open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
દહીં

**દહીં** એક દૂધમાંથી બનાવવામાં આવતું ઉત્પાદન છે, જેનું નિર્માણ દૂધના જીવાણુજન્ય ફેરફાર દ્વારા થાય છે. દૂધમાં રહેલા લેક્ટોઝમાં આથો આવવાથી તેમાંથી લેક્ટિક અમ્લ બને છે, જે દૂધમાંના પ્રોટીન સાથે પ્રતિક્રિયા કરી એને દહીંમાં ફેરવી નાખે છે. આ સાથે જ તેના દેખાવ તેમ જ સ્વાદમાં પણ પરિવર્તન થાય છે. વિશેષ ખાટ્ટો સ્વાદ ધરાવતું દહીંનો ખોરાકમાં ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. **સોયા દહીં** એટલે કે **યોગર્ટ**, દહીંનો એક વિકલ્પ છે, જેને સોયા દૂધમાંથી બનાવવામાં આવે છે.

લોકો ખાવામાં દહીંનો ઉપયોગ પાછળનાં ઓછાંમાં ઓછા ૪૫૦૦ વર્ષોથી કરી રહ્યા છે. આજના જમાનામાં દહીંનું સેવન દુનિયા ભરમાં કરવામાં આવે છે. દહીં એક સ્વાસ્થ્યપ્રદ પોષક આહાર છે. દહીં  પ્રોટીન, કૈલ્શિયમ, રાઇબોફ્લેવિન, વિટામિન B6 અને વિટામિન B12 જેવાં પોષક તત્વોથી સમૃદ્ધ હોય છે.

શ્રેણી:દુધનાં ઉત્પાદનો
શ્રેણી:ખોરાક
મેમદપુર (તા. પ્રાંતિજ)

**મેમદપુર (તા. પ્રાંતિજ)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પ્રાંતિજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. મેમદપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શ્રેણી:પ્રાંતિજ તાલુકો
મોગલબારા

**મોગલબારા** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના ઉચ્છલ  તાલુકાનું ગામ છે. મોગલબારા ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસીઓ વસે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે.

ઇ. સ. ૧૯૯૯ પહેલાં આ ગામનો વિકાસ ખુબ જ ઓછો હતો. ત્યાર બાદ તેણે ઝડપથી વિકાસ કર્યો છે. ગામની પાછળના ભાગમા પહેલાંના સમયમાં ગીચ જંગલ હતું, પણ હાલમાં તો ફ્કત છુટુછવાયું જંગલ છે. ગામમાં વરસાદ આધારીત ખેતી થાય છે. ગામમાં મોટાભાગની પ્રજા ખ્રિસ્તી ધર્મ પાળે છે. ગામમાં નાતાલ, હોળી અને વાઘદેવ જેવા તહેવારો ઉલ્લાસથી ઉજવાય છે.

## ભૂગોળ
મોગલબારા તાલુકા મથકથી ૯.૫ કિમીના અંતરે આવેલું છે. મુખ્ય ધોરી માર્ગથી આ ગામ ૧ કિમી દૂર આવેલું છે. ગામ ૧,૨૨૫.૫૭ યાર્ડ વિસ્તારમાં ફેલાયેલું છે.  ઉકાઇ બંધના કારણે વિસ્થાપીત થયેલું ગામ છે. 

## જોવાલાયક સ્થળો 
***નાચણ ડોગી (નુત્ય ડુંગર)**: ગામના છેવાડે નાચણ ડોગી નામનો ડુંગર આવેલો છે, જ્યાં પહેલા લુંટારુઓ યાત્રીઓને લુંટીને નચાવતા હતા, તેથી તેનું નામ નાચણ ડોગી (નુત્ય ડુંગર) પડ્યું છે.
***મોગરમુખી ડોગી**: મોગલબારાનાં જંગલોમાં મગરનાં મુખ જેવી આકૃતિ વાળો એક ડુંગર હતો અને તેની નીચેથી પસાર થતા કોતરમાં મોટી સંખ્યામા મગરો રહેતા હતા. ગામમાં જવા માટે આ કોતર પાર કરવું પડતું હતું . પણ હાલ આ ડુંગર ઉકાઇનાં જળાશયમાં ડુબી ગયો છે. મગરોની વિશેષ વસ્તીને કારણે જ આ ગામનું નામ મગરબારા પડ્યું હતું.
***નોકટી દેવી**: ગામની લોકવાયકા પ્રમાણે અહીં એક દેવી રહેતી હતી જેનું નાક કોઇએ કાપી નાંખ્યુ હતુ. તેની પથ્થરની મુર્તીને લોકો પૂજતા હતા. પણ આ સ્થળ ઉકાઇના જળાશયમાં ડુબી ગયુ છે.
***રાણીનો પથ્થર**: ગામની લોકવાયકા પ્રમાણે એક રાણી પોતાના રાજાના ડરથી ભાગતી જંગલમાં આવી હતી જ્યારે રાજાએ તેને મારી નાંખવા તલવાર મારી ત્યારે રાણીએ પથ્થરનું રૂપ ધરી લીધું. પણ રાજાની તલવારનો પ્રહાર એટલો જોરદાર હતો કે તે પથ્થરના બે ટુકડા થઇ ગયા. આજે પણ આ પથ્થર જંગલમા છે.
***બિલબારી**: મોગલબારાનાં જંગલોમાં એક ડુંગર પર બિલીના વુક્ષોનુ વન હતું જ્યા પુષ્કળ પ્રમાણમાં બિલા મળતાં હતાં. પણ આજેતો ફક્ત ડુંગર છે, બિલીનાં વુક્ષો તો કપાઇ ગયાં છે.
***પાણીની ટાંકી**: ઉચ્છલનો મહત્વનો પ્રોજેક્ટ "નેસુ-વોટર વર્કસ" નાં એક ભાગ રૂપે અહીં નાચણડોગીની તળેટીમાં એક વિશાળ ટાંકી બાંધવામાં આવી છે, જેનાં થી મોગલબારા સહીત આસપાસનાં ૭ જેટલા ગામડાઓને પાણી અપાય છે, ટાંકી નાં ઉપરથી નેસુ નદીથી લઇને છેક નવાપુરનાં પહાડો સુધીનો વિસ્તાર જોઇ શકાય છે.

શ્રેણી:ઉચ્છલ તાલુકો
સ્તોત્ર

**સ્તોત્ર** એ ભારતીય ઉપખંડોમાંના હિંદુ ધર્મ તેમ જ જૈન ધર્મના લોકો માટેનું આધ્યાત્મિક પદ્ય સાહિત્ય છે. સ્તોત્ર દ્વારા ભાવિકો પોતાના ઈષ્ટદેવની સ્તુતિ કરે છે. સ્તોત્રમાં મોટે ભાગે ઈષ્ટદેવનો મહિમા ગાવામાં આવે છે.
સ્તોત્રની રચના કરવાનો હેતુ ભક્તોની આધ્યાત્મિકતાને ઉચ્ચ સ્તરે લઇ જવાનો હોય છે.  સામાન્ય નજરે જોતાં માત્ર ભગવાનની ગુણસ્તુતિ લાગતા આ સ્તોત્રના અંતરાલમાં ગહન ભાવનાઓ રહેલી હોય છે.  સ્તોત્રનો દરેક શબ્દ અનેક અર્થછાયાઓ ધરાવતો હોય છે. આથી જ બાહ્ય રીતે ભક્તિના આ કાર્ય દરમ્યાન આંતરીક અધ્યાત્મ સાધના ચાલે છે.

શ્રેણી:ધાર્મિક સાહિત્ય
શ્રેણી:હિંદુ ધર્મ
શ્રેણી:જૈન ધર્મ
સુર સાગર

**સુર સાગર** ગુજરાત રાજ્યનાં વડોદરા શહેરના મધ્યમાં આવેલ તળાવ છે, જે હરહંમેશ પાણીથી ભરપુર રહે છે.

*ચંદન તળાવ*ના જુના નામથી ઓળખાતું સુરસાગર ૧૮મી સદીમાં બન્યું હતું, જેની ચારે તરફ પથ્થરનું ચણતર કરીને પગથિયાં બનાવવામાં આવેલ છે. સુરસાગરને તેનું નવું નામ કદાચ તેની કાંઠે આવેલ મહારાજા સયાજીરાવ યુનિવર્સિટીની મ્યુઝીક કોલેજને કારણે મળેલ છે. સુરસાગરના પેટાળમાં ત્રણથી ચાર પાતાળકુવા બનાવેલ છે જેનાં કારણે અતિશય ગરમીનાં દિવસોમાં પણ સુરસાગર પાણી વિહોણું થતું નથી. સુરસાગરના મધ્યમાં આશરે ૧૨૦ ફુટ ઉંચી શિવ પ્રતિમા વડોદરા મહાનગર સેવા સદન દ્વારા સ્થાપિત કરવામાં આવી છે, જેની દર મહાશિવરાત્રિ પર્વે મહાઆરતી કરવામાં આવે છે. સુરસાગર ગણેશ વિસર્જન માટે પણ ખુબ જ જાણીતું સ્થળ છે. આખા વડોદરાનાં વિશાળ ગણપતિ ખાસ મોટી ક્રેનની મદદથી અહીં વિસર્જિત કરાય છે. સુરસાગરનું વિશ્વામિત્રી નદી સાથે પણ જોડાણ કરવામાં આવેલ છે, જેથી અતિવૃષ્ટિ સમયે વધારાનું પાણી નદીમાં વહી જાય છે અને શહેર સુરક્ષિત રહે છે. 

તળાવમાં વડોદરા મહાનગર સેવા સદન દ્વારા નૌકાવિહાર પણ શરુ કરવામાં આવેલ છે. ફરવા માટે આ જાણીતું તળાવ આત્મહત્યા કરવા માટે પણ જાણીતું બન્યું છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:વડોદરા શહેર
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
લસણની ચટણી

**લસણની ચટણી** એ અત્યંત રુચિકર ચટણીઓમાંની એક છે. મહારાષ્ટ્ર રાજ્યમાં આ ચટણી ખુબ જ પ્રખ્યાત છે. ભારત દેશના બધા જ વિસ્તારમાં પણ લસણની ચટણીનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે, પણ મહારાષ્ટ્રમાં શાકને બદલે માત્ર ચટણી સાથે રોટલો ખાવાનું ચલણ વધુ છે. અહીં પ્રાચીન સમયમાં ગામડાંના લોકો જુવાર, બાજરી કે અન્ય અનાજના રોટલા સાથે લસણની ચટણી અને કાંદો (ડુંગળી)નો ઉપયોગ તેમના સામાન્ય ખોરાકમાં કરતા હતા.

## બનાવવાની રીત 
*લસણની કળીને છોલી રાખો.
*લીલા મરચાં, જોઈતી તીખાશ અનુસાર.
*મીઠું સ્વાદ અનુસાર.
*લાલ મરચું.
આ દરેક વસ્તુ મિશ્ર કરી પીસી નાખો.

