open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ઝોરાવર ચંદ બક્ષી

લેફ્ટનન્ટ જનરલ **ઝોરાવર ચંદ બક્ષી**(૨૧ ઓક્ટોબર ૧૯૨૧ – ૨૪ મે ૨૦૧૮), પીવીએસએમ, એમવીસી, વીઆરસી, વીએસએમ એ ભારતીય ભૂમિસેનાના એક સેવાનિવૃત્ત અધિકારી છે. તેઓ ૧૯૬૫નું ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધ દરમિયાન ઓપરેશન અબ્લેઝની કાર્યવાહી માટે જાણીતા છે. તેઓને ભારતના સૌથી 'પુરસ્કૃત જનરલ' ગણવામાં આવે છે.

## પરિવાર અને શરુઆતનું જીવન 
બક્ષીના પિતા બહાદુર બક્ષી લાલ ચંદ લૌ એ અંગ્રેજ ભારતીય સેનાના એક સન્માનિત સૈનિક હતા. તેમને ઓર્ડર ઓફ બ્રિટિશ ઇન્ડિયા એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. તેમનો પરિવાર ગુલ્યાના, તાલુકો ગુજરાખાન, રાવલપિંડી જિલ્લાનો નિવાસી હતો. સ્વતંત્રતા સમયે તેમનો પરિવાર ભારત ખાતે સ્થળાંતર કરી અને આવ્યો હતો. તેમણે સ્નાતકની પદવી સ્વતંત્રતા પહેલાં ગોર્ડન કૉલેજ, રાવલપિંડી ખાતેથી ૧૯૪૨માં મેળવી હતી.

## સૈન્ય કારકિર્દી 
૧૯૪૩માં તેઓ ભારતીય ભૂમિસેનાની બલોચ રેજિમેન્ટમાં નિયુક્ત કરાયા. તેમણે સૌપ્રથમ લડાઈ બીજું વિશ્વ યુદ્ધ દરમિયાન જાપાન સામે બર્મા મોરચા પર લડી અને તેમાં તેમને જાપાની કિલ્લેબંધી પર કબ્જો મેળવવા માટે નોંધપાત્ર કાર્યવાહીનો પુરસ્કાર અપાયો. બર્માને જાપાનના કબ્જામાંથી મુક્ત કર્યા બાદ તેમણે મલેશિયા પરથી જાપાની કબ્જાને હટાવવાની કાર્યવાહીમાં ભાગ લીધો અને તેમના ઉત્કૃષ્ટ પ્રદર્શનને કારણે તેમણે ઝડપી બઢતી આપી અને મેજરનો હોદ્દો આપવામાં આવ્યો.

૧૯૪૭માં ભારતના ભાગલા સમયે તેમને ભારતીય ભૂમિસેનાની ૫ ગુરખા રાઇફલ્સમાં નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા. ૧૯૪૭નું ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધ દરમિયાન તેમને વીરતા દર્શાવવા માટે જુલાઈ ૧૯૪૮માં વીર ચક્ર (પુરસ્કાર) એનાયત કરવામાં આવ્યો. તેમને ત્યારબાદ તુરંત જ મેકગ્રેગોર ચંદ્રક પણ એનાયત કરવામાં આવ્યો. ૧૯૬૫નું ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધ દરમિયાન તેઓ પાકિસ્તાનીઓ પાસેથી હાજી પીર ઘાટ કબ્જે કરવામાં મુખ્ય ભૂમિકામાં હતા અને આ કાર્યવાહી માટે તેમને મહાવીર ચક્ર (પુરસ્કાર) એનાયત કરવામાં આવ્યો. ૧૯૬૦ના દાયકામાં તેમના નેતૃત્વ હેઠળ કોંગોમાં કટાંગા પ્રાંતમાં વિદ્રોહ દાબવા માટે સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘની કાર્યવાહીમાં પલટણ નિયુક્ત કરવામાં આવી. આ કાર્યવાહી માટે તેઓને વિશિષ્ઠ સેવા ચંદ્રક એનાયત કરાયો. તેમણે ઉત્તર-પૂર્વ ભારતમાં આતંકવાદ વિરુદ્ધ કાર્યવાહીમાં પણ યોગદાન આપ્યું છે. ૧૯૭૧નું ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધ દરમિયાન તેઓએ હાલમાં *ચિકન-નેક* તરીકે ઓળખાતા વિસ્તારમાં મહત્વના દુશ્મન ઠેકાણાંઓ પર કબ્જો મેળવ્યો અને તેને માટે તેમને પરમ વિશિષ્ટ સેવા ચંદ્રક એનાયત થયો. તેઓ ભારતીય સેનામાં *ઝોરુ*ના હુલામણા નામ વડે ઓળખવામાં આવે છે.

## આ પણ જુઓ 
* ઓપરેશન જિબ્રાલ્ટર

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:મહાવીર ચક્ર વિજેતા
શ્રેણી:વીર ચક્ર વિજેતા
શ્રેણી:૨૦૧૮માં મૃત્યુ
શ્રેણી:૧૯૨૧માં જન્મ
બીજું આંગ્લ-મરાઠા યુદ્ધ

**બીજું આંગ્લ-મરાઠા યુદ્ધ** એ ભારતમાં અંગ્રેજ ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપની અને મરાઠા સામ્રાજ્ય વચ્ચે લડાયેલ બીજું યુદ્ધ હતું.

## પૃષ્ઠભૂમિ 
પ્રથમ આંગ્લ-મરાઠા યુદ્ધ દરમિયાન અંગ્રેજોએ 'ભાગેડુ' પેશ્વા રઘુનાથરાવનો પક્ષ લીધો હતો અને પાછળથી તેના પુત્ર બાજીરાવ બીજાને સહાય કરવી ચાલુ રાખી હતી. પુત્ર તેના પિતા જેટલો બહાદુર નહોતો પરંતુ તે કાવતરાં અને ષડયંત્રો રચવામાં માહેર હતો. વધુમાં, તેના ક્રુર સ્વભાવને કારણે બાજી રાવ બીજાએ મલ્હાર રાવ હોલકરના સંબંધીની હત્યા કરી અને તેમની દુશ્મની વહોરી લીધી હતી. મરાઠા સૈન્યને મોટા પ્રમાણમાં નુક્શાન વેઠવું પડ્યું હતું.

## નિષ્કર્ષ 
ડિસેમ્બર ૧૭, ૧૮૦૩ના રોજ નાગપુરના રાઘોજી બીજા ભોંસલે એ ઓરિસ્સા ખાતે અડગાંવની લડાઈ બાદ દેવગાંવની સંધિ પર હસ્તાક્ષર કર્યા અને કટ્ટકનો પ્રદેશ (જેમાં મુઘલબંદી, ઓડિશાનો તટપ્રદેશ, ગરજત, બાલાસોરનું બંદર, મિદનાપુર જિલ્લો, પશ્ચિમ બંગાળનો સમાવેશ થતો હતો) જતો કરવો પડ્યો.

ડિસેમ્બર ૩૦, ૧૮૦૩ના રોજ દૌલત સિંધિયાએ અસાયેની લડાઈ અને લાસવારીની લડાઈ બાદ સુરજી-અંજનાગાંવની સંધિ પર હસ્તાક્ષર કર્યા અને રોહતક, ગુડગાંવ, ગંગા-યમુનાનો મેદાનપ્રદેશ, દિલ્હી, આગ્રા, બુંદેલખંડ, ભરુચ, ગુજરાતના કેટલાક જિલ્લાઓ અને અહમદનગરનો કિલ્લો જતો કરવો પડ્યો.

અંગ્રેજોએ એપ્રિલ ૬, ૧૮૦૪ના રોજ યશવંતરાવ હોલકર સાથે સંઘર્ષની શરુઆત કરી. ડિસેમ્બર ૨૪, ૧૮૦૫ના રોજ હોલકરને રાજઘાટની સંધિ પર હસ્તાક્ષર કરવા ફરજ પડી અને ટોંક, રામપુરા અને બુંદી જતા કરવા પડ્યા.

## માધ્યમોમાં 
જી. એ. હેન્ટી દ્વારા સર્જિત પુસ્તક *એટ ધ પોઇન્ટ ઓફ ધ બેયોનેટ: અ ટેલ ઓફ ધ મરાઠા વોર* કાલ્પનિક ઈતિહાસ દ્વારા યુદ્ધનું વર્ણન કરે છે.

## આ પણ જુઓ 
* ત્રીજું આંગ્લ-મરાઠા યુદ્ધ

## સંદર્ભ 
## પૂરક વાચન 
* 

શ્રેણી:ગુજરાતનો ઇતિહાસ
શ્રેણી:મરાઠા સામ્રાજ્ય
આંબલિયારા રજવાડું

**આંબલિયારા રજવાડું** ચૌહાણ રાજપૂત રાજવંશનું રજવાડું હતું, જે બ્રિટિશ રાજ દરમિયાન બોમ્બે પ્રેસિડેન્સીની મહી કાંઠા એજન્સી હેઠળ આવતું હતું. હાલમાં તે વિસ્તાર ગુજરાતના અરવલ્લી જિલ્લાના બાયડ તાલુકાના આંબલિયારા ગામમાં છે.

## ઇતિહાસ 
આંબલિયારા રજવાડાની સ્થાપના ઇ.સ. ૧૬૧૯ની આસપાસ ઠાકોર સાહેબ કૃષ્ણદાસજી દ્વારા કરવામાં આવી હતી, જેઓ જાલોરની રાણી પોપદેવીના વંશજ હતા. રાજ્યના શાસકો સોનગરા ચૌહાણ રાજપૂત કુળના હતા.

૧૦ જુલાઇ ૧૯૪૩ના રોજ આંબલિયારા રાજ્ય બરોડા રજવાડા સાથે જોડાણની સંધિ વડે ભળી ગયું હતું. ૧ મે ૧૯૪૯ના રોજ બરોડા રાજ્યે ભારતીય સંઘમાં ભળી જવા સંધિ કરી હતી. આંબલિયારા રજવાડાને ૨૬,૦૦૦ રૂપિયાનું સાલિયાણું ચૂકવવામાં આવતું હતું.

રજવાડા દ્વારા એક પૈસાની ચલણી નોટ જારી કરવામાં આવી હતી. તે તારીખ વગરની છે અને અત્યંત દુર્લભ છે.

## શાસકો 
આંબલિયારા રજવાડાના શાસકો 'ઠાકોર સાહેબ શ્રી માન' તરીકે ઓળખાતા હતા.

### ઠાકોર 
* ૧૬૧૯ – ૧૬૬૩ કૃષ્ણદાસજી
* ૧૬૬૩ – ૧૬૮૯ સબલસિંહજી 
* ૧૬૮૯ – ૧૭૨૪ રૂપસિંહજી 
* ૧૭૨૪ – ૧૭૭૩ મોંઘાજી
* ૧૭૭૩ – ૧૭૯૬ ભાલસિંહજી
* ૧૭૯૬ – ૧૮૧૪ ભાથીજી (મૃત્યુ ૧૮૧૪) 
* ૧૮૧૪ – ૧૮૩૮ નથુસિંહજી (જન્મ ૧૭૯૯ – મૃત્યુ ૧૮૩૮) 
* ૧૮૩૮ – ૧૮૭૬ અમરસિંહજી (જન્મ ૧૮૩૮ – મૃત્યુ ૧૮૭૬) 
* ૧૮૩૮ – ૧૮૫૮ .... - કારભારીઓ
* ૨૩ એપ્રિલ ૧૮૭૬ – ૭ માર્ચ ૧૯૦૮ ઝાલમસિંહજી અમરસિંહજી (જન્મ ૧૮૬૦ – મૃત્યુ ૧૯૦૮) 
* ૨૨ સપ્ટેમ્બર ૧૮૯૫ તખતસિંહજી ઝાલમસિંહજી રાજગાદી નો સ્વીકાર ન કર્યો અને રાજગાદી કેસરીસિંહજી ને સોંપી
* ૭ માર્ચ ૧૯૦૮ – ૧૯૪૭ કેસરીસિંહજી ઝાલમસિંહજી (જન્મ ૧૮૮૭ – મૃત્યુ ૧૯૬૩)

## જોવાલાયક સ્થળો 
ઠાકોર સાહેબ કેસરીસિંહજી ઝાલમસિંહજી ચૌહાણ દ્વારા માઝમ નદીના કિનારે બંધાવેલું નિલકંઠ મહાદેવનું મંદિર અહીં આવેલું છે, જેમાં દરબાર ખંડથી મંદિર સુધી જતો ગુપ્ત રસ્તો આવેલો છે. અહીં એક જૂની કબર અને જૂના શહેરના ખંડેરો પણ જોવા મળે છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:અરવલ્લી જિલ્લો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં રજવાડાં
નેહા મેહતા

**નેહા મહેતા** (જન્મ ૧ એપ્રિલ, ૧૯૭૮) એક ભારતીય ટેલિવિઝન અભિનેત્રી છે. તેણી ભારતમાં સૌથી લાંબા સમયથી ચાલતી હાસ્યપ્રધાન ટીવી ધારાવાહિક શ્રેણી *તારક મહેતા કા ઉલ્ટા ચશ્મા* માટે જાણીતા છે. તેણી આ ધારાવાહિકમાં અંજલિ તારક મહેતા તરીકે ભૂમિકા અદા કરી હતી. તેણી સ્ટાર પ્લસ ટીવી ચેનલ પર દર્શાવાયેલ ધારાવાહિક *ભાભી* માં શીર્ષક ભૂમિકા અદા કરી હતી. જેમાં તેણીએ સરોજનું પાત્ર નિભાવી ભારતીય ટેલિવિઝનની લોકપ્રિય અભિનેત્રી બની હતી.

