open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ઉલ્લાસકર દત્ત

**ઉલ્લાસ્કર દત્તા** (૧૬ એપ્રિલ ૧૮૮૫ – ૧૭ મે ૧૯૬૫) અનુશીલન સમિતિ અને બંગાળના *યુગાંતર* સાથે સંકળાયેલા ભારતીય ક્રાંતિકારી હતા. તેઓ બારિન્દ્રકુમાર ઘોષના નિકટના સહયોગી હતા.
## પ્રારંભિક જીવન
ઉલ્લાસ્કરનો જન્મ હાલના બાંગ્લાદેશના બ્રાહ્મણબારિયા જિલ્લાના કાલિકાછા ગામમાં એક વૈદ્ય પરિવારમાં થયો હતો. તેમના પિતા દ્વિજાદાસ દત્તગુપ્તા બ્રહ્મ સમાજના સભ્ય હતા અને તેમણે યુનિવર્સિટી ઓફ લંડનમાંથી કૃષિની ડિગ્રી મેળવી હતી. ૧૯૦૩માં પ્રવેશ પરીક્ષા પાસ કર્યા બાદ તેમણે પ્રેસિડેન્સી કોલેજ, કલકત્તામાં પ્રવેશ મેળવ્યો હતો. તેમનો રસ રસાયણ શાસ્ત્ર વિષય પ્રત્યે હતો. જો કે, બંગાળીઓ વિશે કેટલીક અપમાનજનક ટિપ્પણી કરનારા બ્રિટિશ પ્રોફેસર રસેલને મારવા બદલ તેમને કોલેજમાંથી હાંકી કાઢવામાં આવ્યા હતા.

## ક્રાંતિકારી પ્રવૃત્તિઓ 
ઉલ્લાસ્કર યુગાંતર જૂથના સભ્ય હતા અને તેઓ બોમ્બ બનાવવામાં નિપુણ હતા. ખુદીરામ બોઝે મેજિસ્ટ્રેટ કિંગ્સફોર્ડની હત્યાના પ્રયાસમાં ઉલ્લાસકર અને હેમચંદ્ર દાસ દ્વારા નિર્મિત બોમ્બનો ઉપયોગ કર્યો હતો. જોકે, પોલીસે યુગાંતર જૂથના ઘણા સભ્યોને પકડી પાડ્યા હતા, જેમાં ઉલ્લાસકર દત્તા, બારીન્દ્ર ઘોષ અને ખુદીરામનો સમાવેશ થાય છે.

## મુકદ્દમો અને સજા 
પ્રખ્યાત અલીપોર બોમ્બ કેસમાં ઉલ્લાસકરની ૨ મે ૧૯૦૮ના રોજ ધરપકડ કરવામાં આવી હતી અને ૧૯૦૯માં તેમને ફાંસીની સજા આપવામાં આવી હતી. બાદમાં, અપીલ પર, ચુકાદાને આજીવન કેદમાં ઘટાડવામાં આવ્યો હતો અને તેમને આંદામાનની સેલ્યુલર જેલમાં દેશનિકાલ કરવામાં આવ્યા હતા.

## સેલ્યુલર જેલ 
ઉલ્લાસ્કરને સેલ્યુલર જેલમાં ક્રૂર ત્રાસ આપવામાં આવ્યો હતો પરિણામે તેમણે તેમનું માનસિક સંતુલન ગુમાવ્યું છે. ૧૯૨૦માં તેમને મુક્ત કરવામાં આવ્યા અને તેઓ કોલકાતા પાછા ફર્યા હતા.

## પછીનું જીવન 
ઉલ્લાસ્કરની ૧૯૩૧માં ફરીથી ધરપકડ કરવામાં આવી હતી અને તેને ૧૮ મહિનાની કેદની સજા ફટકારવામાં આવી હતી. ૧૯૪૭માં બ્રિટીશ શાસનનો અંત આવ્યો ત્યારે તેઓ તેમના વતન ગામ કાલિકાછા પાછા ફર્યા હતા. ૧૦ વર્ષની એકલવાયી જિંદગી બાદ ૧૯૫૭માં તેઓ કોલકાતા પરત ફર્યા હતા. કોલકાતા પરત ફર્યા બાદ તેમણે પોતાની બાળપણની મિત્ર અને બિપિનચંદ્ર પાલની પુત્રી લીલા સાથે લગ્ન કર્યા હતા, જેઓ તે સમયે શારીરિક રીતે અશક્ત વિધવા મહિલા હતા. તેમણે તેમનું પાછળનું જીવન આસામના કછાર જિલ્લાના જિલ્લા શહેર સિલચરમાં વિતાવ્યું હતું. ૧૭ મે ૧૯૬૫ના રોજ પશ્ચિમ બંગાળના કોલકાતામાં તેમનું અવસાન થયું હતું. તાજેતરમાં, કોલકાતા અને સિલચરના બે રસ્તાઓના નામ તેમના નામ પરથી રાખવામાં આવ્યા હતા.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* 
* સેલ્યુલર જેલની વેબસાઈટ

શ્રેણી:અનુશીલન સમિતિ
શ્રેણી:ભારતીય ક્રાંતિકારી
શ્રેણી:૧૯૬૫માં મૃત્યુ
શ્રેણી:૧૮૮૫માં જન્મ
અરવિંદ ઘોષ

**અરવિંદ ઘોષ** અથવા **શ્રી અરવિંદ** (૧૫ ઓગસ્ટ ૧૮૭૨ – ૫ ડિસેમ્બર ૧૯૫૦) એક ભારતીય તત્ત્વજ્ઞાની, યોગી, મહર્ષિ, કવિ અને ભારતીય રાષ્ટ્રવાદી હતા. તેઓ એક પત્રકાર પણ હતા, જેઓ વંદે માતરમ્ જેવા અખબારોનું સંપાદન કરતા હતા. તેઓ બ્રિટિશ વસાહતી શાસનથી સ્વતંત્રતા માટેની ભારતીય ચળવળમાં જોડાયા હતા. ૧૯૧૦ સુધી તેઓ તેના પ્રભાવશાળી નેતાઓમાંના એક હતા, અને ત્યારબાદ તેઓ આધ્યાત્મિક સુધારક બન્યા હતા. તેમણે માનવ પ્રગતિ અને આધ્યાત્મિક ઉત્ક્રાંતિ પરના તેમના દૃષ્ટિકોણનો પરિચય કરાવ્યો હતો.

શ્રી અરવિંદે કિંગ્સ કોલેજ, કેમ્બ્રિજ, ઇંગ્લેન્ડ ખાતે ભારતીય સનદી સેવા (ઇન્ડિયન સિવિલ સર્વિસ) માટે અભ્યાસ કર્યો હતો. ભારત પાછા ફર્યા બાદ તેમણે વડોદરા રજવાડાના મહારાજાના હાથ નીચે વિવિધ સનદી સેવા કાર્યો હાથ ધર્યા અને ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસમાં રાષ્ટ્રવાદી રાજકારણ અને અનુશીલન સમિતિ સાથે બંગાળમાં પ્રારંભિક ક્રાન્તિકારી ચળવળમાં સામેલ થયા.

ન્યાયિક જાહેર સુનાવણીમાં તેમના સંગઠન સાથે સંકળાયેલા સંખ્યાબંધ બોમ્બ ધડાકાઓ બાદ તેમની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી, જ્યાં તેમને અલીપોર ષડયંત્ર માટે દેશદ્રોહના આરોપોનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. જો કે, શ્રી અરવિંદને ભારતમાં બ્રિટીશ વસાહતી શાસન વિરુદ્ધ લેખો લખવા બદલ જ દોષિત ઠેરવી જેલમાં ધકેલી દેવામાં આવ્યા. સુનાવણી દરમિયાન ફરિયાદી પક્ષના સાક્ષી નરેન્દ્રનાથ ગોસ્વામીની હત્યા બાદ પુરાવાઓના અભાવે તેમને છોડી મૂકવામાં આવ્યા હતા. જેલમાં તેમના રોકાણ દરમિયાન તેમને રહસ્યવાદી અને આધ્યાત્મિક અનુભવો થયા. ત્યારબાદ તેઓ પોંડિચેરી ગયા અને આધ્યાત્મિક કાર્ય માટે રાજકારણ છોડી દીધું.

પોંડિચેરીમાં શ્રી અરવિંદે એક આધ્યાત્મિક અભ્યાસ વિકસાવ્યો હતો, જેને તેઓ ઇન્ટિગ્રલ યોગ કહેતા હતા. તેમની આદ્યાત્મિક દૃષ્ટિનો મુખ્ય વિષય માનવ જીવનનો દૈવી શરીરમાં દૈવી જીવનમાં વિકાસ હતો. તેઓ એક આધ્યાત્મિક અનુભૂતિમાં માનતા હતા, જેણે માનવ સ્વભાવને માત્ર મુક્ત જ નથી કર્યો, પરંતુ તેમાં પરિવર્તન પણ લાવ્યું છે, જેણે પૃથ્વી પર દૈવી જીવનને સક્ષમ બનાવ્યું છે. ૧૯૨૬માં તેમના આધ્યાત્મિક સહયોગી મિરા આલ્ફાસા (જેને "માતા" તરીકે ઓળખવામાં આવે છે)ની મદદથી શ્રી અરવિંદ આશ્રમની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી.

તેમની મુખ્ય સાહિત્યિક કૃતિઓ *ધ લાઇફ ડિવાઇન*, જે ઇન્ટિગ્રલ યોગના દાર્શનિક પાસા સાથે સંબંધિત છે; *સિન્થેસિસ ઓફ યોગા*, જે અભિન્ન યોગના સિદ્ધાંતો અને પદ્ધતિઓ સાથે સંબંધિત છે; અને સાવિત્રી: અ લિજેન્ડ એન્ડ અ સિમ્બોલ, એક મહાકાવ્ય છે.
## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ભારતીય ક્રાંતિકારી
શ્રેણી:૧૯૫૦માં મૃત્યુ
શ્રેણી:અનુશીલન સમિતિ
શ્રેણી:ભારતીય પુરુષ કવિઓ
શિવદાસ ઘોષ

**શિવદાસ ઘોષ** (૫ ઓગસ્ટ ૧૯૨૩ – ૫ ઓગસ્ટ ૧૯૭૬) એક ભારતીય સામ્યવાદી રાજકારણી હતા. તેઓ ઘણા દાયકાઓ સુધી ભારતમાં સામ્યવાદી ચળવળમાં સામેલ હતા. તેઓ સોશિયાલિસ્ટ યુનિટી સેન્ટર ઓફ ઇન્ડિયા (સામ્યવાદી)ના સ્થાપક મહામંત્રી પણ હતા.

ઘોષનો જન્મ બ્રિટિશ ભારતના ઢાકા જિલ્લામાં એક નિમ્ન-મધ્યમવર્ગીય પરિવારમાં થયો હતો. ૧૩ વર્ષની ઉંમરે પોતાના ગામની શાળામાંથી ૧૦મું ધોરણ પાસ કરીને તેઓ ભારતની આઝાદીની ચળવળમાં ભાગ લેવા માટે અનુશીલન સમિતિમાં જોડાયા હતા. તેઓ ખૂબ જ નાની ઉંમરે જ માનવેન્દ્રનાથ રોયની વિચારધારાઓ તરફ આકર્ષાયા હતા. ૧૯૪૨માં તેઓ ભારત છોડો આંદોલનમાં જોડાયા. બાદમાં તેમની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી અને ત્રણ વર્ષ માટે જેલમાં રાખવામાં આવ્યા હતા. ત્યાં તેમણે માર્ક્સવાદ-લેનિનવાદનો ઊંડો અભ્યાસ કર્યો. બાદમાં નિહાર મુખરજી જેવા કેટલાક સાથીદારો સાથે મળીને તેમણે ૧૯૪૮માં સોશિયાલિસ્ટ યુનિટી સેન્ટર ઓફ ઇન્ડિયા (કોમ્યુનિસ્ટ), એસયુસીઆઈ(સી)નું આયોજન કર્યું હતું. ૧૯૭૬માં તેમના ૫૩મા જન્મદિવસ પર તેમનું અવસાન થયું હતું.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:અનુશીલન સમિતિ
શ્રેણી:રાજકારણી
શ્રેણી:૧૯૨૩માં જન્મ
શ્રેણી:૧૯૭૬માં મૃત્યુ
ભાનુબેન બાબરિયા

**ભાનુબેન મનોહરભાઈ બાબરિયા** એ ભારતીય રાજકારણી છે અને વર્તમાન ગુજરાત સરકારમાં કેબિનેટ મંત્રી છે. તેઓ ૨૦૧૭થી ગુજરાત વિધાનસભામાં રાજકોટ ગ્રામ્ય મતવિસ્તારમાંથી ધારાસભ્ય છે.

