open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
સારન જિલ્લો

**સારન જિલ્લો** ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બિહાર રાજ્યમાં આવેલા ૩૮ જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. સારન જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છપરા ખાતે આવેલું છે. સારન જિલ્લો સારન વિભાગ (પ્રમંડલ)ના પ્રશાસન હેઠળનો એક જિલ્લો છે.

ગંગા, ગંડક તેમ જ ઘાઘરા નદીઓથી ઘેરાયેલો આ જિલ્લો ભારત દેશ ખાતે માનવ વસવાટના કેન્દ્રો પૈકીનું એક છે. આખો જિલ્લો એક સમતળ તેમ જ ફળદ્રુપ જમીન ધરાવે છે. ભોજપુરીભાષી ક્ષેત્રની પૂર્વીય સીમા પર આવેલો આ જિલ્લો સોનપુર મેળા માટે તેમ જ રાજનીતિક ચેતના માટે પ્રસિધ્ધ છે.

## નામકરણ 
પ્રાચીન કાળમાં સારન જિલ્લો એની ભૂમિ પરના જંગલોનો વિસ્તાર અને એમાં વિચરતાં હરણોને કારણે પ્રસિધ્ધ હતો. હરણ (સારંગ) તેમ જ અરણ્ય (જંગલ)ના કારણે આ વિસ્તાર સારંગારણ્ય કહેવાતો હતો, જે કાળક્રમે અપભ્રંશ પામી સારન નામે ઓળખાવા લાગ્યો. જનરલ કનિંધમ નામના એક બ્રિટિશ વિદ્વાને એવી ધારણા વ્યક્ત કરી છે કે સમ્રાટ અશોકના સમયકાળમાં અહીં ઉભા કરાયેલા ધમ્મ સ્તંભોને 'શરણ' કહેવામાં આવતા હતા, જે પછીના સમયમાં સારન તરીકે ઓળખાયા અને આ ક્ષેત્રનું નામ સારન પડ્યું. સારન જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છપરા ઘણું જ જાણીતું સ્થળ છે. આથી જ આ જિલ્લાને છપરા જિલ્લા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.

## ઇતિહાસ 
મહાજનપદ કાળમાં સારનનો વિસ્તાર *કોસલ* રાજ્યનો એક ભાગ રહ્યો હતો. કોસલ રાજ્યના ઉત્તર દિશામાં નેપાળ, દક્ષિણ દિશામાં સર્પિકા (સાઈ) નદી, પૂર્વ દિશામાં ગંડક નદી તથા પશ્ચિમ દિશામાં પાંચાલ પ્રદેશ આવેલા હતા. એના પ્રમાણે વર્તમાન સમયના ઉત્તર પ્રદેશના ફૈજાબાદ, ગોંડા, બસ્તી, ગોરખપુર તથા દેવરીયા જિલ્લાઓ ઉપરાંત બિહાર રાજ્યના સારન ક્ષેત્રનો સમાવેશ થાચ છે. આઠમી સદીમાં અહીં પાલ શાસકોનું આધિપત્ય હતું. સારન જિલ્લાના દિધવારાની નજીક દુબૌલી ખાતેથી, મહેન્દ્રપાલ દેવના સમયનું, ઇ. સ. ૮૯૮ના વર્ષમાં લખાયેલું તામ્રપત્ર પ્રાપ્ત થયું છે. બાબરના સમયકાળમાં જ સારન પર મુઘલ સામ્રાજ્યનું આધિપત્ય સ્થપાયું હતુ. ત્યારબાદ અકબરના શાસનકાળમાં લખાયેલા *આઇના-એ-અકબરી*ના વિવરણ અનુસાર સારન નાણાંકીય ક્ષેત્ર કર (વેરો) સંગ્રહ માટે બનાવવામાં આવેલાં ૬ ક્ષેત્રો પૈકીનું એક હતું અને એના અંતર્ગત વર્તમાન બિહાર રાજ્યના ભાગોનો સમાવેશ થતો હતો. બકસરના યુદ્ધમાં વિજય મેળવ્યા પછી ઇ.સ. ૧૭૬૫ના વર્ષમાં અંગ્રેજોને અહીનો વહીવટી અધિકાર મળ્યો. ઇ.સ. ૧૮૨૯ના વર્ષમાં પટણાને પ્રાંત બનાવવામાં આવ્યો ત્યારે સારન અને ચંપારણ જિલ્લાનો મળી એક જિલ્લો બનાવવામાં આવ્યો હતો.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:બિહાર
ઓગસ્ટ ૨૪

**૨૪ ઓગસ્ટ**નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૨૩૬મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૨૩૭મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૧૨૯ દિવસ બાકી રહે છે.

## મહત્વની ઘટનાઓ 
* ૭૯ – માઉન્ટ વિસુવિયસ જવાળામુખી ફાટ્યો. 'પોમ્પી' (Pompeii), 'હર્ક્યુલનિયમ' (Herculaneum), અને 'સ્ટેબી' (Stabiae) નગરો જવાળામુખીની રાખમાં દટાઇ ગયા. 
* ૧૪૫૬ – 'ગુટેનબર્ગ બાઇબલ' (પ્રથમ છપાયેલું પુસ્તક)નું મુદ્રણકાર્ય પૂર્ણ થયું. 
* ૧૬૦૮ – પ્રથમ અધિકૃત અંગ્રેજ પ્રતિનિધિ ભારતના સુરત શહેરના કિનારે ઉતર્યો. 
* ૧૬૯૦ – કોલકાતા (કલકત્તા) નો પાયો નંખાયો. (આ દિવસે ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપનીના જોબ ચાર્નોકે કલકત્તામાં એક ફેક્ટરી સ્થાપી હતી જે અગાઉ શહેરની સ્થાપના તરીકે માનવામાં આવતી હતી પરંતુ ૨૦૦૩માં કલકત્તા હાઈકોર્ટે ચુકાદો આપ્યો કે શહેરની સ્થાપનાની તારીખ અજ્ઞાત છે.)
* ૧૮૧૫ – નેધરલેન્ડના આધુનિક બંધારણ પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા.
* ૧૮૭૫ – કેપ્ટન મેથ્યુ વેબ્બ, 'ઇંગ્લિશ ચેનલ' તરીને પાર કરનાર પ્રથમ માનવી બન્યો.
* ૧૮૯૧ – થોમસ આલ્વા એડિસનને ચલચિત્ર કેમેરા માટેના પેટન્ટ પ્રાપ્ત થયા.
* ૧૯૦૯ – કામદારોએ પનામા નહેરનું કોંક્રિટ કામ શરૂ કર્યું.
* ૧૯૩૨ – એમેલિયા એરહાર્ટ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં નોન સ્ટોપ (લોસ એન્જલસથી નેવાર્ક, ન્યૂ જર્સી) ઉડાન ભરનાર પ્રથમ મહિલા બની.
* ૧૯૫૦ – એડિથ સેમ્પસન સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં પ્રથમ અશ્વેત યુ.એસ. પ્રતિનિધિ બન્યા.
* ૧૯૬૮ – ફ્રાન્સે તેનો પ્રથમ હાઇડ્રોજન બોંબ વિસ્ફોટ કર્યો, આ સાથે તે વિશ્વનું પાંચમું અણુશક્તિ ધરાવતું રાષ્ટ્ર બન્યું.
* ૧૯૭૧ - ઇંગ્લેન્ડમાં ભારતનો પ્રથમ ટેસ્ટક્રિકેટ વિજય.
* ૧૯૯૧ – સુરત મહાનગરપાલિકા દ્વારા કવિ નર્મદ મધ્યસ્થ પુસ્તકાલય જાહેર જનતા માટે ખુલ્લું મૂકવામાં આવ્યું.
* ૧૯૯૧ – મિખાઇલ ગોર્બાચેવે સોવિયેત યુનિયનની સામ્યવાદી પાર્ટીના વડા પદેથી રાજીનામું આપ્યું.
* ૧૯૯૧ – યુક્રેન સોવિયેત યુનિયનથી સ્વતંત્ર થયું.
* ૧૯૯૫ – માઇક્રોસોફ્ટે વિન્ડોઝ ૯૫ પ્રકાશિત કર્યું, જે દ્વારા પ્રથમ વખત 'સ્ટાર્ટ મેનુ'નો પરિચય કરાવ્યો, આ સાથે પર્સનલ કોમ્પ્યુટરનાં જગતમાં ક્રાંતિ આવી.
* ૧૯૯૮ – યુનાઇટેડ કિંગડમમાં પ્રથમ રેડિયો-ફ્રિક્વન્સી આઇડેન્ટિફિકેશન (આરએફઆઇડી) માનવ પ્રત્યારોપણનું પરીક્ષણ કરાયું.
* ૨૦૦૬ – આંતરરાષ્ટ્રીય ખગોળીય સંઘ (IAU) દ્વારા "ગ્રહ"ની વ્યાખ્યા સુધારવામાં આવી, જેથી યમ (પ્લૂટો) લઘુગ્રહની શ્રેણીમાં આવી ગયો. 
*
## જન્મ 
* ૧૮૩૩ – નર્મદ, પ્રસિદ્ધ ગુજરાતી કવિ અને સાહિત્યકાર (અ. ૧૮૮૬)
* ૧૮૮૬ – કાન્તિલાલ પંડ્યા, ગુજરાતી સાહિત્યકાર અને રસાયણશાસ્ત્રી (અ. ૧૯૫૮)
* ૧૮૮૮ – બાળાસાહેબ ગંગાધર ખેર, ભારતીય રાજકારણી, બોમ્બે રાજ્યના પ્રથમ મુખ્યમંત્રી (અ. ૧૯૫૭)
* ૧૯૦૪ – જાદવજી કેશવજી મોદી, સૌરાષ્ટ્ર રાજ્યની પ્રથમ સરકારમાં વિધાન સભાના અધ્યક્ષ (અ. ૧૯૯૪)
* ૧૯૦૮ – રાજગુરુ, ભારતીય ક્રાંતિકારી (અ. ૧૯૩૧)
* ૧૯૦૯ – યશોધર મહેતા, ગુજરાતી નાટ્યકાર, નવલકથાકાર અને નિબંધકાર (અ. ૧૯૮૯)
* ૧૯૧૮ – સિકંદર બખ્ત, (Sikander Bakht) ભારતીય હોકી ખેલાડી અને રાજકારણી, પૂર્વ ભારતીય વિદેશ મંત્રી (અ. ૨૦૦૪)
* ૧૯૨૯ – યાસર અરાફાત, પેલેસ્ટીયન નેતા (અ. ૨૦૦૪)
* ૧૯૮૪ – અદિતિ શર્મા, બૉલિવૂડની અભિનેત્રી

## અવસાન 
* ૧૯૩૬ – જહાંગીર નશર્વનજી પટેલ, ગુજરાતી હાસ્યલેખક અને પત્રકાર (જ. ૧૮૬૧)
* ૨૦૦૦ – કલ્યાણજી, ભારતીય હિન્દી ફિલ્મના સંગીતકાર (જ. ૧૯૨૮)
* ૨૦૧૯ – અરુણ જેટલી, ભારતીય રાજકારણી (જ. ૧૯૫૨)

## તહેવારો અને ઉજવણીઓ 
* 

## બાહ્ય કડીઓ 
* બી.બી.સી.(BBC): આજનો દિવસ

----

શ્રેણી:ઓગસ્ટ
પાલેજ

**પાલેજ** ભારત દેશનાં ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ભરૂચ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અહીંના લોકોનો વ્યવસાય ખેતી અને વેપાર છે. અહીંથી રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ નં. ૮ અને રેલ્વે પસાર થાય છે.

અહીં. જી.આઇ.ડી.સી. આવેલી છે.

## ઇતિહાસ 
બ્રિટિશ શાસન સમયે પાલેજ મહી કાંઠા એજન્સીમાં આવતું એક રજવાડું હતું.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ભરૂચ તાલુકો
ઓગસ્ટ ૨૫

**૨૫ ઓગસ્ટ**નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૨૩૭મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૨૩૮મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૧૨૮ દિવસ બાકી રહે છે.

## મહત્વની ઘટનાઓ 
* ૧૬૦૯ – ગેલિલિયો ગેલિલીએ વેનેશિયન ધારાશાસ્ત્રીઓને પોતાનું પહેલું ટેલિસ્કોપ પ્રદર્શિત કર્યું.
* ૧૭૬૮ – જેમ્સ કૂક તેની પ્રથમ સફરે નિકળ્યો.
* ૧૮૯૪ – કિતાસાટો શિબાસાબુરોએ બ્યુબોનિક પ્લેગના સંક્રામક એજન્ટને શોધી કાઢ્યો અને *ધ લેન્સેટ*માં તેના તારણો પ્રકાશિત કર્યા.
* ૧૯૮૦ – ઝિમ્બાબ્વે સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘનું સભ્ય બન્યું.
* ૧૯૮૧ – અવકાશયાન 'વોયેજર - ૨' શનિ ગ્રહની સૌથી નજીક પહોંચ્યું.
* ૧૯૮૯ – અવકાશયાન 'વોયેજર - ૨', સૌરમંડળના છેલ્લા ગ્રહ, નેપ્ચ્યુન (વરૂણ)ની સૌથી નજીક પહોંચ્યું.
* ૧૯૯૧ – બેલારુસે સોવિયેત યુનિયનથી સ્વતંત્રતા મેળવી.