## વ્યક્તિગત જીવન 
નેહા મહેતાનો જન્મ ભાવનગર, ગુજરાત ખાતે થયો હતો. તેણીનું વતન પાટણ, ગુજરાત ખાતે છે. તેણી જન્મ પછી વડોદરા અને અમદાવાદ ખાતે આવી હતી. તેણીનું કુટુંબ ગુજરાતી સાહિત્યક્ષેત્રમાં ઊંડા મૂળ ધરાવે છે અને તેણી પોતે પણ એક ગુજરાતી વક્તા છે. તેણીના પિતા એક લોકપ્રિય લેખક અને તેમની પ્રેરણા થકી તેણી એક અભિનેત્રી બની છે. તેણી ભારતીય શાસ્ત્રીય નૃત્ય માટેની માસ્ટર્સ ઇન પર્ફોર્મિંગ આર્ટ્સ (MPA) ડિગ્રી ધરાવે છે અને ગાયક અને નાટક માટેનો ડિપ્લોમા ધરાવે છે.

## કારકિર્દી 
અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યા બાદ નેહા મેહતા ભગવતી પ્રોડક્શન દિલ્હીના *સ્ટાર મલ્ટી હંટ શો*ના ઓડિશન કાર્યક્રમમાં આખા ગુજરાતમાંથી પસંદગી પામી હતી અને તેણી મુંબઈ ખાતે આવી હતી. મુંબઈ પહોંચી તેણીને થિયેટરોની ઓફર મળવા લાગી. તેણીએ 'તુ હી મેરા મૌસમ', 'હૃદય-ત્રિપુટી', 'પ્રતિબિંબ કા પરછાઈ', 'મસ્તી મજે કી લાઈફ' જેવાં અનેક નાટકોમાં કામ કર્યું. ત્યાર પછી તેણીએ હિંદી અને ગુજરાતી ટીવી માટે કામ શરુ કર્યું. તેણીએ 'પ્રેમ એક પૂજા', 'જન્મો-જનમ', 'બેટર હાફ' જેવાં ગુજરાતી ચલચિત્રોમાં પણ કામ કર્યું.

નેહા મહેતાએ ગુજરાતી રંગભૂમિ માટે ઘણા વર્ષો કર્યું છે. તેણીએ ભારતીય ટેલિવિઝન કારકિર્દી વર્ષ ૨૦૦૧માં ઝી ટીવી ચેનલની ધારાવાહિક શ્રેણી *ડોલર બહુ* થી શરૂ કરી હતી. ૨૦૦૨ થી ૨૦૦૮ના સમયમાં તેણીએ સ્ટાર પ્લસ ટીવીની ધારાવાહિક શ્રેણી *ભાભી* માટે મુખ્ય ભુમિકા નિભાવી હતી, જે ભારતની ચોથા ક્રમની સૌથી લાંબી ચાલેલી ટીવી ધારાવાહિક શ્રેણી છે. આ ઉપરાંત તેણીએ તેલુગુ ફિલ્મ *ધમ* માટે પણ કામ કર્યું છે, જેમાં તેણીની મુખ્ય ભૂમિકા છે.

જુલાઈ ૨૮, ૨૦૦૮ થી, તેણી સબ ટીવીની ટેલિવિઝન શ્રેણી *તારક મહેતા કા ઉલ્ટા ચશ્મા*માં અંજલિ તારક મહેતા તરીકે ભૂમિકા ભજવી રહી છે, જે હાલમાં સૌથી લાંબી ટેલિવિઝન ધારાવાહિક શ્રેણી છે. અંજલિ મહેતા આ શ્રેણીમાં સૂત્રધાર અને મુખ્ય પાત્ર એવા તારક મહેતાની પત્ની છે. તેણીનું પાત્ર એક યુવાન, વ્યવહારુ અને આધુનિક મહિલા તરીકેનું છે. તેણી એક આહારશાસ્ત્રી છે અને તેના પતિ તારક મહેતાના ખોરાકનું બરાબર નિયંત્રણ કરે છે.

તેણીએ સબ ટીવીના કાર્યક્રમ *વાહ! વાહ! ક્યા બાત હૈ! નું* ૨૦૧૨-૨૦૧૩ દરમિયાન શૈલેષ લોઢિયા સાથે સંચાલન કર્યું હતું.

## ટેલિવિઝન 
## ફિલ્મોગ્રાફી 
### ફિલ્મ 
## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* 

શ્રેણી:જીવિત લોકો
શ્રેણી:અભિનેત્રી
શ્રેણી:ગુજરાતી અભિનેત્રી
શ્રેણી:ગુજરાતી રંગભૂમિ
શ્રેણી:૧૯૭૮માં જન્મ
રાજેશ સિંઘ અધિકારી

મેજર રાજેશ સિંઘ અધિકારી, એમવીસી (૨૫ ડિસેમ્બર ૧૯૭૦-૩૦ મે ૧૯૯૯) એ કારગિલ યુદ્ધમાં શહીદ થનાર ભારતીય ભૂમિસેનાના અધિકારી હતા. તેમને લડાઈ દરમિયાન વીરતા દર્શાવવા માટે મહાવીર ચક્ર (પુરસ્કાર) મૃત્યુપર્યંત એનાયત કરાયું હતું.

## શરુઆતનું જીવન 
અધિકારીનો ઉછેર ઉત્તર ભારતના પર્યટન સ્થળ નૈનિતાલ ખાતે થયો હતો. તેમણે શાળાકીય અભ્યાશ ૧૯૮૭માં સેંટ સ્ટીફન્સ કૉલેજ ખાતેથી પ્રાપ્ત કર્યો હતો અને વિજ્ઞાન વિષયમાં સ્નાતકની પદવી ૧૯૯૨માં કુમાઉં વિશ્વવિદ્યાલય ખાતેથી મેળવી હતી.

## કારકિર્દી 
તેમણે સૈન્ય તાલીમ ભારતીય સૈન્ય અકાદમિ, દહેરાદુન ખાતેથી પ્રાપ્ત કરી. તેઓ ૧૧ ડિસેમ્બર ૧૯૯૩ના રોજ ભારતીય ભૂમિસેનામાં અધિકારી તરીકે નિયુક્ત થયા. તેમને ૨જી પલટણ, યાંત્રિક પાયદળ રેજિમેન્ટમાં ફરજ પર મુકાયા હતા. કારગિલ યુદ્ધ સમયે તેમને ૧૮મી પલટણ ધ ગ્રેનેડિયર્સમાં નિયુક્ત કરાયા હતા.

## યુદ્ધ દરમિયાન 
પાકિસ્તાની સેનાની મદદ વડે ઘૂસણખોરો ભારતના જમ્મુ અને કાશ્મીરના કારગિલ વિસ્તારમાં આવી જતાં તે વિસ્તારમાં યુદ્ધ ફાટી નીકળ્યું. ભારતીય ભૂમિસેનાને તે ઘૂસણખોરોને મારી હટાવવા આદેશ મળ્યો. મેજર અધિકારી તેમની પલટણ સાથે દ્રાસ વિસ્તારમાં નિયુક્ત હતા. તેઓ તોલોલિંગની લડાઈ દરમિયાન શહીદ થયા.

૩૦ મે ૧૯૯૯ના રોજ ૧૮મી ગ્રેનેડિયર્સને તોલોલિંગ પહાડ કબ્જે કરવા આદેશ અપાયો, મેજર અધિકારીની ટુકડીને કાર્યવાહીની શરુઆતમાં પાકિસ્તાનની આગળ પડતી કિલ્લેબંધી ધરાવતી ચોકીઓ પર કબ્જો મેળવી અને બાકીની પલટણ માટે પહાડ કબ્જે કરવા રસ્તો ખોલવા આદેશ મળ્યો. આ બરફાચ્છાદિત સ્થળ ૧૫,૦૦૦ ફીટની ઉંચાઈ પર હતું. મેજર અધિકારી તેમની ટુકડીનું નેતૃત્વ આગળ રહી અને કરી રહ્યા હતા. તેમના પર લક્ષ્યાંક તરફ આગળ વધતાં બે પાકિસ્તાની બંકરોમાંથી મશીનગન વડે ગોળીબાર થયો. તુરંત જ તેમણે રોકેટ પ્રક્ષેપાત્રની ટુકડીને એક બંકર પર ગોળો દાગવા આદેશ આપ્યો અને તેઓ બીજા બંકર તરફ ધસ્યા. તેમણે બંકરમાં પ્રવેશી અને બે પાકિસ્તાની સૈનિકોને આમનેસામનેની લડાઈમાં ઠાર માર્યા.

ત્યારબાદ તેમણે પોતાની મધ્યમ મશીન ગન ટુકડીને એક ખડક પાછળ ગોઠવી અને દુશ્મન પર ગોળીબાર કરવા આદેશ કર્યો. બાકીની ટુકડીને લઈ અને તેઓ આગળ વધ્યા. તે દરમિયાન તેમને ગોળી વાગતાં ઇજાગ્રસ્ત થયા અને તબીબી સારવાર માટે પાછળ  હટવા નકાર ભણી તેમણે નેતૃત્વ સંભાળી રાખ્યું. તેમણે વધુ એક પાકિસ્તાની બંકર તરફ ધસી અને એક દુશ્મન સૈનિકને ઠાર માર્યો અને તે વિસ્તારના તમામ દુશ્મન ઠેકાણાઓ પર કબ્જો મેળવ્યો. આમ, થવાથી બાકીની પલટણને પોઇન્ટ ૪૫૯૦ કબ્જે કરવામાં સહાય થઈ. પરંતુ, આ દરમિયાન તેઓ ઇજાઓને કારણે શહીદ થયા.

## મહાવીર ચક્ર પ્રશસ્તિપત્ર 
મહાવીર ચક્રનું પ્રશસ્તિપત્ર આ મુજબ છે:

## લોકપ્રિય માધ્યમમાં 
૨૦૦૩ની યુદ્ધ ચલચિત્ર એલઓસી કારગિલમાં મેજર અધિકારીનો પાત્રાભિનય બોલીવુડ કલાકાર કરણ નાથ દ્વારા કરવામાં આવ્યો છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* ઇન્ડિયા ટુડે - ઘરે આવતા 
* ભારત-રક્ષક પર રાજેશ Adhikari
* ભારત-રક્ષક પર યુદ્ધ માટે Tololing

શ્રેણી:૧૯૭૦માં જન્મ
શ્રેણી:મહાવીર ચક્ર વિજેતા
શ્રેણી:૧૯૯૯માં મૃત્યુ
ઈલેક્ટ્રોન

**ઇલેક્ટ્રૉન** (સંજ્ઞા: ) એ પદાર્થની પરમાણુ-રચનામાં ભાગ ભજવતો અને ઋણ વિદ્યુતભાર ધરાવતો મૂળભૂત કણ છે. ધન વિદ્યુતભારિત પ્રોટોન અને વિદ્યુતભારરહિત ન્યુટ્રોન પરમાણુનું ન્યુક્લિયસ (કેન્દ્ર) રચે છે. પ્રોટોનના કારણે ધન વિદ્યુતભારિત બનેલા ન્યુક્લિયસની આસપાસ જુદી-જુદી કક્ષાઓમાં ઇલેક્ટ્રૉન નિરંતર ઘૂમતા રહે છે. કોઈ પણ તત્વના પરમાણુમાં ઇલેક્ટ્રૉનની સંખ્યા અને જુદી જુદી કક્ષાઓમાંની ઇલેક્ટ્રૉનની ગોઠવણીને આધારે તે પરમાણુના એટલે કે તત્વના રાસાયણિક ગુણધર્મો નક્કી થાય છે.

## ઈતિહાસ
ઓગણીસમી સદીમાં ફેરેડેના પ્રયોગો પરથી એવું મંતવ્ય રજૂ થયું કે, વિદ્યુતભારને કોઈ એકમ હોવો જોઈએ અને બધી જ વિદ્યુતપ્રક્રિયાઓમાં આ એકમના પૂર્ણાંક જેટલા જ વિદ્યુતભારની આપ-લે થતી હોવી જોઈએ. ૧૮૮૧માં જ્યોર્જ જ્હૉનસ્ટન સ્ટોની નામના અંગ્રેજ વિજ્ઞાનીએ વિદ્યુતભારના આ એકમનું નામ 'ઈલેક્ટ્રોન' આપ્યું. ઈ. સ. ૧૯૯૬ - ૧૯૯૭માં જે. જે. થોમસને કેથોડ કિરણોનો અભ્યાસ કર્યો અને સિદ્ધ કર્યું કે કેથોડ કિરણો એ કેથોડની ધાતુમાંથી ઉત્સર્જિત થતા ઈલેક્ટ્રોનનો પ્રવાહ છે. આ ઉપરાંત થોમસને ઈલેક્ટ્રોનના વિદ્યુતભાર (e) અને દળ (m)ના ગુણોત્તર નું ચોક્કસ મૂલ્ય મેળવ્યું. થોમસને સાબિત કર્યું કે વિદ્યુતક્ષેત્રમાંના ઈલેક્ટ્રોન કણ માટેના ગતિશાસ્ત્રના નિયમોને અનુસરે છે, તેમજ ગરમ તારમાંથી ઉત્પન્ન થતાં વિદ્યુતકણો, રૅડિયો-એક્ટિવ પરમાણુઓમાંથી ઉત્સર્જિત થતા બીટા-કિરણો તથા પ્રકાશની અસર નીચે કેટલીક ધાતુઓ કેટલીક ધાતુઓમાંથી બહાર આવતા વિદ્યુતકણો, એ બધાં જ કણો ઈલેક્ટ્રોન જ છે. આ જુદી જુદી પ્રક્રિયાઓમાંથી ઉત્પન્ન થતા ઈલેક્ટ્રોન માટે નું મૂલ્ય એકસરખું જ રહે છે. આમ, ઈલેક્ટ્રોનની વિધિવત શોધ થઈ, જે માટે થોમસનને ૧૯૦૬માં ભૌતિકશાસ્ત્રનું નોબેલ પારિતોષિક એનાયત થયું હતું.

