open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
રાણીનો હજીરો

**રાણીનો હજીરો** જે **મુગલાઇ બીબીનો મકબરો** અથવા **અહમદ શાહની રાણીઓની કબર** તરીકે પણ જાણીતો છે તે અમદાવાદના માણેક ચોકમાં આવેલો કબરોનો સમૂહ છે.

## ઇતિહાસ અને સ્થાપત્ય 
રાણીનો હજીરો માણેક ચોકમાં અહમદ શાહની કબરની પૂર્વમાં આવેલો છે. આ બાંધકામ જમીનથી ઉંચું છે અને દરવાજા વાળું છે. તેની દિવાલો કોતરણી વાળા પથ્થરોની બનેલી છે. ૩૬.૫૮ મીટરનું ચોરસ પ્રાંગણ કદાચ ૧૪૪૫ની સાલમાં બનેલ છે. પ્રાંગણમાં પથ્થરોની બનેલી અહમદશાહ પ્રથમની અને ગુજરાત સલ્તનતના અન્ય શાસકોની રાણીઓની કબરો આવેલી છે. આ કબરો કોતરણી વાળી છે અને તેમાં મીના અને ધાતુની જડિત કોતરણી કરેલ છે.

મુખ્ય કબર મુઘલાઇ બીબી, મહંમદ શાહ બીજાની પત્નિ અને મહમદ બેગડાની માતાની છે. તે સફેદ આરસની છે અને તેની ઉપર ફારસી ભાષામાં લખાણ લખેલું છે. બાજુની કબર કાળા પથ્થરની છે અને તે મિરકી અથવા મુરકી બીબી, શાહ-એ-આલમની પત્નિની છે, જે રાણીની બહેન અને સિંધના જામની દીકરી હતી. આ કબરો ઉત્તમ કોતરણી ધરાવે છે, જે અહમદ શાહ પહેલાના વખતમાં પ્રચલિત થઇ હતી. પથ્થરો પરની કારીગિરી અને કોતરણી હિંદુ, જૈન અને મુસ્લિમ સ્થાપત્ય શૈલીઓની અસરો ધરાવે છે. કબરોની દેખરેખ રાખવા માટે હજિરાની અંદર કેટલાંક મુસ્લિમ પરિવારો વસે છે.

## બજાર 
આ વિસ્તારની આજુ-બાજુનો વિસ્તાર હવે સ્ત્રીઓનાં વસ્ત્રો, ઝવેરાત અને વસ્તુઓનું બજાર છે. ગરબાના પરંપરાગત વસ્ત્રો પણ અહીં મળે છે. ઘણાં પ્રકારના મુખવાસોની દુકાનો અહીં આવેલી છે.

## ચિત્રો 

File:Rani_no_Hajiro_Tomb_of_Queens_of_Ahmed_Shah_I_Ahmedabad_1866.jpg|અહમદ શાહ પહેલાની રાણીઓની કબર ‍(૧૮૬૬‌)
File:Siesta_in_Rani_no_hajiro_(2140992778).jpg|રાણીનો હજીરો
File:Rani no Hajiro, Ahamdabad.jpg|પરસાળ
File:Stone latticework at Rani-no-hajiro, picture 1.jpg|પથ્થરની બારીની કોતરણી
File:Raja no Hajiro.jpg|કોતરણી કામ
File:Stone latticework at Rani-no-hajiro, picture 2.jpg|બારીમાં કોતરણી
File:Queens Residence Tomb carving.JPG|કબરોની કોતરણી

## સંદર્ભ 
## ગ્રંથસૂચિ
* આ પાનું  માંથી પબ્લિક ડોમેઇનમાં રહેલું લખાણ ધરાવે છે.

## બાહ્ય કડી
* બાદશાહનો હજીરો

શ્રેણી:અમદાવાદનાં જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:રાષ્ટ્રીય મહત્વનાં સ્મારકો
અમદાવાદ શેર બજાર

thumb|300x300px|જૂના શેરબજારની ઇમારત પરનું જૂનું નામ
**અમદાવાદ શેર બજાર** અથવા **ASE** એ અમદાવાદમાં આવેલું ભારતનું બીજા ક્રમનું સૌથી જૂનું શેર બજાર છે. તે સિક્યુરિટિઝ કોન્ટ્રાક્ટ (રેગ્યુલેશન) એક્ટ ૧૯૫૬ હેઠળનું સ્થાયી શેર બજાર છે. આ શેરબજારનું ચિહ્ન સ્વસ્તિક છે, જે હિંદુ ધર્મમાં સંપત્તિ અને સુખકારીનું ચિહ્ન છે.

## ઇતિહાસ 
[thumb|[માણેક ચોકમાં આવેલી જૂના શેર બજારની ઇમારત]]
શેર બજારની સ્થાપના જાહેર સખાવત ટ્રસ્ટ તરીકે ૧૮૯૪માં મુંબઇ શેરબજાર ‍(બોમ્બે સ્ટોક એક્સચેન્જ)ની સ્થાપના ‍(૧૮૭૫) પછી થઇ હતી. પહેલાં શેર બજાર બોમ્બે સિક્યુરિટિઝ કોન્ટ્રાક્ટ એક્ટ, ૧૯૨૫ હેઠળ કામ કરતું હતું. સિક્યુરિટિઝ કોન્ટ્રાક્ટ રેગ્યુલેશન્સ એક્ટ, ૧૯૫૬ના પસાર થયા પછી ધ ગુજરાત શેર & સ્ટોક એક્સચેન્જ, ઇન્ડિયન શેર એન્ડ જનરલ એક્સચેન્જ એશોસિએશન અને બોમ્બે શેર એન્ડ સ્ટોક એક્સચેન્જ, શેર એન્ડ સ્ટોક બ્રોકર્સ એશોસિએશનનું અમદાવાદ શેર એન્ડ સ્ટોક બ્રોકર્સ એશોસિએશનમાં જોડાણ થયું અને હાલનું ASE બન્યું.

### ઇમારત 
thumb|અમદાવાદ શેર બજારની ઐતહાસિક ઇમારત
અમદાવાદ શેર બજારની સ્થાપના ૧૮૯૪માં થઇ હતી. તે મુંબઇ શેર બજાર પછીનું સૌથી જૂનું શેર બજાર છે. ૧૯૯૬ સુધી અમદાવાદ શેરબજાર આ ઇમારતમાં ચાલતું હતું અને આ ઇમારત ૯૩ વર્ષનો વારસો અને બ્રિટિશ સ્થાપત્યનો ઉત્તમ નમૂનો છે.

## આધુનિકીકરણ 
ડિસેમ્બર ૧૨, ૧૯૯૬માં શેર બજાર જાહેર બન્યું. શરૂઆતમાં ASE માં IBMની સિસ્ટમનો ઉપયોગ થતો હતો. જૂન ૧૯૯૯થી ASE અમદાવાદ સ્ટોક એક્સચેન્જ ઓનલાઇન ટ્રેડિંગ સિસ્ટમ (ASETS) નો ઉપયોગ કરે છે. આ સિસ્ટમ ટાટા કનસલ્ટન્સી સર્વિસિસ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ દ્વારા ASE માટે બનાવવામાં આવી છે. ASE ના સભ્યો બોમ્બે સ્ટોક એક્સચેન્જમાં IBOSS નામની પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરીને પણ વેપાર કરી શકે છે. હાલમાં આ શેર બજારમાં ૩૩૩ નોંધણી કરેલા સભ્યો છે.

એપ્રિલ ૨૦૧૮માં, SEBI વડે શેર બજારને શેર લેવડ-દેવડમાંથી બહાર નીકળવાની પરવાનગી આપી હતી. ASE તેની કાર્યવાહી બંધ કરશે અને તેના નામમાંથી "શેર બજાર" શબ્દ દૂર કરશે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* અમદાવાદ શેર બજારનું અધિકૃત જાળ સ્થળ 

શ્રેણી:અમદાવાદ
ગૂગોલ

**ગૂગોલ** એ અત્યંત મોટી સંખ્યા 10100 માટે વપરાતો શબ્દ છે. દશાંશ પદ્ધતિ પ્રમાણે તે ૧ પછી ૧૦૦ શૂન્યો વડે બનતી સંખ્યા છે:
: 10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000
આ શબ્દ ૧૯૨૦માં અમેરિકન ગણિતશાસ્ત્રી એડવર્ડ કાસ્નેરના ૯ વર્ષના ભત્રીજા મિલ્ટોન સિરોટ્ટા (૧૯૧૧-૧૯૮૧) એ બનાવ્યો હતો.કાસ્નેરે આ ખ્યાલ તેના પુસ્તક *મેથેમેટિક્સ એન્ડ ધ ઇમેજિનેશન*માં ૧૯૪૦માં લોકપ્રિય બનાવ્યો હતો.

## માપ 
ગૂગોલનું ગણિતમાં કોઇ ખાસ મહત્વ નથી. તેમ છતાં, તે ઘણી મોટી સંખ્યાની વસ્તુઓની સરખામણી કરવામાં ઉપયોગમાં આવે છે. દાખલા તરીકે દ્રશ્યમાન વિશ્વમાં રહેલા અણુઓ અથવા ચેસની રમતની શક્ય ચાલો.

## ગુણધર્મો 
ગૂગોલ એ લગભગ ૭૦*!* (૭૦નું ફેક્ટોરિયલ) જેટલી છે. ગૂગોલનું પ્રતિનિધિત્વ કરવા માટે ૩૩૩ બીટ્સની જરૂર પડે છે. એટલે કે, ૧ ગૂગોલ ≈ 2332.19280949, અથવા ચોક્કસ રીતે 2^{(100/\mathrm{log}_{10}2)}. તેમ છતાં, ગૂગોલ એ IEEE 754 double-precision floating point પ્રકારની સીમાની અંદર આવી જાય છે.

ગૂગોલ શ્રેણી (મોડ *n*) એ નીચે પ્રમાણે છે:
: 0, 0, 1, 0, 0, 4, 4, 0, 1, 0, 1, 4, 3, 4, 10, 0, 4, 10, 9, 0, 4, 12, 13, 16, 0, 16, 10, 4, 16, 10, 5, 0, 1, 4, 25, 28, 10, 28, 16, 0, 1, 4, 31, 12, 10, 36, 27, 16, 11, 0, ... (OEISમાં શ્રેણી )

## આ પણ જુઓ 
* ગૂગલ

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* 

શ્રેણી:ગણિત
શંખેશ્વર તાલુકો

**શંખેશ્વર તાલુકો** ઉત્તર ગુજરાતના પાટણ જિલ્લામાં આવેલો નવ પૈકીનો એક તાલુકો છે. શંખેશ્વર આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.

## ઇતિહાસ 
વર્ષ ૨૦૧૨માં થયેલી જાહેરાત મુજબ વાગડોદ તાલુકો રદ કરી દેવામાં આવ્યો અને જે ગામો પહેલા આ તાલુકામાં સમાવવામાં આવ્યા હતા તે ગામો સરસ્વતી તાલુકામાં ભેળવી દેવામાં આવ્યાં. પાટણ જિલ્લામાં મૂળ સાત તાલુકાઓ હતા. ૨૩ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૨ના રોજ પાટણ જિલ્લામાં યોજાએલા વિવેકાનંદ યુવા વિકાસ યાત્રા કાર્યક્રમમાં તત્કાલિન મુખ્યમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ ત્રણ નવા તાલુકાની જાહેરાત કરી હતી, જેમાં શંખેશ્વર, સરસ્વતી અને સુઇગામ તાલુકાનો સમાવેશ થતો હતો. પાટણ જિલ્લાના પાટણ અને સમી તાલુકાનું વિભાજન કરીને નવા બે તાલુકા (સરસ્વતી અને શંખેશ્વર) બાનાવવામાં આવ્યા, સમી તાલુકાનું વિભાજન કરીને નવો શંખેશ્વર તાલુકો બનાવવામાં આવ્યો.

## જાણીતા સ્થળો 
જૈન ધર્મનું અગત્યનું તીર્થ ધામ એવું શંખેશ્વર, ત્યાં આવેલા શંખેશ્વર પદમાવતી તીર્થ માટે પ્રખ્યાત છે.

## શંખેશ્વર તાલુકાના ગામો 
## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* શંખેશ્વર તાલુકા પંચાયત

શ્રેણી:પાટણ જિલ્લો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
ભાવસિંહજી દ્વિતીય

**કર્નલ મહારાજા રાવ સર શ્રી ભાવસિંહજી દ્વિતીય તખ્તસિંહજી**, KCSI  (૨૬ એપ્રિલ ૧૮૭૫ - ૧૬ જુલાઇ ૧૯૧૯) ગોહિલ વંશના મહારાજા હતા જેમણે ભાવનગર પર ૧૮૯૬ થી ૧૯૧૯ સુધી શાસન કર્યું હતું.

## પ્રારંભિક જીવન
તેઓ તખ્તસિંહજીના સૌથી મોટા પુત્ર હતા અને તેમનો જન્મ ૨૬ એપ્રિલ, ૧૮૭૬ના રોજ થયો હતો. તેમનું શિક્ષણ રાજકુમાર કોલેજ, રાજકોટ ખાતે થયું હતું. તેમના શાસન દરમિયાન ૧૯૦૦માં રાજ્યે ભયંકર દુષ્કાળનો સામનો કર્યો અને તેમણે આ દરમિયાન રાજ્યના અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોના જાતે મુલાકાત લીધી. દુષ્કાળમાં રાહત માટે તેમણે બધી ન એકઠી કરેલ આવકને મફત ભેટો તરીકે વહેંચી. ભવિષ્ય માટે તેમણે મોટા તળાવનું બાંધકામ આ સમય દરમિયાન કરાવ્યું.