## રાજકીય કારકિર્દી 
તેઓ ભારતીય જનતા પાર્ટીના રાજકારણી છે. ૨૦૨૨ની ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણીમાં તેમણે આમ આદમી પાર્ટીના ઉમેદવારને ૪૮,૪૯૪ મતોના તફાવતથી હરાવ્યો હતો.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:રાજકારણી
એન્નીગેરી

**એન્નીગેરી** ભારતના કર્ણાટક રાજ્યના ધારવાડ જિલ્લામાં આવેલું એક નગર છે. અહીં રેલ્વે સ્ટેશન આવેલું છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી: ધારવાડ જિલ્લો
શ્રેણી:કર્ણાટક
ઈશ્વરભાઈ પરમાર

**ઈશ્વરભાઈ રમણભાઈ પરમાર**ભારતીય રાજકારણી છે અને ગુજરાત સરકારમાં સામાજિક ન્યાય, પછાત વર્ગ વિકાસના વર્તમાન મંત્રી છે. તેઓ સુરતના બારડોલી વિધાનસભા મત વિસ્તારના ધારાસભ્ય છે અને ભારતીય જનતા પાર્ટીના રાજકારણી છે. તેઓ ૨૦૧૨ અને ૨૦૧૭ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ચૂંટાયા હતા.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:રાજકારણી
શ્રેણી:૧૯૭૧માં જન્મ
શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:જીવિત લોકો
પ્રતુલચંદ્ર ગાંગુલી

**પ્રતુલચંદ્ર ગાંગુલી** (૧૬ એપ્રિલ, ૧૮૮૪ નારાયણગંજ – ૫ જુલાઈ, ૧૯૫૭ કોલકાતા) એક ભારતીય ક્રાંતિકારી હતા.

## જીવન પરિચય 
પ્રતુલચંદ્રનો જન્મ ૧૬ એપ્રિલ ૧૮૮૪ના નારાયણગંજમાં થયો હતો, જે અત્યારે બાંગ્લાદેશમાં છે. તેઓ અનુશીલન સમિતિના સભ્ય હતા. અનુશીલન સમિતિની ઢાકા શાખાના મુખ્ય આયોજક પુલિન બિહારી દાસની ધરપકડ બાદ પ્રતુલ અને ત્રૈલોક્યનાથ ચક્રવર્તીએ અનુશીલન સમિતિનો હવાલો સંભાળી લીધો હતો અને સંગઠનનું પુનર્ગઠન કર્યું હતું. તેમના પર બારિસલ ષડયંત્ર કેસમાં મુકદ્દમો ચલાવવામાં આવ્યો હતો અને ૧૯૧૪માં તેમને ૧૦ વર્ષની કેદની સજા ફટકારવામાં આવી હતી, જો કે આ પહેલા જ તેમને છોડી મૂકવામાં આવ્યા હતા. ૧૯૨૨માં તેઓ કોંગ્રેસમાં જોડાયા હતા. કોંગ્રેસમાં જોડાયા બાદ પણ તેઓ ક્રાંતિકારી જોડાણો જાળવવામાં સફળ રહ્યા હતા અને ક્રાંતિકારીઓને મદદ કરવાનું ચાલુ રાખ્યું હતું. પ્રતુલ ઢાકા જિલ્લા કોંગ્રેસ સમિતિ, બંગાળ કોંગ્રેસ સમિતિ અને અખિલ ભારતીય કોંગ્રેસ સમિતિના અધ્યક્ષ બન્યા હતા. તેઓ ૧૯૨૯માં અને ૧૯૩૭માં બંગાળ વિધાનસભા માટે ચૂંટાયા હતા. પ્રતુલ ગાંગુલીએ ૧૯૪૭માં રાજકારણમાંથી નિવૃત્તિ લીધી હતી અને ૫ જુલાઈ ૧૯૫૭ના રોજ કોલકાતામાં તેમનું અવસાન થયું હતું.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:અનુશીલન સમિતિ
શ્રેણી:ભારતીય ક્રાંતિકારી
શ્રેણી:૧૯૫૭માં મૃત્યુ
માતાદીન વાલ્મીકિ

**માતાદીન વાલ્મીકિ** એક ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય સેનાની હતા જેમણે ૧૮૫૭માં ભારતીય બળવો ફાટી નીકળ્યો તે પહેલાંની તરતની ઘટનાઓમાં ચાવીરૂપ ભૂમિકા ભજવી હતી. તેઓ બ્રિટિશ ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપનીના કારતૂસ બનાવવાના એકમમાં વાલ્મીકિ કામદાર હતા. તેઓ પ્રથમ વ્યક્તિ હતા જેમણે ૧૮૫૭ ના બળવાના બીજ વાવ્યા હતા.

## ઇતિહાસ 
ઐતિહાસિક વર્ણનો અનુસાર, માતાદીન ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપનીના કારતૂસ ઉત્પાદન એકમમાં કામ કરતા હતા. એ સમયમાં ચામડા અને મૃત પ્રાણીઓની ચામડી સાથે કામ કરવું એ નીચલી જાતિઓનો વ્યવસાય માનવામાં આવતો હતો. રૂઢિચુસ્ત ઉચ્ચ જાતિના હિન્દુઓ તેમને "અશુદ્ધ" માનતા હતા. એક દિવસ કંપનીની સેવાના એક સૈનિક મંગલ પાંડે પાસે માતાદીન દ્વારા પાણી માંગવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ નીચલી જાતિના વ્યક્તિને "અસ્પૃષ્ય" ગણવાની વર્ષો જૂની માન્યતાને કારણે, તેમણે પાણી આપવાની ના પાડી દીધી હતી. માતાદીને મંગલ પાંડેને સમજાવ્યું કે તેમનું વર્તન વિરોધાભાસી છે કારણ કે તેમને ઉચ્ચ જાતિના બ્રાહ્મણ પરિવારમાં તેમના જન્મ પર ગર્વ છે, પરંતુ તેમ છતાં તે ગાયો અને ડુક્કરની ચરબીથી બનેલા કારતૂસને મોં વડે ફોડે છે. આને કારણે કંપનીના હિન્દુ અને મુસ્લિમ બંને સૈનિકોને કંપની વિરુદ્ધ બળવો કરવાની પ્રેરણા મળી હતી, કારણ કે ગાયને હિન્દુઓ માટે પવિત્ર માનવામાં આવતી હતી, જ્યારે મુસ્લિમો માટે ડુક્કરના માંસની મનાઈ હતી.

## વિરાસત 
વર્ષ ૨૦૧૫માં મેરઠ નગર નિગમે મેરઠમાં હાપુડ અડ્ડા ક્રોસિંગને શહીદ *માતાદીન ચોક* નામ આપ્યું હતું.

## આ પણ જુઓ 
* મંગલ પાંડે

## નોંધ 
## સંદર્ભ 
શ્રેણી:સ્વાતંત્ર્ય સેનાની
હરગોવિંદ પંત

**હરગોવિંદ પંત** ( ૧૯ મે ૧૮૮૫ – ૧૮ મે ૧૯૫૭) સ્વાતંત્ર્ય સેનાની અને *કુમાઉ પરિષદ રાજકીય જૂથ* (૧૯૧૫)ના સ્થાપક હતા. તેઓ ભારતની બંધારણ સભાના સભ્ય હતા જ્યાં તેઓ સંયુક્ત પ્રાંતના પર્વતીય જિલ્લાઓના હિતોનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા હતા. તેઓ ૪ જાન્યુઆરી ૧૯૫૧ના રોજ સંયુક્ત પ્રાંતની ધારાસભાના ડેપ્યુટી સ્પીકર તરીકે ચૂંટાયા હતા.

હરગોવિંદ પંતનો જન્મ બ્રાહ્મણ પરિવારમાં આનંદી દેવી અને પંડિત ધર્માનંદ પંતને ત્યાં ૧૯ મે ૧૮૮૫ના રોજ થયો હતો. તેમણે ૧૯૦૫ માં અલ્મોડાની સરકારી કોલેજમાંથી પ્રથમ વિભાગમાં મધ્યવર્તી પરીક્ષા પાસ કરી હતી. તેમણે મૂર સેન્ટ્રલ કોલેજ અલ્હાબાદમાંથી સ્નાતકની પદવી મેળવી હતી અને ત્યારબાદ વર્ષ ૧૯૦૯માં સ્કૂલ ઓફ લો, અલ્હાબાદમાંથી એલ.એલ.બી.ની પદવી મેળવી હતી.

પંતે વર્ષ ૧૯૧૦માં રાનીખેત ખાતે વકીલાતની પ્રેક્ટિસ શરૂ કરી હતી. રાષ્ટ્રવાદી વિચારો સાથે સ્થાનિક અખબારો શરૂ કરવામાં તેમણે ઉમદા યોગદાન આપ્યું જેથી કરીને આમજનતાને શિક્ષિત કરી શકાય અને દેશમાં રાજકીય જાગૃતિ વિશે માહિતગાર કરી શકાય અને તેમણે પોતે ઉત્તરાખંડમાં પ્રથમ રાજકીય સંગઠન *કુમાઉ પરિષદ*ની શરૂઆત કરી હતી.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:સ્વાતંત્ર્ય સેનાની
શ્રેણી:૧૯૫૭માં મૃત્યુ
શ્રેણી:૧૮૮૫માં જન્મ
સોહનલાલ પાઠક

**સોહનલાલ પાઠક** (૭ જાન્યુઆરી ૧૮૮૩ – ૨૭ ફેબ્રુઆરી ૧૯૧૬) પંજાબના ભારતીય ક્રાંતિકારી અને ગદર પક્ષના સભ્ય હતા. બર્મામાં ભારતીય સ્વતંત્રતા ચળવળના વિચારો અને આદર્શોને ફેલાવવા માટે મુખ્યત્વે તેમની શહાદત માટે જાણીતા છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ભારતીય ક્રાંતિકારી
શ્રેણી:૧૯૧૬માં મૃત્યુ
હરિદાસ દત્ત

**હરિદાસ દત્ત** (૧૬ નવેમ્બર ૧૮૯૦ – ૨૯ ફેબ્રુઆરી ૧૯૭૬) એક બંગાળી ક્રાંતિકારી હતા, જેઓ રોડ્ડા કંપનીના શસ્ત્રોના લૂંટના કેસ સાથે સંકળાયેલા હતા.

## પ્રારંભિક જીવન 
હરિદાસ દત્તનો જન્મ ૧૮૯૦માં બ્રિટિશ ભારતના ઢાકામાં થયો હતો. તેઓ વરિષ્ઠ બંગાળી ક્રાંતિકારી હેમચંદ્ર ઘોષના સંપર્કમાં આવ્યા અને *મુક્તિ સંઘ*માં જોડાયા હતા. ૧૯૧૨માં દત્ત અને ખગેન્દ્રનાથ દાસ કામદાર તરીકે જગતદલ નજીક એલેક્ઝાન્ડર જ્યુટ મિલમાં પ્રવેશ્યા હતા અને એક બ્રિટિશ એન્જિનિયરની હત્યા કરવા માટે ત્રણ મહિના સુધી ત્યાં કામ કર્યું હતું. પરંતુ તેઓ નિષ્ફળ ગયા અને ત્યાંથી ભાગી ગયા.

## રોડ્ડા શસ્ત્ર લૂંટ 
શ્રીશચંદ્ર મિત્ર ઉર્ફે હબુએ રોડ્ડા કંપનીના શસ્ત્રો અને દારૂગોળાના જથ્થા અંગે માહિતી આપી હતી તો ક્રાંતિકારી બિપિન બિહારી ગાંગુલી, બાઘા જતીન, અનુકુલ મુખર્જી વગેરેએ આ લૂંટની યોજના બનાવી હતી. લૂંટની તારીખ ૨૬ ઓગસ્ટ, ૧૯૧૪ના રોજ નક્કી કરવામાં આવી હતી. હરિદાસ કોલકાતાના મિત્રા લેન ખાતે વકીલ પી.ડી. હિંમતસિંકાને મળ્યા હતા. હિંમતસિકાએ સ્થાનિક હજામની મદદથી દત્તને બળદગાડાના ચાલકના છૂપા વેશમાં તૈયાર કર્યા. ૨૬મી ઑગસ્ટના રોજ શ્રીશચંદ્ર મિત્ર, દત્ત દ્વારા ચલાવવામાં આવતા ગાડામાં ૧૦ પેટી દારૂગોળો ૫૦ મૌસર પિસ્તોલ અને મોટી સંખ્યામાં કારતૂસ ભરીને લાવ્યા હતા. તેઓ શ્રીશ પાલ અને ખગેન્દ્ર નાથ દાસની મદદથી *મિશન રો* દ્વારા કોલકાતા બંદરથી મોલંગા લેન સુધી ગાડું દોરી ગયા હતા. દત્તાની ૧૧ ઓક્ટોબર ૧૯૧૪ના રોજ ધરપકડ કરવામાં આવી હતી અને પ્રેસિડેન્સી જેલના એકાંત સેલમાં કેદ કરવામાં આવ્યા હતા, બાદમાં તેમને હઝારીબાગ સેન્ટ્રલ જેલમાં તબદીલ કરવામાં આવ્યા હતા અને ૪ વર્ષ માટે જેલમાં રાખવામાં આવ્યા હતા. પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ પૂરું થયા પછી તેમને મુક્ત કરવામાં આવ્યા અને ફરીથી ૧૯૩૦ અને ૧૯૩૪ ની વચ્ચે ઢાકા, કોમિલા, મેદિનીપુર અને કોલકાતામાં *બંગાળ સ્વયંસેવકો*ના જૂથની ક્રાંતિકારી પ્રવૃત્તિઓમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી. તેમણે પોલીસ મહાનિરીક્ષક લોમેનની હત્યા બાદ બેનોય બાસુએ આશ્રય આપ્યો હતો.
## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ભારતીય ક્રાંતિકારી
શ્રેણી:૧૯૭૬માં મૃત્યુ
બિપિન બિહારી ગાંગુલી

**બિપિન બિહારી ગાંગુલી** (૫ નવેમ્બર ૧૮૮૭ – ૧૪ જાન્યુઆરી ૧૯૫૪) ભારતીય સ્વતંત્રતા ચળવળના સભ્ય અને રાજકારણી હતા.

## પ્રારંભિક જીવન 
તેમનો જન્મ ૫ નવેમ્બર ૧૮૮૭ના રોજ બંગાળ પ્રેસિડેન્સીના હાલીશહર (વર્તમાન પશ્ચિમ બંગાળ)માં થયો હતો. તેમના પિતાનું નામ અક્ષયનાથ ગાંગુલી હતું.