થોમસન પછી અમેરિકન વૈજ્ઞાનિક રૉબર્ટ મિલિકને ઈલેક્ટ્રોનનો વિદ્યુતભાર વધુ ચોકસાઈપૂર્વક માપવા માટેના પ્રયોગો કર્યા. મિલિકનના પ્રયોગમાં સૂક્ષ્મદર્શકની મદદથી જોઈ શકાય તેવાં તેલના સૂક્ષ્મ ટીપાંઓને ઘર્ષણ દ્વારા વિદ્યુતભારિત કરી, ગુરુત્વાકર્ષણ બળની અસર નીચે તેમને નીચે તરફ (અધોદિશામાં) ગતિમય બનાવવામાં આવ્યાં. તેમની આ ગતિની વિરુદ્ધ ઊર્ધ્વદિશામાં વિદ્યુતક્ષેત્ર લગાડીને, વિદ્યુતક્ષેત્રનું મૂલ્ય એ રીતે ગોઠવવામાં આવ્યું કે ગુરુત્વાકર્ષણ બળ તેમજ વિદ્યુતબળ બંનેની અસર એકસરખી અને પરસ્પર વિરુદ્ધ થતાં નષ્ટ થઈને ટીપું સ્થિર જણાય. વિદ્યુતબળ, ગુરુત્વબળ, હવાની શ્યાનતા (viscosity), ટીપાંનું વજન વગેરે ગણતરીમાં લઈને મિલિકને પુરવાર કર્યું કે પ્રત્યેક ટીપાં ઉપર n.e જેટલો ઋણ વિદ્યુતભાર હોય છે. જ્યાં n=પૂર્ણાંક સંખ્યા અને e=ઈલેક્ટ્રોન પરનો એકમ વિદ્યુતભાર છે. આમ વિદ્યુતભાર એ હંમેશા મૂળ એકમ વિદ્યુતભાર eના પૂર્ણ ગુણાંક રૂપે જ મળે છે, તે હકીકત મિલિકનના પ્રયોગો દ્વારા સાબિત થઈ. મિલિકનને આ શોધ માટે ૧૯૨૩માં ભૌતિકશાસ્ત્રનું નોબેલ પારિતોષિક એનાયત થયું હતું.

## સંદર્ભો
શ્રેણી:પરમાણુ ભૌતિકવિજ્ઞાન
શ્રેણી:મૂળભૂત કણો
સૌમ્ય જોશી

**સૌમ્ય જોશી** એ ગુજરાતી ભાષાના કવિ, લેખક, નાટ્યકાર, દિગ્દર્શક અને અભિનેતા છે. તેઓ ગુજરાતી રંગભૂમિમાં તેમના નાટકો *વેલકમ જિંદગી* અને *૧૦૨ નોટ આઉટ* માટે જાણીતા છે. *ગ્રીનરૂમમાં* (૨૦૦૮) તેમનો કાવ્ય સંગ્રહ છે. ગુજરાતી નાટ્ય જગતમાં તેમના યોગદાન માટે તેમને ૨૦૧૩માં *ચંદ્રવદન ચીમનલાલ મહેતા પુરસ્કાર* પ્રાપ્ત થયો હતો. તેમને *યુવા ગૌરવ પુરસ્કાર* (૨૦૦૭) અને *તખ્તસિંહ પરમાર પારિતોષિક* (૨૦૦૮-૦૯) પણ મળેલા છે.

## પ્રારંભિક જીવન 
thumb|સૌમ્ય જોશી, મંચ પર, અમદાવાદ, ૧૯૯૮
સૌમ્ય જોશીનો જન્મ ૩ જુલાઇ ૧૯૭૩ના રોજ અમદાવાદ, ગુજરાતમાં જયંત અને નીલા જોશીને ત્યાં થયો હતો. ૧૯૯૦માં તેમણે વિજયનગર હાઇસ્કૂલમાંથી પ્રાથમિક અને માધ્યમિક શિક્ષણ પૂર્ણ કર્યું. તેમણે ૧૯૯૩માં બી.એ.ની પદવી એચ.કે. આર્ટસ કોલેજ, અમદાવાદ અને ૧૯૯૫માં એમ.એ.ની પદવી ગુજરાત યુનિવર્સિટીના ભાષા ભવનમાંથી અંગ્રેજી સાહિત્ય વિષય સાથે મેળવી.

## કારકિર્દી 
thumb|એચ.કે. આર્ટસ કોલેજ, અમદાવાદ, જ્યાં તેઓ અંગ્રેજી સાહિત્યના પ્રાધ્યાપક હતા.
તેમણે પોતાની કારકિર્દી ૧૯૯૫થી એચ.કે. આર્ટસ કોલેજમાં અંગ્રેજી સાહિત્યના પ્રાધ્યાપક તરીકે શરૂ કરી હતી. ૨૦૧૦માં તેમણે અન્ય યુવાનો સાથે *ફેડ-ઇન થિયેટર*ની સ્થાપના કરી હતી. સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૧માં તેમણે પ્રોફેસરનું પદ છોડીને પૂર્ણ સમય સાથે નાટ્યજગત સાથે સંકળાયા.

સૌમ્ય જોષીએ ૧૮ વર્ષની ઉંમરે કવિતાઓ લખવાની શરૂઆત કરી હતી. તેમની પ્રથમ કવિતા *કવિલોક*માં પ્રકાશિત થઇ હતી. ત્યાર પછી, તેમની કવિતાઓ અન્ય ગુજરાતી સામયિકો *શબ્દસૃષ્ટિ*, *કવિતા*, *શબ્દાલય*, *નવનીત સમર્પણ*, અને *કુમાર*માં પ્રગટ થઇ હતી. તેમના નાટક *રમી લો ને યાર!* સાથે તેમણે ગુજરાતી રંગભૂમિમાં પ્રવેશ કર્યો હતો.

## સર્જન 
### કવિતા 
*ગ્રીનરૂમમાં*, તેમના એકમાત્ર કાવ્યસંગ્રહ છે, જે ૨૦૦૮માં પ્રગટ થયો હતો. તેમની કવિતાઓ વિવિધ શૈલીની છે. જેવી કે ગઝલ, નઝમ, ગીત અને મુક્ત પદ. તેમજ તે અલગ અલગ વિષયો જેવા કે વેશ્યા, મીરાં દ્વારા તરછોડાયેલા રાણાનું પ્રણયગીત, શિવાકાશીની ફટાકડાની ફેક્ટરીનો એક છોકરો, જેઠા નામનો ભરવાડ, નાની ગરીબ બહેન, તડકામાં ગુણી ઉંચકીને છાંયો શોધતો મજૂર વગેરે. આ પુસ્તક વિવેચનાત્મક રીતે વખાણાયેલું.

## સન્માન 
ગુજરાતી સાહિત્યમાં તેમના યોગદાન માટે તેમને યુવા ગૌરવ પુરસ્કાર (૨૦૦૭) અને તખ્તસિંહ પરમાર પારિતોષિક (૨૦૦૮-૦૯) મળ્યા છે. ૨૦૧૩માં ગુજરાતી રંગભૂમિમાં યોગદાન માટે તેમને પ્રખ્યાત ગુજરાતી નાટ્યકાર ચંદ્રવદન મહેતાના માનમાં અપાતો ચંદ્રવદન ચીમનલાલ મહેતા પુરસ્કાર પ્રાપ્ત થયો હતો. તેમને રાવજી પટેલ એવોર્ડ, બળવંતરાય ઠાકોર એવોર્ડ અને સદ્ભાવના એવોર્ડ (૨૦૧૪) પણ પ્રાપ્ત થયેલ છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* 
* 

શ્રેણી:૧૯૭૩માં જન્મ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર
શ્રેણી:જીવિત લોકો
બડાકુઈ

**બડાકુઈ** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગ અને દક્ષિણ ભાગને જોડતા ભરુચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા નેત્રંગ તાલુકાનું એક  ગામ છે. બલદેવા ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે.
આ ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો સરકારી કે ખાનગી નોકરી પણ કરે છે. જુવાર, તુવર, મકાઈ, કપાસ તથા અન્ય શાકભાજી અહીંના મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે.

શ્રેણી:નેત્રંગ તાલુકો
પલિસ્તી સંસ્કૃતિનું મ્યુઝિયમ

**પલિસ્તી સંસ્કૃતિનું મ્યુઝિયમ** (**Corinne Mamane Museum of Philistine Culture -  המוזיאון לתרבות הפלשתים ע"ש קורין ממן**) આશ્દોદ, ઈઝરાયેલમાં એક પુરાતત્વીય મ્યુઝિયમ છે. તે શહેરના વિસ્તારમાં રહેતા પલિસ્તીઓની સંસ્કૃતિની શોધ કરે છે. આ સંગ્રહાલય એ પલિસ્તીઓ સંસ્કૃતિને સમર્પિત વિશ્વનું એકમાત્ર મ્યુઝિયમ છે તે પહેલો સંગ્રહાલય હતો જે 1990 માં આશ્દોદમાં ખોલવામાં આવ્યો હતો.

## ગેલેરી 

File:תצוגת הקבע עולמם של הפלשתים צילום אבישי פינקלשטיין .jpg
File:Museum of Philistine Culture, Ashdod 01.jpg
File:Museum of Philistine Culture, Ashdod 04.jpg
File:Museum of Philistine Culture, Ashdod 21.jpg

## બાહ્ય કડીઓ 
* Corinne Mamane Museum of Philistine Culture 

શ્રેણી:ઈઝરાયલ
અરબી ભાષા

**અરબી ભાષા** સેમિટિક ભાષાઓ પૈકીની એક ભાષા છે. આ ઈન્ડો-યુરોપિયન ભાષાઓ સાથે વિશેષ સંબંધિત છે, ફારસી ભાષા સાથે પણ સંબંધિત છે. આ ઈબ્રાની ભાષા સાથે સંબંધિત છે. અરબી ઇસ્લામ ધર્મની ભાષા છે, જે ભાષામાં મુસલમાનોનો મુખ્ય ધર્મગ્રંથ કુરાન-એ-શરીફ લખાયેલ છે.

## દેશ 
અરબી ભાષા ઘણા દેશોની રાષ્ટ્ર ભાષા છે, જેવા કે સાઉદી અરેબિયા, લેબેનાન, સિરિયા, યમન, ઇજીપ્ત, જૉર્ડન, ઈરાક, અલ્જીરીયા, લિબિયા, સુદાન, કતાર, ટ્યુનિશિયા, મોરોક્કો, માલી વગેરે.

## લિપિ 
અરબી ભાષા અરબી લિપિમાં લખવામાં આવે છે. આ જમણી બાજુ થી ડાબી તરફ લખવામાં આવે છે. તેના ઘણા અવાજો ઉર્દુ ભાષા કરતાં અલગ છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* અરબી શબ્દકોશ  (કેન્દ્રીય હિન્દી કચેરી)

શ્રેણી:ભાષાઓ
બાલાજી ટેલિફિલ્મ્સ

***બાલાજી ટેલિફિલ્મ્સ*** એક ભારતીય કંપની છે જે *ભારતીય ટીવી સિરિયલ*, રિયાલિટી ટીવી, કોમેડી, ગેમ શો, મનોરંજન, જુદી જુદી ભારતીય ભાષાઓમાં વાસ્તવિક પ્રોગ્રામિંગ નું નિર્માણ કરે છે.

વર્ષ ૧૯૯૪ માં *બાલાજી ટેલિફિલ્મ્સ* ની સ્થાપના એકતા કપૂર અને શોભા કપૂરે કરેલ છે અને તેના ચેરમેન ૧૯૭૦ ના દાયકાના બોલિવૂડ ના સુપરસ્ટાર કલાકાર જીતેન્દ્ર કપૂર છે. વર્ષ ૨૦૦૦ માં બાલાજી ટેલિફિલ્મ્સ ને પબ્લિક લિમિટેડ કંપની બનાવવામાં આવી. ત્યારથી જ તેની યાદી બીએસઈ સેન્સેક્સ અને નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ ની જાહેર કંપનીઓ માં થાય છે.

## ઇતિહાસ 
વર્ષ ૧૧ નવેમ્બર ૧૯૯૪ ના રોજ મુંબઈ માં એકતા કપૂર અને શોભા કપૂર દ્વારા ટીવી ધારાવાહિક અને જાહેરાત ના નાના વિડિયો સહિત ટીવી સોફ્ટવેર બનાવવાના હેતુથી તેમણે 'બાલાજી ટેલિફિલ્મ્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ' નામક કંપની ની નોંધણી કરી હતી. ત્યાર બાદ તેમણે આ કંપની દ્વારા જુદા જુદા ટીવી ચેનલો માટે ટીવી કાર્યક્રમો નું નિર્માણ કર્યું જેનાથી તેમણે ફોર્મેટ કરેલી પ્રોગ્રામિંગમાં વિશિષ્ટતા પ્રાપ્ત કરી.

