open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
બાવળા

**બાવળા** નગર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના અમદાવાદ જિલ્લાના બાવળા તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.

બાવળા નગરનો વહીવટ બાવળા નગરપાલિકા દ્વારા કરવામાં આવે છે. બાવળા નગર રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ નં ૮ અ પર આવેલું હોવાથી રાજય તેમ જ દેશના અન્ય વિસ્તારો સાથે સરળતાથી વ્યવહાર કરી શકાય છે. બાવળા નગરમાં જલારામ મંદિર અને સ્વામીનારાયણ સંસ્કાર ધામ આવેલાં છે, જયારે તાલુકાનાં કેશરડી ગામમાં જોધલપીર મહત્વનું ધાર્મિક સ્થળ છે.

બાવળા એ રાઈસ મિલની નગરી તરીકે પણ ઓળખાય છે . અહિયા ઘણી બધી રાઈસ મિલ અને મમરા - પૌંઆના કારખાના આવેલા છે. અહીંથી ચોખા, મમરા,પૌંઆ ભારતભરમાં જાય છે અને વખણાય છે.

## શિક્ષણ 
બાવળામાં ઘણી બઘી શૈક્ષણીક સંસ્‍થાઅો અાવેલી છે. જેમાં બાવળા કેળવણ્‍ાી મંડળ સંચાલિત અા. કે. વ‍િદ્યામંદ‍િર ‍(સ્થાપના ૧૯૪૦) પ્રખ્યાત છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
શ્રેણી:બાવળા તાલુકો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
દહીપૂરી

**દહીપૂરી** (મરાઠી: दही पुरी), એ ભારતનાં ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્ર રાજ્યની વાનગી છે. આ એક ચાટ શ્રેણીની વાનગી છે તેનું ઉદ‌ગમસ્થાન મુંબઈ શહેર છે. આ વાનગીને પાણીપૂરી માટે વપરાતી પૂરીઓમાંથી બનાવવામાં આવે છે. પાણીપૂરી વેચતા ખૂમચાવાળા પાસે દહીપૂરી પણ મળે છે.

## બનાવવાની રીત
ગોળ, કરકરી અને ચાવવામાં સરળ એવી પાણીપૂરીની ખાલી પૂરીમાં કાણું પાડીને તેમાં છૂંદેલા બટાકાં અને બાફેલા ચણાનો માવો ભરવામાં આવે છે. આ માવામાં મીઠું, મરચું (લાલ કે લીલું), સંચળ, વગેરે મેળાવેલું હોય છે. માવો ભર્યા પછી તેમાં આમલીની ગળી ચટણી અને કોથમીર-મરચાંની તીખી ચટણી ભરવામાં આવે છે. તેની ઉપર ફેંટેલું અને થોડું ગળચટ્ટું દહી ભરીને તેની ઉપર ઝીણી સેવ (અને ક્યારેક તળેલી મગની દાળ) અને કોથમીર ભભરાવવામાં આવે છે. ઘણા લોકો સંચળ કે ચાટ મસાલો પણ ભભરાવે છે.

## સામગ્રી 
* બાફેલા બટાકા
* નાની ડુંગળી સમારેલી
* ટામેટું સમારેલું
* દહીં
* લીલી ચટણી
* મીઠી ચટણી
* લાલ મરચાંની ચટણી
* ગોલગપ્પા પૂરી
* નાયલોન સેવ
* લાલ મરચું પાવડર
* ચાટ મસાલો સ્વાદાનુસાર
* શેકેલા જીરૂંનો પાવડર
* સંચળ સ્વાદાનુસાર

## કૃતિ 
સૌપ્રથમ તો બધી જ ચટણી તૈયાર કરી લેવી. ત્યાર બાદ બટાકા બાફી લેવા. હવે તેને છોલીને છુંદો કરીને ઠંડા થવા દેવા. ત્યાર બાદ ડુંગળી, ટામેટાં અને કોથમીરને ઝીણા સમારી લેવા. દહીંને વલોવી લો. હવે એક પ્લેટમાં ગોલગપ્પા પૂરી ગોઠવો. અંગૂઠાની મદદથી તેમાં કાણું પાડો. ત્યાર બાદ તેમાં સૌપ્રથમ બાફેલા બટાકાનો માવો ભરો. હવે તેમાં ડુંગળી અને ટામેટાં ઉમેરો. ત્યાર બાદ તેના પર મરચું પાવડર, ચાટ મસાલો, સંચળ અને જીરૂં પાવડર છાંટો. ત્યાર બાદ તેના પર લીલી ચટણી, મીઠી ચટણી અને પછી લાલ મરચાંની ચટણી થોડી-થોડી મૂકો. હવે તેના પર અડધી-અડધી ચમચી દહીં મૂકો. છેલ્લે સેવ મૂકો. ત્યાર બાદ કોથમીરથી ગાર્નિશ કરીને સર્વ કરો ચટાકેદાર **દહીપૂરી**.