## જન્મ 
* ૧૮૬૪ – વીરચંદ રાઘવજી ગાંધી, ૧૮૯૩માં શિકાગો ખાતેની ધર્મ સંસદમાં જૈન ધર્મનું પ્રતિનિધિત્ત્વ કરનાર જૈન વિદ્વાન (અ. ૧૯૦૧)
* ૧૯૧૮ – બિન્દેશ્વરી પ્રસાદ મંડલ, ભારતીય રાજકારણી અને મંડલ કમિશનના અધ્યક્ષ (અ. ૧૯૮૨)
* ૧૯૬૨ – તસલીમા નસરીન, બાંગ્લાદેશી-સ્વીડિશ લેખિકા, ચિકિત્સક, નારીવાદી, ધર્મનિરપેક્ષ માનવતાવાદી અને કર્મશીલ
* ૧૯૬૯ – વિવેક રાઝદાન, ભારતીય ક્રિકેટર
* 
## અવસાન 
* ૧૮૬૭ – માઇકલ ફેરાડે, ન્યુક્લિયર ફિઝીક્સના પિતામહ તરીકે ઓળખાતા ભૌતિકવિજ્ઞાની (જ. ૧૭૯૧)
* ૨૦૧૨ – નીલ આર્મસ્ટ્રૉંગ, ચંદ્રની ધરતી પર સૌપ્રથમ પગ મૂકનાર અવકાશશાસ્ત્રી (જ. ૧૯૩૦)
* 
## તહેવારો અને ઉજવણીઓ 
* 
## બાહ્ય કડીઓ 
* બી.બી.સી.(BBC): આજનો દિવસ

----

શ્રેણી:ઓગસ્ટ
નવી માંગરોળ

**નવી માંગરોળ** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા ડભોઇ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ફુલવાડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શ્રેણી:ડભોઇ તાલુકો
ઓગસ્ટ ૨૬

**૨૬ ઓગસ્ટ**નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૨૩૮મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૨૩૯મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૧૨૭ દિવસ બાકી રહે છે.

## મહત્વની ઘટનાઓ 
* ૧૩૦૩ – અલાઉદ્દિન ખિલજીએ ચિત્તોડગઢનો કબ્જો કર્યો.
* ૧૮૫૮ – તાર (ટેલિગ્રાફ) દ્વારા પ્રથમ સમાચાર મોકલાયા.
* ૧૮૮૩ – 'ક્રકતોવ'નો જવાળામુખી વિસ્ફોટ થયો. 
* 
## જન્મ 
* ૧૯૨૭ – બી. વી. દોશી, ભારતીય સ્થપતિ (અ. ૨૦૨૩)
* ૧૯૧૦ – મધર ટેરેસા
*

## અવસાન 
* 
* 
## તહેવારો અને ઉજવણીઓ 
* 
## બાહ્ય કડીઓ 
* બી.બી.સી.(BBC): આજનો દિવસ

----

શ્રેણી:ઓગસ્ટ
ઈમાન

જે વ્યક્તિ સાચા અર્થમાં ખુદાની આજ્ઞાનું પાલન કરવા માંગતી હોય તેના માટે જરૂરી છે કે વિશ્વાસપાત્ર માધ્યમ દ્વારા એ અંગેનું જ્ઞાન મેળવે. જો આ અંગેનું કોઈ જ્ઞાન જ ન હોય તો આજ્ઞા પાલન કેવી રીતે કરી શકાય? અને જો જ્ઞાન હોય પણ તે કેવળ અનુમાનો પર આધારીત હોય તો તેની સત્યતા ની ખાતરી શી? ખુદાના આજ્ઞાપાલનની સાચી પધ્ધતિ જાણવા આપણે આપણી બુધ્ધિને નિર્ણાયક બનાવી શકતા જ નથી. સાચો માર્ગ એ જ છે કે આપણે એ અંગેના જાણકાર ને જ પુછીએ. એ જાણકાર એટલે જ ખુદાના સંદેશવાહક કે પયગમ્બર, પયગમ્બર સિવાય કોઈની પાસેથી પણ ખુદા ના આજ્ઞાપાલનનું વિશ્વસનીય જ્ઞાન પ્રાપ્ત કરી શકાતુ નથી. કેમ કે પયગમ્બરને અલ્લાહની સાથે સીધો (વહીનો) સંપર્ક હોય છે. પયગમ્બર દ્વારા મળેલા આ જ્ઞાનને અને એના ઉપર શ્રધ્ધા લાવવાને **“ઈમાન”** કહે છે. ટૂંકમાં, **ઈમાન એટલે જાણવું અને માનવું.** ઈમાન એટલે શ્રધ્ધા , આસ્‍થા અને એકરાર . ઈમાનનો અર્થ થયો કે પોતાના સર્જનહાર, સ્‍વામી અને માલિકમાં શ્રધ્ધા રાખી તેનો એકરાર કરવો. મુહંમદ પયગંબર સાહેબ ને નબી માનવા. ઈમાન (શ્રધ્ધા અને વિશ્વાસ)ને પરિણામે વ્યક્તિ અલ્લાહની આજ્ઞાપાલક (મુસ્લિમ) બની જાય છે. ઈમાનમાં નીચેની વાતોનુ યકીન[એકરાર]કરવામા આવે છે: એકેશ્વરવાદ, રસાલત (ભવિષ્યવાક્ય), ધર્મ પુસ્તક, ફરિશ્તા, કયામતનો દિવસ, નસીબ, જન્નત અને દોઝખ.

## આ પણ જુઓ 
* ઇસ્લામ ધર્મ
* ઇસ્લામીક પંચાંગ

શ્રેણી:ઇસ્લામ
કોરોનરિ એન્જિયોગ્રાફિ

**કોરોનરી એન્જીયોગ્રાફી** સામાન્ય રીતે વપરાતો શબ્દ એન્જીયોગ્રાફી છે.તેનુ સાચુ નામ કોરોનરી કેથેટરાઇઝેશન છે. કોરોનરી કેથેટરાઇઝેશન એ (કાર્ડિયોલોજી ડાયાગ્નોસ્ટીક) ની ઘણી બધી પદ્ધતિઓ માની એક પદ્ધતિ અને પ્રયોગ છે.જેમા એક પાતળી પારદર્શક નળી વપરાય છે જેનો વ્યાસ માનવ શરીર ની લોહીની નળીઓ કરતાં ઓછો હોય છે. આ નળી હાથની વેઇન(નસ)માંથી દાખલ કરવામા આવે છે અને હ્રદયની નજીક લઇ જવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ તેમાં રેડીયોલ્યુશન્ટ્ ડાય દાખલ કરવામાં આવે છે અને તેનો ક્ષ-કિરણ (એક્ષ-રે) વડે ફોટો લેવામાં આવે છે.કોરોનરી એન્જીયોગ્રાફી તે કોરોનરી ધમની બિમારીની હાજરી અને હદ, ગુનેગાર જખમની ઓળખ અને ઇન્ટ્રાકોરોનરી થ્રોમ્બસની હાજરી વિશે અનન્ય માહિતી પ્રદાન કરે છે.  એક્યુટ કોરોનરી સિન્ડ્રોમ ધરાવતા દર્દીઓમાં કોમ્પ્લેક્સ પ્લેક મોર્ફોલોજી, કોરોનરી આર્ટરી થ્રોમ્બી અને મલ્ટીસાઇટ અથવા મલ્ટિવેસલ ઇન્વોલ્વમેન્ટની ઘટનાઓ સ્થિર કંઠમાળ ધરાવતા દર્દીઓ કરતાં વધુ હોય છે.  પૂર્વસૂચનની દ્રષ્ટિએ, નોંધપાત્ર સ્ટેનોસિસ સાથે અસરગ્રસ્ત કોરોનરી વાહિનીઓની વધતી જતી સંખ્યા ધરાવતા દર્દીઓને પ્રતિકૂળ પરિણામોનું જોખમ વધારે હોવાનું દર્શાવવામાં આવ્યું છે.  વધુમાં, કોરોનરી એન્જીયોગ્રાફી સૌથી યોગ્ય રિવાસ્ક્યુલરાઈઝેશન વ્યૂહરચના પસંદ કરવા માટે પરવાનગી આપે છે - કોરોનરી ધમની બાયપાસ કલમ બનાવવી વિરુદ્ધ પર્ક્યુટેનીયસ કોરોનરી હસ્તક્ષેપ.

શ્રેણી:માનવ શરીર
રણછોડદાસ ઝવેરી

**રણછોડદાસ ઝવેરી** ૧૯મી સદીના ગુજરાતી ભાષાના નૂતન શિક્ષણનાં પ્રણેતા હતાં.  તેઓનો જન્મ ઈ. સ. ૧૮૦૩ના વર્ષમાં થયો હતો. તેઓના પિતાશ્રીનું નામ ગિરધરભાઈ હતું. રણછોડદાસજીએ પોતાના અભ્યાસકાળ દરમિયાન સંસ્કૃત અને હિન્દી ધાર્મિક ગ્રંથોનો અભ્યાસ કર્યો હતો. આ ઉપરાંત તેની સાથે અંગ્રેજી ભાષાનાં પુસ્તકોનાં વાંચન અને લેખનથી પોતાનું જ્ઞાન સમૃધ્ધ કર્યુ હતું. તેઓ **બુધ્ધિવર્ધક હિન્દુસભા**ના પ્રથમ પ્રમુખ બન્યા હતાં. સરકારી નોકરી દરમિયાન તેઓએ સર્વપ્રથમ ગુજરાતી વર્ણમાળા અને ત્યારબાદ સમયાંતરે વાંચનમાળા, ઇતિહાસ, ભૂગોળ, ગણિત, ભૂમિતિ વગેરે પુસ્તકો તૈયાર કર્યા હતાં. તેમજ અંગ્રેજી ભાષા અને મરાઠી ભાષાનાં ઘણાબધાં પુસ્તકોનું ભાષાંતર ગુજરાતી ભાષામાં કર્યુ હતું. સુરતમાં **પુસ્તકપ્રસારક મંડળી**ની સ્થાપના કરવામાં શ્રી રણછોડદાસ ઝવેરીનો અગત્યનો ફાળો હતો. રણછોડદાસજીની કર્તવ્યનિષ્ઠાને કારણે ઉપરી અંગ્રેજ અધિકારીઓમાં તેઓ  પ્રીતિપાત્ર બન્યા હતા. તેઓના જીવનના નિવૃતિના દિવસો સુધી તેઓએ કેળવણીક્ષેત્રે સંગીન કામગીરી બજાવી હતી.  પ્રખર ગુજરાતી સાહિત્યકાર નર્મદે પોતાનાં સાહિત્યમાં નોંધ્યું છે કે, " પ્રથમ ચોપડીઓ તૈયાર કરવામાં જેમણે શ્રમ લીધો છે તે રણછોડદાસને અમે આરંભકાળે ગુજરાતની પ્રસિધ્ધિનો પહેલો પુરુષ કહીશું " તેઓ તા.૨૩-૦૮-૧૮૭૩ના રોજ પોતાનું જીવનકાર્ય પુર્ણ કરી અવસાન પામ્યા હતા.

શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ
ઓગસ્ટ ૨૭

**૨૭ ઓગસ્ટ**નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૨૩૯મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૨૪૦મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૧૨૬ દિવસ બાકી રહે છે.

