open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
જિદ્દુ કૃષ્ણમૂર્તિ

**જિદ્દુ કૃષ્ણમૂર્તિ** એક દાર્શનિક ,પ્રવચનકાર અને લેખક હતા.વીસમી સદીના મહાન તત્ત્વચિંતક, ભારતમાં જન્મ લઈને તે કેલિફોર્નિયામાં સ્થિર થયા પણ તેમના ચિંતનનો લાભ વિશ્વભરના લોકો લેતા રહ્યા. કોઈ વાદ, વિચાર, સંઘ કે સંપ્રદાયમાં તેમનું ચિંતન કુંઠિત કરવાને બદલે તેમણે સદૈવ ચર્ચા અને સંવાદને પ્રાધાન્ય આપ્યું.  બધેથી અહમને નાબૂદ કરવાની ઇચ્છાને લઈને તે વિશાળ જનસમુદાયના હ્રદયમાં સ્થાન પામ્યા.

## જીવન 
વિશ્વમાં આધ્યાત્મનો પ્રભાવ પાડનાર ભારતીય દાર્શનિક જે.કૃષ્ણમૂર્તિનો જન્મ ૧૨ મે ૧૮૯૫માં દક્ષિણ ભારતના મદનપલ્લી ગામમાં થયો હતો.તેઓ એક સંવેદનશીલ અને અસ્વસ્થ બાળક હતા. તેમના પિતા નારાયણૈયા રેવન્યુ ખાતામાં નોકરી કરતાં હતા. માતા સંજીવમ્મા કૃષ્ણભક્ર્ત અને ધાર્મિક હતા. 

જે.કૃષ્ણમૂર્તિ શાળામાં અંતર્મુખી અને શરમાળ સ્વભાવના વિદ્યાર્થી હતા. ડો.એની બેસન્ટે તેમને ૬ માર્ચ , ૧૯૧૦ના રોજ શિક્ષણ માટે પસંદ કર્યા હતા.આઘ્યાત્મિક તાલીમ દરમિયાન તેમણે 'શ્રી ગુરુ  ચરણે' પુસ્તિકા લખી. 

## સંદેશ 
વિશ્વભરમાં પથરાયેલી થિયોસોફીની સંસ્થાઓમાંની એક “ઓર્ડર ઓફ ધ સ્ટાર ઇન ધ ઈસ્ટ”નું અધ્યક્ષપદ જે.કૃષ્ણમૂર્તિને તરુણાવસ્થામાં જ અપાયું. પરંતુ જીવનની અંતજ્યોર્તિના દર્શન કરી ચૂકેલા કૃષ્ણમૂર્તિએ આ પદનો ત્યાગ કરી ઈંગ્લેન્ડ, અમેરિકા, અને ભારતમાં તેમણે એવી શિક્ષણ સંસ્થાઓનું નિર્માણ કર્યું કે જ્યાં વિદ્યાર્થીઓ સંયમ અને સર્વાંગી શિક્ષણમાં રસ કેળવે અને જાહેર કર્યું કે ‘સત્ય એક પાથ વગરની જમીન છે. માનવી માત્ર સત્યનો અનુયાયી છે. સત્ય દ્વારા સમજણ પ્રાપ્ત થાય છે, સત્ય શોધવું હોય તો કુંઠિત મનની સીમાઓથી પાર જવું જોઈએ. તેઓ કોઇની પણ કંઠી બાંધવાની ના પડતાં હતા, પોતાની પણ નહી.

તેઓ કહેતા કે “માત્ર પુસ્તકનું શિક્ષણ ભરોસાપાત્ર નથી ભરોસો આંતરમાંથી આવવો જોઈએ". "તમે તમારી સ્વ-અગત્યતા વધારી ન દેતા, ધન, કીર્તિનો ઢગલો ન કર્યા કરતા. જીવનને સુવર્ણ બનાવવાને બદલે તમે ભંગારના પતરાની જેમ કથીર બનાવી નાખો છો."

તેઓ મનોવૈજ્ઞાનિક ક્રાંતિ,મનની પ્રકૃતિ,ધ્યાન,માનવ સંબંધો, સમાજ વગેરેમાં સકારાત્મક પરીવર્તન કેવી રીતે લાવી શકાય  તેના નિષ્ણાત હતા. તેઓ હમેશા કહેતા કે દરેક મનુષ્યને માનસિક ક્રાંતિની જરૂર છે.અને આવી ક્રાંતિ કોઈ બાહ્ય પરિબળ દ્વારા શકય નથી પછી ભલે તે ધાર્મિક,સામાજિક કે રાજકીય હોય.

## કાર્યો 
તેમના ભાષણો ,સંવાદ,પત્ર,રોજનીશીએ સઘળું ૭૦ પુસ્તકોમાં સમાવિષ્ટ શિક્ષણ અને સંસ્કાર પરના એમના ગ્રંથોએ વિશ્વભરના બૌદ્ધિકોને એક નવો જ રાહ ચીંધ્યો હતો.તેમણે જીવનની મુક્ત અને પરમ દશાનું બયાન કરતી પ્રસાદ પ્રેરિત કવિતાઓ લખી છે. ઋષિવેલી-આધ્ર, રાજઘાટ બેસન્ટ શાળા તથા બ્રોકવૂડ પાર્ક જેવા સ્થળે તેમના વિચરકોને કાર્યાન્વિત કરતી શાળાઓ છે. તેઓ સ્વિટઝરલેંડમાં રહી, ચર્ચાઓ માટે વિશ્વપ્રવાસ કરતા. શ્રોતાને વિચારતો કરનારી સાદી, સરળ અંગ્રેજીમાં થયેલી પ્રવચન પરિચર્ચાઓના ધ્વનિ-મુદ્રણ પરથી ગ્રંથો બન્યા છે. ગુજરાતીમાં પણ તે ભાષાંતરિત થયા છે. તેજસ્વી આંખો અને સોહામણું વ્યક્તિત્વ ધારાવતા આ અકિંચન આંતરરાષ્ટ્રીય ચિંતકે અગણિત જનોને પોતાની જીવનદ્રષ્ટિ વિકસાવવામાં અને પોતાની સમજના શિષ્ય બનાવવામાં સહાય કરી.

## અવસાન 
૧૭ ફેબ્રુઆરી ૧૯૮૬ના રોજ અમેરિકના કેલિફોર્નિયા રાજયના ઑ' હેર નગરમાં તેમનું અવસાન થયું.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:૧૯૮૬માં મૃત્યુ
શ્રેણી:૧૮૯૫માં જન્મ
સપ્તપદી

**સપ્તપદી** એ અમિતાભ બચ્ચન કોર્પોરેશન લિ. દ્વારા નિર્મિત એક ગુજરાતી ચલચિત્ર છે. તેમાં માનવ ગોહીલ અને સ્વરૂપ સંપતે અભિનય આપ્યો હતો. સપ્તપદી (એક વ્યાપારીની પત્ની), એ એક આધુનિક ભારતીય સ્ત્રીની વાર્તા છે જે તેના ૨૦ વર્ષના આરામદાયક લગ્ન જીવનને દાવ પર લગાડી પોતાના મનની આકાંક્ષા પૂરી કરવા આગળ વધે છે. આ ચલચિત્ર ૧ ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૩ના દિવસે પ્રદર્શિત થઈ અને વિક્રમી ૧૨ અઠવાડીયા સુધી પ્રદર્શિત થઈ. વ્યાવસાયિક સફળતા સાથે આ ચલચિત્ર વિવેચકોમાં પણ ખ્યાતિ પામી, તેને પાંચ દેશોના સાત ચલચિત્ર મહોત્સવો માટે નામાંકન મળ્યું. જયપુર આંતરરાષ્ટ્રીય ફીલ્મ મહોત્સવમાં તેને *ગ્રીન રોઝ* પુરસ્કાર મળ્યો. આ ચલચિત્રને ગુજરાતી સિનેમાનો ટર્નિંગ પોઈન્ટ મનાય છે.

## પાર્શ્વભૂમિ 
કથાનક સિદ્ધાર્થ (માનવ ગોહીલ) અને સ્વાતી સંઘવી (સ્વરૂપ સંપત) નામના દંપત્તી પાત્રોની આજુબાજુ વણેલી છે. બંને તેમની ચાળીશીમાં છે. લગ્નની ૨૦મી વર્ષગાંઠ મનાવવા તેઓ સાપુતારા જાય છે, જ્યાં સ્વાતીને એક ૯ વર્ષનું બાળક મળે છે. આઘાત ગ્રસ્ત બાળકોના ઈલાજમાં પ્રશિક્ષિત સ્વાતી ને આ બાળકમાં આઘાતના ચિન્હો દેખાય છે. આ બાળકને આઘાતમાંથી બહાર લાવી તેનું ભવિષ્ય સુધારવાનો સ્વાતિ નિશ્ચય કરે છે. છેવટે ખબર પડે છે આ બાળક આતંકવાદી હુમલાના આઘાતનો ભોગ બનેલો હતો અને તેના માતા-પિતા તે હુમલામાં માર્યા ગયા હતા.  તે બાળક દંપત્તિનું જીવન કેવી રીતે બદલે છે તેની વાર્તા છે.

## પાત્રો 
* માનવ ગોહીલ - સિદ્ધાર્થ
* સ્વરૂપ સંપત  - સ્વાતી સંઘવી 
* હીત સામાણી - મોહસીન
* શૈલિ શાહ  - શ્રેયા
* ઉત્કર્ષ મઝુમદાર - ડૉ પાત્રાવાલા
* હોમી વાડિયા - કમિશન્ર ઑફ પોલીસ - સ્પેશિયલ બ્રાંચ
* વિહાન ચૌધરી - રોહન    

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* ઇન્ટરનેટ મૂવી ડેટાબેઝ પર 

શ્રેણી:ગુજરાતી ચલચિત્ર
અસલ ઉત્તરની લડાઈ

**અસલ ઉત્તરની લડાઈ** એ ૧૯૬૫નું ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધ દરમિયાન ૮થી ૧૦ સપ્ટેમ્બર ૧૯૬૫ વચ્ચે લડવામાં આવેલ સૌથી મોટી રણગાડીઓની લડાઈ હતી. આ લડાઈની શરુઆત પાકિસ્તાન દ્વારા ભારતીય વિસ્તારમાં પાયદળ અને બખ્તરિયા દળો વડે સરહદથી પાંચ કિમી અંદર સ્થિત ખેમકરણ ગામને કબ્જે કરી લેવાતાં થઈ. ભારતીય દળોએ વળતો જવાબ આપ્યો અને ત્રણ દિવસની ભીષણ લડાઈ બાદ અસલ ઉત્તર પાસે પાકિસ્તાની સૈન્ય પીછેહઠ કરવા મજબૂર થયું. ભારત આ લડાઈ સફળ વ્યૂહરચના, મેદાન પ્રદેશની પરિસ્થિતિ અને ભારતીય ભૂમિસેના દ્વારા લડવામાં આવેલ ભીષણ લડાઈના આધારે જીત્યું.

આ લડાઈને દ્વિતિય વિશ્વ યુદ્ધમાં લડાયેલ કુર્સ્કની લડાઈ સાથે સરખાવવામાં આવે છે કેમકે આ લડાઈ બાદ ૧૯૬૫ના ભારત પાકિસ્તાન યુદ્ધને ભારત તરફી ઝોક મળ્યો. સૈન્ય ઇતિહાસના નિષ્ણાત ડૉ. ફિલિપ ટોવ્લ અનુસાર આ લડાઈમાં ભારતના પ્રતિકારે સમગ્ર યુદ્ધને ભારતની તરફેણમાં આણી દીધું અને પાકિસ્તાની હાર આ યુદ્ધની સૌથી મોટી હાર હતી. આ લડાઈ સાથે જ સિઆલકોટ ક્ષેત્રમાં ફિલ્લોરાની લડાઈ લડવામાં આવી જેમાં પણ ભારતનો વિજય થયો.

## લડાઈ 
દ્વિતીય વિશ્વયુદ્ધની કુર્સ્કની લડાઈ બાદ આ લડાઈ સૌથી મોટી રણગાડીની લડાઈ માનવામાં આવે છે. પાકિસ્તાની દળો જેમાં ૧લી બખ્તરિયા ડિવિઝન અને ૧૧મી પાયદળ ડિવિઝન સામેલ હતી તેણે આંતરરાષ્ટ્રિય સરહદ પાર કરી અને ખેમકરણ ગામ પર કબ્જો કરી લીધો. પરિસ્થિતિનો તાગ ઝડપથી મેળવી અને ૪થી પહાડી ડિવિઝનનું નેતૃત્વ કરી રહેલ મેજર જનરલ ગુરબક્ષ સિંઘે તેમના દળોને પાછળ હટી અને ખેમકરણને કેન્દ્રમાં રાખી અને ઘોડાની નાળ આકારનો રક્ષણાત્મક ઘેરો રચવા આદેશ આપ્યો. લડાઈની વ્યૂહરચના બ્રિગેડિયર થોમસ થિઓગરાજના દિમાગની ઉપજ હતી.