## ક્રાંતિકારી પ્રવૃત્તિઓ 
બારિન્દ્રકુમાર ઘોષ અને રાસબિહારી બોઝના નજીકના સહયોગી તરીકે તેમણે ક્રાંતિકારી પ્રવૃત્તિઓમાં સક્રિય ભાગ લીધો હતો. મુરારીપુકુર ષડયંત્ર અને બોમ્બ કેસ જેવી ઘટનાઓ સાથે તેમનો સીધો સંબંધ હતો. તેઓ *આત્મોન્નતિ સમિતિ*ના સ્થાપક સભ્ય હતા, જે એક ગુપ્ત ક્રાન્તિકારી સમાજ અને યુગાંતર જૂથનો એક ભાગ હતો. પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધની શરૂઆત (૧૯૧૪-૧૯૧૮) દરમિયાન ભારતીય ક્રાંતિકારીઓએ કંઈક સાહસિક કાર્ય કરવાનું નક્કી કર્યું, જેના પરિણામે ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામના હેતુ માટે પૂરતી સંખ્યામાં હથિયારો મેળવવામાં મદદ મળી શકે. ૧૯૦૫માં બંગાળના ભાગલા પછી બ્રિટિશ શાસન સામેના વિરોધનું દૃશ્ય પહેલેથી જ આત્યંતિક બની ગયું હતું. તેની શરૂઆત *વંદે માતરમ્* અખબાર સામે રાજદ્રોહના કેસથી થઈ હતી, જેમાં ઓરોબિંદો ઘોષ અને બિપિન બિહારી ગાંગુલી જેવા નેતાઓ પર સરકાર સામેના વિરોધને પ્રોત્સાહન આપવામાં તેમની સંડોવણી સાબિત કરવાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો. બિપિન બિહારી ગાંગુલીને ૬ મહિનાની જેલની સજા થઈ હતી.

ગાંગુલીએ ૨૪ ઓગસ્ટ, ૧૯૧૪ના રોજ એક સાહસિક સશસ્ત્ર લૂંટની યોજના બનાવી હતી. લૂંટને "રોડ્ડા કંપની હથિયારોની લૂંટ" તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ ઘટના ૨૬ ઓગસ્ટ, ૧૯૧૪ના રોજ બની હતી અને તે ખૂબ જ સનસનાટીભરી ઘટના હતી. *ધ સ્ટેટ્સમેન* અખબારે ૩૦ ઓગસ્ટ ૧૯૧૪ના રોજ તેની આવૃત્તિમાં આ લૂંટને "સૌથી મોટી ધોળાદિવસની લૂંટ" તરીકે વર્ણવી હતી.

૧૯૧૫માં યુગાંતર જૂથે કરેલી કાર લૂંટ અને કોલકાતાના બેલિયાઘાટામાં એક વેપારીની ઓફિસમાં તેમણે જતીન્દ્રનાથ મુખરજીને મદદ કરી હતી. હથિયારો સાથેની તે ઘટનાઓ માટે તેમની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.

તેઓ ૧૯૨૧માં અસહકારની ચળવળ દરમિયાન ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસમાં જોડાયા હતા અને ૧૯૩૦માં બંગાળ રાજ્ય સમિતિની પરિષદમાં અધ્યક્ષપદ સંભાળ્યું હતું. તેઓ ૧૯૪૨માં ભારત છોડો આંદોલનમાં જોડાયા હતા. તેમને સમગ્ર જીવન દરમિયાન ૨૪ વખત મંડાલય, રંગૂન અને અલીપોર ખાતે કેદ કરવામાં આવ્યા હતા.

## રાજકીય પ્રવૃત્તિઓ 
આઝાદી પહેલા ગાંગુલી ટ્રેડ યુનિયન ચળવળ સાથે સંકળાયેલા હતા. તેઓ *ઇન્ડિયન નેશનલ ટ્રેડ યુનિયન કોંગ્રેસ*ના બંગાળ એકમના પ્રમુખ બન્યા હતા. ભારતની સ્વતંત્રતા પછી ૧૯૫૨માં યોજાયેલી પ્રથમ સામાન્ય ચૂંટણીમાં પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભાના બીજપુરના સભ્ય હોવાને કારણે તેઓ પશ્ચિમ બંગાળ સરકારમાં મંત્રી પદ પર રહ્યા હતા.

## સંદર્ભ 
*Biographical Dictionary - Sansad Bengali Charitabhidhan (Vol. 1) Editor Anjali Bose page (478-479) 

શ્રેણી:અનુશીલન સમિતિ
શ્રેણી:ભારતીય ક્રાંતિકારી
શ્રેણી:૧૯૫૪માં મૃત્યુ
શ્રેણી:૧૮૮૭માં જન્મ
રામપ્રસાદ વૈરાગી

**પંડિત રામપ્રસાદ વૈરાગી** હિમાચલ પ્રદેશના કસૌલી સ્થિત સબાથુ મંદિરના પૂજારી હતા. સબાથુના ક્રાંતિકારી રામપ્રસાદ બૈરાગીએ દેશમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. તેઓ સામૂહિક ક્રાંતિની પ્રવૃત્તિઓ યોજીને અંગ્રેજોને દેશમાંથી હાંકી કાઢવા માગતા હતા. તેમણે ગદરને સફળ બનાવવા માટે હિમાચલમાં રચાયેલી એક જાસૂસી સંસ્થાનું નેતૃત્વ કર્યું હતું. ૧૮૫૭માં વૈરાગીએ કસૌલીના ક્રાંતિકારીઓ સાથે અંગ્રેજો સામેના યુદ્ધમાં સંપૂર્ણ ટેકો આપ્યો હતો. તેમને અંગ્રેજોએ અંબાલામાં ફાંસી આપી હતી.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:સ્વાતંત્ર્ય સેનાની
શ્રીશચંદ્ર મિત્ર

**શ્રીશચંદ્ર મિત્ર** (મૃત્યુ : ૧૯૧૫) એ બંગાળી ક્રાંતિકારી અને ભારતીય સ્વતંત્રતા ચળવળના સક્રીય સભ્ય હતા.

## ક્રાંતિકારી પ્રવૃત્તિઓ 
મિત્રનો જન્મ હાવડા જિલ્લાના અમતા સ્થિત રસપુર ગામમાં થયો હતો. તેઓ હબુ મિત્રના નામથી પણ જાણીતા હતા. તેઓ અનુશીલન સમિતિમાં જોડાયા હતા અને બ્રિટિશ ગન મેકર રોડ્ડા કંપનીમાં કર્મચારી તરીકે પ્રવેશ મેળવ્યો હતો. મિત્ર ઑગસ્ટ, ૧૯૧૪માં કંપનીને મળનારા શસ્ત્રો અને દારૂગોળાના એક મોટા જથ્થાથી વાકેફ હતા અને ક્રાંતિકારીઓ માટે શસ્ત્રો લૂંટવાની યોજના બનાવી રહ્યા હતા. ૨૬ ઓગસ્ટના રોજ, તેઓ રોડા એન્ડ કંપની વતી શિપમેન્ટ મેળવવા માટે કોલકાતાના કસ્ટમ્સ હાઉસ ગયા હતા. તેમની સાથે સાત બળદગાડાં હતાં. યુગાંતરના એક સભ્ય હરિદાસ દત્તને શ્રીશચંદ્રએ પોતાની સાથે ગાડા ચાલક તરીકે રાખ્યા હતા. મિત્ર, શ્રિશ પાલ અને ખગેન્દ્ર નાથદાસે મળીને કુલ ૨૦૨ બોક્સના દારુગોળાને લૂંટવાની યોજનાને સફળ અંજામ આપ્યો હતો.  બ્રિટિશ પોલીસે વર્ણવ્યું હતું કે મિત્ર રોડ્ડા કંપનીના હથિયારોની લૂંટના માસ્ટર માઇન્ડ હતા. ધ સ્ટેટ્સમેને ૩૦ ઓગસ્ટ ૧૯૧૪ના રોજ તેની આવૃત્તિમાં આ લૂંટને 'ધ ગ્રેટેસ્ટ ડેલાઇટ લૂંટ' તરીકે વર્ણવી હતી.

## અવસાન 
અનુશીલન સમિતિની સૂચના મુજબ તેઓ ભૂગર્ભમાં ચાલ્યા ગયા હતા અને ધરપકડથી બચવા માટે પૂર્વોત્તર ભારત તરફ ભાગી ગયા હતા. સંભવતઃ ૧૯૧૫માં મિત્રએ જંગલોમાંથી પસાર થતી સડક માર્ગે ચીન જવાનું નક્કી કર્યું, પરંતુ સરહદ પાર કરવામાં તેઓ સફળ થઈ શક્યા નહીં અને સરહદી રક્ષકોએ તેમને ઠાર માર્યા હતા.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:૧૯૧૫માં મૃત્યુ
શ્રેણી:ભારતીય ક્રાંતિકારી
ચારુચંદ્ર બોઝ

**ચારુચંદ્ર બોઝ** અથવા **ચારુચરણ બોઝ** (૨૬ ફેબ્રુઆરી ૧૮૯૦–૧૯ માર્ચ ૧૯૦૯) એક ભારતીય ક્રાંતિકારી અને અનુશીલન સમિતિના સભ્ય હતા.

## પ્રારંભિક જીવન 
ચારુચંદ્ર બોઝનો જન્મ ૨૬ ફેબ્રુઆરી ૧૮૯૦ ના રોજ બાંગ્લાદેશના ખુલના જિલ્લાના શોભના ગામમાં થયો હતો. તેમના પિતાનું નામ કેશવચંદ્ર બોઝ હતું. તેમને જન્મથી જ જમણા હાથની હથેળી નહોતી.

## ક્રાંતિકારી પ્રવૃત્તિઓ
ચારુચંદ્ર બોઝ ૧૨ વર્ષ સુધી તાલીગન્જમાં ૧૩૦, રૂસા રોડ પર રહ્યા હતા. તેમણે કોલકાતા અને હાવડામાં રહેવા માટે વિવિધ પ્રેસ અને અખબારોમાં કામ કર્યું હતું. તેઓ બ્રિટિશ ભારતની ક્રાંતિકારી સંસ્થા અનુશીલન સમિતિમાં જોડાયા હતા. તેઓ ક્રાંતિકારી સંગઠન *યુગાંતર* સાથે પણ જોડાયેલા હતા. મુરારીપુકુર બોમ્બ કેસમાં ઘણા ક્રાંતિકારીઓને દોષિત ઠેરવવા માટે કુખ્યાત સરકારી વકીલ આશુતોષ વિશ્વાસ જવાબદાર હતા. બંગાળમાં ભાગલા વિરોધી ચળવળ પછી તરત જ વિશ્વાસે અન્ય ઘણા ખોટા કેસો હાથ પર લીધા હતા. મુરારીપુર બોમ્બ કેસમાં ઘણા ક્રાંતિકારીઓને સજા થાય તે માટે તેમણે જુદી જુદી રીતે પુરાવા એકત્રિત કરવામાં અને કાગળો અને સાક્ષીઓની વ્યવસ્થા કરવામાં પણ સક્રિયપણે મદદ કરી હતી. એક ગુપ્ત યોજના મુજબ આશુતોષ વિશ્વાસની ૧૦ ફેબ્રુઆરી, ૧૯૦૯ના રોજ ચારુચંદ્ર બોઝે ગોળી મારીને હત્યા કરી હતી. તેમણે રિવોલ્વર પોતાના અપંગ હાથ સાથે સજ્જડ રીતે બાંધી અને તેને શાલ ઓઢાડી દીધી હતી. બપોરના સમયે પોઇન્ટ-બ્લેન્ક રેન્જથી વિશ્વાસને ઠાર માર્યા હતા. હત્યાના સ્થળ પર એક કોન્સ્ટેબલે ચારુચંદ્ર બોઝની ધરપકડ કરી હતી.