## મહત્વની ઘટનાઓ 
* ૧૮૫૯ – ખનિજતેલ શોધી કાઢવામાં આવ્યું, "પેનિસ્લાવેનિયા" (Pennsylvania)નાં "ટિટુસવિલે" (Titusville)માં વિશ્વનાં સૌપ્રથમ સફળ તેલકુવામાંથી. 
[right|thumb|[ક્રકતોવ વિસ્ફોટ અને ત્સુનામી ૧૮૮૩]]
* ૧૮૮૩ – ક્રકતોવ, ઇન્ડોનેશિયન જવાળામુખી, તેનાં ભભુકવાનાં છેલ્લા ચરણમાં પ્રવેશ્યો.
* ૧૯૩૯ – "હિંકેલ ૧૭૮", વિશ્વનું સૌપ્રથમ જેટ વિમાન, તેની પ્રથમ ઉડાન ભરી. 
* ૨૦૦૩ – નજીકનાં ૬૦,૦૦૦ વર્ષોમાં પ્રથમ વખત મંગળ પૃથ્વીની ૩૪,૬૪૬,૪૧૮ માઇલ (૫૫,૭૫૮,૦૦૫ કિમી) નજીકથી પસાર થયો. 
*

## જન્મ 
* ૧૯૭૨ – દલિપ સિંહ, ભારતીય કુસ્તીબાજ 
* ૧૯૮૦ – નેહા ધૂપિયા, ભારતીય અભિનેત્રી
* 
## અવસાન 
* ૧૯૭૬ – મુકેશ, ભારતીય પાશ્વગાયક (જ. ૧૯૨૩) 
* ૨૦૦૬ – ઋષિકેશ મુખરજી, ભારતીય ચલચિત્ર દિગ્દર્શક (જ. ૧૯૨૨)
* 
## તહેવારો અને ઉજવણીઓ 
* 
## બાહ્ય કડીઓ 
* બી.બી.સી.(BBC): આજનો દિવસ

----

શ્રેણી:ઓગસ્ટ
કોલકાતા

(, હિન્દી: कोलकाता, જુનું નામ  , એ ભારતનાં પૂર્વ ભાગમાં આવેલા રાજ્ય પશ્ચિમ બંગાળનું પાટનગર છે જે હુગલી નદીનાં પૂર્વ કાંઠે વસેલું છે. જ્યારે કોલકાતાનો ઉલ્લેખ થાય ત્યારે, તેમાં આસપાસનાં પરાં વિસ્તારોનો પણ સમાવેશ થઈ જતો હોય છે અને માટે તેની કુલ વસ્તીનો આંક દોઢ કરોડને વટાવી જાય છે, જેને કારણે કોલકાતા ભારતનું ત્રીજા ક્રમે આવતું સૌથી મોટું શહેર બને છે. અને તેનો આ દરજ્જો જ તેને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (યુનાઇટેડ નેશન્સ) દ્વારા વ્યખ્યાયિત કરેલા વિશ્વનાં સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતા શહેરોની યાદીમાં ૭માં ક્રમે મુકે છે.

બ્રિટિશ રાજ દરમ્યાન ઇ.સ. ૧૯૧૧ સુધી કલકત્તા ભારતની રાજધાની રહ્યું. એક સમયે આધુનિક શિક્ષણ, ઉદ્યોગો, વિજ્ઞાન, સંસ્કૃતિ અને રાજકારણનું કેન્દ્ર રહી ચુકેલું કોલકાતા ૧૯૫૪થી લાંબા ગાળા સુધી તીવ્ર રાજકારણીય હિંસા, સંઘર્ષ અને મંદ અર્થતંત્ર વિગેરેનું મુક સાક્ષી બની રહ્યું. વર્ષ ૨૦૦૦ પછી ફરીથી બેઠાં થયેલાં અર્થતંત્રને કારને શહેરનો વિકાસ ફરી એક વખત વધવા માંડ્યો છે. ભારતનાં અન્ય મહાનગરોની જેમજ કોલકાતા પણ ગરીબી, પ્રદુષણ અને વાહનોની ભીડ જેવી શહેરીકરણની સમસ્યાઓનો સતત સામનો કરી રહ્યું છે.

કોલકાતાનું નામ ઇતિહાસમાં વિવિધ આંદોલનોને કારણે આલેખાયેલું છે, જેમકે, ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ, ડાબેરી (સામ્યવાદી) રાજકારણ અને મજુર મહાજન (trade union), વિગેરે.

## નામ 
હાલનાં નામ કોલકાતા અને અંગ્રેજોએ પાડેલાં કલકત્તાનું મૂળ *કાલીકાટા* નામમાં રહેલું છે, જે ત્યાં અંગ્રેજોનાં આગમન પહેલાં તે વિસ્તારમાં આવેલા ત્રણ ગામો (કલિકાતા, સુતાનુટિ અને ગોવિંદપૂર) પૈકીનું એક હતું. "કલિકાતા", મૂળે *કાલીક્ષેત્ર* (બંગાળી:কালীক্ষেত্র) શબ્દનું જ એક રૂપ હોવાનું માનવામાં આવે છે, જેનો અર્થ થાય છે મા કાલીનો પ્રદેશ. Alternatively, the name may have been derived from the Bengali term *kilkila* ("flat area"). Again, the name may have its origin in the indigenous term for a natural canal, *Khal*, followed by *Katta* (which may mean dug). While the city's name was always pronounced "Kolkata" in the local Bengali language, its official English name was changed from "Calcutta" to "Kolkata" in 2001, reflecting the Bengali pronunciation. Some view this as a move to erase the legacy of British rule.

This change has not always been reflected by overseas media. While news sources like the BBC have opted to call Bombay Mumbai, Kolkata remains Calcutta. Many Indians also refer to the city by its British name.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ભારતનાં મહાનગરો
શ્રેણી:કોલકાતા જિલ્લો
શ્રેણી:પશ્ચિમ બંગાળ
શ્રેણી:પશ્ચિમ બંગાળનાં શહેરો અને નગરો
રામાપલાસાડી

**રામાપલાસડી** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પૂર્વ  ભાગમાં આવેલા નસવાડી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રામાપલાસડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ,  તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.

શ્રેણી:નસવાડી તાલુકો
લાઓસ

**લાઓસ** (આધિકારિક રૂપ થી લાઓસ જનવાદી લોકતાંત્રિક ગણતંત્ર)  અગ્નિ એશિયામાં સ્થિત એક લેંડલૉક દેશ છે. આની સીમાઓ વાયવ્યમાં બર્મા અને ચીન સાથે, પૂર્વમાં કમ્બોડીયા, દક્ષિણ માં વિયેટનામ અને પશ્ચિમમાં થાઈલેંડ ને મળે છે. 

## ઇતિહાસ 
લાઓસનો ઇતિહાસ લાન શ્યાંગ સામ્રાજ્ય કે એક લાખ હાથીઓની ભૂમિમાં સમાયલો છે, જે ૧૪ મી થી૧૮મી સદી વચ્ચે  અસ્તિત્વ માં હતા.

ફ્રેંચ સંરક્ષિત રાજ્યના રૂપમાં એક અવધિ પછી આણે ૧૯૪૯માં સ્વતંત્રતા હાસિલ કરી. કમ્યુનિસ્ટ પાથેટ લાઓ આંદોલનના સત્તામાં ૧૯૭૫માં આવ્યાં પછી એક લાંબુ ગૃહયુદ્ધ આધિકારિક રૂપે સમાપ્ત થયું, પણ જૂથોની વચ્ચે ઘણાં વર્ષોં સુધી સંઘર્ષ જારી રહ્યો. દેશની ૧૦.૬% વસતિ આજે પણ પ્રતિ દિન ૧.૨૫ અમેરિકી ડૉલર (અંતર્રાષ્ટ્રીય ગરીબી રેખા) ની નીચે જીવન વીતાવે છે.

શ્રેણી:દેશ
શ્રેણી:એશિયા
કમ્બોડિયા

**કંબોડિયા** જેને પહલે **કંપૂચિયા** ના નામે ઓળખવામાં આવતો હતો અગ્નિ એશિયામાં આવેલો એક દેશ છે. નામપેન્હ આ રાજતંત્રીય દેશનું સૌથી મોટું શહેર તથા રાજધાની છે.

## ઇતિહાસ 
કંબોડિયાનો આવિર્ભાવ એક સમયે ખૂબ શક્તિશાળી રહેલા હિંદુ તથા બૌદ્ધ ખ્મેર સામ્રાજ્યથી થયો હતો, જેણે અગિયારમીથી ચૌદમી સદી વચ્ચે પૂરા હિન્દ ચીન ક્ષેત્ર પર શાસન કર્યું હતું.

## ભૂગોળ 
કંબોડિયાની સીમાઓ પશ્ચિમ અને વાયવ્યમાં થાઇલેન્ડ, પૂર્વ એવં ઈશાનમાં લાઓસ તથા વિયેતનામ તથા દક્ષિણમાં થાઇલેન્ડની ખાડી ને અડે છે. મેકોંગ નદી અહીં વહેતી પ્રમુખ જલધારા છે.

## અર્થવ્યવસ્થા 
કંબોડિયાની અર્થવ્યવસ્થા મુખ્ય રૂપમાં વસ્ત્ર ઉદ્યોગ, પર્યટન તથા નિર્માણ ઉદ્યોગ પર આધારિત છે. ઈ. સ. ૨૦૦૭માં અહીં કેવળ અંગકોર વાટ મંદિરની મુલાકાત લેનારા વિદેશી પર્યટકોની સંખ્યા ૪૦ લાખ થી પણ વધુ હતી. ઈ. સ. ૨૦૦૭માં કંબોડિયાના સમુદ્ર કિનારાનાં ક્ષેત્રોમાં તેલ અને ગૅસના વિશાળ ભંડારની શોધ થઈ હતી.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડી 
* 

શ્રેણી:દેશ
શ્રેણી:એશિયાના દેશો
નવનાથ

**નવનાથ** એ નાથ સંપ્રદાયમાં થયેલા જોગીઓ છે. કહેવાય છે કે, કળિયુગનો આરંભ થતાં જ ધીમેધીમે મૃત્યુલોકના માનવીઓમાં અનાચાર, અધર્મ, અત્યાચાર, કુસંપ, છળકપટ વગેરે વધવા લાગ્યા હતા. તેથી વધેલા પાપને દૂર કરવા, લોકોનાં દુઃખ દારિદ્રય હરવા ભગવાન શંકરે નવ નારાયણ અર્થાત નવ યોગેશ્વરોને બોલાવ્યા. તેની સાથે બ્રહ્મા અને વિષ્ણુની સલાહ પણ લીધી હતી અને તેઓનાં સુચન મુજબ નક્કી થયુ કે, નવ નારાયણે પૃથ્વી ઉપર અવતાર લઈ લોકોને ઉપદેશ આપવો. આ વાત નવ નારાયણોએ માન્ય રાખી. પૃથ્વી ઉપર અવતાર લેનાર નવનાથનાં ગુરૂ તરીકે ભગવાન બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને મહેશ એ ત્રણેય એકત્રરૂપે પૃથ્વી ઉપર દત્તાત્રેય તરીકે અવતાર લીધો અને તેઓ નાથ સંપ્રદાયનાં ગુરૂ તરીકે પુજાયા. 

આમ નવ નારાયણ કોઈ સ્ત્રીને પેટે જન્મ્યા ન હતાં પરંતુ અયોનિજન્મ હતા. તેઓ અલગ અલગ એમ માછલીને પેટે, ગોબરમાંથી, નાગણનાં પેટે, અગ્નિકુંડમાંથી, ભિક્ષાપાત્રમાંથી, ગજકર્ણમાંથી, દર્ભમાંથી, કાદવમાંથી, જળમાંથી પ્રગટ થયા હતાં. આ નવે નારાયણ ઘણાં શસ્ત્રો અને સર્વ વિધાઓ શીખીને નાથ દિક્ષા લઈ જગતમાં સિધ્ધ નાથજોગી તરીકે પ્રસિધ્ધ થયાં. પૌરાણીક કથાઓ મુજબ જુનાગઢની પાસે આવેલા ગિરનાર પર્વતને નવનાથ અને ચોરાસી સિધ્ધોનું નિવાસ સ્થાન ગણવામાં આવે છે. મહાશિવરાત્રીનાં દિવસે ભરાતા ભવનાથનાં મેળામાં તેમજ મૃગીકુંડમાં સ્નાન કરવા નવનાથ આવે છે. 