રાત્રિ દરમિયાન ભારતીય સૈનિકોએ તે વિસ્તારના શેરડીના ખેતરોમાં મોટા પ્રમાણમાં પાણી છોડી દીધું અને મુખ્યત્વે એમ૪૭ અને એમ૪૮ પેટન રણગાડીઓ ધરાવતી પાકિસ્તાની ૧લી બખ્તરિયા ડિવિઝનને ઘોડાની નાળ આકારની જાળમાં પ્રવેશવા લલચાવી. ભીની જમીનના કારણે પાકિસ્તાની રણગાડીઓની આગેકૂચ ધીમી થઈ ગઈ અને ઘણી રણગાડીઓ કીચડમાં ફસાઈ ગઈ. આશરે ૯૯ પાકિસ્તાની રણગાડીઓ જેમાં મોટાભાગની પેટન હતી અને કેટલીક શેરમાન અને ચાફી હતી તે નાશ પામી. સામે ભારતના પક્ષે આશરે ૧૦ રણગાડીઓનો નાશ થયો.

## પૂર્ણાહુતિ 
ભારતીય વિસ્તારમાં પાકિસ્તાની દળોના શરુઆતના હુમલા છતાં લડાઈ ભારતના નિર્ણાયક વિજયમાં પરિણમી. પાકિસ્તાની રણગાડીઓના નાશ કરવા માટે પરમવીર ચક્ર મૃત્યુપર્યંત એનાયત કરવામાં આવ્યું.

આ લડાઈના અંતે યુદ્ધમેદાનમાં પેટન નગરની સ્થાપના કરવામાં આવી કેમ કે ત્યાં મોટી સંખ્યામાં પાકિસ્તાની પેટન રણગાડીઓ નાશ પામી હતી.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:૧૯૬૫નું ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધ
મળેલા જીવ

**મળેલા જીવ** પન્નાલાલ પટેલ દ્વારા લિખિત ગુજરાતી નવલકથા છે. આ નવલકથા કાનજી અને જીવીની પ્રણયકથા અને બંનેના પાત્રોના સંઘર્ષની કથાનું આલેખન કરે છે. પન્નાલાલ પટેલની સીમાસ્તંભ ગણાતી આ નવલકથા અંગ્રેજીમાં તેમજ કેટલીક ભારતીય ભાષાઓમાં અનુવાદિત થઈ છે તેમજ તેનું ફિલ્મ અને નાટ્ય રૂપાંતરણ થયું છે.

## કથાસાર
ગામડામાં રહેતા અને ભિન્ન જ્ઞાતિમાં જન્મેલા બે યુવાન પાત્રો પટેલ કાનજી અને વાળંદ જીવી જન્માષ્ટમી પ્રસંગે કાવડિયા ગામના ડૂંગરની નેળમાં ભરાયેલા મેળામાં આકસ્મિક રીતે ભેગા થાય છે અને પ્રથમ મુલાકાતે જ એકબીજાના પ્રેમમાં પડે છે, પરંતુ એ બંનેના લગ્નમાં જ્ઞાતિભેદ અવરોધરૂપ થાય છે. પોતાના મિત્ર હિરાની પ્રયુક્તિથી પ્રેરાઈને અને પોતાની પ્રેમીકા જીવી પોતાની નજર આગળ રહે એ હેતુથી, કાનજી જીવીને પોતાના ગામના કદરૂપા ધૂળા સાથે પરણાવે છે. કાનજીને આપેલા વચનથી બંધાઈને અને કાનજી પ્રત્યેની લાગણીથી દોરવાઈને જીવી આ સંબંધ કબૂલે છે, પણ એણે વહેમી પતિની મારઝૂડ વેઠવાનો વારો આવે છે. કાનજી નૈતિક સચ્ચાઈથી આત્મસંયમ જાળવે છે પણ જીવીનું દુઃખ જોઈ ન શકતાં ગામ છોડીને નોકરીની શોધમાં શહેર ચાલ્યો જાય છે. બીજી તરફ, વહેમી પતિ તરફનો શારીરિક અને માનસિક ત્રાસ સહન ન થતાં જીવી રોટલામાં ઝેર ભેળવીને આત્મહત્યાનો પ્રયાસ કરે છે, પરંતુ વિધિવશાત્ અજાણતાં એ રોટલો ધૂળો ખાઈ જાય છે અને જીવી વિધવા બને છે. આ બનાવથી જીવી લોકનિંદાનો ભોગ બને છે અને કાનજી પણ એના પર વહેમાય છે, આથી આઘાતથી શોકમગ્ન જીવી માનસિક સમતુલા ગુમાવી બેસે છે. છેવટે કાનજી શહેરથી આવે છે અને જીવીને પોતાની સાથે લઈ જાય છે.

## આવકાર અને વિવેચન
મળેલા જીવની પ્રથમ આવૃત્તિ ૧૯૪૧માં પ્રકાશિત થઈ હતી, ત્યારબાદ તેની અન્ય આવૃત્તિઓ ૧૯૪૪, ૧૯૪૭, ૧૯૫૦, ૧૯૫૬, ૧૯૬૦, ૧૯૬૨, ૧૯૬૭, ૧૯૬૯, ૧૯૭૩, ૧૯૭૭, ૧૯૮૪, ૧૯૮૬, ૧૯૯૧, ૧૯૯૩, ૧૯૯૮, ૧૯૯૯, ૨૦૦૩, ૨૦૦૫, ૨૦૦૮, ૨૦૦૯, ૨૦૧૧, ૨૦૧૨, ૨૦૧૪ અને ૨૦૧૬માં પ્રકાશિત થઈ હતી.

સુન્દરમે આ નવલકથાની પ્રશંસા કરતા લખ્યું છે કે, 'અત્યારે આ કથા જેવી છે તેવી પણ હિન્દના કોઈ પણ સાહિત્યમાં અને થોડા સંકોચ સાથે દુનિયાના સાહિત્યમાં પણ ગુજરાતી કળાનું પ્રતિનિધિત્વ કરી શકે તેવી બની છે.'

## અનુવાદ અને રૂપાંતરણ 
*મળેલા જીવ*નો *જીવી* શીર્ષક હેઠળ હિંદીમાં અનુવાદ થયેલો છે. ઉપરાંત, તેના પરથી *ઉલઝન* નામનું હિન્દી ચલચિત્ર પણ બન્યું છે. આ નવલકથા પરથી ગુજરાતી ચલચિત્ર પણ બન્યું છે અને તેનું નાટ્યરૂપાંતર પણ થયેલ છે. આ નવલકથા પરથી ૧૯૯૬માં 'જનુમાડા જોડી' નામે કન્ન્ડ ચલચિત્ર પણ બન્યું છે, જેને ૫ કર્ણાટક રાજ્ય઼ પુરસ્કાર અને ૪ ફિલ્મ્ફેર (સાઉથ) પુરસ્કાર પણ મળ્યા છે.

## સંદર્ભો
## બાહ્ય કડીઓ
* , ઇન્ટરનેટ અર્કાઇવ પર.
* .

શ્રેણી:નવલકથા
ગાંઠિયો વા

alt=side view of a foot showing a red patch of skin over the joint at the base of the big toe|thumb|પગના અંગુઠાના સાંધામાં ગાંઠિયા વાના કારણે આવેલ થોડો સોજો

**ગાંઠિયો વા, વાતરક્ત** (અંગ્રેજી: ગાઉટ - Gout) એ એક એવો રોગ છે જેમાં સાંધામાં સોજાના ફરી ફરીને હુમલા થાય છે. આ સોજા લાલ, કુમળાં, ગરમ અને દુખાવો કરતા હોય છે. આ દુખાવો ઝડપથી શરુ થાય છે અને મોટા ભાગના કિસ્સામાં આ સમય બાર કલાક કરતા ઓછો હોય છે. તે પૈકીના અડધા કિસ્સામાં પગના અંગુઠાના સાંધામાં સોજા હોય છે. આ રોગ આગળ વધતા ટોફસ (સાંધામાં યુરિક એસિડની પથરી),  મુત્રપિંડ (કિડની) માં પથરી, અથવા મુત્રપિંડની કાર્યક્ષમતા યુરિક એસિડના કારણે ઘટી જવાની સ્થિતિમાં પરિણમે છે.

પશ્ચિમ દેશોમાં ૧થી ૨% લોકો તેમના જીવનમાં ગાંઠિયો વાનો અનુભવ કરે છે. હમણાનાં દાયકાઓમાં આ રોગ વધુ સામાન્ય થતો જાય છે. આમ થવાનું કારણ જોખમો જેવા કે ચયાપચાયને લગતા રોગો, લાંબુ આયુષ્ય અને ભોજનમાં ફેરફારો વગેરેમાં વધારો થવો છે. વૃદ્ધ પુરુષોમાં આ રોગ સૌથી વધુ જોવા મળે છે. ઐતિહાસિક રીતે આ રોગ "રાજાઓના રોગ" અને "ધનવાનોના રોગ" તરીકે ઓળખાતો હતો. આ રોગની જાણ છેક પ્રાચીન ઈજીપ્તના સમયથી છે. સાંધાના દુખાવા સાથે અન્ય લક્ષણો જેવા કે થાક અને વધારે તાવ પણ જોવા મળી શકે છે. યુરિક એસિડના સ્ફટિક મુત્રપિંડ (કિડની)માં જમા થાય તો ત્યાં પથરી કરે છે અને જેના લીધે પછી મુત્રપિંડની કાર્યક્ષમતા ઘટવા લાગે છે.

## સંદર્ભ
રફાયેલ

**રફાયેલ સાંઝિયો** (; ૨૮ માર્ચ અથવા ૬ અપ્રિલ, ૧૪૮૩ - ૬ અપ્રિલ ૧૫૨૦), કે જેઓ **રફાયેલ** નામથી વધુ જાણીતા છે, રેનેસાં કાળના ઈટાલીયન ચિત્રકાર અને સ્થપતિ હતા. રેનેસાં કાળના ઈટાલીના ત્રણ મૂર્ધન્ય કલાકારોમાં માઇકલૅન્જેલો અને લિયૉનાર્દો દ વિન્ચી સાથે એમની ગણના થાય છે.

## જીવન
રફાયેલ સાંઝિયોનો જન્મ ૨૮ માર્ચ અથવા ૬ અપ્રિલ, ૧૪૮૩ના રોજ ઈટાલીના ઉર્બિનોમાં થયો હતો. એમની માતાનું નામ મેજિયા દિ બાતિસ્તા અને પિતાનું નામ જિયોવાની સાન્તીના હતું. રેનેસાં કાળના પ્રસિદ્ધ જીવનકથાકાર વસારીના મતાનુસાર રફાયેલના પિતા જિયોવાની એક સામાન્ય ચિત્રકાર હતા. એમના હાથ નીચે રફાયેલે કલાશિક્ષણ મેળવેલું. ૧૪૯૧માં રફાયેલનાં માતાનું અવસાન થતાં જિયોવાનીએ બીજાં લગ્ન કર્યા. પરંતુ ત્યારબાદ ૧૪૯૪માં જિયોવાનીનું પણ અવસાન થયું. આમ અગિયાર વર્ષની ઉંમરે રફાયેલ અનાથ બનેલા. ત્યાર પછી એમને ઉર્બિનોના ફેડેરિકોએ આશ્રય આપેલો અને પોતાની કૉર્ટમાં ચિત્રકાર તરીકે સ્થાન આપેલું. અહીં રફાયેલને પોતાનાથી મુરબ્બી વયના રેનેસાં કાળના ત્રણ મહત્વના કળાકારો; દોનેતો બ્રામાન્તે, લિયોન બાતીસ્તા આલ્બેર્તી અને પિયેરો દેલ્લ ફ્રાન્ચેસ્કા સાથે પરિચય થયેલો, જે ઘણો ફળદાયી બનેલો.

વસારીના મતાનુસાર પિતા જિયોવાની રફાયેલને પેરુજિયા નગરમાં લઈ ગયા હતા. ત્યાં એ ઉમ્બ્રિયન ચિત્રકાર પિયેત્રો પેરુજિનોના શિષ્ય બન્યા હતા. પેરુજિનોની શાંત વાતાવરણ અને મોહક રંગોની અસર રફાયેલના જીવનમાં આજીવન રહી. વસારીના મતાનુસાર આ પછી થોડા સમય માટે રફાયેલ ચિત્રકાર બર્નાર્ડિનો પિન્ટુરિકિયોના શિષ્ય બન્યા. આ પછી તેઓ ફ્લૉરેન્સ ગયા અને ત્યાં લિયોનાર્દો, માઇકલૅન્જેલો, ફ્રા બાર્તોલોમિયો, મસાચિયો, દોનતેલ્લો, વેરોકિયો અને ઍન્તોનિયો પાલાઇઓલોની કલાકૃતિઓનો અભ્યાસ કર્યો. લિયોનાર્દો અને માઇકલૅન્જેલો પાસેથી રફાયેલે ઘણું જ્ઞાન મેળવ્યું, જેમાં સંરચના, ધૂંધળા પ્રકાશ અને તીવ્ર પ્રકાશનો સમાવેશ થાય છે. બ્રામાન્તેની સુચનાથી અને પોપ જુલીયસ બીજાના આદેશથી રફાયેલે જીવનના અંતિમ બાર વર્ષો રોમમાં વિતાવ્યાં હતાં. ૬ અપ્રિલ ૧૫૨૦ના રોજ રોમ ખાતે ૩૭ વર્ષની યુવાન વયે એમનું મૃત્યુ થયું હતું.