શ્રેણી:ખોરાક
શ્રેણી:વાનગી
સપ્તેશ્વર મહાદેવ, અરસોડીયા

**સપ્તેશ્વર મહાદેવ** ત્રેતાયુગનું ઐતિહાસિક તેમ જ ભારતીય ખગોળ વિદ્યા સાથે સંકળાયેલું એક ધાર્મિક સ્થળ છે કે જે ગુજરાત રાજ્યના ઈશાન ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૩ (તેર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઇડર તાલુકાનાં અરસોડીયા ગામની નજીક એકાદ બે કિ.મી. જેટલા અંતરે આવેલું છે. અમદાવાદથી આશરે ૧૦૦ કિ.મી. જેટલું દૂર આ મંદિર સાબરકાંઠા જિલ્લા અને મહેસાણા જિલ્લાની સરહદ ઉપર આવેલું છે. આ સ્થળનું કુદરતી સૌંદર્ય પણ માણવાલાયક છે. આ સપ્તેશ્વર મહાદેવનું મંદિર ઇડરથી ૩ર. કિ.મી. જેટલા અંતરે અને હિંમતનગરથી ૩૦ કિ.મી. જેટલા અંતરે તેમ જ સામે કિનારે આવેલા મહેસાણા જિલ્લાના વિજાપુર તાલુકાના ફુદેડા ગામથી ર. કિ.મી. અંતરે આવેલું છે. અહિં ડેભોલ નદી અને સાબરમતી નદીના સંગમ સ્થાને મહાદેવનું મંદિર છે જેને સંલગ્ન એક કુંડ છે. મંદિરમાં શિવલીંગની ઉપર સતત ગૌમુખમાંથી નદીનાં પાણીની જળાધારી થતી રહે છે, અને આ પાણી વહીને બહારનાં કુંડમાં એકત્ર થાય છે. મંદિરમાં દર્શન માટે જવું હોયતો પણ પાણીમાં અડધા ડુબેલાં રહીને જવું પડે છે.

સપ્તનાથ (સપ્તેશ્વર) મહાદેવના નામ પરથી જ જાણી શકાય છે કે આ સ્થળે સાત ઋષિમુનિઓએ તપસ્યા કરી હતી. હિંદુ ધર્મના પૌરાણીક ગ્રંથો ઉપરથી જાણવા મળેલ છે કે આ સપ્તઋષિઓ કશ્યપ મુનિ, વશિષ્ટ મુનિ, વિશ્વામિત્ર મુનિ, ભારદ્વાજ મુનિ, અત્રિ મુનિ, જમદગ્નિ મુનિ, અને ગૌતમ ઋષિ હતા. આ ઋષિઓ મહાભારત અને પુરાણોની અનેક ધટનાઓ સાથે સંકળાયેલા છે. શ્રી સપ્તનાથ ( સપ્તેશ્વર) મહાદેવના મંદિરમાં આ સાતે ય શિવલીગો જુદાં - જુદાં એવી રીતે ગોઠવાયેલાં છે કે જાણે આકાશમાં સપ્તર્ષિના તારા ગોઠવાયેલા હોય.

આ સ્થળનાં ધાર્મિક મહત્વની સાથે સાથે પર્યટક મહત્વ પણ ઘણાં છે. વર્ષ દરમ્યાન અમદાવાદ અને આસપાસનાં વિસ્તારની અનેક શાળાઓ વિદ્યાર્થીઓને અહીં પ્રવાસે લઇને આવે છે. આ ઉપરાંત અનેક સમુદાયો પણ અહીં દેવ દર્શન અને સાથે સાથે પ્રવાસની મજા માણવા આવે છે.

સપ્તેશ્વરને સ્થાનિક બોલીમાં "હાતેરા" (સાતેરા) કહે છે અને આકાશમાં આવેલા સપ્તર્ષિના તારાઓને પણ અહિંની બોલીમાં હાતેરા (સાતેરા) કહે છે. લોકબોલીમાં વૃદ્ધ માણસો આજે પણ હાતેરા જ બોલે છે.

શ્રેણી:ઇડર તાલુકો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં શિવાલયો
શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
ચાડિયો

ખેતરમાં મોલ આવવાની શરુઆત થાય ત્યારે પશુ-પક્ષીઓને ડરાવવા માટે ઘાસના પુળામાંથી બનાવવા આવેલા માણસ જેવા પૂતળાને **ચાડિયો** કહે છે. ચાડિયાને કારણે પશુ-પક્ષીઓને એવું લાગે છે કે અહીં માણસ હાજર છે અને તેથી ઉભા પાકને થતા નુકસાનમાંથી બચી જવાય છે.

ભારતમાં ચાડિયો ઘાસના પુળામાંથી બનાવી એને જુનાં કપડાં પહેરાવી તેમ જ એના માથા તરીકે ઊંધું માટલું મુકી ખેતરમાં ઉભો કરવામાં આવે છે.

File:Scarecrow_IMG_8742.jpg|ચાડિયો, તામિલનાડુ, ભારત.
File:A scarecrow known as "Bungkhyachaa" in Nepali in a cauliflower field in Nepal.jpg|ચાડિયો, નેપાળ.
File:HuiAn - Zishan Town - P1230107.JPG|ચાડિયો, ચીન.
Scarecrow in a chicken field (DSCF5735).jpg|ચાડિયો, બેલ્જિયમ.

શ્રેણી:ખેતી
શ્રેણી:સંસ્કૃતિ
શ્રેણી:ભારતીય સંસ્કૃતિ
મોદીપુર (તા. જોટાણા)

**મોદીપુર** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લાના જોટાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ગામમાં અન્નપૂર્ણા માતાજીનું મંદિર આવેલું છે.

શ્રેણી:જોટાણા તાલુકો
અલોડા

**અલોડા** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લાના મહેસાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન, તેમ જ વ્યાપાર છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, એરંડા, કપાસ, જીરું, જુવાર તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી, દૂધની ડેરી આવેલી છે.

ગામમાં ઓલિયાપીર દાદાનું મંદિર, ઉમિયા માતાનું મંદિર આવેલા છે.

શ્રેણી:મહેસાણા તાલુકો
કેશરપુર (તા. પ્રાંતિજ)

**કેશરપુર (તા. પ્રાંતિજ)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પ્રાંતિજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કેશરપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શ્રેણી:પ્રાંતિજ તાલુકો
ખેરવા

**ખેરવા** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લાના મહેસાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. તે ગુજરાત ના પાટનગર ગાંધીનગર થી લગભગ ૪૮ કિમી દૂર છે. તે રાજ્ય માર્ગ ૭૩ પર ગાંધીનગર અને મહેસાણા વચ્ચે છે.

ખેરવા ગામ ની નજીક માં આવેલા રેલવે સ્ટેશનમાં જગુદણ (૪ કિમી) અને મહેસાણા (૧૦ કિમી) નો સમાવેશ થાય છે. ખેરવા ગામ અમદાવાદ - મહેસાણા હાઈવે થી ફક્ત ૭ કિમી દૂર હોવાથી ઘણું સમૃદ્ધ છે.

ખેરવા ગામમાં સુજલામ્ સુફલામ્ યોજના અંતર્ગત સિંચાઇ માટે વિશાળ તળાવ વિકસાવવામાં આવ્યું છે.

આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય નોકરી, ખેતી, ખેતમજૂરી તેમજ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, લીંબુ તેમજ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. ખેરવા માં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમજ દૂધની ડેરી, બેંક, ATM, વાહન વ્યવહાર, ઉચ્ચતર માધ્યમિક શિક્ષણ, મહાવિદ્યાલય જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

## વસતી 
૨૦૧૧ની વસતી ગણતરી પ્રમાણે ખેરવામાં કુલ ૧૯૯૬ પરિવારો હતા, જેમની વસતી ૯,૪૪૮ની હતી. તેમાં ૪,૯૬૦ પુરુષો છે જ્યારે ૪,૪૮૮ સ્ત્રીઓ છે. લિંગ ગુણોત્તર ૯૦૫ છે, જે ગુજરાત રાજ્યની સરેરાશ ૯૧૯ ની તુલનામાં ઓછું છે. ખેરવામાં સાક્ષરતા દર ગુજરાતના ૭૮.૦૩% ની તુલનાએ ૯૦.૫૨% છે. ખેરવામાં બાળકોમાં જાતિ ગુણોત્તર ૭૭૬ છે, જે ગુજરાતની સરેરાશ ૮૯૦ કરતા ઓછી છે.

## જોવાલાયક સ્થળો 
અહીંથી આશરે ૨ કિમી દૂર સધીમાતાનું મંદિર આવેલું છે. તેમજ અહીં સિદ્ધનાથ મહાદેવ મંદિર આવેલું છે.

## શિક્ષણ 
શ્રી જયકોરબાઈ વિદ્યામંદિર અને ગણપત યુનિવર્સિટી ખેરવા ખાતે આવેલા છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:મહેસાણા તાલુકો
ફાગણ વદ ૬

**ફાગણ વદ ૬** ને ગુજરાતી માં **ફાગણ વદ છઠ** કહેવાય છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના પાંચમાં મહિનાનો એકવીસમો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના બારમાં મહિનાનો એકવીસમો દિવસ છે. 

## તહેવારો અને ઉજવણીઓ
*
 
## મહત્વની ઘટનાઓ 
*

## જન્મ
*

## અવસાન
*

## સંદર્ભ
----

શ્રેણી:પંચાંગ
શ્રેણી:સમય
માર્ચ ૬

**૬ માર્ચ** નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૬૫મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૬૬મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૩૦૦ દિવસ બાકી રહે છે.

## મહત્વની ઘટનાઓ 
* 

## જન્મ 
* ૧૯૪૦ – જ્યોત્સના ભટ્ટ, માટીકામ દ્વારા વિવિધ કલાત્મક નમૂનાઓ બનાવવા માટે જાણીતા ગુજરાતી. (અ. ૨૦૨૦)
* ૧૯૫૭ – અશોક કુરજીભાઇ પટેલ, ભૂતપૂર્વ ભારતીય ક્રિકેટના ખેલાડી

## અવસાન 
* ૧૯૨૮ – રમણભાઈ નીલકંઠ, ગુજરાતી નવલકથા લેખક, નિબંધકાર અને સાહિત્યિક વિવેચક. (જ. ૧૮૬૮)

## તહેવારો અને ઉજવણીઓ 
* 

## બાહ્ય કડીઓ 
* બી.બી.સી.(BBC): આજનો દિવસ 

----

શ્રેણી:માર્ચ
માર્ચ ૯

**૯ માર્ચ** નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૬૮મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૬૯મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૨૯૭ દિવસ બાકી રહે છે.

## મહત્વની ઘટનાઓ 
* ૧૯૫૫ – ભગવદ્ગોમંડલ ગ્રંથશ્રેણીનો અંતિમ નવમો ગ્રંથ પ્રસિદ્ધ થયો.
* ૧૯૫૯ – *બાર્બી ડોલ* સૌ પ્રથમ અમેરિકન ઇન્ટરનેશનલ ટોય ફેર, ન્યૂયોર્ક ખાતે બજારમાં મૂકાઈ.
* ૧૯૬૦ – ડો. બેલ્ડિંગ હિબ્બાર્ડ સ્ક્રીબનરે પ્રથમ વખત દર્દીમાં *શન્ટ* ઇમ્પ્લાન્ટ કર્યા, જેનાથી દર્દી માટે નિયમિત ધોરણે ડાયાલિસિસ શક્ય બન્યું.