## નવનાથ અને અવતાર
* મત્સ્યેન્દ્રનાથ - (કવિ નારાયણનો અવતાર)
* ગોરખનાથ - (હરિ નારાયણનો અવતાર)
* જાલંધરનાથ - (અંતરિક્ષ નારાયણનો અવતાર)
* કાનિફનાથ - (પ્રબુધ્ધ નારાયણનો અવતાર)
* ચર્પટીનાથ - (પિપ્પલાયન નારાયણનો અવતાર)
* ભર્તૃહરિનાથ - (દ્રુમિલ નારાયણનો અવતાર)
* નાગનાથ - (આવિર્હોત્ર નારાયણનો અવતાર)
* રેવણનાથ - (ચમસ નારાયણનો અવતાર)
* ગહિનીનાથ - (કરભાજન  નારાયણનો અવતાર)

## બાહ્ય કડિઓ
* નાથ સંપ્રદાય વિષે લેખ
* નાથ સાધુઓ વિષે
* નવનાથ શાબરમંત્ર

શ્રેણી:ભારતનાં સંતો
શ્રેણી:નાથ સંપ્રદાય
શ્રેણી:ધાર્મિક વ્યક્તિત્વ
સેજપુરા (તા. ડભોઇ)

**સેજપુરા (તા. ડભોઇ)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા ડભોઇ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સેજપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શ્રેણી:ડભોઇ તાલુકો
બર્મા

**મ્યાન્માર**, **મ્યાંમાર**, અથવા **બ્રહ્મદેશ** એશિયાનો એક દેશ છે. આનું ભારતીય નામ બ્રહ્મદેશ છે. આનું પ્રાચીન અંગ્રેજી નામ બર્મા હતું જે અહીંની સર્વાધિક માત્રા માં વસતિ જાતિ બર્મીના નામ પર રખાયું હતું. આની ઉત્તરમાં ચીન, પશ્ચિમમાં ભારત, બાંગ્લાદેશ તથા હિન્દ મહાસાગર તથા દક્ષિણ તથા પૂર્વની દિશામાં ઇંડોનેશિયા દેશ સ્થિત છે. આ ભારત તથા ચીનની વચ્ચે એક રોધક રાજ્યનું પણ કામ કરે છે. આની રાજધાની નાએપ્યીડૉ અને સૌથી મોટું શહેર દેશની જુની રાજધાની યાંગૂન છે, જેનું પૂર્વનું નામ રંગૂન હતું.

## નામકરણ 
બર્મી ભાષામાં, બર્માને મ્યનમાહ કે પછી બામા નામથી ઓળખાય છે. બ્રિટિશ રાજ પછી આ દેશ ને અંગ્રેજી માં બર્મા કહેવામાં આવ્યો. સન ૧૯૮૯માં દેશની સૈનિક સરકારે પ્રાચીન અંગ્રેજી નામોને બદલીને પારંપરિક બર્મી નામ કરી દીધાં. આ રીતે બર્માને મ્યાન્માર અને પૂર્વ રાજધાની અને સૌથી મોટા શહેરને યાંગૂન નામ દેવાયું.

## ભૂગોળ 
બર્મા દક્ષિણ પુર્વ એશિયાનો સૌથી મોટો દેશ છે, જેનું કુલ ક્ષેત્રફળ ૬,૭૮,૫૦૦ ચોરસ કિલોમીટર છે. બર્મા વિશ્વનો ચાલીસમો સૌથી મોટો દેશ છે. બર્માની ઉત્તર પશ્ચિમી સીમાઓ ભારતના મિઝોરમ, નાગાલેંડ, મણિપુર, અરુણાચલ પ્રદેશ અને બાંગ્લાદેશના ચિત્તાગોંગ પ્રાંતને મળે છે. ઉત્તરમાં દેશની સૌથી લાંબી સીમા તિબેટ અને ચીનના ઉનાન પ્રાંતની સાથે છે. બર્માની અગ્નિમાં લાઓસ અને થાઇલેન્ડ દેશ છે. બર્માની કિનારપટ્ટી (૧,૯૩૦ કિલોમિટર) દેશની કુલ સીમા ના એક તૃતિયાંશ છે. બંગાળ ની ખાડી અને આંદામાન સમુદ્ર દેશની દક્ષિણ પશ્ચિમ અને દક્ષિણમાં ક્રમશઃ પડે છે. ઉત્તર માં હેંગડુઆન શાન પર્વત ચીનની સાથે સીમા બનાવે છે.

બર્મામાં ત્રણ પર્વત શ્રૃંખલાઓ છે જે  હિમાલયથી શરૂ થઈ ઉત્તરથી દક્ષિણ દિશામાં ફેલાયેલી  છે. આના નામ છે રખિને યોમા, બાગો યોમા અને શાન ઉચ્ચ પ્રદેશ. આ શ્રૃંખલા બર્માને ત્રણ નદી તંત્રમાં વહેંચે છે. આના નામ છે યારવાડી, સાલવીન અને સીતાંગ યારવાડી બર્માની સૌથી લાંબી નદી છે. આની લંબાઈ ૨,૧૭૦ કિલોમીટર છે. મરતબનની ખાડીમાં મળતા પહેલાં આ નદી બર્માની સૌથી ઉપજાઉ ભુમિથી ગુજરે છે. બર્માની અધિકતર જનસંખ્યા આજ નદી ના ખીણ પ્રદેશમાં નિવાસ કરે છે જે રખિને યોમા અને શાન ઉચ્ચ પ્રદેશની વચ્ચે સ્થિત છે. દેશનો અધિકતમ ભાગ કર્ક રેખા અને ભૂમધ્ય રેખાની વચ્ચે સ્થિત છે. બર્મા એશિયા મહાદ્વીપના મોનસૂન (મોસમી) ક્ષેત્ર માં સ્થિત છે, વાર્ષિક અહીનાં તટ ક્ષેત્રોમાં ૫૦૦૦ મિલીમીટર, ડેલ્ટા ભાગ માં લગભગ ૨૫૦૦ મિલીમીટર અને મધ્ય બર્મા ના શુષ્ક ક્ષેત્રોમાં ૧૦૦૦ મિલીમીટ વર્ષા થાય છે.

## રાજ્ય અને મંડળ 
thumb
બર્મા ને સાત રાજ્ય અને સાત મંડળમાં વિભાજિત કરાયો છે. જ્યાં બર્મી લોકોની જનસંખ્યા અધિક છે તેને મંડળ કહે  છે. રાજ્ય તે મંડળ છે, જે કોઈ વિશેષ જાતીય અલ્પસંખ્યકોનું ઘર હોય.

**મંડળ**
* યારવાડી મંડળ
* બાગો મંડળ
* માગવે મંડળ
* મણ્ડાલે મંડળ
* સાગાઇન્ગ મંડળ
* તનીન્થારાઈ મંડળ
* યાંગોન મંડળ

**રાજ્ય** 
* ચિન રાજ્ય
* કચિન રાજ્ય
* કાયિન રાજ્ય
* કાયાહ રાજ્ય
* મોન રાજ્ય
* રખીને રાજ્ય
* શાન રાજ્ય

## એકમ પદ્ધતિ 
બર્મા વિશ્વના એ ત્રણ દેશોમાં શામિલ છે, જે આંતરરાષ્ટીય એકમ પદ્ધતિનો કરતાં ઉપયોગ નથી.

## આ પણ જુઓ 
* વિકિપીડિયા કોમન્સ પર બર્માના ચિત્રોનો સંગ્રહ

## સંદર્ભ 
* http://kanaung.burmabloggers.net/?page_id=70&lang=hi 
* http://www.cfob.org/burmaissue/ethnicGroups/ethnicGroups.shtml 

શ્રેણી:દેશ
શ્રેણી:મ્યાન્માર
શ્રેણી:એશિયા
તાજિકિસ્તાન

**તાજ઼િકિસ્તાન** (ફ઼ારસી - تاجیکستان) મધ્ય એશિયા માં સ્થિત એક દેશ છે જે ચારોં તરફથી જ઼મીન થી ઘેરાયેલ (સ્થલવેષ્ઠિત) છે. પહેલાં તે સોવિયત સંઘ નો ભાગ હતો અને સોવિયત સંઘ ના વિઘટન પછી સન્ ૧૯૯૧માં આ એક દેશ બન્યો. ગૃહયુની કી મારઝીલી ચુકેલ (૧૯૯૨-૯૭) આ દેશની કૂટનીતિક-ભૌગોલિક સ્થિતિ ખૂબ મહત્વપૂર્ણ છે. આ ઉજ઼્બેકસિસ્તાન, અફ઼ગ઼ાનિસ્તાન, કિરગ઼િજ઼િસ્તાન તથા ચીન ની મધ્યમાં  છે. આ સિવાય પાકિસ્તાન ના ઉત્તરી ક્ષેત્રો થી આને અફગ઼ાનિસ્તાનના બદખ્શાન પ્રાંતની પતલી પટ્ટી અલગ કરે છે.
આની રાજધાની દુશામ્બે છે અને અહીંની ભાષાને તાજ઼િક કહે છે જે ફ઼ારસી ભાષાની બોલીના રૂપ માં ઓળખાય છે. આ ભાષાને સીરીલિક અક્ષરોંમાં લખાય છે જેમાં રૂસી તથા અમુક અન્ય ભાષાઓ લખાય છે.

## નામોત્પતિ 
એવું માનવામાં આવે છે કે તાજ઼િકિસ્તાન, જેનો ફારસી અર્થ થાય છે તાજ઼િકોં ની ભૂમિ, પામીરની ગાઁઠ ને 'તાજ' કહીને આ દેશ નું નામ રખાયું છે. જોકે  આ મુગટ ને ફારસી ભાષા (યા તાજ઼િક ભાષા) માં ફક્ત તાજ કહે છે - તાજિક નહીં - તો આના ક શબ્દ ને સુન્દર બનાવવ માટે પ્રાચીન કાળ સાથે જોડાય છે. તાજિક શબ્દ નો પ્રયોગ ઈરાનિઓ (એટલેકે આર્યોં) ને તુર્કોં થી વિભક્ત કરવા માટે પ્રયોગ થતો આવ્યો છે  બધાંને સમ્બોધિત કરવા માટે તાજ઼િક-ઓ-તુર્ક પદ નો ઉપયોગ થતો હતો.
તાજ઼િક શબ્દ નો પ્રયોગ તાજિકિસ્તાન ના નિવાસિઓ માટે  થતો આવ્યો છે પણ હવે આ સમ્બોધન પર વિવાદ થઈ રહ્યો છે. તાજિકિસ્તાનમાં મુખ્ય વસતિ તાજ઼િક નસ્લની છે, પણ  ત્યાં ઉજ્બેક તથા રૂસી મૂળના લોકો પણ રહે છે. તેમનો મત છે કે તાજિકિસ્તાન ના લોકોને તાજિક કહેવાનો મતલબ છે કે 'તાજ઼િક મૂળ ના લોકો નો દેશ' જે તેમને સ્વીકાર્ય નથી.

## ઇતિહાસ 
અહીં  માનવ વસવાટ ઈસુના 4000 વર્ષ પહેલાંથી રહ્યો છે. મહાભારત તથા અન્ય ભારતીય ગ્રંથોંમાં વર્ણિત મહાજનપદ કમ્બોજ તથા પરમ કમ્બોજ નું સ્થળ અહીં માનવામાં આવે છે. ઈરાન ના હખ઼ામની શાસનમાં સમ્મિલિત કરવાના સમયે અહીં બૌદ્ધ ધર્મ પણ આવ્યો હતો. આ સમયે બેબીલોનથી અમુક યહૂદી પણ અહીં આવી વસ્યાં હતાં . સિકન્દર ના આક્રમણના સમયે આ પ્રદેશ બચી રહ્યો. ચીનના હાન વંશ સાથે પણ આમના રાજનૈતીકક સમ્બન્ધ હતાં.
સાતમી સદીમાં આરબોએ અહીં ઇસ્લામ નો પાયો નાખ્યો. ઈરાનના સામાની સામ્રાજ્ય એ અરબોને ભગાવી દીધાં અને સમરકંદ તથા બુખ઼ારા ની સ્થાપના કરી. આ બનેં શહેર હવે ઉજ્બેકિસ્તાન માં છે. તેરમી સદીમાં મંગોલોં ના મધ્ય એશિયા પર અધિકાર થતા તાજિક ક્ષેત્ર સૌથી પહેલા સમર્પણ કરવા વાળામાં થી એક હતું. અઢારમી સદી માં રૂસી સામ્રાજ્ય નો વિસ્તાર થઈ રહ્યો હતો અને ફ઼ારસી સામ્રાજ્યને  દક્ષિણ તરફ પીછેહઠ કરવી પડી.
૧૯૯૧ માં સોવિયત રશિયાથી સ્વાયત્તતા મળતાં જ આને ગૃહયુદ્ધોં ના  કાળમાંથી પસાર થવું પડ્યું. ૧૯૯૨-૯૭ સુધી અહીંયા ફ઼િતને (ગૃહયુદ્ધ) ને લીધે દેશની અર્થવ્યવસ્થા ચોપટ થઈ ગઈ. ૨૦૦૮ માં આવેલ ભયંકર ઠંડીએ પણદેશને બહુ નુકસાન પહોંચાડ્યું.

શ્રેણી:દેશ
શ્રેણી:એશિયા
ઓમાન

**ઓમાન** અરબી પ્રાયદ્વીપ ના અગ્નિ ભાગમાં સ્થિત એક દેશ છે. આ સાઉદી અરેબિયા ની પૂર્વ અને દક્ષિણ  દિશામાં અરબી સમુદ્ર ની સીમા થી લાગેલો છે. સંયુક્ત અરબ અમીરાત આની વાયવ્યમાં સ્થિત છે.