વધુમાં, તેમણે ૧૯૧૨માં પોતાના રાજ્યના દલિતો માટે પ્રથમ હરિજન શાળાની શરૂઆત કરી હતી અને ઇંગ્લેન્ડ, અમેરિકા અને જાપાનમાં ખાસ કરીને ચિકિત્સા અને વિજ્ઞાનના વધુ અભ્યાસની મદદ માટે શિષ્યવૃત્તિઓની શરૂઆત કરી હતી.

તેમને નાઇટ કમાન્ડર ઓફ ધ ઓર્ડર ઓફ ધ સ્ટેટ ઓફ ઇંડિયાનો ખિતાબ ૧૯૦૪માં મળ્યો હતો.

## વિદ્વતા
તેઓ વિવિધ ક્ષેત્રોમાં વિદ્વાન હતા. તેમણે સંગીત માળાના ચાર ભાગો સંપાદિત કર્યા હતા, જે ભારતીય છોડોના વૈધકિય ગુણધર્મોનું સંકલન હતું. તેમણે ભારતીય આયુર્વેદ પર પુસ્તક પ્રકાશિત કર્યું હતું. તેઓ રાજકોટની રાજકુમાર કોલેજની સંચાલન સમિતિમાં હતા અને રાજકુમાર કોલેજના ચાલીસ વર્ષો (૧૯૧૧)નું સાત ભાગમાં પ્રકાશન કર્યું હતું.

ભારતીય સંગીતમાં સોલ-ફા નોટેશન પદ્ધતિની શરૂઆત મોટાભાગે તેમના પ્રયત્નોથી થઇ હતી.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:ભાવનગર
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
યજુર્વેદ

**યજુર્વેદ** (સંસ્કૃત: यजुर्वेद) હિંદુ ધર્મના મૂળ શાસ્ત્ર એવા વેદો પૈકીનો બીજો વેદ છે, જે ગદ્ય શૈલીમાં લખાયેલા મંત્રોનો બનેલો છે.] યજુર્વેદમાં યજ્ઞ કરતી વખતે યજ્ઞવેદીની સામે બેસીને બ્રાહ્મણ જે મંત્રો બોલે છે તેવા મંત્રોનું અને વિવિધ યજ્ઞો કરવા માટેના વિધિ-વિધાનનું  સંકલન છે. યજુર્વેદનો ચોક્કસ રચનાકાળ જાણી શકાયો નથી, પરંતુ આ વિષયમાં સંશોધન કરનારા મોટાભાગના સંશોધનકારો તેને ઈ.સ.પૂર્વે ૧૨૦૦થી ૧૦૦૦ની આસપાસમાં રચવામાં આવ્યો હોવાનું માને છે, જેનો અર્થ એ થાય છે કે યજુર્વેદ, સામવેદ અને અથર્વવેદના કાળનો જ વેદ છે.

યજુર્વેદને ખાસ કરીને બે ભાગમાં વિભાજીત કરવામાં આવે છે, કૃષ્ણ યજુર્વેદ અને શુક્લ યજુર્વેદ, જેને અંગ્રેજીમાં અનુક્રમે કાળો (શ્યામ-યજુર્વેદ - "black" Yajurveda) અને સફેદ (સફેદ - યજુર્વેદ - "White" Yajurveda) તરીકે વર્ણવવામાં આવે છે. કૃષ્ણ યજુર્વેદમાં કૃષ્ણ, કે જે કાળા રંગનો સૂચક છે, તેનો અર્થ એ થાય છે કે યજુર્વેદનો એવો ભાગ કે જેમાં મંત્રોની ગોઠવણી અનિયમિત, અસ્પષ્ટ અને પચરંગી છે; જ્યારે તેથી ઉલટું શુક્લ કે જે શ્વેત રંગનો સૂચક છે, એ શુક્લ યજુર્વેદમાં મંત્રો સ્પષ્ટ, નિયમિત અને ક્રમબદ્ધ ગોઠવાયેલા છે. કૃષ્ણ યજુર્વેદના ચાર સંસ્કરણો મળી આવે છે જ્યારે શુક્લ યજુર્વેદ બે સંસ્કરણોના રૂપમાં સચવાએલો જોવા મળે છે.

યજુર્વેદની સૌથી જૂની સંહિતામાં ૧૮૭૫ શ્લોકો છે, જે સર્વથા ભિન્ન હોવા છતાં ઋગ્વેદના શ્લોકો પરથી રચાએલા હોય તેવા છે. તેના બાદનું સ્તર શતપથ બ્રાહ્મણ છે, જે વૈદિક ધર્મના બ્રાહ્મણ શાસ્ત્રોમાં સૌથી મોટો ગ્રંથ છે. જ્યારે સૌથી તાજી કે નવી સંહિતામાં ઘણાબધા પ્રાથમિક ઉપનિષદોનો સમાવેશ થાય છે, એવા ઉપનિષદો જેમનો હિંદુ તત્ત્વજ્ઞાન/દર્શનશાસ્ત્ર પર ખાસો એવો પ્રભાવ છે. આ ઉપનિષદો છે: બૃહદારણ્યક ઉપનિષદ, ઈશ ઉપનિષદ, તૈત્તિરીય ઉપનિષદ, કઠ ઉપનિષદ, શ્વેતાશ્વતર ઉપનિષદ અને મૈત્રી ઉપનિષદ.તે હિન્દૂ ધર્મ નો એક મહત્વ નો ગ્રંથ છે

## વ્યુત્પત્તિ 
thumb|યજુર્વેદમાં રહેલા શ્લોકો યજ્ઞ દરમ્યાન વપરાતા મંત્રો અને વિધિઓનું વર્ણ કરે છે. યજ્ઞમાં હવિષ તરીકે ઘી, અનાજ, સુગંધી દ્રવ્ય અને ગાયના દૂધનો ઉપયોગ થાય છે.
યજુર્વેદ શબ્દ બે સંસ્કૃત શબ્દો યજુર્ (यजुस्) અને વેદ (वेद)ની સંધિથી બનેલો શબ્દ છે. વેદનો અર્થ છે, જ્ઞાન. યજુસ્ કે યજુર્ શબ્દનો એક અર્થ થાય છે "ધાર્મિક આદર, પૂજાપાત્ર, આરાધના, બલિ, યજ્ઞ, યજ્ઞમંત્ર, વગેરે". જ્યારે બીજો અર્થ અમુક સંશોધનકર્તાઓ "ગદ્ય કે ગેય" એવો કરે છે.

## વિષય 
### સંહિતાઓ 
વાજસ્નેયી સંહિતામાં ૪૦ અધ્યાય છે, જેમાં નીચેની વિધિઓમાં વપરાતા મંત્રોનો સમાવેશ છે:
સંદર્ભવિ
અધ્યાય ક્રમાંક
વિધિનું નામ
૧

## આ પણ જુઓ
*ઋગ્વેદ
*સામવેદ
*અથર્વવેદ

## બાહ્ય કડીઓ
* વિકિસ્ત્રોત સંસ્કૃત પર यजुर्वेदः
* **વેદ-પુરાણ** - અહી ચાર વેદો તથા દશ થી વધુ પુરાણ હિંદી અર્થ સહિત ઉપલબ્ધ છે. 
* *The Texts of the White Yajurveda* Ralph Griffith Translation (1899)
* *The Yajur Veda – Taittiriya Sanhita* AB Keith Translation (1914)
* A Vedic Concordance (includes Yajur Veda), Updated Edition, Harvard University, Bloomfield's Old Edition
* The Taittirīya Sanhitá of the Black Yajur Veda, Rámanáráyana Vidyáratna, Mahesáchandra Nyáyaratna, Satyavrata Sámaśramí
* TITUS Texts Sanskrit text of Vājasaneyi-Saṃhitā
* *Die Taittirîya-Samhita* 1871
* Sanskrit Web Sanskrit texts of Taittiriya-Samhita,Brahmana,Aranyaka, Ekagni-Kanda etc. with English translations of the Taittiriya-Samhita.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:વેદ
શ્રેણી:સંસ્કૃત સાહિત્ય
શ્રેણી:હિંદુ ધર્મ
શ્રેણી:સંસ્કૃત ગ્રંથ
નાયકા બંધ

**નાયકા બંધ** ભારતના ગુજરાત રાજ્યના સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાના મુળી તાલુકામાં આવેલો બંધ છે. આ બંધ ભોગાવો નદી પર આવેલો છે. પૂર નિયંત્રણની સાથે આ બંધ સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં પાણીનો મહત્વનો સ્ત્રોત છે.

૭ ગામો આ બંધની હેઠળ આવેલા છે. ૧ ગામ સંપૂર્ણ જ્યારે ૧ ગામ આંશિક રીતે બંધમાં બંધાયેલા સરોવરમાં ડૂબી ગયા છે. બંધના સરોવરમાં ૧૨૨ હેક્ટર્સ (૩૦૦ એકર્સ, ૦.૪૭ ચોરસ માઇલ) વન જમીન, ૧૪૦ હેક્ટર્સ (૩૫૦ એકર્સ, ૦.૫૪ ચોરસ માઇલ) પડતર જમીન અને ૩૨૪ હેક્ટર્સ (૮૦૦ એકર્સ, ૧.૨૫ ચોરસ માઇલ) ખેતીલાયક જમીન ડૂબાણમાં ગઇ હતી.

૧૯૯૭-૯૮ના વર્ષમાં ૧,૯૩૫ હેક્ટર્સ (૪,૭૮૦ એકર્સ, ૭.૪૭ ચોરસ માઇલ) જમીનમાં આ બંધ વડે સિંચાઇ થઇ હતી.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતના ડેમ
શ્રેણી:સુરેન્દ્રનગર જિલ્લો
ઇસનપુર, અમદાવાદ

**ઇસનપુર** એ અમદાવાદ, ગુજરાતનો એક વિસ્તાર છે. તે મણિનગર વિસ્તાર નજીક આવેલ છે. તેનું નામ કુતુબુદ્દીન ઐબકના સરદાર અને આ વિસ્તારના શાસક ઇસન મલિક પરથી પડ્યું છે.

## આ પણ જુઓ 
* જેઠાભાઇની વાવ

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:અમદાવાદ શહેરના વિસ્તારો
મનોજ કુમાર પાંડે

કેપ્ટન **મનોજ કુમાર પાંડે** (૨૫ જૂન ૧૯૭૫ – ૩ જુલાઈ ૧૯૯૯) ભારતીય ભૂમિસેનાના એક અધિકારી હતા. તેઓ ૧/૧૧ ગુરખા રાઈફલ્સનો હિસ્સો હતા. તેમને મરણોપરાંત ભારતના સર્વોચ્ચ લશ્કરી સન્માન પરમવીર ચક્ર વડે સન્માનિત કરવામાં આવ્યા. તેમને આ સન્માન પ્રતિકુળ સમયમાં અદમ્ય સાહસ અને નેતાગીરીના ગુણો માટે આપવામાં આવ્યા. તેઓ કારગિલના બટાલિક વિસ્તારમાં આવેલ જુબેર ટોપ, ખાલુબાર હિલ્સ ખાતે એક હુમલામાં શહીદ થયા હતા.

## પ્રારંભિક જીવન 
કેપ્ટન મનોજ પાંડે ઉત્તર પ્રદેશનાં સીતાપુર જિલ્લોના રુઢા ગામના વતની હતા. તેમના પિતા શ્રી ગોપીચંદ પાંડે નાના પાયે વેપાર કરતા હતા અને લખનૌ ખાતે રહેતા હતા. તેમના ભાઈબહેનોમાં તેઓ સૌથી મોટા હતા. તેમને શિક્ષણ ઉત્તર પ્રદેશ સૈનિક શાળા, ઉત્તર પ્રદેશ અને રાણી લક્ષ્મીબાઈ મેમોરિયલ ઉત્તર બુનિયાદી શાળા ખાતે મળ્યું હતું. તેમને રમતગમતમાં ખાસ કરી અને બોક્સિંગ અને શારિરીક કસરતમાં ખૂબ જ રુચિ હતી. તેઓ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અકાદમીના ૯૦મી બેચના ભાગરૂપે ઉત્તીર્ણ થયા. તેમને ગોરખા રાઈફલ્સમાં જોડાવામાં રુચિ હતી તેથી તેઓ ૧/૧૧ ગુરખા રાઇફલ્સમાં અફસર તરીકે જોડાયા.

પસંદગી સમયે તેમની મૌખિક પરીક્ષામાં જ્યારે તેમને ભૂમિસેનામાં જોડાવાનું કારણ પૂછવામાં આવ્યું ત્યારે તેમણે તુરંત જ જવાબ આપ્યો કે ‘તેમને પરમવીર ચક્ર જીતવું છે.’ તેમના શબ્દોને સાર્થક કરતાં તેમણે હકીકતમાં દેશનું સર્વોચ્ચ બહાદુરી પુરસ્કાર મેળવ્યો.