## આ પણ જૂઓ 
* ભેળપૂરી
* સેવપૂરી
* પાણીપૂરી
* રગડા પેટીસ 

## સંદર્ભ
## બાહ્ય કડીઓ 
* દહીપુરી રીત 

શ્રેણી:અલ્પાહાર
શ્રેણી:મુંબઇની પ્રખ્યાત વાનગીઓ
શ્રેણી:ફરસાણ
છૂંદો

**છૂંદો** ()એક ભારતીય અથાણું છે જેને કાચી કેરી અને ખાંડમાંથી બનાવવામાં આવે છે. આને રોટલી, થેપલા સાથે અથવા તો ફરસાણ સાથે ચટણી જેમ ખાવામાં આવે છે.  આની બનાવટમાં અન્ય શાક આદિ પણ વાપરી શકાય છે. છુંદો આમતો ગુજરાતની વાનગી છે પણ સમગ્ર ભારતમાં ખવાય છે.

કાચી કેરી માત્ર ઉનાળાની શરૂઆતમં મળતી હોવાથી છૂંદા સહિત કેરીમાંથી બનતા અથાણાઓને તેલ કે ખાંડના આધારમાં અથાણા બનાવીને  કાચની બરણીમાં સાચવવામાં આવે છે. આ રીતે છૂંદો અને અન્ય અથાણાનો આનંદ આખા વર્ષ દરમ્યાન માણી શકાય છે. 

## વ્યૂત્પત્તિ
આ અથાણું કેરીને ખમણીને કે છૂંદીને બનાવવામાં આવતું હોવાથી તેનું નામ છૂંદો પડ્યું છે. છૂંદો અને મુરબ્બો જેવા ગળ્યાં અથાણાં પરંપરાથી ગુજરાતી ભોજનનો એક ભાગ રહ્યાં છે. 

## ઇતિહાસ
છૂંદાનો ઉદ્ગમ ગુજરાતના કાઠીયાવાડ ક્ષેત્રમાં થયેલો હોવાનું મનાય છે.

## બનાવટ અને વિવિધતા
છૂંદો પ્રાયઃ ખમણેલી કાચી કેરીમાંથી બનાવવામાં આવે છે. તે સિવાય અનાનસ અને આમળા માંથી પણ છૂંદો બને છે. 

બનાવટની વિધી પ્રમાણે તેના ત્રણ પ્રકાર છે (૧) તડકાનો (૨) ચૂલાનો અને (૩) માઈક્રોવેવ ઓવનનો છૂંદો.

લાલ મરચા પ્રત્યે સંવેદન શીલ લોકો મરચાં વગરનો સાદો છૂંદો ખાય છે.

## સત્વો
૨૦ ગ્રામ છૂંદામાં ૬૧ કેલેરી હોય છે. તેમાં  ચરબી કે કોલેસ્ટ્રોલ નહીવત્ હોય છે. ૧૨૪ મિગ્રામ સોડિયમ અને ૧૬ ગ્રામ કાર્બોહાયડ્રેટ હોય છે.  કેરીને ખાંડની ચાસણીમાં સચવાતી હોવાથી મુખ્ય શક્તિ પ્રદાતા પદાર્થ સાકર કે ખાંડ છે.  આમાં વિટામીન સી અને વિટામિન એ હોય છે 

## આ પણ જુવો
*અથાણાં

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* છૂંદાની બનાવટ:  http://www.sbs.com.au/food/recipe/13442/Grated-mango-pickle-છુંદો

શ્રેણી:વાનગી
શ્રેણી:અથાણાં
ધાનશાક

thumb|ધાનશાક|right
**ધાનશાક** એ એક પ્રખ્યાત ભારતીય વાનગી છે જેને ખાસ કરીને પારસી સમાજ દ્વારા ખાવામાં આવે છે.   આ વાનગી ઈરાની અને ગુજરાતી રાંધણના ગુણો ધરાવે છે. પારસી ઘરોમાં પારંપારિક રીતે રવિવારે બનાવાય છે. કેમકે આને રાંધતા ઘણો સમય લાગે છે. 

