open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
સિકલસેલ એનીમિયા રોગ

**સિકલ સેલ એનીમિયા રોગ (SCD)** અથવા **સિકલ સેલ રક્તાલ્પતા** અથવા **ડ્રીપેનોસાઇટોસિસ** એક આનુવંશિક રક્ત વિકાર છે, જે એવા પ્રકારની લાલ રક્ત કોશિકાઓ દ્વારા ચરિતાર્થ થતો હોય છે જેનો આકાર અસામાન્ય, કઠોર તથા દાતરડાંના આકાર જેવો હોય છે. આ ક્રિયા કોશિકાઓના લચીલાપણાને ઘટાડે છે, જેના કારણે વિભિન્ન જટિલતાઓનું જોખમ ઉભું થાય છે. આ સિકલ સેલનું નિર્માણ, હીમોગ્લોબિન જીનમાં ઉત્પરિવર્તનના કારણે થાય છે. જીવન પ્રત્યાશામાં ઓછપ આવી જાય છે, એક સર્વેક્ષણ અનુસાર મહિલાઓની સરેરાશ જીવન અવધિ ૪૮ વર્ષ અને પુરુષોની સરેરાશ જીવન અવધિ ૪૨ વર્ષ જેટલી થઇ જતી હોય છે. 

સિકલ સેલ રોગ, સામાન્ય રીતે પર બાલ્યાવસ્થામાં ઉત્પન્ન થતો હોય છે અને પ્રાયઃ એવા લોકો (અથવા એમના વંશજોમાં)માં જોવા મળતો હોય છે, કે જેઓ ઉષ્ણકટિબંધીય અથવા ઉપ ઉષ્ણકટિબંધીય ભાગોમાં વસવાટ કરે છે તથા જ્યાં મેલેરિયા સામાન્યતઃ ફેલાતો હોય છે. આફ્રીકાના ઉપ સહારા ક્ષેત્રના એક તૃતિયાંશ સ્વદેશીઓમાં આ રોગ જોવા મળે છે, કેમ કે એવા ક્ષેત્રોમાં જ્યાં મેલેરિયા સામાન્ય રીતે ફેલાતો હોય છે. અહીંયાં જીવનનું અસ્તિત્વ પણ ત્યારે જ સંભવ છે જ્યારે એક સિકલ કોશિકાનો જીન મોજૂદ હોય. જે વ્યક્તિ પાસે સિકલ કોશિકા રોગના બે યુગ્‍મવિકલ્‍પીમાંથી એક જ હોય તે મેલેરિયા પ્રતિ અધિક પ્રતિરોધી હોય છે, કારણ કે મેલેરિયા પ્લાઝ્મોડિયમનું પર્યાક્રમણ એવી કોશિકાઓના સિકલ સેલ નિર્માણ થતાં રોકાઇ જાય છે, જેના પર તે આક્રમણ કરતા હોય છે. 

રાષ્ટ્રીય સ્વાસ્થ્ય સંસ્થાન અનુસાર આ રોગનો વ્યાપ સંયુક્ત રાજ્ય અમેરિકામાં, પ્રતિ ૫૦૦૦ વ્યક્તિઓમાંથી લગભગ ૧ (એક) જેટલો છે, જે મુખ્યત્વે ઉપ સહારા આફ્રિકી વંશના અમેરિકીઓને પ્રભાવિત કરે છે. સંયુક્ત રાજ્ય અમેરિકામાં, દર ૫૦૦ અશ્વેત વ્યક્તિઓના 
જન્મમાંથી ૧ (એક) વ્યક્તિને સિકલ-સેલ રક્તાલ્પતાનો રોગ હોય છે.

સિકલ-સેલ રક્તાલ્પતા, સિકલ સેલ રોગનો એક વિશિષ્ટ પ્રકાર છે, જેમાં ઉત્પરિવર્તન માટે સમ્યુગ્મજતા થતી હોય છે જેના કારણે HbS થતો હોય છે. સિકલ સેલ રક્તાલ્પતાને "HbSS", "SS રોગ", "હીમોગ્લોબિન S" અથવા તેના ઉત્પરિવર્તનના રૂપમાં ઓળખવામાં આવે છે. વિષમયુગ્મ વાળા લોકો, જેની પાસે માત્ર એક સિકલ જીન તથા એક સામાન્ય વયસ્ક હીમોગ્લોબિન જીન હોય, એને "HbAS" અથવા "સિકલ સેલ લક્ષણ" કહેવામાં આવે છે.

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* 
* GeneReview/NCBI/NIH/UW entry on Sickle Cell Disease
* ડો. જ્યોતિષ પટેલ 
* નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યુટ ઓફ સિકલ સેલ એનિમીયાની વેબસાઇટ 
* ચોથી આંતરરાષ્ટ્રીય સિકલ સેલ એનિમીયા પરિષદ 

શ્રેણી:રોગ
શ્રેણી:આરોગ્ય
શ્રેણી:ઓટોસોમલ રિસેસિવ ડિસઓર્ડર
શ્રેણી:ક્રોનિક પેન સિંડ્રોમ
શ્રેણી:આનુવંશિક વિકાર
શ્રેણી:આફ્રિકામાં સ્વાસ્થ્ય
શ્રેણી:રક્તરોગ અધ્યયન
દશાવાડા (તા. સિદ્ધપુર)

**દશાવાડા (તા. સિદ્ધપુર)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સિદ્ધપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દશાવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શ્રેણી:સિદ્ધપુર તાલુકો
રતનમહાલ વન્ય પ્રાણી અભયારણ્ય

**રતનમહાલ વન્ય પ્રાણી અભયારણ્ય** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના પૂર્વ મધ્ય ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લાના ધાનપુર તાલુકામાં આવેલું એક અભયારણ્ય છે. આ અભયારણ્યનો વિસ્તાર આઝાદી પહેલાં ચાંપાનેર રાજ્યની હકુમત હેઠળ આવતો હતો. ઇ. સ. ૧૯૮૨ના વર્ષમાં ઓગણીસમી માર્ચના દિવસે રતનમહાલને વન્ય પ્રાણી અભયારણ્ય તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું. આ અભયારણ્ય કુલ ૫૫.૬૮ ચોરસ કિલોમીટર જેટલા વિસ્તારમાં ફેલાયેલ છે.

## વનસ્પતિઓ 
આ અભયારણ્યના વિસ્તારમાં અલગ અલગ જગ્યાઓ પર વનસ્પતિની કેટલીય પ્રજાતિઓ મળે છે. અહીં સાગ, સીસમ, મહુડો, ગરમાળો, બીલી, શીમળો તથા અનેક વન્ય વનસ્પતિઓની પ્રજાતિઓ જોવા મળે છે.

## પ્રાણી વૈવિધ્ય 
આ અભયારણ્ય ખાતે સસ્તન પ્રાણીઓ તથા સરીસૃપ પ્રાણીઓ તેમજ પક્ષીઓની ઘણી પ્રજાતિઓ જોવા મળે છે. આ જંગલમાં રીંછ, દીપડો, જંગલી બિલાડી, ઝરખ, શિયાળ, માકડાં, સસલાં, નોળિયો, શાહુડી જેવાં સસ્તન પ્રાણીઓ ઉપરાંત સરીસૃપ વર્ગમાં આવતાં સાપ, અજગર, ધામણ, ઘો, નાગ,  કાચીંડા પણ જોવા મળે છે.

આ સિવાય અહીં ભાતભાતનાં રંગબેરંગી પક્ષીઓ પણ જોવા મળે છે.  જેમાં લક્કડખોદ, ભીમરાજ, તેતર, ઘુવડ, હરિયાલ, બાજ, સમડી અને બીજાં ઘણાં પક્ષીઓ જોવા મળે છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* દાહોદ જિલ્લા પંચાયતની વેબસાઇટ પર રતનમહાલ અભયારણ્ય વિશે માહિતી
* રતનમહાલ રીંછ (sloth bear) અભયારણ્ય વિશે માહિતી ગુજરાત પ્લસ ડોટકોમ પર
* રતનમહાલનું ચિત્ર દર્શન

શ્રેણી:દાહોદ જિલ્લો
શ્રેણી:ગુજરાતના અભયારણ્યો
પંચધાતુ

પાંચ ધાતુઓનું મિશ્રણ જેમાં સોનું, ચાંદી, તાંબુ, સીસું અને લોખંડ એ **પંચધાતુ** કહેવાય છે. દેવતાની પૂજા વખતે દેવતાના આવાહનન મૂર્તિ તરીકે હિંદુઓમાં મોટે ભાગે વપરાય છે.

શ્રેણી:હિંદુ સંસ્કૃતિ
વિજ્ઞાન મેળો

thumb|વિજ્ઞાનમેળામાં પ્રદર્શિત પરિયોજનાઓ
**વિજ્ઞાન મેળો** (અંગ્રેજી: Science fair) એક સ્પર્ધા છે જેમાં પ્રતિસ્પર્ધી પોતાની બનાવેલી વિજ્ઞાન પરિયોજના પ્રસ્તુત કરે છે. વિજ્ઞાન મેળો માધ્યમિક અને ઉચ્ચ માધ્યમિક સ્તરના વિદ્યાર્થીઓમાં વિજ્ઞાન તથા પ્રૌદ્યોગિકી જેવા વિષયોમાં રસ પેદા કરવા માટે અને એમની પોતાની પ્રતિભા પ્રદર્શિત કરવા માટેનો અવસર પ્રદાન કરે છે. વિદ્યાર્થીઓ પોતાની વિજ્ઞાન પરિયોજનાઓના પરિણામો અહેવાલોના રૂપમાં, ડિસ્પ્લે બોર્ડના રૂપમાં અથવા નમૂનાના રૂપમાં રજૂ કરતા હોય છે.

આ પ્રવૃત્તિ શિક્ષણની સહાયક પ્રવૃત્તિ ગણાય છે. તેનો હેતુ વિદ્યાર્થી વિજ્ઞાનના વિષયમાં રસ લઇ ભણે અને સંશોધનક્ષેત્રે પણ જાગ્રત બને તેવો હોય છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
* વિજ્ઞાન મેળાના પ્રયોગો (Science Fair Projects)
* વિજ્ઞાન પ્રોજેક્ટ (Science Projects) 
* શાંત વિજ્ઞાન પરિયોજનાઓ (Cool Science Projects) 
* The WWW Virtual Library: Science Fairs 
* Science Fair Projects on the web 
* Science Fair Projects Ideas
* વિજ્ઞાન ગતિવિધિઓ (હિંદી બ્લોગ)

શ્રેણી:શિક્ષણ
શ્રેણી:વિજ્ઞાન
ગિરા નદી

**ગિરા નદી** એ પુર્ણા નદીની એક ઉપ-નદી છે, જે ગુજરાત રાજ્યમાં થઈને વહે છે.

આ નદીની કુલ લંબાઈ ૧૨૯ કિમી. છે. તેનો ઉદ્ભવ ડાંગ જિલ્લામાં આવેલી પાંડવ ગુફા નજીકના કેચમેન્ટ વિસ્તારમાંથી થાય છે અને અંત વાલોડ નજીક મીંઢોળા નદીનાં મિલન સાથે થાય છે. તેનો મુખ્ય ઉપયોગ પાણી સંચય માટે કરવામાં થાય છે, જે માટે તેના પર ૧૦ જેટલા નાના-મોટા ચેકડેમ બાંધવામાં આવ્યા છે. આ નદી વાંકાચુકા વળાંકો વાળી હોવાથી તેના પર વાહન-વ્યવહારના લગભગ ૬ જેટલા પુલો આવેલા છે.

પ્રાકૃતિક સૌંદયની દ્રષ્ટીએ ગિરા નદી અનોખી છે, તેના પર ગિરમાળ ગામ પાસે આવેલો ગિરા ધોધ જોવા લાયક છે. ઉપરાંત કેટલાય પર્વતો પર આવેલા માર્ગો તેની શોભા વધારે છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતની નદીઓ
શ્રેણી:ડાંગ જિલ્લો
વાલ્મિકી નદી

**વાલ્મિકિ નદી** એ પુર્ણા નદીની એક નાની ઉપ-નદી છે, જે ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્ર રાજ્યમાં થઈને વહે છે.

