open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
અબેલ તાસ્માન

right|thumb|240x240px|તાસ્માનની સફરો દર્શાવતો નકશો
**અબેલ જાન્સ્ઝૂન તાસ્માન** (૧૬૦૩-૧૬૫૯) ડચ સમુદ્ર સફરી હતો. તેણે ૧૬૪૨ અને ૧૬૪૪માં પોતાની સમુદ્ર યાત્રાઓ દરમિયાન ડચ ઇસ્ટ ઇંડિયા કંપની તરફથી તાસ્માનિયા અને ન્યૂ ઝિલેન્ડની શોધ કરી હતી. તેણે ઓસ્ટ્રેલિયાનો મોટાભાગનો પ્રદેશ પણ શોધ્યો હતો.

તાસ્માનનો જન્મ ગ્રોનિન્ગેન, હોલેન્ડમાં થયો હતો. ૧૬૩૩માં તે બાતવિયા (હવે જાકાર્તા) ગયો. ૧૬૩૬માં તે ફરી પાછો હોલેન્ડ આવ્યો અને બે વર્ષ પછી પોતાની પત્નિ સાથે જાકાર્તા ગયો. ૧૬૪૦માં તેણે જાપાન ૧૬૪૨માં દક્ષિણમાં પાલેમબાંગની સફરો કરી.

## તાસ્માનિયા અને ન્યૂ ઝિલેન્ડની શોધ 
તાસ્માનને ડચ ઇસ્ટ ઇન્ડિઝનો ગવર્નર જનરલ બનાવવામાં આવ્યો હતો. તેણે વાન ડાઇમનના પૂર્વ ભાગોમાં સફર કરી અને તે જમીનને ડચ માલિકીની જાહેર કરી. ત્યારબાદ તે પશ્ચિમ તરફ હંકાર્યો અને ન્યૂ ઝિલેન્ડ શોધ્યું. માઓરી આદિવાસીઓએ તેના નૌકા કાફલા પર આક્રમણ કર્યું અને તેનાં ૪ ખલાસીઓ મૃત્યુ પામ્યા. તાસ્માન ત્યારબાદ ઉત્તર-પૂર્વમાં ટોંગા અને ફિજી તરફ ગયો અને ન્યૂ ગિએના તરફ હંકાર્યો. જૂન ૧૬૪૩માં તે જાકાર્તા પાછો ફર્યો.

## પશ્ચિમ ઓસ્ટ્રેલિયા 
૧૬૪૪માં તાસ્માને જાકાર્તાથી ત્રણ જહાજો સાથે સફર શરૂ કરી. તે ન્યૂ ગિએનાના પશ્ચિમ કિનારાથી હંકાર્યો અને ઓસ્ટ્રેલિયાના કેપ યોર્ક થી ઉત્તર પશ્ચિમ કાંઠા સુધી ગયો. ઓગસ્ટ ૧૬૪૪માં તે પાછો ફર્યો અને દર્શાવ્યું કે પશ્ચિમ ઓસ્ટ્રેલિયા અને ક્વિન્સલેન્ડ એ એક જ દેશના ભાગો છે. તેને બનાવેલા નકશાઓ આગામી ૨૦૦ વર્ષ સુધી વપરાશમાં લેવાતા રહ્યા. તાસ્માને ત્યારબાદ ૧૬૪૬માં સુમાત્રા, ૧૬૪૭માં સિઆમ, ૧૬૪૮માં મનિલાની મુલાકાતો લીધી. ઓક્ટોબર ૧૬૫૯માં તે મૃત્યુ પામ્યો ત્યારે મનિલામાં તેની પાસે ઘણી જમીન હતી.

તાસ્માનિયા, તાસ્માનિયા દ્રિપકલ્પ, તાસ્માનિયા ટાપુ અને તાસ્માન સમુદ્રના નામો તેના ઉપરથી પાડવામાં આવ્યા છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
* 

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
પ્રતિક ગાંધી

**પ્રતિક ગાંધી** ભારતીય નાટક અને ફિલ્મ કલાકાર છે, જે ગુજરાતી નાટક અને ફિલ્મોમાં કામ કરે છે.

## કારકિર્દી 
પ્રતિક ગાંધીનો અભ્યાસ પ્રવૃત્તિ વિદ્યાલય, સુરત ખાતે થયો જ્યાં તે નાટ્ય કલામાં સક્રિય હતો. એન્જિનિયરીંગમાં સ્નાતક થયા બાદ મુંબઈમાં બહુરાષ્ટ્રીય કંપનીમાં કામ કરતાં-કરતાં તેણે દિગ્દર્શક મનોજ શાહ સાથે નાટકોમાં કામ કરવાનું શરૂ કર્યું.

## અંગત જીવન 
પ્રતિકે ૨૦૦૯માં ટેલિવિઝન અને નાટ્ય કલાકાર ભામિની ઓઝા સાથે લગ્ન કર્યા. તેમની દિકરીનો જન્મ ૨૦૧૪માં થયો હતો.

## અભિનય 
### નાટકો
### ફિલ્મો
### વેબ શ્રેણી 
## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* 
*

શ્રેણી:જીવિત લોકો
શ્રેણી:ભારતીય ફિલ્મ અભિનેતાઓ
શ્રેણી:ગુજરાતી રંગભૂમિ
શ્રેણી:૧૯૮૦માં જન્મ
કચીગામ

* કચીગામ (તા.વલસાડ)
* કચીગામ (તા.ઉમરગામ)
* કચીગામ, દમણ
ચાગસ રોગ

**ચાગસ રોગ** , અથવા **અમેરિકન ટ્રાયપાનોસોમિયાસીસ**, એક ઉષ્ણકટિબંધીય પરોપજીવી રોગ છે જે પ્રજીવ*ટ્રાયપેનોસોમા ક્રુઝી* ને કારણે થાય છે. તે મોટેભાગેકિસિંગ બગ્સનામના જંતુથી ફેલાતો રોગ છે. અન્ય 30 થી 40% લોકોમાં પ્રારંભીક ચેપ બાદ 10 થી 30 વર્ષના સમયગાળામાં આગળના લક્ષણો વિકસે છે. આ જંતુ કેટલાક સ્થાનીક નામથી પણ જાણીતા છે,જેમ કે: અર્જેન્ટીના, બોલિવિયા, ચાઈલ અને પ્રાગમાં *વિંચુકા* બ્રાઝીલમાં *બાર્બેરીઓ*(બાર્બર), કોલમ્બીયામાં*પિટો*, મધ્ય અમેરિકામાં *ચિંચે*, અને વેનેઝુએલામાં *ચિપો*. આ રોગ લોહી ચડાવાથી, અંગ ટ્રાન્સપ્લાન્ટ,પરોપજીવીથી દુષિત થયેલ ખોરાક ખાવાથી, અને માતા દ્વારા તેના ગર્ભ ને ચેપ લાગવાથી ફેલાય છે.

## રોગશાસ્ત્ર 
એવુ અનુમાન કરવામાં આવ્યુ છે કે સૌથી વધુ મેક્સીકો, મધ્ય અમેરિકા અને દક્ષિણ અમેરિકા ના આશરે 7 થી 8 કરોડ લોકોમાં ચાગસ રોગ જોવા મળ્યો છે. તેના કારણે 2006 માં આશરે 12,500 લોકોનાં મૃત્યુ થયા છે. વધુ વસ્તી ધરાવતા વિસ્તારોને કારણે ચાગસ રોગ વધુ પ્રમાણમાં ફેલાતો જોવા મળે છે અને હવે ઘણા યુરોપના દેશો અને અમેરિકાનો પણ સમાવેશ થાયો છે. સૌપ્રથમ વખત આ રોગ 1909 માં કાર્લોસ ચાગસદ્વારા વર્ણવામાં આવ્યો હતો, જેમના નામ ઉપર થી આ રોગને નામ આપવામાં આવ્યુ છે. તે 150 થી વધુ અન્ય પ્રાણીઓને અસર કરે છે.

## References
શ્રેણી:રોગ
મિશ્કીન કલમ

thumbnail|મિશ્કીન કલમ
**મિર્ઝા હુસેનિસ્ફાહાની** (ઉપનામ: **મિશ્કીન કલમ**, ૧૮૨૬ - ૧૯૧૨, ફારસી ભાષામાં مشکین‌قلم) એક સુપ્રસિદ્ધ બહાઈ અને બહાઉલ્લાહના અગણીસ પ્રેરિતોમાંના એક હતા. તેઓ ઓગણીસમી સદીમાં પર્શિયામાં એક બહુપ્રશંસિત સુલેખક પણ હતા.

## સુલેખનની તસ્વીરકથા 

File:Greatest Name.svg|
File:Mishkin-Qalam-01.JPG|
File:Mishkin-Qalam-10.JPG|
File:Mishkin-Qalam-15.JPG|
File:Mishkin-Qalam-87.JPG|
File:Mishkin-Qalam-40.JPG|
File:Mishkin-Qalam-23.JPG|
File:Mishkin-Qalam-83.JPG|
File:Mishkin-Qalam-21.JPG|

શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:૧૯૧૨માં મૃત્યુ
ઇન્ટરનેટ મૂવી ડેટાબેઝ

**ઇન્ટરનેટ મૂવી ડેટાબેઝ** (ટૂંકમાં **IMDb**) એ ફિલ્મો, ટેલિવિઝન ધારાવાહિકો અને વિડિઓ ગેમ્સની માહિતી ધરાવતી વેબસાઇટ છે. જેમાં પાત્રો, નિર્માતા, કાલ્પનિક પાત્રો, જીવનવૃતાંત, ફિલ્મોની વાર્તા અને વિવેચનનો સમાવેશ થાય છે. અભિનેતાઓ પોતાના વિશેની માહિતી વેબસાઇટને પૈસા ચૂકવીને ઉમેરી શકે છે. અમેરિકાના લોકો આ વેબસાઇટ પર ૬,૦૦૦થી વધુ ફિલ્મો અને ટેલિવિઝન કાર્યક્રમો CBS, સોની અને અન્ય સ્વતંત્ર ફિલ્મ ઉત્પાદકો તરફથી જોઇ શકે છે.

આ વેબસાઈટની શરૂઆત કોમ્પ્યુટર એન્જિનિયર કોલ નીધામે ૧૯૯૦માં કરી હતી અને ૧૯૯૬માં તે ઇન્ટરનેટ મૂવી ડેટાબેઝ કંપની તરીકે શરૂ થઇ. ૧૯૯૮માં તે એમેઝોન.કોમની ઉપકંપની બની.

જૂન ૨૦૧૬માં IMDb માં ૩૭ લાખ ફિલ્મો ‍(અને ધારાવાહિક હપ્તાઓ‌) અને ૭૦ લાખ અભિનેતાઓની વિગતો હતી, તેમજ ૬ કરોડ નોંધણી કરેલા સભ્યો સાથે તે એલેક્સા.કોમ પરની ટોપની ૫૦ વેબસાઇટ્સમાંની એક છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* અધિકૃત વેબસાઇટ

શ્રેણી:વેબસાઇટ
ફ્રેડી મર્ક્યુરી

**ફ્રેડી મર્કયુરી** (જન્મનું નામ: ફારુખ બલસારા) ગુજરાતી મૂળના એક બ્રિટિશ સંગીતકાર હતા. તેઓ *ક્વિન* સંગીતસમૂહ ‍(બેન્ડ)ના મુખ્ય ગાયક હતા.

શ્રેણી:સંગીતકાર
શ્રેણી:૧૯૪૬માં જન્મ
શ્રેણી:૧૯૯૧માં મૃત્યુ
સરખેજ રોઝા

**સરખેજ રોઝા** મકરબા ગામ, અમદાવાદ, ગુજરાત નજીકમાં આવેલી એક સુંદર અને પૌરાણિક મસ્જિદ અને મઝાર સહિતની ઐતિહાસિક ઇમારત છે. આ સંકુલ એની વિશેષ રચનાને કારણે વીસમી સદીના આર્કિટેક્ટ લે કોરબુસિયરની રચના "એથેન્સના એક્રોપોલિસ"ની સાથે સરખાવવાથી "અમદાવાદનો એક્રોપોલિસ" તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.

