદશીનો ઉપવાસ કરતા હોય છે. જયારે અપત્ય મનુષ્ય કૃષ્ણ પક્ષની એકાદશીનું વ્રત ન કરતાં સમપત્ર વ્રતનો સંકલ્પ કરે છે. એ જ પ્રમાણે શુકલ પક્ષની ક્ષયતિથિ હોય તો પણ વ્રત ન કરવું જોઈએ તેવો મત છે. વૈષ્ણવો કૃષ્ણ પક્ષની એકાદશી કરે છે. આ એકાદશીનું વ્રત શિવ, વૈષ્ણવ અને શૂદ્ર એમ દરેક કરી શકે છે. છવ્વીસ એકાદશીના વ્રત ન કરી શકે તેને અષાઢ સુદ એકાદશી એટલેકે દેવશયની એકાદશીથી કારતક સુદ એકાદશી એટલેકે પ્રબોધિની એકાદશી સુધીની બધી એકાદશી કરવી જોઈએ. પરણેલી સ્ત્રીઓએ પતિની આજ્ઞા સિવાય એકાદશીનું વ્રત ન કરવુ જોઈએ તેવુ મહત્વ છે.

એકાદશીનાં વ્રતમાં ઉપવાસ કરવો જરૂરી છે. બને ત્યાં સુધી ઉપવાસમાં ફકત ફળાહાર કરવો જોઈએ. જુદી જુદી ફરાળી વાનગીઓ બનાવીને આહારમાં લેવી ન જોઈએ. પુરાણોમાં જણાવવામાં આવ્યુ છે કે દિવસમાં એક વખત ભોજન લઈને એકાસશીનું વ્રત કરનારને એક ભવનાં પાપ નાશ પામે છે. હકીકતમાં નિરાહારથી ફળાહાર ઉત્તમ છે. તેમજ એકાદશીનું વ્રત આલોક અને પરલોકનું સુખ આપનાર છે. ઉપરાંત સંતાનની ઇચ્છાવાળાએ આ વ્રત કરવું જોઈએ. આમ પુરાણોમાં લખાયુ છે. દરેક એકાદશીની કથા વાર્તાઓ તથા તેનું અલગ અલગ મહત્વ દર્શાવવામાં આવ્યુ છે જે નીચે મુજબ જોઈએ.

## એકાદશીઓ 
# પ્રબોધિની એકાદશી
# ઉત્પતિ એકાદશી
# મોક્ષદા એકાદશી
# સફલા એકાદશી
# પુત્રદા એકાદશી
# ષટતિલા એકાદશી
# જયા એકાદશી
# વિજયા એકાદશી
# આમલકી એકાદશી
# પાપમોચિની એકાદશી
# કામદા એકાદશી
# વરુથિની એકાદશી
# મોહિની એકાદશી
# અપરા એકાદશી
# નિર્જળા એકાદશી
# યોગિની એકાદશી
# શયન એકાદશી
# કામિકા એકાદશી
# પુત્રદા એકાદશી
# અજા એકાદશી
# જયંતી એકાદશી
# ઈન્દિરા એકાદશી
# પાશાંકુશા એકાદશી
# રમા એકાદશી
# પદ્મિની એકાદશી
# પરમા એકાદશી

શ્રેણી:ધાર્મિક સાહિત્ય
શ્રેણી:વ્રતો
શ્રેણી:હિંદુ ધર્મ
શ્રેણી:એકાદશી
પ્રબોધિની એકાદશી

**પ્રબોધિની એકાદશી** ગુજરાતી પંચાંગ અનુસાર કારતક સુદ અગિયારસે ઉજવવામાં આવે છે. પુરાણો મુજબ બ્રહ્માએ તેનો મહિમા નારદ મુનિને કહ્યો છે. પ્રબોધિની એકાદશીનો દિવસ તુલસીવિવાહ તરીકે પણ ઉજવવામાં આવે છે.