આ નદીની કુલ લંબાઈ (?) કિમી. છે. તેનો ઉદ્ભવ મહારાષ્ટ્રના નંદરબાર જિલ્લામાં આવેલા પીંપણનેરનાં સ્ત્રાવ વિસ્તારમાં બાંધવામાં આવેલા એક બંધમાંથી થાય છે અને અંત વાલોડ પાસે પુર્ણા નદીના મીલન સાથે થાય છે. ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્ર બંન્ને રાજ્યો તેનો ઉપયોગ પાણી સંચય માટે કરે છે, જે માટે ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્રમાં નાના-મોટા ચેકડેમ બાંધવામાં આવ્યા છે. ગુજરાત રાજ્યમાં તે ડાંગ જિલ્લામાં પ્રવેશે છે. ગુજરાતમાં તેની લંબાઇ (?) કિમી. જેટલી છે. આ નદી વાંકાચુકા વળાંકો વાળી હોવાથી તેના પર વાહન-વ્યવહારના લગભગ (?) જેટલા પુલો આવેલા છે.

સેટેલાઇટ સંશોધનના આધારે જાણવા મળ્યું છે કે જો આપણે પાણીનાં વહનને ધ્યાનમાં લઇએ તો તેમાં તાપી નદીનો પ્રવાહ આવે છે જે મહારાષ્ટ્રના શિરપુર ગામ પાસેથી છુટો પડે છે જે મહારાષ્ટ્રમાં ફેલાય છે. જેના કિનારે ધુલીયા, ખેડે, નેર અને પીંપણનેર જેવા ગામો તથા શહેરો આવેલા છે અને પીંપણનેર પાસેનાં એક નાના ચેકડેમમાં સમાય છે, જેમાંથી આગળ જતા એક નાની કોતર નીકળે છે, જે ડાંગમાં પ્રવેશે છે અને તે તાપી નદીનો પ્રવાહ "વાલ્મિકિ નદી" તરીકે ઓળખાય છે, જે વાલોડ પાસે પુર્ણા નદીને મળીને પુર્ણા નદી કહેવાય છે.

શ્રેણી:ગુજરાતની નદીઓ
નિત્યાનંદ

પંચ એક સંદિગ્ધ શબ્દ છે. જો આપ આ શબ્દ વિષે શોધી રહ્યા હોવ તો, શક્ય છે કે તમે નીચેના પૈકી કોઈ એક લેખ વિષે જાણવા માંગતા હોવઃ

* નિત્યાનંદ પ્રભુ - ગૌડીય વૈષ્ણવ સંપ્રદાય
* નિત્યાનંદ સ્વામી - સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાય
વેતાલ પચ્ચીસી

**વેતાલ પચ્ચીસી** () પ્રાચીન ભારતનો પ્રસિદ્ધ સંસ્કૃત વાર્તા-સંગ્રહ છે. આ વાર્તાઓ વેતાળ દ્વારા કહેવામાં આવી છે. આવી કુલ ૨૪ વાર્તાઓનો સંગ્રહ છે અને ૨૫મી વાર્તા (જે આ સંગ્રહને 'પચ્ચીસી' નામ આપે છે) તે ખુદ કથાની પૃષ્ઠભૂમિ વર્ણવતી વાર્તા છે. જેમાં મુખ્ય પાત્ર તરીકે રાજા વિક્રમ (વિક્રમાદિત્ય) અને વેતાળનો સમાવેશ થાય છે. તેના રચયિતા વેતાળ ભટ્ટને માનવામાં આવે છે, જે વિક્રમરાજા દરબારનાં ૯ રત્નો પૈકી એક હતા. વાર્તા મૂળ સંસ્કૃત ભાષા માં લખાયેલી છે. આ તમામ વાર્તાઓ રાજા વિક્રમાદિત્યની ન્યાયશકિતનો પરીચય કરાવે છે અને મનોરંજન સાથે બોધ પણ આપે છે. તેથી જ તો તેનો અનુવાદ દુનિયાની ઘણી ભાષાઓમાં થયેલો છે.

## કથા વસ્તુ 
વેતાલ પચ્ચીસીનું મૂળ કથાનક તપાસીએ તો તેમાં એમ જણાવેલ છે કે ગાઢ જંગલમાં એક બિહામણા વુક્ષની ડાળી પર એક વેતાલ કે વેતાળ (પિશાચ) લટકતો હોય છે જેને રાજા વિક્રમે ઉતારીને પૂનમની રાતે હવન માટે તાંત્રિક પાસે લઈ જવાનો હોય છે, પણ શરત એટલી હોય છે કે રાજા વિક્રમ જ્યારે વેતાળને લઈને આવે ત્યારે તેણે કંઇ પણ બોલવાનુ નહી, પણ ચાલાક વેતાળ તેને રસ્તામાં કથા સંભળાવે છે, અને અંતે તેમાંથી સવાલ પૂછે છે અને બોધ સમજાવવા કહે છે તથા એવી ધમકી આપે છે કે જો વિક્રમ રાજા જવાબ ન આપે તો રાજાનાં શરીરનાં ટૂકડે ટૂકડા થઈ વેરવિખેર થઇ જાય અને જેવા વિક્રમ રાજા જવાબ આપે કે તરત જ તે વેતાળ ઊડીને ફરી પાછો વૃક્ષ પર લટકી જાય અને ફરી રાજા વિક્રમ તેને લેવા જાય આ રીતે વેતાળ જે ૨૪ વાર્તા કહી સંભળાવે છે.

## ઉદભવ અને વિકાસ 
તેનો ઉદભવ કહેવાય છે કે રાજા સાત વાહનના સમયમાં તેનાં મંત્રી ગુણાઢ્યે પૈશાચી ભાષામાં લખેલા **બૃહત્કથા** નામના ગ્રંથમાંથી થયો છે, જેનો રચના કાળ લગભગ ઇ.સ પુર્વે ૮૧૬ માનવામાં આવે છે. બૃહત્કથામાં ૭ લાખ છંદ હતા, પણ હાલ તે પ્રાપ્ય નથી, પછીથી કાશ્મીરના કવિ સોમદેવે તેને ફરી સંસ્કૃત ભાષામાં લખી અને તેને તેના પ્રસિદ્ધ ગ્રંથ ક્થાસરીતસાગરમાં તેનો સમાવેશ કર્યો. આ વાર્તાઓનો ઉદેશ્ય ફક્ત મનોરંજન માટે નહી પણ તેમાં રહેલા ગુઢ અર્થ માટે છે. જો તેનાં આ રહ્સ્યોને સમજી લેવામાં આવે તો તેનાથી સાચો ન્યાય તેમજ સાચી રાજનીતિ સમજી શકાય તેમ છે.

## હાલનાં સમયમાં 
રામાંનંદ સાગરે "વેતાલ પચ્ચીસી"ને ધારાવાહિકનું રૂપ આપી દુરદર્શન પર ૧૯૮૮માં તેનું પ્રસારણ કર્યું હતું જેમાં રાજા વિક્રમની ભૂમિકા પ્રખ્યાત કલાકાર અરૂણ ગોવીલ અને વેતાલનું પાત્ર સજ્જન કુમાર વડે ભજવવામાં આવ્યું હતું. તે ઉપરાંત ખાસ બાળકો માટે તેની કાર્ટુન ફિલ્મ પણ બનાવવામાં આવી છે, તે ઉપરાંત તે પુસ્તક રૂપે તો આજે પણ એટલી જ પ્રસિદ્ધ છે. અંગ્રેજી ભાષામાં તેનો અનુંવાદ સર રિચાર્ડ બર્ટન દ્વારા 'વિક્રમ એન્ડ વેમ્પાયર' નામ હેઠળ કરવામાં આવ્યો છે. જો કે તે ખરા અર્થમાં અનુવાદ નથી, બલ્કે મૂળ કથાઓથી પ્રેરાઈને લખવામાં આવેલી છે અને તેમાં મૂળ ૨૫ કથાને બદલે ૧૧ વાર્તાઓનો સમાવેશ થયેલો છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* Vikram and The Vampire સર રિચાર્ડ બર્ટનનું ભાષાંતર ( World Wide School Library પર પણ પ્રાપ્ત)

શ્રેણી:સંસ્કૃત સાહિત્ય
શ્રેણી:બોધકથાઓ
ઊંડ નદી

**ઊંડ નદી** ‍(અથવા **ઉન્ડ**) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશમાં આવેલી એક મહત્વની નદી છે.

આ નદીનું ઉદ્ગમ સ્થાન કાલાવડ નજીક લોધિકા ટેકરીઓ પર આવેલું છે. ઊંડ નદી જોડિયા નજીક કચ્છના અખાતમાં દરિયાને મળી જાય છે. આ નદી લગભગ ૮૦ કિલોમીટર જેટલી લાંબી છે. આ નદી પર ઊંડ-૧ અને ઊંડ-૨ એમ બે સિંચાઇ યોજનાઓ બનાવવામાં આવેલી છે. બાવની નદી, ફુલઝર નદી અને માનવર નદી ઊંડ નદીની ઉપનદીઓ છે. આ નદીના કાંઠા ઉપરનાં ગામોમાં ચેકડેમો પણ બાંધવામાં આવ્યા છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતની નદીઓ
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્રની નદીઓ
આંતરનેસ (તા. સાંતલપુર)

**આંતરનેસ (તા. સાંતલપુર)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સાંતલપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આંતરનેસ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શ્રેણી:સાંતલપુર તાલુકો
મહમદ અલી ઝીણા

**મહમદ અલી ઝીણા** (ઉર્દૂ: , ડિસેમ્બર ૨૫, ૧૮૭૬ - સપ્ટેમ્બર ૧૧, ૧૯૪૮) બ્રિટિશ ભારતના પ્રમુખ નેતા, ભારત દેશની આઝાદીની અંગ્રેજો સામેની અહિંસક લડતના આગેવાનો પૈકીના એક અને મુસ્લિમ લીગના અધ્યક્ષ હતા. જેમના પ્રયાસથી પાકિસ્તાનની સ્થાપના થઇ. પાકિસ્તાનમાં તેમને ***કાયદ-એ-આઝમ*** (મહાન નેતા) અને ***બાબા-એ-કૌમ*** (રાષ્ટ્રપિતા) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેમના જન્મ અને નિધનના દિવસે પાકિસ્તાનમાં સરકારી રજા હોય છે. તેમના પિતા ઝીણાભાઈ પુંજાભાઈ ભારતના ગુજરાત રાજ્યના રાજકોટ જિલ્લાના ઉપલેટા તાલુકામાં આવેલા મોટી પાનેલી ગામના વતની હતા. તેમના માતાનું નામ મીઠીબાઈ હતું.

## પ્રારંભિક જીવન
ઝીણાના જન્મસ્થળને  લઇને થોડો વિવાદ છે. કેટલાક લોકોની માન્યતા છે કે મહમદ અલી ઝીણાનો જન્મ સિંધ પ્રાંતના કરાચી જિલ્લાના વજીર મેન્સનમાં થયો હતો, પરંતુ કેટલાક પુસ્તકોમાં તેમનુ જન્મ સ્થળ ઝર્ક બતાવે છે.

ઝીણા, મીઠીબાઇ અને ઝીણાભાઇ પુજાભાઇના સાત બાળકોમાં સૌથી મોટા હતા. તેમના દાદા પુંજાભાઇ ગોકુળદાસ મેઘજી એક સંપન્ન ગુજરાતી વેપારી હતા, પરંતુ ઝીણાના જન્મ પહેલાના કાઠિયાવાડને છોડી સિંધમા જઇ વસ્યા હતા. 

ઝીણાની માતૃભાષા ગુજરાતી હતી, ત્યારબાદ તેમણે કચ્છી, સિંધી અને અંગ્રેજી ભાષા શીખી. કાઠિયાવાડથી મુસ્લીમ બહુમત સિંધમા વસ્યા બાદ ઝીણા અને તેમના ભાઇ બહેનોનું મુસ્લીમ નામકરણ થયું. ઝીણાની શિક્ષા વિભિન્ન શાળામાં થઇ. શરૂઆતમાં તેઓ કરાચીના સિંધ મદરેસા-ઉલ-ઇસ્લામમાં ભણ્યા, પછી થોડા સમય માટે ગોકુળદાસ તેજ પ્રાથમિક વિદ્યાલય, મુંબઇમાં ભણ્યા. ત્યારબાદ ખ્રિસ્તી મિશનરી શાળા કરાચી જતા રહ્યા. અંતમાં તેઓએ મુંબઇ વિશ્વવિધ્યાલયમાંથી મેટ્રીક પાસ કર્યું.