સમગ્ર ગુજરાતમાં ઘણા બધા "રોઝા" આવેલા છે એમાં સરખેજ રોઝા વિશિષ્ટ મહત્વ ધરાવે છે. સરખેજમાં એક સમયે પ્રભાવશાળી સૂફી સંત શેખ અહમદ ગંજબક્ષ રહેતા હતા, એ સમયે સરખેજ દેશમાં સૂફી સંસ્કૃતિ એક અગ્રણી કેન્દ્ર હતું. અમદાવાદનાં સુલતાન અહેમદ શાહે આ સૂફી સંતના સુચનથી જ સરખેજથી થોડાંક અંતરે સાબરમતી નદીને કિનારે પાટનગરનું નિર્માણ કરાવ્યું હતું.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* સરખેજ રોઝાની અધિકૃત વેબસાઇટ
* મુઘલ સ્થાપત્યમાં જાળી કામ 

શ્રેણી:અમદાવાદ
શ્રેણી:રાષ્ટ્રીય મહત્વનાં સ્મારકો
શિરડી

**શિરડી** (મરાઠી: शिर्डी) મહારાષ્ટ્રનો અહમદનગર જિલ્લોના રહતા તાલુકાનું એક નગર છે. તે 19.77°N 74.48°E પર અહમદનગર-મનમાડ રાજમાર્ગ NH-૧૦ પર અહમદનગરથી લગભગ ૮૩ કિલોમીટર દૂર અને કોપરગાંવથી લગભગ ૧૬ કિલોમીટર દૂર આવેલું છે. આ સ્થળ શિરડીના સાંઇબાબામાટે પ્રસિદ્ધ છે. અહીં તેમનું વિશાળ મંદિર આવેલું છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
* Shirdi -Around Nashik
* Official Shri SaiBaba Sansthan Website 
* Know about Shirdi
* Directions To Shirdi
* Pilgrimage to Shirdi 
* Read very useful details about Shirdi
* Video of New Sainagar Shirdi Railway Station
* Shirdi Fast Passenger/1333 Train Schedule

શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર
ગુજરાતી મુસલમાન

**ગુજરાતી મુસલમાન** એ ગુજરાતી લોકો છે જેમણે ઇસ્લામ ધર્મનો સ્વિકાર કર્યો છે અને તેઓ ગુજરાતી ભાષા બોલે છે. એટલે કે તે ગુજરાતી ભાષા બોલતો ભૌગોલિક અને ધાર્મિક સમૂહ છે, પરંતુ આ લોકો મુખ્યત્વે ગુજરાત, પશ્ચિમી ભારત અને પાકિસ્તાનમાં વસે છે. મુંબઈ શહેરમાં ગુજરાતી મુસલમાનોની મોટી વસ્તી છે. પૂર્વ સ્વતંત્રતાસેનાની અને પાકિસ્તાનના રાષ્ટ્રપિતા મહમદ અલી ઝીણા દુનિયામાં સૌથી પ્રસિદ્ધ ગુજરાતી મુસલમાન હતા.

ગુજરાતી મુસલમાનોની કેટલીક પેટાજ્ઞાતિઓ આ પ્રમાણે છે:
* મેમણ
* ખત્રી
* વહોરા
* છીપા
* ઘાંચી
* સંધિ

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:ઇસ્લામ
શ્રેણી:ગુજરાતી સંસ્કૃતિ
ફહેમીદા મિર્ઝા

**ફહેમીદા મિર્ઝા** (ઉર્દૂ ભાષામાં: فہمیدہ مرز) કચ્છી મૂળનાં પાકિસ્તાની રાજનેત્રી છે. તેઓ પાકિસ્તાન મુલ્કની રાષ્ટ્રીય સંદસસદ નાં પ્રથમ મહિલા સભાપતિ હતાં. તેમનો જન્મ પાકિસ્તાનનો સિન્ધ સૂબોમાં થયો.

## સંદર્ભો
## બાહ્ય સૂત્રો
*Speaker of the National Assembly 
*Fehmida set to make history as ‘Madam Speaker’

શ્રેણી:પાકિસ્તાન
વલ્લભ ભટ્ટ

**વલ્લભ ભટ્ટ** મધ્યકાલીન ગુજરાતી કવિ હતા. અમદાવાદમાં જન્મેલા તેઓ પછીથી બહુચરાજી જઈને વસ્યા કારણકે તેઓ બહુચર માતાના ભક્ત હતા. તેઓ તેમના ગરબાઓ, ખાસ કરીને 'આનંદનો ગરબો' માટે જાણીતા છે.

## જીવન 
તેમના જીવન વિષે ખાસ માહિતી ઉપલબ્ધ નથી. તેમની રચનાઓ અને લોકકથાઓમાંથી એમના જીવન વિષે કેટલીક માહિતી મળે છે. તેઓ જન્મે ભટ્ટ મેવાડા બ્રાહ્મણ જ્ઞાતિના હતા. તેમનો જન્મ અમદાવાદના નવાપુરા પરામાં આસો સુદ આઠમના દિવસે વિક્રમ સંવત ૧૬૯૬માં થયો હતો. તેઓ અમદાવાદથી ચુંવાળ (હાલ બહુચરાજી) આવીને વસ્યા. તેઓ અને તેમના ભાઈઓ પાંચ વરસની ઉંમરે યજ્ઞોપવીત થયા અને થોડો સમય પરમાનંદ સ્વરૂપ બ્રહ્મચારીની નીચે ભણ્યા. તેઓ શરૂઆતમાં વિષ્ણુના અવતાર શ્રીનાથજીના ભક્ત હતા પરંતુ પાછળથી શક્તિપૂજક બન્યા. તેમણે લગ્ન કર્યા નહતા. તેમની કવિતા પરથી જણાય છે કે, તેમણે સંસ્કૃતનો અભ્યાસ કરેલો હતો. તેમના ત્રણ ભાઈ હતા; હરિ, ધોળા અને ત્રીજાનું નામ પ્રાપ્ય નથી. હરિ અને ધોળા પણ કવિ હતા. તેમણે તેમનો પ્રથમ ગરબો, આનંદનો ગરબો, સંવત ૧૭૦૯ના ફાગણ સુદ ત્રીજના દિવસે તેર વરસની ઉંમરે લખ્યો હતો જે એમના ગરબાના શબ્દો પરથી જાણી શકાયું છે.

તેમણે બહુચર માતાને સંબોધીને લખેલા ગરબા આજે પણ ગુજરાતમાં પ્રચલિત છે. તે અને તેમના ભાઈઓના નામ આજે પણ બહુચર માતાના મંદિરમાં આરતી પછી બોલાતી જયમાં વણી લેવાયા છે; જેમકે *વલ્લભ-ધોળાની જય* અથવા *વલ્લભ-હરિની જય*.

તેમનું મૃત્યુ સંવત ૧૮૦૭ની આસો સુદ આઠમના રોજ થયું.

### લોકકથા 
*નર્મગદ્ય*માં વલ્લભ ભટ્ટ વિષે એક લોકકથા નોંધવામાં આવી છે. એવું કેહવાય છે કે એકવાર તેઓ શ્રીનાથજીના દર્શન માટે નાથદ્વારા ગયા. ત્યાં તેમનાથી ભૂલથી થુંકાઈ જતા લોકોએ તેમની ટીકા કરી. તેમણે વળતો જવાબ આપ્યો કે માતાપિતા તેમના સંતાનોને તેમના ખોળામાં થુંકે તોય વઢતા નથી. મંદિરના પૂજારીઓએ કહ્યું માતા કદાચ ન વઢે પણ પિતા તો વઢે જ અને શ્રીનાથજી પુરુષ છે. આથી વલ્લભ ભટ્ટે શ્રીનાથજીની ભક્તિ છોડી સ્ત્રી સ્વરૂપ શક્તિ એટલેકે બહુચર માતાની ભક્તિ શરુ કરી.

## રચનાઓ 
વલ્લભ ભટ્ટે પ્રથમ લાવણી લખી જે માતાજીને અનુલક્ષીને લખાયેલ હતી. લાવણી એ ચોક્કસ તાલમાં લખાયેલ કવિતા છે. તેમણે ઘણાં ગરબા, ઢાળ, પદ, આરતીઓ લખી છે જે બહુચર માતાને અનુલક્ષીને લખાઈ છે. આ ઉપરાંત કેટલીક રચનાઓ ધાર્મિક અને પૌરાણિક પાત્રોને અનુલક્ષીને પણ લખી છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:કવિ
અથાણું

thumb|150x150px|ભારતીય મિશ્ર અથાણું

**અથાણું** કે **અથાણાં** એ ભારતીય અને ગુજરાતી ભોજનનું એક ખાસ અંગ છે. અથાણાંં મોટા ભાગે ફળ અને શાકભાજીને, તેલ અથવા લીંબુ કે અન્ય ખાટાં પાણી, મીઠું(લવણ) અને વિવિધ મસાલાઓના ઉપયોગ વડે, આખું વર્ષ સાચવી રાખવાની એક પ્રક્રિયા છે.

ઘરે બનતા અથાણાં ઉનાળામાં બનાવાય છે, તેને લાંબો સમય સુધી સૂર્યનાં તાપમાં સુકવવામાં આવે છે. ત્યાર પછી કાચ અથવા ચીનાઈ માટીની હવાચુસ્ત બરણીમાં ભરી સાચવવામાં આવે છે. અથાણાઓમાં રહેલ ખટાશનો અમ્લિય ગુણ તેમાં જીવાણુઓને થતાંં રોકે છે અને તેલ તેના સંરક્ષક (preservative) તરીકે કાર્ય કરે છે. અથાણાંં ભેજરહિત વાતાવરણમાં લાંબો સમય તાજા અને સુવાસિત રહે છે. ધંધાદારી અથાણાંં બનાવનાર 'સાઇટ્રિક એસિડ' (Citric acid) અને 'સોડિયમ બેન્ઝોએટ' (Sodium benzoate)નો ઉપયોગ સંરક્ષક તરીકે કરે છે.

ભારતમાં વિવિધ પ્રદેશોમાં વિવિધ રીતે અથાણાંં બનાવવામાં આવે છે, તેલ અને મસાલાઓ પણ અલગ અલગ પ્રકારનાં વાપરવામાં આવે છે. જેને કારણે ભારતમાં અથાણાઓમાં સ્વાદ અને સુગંધનું ઘણું વૈવિધ્ય જોવા મળે છે.

## વિવિધ નામ 
હિન્દી, બંગાળી, અસામી, પંજાબી, ઉર્દુ અને સિન્ધી ભાષાઓમાં આ ભોજન પદાર્થ *અચાર* શબ્દથી પ્રચલિત છે. ગુજરાતી, કોંકણી અને મરાઠી ભાષાઓમાં આ ભોજન પદાર્થ *અથાણું* અને *લોણચે*ના શબ્દોથી પ્રચલિત છે.

## ગુજરાતી અથાણાંં
* કેરીનું અથાણું
* લીંબુનું અથાણું
* ગરમરનું અથાણું
* ગુંદાનું અથાણું
* આંબળાનું અથાણું
* ગાજરનું અથાણું

## આ પણ જુઓ 
* છૂંદો
* મુરબ્બો
* લીંબુનું અથાણું

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ
*ભારતીય અથાણાઓ વિશે 
*અથાણા બનાવવાની રીત 
*ભારતીય અથાણા બનાવવાની રીત
*પારંપારીક ભારતીય અથાણાઓ
*મલેશિયન અથાણાઓ બનાવવાની રીત

શ્રેણી:અથાણાં
વનસ્પતિ

300px|right|છોડના ભાગો
**વનસ્પતિ** એટલે ખાસ કરીને વન વિસ્તારમાં ઊગતા હોય તેવા વેલા, વૃક્ષો, ઝાડ, પાન, ફળ, ફૂલ, છોડ વગેરેને વનસ્પતિ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. જંગલમાં મુખ્યત્વે અનેક પ્રકારની ઔષધિઓ થતી હોવાથી આ ઔષધિઓને ઔષધિય વનસ્પતિ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. વનસ્પતિઓના અનેક પ્રકાર છે અને તેના વિવિધ ઉપયોગ થાય છે. ભારતમાં પ્રાચીન સમયમાં વનસ્પતિઓ અંગે ઘણું સંશોધન થયું છે અને આ સંશોધનની વિદ્યાને *વનસ્પતિશાસ્ત્ર* તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આયુર્વેદના ગ્રંથોમાં પણ વનસ્પતિનું ઘણું જ મહત્વ વર્ણવવામાં આવ્યું છે.

## વનસ્પતિના પ્રકાર
સામાન્ય રીતે વનસ્પતિના અનેક પ્રકારો છે જેમાં ઔષધિય વનસ્પતિ મુખ્ય છે. દરિયામાં તળિયે ઊગતા છોડ વગેરેને દરિયાઈ વનસ્પતિ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. ઉપરાંત, ઝાડપાન, છોડ, ફૂલ, વેલા, વેલી, કઠોળ, ફળ, છાયાવાળા વૃક્ષ, દેવદાર, ઘટાદાર વૃક્ષ, પાઇન, ઘાસ, ચરિયાણ, ગૌચરનું ઘાસ, શંકુ આકારના વૃક્ષો, તરુવર, શાખા, ઉપશાખા, મૂળીયા, વડવાઈ સહિત અનેક પ્રકારો છે. ભારતીય શાસ્ત્રોમાં અઢારભાર વનસ્પતિનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે.