## જન્મ 
* ૧૮૩૬ – નવલરામ પંડ્યા, ગુજરાતી ભાષાના વિવેચક, નાટ્યકાર, કવિ, નિબંધકાર, શિક્ષણશાસ્ત્રી, પત્રકાર (અ. ૧૮૮૮)
* ૧૯૫૬ – શશી થરૂર, ભારતીય રાજકારણી
* ૧૯૫૯ – તકાકિ કાજિતા, જાપાની ભૌતિકવિજ્ઞાની
* ૧૯૭૦ – નવીન જિંદાલ, ભારતીય ઉદ્યોગપતિ અને રાજકારણી
* ૧૯૮૧ – અંકિત ત્રિવેદી, ગુજરાતી કવિ, લેખક, કટારલેખક અને વિવેચક
* ૧૯૮૫ – પાર્થિવ પટેલ, ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી

## અવસાન 
* ૧૯૨૬ – મિકાઊ ઉસુઊ, (જાપાન) રેકી તરીકે ઓળખાતા આધ્યાત્મિક પ્રથાના સ્થાપક (જ. ૧૮૬૫)
* ૧૯૪૭ – ઝવેરચંદ મેઘાણી, ગુજરાતી કવિ અને લેખક (જ. ૧૮૯૬)
* ૧૯૯૪ – દેવિકા રાણી, ભારતીય ચલચિત્ર અભિનેત્રી (જ. ૧૯૦૮)
* ૨૦૨૩ – સતીશ કૌશિક, ભારતીય અભિનેતા, દિગ્દર્શક, નિર્માતા, હાસ્ય કલાકાર અને પટકથા લેખક (જ. ૧૯૫૬)

## તહેવારો અને ઉજવણીઓ 
* 

## બાહ્ય કડીઓ 
* બી.બી.સી.(BBC): આજનો દિવસ 

----

શ્રેણી:માર્ચ
બટાકાં

**બટાકાં (બટાટાં, બટેકાં, બટેટા)** (એકવચન: બટાકું, બટાટું, બટેટું; હિંદી: आलू; અંગ્રેજી: Potato) એક શાક છે. વનસ્પતિ વિજ્ઞાનની દૃષ્ટિએ આ એક પ્રકાંડ (થડ) છે. તેનું ઉદ્ગમ સ્થાન દક્ષિણ અમેરિકાનો પેરૂ દેશ છે. બટાકાં તે ઘઉં, ધાન્ય તથા મકાઈ પછી સૌથી વધુ ઉગાડવામાં આવતો પાક છે. ભારતમાં તે વિશેષ રૂપે ઉત્તર પ્રદેશમાં ઉગાડાય છે. ત્યાર પછી પંજાબ,ગુજરાત,હરિયાણા,દિલ્લી,મ.પ્ર.,વગેરે જેવાં રાજ્યોમાં પણ નોંધપાત્ર ઉત્પાદન થાય છે. સૌથી શ્રેષ્ઠ બટાટા ઉત્તર પ્રદેશ અને મધ્ય પ્રદેશમાં થાય છે.બટાટા જમીનની નીચે પાકે છે. બટાકાંના ઉત્પાદનમાં ચીન અને રશિયા પછી ભારત ત્રીજા સ્થાન પર છે.

## ઇતિહાસ 
200px|thumb|right|
અમેરિકી વૈજ્ઞાનિકોએ એક સંશોધનથી એ નિષ્કર્ષ કાઢ્યો કે પેરૂના ખેડૂતો આજથી લગભગ ૭૦૦૦ વર્ષ પહેલાંથી બટાકાં ઉગાડી રહ્યા છે. સોળમી સદીમાં સ્પેને પોતાના દક્ષિણ અમેરિકી ઉપનિવેશોથી બટાકાંને યુરોપ પહોંચાડ્યાં તેના પછી બ્રિટન જેવા દેશોએ બટાકાંને દુનિયાભરમાં લોકપ્રિય બનાવી દીધાં. આજે પણ આયરલેન્ડ તથા રશિયાની અધિકાંશ જનતા બટાકાં પર નિર્ભર છે. ભારતમાં બટાકાં સૌથી લોકપ્રિય શાક છે.

## રસોઈમાં 
બટાકાંમાંથી અનેક ખાદ્ય સામગ્રીઓ બને છે જેમકે બટાકાવડા, વડાપાવ, ચાટ, બટાટા ભરી કચોરી, ચિપ્સ, ફ્રેંચફ્રાઇસ, સમોસા, ટિક્કી, વિગેરે. બટાકાંને અન્ય શાક સાથે મેળવીને જાત જાતની વાનગીઓ અને શાક બનાવાય છે.બટાટા એ બધાં પ્રકારનાં શાકભાજીમાં સૌથી વધુ મિલનસાર છે, અર્થાત્ તે લગભગ દરેક શાક સાથે મિક્સ કરીને તેનું શાક બનાવી શકાય છે.બટાટાનું શાક બાળકોથી માંડીને વૃદ્ધ લોકો સૌનુંં માનીતું શાક છે.બટાટા વગર શાકભાજીની કલ્પના કરવી મુશ્કેલ છે.

## આંતરરાષ્ટ્રીય બટાકાં વર્ષ 
સન ૨૦૦૮ ને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સંઘ દ્વારા આંતરરાષ્ટ્રીય બટાકાં વર્ષના રૂપમાં મનાવવાનો નિર્ણય લેવાયો હતો.

## બાહ્ય કડીઓ 
* બટાકાં ખાવ લાંબુ જીવો (બટાકાંના અસરકારી નુસ્ખા)
* ઘરઘથ્થુ ઈલાજમાં બટાકાં

શ્રેણી:શાકભાજી
શ્રેણી:વનસ્પતિ
શ્રેણી:જમીનની અંદર થતાં શાકભાજી
ડાંગર

200px|thumb|ડાંગર
**ડાંગર**  (અંગ્રેજી: Paddy) એ એકદળી વનસ્પતિ છે. જેના બીજમાંથી ફોતરું દૂર કરવાથી મળતા દાણાને ચોખા કહેવાય છે, જે આખા વિશ્વમાં આહાર તરીકે વપરાય છે. ડાંગર એ ધાન્યનો એક પ્રકાર છે. ડાંગરને ગરમ અને ભેજવાળી આબોહવા તથા વધુ વરસાદની જરૂર પડે છે. ડાંગર ઉત્પાદનમાં ચીન સૌથી અગ્રેસર છે તે ઉપરાંત ભારત, શ્રીલંકા,જાપાન વગેરે દેશોમાં પણ ડાંગરનું ઉત્પાદન કરવામાં આવે છે. ભારતના કુલ વાવેતરના ચોથા ભાગમાં ડાંગરનું વાવેતર થાય છે.

શ્રેણી:વનસ્પતિ
શ્રેણી:ધાન્ય
શ્રેણી:ખેતી
શ્રેણી:અનાજ
માર્ચ ૭

**૭ માર્ચ** નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૬૬મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૬૭મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૨૯૯ દિવસ બાકી રહે છે.

## મહત્વની ઘટનાઓ 
* ૨૦૧૧ - ભારતની સર્વોચ્ચ અદાલતે એક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદામાં મૂક કૃપામૃત્યુ માટેની માર્ગદર્શિકા જાહેર કરી.

## જન્મ 
* 

## અવસાન 
* ૧૯૬૩ – અવિનાશચંદ્ર ભટ્ટાચાર્ય, ભારતીય સ્વતંત્રતા ચળવળના એક ઉદ્દામવાદી ભારતીય રાષ્ટ્રવાદી (જ. ૧૮૮૨)

## તહેવારો અને ઉજવણીઓ 
* 

## બાહ્ય કડીઓ 
* બી.બી.સી.(BBC): આજનો દિવસ 

----

શ્રેણી:માર્ચ
શક્કરીયાં

**શક્કરીયાં** (હિંદી: शकरकंद) (અંગ્રેજી: sweet potato ) (વૈજ્ઞાનિક નામ: ઈપોમોએયા બટાટુસ; Ipomoea batatus) એ કોન્વોલ્વુલેસી (Convolvulaceae) કુળની એકવર્ષીય વનસ્પતિ છે, આમ છતાં અનુકુળ પરિસ્થિતિઓમાં બહુવર્ષીય વનસ્પતિની જેમ વ્યવહાર કરી શકે છે. આ એક જમીનની અંદર પાકતી વનસ્પતિ એટલે કે કંદમુળ છે. શક્કરીયાં એક સપુષ્પીય વનસ્પતિ છે. આ વનસ્પતિનાં રૂપાંતરીત મૂળની ઉત્પત્તિ છોડની શાખાઓ દ્વારા થાય છે. આ જમીનની અંદર ઉતરેલાં મૂળ ધીરે ધીરે વિકાસ પામી પુખ્ત શક્કરીયાં બને છે. આ શક્કરીયાં ગુલાબી, કાળા અથવા ભુરા રંગના હોય છે.

પરદેશમાં શક્કરીયાંમાંથી ખાંડ પણ બનાવવામાં આવે છે. ભારત દેશમાં શક્કરીયાંનો ઉપયોગ ઉપવાસ દરમિયાન બાફી કે શેકીને કરવામાં આવે છે. ગુજરાત રાજ્યમાં પણ ખાસ કરીને મહાશિવરાત્રીના દિવસે ઉપવાસ દરમિયાન લોકો શક્કરીયાંનો ઉપયોગ કરે છે. 

ચિત્ર:Ipomoea batatasL ja01.jpg|શક્કરીયાંનો જમીનમાંથી બહાર કાઢેલ વેલો
ચિત્ર:Sweet-potato-field,katori-city,japan.JPG|શક્કરીયાંનું ખેતર
ચિત્ર:Ipomoea batatas.jpg|શક્કરીયાંનું પુષ્પ
ચિત્ર:Sweet from Sweet Potato.jpg|શક્કરીયાંમાંથી બનાવેલી મિઠાઇ

## બાહ્ય કડીઓ 
શ્રેણી:વનસ્પતિ
શ્રેણી:જમીનની અંદર થતાં શાકભાજી
ફાગોલ (તા. ઇડર)

**ફાગોલ (તા. ઇડર)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા અને અરવલ્લી પર્વતમાળાના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ઇડર તાલુકાનું એક  ગામ છે. ફાગોલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શ્રેણી:ઇડર તાલુકો
જીરું

thumb|જીરું
**જીરું** એક સપુષ્પીય વર્ગની વનસ્પતિ છે, જેનું વૈજ્ઞાનીક નામ *ક્યુમીનમ સાયમીનમ* (Cuminum cyminum) છે. વરિયાળી જેવા દેખાતા જીરુંના દાણા તેમ જ પાવડરનો મસાલા તરીકે બહોળા પ્રમાણમાં વપરાય છે. ભારતીય ઉપખંડમાં આખા જીરુંના દાણા વઘારમાં તેમ જ દળીને બનાવેલા જીરાના પાવડરનો ઉપયોગ વાનગી બનાવતી વેળાના અંતિમ ચરણમાં સ્વાદ માટે કરવામાં આવે છે.

ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં જીરાની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ પૈકી મહેસાણા તેમ જ પાટણ જિલ્લાઓમાં સૌથી વધુ પ્રમાણમાં જીરું પકવવામાં આવે છે.

## આયુર્વેદમાં જીરું 
ભારતીય પ્રાચીન ચિકિત્સા પદ્ધતિ આયુર્વેદમાં પણ જીરાનો ઉલ્લેખ જોવા મળે છે. આયુર્વેદ અનુસાર જીરું એ સ્વાદમાં તીખું, પચ્યા પછી પણ તીખું, ગરમ, તીક્ષ્ણ, રુચિકારક, જઠરાગ્નિ પ્રદીપ્ત કરનાર, પિત્ત તથા અગ્નિ વધારનાર, ઉદરશૂળ - આંકડી- મરોડનું શમન કરનાર, સુગંધી, કફ, વાયુ, દુર્ગંધ, ગોળો, ઝાડા, સંગ્રહણી તથા કરમિયાંનો નાશ કરનાર છે.

શ્રેણી:ખેતી
શ્રેણી:મસાલા
બળદ ગાડું

thumb|250px|right| એક બળદ જોડેલું બળદગાડું
પ્રાચીન કાળમાં જયારે સાધનોની શોધ થઇ નહોતી, ત્યારે મુસાફરી કરવા તેમ જ માલસામાનની હેરફેર કરવા માટે બળદગાડાનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો હતો, ત્યારે ગાડાંની સાથે ઉંટ અથવા બળદનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો હતો. ગાડાંમાં એક કે બે બળદનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે, જેમાં ગુજરાત રાજ્યમાં મોટે ભાગે બે બળદ જોડેલું ગાડું જોવા મળે છે.

ટ્રેક્ટરનું ચલણ હોવા છતાં આજે પણ ગુજરાતમાં ગામડાંઓમાં બળદગાડું જોવા મળે છે.