## કારગિલ 
૩ જુલાઈ ૧૯૯૯ના રોજ બટાલિક વિસ્તારમાં તેમણે ઘૂસણખોરોને ખદેડી મુક્યા. તેમની દોરવણી હેઠળ તેમની સૈન્ય ટુકડીએ જુબેર ટોપ પર કબ્જો મેળવ્યો જે વ્યૂહરચનાની દૃષ્ટિએ અતિ મહત્ત્વનું સ્થળ હતું. પરિસ્થિતિને પામીને યુવા અફસર પોતાના સૈનિકોને સાંકડી કેડી વાટે દુશ્મન સુધી દોરી ગયા અને ગોળીઓની ઝડી વચ્ચે પોતાના સૈનિકોથી આગળ વધી અને દુશ્મનો પર હુમલો કરી દીધો.

ખભા અને પગમાં ઈજાઓ થવા છતાં તેમનો એકલહથ્થો હુમલો દુશ્મનના પ્રથમ બંકર સુધી ન પહોંચ્યા ત્યાં સુધી દૃઢ નિશ્ચયથી ચાલુ રાખ્યો. ત્યારબાદ હાથોહાથની હિંસક લડાઈમાં તેમણે બે દુશ્મનોને મારી નાખ્યા અને પ્રથમ બંકર કબ્જે કર્યું. લડાઈમાં આ ક્ષણ મહત્ત્વની સાબિત થઈ. તેમના નેતાની તાત્ક્ષણિક બહાદુરી જોઈ અને સૈનિકો પણ જુસ્સાભેર આગળ વધ્યા અને દુશ્મનો પર હુમલો કરી દીધો. પોતાને થયેલ ગંભીર ઈજાઓને અવગણીને પાંડે એક થી બીજા બંકર સુધી પોતાના સૈનિકોને પ્રોત્સાહિત કરતા ભાગતા રહ્યા. ગંભીર ઈજાઓને કારણે તેઓ છેલ્લા બંકર પાસે પડી ગયા અને શહીદ થઈ ગયા. પરંતુ આ સમય દરમિયાન તેમણે બંકર પર તેમના સૈનિકોની મદદથી કબ્જો મેળવી લીધો હતો.

## ઑપરેશન વિજય 
ઑપરેશન વિજય દરમિયાન કેપ્ટન પાંડે એ સંખ્યાબંધ સાહસભર્યા હુમલાઓની આગેવાની કરી હતી.

## તેમની ડાયરી 
* કવિતાના અંતમાં તેમણે નોંધ્યું છે કે "મારા રક્તને સાબિત કરું તે પહેલાં જો મોત આવશે તો હું વાયદો (સોગંદ) કરું છું કે હું મોતને મારી નાખીશ"
* તેમણે માતાની યાદમાં નોંધ્યું કે "તેણી સિતારો છે જે હંમેશા કાજળઘેરા અંધકારમાં તેજપૂર્વક ચળકે છે, જે ફક્ત આપવામાં અને આશિર્વાદ જ આપે છે."
* તેમની ખાનગી ડાયરીમાં તેમણે નોંધ્યું કે "કેટલાક લક્ષ્યો એટલા સન્માનનીય હોય છે કે તે મેળવતાં નિષ્ફળ જવું પણ યશકર છે."

## ચલચિત્રમાં 
ચલચિત્ર *એલઓસી કારગિલ*માં તેમના પાત્રનો અભિનય અજય દેવગણે કર્યો છે.

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* Captain Manoj Pandey's Website 
* Indian Army Webpage 
* મનોજ કુમાર પાંડે ચોકનું સ્થાન: 

શ્રેણી:પરમવીર ચક્ર વિજેતા
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:૧૯૭૫માં જન્મ
શ્રેણી:૧૯૯૯માં મૃત્યુ
ભુખી નદી

** ભુખી નદી** ભારત દેશના પશ્ચિમમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલી નદી છે. આ નદી કચ્છ જિલ્લાના અંગીયા ગામ પાસેથી નીકળે છે. તેના તટની મહત્તમ લંબાઇ ૨૮ કિમી છે. નદીનો કુલ સ્ત્રાવક્ષેત્ર ૫૬ ચોરસ કિમી છે.

આ નદી પર ભૂખી બંધ આવેલો છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતની નદીઓ
સાયક્લોનિક સેપરેશન

**સાયક્લોનિક સેપરેશન** એ હવા, વાયુ અને પાણીના સ્ત્રોતોમાંથી પ્રદુષણના રજકણો કોઇ પણ પ્રકારના ગાળણો વગર દૂર કરવાની પ્રક્રિયા. જ્યારે પાણીમાંથી તત્વો દૂર કરવામાં આવે છે ત્યારે હાઇડ્રો સાયકલોન વપરાશમાં લેવાય છે. જ્યારે વાયુમાંથી દૂર કરવામાં આવે છે ત્યારે વાયુ સાયક્લોન વપરાશમાં લેવાય છે. ભ્રમણ અને ગુરૂત્વાકર્ષીય અસરોનો ઉપયોગ ઘન અને પ્રવાહીને અલગ કરવા માટે થાય છે. આ પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ વાયુના પ્રવાહમાંથી પ્રવાહી દૂર કરવા માટે પણ વપરાય છે.
માતા ભવાનીની વાવ

**માતા ભવાનીની વાવ** એ અમદાવાદના અસારવા વિસ્તારમાં આવેલી વાવ છે.

## ઇતિહાસ અને સ્થાપત્ય 
માતા ભવાનીની વાવનું બાંધકામ ૧૧મી સદીમાં સોલંકી વંશના શાસન દરમિયાન થયું હતું. તે ભારતમાં હાલમાં શરૂઆતની વાવોમાંથી સચવાયેલી વાવોમાંની એક વાવ છે. વાવમાં બહુમાળી ઝરુખાઓ અને પગથિયાંઓ પછી પાણી મળે છે. આ ઝરુખાઓ પૂર્વ-પશ્ચિમ ધરી પર આવેલા છે. થાંભલાઓ, ખૂણાઓ અને ધરીઓ આ વાવની કળાનો ઉત્તમ નમૂનો છે. ઘણાં સમય પછી હિંદુ દેવી ભવાનીનું નાનું મંદિર નીચલા ઝરુખામાં બનાવવામાં આવ્યું હતું, જેના પરથી વાવનું નામ પડ્યું હતું.

વાવ ૪૬ મીટર લાંબી અને પ્રવેશદ્વારમાં ૫.૧ મીટર પહોળી છે. તેને ત્રણ માળ છે અને ત્રણ ઝરુખાઓ છે. વાવના કૂવાનો વ્યાસ ૪.૮ મીટર છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* 

શ્રેણી:અમદાવાદનાં જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:રાષ્ટ્રીય મહત્વનાં સ્મારકો
શ્રેણી:ગુજરાતની વાવો
શ્રેણી:અમદાવાદની વાવો
શ્રેણી:નંદા વાવ
ગોમાઇ નદી

[right|thumb|[શહાદા (મહારાષ્ટ્ર)|શહાદામાં પુલ પરથી ગોમાઇ નદીનું ચિત્ર. સ્થાન: ]]
**ગોમાઇ નદી** તાપી નદીની સહાયક નદી છે. આ નદી તોરણમાળ આસપાસના સાતપુડા પર્વતમાળાના પર્વતોમાંથી ઉદ્ભવે છે અને પ્રકાશા ગામથી ર કિમી પૂર્વમાં તાપી નદીમાં ભળી જાય છે. ગોમાઇ નદીને પોતાને ઘણી સહાયક નદીઓ છે જેમ કે સુરસી નદી (જે સુલ્તાનપુર પાસેથી પસાર થાય છે, તિપરિઆ નદી (જે મન્ડાને પાસેથી પસાર થાય છે), ઉમરી નદી, સુખી નદી.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ભારતની નદીઓ
ઇસનપુર

**ઇસનપુર** નામના વિવિધ ગામ અને વિસ્તાર ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા છે.

* ઇસનપુર, અમદાવાદ - અમદાવાદમાં આવેલો વિસ્તાર.
* ઇસનપુર મોટા (તા. ગાંધીનગર) - ગાંધીનગર તાલુકાનું ગામ.
* ઇસનપુર (તા. માંગરોળ) - માંગરોળ તાલુકાનું ગામ.
* ઇસનપુર (તા. હળવદ) - હળવદ તાલુકાનું ગામ.
* ઇસનપુર (તા. તારાપુર) - તારાપુર તાલુકાનું ગામ.
નરા નદી

**નરા નદી** ભારતના પશ્ચિમે આવેલા ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલી નદી છે. તે કચ્છ જિલ્લાના લખપત તાલુકાના વાલ્કા ગામ પાસેથી નીકળે છે અને કચ્છના મોટા રણને મળી જાય છે. તેની મહત્તમ લંબાઇ ૨૫ કિમી છે અને કુલ સ્ત્રાવક્ષેત્ર ૨૩૩ ચોરસ કિમી (૯૦ ચોરસ માઇલ) છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતની નદીઓ
સઇ નદી

**સઇ નદી** ભારતના પશ્ચિમે આવેલા ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લામાં આવેલી નદી છે. આ નદીનું ઉદ્ગમ સ્થાન રેહા ગામ પાસે છે અને તે વાંઘ, કપાડીસર, કડોલી અને કોટડી ગામો પાસે થઇને (જ્યાં તેના પર નાના સિંચાઇ બંધો આવેલા છે) કચ્છના અખાતને મળે છે. તેની મહત્તમ લંબાઇ ૨૫ કિમી (૧૬ માઇલ) છે. નદીનો કુલ સ્ત્રાવક્ષેત્ર વિસ્તાર ૪૪ ચોરસ કિમી (૧૭ ચોરસ માઇલ) છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતની નદીઓ
સાંગ નદી

**સાંગ નદી** ભારત દેશના પશ્ચિમે આવેલા ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના અંજાર તાલુકામાં આવેલી નદી છે.

આ નદી અંજાર નજીક સીનુગ્રા ગામ પાસેની ટેકરીઓમાંથી નીકળે છે. તે નાગલપુર, અંજાર, ગળપાદર અને ખારીરોહર ગામોમાંથી વહે છે. શિણાય ગામ નજીક આ નદી પર બંધ બાંધવામાં આવ્યો છે, જે કંડલા નગરને પાણી પુરું પાડે છે. આ નદીની કુલ લંબાઇ ૧૬ કિમી છે અને સ્ત્રાવક્ષેત્ર ૧૭૧.૧૦ ચોરસ કિમી છે. સાંગ નદી નકટી ખાડી નજીક કચ્છના અખાતમાં અરબી સમુદ્રને મળી જાય છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતની નદીઓ
૧૯૭૯ મચ્છુ બંધ હોનારત

{
"type": "FeatureCollection",
"features": [{
"type": "Feature",
"properties": { "marker-symbol": "dam", "marker-size": "small", "title": "મચ્છુ બંધ" },
"geometry": { "type": "Point", "coordinates": [70.865833, 22.763889] }
},

{
"type": "Feature",
"properties": { "marker-symbol": "town", "marker-size": "small", "title": "મોરબી" },
"geometry": { "type": "Point", "coordinates": [70.83, 22.82] }
},
]
}

**મચ્છુ બંધ હોનારત** અથવા **મોરબી બંધ હોનારત** એ પૂર હોનારત હતી જે ૧૧ ઓગસ્ટ ૧૯૭૯ના રોજ ભારતમાં સર્જાઇ હતી. મચ્છુ નદી પર આવેલો મચ્છુ-૨ બંધ તૂટતા રાજકોટ જિલ્લાના ‍(હવે, મોરબી જિલ્લામાં) મોરબી શહેરમાં પાણી ફરી વળ્યું હતું. વિવિધ અંદાજો અનુસાર ૧,૮૦૦ થી ૨૫,૦૦૦ લોકોના મૃત્યુ આ દુર્ઘટનામાં થયા હતા.

અત્યંત ભારે વરસાદ અને પૂરને કારણે ૪ કિમી લાંબા મચ્છુ-૨ બંધની દિવાલોમાં ગાબડાં પડ્યા હતા. બંધના સ્પિલવેની ક્ષમતા ૫,૬૬૩ મી³/સે હતી, જ્યારે વાસ્તવમાં પાણી બંધની ક્ષમતા કરતા ત્રણ ગણું એટલે કે ૧૬,૩૦૭ મી³/સે પર પહોંચતા બંધ તૂટી પડ્યો હતો. ૨૦ મિનિટમાં જ ૧૨થી ૩૦ ફીટ (૩.૭ થી ૯.૧ મીટર)ની ઉંચાઇના પાણી મોરબીના નીચાણ વાળા વિસ્તારમાં ફરી વળ્યાં હતા, જે બંધથી ૫ કિમી દૂર આવેલું શહેર હતું. બંધના ફરીથી બાંધકામ સમયે બંધની ક્ષમતા ચાર ગણી વધારીને ૨૧,૦૦૦ મી³/સે કરવામાં આવી હતી.

૧૯૭૫ની ચીનના બાન્કિઓ બંધ હોનારતની વિગતો ૨૦૦૫માં જાહેરમાં આવી એ પહેલાં આ બંધ તૂટવાની ઘટનાને *ગિનેસ બૂક ઓફ રેકોર્ડ્સ*માં સૌથી ખરાબ બંધ દુર્ઘટના તરીકે નોંધવામાં આવી હતી.

*નો વન હેડ અ ટંગ ટુ સ્પિક* નામના પુસ્તકમાં ટોમ વૂટેન અને ઉત્પલ સાંડેસરાએ સરકારી દાવાને નકારી કાઢ્યો હતો કે બંધ તૂટવાની ઘટના કુદરતી આફત હતી અને તેમણે બાંધકામ અને સંદેશાવ્યવહાર ખામીઓને કારણે દુર્ઘટના ઘટી અને વિસ્તરી હોવાનું જણાવ્યું છે. વધુમાં, નાણાંકીય નુકશાન પણ ભારે થયું હતું. પૂરને કારણે પાક અને અનાજ ઉત્પાદનની ક્ષમતા પર ભારે અસર પડી હતી.