બ્રહ્માએ કહ્યુકે, હે નારદ ! પ્રબોધિની એકાદશીના દિવસે વિધિપુર્વક જો ઉપવાસ કરવામાં આવે તો તેના કુળનો પણ ઉધ્ધાર થાય છે. વળી તેના ઘરમાં બધાં જ તિર્થોનો વાસ થાય છે. ઉપવાસ કરનાર જ્ઞાની અને યોગી બનીને મોક્ષને પ્રાપ્ત કરવાને ભાગ્યશાળી થાય છે. એકાદશી ભગવાનને ખુબ જ પ્રિય છે, તેથી તેનો ઉપવાસ કરવાથી  સૂર્ય અને ચંદ્રના ગ્રહણનું ફળ મેળવવાને ભાગ્યશાળી થાય છે. વળી આ એકાદશીના દિવસે જે કોઈ ભાગવતની કથાનો પાઠ કરશે તેને સપ્તદ્વીપ સહિત પૃથ્વીના દાનનું ફળ મળે છે. આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુની કથા સાંભળનારને સ્વર્ગલોક પ્રાપ્ત થાય છે. પ્રબોધિની એકાદશી વ્રતનો આ પ્રમાણેનો ઉત્તમ મહિમા નારદ મુનિએ બ્રહ્મા પાસેથી સાંભળ્યો.

## વ્રતની વિધિ
પ્રબોધિની એકાદશી વ્રતનો મહિમા સાંભળીને નારદ મુનિ બ્રહ્માને પુછવા લાગ્યા કે, હે પ્રભુ ! આપ આ એકાદશી વ્રત કરવા માટેની વિધિ કહી સંભળાવો. જેથી બ્રહ્મા બોલ્યા, હે નારદ ! આ એકાદશીનાં દિવસે જયારે રાત પાંચ ઘડી બાકી રહે ત્યારે વહેલી પરોઢે નિદ્રામુકત થઈ દાતણ કરી  નદી, કુવે કે તળાવમાં સ્નાન કરવું. પછી ભગવાન વિષ્ણુનું પૂજન કરી ને કથા સાંભળવી અને ભજન સત્સંગ કરી ઉપવાસ સમર્પણ કરવો. આ દિવસે ભગવાનનું પુજન ફળ, ફૂલ, કપુર તેમજ કેશરથી કરવું. વળી રાત્રે જાગરણ કરતી વેળાએ જુદી જુદી જાતનાં ફળો લઈ પ્રભુને તેનો અધ્ર્ય આપવો અને પુજન કરતા હોઈએ એમ હાથ જોડીને વંદન કરી ઊભા રહેવું. ફળ-ફૂલથી ભગવાનની પુજા કરનારને સર્વાધિક ફળ મળે છે. બીલીપત્ર તેમજ  તુલસીપત્રથી પુજન કરનારનાં જન્મોજન્મનાં પાપો બળી જાય છે. વળી જે કોઈ ભગવાનનું કદંબનાં ફુલોથી પુજન કરે તો તેને કયારેય યમલોકમાં વાસ કરવાનો વારો આવતો નથી. ભગવાન તેના ઉપર ચાર યુગ સુધી પ્રસન્ન રહે છે, અગર જો ભગવાનને કેતકીનાં ફુલો ચઢાવવામાં આવે તો વ્યક્તિ ફરીથી આ સંસારમાં આવી શક્તી નથી. તે પ્રભુકૃપા થકી મુકત થઈ જાય છે અને સતપત્રોથી જે કોઈ પુજા કરશે તેનો સપ્તદ્વીપમાં વાસ થાય છે.

બારશનાં દિવસે નદીએ જઈ ને સ્નાન કરવું. પછી ઘેર આવી ને વિધિપૂર્વક બને તો ઉપર જણાવ્યા મુજવ ભગવાનનું પૂજન કરવું અને વ્રતની સમાપ્તિ માટે વધારે નહિ તો પાંચ બ્રાહ્મણ જમાડવાં. બ્રાહ્મણને જમાડયા પછી યથાશક્તિ દાન આપવુ. પછી ચાતુર્માસમાં જે નિયમો કર્યા હોય તે બ્રાહ્મણો સામે ત્યાગ કરવો. જેણે ભકત ભોજનનો નિયમ કર્યો હોય તેણે બ્રાહ્મણ જમાડવા, જેણે અયાચિત વ્રત કર્યુ હોય તેણે સુવર્ણદાન કરવું. જેણે અડદ આદિનો ચારુર્માસમાં ત્યાગ કર્યો હોય તેણે ગોદાન કરવું. ચાર મહિના સુધી દહી તથા મધનો ત્યાગ કર્યો હોય તેણે દહી તથા મધનું દાન કરવું.