ઓમાન ની કુલ જનસંખ્યા ૨૫ લાખ ની આસપાસ છે અને અહીં બાહરથી આવીને રહવા વાળા (આપ્રવાસિઓ) ની સંખ્યા ઘણી છે. લગભગ પૂરી જનસંખ્યા મુસ્લિમ છે જેમાં ઇબાદિયોં ની સંખ્યા સૌથી અધિક છે.

## ઇતિહાસ 
ઈસાપૂર્વ છઠી સદી થી લઈ સાતમી સદી ના મધ્ય સુધી અહીં ઈરાન (ફ઼ારસ)ના ત્રણ વંશોં નું શાસન રહ્યું - હખ઼ામની, પાર્થિયન અને સાસાની. સાતમી સદીમાં મુહમ્મદ સાહેબ ના જીવનકાળમાં જ ઓમાનમાં ઇસ્લામનું આગમન થઈ ગયું હતું . સન્ ૧૫૦૮-૧૬૪૮ સુધી અહીં  પોર્ટુગીઝ ઉપનિવેશ હતું જે વાસ્કોડિગામા દ્વારા ભારત ની શોધ કરાયા બાદ સમુદ્રી રસ્તા પર નિયંત્રણ માટે બનાવેલ  હતું . પોર્ટુગલ પર સ્પેનનો અધિકાર  બાદ પોર્ટુગલ (વલંદા)ઓને પાછું જાવું પડ્યું . આ બાદ ઓમાનિઓએ પૂર્વી અફ્રીકી તટીય પ્રદેશોંથી પણ પોર્ટુગલ (વલંદા)ને મારી ભગાવ્યાં.

## વિભાગ 
thumb|right|400px|ઓમાન કે પ્રશાસકીય વિભાગ
ઓમાનમાં ૫ પ્રદેશ (મિંતક઼ા) અને ૪ શાસકીય પ્રખંડ છે - 

## બાહરી કડીઓ 
* Omani Ministry of Foreign Affairs 
* Omani Ministry of Information 
* Omani Ministry of Higher Education 
* Omani Ministry of Education
* Omani Ministry of Manpower 

; General information
* al-Bab - *Oman* 
* ApexStuff.com - An informative site on Oman and Tourism 
* Encyclopaedia Britannica, *Oman* -  Country Page
* BBC News Country Profile - *Oman*
* CIA World Factbook - *Oman* 
* Oman Essentials - A quick look at the Sultanate of Oman 
* Congressional Research Service (CRS) Reports regarding Oman
* Lonely Planet - *Oman* 
* Nizwa.NET
* Open Directory Project - *Oman*  directory category
* US State Department - *Oman* includes Background Notes, Country Study and major reports
* Yahoo! - *Oman*  directory category
* World Arab, Arts, Architecture and Design Design Compeition, Events, Arts and Forum

; Other
* OmaniaNet, a very popular forum in Oman  this website was closed by the Omani authorities in November ૨૦૦૬ pending investigations
* and in English
* Andy Carvin's Oman Photo Gallery
* Middle East Public Relations Association (MEPRA)
* Petroleum Development Oman
* newsBriefsOman 
* Oman Photo Gallery 
* http://www.expertsexchange.com

શ્રેણી:દેશ
શ્રેણી:એશિયા
શ્રેણી:એશિયાના દેશો
શ્રેણી:મધ્યપૂર્વના દેશો
મંગોલિયા

**મંગોલિયા** (મંગોલિયન: Монгол улс,) પૂર્વ અને મધ્ય એશિયા માં એક લેંડલૉક દેશ છે. આની સીમા ઉત્તર માં રૂસ, દક્ષિણ, પૂર્વી અને પશ્ચિમ માં ચીન ને અડે છે. જોકે, મંગોલિયા ની સીમા કજ઼ાખ઼િસ્તાન ને નથી મળતી, પણ આનો સૌથી પશ્ચિમી છેડો કઝાકિસ્તાન ના પૂર્વી છેડાથી કેવળ ૨૪ માઈલ (૩૮ કિમી) દૂર છે. દેશ ની રાજધાની અને સૌથી મોટું શહેર ઉલાન બાટોર છે, અહીં દેશ ની લગભગ ૩૮% જનસંખ્યા નિવાસ કરે છે. મંગોલિયા માં સંસદીય ગણતંત્ર છે.

## ઇતિહાસ 
આજે જેને મંગોલિયા કહે છે, તે ક્યારેક વિભિન્ન ઘુમંતૂ સામ્રાજ્યોં  દ્વારા શાસિત હતો, આ સામ્રાજ્યોમાં શિંઓગ્નુ, શિયાનબેઈ, રોઊરન, ગોતુર્ક અને અન્ય શામિલ છે. સન્ ૧૨૦૬ માં ચંગેઝ ખાન દ્વારા મંગોલ સામ્રાજ્ય ની સ્થાપના કરવામાં આવી. પણ યુઆન રાજવંશ ના પતન બાદ મંગોલ પોતાના જૂના રહેન-સહેન પર પાછા ફર્યાં. ૧૬મી અને ૧૭ મી શતાબ્દીમાં મંગોલિયા તિબેટી બૌદ્ધ ધર્મ ના પ્રભાવ માં આવ્યો. ૧૭ મી સદી ની અંતમાં મંગોલિયા ના અધિકાંશ ક્ષેત્ર માં ક્વિંગ રાજવંશ ના શાસનાધિન થઈ ગયો. ૧૯૧૧ માં કિંગ રાજવંશ ના પતન દરમ્યાન મંગોલિયા એ સ્વતંત્રતા ની ઘોષણા કરી, પણ ૧૯૨૧ સુધી સ્વતંત્રતા થયો  અને ૧૯૪૫ સુધી અંતરરાષ્ટ્રીય માન્યતા હાસિલ કરવા માટે તેણે સંઘર્ષ કરવો પડ્યો હતો. આને પરિણામે દેશ મજબૂત રૂસ અને સોવિયત પ્રભાવ માં આવ્યો, ૧૯૨૪ માં મંગોલિયાઈ જનવાદી ગણરાજ્ય ની ઘોષણા કરાઈ અને રાજનીતિક રૂપે મંગોલિયા તે સમય ની સોવિયત રાજનીતિ નું અનુપાલન કરવા લાગ્યો. ૧૯૮૯ માં પૂર્વી યુરોપ માં કમ્યુનિસ્ટ શાસનો ના તૂટ્યા પછી, મંગોલિયામાં ૧૯૯૦માં લોકતાંત્રિક ક્રાંતિ જોવા મળી, જેને લીધે બહુ-દળ વ્યવસ્થા સ્થાપિત થઈ, ૧૯૯૨માં નવું સંવિધાન બન્યું અને દેશ બજાર અર્થવ્યવસ્થા તરફ અગ્રસર થયો.

* Expedition trip to the North-West Mongolia, Tomsk State University and the University of Hovd, cooperation. Video. 

શ્રેણી:દેશ
શ્રેણી:એશિયા
ફિલિપીન્ઝ

**ફિલીપીન્સ**, આધિકારિક રીતે ફિલીપીન્સ ગણતંત્ર, દક્ષિણ પૂર્વ એશિયામાં સ્થિત એક દેશ છે. ફિલીપીન્સની રાજધાની મનીલા છે. પશ્ચિમી પ્રશાંત મહાસાગર માં સ્થિત ૭૧૦૭ દ્વીપોં મળી આ દેશ બન્યો છે. ફિલીપીન દ્વીપ-સમૂહ પૂર્વમાં ફિલીપીન્સ મહાસાગર થી, પશ્ચિમમાં દક્ષિણ ચીન સાગરથી અને દક્ષિણમાં સેલેબસ સાગરથી ઘેરાયેલ છે. આ દ્વીપ-સમૂહ સાથે દક્ષિણ પશ્ચિમમાં દેશ બોર્નિયો દ્વીપ થી લગભગ ૧૦૦ કિલોમીટર  દૂર અને સીધા ઉત્તર તરફ તાઇવાન છે. ફિલીપીંસ મહાસાગરનો પૂર્વી ભાગ પર પલાઊ છે.  

પૂર્વી એશિયામાં દક્ષિણ કોરિયા અને પૂર્વી તિમોર પછી ફિલીપાઈન્સ જ એવો દેશ છે જ્યાં વધુ પડતા લોકો ઈસાઈ ધર્મના અનુયાયી છે. ૯ કરોડ઼થી અધિક વસતિ વાળો આ વિશ્વનો ૧૨મો સૌથી અધિક જનસંખ્યા વાળો દેશ છે. આ દેશ સ્પેન (૧૫૨૧ - ૧૮૯૮) અને સંયુક્ત રાજ્ય અમરીકા (૧૮૯૮ - ૧૯૪૬) નો ઉપનિવેશ રહ્યો.

શ્રેણી:ફિલિપીન્ઝ
દક્ષિણ કોરિયા

દક્ષિણ કોરિયા, આધિકારિક રીતે કોરિયા ગણરાજ્ય (ROK) પૂર્વી એશિયામાં કોરિયાઈ પ્રાયદ્વીપ ના દક્ષિણી ભાગમાં સ્થિત  એક દેશ છે. 'શાંત સવારની ભૂમિ' ના રૂપમાં પ્રખ્યાત આ દેશની પશ્ચિમમાં ચીન, પૂર્વમાં જાપાન અને ઉત્તરમાં ઉત્તર કોરિયા છે. દેશની રાજધાની સિયોલ દુનિયા નો સૌથી મોટો બીજા ક્રમનું મહાનગરીય શહેર અને એક પ્રમુખ વૈશ્વિક શહેર છે.

## આ પણ જુઓ 
*  (વિક્ષનરી)

શ્રેણી:કોરિયા
શ્રેણી:દેશ
શ્રેણી:એશિયા
મેત્રાણા

**મેત્રાણા**  ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પાટણ જિલ્લાના સિદ્ધપુર તાલુકામાં આવેલું છે. મેત્રાણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન તેમ જ નોકરી છે.

આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયત ઘર તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો ઉપલબ્ધ થયેલી છે. મેત્રાણામાં લગભગ ૬૦૦ વર્ષ પુરાણું જૈન દેરાસર આવેલું છે, જે ગામનું એક આકર્ષણ છે. આ ઉપરાંત ચાચરીયા ચૌહાણનું પણ એક મન્દિર અહીં આવેલુ છે. ભાઈબીજના દીવસે અહીં મેળો ભરાય છે.

શ્રેણી:સિદ્ધપુર તાલુકો
શિન્તો

[260px|right|ઇત્સુકુશીમા તોરી [જાપાનમાં શિન્તો મંદિર ખાતે]]
શિન્તો જાપાનનો જુનો ધર્મ છે, જેનો શાબ્દિક અર્થ "દેવતાઓનો પંથ" થાય છે. આ ધર્મમાં બૌદ્ધ ધર્મની જેમ ધ્યાનનું મહત્વ છે. જેમાં ઝેન નામની ધ્યાનની રીત આજે અન્ય દેશોમાં પણ પ્રચલીત છે. આ ધર્મની પ્રાર્થના બૌદ્ધ ધર્મની જેમજ પેગોડામાં થાય છે. ૧૦મી સદીમાં ચીન અને જાપાનમાં બૌદ્ધ ધર્મ ઘણો લોકપ્રિય થયો. આજે જાપાનની ૮૪% જનતા શિન્તો તથા બૌદ્ધ ધર્મ અનુસરણ કરે છે. જાપાનની સંસ્કૃતિ અનુસાર "રાજા દેશ અને જનતાની એકતાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે".

શિન્તો માન્યતાઓ અનુસાર જ્યારે કોઇ રાજા મૃત્યુ પામે ત્યારે તેના પછીનો શાસક પોતાની રાજધાની પહેલાની રાજધાનીથી કોઇ અલગ જગ્યાએ બનાવે છે. આમ આ ધર્મમાં રાજાને દેવ સમાન મનાય છે. આ ધર્મ નુ મુખ્ય પ્રાર્થના સ્થળ જાપાન ના ઇસેમાં આવ્યુ છે. આ ધર્મમાં પુર્વજો ની પુજાનું પણ મહત્વ છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
શ્રેણી:ધર્મ
ચેમ્પ્સ-એલીસીસ

thumb|240px| ચેમ્પ્સ-એલીસીસ પેરિસનો એક વિશાળ માર્ગ
**ચેમ્પ્સ-એલીસીસ** () ફ્રાન્સ દેશના પાટનગર પેરિસ શહેરનો એક વિશાળ માર્ગ છે, જે ખુબ જ પ્રખ્યાત છે. આ માર્ગની બંને બાજુ વૃક્ષોની હારમાળા આવેલી હોવાને કારણે એને ચેમ્પ્સ-એલીસીસ એવન્યૂ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ માર્ગ પર પેરિસનાં જાણીતાં સિનેમાઘરો, ઉપહારગૃહો, બાર તેમ જ બુટિકો આવેલાં છે. આ માર્ગ *આર્ક ડે ટ્રિઓમ્ફે* અને *દે લા કોન્કરોડ* તરીકે ઓળખાતા પેરિસ શહેરના બે જુદા જુદા વિસ્તારોને જોડે છે.