## ચલચિત્ર 
નિર્માણાધીન *મચ્છુ* ગુજરાતી ચલચિત્ર આ ઘટના પર આધારિત છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* The saffron flutters high, yet again

શ્રેણી:ગુજરાતના ડેમ
શ્રેણી:મોરબી જિલ્લો
શ્રેણી:મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓ
શ્રેણી:ગુજરાતનો ઇતિહાસ
સુવી નદી

**સુવી નદી** ભારતના પશ્ચિમે આવેલા ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલી નદી છે.

આ નદીનું ઉદ્ગમ સ્થાન રાપર તાલુકાના બાદરગઢ ગામ પાસે છે અને તે રવેચી પાસે કચ્છના મોટા રણને મળે છે. તેની મહત્તમ લંબાઇ ૩૨ કિમી છે. નદીનો કુલ સ્ત્રાવક્ષેત્ર ૧૬૦ ચોરસ કિમી છે.

## સુવી બંધ 
૧૯૫૯માં ૨૦.૪૬ કરોડના ખર્ચે સુવી નદી સિંચાઇ યોજના સરકાર દ્વારા મંજૂર થઇ હતી. નદી પર હવે સુવી બંધ બાંધવામાં આવ્યો છે, જે ૧૫ મીટર ઉંચો અને ઇ.સ. ૧૯૬૬માં પૂર્ણ થયો હતો.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતની નદીઓ
વઢિયાર

**વઢિયાર** એ પાટણ જિલ્લાના હારીજ તાલુકાના પંથકનું નામ છે.

## ઇતિહાસ 
વઢિયાર મૂળમાં વૃદ્ધિકર એટલે કે ઘાસનો પ્રદેશ તરીકે ઓળખાતો હતો. આ શબ્દ વાંઢ આહિર, આહિરનું મેદાનનું અપભ્રંશ પણ કહેવાય છે. તે ઘાસ, ઘેટાં અને ઘોડાઓ માટે પ્રખ્યાત હતો. ચાવડા વંશની સ્થાપના ઇ.સ. ૭૪૬માં આ પ્રદેશમાં અણહિલવાડ પાટણ શહેરમાં થઇ હતી. આ સ્થળ અત્યારે પંચાસર તરીકે ઓળખાય છે.

## સંદર્ભ 
### નોંધ 
### ગ્રંથસૂચિ 
* 
 This article incorporates text from a publication now in the public domain: 

શ્રેણી:હારીજ તાલુકો
જેઠાભાઈની વાવ

**જેઠાભાઈની વાવ** અમદાવાદ, ગુજરાતના ઇસનપુર વિસ્તારમાં આવેલી વાવ છે.

## ઇતિહાસ અને સ્થાપત્ય 
*આર્કિયોલોજીકલ સર્વે ઓફ વેસ્ટર્ન ઇંડિયા*, વોલ્યુમ ૮, પુસ્તકમાં લેખક જેમ્સ બર્ગેસ લખે છે કે,

આ વાવનું બાંધકામ જેઠાભાઈ મુળજીએ આશરે ૧૮૬૦ના દાયકામાં કરાવેલું. તેને ચાર ઝરુખાઓ છે અને પ્રવેશદ્વારનો ઝરુખો આવરણ કરેલ બાંધકામ ધરાવે છે.

ઇ.સ. ૨૦૧૭-૧૮માં આ વાવનું સમારકામ ભારતીય પુરાતત્વ ખાતાં વડે કરવામાં આવ્યું હતું.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:અમદાવાદનાં જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:રાષ્ટ્રીય મહત્વનાં સ્મારકો
શ્રેણી:ગુજરાતની વાવો
શ્રેણી:અમદાવાદની વાવો
સાધના શિવદાસાની (અભિનેત્રી)

**સાધના શિવદાસાની** અથવા ટૂંકમાં **સાધના** એ હિન્દી ફિલ્મોના ૧૯૫૦ અને ૧૯૬૦ ના દાયકાના વિતેલા સમયની અભિનેત્રીનું નામ છે. આ અભિનેત્રીનો જન્મ કરાંચીમાં ૨-૯-૧૯૪૧ ના રોજ થયો હતો. એમનું મુંબઇમાં 74 વર્ષની વયે ૨૫-૧૨-૨૦૧૫ ના રોજ અવસાન થયું હતું. એ છેલ્લા થોડા સમયથી અવસ્થાજન્ય બીમારીથી પીડાતી હતી. કરાચી (હાલ પાકિસ્તાન)માં જન્મેલી સાધનાનું નામ એેના પિતાએ એ સમયની અભિનેત્રી-ડાન્સર સાધના બોઝ પરથી સાધના પાડયું હતું. એના પિતા ચરિત્ર અભિનેતા હરિ શિવદાસાનીના ભાઇ અને અભિનેત્રી બબીતાના કાકા થાય. બબીતા રાજકપૂરના પુત્ર રણધીર કપૂર (ડબ્બુ)ની પત્ની અને કરીના કપૂરની માતા છે.

ભાગલા પછી શિવદાસાની કુટુંબ ભારતમાં આવી ગયું હતું. બાળપણથી સાધનાને અભિનેત્રી બનવાનો શોખ હતો અને રાજ કપૂરની 'શ્રી 420' ફિલ્મના મૂડ મૂડ કે ના દેખ ફિલ્મમાં એણે કોરસ ગર્લ્સ તરીકે કામ કર્યું હતું. જો કે એને પહેલી તક આપી શશધર મુખરજીએ. શશધરના પુત્ર જોય મુખરજી સાથે એણે લવ ઇન સિમલા કરી અને એની અભિનય કારકિર્દી શરુ થઇ.

કપાળ પર વાળને અલગ રીતે ગોઠવવાની એની હેર સ્ટાઇલે બે દાયકા સુધી કૉલેજિયન યુવતીઓ પર દિવાનગી સર્જી હતી. એ હેર સ્ટાઇલ સાધના કટ તરીકે ઓળખાઇ હતી.

પોતાની પચીસેક વર્ષની કારકિર્દી દરમિયાન એણે પોતાના સમયના મોટા ભાગના ટોચના કલાકારો સાથે કામ કર્યું હતું. દેવ આનંદ સાથે 'અસલી નકલી', શમ્મી કપૂર સાથે રાજકુમાર, સુનીલ દત્ત સાથે 'વહ કૌનથી' અને બી આર ચોપરાની સુપરહિટ મલ્ટિસ્ટાર ફિલ્મ 'વક્ત', અશોક કુમાર અને રાજેન્દ્ર કુમાર સાથે એચ એસ રવૈલની પહેલી મુસ્લિમ સુપરહિટ ફિલ્મ 'મેરે મહેબૂબ', રાજેન્દ્ર કુમાર અને ફિરોઝ ખાન સાથેની રામાનંદ સાગરની 'આરઝૂ' એની કેટલીક યાદગાર ફિલ્મો છે. એના સૌંદર્યના દિવાના એ સમયમાં ઘણા હતા.

પછીથી એણે ફિલ્મ સર્જક આર કે નય્યર સાથે લગ્ન કર્યાં હતાં. સાંતાક્રૂઝમાં એ જે બંગલામાં રહે છે ત્યાં એક માથાભારે ગણાતા બિલ્ડર સાથે છેલ્લા કેટલાક સમયથી એને ખટરાગ ચાલતો હતો અને એણે એક કરતાં વધુ વખત મુંબઇના પોલીસ કમિશનરને પત્ર લખીને સુરક્ષાની માગણી પણ કરી હતી.

આશા પારેખ, નંદા, વહીદા રહેમાન વગેરે સાથે એને બહુ સારા સંબંધો હતા અને ઘણીવાર આ અભિનેત્રીઓ મુસ્લિમ મહિલા જેવો બૂરખો પહેરીને ફિલ્મો જોવા કે ટોચની હૉટલોમાં લંચ ડિનર માણવા જતાં.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* અભિનેત્રી સાધનાના અવસાનના ગુજરાત સમાચારમાં છપાયેલા સમાચાર
* 

શ્રેણી:અભિનેત્રી
શ્રેણી:૧૯૪૧માં જન્મ
અમૃતવર્ષિણી વાવ

**અમૃતવર્ષિણી વાવ** જે **પાંચકુવા વાવ** અથવા **કાટખૂણી વાવ **તરીકે પણ જાણીતી છે, અમદાવાદ, ગુજરાતના પાંચકુવા દરવાજા વિસ્તારમાં આવેલી વાવ છે.

## ઇતિહાસ 
પાંચકુવા નામ આ વિસ્તારમાં આવેલા **પાંચ કુવાઓ** પરથી પડ્યું હતું. અમૃતવર્ષિણી વાવનું બાંધકામ ઇસ. ૧૭૨૩ (વિક્રમ સવંત ૧૭૭૯, હિજરી સન ૧૧૩૫)માં થયું હતું એમ તેમાં રહેલા દેવનાગરી અને ફારસી લખાણ પરથી જાણવા મળે છે. તે ગુજરાતના મુઘલ સુબા હૈદર કુલીનખાનના દિવાન રઘુનાથદાસ દ્વારા ઇસ ૧૭૨૧-૧૭૨૨માં સુબાના શહેરમાં નિવાસ દરમિયાન સખાવતના હેતુથી બંધાવવામાં આવેલી હતી.

## સ્થાપત્ય 
આ વાવ તેના ઓછી કોતરણી અને અંગ્રેજી એલ (L) આકારના અને સરળ બાંધકામ માટે જાણીતી છે. તેમાં ત્રણ માળ આવેલા છે અને તે ૫૦ ફૂટ કરતાં વધુ ઊંડી છે. બાહ્ય માળની કમાનોનો આકાર અન્ય બે માળ કરતાં અલગ છે. ૧૯૬૯માં આ વાવ રાજ્ય સંરક્ષિત સ્મારક જાહેર કરવામાં આવી હતી અને ૧૯૯૯માં તેને આરક્ષિત કરવામાં આવી હતી. ૨૦૦૪માં કુવાનું ખોદકામ કરીને તેમાં ફરી પાણી લાવવામાં આવ્યું હતું.

## છબીઓ

File:Amritavarshini Vav (Stepwell) 14.jpg|વાવનું જમણેરી વળાંક વાળું બાંધકામ
File:Amritavarshini Vav (Stepwell) 7.jpg|વાવની અંદરનું લખાણ
File:Amritavarshini Vav (Stepwell) 2.jpg|કૂવો
File:Amritavarshini Vav (Stepwell) 4.jpg|અંદરની બાજુથી પગથિયાંઓ

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* 

શ્રેણી:અમદાવાદનાં જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:રાજ્ય સંરક્ષિત સ્મારક
શ્રેણી:ગુજરાતની વાવો
શ્રેણી:અમદાવાદની વાવો
વનરાજ ચાવડા

**વનરાજ ચાવડા** ગુજરાતના ચાવડા વંશનો સૌથી વધુ પ્રખ્યાત રાજા હતો, જેણે ઇસ ૭૪૬થી ૭૮૦ દરમિયાન રાજ્ય કર્યું હતું.

## જીવન 
### પ્રારંભિક જીવન 
કૃષ્ણભટ્ટના *રત્નમાળા* () પ્રમાણે ઇ.સ. ૬૯૬ (સંવત ૭૫૨)માં પંચાસરના (હાલમાં પાટણ જિલ્લો, ગુજરાત) ચાવડા વંશના રાજા જયશિખરી પર કાન્યકુબ્જ (કદાચ કનૌજ)માં કલ્યાણકટકના રાજા ભુવડ વડે આક્રમણ કરાયું અને જયશિખરી તેમાં માર્યો ગયો. તેના મૃત્યુ પહેલા જયશિખરીએ તેની ગર્ભવતી રાણીને તેના એક મંત્રી અને રાણીના ભાઇ સુરપાળ સાથે જંગલમાં મોકલી દીધી. જયશિખરીના મૃત્યુ પછી રાણીએ એક પુત્ર વનરાજને જન્મ આપ્યો.

### અણહિલવાડ પર જીત 
તેને જૈન મુનિઓ દ્વારા શિક્ષણ આપવામાં આવ્યું. તેણે ભીલ આદિવાસીઓની સેના ઉભી કરી અને તેના મિત્ર અણહિલ  ની મદદથી તેણે પોતાના પિતાનું રાજ્ય પાછું મેળવ્યું અને ઇસ ૭૪૬માં અણહિલવાડ પાટણની શહેરની સ્થાપના કરી. અણહિલના સન્માનમાં તેણે શહેરનું નામ તેના પરથી આપ્યું અને તેને રાજ્યની રાજધાની બનાવી. તે સમયમાં અણહિલવાડ પાટણ ભારતનું સૌથી વધુ સમૃદ્ધ શહેર બન્યું.

તેણે પોતાના એક સેનાપતિ ચાંપાના સન્માનમાં ચાંપાનેર શહેરની પણ સ્થાપના કરી હતી.

## ધર્મ 
 (કચ્છ) નજીક પુરાનોગઢ ખાતેના શિવમંદિરના ભગ્નાવેશો]]
વનરાજ ચાવડાને જન્મથી જૈન તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યા નથી, તેમ છતાં જૈન લેખકો દ્વારા તેમને વિશિષ્ટ રીતે જૈન વિધિઓમાં ભાગ લેતા દર્શાવવામાં આવ્યા છે.