શ્રેણી:વાહન
શ્રેણી:પ્રાણીઓ વડે ચાલતાં વાહન
બ્રાહ્મણી નદી

**બ્રાહ્મણી નદી** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રાંતમાં આવેલા મોરબી જિલ્લાના હળવદ તાલુકામાં આવેલી છે. આ નદી મુળી તાલુકાના ધોળીયા ગામ પાસેથી નીકળી હળવદ તાલુકામાંથી પસાર થઇ કચ્‍છના નાના રણને મળે છે. આ નદીના પટમાંથી રેતી પુષ્કળ પ્રમાણમાં મળે છે અને બાંધકામ માટે સારી ગુણવત્તા ધરાવે છે અને આ નદી લાંબી અને ખુબ પહોળી પણ છે.

નદીના કાંઠે રાયસંગપુર, મયુરનગર, ધનાળા, મિયાણી, કેદાર, અજીતગઢ, ટીકકર, ગોલાસણ જેવાં અનેક ગામો વસેલાં છે.

બ્રાહ્મણી નદીની કુલ લંબાઇ ૭૫ કિમી છે અને સ્‍ત્રાવક્ષેત્ર ૯૦૦ ચોરસ કિમી છે.

## બંધ 
બ્રાહ્મણી નદી પર બ્રાહ્મણી-૧ અને બ્રાહ્મણી-૨ બંધ અનુક્રમે ૪૮ કિમી અને ૬૧ કિમીના અંતરે આવેલા છે અને તેમના સ્‍ત્રાવક્ષેત્ર અનુક્રમે ૬૯૧ ચોરસ કિમી અને ૮૫૧ ચોરસ કિમી છે.

## તીર્થ 
નદી ઉપર બાંધવામાં આવેલા બ્રાહ્મણી-૧ બંધની બાજુમાં સુન્દરી ભવાની તીર્થધામ આવેલ છે. જે માથક ગામથી ૮ કિમી દુર આવેલ છે. આ નદીના કાંઠે પાંડવોનું પવિત્ર કેદારધામ પણ આવેલું છે. 

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
શ્રેણી:ગુજરાતની નદીઓ
શ્રેણી:હળવદ તાલુકો
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્રની નદીઓ
૭૨ કડવા પાટીદાર (ચુંવાળ સમાજ)

**૭૨ કડવા પાટીદાર** સમાજ એ પાટીદાર સમાજ નો એક સમુહ છે.

પહેલાંના સમયમાં વાહન વ્યવહાર, રસ્તાઓ કે અન્ય ભૌતિક સગવડો ઓછા પ્રમાણમાં હતી ત્યારે નજીકનાં ગામોમાં જ લગ્ન વ્યવહાર થાય તો વહેવાર સાચવવાની સવલત રહે તેવા હેતુથી કડવા પાટીદાર સમાજના લોકોએ અમુક ગામોમાં જ વહેવાર કરવો એવો સર્વસંમત નિયમ બનાવી આ ૭૨ કડવા પાટીદાર સમાજની સ્થાપના કરી હતી. આ સમાજને ગોળ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ એક સામાજીક વ્યવસ્થા છે. આજે પણ આ વ્યવસ્થા પ્રમાણે જ મોટેભાગે અને સ્વયંભૂ રીતે લોકો પોતાના લગ્ન વહેવારો ગોઠવતા જોવા મળે છે અને આ સમાજ ને *ચુંવાળ સમાજ* કહેવામાં આવે છે.

## ગામો 
* ડેડાણા * સીતાપુર * રાતેંજ * મોદીપુર
* બેચરાજી(બેચોર) * અજબપુરા * ભેંસાણા
* વિછંણ * ચડાસણ * લીંચ
* એંદલા * સાંથલ * માકણજ
* દસલાણા * અંબાળા * ભાસરીયા
* પ્રતાપગઢ * ધનપુરા * દિવાનપુરા
* અંબાસણ * ખદલપુર * રાણીપુર
* દેથલી * જાકાસણા * જાલીસણા
* હાસલપુર * દેવગઢ * ઇજપુરા 
* નદાસા * ચાલાસણ * મેમદપુર
* મરતોલી * ભોયણી * જીવાપુરા
* બામરોલી * રુદાતલ * નદીશાળા
* ડાંગરવા * બોન્ટઇ * જેઠીપુરા
* દેકાવાળા * ઇન્દ્રપુરા * ભટારીયા
* માલસુણા * ગેલડા * મદરીસણા
* ઉધરોજ * સિહોર * કોઇન્તીયા
* જસપુરા * રાંન્તઇ * બાલસાસણ

શ્રેણી:સમાજશાસ્ત્ર
શ્રેણી:જ્ઞાતિ
સમૂહ લગ્ન

**સમૂહ લગ્ન** એટલે એક જ સમયે અને એક જ સ્થળે એક કરતાં વધુ યુગલનાં લગ્નનું સામુહિક આયોજન કરવું. આજના યુગમાં લગ્ન પ્રસંગ ઘણો ખર્ચાળ બને છે અને ખોટી દેખાદેખી પાછળ આર્થિક ભીંસ વધતી જાય છે. દિવસે ને દિવસે મોંઘવારી પણ વધતી જાય છે, તેથી આ સમયમાં સમૂહ લગ્ન એ આશિર્વાદ સમાન હોય છે. સમૂહ લગ્નનો દરેક સમાજે સ્વીકાર કર્યો છે તેમ જ દરેક સમાજ દર વર્ષે તેનું આયોજન કરે છે.સમૂહ લગ્નના લીધે માણસોના સમય અને ખર્ચમાં બચત થાય છે.

શ્રેણી:સમાજશાસ્ત્ર
હનુમાન મંદિર, સાળંગપુર

**હનુમાન મંદિર, સાળંગપુર** ગુજરાતના બોટાદ જિલ્લાના બરવાળા તાલુકાનાં સાળંગપુર ગામમાં આવેલું *કષ્ટભંજન દેવ* હનુમાનનું મંદિર છે, તે *સાળંગપુરના હનુમાન* તરીકે પણ પ્રસિદ્ધ છે. આ મંદિર સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયની વડતાલ ગાદીના તાબામાં આવે છે.

## ઇતિહાસ 
મંદિરના ઈષ્ટદેવ કષ્ટભંજન હનુમાનદાદાની મૂર્તિની સ્થાપના સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયનાં ગોપાળાનંદ સ્વામીએ કરી હતી. ગામના દરબાર વાઘા ખાચરને વ્યવહાર મંદ હતો ત્યારે સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયના સંત ગોપાળાનંદ સ્વામીએ આ હનુમાનજીની પ્રતિષ્ઠા કરી હતી. વાઘા ખાચરના આગ્રહથી ગોપાળાનંદ સ્વામી સાળંગપુરમાં વિક્રમ સંવત ૧૯૦૪માં આવ્યા. ગામનો સૌથી મોટો પાળિયો હતો તેમાંથી બોટાદના કાના કડિયાને ગોપાળાનંદ સ્વામીએ મૂર્તિ બનાવવાનું કહ્યું. ગોપાળાનંદ સ્વામીએ ૨૦૦ સ્વામીનારાયણ સંતો અને ૨૫ બ્રાહ્મણોની ઉપસ્થિતિમાં યજ્ઞ કરાવી આ સંવત ૧૯૦૫ની આસો વદ પાંચમના દિવસે હનુમાનજીની નવી મૂર્તિની પ્રાણપ્ર્તિષ્ઠા કરાવી હતી.  હાલમાં જે નવા પ્રકારનું મંદિરનું બાંધકામ છે તે શાસ્ત્રીજી મહારાજે કરાવ્યું હતું. તેઓ લગભગ ઇ.સ. ૧૮૮૦ની આજુબાજુ મહંત પદ પર રહ્યા હતા.

## નવી પ્રતિમા અને વિવાદ 
૬ એપ્રિલ ૨૦૨૩ના રોજ ભારતના ગૃહ મંત્રી અમિત શાહે હનુમાન દાદાની ૫૪ ફીટ ઊંચી પ્રતિમાનું અનાવરણ કર્યું હતું. આ મૂર્તિ ૩૦,૦૦૦ કિગ્રા વજન ધરાવે છે અને ૭ કિમી દૂરથી જોઇ શકાય છે. આ મૂર્તિ બનાવવાનો ખર્ચ લગભગ ૧૧ કરોડ રૂપિયા થયો હતો. ઓગસ્ટ-સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૩ દરમિયાન આ મૂર્તિ નીચે લગાવેલા ભીંતચિત્રોને કારણે વિવાદ ઊભો થયો હતો અને છેવટે આ ચિત્રો હટાવવામાં આવ્યા હતા.

## સ્થાન 
આ સ્થળ અમદાવાદથી આશરે ૧૫૩ કી.મી દૂર આવેલું છે અને નજીકનું મોટું શહેર બોટાદ છે. 

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
શ્રેણી:યાત્રાધામ
શ્રેણી:બરવાળા તાલુકો
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
પેરિસ

**પેરિસ** (, અંગ્રેજી ઉચ્ચારણ *પૅરિસ*, ફ઼્રાંસિસી ઉચ્ચારણ : *પારી*) ફ્રાન્સ દેશનું સૌથી મોટું શહેર અને તેની રાજધાનીનું શહેર છે. એટલું જ નહીં, પૅરિસ શહેરને દુનિયાનાં સૌથી સુંદર શહેરો પૈકીનું એક તેમ જ દુનિયાભરની ફેશન અને ગ્લેમરની રાજધાની માનવામાં આવે છે. આ શહેરમાં દુનિયાભરમાં સૌથી મશહૂર મીનાર ઍફીલ ટાવર (ફ઼્રાંસિસી : તૂર એફિલ) આવેલો છે.

## આ પણ જુઓ 
* ચેમ્પ્સ-એલીસીસ

શ્રેણી:ફ્રાન્સ
શ્રેણી:યુરોપનાં શહેરો
શ્રેણી:રાજધાની
ડોલર

**ડોલર** એ સામાન્ય રીતે અમેરિકન ડોલર (સંજ્ઞા:**$**,યુએસડી) માટે વાપરવામાં આવે છે. આ સંયુકત રાજય અમેરિકાનું ચલણ છે. *$* ડોલરની સંજ્ઞાનો તેમજ ચલણનો ઉપયોગ બીજા અનેક દેશો પણ કરે છે. એક ડોલરના ૧૦૦ સેન્ટમાં ભાગ પાડવામા આવે છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
* વિયેતનામ અને વેશ્વિક બેંકનોટ્સનો સંગ્રહ (Collection Banknotes of Vietnam and the World) 
* Etymonline (word history) for "buck" and એટીમ ઓનલાઇન : શબ્દનો ઇતિહાસ (word history) "ડોલર" શબ્દ માટે
* Thesaurus (synonyms) 
* The Source: Slang Dictionary 

શ્રેણી:અમેરિકા
શ્રેણી:ચલણ
શ્રેણી:Obsolete currencies in Malaysian history
શ્રેણી:ચલણી નાણું
શ્રેણી:Numismatics
શ્રેણી:આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર
રૂપિયો

: ભુટાન, નેપાળ, ઝિમ્બાબવેઇન્ડોનેશિયન રૂપિહા: ઇસ્ટ તિમોર]]

**રૂપિયો** ચલણનું સામાન્ય નામ છે જે, ભારત, પાકિસ્તાન, નેપાળ, શ્રીલંકા, ઇન્ડોનેશીયા, માલદીવ્સ, સેશેલ્સ વગેરે દેશોમાં ચલણ માટે વપરાય છે.

## વ્યૂત્પત્તિ 
ભારત દેશમાં મુળ ચાંદીના રૂપિયાનું ચલણ હતું. ચાંદી એટલે રૂપું અને તે પરથી *રૂપિયો* નામ ઉતરી આવ્યું છે.

શ્રેણી:નાણું
મસાલ (તા. ઇડર)

**મસાલ (તા. ઇડર)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા અને અરવલ્લી પર્વતમાળાના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ઇડર તાલુકાનું એક  ગામ છે. મસાલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. આ ગામમાં ૧૦૦ જેટલા નોકરીયાતો છે, જેઓ સરકારી કે ખાનગી નોકરી કરે છે.