## કાર્ય
વૅટિકન પૅલેસમા રફાયેલે દોરેલા ભીંતચિત્રોની ગણના એમની સૌથી ઉત્તમ કલાકૃતિઓમાં થાય છે. આ ભીંતચિત્રોમાં *ડિસ્પુટા* અને *સ્કૂલ ઑફ એથેન્સ*  એમની સૌથી વધુ મહત્વની કલાકૃતિઓ ગણાય છે. *ડીસ્પુટા*માં રોમન ચર્ચના સંતો અને પાદરીઓના જૂથની ઉપર ઈશ્વર અને પયંગબરોનું ચિત્રાલેખન થયું છે. જ્યારે *સ્કૂલ ઑફ એથેન્સ*માં તત્કાલીન અને પ્રાચીન ગ્રીક તત્વચિંતકોને સ્થાપત્યની વચ્ચે આલેખ્યા છે. આ ચિત્રમાં પ્લેટો અને એરિસ્ટોટલનો પણ સમાવેશ થાય છે.

મધુર રંગો, લાવણ્યસભર માનવ આકૃતિઓ અને સૌષ્ઠવયુક્ત સંરચના રફાયેલના ચિત્રોની વિશેષતાઓ છે.

## સંદર્ભો
શ્રેણી:ચિત્રકાર
માનવીની ભવાઇ

**માનવીની ભવાઈ** પન્નાલાલ પટેલની ૧૯૪૭માં પ્રકાશિત નવલકથા છે, જે ગુજરાતના ૧૮૯૯-૧૯૦૦માં 'છપ્પનિયા કાળ' કે 'છપ્પનિયા દુકાળ' તરીકે ઓળખાતા દુષ્કાળ પર આધારિત છે. તેમાં કાળુ અને રાજુની પ્રેમકથા તેમજ ગુજરાતના ગામડાઓના ખેડૂતોના દુષ્કર જીવનની કથા છે. ૧૯૯૫માં વી. વાય કંટકે તેનું અંગ્રેજીમાં ભાષાંતર કર્યું હતું. ૧૯૯૩માં આ નવલકથા પરથી આ જ નામનું ચલચિત્ર પણ બન્યું હતું.

## પાર્શ્વભૂમિકા 
પન્નાલાલ પટેલે આ નવલકથા ભારતની સ્વતંત્રતાના સમયે માંડલી ગામમાં તેમના નાના ઘરમાં અને તેમના ખેતરમાં લખી હતી.

## કથા 
આ નવલકથા વાલા પટેલના પુત્ર કાળુ અને ગાલા પટેલની પુત્રી રાજુની પ્રેમ કથા છે. તેઓ એકબીજાને પ્રેમ કરે છે અને લગ્ન કરવા ઇચ્છે છે, પરંતુ નસીબજોગે બંનેના લગ્ન અન્ય પાત્રો સાથે નક્કી થાય છે. આ પ્રેમ કથાની સાથે પન્નાલાલ પટેલે ૧૯૦૦ના દાયકામાં પડેલા છપ્પનિયા દુષ્કાળથી અસરગ્રસ્ત ખેડૂતોના જીવનનું વર્ણન કર્યું છે. નવલકથાનો અંત વરસાદના બિંદુ સાથે થાય છે, જે ભયંકર દુષ્કાળના અંતનું સૂચન કરે છે.

## આવકાર
'માનવીની ભવાઈ' ગુજરાતી ભાષાની એક મહત્ત્વની અને ધ્યાનપાત્ર નવલકથા છે. લેખકે પોતે આ નવલકથાની બીજી આવૃત્તિમાં લખ્યું હતુ કે તે 'વિવેચક તેમ જ વાચક બેઉને ઠીક ઠીક ગમી છે'. મનુભાઈ પંચોળી 'દર્શક', ઉમાશંકર જોશી, સુન્દરમ્, અનંતરાય રાવળ, ચી. ના. પટેલ, પ્રમોદકુમાર પટેલ, વગેરે વિવેચકોએ આ નવલકથાની અનેક વિશેષતાઓ દર્શાવીને તેને આવકારી છે. આ નવલકથાને ગુજરાતી સાહિત્યની એક ઉત્તમ જાનપદી નવલકથા ગણાવાઈ છે અને ગ્રામજીવનની નવલકથાઓ લખતા ગુજરાતી લેખકોએ તેનું અનુકરણ કર્યું છે.

આ નવલકથાની આજ સુધીમાં અનેક આવૃત્તિઓ પ્રગટ થઈ છે તેમજ વિશ્વવિદ્યાલયોમાં ગુજરાતી ભાષા-સાહિત્યના ઉચ્ચ અભ્યાસક્રમોમાં ગુજરાતી જાનપ્દી નવલકથાના પ્રતિનિધિરૂપ નમૂના તરીકે તેમ જ એક અભ્યાસક્ષમ સાહિત્યકૃતિ તરીકે તે વારંવાર નિયુક્ત થતી આવી છે. જેમાં તેમણે પોતે કાળુનું પાત્ર ભજવ્યું હતું.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
*  (ગુજરાતી)
*  (અંગ્રેજી અનુવાદ)
* 

શ્રેણી:નવલકથા
સાબરમતી રિવરફ્રન્ટ

**સાબરમતી રિવરફ્રન્ટ** ભારતના ગુજરાત રાજ્યમાં અમદાવાદ શહેરમાં સાબરમતી નદીના કાંઠે વિકસિત કરેલો વિસ્તાર છે. સૌપ્રથમ તેના નિર્માણ માટેનો પ્રસ્તાવ ઇ.સ. ૧૯૬૦માં મૂકાયો હતો પરંતુ તેનું નિર્માણ ઇ.સ. ૨૦૦૫માં શરૂ થયું હતું. ૨૦૧૪ પછી તેને સામાન્ય નાગરિકો માટે ક્રમશઃ ખુલ્લો મૂકવામાં આવ્યો અને સાથે-સાથે અન્ય સુવિધાઓનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું. 

## આ પણ જુઓ 
* અટલ પેડેસ્ટ્રીયન બ્રિજ

## બાહ્ય કડીઓ
તાશ્કંદ સમજૂતી

**તાશ્કંદ સમજૂતી** ૧૦ જાન્યુઆરી ૧૯૬૬ના રોજ ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે ૧૯૬૫નું ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધનું નિવારણ કરતા શાંતિ કરાર હતા. ૨૩ સપ્ટેમ્બર ૧૯૬૫ના રોજ સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘની સુરક્ષા સમિતિએ બંને દેશો વચ્ચે યુદ્ધવિરામનો પ્રસ્તાવ પસાર કરતાં યુદ્ધ અટક્યું હતું.

આ યુદ્ધ એપ્રિલ ૧૯૬૫ થી સપ્ટેમ્બર ૧૯૬૫ વચ્ચે બંને દેશો વચ્ચે થયેલી નાની નાની અથડામણોમાંથી તણાવ વધતાં શરુ થયું હતું. ૧૯૪૭માં વિભાજન સમયથી તણાવનો મુદ્દો રહેલા જમ્મુ અને કાશ્મીરની પ્રજા અને કુદરતી સંશાધનોને કબ્જે કરવા માટે આ યુદ્ધ લડવામાં આવ્યું.

આ બેઠક દરમિયાન ભારત અને પાકિસ્તાને સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘ, સંયુક્ત રાજ્ય અમેરિકા અને સોવિયત યુનિયનના દબાણ હેઠળ તેમના અગાઉના કરારોને જાળવતાં એકબીજાનો કબ્જા હેઠળનો વિસ્તાર પરત કરી અને કાશ્મીરમાં ૧૯૪૯ મુજબની યુદ્ધવિરામ રેખા જાળવી રાખી.

## જાહેરાત 
આ બેઠકને સફળ માનવામાં આવી અને તેમાં કરવામાં આવેલ સમજૂતીથી લાંબા સમય સુધી શાંતિ જળવાશે તેમ અનુમાન લગાવાયું. ભારત સરકારે શાસ્ત્રીજીના મૃત્યુ અંગેનો આહેવાલ વિદેશી સંબંધો ખરાબ થવા, રાષ્ટ્રમાં અશાંતિ ફેલાવાનો ભય અને સંસદીય વિશેષાધિકારનો ભંગના કારણો આપી ક્યારેય પણ જાહેર ન કર્યો.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:૧૯૬૫નું ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધ
સઆદત હસન મન્ટો

**સઆદત હસન મન્ટો** (૧૧ મે ૧૯૧૨ – ૧૮ જાન્યુઆરી ૧૯૫૫) એક જાણીતા ઉર્દૂ વાર્તાકાર, નાટ્યકાર અને અનુવાદક હતા. તેમની ગણના ઉર્દૂ સાહિત્યના પ્રસિદ્ધ લેખકોમાં થતી આવી છે. તેમની કલમ દ્વારા સમય પહેલાંની વાત તેમની વાર્તાઓમાં કહેવામાં આવી હતી.

## જીવન 
મન્ટોનો જન્મ ૧૧ મે ૧૯૧૨ ના રોજ લુધિયાણાના સમરાલા ગામના ખાનદાની બેરિસ્ટર પરિવારમાં થયો હતો. તેમના પિતા ગુલામ હસન પ્રખ્યાત બેરિસ્ટર અને સેશન્સ જજ હતા. તેમની માતાનું નામ સરદાર બેગમ હતું. તેઓ કાશ્મીર વંશના હતા અને તેમને તે વાતનો ગર્વ પણ હતો. તેમણે પંડિત જવાહરલાલ નહેરુ ને લખેલા એક પત્રમાં જણાવ્યુ હતું કે 'સુંદર' એ 'કાશ્મીરી' હોવાનો બીજો અર્થ છે.

તેમના જીવનમાં મોટો વળાંક ૨૧ વર્ષની ઉમરે ૧૯૩૩માં આવ્યો કે જ્યારે તેઓ અમૃતસરના વિદ્વાન લેખક અબ્દુલ બારી અલીગને મળ્યા. અબ્દુલ બારી અલીગે તેમને પોતાની સાચી પ્રતિભા અને આવડતને ઓળખવા માટે ફ્રેન્ચ અને રશિયન લેખકો વાંચવા માટે પ્રોત્સાહિત કર્યા.

અન્તોન ચેખોવ પછી સહાદત હસન મંટો જ એવાં હતા જેમને પોતાની વાર્તાઓની તાકાત પર તેમનું એક અલગ સ્થાન બનાવ્યું હતું. તેમણે તેમના જીવનમાં કોઈ જ નવલકથા લખી નથી. જલિયાંવાલા બાગ હત્યાકાંડની તેમના મન ઉપર બહુ ગંભીર અસર થઇ હતી. આ હત્યાકાંડનો આધાર લઈને તેમણે "તમાશા" વાર્તા લખી હતી. તે તેમની પ્રથમ વાર્તા હતી. તેમાં જલિયાંવાલા નરસંહાર એક સાત વર્ષના બાળકની નજરે જોવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ કેટલીક વધારે રચનાઓ પણ તેમણે ક્રાંતિકારી ગતિવિધિઓની અસર હેઠળ લખી હતી. ૧૯૩૬માં મંટોનો પ્રથમ મૌલિક ઉર્દૂ વાર્તાઓનો સંગ્રહ પ્રકાશિત થયો હતો, તેનું શીર્ષક હતું "અતીશપારે". ૧૯૪૮ પછી મંટો પાકિસ્તાન ચાલ્યા ગયા હતા.

## સાહિત્યિક કાર્યો 
મંટોએ ૧૯ વર્ષના તેમના સાહિત્યિક જીવનકાળ દરમિયાન ૨૩૦ વાર્તાઓ, ૬૭ રેડિયો નાટક અને ૭૦ લેખો લખ્યા હતા. પાકિસ્તાનમાં તેમનો ૧૪ વાર્તાઓનો સંગ્રહ પ્રકાશિત થયો હતો, જે ૧૬૧ વાર્તાઓનો સંગ્રહ છે. આ વાર્તાઓમાં "સિયાહ હાશિયે", "નંગી અવાજે" , "લાઈસેન્સ", "ટોબા ટેક સિંહ", "ખોલ દો", "ટેટવાલ કા કુત્તા", "મમ્મી" વગેરે સામેલ છે. તેમની વાર્તાઓ "બૂ", "કાલી સલવાર", "ઉપર-નીચે", "દરમિયાં", "ઠંડા ગોશ્ત", "ધુઆં" પર લાંબા મુકદ્દમા ચાલ્યા હતા. આજે પણ તેમની વાર્તાઓને સમજવાના પ્રયાસો કરવામાં આવે છે.

## અવસાન 
૧૮ જાન્યુઆરી ૧૯૫૫ના દિવસે સહાદત હસન મંટોનું અવસાન થયું હતું.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:સાહિત્યકાર
શ્રેણી:૧૯૧૨માં જન્મ
શ્રેણી:૧૯૫૫માં મૃત્યુ
ફિલ્લોરાની લડાઈ

**ફિલ્લોરાની લડાઇ** ૧૯૬૫ના ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધ દરમિયાન લડવામાં આવેલ રણગાડીઓની લડાઈ હતી. તે સિઆલકોટ વિસ્તારમાં બંને દેશો વચ્ચે પ્રથમ મોટી લડાઈ હતી અને તે અસલ ઉત્તરની લડાઈ સાથે સાથે લડવામાં આવી હતી.