આ માર્ગ ૧૯૧૦ મીટર લંબાઇ અને ૭૦ મીટર પહોળાઇ ધરાવે છે.

અહીંની જગ્યાનું ભાડું ઘણા ઊંચા દર ધરાવે છે, જે દુનિયાભરમાં મહત્તમ ભાડાંના દર ધરાવતા વિસ્તારો પૈકીનો એક વિસ્તાર ગણાય છે. અહીં પ્રતિ ૯૨.૯ ચોરસ મીટર દીઠ ૧.૫ લાખ યુએસ ડોલર જેટલા ઊંચા દરથી ભાડું વસુલવામાં આવે છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* ચેમ્પ્સ-એલીસીસ વિશેનું અધિકૃત વેબસાઇટ 
* ચેમ્પ્સ-એલીસીસ માર્ગનું ગુગલ ઉપગ્રહ ચિત્ર દર્શન

શ્રેણી:પેરિસ
શ્રેણી:યુરોપ
અકોટાદર

**અકોટાદર** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા ડભોઇ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અકોટાદર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શ્રેણી:ડભોઇ તાલુકો
તુર્કમેનિસ્તાન

**તુર્કમેનિસ્તાન**  (જે *તુર્કમેનિયા* તરીકે પણ ઓળખાય છે) મધ્ય એશિયા માં સ્થિત એક તુર્કિક દેશ છે. ઇ. સ. ૧૯૯૧ સુધી તુર્કમેન સોવિયત સમાજવાદી ગણરાજ્ય (તુર્કમેન SSR) ના રૂપમાં આ સોવિયત સંઘનો એક ઘટક ગણતંત્ર હતો. આની સીમા દક્ષિણ પૂર્વમાં અફઘાનિસ્તાન, દક્ષિણ પશ્ચિમમાં ઈરાન, ઉત્તર પૂર્વમાં ઉઝબેકિસ્તાન, ઉત્તર પશ્ચિમમાં કઝાકિસ્તાન અને પશ્ચિમમાં કેસ્પિયન સમુદ્રને મળે છે. તુર્કમેનિસ્તાન શબ્દ ફારસી ભાષામાંથી ઉતરી આવ્યો છે, જેનો અર્થ છે, તુર્કોની ભૂમિ. દેશની રાજધાની અશ્ગાબાત છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
; શાસકીય
* તુર્કમેનિસ્તાન સરકારનું માહિતી પોર્ટલ 
* રાજ્યના વડા તેમ જ કેબિનેટ સભ્યો 

; સામાન્ય માહિતી
* તુર્કમેનિસ્તાન  at *UCB Libraries GovPubs*

શ્રેણી:દેશ
શ્રેણી:એશિયા
કઝાકિસ્તાન

**કઝાકિસ્તાન** (, કઝાખ: Қазақстан / Qazaqstan, રૂસી: Казахстан / Kazakhstán) યૂરેશિયામાં સ્થિત એક દેશ છે. ક્ષેત્રફળના આધારે આ દુનિયાનો નવમો સૌથી મોટો દેશ છે. આની રાજધાની અલ્માતી છે અહીં ની કઝાખ ભાષા અને રૂસી ભાષા મુખ્ય અને રાજભાષાઓ છે.

મધ્ય એશિયામાં એક મોટા ભૂભાગમાં ફેલાયેલો આ દેશ પહલાં સોવિયત સંઘનો ભાગ હતો. ૧૯૯૧ માં સોવિયત સંઘના વિઘટન પછી આણે સૌથી છેલ્લે પોતાને  સ્વતંત્ર ઘોષિત કર્યો. સોવિયત પ્રશાસન દરમ્યાન અહીં ઘણી મહત્વપૂર્ણ પરિયોજનાઓ સંપન્ન થઈ, જેમાં ઘણાં રૉકેટોનું પ્રક્ષેપણથી લઇને ક્રુશ્ચેવની વર્જિન ભૂમિ પરિયોજના શામિલ છે. દેશની મોટાભાગની ભૂમિ ઘાસના મેદાન, જંગલ તથા પહાડી ક્ષેત્રોથી ઢંકાયેલી છે.

## ભૂગોળ 
કઝાકિસ્તાનનો અધિકાંશ ભૂભાગ (જેમ કે ઉપર કહેવાયું છે) સ્ટેપ્સ, પહાડ઼, જંગલ કે રણો થી ઢંકાયેલ છે. રણ તો પડોસી તુર્કમેનિસ્તાન તથા ઉઝબેકિસ્તાન સુધી ફેલાયેલ છે. દક્ષિણ તથા વાયવ્યમાં કૈસ્પિયન સાગર સ્થિત છે, જ્યારે ઉરલસાગરની સીમા ઉઝબેકિસ્તાન સાથે સમ્મિલિત છે. દેશની મધ્યમાં સ્થિત બાલ્કાશ તળાવ વિશાલકાય તળાવોમાંની એક છે. ઉત્તરી તિએન શાન ક્ષેત્રને કોલસાઈ તળાવો પર્વતીય તળાવોની શ્રેણીમાં આવે છે.

અહીંની પ્રાકૃતિક સમ્પદા ક્ષેત્રોમાં અક્સૂ-જ઼બાગલી, અલમાટી, બરસા-કેલ્મેસ, બયાન-આઉલ, મારકોકલ ઉસ્તિર્ત તથા પશ્ચિમી અલ્તાઈ ના નામ પ્રમુખતા થી ગણાવવામાં આવે છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સંઘ ની વિશ્વ ધરોહરોંમાં સ્ટેપી ક્ષેત્ર સર્યરકા નું નામ ૨૦૦૮માં શામિલ થયું છે. ભેજવાળા ક્ષેત્રોંમાં ગુલાબી ફ્લેમિંગો, સાઇબેરિયાઈ વ્હાઇટ ક્રેન, ડલમાટિયન પેલિકન તથા પલાશી ફિશ ઈગલ જેવા પક્ષીઓ જોવાય છે.

## ધરોહર 
તરઝ, યાસ્યે (તુર્કિસ્તાન) તથા ઓટરાર સરસબ્જ઼ (જલસ્થલ) ના રેશમ માર્ગ (સિલ્ક રૂટ)ના મહત્વપૂર્ણ વ્યાપારિક સ્થળોમાં ગણાય છે. ઓટરાર પ્રથમ શતી સાથે ચીન અને યુરોપના વ્યાપારમાં મહત્વપૂર્ણ રહ્યું છે. આ સિવાય ઓટરારમાં ચૌદમી સદીમાં નિર્મિત મસ્જિદ પણ બહુ પ્રસિદ્ધ છે.

## વસ્તી 
વર્ષ ૨૦૦૯ની જનગણના અનુસાર દેશની જનસંખ્યા ૧૫,૭૭6,૪૯૨ હતી.

### ભાષા 
કઝાખ ભાષા રાજભાષા છે. રૂસી ભાષા ને આધિકારિક દરજ્જો પ્રાપ્ત છે.

### ધર્મ 
ઇસ્લામ તથા રૂસી પારંપરિક ધર્મ મુખ્ય છે.

## ખાનપાન 
કજાખ જમણમાં બ્રેડ (પાઉ-રોટી), સૂપ તથા શાકનું પ્રમુખ સ્થાન છે. નૂડલ્સ હમેંશા ઘોડ઼ેના માંસ ના સૉસેજ સાથે ખવાય છે. જમણમાં માંસનું ખૂબ મહત્વપૂર્ણ સ્થાન છે. બકરા તથા ગાયના માંસ સિવાય માછલીને રાંધવા માટે ઘણી રીતો વપરાય છે. પિલાવ (યા પુલાવ) ખાટ્ટા તથા મીઠા બંને સ્વાદમાં માંસ સાથે ખવાય છે. આ સિવાય સૂકા ફળોનો પણ ઉપયોગ કરાય છે. દૂધ તથા દહી જેવા વ્યંજન પણ ખવાય છે. પીવામાં ચા બહુ લોકપ્રિય છે. ભારતની જેમ જ લોકો ચામાં દૂધ કે લીંબુ મેળવે છે. પત્તી વાળી ચા વિના સાકર અને દૂધ પણ પસંદ કરાય  છે. સ્થાનીય શરાબ વોડકા પણ લોકપ્રિય છે.

## વિભાગ 
કઝાકિસ્તાન માં કુલ ૧૪ પ્રાંત છે. આનું વિવરણ આ પ્રકારે છે:

# અકમોલા
# અક્તોબે
# અલમાટી
# અસ્તાના
# અતિરૌ
# બૈકોનુર
# પૂર્વી કઝાકિસ્તાન
# કારાગંડી
# કોસ્તાનય
# કિજ઼િલોર્ડા
# માંગિસ્તૌ
# ઉત્તરી કઝાકિસ્તાન
# પાવ્લોદર
# દક્ષિણી કઝાકિસ્તાન
# પશ્ચિમી કઝાકિસ્તાન
# જ઼હાંબિલ

## નોંધ અને સંદર્ભો 
શ્રેણી:દેશ
શ્રેણી:એશિયા
શ્રેણી:યુરોપ
ચંદ્રવંશી

હિંદુ પૌરાણિક કથાઓ ના અનુસાર, *ચંદ્ર વંશ* હિંદુ ધર્મનો ક્ષત્રિય કે યોદ્ધા-શાસક વર્ગના ચાર પ્રમુખ વંશોમાંથી એક છે. સંબંધિત પૌરાણિક કથાઓના અનુસાર આ વંશ 'ચંદ્ર' અથવા ચંદ્રમા થી નીકળેલો છે. 

"મહાભારત" ના અનુસાર, આ રાજવંશ ના પ્રજનનકર્તા *ઈલા* પ્રયાગ ના શાસક હતા, જયારેકે એમના પુત્ર શશિબિન્દુ બહલી દેશમાં શાસન કરતા હતા.

મહાન ઋષિ વિશ્વામિત્ર, કાન્યકુબ્જ રાજવંશ ના રાજા ગાધિ ના પુત્ર હતા જે કે ચંદ્રવંશી રાજા પુરુ અથવા પુરુરવા ના પુત્ર અમાવસુ ના વંશજ હતા.

ઈલા ના વંશજ,ચંદ્રવંશી અથવા અઇલા કહેવાયા જે કી પ્રાચીન ભારત ના એક રાજવંશ હતા જેની નિવ બુધ ના પુત્ર પુરુ કે પુરુરવા એ રાખી હતી.

## આ પણ જુઓ 
* સૂર્યવંશી
* યદુવંશી
* જાડેજા
* આહીર
* ચુડાસમા

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ક્ષત્રિય
શ્રેણી:હિંદુ વર્ણવ્યવસ્થા
ભક્તચિંતામણી

**ભક્તચિંતામણી** એ ભગવાન શ્રી સ્વામિનારાયણના જીવન - કવન અને તત્કાલીન શ્રદ્ધાવાન ભક્તોએ અનુભવેલા ચમત્કારોને વાસ્તવ દ્ર્ષ્ટીએ રજુ કરતો ગુજરાતી  ભાષામાં લખાયેલ  સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયનો અતિપ્રસિદ્ધ કાવ્ય ગ્રંથ છે. આ ગ્રંથના રચયિતા  સંત કવિ નિષ્કુળાનંદ સ્વામી છે. આ ગ્રંથમાં કુલ  ૧૬૪ પ્રકરણો લખાયેલાં છે,જેમાંથી ૧૧૧ જેટલાં પ્રકરણોમાં ભગવાન શ્રી સ્વામિનારાયણનું જીવન - કવન અને તેમના ઉપદેશોનું નિરુપણ કરવામાં આવેલું છે. ત્યારબાદ ૧૧૨ થી ૧૨૭ સુધીના પ્રકરણોમાં  ભગવાન શ્રી સ્વામિનારાયણના સમકાલિન સંતો -પાર્ષદો અને સંસારી સ્ત્રી પુરુષ અનુયાયીઓનાં નામ (ગામ સહિત)નું લીસ્ટ આપવામાં આવ્યું છે. અને બાકી રહેલાં પ્રકરણોમાં ભક્તોએ અનુભવેલા ચમત્કારોનું વર્ણન છે. આ ગ્રંથ અત્યાર સુધીમાં નાના મોટા કદમાં અનેક વાર પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો છે તથા આજે સ્વામિનારાયણના દરેક મંદિરો પરથી પ્રાપ્ત થઇ શકે છે. ધર્મ જગત આસ્થાના પાયા પર કેન્દ્રીત છે, આ ગ્રંથ યથા નામ તથા ગુણ ધરાવે છે. તેનો પાઠ કરવાથી ઇચ્છિત ફળ પ્રાપ્ત થાય છે. આ ગ્રંથમાં ૧૪૧ પ્રકરણમાં ગોપાળાનંદ સ્વામીના પરચાનું વર્ણન છે , આ પ્રકરણ ભાવજગતમાં ખુબ પ્રચલિત બન્યું છે. હનુમાન ચાલીસાની જેમ આ સંપ્રદાયના ભક્તો આ પ્રકરણનો પાઠ કરે છે.