## પુસ્તકો 
* 

## સંદર્ભ
શ્રેણી:રાજનેતા
શ્રેણી:પાકિસ્તાન
શ્રેણી:૧૯૪૮માં મૃત્યુ
ડેક્કન ક્વિન

**ડેક્કન ક્વીન** એ મુંબઈ અને પુના વચ્ચે ચાલતી એક પેસેન્જર ટ્રેનનું નામ છે. આ રેલગાડીને મરાઠીમાં *દખ્ખનચી રાણી* એવા નામથી પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ રેલગાડી ઘણા બધા લોકોના માટે મહારાષ્ટ્ર રાજ્યનાં આ બે મુખ્ય શહેરો વચ્ચે દરરોજના પ્રવાસ કરવા માટેનું એક મહત્વનું સાધન છે.

## સમય
ડેક્કન ક્વીન પુના રેલવે સ્થાનક પરથી સવારના ૭:૧૫ વાગ્યાના સમયે પ્રયાણ કરતી હોય છે અને સવાત્રણ કલાકની મુસાફરી ખેડ્યા બાદ સવારના ૧૦:૩૦ વાગ્યાના સમયે મુંબઈ ખાતે આવેલા રેલવે મથક છત્રપતી શિવાજી ટર્મિનસ પર તેનું આગમન થાય છે. છત્રપતી શિવાજી ટર્મિનસ પરથી ફરી આ રેલગાડી સાંજના ૫:૧૦ વાગ્યાના સમયે પ્રયાણ કરતી હોય છે અને રાત્રીના ૮:૨૫ વાગ્યાના સમયે પુના રેલવે સ્થાનક પર તેનું આગમન થાય છે.

## ઘટનાઓ 
*૩૦મી નવેમ્બર ૨૦૦૬ : ૬૦૦૦ દલિત લોકોની ઉગ્ર ભીડ દ્વારા યાત્રિકોને ઉતારી દઇને ઉલ્હાસનગર નજીક આ ટ્રેનના ૭ (સાત) ડબ્બાઓ સળગાવી દિધા હતા.

## આ પણ જુઓ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* Classic trains of India: Deccan Queen 

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:ભારતીય રેલ
શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર
પં. પન્નાલાલ ઘોષ

**પંડિત પન્નાલાલ ઘોષ** ( ૨૪ જુલાઈ ૧૯૧૧ – ૨૦ એપ્રિલ ૧૯૬૦) ભારત દેશના એક પ્રસિદ્ધ વાંસળીવાદક હતા. એમનું મૂળ નામ 'અમલ જ્યોતિ ઘોષ' હતુ. તેઓ અલાઉદ્દીન ખાનના શિષ્ય હતા. એમનો જન્મ વર્તમાન બાંગ્લાદેશમાં આવેલા બારાસાત ખાતે થયો હતો.

## બાહ્ય કડીઓ 
*The Legacy of Pannalal Ghosh, A Resource page at (*The Herb Alpert School of Music at CalArts*) 
*PannalalGhosh.info 

શ્રેણી : સંગીતકાર
શ્રેણી:૧૯૧૧માં જન્મ
શ્રેણી:૧૯૬૦માં મૃત્યુ
લિઓનાર્ડો દ વિન્ચી

ઈટલીના મહાન ચિત્રકાર, શિલ્પી, વાસ્તુકાર, સંગીતકાર, વૈજ્ઞાનિક, ગણિતશાસ્ત્રી, ઇજનેર, નવસર્જક, શરીરરચનાવિદ્, ભૂસ્તરશાસ્ત્રી, માનચિત્રકાર (નકશા દોરવાની વિદ્યામાં નિપુર્ણ), વનસ્પતિશાસ્ત્રી તેમજ લેખક જેવી બહુમુખી પ્રતિભા ધરાવનાર **લિઓનાર્ડો દ વિન્ચી**નો જન્મ ૧૫ એપ્રીલ ૧૪૫૨ ના રોજ ઇટલીના ફ્લોરેન્સ શહેરમાં થયો હતો. મોનાલિસાનું ચિત્ર બનાવનારા લિઓનાર્ડો દ વિન્ચીની ગણના વિશ્વના મહાનતમ ચિત્રકારોમાં થાય છે. ઉપરાંત ઇતીહાસમાં સૌથી મહાન બહુમુખી પ્રતિભા ધરાવનારામાં પણ તેમની ગણના થાય છેref લિયોનાર્ડોને વારંવાર પુનરુજ્જીવન માણસના મુખ્ય રૂપ તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યાં છે, એક માણસ જેની અજાણતા જિજ્ઞાસા ફક્ત તેની શોધની શક્તિ દ્વારા જ બરાબરી કરી હતી. તેને વ્યાપકપણે બધા સમયના મહાન ચિત્રકારોમાંના એક તરીકે ગણવામાં આવે છે અને કદાચ જીવન જીવવા માટે સૌથી વધુ વૈવિધ્યસભર પ્રતિભાશાળી વ્યક્તિ છે. કલા ઇતિહાસકાર હેલેન ગાર્ડનર અનુસાર, તેમના હિતોનો અવકાશ અને ઊંડાણ કોઈ પૂર્વકાલીન હતા અને "તેનું મન અને વ્યક્તિત્વ અમને અતિમાનવીય લાગે છે, તે માણસ પોતે રહસ્યમય અને દૂરસ્થ". માર્કો રોસીએ નોંધ્યું છે કે, જ્યારે લિયોનાર્ડો વિશે ઘણી અટકળો છે, ત્યારે વિશ્વની તેમની દ્રષ્ટિ અનિવાર્યપણે રહસ્યમય કરતાં તાર્કિક છે, અને તે તેમના ઉપયોગ માટે પ્રયોગમૂલક પદ્ધતિઓ અસામાન્ય હતી.

ફ્લોરેન્સના પ્રદેશમાં વિન્સી ખાતે નોટરી, પિયરો દા વિન્સી અને એક ખેડૂત સ્ત્રી કેટરિનાનો ગેરકાયદેસર પુત્ર, લિયોનાર્ડો જાણીતા ફ્લોરેન્ટાઇન ચિત્રકાર વેરોક્ચિયોના સ્ટુડિયોમાં શિક્ષિત થયો હતો. તેના મોટાભાગના કાર્યકારી જીવનને મિલાનમાં લુડોવિકો ઇએલ મોરોની સેવામાં પસાર કરવામાં આવ્યો હતો. પાછળથી તેણે રોમ, બોલોગ્ના અને વેનિસમાં કામ કર્યું હતું અને ફ્રાન્સમાં તેના છેલ્લા વર્ષો ગાળ્યા હતા, ઘરે તેને ફ્રાંસિસ આઈ દ્વારા એનાયત કરાયો હતો.

લિયોનાર્ડો મુખ્યત્વે ચિત્રકાર તરીકે જાણીતા હતા. તેમના બે કૃતિઓ, મોના લિસા અને ધ લાસ્ટ સપર, અનુક્રમે સૌથી પ્રસિદ્ધ, સૌથી વધુ પ્રજનિત અને સૌથી વધુ અનુરૂપ ચિત્ર અને ધાર્મિક ચિત્રો છે, તેમની ખ્યાતિ ફક્ત માઇકલ એન્જેલોની આદમની રચના દ્વારા જ પહોંચી હતી. લિયોનાર્ડોનું ચિત્ર વિટ્રુવીયન મેનનું ચિત્ર એક સાંસ્કૃતિક ચિહ્ન તરીકે પણ ઓળખાય છે.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:કલાકાર
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
ચાર્લ્સ ડાર્વિન

**ચાર્લ્સ ડાર્વિન** ઉત્ક્રાંતિવાદના પ્રણેતા હતા.

તેમનો જન્મ ઇંગ્લેન્ડમાં ૧૨ ફેબ્રુઆરી, ૧૮૦૯ના રોજ થયો હતો. બાળક ચાર્લ્સની જીવજંતુના સૂક્ષ્મ નિરીક્ષણની તથા નોંધ કરવાની આવડત અદભુત હતી. દરમિયાન એક મિત્રની ભલામણથી તેને પ્રકૃતિવિદ તરીકે દક્ષિણ અમેરિકા જવાની તક મળી. પ્રવાસમાં જુદા જુદા પશુ પક્ષીઓ અને જળચરોનું બારીક અવલોકન કર્યું. પ્રવાસ જેટલો સાહસપૂર્ણ હતો તેથી વિશેષ જોખમભર્યો હતો. ડાર્વિને જોયું કે એક જ જાતિમાં પણ કોઇપણ બે જીવ કે બે બીજ એક સરખાં હોતા નથી. તેમનું પુસ્તક ‘જાતિઓની ઉત્પતિ’ માં રજૂ થયેલા તદ્દન નવા વિચારોથી સનસનાટી વ્યાપી ગઇ. માણસ વાનરનો વંશજ છે તે વાત લોકો કેમ સહન કરી શકે? ડાર્વિનના આ સિદ્ધાંતની ખ્રિસ્તી ધર્મની સમજ વિશેની જૂની માન્યતાના મૂળમાં પણ ઘા પડ્યો. પ્રાચીનત્તમ સમયમાં ઘેટાં, બકરાં ને ઘોડાની માફક મનુષ્ય અને વાનરનો  પણ એક સામાન્ય પૂર્વજ હતો એ ડાર્વિનના સિદ્ધાંતનો કેન્દ્ર વિચાર છે. ઉપરાંત ડાર્વિન પરવાળાના ખડકો, જીવડાં દ્વારા ફલીકરણ તેમજ પ્રાણીઓમાં લાગણીનું તત્વ વગેરે વિષયો પર વિચારો પ્રદર્શિત કર્યા છે. તેમણે સાબિત કર્યું કે માનવીની ઉત્ક્રાંતિ દરમિયાન તેના મગજનો વિકાસ થયો. તેમણે છેલ્લા શ્વાસ સુધી પ્રકૃતિનો ભેદ જાણવાનું કાર્ય ચાલું રાખ્યું.

૧૯ એપ્રિલ, ૧૮૮૨ ના રોજ તેમનું અવસાન થયું.

શ્રેણી:વૈજ્ઞાનિક
ચાર્લ્સ બૅબેજ

**ચાર્લ્સ બૅબેજ** (English: Charles Babbage) બ્રિટિશ ગણિતશાસ્ત્રી, તત્ત્વજ્ઞાની, શોધક, યંત્રશાસ્ત્રના ઇજનેર હતા. તેમનો જન્મ ૨૬ ડિસેમ્બર ૧૭૯૧ના રોજ ઇંગ્લેન્ડના લંડન શહેરમાં થયો હતો. તેઓ "કમ્પ્યૂટર ના પિતા" તરીકે ઓળખાય છે.

== સંદર્ભ ==ટ

શ્રેણી:વૈજ્ઞાનિક
આર્કિમીડીઝ

**આર્કિમીડીઝ** ઉચ્ચાલન, તારકબળ, તરલતા, સ્ક્રૂ પંપ જેવી શોધોના પ્રણેતા વિજ્ઞાની હતા.
## સંદર્ભ 
* 

શ્રેણી:વૈજ્ઞાનિક
આંતરરાષ્ટ્રીય યુવાદિન

**આંતરરાષ્ટ્રીય યુવા દિન** (International Youth Day) આખા વિશ્વમાં ૧૨ ઓગસ્ટના રોજ ઉજવવામાં આવે છે. સૌ પ્રથમ વાર ઇ.સ. ૨૦૦૦ના વર્ષમાં આંતરરાષ્ટ્રીય યુવાદિનની ઉજવણીના આયોજનનો આરંભ કરવામાં આવ્યો હતો. વિભિન્ન દેશોમાં અલગ અલગ દિવસે પોતાના દેશના યુવાનોની કોઈ મહત્વપૂર્ણ ગતિવિધીની સ્મૃતિ રુપે આ દિવસ મનાવવામાં આવતો હોય છે. ભારતમાં યુવા દિન ૧૨ જાન્યુઆરીએ જ્યારે દક્ષિણ આફિક્રામાં યુવા દિન ૧૬ જૂનના દિવસે મનાવવામાં આવે છે.