## આ પણ જુઓ
* એકાદશી વ્રત 

શ્રેણી:વ્રતો
શ્રેણી:એકાદશી
શ્રેણી:તહેવાર
ઉત્પતિ એકાદશી

ભારતીત ઉપખંડમાં પ્રચલિત એવા હિંદુ ધર્મના પંચાંગ વિક્રમ સંવત પ્રમાણે તથા ગુજરાતી પંચાંગના વર્ષનાં પ્રથમ માસ કારતકની વદ અગિયારસને ઉત્પતિ એકાદશી કહેવાય છે. જેનો મહિમા ભગવાન કૃષ્ણએ માનવકલ્યાણ અર્થે અર્જુનને કહ્યો છે, તેવી પુરાણોમાં પણ કથા વાંચવા મળે છે. જેથી દરેકે આ વ્રત કરવુ જોઈએ. 

આ દિવસે ઘણા લોકો એક ટંકનો અથવા નકોરડો ઉપવાસ કરે છે.

## આ પણ જુઓ
* એકાદશી વ્રત 

શ્રેણી:વ્રતો
શ્રેણી:એકાદશી
શ્રેણી:હિંદુ ધર્મ
શ્રેણી:તહેવાર
ષટતિલા એકાદશી

વિક્રમ સંવત પ્રમાણે ગુજરાતી પંચાંગ નાં વર્ષ નાં તૃતીય માસ પોષની વદ અગિયારસને **ષટતિલા એકાદશી** કહેવાય છે. જેનો મહિમા ગભસ્તી ઋષિ એ દાલભ્ય ઋષિ ને કહ્યો છે, જેની કથા એક પવિત્ર બ્રાહ્મણ સ્ત્રીને અનુલક્ષીને કહેવામા આવી છે જે પુરાણોમાં પણ વાંચવા મળે છે.આ એકાદશી ના દિવસે તલ નું ખૂબ જ મહત્વ છે જેથી આ દિવસે તલ નું દાન કરવું જોઈએ તેમજ સ્નાન અને ભોજન મા પણ તલ નો ઉપયોગ કરવાનું કહેવામાં આવ્યું છે. 

## આ પણ જુઓ
* એકાદશી વ્રત 

શ્રેણી:વ્રતો
શ્રેણી:એકાદશી
શ્રેણી:તહેવાર
જયા એકાદશી

વિક્રમ સંવત પ્રમાણે ગુજરાતી પંચાંગ નાં વર્ષ નાં ચોથા માસ મહાની સુદ અગિયારસને જયા એકાદશી અથવા **માધ શુકલા એકાદશી** પણ કહેવાય છે. જેનો મહિમા ભગવાન કૃષ્ણ એ ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિર ને કહ્યો છે, જેની કથા ઈન્દ્ર અને ઈન્દ્રસભાની પુષ્પમાલા નામની અપ્સરા તેમજ માલ્યવાન નામના ગાંધર્વને અનુલક્ષીને કહેવામાં આવી છે, જે પુરાણોમાં પણ વાંચવા મળે છે.

## આ પણ જુઓ
* એકાદશી વ્રત 

શ્રેણી:વ્રતો
શ્રેણી:એકાદશી
શ્રેણી:તહેવાર
આમલકી એકાદશી

વિક્રમ સંવત પ્રમાણે ગુજરાતી પંચાંગ નાં વર્ષ નાં પાંચમા માસ ફાગણની સુદ અગિયારસને  આમલકી એકાદશી કહેવાય છે. જેનો મહિમા ભગવાન કૃષ્ણ એ  ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિર ને કહ્યો છે, જેની કથા ચૈત્રરથ રાજાનાં રાજયનાં ધર્મનિષ્ઠ એક ગરીબ પારઘી ને અનુલક્ષીને કહેવામા આવી છે જે પુરાણોમાં પણ વાંચવા મળે છે. 