## લડાઈ 
લડાઈની શરુઆત ભારતના ફિલ્લોરા વિસ્તારમાં ૧૦ સપ્ટેમ્બરના રોજ હુમલા સાથે થઈ. તે વિસ્તારમાં ભારતની ૧લી બખ્તરિયા ડિવિઝન સક્રિય હતી. તેમાં ચાર રેજિમેન્ટ સામેલ હતી અને પાકિસ્તાનની ૬ઠ્ઠી બખ્તરિયા ડિવિઝન સામે ભીષણ સંઘર્ષમાં તે ઉતરી હતી. પાકિસ્તાની હવાઇ હુમલાઓએ ભારતીય રણગાડીઓને વધુ નુક્શાન ન કર્યું પરંતુ ભારવાહક વાહનો અને પાયદળે ખાસ્સી ખુવારી વેઠવી પડી. બે દિવસ સુધી ભીષણ લડાઈ લડવામાં આવી અને પાકિસ્તાની સૈનિકો ઓછી સંખ્યામાં હોવાથી ચાવીન્દા તરફ પીછેહઠ કરી ગયા. તે દરમિયાન પાકિસ્તાને આશરે ૬૦ રણગાડીઓ ગુમાવી હતી.

પાકિસ્તાની સૈન્ય ઇતિહાસકાર મેજર (સેવાનિવૃત્ત) એ એચ અમીન અનુસાર ૧૧ સપ્ટેમ્બરના રોજ સવારે ૧૧.૩૦ કલાકે પાકિસ્તાનની ૬ઠ્ઠી બખ્તરિયા ડિવિઝનની ૧૦મું અશ્વદળ અને ૧૪મી ફ્રન્ટિયર ફોર્સ એ ભાગોવાલ-ભુરેશાહ વિસ્તારમાંથી લિબ્બે-ચાહર ખાતે સ્થિત ભારતીય જમણી પાંખ પર હુમલો કર્યો. હુમલાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ પાકિસ્તાનના ૧૧મું અશ્વદળ પરના દબાણને ઘટાડવાનું હતું. આ હુમલામાં પાકિસ્તાનીઓએ મોટી સંખ્યામાં રણગાડીઓ ગુમાવી અને કેટલીક ૧૬મું અશ્વદળની ભારતીય રણગાડીઓનો નાશ કર્યો પરંતુ વ્યૂહાત્મક દૃષ્ટિએ તે કોઈ અસરકારક કાર્યવાહી ન કરી શકી અને ૧૧મું અશ્વદળ વિરુદ્ધનો હુમલો ભારત દ્વારા યોજનામાં કોઈપણ ફેરફાર વગર આગળ વધારાયો. ફિલ્લોરા ગામને ભારતીયોએ ૧૧ સપ્ટેમ્બરના રોજ બપોરે ૩.૩૦ એ કબ્જે કર્યું. તે દિવસે પાકિસ્તાની ૧૧મું અશ્વદળે એટલી રણગાડીઓ ગુમાવી કે તે નામશેષ થઈ ગયું. જોકે ભારતે પણ કેટલીક વ્યૂહાત્મક ભૂલો કરી કેમ કે વ્યૂહરચનાની દૃષ્ટિએ ફિલ્લોરા પરનો કબ્જો ભારતને ફાયદાકારક નહોતો. જો ભારતે આ જ પ્રકારનો જુસ્સો દર્શાવી અને સપ્ટેમ્બર ૮ ના રોજ બ્રિગેડ અને ડિવિઝન સ્તરે યોજનામાં સુધાર કર્યો હોત તો ભારત ૧૧મી સપ્ટેમ્બરે હજુ મોટી સફળતા મેળવી શકત.

## પૂર્ણાહુતિ 
૧૨ સપ્ટેમ્બર ૧૯૬૫ના રોજ ફિલ્લોરાની રણગાડીઓની લડાઈમાં ભારતે નિર્ણાયક વિજય મેળવ્યો અને પાકિસ્તાની દળોએ પીછેહઠ કરી અને ચાવીન્દા ખાતે રક્ષણાત્મક તૈનાતી ગોઠવી અને આખરી લડાઈની તૈયારી કરી. તેના એક દિવસ પહેલાં ભારતે અસલ ઉત્તર ખાતે વધુ એક લડાઈ જીતી હતી જેમાં ખેમકરણ વિસ્તારમાં પાકિસ્તાની હુમલાને સફળતાપૂર્વક ખાળવામાં આવ્યો હતો. ભારતીય ભૂમિસેનાનો પાકિસ્તાની પ્રદેશમાં સફળ હુમલો ચાવીન્દાની લડાઈમાં પરિણમ્યો અને તે સ્થળે ભારતીય આગેકૂચને થંભાવવામાં પાકિસ્તાનીઓ સફળ રહ્યા. ૨૨ સપ્ટેમ્બરના રોજ યુદ્ધવિરામની શરુઆતે તમામ મોરચાઓ પર લડાઈ થંભી ગઈ. તે જ દિવસે સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘની સુરક્ષા સમિતિએ સર્વાનુમતે ઠરાવ પસાર કરી અને બંને દેશોને બિનશરતી યુદ્ધવિરામ જાહેર કરવા જણાવ્યું. ભારતે ફિલ્લોરા, ફગોવાલ, મહારાજકે, ગડગોર, બાજાગ્રહી ગામો સહિત ૫૧૮ ચોરસ કિમીનો પાકિસ્તાની વિસ્તાર સિઆલકોટ ક્ષેત્રમાં પોતાના કબ્જામાં રાખ્યો. તે તાશ્કંદ સમજૂતી પછી પાકિસ્તાનને પરત સોંપવામાં આવ્યો.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:૧૯૬૫નું ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધ
સમય વિસ્તાર

center|thumb|800x800px|વિશ્વના સમયવિસ્તારોનો નકશો
**સમય વિસ્તાર** અથવા **સમય ક્ષેત્ર** વિશ્વમાં સમયના ઐક્ય માપન અને કાયદાકીય, વ્યાપારી અને સામાજીક હેતુઓથી વપરાય છે. સમય વિસ્તાર મોટાભાગે દેશોની સરહદો પર અથવા દેશોના વિભાગો પર સરળતાના હેતુથી આધારિત છે.

મોટાભાગના સમય વિસ્તારો વિશ્વ માનક સમય (UTC) થી આગળ અથવા પાછળ એ રીતે ટૂંકાક્ષરોમાં દા.ત. UTC−12 થી UTC+14 મપાય છે. અમુક સમય વિસ્તારો અડધો કલાક અથવા પીસ્તાલીસ મિનિટનો પણ ભેદ ધરાવે છે. દા.ત. નેપાળ માનક સમય, UTC+05:45 છે અને ભારતીય માનક સમય UTC+05:30 છે.

કેટલાક દેશો ડેલાઇટ સેવિંગ ટાઇમને અનુસરે છે, જે મુજબ તેઓ અમુક ઋતુમાં ઘડિયાળને એક કલાક આગળ અથવા પાછળ મૂકી છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
શ્રેણી:સમય
માઈક્રોસોફ્ટ એઝર

**માઇક્રોસોફ્ટ એઝર** (Microsoft Azure,  જૂનું નામ વિન્ડોઝ એઝર - Windows Azure) એ માઇક્રોસોફ્ટે બનાવેલી ક્લાઉડ કમ્પ્યુટિંગ સર્વિસ છે, જેના થકી માઇક્રોસોફ્ટ દ્વારા મેનેજ થતાં ડેટા સેન્ટરો એપ્લિકેશન્સ અને સર્વિસીસનું નિર્માણ તથા ટેસ્ટિંગ કરે છે, તેનો ઉપયોગ કરે છે તેમજ તેને મેનેજ કરે છે. તે *સોફ્ટવેર એઝ અ સર્વિસીસ* (SaaS), *પ્લેટફોર્મ એઝ અ સર્વિસીસ* (PaaS) અને *ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર એઝ અ સર્વિસીસ* (IaaS) પૂરાં પાડે છે. આ ઉપરાંત તે જુદી જુદી ઘણી પ્રોગ્રામિંગ લેંગ્વેજ, ટૂલ્સ અને ફ્રેમવર્ક્સને સપોર્ટ કરે છે, જેમાં માઇક્રોસોફ્ટ સંબંધિત તથા થર્ડ પાર્ટી સોફ્ટવેર અને સિસ્ટમનો સમાવેશ પણ થાય છે.

એઝર વિશે ઓક્ટોબર 2008માં ઘોષણા કરવામાં આવી હતી. 1 ફેબ્રુઆરી, 2010ના રોજ “વિન્ડોઝ એઝર” નામે તે લોન્ચ કરવામાં આવ્યું. ત્યાર બાદ 25 માર્ચ, 2014ના રોજ તેનું નામ બદલીને “માઇક્રોસોફ્ટ એઝર” રાખવામાં આવ્યું હતું.

શ્રેણી:માઈક્રોસોફ્ટ
માઇક્રોસોફ્ટ ડાયનેમિક્સ ઇપીઆર

**માઇક્રોસોફ્ટ ડાયનેમિક્સ ઇપીઆર** (Microsoft Dynamics ERP)  એ એન્ટરપ્રાઇઝ રિસોર્સ પ્લાનિંગ (ઇપીઆર) સોફ્ટવેર છે, જે મૂળભૂત રીતે મઘ્યમ કદની સંસ્થાઓ ઉપરાંત મોટી સંસ્થાઓની આનુષાંગિક કંપનીઓ તેમજ વિભાગોને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. તેની એપ્લિકેશન્સ માઇક્રોસોફ્ટ ડાયનેમિક્સ (Microsoft Dynamics)નો હિસ્સો છે. માઇક્રોસોફ્ટ ડાયનેમિક્સ એ માઇક્રોસોફ્ટે વિકસાવેલી અને તેની માલિકીની બિઝનેસ મેનેજમેન્ટ સોફ્ટવેર શૃંખલા છે. 

માઇક્રોસોફ્ટ ડાયનેમિક્સ ઇપીઆર મુખ્યત્ત્વે આ પાંચ પ્રોડક્ટસ ધરાવે છેઃ માઇક્રોસોફ્ટ ડાયનેમિક્સ એએક્સ (Microsoft Dynamics AX), માઇક્રોસોફ્ટ ડાયનેમિક્સ જીપી (Microsoft Dynamics GP), માઇક્રોસોફ્ટ ડાયનેમિક્સ એનએવી (Microsoft Dynamics NAV), માઇક્રોસોફ્ટ ડાયનેમિક્સ એસએલ (Microsoft Dynamics SL) અને માઇક્રોસોફ્ટ ડાયનેમિક્સ સીફાઇવ (Microsoft Dynamics C5).
શેરપોઇન્ટ

**શેરપોઇન્ટ** (SharePoint) એક વેબ-બેઝ્ડ પ્લેટફોર્મ છે, જે માઇક્રોસોફ્ટ ઓફિસ (Microsoft Office) સાથે સંકલન કરીને કાર્ય કરે છે. તે ૨૦૦૧માં રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું. શેરપોઇન્ટને મૂળભૂત રીતે એક *ડોક્યુમેન્ટ મેનેજમેન્ટ અને સ્ટોરેજ સિસ્ટમ* તરીકે વેચવામાં આવ્યું હતું, પણ તેની ક્ષમતા ખાસ્સી વધારે છે.

માઇક્રોસોફ્ટ અનુસાર, બે લાખ સંસ્થાઓમાં શેરપોઇન્ટના ૧૯૦ મિલિયન ઉપયોગકર્તાઓ છે. 

## ઉપયોગ 
શેરપોઇન્ટની ઉપયોગિતા અલગ અલગ સંસ્થાઓની કાર્યશૈલી અનુસાર ખૂબ બદલાયા કરે છે. તેની જુદી જુદી ક્ષમતાને કન્ફિગ્યુરેશન તેમજ ગવર્નન્સની જરૂર પડે છે. શેરપોઇન્ટનાં સૌથી પ્રચલિત ઉપયોગ નીચે પ્રમાણે છે:

* એન્ટરપ્રાઇઝ કોન્ટેન્ટ એન્ડ ડોક્યુમેન્ટ મેનેજમેન્ટ
* ઇન્ટરનેટ એન્ડ સોશ્યલ મિડીયા
* કોલોબોરેટિવ સોફ્ટવેર
* ફાઇલ હોસ્ટિંગ સર્વિસ (પર્સનલ ક્લાઉડ)
* કસ્ટમ વેબ એપ્લિકેશન્સ

શ્રેણી:માઈક્રોસોફ્ટ
રાજીવ ગાંધી

**રાજીવ ગાંધી** ‍(૨૦ ઓગસ્ટ, ૧૯૪૪ - ૨૧ મે ૧૯૯૧) એક ભારતીય રાજકારણી હતા, જેમણે ૧૯૮૪થી ૧૯૮૯ સુધી ભારતના છઠ્ઠા વડા પ્રધાન તરીકે સેવા આપી હતી. તેમના માતા, વડા પ્રધાન ઈન્દિરા ગાંધી, ૪૦ વર્ષની ઉંમરે સૌથી નાના ભારતીય વડાપ્રધાન બન્યા હતા. ગાંધી રાજકીય રીતે શક્તિશાળી નેહરુ-ગાંધી પરિવારનો હિસ્સો હતા, જે ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ પક્ષ સાથે સંકળાયેલા હતા.