## અવસાન 
૧૯ માર્ચ ૧૯૦૯ના રોજ અલીપોર સેન્ટ્રલ જેલમાં તેમને ફાંસી આપવામાં આવી હતી.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:અનુશીલન સમિતિ
શ્રેણી:૧૯૦૯માં મૃત્યુ
શ્રેણી:ભારતીય ક્રાંતિકારી
રામચંદ્ર માંઝી

**રામચંદ્ર માંઝી** (ભોજપુરી; **𑂩𑂰𑂧𑂒𑂢𑂹६ 𑂧𑂰𑂖𑂹𑂕𑂲** ) (૧૯૨૫ – ૭ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૨) એક ભારતીય ભોજપુરી લોક નર્તક અને નાટ્ય કલાકાર હતા. જેઓ તેમના લવણ્ડા નૃત્ય માટે જાણીતા છે. તેઓ ભીખારી ઠાકુરની નાટ્ય મંડળીના સભ્ય હતા, તેમને ૨૦૧૭માં સંગીત નાટક અકાદમી પુરસ્કાર અને ૨૦૨૧માં પદ્મશ્રીથી નવાજવામાં આવ્યા હતા.

## જીવનચરિત્ર
રામચંદ્ર માંઝીનો જન્મ ૧૯૨૫માં બિહારના સારણ જિલ્લાના તાજપુરમાં એક દલિત પરિવારમાં થયો હતો. દસ વર્ષની ઉંમરે, તેઓ ભિખારી ઠાકુરના નાટ્ય મંડળમાં જોડાયા અને તેમના મૃત્યુ સુધી (૧૯૭૧માં) તેમની સાથે કામ કર્યું. તેઓ નાટ્ય મંડળીના સૌથી જૂના સભ્ય હતા. સુરૈયા, વહીદા રહેમાન, મીના કુમારી, હેલેન વગેરે, આવા કેટલાય મોટી હસ્તીઓ સામે તેમણે અદ્‌ભૂત પ્રદર્શન આપ્યું છે. ૨૦૧૭માં, માંઝીને સંગીત નાટક અકાદમી પુરસ્કાર મળ્યો હતો, ૨૦૧૯માં, તેમણે ભારતના રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. ૨૦૨૧માં કલાના ક્ષેત્રમાં પદ્મશ્રી એનાયત કરવામાં આવ્યું હતું. ૭ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૨ ના રોજ IGIMS, પટના ખાતે ૯૭ વર્ષની વયે હૃદયરોગના કારણે અવસાન થયું હતું.

## ફિલ્માંકન
રામચંદ્ર માંઝીએ "નચ ભિખારી નાચ" નામના લવંડા નૃત્ય પર ૭૨ મિનિટની ડોક્યુમેન્ટ્રીમાં અભિનય કર્યો હતો.

## સન્માન
*સંગીત નાટક અકાદમી પુરસ્કાર (૨૦૧૭)
*પદ્મશ્રી (૨૦૨૧)

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:૧૯૨૫માં જન્મ
શ્રેણી:૨૦૨૨માં મૃત્યુ
શ્રેણી:પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતાઓ
હેમુ કાલાણી

**હેમુ કાલાણી** (૨૩ માર્ચ ૧૯૨૩ – ૨૧ જાન્યુઆરી ૧૯૪૩) ભારતીય સ્વતંત્રતા ચળવળ દરમિયાન ક્રાંતિકારી અને સ્વાતંત્ર્ય સેનાની હતા. તેઓ અખિલ ભારતીય વિદ્યાર્થી સંગઠન સાથે જોડાયેલા એક વિદ્યાર્થી સંગઠન *સ્વરાજ સેના*ના નેતા હતા. તેઓ દેશના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ માટે શહીદ થનારા સૌથી યુવાન ક્રાંતિકારીઓમાંના એક હતા. જ્યારે તેઓ માત્ર ૧૯ વર્ષના હતા ત્યારે બ્રિટીશ વસાહતી સત્તાવાળાઓ દ્વારા તેમના ૨૦મા જન્મદિવસના બે મહિના પહેલાં તેમને મૃત્યુદંડ આપવામાં આવ્યો હતો.

## પ્રારંભિક જીવન 
હેમુ કાલાણીનો જન્મ ૨૩ માર્ચ ૧૯૨૩ના રોજ સુક્કુર, સિંધ (વર્તમાન પાકિસ્તાન)માં પેસુમલ કાલાણી અને જેઠી બાઇને ત્યાં સિંધી જૈન પરિવારમાં થયો હતો. એક બાળક અને યુવાન તરીકે તેમણે તેમના મિત્રો સાથે વિદેશી ચીજવસ્તુઓના બહિષ્કાર માટે ઝુંબેશ ચલાવી હતી અને સ્વદેશી ચીજવસ્તુઓનો ઉપયોગ કરવા માટે લોકોને સમજાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. બાદમાં તેઓ ક્રાંતિકારી પ્રવૃત્તિઓ તરફ આકર્ષાયા અને અંગ્રેજોને હાંકી કાઢવાના હેતુથી વિરોધ પ્રદર્શનોમાં ભાગ લેવાનું શરૂ કર્યું. તેઓ છાપા મારવામાં અને બ્રિટીશ રાજના વાહનોને સળગાવવામાં સામેલ હતા.

## સ્વતંત્રતા સંગ્રામ 
૧૯૪૨માં મહાત્મા ગાંધીના ભારત છોડો આંદોલનની શરૂઆત થઈ ત્યારે હેમુ કાલાણી તેમાં જોડાયા હતા. સિંધમાં ચળવળને મળેલા જન સમર્થનને કારણે બ્રિટીશ વસાહતી સત્તાવાળાઓએ ત્યાં યુરોપિયન બટાલિયન સહિતની લશ્કરી ટુકડીઓ મોકલવી પડી હતી. હેમુ કાલાણીને જાણ થઈ કે આ સૈનિકોની એક ટ્રેન અને તેમનો પુરવઠો ૨૩ ઓક્ટોબરના રોજ તેમના સ્થાનિક શહેરમાંથી પસાર થવાનો છે આથી તેમણે રેલવે ટ્રેક પરથી ફિશપ્લેટ્સ હટાવીને ટ્રેનને પાટા પરથી ઉથલાવી દેવાનો નિર્ણય કર્યો હતો. જરૂરી સાધનોના અભાવે ફિશપ્લેટ્સને ઢીલી કરવાના સાધન તરીકે તેમને દોરડાનો ઉપયોગ કરવો પડ્યો હતો.

આ કાવતરા દરમિયાન પોલીસ દ્વારા કાલાણીને પકડીને કેદ કરવામાં આવ્યા હતા અને તેમના પર અત્યાચાર ગુજારવામાં આવ્યો હતો. પૂછપરછ દરમિયાન તેમણે કોઈ પણ માહિતી આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. તેમની સામે ખટલો ચલાવવામાં આવ્યો હતો અને મૃત્યુદંડની સજા ફટકારવામાં આવી હતી. સિંધના લોકોએ વાઇસરોયને દયા માટે અરજી કરી હતી. વાઇસરોયે કાલાણીને તેમના સહ-કાવતરાખોરોની ઓળખ જણાવવાની શરતે દયાની અરજી મંજૂર કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો પરંતુ તેમણે ફરીથી માહિતી આપવાનો ઇનકાર કર્યો અને ૨૧ જાન્યુઆરી ૧૯૪૩ના રોજ તેમને ફાંસી આપવામાં આવી.

## સંદર્ભ
## બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:૧૯૨૩માં જન્મ
શ્રેણી:૧૯૪૩માં મૃત્યુ
શ્રેણી:સ્વાતંત્ર્ય સેનાની
કૌશિક વેકરિયા

**કૌશિક કાન્તિભાઈ વેકરિયા** ભારતીય રાજકારણી અને ભારતીય જનતા પાર્ટી (ભાજપ)ના સભ્ય છે. તે હાલ ગુજરાત વિધાનસભામાં અમરેલી મતવિસ્તારથી વિધાનસભા સભ્ય તરીકે સેવા આપી રહ્યા છે.

૯ જૂન ૧૯૮૬ના રોજ ગુજરાતના અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા દેવરાજિયામાં જન્મેલા કૌશિક વેકરિયા ખેડૂત પરિવારમાંથી આવે છે. ૨૦૨૨ની ગુજરાત વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં કૌશિક વેકરિયા અમરેલી મતવિસ્તારમાંથી ચુંટણી લડ્યા હતા અને તેમના પ્રતિસ્પર્ધી પરેશ ધાનાણી સામે ૪૬,૬૫૭ મતની સરસાઈથી જીત્યા હતા..

તેમના રાજકીય જીવન પહેલા તેઓ ખેતી અને વ્યવસાયમાં કાર્યરત હતા. તેઓ ભાજપના અમરેલી જિલ્લા પ્રમુખ પણ રહી ચૂક્યા છે. તેમની રાજકીય કારકિર્દી મુખ્યત્વે ખેડૂતોના કલ્યાણ અને આર્થિક રીતે નબળા વર્ગોને ઉંચે લાવવાની કોશિશોથી ચિહ્નિત રહી છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતનું રાજકારણ
નવ રત્નો

धन्वन्तरिः क्षपणकोऽमरसिंहः शंकूवेताळभट्टघटकर्परकालिदासाः।
ख्यातो वराहमिहिरो नृपतेस्सभायां रत्नानि वै वररुचिर्नव विक्रमस्य॥

Dhanavantari, Kshapanako, Amarasimha, Shanku, Khatkarpara, Kalidasa , Vetalbhatta (or Vetalabhatta), Varuchi and Varahamihira
અંગ પ્રત્યારોપણ

thumb|254x254px|અંગ પ્રત્યારોપણ
**અંગ પ્રત્યારોપણ** એ એક શરીરમાંથી સ્વસ્થ અને કાર્યશીલ અંગને દૂર કરવા અને ક્ષતિગ્રસ્ત અથવા નિષ્ફળ ગયેલા અંગની જગ્યાએ બીજા શરીરમાં પ્રત્યારોપણ કરવાનો ઉલ્લેખ કરે છે, (દર્દીના અંગનું તે જ દર્દીના બીજા અંગમાં પ્રત્યારોપણને પણ અંગ પ્રત્યારોપણ કહેવામાં આવે છે. ) શ્રેણીમાં આવે છે). અંગ દાતા જીવિત અથવા મૃત હોઈ શકે છે.

જે અંગો ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરી શકાય છે તેમાં હૃદય, કિડની, લીવર, ફેફસાં, સ્વાદુપિંડ, શિશ્ન, આંખો અને આંતરડાનો સમાવેશ થાય છે. ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરી શકાય તેવા પેશીઓમાં હાડકાં, રજ્જૂ, કોર્નિયા, હૃદયના વાલ્વ, ચેતા, હાથ અને ચામડીનો સમાવેશ થાય છે.

ટ્રાન્સપ્લાન્ટ દવા એ આધુનિક દવાના સૌથી પડકારરૂપ અને જટિલ ક્ષેત્રોમાંનું એક છે. તબીબી વ્યવસ્થાપનના ક્ષેત્રમાં કેટલીક સૌથી મોટી સમસ્યાઓ શરીર દ્વારા ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરેલા અંગને નકારવાની છે - જ્યાં શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરેલા અંગ સામે પ્રતિક્રિયા આપે છે અને તેને નકારી કાઢે છે, જેના કારણે ટ્રાન્સપ્લાન્ટ નિષ્ફળ જાય છે અને હવે ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરેલા અંગને ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરવું પડે છે. ટ્રાન્સપ્લાન્ટ દવા માટે શરીરમાં કાર્યક્ષમતા જાળવી રાખવી એ એક મોટો પડકાર છે. આ ખૂબ જ સમયની સંવેદનશીલ પ્રક્રિયા છે.

મોટાભાગના દેશોમાં ટ્રાન્સપ્લાન્ટ માટે યોગ્ય અંગોની અછત છે. મોટાભાગના દેશોમાં ફાળવણીનું સંચાલન કરવા અને અસ્વીકારના જોખમને ઘટાડવા માટે ઔપચારિક સિસ્ટમ હોય છે. કેટલાક દેશો દાતાના અંગોના પુરવઠાની ખાતરી કરવા માટે યુરોટ્રાન્સપ્લાન્ટ જેવી આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓ સાથે જોડાયેલા છે.

ટ્રાન્સપ્લાન્ટેશન કેટલાક બાયોએથિકલ મુદ્દાઓ પણ ઉભા કરે છે જેમ કે મૃત્યુની વ્યાખ્યા, અંગ માટે ક્યારે અને કેવી રીતે સંમતિ આપવી જોઈએ અને પ્રત્યારોપણમાં ઉપયોગમાં લેવાતા અંગ માટે ચૂકવણી.