## આ પણ જુઓ 
* રાષ્ટ્રીય યુવા દિન

## બાહ્ય કડીઓ 
* International Youth Day information on the United Nations website

શ્રેણી: મહત્વના દિવસો
વાદળ ફાટવું

**વાદળ ફાટવું**, (અન્ય નામઃ મેઘસ્ફોટ, મૂસળધાર વૃષ્ટિ) વરસાદનું એક વરવું રૂપ છે. આ ઘટનામાં વરસાદની સાથે ક્યારેક ક્યારેક ગર્જના સાથે કરા પણ પડતા હોય છે. સામાન્યત: વાદળ ફાટવાને કારણે માત્ર થોડી મિનિટના સમયમાં જ મૂસળધાર વરસાદ થતો હોય છે, પરંતુ આ વખતે એટલું પાણી વરસે છે કે તે ક્ષેત્રમાં પૂર જેવી પરિસ્થિતિ ઉત્પન્ન થઇ જતી હોય છે. વાદળ ફાટવાની ઘટના આશરે પૃથ્વીની સપાટીથી ૧૫ કિલોમીટર જેટલી ઊંચાઈ પર થતી હોય છે, આને કારણે થતી વર્ષા લગભગ ૧૦૦ મિલીમીટર પ્રતિ કલાક જેટલા  ભારે દરથી થતી હોય છે. થોડી જ મિનિટ જેટલા સમયમાં ૨ સેન્ટિ મીટરથી પણ અધિક વર્ષા થતી હોય છે, જેને કારણે ભારે તબાહી થતી હોય છે.

## કારણ 
### માર્ગમાં અવરોધ 
મોસમ વિજ્ઞાન અનુસાર જ્યારે વાદળ ભારે માત્રામાં આદ્રતા એટલે કે પાણી લઇને આસમાનમાં ચાલતાં હોય અને તેના માર્ગમાં કોઈ બાધા આવી જાય છે, ત્યારે વાદળ અચાનક ફાટી પડે છે, એટલે કે સંઘનન ખુબ જ ઝડપથી થતું હોય છે. આ સ્થિતિમાં એક સીમિત વિસ્તારમાં કેટલાઈ લાખ લીટર પાણી એક સાથે ધરતી પર પડતું હોય છે, જેના કારણે તે ક્ષેત્રમાં તેજ વહેણ ધરાવતું પૂર ધસમસતું આવે છે. આ પાણીના તેજ પ્રવાહના રસ્તામાં આવતી દરેક વસ્તુ ક્ષતિગ્રસ્‍ત થઇ જતી હોય છે. ભારત દેશના સંદર્ભમાં જોઇએ તો દર વરસે ચોમાસાના સમયે ભેજ લઇને જતાં વાદળો ઉત્તર દિશા તરફ આગળ વધે છે, ત્યારે હિમાલય પર્વતમાળાના પર્વતો એક મોટા અવરોધકના રૂપમાં સામે આવતા હોય છે.

### ગરમ હવા સાથે અથડાવું 
જ્યારે કોઈ ગરમ હવા નો પ્રવાહ આવા વાદળ સાથે અથડાઇ છે ત્યારે પણ તેના ફાટવાની શક્યતાઓ વધી જાય છે. ઉદાહરણ તરીકે જોઇએ તો ૨૬ જુલાઈ, ૨૦૦૫ના દિવસે મુંબઈ શહેરમાં વાદળ ફાટવાની ઘટના થઇ હતી, ત્યારે ત્યાં વાદળ કોઇ પર્વત જેવી ઠોસ વસ્‍તુ સાથે નહીં પરંતુ ગરમ હવા સાથે ટકરાયા હતા.

## ભારતીય ઉપમહાદ્વીપમાં ઘટનાઓ 
ભારત દેશમાં બંગાળની ખાડી અને અરબ સાગર માંથી આવતાં ચોમાસાનાં વાદળો જ્યારે ઉત્તર દિશા તરફ આગળ વધતાં હોય, ત્યારે તેઓનુ હિમાલય પર્વતમાળા ક્ષેત્રમાં ફાટવાનું જોખમ સૌથી અધિક રહેતું હોય છે. જ્યારે આ વાદળ હિમાલય પર્વતમાળાના પહાડો સાથે ટકરાઇને ફાટે છે ત્યારે તે ક્ષેત્રમાં ૭૫ મિમી/કલાકના દરથી વરસાદ થતો હોય છે. 

ભારત દેશમાં વાદળ ફાટવાની સૌથી વધારે ઘટનાઓ હિમાચલ પ્રદેશમાં થતી હોય છે.  ૨૬ જુલાઈ ૨૦૦૫ના રોજ ભારતની આર્થિક રાજધાની મુંબઈમાં વાદળ ફાટવાની ઘટના થઇ જેના કારણે આખું શહેર જળમય થઇ ગયું હતું. એવી જ રીતે ૧૮ જુલાઈ ૨૦૦૯ના દિવસે પાકિસ્તાનમાં આવેલા શહેર કરાચી ખાતે વાદળ ફાટવાને કારણે ભારે તબાહી થઈ હતી, જ્યાં માત્ર બે કલાક જેટલા સમયમાં ૨૫૦ મિમી વર્ષા નોંધાઈ હતી. 

૬ ઓગસ્ટ, ૨૦૧૦ના રોજ ભારતીય રાજ્ય જમ્મૂ અને કશ્મીરમાં આવેલા લદ્દાખ ક્ષેત્રના મુખ્ય શહેર લેહમાં ઉપરાઉપરી ઢંગથી ફાટેલાં કેટલાંય વાદળોએ લગભગ આખા પુરાણા લેહ શહેરને તબાહ કરી દિધું. આ ઘટનામાં ૧૧૫ લોકોનાં મૃત્યુ થયાં તેમ જ ૩૦૦થી પણ વધારે લોકો ઘાયલ થયા હતા.

## વિશ્વની મુખ્ય ઘટનાઓ 
## બાહ્ય કડીઓ 
*વાદળ ફાટવું એટલે શું, તેના કારણે આટલી બધી ખાનાખરાબી કેમ થાય છે? 

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:વિજ્ઞાન
શ્રેણી:કુદરતી ઘટનાઓ
હમીરપુરા (તા. સાંતલપુર)

**હમીરપુરા (તા. સાંતલપુર)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સાંતલપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. હમીરપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શ્રેણી:સાંતલપુર તાલુકો
રાષ્ટ્રીય યુવા દિન

thumb|227x227px|રામકૃષ્ણ મિશન આશ્રમ હાઇસ્કૂલ ખાતે રાષ્ટ્રીય યુવા દિનની ઉજવણીમાં બાળકોની સ્વામી વિવેકાનંદ જેવી વેશભૂષા
વિશ્વના અધિકાંશ દેશોમાં કોઈ ને કોઈ દિન યુવા દિનના રૂપમાં મનાવવામાં આવતો હોય છે. ભારત દેશમાં સ્વામી વિવેકાનંદની જન્મ જયંતી, અર્થાત ૧૨મી જાન્યુઆરીના દિવસને પ્રતિવર્ષ **રાષ્ટ્રીય યુવા દિન**ના રૂપમાં મનાવવામાં આવે છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘના નિર્ણયાનુસાર ઇ. સ. ૧૯૮૫ના વર્ષને *આંતરરાષ્ટ્રીય યુવા વર્ષ* ઘોષિત કરવામાં આવ્યું. આ ઘટનાના મહત્ત્વનો વિચાર કરતાં ભારત સરકાર તરફથી પણ ઘોષણા કરવામાં આવી કે ઇ. સ. ૧૯૮૫થી ૧૨ જાન્યુઆરી એટલે કે સ્વામી વિવેકાનન્દ જયંતીનો દિવસ રાષ્ટ્રીય યુવા દિન તરીકે દેશભરમાં સર્વત્ર મનાવવામાં આવશે. 

આ બાબતના સંદર્ભમાં ભારત સરકારનો વિચાર હતો કે, 

*એવો અનુભવ થાય છે કે સ્વામીજીના દર્શન તેમ જ સ્વામીજીના જીવન તથા કાર્ય પશ્ચાત નિહિત એમનો આદર્શ—એ જ ભારતીય યુવકો માટે પ્રેરણાનો ખુબ જ મોટો સ્રોત હોય શકે છે.*

આ દિવસે દેશ ભરમાં આવેલાં વિદ્યાલયો તેમ જ મહાવિદ્યાલયોમાં તરહ-તરહના કાર્યક્રમ યોજવામાં આવે છે; રેલીઓ કાઢવામાં આવે છે; યોગાસનની સ્પર્ધા આયોજિત કરવામાં આવે છે; પૂજા-પાઠ કરવામાં આવે છે; વ્યાખ્યાનના કાર્યક્રમ યોજવામાં આવે છે; વિવેકાનન્દ સાહિત્યને લગતાં પ્રદર્શનો ભરવામાં આવે છે.

## મહત્વ
વાસ્તવમાં સ્વામી વિવેકાનન્દ આધુનિક માનવના આદર્શ પ્રતિનિધિ છે. વિશેષ કરીને ભારતીય યુવકો માટે સ્વામી વિવેકાનન્દ કરતાં વધારે યોગ્ય બીજા કોઈ નેતા નહીં હોય શકે. એમણે આપણને કેટલીક એવી વસ્તુઓ આપી છે જે આપણામાં પોતાના ઉત્તરાધિકારના રૂપમાં પ્રાપ્ત થયેલી પરંપરાઓ પ્રતિ એક પ્રકારનું અભિમાન જાગ્રત કરી દે છે. સ્વામીજીએ જે કંઈ પણ લખ્યું છે, તે આપણા માટે હિતકર છે અને હોવું જ જોઈએ તથા આ લેખન ભવિષ્યમાં આવનારા લાંબા સમય સુધી આપણને પ્રભાવિત કરતું રહેશે. પ્રત્યક્ષ યા અપ્રત્યક્ષ રૂપમાં એમણે વર્તમાન ભારતને દૃઢ રૂપથી પ્રભાવિત કર્યું છે. ભારત દેશની યુવા પેઢી સ્વામી વિવેકાનન્દ તરફથી નિઃસૃત થનારા જ્ઞાન, પ્રેરણા તેમ જ તેજના સ્રોત દ્વારા લાભ ઉઠાવશે.

## આ પણ જુઓ 
*આંતરરાષ્ટ્રીય યુવાદિન - ૧૨ ઓગસ્ટના રોજ વિશ્વભરમાં મનાવવામાં આવે છે.
શ્રેણી : ભારત
શ્રેણી: મહત્વના દિવસો
રૂઢિપ્રયોગ

**રૂઢિપ્રયોગ** એવી અભિવ્યકિત, શબ્દ અથવા શબ્દ સમૂહ છે જે તેમાં રહેલા શબ્દના શાબ્દિક અર્થ અથવા તેની શાબ્દિક વ્યાખ્યા કરતાં અલગ અને સામાન્ય વપરાશના સંદર્ભમાં અલંકારિક અર્થ ધરાવે છે. એક અંદાજ મુજબ અમેરિકન અંગ્રેજીમાં લગભગ ૨૫,૦૦૦ જેટલા રૂઢિપ્રયોગિક અભિવ્યક્તિ છે.