## સામગ્રી
ધાનશાકને તુવેર, શાકભાજી, મસાલા, જીરું, આદુ અને લસણ વાપરીને બનાવવામાં આવે છે આની સાથે બકરાનું માંસ અને દૂધી કે કોળું પણ વપરાય છે. પારસી સમાજમાં આને બકરીના માંસ સાથે અ બનાવાય છે.    

ભારતની બહાર ઘાનશાકના એક વિવિધ રૂપમાં મીઠાશ તરીકે અનાનસ વપરાય છે, જો કે પારંપારિક કૃતિમાં કોઈ ફળઓ નથી હોતાં , તેમાં મીઠાસ માટૅ કોળું કે દૂધી ઉમેરાય છે. 

## બાહ્ય કડીઓ
*ધાનશાકનેએ કૃતિ  Khanakhanzana.com પર.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:વાનગી
શ્રેણી:ભોજન
ગુલાબ જાંબુ

**ગુલાબ જાંબુ** (હિંદી: गुलाब जामुन, ઉર્દૂ: گلاب جامن, મરાઠી: गुलाबजाम, કન્નડ: ಜಾಮೂನು) એ ભારતીય ઉપમહાદ્વીપના દેશો જેવાકે ભારત, પાકિસ્તાન, શ્રીલંકા, નેપાળ અને બાંગ્લાદેશ જેવા દેશોની એક લોકપ્રિય મીઠાઈ છે. આને મેંદો, માવો માંથી બનાવવામાં આવે છે. આને ઘી માં તળીને ચાસણીમાં બોળીને બનાવવામાં આવે છે. આમાં એલચી, ગુલાબજળ, કેવડા કે કેસર જેવા દ્રવ્યો ભેળવવામાં આવે છે. આજ કાલ ગુલાબજાંબુ બનાવવાનો લોટ તૈયાર મળે છે, જેને વાપરીને સરળતાથી ગુલાબજાંબુ બનાવવામાં આવે છે.

ગુલાબ જાંબુ નામ પર્શિયન શબ્દ ગુલાબ, "ગુલાબ જળ" પરથી ઉતરી આવ્યું છે કેમકે ચાસણીને ગુલાબ જળથી સુગંધીત કરાતી. અને તે જાંબુ જેવા દેખાતા હોવાથી તેને જાંબુ કહે છે આમ તે બંને શબ્દ મળી ગુલાબ જાંબુ શબ્દ બને છે.

## બનાવટ
ભારતીય ઉપખંડમાં, દૂધ અને ચીઝના ટુકડાઓ ને ધીમી આંચ પર લાંબા સમય સુધી દૂધ ગરમ કરીને ત્યાં સુધી તૈયાર કરવામાં આવે છે જ્યાં સુધી પાણીનું બાષ્પીભવન ન થઈ જાય અને માત્ર દૂધનો માવોજ રહે. આ માવા ને ખોયા પણ કહેવામાં આવે છે. ત્યારબાદ તેને મેંદા ના લોટ સાથે મિશ્રણ કરી તેના નાના નાના બોલ બનાવવામાં આવે છે. આવું મિશ્રણ બજાર માં તૈયાર પણ મળી આવે છે. હવે આ નાના નાના ને લગભગ  ના નીચા તાપમાને તેલ અથવા ઘી (માખણ)માં જ્યાં સુધી સોનેરી રંગ આવી જાય ત્યાં સુધી તળવામાં આવે છે. જો આ બોલ ને જલ્દી બહાર કાઢી લેવામાં આવે તો તે અંદર થી કાચા રહી જાય છે. તળેલા બોલને હવે પછી લીલી ઈલાયચી અને ગુલાબજળ, કેવરા અથવા કેસર સાથે સ્વાદવાળી હળવા ખાંડની ચાસણીમાં પલાળવામાં આવે છે. ગરમ ગુલાબ જામુન ઘણીવાર વેનીલા આઈસ્ક્રીમ અથવા કુલ્ફી સાથે પીરસવામાં આવે છે.
 