## આ પણ જુઓ
* એકાદશી વ્રત 

શ્રેણી:વ્રતો
શ્રેણી:એકાદશી
શ્રેણી:તહેવાર
શ્રેણી:હિંદુ તહેવારો
વિજયા એકાદશી

**વિજયા એકાદશી** એ એક હિંદુ ધર્મના લોકોનો તહેવાર છે. વિક્રમ સંવત પ્રમાણે ગુજરાતી પંચાંગનાં વર્ષના ચોથા માસની અગિયારસ, મહા વદ અગિયારસને **વિજયા એકાદશી** કહેવાય છે. જેનો મહિમા ભગવાન કૃષ્ણએ ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરને કહ્યો છે, જેની કથા સીતાની શોધ વખતે રામને અનુલક્ષીને કહેવામા આવી છે જે પુરાણોમાં પણ વાંચવા મળે છે.

આ દિવસે ઘણા લોકો ઉપવાસ રાખે છે.

શ્રેણી:વ્રતો
શ્રેણી:હિંદુ ધર્મ
શ્રેણી:તહેવાર
શ્રેણી:એકાદશી
મોક્ષદા એકાદશી

વિક્રમ સંવત પ્રમાણે ગુજરાતી પંચાંગનાં વર્ષનાં દ્વિતીય માસ, જેને મહર્ષિ ભગવાન વાલ્મીકિએ સંવત્સરભૂષણ કહ્યો તેવા માર્ગશીર્ષ માસની શુક્લ એકાદશીને મોક્ષદા એકાદશી કહેવાય છે. જેનો મહિમા ભગવાન કૃષ્ણ એ  ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિર ને કહ્યો છે, તેવી પુરાણોમાં પણ કથા વાંચવા મળે છે. જેથી દરેકે આ વ્રત કરવુ જોઈએ.

આજ દિવસે કૃષ્ણએ અર્જુનને ગીતાનો ઉપદેશ કીધો હતો, માટે આ દિવસને **ગીતા જયંતી** તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. કુરુક્ષેત્રમાં હસ્તિનાપુરના કૌરવો અને પાંડવો વચ્ચે યુદ્ધનો પ્રારંભ આ દિવસે થયેલો.ગ્રહોની પોઝિશન્સ અને વિદ્વાનોના મત મુજબ, વર્તક 16 ઓક્ટોબર, ઈ.સ. પૂર્વે 5561 ગણે છે. જ્યારે પી.વી. હોલે 13 નવેમ્બર, ઈ.સ. 3143 ગણે છે. જ્યારે આઈહોલ નામના વિદ્વાન ઈ.સ. 3102નો સમય ગણાવે છે. 
  આ દિવસે ગીતાનાં બધા શ્લોક વાંચનાર અને સાંભળનારનો મોક્ષ નિશ્ચિંત માનવામાં આવે છે, માટે આ એકાદશીને **મોક્ષદા એકાદશી** કહેવાય છે.

## આ પણ જુઓ
* એકાદશી વ્રત 

શ્રેણી:વ્રતો
શ્રેણી:એકાદશી
શ્રેણી:તહેવાર
કાળાપાણ

**કાળાપાણ** ગામ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશના ગીર-સોમનાથ જિલ્લાનાં ઉના તાલુકામાં આવેલું છે. આ ગામ વડા મથક ઉના શહેર થી ૧૦ કિ.મી. દૂર આવેલું છે. દેલવાડા ગામ થી ખાણ-રજપુતરાજપરા થઈ જઈ શકાય છે. ઇ.સ. ૨૦૦૧ની વસ્તી ગણતરી મુજબ ૪૬૬ કુટુંબો નો વસવાટ ધરાવતાં આ ગામમાં ૧૩૮૧ પુરુષો અને ૧૩૨૩ સ્ત્રીઓ મળી કુલ વસ્તી ૨૭૦૪ ની છે. સાક્ષરતાની દ્રષ્ટિએ ૬૨૩ પુરુષો અને ૨૮૦ સ્ત્રીઓ મળી કુલ ૯૦૩ વ્યક્તિ સાક્ષર છે.