શ્રેણી:વનસ્પતિ
વરાઇ

**વરાઇ** એ એક પ્રકારનું ધાન્ય છે. ગુજરાતમાં મોટાભાગે ડાંગ જિલ્લામાં તેનું વાવેતર કરવામાં આવે છે. વરાઇનો પાક મોટાપાયે ભારત, પાકિસ્તાન અને નેપાળમાં લેવાય છે. ચોખા અને અન્ય પાકો જ્યાં યોગ્ય ન થતા હોય ત્યાં વરાઇનો પાક વધુ લેવાય છે. વરાઇનો ઉપયોગ વ્રત કે ઉપવાસના દિવસો દરમિયાન કરવામાં આવે છે. વરાઇના ઉદ્ભવ વિશે વિવિધ મતો પ્રવર્તે છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ધાન્ય
મહાલક્ષ્મી મંદિર, મુંબઈ

thumb|મહાલક્ષ્મી મંદિરનું પ્રવેશદ્વાર
**મહાલક્ષ્મી મંદિર** ભૂલાભાઇ દેસાઈ રોડ પર મહાલક્ષ્મી વિસ્તારમાં આવેલું મુંબઈનું એક જાણીતું મંદિર છે. આ મંદિર લક્ષ્મી દેવીનું છે. મંદિરની સ્થાપના હિંદુ વ્યાપારી ધાકજી દાદાજી ‍૧૭૬૦-૧૮૪૬ દ્વારા ૧૮૩૧માં કરવામાં આવી હતી.

## ઇતિહાસ 
આ મંદિરની સ્થાપના ૧૭૮૫માં થઇ હતી અને તેનો ઇતિહાસ *હોર્નબે વેલાર્ડ* સાથે જોડાયેલ છે. વેલાર્ડની દરિયાઇ જમીનનો કેટલોક ભાગ બે વખત પડી ગયા બાદ મુખ્ય એન્જિનિયર *પથારે પ્રભુ*ને તે દિવાલ નજીક દેવીનું સ્વપ્ન આવ્યું અને તેમણે મંદિર બંધાવ્યું. ત્યારબાદ આ દિવાલનું કામ-કાજ વિના વિધ્ને ચાલ્યું.

## મંદિર 
મંદિરમાં મહાલક્ષ્મી, મહાકાળી અને મહાસરસ્વતીની મૂર્તિઓ છે. આ ત્રણેય મૂર્તિઓ નાકની ચૂની, સોનાની બંગડીઓ અને મોતીની માળાઓ ધરાવે છે. મહાલક્ષ્મીની મૂર્તિ હથેળીમાં કમળ ધરાવે છે. મંદિરની અંદર પૂજાનો સામાન અને પ્રસાદ વેચતી દુકાનો આવેલી છે.

## નવરાત્રી તહેવાર 
નવરાત્રી દરમિયાન આ મંદિર વિશેષ રીતે શણગારવામાં આવે છે અને આ દરમિયાન મંદિરમાં ભક્તોની અત્યંત ભીડ જોવા મળે છે.

## સ્થળ 
આ મંદિર મહાલક્ષ્મી રેલ્વે સ્ટેશનથી ૧ કિમીના અંતરે આવેલું છે. મંદિરની નજીક ત્રિંભ્યાકેશ્વર અને મહાદેવ ધાકલેશ્વર મંદિરો આવેલા છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* મંદિરની વેબસાઇટ 

શ્રેણી:મુંબઈ
મઢ ટાપુ

[thumb|[મઢ કિલ્લો]]
**મઢ ટાપુ** એ ઉત્તર મુંબઈમાં આવેલો જુના માછીમારોના ગામો નો અને ખેતરોનો સમુહ છે.

## ભૂગોળ 
આ વિસ્તાર પશ્ચિમથી અરબી સમુદ્ર અને પૂર્વથી મલાડની ખાડીથી ધેરાયેલો છે.

## વાહન વ્યવહાર 
આ સ્થળે પહોચવા માટે બસ સેવા ઉપલ્બધ છે (મલાડ થી ૨૭૧ અને બોરીવલીથી ૨૬૯) અને રિક્ષામાં મલાડથી અને હોડીમાં વર્સોવાથી પહોચી શકાય છે.

## વસ્તી 
આ વિસ્તાર કોળી, મરાઠી, પૂર્વ ભારતીયો ધરાવતો ગ્રામ્ય વિસ્તાર છે.

## આ પણ જુઓ 
* મઢ કિલ્લો
* અક્સા બીચ

શ્રેણી:મુંબઈ
નિત્યાનંદ કાનુગો

**નિત્યાનંદ કાનુગો** ‍(૪ મે ૧૯૦૦ - ૨ ઓગસ્ટ ૧૯૮૧) ઑડિશાના રાજકારણી હતા. તેઓ ૧ ઓગસ્ટ ૧૯૬૫ થી ૬ ડિસેમ્બર ૧૯૬૭ સુધી ગુજરાતના રાજ્યપાલ તરીકે રહ્યા હતા. ત્યારબાદ તેઓ ૭ ડિસેમ્બર ૧૯૬૭ થી ૨૦ જાન્યુઆરી ૧૯૭૧ સુધી બિહારના રાજ્યપાલ રહ્યા હતા. તેઓ કટકની બેઠક પરથી ત્રણ વખત (૧૯૫૨, ૧૯૫૭ અને ૧૯૬૨) લોક સભાના સભ્ય તરીકે કોંગ્રેસ પક્ષમાંથી ચૂંટાયા હતા અને વેપારમંત્રી રહ્યા હતા.

## આ પણ જુઓ 
* ગુજરાતના રાજ્યપાલો

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:રાજકારણી
શ્રેણી:૧૯૦૦માં જન્મ
શ્રેણી:૧૯૮૧માં મૃત્યુ
ઝાકિર નાઇક

thumbnail|માલદીવમાં ડોકટર ઝાકિર નાઇક
**ઝાકિર નાઇક** ભારતનો ઇસ્લામિક વક્તા અને *ઇસ્લામિક રિસર્ચ ફાઉંડેશન*નો સંસ્થાપક અને અધ્યક્ષ  છે.  ઝાકિર નાઇક પર ઇસ્લામિક આતંકવાદના પ્રચાર તેમજ દેશવિરોધી ભાષણ માટે ભારત, બાંગ્લાદેશ, કેનેડા અને યુ.કે.માં પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. તેની *પીસ ટીવી* ટેલિવિઝન ચેનલ પર પણ વિવિધ દેશોમાં પ્રતિબંધ મૂકાયો છે.

૧૩ મે ૨૦૨૦ના રોજ ભારત સરકારે મલેશિયાથી તેને પરત મોકલવા માટે રાજદ્વારી વિનંતી મોકલી હતી.

## જીવન 
તેમનો જન્મ મુંબઈ, મહારાષ્ટ્રમાં થયો હતો. તે હાલ મલેશિયામાં રહે છે, જ્યાં તેણે નાગરિકત્વ મેળવ્યું છે.

## સંદર્ભ
અતુલ

* અતુલ (તા. વલસાડ), વલસાડ જિલ્લાનું એક ગામ
* અતુલ વાસન, દિલ્હી ટીમના તેમ જ ભારતીય ટીમના ભૂતપૂર્વ ક્રિકેટર
* અતુલ બેદાડે, વડોદરા ટીમના તેમ જ ભારતીય ટીમના ભૂતપૂર્વ ક્રિકેટર
અહમદ કથ્રાદા

**અહમદ કથ્રાદા** (જન્મ:  ૨૧ ઓગસ્ટ ૧૯૨૯ - મૃત્યુ: ૨૮ માર્ચ ૨૦૧૭) ગુજરાતી મૂળના દક્ષિણ અફ્રિકાના પૂર્વ રાજકીય કેદી, રાજનેતા અને રંગભેદ વિરોધી સેનાની હતા. તેઓ નેલ્સન મંડેલા સાથે રિવોનિયા ટ્રાઇલમાં ટ્રાઇલિસ્ટ હતા અને રોબર્ન આઇલેન્ડ પર કેદી હતા.

## સન્માન 
* અફ્રિકન નેશનલ કોઙ્રેસથી ઇસિટવાલાન્ડવે ઇનામ
* ૨૦૦૪માં સર્વશ્રેષ્ઠ દક્ષિણ અફ્રિકેનોની સૂચી પર
* ૨૦૦૫માં પ્રવાસી ભારતીય સન્માન

શ્રેણી:રંગભેદ વિરોધી સેનાની
શ્રેણી:૧૯૨૯માં જન્મ
શ્રેણી:૨૦૧૭માં મૃત્યુ
સનત મહેતા

**સનત મહેતા** (૧૮ એપ્રિલ ૧૯૨૫ - ૧૯ ઓગસ્ટ ૨૦૧૫) નો જન્મ ભાવનગર જિલ્લાના જેસર ગામમાં થયો હતો. તેઓ ગુજરાત રાજ્યના કોંગ્રેસ પક્ષના નેતા હતા. તેઓ રાજ્યના નાણાં મંત્રી રહી ચૂક્યા હતા. ૧૯૯૬માં તેઓ સુરેન્દ્રનગરમાંથી લોકસભાની બેઠક પર ચૂંટાયા હતા.

૧૯ ઓગસ્ટ, ૨૦૧૫ ના રોજ ૯૦ વર્ષની ઉંમરે તેમનું અવસાન થયું હતું.

## અંગત જીવન 
મહેતાના લગ્ન અરુણા સાથે થયા હતા, જેઓ શિક્ષિકા હતા. તેમને એક પુત્ર શીતલ અને પુત્રી શ્યામલી હતી. 

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:રાજકારણી
શ્રેણી:૧૯૨૫માં જન્મ
શ્રેણી:૨૦૧૫માં મૃત્યુ
શ્રેણી:ગુજરાત રાજ્યના સાંસદ
કાટ

right|thumb|250x250px|જૂની ટ્રેનને કાટ લાગેલો હોવાથી લાલ અને ભૂખરી બનેલી છે.

**કાટ **એ ક્ષારણનો એક સૌથી જાણીતો પ્રકાર છે. તે લોખંડમાં પાણી અથવા હવાનો લાંબા સમય સુધી સંપર્ક થવાથી થાય છે.

કાટ ધીમેધીમે લોખંડને ઓક્સિજન સાથેની પ્રક્રિયા વડે અન્ય રસાયણોમાં ફેરવે છે. કાટ માટે હવા અને પાણી બંને જરૂરી છે. લગભગ બધી જ ધાતુઓમાં કાટ લાગે છે પરંતુ કાટથી બચાવવા માટે તેના પર રંગકામ કરીને તે ટાળી શકાય છે. ગેલ્વેનાઇઝિંગ વડે કાટને ટાળી શકાય છે.

અમુક ધાતુઓ જેવી કે સ્ટિલ વગેરે લોખંડ કરતાં ઓછી ઝડપે કાટ પામે છે. જ્યારે લોખંડને કાટ લાગે છે ત્યારે તે લાલ અથવા ભૂખરું બને છે અને તેનો ક્ષય થાય છે. કાટ મોટાભાગે ખૂલ્લી જગ્યામાં મૂકેલી વસ્તુઓમાં થાય છે. વસ્તુમાં પડેલી તિરાડોમાં વરસાદનું પાણી ભરાતા કાટ લાગે છે. કાટ લાગ્યા પછી લોખંડ મજબૂત રહેતું નથી. કેટલીક ધાતુઓ જેવી કે એલ્યુમિનિયમ, ટાઇટેનિયમ અને સ્ટિલ એ ધાતુ પર મજબૂત ક્ષારનું આવરણ બનાવી લે છે જેથી કાટ લાગવાની શક્યતા આ ધાતુઓમાં નહીવત હોય છે.

thumb|છોડમાં રહેલી ફૂગ
કેટલાંક પ્રકારની બેસિડીઓમાયસેટ ફૂગ એ દેખાવ અને રંગમાં કાટ જેવી લાગે છે પરંતુ તે કાટ નથી.
કુંડી

**કુંડી** નીચેના પાનાંઓ હોઇ શકે છે:

* કુંડી (તા. વલસાડ )
* કુંડી (ઉંચાકલમ)
* કુંડી (બહાદરપુર)
* કુંડી (તા. ધાનેરા)
નાનકભાઈ મેઘાણી

**નાનકભાઈ મેઘાણી** (૨૯ ડિસેમ્બર ૧૯૩૧ - ૨૦ જુલાઇ ૨૦૧૪) ઝવેરચંદ મેઘાણી અને તેમનાં પ્રથમ પત્ની દમયંતિબેનના પુત્ર હતા. તેઓ *ગ્રંથાગાર* પુસ્તક ભંડાર માટે સાહિત્ય જગતમાં જાણીતા હતા. ૩૧ ઓગસ્ટ, ૨૦૧૩ના રોજ ગ્રંથાગાર બંધ થયું એ વખતે તેનું સ્થાન ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદમાં હતું.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* નાનકભાઈ મેઘાણીનો પરિચય

શ્રેણી:સાહિત્ય
શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:૨૦૧૪માં મૃત્યુ
શ્રેણી:૧૯૩૧માં જન્મ
બિલ્ટોણ્ગ

thumb|બિલ્ટોણ્ગ
**બિલ્ટોણ્ગ** એ દક્ષિણ આફ્રિકામાં ભોજન પદાર્થ છે. આ શબ્દ ડાચ ભાષાથી આવો છે અને આ ભોજન માસથી બનાવુંમાં આવ્યું છે. બિલ્ટોણ્ગ દક્ષિણ આફ્રિકા અને અન્ય દેશોમાં પણ બહુ લોકપ્રિય છે.
હો ચી મિન્હ

thumbnail|સાલ ૧૯૪૬માં ચિત્રિત શ્રી હો ચી મિન્હ
**હો ચી મિન્હ** (વિયેતનામી ભાષામાં: Hồ Chí Minh; ૧૯ મે ૧૮૯૦ - ૨ સેપ્ટેમ્બર ૧૯૬૯) વિયેતનામના રાષ્ટ્રપિતા, વિશ્વ પ્રસિદ્ધ સામ્યવાદી ક્રાંતિકારી નેતા અને ચિંતક હતા. તેઓ વિયેતનામ સમાજવાદી ગણરાજ્ય (ઉત્તરીય વિયેતનામ)ના વડાપ્રધાન (૧૯૪૫-૧૯૫૫) અને રાષ્ટ્રપતિ (૧૯૪૫-૧૯૬૯) હતા. સાલ ૧૯૪૫માં તેમને વિયેતનામ સમાજવાદી ગણરાજ્યની બુનિઆદ રાખી. 