બાલાજી ટેલિફિલ્મ્સે ૨૯ ફેબ્રઆરી ૨૦૦૦ ના રોજ પ્રાઇવેટ કંપની માંથી 'પબ્લિક લિમિટેડ કંપની' માં શામિલ થવાનું નિર્ણય લીધું. ૧૯ એપ્રિલ ૨૦૦૦ ના રોજ કંપનીએ પબ્લિક લિમિટેડ કંપની થવા માટે ₹ ૧૦ ના ઈકિવટી શેર ₹ ૧૨૦ ના પ્રીમિયમે બહાર પાડયા અને કંપની પબ્લિક લિમિટેડ કંપની કરવા માં આવી.

વર્ષ ૨૦૦૦-૨૦૦૪ દરમિયાન કંપની નું શેરબજારનું મૂડીકરણ ભારતીય ₹ ૫૭૪ કરોડ રૂપિયા નું થયું. 

વર્ષ ૨૦૦૭ માં, કંપનીએ સંપૂર્ણ માલિકીની પેટાકંપની ***બાલાજી મોશન પિક્ચર્સ*** ની સ્થાપના કરી, જેના દ્વારા હિન્દી ફિલ્મો બનાવવાનું શરૂ કર્યું.  

વર્ષ ૨૦૧૦ માં, કંપનીએ ફિલ્મો અને ટીવી માં વિશિષ્ટ અને યુવા વિષયો પર નિર્માણ અને ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા માટે ***અલ્ટ એન્ટરટેઈનમેંટ*** નામક બૅનર બનાવ્યું.

વર્ષ ૨૦૧૨ માં, કંપનીએ બીજી પેટા કંપની ***બોલ્ટ મીડિયા લિમિટેડ*** ની સ્થાપના કરી. આ કંપની દ્વારા ટીવી ધારાવાહિક *લવ બાય ચાન્સ*, *યે જવાની તા રા રી રી* નું નિર્માણ કર્યું અને જુદી જુદી કંપનીઓ માટે ટીવી જાહેરાતો નું નિર્માણ કર્યું.

વર્ષ ૨૦૧૭ માં, સંપૂર્ણ માલિકીની ત્રીજી પેટાકંપની ***અલ્ટ ડિજિટલ મીડિયા એન્ડ એન્ટરટેઈનમેંટ*** નામની કંપની ની સ્થાપના કરી, જેના દ્વારા કંપનીએ વર્ષ ૨૦૧૭ માં મોબાઇલ માટે ઓટીટી એપ્લિકેશન ***અલ્ટ બાલાજી*** લોન્ચ કર્યું. આ એપ્લિકેશન દ્વારા કંપની વેબ સિરીઝ અને વેબ ધારાવાહિક નું નિર્માણ કરે છે. વર્ષ જાન્યુઆરી ૨૦૧૯ સુધી ના રોજ આ એપ્લિકેશન માટે કંપનીએ ૫૪ ઓરિજીનલ વેબ ધારાવાહિક નું નિર્માણ કર્યું છે.

વર્ષ ૨૦૧૭ માં *રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ લિમિટેડ* નામની કંપનીએ *બાલાજી ટેલિફિલ્મ્સ લિમિટેડ* માં ભારતીય રૂપિયા ₹ ૪૧૩ કરોડ નું નિવેશ કરીને કંપની નું ૨૫ ટકા હિસ્સો ખરીદ્યો હતો. આ સોદાના લીધે રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ ની પેટા ટેલેકોમ કંપની રિલાયન્સ જિયો, બાલાજી ટેલિફિલ્મ્સની નિર્માણ કરેલી ધારાવાહિક પોતાના મોબાઇલ એપ્લિકેશન માં તેના ગ્રાહકો માં પ્રસારણ કરી શકશે.

## ટીવી ધારાવાહીક નિર્માણ ની યાદી 
## પૂર્ણ નિર્માણ કરેલ ધારાવાહિક
## સંદર્ભ
## બાહ્ય કડીઓ 
* અધિકૃત વેબસાઇટ

શ્રેણી:ટીવી ચેનલો
બાઇબલ જમીન મ્યુઝિયમ

**બાઇબલ જમીન મ્યુઝિયમ** (**מוזיאון ארצות המקרא ירושלים**) યહૂદી બાઇબલમાં પ્રાચીન દેશો અને સંસ્કૃતિઓને સમર્પિત મ્યુઝિયમ છે આ સંગ્રહાલય જેરુસલેમમાં આવેલું છે, ઇઝરાયેલ મ્યુઝિયમની બાજુમાં અને ઇસ્રાએલના આર્કિયોલોજી માટે નેશનલ કેમ્પસ, ગીવત રામ છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
* The Bible Lands Museum
* The Bible Lands Museum  at ilMuseums.com

શ્રેણી: ઈઝરાયલ
વિશ્વેશ પરમાર

*વિશ્વેશ પરમાર* એક ભારતીય પ્લેબેક સિંગર/ રેકોર્ડીંગ આર્ટીસ્ટ અને  સંગીતકાર છે. તેઓ અર્બન ગુજરાતી ફિલ્મ કેવી રીતે જઈશ? ના પોતાનાં ગીત "પંખીડા" માટે જાણીતા છે. તેઓ આ ગીત માટે બીનાની બિગ ગુજરાતી "મોસ્ટ એન્ટર્ટેઈનીંગ સૉન્ગ 2012" નો પુરસ્કાર જીતેલો છે.

## શરુઆતનું જીવન 
વિશ્વેશ પરમાર નો જન્મ ગુજરાતના આણંદમાં 28 નવેમ્બર 1983 ના રોજ થયો, તેઓ નડિયાદ શહેરમાં સ્થાયી થયા છે. તેઓ એ નડિયાદની સેન્ટ મેરિસ સ્કૂલ માં અભ્યાસ કર્યો અને 2001 માં તેઓ એન્જિનિરીંગ ભણવા માટે પાસેના શહેર વલ્લભ વિદ્યાનગરમાં આવેલ એ.ડી. પટેલ ઈંસ્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટેક્નોલોજી કૉલેજ માં દાખલ થયા.

## કારકિર્દી 
ફેબ્રુઆરી 2007 માં તેઓ અમદાવાદ ગયા , ત્યાં તેમણે કાફેમાં અને કોલેજમાં સોલો પર્ફોર્મસ આપવાનું શરુ કર્યું. જુલાઈ 2008માં તેઓ સાઉન્ડ એન્જિનિરીંગ અને રેકોર્ડિંગ આર્ટસ ભણવા માટે મુંબઈ ગયા. ડિપ્લોમા પતાવ્યા પછી તેઓએ બોલિવૂડ ફિલ્મોમાં સાઉન્ડ એન્જીનીર તરીકે કામ ચાલુ કર્યું. 2012 માં તેઓ એ સંગીતકાર તરીકે "કેવી રીતે જઈશ" ફિલ્મમા પોતાના ગીતો "પંખીડા" અને "ખરેખર" આપ્યા.

## પંખીડાને મળેલ પ્રતિસાદ 
"પંખીડા" એ વિશ્વેશ પરમારે ફિલ્મ માટે આપેલું સૌ પ્રથમ ગીત છે,આ ગીત રિલીઝ થયાના થોડા કલાકોમાંજ ઘણું પ્રખ્યાત થયું. ગીતને ડાઉનલોડ કરવા માટે ખુલ્લું મુકવામાં આવતા (26 મેં , 2012) , ઓફિશ્યિલ વેબસાઇટ ઉપરથી ફક્ત ચાર દિવસમાં 100 000 વખત ડાઉનલોડ થયું. રાજ્યના પ્રમુખ છાપાઓએ આ ગીત ને વાયરલ હિટ જાહેર કર્યું 

## ફિલ્મો 
## પુરસ્કારો 
2012: "કેવી રીતે જઈશ" ના ગીત "પંખીડા" માટે બીનાની બિગ ગુજરાતી એવોર્ડ - " દ મોસ્ટ એન્ટરટેઈનીંગ સોન્ગ 2012" ના વિજેતા 

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:જીવિત લોકો
શ્રેણી:ગાયક
ઉપરકોટની ગુફાઓ

**ઉપરકોટની ગુફાઓ** પ્રાચીન માનવસર્જિત ગુફાઓ છે. આ ગુફાઓ *જુનાગઢ બૌદ્ધ ગુફા સમૂહ*નો ભાગ છે, જે ભારતના ગુજરાત રાજ્યના જુનાગઢમાં આવેલ છે.

## ગુફાઓ 
આ ગુફાઓ ઉપરકોટમાં ૩૦૦ ફીટ ઉંડી ખાઇ પછી, અડી કડી વાવની નજીક, ઇ.સ. ૨જી - ૩જી સદી દરમિયાન રચવામાં આવી હતી. આ ગુફાઓ સાતવાહન સ્થાપત્ય સાથે ગ્રેકો-સ્કિથિયન શૈલી ધરાવે છે.

ભારતીય પુરાતત્વ વિભાગ મુજબ, આ ગુફા સમૂહ ત્રણ સ્તરોમાં છે, અને દરેક સ્તરને ઝરુખાઓ છે, પરંતુ માત્ર બે માળો જ નિયમિત છતો ધરાવે છે. પ્રથમ માળ પર એક કૂંડ છે, જે ૧૧ ચોરસ ફીટના માપનો છે અને તેની ત્રણ બાજુઓ આવરેલી છે. તેની બાજુમાં ૬ સ્થંભો વાળો મોટો ઓરડો આવેલો છે. પરસાળમાં બાકીનો વિસ્તાર, ઉત્તર-પૂર્વ અને પશ્ચિમ બાજુઓ પર દિવાલો ધરાવે છે. નીચલા માળ પર તેવા જ ઓરડાઓ પરસાળ સહિત આવેલા છે અને તેના સ્થંભો ઉપરના માળોને ટેકો પૂરો પાડે છે અને સુશોભિત ચૈત્ય બારી ધરાવે છે.

નીચલો માળ સુંદર કોતરણી વાળા થાંભલાઓ ધરાવે છે, જેનો પાયો, મધ્યનો ભાગ અને ઉપલો ભાગ અનન્ય એવી સુશોભિત ભાત ધરાવે છે. આ ગુફાઓ સુંદર થાંભલાઓ અને પ્રવેશદ્વારો, પાણીની ટાંકીઓ, ઘોડાની નાળની આકારની ચૈત્ય બારીઓ, મંત્રણા ખંડ અને ધ્યાન માટેનો ઓરડો ધરાવે છે.

આ ગુફાઓ રાષ્ટ્રીય મહત્વનું સ્મારક (N-GJ-135) છે.

ચિત્ર:Plan of Uparkot Caves, Junagadh, India.png|ઉપરકોટની ગુફાઓનો નકશો; નીચલો માળ (ડાબે) અને ઉપલો માળ (જમણે)
ચિત્ર:Uparkot Caves-Junagadh 004.jpg|ટોચ પરથી દેખાવ.
ચિત્ર:KITLV 88066 - Unknown - Hall at Fort Uparkot at Junagadh in British India - 1897.tif|અંદરનો ઓરડો.
ચિત્ર:Cave Buddhist Junagadh Fort India Gujarat 500BC Ancient History.jpg|સ્થંભો.
ચિત્ર:Uparkot Caves-Junagadh 003.jpg|સ્થંભની ટોચ.
ચિત્ર:Buddhist caves, Uperkot 10.jpg|સ્થંભનો પાયો.
ચિત્ર:Buddhist caves, Uperkot 11.jpg|વિહાર ઓરડો.
ચિત્ર:Buddhist caves, Uperkot 03.jpg|પાણીનો કુંડ.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* 

શ્રેણી:બૌદ્ધ ધર્મ
શ્રેણી:ગુજરાતની ગુફાઓ
શ્રેણી:રાષ્ટ્રીય મહત્વનાં સ્મારકો
શ્રેણી:જૂનાગઢ જિલ્લો
જટાશંકર, પંચમઢી

thumb|250x250px|જટાશંકર શિવ મંદિર - પંચમઢીના પર્વતોમાં
**જટાશંકર** (જટા શંકર) એક કુદરતી ગુફા છે, જે ભારત દેશના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યના [[હોશંગાબાદ જિલ્લો]| હોશંગાબાદ જિલ્લા]માં આવેલ પ્રસિદ્ધ ગિરિમથક પંચમઢીના ઉત્તર ભાગમાં આવેલ છે. આ ગુફા ઊંડા કોતરમાં પ્રચંડ શિલામાં બનેલ છે. ગુફામાં ટપકતા પાણી સાથેના રેતી-ખનીજના જમા થયેલા ઢગ વડે બનેલ કુદરતી રચનાને શિવલીંગ તરીકે પૂજવામાં આવે છે. આ મંદિર ભગવાન શિવના ધામ તરીકે યાત્રાળુઓ  માટે લોકપ્રિય સ્થળ છે. જટાનો અર્થ વાળ અને શંકર એ ભગવાન શિવનું અન્ય નામ છે. ત્યાં બે અલગ અલગ જાતનાં ઝરણાંના પાણી વડે બનેલ નાનકડાં તળાવ જોવા મળે છે. આ તળાવોમાં એક ઠંડા પાણીનું અને અન્ય એક ગરમ પાણીનું છે.