 
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્ય
શ્રેણી:સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાય
શ્રેણી:ધાર્મિક સાહિત્ય
સૂર્યવંશી

**સૂર્યવંશી** અથવા **સૂર્યવંશ** એ ક્ષત્રિય વર્ણની મુખ્ય શાખાઓમાંની એક છે. જેમાં સૂર્યવંશીઓ સૂર્ય નાં વંશજો મનાય છે.

કાલિદાસનું રઘુવંશમ કેટલાક સૂર્યવંશી રાજાઓનો ઉલ્લેખ કરે છે.

## વંશાવલી 
ભાગવત પુરાણ પ્રમાણે સુર્યવંશની વંશાવલી આ પ્રમાણે છે.
### ભાગ-1
### ભાગ-2
**Key to Symbols**
* પુરૂષ:  ***blue border***
* સ્ત્રી:  ***red border*** 

## સંદર્ભ 
## આ પણ જુઓ 
* ચંદ્રવંશી

શ્રેણી:ક્ષત્રિય
ઓગસ્ટ ૨૮

**૨૮ ઓગસ્ટ**નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૨૪૦મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૨૪૧મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૧૨૫ દિવસ બાકી રહે છે.

## મહત્વની ઘટનાઓ
* ૧૭૦૯ – મેદિન્નુ પમહિબાને મણિપુરના રાજાનો તાજ પહેરાવવામાં આવ્યો.
* ૧૭૮૯ – વિલિયમ હર્શેલને શનિના એક નવા ચંદ્ર (એન્સેલાડસ)ની શોધ કરી.
* ૧૯૯૮ – પાકિસ્તાનની નેશનલ એસેમ્બલીએ "કુરાન અને સુન્નાહ"ને "સર્વોચ્ચ કાયદો" બનાવવા માટે બંધારણીય સુધારો પસાર કર્યો, પરંતુ સેનેટમાં આ બિલનો પરાજય થયો.
* ૨૦૧૬ – ઇસરોના સ્ક્રેમજેટ એન્જિનનું પ્રથમ પ્રાયોગિક મિશન એર બ્રીધિંગ પ્રોપલ્શન સિસ્ટમની અનુભૂતિ તરફ, શ્રીહરિકોટાના સતીશ ધવન સ્પેસ સેન્ટર એસએઆરમાંથી સફળતાપૂર્વક પાર પાડવામાં આવ્યું.
* ૨૦૧૭ - ચીન-ભારત સરહદ ગતિરોધ: ચીન અને ભારત બંને ડોકલામમાંથી તેમના સૈનિકોને બહાર કાઢ્યા, જેનાથી વિવાદિત વિસ્તારમાં ચીનના રસ્તાના નિર્માણને લઈને બે મહિનાથી ચાલી રહેલી મડાગાંઠનો અંત આવ્યો.
* ૨૦૨૨ – વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા ૨૦૦૧ ગુજરાત ધરતીકંપના પીડિતોને સમર્પિત સ્મારક સંગ્રહાલય વીર બાળક સ્મારક અને સ્મૃતિવન ખુલ્લા મૂકાયા.

## જન્મ
* ૧૮૯૬ – ઝવેરચંદ મેઘાણી, ગુજરાતી કવિ, નવલકથાકાર, વાર્તાકાર, લોકસાહિત્યના સંશોધક-સંપાદક, વિવેચક, અનુવાદક (અ. ૧૯૪૭)
* ૧૮૯૬ – ફિરાક ગોરખપુરી, ભારતીય લેખક, વિવેચક (અ. ૧૯૮૨)
* ૧૯૬૧ – દીપક તિજોરી, ભારતીય અભિનેતા અને દિગ્દર્શક
* ૧૯૬૬ – પ્રિયા દત્ત, સામાજીક કાર્યકર અને રાજકારણી, (સુનિલ દત્તના પુત્રી) 
* ૧૯૮૩ – લસિથ મલિંગા, શ્રીલંકન ક્રિકેટર

## અવસાન
* ૧૮૭૫ – કરસનદાસ મૂળજી, ઓગણીસમી સદીના ગુજરાતના પત્રકાર, લેખક અને સમાજ સુધારક (જ. ૧૮૩૨)

## તહેવારો અને ઉજવણીઓ
* 
## બાહ્ય કડીઓ
* બી.બી.સી.(BBC): આજનો દિવસ

----

શ્રેણી:ઓગસ્ટ
ઓગસ્ટ ૩૦

**૩૦ ઓગસ્ટ**નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૨૪૨મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૨૪૩મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૧૨૩ દિવસ બાકી રહે છે.

## મહત્વની ઘટનાઓ 
* ૧૫૭૪ – ગુરુ રામદાસ, શીખ ધર્મનાં ચોથા ગુરુ બન્યા. 
* 
## જન્મ 
* 
* 
## અવસાન 
* 
* 
## તહેવારો અને ઉજવણીઓ 
* International Day of the Disappeared 
* 
## બાહ્ય કડીઓ 
* બી.બી.સી.(BBC): આજનો દિવસ 

----

શ્રેણી:ઓગસ્ટ
ઓગસ્ટ ૨૯

**૨૯ ઓગસ્ટ**નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૨૪૧મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૨૪૨મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૧૨૪ દિવસ બાકી રહે છે.

## મહત્વની ઘટનાઓ
* ૧૪૯૮ – વાસ્કો દ ગામાએ કાલિકટ્ટ છોડી અને પોર્ટુગલ પરત જવાનું નક્કી કર્યું. 
*  
## જન્મ
* ૧૯૦૫ – ધ્યાનચંદ, ભારતીય હોકી ખેલાડી (અ. ૧૯૭૯) 
* ૧૯૨૩ – હીરાલાલ ગાયકવાડ, ભારતીય ક્રિકેટર 
* ૧૯૫૮ – માઇકલ જેકસન, વિશ્વવિખ્યાત પોપ ગાયક તથા ડાન્સર (અ.૨૦૦૯)

## અવસાન
* 
* 
## તહેવારો અને ઉજવણીઓ
* 
## બાહ્ય કડીઓ
* બી.બી.સી.(BBC): આજનો દિવસ

----

શ્રેણી:ઓગસ્ટ
ઘાઘરપુરા (તા. બોડેલી)

**ઘાઘરપુરા** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા બોડેલી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઘાઘરપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્ય વસ્તી આદિવાસીઓની છે.

શ્રેણી:બોડેલી તાલુકો
બૌદ્ધ ધર્મ

[right|thumb|275px|બોધિગયા ખાતે આવેલી [ગૌતમ બુદ્ધ|ભગવાન બુદ્ધની પ્રતિમા.]]
**બોદ્ધ ધર્મ** એક ભારતીય ધર્મ છે, ૫૦ કરોડ થી પણ વધુ અનુયાયીઓ સાથે આ વિશ્વનો ચોથો સૌથી મોટો ધર્મ છે. બોદ્ધ ધર્મ નો ઉદય ભારતમાં થયો હતો. આ ધર્મનો ઉદ્ભવ ઇ.સ. પૂર્વેની ૬ઠ્ઠી થી ૪થી સદી દરમિયાન થયો હોવાનું મનાય છે. ગૌતમ બુદ્ધ આ ધર્મના સ્થાપક હતા. ઇ.સ. પૂર્વે ૫૬૩ના વર્ષમાં બુદ્ધનો જન્મ વર્તમાન નેપાળના લુંબિની નગરમાં શાકય પરિવારમાં થયો હતો. જન્મ સમયે તેમનું નામ સિદ્ધાર્થ હતું. જન્મના કેટલાક દિવસો બાદ માતાનું અવસાન થતાં તેમનો ઉછેર તેમની માસી ગૌતમીએ કર્યો હતો. આથી તેને લોકોએ ગૌતમ કહીને બોલાવવાનું શરૂ કર્યું હતું. ગૌતમ બુદ્ધને શાક્યમુનિ પણ કહેવાય છે.

બોધિગયા નગરમાં આ ધર્મનું કેન્દ્રસ્થાન છે. આ ધર્મનો પ્રાચીન ધર્મગ્રંથ "ત્રીપિટક" છે જે પાલિ ભાષામાં લખાયો છે. આ ધર્મના ધર્મસ્થાનને પેગોડા, ચૈત્ય, સ્તુપ કહે છે. બૌદ્ધ ધર્મનો હેતુ નિર્વાણને પામવાનો છે અને તેમના જીવનમાં પંચશીલ મનુષ્યનું માપદંડ અને સાદગીનું મહત્વ છે. તેના માર્ગને આર્ય અષ્ટાંગ માર્ગ કહે છે. આ ધર્મમાં ધ્યાનનું સવિશેષ મહત્વ છે. વિપશ્યના ધ્યાનની રીતનો ફેલાવો ભગવાન બુદ્ધે કર્યો હતો.

બૌદ્ધ ધર્મના દસ શીલ આ પ્રમાણે છે: ૧. અહિંસા, ૨. સત્ય, ૩. અસ્તેય, ૪. અપરિગ્રહ, ૫. નશો ન કરવો, ૬. અસમય ખોરાક ન લેવો, ૭. આરામદાયક પથારી પર ન સૂવું, ૮. બ્રહ્મચર્ય, ૯. નાચ-ગાનનો ત્યાગ, ૧૦. વ્યભિચાર ન કરવો. 
## આ પણ જુઓ 
* પાલિ ભાષા

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ધર્મ
શ્રેણી:બૌદ્ધ ધર્મ
વિપશ્યના

**વિપશ્યના** કે **વિપસ્સના** (પાળીમાં) આત્મનિરીક્ષણ દ્વારા આત્મશુદ્ધિની અત્યંત પુરાતન સાધના પદ્ધતિ છે. વિપશ્યનાનુ ધ્યાનની એક રીત હોવુ એ ભુલ ભરેલી માન્યતા છે. તે બૌદ્ધ સાધના ના ત્રણ અંગો શીલ, સમાધિ (ધ્યાન) અને પ્રજ્ઞા પૈકી ત્રીજુ અંગ છે. લગભગ ૨૫૦૦ વર્ષ પૂર્વે સાધનાની આ રીતની શોધ  ગૌતમ બુદ્ધ દ્વારા સ્વપ્રયત્નોથી કરવામા આવી હતી. જોકે તેમના કહ્યા પ્રમાણે તેમણે આ રીતનો પુન:આવિશ્કાર કરેલ છે. ભગવાન શિવએ પણ ધ્યાનના પ્રાચિન ધર્મગ્રંથ 'ધ્યાનસુત્ર'માં આ ધ્યાનની રીતનો ઉલ્લેખ કર્યો હોવાનુ મનાય છે. પશ્ચિમના દેશોમાં ગુર્જીય્ફ ધ્યાનની આ રીતનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. બૌદ્ધ ધર્મમાં ધ્યાનનું અદકેરું મહત્વ છે.

શ્રેણી:બૌદ્ધ ધર્મ
શ્રેણી:ધ્યાન
કન્ફયુસીયસ ધર્મ

કન્ફયુસીયસ ધર્મ ચીન નો પ્રાચીન ધર્મ છે.કુન્ગ ફુત્સુ આ ધર્મનાં સ્થાપક હતા. તેમનો જન્મ ઈ.સ. પુર્વે ૫૫૦ માં થયો હતો. તે સમયે છીન મા ચાઉ નુ સાસન હતું. તેમનાં નામ પરથી આ ધર્મ ને  કન્ફયુસીયસ ધર્મ તરીકે ઓળખવામાં આવ્યો. તેઓ તત્ત્વજ્ઞાની હતાં. તેમની  પોતાની તત્ત્વજ્ઞાનીક વિભાવના હતી. આ ધર્મ નો ઇતિહાસ ખુબ જુનો છે. બીજીગ માં આ ધર્મનું ધર્મસ્થાન છે. આ ધર્મમાં જીવન માં સ્તય, સાદગી, બીજાનાં હક, નિયમ પાલન અને આજ્ઞા પાલનનું મહત્વ છે. તેને ધર્મ કરતા જીવન રીતી કહી શકાય. આ ધર્મમાં દેવી દેવતા નું સ્થાન નથી.