ગામમાં ૮ ધોરણ સુધીની પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી અને ગ્રામ પંચાયત કચેરી આવેલી છે. ગ્રામ પંચાયતમાં ઇ-ગ્રામ યોજના હેઠળ કોમ્પ્યુટર ની ફાળવણી કરવામાં આવી છે. ઇ.સ. ૨૦૦૬માં ચૂંટણી થતા સરપંચ તરીકે લાડુબેન ભાણાભાઈ મજીઠીયા ચૂંટાઇ આવેલ છે. તલાટી કમ મંત્રી તરીકે નરેન્દ્ર ડી.અગ્રાવત ફરજ બજાવે છે. આ ગામની મોટા ભાગની વસ્તી મજુરી કરે છે. ગામની નજીક દરીયો હોઈ ખેતીની જમીનમાં ખારાશનું પ્રમાણ હોવાથી ખેતીના પાકમાં મુખ્યત્વે કપાસનું વાવેતર થાય છે. ભૂગર્ભ જળમાં પણ ક્ષારનું ઉંચુ પ્રમાણ હોવાથી રાવલ ડેમ આધારીત જુથ પાણી પૂરવઠા યોજના દ્વારા પીવા લાયક પાણી આપવામાં આવે છે.

ગામ પંચાયતની સામાન્ય ચુંટણી બાદ તારીખ ૧૭ જાન્યુઆરી ૨૦૧૨ થી ભાણાભાઈ લખમણભાઈ સરપંચ તરીકે ચૂંટાઈ આવેલા છે.

શ્રેણી:ઉના તાલુકો
બહાદુર શાહ ઝફર

thumb|150px| છેલ્લા મુઘલ બાદશાહ બહાદુર શાહ ઝફર

**બહાદુર શાહ ઝફર** (૨૪ ઓક્ટોબર ૧૭૭૫ – ૭ નવેમ્બર ૧૮૬૨) ભારતમાં મુઘલ સામ્રાજ્યના અંતિમ બાદશાહ હતા અને ઉર્દૂ ભાષાના જાણીતા શાયર હતા. તેમણે ૧૮૫૭ના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામમાં ભારતીય સિપાહીઓનું નેતૃત્વ કર્યુ હતું. યુદ્ધમાં હાર્યા પછી અંગ્રેજોએ તેમને બર્મા (હવે મ્યાનમાર) મોકલી દીધા, જ્યાં તેમનું મૃત્યુ થયું.

બહાદુર શાહ ઝફરનો જન્મ ૨૪ ઓક્ટોબર, ૧૭૭૫નાં થયો હતો. તે પોતાનાં પિતા અકબર શાહ દ્વિતીયના મૃત્યુ પશ્ચાત ૨૮ સપ્ટેમ્બર, ૧૮૩૮નાં રોજ દિલ્હી સલ્તનતના બાદશાહ બન્યા હતા. તેમની માતા લલબાઈ હિંદુ પરિવારનાં હતા. ઇ. સ. ૧૮૫૭માં જ્યારે હિંદુસ્તાનની આઝાદીની ચિનગારી ભડકી તો બધા વિદ્રોહી સૈનિકો અને રાજા-મહારાજાઓએ તેમને હિંદુસ્તાનનાં સમ્રાટ માન્યા અને તેમના નેતૃત્વમાં અંગ્રેજો સામે લડાઇ લડી. અંગ્રેજોની વિરૂધ્ધ ભારતીય સૈનિકોની ચળવળ જોઇ બહાદુર શાહ ઝફરનો ગુસ્સો પણ ફુટી પડ્યો અને તેમણે અંગ્રેજોને હિંદુસ્તાનની બહાર કરવાનું આહ્વાન કર્યું. ભારતીયોએ દિલ્હી અને દેશનાં અન્ય ભાગોમાં અંગ્રેજોને ખરાબ રીતે હરાવ્યા હતા. 