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* સચિત્ર અહેવાલ

શ્રેણી:પંચમઢીનાં જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશ
ભારતનાં રાજ્યોના મુખ્યમંત્રીઓ

ભારત દેશમાં મુખ્ય મંત્રી ૨૮ રાજ્યો અને ત્રણ કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશો (દિલ્હી, જમ્મુ અને કાશ્મીર અને પોંડીચેરી) ની સરકારોના મુખ્ય નેતા છે. ભારતના બંધારણ અનુસાર રાજ્યપાલ (ગવર્નર) રાજ્ય સરકારના કાયદેસરના વડા છે, પરંતુ અમલી સત્તા મુખ્ય મંત્રી પાસે રહે છે. વિધાન સભાની ચૂંટણી પછી રાજ્યપાલ બહુમતી બેઠકો ધરાવતા પક્ષને સરકાર રચવા માટે આમંત્રણ આપે છે. રાજ્યપાલ મુખ્યમંત્રીને નિયુક્ત કરે છે, જેનું મંત્રી મંડળ સંયુક્ત રીતે વિધાનસભાને જવાબદાર છે. જો સરકારને વિશ્વાસનો મત હોય ત્યાં સુધી મુખ્ય મંત્રીના પદની લંબાઇ ૫ વર્ષ છે. મુખ્ય મંત્રીના પદ પર વ્યક્તિ કેટલા વખત રહી શકે તેની કોઇ મર્યાદા નથી.

## વર્તમાન ભારતીય મુખ્ય મંત્રીઓ 
## સંદર્ભ 
શ્રેણી:રાજકારણ
તોષ, હિમાચલ પ્રદેશ

**તોષ** ગામ ભારત દેશના હિમાચલ પ્રદેશ રાજ્યમાં કુલુ જિલ્લામાં આવેલ છે. પાર્વતી ખીણમાં કસોલ ગામ નજીક પર્વતોથી ઘેરાયેલું આ ગામ દરિયાઈ સપાટી થી  જેટલી ઉંચાઈ ધરાવતી એક ટેકરી  પર આવેલ છે.  પાર્વતી ખીણ સાથે જોડાયેલી તોષ ખીણમાંથી તોષ નદી વહે છે, જે ગામની ઉપરવાસમાં આવેલા તોષ હિમનદી (ગ્લેસિયર) ખાતેથી નીકળે છે, જે અંતે પાર્વતી નદીને મળી જાય છે. આ હિમનદીની આસપાસ પાપાસુરા, વ્હાઇટ સેઇલ, અંગદુરી, પિન્નાક્લ તથા દેવચાન શિખરો આવેલ છે. આ ગામ સુધી પહોંચવા માટે ભૂંટરથી કસોલ માટે જતી બસ પકડીને કસોલ સુધી જવાય છે અને ત્યાંથી સવા કલાક કારમાં બેસી મનિકરણ અને બારશેની ગામ પસાર કરી, ત્યાંથી એક કલાક જેટલા સમય માટે ચઢાણ કરી પહોંચી શકાય છે. આ ગામને એક *પરંપરાગત ગામમાં થી હિપ્પી વસાહતમાં ફેરવાયેલા ગામ* તરીકે વર્ણવવામાં આવે છે.

## વનસ્પતિ અને પ્રાણીસૃષ્ટિ 
તોષ ગામની આસપાસ ઘાસના મેદાનો અને ખીણો આવેલ છે, જેમાં હિમાલયન બ્લ્યુ પોપી (તારાકાર વગડાઉ વાદળી ફૂલ), આયરીશ, માર્શ મેરીગોલ્ડ, પ્રિમ્યુલા, બટર કપ અને હિમાલયન બાલસમ પ્રજાતિનાં ફૂલો જોવા મળે છે. લામાજિયર, બુલ ફિન્ચ, રોઝ ફિન્ચ, હિમાલયન ગીધ, વ્હાઇટ વોટર સ્ટાર્ટ્સ તેમ જ બ્રાઉન ડીપર્સ જેવાં હિમાલયનપક્ષીઓ આ વિસ્તારમાં મળે છે. અહીં હિમાલયન ભૂખરા અને કાળા રીંછ ક્યારેક જોવા મળે છે.

## ચિત્રદર્શન 

File:Tosh glacier.jpg|ખીરગંગા ખાતે થી દેખાતું તોષ ગ્લેશિયર
File:Tosh View.jpg|તોષ ગામ
File:Tosh Village,Himachal Pradesh.jpg| ડિસેમ્બર મહિનામાં બરફવર્ષા પછી તોષ ગામ
File:Tosh, Himachal Pradesh.jpg|તોષ ગામ ખાતેથી દેખાતું વિશાળ દૃશ્ય
File:Hills of Tosh.jpg|તોષ ગામ

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:હિમાચલ પ્રદેશ
પાંડવ ગુફા, ડાંગ

**પાંડવ ગુફા** ભારત દેશના ગુજરાત રાજ્યના ડાંગ જિલ્લામાં પહાડી વિસ્તારોમાં ડુંગરોની હા૨માળા વચ્ચેની એક ખાઈના ભાગમાં આવેલ એક સ્થળ છે, જે પાંડવા ગામની પૂર્વ દિશામાં જંગલ વિસ્તારમાં છે. આ પાંડવ ગુફા ઉપ૨થી આ ગામનું નામ પાંડવા પડેલ હોવાની સ્થાનિક લોક વાયકા છે.

ડાંગ જિલ્લાનો જંગલ વિસ્તાર પૌરાણિક કાળથી વૈદિક સંસ્કૃતિમાં દંડકા૨ણ્યના જંગલ તરીકે પ્રસિઘ્ધ છે. આ દંડકા૨ણ્યમાં મહાભારતની સંસ્કૃતિના સમયમાં પાંડવો આ ગુફા બનાવી તેમાં તેઓનાં અ૨ણ્યવાસ દ૨મ્યાન ૨હયા હતા તેવી દંતકથા છે.

ડાંગ જિલ્લાના મુખ્ય મથક આહવાથી ૨૧ કિ.મી. જેટલા અંતરે આવેલ પાંડવા ગામથી જંગલ વિસ્તા૨માં ડુંગર ઉપ૨ ૩ કિ.મી. આગળ જતા પાંડવ ગુફા આવેલ છે. આ સ્થળે પહોંચવા માટે આહવાથી ચિંચલી માર્ગ દ્વારા જઈ શકાય છે.

આ સ્થળની મુલાકાતે કોઈપણ અનુકુળ સમયે જઈ શકાય છે, પરંતુ ચોમાસાની ઋતુમાં જવામાં વિશેષ સાવચેતી રાખવી હિતાવહ છે.

## સંદર્ભો
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:ડાંગ જિલ્લો
માણેક બુરજ

**માણેક બુરજ** અથવા **માણેક બુર્જ** ગઢ ભદ્રના કિલ્લાના પાયાનું નિર્માણ છે, જે અમદાવાદ (જૂના શહેર), ગુજરાત, ભારત ખાતે આવેલ છે.

## વ્યુત્પત્તિ 
આ નામ ૧૫મી સદીના સુપ્રસિદ્ધ હિંદુ સંત માણેકનાથની યાદગીરીમાં આપવામાં આવ્યું છે, જેમણે ૧૪૧૧ના વર્ષમાં અહમદશાહને ભદ્રનો કિલ્લો બાંધવામાં વિક્ષેપ પાડ્યો હતો અને મદદ પણ કરી હતી.

## ઇતિહાસ 
આ અમદાવાદ શહેરની પાયાની ઈમારતનો હોવાથી, તે ૨૬ ફેબ્રુઆરી, ૧૪૧૧ના રોજ અહમદશાહ I દ્વારા નિર્માણ કરાવવામાં આવ્યો હતો. તે શહેરના પાયાના પથ્થરની ફરતે બાંધવામાં આવેલ છે. આ બુરજ, બહારની બાજુએ ત્રેપન ફુટ ઊંચો છે, જેની બાજુમાં ૭૭ ફૂટ પરિઘની માણેક કુવા તરીકે ઓળખાતી વાવ છે. સાબરમતી નદીના પ્રવાહમાં થયેલા ફેરફાર દરમિયાન આ વાવ સૂકાઈ ગઈ હતી અને વર્ષ ૧૮૬૬માં તેને ભરવામાં આવી હતી. બુરજ નજીક એક પાણીની નહેર હતી, જે તે સમયમાં કિલ્લામાં શાહી સ્નાન માટે પાણી લાવવા માટે હતી. વર્ષ ૧૮૬૯માં આ બુરજની નજીક સૌપ્રથમ એલિસ બ્રિજ, સાબરમતી નદી પર બાંધવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન દ્વારા મે ૧૯૮૯ના સમયમાં એલિસ બ્રિજ અને તેની આસપાસનો વિસ્તાર, માણેક બુરજ અને સાબરમતી નદીના કિનારે આવેલા કુદરતી પાણીના વહેણને સુરક્ષિત સ્થળ તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યાં હતાં. મૂળ લોખંડનો પુલ સાંકડો હોવાને કારણે ભારે વાહનો તેમ જ ગીચ ટ્રાફિક માટે યોગ્ય ન હોવાથી તે વર્ષ ૧૯૯૭માં વાહનો માટે બંધ કરવામાં આવ્યો હતો અને બાજુમાં વર્ષ ૧૯૯૯માં નવો સિમેન્ટ-કોંક્રિટ પુલ બાંધવામાં આવ્યો હતો. આ પુલ-નિર્માણ માટે આ બુરજનો કેટલોક ભાગ આંશિક રીતે તોડવામાં આવ્યો હતો.

૨૦૦૧ ગુજરાત ધરતીકંપ અને ૨૦૦૨ ગુજરાત હિંસા પછી, ઘણા લોકો માનવા લાગ્યા હતા કે આ શહેરને આ બુરજને થયેલ નુકસાનને કારણે મુશ્કેલીઓ પડી રહી છે. તેથી આ બુરજનો ૨૦૦૩ના વર્ષમાં મરામત કરી ફરી સુરક્ષિત કરવામાં આવ્યો હતો.

## સંસ્કૃતિ 
ચંદન અને રાજેશ નાથ; સંત માણેકનાથના તેરમી પેઢીના વંશજો, દર વર્ષે વિજયાદશમીના દિવસે અને અમદાવાદ શહેર સ્થાપના દિવસના રોજ અહીં પૂજન તેમ જ ધજા-આરોહણનું કાર્ય કરે છે.

## છબીઓ 

File:Manek Buraj Ahmedabad.jpg|માણેક બુરજ, ઉત્તર દિશાથી
File:Manek Buraj Ahmedabad 3.jpg|સાંજના સમયે
File:Manek Buraj Ahmedabad 1.jpg|બુરજની અગાશી પર જતી નિસરણી
File:Manek Buraj Ahmedabad 2.jpg|દક્ષિણ દિશાથી

## સંદર્ભો 
* આ લેખ માંથી પબ્લિક ડોમેન સમાવિષ્ટ લખાણ ધરાવે છે.

શ્રેણી:અમદાવાદનાં જોવાલાયક સ્થળો
દગડી ચાલ

**દગડી ચાલ** મુંબઈના ભાયખલા પરાંનો એક ભૂતપૂર્વ ઝૂંપડપટ્ટી વિસ્તાર છે, જેમાં નજીકના ઔદ્યોગિક વિસ્તારના મિલ કામદારો રહેતા હતા. હવે આ વિસ્તાર માફિયા ડોન અરુણ ગવલીના કિલ્લેબંધ ઘર માટે વધુ જાણીતો છે. ૨ ઓક્ટોબર ૨૦૧૫ના રોજ અંકુશ ચૌધરી, મકરંદ દેશપાંડે અને પૂજા સાવંત અભિનિત દગડી ચાલ નામનું મરાઠી ચલચિત્ર રજૂ થયું હતું, જે ૧૯૯૫-૯૬ના દગડી ચાલના ગેંગવોર પર આધારિત હતું.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:મુંબઈ
૧૯૯૧ રુદ્રપુર બોમ્બ વિસ્ફોટ

**૧૯૯૧ રુદ્રપુર બૉમ્બ વિસ્ફોટ** ભારતના ઉત્તરાખંડ રાજ્યના રુદ્રપૂર શહેરમાં ૧૯૯૧માં સંદિગ્ધ આતંકવાદીઓ દ્વારા કરવામાં આવેલો બૉમ્બ વિસ્ફોટ હતો. ૧૭ ઓક્ટોબર ૧૯૯૧ના દિવસે બે બૉમ્બ વિસ્ફોટો થયા હતા. પ્રથમ બૉમ્બ વિસ્ફોટ ત્યારે થયો જ્યારે લોકો લોકો સાર્વજનિક મેદાનમાં રામલીલા જોઈ રહયા હતા. ૧૫ મિનિટ પછી બીજો બૉમ્બ વિસ્ફોટ હોસ્પિટલમાં કરવામાં આવ્યો, જ્યાં ઘાયલ લોકોને લઇ જવામાં આવી રહયા હતા. બૉમ્બ વિસ્ફોટમાં ૪૦થી વધારે લોકો મૃત્યુ પામ્યા અને ૧૪૦થી વધુ લોકો ઘાયલ થયા. પછીથી બીએસટી અને ખાલિસ્તાન નેશનલ આર્મી એ બૉમ્બ વિસ્ફોટની જવાબદારીનો દાવો કર્યો હતો.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:પંજાબ
૧૯૯૧ પંજાબ હત્યાકાંડ

**૧૯૯૧ પંજાબ હત્યાકાંડ** () ૧૭ જૂન, ૧૯૯૧ના રોજ પંજાબના લુધિયાણા જિલ્લામાં રેલયાત્રીઓનો નરસંહાર હતો. જેમાં શીખ ઉગ્રવાદીઓએ ઓછામાં ઓછા ૮૦ થી ૧૨૬ મુસાફરોને મોતને ઘાટ ઉતાર્યા હતા, કે જેઓ લુધિયાણા શહેરની પાસેથી બે ગાડીઓમાં સફર કરી રહ્યા હતા.