## ઇતિહાસ
ગુલાબ જાંબુએ અરેબિક મીઠાઈ લુકમત અલ-કાદી (ન્યાયાધીશનું બટકું) પરથી ઉતરી આવી છે. તે મોગલ શાસન દરમ્યાન તે ભારત આવી હોવાનું મનાય છે. પ્રાય: આમાં ગુલાબ જળની ચાસણી બને છે પણ કેસર અને મધની ચાસણી બને છે. ઓટોમન સામ્રાજ્ય દરમ્યાન તુર્કી દેશોમાં પણ ગુલાબ જાંબુ પ્રસિદ્ધ બન્યું.

## વપરાશ
આ મીઠાઈ પ્રાય: તહેવારોના દિવસે બનાવાય છે જેમકે દિવાળી કે ઈદ-ઉલ-ફીત્ર અને ઈદ ઉલ અદા. આના ઘણાં વિવિધ રૂપો છે દરેકના સ્વાદ અને દેખાવ જુદા જુદા હોય છે. 

## વિવિધરૂપો
ગુલબ જાંબુમાં રહેલા માવાને કારણે તેનો રંગ ઘેરો બદામી બને છે. અન્ય પ્રકારના ગુલાબ જાંબુમાં સાકર તેની બનાવટમાં જ ઉમેરવામાં આવે છે. જેમાં સાકર બળતા તેને લગભગ કાળો રંગ મળે છે. આવી મીઠાઈને કાલા જામુન કહે છે. કેનેડિયન સ્વાદ લાવવા માટે આમાં ચાસણીને બદલે મેપલ ચાસણી વાપરી શકાય છે.

### બાંગ્લાદેશ
બાંગ્લાદેશમાં, પંતુઆ સમગ્ર દેશમાં લગભગ દરેક જગ્યાએ ઉપલબ્ધ છે, જેને ગુલાબ જામુનની બંગાળી વિવિધતા તરીકે ઓળખી શકાય છે. આ ઉપરાંત બે પ્રકારના જામુન પણ પ્રખ્યાત છે. ગોલપ જામ (গোলাপ জাম) અને કાલો જામ (কালো জাম) થી પ્રખ્યાત છે.

### નેપાળ
આ મીઠાઈ નેપાળી ભાષામાં લાલ મોહન (લાલમોહન) તરીકે ઓળખાય છે અને લગભગ દરેક મીઠાઈની દુકાન પર ઉપલબ્ધ છે. સામાન્ય રીતે તિહાર, દશૈન વગેરે તહેવારો દરમિયાન મીઠાઈનું વેચાણ નોંધપાત્ર રીતે વધી જાય છે.

## કમાલ પાશા મીઠાઈ
કમાલ પાશા મીઠાઈ (તુર્કી: *Kemalpaşa tatlısı*) એ ગુલાબ જાંબુને મળતી એક મીઠાઈ છે. આનું ઉદગમ તુર્કસ્તાનના કમાલ પાશા જિલ્લાનું બુર્સા ક્ષેત્ર છે. પારંપારિક રીતે તેને આ ક્ષેત્રમાં બનતી ચીઝમાંથી બનાવાય છે.

આને લોટ, મીઠ વગરના ચીઝ, રવો, ઈંડા, પાણી અને બેકિંગ પાઊડર વાપરીને બનવવામાં આવે છે. આના નાના નાના ગોળા બનાવીને તળી અને ચાસણીમાં ડૂબાડવામાં આવે છે. આને તાજા કે સૂકવીને ખવાય છે. આને તળીને ૨૪-૫૦ના ખોખામાં વેચાય છે. આને શિયાળામાં મલાઈ અને ઉનાળામાં આઈસક્રીમ સાથે પીરસાય છે.

## સંદર્ભ
## વધુ વાંચો
* 

## બાહ્ય કડીઓ
* ગુલાબજાંબુ ની બનાવટ 

શ્રેણી:વાનગી
શ્રેણી:મીઠાઈ
પૂજા ભટ્ટ

**પૂજા ભટ્ટ** (હિંદી: पूजा भट; જન્મ ૨૪ ફેબ્રુઆરી ૧૯૭૨) એ ભારતીય ફિલ્મ અભિનેત્રી અને મોડેલ છે. અત્યારે ફિલ્મ નિર્દેશન કરે છે. તે ફિલ્મ દિગ્દર્શક મહેશ ભટ્ટની દિકરી છે.