### મંદિર
મેરુતુંગાનો 'પ્રબંધચિંતમણિ' ગ્રંથ વનરાજ દ્વારા અણહિલવાડ પાટણ ખાતે વનરાજવિહાર તેમજ કાન્તેશ્વરી-પ્રસાદના નિર્માણ વિશે જણાવે છે. વનરાજાએ પંચાસર ગામમાંથી પાર્શ્વનાથની મુખ્ય પ્રતિમા લાવી પાટણમાં પંચાસરા પાર્શ્વનાથ મંદિર પણ બનાવ્યું હતું. કાન્તેશ્વરી, પછીના ચાલુક્ય રાજાઓની પણ કુળદેવી હતા. કુમારપાળે બાદમાં આ મંદિરમાં પશુઓના બલિદાન પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો. હરિભદ્રસૂરી (૧૨મી સદીના મધ્યમાં) મુજબ, મંત્રી નિહયાના પુત્ર લાહરાએ પાટણ જિલ્લાના સંડેર ખાતે વિંધ્યવાસિની (યોગમાયા)નું મંદિર બનાવ્યું હતું. તેમણે નવરંગપુરા નગરની પણ સ્થાપના કરી હતી અને પોતાની માતાની સ્મૃતિમાં પંચાસરા પાર્શ્વનાથ મંદિરનું નિર્માણ કર્યું હતું.

આ સમયગાળા (પ્રારંભિક નાગર તબક્કા)ના મંદિરોમાં વિજાપુર તાલુકાના લાકોદ્રા ખાતેના મંદિર, થાનગઢમાં આવેલા પુરાણા સૂર્યમંદિર, વઢવાણના રાણકદેવી મંદિર, કંથકોટના સૂર્યમંદિર તથા કચ્છના મંજલ નજીક પુરાનોગઢના શિવ મંદિરનો સમાવેશ થાય છે. શામળાજી ખાતેનું હરિશ્ચંદ્રની ચોરી, જૂના ભદ્રેશ્વર ખાતે આવેલું પંચાસરા પાર્શ્વનાથ મંદિર (હવે પુનઃનિર્મિત) અને રોડા મંદિર સમૂહનું ત્રીજું મંદિર ૯મી શતાબ્દીના અન્ય કેટલાક હયાત મંદિરો છે.

## નોંધ 
## સંદર્ભ 
* 
* 

## બાહ્ય કડીઓ 
* 
* પાટણનો નકશો (ઇતિહાસ સાથે) mapsofindia.com પર

 

શ્રેણી:ગુજરાતનો ઇતિહાસ
શકૂર તળાવ

**શકૂર તળાવ** ૩૦૦ ચોરસ કિમીમાં ફેલાયેલું અને ગુજરાત રાજ્યમાં ભારત અને પાકિસ્તાનની સરહદ પર દક્ષિણ ખૂણામાં આવેલું તળાવ છે. તળાવનો ૯૦ ચોરસ કિમી વિસ્તાર પાકિસ્તાનમાં આવે છે, જ્યારે બાકીનો મોટાભાગનો વિસ્તાર ભારતમાં છે.

ભૌગોલિક અને પર્યાવરણની રીતે, શકૂર તળાવએ કચ્છના રણનો ભાગ છે અને મોટાં ઋતુકીય મીઠાનો વિસ્તાર છે. કચ્છના રણમાં પાણીનો સંગ્રહ અને મીઠું પકવવાની પદ્ધતિઓને કારણે સ્થાનિક પર્યાવરણ અને જીવસૃષ્ટિને ભારે નુકશાન પહોંચ્યું છે. જંગલ અને મેન્ગ્રૂવનો નાશ થઇ રહ્યો છે. શકૂર તળાવમાં મીઠું પકવવાની ક્રિયા અહીં મોટું નુકશાન પહોંચાડી રહી છે.

૨૦૧૦ના પાકિસ્તાનના પૂર દરમિયાન સિંધના પ્રાંત મંત્રી ઝુલ્ફિકાર મિર્ઝાએ લેફ્ટ બેંક આઉટફોલ ડ્રેઇન, બાડિનના પાણીને ઓછું કરવા માટે શકૂર તળાવમાં મીઠાંવાળું પાણી છોડીને ભારે નુકશાન પહોંચાડ્યું હતું અને આ ઘટનાએ ભારે વિવાદ સર્જ્યો હતો.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* પાકિસ્તાનના જૈવવિસ્તારો WWF
* "ઝળૂંબતી દૂર્ઘટના" 

શ્રેણી:તળાવ
શ્રેણી:કચ્છ જિલ્લો
અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ ટ્રાન્સપોર્ટ સર્વિસ

**અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ ટ્રાન્સપોર્ટ સર્વિસ** અથવા **એ.એમ.ટી.એસ.** એ અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનની નિગરાની હેઠળ શહેરમાં ચલાવવામાં આવતી શહેરી બસ સેવાનું નામ છે. આ બસ સેવાને લોકો *લાલ બસ*નાં હુલામણા નામે પણ ઓળખે છે. કોઇ પણ ભારતીય મ્યુનિસીપલ કોર્પોરેશન દ્વારા ચલાવવામાં આવતી શહેરી બસ સેવાઓમાં આ સેવા સૌથી મોટી છે.

## ભાડા-પત્રક
અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ ટ્રાન્સપોર્ટ સર્વિસ સેવાઓ પર વસુલ કરવામાં આવતું ભાડું તબક્કાવાર અસરકર્તા હોય છે અને પ્રત્યેક તબક્કાની લંબાઈ ૨ કિલોમીટર નક્કી કરાવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત એક *મનપસંદ પ્રવાસ યોજના* પણ ચલાવવામાં આવે છે જેમાં કોઈ પણ પ્રવાસી ૩૫ રૂ.ની એક ટિકિટ ખરીદીને સવારે ૬ વાગ્યાથી રાત્રે ૧૦ વાગ્યા સુધી એએમટીએસ દ્વારા ચલાવાતી કોઈ પણ સેવામાં ગમે તેટલી વખત મુસાફરી કરી શકે છે. આ જ મનપસંદ પ્રવાસની ટિકિટ મહિલાઓ માટે ૨૫ રૂ. અને ૧૨ વર્ષથી નીચેના બાળકો માટે ૧૫ રૂ.માં ઉપલબ્ધ છે.

## બસના રૂટની માહિતિ
## સંદર્ભ
## બાહ્ય-કડીઓ
* અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ ટ્રાન્સપોર્ટ સર્વિસનું જાળસ્થળ 

શ્રેણી:અમદાવાદમાં પરિવહન
શ્રેણી:અમદાવાદ
પાલનપુર રજવાડું

**પાલનપુર રજવાડું** બ્રિટિશ રાજ સમયનું ભારતનું એક રજવાડું હતું. પાલનપુર રજવાડું તેના નવાબને વંશપરંપરાગત મળતી ૧૩ તોપોની સલામી વાળું રાજ્ય હતું. તે પાલનપુર એજન્સીનું મુખ્ય રાજ્ય હતું. ઇસ ૧૮૦૯-૧૭માં પાલનપુર રજવાડું બ્રિટિશ આશ્રિત રાજ્ય બન્યું. પાલનપુર શહેર તેનું પાટનગર હતું.

## ભૂગોળ 
૧૯૦૧માં રાજ્યનો વિસ્તાર ૧૭૬૬ કિમી² (૬૮૨ માઇલ²) અને વસતિ ૨,૨૨,૬૨૭ હતી. એ વર્ષમાં પાલનપુર શહેરની વસતિ માત્ર ૮,૦૦૦ લોકોની હતી. રાજ્યની આવક દર વર્ષે અંદાજીત ૫૦,૦૦૦ રૂપિયા હતી.

પાલનપુર રજવાડું રાજપૂતાના-માળવા રેલ્વે લાઇન પર આવેલું હતું અને ડીસામાં બ્રિટિશ લશ્કરી છાવણી ધરાવતું હતું. ઘઉં, ચોખા અને શેરડી મુખ્ય પાકો હતા. સાબરમતી નદીના કારણે ઉત્તર ભાગમાં ગાઢ જંગલો આવેલા હતા (હાલમાં જેસોર અભયારણ્ય) પણ દક્ષિણ અને પૂર્વમાં સપાટ મેદાનો હતા. અરવલ્લી પર્વતમાળાને કારણે મોટાભાગનો વિસ્તાર ઉંચાઇ વાળો હતો. ૧૯૪૦માં પાલનપુર રજવાડાની વસ્તી ૩,૧૫,૮૫૫ લોકોની હતી.

## ઇતિહાસ 
વાયકા મુજબ પાલનપુર રજવાડાની સ્થાપના ૧૩૭૦માં થઇ હતી અને જાલોરી વંશની લોહાની પુશ્તુ જાતિ વડે શાસન કરાયું હતું. આ વંશના ઇતિહાસ મુજબ તેઓ બિહારમાં ૧૨મી સદીમાં સ્થાયી થયા હતા અને ત્યાં સુલ્તાન તરીકે રાજ કર્યું હતું. પાલનપુર ઘરાનાનો સ્થાપક મલિક ખુર્રમ ખાન બિહાર છોડીને માંડોરના વિશાલદેવની સેવામાં ૧૪મી સદીના પાછલા ભાગમાં આવ્યો હતો. જાલોર અથવા સોનગઢના સુબા તરીકે નિમાયા બાદ તેણે માંડોરના રાજવીના મૃત્યુ બાદ સર્જાયેલી અંધાધૂંધીનો ફાયદો ઉઠાવીને તેણે આ પ્રદેશને પોતાના હક્ક નીચે લઇ લીધો; તેના કુટુંબની એક બહેન મુગલ શાસક અકબરને પરણી અને તેઓએ પાલનપુર અને આજુબાજુના પ્રદેશો દહેજમાં મેળવ્યા હતા. આ કુટુંબ ૧૮મી સદીની શરૂઆતમાં ઔરંગઝેબના મૃત્યુ બાદ સર્જાયેલી અરાજકતા સમયે ઐતહાસિક રીતે મહત્વનું બન્યું હતું. ત્યારબાદ મરાઠાઓએ પાલનપુરનો કબ્જો મેળવ્યો. લોહાનીઓએ આ સમયે ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપનીને મદદ કરવા જણાવી અને તેઓ ૧૮૧૭માં સંધિ કરીને બ્રિટિશ આશ્રિત રાજ્ય બન્યા. પાલનપુર રજવાડાનું ભારતમાં વિલિનિકરણ ૧૯૪૯માં થયું હતું.

### શાસકો 
thumb|564x564px|પાલનપુર રજવાડાના શાસકોનું વંશ વૃક્ષ

પાલનપુર રિયાસતના શાસકો જાલોરી વંશના લોહાની પઠાણ હતા.

#### દિવાનો 
* ૧૬૮૮ - ૧૭૦૪ ફિરુઝ કમાલ ખાન (બીજી વખત)
* ૧૭૦૪ - ૧૭૦૮ કમાલ ખાન (જ. ૧૬... - મૃ. ૧૭૦૮)
* ૧૭૦૮ - ૧૭૧૯ ફિરુઝ ખાન દ્વિતિય (જ. ... - મૃ. ૧૭૧૯)
* ૧૭૧૯ - ૧૭૩૨ કરિમ દાદ ખાન (જ. ... - મૃ. ૧૭૩૨)
* ૧૭૩૨ - ૧૭૪૩ પહાર ખાન દ્વિતિય (જ. ... - મૃ. ૧૭૪૩)
* ૧૭૪૩ - ૧૭૬૮ બહાદુર ખાન (જ. ... - મૃ. ૧૭૬૮)
* ૧૭૬૮ - ૧૭૮૧ સલિમ ખાન પ્રથમ (જ. ... - મૃ. ૧૭૮૧)
* ૧૭૮૧ - ૧૭૮૮ શિર ખાન (જ. ... - મૃ. ૧૭૮૮)
* ૧૭૮૮ - ૧૭૯૩ મુબારિઝ ખાન દ્વિતિય
* ૧૭૯૩ - ૧૭૯૪ શમશીર ખાન
* ૧૭૯૪ - ૧૮૧૨ ફિરુઝ ખાન તૃતિય (જ. ૧૭.. - મૃ. ૧૮૧૨)
* ૧૮૧૨ - ૧૮૧૩ ફતેહ મહમદ ખાન (પ્રથમ વખત) (જ. ૧૭૯૯ - મૃ. ૧૮૫૪)
* ૧૮૧૩ - ૨૨ ડિસેમ્બર ૧૮૧૩ શમશીર મહમદ ખાન (જ. ... - મૃ. ૧૮૩૪) (પછી ૧૦ ઓક્ટોબર ૧૮૧૭ થી ગાદી વારસની સંભાળ લેનાર)
* ૨૨ ડિસેમ્બર ૧૮૧૩ - ૧૧ જુલાઇ ૧૮૫૪ ફતેહ મહમદ ખાન (બીજી વખત) (સ.અ.)
* ૧૧ જુલાઇ ૧૮૫૪ - ૨૮ ઓગસ્ટ ૧૮૭૮ જોરાવર ખાન (જ. ૧૮૨૨ - મૃ. ૧૮૭૮)
* ૨૮ ઓગસ્ટ ૧૮૭૮ - ૧૯૧૦ જોબદાત અલ-મલિક શીર મહમદ ખાન (જ. ૧૮૫૨ - મૃ. ૧૯૧૮)

#### નવાબ સાહેબો 
* ૧૯૧૦ - ૨૮ સપ્ટેમ્બર ૧૯૧૮ અલ-મલિક શીર મહમદ ખાન (સ.અ.)
* ૨૮ સપ્ટેમ્બર ૧૯૧૮ - ૧૫ ઓગસ્ટ ૧૯૪૭ અલ-મલિક શીર તાલે મહમદ ખાન (જ. ૧૮૮૩ - મૃ. ૧૯૫૭)

## આ પણ જુઓ 
* પાલનપુર

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* Heraldry of the princely states of Gujarat

શ્રેણી:બનાસકાંઠા જિલ્લો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં રજવાડાં
કર્ણાટક સંગીત

**કર્ણાટક સંગીત** એ ભારતના શાસ્ત્રીય સંગીતની દક્ષિણ ભારતીય શૈલી છે, જે ઉત્તર ભારતની હિંદુસ્તાની શાસ્ત્રીય સંગીત શૈલીથી ઘણી રીતે અલગ પડે છે. કર્ણાટક સંગીત મોટા ભાગે ભક્તિ સંગીતના સ્વરૂપમાં હોય છે અને તેની રચનાઓ દેવી-દેવતાઓને સંબોધીને ગાવામાં આવે છે. ઉપરાંત કેટલોક હિસ્સો પ્રેમ અને સામાજિક મુદ્દાઓને પણ સમર્પિત હોય છે. જેમ સામાન્ય રીતે ભારતીય સંગીતમાં હોય છે તેમ કર્ણાટક સંગીતના પણ બે મુખ્ય તત્ત્વ રાગ અને તાલ છે.