## ઘટનાક્રમ 
આતંકવાદીઓએ ચેઇનપુલિંગ કર્યું, અને તત્કાલીન બ્રેક ટ્રીગર દ્વારા લુધિયાણા સ્ટેશનથી લગભગ એક કિલોમીટર દૂર બંને ટ્રેનોને રોકી દેવામાં આવી. તેઓએ લગભગ ૮૦ યાત્રિકોને મોતને ઘાટ ઉતારીને ટ્રેનને આગ લગાવી દીધી અને તેમાંથી જે મુસાફરો બચ્યા એ લોકોએ જણાવ્યું કે બંને ગાડીઓમાંથી હિંદુ યાત્રિકોને એક એક કરીને ગોળી મારવામાં આવી. પહેલી ટ્રેનમાં હિંદુઓને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા અને બીજી ટ્રેનમાં ઉગ્રવાદીઓએ અંધાધૂંધ ગોળીબાર કર્યો. ઉગ્રવાદીઓનાં પલાયન બાદ, ટ્રેન બદદુવાલ સ્ટેશને પરત ફરી, જ્યાં બચાવ ટુકડી ડોક્ટરો સાથે પહોંચી ગઈ. સ્થાનિક ગ્રામીણોએ બાકી બચેલા જીવિત યાત્રિકોને પાણી ભોજન ચિકિત્સા અને માનસિક હૂંફ આપીને મદદ કરી.

ત્યારબાદ એજ વર્ષમાં આતંકવાદીઓએ, ડિસેમ્બર ૧૯૯૧માં લુધિયાણાથી ફિરોઝપુર જઈ રહેલી ટ્રેનમાં મુસાફરી કરી રહેલા ૪૯ યાત્રિકોને મોતને ઘાટ ઉતારી નાખ્યા કે જેમાના મોટા ભાગના હિંદુઓ હતા.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:પંજાબ
તહર્રૂશ

thumb|right|400px|તાહરિર સ્ક્વેરમાં અનેક છોકરીઓ પર બળાત્કાર ગુજાર્યો હતો.

**તહર્રૂશ** અરબી ભાષાનો શબ્દ છે જેનો અર્થ "સામુહિક બળાત્કાર" છે. આ રમત ઈસ્લામિક અનુયાયીઓ દ્વારા રમાય છે. આરબ દેશો, જર્મની અને ભારતમાં તેના કિસ્સાઓ જોવા મળેલા છે.

## વ્યાખ્યા 
"તહર્રૂશ ગેમિયા" એક અરબી શબ્દ છે, જેનો અર્થ "સામુહિક બળાત્કાર કરવો" એમ થાય છે. આ રમતમાં યુવાનો દ્વારા જાહેર જગ્યા પર એકલી છોકરીને લક્ષ્ય બનાવવામાં આવે છે. ઝુંડમાં આ છોકરાઓ જે તે છોકરી ને શારીરિક ઊત્પીડન કરે છે અથવા બળાત્કાર કરે છે. આમાં સૌથી પહેલાં છોકરાઓ એક ઘેરો બનાવી એકલી છોકરીને ઘેરી લે છે પછી અંદર વાળા ઘેરામાં ઊપસ્થિત છોકરાઓ છોકરીનું યૌન શોષણ કરે છે. જ્યારે બહારના ઘેરા વાળા છોકરાઓ બહારની ભીડને દૂર રાખે છે.
## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* તહર્રૂશ રમતા છોકરા
* સમાચાર વાહીની મુજબ
* યુરોપ માં પ્રચલન

શ્રેણી:ઇસ્લામ
૧૯૯૮ પ્રાણકોટ હત્યાકાંડ

**૧૯૯૮ પ્રાણકોટ હત્યાકાંડ** ભારતના જમ્મુ અને કાશ્મીર રાજ્યના ઉધમપુર જિલ્લામાં આવેલા પ્રાણકોટ અને દાકીકોટ ગામમાં ૧૭ એપ્રિલ, ૧૯૯૮ના રોજ ૨૬ હિંદુઓની હત્યા કરવામાં આવી હતી.

## પૃષ્ઠભૂમિ 
૧૯૯૦ના દાયકામાં ઇસ્લામિક આતંકવાદ દ્વારા જ્યારે ખાસ હિંદુઓને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા, ત્યારે મોટા ભાગના ૨,૫૦,૦૦૦ જેટલા હિન્દુઓ કાશ્મીર છોડીને ચાલ્યા ગયા. મોટા ભાગના કાશ્મીરી પંડિતો જમ્મુમાં શરણાર્થી તરીકે રહેવા લાગ્યા.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:જમ્મુ અને કાશ્મીર
શાપોરા નદી

**શાપોરા નદી** (અંગ્રેજી:Chapora) ભારત દેશના ગોવા રાજ્યના ઉત્તરી ભાગમાં વહેતી એક નદી છે. આ નદી પશ્ચિમ દિશામાં વહે છે અને અરબી સમુદ્રમાં મળી જાય છે. પેરનેમ તાલુકા અને બાર્ડેઝ તાલુકાઓ એકબીજા સાથે અલગ પડે છે. શાપોરા નદી વડે ઉત્તર ગોવા જિલ્લાના પેરનેમ તાલુકા અને બાર્ડેઝ તાલુકાઓ એકબીજા સાથે અલગ પડે છે. આ નદી પડોશી રાજ્ય મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના રામઘાટ ખાતેથી નીકળે છે, ગોવા રાજ્યમાં વહે છે અને અંતે અરબી સમુદ્રને મળે છે. ગોવાના એક પ્રવાસન સ્થળ તરીકે જાણીતો વાગાટોર બીચ આ નદીના મુખથી દક્ષિણ દિશામાં આવેલ છે તેમ જ નદીમુખથી ઉત્તર દિશામાં મોરજીમ ગામ આવેલ છે. અહીં શાપોરા નદી પર એક પુલ છે, જેનો ઉપયોગ મોરજીમ થી સીઓલીમ જવા માટે થાય છે.

## સંદર્ભો 
## આ પણ જુઓ 
* શાપોરા કિલ્લો
* શાપોરા બીચ

શ્રેણી:ગોઆ
શ્રેણી:ભારતની નદીઓ
ચીનાઈ માટી

**ચિનાઈ માટી** એ જમીનમાંથી મળતી સાદી માટી છે, જે ચીનના કેટલાક પ્રદેશોમાં મળી આવે છે અને તે *કેઓલીન* નામ વડે ઓળખાય છે. ચીનથી મળતી આ માટી સૌથી વધુ સફેદ હોય છે. ચીન સિવાય ભારત, અમેરિકા અને ઇરાન ખાતે પણ ચિનાઈ માટીની ખાણો આવેલી છે.

પૃથ્વીના જમીનના જુદા જુદા સ્તરોમાં હવામાનની જુદી જુદી અસરોને થતી હોય છે, જેને કારણે માટીના પણ જુદા જુદા રંગો જોવા મળે છે. દરિયા કિનારાની રેતી, રણની રેતી અને નદી કાંઠે જમા થતો કાંપ માટીના જ જુદા જુદા સ્વરૃપ છે. ચિનાઈ માટીને સિરામિક કહેવાય છે. જે સ્ફટિકમય ઓકસાઈડ, નાઈટ્રાઈટ કે કાર્બાઈડ પદાર્થ વડે બનેલી હોય છે..
 
આ માટી ૧૦૦૦ ડિગ્રી સેન્ટીગ્રેડ જેટલી ગરમીમાં સહન કરી શકે છે અને પીગળતી પણ નથી. આ ઉપરાંત તે વીજળીનું વહન કરતી ન હોવાને કારણે વીજળીના સાધનોમાં તેનો અવાહક (ઇન્સ્યુલેટર) તરીકે ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આ માટીમાં જુદી જુદી ધાતુઓના ઓકસાઈડ ભેળવી તેને ગુલાબી, પીળો કે ભૂરો રંગ આપી શકાય છે. ખાણમાંથી મળતી ચિનાઈ માટીનું શુદ્ધિકરણ કરી સફેદ પાવડર બનાવવામાં આવે છે. બાથરૂમની ટાઈલ્સ, વોશબેસીન અને બાથટબથી માંડીને કપ- રકાબી જેવા વાસણો બનાવવામાં આ માટી ખૂબ જ ઉપયોગી થાય છે. આ માટીનું પડ ચડાવેલા કાગળ (કોટેડ પેપર) પણ બને છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:ખનીજ
કોન્સ્ટેન્ટીનોપલ

કોન્સ્ટેન્ટિનોપલ એ રોમન / બીઝેન્ટાઇન સામ્રાજ્યનું રાજધાની શહેર (વર્ષ ૩૩૦-૧૨૦૪ અને ૧૨૬૧-૧૪૫૩) અને સંક્ષિપ્ત સમય માટે લેટિન (૧૨૦૪-૧૨૬૧), અને પછીના ઓટ્ટોમન (૧૪૫૩-૧૯૨૩) સામ્રાજ્યોનું વડુ મથક હતું. વર્ષ ઇસ  ૩૨૪ માં પ્રાચીન બાયઝાન્ટીયમના પુનરુત્થાનનાં સમયે સમ્રાટ કોન્સ્ટેન્ટાઇન પ્રથમ દ્વારા રોમન સામ્રાજ્યની નવી રાજધાની તરીકે અને તેમના નામે આ શહેર ની ૧૧ મે, ઇસ ૩૩૦ નાં રોજ સ્થાપના કરવામાં આવી હતી.

૫ મી સદી નાં મધ્યભાગ થી 13 મી સદીની શરૂઆત સુધી, કોન્સ્ટેન્ટિનોપલ યુરોપમાં સૌથી મોટું અને સમૃદ્ધ શહેર હતું. [6] રોમન અને બીઝેન્ટાઇન સમયમાં કોસ્ટેન્ટિનોપલના વિશ્વવ્યાપી વડાના ઘર તરીકે અને ક્રિસ્ટન ઓફ થોર્ન્સ અને ટ્રુ ક્રોસ જેવા ખ્રિસ્તી ધર્મના સૌથી પવિત્ર અવશેષોના વાલી તરીકે, ખ્રિસ્તી ધર્મની પ્રગતિમાં મહત્વનો ભાગ ભજવ્યો હતો. 15 મી સદીના પ્રારંભમાં તેના પ્રાંતોની હાર પછી, બાયઝેન્ટાઇન સામ્રાજ્ય માત્ર કોન્સ્ટેન્ટિનોપલ અને તેની આજુબાજુનાં અમુક વિસ્તારો તેમજ ગ્રીસના મોરેઆ સુધી સીમિત થઇ ગયું અને અંતે 29 મે 1453 ના રોજ 53 દિવસની ઘેરાબંધી પછી આ શહેર ઓટ્ટોમન્સ સામ્રાજ્ય નાં તાબે થઇ ગયું હતું.

## સંરક્ષણ વ્યવસ્થા અને ખૂબીઓ
કોન્સ્ટેન્ટિનોપલ તેની વિશાળ અને જટિલ સંરક્ષણ વ્યવસ્થા માટે પ્રસિદ્ધ હતુ. વિવિધ આક્રમણો ના અસંખ્ય પ્રસંગોએ ઘેરાયુ હોવા છતાં, લગભગ નવ સો વર્ષ સુધી આ શહેર અભેદ રહ્યું હતું. આખરે વર્ષ ૨૧૦૪ માં ક્રુસેડર લશ્કરદ્વારા તેઓની ચોથી ચળવળ વખતે કબજે કરવામાં આવ્યું હતું અને ૧૨૬૧ માં બાયઝાન્ટન સમ્રાટ મિયાક આઠમા પેલાઓલોગોસ દ્વારા તેને મુક્ત કરવામાં આવ્યા બાદ, ૧૪૫૩ માં બીજી અને અંતિમ વખત જ્યારે તે ઓટ્ટોમન સુલતાન મેહમેદ ૨ દ્વારા જીતી લેવામાં આવ્યું હતું. 

શહેરની પ્રથમ દીવાલ કોન્સ્ટેન્ટાઇન ૧ દ્વારા ઉભી કરવામાં આવી હતી જે ભૂમિ તેમજ દરિયાઈ મોરચે એમ બન્ને તરફથી સંરક્ષણ આપતી હતી. બાદમાં, ૫ મી સદીમાં, બાળ સમ્રાટ થિયોડોસિયસ ૨ ની આગેવાની હેઠળ પ્રેટોરીઅન પ્રિફેક્ટ એંથેમીયસ થિયોડોસિયન દ્વારા થિયોડોસિયન દિવાલોનું બાંધકામ હાથ ધરાયું હતું જે દ્વિસ્તરીય અને વધુ મજબુત વ્યવસ્થા હતી જેમાં કિલ્લેબંધી, ઊંડા ખાડાઓ વગેરે નો સમાવેશ થયેલ. આ વ્યવસ્થા પ્રાચીનકાળની સૌથી મજબુત વ્યવસ્થાઓ માંથી એક હતી. 