શ્રેણી:ઇડર તાલુકો
નાળિયેરની ચટણી

**નાળિયેરની ચટણી** અથવા કોપરાંની ચટણી એ એક મૃદુ અને સ્વાદિષ્ટ ચટણી છે. તે મોળા ફરસાણ સાથે સારી લાગે છે. દક્ષિણ ભારતના નાસ્તામાં તેનું વિશેષ સ્થાન છે. મોટાં ભાગના દક્ષિણ ભારતીય ફરસાણ (સ્થાનીય ભાષામાં ટીફ્ફન) સાથે તેને સંભાર સાથે પીરસાય છે.

## કૃતિ
* મિક્સીમાં દાળીયા વાટી લો. 
* નાળિયેર,લીલાં મરચા, મોળું દહીં, દાળીયાનો ભૂકો, કોથમીર જોઈતા પ્રમાણમાં લઈને પીસી લો.
* એક વધારિયામાં તેલ ગરમ કરી તેમાં અડદની દાળ ઉમેરો રાતી થવા આવે એટલે તેમાં જાડી રાઈ, હિંગ, લીમડાઅને આખા લાલ મરચા કે બોરીયા મરચાનો વઘાર કરો.
* આ વધારને પીસેલી ચટણી પર રેડો અને હલાવો.

## નોંધ
આ ચટણી કોઈ પણ તળેલા ફરસાણ સાથે આપી શકાય છે.

શ્રેણી:વાનગી
શ્રેણી:ચટણી
શ્રેણી:ભારતીય ઉપ-વાનગીઓ
શ્રેણી:દક્ષિણ ભારતની વાનગીઓ
અરાલમ વન્ય જીવ અભયારણ્ય

**અરાલમ વન્ય જીવ અભયારણ્ય** શાંત અને વિશાળ અભયારણ્ય છે, કે જે કેરળ રાજ્યમાં આવેલા કણ્ણૂર જિલ્લાના વહીવટી ક્ષેત્રમાં આવેલા પશ્ચિમ ઘાટના ઢોળાવો પર આવેલું છે. ઉષ્ણકટિબંધના વૃક્ષોથી ઘેરાયેલા આ અભયારણ્યમાં જીવ જંતુઓની અનેક દુર્લભ પ્રજાતિઓ જોવા મળી શકે છે. હરણ, હાથી, સુવર અને જંગલી ભેંસ વગેરે પશુઓનાં ઝુંડ અહીં સામાન્ય રીતે જોવા મળી શકે છે. સાથે સાથે દીપડા, જંગલી બિલાડી, ખિસકોલીઓની વિવિધ પ્રજાતિઓ અને લગભગ ૧૬૦ દુર્લભ પક્ષીઓની પ્રજાતિઓ અહીં જોવા મળી શકે છે.

આ અભયારણ્યની સ્થાપના ૧૯૮૪ના વર્ષમાં કરવામાં આવી હતી. આ અભયારણ્ય ૫૫ ચોરસ કિલોમીટર જેટલા વિસ્તારમાં ફેલાયેલું છે તેમ જ તેનું મુખ્ય કાર્યાલય ઇરીટ્ટી (:en:Iritty) ખાતે આવેલું છે. આ અભયારણ્ય થલેસ્સરી રેલવે સ્ટેશનથી ૩૫ કિમી. જેટલા અંતરે આવેલું છે.

શ્રેણી:કેરળ
શ્રેણી:કણ્ણૂર જિલ્લો
અમીયાપુ૨ (તા. બાયડ)

**અમીયાપુર (તા. બાયડ)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા બાયડ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અમીયાપુ૨ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે . આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, પંચાયતઘર, ત્રણ આંગણવાડી, પશુ ચિકિત્સાલય, બેંક (અને એ.ટી.એમ.) તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શ્રેણી:બાયડ તાલુકો
ખજૂર આમલીની ચટણી

**ખજૂર આમલીની ચટણી** ચાટ કે ચટપટી ભારતીય વાનગીઓમાં ખૂબ જરુરી છે. આ ચટણીને સ્વાદિષ્ટ બનાવવા એમાં ખટાશનો ભાગ પણ ઉમેરાય છે. ચટણીમાં મીઠાશ લાવવા ખજૂર અને ગોળ વપરાય છે. ખટાશ ઉમેરવી એ વૈકલ્પિક છે, તે માટે આમલી, લીંબુ, કોકમ, આમચૂર પાવડર વપરાય છે. આમલીનો ઉપયોગ સામાન્ય છે.

## સામગ્રી
* ખજૂર,
* આમલી,
* ગોળ,
* મીઠું.

## કૃતિ
* ખજૂર, આમલીને જોઈતા સ્વાદ અનુસાર લઈ પાણીમાં બાફી લો.
* તેને ચૂલા પરથી ઉતારી તેમાં ગોળ અને મીઠું ઉમેરો.
* આ મિશ્રણને મિક્સરમાં પીસી લો.
* તેને ગળણીથી ગાળી લો.

## નોંધ
* આ ચટણીને વધુ રુચિકર બનાવવા તેમાં ગરમ મસાલો, લાલ મરચું, વરિયાળી પાવડર ઉમેરી શકાય.

શ્રેણી:વાનગી
શ્રેણી:ચટણી
શ્રેણી:ભારતીય ઉપ-વાનગીઓ
ચાટ મસાલો

ચટપટી વાનગીઓને ઉત્તર ભારતમાં ચાટ કહે છે. આ વાનગીમાં રુચિકર એવા એક મસાલાનું મિશ્રણ વપરાય છે જેને ચાટ મસાલો કહે છે. આનો સ્વાદ હિંગાષ્ટક ચૂર્ણને  મળતો આવે છે.
## કૃતિ
આ મસાલો બનાવવા નીચેના દરેક અથવ અમુક પદાર્થો સ્વાદ અનુસાર ઉમેરી શકાય
આમચુર પાવડર, સંચળ, જીરું પાવડર, હિંગ, મરી
*આ પદાર્થિને તડકે સૂકવી દો
*તેને થોડાં શેકી લો.
*મિક્સરમાં પીસી લો.
*કાપડ કે ગળણીથી ગાળી લો.
*હવા ચૂસ્ત ડબ્બીમાં ભરી લો.

## નોંધ
પોતાના સ્વાદની રુચિ અનુસાર આમાં આ ધાણા પાવડર,આમળાનો પાવડર, વરિયાળી પાવડર, સફેદ મરચું કે પોતાની કલ્પના અનુસાર અન્ય વસ્તુ ભેળવી શકાય છે

શ્રેણી:મસાલા
ફાગણ વદ ૧૪

**ફાગણ વદ ૧૪** ને ગુજરાતી માં **ફાગણ વદ ચતૃર્દશી** કે **ફાગણ વદ ચૌદશ** કહેવાય છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના પાંચમાં મહિનાનો ઓગણત્રીસમો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના બારમાં મહિનાનો ઓગણત્રીસમો દિવસ છે. 

## તહેવારો અને ઉજવણીઓ
* એકલિંગજી પાટોત્સવ
 
## મહત્વની ઘટનાઓ 
*

## જન્મ
*

## અવસાન
*

## સંદર્ભ
----

શ્રેણી:પંચાંગ
શ્રેણી:સમય
ચૈત્ર સુદ ૧

**ચૈત્ર સુદ ૧** ને ગુજરાતી માં **ચૈત્ર સુદ એકમ** કે **ચૈત્ર સુદ પડવો** કહેવાય છે. આ દિવસ **ગુડી પડવો** તરિકે પણ ઓળખાય છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના છઠ્ઠા મહિનાનો પહેલો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના પ્રથમ મહિનાનો પહેલો દિવસ છે. 

## તહેવારો અને ઉજવણીઓ
* પ્રથમ નોરતું
* ગુડી પડવો - ગુજરાતમાં સામાન્ય ઉત્સવ, મરાઠી (મહારાષ્ટ્ર) નૂતન વર્ષ.
* ચેટીચંડ
* યુગાદિ/ઉગાદિ - કન્નડ (કર્ણાટક) અને તેલુગુ (આંધ્ર પ્રદેશ) નૂતન વર્ષ.

## મહત્વની ઘટનાઓ 
* ચૈત્રિ નવરાત્રિ પ્રારંભ.

## જન્મ
*ડૉક્ટર કેશવરાવ હરીરામ હેડગેવાર - રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ ના સ્થાપક.
* શીખ સંપ્રદાયના ગુરુ અંગદદેવ.

## અવસાન
*

## સંદર્ભ
----

શ્રેણી:પંચાંગ
શ્રેણી:સમય
ખાનપુર (તા. વાંસદા)

**ખાનપુર** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના નવસારી જિલ્લાના પાંચ તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાંસદા તાલુકાનું ગામ છે. ખાનપુર ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, શેરડી, તુવર તથા શાકભાજીની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસીઓની વસ્તી છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી અને ધોડીયા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે.

શ્રેણી:વાંસદા તાલુકો
ચોરાપરબડી (તા. ડીસા)

**ચોરાપરબડી** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લાના ડીસા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે રાયડો, બાજરી, ઘઉં, એરંડા, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે.

ચોરા ગામ ડીસાથી ધાનેરા જતા રાજ્ય ધોરી માર્ગ પર ડીસાથી ૨૫ કીમી અંતરે તથા ધાનેરાથી ૫ કીમીના અંતરે આવેલ છે. ગામમાં આશરે ૩૦૦૦ ની વસ્‍તી છે સૌથી વધુ વસ્‍તી ઠાકોર જ્ઞાતિના લોકોની છે અને આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શ્રેણી:ડીસા તાલુકો
થુમ્બા

**થુમ્બા** દક્ષિણ ભારતીય રાજ્ય કેરળની રાજધાની ત્રિવેંદ્રમની નજીક આવેલું માછીમારોનું એક ગામ છે. થુમ્બા ગામ પહેલી વાર રાષ્ટ્રીય ફલક પર ઇ. સ. ૧૯૬૨ના વર્ષમાં ઝળક્યું કારણ કે અહીં **થુમ્બા ઇક્વેટોરિયલ રૉકેટ લોંચિંગ સ્ટેશન**ની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી. ભારત દેશના ભુતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ડૉ. અબ્દુલ કલામે પણ અહીં સૌથી પહેલાં કામગીરી બજાવી હતી, તે રૉકેટ એન્જિનયરોના દળમાં સામેલ થયા હતા. અહીંથી પહેલી વાર **નાઇકે-અપાચે** નામક રૉકેટ નવેમ્બર ૨૧, ૧૯૬૩ના દિવસે છોડવામાં આવ્યું હતું.

## બાહ્ય કડીઓ 
* એસ્ટ્રોનોટિક્સ ડોટકોમ પર થુમ્બા વિશે માહિતી 
* થુમ્બા વિશે માહિતી
* થુમ્બા પર્યટન
* સમાચારોમાં થુમ્બા 

શ્રેણી:કેરળ
શ્રેણી:ભારતીય અંતરિક્ષ કાર્યક્રમ
લિપીડ પ્રોફાઇલ

**લિપીડ પ્રોફાઇલ** એ લોહીમાં રહેલા કોલેસ્ટેરોલના પરીક્ષણનો હેવાલ છે. આ હેવાલ અંતર્ગત કુલ કોલેસ્ટેરોલ, ઉચ્ચ ઘનતાવાળું કોલેસ્ટેરોલ (હાઈ ડેન્સિટી લિક્વિડ કોલેસ્ટેરોલ), નિમ્ન ઘનતાવાળું કોલેસ્ટેરોલ, અતિ નિમ્ન ઘનતાવાળું કોલેસ્ટેરોલ અને ટ્રાય ગ્લિસરાઇડની તપાસ કરી એનું પ્રમાણ નક્કી કરવામાં આવે છે. આ પરીક્ષણ નિયમિત રીતે દર વરસે કરાવવું જરુરી હોય છે. જો ઉચ્ચ રક્તચાપ (હાઇ બ્લડ પ્રેશર)નો  પારિવારિક ઇતિહાસ હોય તો પિસ્તાલીસ વરસની ઉમર પછી આ પરીક્ષણ જલ્દી જલ્દી કરાવી લેવું જરુરી છે.  