શ્રેણી:વિયેતનામ
હ્યુ-એન-ત્સાંગ

**હ્યુ-એન-ત્સાંગ**/**હ્યુ એન ત્સાંગ**/**હ્યુ એન સાંગ** અથવા **હ્યુ એન સંગ** (ચાઇનીઝ 玄奘; Wade–Giles; Hsüan-tsang; c. ૬૦૨&nbsp;– ૬૬૪), જન્મે **ચેન હુઇ** અથવા **ચેન યી** (ચેન ઈ), ચાઇનિઝ બૌદ્ધ સાધુ, વિદ્વાન, પ્રવાસી અને ભાષાંતરકાર હતા. તેમણે શરૂઆતી ત્સાંગ વંશ દરમિયાનના ચીન અને ભારત વચ્ચેના સંબંધોનું વર્ણન કર્યું હતું. ઇસ ૬૦૨માં તેમનો જન્મ હેનાન પ્રાંતમાં થયો હતો. બાળપણથી જ તેમણે ધાર્મિક પુસ્તકો અને પ્રાચીન સંતોના ચાઇનિઝ લખાણો વાંચવાની શરૂઆત કરી હતી.

તેઓ ફાહીઆનના ભારત પ્રવાસ વિશે જાણતા હતા અને તેમને લાગ્યું કે અપૂર્ણ અને ખોટી રીતે ભાષાંતર કરાયેલું બૌદ્ધ લખાણ ચીન પહોંચ્યું છે.

તેઓ તેમનાં ભારતનાં ૧૭ વર્ષના પ્રવાસથી ખ્યાતનામ બન્યા હતા. આ પ્રવાસનું વર્ણન ચાઇનિઝ લખાણ *ગ્રેટ તાંગ રેકોર્ડ ઓન ધ વેસ્ટર્ન રિજીયન*માં લખાયું છે. આ પુસ્તક હ્યુ એન ત્સાંગના મૃત્યુની નવ સદી પછી મિંગ વંશ દરમિયાન લખાયેલ નવલકથા *જર્ની ટુ ધ વેસ્ટ*નું પ્રેરણારૂપ બન્યું.

thumb|હ્યુ એન સંગના ભારતના પ્રવાસનો નકશો

## સંદર્ભ 
### નોંધ 
### વધુ વાંચન 
* Sen, T. (2006). The Travel Records of Chinese Pilgrims Faxian, Xuanzang, and Yijing, Education About Asia 11 (3), 24-33
* Weerawardane, Prasani (2009). Journey to the West: Dusty Roads, Stormy Seas and Transcendence, biblioasia 5 (2), 14-18
* 

## બાહ્ય કડીઓ 
* 
* Details of Xuanzang's life and works Internet Encyclopedia of Philosophy
* History of San Zang A narration of Xuan Zang's journey to India.
*  Chinese text of *The Life of Hiuen-Tsiang*, by Shaman (monk) Hwui Li (Hui Li) (沙门慧立)
* Verses Delineating the Eight Consciousnesses by Tripitaka Master Xuanzang of the Tang Dynasty, translation and explanation by Ronald Epstein (1986)

શ્રેણી:ઇતિહાસ
ગગનમાં થાળ

**ગગન મે થાલ, રવ ચંદ દીપક બને..** ગુજરાતીમાં ભાષાંતર **ગગનમાં થાળ** આ આરતી શીખ લોકોના પહેલા ગુરુ શ્રી ગુરુ નાનક દેવ સાહેબ દ્વારા ઉચ્ચારિત છે.  તેમને આ આરતી ૧૫૦૬ કે ૧૫૦૮માં પૂર્વ ભારતની યાત્રા દરમ્યાન પુરીનાં શ્રી જગન્નાથ મંદિરમાં ઉચ્ચારી હતી. અમૃતસર સ્થિત શીખ લોકોનાં તીર્થસ્થળ શ્રી હરમંદિર સાહેબ (સ્વર્ણ મંદિર)માં દરરોજ સંધ્યાના સમયે રહેરાસ સાહેબનો પાઠ અને અરદાસ સાથે આ આરતી ગાવામાં આવે છે.

## લિપ્યાંતરણ 

ગગન મે થાલ, રવિ ચંદ દીપક બને,
તારકા મંડલ જનક મોતી.
ધૂપુ મલાઅનલો, પવણ ચવરો કરે,
સલગ બનરાઇ ફુલંત જ્યોતિ..
કૈશી આરતી હોઇ.
ભવખંડના તેરી આરતી.
અનહત શબ્દ વાજંત ભેરી..

## સંદભ 
શ્રેણી:શીખ ધર્મ
કાંતિ ભટ્ટ

**કાંતિ ભટ્ટ** જાણીતાં ગુજરાતી લેખક, પત્રકાર અને કટારલેખક હતા. તેઓ મોટાભાગે સમાચાર પત્રોમાં કટાર લેખન માટે જાણીતા હતા. તેઓએ અભિયાન સામાયિકની શરૂઆત કરેલી.

## જીવન 
કાંતિ ભટ્ટનો જન્મ ૧૫ જુલાઇ ૧૯૩૧ના રોજ ભાવનગર જિલ્લાના સાથરા ગામમાં થયો હતો. તેમનાં પિતાનું નામ હરગોવિંદભાઇ અને માતાનું નામ પ્રેમકુંવર હતું. તેમના કુટુંબનું મૂળ ગામ ઝાંઝમેર હતું. તેમને ચાર ભાઇઓ અને ત્રણ બહેનો હતા. મહુવામાં શાળાજીવન દરમિયાન તેઓ *ઝાંઝર* સામયિકના સંપાદક હતા. ૧૯૫૨માં તેમણે વડોદરાની મહારાજા સયાજીરાવ વિશ્વવિદ્યાલયમાંથી વાણિજ્યના સ્નાતકની પદવી મેળવી. તેમણે ભાવનગર નગરપાલિકામાં થોડો સમય કામ કર્યું. બિમારીને કારણે તેઓ યુરુલી કંચનના નિસોર્પચાર આશ્રમમાં દાખલ થયા. તેમણે ૯ વર્ષ પેનાંગ, મલેશિયામાં તેમના કાકા જોડે કામ કર્યું.

૧૯૬૬માં મુંબઈમાં તેમણે પત્રકાર તરીકે કાર્ય શરૂ કર્યું. ૧૯૬૭માં તેઓ વ્યાપારના સહ-સંપાદક તરીકે હતા. ત્યારબાદ તેમણે વિવિધ ગુજરાતી સામયિકો જેવાં કે ચિત્રલેખા, મુંબઇ સમાચાર, જનશક્તિ, સંદેશ, યુવા દર્શન, જનસત્તા જોડે કામ કર્યું. ૧૯૭૭માં તેમણે કેનિયામાં થોડો સમય કામ કર્યું. તેઓ સંશોધક પત્રકારત્વ સાથે જોડાયેલા હતા. દિવ્ય ભાસ્કરમાં તેઓ *આસપાસ* અને *ચેતનાની ક્ષણે* નામની કટારો લખતા હતા. તેમણે કેટલીક ટૂંકી વાર્તાઓ પણ લખી છે.

## અંગત જીવન 
૧૯૬૦માં કાંતિ ભટ્ટના લગ્ન રંજન સાથે થયા અને ૧૯૭૭માં તેમણે છૂટાછેડા લીધા. ૧૯૭૯માં પત્રકાર શીલા ભટ્ટ સાથે તેમણે લગ્ન કર્યા. તેમની પુત્રી શક્તિનું અવસાન ૨૦૦૭માં થયું હતું.

## સર્જન 
### પુસ્તકો 
* ચેતનાની ક્ષણે

## કટાર 
* ચેતનાની ક્ષણે ‍(દિવ્ય ભાસ્કર)
* આસપાસ ‍(દિવ્ય ભાસ્કર)
* કૈલાશ

## સન્માન 
ઈ.સ. ૨૦૨૨માં મુંબઈના કાંદિવલીમાં એક બગીચાને તેમનું નામ આપવામાં આવ્યું હતું.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* સ્પિકબિન્દાસ.કોમ પર કાંતિ ભટ્ટનો ઇન્ટરવ્યુ
* કાંતિ ભટ્ટનો પરિચય

શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર
શ્રેણી:૧૯૩૧માં જન્મ
શ્રેણી:૨૦૧૯માં મૃત્યુ
જૈનધર્મમાં મૃત્યુ

જૈન ધર્મ પ્રમાણે આત્મા એ અમર છે અને ક્યારેય મૃત્યુ પામતી નથી. જૈન સિદ્ધાંતો જેમાં વર્ણવેલ છે એવા તત્વઅર્થ સૂત્ર મુજબ, પુડગલનું કાર્ય જીવ માત્રને આનંદ, દુખ, જીવન અને મૃત્યુ આપવાનું છે.

## મૃત્યુના પ્રકારો 
જૈન લખાણો મુજબ મૃત્યુના ૧૭ વિવિધ પ્રકારો હોય છે:
* અવિકિ-મરણ
* અવધિ-મરણ
* અત્યાનતિકા-મરણ
* વાસહર્તા-મરણ
* વલણ-મરણ
* અન્તહસલ્યા-મરણ
* તધાવા-મરણ
* બાલ-મરણ અથવા અકામ મરણ
* પંડિત-મરણ અથવા સકામ મરણ
* બાલપંડિતા-મરણ
* ચાડમાસ્થા-મરણ
* કેવાલિ-મરણ
* વૈહયશ-મરણ
* ગુડધપ્રિસ્થા-મરણ
* ભક્તપ્રત્યક્ષ-મરણ
* ઇન્ગિન્તા-મરણ
* પડોપગમન-મરણ

### અકામ મરણ અને સકામ મરણ 
મૃત્યુના બધાં ૧૭ પ્રકારોમાં બે મહત્વના ગણાય છે:

**અકામ મરણ** એ એ પ્રકારનું મૃત્યુ છે જેમાં જીવને જીવનનું બંધન છે અને મૃત્યુ પામવા માંગતું નથી પણ જીવન પૂર્ણ થતા મૃત્યુ પામે છે. એટલે કે, જીવ મદદ વગર મૃત્યુ પામે છે અને એ તેના હાથમાં નથી. જૈન ધર્મ પ્રમાણે આ વ્યક્તિ મોટાભાગે એ છે કે જે પુન:જન્મ, બીજી દુનિયા કે આત્માની મુક્તિના ખ્યાલો ધરાવતી નથી.

**સકામ મરણ** એ એવા પ્રકારનું મૃત્યુ છે જ્યાં વ્યક્તિ મૃત્યુથી ડરતી નથી નથી તે ઇચ્છાથી અને આરામથી સ્વિકારે છે. તેઓ જાણે છે કે મૃત્યુને ટાળી શકાતું નથી અને એ નૈસર્ગિક ક્રિયા છે. સકામ મરણ વધુમાં ચાર ભાગમાં વહેંચવામાં આવે છે. જેમાં સમાધિ મરણ, અનશન, સંથારો અને સાલલેખનાનો સમાવેશ થાય છે.

## નોંધ 
## સંદર્ભ 
* 

## પુસ્તકો 
* Cort, John E. Jains in the World: Religious Values and Ideology in India. Oxford: Oxford University Press, 2000.
* Laidlaw, James. Riches and Renunciation: Religion, Economy, and Society among the Jains. Oxford: Clarendon Press, 1995.
* Shah, Natubhai. Jainism: The World of Conquerors. 2 vols. Brighton: Sussex Academic Press, 1998.

શ્રેણી:જૈન ધર્મ
પાટીદાર અનામત આંદોલન

**પાટીદાર અનામત આંદોલન** એ ગુજરાતમાંથી શરુ થયેલું અનામતની માગણી માટેનું આંદોલન છે.          

જુલાઇ ૨૦૧૫થી શરુ કરી પાટીદાર સમુદાયના લોકો દ્વારા *અન્ય પછાત વર્ગ* (ઓબીસી)ના દરજ્જા માટે ગુજરાતભરમાં સાર્વજનિક પ્રદર્શનો યોજવામાં આવ્યા હતાં. પાટીદાર અનામત આંદોલન સમિતિના નેજા હેઠળ હાર્દિક પટેલ અને અન્ય આગેવાનોની આગેવાનીમાં આ આંદોલન ચાલ્યું હતું.