તેમના મોટાભાગના બાળપણ દરમિયાન, તેમના દાદા જવાહરલાલ નેહરુ વડાપ્રધાન હતા. યુનાઈટેડ કિંગડમમાં તેમણે અભ્યાસ કર્યો હતો અને ૧૯૬૬માં તેઓ ભારત પરત ફર્યા હતા અને રાજ્યની માલિકીની ઇન્ડિયન એરલાઇન્સના વ્યાવસાયિક પાયલોટ બન્યા હતા. ૧૯૬૮માં તેમણે સોનિયા ગાંધી સાથે લગ્ન કર્યા; દંપતિ દિલ્હીમાં પોતાનાં બાળકો રાહુલ ગાંધી અને પ્રિયંકા ગાંધી વાડરા સાથે જીવનમાં સ્થાયી થયા હતા. ૧૯૭૦ના દાયકામાં, તેમના માતા ઈન્દિરા ગાંધી વડા પ્રધાન હતા અને તેમના ભાઇ સંજય ગાંધી (અગાઉ સંજય) સંસદ સભ્ય હતા; તેમ છતાં, રાજીવ ગાંધી રાજકારણથી દૂર રહ્યા હતા. ૧૯૮૦ના દાયકામાં વિમાન દુર્ઘટનામાં સંજયના અવસાન પછી, ગાંધીએ અનિચ્છાએ ઈન્દિરાજીના આદેશથી રાજકારણમાં પ્રવેશ કર્યો. તે પછીના વર્ષે તેમણે તેમના ભાઈની સંસદીય બેઠક અમેઠી જીતી હતી અને લોકસભાના સભ્ય બન્યા હતા. રાજીવને કોંગ્રેસ પક્ષના જનરલ સેક્રેટરી બનાવવામાં આવ્યા હતી અને ૧૯૮૨ એશિયાઇ રમતોત્સવના આયોજનમાંં નોંધપાત્ર જવાબદારી આપવામાં આવી હતી.

૩૧ ઑક્ટોબર ૧૯૮૪ની સવારે, તેમની માતાના બે અંગરક્ષકોએ તેમની માતાની હત્યા કરી હતી; તે દિવસે પાછળથી, ગાંધીને વડા પ્રધાન નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. આગામી કેટલાક દિવસોમાં તેમના નેતૃત્વની તપાસ કરવામાં આવી હતી, કારણ કે સંગઠિત ટોળાઓએ શીખ સમુદાય વિરુદ્ધ રમખાણો કર્યા હતા, જેના પરિણામે દિલ્હીમાં રમખાણો થયા હતા. ડિસેમ્બરમાં, કૉંગ્રેસ પક્ષ માટે લગભગ રાષ્ટ્રવ્યાપી સહાનુભૂતિને કારણે પક્ષે અત્યાર સુધીના સૌથી મોટી લોકસભાની બહુમતી મેળવી ૫૪૨ બેઠકોમાંથી ૪૧૧ બેઠકો મળી હતી. રાજીવ ગાંધીના કાર્યકાળમાં વિવાદો પેદા થયા હતા જેમાં ભોપાલ ગેસ દુર્ઘટના અને શાહબાનો કેસનો સમાવેશ થાય છે. ૧૯૮૮માં તેમણે માલદીવ્સમાં બળવાને દબાવી દીધો હતો અને LTTE જેવા આતંકવાદી તમિલ જૂથોનો વિરોધ કર્યો હતો અને પછી ૧૯૮૭માં શ્રીલંકામાં શાંતિ સેના મોકલીને *લિબરેશન ટાઈગર્સ ઓફ તમિલ ઇલમ* (એલટીટીઈ) સાથે સંઘર્ષ ખોલવા તરફ દોરી ગયા હતા. ૧૯૮૭ના મધ્યમાં બોફોર્સ કૌભાંડમાં તેમની ભ્રષ્ટાચાર મુક્ત છબીને નુકસાન થયું હતું અને ૧૯૮૯ની ચૂંટણીમાં તેમના પક્ષને મોટી હાર જોવા મળી હતી.

૧૯૯૧ની ચૂંટણી સુધી રાજીવ ગાંધી કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ રહ્યા હતા. જ્યારે તેઓ ચૂંટણીઓ માટે ઝુંબેશ ચલાવી રહ્યા હતા, ત્યારે તેમને એલટીટીઈ દ્વારા આત્મઘાતી બોમ્બર દ્વારા હત્યા કરવામાં આવી હતી. તેમની વિધવા સોનિયા ૧૯૯૮માં કોંગ્રેસ પક્ષના અધ્યક્ષ બન્યા હતા અને ૨૦૦૪ અને ૨૦૦૯ની સંસદીય ચૂંટણીઓમાં પક્ષને વિજય અપાવ્યો હતો. તેમના પુત્ર રાહુલ સંસદ સભ્ય છે અને ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના વર્તમાન પ્રમુખ છે. ૧૯૯૧માં ભારત સરકારે તેમને મરણોત્તર ભારત રત્ન, દેશના સર્વોચ્ચ નાગરિક પુસ્કાર એનાયત કર્યો હતો. ૨૦૦૯માં ઇન્ડિયા લીડરશિપ કોન્ક્લેવમાં રાજીવ ગાંધીને *આધુનિક ભારતના ક્રાંતિકારી નેતા પુરસ્કાર* મરણોત્તર આપવામાં આવ્યો હતો.

## આ પણ જુઓ 
* બોફોર્સ કૌભાંડ

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ભારતના વડાપ્રધાન
શ્રેણી:ભારત રત્ન પુરસ્કારના વિજેતા
શ્રેણી:રાજકારણી
શ્રેણી:ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના પ્રમુખો
શ્રેણી:૧૯૪૪માં જન્મ
શ્રેણી:૧૯૯૧માં મૃત્યુ
વિષ્ણુ સદાશિવ કોકજા

**વિષ્ણુ સદાશિવ કોકજા** 2003 થી 2008 સુધી હિમાચલ પ્રદેશના ગવર્નર હતા.

તેનો જન્મ 6 સપ્ટેમ્બર, 1 9 3 9 ના મધ્ય પ્રદેશમાં થયો હતો. ઇન્દોરથી એલએલબી પૂર્ણ કર્યા પછી, તેમણે 1 9 64 માં કાયદાનો અભ્યાસ શરૂ કર્યો. 28 મી જુલાઇ, 1990 ના રોજ તેમને મધ્યપ્રદેશ હાઈકોર્ટના ન્યાયાધીશ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. તેઓ 11 મહિના માટે રાજસ્થાન હાઇકોર્ટના કાર્યકારી મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિ તરીકે 2001 માં સેવા આપી હતી, અને ભારતીય સુપ્રીમ કોર્ટના વરિષ્ઠ વકીલ તરીકે સપ્ટેમ્બર 2002 માં આપવામાં આવ્યું હતું.

તેઓ 8 મે, 2003 ના રોજ હિમાચલ પ્રદેશના ગવર્નર બન્યા હતા, અને આ પોસ્ટ પર જુલાઈ 19, 2008 સુધી કાર્યરત હતા. પ્રવીણ તોગડિયા પછી એમને વિશ્વ હિન્દુ પરિષદના નવા આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રમુખ તરીકે ચૂંટવામાં આવ્યા છે. તેમણે ભારત વિકાસ પરિષદના પ્રમુખ તરીકે પણ સેવા આપી હતી.
બિમલ પટેલ

ડૉ. **બિમલ પટેલ** (જન્મ : ૩૧-૦૮-૧૯૬૧) સ્થાપત્યશાસ્ત્ર, શહેર- રચના, શહેરી આયોજન સંબંધી વિષયમાં ૩૦ વર્ષનો વ્યાવસાયિક અને શૈક્ષણિક અનુભવ ધરાવે છે. તેઓ અમદાવાદની સેપ્ટ યુનિવર્સિટીના
પ્રમુખ છે. સેપ્ટ યુનિવર્સીટી માનવ નિવાસ સ્થાનોની સમજ, રચના, આયોજન, બાંધકામ અને સંસ્થાપન જેવા વિષયો પર ધ્યાન આપે છે. 
તેઓ ભોપાલની સ્કુલ ઑફ પ્લાનીંગ ઍન્ડ આર્કીટેક્ટના બોર્ડ ઑફ ગવર્નરના ચેરમેન છે. 
તેઓ અગ્રણી  સ્થાપત્ય, આયોજન અને પ્રોજેક્ટ મેનેજમેંટ પેઢી એચસીપી ડિઝાઈન પ્લાનીંગ ઍન્ડ મેનેજમેંટ પ્રા. લિ. ના પ્રમુખ છે.  તેમણે એનવાયરમેંટલ પ્લાનીંગ કોલેબરેટીવ નામની બિન ધંધાદારી સંશોધન સંસ્થા સ્થાપી છે. તેમણે ૧૯૮૪માં સેન્ટર ફોર એનવાયરમેંટલ પ્લાનીંગ ઍન્ડ ટેકનોલોજી નામની સંસ્થામાંથી આક્રીટેકચરમાં ડીપ્લોમા (પદવીકા) મેળવ્યો છે.   ડૉ. પટેલની સેવાઓ શહેર-રચના અને શએરી આયોજનને વધુ અસરકારક અને ભારતીય શહેરોને સુધારાવાદી બનાવવા તરફ કેન્દ્રીત છેતેમના સંશોધનો જમીન ઉપયોગનું આયોજન, મકાન રચનાની ધારાઓ, જમીન વ્યવસ્થાપન, શહેરી આયોજન આદિ પર રહેલું છે.

## પ્રારંભિક જીવન અને અભ્યાસ 
બિમલ પટેલ અમદાવાદમાં રહે છે અને તેમનો વ્યવસાય પન ત્યાં જ ચલાવે છે.  તેઓ આ જ શહેરમાં મોટા થયા છે અને આ શહેરની સંસ્કૃતિથી પ્રભાવિત થયા છે.  તેઓએ સ્કુલ ઑફ આર્કીટેક્ચર, સેન્ટર ફોર પ્લાનીંગ ઍન્દા ટેક્નોલોજી , સેપ્ટ, માં ૧૯૭૮થી ૧૯૮૪ સુધી અભ્યાસ કર્યો હતો. 
૧૯૮૧માં તેઓ જર્મનીના સ્ટુટગાર્ટની ઈન્સ્ટીટ્યુટ ઑર લાઈટવેટ સ્ટ્રક્ચર્ચમાં અભાસ કર્યો.   ત્યામ્રહેતા રહેતાં ભણવાનો  અને કામ કરવાના અનુભ સાથે તેમણે  પશ્ચિમ યુરોપ ફર્યા. 

તેમણે ૧૯૮૪માં સેપ્ટથી આર્કીટૅક્ચરમાં ડિગ્રી મેળવી અને ૧ વર્ષમાં અમદાવાદ કામ કર્યું. ત્યાર બાદ તેઓવધુ અભ્યાસ માટી બર્કલી ગયા. ત્યાં તેમણે કોલેજ ઑફ એનવાયર્મેંટ ડિઝાઈન, CED માં વધુ અભ્યાસ કરી તેમણે ૧૯૮૮માં M.Arch. અને M.C.P. ડીગ્રી મેળવી અને ૧૯૯૫માં તેમણે ડીપાર્ટમેંટ ઑફ સીટી ઍન્ડ રીજનલ પ્લાનીંગ થી Ph.D.ની ડિગ્રી મેળવી. 

## કારકીર્દી 
જ્યારે તેમનો પી. એચ. ડી. નો અભ્યાસ ચાલુ હતો ત્યારે તેમણે અમદાવાદ ૧૯૯૦માં આવી તેમના પિતાનો આર્કીટેક્ચરનો વ્યવસાય સંભાળ્યો. તેમણે ડિઝાઈન કરેલા પ્રથમ પ્રોજેક્ટ્ ધ ઇન્ટર્પ્રીન્યોરશીપ ડેવલોપમેંટ ઇન્સ્ટીટ્યૂટ ને ૧૯૯૨માં આર્કીટેક્ચર માટેનો આગાખાન ઍવોર્ડ મલ્યો.  ઈ.સ. ૨૦૦૦માં તેમની આઈ. આઈ. એમના નવું સંકુલની રચના માટે પસંદગી કરવામાં આવી. 
તેમને ડિઝાઈન કરેલો કાંકરીયા તળાવના વિકસનનો પ્રોજેક્ટ તેવા પ્રકારનો પ્રથમ પ્રોજેક્ટ બની રહ્યો.

૧૯૯૭માં તેમણે એનવાયરમેંટલ પ્લાનીંગ કોલેબરેટીવ (EPC)નામની બિન ધંધાદારી સંશોધન સંસ્થા સ્થાપી. આ સંસ્થા સ્થાનીય સરકારી સંસ્થાઓ સાથે શહેરી વિકાસના કાર્ય હાથ ધરે છે.  આ સંસ્થા સરકાર  સાથે મળી સફળતા પૂર્વક કાર્ય પાર  પાડનારી પ્રથમ બિનધંધાદારી સંસ્થઓમાંની એક છે.  EPC ના નોંધનીય કાર્યોમાં અમદાવાદ વિકાસ યોજના (૨૦૦૨), ૨૦૦૧ના કચ્છના ભૂકંપ ભુજ (કચ્છ)નું પુનર્વિક્સન અને શહેરી આયોજન, દીલ્હીના આયોજન કાયદાઓની નવીન આકારણીનો સમાવેશ થાય છે. સુતરના આંતરીક શહેરનો પુનરોદ્ધાર યોજનાને ૧૯૯૮માં UNCHS એ વિશ્વની ૧૦૦ શ્રેષ્ઠ યોજનાનો ઍવોર્ડ આપ્યો.  ૨૦૦૩માં તેમના સાબરમતી રીવરફ્રંટ   વિકાસ પ્રોજેક્ટમાટે તેમને શહેરી રચના અને આયોજન માટેનો વડાપ્રધાન પુરસ્કાર મળ્યો છે. 