શ્રેણી:ધર્મ
જી.આઈ.ડી.સી.

**જી.આઈ.ડી.સી.** એ ગુજરાત રાજ્યમાં ગુજરાત સરકાર દ્વારા ચલાવવામાં આવતુ એક વિકાસ નિગમ છે. તેનું પુરૂ નામ **ગુજરાત ઈન્ડસ્ટ્રીયલ ડેવલોપમેન્ટ કોર્પોરેશન** છે. જે **ગુજરાત ઔધોગિક વિકાસ નિગમ** ના નામથી પણ ઓળખાય છે. જેનાં દ્વારા ગુજરાત માં અલગ અલગ જગ્યાએ ઉધોગક્ષેત્ર નક્કી કરવામાં આવ્યુ છે તેમજ ઉધોગને પ્રોત્સાહન અને વિવિધ સુવિધાઓ આપવા માટે કાર્યો કરે છે. આ વિકાસ નિગમની મુખ્ય ઓફિસ ગાંધીનગર ખાતે આવેલી છે.

જી.આઈ.ડી.સી.ની સ્થાપના ગુજરાત ઇન્ડ્રસ્ટિઅલ ડેવલોપમેન્ટ એક્ટ, ૧૯૬૨ વડે કરવામાં આવી હતી.

જાણીતાં ઉદ્યોગપતિઓ જેવાંકે રિલાયન્સના ધીરુભાઈ અંબાણી અને નિરમાના કરશનભાઇ પટેલે તેમના ધંધાની શરૂઆત જી.આઇ.ડી.સી. માંથી કરી હતી.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* 
* ગુજરાત ઈન્ડસ્ટ્રીઝ 

શ્રેણી:ગુજરાતનાં ઉધોગો
તાઓ તે ચીંગ

તાઓ ધર્મના પ્રાચિન ધર્મગ્રંથનું નામ **તાઓ-તેહ્-કીગ** છે. આ ધર્મગ્રંથનો લેખક ચુ-આગ્-જુ હ્તો અને લાઓત્સે આ ધર્મના સ્થાપક હતા, આ ધર્મગ્રંથ મનુષ્યને સરળ જીવન જીવવા માટે તેમજ નવું શીખવા માટેની પ્રેરણા આપે છે. આ ધર્મગ્રંથ લોકોને સરળતા, દયા, આસ્થા તથા આધ્યાત્મિક જ્ઞાન અને માર્ગદર્શન પુરૂં પાડે છે. આ ધર્મગ્રંથનો મુખ્ય હેતુ આત્માને પામવાનો છે અને જીવનમાં સત્યનું અને સાદગીનુ મહત્વ વિકસાવવાનો છે.

શ્રેણી:ધાર્મિક સાહિત્ય
ધ્યાન

**ધ્યાન** એ યોગની એક ક્રિયા છે. ધારણા પછીનો અને સમાધિ પહેલાનો જે તબક્કો છે તેને ધ્યાન કહી શકાય. સામાન્ય રીતે ધ્યાનમાં ઇશ્વરનો કોઇ આકાર કે આત્મ સ્વરૂપનું ધ્યાન કરવામા આવે છે. આવા ધ્યાનને સાકાર ધ્યાન કહેવાય. જેમાં નિરાકાર-સર્વવ્યાપી ઇશ્વરનું ધ્યાન કરાય તેને નિરાકાર ધ્યાન કહે છે. શરૂઆતમાં નિરાકાર ધ્યાન કરવું અઘરું હોવાથી સાકાર ધ્યાન કરવાની યોગગુરૂઓ દ્વારા સલાહ આપવામાં આવે છે.

## ધ્યાનનો હેતુ 
ધ્યાન અંતરની શોધ માટે, સમર્પણની ભાવના માટે, નિર્વિચારીતાની સ્થિતિ કેળવવા માટે, પ્રાર્થનાના ભાવમાં લય થવા માટે પણ યોગીઓ કરતા હોય છે. ધ્યાન કરવાથી આત્મબળ પણ વધતું હોવાનો યોગીઓનો મત છે. વૈજ્ઞાનિક રીતે પણ મન વિચારશૂન્ય બનવાથી તેની કાર્યક્ષમતા વધે છે એમ માની શકાય છે. આ બધા હેતુઓ માટે ધ્યાન થાય છે.

## ધ્યાનની રીત 
સામાન્ય રીતે ધ્યાન માટે વહેલી સવાર અને મોડી રાતનો સમય વધુ અનુકુળ માનવામાં આવે છે. સ્નાન કરીને વધુ તંગ ન હોય તેવ વસ્ત્રો ધારણ કરીને ધ્યાનમાં બેસી શકાય. ધ્યાનનો સમય અને સ્થળ નિયમિત રીતે એક જ રહે તો વધુ સારી રીતે ધ્યાન થઈ શકે છે. આંખો બંધ કરીને ધ્યાનમાં બેસ્યા બાદ વિચારો પર કાબૂ મેળવીને નિર્વિચાર સ્થિતિ પ્રાપ્ત કરવા પ્રયત્ન કરવાનો હોય છે, અથવા માત્ર કોઇ એક જ વિષય પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને તેમાં વધુ ને વધુ ઊંડા ઊતરવાનું હોય છે. ધ્યાનથી એકાગ્રતા, પ્રસન્નતા, શાંતિ, સ્થિરતા, સમતા વગેરે કેળવાય છે.

## ઈતિહાસ 
ધ્યાનનો ઉદ્ભવ પ્રાચીન ભારતની શ્રમણ અને યોગ પરંપરામાંથી થયો છે. વેદકાળથી જ મનને એકાગ્ર રાખવા અને આત્મજ્ઞાન મેળવવા માટે વિવિધ ધ્યાનપ્રકારો વિકસિત થયા હતા.  ઉપનિષદોમાં ધ્યાનને આંતરિક ચેતનાનું અવલોકન અને આત્મસાક્ષાત્કાર મેળવવાનો માર્ગ માનવામાં આવ્યો છે.  પાછળથી પાતંજલિ યોગસૂત્રમાં ધ્યાનને અષ્ટાંગ યોગના મહત્વપૂર્ણ અંગ તરીકે સ્થાન આપવામાં આવ્યું, જેમાં મનને એક વિષય પર સ્થિર રાખીને અંતે સમાધિ સુધી પહોંચવાનું ધ્યેય દર્શાવાયું છે.

## યોગમાં સ્થાન 
અષ્ટાંગ યોગના સાતમા અંગ તરીકે ધ્યાનનું સ્થાન છે. ધારણાથી મન એક બિંદુ પર સ્થિર બને છે, અને તે સ્થિરતા ધ્યાનમાં રૂપાંતરિત થાય છે.  ધ્યાન એ એવી અવસ્થા છે જ્યાં વિચારપ્રવાહ ધીમો પડે છે અને ચેતના એકાગ્ર બને છે.  તે બાદની અવસ્થા સમાધિ છે, જેમાં ધ્યાન કરનાર અને ધ્યાનનો વિષય એકરૂપ અનુભવે છે.

## ધ્યાનના પ્રકાર 
ધ્યાનના અનેક પ્રકારો જોવા મળે છે. જેમ કે –

* **મંત્ર ધ્યાન** – કોઈ પવિત્ર શબ્દ કે ધ્વનિ પર મન કેન્દ્રિત કરવું.
* **શ્વાસ ધ્યાન** – શ્વાસના આવેગ અને પ્રસ્થાનનું અવલોકન કરવું.
* **રૂપ ધ્યાન** – કોઈ પ્રતિમા, દીપ કે દૃશ્ય પર એકાગ્રતા સાધવી.
* **નિર્વિશેષ ધ્યાન** – કોઈ વિશેષ વિષય વગર શુદ્ધ ચેતનાનો અનુભવ કરવો.

દરેક પ્રકાર મનની શાંતિ અને આત્મજ્ઞાન તરફ દોરી જાય છે.

## વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ અને લાભ 
આધુનિક વિજ્ઞાન અનુસાર નિયમિત ધ્યાન મનની એકાગ્રતા, યાદશક્તિ અને ભાવનાત્મક સંતુલન સુધારે છે.  ધ્યાનથી તણાવ, ચિંતા અને અનિદ્રા જેવી સમસ્યાઓમાં રાહત મળે છે.  મગજમાં થતી સકારાત્મક પરિવર્તનો માનસિક આરોગ્ય માટે લાભકારી સાબિત થાય છે.  નિયમિત અભ્યાસથી રક્તચાપ નિયંત્રિત રહે છે અને મન-શરીર વચ્ચેનું સંતુલન મજબૂત બને છે.

## વિવિધ ધર્મ અને સંપ્રદાયોમાં 
હિંદુ, બૌદ્ધ, જૈન તથા સીખ ધર્મોમાં ધ્યાનને આત્મસાક્ષાત્કાર અને મુક્તિનો માર્ગ માનવામાં આવ્યો છે.  હિંદુ ધર્મમાં તેને યોગ અને ઉપનિષદીય સાધનાનો આધાર માનવામાં આવે છે.  બૌદ્ધ ધર્મમાં ધ્યાન (ઝાન/જ્હાન) ચેતનાની શુદ્ધિ માટેનું સાધન છે.  જૈન પરંપરામાં ધ્યાન પાપનાશ અને આત્મશુદ્ધિ માટેનું સાધન ગણાય છે.

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડી 
*પુસ્તક ધ્યેય અને ધ્યાન
શ્રેણી:મનોવિજ્ઞાન
શ્રેણી:યોગની પદ્ધતિઓ
શ્રેણી:યોગ
શ્રેણી:અષ્ટાંગ યોગ
બ્રુનેઈ

**બ્રુનેઈ** (મલય : برني دارالسلام *નેગારા બ્રુનેઈ દારુસ્સલામ*) એશિયા  માં  સ્થિત એક દેશ છે. આ  ઇંડોનેશિયા પાસે સ્થિત છે.આ  એક રાજતન્ત્ર (સલ્તનત)છે. બ્રુનેઈ પહેલાં એક સમૃદ્ધ મુસ્લિમ સલ્તનત હતી, જેનો પ્રભાવ સંપૂર્ણ બોર્નિયો તથા ફિલીપિન્સ ના અમુક ભાગો સુધી હતો.૧૮૮૮ માં  આ બ્રિટિશ સંરક્ષણમાં  આવી  ગયો. ૧૯૪૧ માં  જાપાનીઓ એ અહીં અધિકાર જમાવી લીધો. ૧૯૪૫ માં  બ્રિટેનએ આને મુક્ત કરવાકર પુન: પોતાના  સંરક્ષણ માં  લઈ  લીધો. ૧૯૭૧માં  બ્રુનેઈને આંતરિક સ્વશાસન નો  અધિકાર મળ્યો.  ૧૯૮૪ માં  આને  પૂર્ણ સ્વતંત્રતા પ્રાપ્ત થઈ
## આ પણ જુઓ 
*  (વિક્ષનરી)

શ્રેણી:દેશ
શ્રેણી:એશિયા
વામકુક્ષિ

હિંદુ ધર્મના શાસ્ત્રો અનુસાર **વામકુક્ષિ** એટલે ડાબે પડખે આડા પડવું. આ એક સંસ્કૃત શબ્દ છે. વામ એટલે ડાબું અને કુક્ષિ એટલે પડખું. આયુર્વેદના ગ્રંથોમાં જણાવ્યા પ્રમાણે બપોરના ભોજન પછીના સમયમાં અડધો કલાક જેટલા સમય માટે આડા પડવું તેને વામકુક્ષિ કહેવાય છે.

જમ્યા પછી જાગતા રહીને આડા પડખે થવાથી પાચનતંત્ર વ્યવસ્થિત રહે છે. જમ્યા પછી આપણા શરીરમાં રહેલી હોજરીને પ્રમાણમાં વધારે રક્તની જરૂર પડે છે. વામકુક્ષી કરવાથી હોજરીને જોઇતા પ્રમાણમાં રક્ત મળી રહે છે, તેમ જ પાચક રસો પણ ઝરે છે. આમ, આરોગ્યની બાબતે વામકુક્ષિ ઉપકારક છે.

વામકુક્ષિ કરતી વેળા જાગતા રહીને તેમ જ માત્ર અડધો કલાકના સમયનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે. આ ખાસ બાબતનું ધ્યાન ન રાખવાથી આરામપ્રિય અને મેદસ્વી બની જવાય છે, તેમ જ અમ્લપિત પણ વધી જવાની શક્યતા રહે છે.

શ્રેણી:આરોગ્ય
શ્રેણી:હિંદુ સંસ્કૃતિ
હંસાપુરા (તા. ડભોઇ)

**હંસાપુરા (તા. ડભોઇ)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા ડભોઇ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. હંસાપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શ્રેણી:ડભોઇ તાલુકો