## આ પણ જુઓ 
* અંગ
દાંતની સારવાર

thumb|રૂટ કેનલ સારવાર
એન્ડોડોન્ટિક્સ (અંગ્રેજી: Endodontics; ગ્રીક એન્ડો "અંદર" અને ઓડોન્સ "દાંત"માંથી), એ ડેન્ટલ પલ્પના અભ્યાસ અને સારવાર સાથે સંબંધિત દંત વિશેષતા છે. દંત ચિકિત્સકો દંત ચિકિત્સામાં સંખ્યાબંધ પ્રક્રિયાઓ કરે છે, જેમાં એન્ડોડોન્ટિક્સ (સામાન્ય રીતે "રુટ કેનાલ ટ્રીટમેન્ટ" તરીકે ઓળખાય છે), એન્ડોડોન્ટિક પુનઃસ્થાપન, શસ્ત્રક્રિયા, તિરાડ દાંતની સારવાર અને ડેન્ટલ ટ્રૉમાની સારવારનો સમાવેશ થાય છે. રુટ કેનાલ ટ્રીટમેન્ટ એ સૌથી સામાન્ય એન્ડોડોન્ટિક પ્રક્રિયાઓમાંની એક છે. જો ડેન્ટલ પલ્પ (જેમાં ચેતા, ધમનીઓ, નસો, લસિકા પેશી અને તંતુમય પેશીઓ હોય છે) રોગગ્રસ્ત અથવા ઇજાગ્રસ્ત થઈ જાય, તો દાંતને બચાવવા માટે એન્ડોડોન્ટિક સારવાર જરૂરી છે. અમેરિકન ડેન્ટલ એસોસિએશન, કેનેડાની રોયલ કોલેજ ઓફ ડેન્ટિસ્ટ વગેરે સહિત ઘણા દેશોના રાષ્ટ્રીય ડેન્ટલ એસોસિએશનો દ્વારા ડેન્ટલ ફિલોલોજીને વિશેષતા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

## આ પણ જુઓ 
* દાંત

* પેઢા
હર્બલ ઉપચાર

thumb|230x230px|Herbal medicine -
હર્બલિઝમ એ દવાની પરંપરાગત પદ્ધતિ અથવા 'લોક દવા' છે જેમાં છોડ અને તેની તૈયારીઓનો ઉપયોગ દવા માટે થાય છે.

## ઇતિહાસ 
પુરાતત્વીય પુરાવા સૂચવે છે કે ઔષધીય વનસ્પતિઓનો ઉપયોગ લગભગ 60,000 વર્ષ પહેલાં ઓછામાં ઓછા પેલેઓલિથિક સમયનો છે. હર્બલ ઉપચારના લેખિત પુરાવા 5,000 વર્ષ કરતાં વધુ જૂના છે, સુમેરિયનો, જેમણે છોડની સૂચિ બનાવી હતી. અસંખ્ય પ્રાચીન સંસ્કૃતિઓએ છોડ અને તેના તબીબી ઉપયોગો પર લખ્યું છે. પ્રાચીન ઇજિપ્તમાં, જડીબુટ્ટીઓનો ઉલ્લેખ ઇજિપ્તની તબીબી પેપિરીમાં કરવામાં આવ્યો હતો, અથવા દુર્લભ પ્રસંગોએ તબીબી બરણીઓમાં જોવા મળે છે જેમાં મકબરાના ચિત્રોમાં દર્શાવવામાં આવેલી જડીબુટ્ટીઓના ટ્રેસ પ્રમાણ હોય છે.

## આ પણ જુઓ 
## બાહ્ય લિંક્સ
પીપળીયા ગોગા મહારાજ

**પીપળીયા ગોગા મહારાજ** મંદિર સાબરકાંઠા જિલ્લાના તલોદ નજીક આવેલું ગોગા મહારાજનું એટલે કે નાગ દેવતાનું મંદિર છે.

## કેવી રીતે પહોંચવું 
આ મંદિર તલોદથી રણાસણ જતા રપ કિમીના અંતરે રણાસણ ગામની સીમમાં આવેલું છે.

## અગત્યનો દિવસ 
* નાગ પંચમી
* મહાશિવરાત્રી

## ચિત્રો 

ચિત્ર:Pipaliya_Goga_Maharaj_Temple.jpg|પીપળીયા ગોગા મહારાજ, ૨૦૨૩
ચિત્ર:Pipaliya Goga Maharaj.jpg|પીપળીયા ગોગા મહારાજ, ૨૦૨૧

## સંદર્ભ
શ્રેણી:દેવી દેવતા
શ્રેણી:તલોદ તાલુકો
ઈન્દુમતી ચીમનલાલ શેઠ

**ઈન્દુમતી ચીમનલાલ શેઠ** (૨૮ નવેમ્બર ૧૯૦૬ – ૧૧ માર્ચ ૧૯૮૫) એ ગુજરાત, ભારતના એક સ્વાતંત્ર્ય ચળવળકાર, રાજકારણી, સામાજિક કાર્યકર અને કેળવણીકાર હતા. તેમનો જન્મ અમદાવાદમાં થયો હતો અને મહાત્મા ગાંધીથી પ્રભાવિત થઈને તેમણે સ્વતંત્રતા ચળવળમાં ભાગ લીધો હતો. તેમણે બોમ્બે રાજ્યના નાયબ શિક્ષણ પ્રધાન અને ગુજરાતના શિક્ષણ પ્રધાન તરીકે સેવા આપી હતી. ૧૯૭૦માં તેમના સામાજિક કાર્ય માટે તેમને ભારત સરકાર દ્વારા પદ્મશ્રીથી નવાજવામાં આવ્યા હતા.

## જીવન પરિચય 
ઈન્દુમતીનો જન્મ અમદાવાદમાં ૨૮ નવેમ્બર ૧૯૦૬ના રોજ માણેકબા અને ચીમનલાલ નગીનદાસ શેઠને ત્યાં થયો હતો. ૧૯૦૮માં તેમના પિતાનું અવસાન થયું હતું. અંબાલાલ સારાભાઈ તેમના પિતાના પિતરાઈ ભાઈ હતા. તેમણે પ્રાથમિક શિક્ષણ અમદાવાદની સરકારી શાળામાંથી પૂર્ણ કર્યું હતું. તેઓ ૧૯૨૧માં બોમ્બે પ્રેસિડેન્સીમાં મેટ્રિક પરીક્ષામાં પ્રથમ સ્થાને રહ્યા હતા અને ચેટફિલ્ડ પુરસ્કાર મેળવ્યો હતો. તેઓ ૧૯૨૬માં ગુજરાત વિદ્યાપીઠમાંથી સમાજશાસ્ત્ર વિષયમાં સ્નાતક થયા હતા. અહીં તેઓ મહાત્મા ગાંધીથી પ્રભાવિત થયા હતા.

તેમણે થોડા સમય માટે ગુજરાત વિદ્યાપીઠમાં માનદ વ્યાખ્યાતા તરીકે કામ કર્યું હતું. બાદમાં તેઓ તેમની માતા દ્વારા સ્થાપિત સંસ્થા દ્વારા નિર્મિત શેઠ ચીમનલાલ નગીનદાસ વિદ્યાલયમાં જોડાયા હતા. તેમણે ૧૯૨૦ના દાયકામાં અસહકારની ચળવળમાં અને ૧૯૪૨માં ભારત છોડો ચળવળમાં ભાગ લીધો હતો, જેના માટે તેમને બ્રિટિશ સત્તાવાળાઓએ કેદ કર્યા હતા. તેમણે ૧૯૪૧-૪૨માં અમદાવાદમાં થયેલાં રમખાણો દરમિયાન શાંતિ માટે અપીલ કરી હતી અને કામ કર્યું હતું. તેમણે અડાલજમાં માણેકબા વિનયવિહારની પણ સ્થાપના કરી હતી.

તેઓ ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના અમદાવાદ એકમ સાથે સંકળાયેલા હતા. ૧૯૩૭માં તેઓ અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ સ્કૂલ બોર્ડના સભ્ય તરીકે ચૂંટાયા હતા. ૧૯૪૬માં તેઓ મુંબઈ વિધાનસભામાં બિનહરીફ ચૂંટાયા હતા. સ્વતંત્રતા પછી, તેમણે ૧૯૫૨થી ૧૯૬૦ સુધી બોમ્બે રાજ્યના નાયબ શિક્ષણ પ્રધાન તરીકે સેવા આપી હતી. તેમનું અવસાન ૧૧ માર્ચ ૧૯૮૫ના રોજ અમદાવાદ ખાતે થયું હતું.

ગુજરાતી લેખક સ્નેહરશ્મિએ તેમનું જીવનચરિત્ર *સંસ્કારમૂર્તિ ઇન્દુબેન* (૧૯૮૭) લખ્યું હતું.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:૧૯૦૬માં જન્મ
શ્રેણી:૧૯૮૫માં મૃત્યુ
શ્રેણી:સ્વાતંત્ર્ય સેનાની
શ્રેણી:રાજકારણી
શ્રેણી:પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતાઓ
અક્કાદેવી

**અક્કાદેવી** (કન્નડ: ಆಕ್ಕದೀವಿ, ૧૦ ઓક્ટોબર ૧૦૬૪) કર્ણાટકના ચાલુક્ય વંશની રાજકુમારી હતી અને કિશુકુડુ તરીકે ઓળખાતા વિસ્તારની શાસક હતી, જે હાલના બીદર, બગલકોટ અને બીજાપુર જિલ્લાઓમાં ફેલાયેલું છે. તે પશ્ચિમી ચાલુક્ય રાજા જયસિંહ દ્વિતીયની બહેન અને સોમેશ્વર પહેલાની કાકી હતી.

અક્કાદેવી એક કુશળ વહીવટકર્તા અને સક્ષમ સેનાપતિ તરીકે જાણીતા હતા. તેણીને 'ગુણાદબેડંગી' પણ કહેવામાં આવતા હતા, જેનો અર્થ "સદ્‌ગુણોનું સૌંદર્ય" એવો થાય છે.

ચાલુક્યોનું શાસન દક્ષિણ ભારતના ઇતિહાસમાં એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપ અને કર્ણાટકના ઇતિહાસમાં સુવર્ણયુગની નિશાની છે. ચાલુક્યોએ ૬૦૦ વર્ષથી વધુ સમય સુધી ભારતમાં દખ્ખણના ઉચ્ચપ્રદેશ પર શાસન કર્યું હતું. અક્કાદેવી પશ્ચિમી ચાલુક્ય સામ્રાજ્યનો એક ભાગ હતા, જે |ચોલ રાજાઓ સાથે અને તેમના દૂરના પિતરાઈઓ, વેંગીના પૂર્વીય ચાલુક્યો સાથે સતત સંઘર્ષમાં રહ્યાં હતા.

અક્કાદેવીના શાસન દરમિયાન તેમણે તેમના પ્રાંતનો વિસ્તાર કર્યો, અનુદાન દ્વારા શિક્ષણને પ્રોત્સાહન આપ્યું અને જૈન અને હિંદુ મંદિરોને ઉદારતાપૂર્વક દાન આપ્યું હતું.

અક્કાદેવીને "મહાન પ્રતિષ્ઠા અને પરિણામની વ્યક્તિ" કહેવામાં કહેવામાં આવતા હતા. ઈ.સ. ૧૦૨૨ના એક શિલાલેખમાં તેણીનો યુદ્ધમાં ભૈરવીની જેમ હિંમતવાન તરીકે ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. તેમણે સ્થાનિક બળવાને ખાળવા માટે ગોકેજ અથવા ગોકાકના કિલ્લાનો ઘેરાવો કર્યો હતો, અને બ્રાહ્મણોને અનુદાન આપીને શિક્ષણને પ્રોત્સાહન આપ્યું હોવાનું કહેવાય છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ઇતિહાસ
જેસલ તોરલ

***જેસલ તોરલ*** એ ૧૯૭૧ ની ભારતીય ગુજરાતી ભક્તિ ફિલ્મ છે જે રવીન્દ્ર દવે દ્વારા લિખિત અને દિગ્દર્શિત છે. તે ગુજરાતી સિનેમાની સૌથી મોટી હિટ ફિલ્મોમાંની એક સાબિત થઈ અને થિયેટરોમાં ૨૫ અઠવાડિયા સુધી ચાલી.

## કથાવસ્તુ
ડાકુ જેસલ જાડેજાનો કચ્છમાં કેર હોય છે. લગ્નની જાન પણ લૂંટી લેતો હોય છે. તે એક શરત મુજબ હાલાર આવે છે અને કાઠી સંત તોરલને ભક્તિમાં લીન જુએ છે. ઘોડી લેવા જતા ઓળખાઈ જાય છે અને સાથે તોરલને લઈને કચ્છ આવતા દરિયામાં ભયાનક તોફાનમા નાવ ફસાય છે. તોરલના કહેવાથી તે પાપનો પશ્ચાતાપ કરે છે. તોફાન શાંત થાય છે અને તેઓ કચ્છ પહોંચી જાય છે. ત્યાં જેસલ અને તોરલ બાકીનું જીવન સંત સ્વરૂપે જીવે છે. 

## કલાકારો 
* તોરલ તરીકે અનુપમા
* જેસલ તરીકે ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી
* અરવિંદ ત્રિવેદી
* રમેશ મહેતા
* જયંત ભટ્ટ
* મુલરાજ રાજડા
* મુકુંદ પંડ્યા
* લક્ષ્મી પટેલ
* સરલા દંડ
* ઈન્દુબેન રાજડા
* લીલી પટેલ
* વંદના
* સૂર્યકાંત મંધરે
* ઉમાકાંત
* વેલજીભાઈ ગજ્જર
* જયશ્રી ટી. (મહેમાન કલાકાર)

## નિર્માણ 
રવીન્દ્ર દવેએ તેમની હિન્દી બ્લોકબસ્ટર ફિલ્મ *નગીના* (૧૯૫૧)ની લીના ચંદાવરકર અને સંજય ખાન સાથે રિમેક કરવાની યોજના બનાવી હતી, પરંતુ યોજના વિલંબમાં પડી હતી.  પરિણામે, તેઓ નિર્માણમાં લાગેલા સભ્યોની રોજગારી ચાલુ રાખવા માટે ગુજરાતી સિનેમા તરફ વળ્યા.