## પરિણામ 
ભારતીય સંસદમાં ૧૦૩મો બંધારણીય સુધારો ૧૪ જાન્યુઆરી ૨૦૧૯ના રોજ પસાર કરીને આર્થિક રીતે પછાત વર્ગના લોકો માટે ૧૦ ટકા અનામતનો ખરડો પસાર થયો હતો. જે સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડકારવામાં આવ્યો હતો. ગુજરાત સરકારે પણ સમાન અમલ મૂકવાનો ઠરાવ પસાર કર્યો હતો. ૧૨ માર્ચ ૨૦૧૯ના રોજ હાર્દિક પટેલ વિધિવત ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસમાં જોડાઇ ગયો હતો.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓ
જોસેફ ફૂરિયર

**જિન બાપતિસ્તે જોસેફ ફૂરિયર** (૨૧ માર્ચ ૧૭૬૮ – ૩૦ મે ૧૮૩૦) ફ્રેંચ ગણિતશાસ્ત્રી અને ભૌતિકશાસ્ત્રી હતા. તેઓ ફૂરિયર શ્રેણીની શોધ માટે સૌથી વધુ જાણીતા છે. તેમણે ઉષ્મા વહન વિશેના પ્રશ્નો પર પણ કામ કરેલું. ફૂરિયરે ગ્રીન હાઉસ અસરની શોધમાં *વાતાવરણ અવરોધક તરીકે વર્તે છે* જેવા મહત્વના સૂચનો કરી મદદ કરેલી.

## જીવન 
ફૂરિયરનો જન્મ દરજીના પુત્ર તરીકે ઓક્સેરેમાં થયેલો. ૯ વર્ષની ઉંમરે તેમણે માતા-પિતા ગુમાવ્યા. ત્યારબાદ તેઓ સેંટ માર્ક કોન્વેન્ટમાં અભ્યાસ કરવા ગયા.

ઓક્સેરેમાં તેઓ લશ્કરી અકાદમીમાં જોડાયા. ૧૬ વર્ષની ઉંમરે શિક્ષક બન્યા. ૨૬ વર્ષની ઉંમરે તેઓ ઇકોલે નોર્મલ સુપરીએર, પેરિસમાં દાખલ થયા. તેમનાં શિક્ષકોમાં જોસેફ-લુઇ લાગ્રાંજે, ગાસ્પાર્ડ મોંગે અને પિઅરે-સિમોન ડી લાપ્લાસનો સમાવેશ થયો હતો.

૧૭૮૯માં તેમણે ફ્રેંચ ક્રાંતિમાં ભાગ લીધો. ક્રાંતિના અરાજકતાના સામ્રાજ્ય દરમિયાન તેમનો વધ ગિલોટીન વડે કરવાનો નક્કી જ હતો પરંતુ રોબેસ્પિઅરે તેમને બચાવ્યા. ત્યારબાદ, તેમણે ઇજિપ્ત અને સિરિયામાં ફ્રેંચ સૈન્યમાં ભાગ લીધો.

ત્યારબાદ ''ઇન્સ્ટિટ્યુટ ડી'ઇજિપ્તે*ની વૈજ્ઞાનિક પાશ્વભૂમિકા માટે તેમને નીમવામાં આવ્યા. તેઓ જ્યારે ફ્રાન્સ પાછા આવ્યા ત્યારે તેમને નેપોલિયને ઇસેરે પ્રાંતના ઉપરી બનાવ્યા.

૧૮૧૦માં ફૂરિયરે *ગ્રેનોબલે યુનિવર્સિટી*ની સ્થાપના કરી અને પ્રથમ પ્રમુખ બન્યા. ૧૮૧૭માં ફૂરિયર *એકેદમી ડેસ સાયન્સ*ના સભ્ય બન્યા. ૧૮૨૨માંં તત્કાલિન પ્રમુખનું અવસાન થતાં તેઓ ગણિત વિભાગનાં ઉપરી બન્યા. ૧૮૨૬માં તેઓ *એકેદમી ફ્રાન્સિસે''માં ચૂંટાયા.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગણિત
શ્રેણી:વૈજ્ઞાનિક
દિયોદર

**દિયોદર** ગુજરાત રાજ્યના વાવ-થરાદ જિલ્લાના દિયોદર તાલુકામાં આવેલું નગર અને તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.

## ઇતિહાસ 
દિયોદર પર ભિલરિયા વાઘેલાઓનું શાસન પાટણના રાજપૂત શાસનના અંત સાથે ૧૨૯૭માં શરૂ થયું હતું અને કેટલીક પેઢીઓ સુધી ટક્યું હતું. મુસ્લિમો વડે હાંકી કઢાયા બાદ તેઓએ કાંકરેજમાં સમાવ, રાધનપુરમાં મુંજપુર અને થરાદમાં તેરવાડા જાળવી રાખ્યા હતા અને ફરીથી મુસ્લિમો દ્વારા હાંકી કઢાયા પછી દિયોદર જાળવી રાખ્યું હતું. અગાઉનું દિયોદર ૮૪ ગામની રિયાસત હતું, જે લગભગ અડધું થયું હતું અને ગુમાવેલા વિસ્તારો કાંકરેજ અને ભાભરના ઠાકોરો પાસે ગયા હતા. ૧૭૮૬ના દુષ્કાળમાં દિયોદર લગભગ ખાલી થઇ ગયું હતું અને તેનો શાસક તેના કુટુંબ સાથે અન્યત્ર ગયો હતો.

વાધેલાઓ પછી ઠાકોરો દ્વારા કબ્જે કરાયેલા દિયોદરને રાધનપુરના નવાબના ભાયાત રહેલા પુંજાજીએ દિયોદર પર કબ્જો મેળવ્યો હતો.

દિયોદરનું શાસન ઠાકોર પુંજાજીના બે પુત્રો, અખેસિંહજી અને ચંદાજી દ્વારા સંયુક્ત રીતે થયો હતો, જેઓ દિયોદરના શાસક ગણાાતા હતા. અખેસિંહજી અને ચંદાજીના મૃત્યુ પછી, અખેસિંહજીના પુત્ર માલુજી અને ચંદાજીના પૌત્ર ભુપતસિંહજી ઠાકોર બન્યા હતા.

૧૮૨૦ના દાયકામાં દિયોદર શાસકોએ બ્રિટિશરો જોડે સંધિ કરી હતી. તે બોમ્બે પ્રેસિડેન્સીની પાલનપુર એજન્સીમાં આવ્યું, જે ૧૯૨૫માં બનાસ કાંઠા એજન્સી બની. ૧૯૪૭માં ભારતની સ્વતંત્રતા પછી બોમ્બે પ્રેસિડેન્સીનો ભાગ બન્યું. ૧૯૬૦માં ગુજરાત રાજ્યની સ્થાપના પછી દિયોદર બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવ્યું.

## ભૂગોળ 
દિયોદર શહેર પાલનપુર થી 80 કિમી દૂર ભાભર-સુઈગામ હાઈવે ૫ર આવેલ છે. પાટણ-શિહોરી થઇને ૫ણ દિયોદર શહેરમાં પહોંચી શકાય છે દિયોદર ગુજરાતના મુખ્ય શહેરોના માર્ગો સાથે જોડાયેલ છે.

## વસ્તી 
દિયોદર શહેરમાં કુલ વસ્તી અંદાજે ૧૩,૦૧૮ (૨૦૧૧) ની છે.

## સુવિધાઓ 
દિયોદરમાં બસ ડેપો તેમજ રેલ્વે સ્ટેશનની સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ છે અને હેલિપેડ તથા હોસ્પિટલની સુવિધા પણ ઉપલબ્ધ છે.

## સંદર્ભ 
### નોંધ 
### પુસ્તકો 
* 
*
 આ લેખ  માંથી હવે પબ્લિક ડોમેઇનમાં રહેલું લખાણ ધરાવે છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
* દિયોદર શહેરની માહિતી તાલુકા પંચાયત પર

શ્રેણી:દિયોદર તાલુકો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
નગરપાલિકા

**નગરપાલિકા** એ શહેર માટેની લોકોથી, લોકો વડે, લોકો માટે અને લોકો દ્વારા ચાલતી સ્થાનિક સ્વરાજ્યની સંસ્થા છે. નગરપાલિકાને ચોક્કસ હદ હોય છે અને તેમાં રહેતા લોકો તે સ્થાનિક સંચાલનની હદ નીચે આવે છે. નગરપાલિકા દ્વારા મુખ્યત્વે શહેરના વિકાસથી માંડીને લોકોની મૂળભૂત જરૂરિયાતો પૂર્ણ કરવાની કામગીરી કરવામાં આવે છે, બદલામાં નગરપાલિકા લોકો પાસેથી વિવિધ પ્રકારના વેરા ઉઘરાવે છે.

નગરપાલિકાના વડા નગરપાલિકા પ્રમુખ હોય છે, પરંતુ વહીવટી જવાબદાર અધિકારી *ચીફ ઓફીસર* હોય છે. તેઓ રાજ્ય સરકાર દ્વારા નિયુક્ત હોય છે, તેથી તેઓ નગરપાલિકા પ્રમુખના તાબા મા નહી, પણ રાજ્ય સરકારના ઉચ્ચ અધિકારીના તાબામાં હોય છે. રાજ્ય સરકાર નિયુક્ત હોવાથી સરકારની લોક્લક્ષી યોજનાઓ તેઓ કાર્યાન્વિત કરે છે. 

## માળખું
નગરપાલિકામાં જે તે શહેરના ચૂંટાયેલા લોકો દ્વારા સંચાલન કરવામાં આવે છે. દરેક સભ્યની મુદત ૫ વર્ષની હોય છે, ત્યાર બાદ નવેસરથી ચૂંટણી યોજવામાં આવે છે. ગુજરાત નગરપાલિકા અધિનિયમ ૧૯૬૩ કે જે કાયદો ૧ જાન્યુઆરી, ૧૯૬૫થી અમલમાં આવ્યો હતો તેના દ્વારા નગરપાલિકાની વ્યાખ્યા, કાર્યપધ્ધતિ, હક્કો, ફરજો, નિયમો વગેરે બાબતો નક્કી કરવામાં આવી છે. ૨૦૧૫થી તમામ નગરપાલિકાઓમાં ૫૦% મહિલા અનામતના કાયદાનો અમલ થવાનો છે. વોર્ડવાઈઝ નિર્ધારિત સભ્યોને લોકો મત આપીને ચૂંટે છે. તે સભ્યો માંથી પ્રમુખ, ઉપપ્રમુખ તથા વિવિધ સમિતિઓના હોદેદારો સભ્યોની બહુમતીથી નક્કી કરવામાં આવે છે. તમામ સભ્યોનો સમૂહ નગરપાલિકાનું બોર્ડ તરીકે ઓળખાય છે. સામાન્ય રીતે દર ત્રણ મહીને મળતી સામાન્ય સભા મારફતે સભ્યોની બહુમતીથી નિર્ણયો લઈને સંચાલન કરવામાં આવે છે. બોર્ડે લીધેલા નિર્ણયોને અમલમાં મુકવા માટે મુખ્ય અધિકારીની આગેવાનીમાં વિવિધ શાખા અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓ કામગીરી કરે છે.

૭૪મા બંધારણીય સુધારા દ્વારા "શહેરી સ્થાનિક સરકાર" (નગરપાલિકા) માટે સુધારા કરવામાં આવ્યા હતા.

## મુખ્ય સમિતિઓ
* કારોબારી સમિતિ
* ટાઉન પ્લાનિંગ સમિતિ
* પાણી સમિતિ
* આરોગ્ય અને સફાઈ સમિતિ
* બાંધકામ સમિતિ
* લાઈટીંગ સમિતિ
* નગર પ્રાથમિક શિક્ષણ સમિતિ

## કાર્યો અને ફરજો
નગરપાલિકા દ્વારા સામાન્ય રીતે લોકોને પીવાના પાણીનું વિતરણ, શહેરમાં રોડ-રસ્તા, બગીચાઓ સહીત બાંધકામને લગતા કામો થકી શહેરના વિકાસ માટેના કામો કરવા, શહેરની નિયમિત સફાઈ અને ગટર વ્યવસ્થાનું સંચાલન કરવું, મરેલા પશુઓનો નિકાલ, અખાદ્ય પદાર્થોના વેચાણ સામે કાર્યવાહી, જન્મ-મરણ અને લગ્નની નોંધણી, ટાઉન પ્લાનિંગ, નગર પ્રાથમિક શિક્ષણ, અગ્નિશમન વગેરે કામગીરી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત સ્વ-વિવેકાધીન કાર્યો, કુદરતી આપત્તિ સમયે રાહત કાર્યો,જાહેર બગીચાઓ, ટાઉન હોલ, ધર્મશાળાઓ, શહેરી બસ સર્વિસ, બાળ મંદિર, રમત ગમતના મેદાનો વગેરેનું સંચાલન અને બાંધકામ, રાજ્ય સરકાર દ્વારા વિવિધ યોજનાઓ તળે સોંપાતી ફરજો વગેરે.