તેઓ અમદાવાદની સેપ્ટ યુનિવર્સિટીના
પ્રમુખ છે. સેપ્ટ યુનિવર્સીટી માનવ નિવાસ સ્થાનોની સમજ, રચના, આયોજન, બાંધકામ અને સંસ્થાપન જેવા વિષયો પર ધ્યાન આપે છે. તેઓ ત્યાં અભ્યાસ સાથે સંસ્થાકીય નેતૃત્વ અને વિકાસ પર પણ સંકળાયેલા છે. 

## References 
શ્રેણી:૧૯૬૧માં જન્મ
શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:જીવિત લોકો
લક્ષ્મણ રેખા

[thumb|ભિક્ષુકના રૂપમાં [સીતા પાસે ભિક્ષા માંગતો રાવણ.]]
**લક્ષ્મણ રેખા** (), રામાયણની પાછળની આવૃત્તિઓમાં લક્ષ્મણ દ્વારા દોરવામાં આવેલી રેખા છે, જે રામની પત્નિ સીતાને દંડકારણ્ય (હવે નાસિક, મહારાષ્ટ્ર) માં સુરક્ષિત રાખવાના હેતુથી દોરવામાં આવી હતી. શ્રી રામ ચરિત માનસમાં આ અરણ્યકાંડમાં આ રેખા કે ઘટનાનો ઉલ્લેખ નથી. મૂળ વાલ્કિી રામાયણમાં પણ આ રેખાનો ઉલ્લેખ અરણ્ય કાંડમાં નથી, પરંતુ શ્રી રામ ચરિત માનસના લંકા કાંડમાં મંદોદરી રાવણની તાકાતના ઘમંડ પર વાર કરતા કહે છે કે તે લક્ષ્મણે દોરેલી નાની રેખાને પણ પાર નહોતો કરી શક્યો.

વાર્તા પ્રમાણે, રામ સોનેરી હરણ (જે ખરેખર છે મારીચ રાક્ષસ હતો) ની પાછળ જાય છે અને ઘણા સમય સુધી પાછા નથી આવતા. ચિંતિત થયેલી સીતા રામના નાના ભાઇ લક્ષ્મણને તેમની પાછળ જવાનું કહે છે. લક્ષ્મણ સીતાનું રુદન જોઇ શકતા નથી અને જવા તૈયાર થાય છે પરંતુ સીતાને તે પોતે ઝૂંપડીની બહાર દોરેલી રક્ષણાત્મક રેખા ઓળંગવાની મનાઇ કરે છે. લક્ષ્મણ જેવા જ રામની શોધમાં જાય છે ત્યારે ભિક્ષુકના રૂપમાં રાવણ ત્યાં આવે છે અને ભિક્ષા માંગે છે. રાવણ સીતાને ભિક્ષા માટે બહાર આવવા કહે છે અને સીતા લક્ષ્મણ રેખાની બહાર આવતા જ રાવણ સીતાનું અપહરણ કરીને પુષ્પક વિમાનમાં લઇ જાય છે.

## આધુનિક ઉપયોગ 
લક્ષ્મણ રેખા, આધુનિક ભારતીય સમાજમાં કડક મર્યાદા અથવા એવા નિયમ માટે વપરાય છે, જેને ક્યારેય તોડી શકાતો નથી. ઘણી વખત તે નૈતિક મર્યાદા માટે પણ વપરાય છે જેને તોડતા તે અનિચ્છનીય પરિણામો લાવી શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે:

: *બંધારણ ન્યાય અને સરકારના કાર્યો માટે સ્પષ્ટ છે, આ બંનેએ તેમની લક્ષ્મણરેખા ઓળંગવી ન જોઇએ -- લોક સભાના અધ્યક્ષ સોમનાથ ચેટર્જી*

## પૂરક વાચન 
* Jain, Jasbir: *Purdah, Patriarchy, and the Tropical Sun - Womanhood in India Heath*, in: Jennifer (ed.). (2008). *The Veil: Women Writers On Its History, Lore, And Politics.* University of California Press. . pp.&nbsp;234–236.

શ્રેણી:રામાયણ
બાંગડી

thumb|બાંગડી માછલી
**બાંગડી** એ ગુજરાતના દરિયામાં થતી એક માછલીની પ્રજાતિ છે. તેને Indian mackerel પણ કહેવાય છે.

શ્રેણી:માછલી
માઇક્રોસોફ્ટ એસક્યુએલ સર્વર

**માઇક્રોસોફ્ટ એસક્યુએલ સર્વર** (Microsoft SQL Server) એ માઇક્રોસોફ્ટે વિકસાવેલી રિલેશનલ ડેટાબેઝ મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ છે. એક ડેટાબેઝ સર્વર તરીકે આ એક એવી સોફ્ટવેર પ્રોડક્ટ છે, જેનું મૂળભૂત કાર્ય અન્ય સોફ્ટવેર એપ્લિકેશન્સની રિકવેસ્ટ અનુસાર ડેટાને સ્ટોર તેમજ રિટ્રાઇવ (પુનઃપ્રાપ્ત) કરવાનું છે. આ સોફ્ટવેર એપ્લિકેશન્સ એ જ કમ્પ્યુટરમાં હોઈ શકે છે અને (ઇન્ટરનેટ સહિતના) નેટવર્કના અન્ય કમ્પ્યુટરમાં પણ હોઈ શકે છે.  

માઇક્રોસોફ્ટે નાની સિંગલ-મશીન એપ્લિકેશન્સથી માંડીને એક જ સમયે અનેક યુઝર્સ ધરાવતી વિશાળ ઇન્ટરનેટ ફેસિંગ એપ્લિકેશન્સ સુધીના જુદા જુદા કેટલાય પ્રકારના ઉપયોગકર્તાઓ તેમજ કાર્યભારને ધ્યાનમાં રાખીને માઇક્રોસોફ્ટ એસક્યુએલ સર્વરની કમસે કમ એક ડઝન આવૃત્તિઓ બજારમાં મૂકી છે.

શ્રેણી:માઈક્રોસોફ્ટ
રાઈનો પર્વત

**રાઈનો પર્વત** એ રમણભાઈ નીલકંઠ દ્વારા લિખીત, ૧૯૧૪માં પ્રગટ થયેલ, ગુજરાતી નાટક છે. આ નાટકની ગણના ગુજરાતી ભાષાના પ્રશિષ્ટ નાટકોમાં થાય છે.

## ઈતિહાસ
મણિલાલ દ્વિવેદીનું નાટક *કાન્તા* વાંચ્યા પછી એનાથી પ્રભાવિત થયેલા રમણભાઈએ એક નાટક લખવાનો નિર્ણય કર્યો હતો. ૧૮૯૫માં એમણે *રાઈનો પર્વત* નાટક લખવાની શરૂઆત કરી, પણ પહેલો પ્રવેશ લખ્યા પછી તેઓ એ નાટક આગળ લખી શક્યા નહી. ૧૯૦૯ ના મે મહિનામાં એમણે આ નાટક પુરું કરવાનો નિર્ણય કરી ફરી લખવાનો આરંભ કર્યો, પરંતુ એમની બીજી બધી પ્રવૃત્તિઓને લીધે આ નાટક અધૂરું જ રહેતું હતું. અંતે, ચાર વર્ષ પછી ૧૯૧૩ના અંત ભાગમાં આ નાટક એમણે પુરું કર્યું અને ૧૯૧૪માં પુસ્તક રૂપે પ્રકાશિત કર્યુ.

## બંધારણ
સાત અંક અને ૩૬ પ્રવેશમાં વહેંચાયેલું આ નાટક શૅક્સપિયરી નાટ્યશૈલી અને સંસ્કૃત નાટ્યશૈલીનું મીશ્રણ કરી તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. નાટકનું કથાવસ્તુ પ્રાચીન કથા પરથી લેવામાં આવ્યું છે, પરંતુ રમણલાલે એમાં અર્વાચિન ભાવોને પૂરવાનો પ્રયત્ન કર્યો છે. નાટકનું કથાવસ્તુ રમણલાલના પિતા મહીપતરામ નીલકંઠ દ્વારા સંગ્રહિત 'ભવાઈસંગ્રહ'માં આવતાં 'લાલજી મનીયાર'ના વેશમાં આવેલા એક દુહા અને એની નીચે ટીપ્પણીમાં આપેલી વાર્તા ઉપરથી લેવામાં આવ્યું છે. એ દુહો નીચે મુજબ છે:

## ભજવણી અને રૂપાંતરણ
જૂની રંગભૂમિની નામાંકિત નાટ્યસંસ્થા ગુજરાતી નાટક મંડળી, મુંબઈ તરફથી ૧૯૨૬માં આ નાટક ભજવાયું હતું.

સાહિત્યિક સજ્જતાથી નોખા તરી આવતા આ નાટકની પ્રભાવક નાટ્યક્ષમતાથી પ્રેરાઈને ચિનુ મોદીએ નાટકના પાત્ર જાલકાને કેન્દ્રમાં રાખી *જાલકા* નામનું નાટક ૧૯૮૫માં લખ્યું હતું, તેમજ નાટ્યકાર હસમુખ બારાડીએ આ જ નાટક પરથી *રાઈનો દર્પણરાય* નામનું નાટક ૧૯૮૯માં પ્રગટ કર્યું હતું.

## પૂરક વાચન
* 

## સંદર્ભો
## બાહ્ય કડીઓ
* 

શ્રેણી:પુસ્તક
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્ય
શ્રેણી:નાટક
અ સોંગ ઓફ આઇસ એંડ ફાયર

***અ સોંગ ઓફ આઇસ એન્ડ ફાયર*** એ અમેરિકન નવલકથાકાર અને પટકથાકાર જ્યોર્જ આર. આર. માર્ટિન દ્વારા રચયિત કાલ્પનિક નવલકથાઓની શ્રેણી છે.  સૌપ્રથમ નવલકથા, *ગેમ ઓફ થ્રોન્સ*, 1996 માં પ્રકાશિત થઈ હતી. અત્યાર સુધી આયોજિત સાત ખંડમાંથી પાંચ ખંડ પ્રકાશિત થયા છે. માર્ટિન અત્યારે છઠ્ઠો ખંડ, *ધ વિન્ડ્સ ઓફ વિન્ટર* લખી રહ્યા છે.

ઓગસ્ટ 2016 સુધીમાં, આ પુસ્તકોની વિશ્વભરમાં 70 મિલિયનથી વધુ નકલો વેચાઈ છે અને, 2017 સુધીમાં, 47 ભાષાઓમાં અનુવાદ થયા છે. ચોથો અને પાંચમો ગ્રંથ,  ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ બેસ્ટ સેલર સૂચિની ટોચ પર પહોંચ્યો હતો.  આ ઉપરાંત નવલકથા પર આધારિત અનેક પ્રિક્વલ નવલકથાઓ, એક ટીવી શ્રેણી, કોમિક બૂક અને ઘણા કાર્ડ, બોર્ડ અને વિડિઓ ગેમ્સ બન્યા છે. 

આ નવલકથા પર આધારિત ટીવી શ્રેણી *ગેમ ઑફ થ્રોન્સ* ના સાત વિભિન્ન સીઝન આવી ચુક્યાં છે.

*અ સોંગ ઓફ આઇસ એંડ ફાયર* શ્રેણી હેઠળ નીમ્નલિખિત પુસ્તકો પ્રકાશિત થયા છે.  

* *અ ગેમ ઓફ થ્રોન્સ* (1996)
* *અ ક્લેશ ઓફ કિંગ્સ* (1998)
* *અ સ્ટોર્મ ઓફ સ્વોર્ડસ* (2000)
* *અ ફિસ્ટ ફોર ક્રોઝ* (2005)
* *અ ડાન્સ વિથ ડ્રેગન્સ* ( 2011)
* *ધ વિન્ડ્સ ઓફ વિન્ટર*  (આગામી)
* *અ ડ્રીમ ઓફ સ્પ્રિંગ* (આગામી)

## સંદર્ભો
શ્રેણી:નવલકથા
એડોલ્ફ હિટલર

**એડોલ્ફ હિટલર** (૨૦ એપ્રિલ ૧૮૮૯ - ૩૦ એપ્રિલ ૧૯૪૫) જર્મન રાજકારણી અને નાઝી પાર્ટીનાં નેતા હતા. સરમુખત્યાર તરીકે, હિટલરે સપ્ટેમ્બર ૧૯૩૯માં પોલેંડ પર આક્રમણ કરીને યુરોપમાં બીજું વિશ્વ યુદ્ધ શરૂ કર્યું હતું. હિટલર હોલોકોસ્ટ (જેમાં ૬૦ લાખ યહૂદીઓનાં મોત થયાં હતાં) પાછળ મુખ્ય જવાબદાર વ્યક્તિ હતાં.

## શરુઆતનાં વર્ષો અને પ્રથમ વિશ્વયુધ્ધ 
હિટલર ઑસ્ટ્રિયામાં (એ સમયે ઓસ્ટ્રિયા-હંગેરી)માં જન્મ્યા હતા અને લીન્ઝમાં મોટાં થયાં હતા. તેઓ ૧૯૧૩માં ચિત્રકાર બનવાની ઇચ્છાથી જર્મની ગયા અને પ્રથમ વિશ્વયુધ્ધમાં સૈનિક તરીકે ભાગ લીધો. વર્સેલ્સ સંધિ દ્વારા યુદ્ધનો અંત આવ્યો હતો અને જર્મનીએ તેના મોટાભાગનાં જીતેલાં પ્રદેશોને જતાં કરવાની ફરજ પડી હતી. આ ઉપરાંત જર્મનીને વિશાળ વળતર ચૂકવવાનો પણ આદેશ હતો. દેશ નાદાર હતો અને લાખો લોકો બેરોજગાર હતા. ૧૯૨૦માં હિટલર 'નાઝી' તરીકે ઓળખાતી નેશનલ સોશિયાલીસ્ટ જર્મન વર્કર્સ પાર્ટીમાં જોડાયા.