કર્ણાટક શાસ્ત્રીય સંગીત શૈલીમાં રાગનું ગાયન અધિક તેજ અને હિંદુસ્તાની શૈલીની તુલનાએ ટૂંકા સમયનું હોય છે. ત્યાગરાજ, મુથુસ્વામી દીક્ષિતાવતાર અને શ્યામા શાસ્ત્રીને કર્ણાટક સંગીત શૈલીની ત્રિમૂર્તિ કહેવામાં આવે છે, જ્યારે પુરંદર દાસને કર્ણાટક શૈલીના જનક તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. કર્ણાટક શૈલીના વિષયોમાં પૂજા-અર્ચના, મંદિરોનું વર્ણન, દાર્શનિક ચિંતન, નાયક-નાયિકા વર્ણન અને દેશભક્તિ સામેલ છે.

## કર્ણાટક ગાયનશૈલીના મુખ્ય રૂપ 
**વર્ણમ**: તેના મુખ્ય ત્રણ ભાગ પલ્લવી, અનુપલ્લવી અને મુક્તયીશ્વર છે. આની તુલના હિંદુસ્તાની શૈલીના ઠુમરી સાથે કરવામાં આવે છે.

**જાવાલી**: આ પ્રેમપ્રધાન ગીતોની શૈલી છે. ભરતનાટ્યમ સાથે તેને વિશેષરુપે ગાવામાં આવે છે. તેની ગતિ ઘણી તેજ હોય છે.

**તિલ્લાના**: ઉત્તર ભારતમાં પ્રચલિત તરાનાની જેમ જ કર્ણાટક સંગીતમાં તિલ્લાના શૈલી હોય છે. આ ભક્તિપ્રધાન ગીતોની ગાયનશૈલી છે. 

## બાહ્ય કડીઓ 
* સંગીતમ્
* श्रीहरिदास संकीर्तन स्रवंति 
* श्री अन्नमाचारि पदसौरभं - १ 
* श्री अन्नमाचारि पदसौरभं - २ 
* **सुनादम्**  - કર્ણાટક સંગીતમાં દક્ષતા વિકસીત કરવા માટેનો સોફ્ટવેર

શ્રેણી:ભારતીય સંગીત
એએમટીએસ રૂટ ૧૫૧/૩

**અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ ટ્રાન્સપોર્ટ સર્વિસ રૂટ ૧૫૧/૩** અથવા **એએમટીએસ રૂટ ૧૫૧/૩** એ અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ ટ્રાન્સપોર્ટ સર્વિસ દ્વારા ચલાવવામાં આવતી અમદાવાદ શહેરી બસ સેવાનો મણીપુર વડ થી વિવેકાનંદ નગર ના વિસ્તારોને સાંકળતો બસ રૂટ છે. આ બસ રૂટ *ઝોન -૧૬ ખોખરા-મહેમદાબાદ વિસ્તાર* માં વર્ગીકૃત કરવામાં આવ્યો છે. આ રૂટ પ્લેઝર ક્લબ, ઘુમા, બોપલ, ઇન્ડક્ટોથર્મ, સરકારી ટ્યુબવેલ, આબાદનગર, એસ.પી. રીંગ રોડ, આંબલી ગામ, વિક્રમ નગર, ઇસ્કોન, રામદેવ નગર, ભાવનિર્ઝર, સ્ટાર બઝાર, ઉમીયા વિજય સોસાયટી, નહેરૂ નગર, સી.એન. વિદ્યાલય, લો-કોલેજ, ગુજરાત કોલેજ, માદલપુર, નહેરૂ પુલ, લાલ દરવાજા, ખમાસા, રાયપુર દરવાજા, કાંકરીયા, મણીનગર ક્રોસીંગ, મણીયાશા સોસાયટી, ડો. શ્યામાપ્રસાદ મુખર્જી ચોક, કાંસ, જશોદાનગર ક્રોસ રોડ, ત્રિકમપુરા પાટિયા, વટવા પાટિયા, ગેરત નગર, હાથીજણ વડ, ખોડિયારમાતા મંદિર વિસ્તારમાંથી પસાર થાય છે. રૂટનું માનચિત્ર નિચે આપેલ છે.

## શટલ સર્વીસ
આ જ રૂટ શટલ સર્વીસ નંબર **૧૫૧/૩/શ** તરીકે પણ ચાલે છે જે ઘુમા થી વિવેકાનંદ નગર વચ્ચે ચાલે છે.

## સંદર્ભ
## બાહ્ય-કડીઓ
* અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ ટ્રાન્સપોર્ટ સર્વિસનું અધિકૃત જાળસ્થળ
ૠષભ

**ૠષભ** એ ભારતીય સંગીત શૈલીના સ્વર સપ્તક પૈકીનો દ્વિતિય સ્વર છે. આ સ્વર નો ઉચ્ચાર 'રે' છે. આ વાદી સ્વર છે, અમુક સ્વર સંવાદી હોય છે. ભરતનાટ્યમમાં સાત સ્વરોનો સ્થાયી ભાવ રસ વર્ણવાયો છે તે મુજબ ૠષભ સ્વર ક્રોધ અને રૌદ્ર ભાવનો દ્યોતક છે.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારતીય સંગીત
ધન સિંઘ થાપા

લેફ્ટનન્ટ કર્નલ **ધન સિંઘ થાપા** ભારતીય ભૂમિસેનાની ૮મી ગોરખા રાઈફલ્સની ૧લી બટાલિઅનમાં અફસર હતા. તેમને ભારતનું સર્વોચ્ચ લશ્કરી સન્માન પરમવીર ચક્ર એનાયત કરાયું હતું.

## જીવનચરિત્ર 
ધન સિંઘ થાપાનો જન્મ શિમલા, હિમાચલ પ્રદેશ ખાતે નેપાલ મૂળના માતા પિતાથી થયો હતો. તેમના પિતાનું નામ પી. એસ. થાપા હતું. તેમને ૨૮ ઓગસ્ટ ૧૯૪૯ના રોજ ૮મી ગુરખા રાઈફલ્સમાં નિયુક્તિ અપાઈ હતી.

તેઓ ભારત ચીન યુદ્ધ દરમિયાન લડાખમાં મોટી લડાઈનો ભાગ બન્યા હતા. લડાખમાં પાનગોન્ગ સરોવરની ઉત્તરે આવેલ સિરિજાપની ખીણ ચુસુલ હવાઈમથકના રક્ષણ માટે મહત્ત્વની ગણાતી હતી. ચીની ઘૂસણખોરીને મારી હટાવવા માટે ૧/૮ ગુરખા રાઈફલ્સની ચોકીઓ ત્યાં આવેલી હતી. તેમાંની એક સિરિજાપ-૧ નામની ચોકી 'સી' કંપની જે સિંઘની આગેવાની હેઠળ હતી તેની એક પ્લાટુન સંભાળતી હતી. તેના પર ચીની સૈનિકોએ ૨૦ ઓક્ટોબર ૧૯૬૨ના રોજ હુમલો કર્યો.

તે દિવસે સવારે ૬ વાગે ચીનીઓએ ભારે તોપખાના અને મોર્ટાર વડે હુમલો કર્યો અને તોપમારો ૮.૩૦ સુધી ચાલુ રહ્યો. સમગ્ર વિસ્તાર હચમચી ગયો. કેટલાક ગોળાઓ મુખ્ય છાવણી પર પડ્યા અને વાયરલેસ સેટને નુક્શાન પહોંચ્યું. તેને કારણે ચોકી સંચાર વિહોણી બની. ત્યારબાદ ચીનીઓએ મોટી સંખ્યામાં હુમલો કર્યો. મેજર થાપા અને તેમના સૈનિકોએ હુમલો નિષ્ફળ બનાવ્યો અને દુશ્મનોને મોટી સંખ્યામાં મારી નાખ્યા. ફરીથી તોપખાના અને મોર્ટાર વડે ગોળીબાર કર્યા બાદ વધુ સંખ્યામાં ચીની સૈનિકોએ હુમલો કર્યો.

ફરીથી મેજર થાપાએ હુમલાખોરોને મારી હટાવ્યા અને ચીનીઓ પર મોટા પ્રમાણમાં નુક્શાન કર્યું. થોડા સમય બાદ ચીની સૈનિકોએ ત્રીજો હુમલો કર્યો જેમાં પાયદળની સાથે રણગાડીઓ પણ હતી. ભારતીયો અગાઉના હુમલામાં થયેલા નુક્શાનને કારણે થોડા નબળા પડ્યા હતા પરંતુ ગોળી હતી ત્યાં સુધી તેઓ લડતા રહ્યા. જ્યારે ચીનીઓ ચોકી સુધી પહોંચી ગયા ત્યારે મેજર થાપા પોતાની ખાઈમાંથી બહાર કૂદી પડ્યા અને હાથોહાથની લડાઈમાં અનેક દુશ્મનોને મારી નાખ્યા. થોડા સમયની લડાઈ બાદ દુશ્મનોએ તેમને પકડી લીધા.

આ બહાદુરીના પ્રદર્શન માટે તેમને ભારતના યુદ્ધ સમયના સર્વોચ્ચ લશ્કરી પુરસ્કાર પરમવીર ચક્ર વડે તેમને સન્માનિત કરવામાં આવ્યા. તે સમયે એવું મનાયું કે તેઓ લડાઈમાં શહીદ થયા છે અને તેને કારણે તેમને અપાયેલ મૂળ સંદર્ભમાં તે પ્રમાણેનો ઉલ્લેખ હતો.

પરંતુ બાદમાં જાણમાં આવ્યું કે તેમને યુદ્ધકેદી તરીકે પકડવામાં આવ્યા છે. તેમને બાદમાં છોડી દેવાયા અને તેમણે તેમની લશ્કરી કારકિર્દી ચાલુ રાખી અને લેફ્ટનન્ટ કર્નલ તરીકે નિવૃત્ત થયા.

## અન્ય સન્માન 
ભારતીય શિપિંગ કોર્પોરેશને તેમના એક જહાજને મેજર ધન સિંઘ થાપા, પીવીસી નામ આપી અને તેમને સન્માનિત કર્યા.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* Jai Hind Jai Bharat 
* Indian Army 

શ્રેણી:પરમવીર ચક્ર વિજેતા
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:૧૯૨૮માં જન્મ
શ્રેણી:૨૦૦૫માં મૃત્યુ
પાલનપુર (વિધાન સભા બેઠક)

**પાલનપુર વિધાન સભા બેઠક** ગુજરાત રાજ્યની ૧૮૨ બેઠકોમાંની એક છે. તે બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલ છે.

## ગામોની યાદી 
આ વિધાન સભાની બેઠક નીચેના વિસ્તારોનો સમાવેશ કરે છે:

પાલનપુર તાલુકાના (આંશિક) ગામો - સુરજપુરા, રાણાવાસ, જુવોલ, ચેખાલા, રામપુરા (કરાઝા), ભટામલ નાની, અકેડી, બારડપુરા (ભુતેડી), વાધણા, મડાણા (ડાંગીયા), કોટડા (ભાખર), મોટા, ચંડીસર, કુશકલ, દેલવાડા, રાજપુર (પખવાણા), ભુતેડી, સાંગલા, ભટામલ મોટી, અન્ત્રોલી, પિરોજપુરા (ટંકાણી), કોટડા (ચાંદ ગઢ), ચિત્રાસણી, રાણપુરીયા, ઉત્કરડા, માલપુરીયા, જસપુરીયા, હેબતપુર, મલાણા, પાંખવાડા, મોરિયા, લુણવા, વરવાડિયા, ખેમાણા, સાંગ્રા, લક્ષ્મણપુરા, હસનપુર, મેરવાડા (મહાજન), પેડગરા, માલણ, વસડા (ફતેહપુર), માનપુર (કરજોડા), અસ્માપુરા (કરજોડા), કરજોડા, સોનગઢ, પરપાડા, એંગોલા, બારડપુરા (પરપાડા), બારડપુરા (ખોડલા), ખોડલા, કુંભલમેર, સુંઢા, સમઢી રણજીવાસ, સમઢી (મોટાવાસ), સમઢી (નાધાનીવાસ), વસાણી, કુંભાસણ, વેડંચા, આકેસણ, ચડોતર, સદરપુર, અલીગઢ, વાસડા (મુજપુર), નળાસર, આંબલિયાલ, જડિયાલ, ભાટવાડી, વાસણ, ભાગળ (પિપળી), ધનિયાણા, અંબેઠા, વીરપુર, રતનપુર, ગઠામણ, ભાવિસણા, સલેમપુરા, ગઢ, તાલેપુરા (મડાણા), દલવાડા, મડાણા (ગઢ), ઇસ્બીપુરા, લાલાવાડા, સામબરડા, પિપળી, ગોપાલપુરા, રૂપપુરા, પાલનપુર (M), પાલનપુર (ગ્રામ્ય).