## બાળપણ
પૂજા ભટ્ટના માતા-પિતાનું નામ કિરણ અને મહેશ ભટ્ટ છે. તે અભિનેત્રી સોની રાઝદાનની સાવકી દિકરી છે. તેના ભાઈનું નામ રાહુલ ભટ્ટ અને સાવકી બહેનોનું નામ શાહીન તથા આલિયા છે. મોહિત સુરિ તથા ઈમરાન હાશમિ તેના પિતરાઇ ભાઈ છે. તેણે તેના પિતાએ બનાવેલી ઘણી ફિલ્મોમાં મુખ્ય ભુમિકા અદા કરી છે.

## કારકિર્દી
તેણે અભિનયની શરુઆત ૧૭ વર્ષની ઉંમરે ૧૯૮૯માં 'ડેડી' ફિલ્મથી કરી હતી.

## અંગત જીવન
પૂજા ભટ્ટનું લગ્ન ૨૪ ઓગષ્ટ ૨૦૦૩ના રોજ મનિષ મખિજા સાથે થયું.

## પુરસ્કાર અને નામાંકન
### પુરસ્કાર
* ૧૯૯૧ - ફિલ્મફેર એવોર્ડ ફોર લક્ષ ફેશ ઓફ ધ યર.

### નામાંકન
* ૨૦૦૫ - પોપ્યુલર એવોર્ડ ફોર બેસ્ટ ડેબુટિંગ ડાઈરેક્ટર ફોર'પાપ' (૨૦૦૪)

## ફિલ્મો
### નિર્માત્રી
* *તમન્ના* (૧૯૯૭)
* *દુશ્મન* (૧૯૯૮)
* *ઝખમ* (૧૯૯૮)
* *સુર: ધ મેલોડિ ઓફ લાઈફ* (૨૦૦૨)
* *જિસ્મ* (૨૦૦૩)
* *પાપ* (૨૦૦૩)
* *રોગ* (૨૦૦૫)
* *હોલિડે* (૨૦૦૬)
* *ધોકા *(2007)
* *કજરારે*(2010)
* * જીસ્મ 2*(2012)
* *કૅબરેટ * (2016)

### દિગ્દર્શક
* *પાપ* (૨૦૦૩)
* *હોલિડે* (૨૦૦૬)
* *ધોખા* (૨૦૦૭)
* *કજરારે* (૨૦૧૦)

### ચિત્ર ઉત્પાદન
* *જીસ્મ (૨૦૦૩)*
* *પાપ* (૨૦૦૩)
* *રોગ* (૨૦૦૫)

## સંદર્ભ
## બાહ્ય કડીઓ
* 

શ્રેણી:બોલીવુડ
શ્રેણી:ભારતીય અભિનેતા
શ્રેણી:ભારતીય ફિલ્મ દિગ્દર્શકો
શ્રેણી:૧૯૭૨માં જન્મ
આંબલી (તા. દસ્ક્રોઇ)

**આંબલી** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા અમદાવાદ શહેર (પશ્ચિમ) તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આબંલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. ગામમાં એક મોટા છાપખાનાની પણ સુવીધા છે.

અમદાવાદ શહેરના નવા સીમાંકન મુજબ આંબલી ગામ હવે અમદાવાદ મહાનગરપાલિકાની હદમાં આવે છે.

## આંબલીમાં આવેલા પ્રખ્યાત સ્થળો 
આંબલી ગામના તળાવને કાંઠે કમલેશ્વર મહાદેવ તેમજ તેની બાજુમાં હનુમાનજી, આઇશ્રી ખોડીયાર માતાજી અને રામદેવપીરના પણ ધાર્મિક સ્થળો આવેલ છે. ૨૯ ઓગષ્ટ ૨૦૨૦ના રોજ ગુજરાત રાજ્ય સરકારે અમદાવાદ શહેરના વધુ પાંચ તળાવોને પ્રવાસન સ્થળ તરીકે વિકસાવવા માટે નિર્ણય કર્યો હતો એમાં આંબલી ગામના આ તળાવનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે.