## જેલવાસ, આત્મકથા અને સત્તા 
૧૯૨૩માં, હિટલરે નાઝી પક્ષના કેટલાક અન્ય સભ્યોને ભેગા કરી તત્કાલીન વેયમર રિપબ્લિક સરકારને ઉથલાવાનો પ્રયત્ન કર્યો. આ નિષ્ફળ બળવાંનાં કારણે હિટલરને જેલમાં પૂરવામાં આવ્યાં અને તે દરમિયાન તેઓએ તેમની આત્મકથા અને રાજકીય મેનિફેસ્ટો *મેઈન કેમ્ફ* (મારો સંઘર્ષ) લખી. નવ મહિનાનાં કારાવાસ બાદ હિટલરને મુક્ત કરવામાં આવ્યાં. ૧૯૩૩ની ચૂંટણીમાં નાઝી પાર્ટી, પ્રમુખ પાર્ટી તરીકે ઉભરી અને હિટલર જર્મન સરકારમાં ચૂંટાયા. જ્યારે જર્મન રાષ્ટ્રપતિ વોન હિન્ડેનબર્ગનું ૧૯૩૪માં મૃત્યુ થયું હતું ત્યારે હિટલર પાસે જર્મનીનો સંપુર્ણ અંકુશ હતો અને તેમણે પોતાની જાતને "ફ્યુહરર" (નેતા)નું શીર્ષક આપ્યું. તેમણે ભાષાની સ્વતંત્રતાનો અંત લાવ્યો અને પોતાનાં દુશ્મનોને જેલમાં મૂક્યા અથવા મારી નાખ્યાં. હિટલર અને તેના પ્રચાર મંત્રી, જોસેફ ગોબેલ્સે જર્મનીમાં પ્રખર રાષ્ટ્રીયવાદ ફેલાવ્યો. તમામ સંચાર માધ્યમોએ સરકારની પ્રશંસા કરવાની ફરજ પાડવામાં આવી. જર્મની નાઝી પાર્ટી અને હિટલરનાં એકહથ્થું શાસન નીચે આવ્યો.

## દ્વિતીય વિશ્વયુદ્ધ અને હોલોકોસ્ટ 
હિટલરે પોલેન્ડ પર આક્રમણ કરી બીજા વિશ્વયુદ્ધની શરૂઆત કરી. જર્મન સેનાએ પોલેન્ડ, મોટાભાગનું યુરોપ, ફ્રાન્સ અને સોવિયત યુનિયનનો મોટો ભાગ જીતી લીધો હતો. યુદ્ધ દરમિયાન, હિટલરે નાઝીઓને મહિલાઓ અને બાળકો સહિત ઘણા લોકોને મારી નાંખવાનો આદેશ આપ્યો હતો. તેમાં હોલોકાસ્ટમાં મ્રુત્યુ પામેલાં ૬૦ લાખ યહૂદીઓ ઉપરાંત રોમા (જીપ્સીઓ), હોમોસેક્સ્યુઅલ, સ્લેવ જેવા કે રશિયનો અને પોલ્સ, અને તેમના રાજકીય વિરોધીઓ પણ સામેલ હતાં. અંતે, મિત્ર દેશોએ જર્મનીને હરાવવા માટે એક સાથે કામ કર્યું અને ૧૯૪૫માં યુધ્ધનો અંત આવ્યો. પરંતુ ત્યાં સુધીમાં એક કરોડથી વધુ લોકો પોતાનો જાન ગુમાવી ચુક્યાં હતા.

## મૃત્યુ 
એપ્રિલ ૩૦, ૧૯૪૫ના રોજ હિટલરે પોતાના બંકરમાં આત્મહત્યા કરી.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:રાજકારણી
શ્રેણી:આત્મહત્યા
શ્રેણી:૧૯૪૫માં મૃત્યુ
મસાલા ઢોસા

**મસાલા ઢોસા** એ એક ભારતીય વાનગી છે, જે ઢોસાનું એક અન્ય સ્વરૂપ છે. આંધ્ર પ્રદેશ, કર્ણાટક, તમિલનાડુ, કેરળ વગેરે રાજ્યના લોકો આહારમાં આ વાનગીનો બહોળા પ્રમાણમાં ઉપયોગ કરે છે.

શ્રેણી:દક્ષિણ ભારતની વાનગીઓ
શેરલોક (TV સીરિઝ)

શેરલોક, સર આર્થર કોનાન ડોયલના "શેરલોક હોમ્સ" ડિટેક્ટીવ કથાઓ પર આધારિત TV સીરિયલ છે. સ્ટીવન મોફેટ અને માર્ક ગેટિસ દ્વારા રચિત આ સીરિયલમાં બેનેડિક્ટ ક્મ્બરબેચએ શેરલોક હોમ્સ અને માર્ટિન ફ્રીમેનએ ડોક્ટર જ્હોન વાટ્સનનું પાત્ર ભજવ્યું છે. 2010 થી 2017 સુધીમાં આ સીરિયલનાં ૧૩ એપિસોડ BBC  પર પ્રસારિત થયાં છે. 

### પ્રસ્તાવના 
વર્તમાન લંડનની પ્રુષ્ઠભુમિમાં ફિલ્મવાયેલ  આ સીરિયલ "કન્સલ્ટંટ ડીટેક્ટિવ" શેરલોક હોમ્સ (બેનેડિક્ટ ક્મ્બરબેચ) અને ડોક્ટર જ્હોન વાટ્સન (માર્ટિન ફ્રીમેન)ની સાહસ કથાઓનું સંકલન છે. ડો. વોટસન અફઘાનિસ્તાનમાં સેવા બજાવી ચુકેલ આર્મી ડોક્ટર અને શેરલોકનાં રૂમમેટ છે. શેરલોક હોમ્સ તરંગી પરંતુ અત્યંત બુધ્ધિશીલ વ્યક્તિત્વ ધરાવે છે. તેઓની પ્રખર નિરીક્ષણ શક્તિનાં લીધે સામન્ય માણસો, પોલિસથી લઇને બ્રિટિશ સરકાર પણ અવાર નવાર ગુનેગારોને પકડવાં માટે તેમની સેવા લે છે. સીરિયલમાં શેરલોક અનેક રહસ્યો ઉકેલતાં જોવા મળે છે પરંતુ પોતાનાં મુખ્ય શત્રુ પ્રોફેસર મોરિયાર્ટી સાથેની રસાકસી, સીરિયલનાં કેંદ્રસ્થાને છે. સીરિયલનાં અન્ય પાત્રોમાં મિસિસ હડસન જેઓ શેરલોક અને ડો. વોટસનનાં ઘરની માલકણ, મોલિ હૂપર જે શેરલોકની લેબ-આસિસ્ટંટ ઉપરાંત પોલિસ ઇન્સ્પેક્ટર લેસ્ત્રાડ સામેલ છે. સીરિયલનાં સહ-સર્જક માર્ક ગેટિસ, શેરલોકનાં મોટાં ભાઇ માયક્રોફ્ટ હોમ્સનાં પાત્રમાં જોવાં મળે છે. 

### આવકાર 
શેરલોકની પ્રથમ ત્રણ સીઝનને વિવેચક અને આમ જનતાની અપાર પ્રશંસા પ્રાપ્ત થઇ અને ક્મ્બરબેચને પોતાનાં રોલ માટે ખૂબ સરહનાં મળી. સીરિયલને એમી, બાફ્ટા અને ગોલ્ડન ગ્લોબ સહિત અનેક પુરસ્કારો માટે નામાંકિત કરવામાં આવી હતી, જેમાં વિવિધ શ્રેણીઓમાં ઘણા પુરસ્કારો તેણે જીત્યા હતાં.
કરચલો

**કરચલો** એ પાણીમાં/જમીનપર રહેતું એક પ્રકાર નું crustracean જીવ છે. એક સંબંધિત સમાનાર્થ કરચલાનું માંસ છે. તેઓ જગતના બધા  મહાસાગરોમાં, તાજા પાણીમાં અને જમીન પર વસે છે, સામાન્ય રીતે તેના અંગો જાડા કવચમાં અવરેલાં હોય છે અને એક જોડ પંજા હોય છે.

## ઉત્પત્તિ 
કરચલાનું શરીર સામાન્ય રીતે જાડા કવચથી આવરી લેવામાં આવેલું છે, જે મુખ્યત્વે અત્યંત ખનિજીકૃત ચીટિનના બનેલા છે, અને પંજા ના એક જોડ સાથે સશસ્ત્ર છે. કરચલા વિશ્વના તમામ મહાસાગરોમાં જોવા મળે છે, જ્યારે ઘણા કરચલાં તાજા પાણીમાં અને જમીન પર પણ થાય છે, તેઓ ખાસ કરીને ઉષ્ણકટિબંધીય વિસ્તારોમાં રહે છે. કરચલાં કદમાં અલગ અલગ હોય છે, જે થોડીક મિલીમીટરથી અમુક મીટર સુધી થાય છે. જાપાનીઝ સ્પાઈડર કરચલા 4 મીટર (13 ફુ) સુધીની લંબાઈના થાય છે.

કરચલાના આશરે 850 પ્રજાતિઓ છે;  તેઓ સમગ્ર વિશ્વમાં ઉષ્ણકટિબંધીય અને અર્ધ-ઉષ્ણકટિબંધીય પ્રદેશોમાં જોવા મળે છે.

## માનવ વપરાશ 
### મત્સ્યોદ્યોગ 
કરચલાનું ઉત્પાદન દર વર્ષે દરિયાઈ ક્રસ્ટાસીસના 20 ટકા જેટલા એટલે 15 લાખ ટનનું છે. *Portunus trituberculatus પ્રજાતિ* તેમાના 20% છે. 

કેટલીક પ્રજાતિઓમાં હાથે થી કરચલાના માંસને એક અથવા બંને પંજાથી ખેંચીને પાણીમાં જીવંત કરચલાને પાછા છોડી દેવામાં આવે છે. જે કરચલાઓ જીવી જશે તો પંજાને પુનઃ સ્થાપિત કરશે એવી માન્યતા છે. 

### વાનગીઓ 
દુનિયાભરમાં ઘણાં વિવિધ રીતોમાં કરચલા તૈયાર કરી ખાવામાં આવે છે. કેટલીક પ્રજાતિઓ કવચ સહિત ખવાય છે, જેમ કે નરમ-કવચ વાળા કરચલા ; અન્ય (ખાસ કરી મોટા કદવાળા) પ્રજાતિઓના ફક્ત પંજા અથવા પગ ખાવામાં આવે છે. ઘણી સંસ્કૃતિઓમાં માદા કરચલાના ઈંડા પણ ખાવામાં આવે છે, જે સામાન્ય રીતે ફળદ્રુપ કરચલાઓમાં નારંગી અથવા પીળો દેખાય છે. આ દક્ષિણપૂર્વ એશિયાઈ સંસ્કૃતિઓમાં, કેટલાક ભૂમધ્ય અને ઉત્તરીય યુરોપીયન સંસ્કૃતિઓમાં, તેમજ પૂર્વી, ચેસાપીક અને અમેરિકાના દક્ષિણી ભાગમાં લોકપ્રિય છે.

કેટલાક પ્રદેશોમાં, મસાલાનો ઉપયોગ સ્વાદ સુધારવા કરાય છે. દક્ષિણ પૂર્વ એશિયા અને ભારતમાં ભારે મસાલેદાર વાનગીઓ બનાવાય છે. ચેસાપીક ખાડી વિસ્તારમાં, વાદળી કરચલાને ઘણી વાર ઉકાળવામાં આવે છે. અલાસ્કન કીંગ કરચલા અથવા બરફ કરચલાના પગ સામાન્ય રીતે ફક્ત બાફી અને લસણ અથવા લીંબુ સાથે પીરસવામાં આવે છે.

બ્રિટિશ વાનગી ડ્રેસ્ડ ક્રેબમાં કરચલા માંસ કાઢવામાં આવે છે અને હાર્ડ શેલમાં મૂકવામાં આવે છે.

બનાવટી કરચલા , જેને સુરિમી પણ કહેવાય છે, તે માછલીના માંસમાંથી બનાવામાં આવે છે. જ્યારે તે રાંધણ ઉદ્યોગના કેટલાક ઘટકોમાં વાસ્તવિક કરચલા માટે અયોગ્ય રીતે ઓછું ગુણવત્તાવાળું અવેજી તરીકે ક્યારેક બદનામ થયું હોય, ત્યારે તે ઓછી કિંમત ના લીધે જાપાન અને દક્ષિણ કોરિયાની સુશી ઘટક તરીકે અને ઘર રસોઈમાં તે ખુબ લોકપ્રિય છે. મોટાભાગની પૂર્વ અને દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયાઈ સંસ્કૃતિઓમાં સુરિમી પ્રોટીનનું અગત્યનું સ્રોત છે, જે માછલીના લાડુ અને માછલીના કેક જેવા વાનગીઓ બનાવામાં વપરાય છે.