## કરવેરા અને આવકનું માળખું
નગરપાલિકા દ્વારા એરીયાબેઇઝ મિલકતની આકારની કરીને મિલકત વેરો, પાણી વેરો, દીવાબત્તી વેરો, વ્યવસાય વેરો વગેરે કરવેરા  ઉઘરાવવામાં આવે છે. ઉપરાંત જન્મ-મરણ, લગ્ન નોંધણી વગેરે કાર્યો માટે નિયત ફી ઉઘરાવવામાં આવે છે. ટાઉનહોલનું ભાડું, મેદાનો ભાડે આપવા વગેરે કાર્યોથી પણ ભંડોળ એકઠું કરવામાં આવે છે, જે રકમ સ્વ-ભંડોળમાં જમા થાય છે. ઉપરાંત સરકાર દ્વારા વિવિધ કાર્યો માટે આર્થિક સહાય આપવામાં આવે છે.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:રાજકારણ
શ્રેણી:સરકારી કચેરી
ક્રિસ્ટાડેલ્ફિયન્સ

**ક્રિસ્ટાડેલ્ફિયન્સ** (Christadelphians) એક ખ્રિસ્તી સમુદાય છે જેનો ઉદભવ 1840 ના દાયકામાં અમેરિકા અને બ્રિટનમાં થયો હતો. ક્રિસ્ટાડેલ્ફિયન્સ નામ ગ્રીક શબ્દ “ખ્રિસ્તી ભાઈઓ અને બહેનો” પરથી આવ્યો છે. આજે તેમની સંખ્યા 120 થી વધારે દેશોમાં લગભગ 60,000 જેટલી છે.

આ સમુદાય કોઈ કેન્દ્રીય સંસ્થા અથવા વડુમથક ધરાવતો નથી પરંતુ માત્ર બાઇબલ પર આધારિત સર્વસામાન્ય આસ્થા દ્વારા જોડાયેલા છે. ક્રિસ્ટાડેલ્ફિયન્સ માને છે કે ઇસુ ખ્રિસ્તનો ઇશ્વર આત્માની શક્તિ દ્વારા એક અક્ષત જન્મ થયો હતો, અને તેથી ફક્ત તેઓ જ એકમાત્ર અસ્તિત્વ પામેલ ‘ઇશ્વરનું સંતાન’ (સન ઑફ ગૉડ) છે. તેઓ એમ પણ માને છે કે ઇસુ ખ્રિસ્ત તેમના જન્મ પહેલાં અસ્તિત્વમાં નહોતા, અને તેથી તેઓ ઇસુ ખ્રિસ્તના ખિતાબ ‘મનુષ્યનો પુત્ર’ (સન ઑફ મેન) ને મેરીના પુત્ર, અને ડેવિડ, અબ્રાહમ તથા આદમના મેરીના માધ્યમથી વંશજ તરીકેના દરેક અર્થ સાથે સાંકળે છે. તેઓ શીખવે છે કે મૃતકોને વધારે ન્યાય અપાવવા માટે ઈસુ પૃથ્વી પર પાછા આવશે અને પૃથ્વી પરના તેમના સામ્રાજ્યમાં રહેશે.

તેઓ એમ પણ શીખવે છે કે શેતાન એક દ્રષ્ટાંત માત્ર છે - પાપનો એક અવતાર - ઉતરી આવેલ દેવદૂત નહીં.

## સંદર્ભો
શ્રેણી:ખ્રિસ્તી ધર્મ
કેલ્વિન

right|thumb|253x253px|લોર્ડ કેલ્વિન
right|thumb|
**કેલ્વિન** (સંજ્ઞા: K) એ તાપમાનનો SI એકમ છે. આ એકમ પ્રથમ લોર્ડ કેલ્વિન ભૌતિકશાસ્ત્રી વિલિયમ થોમસનના (૧૮૨૪–૧૯૦૭) માનમાં કેલ્વિન કહેવાય છે.

## વ્યાખ્યા 
કેલ્વિન માપ વાયુના દબાણ અને તાપમાન વચ્ચેના ચોક્કસ સંબંધ પરથી વ્યાખ્યાયિત થાય છે. વ્યાખ્યા મુજબ "વાયુનું દબાણ એ કેલ્વિન તાપમાન સાથે સીધા સંબંધમાં હોય છે". એટલે કે કેલ્વિન એ નિરપેક્ષ તાપમાન માપ છે અને વૈજ્ઞાનિકો તેને બીજા માપ કરતા વધુ ઉપયોગમાં લે છે.

કેલ્વિન તાપમાન એ પાણીના ઠાર બિંદુ કરતાં ૧/૨૭૩.૧૬ ભાગ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે. આ તાપમાને પાણી ઘન, પાણી અને વરાળ સ્વરૂપમાં એક સાથે અસ્તિત્વમાં ધરાવે છે.

* સેલ્સિયસ તાપમાનને કેલ્વિનમાં ફેરવવા માટે તેમાં ૨૭૩.૧૫ ઉમેરો. દાખલા તરીકે ૦ ડિગ્રી સેલ્સિયસ, ૨૭૩.૧૫ કેલ્વિન્સ (૨૭૩.૧૫ K) થાય છે.
* કેલ્વિન્સને ડિગ્રી સેલ્સિયમાં ફેરવવા માટે એમાંથી ૨૭૩.૧૫ બાદ કરો. દાખલા તરીકે ૩૧૦ કેલ્વિન્સ એ ૩૬.૮૫ ડિગ્રી સેલ્સિયસ થાય છે.

કેલ્વિન એ ફક્ત કેલ્વિન તરીકે જ લખાય છે, નહિ કે ડિગ્રી કેલ્વિન. અંગ્રેજીમાં એ બહુવચનમાં કેલ્વિન્સ તરીકે લખાય છે.

## આ પણ જુઓ 
* તાપમાન

શ્રેણી:વિજ્ઞાન
શ્રેણી:ભૌતિકવિજ્ઞાન
નગેન્દ્ર વિજય

**નગેન્દ્ર વિજય** ગુજરાતી ભાષાના વિજ્ઞાન લેખક, પત્રકાર અને પ્રકાશક છે. તેમણે અઠવાડિક સમાચારપત્ર *ફ્લેશ* અને પ્રથમ ગુજરાતી વિજ્ઞાન સામાયિક *સ્કોપ*ની શરૂઆત કરેલી અને અનેક પુસ્તકો લખ્યા છે. તેઓ હાલમાં પ્રસિદ્ધ વિજ્ઞાન સામાયિક સફારીના પ્રકાશકનું પદ સંભાળે છે.

## અંગત જીવન 
૧૪ વર્ષની ઉંમરથી જ તેમણે લખવાનું શરૂ કર્યું હતું. તેઓ જાણીતા પત્રકાર અને વિજ્ઞાનલેખક વિજયગુપ્ત મોર્યના પુત્ર છે. તેમના પુત્ર હર્ષલ પુષ્કર્ણા વિજ્ઞાનલેખક છે અને બીજા પુત્ર વિશાલ વાસુ IT કન્સલ્ટન્ટ છે.

## પુસ્તકો 
* જનરલ નોલેજ ફેક્ટફાઈન્ડર (૪ ભાગ)
* પાસટાઈમ પઝલ્સ (૨ ભાગ)
* હેમ રેડિયો 
* હાઇડ્રોપોનિક્સ 
* યુદ્ધ '૭૧
* આઇનસ્ટાઈન અને સાપેક્ષવાદ
* વિશ્વવિગ્રહની યાદગાર યુદ્ધકથાઓઃ  ભાગ ૧ થી ૩
* મેથેમેજિક
* સમયસર
* સફારી જોક્સ
* વિસ્મયકારક વિજ્ઞાન
* મોસાદના જાસૂસી મિશનો
* સુપર ક્વિઝ
* કોસ્મોસ
* આસાન અંગ્રેજી
* જાતે બનાવો: મોડેલ વિમાન: ભાગ ૧, ૨
* એક વખત એવું બન્યું...
* ૨૦મી સદી: ઐતિહાસિક સદીની ૫૦ અજોડ સત્યઘટનાઓ
* પ્રકૃતિ અને પ્રાણીજગત

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:જીવિત લોકો
શ્રેણી:લેખક
શ્રેણી:૧૯૪૪માં જન્મ
ઇન્ફોસિટી (ગાંધીનગર)

**ઇન્ફોસિટી, ગાંધીનગર** એ ગાંધીનગરમાં આવેલો સોફ્ટવેર ટેકનોલોજી પાર્ક (STP) છે.

૧૯૮૬માં ભારતમાં વધતી જતી ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજીની માંગને પહોંચી વળવા માટે ભારત સરકારે સોફ્ટવેર ટેકનોલોજી પાર્કની સ્થાપના કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો, જે કારણે ગાંધીનગરમાં પણ આવા પાર્કની સ્થાપના થઇ હતી.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગાંધીનગર
બેરન આઇલેન્ડ (આંદામાન ટાપુઓ)

**બેરન આઇલેન્ડ** કે **બેરન ટાપુ** એટલે કે **નિર્જન ટાપુ** એ બંગાળની ખાડી નજીક આંદામાન સમુદ્રમાં, ભારતના આંદામાન ટાપુઓના પૂર્વ છેડે આવેલો પર્વતીય ટાપુ છે. તે દક્ષિણ એશિયામાં આવેલો એક માત્ર સક્રિય જ્વાળામુખી છે. બાકીના આંદામાનની સાથે તે ભારતીય કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ અંદામાન અને નિકોબાર દ્વીપસમૂહનો એક ભાગ છે અને રાજધાની પોર્ટ બ્લૅરથી લગભગ ૧૩૫ કિમી (૮૪ માઇલ) દૂર ઉત્તરમાં આવેલો છે. અહિં ૧૭૮૭માં સૌપ્રથમ જ્વાળામુખી વિસ્ફોટ નોંધયો હતો. ત્યાર પછી, જ્વાળામુખીમાં દસથી વધારે વખત વિસ્ફોટ થયો છે જે પૈકીનો સૌથી તાજો વિસ્ફોટ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૦માં શરૂ થયો હતો અને તે જાન્યુઆરી ૨૦૧૧ સુધી સક્રિય હતો.

૧૭૮૭માં પ્રથમ વિસ્ફોટ નોંધાયા બાદ, ૧૭૮૯, ૧૭૯૫, ૧૮૦૩-૦૪ અને ૧૮૫૨માં વધુ વિસ્ફોટોની નોંધ કરવામાં આવી હતી. નિષ્ક્રિયતાની લગભગ દોઢ સદી પછી, ૧૯૯૧માં ટાપુ પર ફરીથી વિસ્ફોટ થયો હતો જે છ મહિના સુધી ચાલ્યો હતો અને નોંધપાત્ર નુકસાન થયું હતું. ૧૯૯૪-૯૫ અને ૨૦૦૫-૦૭ માં વિસ્ફોટ થયા હતાં, બાદમાં તેને ૨૦૦૪માં હિંદ મહાસાગરમાં આવેલા ધરતીકંપ સાથે જોડવામાં આવ્યો.

## ભૂગોળ 
right|thumb|ટાપુની સ્થાનિક ભૂગોળ
[right|thumb|(લાલ વર્તુળ) પ્રકાશિત બેરન ટાપુનું સ્થાન સાથે, [આંદામાન ટાપુઓનો રેખાચિત્ર નકશો]]
આ જ્વાળામુખી ટાપુ ભારતીય અને બર્મીઝ ટેકટોનિક પ્લેટોના કિનારા પર એક જ્વાળામુખીના પટ્ટામાં આવેલો છે. આ વિસ્તારમાં નાર્કોંડમ જેવા નિષ્ક્રિય જ્વાળામુખી છે, ઉપરાંત અલકૉક અને સીવેલ જેવા જ્વાળામુખીના દરિયાઈ પર્વત છે. બધા જ ઐતિહાસિક અને તાજેતરના વિસ્ફોટો (૧૭૮૯ અને પછી)થી ૨ કિમી (૧.૨ માઇલ) વિશાળ બહુમુખિ સક્રિય રાખના જ્વાળામુખીનો ખાડો પહાડની અંદર બન્યો છે કે જે પ્લેઇસ્ટોસેની યુગમાં સ્તરીય જ્વાળામુખીના પ્રાચીન પહાડના ક્રમિક વિનાશ દ્વારા રચના થઈ હતી. ટાપુની આસપાસ પ્રાચીન જ્વાળામુખીના પહાડનો બાકી રહેલો ભાગ સીધા ઢોળાવ જેવી ખીણ બનાવે છે (સામાન્ય રીતે તેને કૉલડેરાની દિવાલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે), જે પશ્ચિમ સુધી હોય છે. ટાપુ પર સૌથી વધુ ઊંચાઈ ૩૫૪ મી (૧૧૬૧ ફુટ) છે અને આ પ્રાચીન જ્વાળામુખીનો મોટો ભાગ પાણીની અંદર છે (દરિયાની સપાટીથી નીચે દરિયાના તળ સુધી ૨૨૫૦ મી (૭૩૮૦ ફુટ) ઊંડો). આ ટાપુનો વ્યાસ ૩ કિમી (૧.૯ માઇલ) અને કુલ સપાટીનું ક્ષેત્રફળ ૧૦ ચો.કિમી (૩.૯ ચો.મા.) છે.