ભાષાવિજ્ઞાનમાં રૂઢિપ્રયોગોને સામાન્ય રીતે વાકયરચનાના સિદ્ધાંતો સાથે વિરોધાભાસ ધરાવતા અલંકાર તરીકે માનવામાં આવે છે, જો કે આ માન્યતા પણ ચર્ચાસ્પદ રહી છે. જહોન સઇદે "રૂઢિપ્રયોગ"ને એવા શબ્દસમૂહ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કર્યો છે જેમાં શબ્દો એકબીજા સાથે ત્યાં સુધી જોડાયેલા રહે છે જયાં સુધી તેનું રૂપાંતરણ થઇને એક નિશ્ચિત અર્થ તેની સાથે ન જોડાય. આ શબ્દસમૂહ - સામાન્ય રીતે સાથે ઊપયોગમાં લેવામાં આવતા શબ્દોનો સમૂહ - શબ્દ સમૂહમાં રહેલા દરેક શબ્દને પુનઃવ્યાખ્યાયિત કરીને *રૂઢિપ્રાયોગિક અભિવ્યકિત*  બને છે. આ શબ્દો *રૂઢિપ્રયોગ*  તરીકે પોતાનો આગવો અર્થ ઊભો કરે છે. વધુમાં રૂઢિપ્રયોગ એવી અભિવ્યકિત, શબ્દ કે શબ્દસમૂહ છે જેનો અર્થ તેમાં રહેલા શબ્દોના શાબ્દિક અર્થથી અલગ હોય છે. જયારે બોલનાર વ્યકિત રૂઢિપ્રયોગનો ઊપયોગ કરે છે ત્યારે સાંભળનાર વ્યકિતને તે અલંકારનું પહેલેથી જ્ઞાન ન હોય તો તે ભૂલથી તે શબ્દોના શાબ્દિક અર્થ સમજણમાં લે તેવી શકયતા છે. સામાન્ય રીતે રૂઢિપ્રયોગોનું યોગ્ય રીતે ભાષાંતર થઇ શકતું નથી, કેટલાક કિસ્સાઓમાં રૂઢિપ્રયોગોનું અન્ય ભાષામાં ભાષાંતર કરવામાં આવે ત્યારે અર્થ બદલાઇ જાય છે અથવા તો તે ગેરમાર્ગે દોરનારું બની જાય છે.

## આ પણ જુઓ 
* શબ્દકોશ

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* અંગ્રેજી રૂઢિપ્રયોગો અને રૂઢિપ્રાયોગિક અભિવ્યક્તિનો શબ્દકોશ
ઈડન પાર્ક, લંડન

**ઇડન પાર્ક (અંગ્રેજી:Eden Park)** એ ઈંગ્લેન્ડના મુખ્ય શહેર લંડન ખાતે આવેલું એક સ્થળ છે, જે લંડન બરો ઓફ બ્રોમલી  તરીકે ઓળખાતા વિસ્તારમાં આવેલું છે. આ સ્થળ એક પરાંનો વિસ્તાર (સબર્બન એરિયા) છે જે પશ્ચિમ વિકહામ, એલ્મર્સ એન્ડ અને શર્લી નામના વિસ્તારોની વચ્ચે આવેલું છે.

બેથલહામ રોયલ હોસ્પિટલ આ સ્થળની નજીકમાં આવેલી છે.

## નજીકનાં સ્થળો 
* પશ્ચિમ વિકહામ (:en:West Wickham)
* એલ્મર્સ એન્ડ (:en:Elmers End)
* શર્લી, લંડન (Shirley)
* બેકનહામ (:en:Beckenham)
* લેન્ગલી પાર્ક સ્કૂલ ફોર બોઇઝ :en:Langley Park School for Boys)
* લેન્ગલી પાર્ક સ્કૂલ ફોર ગર્લ્સ :en:Langley Park School for Girls)

## નજીકનાં સ્ટેશનો 
* ઇડન પાર્ક રેલ્વે સ્ટેશન (:en:Eden Park railway station)
* વેસ્ટ વિકહામ રેલ્વે સ્ટેશન (:en:West Wickham railway station)
* એલ્મર્સ એન્ડ રેલ્વે સ્ટેશન (:en:Elmers End station)

## બાહ્ય કડીઓ 
* ઇડન પાર્કની ઐતિહાસિક તસવીરો 

શ્રેણી:ઇંગ્લેન્ડ
શ્રેણી:લંડન
ભાવભાવેશ્વર મહાદેવ, બરુમાળ

**ભગવાન ભાવભાવેશ્વર મહાદેવ**નું ધામ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા પાંચ તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ધરમપુર તાલુકામાં આવેલા બરુમાળ ગામમાં આવેલું છે.

સહ્યાદ્રી પર્વતમાળાની ગિરિકંદરાઓ વચ્ચે આવેલા આ સુંદર યાત્રાધામ ખાતે  ત્રયોદશ એટલે કે તેરમા જ્યોતિર્લિંગ તરીકે ઓળખાવાયેલા ભગવાન ભાવભાવેશ્વરનું અષ્ટધાતુમાંથી બનાવવામાં આવેલું શિવલિંગ છે, જેનાં દર્શન માટે લાખોની સંખ્યામાં ભાવિકો આવે છે.

## શિવલિંગ 
અહીં આવેલા શિવલિંગની પહેલી વિશેષતા તેરમા જ્યોતિર્લિંગ તરીકેની છે. મહાદેવજીના શિવલિંગની બીજી વિશેષતા એના અષ્ટ ધાતુમાંથી કરવામાં આવેલા નિર્માણની છે. આ શિવલિંગ સુવર્ણ, પારદ, જસત, તામ્ર, સીસું, રજત, લોહ અને બંગ એમ આઠ પવિત્ર ધાતુઓમાંથી બનાવવામાં આવેલું છે. આ વજનદાર શિવલિંગ પર અભિષેક કરી તેનું પાણી ગ્રહણ કરવાથી આયુર્વેદિક અસર થવાને કારણે રોગો પણ નિયંત્રણમાં રહે છે એમ કહેવાય છે.

## સંકુલમાં અન્ય મંદિરો 
ભાવભાવેશ્વર મહાદેવના સાનિધ્યમાં આ સંકુલમાં ૪૫ જેટલાં દેવીદેવતાઓની મનોહર પ્રતિમાઓની પ્રાણપ્રતિષ્ઠા વિધિવત રીતે કરવામાં આવેલ છે. મંદિરની પાછળના ભાગમાં એક જ સ્થાને દ્વાદશ જ્યોતિર્લિંગની સાથે ભાવભાવેશ્વર મહાદેવ એમ તેર મહાદેવનાં શિવલિંગ પ્રસ્થાપિત કરવામાં આવેલાં છે.

## અન્ય પ્રવૃત્તિઓ 
બ્રહ્મલીન સ્વામી અખંડાનંદજી મહારાજની પ્રેરણા અને આશીર્વાદથી આશરે ૧૦ વર્ષ પૂર્વે સ્વામી વિદ્યાનંદ સરસ્વતીજી દ્વારા આ ધામની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી. વિદ્યાનંદજીના જણાવ્યા અનુસાર આસપાસના વિસ્તારમાં શિક્ષણ માટેના ઘણાં સંકુલો પણ તૈયાર કરવામાં આવ્યાં છે. આ ઉપરાંત અહીં ૧૧પ જેટલી ગાયો સાથેની અદ્યતન એવી ગૌશાળા પણ તૈયાર થઇ રહી છે.

શ્રેણી:ગુજરાતનાં શિવાલયો
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
નારણપુર

**નારણપુર** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના ઉચ્છલ  તાલુકાનું ગામ છે. નારણપુર ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસીઓ વસે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી, સરકારી દવાખાનું , આશ્રમ શાળા, બજાર વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન, માછીમારી જેવા કાર્યો કરે છે.નારણપુર એ ઉચ્છલ-નીઝર ધોરીમાર્ગ પરનું મુખ્ય અને ઉચ્છલ પછીનું તે સૌથી વિકસીત ગામ છે.વિસ્તાર અને વસ્તીમાં તે ઉચ્છલ તાલુકા પ્રથમ ક્રમે આવતું ગામ છે. કારણ કે તે ૭ નાનાં-નાનાં ગામોનું બનેલુ ગામ છે તેને "સાતપાડા" પણ કહેવામાં આવે છે. અંહી નાનું બજાર પણ ભરાય છે જ્યાં આસપાસનાં ગામનાં લોકો ખરીદી કરવા આવે છે, નારણપુર ગામ નેસુ નદીના કિનારે વસેલુ છે. વિસ્તારની દ્રષ્ટીએ મોટું ગામ હોવાથી મોગલબારા થી શરૂ કરીને વેલદા ગામ સુધીનાં જંગલોમાં આવેલા નાના-નાના ગામો કે જેને પંચાયતની વ્યવસ્થા મળી નથી તેનું સંચાલનં અંહીની પંચાયત થી કરવામાં આવે છે. વળી આ ગામમાં નેસુ નદીનાં કિનારે "નેસુનદી-વોટર સ્ટેશન" સ્થાપ્વામાં આવ્યું છે.

## જોવાલાયક સ્થળો 
**નેસુનદી-વોટર સ્ટેશન** : *ગુજરાત સરકાર*નો આ મહત્વનો પ્રોજેક્ટ નેસુ નદી પર સ્થાપવામાં આવ્યો છે. જેમાં નેસુ નદીમાંથી પાણી ખેંચીને તેનું શુદ્ધિકરણ કરી  પાઇપલાઇન દ્વારા અન્ય નજીકનાં ગામોમાં પહોંચાડવામાં આવે છે.**નારણપુર નો મેળો :**આ ગામમાં વાઘદેવ તથા નંદુરો દેવ જેવા તહેવારોના સમયે અહીં સ્થાનીક નાનો મેળો ભરાય છે. જેમાં રોડાલી(આદીવાસી નૃત્ય નાટકો), પથ્થરમાંથી બનાવેલી વસ્તુઓ જેવી કે સીલ-બટ્ટા, ખલ-દસ્તો, ઘંટી તથા નાની ચકડોળોનું વિશેષ આકર્ષણ હોય છે.

શ્રેણી:ઉચ્છલ તાલુકો
કેરળની વાસ્તુકલા

[thumb|right|200px| [તિરુવનંતપુરમ્ રેલ્વે મથકની ઇમારત]]
thumb|right|200px| કોચીન આંતરરાષ્ટ્રીય વિમાન મથકની ઈમારત
thumb|right|200px| ૨૦૦૦ વર્ષ પુરાણૂં જનાર્દનસ્વામી મંદિર (વરકલા ખાતે)
thumb|right|200px| તિરુવનંતપુરમ્ ખાતે પદ્મનાભસ્વામીનું મંદિર

કેરળની વાસ્તુ કલા વિશિષ્ટ પ્રકારની જોવા મળે છે. આની વિશેષતા લાલિત્ય છે જેનાં ઉત્તમ ઉદાહરણો છે મંદિરો અને પ્રાચીન ઇમારતો. આ મંદિરો તથા પ્રાચીન ઇમારતોનું નિર્માણ વાસ્તુવિદ્યા વિધિ અનુસાર કરવામાં આવેલું છે. કેરલીય વાસ્તુકલાના સૌન્દર્યની અભિવ્યક્તિ કેવળ મંદિરોમાં જ નહીં પરંતુ ગિરજાઘરો (ચર્ચ) તથા મસ્જિદોમાં પણ જોવા મળે છે. કેરળનાં મુખ્ય વાસ્તુકલા સાથે સંબંધિત ગ્રંથો આ પ્રમાણે છે - તન્ત્ર સમુચ્ચયમ, શિલ્પચન્દ્રિકા, મનુષ્યલય ચન્દ્રિકા વગેરે.