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:ચિકિત્સા પરીક્ષણ
શ્રેણી:કોલેસ્ટેરોલ
શ્રેણી:મધુપ્રમેહ
સીમલજ (તા. બાયડ)

**સીમલજ (તા. બાયડ)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા બાયડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સીમલજ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શ્રેણી:બાયડ તાલુકો
ચૈત્ર સુદ ૫

**ચૈત્ર સુદ ૫**ને ગુજરાતીમાં **ચૈત્ર સુદ પાંચમ** કહેવાય છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના છઠ્ઠા મહિનાનો પાંચમો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના પ્રથમ મહિનાનો પાંચમો દિવસ છે.

## તહેવારો અને ઉજવણીઓ
*જૈન તીર્થંકર શ્રી અજિતનાથનું નિર્વાણ કલ્યાણક

## મહત્વની ઘટનાઓ
* વિક્રમ સંવત ૨૦૬૮ — ગુજરાતી વિકિસ્રોત પ્રકલ્પની શરૂઆત થઈ.

## જન્મ
*

## અવસાન
*

## સંદર્ભ
----

શ્રેણી:પંચાંગ
શ્રેણી:સમય
માર્ચ ૧૧

**૧૧ માર્ચ** નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૭૦મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૭૧મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૨૯૫ દિવસ બાકી રહે છે.

## મહત્વની ઘટનાઓ 
* 

## જન્મ 
* 

## અવસાન 
* ૧૯૫૫ – સર એલેક્ઝાન્ડર ફ્લેમિંગ, જીવવિજ્ઞાની, એન્ઝાઇમ લાઇસોઝાઇમ અને પેનિસિલિનની શોધ માટે મેડિસિન ક્ષેત્રે નોબેલ પુરસ્કાર વિજેતા (જ. ૧૮૮૧)
* ૧૯૮૫ – ઈન્દુમતી ચીમનલાલ શેઠ, ગુજરાત, ભારતના એક સ્વાતંત્ર્ય ચળવળકાર, રાજકારણી, સામાજિક કાર્યકર અને કેળવણીકાર (જ. ૧૯૦૬)

## તહેવારો અને ઉજવણીઓ 
* 

## બાહ્ય કડીઓ 
* બી.બી.સી.(BBC): આજનો દિવસ 

----

શ્રેણી:માર્ચ
માર્ચ ૧૫

**૧૫ માર્ચ** નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૭૪મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૭૫મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૨૯૧ દિવસ બાકી રહે છે.

## મહત્વની ઘટનાઓ 
*ઈ.સ. ૧૫૬૪ - મુઘલ બાદશાહ અકબરે જઝિયાવેરો લેવાની શરુઆત કરી.

## જન્મ 
* ૧૯૧૫ – ઉમાકાંત પ્રેમાનંદ શાહ, ગુજરાત, ભારતના એક વિદ્વાન (અ. ૧૯૮૮)

## અવસાન 
* 

## તહેવારો અને ઉજવણીઓ 
* 

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* બી.બી.સી.(BBC): આજનો દિવસ 

----

શ્રેણી:માર્ચ
માર્ચ ૧૬

**૧૬ માર્ચ** નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૭૫મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૭૬મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૨૯૦ દિવસ બાકી રહે છે.

## મહત્વની ઘટનાઓ 
*

## જન્મ 
* ૧૮૭૭ - ન્હાનાલાલ  ગુજરાતી કવિ, સાહિત્યકાર.

## અવસાન 
* ૨૦૦૭ – વસંત પરીખ, ગુજરાત રાજ્યના રાજકારણી, સામાજિક કાર્યકર, લેખક, આંખના સર્જન અને આયુર્વેદિક ડૉક્ટર (જ. ૧૯૨૯)

## તહેવારો અને ઉજવણીઓ 
*

## બાહ્ય કડીઓ 
* બી.બી.સી.(BBC): આજનો દિવસ 

----

શ્રેણી:માર્ચ
માર્ચ ૧૭

**૧૭ માર્ચ** નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૭૬મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૭૭મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૨૮૯ દિવસ બાકી રહે છે.

## મહત્વની ઘટનાઓ 
* ૧૯૪૮ – બેલ્જિયમ, ફ્રાંસ, લક્ઝેમ્બર્ગ, નેધરલેન્ડ અને યુનાઇટેડ કિંગડમે નાટોની સ્થાપના કરતી ઉત્તર એટલાન્ટિક સંધિની પુરોગામી બ્રસેલ્સ સંધિ પર હસ્તાક્ષર કર્યા.
* ૧૯૫૮ – અમેરિકાએ સૌર ઊર્જાથી ચાલતા પ્રથમ ઉપગ્રહનું પ્રક્ષેપણ કર્યું, જે લાંબા ગાળાની ભ્રમણકક્ષા હાંસલ કરનારો પ્રથમ ઉપગ્રહ પણ છે.
* ૧૯૬૯ – ગોલ્ડા મેયર ઈઝરાયલના પ્રથમ મહિલા વડાપ્રધાન બન્યા.
* ૧૯૭૩ – પુલિત્ઝર પુરસ્કાર વિજેતા ફોટોગ્રાફ "બર્સ્ટ ઑફ જૉય" (Burst of Joy) લેવામાં આવ્યો, જેમાં ભૂતપૂર્વ યુદ્ધકેદીનું તેના પરિવાર સાથેનું પુનર્મિલન દર્શાવવામાં આવ્યું છે, જે વિયેતનામ યુદ્ધમાં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની સંડોવણીના અંતનું પ્રતીક છે.
* ૧૯૯૨ – દક્ષિણ આફ્રિકામાં રંગભેદનો અંત લાવવા માટેનો જનમત સંગ્રહ ૬૮.૭% વિ. ૩૧.૨% મતોથી પસાર કરવામાં આવ્યો.
*

## જન્મ 
* ૧૮૬૪ – જોસેફ બાપ્ટિસ્ટા, ભારતીય ઇજનેર, વકીલ અને રાજકારણી (અ. ૧૯૩૦)
* ૧૯૨૦ – શેખ મુજીબુર રહેમાન, બાંગ્લાદેશી રાજકારણી, બાંગ્લાદેશના પ્રથમ રાષ્ટ્રપતિ (અ. ૧૯૭૫)
* ૧૯૩૩ – નલિન રાવળ, ગુજરાતી કવિ, વાર્તાકાર અને વિવેચક (અ. ૨૦૨૧)
* ૧૯૪૫ – એસ્થર ડેવિડ ગુજરાતી લેખિકા, રૂબિન ડેવિડની પુત્રી.
* ૧૯૭૪ – શ્વેતા બચ્ચન – નંદા અમિતાભ બચ્ચનની પુત્રી.
* ૧૯૯૦ – સાયના નેહવાલ - પ્રસિદ્ધ ભારતીય બેડમિન્ટન ખેલાડી.
*
## અવસાન 
* ૧૫૨૭ – રાણા સાંગા, ભારતીય શાસક (જ. ૧૪૮૨)
* ૧૯૮૭ – શૂન્ય પાલનપુરી, ગુજરાતી ભાષાના ગઝલકાર (જ. ૧૯૨૨)
* ૧૯૯૦ – દિનકર જી. કેલકર, ભારતીય લેખક, સંપાદક, કલા સંગ્રાહક અને ઇતિહાસકાર. (જ. ૧૮૯૬)
* 
## તહેવારો અને ઉજવણીઓ 
* 

## બાહ્ય કડીઓ 
* બી.બી.સી.(BBC): આજનો દિવસ 

----

શ્રેણી:માર્ચ
માર્ચ ૧૦

**૧૦ માર્ચ** નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૬૯મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૭૦મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૨૯૬ દિવસ બાકી રહે છે.

## મહત્વની ઘટનાઓ 
* ૧૮૭૬ – એલેક્ઝાન્ડર ગ્રેહામ બેલ દ્વારા ટેલિફોનનું પ્રથમ સફળ પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું.
* ૧૯૨૨ – મહાત્મા ગાંધીની ધરપકડ કરવામાં આવી, તેમના પર રાજદ્રોહનો કેસ ચાલ્યો અને છ વર્ષની જેલની સજા ફટકારવામાં આવી. બે વર્ષ પછી તેમને એપેન્ડિસાઈટિસના ઓપરેશન માટે મુક્ત કરવામાં આવ્યા.
* ૧૯૪૮ – છોટાઉદેપુર રજવાડાએ ભારતીય સંઘમાં ભળી જવા માટે વિલયપત્ર પર હસ્તાક્ષર કર્યા.
* ૧૯૫૯ – તિબેટીયન બળવો: ચીન દ્વારા અપહરણના પ્રયાસના ડરથી, હજારો તિબેટીયનોએ દલાઈ લામાના મહેલને ઘેરી લીધો.
* ૧૯૭૭ – ખગોળશાસ્ત્રીઓ યુરેનસના વલયોની શોધ કરી.

## જન્મ 
* ૧૯૨૦ – નગીનદાસ સંઘવી, અધ્યાપક, લેખક અને કટારલેખક (અ. ૨૦૨૦)
* ૧૯૩૪ – ભૂપેન ખખ્ખર, ભારતીય ચિત્રકાર (અ. ૨૦૦૩)
* ૧૯૪૫ – માધવરાવ સિંધિયા, ભારતીય રાજકારણી (અ. ૨૦૦૧)
* ૧૯૯૬ – પ્રિયંકા ગોસ્વામી, ભારતીય એથ્લેટ 
* ૧૯૯૯ – નિનાદ રાઠવા, ભારતીય ક્રિકેટર
* 
## અવસાન 
* ૧૮૯૭ – સાવિત્રીબાઈ ફુલે, ભારતીય સમાજ સુધારક, શિક્ષણવિદ્ અને કવયિત્રી (જ. ૧૮૩૧)
* ૨૦૧૯ – દક્ષા પટ્ટણી, ગુજરાતી શિક્ષણવિદ્‌ અને લેખિકા (જ. ૧૯૩૮)

## તહેવારો અને ઉજવણીઓ 
* તિબેટીયન વિદ્રોહ દિવસ
* કેન્દ્રીય ઔદ્યોગિક સુરક્ષા દળ (સી. આઈ. એસ. એફ.) સ્થાપના દિન

## બાહ્ય કડીઓ 
* બી.બી.સી.(BBC): આજનો દિવસ 

----

શ્રેણી:માર્ચ
ટેડગાફળિયુ‌ (તા. ઉમરપાડા)

**ટેડગાફળીયુ** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાના ઉમરપાડા તાલુકાનું   ગામ છે. ટેડગાફળીયુ ગામના લોકોના મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું ડુંગરાળ ભૂપૃષ્ઠ ધરાવતું ગામ છે. અહીં મુખ્યત્વે વસાવા, ચૌધરી તેમ જ ગામિત જેવા આદિવાસી જાતિના લોકો રહે છે. ગામના લોકો ડાંગર, જુવાર, વરાઇ,ઘઉં,નાગલી વગેરે ધાન્યોની ખેતી કરે છે. ગામના કેટલાક લોકો જંગલમાંથી પ્રાપ્ત થતી લાકડા સિવાયની વસ્તુઓ(ખોરાક તરીકે વાપરી શકાય તેવી તેમ જ વેચાણ કરી પૈસા મેળવી શકાય તેવી વસ્તુઓ) મેળવી તેના વડે પણ જીવન ગુજારે છે.