તેના આ નામ પ્રમાણે, તે નિર્જન વેરાન વિસ્તાર છે, તેમ છતાં બકરીઓની નાની વસ્તી છે. ઉપરાંત પક્ષીઓ, ચામાચિડિયું જેવા કે ઉડતું શિયાળ અને ખિસકોલીઓ જેવી થોડીક અન્ય પ્રજાતિઓ આ કપરી પરિસ્થિતિમાં પોતાનું અસ્તિત્વ ટકાવી રાખવા માટે જાણીતા છે.

## સ્કુબા ડાઇવિંગ 
વિશ્વના શ્રેષ્ઠ સ્કુબા ડાઇવિંગ સ્થળોમાં બેરન આઇલેન્ડની આસપાસનું પાણી પ્રખ્યાત હોવાનું મનાય છે. અહીં મુખ્ય આકર્ષણો સ્પષ્ટ સ્ફટિક દૃશ્યતા, મંતા રે (માછલી), બેસાલ્ટની રસપ્રદ સંરચના, પ્રાચીન લાવાના ભૌગોલિક પ્રવાહ અને ઝડપી વિકસતા પરવાળાના બગીચાઓ છે. અહીં તરવાનું સ્થળ ઘણુ દૂર હોવા છતાં વહાણ પર અથવા હેવલોક ટાપુ પર આવેલા સ્કુબા ઓપરેટરો મારફતે સ્કુબા ડાઇવિંગ કરી શકાય છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* Geological Survey of India : THE BARREN ISLAND VOLCANO 
* Department of Earth Sciences, IIT Bombay
* 

શ્રેણી:કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો
શ્રેણી:અંદામાન અને નિકોબાર દ્વિપસમૂહ
શ્રેણી:ટાપુ
બરડો

**બરડો** ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્રના નૈઋત્ય ભાગમાં પોરબંદર જિલ્લામાં આવેલી એક ડુંગરમાળા છે. બરડો સૌરાષ્ટ્રના મુખ્ય પર્વતોમાંનો એક ગણાય છે. બરડાની ડુંગરમાળા કુલ ૪૮ ચોરસ કિમીનો વિસ્તાર ધરાવે છે. બરડાની ટેકરીઓ ગોળ મથાળાં ધરાવે છે. તેનું આભપરા શિખર ૬૩૭ મીટર ઊંચાઇ સાથે સૌથી ઊંચું શિખર છે અને વેણું શિખર ૬૨૩.૯૫ મીટર ઊંચાઇ ધરાવે છે. બરડાની પૂર્વમાં અલેકની ટેકરીઓ આવેલી છે, જે સપાટ મથાળા ધરાવે છે.

## આ પણ જુઓ 
* બરડા અભયારણ્ય
* જાંબુવનની ગુફા

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* પોરબંદર જિલ્લાના જોવાલાયક સ્થળો - બરડો
ત્રંબકેશ્વર

**ત્રંબકેશ્વર** એ મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના નાસિક જિલ્લાના ત્રંબક શહેરમાં આવેલું પ્રાચીન હિંદુ મંદિર છે. ત્રંબક નાસિક શહેરથી ૨૮ કિમી દૂર આવેલું છે. ત્રંબકેશ્વર શિવના ૧૨ જ્યોતિર્લિંગમાંનું એક છે.

મંદિરના પરિસરમાં આવેલો કુંડ કુશાવર્ત ગોદાવરી નદીનો સ્ત્રોત ગણાય છે. ગોદાવરી નદી દખ્ખણ પ્રદેશમાં આવેલી સૌથી લાંબી નદી છે. હાલનું મંદિર પેશ્વા બાલાજી રાવ (નાનાસાહેબ) દ્વારા બાંધવામાં આવ્યું હતું.

આ મંદિર પંદરેક ફૂટ ઊંચા કિલ્લાથી રચાયેલ છે. ઉત્તરમાં આવેલ સિંહદ્વારમાંથી દાખલ થતાં જ વિશાળ પટાંગણ આવે છે. અને તેની વચ્ચે ૯૦ ફૂટ પહોળું, ૧૧૫ ફૂટ લાંબુ અને ૯૫ ફૂટ ઊંચુ અદ્ભૂત કોતરણીવાળું કાળમીંઢ પથ્થરનું ભવ્ય મંદિર આવેલ છે. આ જયોર્તિલિંગ પરંપરાગત શિવલિંગ જેવું નથી. ગર્ભગૃહની અંદર વિશાળ થાળામાં અડધો ફૂટ પહોળો અને દોઢેક ફૂટ ઊંડો ખાડો છે. જે મોટેભાગે આ જયોર્તિલિંગના પેટાળમાં વહેતી ગૌતમી નદીના પાણીથી ભરાયેલો જ રહે છે. એથી જયાંથી જળનો સ્ત્રાવ થાય છે, તે મુખને હાથથી બંધ કરી દેવામાં આવે તો તેની અંદરની દિવાલ પર થોડા ઊંડે આવેલ મોટા લીંબુ જેવડા ત્રણ લિંગો અને ચોથો ખાડો સ્પષ્ટ દેખાય છે. અહીં સ્ત્રીઓને જયોર્તિલિંગની પૂજા કરવાની મનાઈ છે.

ચિત્ર:Trimbhakeshwar Temple.jpg|ત્રંબકેશ્વર મંદિર, નાસિક
ચિત્ર:Trimbakweshwar Temple Entrance.jpg|મંદિરનું પ્રવેશદ્વાર
ચિત્ર:Tryambakeshwar Kund.jpg|કુશાવર્ત કુંડ

## કથા 
કથાસાર પ્રમાણે, હજારો વર્ષ પહેલાં મહાન ૠષિ ગૌતમ અને તેમની પત્ની અહલ્યા આશ્રમમાં બીજા ૠષિઓ સાથે રહેતા હતા. પરંતુ એક વખત ઝઘડો થતાં બીજા ૠષિઓએ ગૌતમ ૠષિને હેરાન કરવા શ્રી ગણેશજીને રીઝવવા તપ કર્યું. ગણપતિજી પ્રસન્ન થયા ત્યારે આ આશ્રમમાંથી ગૌતમ ૠષિને કાઢી મૂકવાનું વરદાન માંગ્યુ. ત્યારે ગણેશજીએ નિર્બળ ગાયનું રૂપ ધારી ગૌતમ ૠષિ પાસે પડેલું ધાન ખાવા ગયા. જેવા ગૌતમ ૠષિએ ઘાસના પૂળાથી ગાયને અટકાવી કે તરતજ ગાય જમીન પર પડીને મૃત્યુ પામી આ સમયે અન્ય ૠષિઓ દોડી આવ્યા અને કહ્યું કે તે ગૌહત્યા કરી છે, માટે સપરિવાર અહીંથી ચાલ્યો જા ત્યારે ગૌતમ ૠષિએ ગૌહત્યાના પાપ-નિવારણનો ઉપાય પૂછતાં ૠષિઓએ જવાબ આપ્યો કે ગંગા નદી કે અહીં બોલાવીને તેમાં સ્નાન કરવું તેમજ ૧૧ વખત બ્રહ્મગિરિ પર્વતની પ્રદક્ષિણા કરીને જો પાર્થિવ શિવલિંગને એ ગંગાજળથી સ્નાન કરાવશો તો પાપશુદ્ધિ થશે આ પ્રમાણે ગૌતમ તથા અહલ્યાએ કર્યું. આથી ભગવાન શંકર પ્રસન્ન થઈને પ્રકટ થયા અને વરદાન માંગવા કહ્યું. ત્યારે ૠષિએ તેમને પાપ મુકત કરવા કહ્યુ, આ પછી મહર્ષિ ગૌતમની ભકિતપૂર્ણ યાચનાથી બ્રહ્મગિરિના પર્વત ઉપરથી ગંગાજી નીચે ઊતર્યા અને ૠષિના આશ્રમ પાસે થઈને વહેવા લાગી, જયારે તેને કિનારે ભગવાન શંકર, બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને ઈન્દ્ભ એમ ચાર શિવલિંગોના બનેલા જયોર્તિલિંગ સ્વરૂપે શિવજી અહીં સ્થિત થયા. અહીં આ ગંગા નદી ગૌતમીના નામથી પૂજાવા લાગી, એક વખત ઈન્દ્ર એ અહલ્યાના રૂપથી મોહિત થઈને તેને છેતરીને તેનો ઉપયોગ કર્યો, તેની સજારૂપે ભગવાન શંકરે જયોર્તિલિંગના સ્થાનમાંથી ઈન્દ્ભને કાઢી મૂકયા. તેથી ત્યા ખાડો રહ્યો, આમ ત્રણ લિંગનું બનેલુ આ જયોર્તિલિંગ ત્ર્યંબકેશ્વર કહેવાય છે.

નાસિક-ત્ર્યંબક અવિભાજય બની ગયેલા અંગ છે. ગોદાવરી નદીના તટે વસેલું નાસિક દક્ષિણનું બનારસ પણ કહેવાય છે. કારણ કે અહીં સંખ્યાબંધ મંદિરો છે. જોવાલાયક મંદિરોમાં સુંદરનારાયણ મંદિર, કાલારામ મંદિર, ગોરારામ મંદિર, મુકિતધામ, પંચવટી અને તપોવન મુખ્ય છે. દર બાર વર્ષે અહીં કુંભમેળો ભરાય છે.

## આ પણ જુઓ 
* જ્યોતિર્લિંગ
* શિવ

## બાહ્ય કડીઓ 
* http://www.trimbakeshwar.net/ ત્રંબકેશ્વરમાં થતી વિવિધ પુજાઓનું વર્ણન

શ્રેણી:જ્યોતિર્લિંગ
શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર
એન્ડોરા

**એન્ડોરા** (સત્તાવાર રીતે **પ્રિન્સિપાલિટી ઓફ એન્ડોરા**) એ સ્પેન અને ફ્રાન્સ વચ્ચે આવેલો યુરોપનો દેશ છે. આ દેશમાં આશરે ૮૪,૦૦૦ લોકો વસે છે. દેશનું પાટનગર *એન્ડોરા લા વેલા* છે. એન્ડોરા પર સ્પેનિશ બિશપ અને ફ્રેન્ચ પ્રમુખ શાસન કરે છે જ્યારે એન્ડોરાની સરકાર સંસદીય લોકશાહી છે.

પ્રવાસનને કારણે એન્ડોરા તવંગર દેશ છે. દર વર્ષે આશરે ૧ કરોડ લોકો આ દેશની મુલાકાત લે છે. સત્તાવાર ભાષા કેટલાન છે, તેમ છતાં સ્પેનિશ, પોર્ટુગીઝ અને ફ્રેન્ચ ભાષાઓ પણ ચલણમાં છે. એન્ડોરા યુરોપિયન યુનિનયનું સદસ્ય નથી. ચલણ તરીકે યુરોપિયન યુનિયનના યુરોનો ઉપયોગ થાય છે.

## ઇતિહાસ 
એવું કહેવાય છે કે ચાર્લ્સ ધ ગ્રેટે એન્ડોરાના લોકોને મૂર લોકોની સામેની લડાઇ લડવા બદલ તેમને તેમનો દેશ આપ્યો હતો.

૧૦૯૫ પહેલાં એન્ડોરાને કોઇ લશ્કરી સંરક્ષણ હતું નહી. લોર્ડ ઓફ કાબોટ અને યુરગેલના બિશપે એન્ડોરા પર ભેગા મળીને શાસન કરવાનો નિર્ણય લીધો. ૧૬૦૭ માં ફ્રાન્સના હેનરી પાંચમા એ નક્કી કર્યું કે યુરગેલના બિશપ અને ફ્રાન્સના ઉપરી ભેગા મળીને એન્ડારા પર શાસન કરશે.

પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધમાં એન્ડોરાએ જર્મની સામે લડાઇ જાહેર કરી હતી પણ તેઓએ ક્યારેય કોઇ યુદ્ધમાં ભાગ લીધો નહી. ૧૯૫૭ સુધી એન્ડોરા જર્મની વિરુદ્ધ રહ્યું કારણ કે એન્ડોરાનો સમાવેશ વર્સેલીની સંધિમાં નહોતું.

એન્ડોરાને કોઇ સૈન્ય નથી. ફ્રાન્સ અને સ્પેન એન્ડોરાનું રક્ષણ કરે છે. એન્ડોરામાં ૨૯૫ સંખ્યા ધરાવતું પોલીસ દળ છે.