આ શહેર રોમની હરિફાઈ કરવા ઇરાદાપૂર્વક બાંધવામાં આવ્યું હતું, અને એવો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે તેની દિવાલોની અંદર અનેક સ્થળો રોમની 'સાત ટેકરીઓ' સાથે મેળ ખાતી હતી. તે "ગોલ્ડન હોર્ન" અને "માર્મરા ના સમુદ્ર" વચ્ચે આવેલું હોવાથી રક્ષણાત્મક દિવાલોની જરૂર હોય તેવી જમીન ઓછી હતી, અને આથી તે ભવ્ય મહેલો, ડોમ અને ટાવરોને આવરી લેતો એક અભેદ ગઢ બની શકેલ. આ જ કારણોસર તે બે ખંડો (યુરોપ અને એશિયા) અને બે સમુદ્રો (ભૂમધ્ય અને કાળો સમુદ્ર) વચ્ચેનું દ્વાર બનેલ અને તેમાંથી વ્યવહાર થકી ઉદ્ભવતિ સમૃદ્ધિનું પ્રતિક બની રહેલ.
મક્કા મસ્જિદ વિસ્ફોટ

**મક્કા મસ્જિદનો વિસ્ફોટ** ૧૮ મે, ૨૦૦૭ના રોજ હૈદરાબાદના જૂના શહેરી વિસ્તારમાં ચાર-મીનારની નજીક આવેલી મક્કા મસ્જિદમાં થયો હતો. આ વિસ્ફોટ જ્યાં મસ્જીદમાં હાથ પગ ધોવામાં આવે છે તે સ્થળે વિઝુખાના પાસે થયો હતો. મોબાઇલથી નિયંત્રીત પાઇપ બૉમ્બ દ્વારા આ વિસ્ફોટ કરવામાં આવ્યો હતો. વિસ્ફોટમાં વપરાયેલા બૉમ્બ ઉપરાંત બે વધુ જીવંત બૉમ્બ ઘટના સ્થળેથી મળી આવ્યા હતા અને પોલીસ દ્વારા તેનો નાશ કરવામાં આવ્યો હતો. આ ઘટનામાં ૧૬ લોકો મૃત્યુ પામ્યા હતા, જેમાંના પાંચ લોકો ટોળાને નિયંત્રણમાં લાવવાના પ્રયાસો માટે પોલીસ દ્વારા કરવામાં આવેલા ગોળીબારમાં માર્યા ગયા હતા. આ ઘટના પછી ભારતીય રાજનીતિના બે પ્રમુખ રાજનૈતિક દળો - કોંગ્રેસ અને ભાજપ - દ્વારા રાજનીતિ કરવામાં આવી હતી. આ ઉપરાંત કોગ્રેસના નેતાઓ દ્વારા હિંદુ આતંકવાદના આક્ષેપો કરવામાં આવ્યા હતા. ૧૧ આરોપીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી અને અંતે પુરાવાનાં અભાવે ૧૬મી એપ્રિલ, ૨૦૧૮ના રોજ, એનઆઇએ કોર્ટ દ્વારા તમામ ૧૧ લોકોને આરોપમુક્ત કરવામાં આવ્યા. આમ, હિંદુ આતંકવાદનાં આક્ષેપો પોકળ સાબિત થયા હતા.

શ્રેણી:મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓ
પૉઝિટ્રૉન

**પૉઝિટ્રૉન** અથવા **પ્રતિ-ઈલેક્ટ્રૉન** એ ઈલેક્ટ્રૉનનો પ્રતિકણ છે. તે ઈલેક્ટ્રૉનના જેટલું જ દળ અને મૂલ્યમાં તેના ઋણ વિદ્યુતભાર જેટલો જ પણ ધન વિદ્યુતભાર ધરાવતો મૂળભૂત કણ છે. ભૌતિકશાસ્ત્રી પી. એ. એમ. ડિરાકે ૧૯૨૮માં સૈદ્ધાંતિક રીતે તેના અસ્તિત્વનું સૂચન કર્યું હતું, અને ભૌતિકશાસ્ત્રી સી. ડી. ઍન્ડરસને ૧૯૩૨માં પૉઝિટ્રૉનની પ્રાયોગિક રીતે શોધ કરી હતી.

## ઇતિહાસ
૧૯૨૮માં પૉલ એડ્રિએન મૉરિસ ડિરાકે સાપેક્ષતાવાદ અને ક્વૉન્ટમ યંત્રશાસ્ત્રનો સમન્વય કરીને ઈલેક્ટ્રોનના પ્રચક્રણને લાગુ પાડી શકાય તેવું સમીકરણ (ડિરાક સમીકરણ) રજૂ કર્યું. આ સમીકરણના ધન અને ઋણ દ્રવ્યમાન વાળા બે ઉકેલ મળ્યા. દળના ધન ઉકેલને અનુરૂપ કણ ઈલેક્ટ્રૉન લાંબા સમયથી જાણીતો હતો, જ્યારે ઋણ ઉકેલને અનુરૂપ કણ તે સમયે જાણીતો ન હતો. ઋણ ઉકેલ ધરાવતા આ કણને ડિરાકે ધન ઈલેક્ટ્રૉન તરીકે ઓળખાવ્યો. વધુમાં ડિરાકે એમ પણ કહ્યું કે દરેક મૂળભૂત કણને પોતાનો પ્રતિકણ હોય છે. આમ, પૉઝિટ્રૉનની સૈદ્ધાંતિક શોધ થઈ જે માટે ડિરાકને ૧૯૩૩ના વર્ષનું ભૌતિકશાસ્ત્રનું નોબેલ પારિતોષિક એનાયત થયું હતું ૧૯૩૨માં કૉસ્મિક કિરણોની આંતરક્રિયાના અભ્યાસ દરમ્યાન ભૌતિકશાસ્ત્રી કાર્લ ડેવિડ ઍન્ડરસને પોઝિટ્રૉનની પ્રાયોગિક રીતે શોધ કરી, જે માટે તેમને ૧૯૩૬માં ભૌતિકશાસ્ત્રનું નોબેલ પારિતોષિક એનાયત થયું હતું.

## ગુણધર્મો
પૉઝિટ્રૉન સ્થિર (સ્ટેબલ) કણ છે, પણ દ્રવ્યની હાજરીમાં તે ઈલેક્ટ્રૉન સાથે આંતરક્રિયા કરીને ઊર્જામાં એટલે કે ફોટૉનમાં વિલોપન પામે છે. પૉઝિટ્રૉનનું દળ m =  કિગ્રા. તથા વિદ્યુતભાર e = + કુલંબ છે. તે  પ્રચક્રણ ધરાવે છે અને ફર્મિ-ડિરાક સાંખ્યિકીને અનુસરે છે. યુરેનિયમ જેવા ભારે તત્ત્વોના ક્ષય દરમ્યાન પૉઝિટ્રૉન ઉત્સર્જિત થતો હોય છે. કેટલીક વાર ઈલેક્ટ્રૉન સાથે પોઝિટ્રૉન બદ્ધ થઈને અલ્પજીવી પરમાણુ પૉઝિટ્રૉનિયમ રચે છે. આવા પૉઝિટ્રૉનિયમ બે પ્રકારના હોય છે: (૧) ઑર્થોપૉઝિટ્રૉનિયમ, જેમાં બે કણો ઈલેક્ટ્રૉન અને પૉઝિટ્રૉનનું પ્રચક્રણ સમાંતર હોય છે અને (૨) પૅરાપૉઝિટ્રૉનિયમ, જેમાં બે કણોના પ્રચક્રણ પ્રતિસમાંતર હોય છે. ઑર્થોપૉઝિટ્રૉનિયમનો જીવનકાળ 10-7 સેકન્ડ છે અને ત્યારબાદ તે ત્રણ ફોટૉનમાં ક્ષય પામે છે. પૅરાપૉઝિટ્રૉનિયમનો જીવનકાળ થોડોક ઓછો હોય છે, અને ત્યારબાદ તે બે ફોટૉનમાં ક્ષય પામે છે.

1.02 MeV કરતાં વધુ ઉચ્ચ ઊર્જા ધરાવતા ફોટૉન દ્રવ્ય સાથે આંતરક્રિયા કરે ત્યારે ઈલેક્ટ્રૉન અને પૉઝિટ્રૉનની જોડ ઉત્પન્ન થતી હોય છે. વિદ્યુત-ચુંબકીય ક્ષેત્ર વડે ઈલેક્ટ્રૉન-પૉઝિટ્રૉનની જોડની આભાસી ઉત્પત્તિ શૂન્યાવકાશનું ધ્રુવીકરણ કરે છે. પરિણામે પ્રકાશનું પ્રકાશ વડે પ્રકીર્ણન થાય છે.

## પૂરક વાચન 
* 

## સંદર્ભો
શ્રેણી:પરમાણુ ભૌતિકવિજ્ઞાન
શ્રેણી:મૂળભૂત કણો
સમાજશાસ્ત્ર

**સમાજશાસ્ત્ર** એ વ્યક્તિના સામાજિક જીવનનો, વ્યક્તિઓથી બનેલા સમૂહજીવનની આંતરક્રિયાઓ અને આંતરસંબંધોનો વૈજ્ઞાનિક ઢબે અભ્યાસ કરતું વિજ્ઞાન છે. તે એક સામાજિક વિજ્ઞાન છે. તે સમાજમાં બનતી સામાજિક ઘટનાઓ, સંબંધો અને સામાજિક પ્રક્રિયાઓનો અભ્યાસ કરે છે અને આવા અભ્યાસ દ્વારા જુદા જુદા બનાવો વચ્ચેના સંબંધો, કાર્યકારણ સંબંધો રજૂ કરી નવા સિદ્ધાંતો આપે છે.

## વ્યાખ્યા
સમાજશાસ્ત્રનો અંગ્રેજી શબ્દ 'સોસિયોલોજી' છે. આ શબ્દનો સૌપ્રથમ ઉપયોગ ફ્રેન્ચ અભ્યાસી અને સમાજશાસ્ત્રી ઑગસ્ટ કૉમ્તે ૧૮૩૮માં તેમના પુસ્તક *Course of Positive Philosophy*માં કર્યો હતો. 'સોસિયોલોજી' શબ્દ બે શબ્દોનો બનેલો છે — લેટિન ભાષાનો શબ્દ 'સોસિયેશ' (અથવા 'સોસિયેટસ') જેનો અર્થ સાથી (companion) છે, અને ગ્રીક ભાષાનો શબ્દ 'લોગોસ' જેનો અર્થ શાસ્ત્ર થાય છે. આમ બન્ને શબ્દ મળી 'સોસિયોલોજી' (સમાજશાસ્ત્ર) એવો અર્થ થાય છે.

કિંગ્સલે ડેવિસે સમાજશાસ્ત્રની વ્યાખ્યા આપતા જણાવ્યું છે કે, "સમાજશાસ્ત્ર માનવસમાજનો અભ્યાસ કરે છે." તેમના મતે માનવીનું સમાજમાં મહત્ત્વ છે. માનવી પ્રાણીથી અલગ છે. માનવીની સંસ્કૃતિ અને માનવ પ્રાણીસમાજ કરતાં જુદો પડે છે. આથી સમાજશાત્રનું અભ્યાસવસ્તુ માનવસમાજ છે.

ઑગસ્ટ કૉમ્ત સમાજશાત્રને એક વિજ્ઞાન તરીકે જુએ છે. સમાજશાત્રને એક વિજ્ઞાન તરીકે ગણાવતાં તેઓ જણાવે છે કે, "સમાજશાસ્ત્ર સામાજિક સ્થિતિ અને સામાજિક ગતિનું વિજ્ઞાન છે."

## ઇતિહાસ
યુરોપમાં ઑગસ્ટ કૉમ્તે સમાજશાસ્ત્રને સમાજના વિજ્ઞાન તરીકે સ્થાપવાનો વ્યવસ્થિત પ્રયત્ન કર્યો. આથી એમને 'સમાજશાસ્ત્રના પિતા' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. સમાજશાસ્ત્રના ઉદભવ પાછળ ૧૬મી સદીથી ૧૯મી સદી દરમ્યાન ઘટેલી ઐતિહાસિક ઘટનાઓ અને પ્રક્રિયાઓ જવાબદાર છે. યુરોપનો નવજાગૃતિ (પુનરુત્થાન) યુગ, ઇંગ્લેન્ડમાં થયેલી ઔદ્યોગિક ક્રાંતિ તેમજ ફ્રાન્સની રાજ્યક્રાંતિ કારણે ત્યાંના સમાજોમાં અનેકવિધ સામાજિક-આર્થિક પરિવર્તનો આવ્યાં. આ પરિવર્તનોએ સર્જેલા પ્રશ્નો અને સમસ્યાઓના ઉકેલ માટે પરંપરાગત ધાર્મિક અને તત્ત્વજ્ઞાનીય જ્ઞાન અધૂરું સાબિત થયું. કારખાના-પદ્ધતિને કારણે સર્જાયેલા નવા શ્રમજીવી વર્ગના શોષણના પ્રશ્નો ઊભા થયા. ફ્રાન્સની રાજ્યક્રાંતીને કારણે રાજાશાહી જેવી પરંપરાગત રાજકીય સંસ્થાના પાયા હચમચી ગયા. વૈજ્ઞાનિક શોધખોળો અને નવા દરિયાઈ માર્ગોની શોધને પરિણામે વિશ્વના સમાજો વચ્ચેના વ્યાપજ બન્યા. આ સૌ પરિબળોને પરિણામે સમાજજીવનનો વસ્તુલક્ષી અને વૈજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિબિંદુથી અભ્યાસ અનિવાર્ય બન્યો. ઑગસ્ટ કૉમ્તે શરૂ કરેલા આ નવા સમાજવિજ્ઞાનને ફ્રન્સમાં એમિલ દર્ખેમ, જર્મનીમાં કાર્લ માર્ક્સ અને મૅક્સ વેબરે પોતાના અભ્યાસો અને વિચારો દ્વારા સુસ્થાપિત કર્યું.