શ્રેણી:કેરળ
ક્રોએશિયન ભાષા

રાજભાષા **ક્રોએશિયન** દક્ષિણ પૂર્વ યુરોપ માં પાનોનિયન પ્લેન, બાલ્કન્સ અને ભૂમધ્ય સાગર ની વચ્ચે વસેલ એક દેશ છે. દેશ ની રાજધાની અને સૌથી મોટું શહેર જગરેબ છે.ક્રોએશિયા, સ્લોવેનિયા.
* ઈષૉ-૬૩૯-૧=હ્ર્
* ઈષૉ-૬૩૯-૨=હ્ર્વ્/સ્ચ્ર્
* ઈષૉ-૬૩૯-૩=હ્ર્વ્
* ષીળ્=ઃઋવ્

right|300px|ક્રોએશિયન
thumb|right|250px|ક્રોએશિયન ૧૦૦૦-૧૧૦૦ 
thumb|right|150px|ક્રોએશિયન ૧૨૦૦
thumb|right |200px|ક્રોએશિયન (મિસલ્) ૧૩૬૮
thumb|right| 200px|ક્રોએશિયન ૧૩૮૦-૧૪૦૦

Image:Latin alphabet Aa.svg|(**a**)
Image:Latin alphabet Bb.svg|(**be**)
Image:Latin alphabet Cc.svg|(**ce**)
Image:Latin alphabet Čč.png|(**če**)
Image:Latin alphabet Ćć.svg|(**će**)
Image:Latin alphabet Dd.svg|(**de**)
Image:Latin alphabet Dždž.png|(**dže**)
Image:Latin alphabet Đđ.svg|(**đe**)
Image:Latin alphabet Ee.svg|(**e**)
Image:Latin alphabet Ff.svg|(**ef**)
Image:Latin alphabet Gg.svg|(**ge**)
Image:Latin alphabet Hh.svg|(**ha**)
Image:Latin alphabet Ii.svg|(**i**)
Image:Latin alphabet Jj.svg|(**je**)
Image:Latin alphabet Kk.svg|(**ka**)
Image:Latin alphabet Ll.svg|(**el**)
Image:Latin alphabet Ljlj.png|(**elj**)
Image:Latin alphabet Mm.svg|(**em**)
Image:Latin alphabet Nn.svg|(**en**)
Image:Latin alphabet Njnj.png|(**enj**)
Image:Latin alphabet Oo.svg|(**o**)
Image:Latin alphabet Pp.svg|(**pe**)
Image:Latin alphabet Rr.svg|(**er**)
Image:Latin alphabet Ss.svg|(**es**)
Image:Latin alphabet Šš.png|(**eš**)
Image:Latin alphabet Tt.svg|(**te**)
Image:Latin alphabet Uu.svg|(**u**)
Image:Latin alphabet Vv.svg|(**ve**)
Image:Latin alphabet Zz.svg|(**ze**)
Image:Latin alphabet Žž.png|(**že**)
Image:Latin alphabet i+e.svg|(*i(j)e*)
Image:Latin alphabet r+r.svg|(*ŕ*)

* ક્રોએશિયન
* ક્રોએશિયન-ઍન્ગ્લિશ્

શ્રેણી:ભાષાઓ
સાગુઆરો (થોર)

**સાગુઆરો** એ એક જાતની વનસ્પતિ છે. આ થોર (કેકટસ)ની એક જાત ગણાય છે. આ જાતના થોર ખાસ રણપ્રદેશમાં જોવા મળે છે. આમાં પર્ણ નહીંવત અને જાડી છાલની શાખાઓ હોય છે.

અમેરિકાના એરિઝોનાના રણપ્રદેશમાં થતા સાગુઆરો થોર ખુબ જ વધુ ઊંચાઇ (૪૫ ફુટ જેટલી એટલે કે ચારથી પાંચ માળ જેટલી) ધરાવતા હોય છે. એટલું જ નહીં પણ ૧૫૦ વર્ષ જેટલું લાંબુ જીવે પણ છે. આ કેકટસનું થડ ૧૦ ફુટનો પરિઘ ધરાવે છે.

આ થોર ઉપર પીળા રંગનાં આકર્ષક દેખાવનાં ફુલ બેસે છે અને સુંદર ભુરા રંગનાં બોર જેવાં ફળ થાય છે. પાકાં ફળ ખાવામાં મીઠાં લાગે છે. આ વનસ્પતિના થડમાં ઘણાં જીવજંતુઓ પોલાણ કરી ત્યાં પોતાનું રહેઠાણ બનાવે છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
* અંગ્રેજી વિક્સનરી પર સાગુઆરો 
* Flora of North America: *Carnegiea gigantea* 
* Jepson Flora Project: *Carnegiea gigantea*
* Calphotos: *Carnegiea gigantea*
* USDA Plants Profile: *Carnegiea gigantea* 
* AMNH Young Naturalist report

શ્રેણી:મેક્સિકો
શ્રેણી:રણની વનસ્પતિ
શ્રેણી:વનસ્પતિ
શ્રેણી:વનસ્પતિશાસ્ત્ર‎
લીમગામડા (તા. સાંતલપુર)

**લીમગામડા (તા. સાંતલપુર)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સાંતલપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. લીમગામડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શ્રેણી:સાંતલપુર તાલુકો
ભારત સરકાર

**ભારત સરકાર**, કે જે અધિકૃત રીતે **સંઘીય સરકાર** તથા સામાન્ય રીતે **કેન્દ્રીય સરકાર** કે **કેન્દ્ર સરકાર** એવા નામથી ઓળખાય છે, તે ૨૮ રાજ્યો તથા ૮ કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશોના સંઘીય એકમ કે જે સંયુક્ત રૂપે ભારતીય ગણરાજ્ય કહેવાય છે, તેનું નિયંત્રક સત્તામંડળ છે. ભારતીય બંધારણ દ્વારા સ્થાપિત ભારત સરકાર નવી દિલ્હી, દિલ્હી ખાતેથી કાર્ય કરે છે.

ભારત દેશના નાગરિકો સાથે સંબંધિત મૂળભૂત, દીવાની અને ફોજદારી કાનૂન જેવી નાગરિક પ્રક્રિયા સંહિતા, ભારતીય દંડ સંહિતા, અપરાધ પ્રક્રિયા સંહિતા વગેરે મુખ્યત્વે સંસદ દ્વારા બનાવવામાં આવે છે. સંઘ અને દરેક રાજ્ય સરકાર ત્રણ અંગો: કારોબારી, ધારાસભા અને ન્યાયતંત્ર અંતર્ગત કામ કરતી હોય છે. સંઘીય અને રાજ્ય સરકારો પર લાગુ કાનૂની પ્રણાલી મુખ્યત્વે બ્રિટિશ સામાન્ય અને વૈધાનિક કાનૂન પર આધારિત છે. ભારત સરકાર કેટલાક અપવાદો સહિત આંતરરાષ્ટ્રીય ન્યાયાલયની ન્યાય અધિકારિતાનો સ્વીકાર કરે છે. સ્થાનિક સ્તર પર પંચાયતી રાજ પ્રણાલી દ્વારા શાસનનું વિકેન્દ્રીકરણ કરવામાં આવેલું છે.

ભારતનું બંધારણ ભારત દેશને એક સાર્વભૌમિક, સમાજવાદી ગણરાજ્ય તરીકેની ઓળખ આપે છે. ભારત એક લોકતાંત્રિક ગણરાજ્ય છે, જેની દ્વિગૃહી સંસદ વેસ્ટમિન્સ્ટર શૈલીની સંસદીય પ્રણાલી દ્વારા સંચાલિત છે.

## સરકારના મુખ્ય અંગો 

File:Glimpses of the new Parliament Building, in New Delhi (2).jpg|ધારાસભા: સંસદ ભવન
File:The President of India, Smt Droupadi Murmu administered the Oath of Office of Vice President of India to Shri C. P. Radhakrishnan at a Swearing-in-Ceremony held at Ganatantra Mandap, in Rashtrapati Bhavan on September 12, 2025.jpg|કારોબારી: રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ (મધ્યમાં), ઉપરાષ્ટ્રપતિ સી. પી. રાધાકૃષ્ણન (ડાબે) અને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી
File:Supreme Court of India - 200705.jpg|ન્યાયતંત્ર: સર્વોચ્ચ અદાલત

ભારતીય શાસન વ્યવસ્થામાં સત્તાનું વિભાજન ત્રણ મુખ્ય અંગોમાં કરવામાં આવ્યું છે:

# ધારાસભા (Legislature): ભારતની સંસદ દ્વિગૃહી છે, જેમાં ઉપલું ગૃહ 'રાજ્ય સભા' અને નીચલું ગૃહ 'લોક સભા' છે. રાજ્ય સભામાં ૨૫૦ સદસ્યો હોય છે, જ્યારે લોક સભામાં ૫૪૩ સદસ્યો હોય છે. કાયદા ઘડવાનું અને તેમાં સુધારા કરવાનું કાર્ય ધારાસભા કરે છે.
# કારોબારી (Executive): કારોબારીમાં રાષ્ટ્રપતિ, વડાપ્રધાન અને મંત્રીમંડળનો સમાવેશ થાય છે. ભારતના રાષ્ટ્રપતિ દેશના બંધારણીય વડા છે, પરંતુ વાસ્તવિક સત્તા વડાપ્રધાન અને તેમના મંત્રીમંડળ પાસે હોય છે. રાષ્ટ્રપતિની ભૂમિકા મુખ્યત્વે ઔપચારિક હોય છે, અને તેઓ વડાપ્રધાનની સલાહ અનુસાર કાર્ય કરે છે. વહીવટી તંત્રનું સંચાલન અને કાયદાઓનો અમલ કરાવવાની જવાબદારી કારોબારીની છે.
# ન્યાયતંત્ર (Judiciary): ભારતનું ન્યાયતંત્ર સ્વતંત્ર અને એકીકૃત છે. સર્વોચ્ચ અદાલત (સુપ્રીમ કોર્ટ) દેશની સૌથી મોટી અદાલત છે. તે બંધારણના રક્ષક તરીકે કાર્ય કરે છે અને કેન્દ્ર તથા રાજ્યો વચ્ચેના વિવાદોનો ઉકેલ લાવે છે. આ ઉપરાંત રાજ્યોમાં વડી અદાલતો (હાઈ કોર્ટ) અને જિલ્લા સ્તરે જિલ્લા અદાલતો કાર્યરત છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:રાજનીતિ
શ્રેણી:સમાજશાસ્ત્ર
શ્રેણી:ભારત સરકાર
સર દોરાબજી તાતા

**સર દોરાબજી તાતા** (૨૭ ઓગસ્ટ ૧૮૫૯ – ૩ જૂન ૧૯૩૨) બ્રિટિશ રાજના ભારતીય ઉદ્યોગપતિ હતા. તેમણે તાતા જૂથના ઇતિહાસ તેમ જ વિકાસમાં ચાવીરૂપ ભૂમિકા ભજવી હતી. બ્રિટીશ ભારતમાં ઉદ્યોગ ક્ષેત્રે તેમના યોગદાન બદલ તેમને ૧૯૧૦માં **નાઈટ**ની પદવી આપવામાં આવી હતી.

## જીવન પરિચય 
જમશેદજી તાતાના સૌથી મોટા પુત્ર દોરાબજીનો જન્મ ૨૭મી ઓગસ્ટ, ૧૮૫૯ના રોજ થયો હતો. એમનું શિક્ષણ - દીક્ષા કેમ્બ્રિજ વિશ્વવિદ્યાલયમાં થઈ હતી. ઇ. સ. ૧૯૦૪ના વર્ષમાં તેમના પિતા જમશેદજી તાતાના મૃત્યુ બાદ પોતાના પિતાનાં સપનાંઓ સાકાર કરવા માટેનું બીડું એમણે ઉઠાવ્યું હતું. લોખંડની ખાણોનું મોટા ભાગનું સર્વેક્ષણ એમના જ નિર્દેશન હેઠળ પૂર્ણ થયું હતું. તેઓ તાતા સમૂહના પહેલા ચેરમેન બન્યા અને ઇ. સ. ૧૯૦૮થી ઇ. સ. ૧૯૩૨ સુધી ચેરમેન બની રહ્યા. સાક્ચી નામના સ્થળને એક આદર્શ શહેરના રૂપમાં વિકસિત કરવાને માટે એમની મુખ્ય ભૂમિકા રહી છે, કે જે શહેર પાછળથી જમશેદપુરના નામ વડે ઓળખ પામ્યું. ઇ. સ. ૧૯૧૦ના વર્ષમાં એમને બ્રિટિશ સરકાર દ્વારા નાઈટહુડ ખિતાબ દ્વારા સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. 

શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:ગુજરાતી ઉદ્યોગપતિઓ
કેમ્બ્રિજ વિશ્વવિદ્યાલય

**કેમ્બ્રિજ વિશ્વવિદ્યાલય** કે **કેંબ્રિજ વિશ્વવિદ્યાલય** ઈંગ્લેન્ડમાં આવેલા કેમ્બ્રિજ શહેરમાં આવેલું એક જગતભરમાં જાણીતું વિશ્વવિદ્યાલય છે. આ વિદ્યાલય અંગ્રેજીભાષી દેશો પૈકીનું બીજા ક્રમે આવતું સૌથી પુરાણું અને યૂરોપ ખંડમાંનું ચોથા ક્રમે આવતું સૌથી પુરાણું વિશ્વવિદ્યાલય છે.