## ભૂગોળ 
thumb|એન્ડોરાનો નકશો
એન્ડોરા પાયરેનિસ પર્વત માળામાં આવેલું છે. સૌથી ઉંચો પર્વત કોમા પેડ્રોસા છે.

### શહેરો 
એન્ડોરાના સૌથી મોટા શહેરો નીચે પ્રમાણે છે:

## ધર્મ 
એન્ડોરાની મોટાભાગની વસ્તી (૯૦%) રોમન કેથોલિક છે.

## શિક્ષણ 
૬ થી ૧૬થી વર્ષના બાળકો માટે પૂર્ણ સમયનું શિક્ષણ ફરજિયાત છે. માધ્યમિક સ્તર સુધીનું શિક્ષણ સરકાર દ્વારા પૂરુ પાડવામાં આવે છે.

યુનિવર્સિટી ઓફ એન્ડોરા (UdA) એ દેશની જાહેર યુનિવર્સિટી છે. આ દેશની એક માત્ર યુનિવર્સિટી છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:દેશ
શ્રેણી:યુરોપ
બ્રહ્મ વૈવર્ત પુરાણ

**બહ્મ વૈવર્ત પુરાણ**, (સંસ્કૃત: व्रह्मबैवर्तपुराणम्) એ હિંદુ ધર્મના ૧૮ મુખ્ય પુરાણોમાંનું એક પુરાણ છે. તે ચાર ભાગમાં વિભાજીત છે. પ્રથમ ભાગ બ્રહ્માંડ અને જીવનના સર્જનનું વર્ણન કરે છે. બીજો ભાગ હિંદુ દેવી-દેવતાઓનો ઇતિહાસ અને વર્ણનનો સમાવેશ કરે છે. ત્રીજો ભાગ મોટાભાગે ગણેશજીના જીવન અને કાર્યો પર આધારિત છે અને છેલ્લો ભાગ કૃષ્ણના જીવન અને કાર્યો પર આધારિત છે. પદ્મ પુરાણ બ્રહ્મ વૈવર્ત પુરાણને રાજસ પુરાણ તરીકે વર્ગીકૃત કરે છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:પુરાણ
ચંપક

**ચંપક** (હિંદી: चंपक) ૧૯૬૮થી દિલ્હી પ્રેસ દ્વારા પ્રકાશિત કરવામાં આવતું બાળકો માટેનું પખવાડિક સામયિક છે. ચંપક *અમર ચિત્ર કથા*ના *ટ્વિંકલ* અને જીઓડેસિકના *ચંદામામા* સાથે સ્પર્ધા કરે છે. ચંપક મહિનામાં બે વખત પ્રકાશિત થાય છે.

## ઇતિહાસ 
ચંપકની સ્થાપના દિનેશ સિંહ દ્વારા કરવામાં આવી હતી. ૧૯૬૮માં પ્રથમ અંક બહાર પડ્યા બાદ તરત જ એ લોકપ્રિય બન્યું. તે સમયે ચંપકની સ્પર્ધા તે સમયના લોકપ્રિય *ચાંદામામા* સાથે હતી. ૧૯૮૦માં *ટ્વિંકલ*નું પ્રકાશન શરૂ થયું. અત્યાર સુધીમાં, ચંપક બાળકોમાં સૌથી લોકપ્રિય સામયિકનું સ્થાન જાળવી શક્યું છે.

## ભાષાઓ 
ચંપક હિંદી, ગુજરાતી, અંગ્રેજી, મલયાલમ સહિત દેશની અનેક ભાષાઓમાં પ્રકાશિત થાય છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* Delhi Press official website
* About Champak in Ekikrat.in 
* Champak by Originof.com 

શ્રેણી:સામયિક
શ્રેણી:બાળ-સાહિત્ય
શ્રેણી:ગુજરાતી સામયિકો
ડાકુ (કલાકાર)

***ડાકુ*** દિલ્હીના શેરીચિત્ર કલાકારનું ગુપ્ત નામ છે.

## પ્રારંભિક જીવન 
ડાકુની ખરી ઓળખ છતી થઇ નથી. તેના જીવન વિશે વધુ માહિતી મળતી નથી. તે કદાચ ૧૯૮૪ની આસપાસ જન્મ્યો હોવાનું મનાય છે અને સૌરાષ્ટ્રના નાના ગામમાં પ્રારંભિક જીવન ગુજાર્યું હશે. શેરીચિત્રો (ગ્રાફિટિ) શરૂ કરતાં પહેલાં તેણે જાહેરખબર બનાવતી કંપનીમાં કામ કર્યું હતું.

## કારકિર્દી 
શેરીચિત્રો જોડે ડાકુનો પરિચય ૨૦૦૬માં થયો હતો અને ૨૦૦૮-૦૯ દરમિયાન તેણે આના પર કામ કરવાનું શરૂ કર્યું. ડાકુએ વૈશ્વિક શેરીચિત્રોના સમૂહ *Crew 156* સાથે મુંબઈમાં એક વર્ષ કામ કર્યું. તેણે બોન્ડ અને ઝાઇન નામના કલાકારો સાથે ૨૦૦૮માં દિલ્હીમાં સહયોગ કર્યો. તેણે મુંબઈની દિવાલો પર અને ૨૦૦૮માં દિલ્હીમાં પોતાનું નામ દેવનાગરી લિપિમાં લખવાનું શરૂ કર્યું કારણ કે તે સામાન્ય લોકો જે સ્થાનિક ભાષા સમજતા હોય એમાં લોકપ્રિય થવા માગતો હતો. વસંંત ધોબલે, (તે સમયના) પોલિસ કમિશ્નરના વિરોધમાં તેણે ૨૦૧૧માં મુંબઈની દિવાલો પર *ફક* શબ્દ રાતોરાત ચિતરી કાઢ્યો હતો. તેણે સામાજીક પ્રશ્નો જેવાં કે ગેસના બાટલાનો ભાવવધારો, ૨૦૧૧માં થયેલી ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી ચળવળમાં આંધળો વિરોધ વગેરે વિષયો પર ચિત્રો રચ્યા.

૨૦૧૦ કોમનવેલ્થ રમતો પહેલાં તેણે દિલ્હીમાં ટ્રાફિક સંજ્ઞાઓને લોકોને સંદેશાઓ આપવા માટે ફેરવી નાખી. દિલ્હીમાં રહેલી કચરા પેટીઓને તેણે *કુ ડા* એટલે કે ડાકુના ઉલ્ટા નામથી રંગી કાઢી હતી. વર્ષો સુધી તેણે પોતાનું નામ વિવિધ રંગો અને રીતોમાં મુંબઈ, દિલ્હી, અમદાવાદ, વડોદરા વગેરે શહેરોમાં લખ્યા કર્યું. બીજાઓ સાથે મળીને તેણે ૨૦૦ મીટર લાંબી અને ૭ ફીટ પહોળી દિવાલ પર બુદ્ધ ઇન્ટરનેશનલ સર્કિટ પર ચિત્રો દોર્યા. આઇઆઇટી, મુંબઈમાં ટેકફેસ્ટ, ૨૦૧૧ દરમિયાન તેણે બોન્ડ સાથે મળી ૨૦૦ ચો.મીટરમાં ચિત્રો રચ્યા. ૨૦૧૪ની સામાન્ય ચૂંટણીઓ પહેલાં તેણે કોનોટ પ્લેસમાં *મત દો* જેવાં દ્વિ-અર્થી ચિત્રો મત આપેલી આંગળી દર્શાવતા ચિત્રો દોર્યા હતા.

૨૦૧૩માં તેણે ભારતની પ્રથમ શેરી કલા ઉજવણી દિલ્હીમાં શરૂ કરી હતી. તેણે કરેલી રચનાઓ વિવિધ કલા સંગ્રહાલયોમાં રજૂ થઇ છે. ઇન્ડિયા આર્ટ ફેર ૨૦૧૫માં તેણે ભાગ લીધો હતો અને ૧૦૦ મીટર લાંબું ચિત્ર ડામરની સડક પર રજૂ કર્યું હતું. તેણે ૨૦૧૫માં ઋત્વિક રોશનના ઘરના એક ઓરડામાં પણ સજાવટ-કલા કરી હોવાનું કહેવાય છે. ૨૦૧૫ના અંતમાં તેણે બેંગ્લુરુની ચર્ચ સ્ટ્રીટમાં સંગીતની વસ્તુઓ વેચતી દુકાન *હિસ્ટીરીયા* માટે *મોહન કોન?* પ્રોજેક્ટ માટે ચિત્રકામ કર્યું હતું. ૨૦૧૬માં તેણે હૈદરાબાદમાં ઉપભોક્તાવાદના વિરોધમાં એક બોર્ડ જાહેરમાં મૂક્યું હતું. ઓક્ટોબર ૨૦૧૬માં બેંગ્લુરુના સિલિકોન વેલી વિસ્તારમાં ટ્રાફિક સમસ્યાને દર્શાવવા તેણે મોટી ગોકળગાયના ચિત્રો ચોંટાડ્યા હતા. ૨૦૧૯માં તેણે થિયરીસ ઓફ ટાઇમ નામની છાયા ચિત્રકળા પણજીમાં મૂકી હતી. ૨૦૨૧માં ચેન્નઈની પાણીની તંગી તેણે ભીંતચિત્રો વડે દર્શાવી હતી.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
*ડાકુની વેબસાઇટ

શ્રેણી:જીવિત લોકો
શ્રેણી:કલાકાર
હરકિસન મહેતા

**હરકિસન લાલદાસ મહેતા** ગુજરાતી લેખક અને ચિત્રલેખા સાપ્તાહિકનાં સંપાદક હતા. તેમણે ઘણી નવલકથાઓ લખી છે.

## જીવન 
હરકિસન મહેતાનો જન્મ ભાવનગર જિલ્લાના મહુવા ગામમાં ૨૫ મે, ૧૯૨૮ના રોજ થયો હતો. તેમણે મહુવામાં એમ. એન. હાઇસ્કૂલ ખાતે પ્રાથમિક શિક્ષણ સંપન્ન કર્યું. ત્યારબાદ જૂન ૧૯૪૫માં તેઓ મુંબઈ આવ્યા અને અહીં તેઓએ ઇન્ટર આર્ટ્સ સુધીનો અભ્યાસ કર્યો.

૧૦ ફેબ્રુઆરી ૧૯૫૩ના રોજ માટુંગા, મુંબઈમાં તેમનાં લગ્ન કલાબેન સાથે થયાં હતાં. 

તેઓ સોરાયસિસ નામના ચર્મરોગથી પીડાતા હતા. ૩ એપ્રિલ, ૧૯૯૮ના રોજ જૂહુ, મુંબઈ ખાતે હ્દયરોગના હુમલાથી તેમનું અવસાન થયું.

## ચિત્રલેખા 
૧૯૫૨માં તેઓ 'ચિત્રલેખા' સામયિકમાં વજુ કોટકના વડપણ હેઠળ જોડાયા પણ ૧૯૫૮ના જૂનમાં આર્થિક ભીંસને લીધે તેઓ છૂટા થયા. વજુભાઈનાં અવસાન બાદ, તેઓએ ૧૯૫૯ થી ૧૯૯૮ સુધી ગુજરાતી 'ચિત્રલેખા'ના સંપાદક(તંત્રી) તરીકેનો કાર્યભાર સંભાળ્યો.

## સર્જન 
તેમણે ચિત્રલેખામાં ધારાવાહિક સ્વરૂપે નવલકથાઓ લખી હતી. તેમની નવલકથાઓમાં *જગ્ગા ડાકુના વેરનાં વળામણાં*, *અમીરઅલી ઠગના પીળા રૂમાલની ગાંઠ*, *ચંબલ તારો અંજાપો*, *માણસ નામે ગુનેગાર*, *સંસારી સાધુ*, *ભેદ-ભરમ*, *દેવ-દાનવ*, *અંત-આરંભ*, *પાપ-પશ્ચાતાપ*, *જોગ-સંજોગ*, *જડ-ચેતન*, *સંભવ-અસંભવ*, *તરસ્યો સંગમ*, *પ્રવાહ પલટાયો*, *મુક્તિ બંધન*, *શેષ-વિશેષ*, *વંશ-વારસ*, *ભાગ્ય સૌભાગ્ય*, *લય-પ્રલય*નો સમાવેશ થાય છે. તેમણે વજુ કોટકની અધૂરી રહેલી નવલકથા *ડોક્ટર રોશનલાલ* પૂર્ણ કરી હતી.

*સ્વિડન સોનાનું પિંજર* તેમની પ્રવાસકથા છે. તેમણે *શરીરથી જોડાયેલા સિયામી જોડિયા* નામનું પુસ્તક સિયામિઝ જોડિયા ભાઇઓના જીવન પરથી લખ્યું હતું.

સૌરભ શાહે તેમના જીવન પર આધારિત પુસ્તક *સર્જન-વિસર્જન* નું સંપાદન કર્યું છે.

## પૂરક વાચન 
* 

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર
શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:૧૯૨૮માં જન્મ
શ્રેણી:૧૯૯૮માં મૃત્યુ