આ ફિલ્મ સ્થાનિક લોકકથા પર આધારિત છે. આ કથામાં ડાકુ જેસલ જાડેજાનું કાઠી સંત તોરલ દ્વારા હૃદય પરિવર્તન કરવામાં આવ્યું હતું. તેમના સ્મારક મંદિરો ગુજરાતના કચ્છ જિલ્લાના અંજારમાં આવેલા છે.  ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી અને રમેશ મહેતાની આ પ્રથમ ફિલ્મ હતી.

## સંગીત 
 
બધા ગીતો અવિનાશ વ્યાસ દ્વારા લખાયેલા છે; તમામ સંગીત અવિનાશ વ્યાસ દ્વારા રચાયેલ છે.

## રજૂઆત અને વિવેચન 
આ ફિલ્મ ૧૯૭૧માં રજૂ થઈ હતી. ગુજરાતી ફિલ્મોના નિર્માણને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ગુજરાત સરકાર દ્વારા આ ફિલ્મને ટેક્સમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી હતી.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* 

શ્રેણી:ગુજરાતી ચલચિત્ર
બાંદીપુર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન

**બાંદીપુર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન** દક્ષિણ ભારતમાં કર્ણાટક રાજ્યમાં આવેલું છે. પ્રોજેક્ટ ટાઇગર હેઠળ 1974 માં તેની સ્થાપના વાઘ અનામત તરીકે કરવામાં આવી હતી. एक समय यह मैसूर राज्य के महाराजा की निजी आरक्षित शिकारगाह थी। બાંદીપુર તેના વન્યજીવન માટે પ્રખ્યાત છે અને તેમાં વિવિધ પ્રકારના બાયોમ છે, પરંતુ શુષ્ક પાનખર જંગલો પ્રબળ છે.

આ ઉદ્યાન 874 ચોરસ કિલોમીટર (337 ચોરસ માઇલ) ના વિસ્તારને આવરી લે છે અને તે ભારતના ભયંકર વન્યજીવનની ઘણી પ્રજાતિઓનું ઘર છે. आसपास के नागरहोल राष्ट्रीय उद्यान (६४३ वर्ग किलोमीटर (२४८ वर्ग मील)), मुदुमलाइ राष्ट्रीय उद्यान (320 वर्ग किलोमीटर (120 वर्ग मील)) और वायनाड वन्यजीव अभयारण्य (344 वर्ग किलोमीटर (133 वर्ग मील)) के साथ कुल मिलाकर 2183 वर्ग किलोमीटर (843 वर्ग मील) का यह नीलगिरी बायोस्फीयर रिज़र्व का हिस्सा है जिससे यह दक्षिण भारत का सबसे बड़ा संरक्षित क्षेत्र बन जाता है।

બાંદીપુર ચામરાજનગર જિલ્લાના ગુંડલુપેટ તાલુકામાં આવેલું છે. તે મૈસૂર શહેરથી 80 કિલોમીટર (50 માઇલ) દૂર ઉટીના માર્ગ પર સ્થિત છે, જે એક મુખ્ય પ્રવાસન સ્થળ છે. इसकी वजह से बहुत से पर्यटन यातायात बांदीपुर से होकर गुज़रते हैं और वर्ष इन वाहनों से हुई टक्कर के कारण कई वन्य प्राणियों की मृत्यु हो जाती है। इन हादसों को कम करने की दृश्टि से सरकार ने गोधुलि वेला से भोर तक बांदीपुर से गुज़रने वाले यातायात पर प्रतिबन्ध लगा दिया है।

## સંદર્ભ
ટોયોટા

**ટોયોટા મોટર કોર્પોરેશન** (NYSE:TM), (જાપાનીઝ: トヨタディードス株式会社, Toyota Jidōsha Kabushiki-gaisha), અથવા ફક્ત ટોયોટા તરીકે ઓળખાય છે, તે જાપાનીઝ બહુરાષ્ટ્રીય કોર્પોરેશન છે. તે ફોક્સવેગન પછી કાર, ટ્રક, બસો અને રોબોટનું વિશ્વનું બીજું સૌથી મોટું ઉત્પાદક છે. કંપનીનું હેડક્વાર્ટર ટોયોટા સિટી, આઈચી, જાપાનમાં સ્થિત છે. 

જાપાનીઝ ઓટોમોબાઈલ કંપની "ટોયોટા" ની સ્થાપના 1933 માં ટોયોડા ઓટોમેટિક લૂમ વર્ક્સના ફેક્ટરી એકમ તરીકે કરવામાં આવી હતી, જે વણાટ મશીનોના ઉત્પાદનમાં રોકાયેલ હતી. 1929 માં, કિચિરો ટોયોડાએ એકવાર મશીન ઉદ્યોગ વિશે શીખવા માટે યુરોપ અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની યાત્રા કરી હતી. 1930 માં, કંપનીના માલિક, સાકિચી ટોયોડાના પુત્ર, કિચિરો ટોયોડાએ અમેરિકન શૈલીમાં ગેસોલિનથી ચાલતી કારનું ઉત્પાદન કરવાનું શરૂ કર્યું. તેમની કેટલીક અટકો કંપનીના ટ્રેડમાર્ક બની ગયા હતા.

1967માં ટોયોટાએ નાની કાર ઉત્પાદક કંપની ડાઈહાત્સુ (33% શેર)ને ખરીદી લીધી જે તેમની પોતાની બ્રાન્ડ તરીકે ચાલુ રહી. 1980ના દાયકામાં, ટોયોટા અને ડાઈહાત્સુ ટોયોટા પ્રોડક્શન સિસ્ટમ દ્વારા વિશ્વસનીયતા અને સારા નફા માટે જાણીતા હતા. 1982માં, ટોયોટા મોટર કંપની અને ટોયોટા મોટર સેલ્સનું ટોયોટા મોટર કોર્પોરેશન નામની એક કંપનીમાં વિલીનીકરણ કરવામાં આવ્યું હતું.

1989માં, ટોયોટાએ લેક્સસની રજૂઆત કરી હતી, જે માટે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં લક્ઝરી વાહનોનું માર્કેટિંગ અને સેવા આપવા માટે એક નવો વિભાગ બનાવવામાં આવ્યો હતો.

1999 માં, કંપનીએ ન્યૂયોર્ક અને લંડન સ્ટોક એક્સચેન્જમાં સૂચિબદ્ધ થવાનું નક્કી કર્યું. 2002 માં, ટોયોટાએ ફોર્મ્યુલા વન વર્ક્સ ટીમમાં સફળતાપૂર્વક પ્રવેશ કર્યો અને તેણે ફ્રેન્ચ કાર કંપનીઓ સિટ્રોએન અને પ્યુજો સાથે સંયુક્ત સાહસની રચના કરી. ઉત્તર અમેરિકા માટે યુવા-લક્ષી માર્ક, સિઓન, 2003માં રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું. 2005માં ટોયોટાએ સૌપ્રથમ સુબારુમાં હિસ્સો લીધો અને આ પગલું તેના દાવને ફેલાવવાની યોજનાનો એક ભાગ છે. 

ડિસેમ્બર 2020 સુધીમાં, ટોયોટા વિશ્વની સૌથી મોટી ઓટોમોબાઈલ ઉત્પાદકોમાંની એક બની, જાપાનમાં પણ સૌથી મોટી અને આવકની દ્રષ્ટિએ વિશ્વમાં નવમી સૌથી મોટી. ટોયોટા એક વર્ષમાં 10 મિલિયનથી વધુ વાહનોનું ઉત્પાદન કરનાર વિશ્વની પ્રથમ ઓટોમેકર હતી, જે 2012માં એક વિક્રમ સ્થાપવામાં આવી હતી, જ્યારે તેણે તેના 200 મિલિયન વાહનના ઉત્પાદનની પણ જાણ કરી હતી.

2022 સુધીમાં, ટોયોટા મોટર કોર્પોરેશન ચાર બ્રાન્ડ્સ હેઠળ વાહનોનું ઉત્પાદન કરે છે: ડાયહત્સુ, હિનો, લેક્સસ અને ટોયોટા નામ. કંપની સુબારુ કોર્પોરેશનમાં 20% હિસ્સો, મઝદામાં 5.1% હિસ્સો, સુઝુકીમાં 4.9% હિસ્સો, ઇસુઝુમાં 4.6% હિસ્સો, યામાહા મોટર કોર્પોરેશનમાં 3.8% હિસ્સો અને Panaમાં 2.8% હિસ્સો ધરાવે છે. તેમજ ચીન (FAW Toyota અને GAC Toyota), ચેક રિપબ્લિક (TPCA), ભારત (ટોયોટા કિર્લોસ્કર) અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ (MTMUS)માં વાહન ઉત્પાદન સંયુક્ત સાહસોમાં હિસ્સો ધરાવે છે.

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય લિંક્સ 
* 

શ્રેણી:ટોયોટા
શ્રેણી:કાર ઉત્પાદકો
શ્રેણી:જાપાનીઝ કંપનીઓ
શ્રેણી:ટ્રક ઉત્પાદકો
શ્રેણી:મોટર વાહન કંપનીઓ
શ્રેણી:૧૯૩૭માં સ્થપાયેલ કંપનીઓ
હીરાબાઈ લોબી

thumb|હીરાબાઈ લોબી
**હીરાબાઈ લોબી** સમાજ સેવિકા છે જેઓ ગુજરાતના જાંબુર ગામના વતની છે. તેમને ૨૦૨૩માં પદ્મશ્રી પુરસ્કારથી સન્માનિત કરાયા હતા.

## જન્મ અને કૌટુંબિક જીવન 
હીરાબાઈનો જન્મ ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના તાલાળા તાલુકામાં આવેલાં જાંબુર ગામમાં સીદી સમાજમાં થયો હતો. હીરાબાઈએ નાનપણથી જ માતાપિતા ગુમાવી દીધા હતા. તેમનો ઉછેર તેમના દાદીમાએ કર્યો હતો. વધુ શિક્ષા તો પ્રાપ્ત નથી કરી શક્યા. ૧૫ વર્ષની નાની વયે લગ્ન કરાવી દીધા હતા.

## મહત્વના કામો 
હીરાબાઈ હંમેશા બાળકો અને મહિલા સશક્તિકરણ માટે લડતા રહ્યા છે. સમાજ અને સમાજના વિચારોથી લડતા રહ્યા છે. પુરુષોનો વિરોધ સહન કરીને મહિલાઓને આગળ લાવ્યા. હીરાબાઈએ સીદી સમાજમાં શિક્ષણનું પ્રમાણ વધે તેના માટે છોકરા-છોકરીઓને ભણાવીને જાગૃતિ લાવી. સીદી સમાજની મહિલાઓ રોજગાર મેળવે તેના માટે તેમણે પ્રયત્નો કર્યા.

અહીં મહિલાઓ પગભર થઇ શકે એ માટે પોતાની આવડત પ્રમાણે કામ કરતા શીખવાડેલ અને અત્યારે મહિલાઓ સીવણકામ, ભણાવવું જેવા અનેક કામો કરે છે. આ માટે હીરાબાઈ એ વર્ષ ૨૦૦૪ મા "મહિલા વિકાસ ફાઉન્ડેશન"ની સ્થાપના કરી, જેથી સિદ્દી સમાજની મહિલાઓ આત્મનિર્ભર (બીજા પર આધારિત ના રહે) બને. આ સંસ્થા દ્વારા તેઓ મહિલાઓને પ્રગતિશીલ બનાવવાના રસ્તે લઇ જાય છે.

હીરાબાઈ આજના સમયનું ઉદાહરણ બન્યા છે મહિલા સશક્તીકરણનું. હીરબાઈએ પોતાના જ ખેતરમાં ઓર્ગેનિક ખાતરની મીની ફેક્ટરી શરુ કરી અને તેમાં ગામની મહિલાઓને રોજીરોટી મળી રહે પોતાના પગભર થાય એ હેતુંથી કરેલ, સાથે સાથે થોડી રકમ બચત કરતા શીખવી અને ગામમાં જ એક શરાફી મંડળી શરુ કરી, પછી ધીમે ધીમે આસપાસના ગામડાઓમાં પણ મહિલાઓ માટે મંડળી શરુ કરી. આ માટે રિલાયન્સ ફાઉન્ડેશન એ સન્માનિત કરેલ. વર્ષ ૨૦૦૬માં બજાજએ જાનકીદેવી પુરસ્કારથી પણ સન્માનિત કરાયા હતા.