શરૂઆતી પરીણામો હિંદુસ્તાની યોદ્ધાઓની તરફેણમાં રહ્યાં, પરંતુ પછીથી અંગ્રેજોના છળ-કપટે પ્રથમ સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામની દિશા બદલી અને અંગ્રેજો ચળવળને દબાવવામાં સફળ થયા. બહાદુર શાહ ઝફરે હુમાયૂના મકબરામાં શરણ લીધું પરંતુ મેજર હડસને તેમને તેમના પુત્ર મિર્ઝા મુઘલ અને ખિજર સુલ્તાન તથા પૌત્ર અબૂ બકર સાથે તેમને પકડી લીધા હતા.

અંગ્રેજોએ જુલ્મની તમામ હદો પાર કરી. જ્યારે બહાદુર શાહને ભુખ લાગી તો અંગ્રેજો તેમની સામે થાળીમાં તેમનાં પુત્રનું મસ્તક લાવ્યાં. તેમણે અંગ્રેજોને જવાબ આપ્યો કે હિંદુસ્તાનનાં સપૂતો દેશ માટે માથાં કુરબાન કરી અને પિતા સમક્ષ આ જ અંદાજમાં આવતા રહ્યા છે. આઝાદી માટેના આ સંગ્રામને પૂરી રીતે ખતમ કરી દેવા માટે અંગ્રેજોએ અંતિમ આ મુઘલ બાદશાહને દેશ નિકાલ કરી અને રંગૂન મોકલી દીધાં.

## ઉર્દૂ કવિ 
બહાદુર શાહ ઝફર ફક્ત એક દેશભક્ત બાદશાહ જ નહીં, પરંતુ ઉર્દૂના જાણીતા કવિ અને શાયર પણ હતા. તેમણે ઘણી મશહુર ઉર્દૂ કવિતાઓ લખી, જેમાંની ઘણી અંગ્રેજો સામેનાં સ્વતંત્રતા સંગ્રામ દરમિયાન નષ્ટ થઇ ગઇ. તેમના દ્વારા લખાયેલ ઘણી પંકતિઓ પ્રખ્યાત છે, જેમકે,

::***ગાઝીઓં મેં બૂ રહેગી જબ તલક ઈમાન કી***
::***તખ્ત-એ-લંદન તક ચલેગી તેગ હિંદુસ્તાન કી|***

દેશની બહાર રંગુનમાં પણ તેમની ઉર્દૂ કવિતાઓનો દબદબો ચાલુ રહ્યો. ત્યાં તેમને દર વખત હિંદુસ્તાનની ચિંતા જ રહેતી હતી. તેમની અંતિમ ઇચ્છા હતી કે તેઓ પોતાનો અંતિમ શ્વાસ હિંદુસ્તાનમાં લે અને તેમને હિંદુસ્તાનમાં દફનાવવામાં આવે, પરંતુ તેમ થઇ શક્યું નહી.

દેશમાંથી અંગ્રેજોને હટાવવાનું સપનું લઇને ૭ નવેમ્બર, ૧૮૬૨નાં રોજ ૮૭ વર્ષની ઉંમરે તેમનું અવસાન થયું. તેમને રંગુનમાં શ્વેડાગોન પેગોડા નજીક દફનાવાયા. તે સ્થળ આજે બહાદુર શાહ ઝફર દરગાહનાં નામથી ઓળખાય છે. ભારતમાં કેટલીય જગ્યાએ રસ્તાઓનાં નામ તેમનાં નામ પરથી રાખવામાં આવ્યાં છે. પાકિસ્તાનમાં  લાહોર શહેરમાં એક માર્ગનું નામ તેમનાં નામ પર રખાયું છે. બાંગ્લાદેશનાં જુના ઢાકા શહેરમાં સ્થિત વિક્ટોરિયા પાર્કનું નામ બદલી બહાદુર શાહ ઝફર પાર્ક કરવામાં આવ્યું છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
* બહાદુર શાહ ઝફર પર અંગ્રેજોએ મુકેલ આરોપનામાનો મુળ દસ્તાવેજ (ગુજરાતી) 

* ઝફરની રચનાઓ કવિતા કોષ માં (હિન્દી) 

શ્રેણી:કવિ
શ્રેણી:મુઘલ બાદશાહ