શ્રેણી:સુરત જિલ્લો
શ્રેણી:ઉમરપાડા તાલુકો
કપાસ

thumb|250px|પૂર્ણ વિકસિત કપાસ
**કપાસ** એક સપુષ્પીય વનસ્પતિ છે, જેની ખેતીને વૈશ્વિક ગણનામાં રોકડીયો પાક માનવામાં આવે છે. કપાસના છોડનું વૈજ્ઞાનિક નામ *ગોસિપિયમ* (Gossypium) છે. કપાસના છોડ પરથી રૂનું ઉત્પાદન મેળવવામાં આવે છે. આ રૂ ભારતમાં "સફેદ સોનું" તરીકે ઓળખાય છે. ઉષ્ણ કટિબંધમાં આવેલા પ્રદેશો તેમ જ તેની નજીકના વિસ્તારોમાં ખાસ કરીને કપાસ ઉગાડવામાં આવે છે.

ગુજરાત રાજ્યમાં કપાસની ખેતી મધ્ય ગુજરાત, ઉત્તર ગુજરાત તથા સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં મોટા પાયે કરવામાં આવે છે.
  
## કપાસના પ્રકાર 
* લાંબા રેસાવાળો કપાસ
* મધ્યમ લંબાઈના રેસાવાળો કપાસ
* ઓછી લંબાઈના રેસાવાળો કપાસ
* જાડા રેસાવાળો કપાસ

## કપાસ ઉત્પાદન માટે ભૌગોલિક પરિસ્થિતિ 
* તાપમાન - ૨૧° સે.થી ૨૭° સે.
* વરસાદ - ૭૫ સે.મી.થી ૧૦૦ સે.મી.
* જમીન - કાળી જમીન

## કપાસ ઉત્પાદનનું વિશ્વ વિતરણ 
* સંયુક્ત રાજ્ય અમેરિકા
* ચીન
* ભારત

## બાહ્ય કડીઓ 
* કેન્દ્રીય કપાસ સંશોધન કેન્દ્ર, નાગપુર (મહારાષ્ટ્ર, ભારત)નું અધિકૃત વેબસાઇટ 
* જુદા જુદા પ્રકારના કપાસના ભારત દેશમાં રોજીંદા બજાર ભાવ જાણવા માટે 
* કપાસનું ભારતીય તેમ જ વૈશ્વિક પરિદ્દશ્ય 

શ્રેણી:કૃષિ
શ્રેણી:વનસ્પતિ
જવાનપુર (તા. તલોદ)

**જવાનપુર (તા. તલોદ)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા તલોદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. જવાનપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શ્રેણી:તલોદ તાલુકો
રોકડીયો પાક

ખેતીના ક્ષેત્રમાં જે પાકના ઉત્પાદનની બજારમાં ખુબ માંગ હોય તેવા પાક બજારમાં જતાં જ ચપોચપ વેચાઇ જાય છે. ઘણીવાર તો ખેતરમાં જ પણ પાકના ઉત્પાદન માટેનો સોદો થઇ જાય છે. આવા પાકને **રોકડીયો પાક** કહેવામાં આવે છે. રોકડીયો પાક મોટેભાગે મોટા પ્રમાણમાં નફો રળી આપતા હોય છે. કપાસ ભારતનો મહત્વનો રોકડિયો પાક છે. કપાસની ખેતીમાં ભારત સમગ્ર વિશ્વમાં ચીન પછી બીજા ક્રમે છે.

## અન્ય માહિતિ
કેટલાક ઉષ્ણકટિબંધીય અને તેની આસપાસનાં (subtropical) ક્ષેત્રોમાં શણ, કૉફી, કોકો, શેરડી, કેળાં, સંતરા અને કપાસ જેવા પાકોને સામાન્ય રીતે રોકડીયા પાક ગણવામાં આવે છે. શીતકટિબંધના ક્ષેત્રોમાં અનાજના પાકો, તેલીબિયાંના પાકો તેમ જ કેટલાંક ફળો અને શાકભાજી રોકડીયા પાક હોય છે, આ બાબતનું એક ઉદાહરણ સંયુક્ત રાજ્ય અમેરિકા છે, જ્યાં મકાઈ, ઘઉં, સોયાબીન મુખ્ય રોકડીયા પાક રહ્યા છે. તંબાકુ પણ વિશ્વમાં એક ઐતિહાસિક રોકડીયો પાક રહ્યો છે, જો કે વ્યસન વિરોધી ચળવળોના દબાવના કારણે તમાકુની લોકપ્રિયતામાં ઘટાડો થયો છે. જો કે તમાકુથી સૌથી વધુ નફો આજકાલ સરકારોને થઇ રહ્યો છે. મોટાભાગના દેશોની સરકારો તમાકુના ઉત્પાદનો પર ભારે પ્રમાણમાં કરવેરા ઉઘરાવે છે. કોકો, અફીણ અને ગાંજા (કૈનબિસ) અન્ય લોકપ્રિય કાળા બજારમાં વેચાતા રોકડીયા પાક છે, જો કે વ્યસન વિરોધી પ્રચારના કારણે પરિસ્થિતિમાં ફેરફાર થઇ રહેલો જોવા મળે છે.

માં ગાંજાનો પાક સૌથી અધિક મૂલ્યવાન રોકડીયો પાક ગણાય છે.]]

## ગુજરાતના રોકડીયા પાકો 
* મગફળી
* શેરડી
* મરચું
* ચીકુ
* કેળાં
* તમાકુ
* કેરી
* ગુલાબ
* ગલગોટા
* રાગી

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ખેતી
સેકન્ડ

thumbnail|60px|right|આ ફ્લેશલાઈટ દર એક સેકન્ડે ઝબકે છે.
**સેકન્ડ** (આંતરરાષ્ટ્રીય એકમ પ્રણાલી ચિન્હ: **s**), સંક્ષિપ્તઃ **sec.**, એ સમયના એક એકમનું નામ છે, તથા એ સમયનો SI મૂળ એકમ છે.

SI ઉપસર્ગ સેકન્ડ સાથે જોડાઇને પ્રાયઃ એના ઉપ-ભાગો દર્શાવે છે. ઉદા. એક મિલિસેકન્ડ (સેકન્ડનો એક હજારમો ભાગ) અને નેનોસેકન્ડ (સેકન્ડનો એક અબજમો ભાગ). આ પ્રકારના એકમો ક્યારેક ક્યારેક જ ઉપયોગમાં લેવામાં આવે છે.બીજી બાજુ મિનીટ , કલાક , દિવસ જેવા એકમ વધુ વપરાય  છે જે  SI એકમની યાદી માં આવતા નથી. તે ૧૦ ના ગુણાંક થી નહિ પરંતુ ૬૦ કે ૨૪ ના ગુણાંક થી બને છે. 

## આંતરરાષ્ટ્રીય સેકન્ડ 
આંતરરાષ્ટ્રીય એકમ પ્રણાલીના અન્તર્ગત, સેકન્ડની વર્તમાન પરિભાષા આ મુજબ છે: 
 આ પરિભાષા સીઝીયમ નામના પરમાણુની વિરામ અવસ્થામાં શૂન્ય કૈલ્વિન તાપમાન પર બનાવવામાં આવેલી છે. વિરામ અથવા આધાર અવસ્થા શૂન્ય ચુમ્બકીય ક્ષેત્રમાં પરિભાષિત છે.  
સેકન્ડનું આંતરરાષ્ટ્રીય માનક ચિન્હ **s** છે.

## સમયના અન્ય એકમો સાથે તુલના 
૧ આંતરરાષ્ટ્રીય સેકન્ડ બરાબર થાય છે:

* ૧/૬૦   મિનિટ
* ૧/૩,૬૦૦   કલાક
* ૧/૮૬,૪૦૦   દીવસ 
* ૧/૩૧,૫૫૭,૬૦૦   વર્ષ 

## ઐતિહાસિક ઉદગમ 
અનુવાદ હેતુ સામગ્રી અહીં ઉપલબ્ધ છે.  

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* Official BIPM definition of the second
* Seconds and leap seconds by the USNO
* The leap second: its history and possible future

શ્રેણી:સમય
શ્રેણી:માપ
શ્રેણી:એકમ
શ્રેણી:ગણિત
શ્રેણી:વિજ્ઞાન
વાસંગદેવી

વડનગરા નાગરોમાં જેમની અટક 'જોષીપુરા' છે તેમનાં કુળદેવી **વાસંગદેવી** છે. વાસંગદેવીનું મંદિર ગુજરાત રાજ્યના જૂનાગઢ જિલ્લામાં આવેલ કેશોદ તાલુકાના બાલાગામ નામના ગામથી પૂર્વ દિશામાં આશરે દોઢેક કિ. મી. દૂર આવેલ છે.

શ્રેણી:કેશોદ તાલુકો
શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
શ્રેણી:દેવી દેવતા
પુંસરી (તા. તલોદ)

**પુંસરી** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા તલોદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામનો વિકાસ નૈરોબીથી આવેલી સમિતિ દ્વારા વખાણાયો હતો અને તેને કેન્યાના ગામડાંઓમાં અજમાવાઇ રહ્યો છે.

## વસતી 
૨૦૧૧ની વસતી ગણતરી પ્રમાણે ગામની વસતી ૫૫૦૦ની હતી. જૂન ૨૦૧૨ મુજબ આ ગામની વસતી આશરે ૬૦૦૦ છે.

## વિકાસ 
ગામમાં વીજળી માટે ૬૬ કેવી સબ-સ્ટેશન આવેલું છે. ગામના સરપંચ ગામના લોકો માટે અમર્યાદ ઇન્ટરનેટની સુવિધાઓ પંચાયતના કાર્યાલય માટેના હેતુથી પૂરી પાડવાનો ધ્યેય ધરાવે છે.

ગામમાં પરિવહન માટે નાની બસો વાપરવામાં આવે છે. દૂધ આપવા-લેવા જતી સ્ત્રીઓ માટે પંચાયતે *અટલ એક્સપ્રેસ* નામની સુવિધા ઉભી કરી છે.

આ યોજનાઓનો કુલ ખર્ચો આશરે  થયો હતો અને રાજ્ય અને કેન્દ્ર સરકારે આ માટે નાણાં પૂરા પાડ્યા હતા. આ માટે ગામના સરપંચ હિમાંશુ નરેન્દ્રભાઇ પટેલને શ્રેષ્ઠ ગ્રામ સભા પુરસ્કાર આપવામાં આવ્યો હતો પુંસરીમાં શિક્ષણ છોડી જવાનો દર લગભગ શૂન્ય છે. ૨૦૧૧માં ગુજરાત સરકાર દ્વારા વાર્ષિક યોજાતા શિક્ષણ કાર્યક્રમ ગુણોત્સવ દરમિયાન ગામને B+ ગુણ મળ્યા હતા. જે ગામના લોકોને પીવાનું સ્વચ્છ પાણી પૂરું પાડે છે. લગ્ન અને અન્ય પ્રસંગોએ પાણીના ટેન્કરનું આયોજન કરવામાં આવે છે. પીવાનું પાણી બધાં લોકો માટે પ્રાપ્ત છે. ગામમાં યોગ્ય જળ નિકાલ અને ગટર વ્યવસ્થા છે, જે સંપૂર્ણ રીતે જમીનની અંદર છે.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:તલોદ તાલુકો
જેટ વિમાન

thumb|250px|અમેરીકાની વાયુ સેનાનાં લડાકૂ જેટ વિમાન
**જેટ વિમાન** જેટ એંન્જિન વડે ચાલતું એક પ્રકારનું વાયુયાન છે. જેટ વિમાન પ્રોપેલર (પંખા) ચાલિત વિમાનો કરતાં વધુ તેજ ગતિથી અને વધારે ઊઁચાઈ સુધી ઉડી શકે છે. જેટ વિમાનની આ ક્ષમતાઓના કારણે આધુનિક યુગમાં એનો ખુબ જ પ્રચાર પ્રસાર થયો. સૈન્યમાં વપરાતાં વિમાનો મુખ્યત્વે જેટ વિમાનો જ હોય છે, કારણ કે આ પ્રકારના વિમાન તીવ્ર ગતિથી ઉડવાની તેમ જ તીવ્ર કોણ પર વળીને શત્રુ પર આક્રમણ કરવાની ક્ષમતા હોય છે. આ પ્રકારના વિમાનના એન્જિનની કાર્યક્ષમતા પ્રોપેલર એંન્જિન કરતાં વધુ સારી હોય છે. આ કારણસર જેટ વિમાનને લાંબા અંતર સુધી ઉડાન ભરવાને માટે ઉપયુક્ત માનવામાં આવ્યું છે અને વર્તમાન સમયમાં આ વિમાન યાત્રીઓ તેમ જ માલ-સામાનને લાંબા અંતર સુધી લઇ જવા માટેનું સર્વોત્તમ સાધન માનવામાં આવે છે.