## સંદર્ભો
## સંદર્ભ સૂચિ
* 

## પૂરક વાચન
* 
*  
*  

## બાહ્ય કડીઓ
* સમાજશાસ્ત્ર ગુજરાતી વિશ્વકોશમાં

શ્રેણી:સમાજશાસ્ત્ર
કુટુંબ

**કુટુંબ** સ્ત્રી અને પુરુષના જાતીય સંબંધ દ્વારા સામાજિક માન્યતા મેળવીને પારસ્પરિક ક્રિયા દ્વારા ઉપજાવતા આંતરસંબંધ લગ્નને કારણે બને છે. સામાજિક માન્યતા પ્રાપ્ત સ્ત્રી-પુરુષ જાતીય સંબંધ વડે ઉત્પન્ન થતા સંતાનોને કુટુંબ સંતાનના ઉછેરની જવાબદારી લે છે અને તેમને હક્ક અને ફરજો આપવામાં આવે છે. કુટુંબ સંસ્થા સમાજમાં અગત્યની ભાગ ભજવતી સંસ્થા છે. કુટુંબના સભ્યોનો ઉછેર અને જવાબદારીનું કાર્ય કુટુંબ કરે છે. તેમજ મિલકતની ફાળવણી કયા સભ્યો ને કેવી રીતે કરવી તે અધિકાર ધરાવે છે. કુટુંબ સમાજશાસ્ત્ર નું મહત્વનું અંગ છે.

ચિત્ર:Albumen photograph of an Indian family with children in the 1870s.jpg|ભારતીય કુટુંબ, ઈ.સ. ૧૮૭૦
ચિત્ર:Bundesarchiv Bild 183-A0808-0008-001, Berlin, Passanten.jpg|માતા અને તેના સંતાનો, બર્લિન
ચિત્ર:Wm. Riley Blankinship, miner, with his children. Koppers Coal Division, Kopperston Mine, Kopperston, Wyoming County... - NARA - 540984.jpg|વ્યોમિંગ કાઉન્ટીમાં કુટુંબ
ચિત્ર:Basankusu - typical fired brick house.jpg|બસાન્કુસુમાં કુટુંબ તેમના પરંપરાગત ઘરની બહાર
ચિત્ર:Sauk Indian family by Frank Rinehart 1899.jpg|રેડ ઇન્ડિયન કુટુંબ, ઇ.સ. ૧૮૯૯

## બાહ્ય કડીઓ 
* 

શ્રેણી:સમાજશાસ્ત્ર
સામાજિક મનોવિજ્ઞાન

**સામાજિક મનોવિજ્ઞાન** એ વ્યક્તિના સામાજિક વર્તનનો અભ્યાસ કરતું વિજ્ઞાન છે, જે **સમાજલક્ષી મનોવિજ્ઞાન** તરીકે પણ ઓળખાય છે. તે મુખ્યત્વે અનુભવ પર આધારિત વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિ અને પ્રયુક્તિઓ વડે સૈદ્ધાંતિક તેમજ વ્યાવહારિક જ્ઞાનનું સંપાદન અને પરિક્ષણ કરવાનો અભિગમ ધરાવે છે. તે એક વાર્તનિક (વર્તન પર આધારિત) અને સામાજિક વિજ્ઞાન હોવાથી સામાન્ય મનોવિજ્ઞાન, સમાજશાસ્ત્ર તેમજ સામાજિક (સાંસ્કૃતિક) નૃવંશશાસ્ત્ર અને અન્ય સામાજિક વિજ્ઞાનો સાથે જ્ઞાન, પદ્ધતિ અને પરિભાષા અંગે આદાનપ્રદાનનો સંબંધ ધરાવે છે.

## ઇતિહાસ
સમાજશાસ્ત્રની શાખા તરીકે, વ્યક્તિના સામાજિક વર્તનને કેન્દ્રમાં રાખીને એનો મનોવૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ કરનાર સામાજિક મનોવિજ્ઞાનનો ઉદભવ અને વિકાસ વીસમી સદીમાં થયો.

૧૯૦૮માં સૌપ્રથમ 'સામાજિક મનોવિજ્ઞાન' વિષયને લગતા બે પુસ્તકો પ્રકાશિત થયા; ઍડવર્ડ રોસનું *સોસ્યલ સાયકોલૉજિ*  અને વિલિયમ મૅકડૂગલનું *ઇન્ટ્રોડ્ક્શન ટુ સોશ્યલ સાયકોલૉજિ*.

## વ્યાખ્યા
સામાજિક વિજ્ઞાનમાં અભ્યાસ અને વિશ્લેષણ માટેનો એકમ માનવવ્યક્તિનું સામાજિક (સમાજથી પ્રભાવિત) વર્તન કે પ્રવૃત્તિ છે. આવા વર્તનને ક્રેચ, ક્રચફિલ્ડ અને બેલાચી 'આંતરવૈયક્તિક વર્તન ઘટના' તરીકે ઓળખાવે છે. સર્વગ્રાહી દ્રષ્ટિએ સામાજિક મનોવિજ્ઞાન એટલે ભૂતકાલીન, વર્તમાનકાલીન કે ભાવિ — અનુમાનિત સામાજિક ઉદ્દીપક પરિસ્થિતિઓથી પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ રીતે ઉદ્દીપ્ત અને પ્રભાવિત, સમાન કે સભાનતા વિનાનાં વ્યક્તિના બાહ્ય (શારીરિક) વર્તન કે પ્રવૃત્તિ તેમજ તે પાછળ સક્રિય રીતે કામ કરતી લાગણીઓ, માન્યતાઓ, ઈચ્છાઓ, વિચાર-પ્રક્રિયા જેવી, વ્યક્તિની પ્રત્યક્ષ રીતે અવલોકી ન શકાતી આંતરિક માનસિક બાબતોને સમજવા - સમજાવવા માટેનું વિજ્ઞાન.

આમ, વ્યક્તિના સામાજિક બાહ્ય (શારીરિક) વર્તન તેમજ તે સાથે સંબધિત માનસિક બાબતોનાં પ્રત્યેક પાસાંનાં સંકલિત સર્વગ્રાહી ચર્ચા-વિચારણા તથા તલસ્પર્શી અભ્યાસ કરતા વિજ્ઞાનને સામાજિક મનોવિજ્ઞાન કહેવામાં આવે છે. ક્રેચ, ક્રચફિલ્ડ અને બેલાચીના મત મુજબ સામાજિક વિજ્ઞાન એ "સમાજમાં વ્યક્તિના વર્તનનું વિજ્ઞાન" છે.

## સંદર્ભો
## પૂરક વાચન
* 

શ્રેણી:સમાજશાસ્ત્રની પેટાશાખાઓ
શ્રેણી:સામાજિક મનોવિજ્ઞાન
ઈલેક્ટ્રોન વોલ્ટ

**ઇલેક્ટ્રૉન વોલ્ટ** (સંજ્ઞા: **eV**) એ ભૌતિકવિજ્ઞાનમાં વપરાતો ઊર્જાનો એકમ છે. જ્યારે કોઈ ઈલેક્ટ્રોનને એક વોલ્ટ વિદ્યુત સ્થિતિમાનના વિદ્યુત દબાણે પ્રવેગિત કરવામાં આવે ત્યારે તે જેટલી ઊર્જા મેળવે છે તે ઊર્જાને એક ઈલેક્ટ્રોન વોલ્ટ (1 eV) કહે છે.

એક ઇલેક્ટ્રૉન વોલ્ટની કિંમત  થાય છે.

## સંદર્ભો
શ્રેણી:ભૌતિકવિજ્ઞાન
પ્રોટોન

**પ્રોટોન** (સંજ્ઞા: ) એ ધન વિદ્યુતભારિત મૂળભૂત કણ છે. તે હાઈડ્રોજન પરમાણુનું ન્યૂક્લિયસ(કેન્દ્ર) છે, તે ઉપરાંત તે તમામ પરમાણુના ન્યૂક્લિયસનો અંગભૂત કણ છે. પ્રોટોનનો વિદ્યુતભાર ઈલેક્ટ્રોનના વિદ્યુતભાર જેટલો જ પરંતુ ઋણના બદલે ધન વિદ્યુતભાર હોય છે. તે બેરિયોન સમૂહનો કણોનો સભ્ય છે.

## બંધારણ
પ્રોટોન  પ્રચક્રણ ધરાવતા ત્રણ ક્વાર્કનો બનેલો છે. તેમાંંના બે અપ-ક્વાર્ક છે અને ત્રીજો ડાઉન-ક્વાર્ક છે. આ ત્રણેય ક્વાર્ક પ્રબળ ન્યૂક્લિયર બળ દ્વારા એકબીજા સાથે જોડાયેલા હોય છે. પ્રોટોનના આ બંધારણ વિશેની સૌપ્રથમવાર માહિતી એમ. ગેલમાન નામના ભૌતિકશાસ્ત્રીએ ૧૯૬૩માં આપી હતી. હાઈડ્રોજન આયન અથવા હાઈડ્રોજન કેટાયન એ હાઈડ્રોજન પરમાણુ પોતાનો એક ઈલેક્ટ્રોન ગુમાવી દે ત્યારે ઉદભવતો ખુલ્લો પ્રોટોન છે. જે જલીય દ્રાવણમાં સ્વતંત્ર અસ્તિત્વ ધરાવવાને બદલે પાણીના એક અથવા વધુ અણુઓ સાથે જોડાઈ જાય છે. પૃથ્વીના ઉચ્ચતર વાતાવરણના વિસ્તારમાં મુખ્ય ઘટકો તરીકે હાઈડ્રોજન પરમાણુ અને હાઈડ્રોજન આયન (પ્રોટોન) આવેલા હોય છે, આ વિસ્તારને પ્રોટોનમંડળ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

## પૂરક વાચન 
* 

## સંદર્ભો
શ્રેણી:પરમાણુ ભૌતિકવિજ્ઞાન
શ્રેણી:મૂળભૂત કણો
એરિયા 51

**એરિયા ૫૧** યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ઓફ અમેરિકાના અત્યંત ગુપ્ત હવાઈમથકનું નામ છે. સેન્ટ્રલ ઇન્ટેલિજન્સ એજન્સી (CIA) અનુસાર આ વિસ્તારનું સાચું નામ *હોમે હવાઇ મથક*  છે. જોકે વિયેતનામ યુદ્ધ વખતે CIA દસ્તાવેજોમાં **એરિયા ૫૧** નામ ઉપયોગમાં લેવાયું હતું. આ ક્ષેત્ર *ડ્રીમલેન્ડ* અને *પેરેડાઇઝ રેન્ચ* તરીકે પણ ઓળખાય છે.

વિવિધ અફવાઓને કારણે એરિયા ૫૧ પરગ્રહી વિમાનો અને યુ.એફ.ઓ. જેવા ઉદાહરણોનું કેન્દ્ર બની ગયું છે અને લોકોના દાવા અનુસાર એરિયા ૫૧માં પરગ્રહી ઉપર વૈજ્ઞાનિક પ્રયોગો ચાલી રહ્યા છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:અમેરિકા
કોકા કોલા

**કોકા-કોલા**, અથવા **કોક** એ કાર્બનોટેડ ઠંડુ પીણું છે, જે ધ કોકા-કોલા કંપની દ્વારા બનાવાય છે. તેનો ઉદ્ભવ પેટન્ટ કરેલી દવા તરીકે ૧૯મી સદીના અંતમાં જ્હોન પેમબર્ટન દ્વારા થયો હતો અને પછીથી તે ઉદ્યોગપતિ એસા ગ્રિગ્સ કેન્ડલર દ્વારા ખરીદી લેવઇ હતી, જેની વ્યાપારી અને માર્કેટિંગ પદ્ધતિઓ દ્વારા ૨૦મી સદી સુધી ઠંડા પીણાંના બજારમાં અગ્રેસર રહી હતી. કોકા-કોલાનું નામ તેના મૂળ તત્વો કોલા નટ્સ (કેફિનનો સ્ત્રોત) અને કોકા પાંદડાઓનું સૂચન કરે છે. કોકા-કોલાના હાલના તત્વો ખાનગી રહ્યા છે, જોકે અનેક લોકો તેને પ્રયોગાત્મક રીતે બનાવવામાં સફળ રહ્યા છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ
*
ખેડાપા નવી વસાહત(તા.મોરવા)

**ખેડાપા નવી વસાહત** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના પૂર્વ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા પંચમહાલ જિલ્લાના મોરવા (હડફ) તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામ સંતરામપુર તાલુકામાં કડાણા બંધ બનતા વિસ્થાપિતો ને મોરવા(હડફ)ના વાડોદર ગામમાંથી જંગલની જમીનમાં વસાહત બનાવીને રચેલું ગામ છે. પાનમ નદી પરના પાનમ બંધના વિસ્થાપિતોને પણ અહીં વસાવવામાં આવ્યા છે. ગામમાં ૬૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં આદિવાસી ભાષા એટલે કે વાગડી બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.

આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, મજૂરી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી, ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્ર, પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી, રાજીવ ગાંધી સેવા કેન્દ્ર તેમ જ દૂધની ડેરી, CSC કેન્દ્ર જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શ્રેણી:મોરવા (હડફ) તાલુકો
શ્રેણી:પંચમહાલ જિલ્લો