પુરાણા દસ્તાવેજોમાં જણાવ્યા અનુસાર, ઇ. સ. ૧૨૦૯ના વર્ષમાં શહેરવાસીઓ સાથે થયેલા વિવાદને કારણે ઓક્સફર્ડ શહેર છોડીને બહાર નિકળેલા કેટલાક બુદ્ધિજીવીઓના સંગઠન દ્વારા આ વિશ્વવિદ્યાલયનો પાયો નાખવામાં આવ્યો હતો. ઑક્સફર્ડ અને કેમ્બ્રિજ વિશ્વવિદ્યાલયને સંયુક્ત રૂપમાં ઑક્સબ્રિજ કહેવામાં આવે છે. બ્રિટિશ સંસ્કૃતિ અને ઇતિહાસમાં વણાઇ ગયેલા આ બંન્ને વિશ્વવિદ્યાલયો વચ્ચે થતી પ્રતિદ્વંદિતાનો એક લાંબો ઇતિહાસ છે.

અકાદમીની રીતે જોતાં ક્રેબ્રિજ વિશ્વવિદ્યાલયની ગણના દુનિયાના પાંચ સર્વશ્રેષ્ઠ વિશ્વવિદ્યાલયોમાં કરવામાં આવે છે. વર્ષ ૨૦૦૯ સુધીમાં અભ્યાસ કરી ગયેલા આ વિશ્વવિદ્યાલયના છાત્રોમાં ૮૫ નોબલ પુરસ્કાર વિજેતાઓ શામેલ છે.

શ્રેણી:ઇંગ્લેન્ડ
શ્રેણી:વિદેશી યુનિવર્સિટીઓ
વાસ્કો દ ગામા

**વાસ્કો દ ગામા** યુરોપથી ભારત આવેલ પ્રથમ વહાણના કપ્તાન, સફળ અન્વેષક હતા. તેમનો જન્મ પોર્ટુગલમાં ૧૪૬૦ના વર્ષમાં થયો હતો. પોર્ટુગલ હેઠળના તાબાના ભારતમાં ટૂંકા સમયગાળા માટે તેઓ ૧૫૨૪માં વાઇસરોય નીમાયા હતા.

શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
પ્રતાપગઢ, રાજસ્થાન

**પ્રતાપનગર** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા રાજસ્થાન રાજ્યમાં આવેલું એક મહત્વનું નગર છે. પ્રતાપગઢ શહેરમાં રાજસ્થાન રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૩૩ (તેત્રીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક એવા પ્રતાપગઢ જિલ્લાનું વહીવટી મુખ્ય મથક આવેલું છે. 

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:રાજસ્થાન
શ્રેણી:રાજસ્થાનના જિલ્લા મથકો
પ્રતાપગઢ જિલ્લો, રાજસ્થાન

**પ્રતાપગઢ જિલ્લો** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા રાજસ્થાન રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૩૩ (તેત્રીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક જિલ્લો છે. પ્રતાપગઢ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક પ્રતાપગઢ શહેરમાં આવેલું છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:રાજસ્થાન
શ્રેણી:રાજસ્થાનના જિલ્લાઓ
ટાઇફોઇડ

thumb|200px|ટાયટાઇફોઈડ નો પ્રણેતા જીવાણુ, સાલ્મોનેલા ટાઇફી
**આંત્ર જ્વર** (અંગ્રેજી:*ટાઇફોઈડ*) જીવન માટે એક ખતરનાક રોગ છે જે સલમોનેલ્લા ટાયફી નામના જીવાણુથી થાય છે. ટાઇફોઈડને સામાન્યતઃ એંટીબાયોટિક દવાઓ દ્વારા રોકી શકાય છે અને એનો ઉપચાર કરી શકાય છે. હિંદીંઆં એને મિયાદી બુખાર પણ કહેવાય છે.  આના પ્રણેતા જીવાણુનું નામ સાલ્મોનેલા ટાઇફીમ્યૂરિયમ (સાલ્મોનેલા ટાઇફી) છે. આ રોગ વિશ્વ ના બધાં ભાગો માં થાય છે. આ કોઈ સંક્રમિત વ્યક્તિના મળથી મલિન થયેલા જળ કે ખાદ્ય-પદાર્થ ખાવા/પીવાથી થાય છે.

સલમોનેલ્લા ટાયફી કેવળ માનવ માત્રમાં જ જોવા મળે છે. આંત્ર જ્વર(ટાઇટાઇફોઈડ) પીડ઼િત વ્યક્તિ ની રક્ત ધારા અને ધમની માર્ગમાં જીવાણુ પ્રવાહિત થાય છે. આ સાથે જ અમુક સંવાહક કહેવાતા વ્યક્તિ આંત્ર જ્વર(ટાઇટાઇફોઈડ) થી ઠીક થઈ જાય છે. પરંતુ તો પણ તમનામાં જીવાણુ રહે છે. આ પ્રકારે બીમાર અને સંવાહક બનેં વ્યક્તિઓ ના મળ થી સલમોનેલ્લા ટાયફી નિસૃત થાય છે. સલમોનેલ્લા ટાયફી ફૈલાવા વાળા વ્યક્તિઓ દ્વારા પ્રયોગ કરેલ અથવા પકડાયેલ  ખાદ્ય અથવા પેય પદાર્થ પીવા કે સલમોનેલ્લા ટાયફી સે સંદૂષિત પાણી થી નહાવાથી કે પાણી થી ખાદ્ય સામગ્રી ધોઈ ખાવા થી આંત્ર જ્વર(ટાઇફોઈડ) થઈ શકે છે. અતઃ આંત્ર જ્વર (ટાઇફોઈડ) સંસારના એવા સ્થાનોમાં અધિક જોવા મળે છે, જ્યાં હાથ ધોવાની પરંપરા ઓછી જોવા મળે છે તથા જ્યાં પાણી, મળવાહક ગંદકી થી પ્રદૂષિત થાય છે. જેવા સલમોનેલ્લા ટાયફી જીવાણુ ખાવામાં કે પીવામાં આવી જાય ત્યારે તેઓ રક્ત ધારામાં જઈ અનેક ગણા વધી જાય છે. શરીરમાં તાવ આવવા તથા અન્ય સંકેત કે લક્ષણ દેખાવા માંડે છે.

## લક્ષણ
સામાન્યતઃ આંત્ર જ્વર(ટાઇટાઇફોઈડ) થી પીડ઼િત વ્યક્તિઓ ને લગાતાર ૧૦૩ સે ૧૦૪ ડિગ્રી ફેરેનહાઇટ નો તાવ રહે છે. તેમને નબળાઈ પણ મહેસૂસ થઈ શકે છે, પેટમાં દર્દ, માથામાં દર્દ અથવા ભૂખ ઓછી લાગી શકે છે. અમુક મામલામાં બીમાર વ્યક્તિ ને ચપટે દોદરે, ગુલાબી રંગ ના ચઠ્ઠા પડી શકે છે. વાસ્તવમાં આંત્ર જ્વર(ટાઇટાઇફોઈડ) ની બીમારી ના સંબંધમાં જાનવા માટે કેવળ એક ઉપાય છે કે મળ નો નમૂના કે લોહીના નમૂનામાં સલમોનેલ્લા ટાઇફીની તપાસ કરાય.

## બચાવ
આંત્ર જ્વર(ટાઇટાઇફોઈડ) ના બે મૌલિક ઉપાય છે-
* જોખમ ભરેલા ખાવા અને પીવાની  વસ્તુથી બચો
* આંત્ર જ્વર(ટાઇટાઇફોઈડ) ની રસી મુકાવો

પીવા ના પાણી ને પીતા સે પહેલા એક મિનટ સુધી ઉકાળી પીઓ. યદિ બર્ફ, બોતલ ના પાણી કે ઉકાળેલા પાણી થી બનેલ  ન હોય તો પેય પદાર્થ વિના બર્ફ પીઓ. સ્વાદિષ્ટ બર્ફીલા પદાર્થ ન ખાઓ જે પ્રદૂષિત પાણીથી બનેલ હોય. પૂરી રીતે ચડાવવામાં આવેલા અને ગરમ તથા વરાળ નિકળતી હોય તેવા ખાદ્ય પદાર્થ જ ખાઓ. કાચી શાક અને ફળ ન ખાઓ જેની છાલ કાઢવું સંભવ ન હોય. સલાડના શાક આસાનીથી પ્રદૂષિત થઈ જાય છે. જ્યારે છાલ કાઢી શકાતા કાચા શાક કે ફળ ખાઓ તો જાતે તેને છોલી ખાવ. (પહેલા હાથ સાબુથી ધોઈ લો) છોલીને ન ખાવ. જે દુકાનોં/સ્થાનોમાં ખાદ્ય પદાર્થ/પેય પદાર્થ સાફ સુથરા ન રખાતા હોય, ત્યાં થી લઈ ને ન ખાવ અને પીઓ.

## રસીકરણ
આના રોકથામ માટે એકમાત્ર ઉપચાર ટીકાકરણ છે. તો પણ ઘણાં વર્ષો પછી આંત્ર જ્વર (ટાઇટાઇફોઈડ) ના રસી નો પ્રભાવ ચાલ્યો જાય છે. જો પહલે ટીકા લગવાયો હોય તો પોતાના ડૉક્ટરથી તપાસ કરવી લેવી કે શું વર્ધક રસી મુકાવવાની  આવશ્યકતા તો નથી. રોગ પ્રતિરક્ષી દવાઓ આંત્ર જ્વર (ટાઇટાઇફોઈડ) ને રોકી નથી શકાતી, તેઓ કેવળ ઉપચારમાં સહાયક સિદ્ધ થઈ શકે છે.

## બાહરી સૂત્ર
*

શ્રેણી:જીવાણુ રોગ
શ્રેણી:તાવ
શ્રેણી:જલ સંક્રમણ રોગ

શ્રેણી:રોગ
પતંજલિ ચિકિત્સાલય

**પતંજલિ ચિકિત્સાલય** એ પાંડુરંગ શાસ્ત્રી આઠવલેની પ્રેરણાથી સ્થપાયેલા સ્વાધ્યાય પરિવાર દ્વારા કરવામાં આવતા સમાજોપયોગી સેવાના કેટલાક પ્રયોગો પૈકીનો એક અનોખો પ્રયોગ છે. આ પ્રયોગમાં પરિવારના સભ્યમાંથી જે ડૉકટરનો વ્યવસાય કરતા હોય, તેઓ પોતાનો કિંમતી સમય નિ:શુલ્ક સેવા રૂપે કોઇક ગામડાંના લોકો માટે ફાળવે છે અને તેમની સારવાર કરે છે.આ પ્રયોગ હેઠળ નક્કી કરેલા ગામડામાં નક્કી કરેલા ગૃપો નિયમિત અને સતત પૂજારી તરીકે પોતાની ક્ષમતા યોગેશ્વરચરણે ધરે છે. ડૉકટરો, નર્સો ઉપરાંત સ્થાનિક લોકોને જીવનદર્શી તત્ત્વજ્ઞાન લોકભાષામાં સરળ રીતે સમજાવી શકે તેવા ભાવફેરી કરનારા સ્વાધ્યાયીઓનો પણ આ ગૃપમાં સમાવેશ થાય છે.

શ્રેણી:સંસ્કૃતિ
હઝરત નિઝામુદ્દીન રેલ્વે સ્ટેશન

right|thumb|હઝરત નિઝામુદ્દીન રેલ્વે સ્ટેશન
**હઝરત નિઝામુદ્દીન રેલ્વે સ્ટેશન** ભારત દેશના મુખ્ય મથક દિલ્હી શહેરનાં ત્રણ મુખ્ય રેલ્વે મથકો પૈકીનું એક છે.

આ સ્ટેશન દેશનાં બધાં જ મુખ્ય તેમ જ મહત્વનાં મોટાં શહેરો સાથે જોડાયેલું છે. આ સ્ટેશન નવી દિલ્હી રેલ્વે સ્ટેશન પરનો યાતાયાત તેમ જ વધતી જતી ભીડને નિયંત્રિત કરવા તેમ જ વિકેન્દ્રીત કરવાના ઉદ્દેશ સાથે વિકસિત કરવામાં આવી રહ્યું છે. આ સ્ટેશન ઉત્તર રેલ્વે દ્વારા સંચાલિત તેમ જ અનુરક્ષિત છે. દિલ્હીની બે મુખ્ય જીવનરેખા તરીકે ઓળખાતા માર્ગો રિંગ માર્ગ અને મથુરા માર્ગ આ સ્ટેશનની બંને બાજુ પરથી પસાર થાય છે. સરાઇ કાલે ખાન આંતરરાજ્ય બસ સ્ટેશન (દિલ્હી)નું સ્થળ પણ આ સ્ટેશનની નજીકમાં જ આવેલું છે, જ્યાંથી નજીકનાં બધાં જ શહેરો માટે બસ સેવા ઉપલબ્ધ થઇ શકે છે.