## કુલ મતદાતાઓ 
૨૦૧૪ની ચૂંટણી મુજબ આ બેઠક પર કુલ ૨,૩૨,૯૬૨ મતદાતાઓ હતા.

## વિધાન સભાના સભ્યો 
* ૨૦૦૭ - ગોવિંદભાઇ પ્રજાપતિ, ભારતીય જનતા પાર્ટી
* ૨૦૧૨ - મહેશકુમાર પટેલ, ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ
* ૨૦૧૭ - મહેશકુમાર પટેલ, ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ
* ૨૦૨૨ – અનિકેત ગિરીશભાઈ ઠાકર, ભારતીય જનતા પાર્ટી

## ચૂંટણી પરિણામો 
### ૨૦૧૭ 
### ૨૦૧૨ 
## સંદર્ભ 
શ્રેણી:બનાસકાંઠા જિલ્લો
શ્રેણી:ગુજરાતના વિધાનસભા નિર્વાચનક્ષેત્રો
અહમદપુર માંડવી બીચ

** અહમદપુર માંડવી બીચ** ગુજરાત, ભારતમાં આવેલો દરિયાકિનારો છે. તે દીવ (કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ) નજીક ગીર સોમનાથ જિલ્લાના અહમદપુર માંડવીમાં આવેલ છે. અમદાવાદથી તે ૩૭૦ કિમી આવેલો છે અને રાજ્યમાં પર્યટનના વિકાસ માટે સરકાર દ્વારા પસંદ કરાયેલા ૧૪ દરિયાકિનારામાંનો એક દરિયાકિનારો છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* અહમદપુર માંડવી બીચ 

શ્રેણી:દરિયાકિનારો
શ્રેણી:ગીર સોમનાથ જિલ્લો
ધોળા-બોટાદ રેલ્વે લાઈન

|}
**ધોળા-બોટાદ રેલ્વે લાઇન** એ દ્વારા ભાવનગર-ગોંડલ રેલ્વે લાઇનના ભાગરૂપે બનાવવામાં આવેલી રેલ્વે લાઇન છે. આ ભાવનગર-ગોંડલ રેલ્વે લાઇનના સર્વે અને બાંધકામના આદેશો અનુક્મે ૧૧ માર્ચ ૧૮૭૮ અને ૧૯ માર્ચ ૧૮૭૯ ના દિવસોએ બહાર પડાયા હતા. એ સમયે આ મીટર-ગેજ સેવા હતી. જેને ભારતની આઝાદી પછી ગુજરાત રાજ્યના પશ્ચિમ રેલ્વેના ભાવનગર વિભાગમાં ભદલી નાખવામાં આવી હતી. હાલમાં આ લાઇનનું ગેજ-પરીવર્તન થઇ ચુક્યુ હોવાથી હાલમાં આ લાઇન બ્રોડ-ગેજ લાઇન તરીકે સેવા આપે છે. ધોળા-બોટાદ રેલ્વે લાઇન ધોળાથી શરૂ થઇ બોટાદ પર પુરી થાય છે.

બોટાદ જંકશનથી એક ફાંટો અમદાવાદના ગાંધીગ્રામ તરફ અને બીજો ફાંટો સુરેન્દ્રનગર તરફ જાય છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* બોટાદ-ધોળા-ભાવનગર વચ્ચેનાં સ્ટેશનો

શ્રેણી:ગુજરાતની રેલ્વે
શ્રેણી:ભારતીય રેલનો ભાવનગર વિભાગ
રાધનપુર રજવાડું

thumb|260x260px|રાધનપુરના નવાબના મહેલની લાકડાની કોતરણી
thumb|નવાબ મહમદ જલાલ ઉદ-દીન ખાન
**રાધનપુર રજવાડું** બ્રિટિશ શાસન સમયનું ભારતનું રજવાડું હતું. તેના શાસકો બાબી વંશના હતા. રાધનપુર ના છેલ્લા નવાબે ભારતીય સંઘમાં ભળી જવા માટે ૧૦ જૂન ૧૯૪૮ના રોજ સહી કરી હતી.

રાધનપુર આ રાજ્યનું પાટનગર હતું. રાધનપુરની ફરતે કિલ્લેબંધ દિવાલ હતી. આ શહેર તેના રાયડો, અનાજ અને કપાસના વેપાર માટે જાણીતું હતું.

## ઇતિહાસ 
મુગલ સામ્રાજ્યના ગુજરાતના શાસનમાં મદદ કરનાર જવાન મર્દ ખાન પ્રથમનો પુત્ર જવાન મર્દ ખાન દ્વિતિય ૧૭૫૩માં રાધનપુરનો સ્વતંત્ર શાસક બન્યો. ૧૭૦૬માં જફર ખાન પાટણના સૂબા તરીકે નિયુક્ત થયો હતો અને ૧૭૧૫માં તેનો પુત્ર ખાન જહાં (જવાન મર્દ ખાન પ્રથમ) રાધનપુર અને અન્ય પ્રદેશોનો સૂબો બન્યો. ૧૭૫૩માં મુગલ સામ્રાજ્યના પતન પછી અને આ વિસ્તારમાં મરાઠા શાસનની શરૂઆતના સમયે જવાન મર્દ ખાન દ્વિતિયે સ્વતંત્ર રાધનપુર રજવાડાની સ્થાપના કરી. ૧૬ ડિસેમ્બર ૧૮૧૩માં રાધનપુર બ્રિટિશ આશ્રિત રાજ્ય બન્યું અને ૧૮૧૯માં બ્રિટિશરોએ નવાબને સિંધમાંથી વારંવાર હુમલો કરતી ખોસા જાતિનો નાશ કરવામાં મદદ કરી હતી. રાધનપુર રજવાડું બોમ્બે પ્રેસિડેન્સીની પાલનપુર એજન્સીનો ભાગ હતું, જે ૧૯૨૫માં બનાસકાંઠા એજન્સી બન્યું. બે વખત બ્રિટિશરોએ રાજ્યની સત્તા સંભાળી હતી જ્યારે, નવાબો તેમના સગીર અનુગામીને મૂકીને મૃત્યુ પામ્યા હતા.

રાધનપુર નવાબે પોતાનું ચલણ બહાર પાડ્યું હતું. જોકે ૧૯૦૦માં રાજ્યે ભારતીય ચલણ અપનાવ્યું હતું. રાજ્યના પ્રગતિશીલ નવાબે દશાંશ પદ્ધતિનો અમલ કર્યો હતો, જેમાં ૧૦૦ ફુલુસ બરાબર ૧ રૂપિયો થતો હતો. આ પદ્ધતિ ૧૯૫૭માં ભારતીય ચલણે અપનાવેલી દશાંશ પદ્ધતિ કરતા બહુ વહેલી અમલમાં મૂકાયેલી.

૧૯૪૩માં જોડાણ પદ્ધતિ વડે રાધનપુર રાજ્યને વધારાનો ૨,૨૩૪ ચોરસ કિમીનો પ્રદેશ મળ્યો હતો જ્યારે તેમાં અન્ય રજવાડાંઓ ભળી ગયા હતા. રાજ્યમાં ભળેલા રજવાડાંઓની વસતિ ૩૩,૦૦૦ હતી, જેથી રાજ્યની કુલ વસ્તી ૧,૦૦,૬૪૪ થઇ હતી.

### શાસકો 
રાધનપુર રજવાડાના શાસકો બાબી પઠાણ વંશના હતા અને રાજ્યને ૧૧ તોપોની સલામી મળતી હતી. રાજ્યના શાસકોને નવાબનો ઇકલાબ મળ્યો હતો. તેઓ જૂનાગઢ બાલાશિનોર રજવાડાઓનાં કુટુંબ સાથે સંબંધિત હતા.

#### નવાબો 
thumb|રાધનપુર રજવાડાનાં શાસકોનું વંશવૃક્ષ
* ૩૦ માર્ચ ૧૭૫૩ - ૧૭૬૫ જવાન મર્દ ખાન દ્વિતિય (મૃ. ૧૭૬૫) 
* ૧૭૬૫ - ૧૭૮૭ મહમદ નજીમ અદ-દિન ખાન (મૃ. ૧૭૮૭) 
* ૧૭૮૭ - ૧૧ મે ૧૮૧૩ મહમદ ગાઝી અદ-દિન ખાન (જ. ૧૭.. - મૃ. ૧૮૧૩) 
* ૧૧ મે ૧૮૧૩ - ૧૮૨૫ મહમદ શિર ખાન પ્રથમ (જ. ૧૭૯૪ - મૃ. ૧૮૨૫)  - નીચેના શાસક સાથે સહભાગી શાસન - 
* ૧૧ મે ૧૮૧૩ – ૧૮૧૩ મહમદ કમાલ અદ-દિન ખાન દ્વિતિય (જ. ૧૮૦૫ - મૃ. ૧૮૧૩) 
* ૧૮૨૫ - ૯ ઓક્ટોબર ૧૮૭૪ મહમદ જોરાવર શિર ખાન (જ. ૧૮૨૨ - મૃ. ૧૮૭૪) 
* ૧૮૨૫ - ૧૮૩૮ સરદાર બિબિ સાહિબા (બેગમ) - ગાદી સાચવનાર
* ૯ ઓક્ટોબર ૧૮૭૪ - ૨૦ ડિસેમ્બર ૧૮૯૫ મહમદ બિસ્મિલ ખાન (જ. ૧૮૪૩ - મૃ. ૧૮૯૫) 
* ૨૦ ડિસેમ્બર ૧૮૯૫ - ૨૫ ફેબ્રુઆરી ૧૯૧૦ મહમદ શિર ખાન દ્વિતિય (જ. ૧૮૮૬ - મૃ. ૧૯૧૦) 
* ૨૦ ડિસેમ્બર ૧૮૯૫ - એપ્રિલ ૧૮૯૬ વ. બેલી - ગાદી સાચવનાર
* એપ્રિલ ૧૮૯૬ - ૧૯૦૦ માલ્કમ થોમસ લીડ - ગાદી સાચવનાર
* જુલાઇ ૧૯૦૦ - ડિસેમ્બર ૧૯૦૧ જર્યોજ બ્રૂડ્રિક ઓ'ડોન્નેલ - ગાદી સાચવનાર
* ૧૯૦૧ - ઓગસ્ટ ૧૯૦૩ ફેડ્રિક વિલિયમ વૂડહાઉસ - ગાદી સાચવનાર (જ. ૧૮૬૭ - મૃ. ૧૯૬૧)
* ઓક્ટોબર ૧૯૦૩ - ૧૩ એપ્રિલ ૧૯૦૭ નોર્મન સિંકલેર કોગહિલ - ગાદી સાચવનાર    (જ. ૧૮૬૯ - મૃ. ૧૯..)
* ૨૫ ફેબ્રુઆરી ૧૯૧૦ -  ૪ ડિસેમ્બર ૧૯૩૬  મહમદ જલાલ અદ-દિન ખાન (જ. ૧૮૯૯ - મૃ. ૧૯૩૬) (૧ જાન્યુઆરી ૧૯૩૫થી સર મહમદ જલાલ ઉદ-દિન ખાન)
* ૪ ડિસેમ્બર ૧૯૩૬ - ૧૫ ઓગસ્ટ ૧૯૪૭ મૂર્તઝા ખાન (જ. ૧૮૯૯ - મૃ. ૧૯૯.)

## આ પણ જુઓ 
* પાલનપુર એજન્સી

## સંદર્ભ 
## પુસ્તક 
* 

## બાહ્ય કડીઓ 
શ્રેણી:પાટણ જિલ્લો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં રજવાડાં
ઈઝરાયલનો રાષ્ટ્રધ્વજ

**ઈઝરાયલનો રાષ્ટ્રધ્વજ** ઈઝરાયલ રાષ્ટ્રની સ્થાપનાના પાંચ મહિના બાદ ૨૮ ઓક્ટોબર ૧૯૪૮ના રોજ અપનાવાયો. તે સફેદ પશ્ચાદભૂમાં ભૂરો ષટકોણ ધરાવે છે અને તેની બંને તરફ બે ભૂરા આડા પટ્ટા છે.