### પીડા 
કરચલાં ઘણીવાર જીવંત ઉકાળવામાં આવે છે 2005 માં, નોર્વેના વૈજ્ઞાનિકોએ તારણ કાઢ્યું હતું કે કરચલા પીડા અનુભવતા નથી.  જો કે, બોબ ઍલવૂડ અને બેલફાસ્ટમાં ક્વીન્સ યુનિવર્સિટીના મિરજમ એપેલ દ્વારા કરવામાં આવેલા એક અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે હરમીટ ક્રેબે વિદ્યુત આંચકાઓ પર પ્રતિક્રિયા આપી હતી. આ સૂચવે છે કે કેટલાક ક્રસ્ટેશન્સ પીડા અનુભવે છે અને તેને યાદ રાખી શકે છે.  

શ્રેણી:પ્રાણીઓ
ધરમસિંહ દેસાઈ યુનિવર્સિટી

**ધરમસિંહ દેસાઈ યુનિવર્સિટી**(**DDU**) (પહેલા **ધરમસિંહ દેસાઈ ઇન્સ્ટીટ્યુટ ઓફ ટેક્નોલોજી**(**DDIT**) તરીકે જાણીતી‌)ની સ્થાપના ૧ જાન્યુઆરી ૧૯૬૮ ના રોજ થઇ હતી.

શ્રેણી:ખેડા જિલ્લો
શ્રેણી:ગુજરાતની યુનિવર્સિટીઓ
જોહાર ઘાટી (ખીણ)

thumb|300px|મુનસ્યારી નજીક જોહાર ઘાટી તથા મધ્યમાં વહેતી ગોરી નદીનું દૃશ્ય

**જોહાર ઘાટી**, જેને **મીલમ ઘાટી** અથવા **ગોરીગંગા ઘાટી** પણ કહેવામાં આવે છે. ભારત દેશના ઉત્તરાખંડ રાજ્યના કુમાઉ મંડલના પિથોરાગઢ જિલ્લામાં સ્થિત હિમાલય પર્વતમાળામાં આ એક પ્રખ્યાત ખીણપ્રદેશ છે. ગોરી નદી આ જ ખીણમાં થઈને વહે છે. પહેલાંના સમયમાં આ ખીણમાંથી તિબેટ જવા માટેનો મહત્વપૂર્ણ વ્યાપારી માર્ગ પસાર થતો હતો. મીલમ અને મારતોલી આ ખીણમાં આવેલ અગ્રણી ગામો છે. 

જોહાર ઘાટીમાં આવેલ ૧૨ ગામો મેલમ હિમનદી ખાતેથી નીકળતી ગોરી નદીના કિનારા પર વસેલાં છે. ગિરિમથક મુનસ્યારી ખાતેથી ૬ હજાર થી ૧૦ હજાર ફૂટ ઉંચાઈ પર વસવાટ કરતાં આ ગામો સુધી પહોંચવા માટે ૬૫ કિમી પગપાળા યાત્રા કરવી પડે છે.

## આ પણ જુઓ 
* કુમાઉ

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:ઉત્તરાખંડ
અમે બધાં

**અમે બધાં** ધનસુખલાલ મહેતા અને જ્યોતીન્દ્ર દવે દ્વારા લખવામાં આવેલ ગુજરાતી હાસ્ય નવલકથા છે. ૧૯૩૬ના વર્ષમાં પ્રગટ થયેલ આ નવલકથા આત્મકથનાત્મક શૈલીમાં લખવામાં આવી છે. આ નવલકથાને ગુજરાતી સાહિત્યમાં, રમણભાઈ નીલકંઠની *ભદ્રંભદ્ર* પછીની, બીજા ક્રમની હાસ્ય નવલકથા માનવામાં આવે છે. તે ઉપરાંત, બે લેખકો દ્વારા સંયુક્ત રીતે લખાઈ હોય તેવી આ પ્રથમ ગુજરાતી નવલકથા છે.

## કથાવસ્તુ
'અમે બધાં' નવલકથા સત્યાવીસ પ્રકરણોમા વહેંચાયેલી છે, જેમાંથી બાર પ્રકરણ ધનસુખલાલ મહેતાએ અને પંદર પ્રકરણ જ્યોતીન્દ્ર દવેએ લખ્યાં છે. બંને લેખકો પોતાનુ પ્રયોજન જણાવતાં નોંધે છે:
'અમારા વતન સુરતનાં અદ્રશ્ય થતાં જતાં જીવન અને વાતાવરણ પૂરેપૂરાં અદ્રશ્ય થઈ જાય તે પહેલાં તેમનું આછું ચિત્ર ઝીલી લેવું એવો વિચાર અમને બંનેને જુદો-જુદો આવેલો અને તે પ્રમાણે અમે જુદી-જુદી થોડી નોંધ પણ તૈયાર કરેલી...'

સમગ્ર નવલકથા પ્રથમ પુરુષ એકવચનમાં કહેવાઈ છે. નવલકથામાં કોઈ સળંગ કથા કહેવામાં નથી આવી, પરંતુ સુરતના જીવન વિષયક પ્રસંગો કૃતિના કેન્દ્રમાં છે. સમાગ્ર કથા ત્રણ આયામોમાં વિકાસ પામે છે: સુરત શહેર, એમાં વસતા એક નાગર જ્ઞાતિનો સંયુક્ત પરિવાર ને એ પરિવારમાં જન્મથી માંડીને લગ્નવયે પહોંચતા કથાનાયક વિપિને અનુભવેલાં આનંદો, મૂંઝવણો, ચઢાવ-ઊતાર અને વિષાદો. આમ કથામાં વિપિનના જન્મથી તેના લગ્ન સુધીના પ્રસંગો આલેખવામાં આવ્યા છે.

પ્રથમ પ્રકરણ 'પૃથ્વી પર પનોતાં પગલાં'માં બિપિન પોતે જ પોતાનો જન્મ કેવી રીતે થયો તેની કથા કહે છે. એ પછી તે પોતાના જન્મ માટે જવાબદાર પૂર્વજોનાં હાસ્યરસિક પરાક્રમો વર્ણવે છે અને મોસાળમાં ગાળેલા દિવસોની હાસ્યરસિત નોંધ આપે છે. 'નામકરણ' પ્રકરણમાં નામ પાડતી વખતે જે ગમ્મતો થાય છે તે વર્ણવી છે. 'મૃત સંસ્થાનાં સ્મરણો'માં જૂના જમાનાના વડીલો, વસવાયાં, વાળંદ, દરજી વગેરેના રમૂજી અનુભવો છે. 'શૈશવ: ગં.સ્વ. ગુલાબડોશી'માં શૈશવનાં સ્મરણો સાથે દાદા, દાદીમા ને ગુલાબડોશીના રેખાચિત્રો આપ્યાં છે. 'પતંગ પૂરમાં' નામના પ્રકરણમાં સુરતના પ્રખ્યાત પતંગપર્વની ઉજવણીનો રસિક વૃત્તાંત આલેખવામાં આવ્યો છે. 'હોળી: દાદાનું અવસાન' પ્રકરણમાં તે કાળે હોળીપ્રસંગે થતી જૂથ-મારામારીના પ્રસંગને અંતે દાદાનું એ મારને કારણે થયેલું મૃત્યુ દર્શાવાયું છે જે કરૂણપ્રસંગ છે. 'વિદ્યાના વમળમાં' શાળા અને શિક્ષકોનાં રમૂજી ચિત્રો છે. 'બહેનના વિવાહ'માં એ સમયના રીતિરિવાજની ઝાંખી છે.

## પાત્રો
કથાના મોટાભાગના પાત્રો કથાનાયક વિપિનના સ્વજનો છે જેમાં માતા મંગળા, પિતા ધનસુખરામ, નાની વેણીગવરી, ચીમુ તથા છબુમાશી, નાના સેવકલાલ, દાદા દલસુખરામ, દાદી શોભા, કાકા નારણરામજી, ચંદન ફોઈ તેમજ પડોશી ગુલાબ ડોશી વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.

## આવકાર
ગુજરાતી સાહિત્યની આ એક સીમાસ્તંભરૂપ હાસ્ય-નવલકથા છે.

વિવેચક દર્શના ધોળકિયા આ કૃતિને 'ભદ્રંભદ્ર' સાથે સરખાવતા નોધે છે કે, "'ભદ્રંભદ્ર' હેતુલક્ષી નવલકથા હોવાથી તેણે સાહિત્યજગતમાં ઠીકઠીક ઊહાપોહ જગવેલો" અને તેઓ કનૈયાલાલ મુનશીનું કથન ટાંકે, "આ કૃતિ ['અમે બધાં']નો વિનોદરસ જુદા પ્રકારનો છે. તેનો આધાર વસ્તુસ્થિતિ પર નથી. તેના કર્તાઓએ જીવનના સર્વસામાન્ય પ્રસંગોમાંથી હાસ્ય નિપજાવ્યું છે. ઝીણવટભરી નિરિક્ષણકલાથી ને કિનારે ઊભીને નીરખનારનાં અદભુત તાટસ્થ્યથી, એટલે જ અહીં સૌની લાક્ષણિકતાઓ એકસરખાં સમત્વથી ઝિલાઈ છે."

## સંદર્ભો
## બાહ્ય કડીઓ 
* 
* 

શ્રેણી:નવલકથા
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્ય
શ્રેણી:ગુજરાતી ગદ્ય
ઐયામદ દેવૈઆ

**ઐયામદ બોપ્પૈયા દેવૈઆ** એ ભારતીય વાયુસેનાના એક લડાયક વિમાનચાલક હતા. તેમને ૧૯૬૫નું ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધ દરમિયાન મૃત્યુપર્યંત મહાવીર ચક્ર (પુરસ્કાર) એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. તેઓ યુદ્ધ દરમિયાન પાકિસ્તાની વિમાનમથક સરગોધા પર હુમલો કરનાર ટુકડીના ભાગ હતા અને તે દરમિયાન તેમના પર દુશ્મન વિમાનોએ હુમલો કર્યો હતો. તેમણે દુશ્મન વિમાનને તોડી પાડ્યું પરંતુ તેમના વિમાનને પણ નુક્શાન પહોંચ્યુ અને તે તૂટી પડ્યું. તેઓની સ્થિતિ વિશે કોઈ માહિતી ન મળતાં એમ ધારી લેવાયું કે તેઓ પાકિસ્તાની વિસ્તારમાં જ મૃત્યુ પામ્યા હતા.

## જીવન 
દેવૈઆનો જન્મ ૨૪ ડિસેમ્બર ૧૯૩૨ના રોજ કુર્ગ, કર્ણાટક ખાતે થયો હતો. તેમના પિતા વ્યવસાયે તબીબ હતા. તેઓ ૧૯૫૪માં ભારતીય વાયુસેનામાં વિમાનચાલક તરીકે જોડાયા હતા. ૧૯૬૫નું યુદ્ધ ફાટી નીકળ્યું તે સમયે તેઓ વાયુસેના અકાદમિ ખાતે પ્રશિક્ષક તરીકે નિયુક્ત હતા. યુદ્ધ સમયમાં તેમને ૧લી સ્ક્વોડ્રનમાં નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા જેમાં મિસ્ટિર-૪ પ્રકારનાં લડાયક બોમ્બમારો કરવા સક્ષમ વિમાનો હતાં.

તેઓને સરગોધા વિમાન મથક, પાકિસ્તાન પર હુમલો કરનાર ટુકડીના સભ્ય બનાવવામાં આવ્યા. તેઓ હુમલો કરનાર ૧૨ વિમાનોમાંથી કોઈ વિમાન હુમલામાંથી બાકાત થાય તો તેનું સ્થાન લેનાર અનામત વિમાન તરીકે નિયુક્ત હતા. દેવૈઆના વિમાનનો સામનો પાકિસ્તાની આંતરવા માટે સક્ષમ વિમાન એફ-૧૦૪ સાથે થયો જેનું સુકાન ફ્લાઇટ લેફ્ટ અમજદ હુસૈનના હાથમાં હતું. દેવૈઆ તેના હુમલા ખાળવામાં સફળ રહ્યા પણ તેમના વિમાનને નુક્શાન પહોંચ્યુ. તેમણે વળતો હુમલો કરી અને પાકિસ્તાની વિમાનને તોડી પાડ્યું. હુસૈન વિમાનનો ત્યાગ કરી અને છત્રી વડે નીચે ઉતર્યા જ્યારે દેવૈઆનું શું થયું તેની કોઈ જાણકારી મળી નહિ. ભારતીય મિસ્ટિર વિમાનોમાં ઇંધણ અને કાર્યક્ષમતાનો અભાવ હતો અને વિમાન તૂટી પડવાને કારણે એમ માનવામાં આવ્યું કે દેવૈઆ શહીદ થયા.

ફ્રિકરના લખાણોથી સ્પષ્ટ થયું કે દેવૈઆએ કઈ રીતે કાર્યવાહી કરી હતી અને ૧૯૮૮માં તેમને સરકારે મહાવીર ચક્ર એનાયત કર્યું. માડીકેરી, કોડાગુ જિલ્લો ખાતે પરિવહન સ્થળને તેમનું નામ આપી અને શ્રદ્ધાંજલિ આપવામાં આવી છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:મહાવીર ચક્ર વિજેતા
શ્રેણી:૧૯૩૨માં જન્મ
શ્રેણી:૧૯૬૫માં મૃત્યુ