જેટ વિમાનના એક કક્ષમાં ઈંધણ રાખવામાં આવે છે. જ્યારે વિમાન ચાલવાનો પ્રારંભ કરે છે, ત્યારે વિમાનના છેડા પર બનેલા છિદ્રમાંથી બહારની હવા એંન્જિનમાં પ્રવેશ કરે છે. આ હવામાંના ઓક્સીજન સાથે મળીને ઈઁધણનું ભારે દબાણમાં દહન થાય છે. દહન થવાને કારણે ઉત્પન્ન થતા વાયુનું દબાણ ખુબ જ અધિક હોય છે. આ વાયુ ભેગો થઇને પાછળની તરફ આવેલા જેટમાંથી તીવ્ર વેગથી બાહર નિકળે છે. જો કે વાયુનું દ્રવ્યમાન બહુ ઓછું હોય છે પરંતુ તીવ્ર વેગના કારણે સંવેગ અને પ્રતિક્રિયા બળ ખુબ જ અધિક હોય છે. આ કારણે જેટ વિમાન આગળની તરફ તીવ્ર વેગથી ગતિમાન હોય છે.  જેટ વિમાનમાં હવા બહારના વાતાવરણમાંથી લેવામાં આવતી હોય છે, આ કારણસર શૂન્યવકાશવાળી જગ્યાઓ પર જેટ વિમાન ઉડી શકતું નથી.

## ચિત્ર દર્શન 

ચિત્ર:Ohain_USAF_He_178_page61.jpg| હેંકેલ હે ૧૭૮, વિશ્વનું પહેલું ટર્બો જેટ વાયુ યાન
ચિત્ર:Lockheed_SR-71_Blackbird.jpg|SR-71 બ્લેકબર્ડ, વિશ્વનું સૌથી તેજ ગતિથી ઉડતું લડાકૂ જેટ વાયુ યાન

ચિત્ર:Sukhoi_SU-30MKI.jpg|ભારતીય વાયુસેનાનું લડાકૂ જેટ વિમાન, સુખોઈ

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:વિમાન
શ્રેણી:વાહન
શ્રેણી:યાંત્રિક ઉપકરણ
અરનાથ

**અરનાથજી દેવ** જૈન ધર્મના અઢારમા તીર્થંકર (અવસર્પિણી કાળ) હતા. તેઓ સિદ્ધ (જેમણે આઠ કર્મોનો ક્ષય કર્યો છે) બન્યા હતા.

## નોંધ 
## સંદર્ભ 
* 

## બાહ્ય કડીઓ 
* 
* અરનાથજી દેવ વિશે માહિતી

શ્રેણી:દેવી દેવતા
શ્રેણી:જૈન ધર્મ
શ્રેણી:વર્તમાન ચોવીસીના તીર્થંકરો
શ્રેણી:તીર્થંકર
અરિહંત

**અરિહંત**નો અર્થ થાય છે: અરિ = શત્રુ, હંત= હણનાર.

## વ્યાખ્યા 
આ શબ્દની વ્યાખ્યા જૈન મત અનુસાર: જેમણે દ્રવ્યથી ૧. જ્ઞાનાવરણીય, ૨. દર્શનાવરણીય, ૩. મોહનીય, અને ૪. અંતરાય; આ ચાર ધાતી કર્મનો નાશ કર્યો છે; એવા સદેહી, સર્વજ્ઞ, વીતરાગ પ્રભુ.

## ભેદ 
અરિહંતના બે ભેદ બતાવાયા છે: ૧. તીર્થંકર ૨. સામાન્ય કેવળી ભગવાન.

## અરિહંતના ગુણો 
જૈન દર્શન અરિહંતના ૧૨ ગુણ વર્ણવે છે:
# અનંત જ્ઞાન
# અનંત દર્શન
# અનંત ચારિત્ર
# અનંત  તપ
# અનંત બળવીર્ય
# અનંત ક્ષાયક સમ્યક્ત્વ
# વજ્રઋષભ નારાચ સંહનન
# સમચતુરસ્ત્ર સંસ્થાન
# ચોત્રીસ અતિશય
# પાંત્રીસ વાણીના ગુણો
# એક હજાર આઠ ઉત્તમ લક્ષણ
# ચોસઠ ઈન્દ્રોના પૂજનીય

શ્રેણી:ધર્મ
શ્રેણી:દેવી દેવતા
શ્રેણી:જૈન ધર્મ
શ્રેણી:તીર્થંકર
સિદ્ધ

**સિદ્ધ** એટલે જેમના સર્વે કાર્યો પૂરા થઈ ગયાં છે. 

## વ્યાખ્યા
જૈન ધર્મ અનુસાર સિદ્ધોની વ્યાખ્યા : ઘાતી અને અઘાતી બંને પ્રકારના કર્મ અર્થાત આઠેય પ્રકારના કર્મોનો નાશ કરીને લોકના અગ્રભાગે મોક્ષસ્થાનમાં બિરાજમાન છે તેમને સિદ્ધ કહેવાય છે.

શ્રેણી:ધર્મ
શ્રેણી:દેવી દેવતા
શ્રેણી:જૈન ધર્મ
શ્રેણી:તીર્થંકર
આચાર્ય

**આચાર્ય** એટલે મુખ્ય માર્ગદર્શક. જે આચાર ઘડે તે આચાર્ય.

## વ્યાખ્યા
જૈન ધર્મ અનુસાર નવકાર મંત્રમાં આવતાં આચાર્યની વ્યાખ્યા : સાધુ, સાધ્વી, શ્રાવક , શ્રાવિકા રૂપ ચતુર્વિધ સંઘનું નેતૃત્વ કરત હોય; પોતે (૧) જ્ઞાનાચાર (૨) દર્શનાચાર (૩) ચારિત્રાચાર (૪) તપાચાર અને (૫) વીર્યાચારનું પાલન કરતાં હોય અને અન્યોને આચાર પાલનની પ્રેરણા આપનારને આચાર્ય મહારાજ  કહે છે.

શ્રેણી:ધર્મ
શ્રેણી:દેવી દેવતા
શ્રેણી:જૈન ધર્મ

શ્રેણી:સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાય
સાધુ

**સાધુ** એટલે સાધક. 

## વ્યાખ્યા
જૈન દર્શન અનુસાર સાધુની વ્યાખ્યા : વૈરાગ્ય ભાવને પ્રાપ્ત કરી , સળગતાં સંસારનો ત્યાગ કરી, દીક્ષા અંગીકાર કરીએને અરિહંત ભગવાનનેએ આજ્ઞા અનુસાર "અતહિયટ્ઠયાએ" - એકાંત આત્માના હિત માટે પાંચ મહાવ્રત, પાંચ સમિતિ, ત્રણ ગુપ્તિ આદિ શ્રમણ ધર્મનું પાલન કરનારને સાધુ (નારી:સાધ્વી) કહે છે.

શ્રેણી:ધર્મ
શ્રેણી:જૈન ધર્મ
ઉપાધ્યાય

**ઉપાધ્યાય** એટલે કે ઉપાધિ ટાળી સમાધિ આપનાર.

## વ્યાખ્યા
જૈન દર્શન અનુસાર ઉપાધ્યાયની વ્યાખ્યા : જે સ્વયં આગમ=સિદ્ધાંતને ભણે અને બીજાને ભણાવે, તેમજ શંકાઓનું સમાધાન કરે,ઉપાધિ ટાળી સમાધિ આપે તેમને ઉપાધ્યાય કહે છે. 
શ્રેણી:ધર્મ
શ્રેણી:જૈન ધર્મ
આગિયા (તા. ખેડબ્રહ્મા)

**આગિયા** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા અને અરવલ્લી પર્વતમાળાના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ખેડબ્રહ્મા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આગિયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શ્રેણી:ખેડબ્રહ્મા તાલુકો
મહાકાળેશ્વર જ્યોતિર્લિંગ

thumb|right|250px|મહાકાલ મંદિર, ઉજ્જૈન
**મહાકાળેશ્વર મંદિર** ભારત દેશમાં આવેલાં બાર જ્યોતિર્લિંગો પૈકીનું એક છે. આ જ્યોતિર્લિંગ મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યના ઉજ્જૈન નગરમાં આવેલું, મહાકાળેશ્વર ભગવાનનું મુખ્ય મંદિર છે. પુરાણો, મહાભારત અને કાલિદાસ જેવા મહાકવિઓની રચનાઓમાં આ મંદિરનું મનોહર વર્ણન મળી આવે છે. સ્વયંભૂ, ભવ્ય અને દક્ષિણમુખી હોવાને કારણે મહાકાળેશ્વર મહાદેવની અત્યંત પુણ્યદાયી મહત્તા રહેલી છે. આ જ્યોતિર્લિંગનાં દર્શન માત્રથી જ મોક્ષની પ્રાપ્તિ થઇ જાય છે એવી માન્યતા છે. મહાકવિ કાલિદાસે તેમના સુપ્રસિદ્ધ કાવ્યગ્રંથ મેઘદૂતમાં ઉજ્જયિની નગરનું વર્ણન કરતી વેળા આ મંદિરનો ઉલ્લેખ કર્યો છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* મહાકાળેશ્વર મંદિરની અધિકૃત વેબસાઇટ 
* અમર ઉજાલા  પર મહાકાળેશ્વર.

શ્રેણી:જ્યોતિર્લિંગ
સંભવનાથ

**સંભવનાથ** જૈન ધર્મના વર્તમાન ચોવીશીના ત્રીજા તીર્થંકર છે (અવસર્પિણી કાળ) જૈન ધર્મના શાસ્ત્રોમાં જણાવ્યા અનુસાર, તેઓ સિદ્ધ (જેમણે આઠ કર્મોનો ક્ષય કર્યો છે.) બન્યા હતા.

सम्भवनाथ.jpg|તીર્થંકર સંભવનાથની છબી, ગુર્જરી મહલ આર્કિઓલોજીકલ મ્યુઝિયમ
Lord Sumatinath and Lord Sambhavnath at Ranthambore - 2009.jpg|સુમતિનાથ અને સભંવનાથ, રણથંભોર કિલ્લા ખાતે
Sambhabnath Temple, Madhuban.jpg|સભંવનાથ મંદિર, મધુબન
File:Shobhnath temple (5703632908).jpg|શ્રાવસ્તીનું ખંડિત શોભનાથ મંદિર, જે સંભવનાથનું જન્મસ્થળ મનાય છે

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:વર્તમાન ચોવીસીના તીર્થંકરો