ભૂરા રંગને ઘેરા આસમાની રંગ તરીકે વર્ણવવામાં આવે છે અને તે દરેક ધ્વજ પ્રમાણે અલગ અલગ હોય છે. તેમાં આછી ઝાંયથી લઈ અને ભૂરા રંગ સુધીના ફેરફાર હોય છે. કેટલીક વખત નેવી ભૂરા જેટલો ઘેરો પણ વપરાય છે. ધ્વજને ૧૮૯૧માં યહુદી ચળવળ માટે આલેખાયો હતો. તેની મૂળ આકૃતિ અસ્કેનાઝી તલીત, એક યહુદી પ્રાર્થના કરવાની શાદડી પર આધારિત છે. જેમાં સફેદ અને કાળા અથવા ભૂરા પટ્ટા હોય છે. કેન્દ્રમાંનું ચિહ્ન ડેવિડનો સિતારો દર્શાવે છે. જે પ્રાગ શહેરના મધ્યકાલીન સમયનો યહુદી ચિહ્ન છે. તે પ્રથમ યહુદી સંમેલનએ ૧૮૯૭માં અપનાવ્યો હતો.

right|thumb|મૂળ પ્રસ્તાવિત ધ્વજ જેમાં ચિહ્નને ડેવિડનો સિતારો નામ નહોતુ અપાયું
૨૦૦૭માં પ્રાચીન યહુદી મસાદાના કિલ્લા નજીક ૬૬૦ મિટર × ૧૦૦ મિટરનો ૫.૨ ટનનો ધ્વજ ફરકાવાયો હતો જે સૌથી વિશાળ રાષ્ટ્રધ્વજનો વિક્રમ છે.

## રંગોનો મતલબ 
સફેદ રંગ પવિત્રતા સૂચવે છે અને ભૂરો રંગ ઈશ્વરની મહાનતા, તેમની નિર્મળતા અને તીવ્રતાનું પ્રતિક છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:રાષ્ટ્રધ્વજો
શ્રેણી:ઈઝરાયલ
મણીનગર રેલ્વે સ્ટેશન

**મણીનગર રેલ્વે સ્ટેશન** અમદાવાદના દક્ષિણ વિસ્તારમાં આવેલું મુખ્ય રેલ્વે સ્ટેશન છે. આ રેલ્વે સ્ટેશન અમદાવાદના વિકસિત પરાં મણિનગરમાં આવેલું છે. અહીંથી અમદાવાદનું મુખ્ય રેલ્વે સ્ટેશન, અમદાવાદ રેલ્વે સ્ટેશન, ૩ કિમીના અંતરે આવેલું છે. કુલ ૬૨ ટ્રેન અહીં સ્ટોપ મેળવે છે.

અમદાવાદનું મુખ્ય બસ સ્ટેશન, ગીતા મંદિર, અહીંથી ઉત્તર દિશાએ આવેલું છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:અમદાવાદ
શ્રેણી:અમદાવાદ જિલ્લાનાં રેલ્વે સ્ટેશનો
ઈટલીનો રાષ્ટ્રધ્વજ

ઈટલીનો રાષ્ટ્રધ્વજ લીલો, સફેદ અને લાલ રંગના ત્રણ ઉભા પટ્ટા ધરાવે છે. તે ઈટલીમાં  ના હુલામણા નામે ઓળખાય છે. લીલો રંગ ધ્વજદંડ તરફ રાખવામાં આવે છે. ધ્વજનું હાલનું સ્વરૂપ ૧૯ જૂન ૧૯૪૬થી વપરાશમાં છે અને તેને સત્તાવાર રીતે ૧ જાન્યુઆરી ૧૯૪૮ના રોજ અપનાવાયો હતો.

ધ્વજના રંગોની સર્વમાન્ય ભાવના પ્રમાણે લીલો રંગ રાષ્ટ્રના મેદાનો અને પહાડોનું, સફેદ બરફાચ્છાદિત આલ્પ્સ પર્વતમાળાનું અને લાલ રંગ ઈટલીના સ્વતંત્રતા સંગ્રામમાં વહેલા રક્તનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. વધુ ધાર્મિક અર્થઘટન અનુસાર લીલો રંગા આશાનું, સફેદ રંગ શ્રદ્ધાનું અને લાલ રંગ બલિદાન અને ત્યાગનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. આ ત્રણ ધાર્મિક સદગુણો દર્શાવે છે.

ધ્વજની સર્વમાન્ય આકાર ૨:૩ છે અને યુદ્ધ ધ્વજ નો ૧:૧ છે.

## સરખામણી 
left|thumb|190x190px|ઈટાલિઅન અને મેક્સિકન ધ્વજની સરખામણી
મેક્સિકો અને ઈટલીના રાષ્ટ્રધ્વજ ઉપરછલ્લી રીતે સરખા લાગે છે પરંતુ તેમના આકારમાં ફરક છે. ઈટલી ૨:૩ નો આકાર ધરાવે છે જ્યારે મેક્સિકોનો રાષ્ટ્રધ્વજ ૪:૭નો ધરાવે છે. તેમના રંગોમાં ઈટલીનો ધ્વજ લીલા અને લાલ રંગને આછા વાપરે છે.

ઈટલીનો રાષ્ટ્રધ્વજ આયરેલેંડનું ગણતંત્રનો રાષ્ટ્રધ્વજ સાથે સરખો દેખાય છે. ફક્ત રંગ લાલને બદલે કેસરી છે પરંતુ તે લાલની જેવો દેખાય છે અને તેના આકારમાં પણ ફરક છે. આઇવરી કોસ્ટનો રાષ્ટ્રધ્વજ ઈટલી થી તદ્દન ઉલટો છે. હંગેરીનો રાષ્ટ્રધ્વજ પણ સરખા રંગો ધરાવે છે પરંતુ તેમાં આડા પટ્ટા ધરાવે છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* (Italian) La Bandiera degli italiani Presidenza della Repubblica, Palazzo del Quirinale
* (Italian) Centro Italiano Studi Vessillologici (Italian Centre for the Study of Vexillology)
* Italian Flag history and supporting information 
શ્રેણી:રાષ્ટ્રધ્વજો
શ્રેણી:ઈટલી
આઇવરી કોસ્ટનો રાષ્ટ્રધ્વજ

આઇવરી કોસ્ટનો રાષ્ટ્રધ્વજ કેસરી, સફેદ અને લીલા રંગના ત્રણ ઉભા પટ્ટા ધરાવે છે. તેમાં કેસરી રંગ ધ્વજદંડ તરફ રહે છે.

આઇવરી કોસ્ટએ આઝાદી પછી પશ્ચિમી આફ્રિકી રાષ્ટ્રોનું એક સંગઠન બનાવ્યું. આ રાષ્ટ્રોના ધ્વજ આફ્રિકાના ઘાના દ્વારા સૌપ્રથમ વપરાયેલ અને સમગ્ર આફ્રિકાના રંગના નામથી પ્રચલિત એવા રંગોથી પ્રેરિત હતા. તે ફ્રાન્સના ત્રિરંગા ધ્વજથી પણ પ્રેરિત હતા. આઇવરી કોસ્ટના ધ્વજના રંગો નાઇજર દ્વારા પણ વપરાતા હતા જેની જોડે આઇવરી કોસ્ટને જોડાણ હતું. તેમાં કેસરી રંગ જમીનનું, દેશના ઉત્તર પ્રદેશમાં આવેલા સવાના પ્રદેશનું અને ફળદ્રુપતાનું, સફેદ રંગ શાંતિનું, લીલો રંગ આશાનું અને દેશના દક્ષિણમાં આવેલ જંગલનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. ધ્વજને સત્તાવાર રીતે ૧૯૫૯માં આઝાદી પહેલાં જ સ્વીકારવામાં આવ્યો.

## અન્ય ધ્વજ સાથે સરખામણી 
આ ધ્વજ આયરલેંડનું ગણતંત્રનો રાષ્ટ્રધ્વજ સાથે સમાનતા ધરાવે છે. પરંતુ તે રંગો ઉલટા ક્રમમાં છે અને લીલો રંગ ધ્વજદંડ તરફ હોય છે. તેના રંગો ભારત, ઈટલી અને નાઇજર સાથે સમાનતા ધરાવે છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* Côte d'Ivoire at Flags of the World 
શ્રેણી:રાષ્ટ્રધ્વજો
જમૈકાનો રાષ્ટ્રધ્વજ

right|thumb|જમૈકાના ધ્વજ તરીકે પ્રથમ પ્રસ્તાવિત આલેખન
thumb|બીજો પ્રસ્તાવિત ધ્વજ
જમૈકાનો રાષ્ટ્રધ્વજ ૬ ઓગસ્ટ ૧૯૬૨ના રોજ સત્તાવાર રીતે અપનાવવામાં આવ્યો. તે દિવસે જમૈકાએ બ્રિટન પાસેથી સ્વતંત્રતા મેળવી હતી. ધ્વજમાં ત્રાંસો ચોકડીવાળો ક્રોસ છે જે ધ્વજને ચાર વિભાગમાં વહેંચે છે: બે લીલા અને બે કાળા. લીલા ભાગ ઉપર અને નીચે છે જ્યારે કાળા ધ્વજદંડ તરફ અને તેની વિરુદ્ધ દિશામાં છે.

## ડિઝાઈન અને પ્રતિનિધિત્વ 
ધ્વજનું હાલનું સ્વરૂપ લોકો વચ્ચે કરાયેલી રાષ્ટ્રિય કક્ષાની હરિફાઈમાંથી બહાર આવ્યું. મૂળ ડિઝાઈનમાં સમાંતર પટ્ટાઓ હતા પણ તેને સ્થાને ત્રાંસા ક્રોસનો ઉપયોગ નક્કી કરાયો. તે મોટાભાગની વસ્તીનું સ્કોટ અને આઈરીશ મૂળ દર્શાવે છે. જ્યારે કાળો, લીલો અને સોનેરી રંગ સમગ્ર આફ્રિકાના રંગો હોવાથી રાષ્ટ્રની હબસી બહુમતી દર્શાવે છે.

રંગોનું શરૂઆતનું અર્થઘટન "મુશ્કેલીઓ હોવા છતાં જમીન લીલી છે અને સૂર્ય પ્રકાશે છે" એમ હતું. સોનેરી પ્રકાશતા સૂર્યનું, કાળો કઠણાઈઓનું અને લીલો જમીનનું પ્રતિક ગણાતા હતા. તેને બાદમાં કાળો મજબૂતાઈનું અને લોકોની રચનાત્મકતાનું જે તેમને મુશ્કેલીઓ સામે સફળ બનાવે છે, પીળો સૂર્યપ્રકાશનું અને લીલો ટાપુની હરિયાળીનું પ્રતિક ગણાયું.

## શિષ્ટાચાર 
ધ્વજને ફરકાવતી વખતે જમૈકામાં સામાન્ય શિષ્ટાચાર લાગુ કરાય છે જેમ કે ધ્વજ હંમેશા મુખ્ય સ્થાને જ ફરકાવવો જોઈએ, તેની અવસ્થા સારી હોવી જોઈએ. સરકારે રાષ્ટ્રિય ધ્વજ કાયદો પણ અમલમાં મૂક્યો છે.

## બાહ્ય કડી 
* Jamaica at Flags of the World 
શ્રેણી:રાષ્ટ્રધ્વજો
જાપાનનો રાષ્ટ્રધ્વજ

જાપાનનો રાષ્ટ્રધ્વજ એ સફેદ લંબચોરસ આકારનો છે અને તેના કેન્દ્રમાં લાલ રંગનું ગોળો છે જે સૂર્યનું પ્રતિક છે. ધ્વજને સત્તાવાર રીતે *નિસ્સોકી* (સૂર્યના ચિહ્ન વાળો ધ્વજ) તરીકે ઓળખાય છે પરંતુ સામાન્ય પ્રજામાં તે *હિનોમારૂ* (સૂર્યનું વર્તુળ) તરીકે વધુ પ્રચલિત છે છે.

જાપાની સભ્યતામાં સૂર્યનું આગવું મહત્ત્વ છે. તેમની દંતકાથાઓ અને ધર્મમાં તેમના શહેનશાહ સૂર્યની દેવીના વંશજ ગણાયા છે અને તેથી જ તેમને સત્તાનો અધિકાર અપાયો છે. સૂર્યની આ કેન્દ્રિય મહત્તા તેમના દેશના નામ અને ધ્વજની આકૃતિ પરથી સ્પષ્ટ થાય છે.

લોકોમાં ધ્વજને લઈ અને અનેક અભિપ્રાયો પ્રવર્તે છે. કેટલાક જાપાનીઓના મતે ધ્વજ જાપાનનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે અને અન્ય કોઈ ધ્વજ તેનું સ્થાન લઈ ન શકે. જોકે કેટલાકના મતે ધ્વજ તીવ્ર રાષ્ટ્રવાદનું પ્રતિક હોવાને લીધે તેને જાહેરમાં પ્રદર્શિત નથી કરાતો અને ખાસ કરીને શાળાઓમાં તેના પ્રદર્શનને લઈ અને વિરોધ અને કાયદાકીય મડાગાંઠો સર્જાઈ છે. કેટલાકના મતે ધ્વજ રાષ્ટ્રિય આક્રમતા અને રાજાશાહીનું પ્રતિક છે.

## સમાનતા ધરાવતા ધ્વજો 
*પાલાઉનો રાષ્ટ્રધ્વજ
*નાઇજરનો રાષ્ટ્રધ્વજ
*લાઓસનો રાષ્ટ્રધ્વજ
*બાંગ્લાદેશનો રાષ્ટ્રધ્વજ

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* Japan at Flags of the World

શ્રેણી:રાષ્ટ્રધ્વજો
શ્રેણી:જાપાન