૨૬મી જાન્યુઆરી ૨૦૨૩માં ભારત સરકારે પદ્મશ્રી પુરસ્કારથી સન્માનિત કરાયા હતા.
* પદ્મશ્રી - ૨૦૨૩

## સંદર્ભ
નવરંગપુરા

**નવરંગપુરા** અમદાવાદ શહેરમાં આવેલો એક વિસ્તાર છે.

## શૈક્ષણિક અને સંશોધન સંસ્થાઓ 
નવરંગપુરામાં નીચેની જાણીતી શૈક્ષણિક અને સંશોધન સંસ્થાઓ આવેલી છે:

* અમદાવાદ ટેક્સટાઇલ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ રિસર્ચ એસોસિએશન (અટીરા)
* સેપ્ટ યુનિવર્સિટી
* ગુજરાત યુનિવર્સિટી
* લાલભાઈ દલપતભાઈ ઈજનેરી મહાવિદ્યાલય
* માઉન્ટ કાર્મેલ હાઈસ્કૂલ
* ભૌતિક અનુસંધાન પ્રયોગશાળા (પીઆરએલ)
* વિક્રમ સારાભાઈ કોમ્યુનિટી સાયન્સ સેન્ટર

## રમતગમત 
સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ સ્ટેડિયમ, નવરંગપુરામાં આવેલું સ્ટેડિયમ છે.

શ્રેણી:અમદાવાદ શહેરના વિસ્તારો
કૃતિ શેટ્ટી

**કૃતિ શેટ્ટી** (જન્મ ૨૧ સપ્ટેમ્બર ૨૦૦૩) એક ભારતીય અભિનેત્રી છે જે મુખ્યત્વે તેલુગુ ફિલ્મોમાં દેખાય છે. તેણીએ વ્યવસાયિક રીતે સફળ ફિલ્મ ઉપેના (૨૦૨૧) થી તેની શરૂઆત કરી હતી. તેણીએ એક ફિલ્મફેર એ જીત્યો છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:અભિનેત્રી
બેલ્ગોરોડ ધ્વજ

thumb|બેલ્ગોરોડ ધ્વજ
બેલ્ગોરોડનો ધ્વજ એ બેલ્ગોરોડ શહેર, બેલ્ગોરોડ પ્રદેશ, રશિયન ફેડરેશનના સત્તાવાર પ્રતીકોમાંથી એક છે (શસ્ત્રોના કોટ સાથે). ધ્વજ એ શહેરના રહેવાસીઓની એકતા અને ક્રિયાપ્રતિક્રિયાનું પ્રતીક છે.

વર્તમાન ધ્વજ 22 જુલાઈ, 1999 ના રોજ બેલ્ગોરોડ સિટી કાઉન્સિલ ઑફ ડેપ્યુટીઝ નંબર 321 ના ​​નિર્ણય દ્વારા મંજૂર કરવામાં આવ્યો હતો અને 2002 માં નોંધણી નંબર 978 સાથે રશિયન ફેડરેશનના સ્ટેટ હેરાલ્ડિક રજિસ્ટરમાં દાખલ થયો હતો.

## વર્ણન 
બેલ્ગોરોડ શહેરનો ધ્વજ (તળિયે સફેદ પટ્ટા સાથેનો વાદળી કેનવાસ) પીળા સિંહને તેના પાછળના પગ પર ઊભેલા સફેદ ગરુડ સાથે તેની ઉપર ઉડતો દર્શાવે છે. શહેરના પ્રતીકો 300 વર્ષથી વધુ જૂના છે અને પીટર I ના શાસન દરમિયાન દેખાયા હતા. રશિયન ઝારે પોલ્ટાવા (1709) ના યુદ્ધમાં સ્વીડિશ લોકો પર વિજયના સન્માનમાં બેલ્ગોરોડના લોકોને શસ્ત્રોનો કોટ રજૂ કર્યો હતો. 1712 માં, બેલ્ગોરોડ રેજિમેન્ટના બેનર પર શસ્ત્રોનો કોટ દર્શાવવામાં આવ્યો હતો, જેણે દુશ્મનને હરાવી હતી, અને 1727 માં તે નવા રચાયેલા પ્રાંતનું પ્રતીક બની ગયું હતું.

## લિંક્સ
મોતીભાઈ ચૌધરી

**મોતીભાઈ ચૌધરી** (૩ જુલાઈ ૧૯૨૩ - ૨૦૦૫) ગુજરાતના એક અગ્રણી લોકસેવક હતા.

તેમનો જન્મ મહેસાણા જિલ્લાના માણેકપુર ગામમાં થયો હતો. એમણે ૧૬ વર્ષની ઉંમરે મહેસાણા જિલ્લામાં પ્રાથમિક શિક્ષક (બાલશિક્ષક) તરીકે કામગીરી શરૂ કરી. વિદ્યાર્થી તરીકે એમની કારકિર્દી તેજસ્વી હતી. શિક્ષક તરીકે ગાંધીવિચારને અમલમાં મૂકવા પ્રયત્ન કર્યો. નોકરી છોડી સેવાદળના સૈનિક થયા અને સર્વોદય કાર્યકર તરીકે વિકસતા ગયા.

જ્યારે સહકારી પ્રવૃત્તિ પૂરતી ડોકાઈ નહોતી ત્યારે વતન માણેકપુરમાં એમણે સહકારી સિંચાઈ મંડળી સ્થાપી હતી. વીસનગરમાં આવેલા સેવાદળ છાત્રાલયના સંચાલનમાં સાંકળચંદ પટેલની સાથે એમણે સક્રિય રસ દાખવ્યો. ઉત્તર ગુજરાતમાંથી એમણે અનેક સેવાદળ સૈનિકો તૈયાર કર્યા જેમણે ગુજરાતના જાહેર જીવનને મૂલ્યનિષ્ઠ રાખવામાં ફાળો આપ્યો છે.

૧૯૭૫માં મોતીભાઈ માણસા મતવિસ્તારમાંથી ગુજરાતની ધારાસભામાં હતા ત્યારે એમણે જાહેર બાંધકામ ખાતાના મંત્રી તરીકે નમૂનારૂપ કામગીરી બજાવી હતી. પછી ૧૯૭૭માં બનાસકાંઠામાંથી અને ૧૯૮૦માં મહેસાણામાંથી લોકસભામાં ચૂંટાયા. એક જાગ્રત અભ્યાસી સાંસદ તરીકે એમણે ધ્યાન ખેંચ્યું. બાળપણમાં ખાદીની જેમ પુસ્તકોની ફેરી કરનાર મોતીભાઈ ગુજરાતી-હિન્દીના નિષ્ણાત તો હતા જ. આ ગાળામાં એમણે અંગ્રેજીનો સ્વાધ્યાય પણ વધાર્યો, જે મહેસાણાની દૂધસાગર ડેરીના વિકાસમાં ખપ લાગ્યો. એમની આ કામગીરીની કદર રૂપે એમને ડૉ. કુરિયન ઍવૉર્ડ એનાયત થયો છે, તો એમના નિર્મળ જાહેર જીવનની કદર રૂપે એમને શ્રી વજુભાઈ શાહ પુણ્યસ્મૃતિ પારિતોષિક અર્પણ થયું છે.

મોતીભાઈનું સૌથી મોટું કામ છે ગ્રામભારતી અમરાપુર સંસ્થાની સ્થાપના અને સંવર્ધન. અહીં એમની પ્રિય પ્રવૃત્તિઓ ખાદી, ગોસેવા, વ્યસનમુક્તિ, ખેતી અને વૃક્ષઉછેરનું દર્શન થાય છે. એ છેલ્લા 4 દાયકાથી ગ્રામભારતીમાં વસે છે અને પોતાની સાદગી, નિખાલસતા અને સક્રિયતાથી સહુ કાર્યકરોને પ્રેરે છે. એમને કારણે અહીં સાહિત્ય પરિષદના જ્ઞાનસત્રથી માંડીને ગુજરાત કક્ષાની અનેક શિબિરોનું આયોજન શક્ય બન્યું છે. અહીંનાં છાત્રાલયોમાં ગુજરાતમાં શ્રમજીવી બાળકોને ઓછામાં ઓછી ફીથી ભોજન અને શિક્ષણ મળે છે. જ્ઞાતિમાં બાળલગ્નો બંધ થાય એ માટે એમણે પોતે જોખમ ખેડીને પહેલ કરી. પત્ની મોંઘીબહેન અને સંતાનોનો એમને સતત સાથ મળ્યો.

૧૯૯૪ના વર્ષના દર્શક ફાઉન્ડેશનના ગ્રામસેવા માટેના ઍવૉર્ડ માટે મોતીભાઈની પસંદગી થઈ. ગ્રામજીવનના સર્વાંગી ઉત્કર્ષ માટે જીવનની સઘળી મૂડી રોકનાર મોતીભાઈ આંગળીને વેઢે ગણી શકાય એવા ઉત્તમ લોકસેવકોમાંના એક છે. બાળપણમાં સ્વામિનારાયણ સત્સંગનો લાભ મળ્યો હતો. પછી એ વિનોબાપ્રણીત પ્રાર્થનામય આધ્યાત્મિકતાના ઉપાસક બન્યા. એ શ્રમની જેમ પ્રાર્થના અને ધ્યાન પણ નિયમિત કરતા હતા.

## બાહ્ય કડીઓ 
* ગુજરાતી વિશ્વકોશમાં પરિચય

શ્રેણી:૧૯૨૩માં જન્મ
શ્રેણી:૨૦૦૫માં મૃત્યુ
શ્રેણી:ગુજરાત રાજ્યના સાંસદ
ગંગાપુરા

**ગંગાપુરા** ચાણસ્મા તાલુકાના ધીણોજ ગામનું પેટા ગામ છે. અહીં મોટાભાગના લોકો ખેતી અને પશુપાલન ઉપર નિર્ભર છે. ગામમાં કુલ ૧૧૦ જેટલા ઘર આવેલા છે તથા એક આંગણવાડીનું મકાન, ૨ દૂધ ડેરીઓ, પાણીની ટાંકી, ચબૂતરો તથા સ્મશાન આવેલું છે. આ ગામમાં ચામુંડા માતાજીનું મંદિર આવેલું છે અને અહીં ચૈત્ર વદ આઠમના દિવસે વરઘોડો તથા રાસ-ગરબાનું આયોજન થાય છે.

શ્રેણી:ચાણસ્મા તાલુકો
અક્ષરપુરુષોત્તમ દર્શન

**અક્ષરપુરુષોત્તમ દર્શન** સ્વામીનારાયણ સંપ્રદાયના સ્થાપક સ્વામિનારાયણ ભગવાને રચેલું તત્વદર્શન છે. આ દર્શનનું સંપાદન ભગવાન સ્વામિનારાયણના શિષ્ય અને બીએપીએસના પૂર્વ વડા પ્રમુખ સ્વામી મહારાજની આજ્ઞાથી ભદ્રેશદાસ સ્વામીએ કર્યું છે.

આ દર્શન જીવ, ઈશ્વર, માયા, બ્રહ્મ અને પરબ્રહ્મ એ પંચ તત્વો સનાતન છે એવું પ્રતિપાદિત કરે છે. જેના અનુસાર જીવથી લઈ ને ઈશ્વરકોટી સુધીના તત્વો પર માયાનું નિયંત્રણ છે. માત્ર બ્રહ્મ અને પરબ્રહ્મ જ માયાથી મુકત છે અને એ બ્રહ્મતત્વ ગુણાતીતાનંદ સ્વામી છે. સર્વથી પર જે પરબ્રહ્મ તત્વ છે એ  સ્વામિનારાયણ ભગવાન છે.અને માયા થી મુકત થવા માટે જીવ એ બ્રહ્મસ્વરૂપ ગુરુ નો આશ્રય લઈને પરબ્રહ્મ ની ભક્તિ કરવી જોઈએ. એવો સિદ્ધાંત આ દર્શન પ્રતિપાદિત કરે છે.

ગોંડલ ખાતે યોજાયેલા અક્ષરદેરી સાર્ધ શતાબ્દી મહોત્સવમાં કાશીના વિદ્વાનોની વિખ્યાત સંસ્થા ‘શ્રી કાશી વિદ્વત્ પરિષદ’ દ્વારા ભગવાન સ્વામિનારાયણના તત્ત્વજ્ઞાનને એક મૌલિક અને સ્વતંત્ર વૈદિક તત્ત્વજ્ઞાન તરીકે માની ‘અક્ષરપુરુષોત્તમ દર્શન’ને વેદાંત પરંપરામાં નવા દર્શન તરીકે માન્યતા આપવામાં આવી હતી.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાય
વટવા

**વટવા** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલો વિસ્તાર છે. આ વિસ્તાર અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના દક્ષિણ વિભાગમાં આવે છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:અમદાવાદ શહેરના વિસ્તારો
રાણકદેવી (ચલચિત્ર)

***રાણકદેવી*** એ ૧૯૪૬ની ભારતીય ગુજરાતી ઐતિહાસિક ફિલ્મ છે જે વી.એમ. વ્યાસ દ્વારા લિખિત, દિગ્દર્શિત અને નિર્મિત છે. આ ફિલ્મ રાણકદેવીની લોકકથા આધારિત હતી.