આ રેલ્વે મથક પરથી દેશના બધા ભાગોમાં આવેલાં મહત્વનાં સ્થળોએ પંહોચવા માટે રેલ સેવા ઉપલબ્ધ બને છે.

શ્રેણી:દિલ્હી
કબજિયાત

**કબજિયાત**, પાચન તંત્ર ની એ સ્થિતિ ને કહે છે જેમાં કોઈ વ્યક્તિ (કે જાનવર) નું મળ  બહુ કડક થઈ જાય છે તથા મળત્યાગ માં કઠિનાઈ થાય છે. કબજિયાત આમાશય (આંતરડા)ની સ્વાભાવિક પરિવર્તનની એવી અવસ્થા છે, જેમાં મળ નિષ્કાસનની માત્રા ઓછી થઈ જાય છે, મળ કડક થઈ જાય છે, તેની આવૃતિ ઘટી જાય છે અથવા મળ નિષ્કાસનના સમયે અત્યાધિક બળનો પ્રયોગ કરવો પડે છે. સામાન્ય આવૃતિ અને અમાશયની ગતિ વ્યક્તિ વિશેષ પર નિર્ભર કરે છે. (એક સપ્તાહ માં ૩ થી ૧૨ વખત મળ નિષ્કાસનની પ્રક્રિયા સામાન્ય માનવામાં આવે છે.

## કારણો 
* ઓછા રેશાયુક્ત ભોજનનું સેવન કરવું
* શરીરમાં પાણીની ઉણપ
* ઓછું ચાલવું કે કામ કરવું
* અમુક ખાસ દવાઓં નું સેવન કરવું
* મોટા આંતરડામાં ઘા કે વાગવું તેને કારણે કે મોટા આંતરડાનું કૈંસર
* થાયરૉઈડ હાર્મોનનું ઓછું બનવું
* કેલ્શિયમ અને પોટેશિયમ ની ઓછી માત્રા
* મધુમેહ ના રોગિઓમાં પાચન સંબંધી સમસ્યા
* કંપવાત (પાર્કિંસન બીમારી)
* અનિયમિત ઊંઘ કરાવી કે વધુ પડતા ઉજાગરા કરવા
* ચિંતા કરાવી

## ઉપાય 
* રેશાયુક્ત ભોજન નું અત્યધિત સેવન કરવું, જેમ સાબૂત અનાજ
* તાજા ફળ અને શાકનું અત્યધિક સેવન કરવું
* પર્યાપ્ત માત્રામાં પાણી પીવું 
વધુ સમસ્યા થતા ચિકિત્સક ની સલાહ લેવી જોઈએ.

### અમુક વિશિષ્ટ પ્રયોગ 
ખાવામાં આવી ચીજો લો, જેનાથી પેટ સ્‍વયં જ સાફ થઈ જાય.

* **મીઠું** – નાની હરડે અને કાળું મીઠું સમાન માત્રા માં મેળવી પીસી લો. નિ‍ત્‍ય રાત્રે આની બે નાની ચમચી ગરમ પાણી સાથે લેતા દસ્‍ત સાફ આવે છે.

* **ઈસબગોલ** – બે નાની ચમચી ઈસબગોલ ૬ કલાક પાણીમાં પલાળી એટલી જ સાકરશ્રી મેળવી જળ સાથે લેતા દસ્‍ત સાફ આવે છે. કેવળ સાકર અને ઈસબગોલ મેળવી પલાળ્યા વિના પણ લઈ શકાય છે.

* **ચણા** – કબજિયાત વાળા માટે ચણા ઉપકારી છે. આને ભીંજાવી ખાવા શ્રેષ્‍ઠ છે. જો‍ ભીંજાવેલા ચણા ન પચે તો ચણા ને ઉકાળી નમક આદુ મેળવી ખાવા જોઈએ. ચણાના લોટની રોટલી ખાતા કબજિયાત દૂર થાય છે. આ પૌષ્ટિક પણ છે. કેવળ ચણા ના લોટની રોટલી સારી ન લાગે તો ઘઉં અને ચણા મેળવી રોટી બનાવી ખાવી પણ લાભદાયક છે. એક કે બે મુઠી ચણા રાત્રે પલાળી દો. પ્રાત: જીરું અને સૂંઠ પીસી ચણા પર નાખી ખાવ. કલાક  બાદ ચણા ભીંજવેલ પાણી ને પણ પી લો. આનાથી કબજિયાત દૂર થશે.

* **લીંબુ** – લીંબુ નો રસ ગરમ પાણી સાથે રાત્રિ‍ માં લેતા દસ્‍ત સાફ આવે છે. લીંબુ નો રસ અને સાકર પ્રત્‍યેક ૧૨ ગ્રામ એક ગ્લાસ પાણીમાં મેળવી રાત્રે પીતા અમુક જ દિવસોમાં જુના માં જુનો કબજિયાત દૂર થઈ જાય છે.

* **નારંગી** – સવારે નાસ્તામાં નારંગી નો રસ ઘણાં દિવસો સુધી પીતા રહેવાથી મળ પ્રાકૃતિ‍ક રૂપે આવવા લાગે છે. આ પાચન શક્‍તિ‍ વધારે છે.

* **મેથી** – ના પાનનું શાક ખાવાથી કબજિયાત દૂર થઈ જાય છે.

* **ઘઉં** ના જ્વારાનો રસ લેવાથી કબજિયાત નથી રહેતી.

* **ધાણા** – સૂતા સમયે અડધી ચમચી પીસેલી વરિયાળીની ફાંકી ગરમ પાણી સાથે લેવાથી કબજિયાત દૂર થાય છે.

* **તજ** – સૂઠ, એલચી જરા  મેળવી ને ખાતા રહેતા લાભ થાય છે.

* **ટમેટા** કબજિયાત દૂર કરવા માટે અચૂક દવા નું કામ કરે છે. અમશય આંતરડા માં જમા મળ પદાર્થ કાઢવામાં અને અંગોં ને ચેતનતા પ્રદાન કરવામાં ખૂબ મદદ કરે છે. શરીર ના આંતરિક અવયવોં ને સ્‍ફૂર્તિ‍ દે છે.

## સંદર્ભ
## બાહ્ય કડીઓ 
***કબજિયાત**  (ઇણ્ડિયા વિકાસ ગેટવે)
*કબજિયાત (ઘરેલૂ નુસ્ખાઓ)
*અત્યંત દુખદાયી છે કબજિયાત
*કોન્સ્ટીપેશન ગાઈડલાઈન  - ધ વર્લ્ડ ગેસ્ટ્રોએન્ટેરોલોજી ઓર્ગેનાઈઝેશન (WGO)

શ્રેણી:પેટના રોગ
શ્રેણી:પાચન રોગ
શ્રેણી:રોગ
શ્રેણી:માનવ શરીર
મેશ્વો જળાશય યોજના

thumb|મેશ્વો બંધનું જળાશય, શામળાજી
**મેશ્વો જળાશય યોજના** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યની એક અગત્યની યોજના છે. આ યોજનાનો ઉદ્દેશ સિંચાઇ અને પૂર નિયંત્રણનો છે.

## વિગત
આ યોજના હેઠળ મેશ્વો નદી પર શામળાજી નજીક ભિલોડા તાલુકામાં અરવલ્લી જિલ્લા ખાતે બાંધવામાં આવેલો છે. આ યોજનાના આવરા ક્ષેત્રનો વિસ્તાર ૨૫૯ ચોરસ કિ.મી. જેટલો તેમ જ આવરા ક્ષેત્રમાં વહી જતું વાર્ષિક સરેરાશ પાણી ૬૩.૭૧ મિલિયન ઘન મીટર જેટલું છે. આ ક્ષેત્રનો સરેરાશ વાર્ષિક વરસાદ ૮૬૪ મીલીમીટર જેટલો છે. આ યોજનાનું બાંધકામ ઇ. સ. ૧૯૫૯ના વર્ષમાં શરુ કરવામાં આવ્યું હતું અને ઇ. સ. ૧૯૭૧ અને ૧૯૭૨ના વર્ષમાં બાંધકામ પૂરૂં કરવામાં આવ્યું હતું.

આ યોજનામાં બાંધવામાં આવેલા બંધનો પ્રકાર માટીયારી છે અને એના આધાર તરીકે કવાર્ટઝાઈટ, ફીલાઈટ પ્રકારના ખડકો ધરાવતું ભૂતળ પસંદ કરવામાં આવેલું છે. આ બંધની પાયાના તળીયેથી મહતમ ઉંચાઇ ૧૪.૩૨ મીટર જેટલી અને બંધની ટોચ પર લંબાઇ ૧૬૮ મીટર (સેડલ ૨૦૨૪ મીટર) જેટલી છે. આ બંધમાં માટીકામ ૦.૨૮ મિલિયન ઘન મીટર જેટલું છે. આ બંધની છલતીનો પ્રકાર વેસ્ટ વીયર છે. જેની લંબાઇ ૬૧.૦૦ મીટર જેટલી છે. આ છલતી ઉર્જા શામક સ્ટીલીંગ બેઝીન તરીકે કાર્ય કરે છે. તેની મહતમ પાણી છોડવાની ક્ષમતા ૨૦૬૭ ઘન મીટર પ્રતિ સેકન્ડ જેટલી છે. આ બંધ દ્વાર વિહિન છે.

## સિંચાઇ 
આ યોજના અંતર્ગત સિંચાઇની સવલત મળે છે. સિંચાઇનો લાભ મેળવતાં ગામ આ પ્રમાણે છે:

* અરવલ્લી જિલ્લો: ભિલોડા તાલુકો - ૬ (છ) ગામો.
* અરવલ્લી જિલ્લો: મોડાસા તાલુકો - ૩૬ (છત્રીસ) ગામો.
* અમદાવાદ જિલ્લો: દસ્ક્રોઇ તાલુકો - ૨ (બે) ગામો.

આમ, કુલ ૪૪ ગામોને આ સવલત પ્રાપ્ય છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:ગુજરાતના ડેમ
શ્રેણી:અરવલ્લી જિલ્લો
દડાર (તા. સમી)

**દડાર (તા. સમી)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સમી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દડાર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શ્રેણી:સમી તાલુકો
પિછોલા ઝીલ, ઉદયપુર

**પિછોલા ઝીલ** એટલે કે **પિછોલા તળાવ** ભારત દેશના ઉત્તર-પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા રાજસ્થાન રાજ્યના ઉદયપુર જિલ્લાના મુખ્ય મથક તથા ઐતિહાસિક નગર ઉદયપુર ખાતે આવેલું છે. ઉદયપુરના મહારાણા ઉદયસિંહ બીજા (દ્વિતિય)એ આ શહેર માટેના સ્થળની ખોજ કર્યા પછી આ તળાવનો વિકાસ કર્યો હતો. આ તળાવમાં બે દ્વીપ આવેલા છે અને આ બંને ટાપુઓ પર મહેલ બનાવવામાં આવેલા છે. એમાંથી એક છે જગ નિવાસ, કે જે સ્થળ હાલના સમયમાં લેક પેલેસ હોટલ તરીકે પ્રસિધ્ધ થઇ ચુક્યું છે. આ ઉપરાંત બીજું સ્થળ છે જગ મંદિર. આ બંને મહેલો રાજસ્થાની શિલ્પકલાના ઉત્કૃષ્ઠ નમૂનાઓ છે. આ બંને સ્થળો નિહાળવા માટે હોડી દ્વારા જવું પડે છે, જેની પુરતી સવલત અહીં ઉપલબ્ધ છે.

Udaipur-Picholasee-02-2018-gje.jpg|
Udaipur-Picholasee-03-Lake Palace-2018-gje.jpg|
Udaipur-Picholasee-12-2018-gje.jpg|
Udaipur-Picholasee-16-2018-gje.jpg|
Udaipur-Picholasee-22-2018-gje.jpg|
Udaipur-vom Stadtpalast-12-2018-gje.jpg|
Udaipur-vom Stadtpalast-24-Picholasee-2018-gje.jpg|

## બાહ્ય કડીઓ 
શ્રેણી:ઉદયપુરનાં જોવાલાયક સ્થળો