## કથા 
સિદ્ધરાજ જયસિંહ પાટણના સોલંકી શાસક છે. તે નિઃસંતાન હતો અને તેણે તેની રાણીઓ સાથે શિવની પૂજા કરવાનું નક્કી કર્યું. રાણક સિંધના પરમારની પુત્રી અને જૂનાગઢ નજીકના મજેવડી ગામના હડમત કુંભારની દત્તક પુત્રી છે. રાજાનો ચારણ શ્રીકાંત બારોટ રાણક સાથે ખાંડા-લગ્ન ગોઠવે છે કારણ કે તે આગાહી કરે છે કે તે જયસિંહના બાળકની માતા બનશે. ખાંડા-લગ્ન પહેલાં, જૂનાગઢનો રાજા ખેંગાર તેના પિતા નવઘણનો બદલો લેવા રાણકનું અપહરણ કરે છે. જયસિંહે જૂનાગઢ પર હુમલો કર્યો અને ખેંગારના ભત્રીજાઓ દેશળ અને વિશળની મદદથી યુદ્ધ જીત્યું. તે રાણક સાથે પાટણ પરત ફરે છે પરંતુ તેમના માર્ગમાં, ભોગાવો નદીના કિનારે વઢવાણમાં સતી થાય છે. નિરૂપા રોયે આ ફિલ્મ દ્વારા અભિનય ક્ષેત્રે પ્રદાર્પણ કર્યું હતું.

## સંગીત 

બધા ગીતો મનસ્વી પ્રાંતિજવાલાએ લખ્યા છે; તમામ સંગીત છનાલાલ ઠાકુરે કમ્પોઝ કર્યું છે.

## રજૂઆત અને પ્રતિક્રિયા 
આ ફિલ્મ ૧૯૪૬માં રજૂ થઈ હતી. તે વર્ષે સિનેમાઘરોમાં રજૂ થયેલી આ એકમાત્ર ગુજરાતી ફિલ્મ હતી. તેને દર્શકોનો સારો પ્રતિસાદ મળ્યો હતો.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડી 
* 

શ્રેણી:ગુજરાતી ચલચિત્ર
ચૂડ વિજોગણ

**ચૂડ વિજોગણ** એ એક ગુજરાતી લોકકથા છે. આ કથામાં એક ચુડેલે તેના પ્રેમી માટે દુહા લખેલા છે જે પ્રચલિત છે. ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્રમાં આ લોકકથા પ્રચલિત છે.

## લોકકથા
ઓખા બરડાના

## દુહા
એક મત અનુસાર અમિયલ એ સિંધી કુંવરીનું નામ છે પણ બીજા મત અનુસાર એનું નામ ચૂડ કીધું છે. ચૂડ નામ એ ચુડેલ એટલે કે  મૃત્યુ બાદ પ્રેત સ્વરૂપે ફરતો સ્ત્રીના વાસનાદેહના સંદર્ભે હોય શકે એવો મત પણ છે. આ લોકકથા સંબંધિત અંદાજે સો જેટલા દુહા મળે છે જેમાં નામ હોય અથવા ન પણ હોય. આ દુહાઓમાં ચૂડ અને ક્યારેક અમિયલ એવા નામ જોવા મળે છે. ઉપરાંત 'એડા' એટલે કે 'એવા' જેવા સિંધી શબ્દો પણ મળે છે. મોટા ભાગના દુહામાં છ કડી હોય છે પણ કેટલાકમાં ઓછી કડી મળે છે. વિષય અને રચનાના આધારે સિંધી મુસ્લિમ દુહાગીર તમાચી સુમરા તેના રચનાકાર હોવાની સંભાવના દર્શાવવામાં આવી છે.

આ દુહાઓ મુખ્યત્વે પ્રેમવિષયક અને પ્રેમીને સંબોધીને છે. સ્વાગત, વિદાય, સપનું, વિરહ જેવા વિષયો છે. તેમાં કોને પ્રેમ કરવો અને ન કરવો એવી વાતો પણ છે. લોકજીવનમાં જોવા મળતી વસ્તુઓ કુવાનો કોસ, બિલોરી કાચ, હિંડોળાખાટ, ટંકણખારના નિર્દેશ પણ મળે છે.

ઝવેરચંદ મેઘાણીના 'પરકમ્મા' પુસ્તકમાં 'સજણાં' નામના પ્રકરણમાં આ દુહાઓની નોંધ છે. તેમની 'ઓળીપો' વાર્તાનું કથાબીજ પણ આ લોકકથા છે.

દુહાનું ઉદાહરણ:

ચૂડ કે'
સાજણ સેજે દૂબળાં, લોક જાણે ઘર ભૂખ!
સમદર જેવડી સારણ્યું, અને ડુંગર જેવડા દુ:ખ
ડુંગર જેવડા દુ:ખ તે કેને દાખિયે?
રૂદાની વાતું અમે રૂદામાં રાખિયેં.

અન્ય ઉદાહરણ:

સજણ પોઢ્યા નહીં ઢોલિયે, હું પ્રાણ પથારી કરું,
ઘાયલ કરીને ઘૂમતા, હું કેટલીક ધરતી ફરું!
કેટલીક ધરતી ફરું, તે ફરીને થાકી,
અને રૂદાની વાત તમે કોઈ દિ'નો આપી!
સાંભળ્ય મારા સાજણા, હું ઉભી બરદાસુ કરું,
ચુડ કે',
સજણ પોઢયા નહીં ઢોલિયે, હું પ્રાણ પથારી કરું!

## સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતી સંસ્કૃતિ
આનંદજી વીરજી શાહ

**આનંદજી વિરજી શાહ** (જન્મ: ૨ માર્ચ ૧૯૩૩) એક ભારતીય સંગીત દિગ્દર્શક છે. પોતાના ભાઈ સાથે મળીને તેમણે કલ્યાણજી આનંદજીની જોડી બનાવી અને *કોરા કાગઝ* માટે ૧૯૭૫માં શ્રેષ્ઠ સંગીત નિર્દેશકનો ફિલ્મફેર પુરસ્કાર જીત્યો. વર્ષ ૧૯૯૨માં તેમને ભારતના ચોથા સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન પદ્મશ્રીથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા.

## જીવન 
આનંદજીનો જન્મ વીરજી શાહના ઘરે ૨જી માર્ચ ૧૯૩૩ના રોજ થયો હતો. તેમના પિતા કચ્છી ઉદ્યોગપતિ હતા, જેઓ કચ્છથી મુંબઈ આવીને કિરાણા (પ્રોવિઝન સ્ટોર) શરૂ કરવા ગયા હતા. અહીં બંને ભાઈઓએ એક સંગીત શિક્ષક પાસેથી સંગીત શીખવાનું શરૂ કર્યું. તેમણે તેમનાં શરૂઆતનાં મોટા ભાગનાં વર્ષો ગિરગામ (મુંબઈનો એક જિલ્લો)ના મરાઠી અને ગુજરાતી વિસ્તારોમાં આવેલાં ગામડાંઓમાં ગાળ્યાં હતાં.

## બાહ્ય કડીઓ 
* 
શ્રેણી:૧૯૩૩માં જન્મ
શ્રેણી:સંગીતકાર
શ્રેણી:પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતાઓ
શ્રેણી:ફિલ્મફેર પુરસ્કારોના વિજેતાઓ
શ્રેણી:જીવિત લોકો
ઝાંબેઝી

**ઝામ્બેઝી નદી** (જેની જોડણી **ઝામ્બેસી** અને **ઝામ્બીઝી** પણ છે) આફ્રિકાની ચોથી સૌથી લાંબી નદી છે, જે આફ્રિકાની પૂર્વ તરફ વહેતી સૌથી લાંબી નદી છે અને આફ્રિકામાંથી હિંદ મહાસાગરમાં વહેતી સૌથી મોટી નદી છે. તેનું ડ્રેનેજ બેસિન  આવરી લે છે, જે નાઈલ નદી કરતાં અડધાથી સહેજ ઓછો છે. ઝામ્બેઝી નદી ઝામ્બિયામાંથી  વહીને અને પૂર્વ અંગોલામાંથી થઇ નામિબિયાની ઉત્તર-પૂર્વીય સરહદ અને બોત્સવાનાની ઉત્તરીય સરહદે થઇ ઝામ્બિયા અને ઝિમ્બાબ્વે વચ્ચેની સરહદે મોઝામ્બિક સુધી જાય છે, જ્યાં તે હિંદ મહાસાગરમાં ભળી જાય છે. 

ઝામ્બેઝીની સૌથી જાણીતી વિશેષતા વિક્ટોરિયા ધોધ છે. તેના અન્ય ધોધમાં ઝામ્બિયા અને અંગોલા વચ્ચેની સરહદે આવેલ ચાવુમા ધોધ  અને પશ્ચિમ ઝામ્બિયામાં સિઓમા નજીક આવેલા નોગોની ધોધનો સમાવેશ થાય છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:નદીઓ
શ્રેણી:આફ્રિકા
પરેશ રાઠવા

[thumb|પરેશ રાઠવાએ દોરેલ [પીઠોરાના ચિત્રો|પીઠોરા ચિત્ર]]
**પરેશ રાઠવા** (જ. ૧૭ ઓગસ્ટ ૧૯૬૮) છોટા ઉદેપુર જિલ્લા, ગુજરાત, ભારતના પરંપરાગત પીઠોરા ચિત્રકાર છે.

તેમને ૨૦૨૩ માં પદ્મશ્રી એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:જીવિત લોકો
શ્રેણી:પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતાઓ
શ્રેણી:ગુજરાતી ચિત્રકાર
શ્રેણી:૧૯૬૮માં જન્મ
પારસેક

**પાર્સેક** અથવા **પારસેક** (સંજ્ઞા: pc) એ સૌરમંડળની બહાર ખગોળીય પદાર્થોના વિશાળ અંતરને માપવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતો લંબાઈનો એકમ છે, જેનું માપ આશરે  પ્રકાશ-વર્ષ,  ખગોળીય એકમ (au), એટલે કે  લાખ કરોડ કિલોમીટર જેટલું થાય છે. પાર્સેક એકમ લંબન અને ત્રિકોણમિતિના ઉપયોગ દ્વારા મેળવવામાં આવે છે, અને તેને એ અંતર તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે કે જેના પર 1 au એક આર્કસેકન્ડના ( ડિગ્રીના  3600મા ભાગના ) ખૂણાને ઘટાડી દે છે. આ માપ 648,000/pi ખગોળીય એકમોને અનુલક્ષે છે, એટલે કે 1\, \mathrm{pc} = 1~\mathrm{au}/\tan \left({1} \ \mathrm{arcsec} \right). સૌથી નજીકનો તારો, પ્રોક્સિમા સેંટૌરી (સમિપ નરાશ્વ), સૂર્યથી લગભગ  દુર છે. નરી આંખે દેખાતા મોટા ભાગના તારાઓ સૂર્યથી થોડાક સેંકડો પાર્સેક દુર હોય છે, અને સૌથી દૂરના તારાઓ થોડાક હજારો પાર્સેક દુર હોય છે.

*પાર્સેક* શબ્દ "પેરેલેક્ષ ઓફ સેકંડ" નો પોર્ટમેન્ટો છે, જે બ્રિટીશ ખગોળશાસ્ત્રી હર્બર્ટ હોલ ટર્નર દ્વારા 1913  માં ખગોળશાસ્ત્રીઓ માટે માત્ર કાચા અવલોકનાત્મક ડેટાથી ખગોળીય અંતરની ગણતરી સરળ બનાવવા માટે ઉછાળવામાં આવ્યો હતો. અંશતઃ આ કારણોસર, તે ખગોળશાસ્ત્ર અને ખગોળ ભૌતિકશાસ્ત્રમાં પ્રાધાન્યતાવાળું એકમ છે, જોકે પ્રકાશ-વર્ષ લોકપ્રિય વિજ્ઞાન ગ્રંથો અને સામાન્ય વપરાશમાં અગ્રણી રહે છે. આમ તો પાર્સેકનો ઉપયોગ આકાશગંગાની અંદરના ટૂંકા અંતર માટે થાય છે, પરંતુ બ્રહ્માંડમાં લાંબા અંતર માટે પાર્સેકના ગુણાંકની જરૂર પડે છે, જેમાં આકાશગંગાની અંદરના અને તેની આસપાસના વધુ દૂરના પદાર્થો માટે કિલો પાર્સેક્સ (કેપીસી), મધ્ય-અંતરના તારામંડળો માટે મેગા પાર્સેક્સ (એમપીસી), અને  ઘણા ક્વાસાર અને સૌથી દૂરના તારામંડળો માટે ગીગા પાર્સેક્સ (Gpc)નો સમાવેશ થાય છે.

ઑગસ્ટ 2015 માં, ઇન્ટરનેશનલ એસ્ટ્રોનોમિકલ યુનિયન (IAU) એ રીઝોલ્યુશન B2 પાસ કર્યું હતું, જે પ્રમાણિત, નિરપેક્ષ અને દેખીતી બોલમેટ્રિક મેગ્નિટ્યુડ સ્કેલની વ્યાખ્યાના ભાગરૂપે, પાર્સેકની હાલની સ્પષ્ટ વ્યાખ્યાનો ઉલ્લેખ કરે છે, કે જે 648,000/pi &nbsp;au, અથવા આશરે &nbsp;મીટર (ખગોળશાસ્ત્રીય એકમની IAU 2012 ચોક્કસ SI વ્યાખ્યા પર આધારિત) છે. આ ઘણા ખગોળશાસ્ત્રીય સંદર્ભોમાં જોવા મળતી પાર્સેકની સ્મોલ-એન્ગલ (નાના-કોણ) વ્યાખ્યાને અનુરૂપ છે. 

## સંદર્ભ 
## નોંધ 
શ્રેણી:એકમ