## સામાજીક સંસ્થાઓ 
* વૃદ્ધાશ્રમ
* મંદ બુદ્ધિના બાળકોને શિક્ષણ આપતી સંસ્થા
* ભુદરદાસ હોલ

## સંદર્ભ
કમલેશ્વર મહાદેવ

**કમલેશ્વર મહાદેવ**નું મંદિર આંબલી (તા. દસ્ક્રોઇ) ગામનાં પાદરમાં આવેલ તળાવને કિનારે આવેલું છે.

આ શિવાલય ઇ.સ. ૨૦૦૬માં બનાવવામાં આવેલું હતું. શિવાલયની બાજુમાં હનુમાનજી, આઇશ્રી ખોડીયાર માતાજી અને રામદેવપીરના પણ ધાર્મિક સ્થળો આવેલ છે. મંદિરનાં આંગણામાં આયુર્વેદીક ઉદ્યાન પણ બનાવવામાં આવેલ છે. તેમજ, ત્યાં બેસીને તળાવ જોઈ શકાય એ રીતે પથ્થરનાં બાંકડાઓ પણ મુકવામાં આવેલ છે. તળાવને કિનારે ખુબ જુનુ વડનું વૃક્ષ પણ છે. તા ૨૯ ઓગષ્ટ ૨૦૨૦ના રોજ ગુજરાત રાજ્ય સરકારે અમદાવાદ શહેરના વધુ પાંચ તળાવોને પ્રવાસન સ્થળ તરીકે વિકસાવવા માટે નિર્ણય કર્યો હતો એમાં આ તળાવનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે.

શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં શિવાલયો
ઉંચા કોટડા

**ઉંચા કોટડા** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા મહુવા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઉંચા કોટડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

## ધાર્મિક સ્થળો 
અહીના જૈન ધર્મના તીર્થ અને શ્રી ચામુંડા માતાજીનું દરિયાકિનારાની ભેખડો પર આવેલું પૌરાણીક મંદિર પ્રસિધ્ધ છે. માતાજી નું મંદિર ડુંગર ૫ર આવેલુ છે. કાળીયા ભીલની કોડી છે. વર્ષો ૫હેલા ખાંડીયા અને ત્રિશુલ પંદર દિવસ ચોટીલાના ડુંગરે અને પંદર દિવસ ઉંચા કોટડા માતાજીએ રહેતું તેવી માન્યતા છે. કાળીયા ભીલ દરિયામા વહાણ લુંટતો. વહાણ લુંટવા જતા ૫હેલા માતાજીની રજા લઈ ને જતો હતો. આજ ની તારીખેમાં ઉંચા કોટડામાં કાળીયા ભીલની કોઠીઓ મોજુદ જોવા મળે છે.

ઉંચા કોટડાના મહત્વના દિવસોમાં ચૈત્ર માસ ઘણો મહત્વનો માસ છે. આ માસ દરમ્યાન શકિત ઉ૫સનાનો સમય છે. ચૈત્ર પુનમને દિવસ મેળો ભરાય છે. લાખો લોકો દર્શન કરવા માટે આવે છે તથા રજા દિવસોમાં બાજુના ગામોમાંથી લોકો દર્શન કરવા આવે છે.

## ભૂગોળ 
ભાવનગર થી ઉંચા કોટડા મંદિર ૮૦ કિ.મી અંતર આવેલ છે. મહુવા થી ઉંચા કોટડા ૩૫ કિ.મી અંતરે આવેલા છે. આ ગામ દરિયાકિનારે આવેલું છે.

## અન્ય માહિતી 
અહીંના દરિયાકિનારે ૧૬ મે ૨૦૧૮ના રોજ વ્હેલ જેવી વિશાળ માછલી તણાઇ આવી હતી..

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:મહુવા તાલુકો
શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
થરેલી (તા. સુત્રાપાડા)

**થરેલી (તા. સુત્રાપાડા)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ગીર સોમનાથ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સુત્રાપાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. થરેલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલી, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

શ્રેણી:સુત્રાપાડા તાલુકો
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ભાવનગર તાલુકો

**ભાવનગર તાલુકો** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીનો એક તાલુકો છે.

ભાવનગર તાલુકાનો ઉત્તર દિશાનો થોડો ભાગ ભાલ વિસ્તારમાં પડે છે.

ભાવનગર તાલુકામાં આવેલા ભાવનગર શહેરની નજીક જુના બંદર અને નવા બંદર નામના બે બંદરો આવેલ છે. ઉપરાંત ભાવનગર શહેરની નજીક આવેલા રૂવા ગામની સીમમાં વિમાન મથકની પણ સગવડ છે. ભાવનગર તાલુકામાં ચિત્રા, વરતેજ, અને વિઠ્ઠલવાડી નામના જી.આઇ.ડી.સી વિસ્તારો પણ આવેલ છે.

ચિત્રામાં આવેલ મસ્તરામ બાપાની જગ્યા ભાવિક લોકોમાં બહુ પ્રખ્યાત છે.

## ગામો 
ભાવનગર તાલુકામાં ૫૬ ગ્રામ પંચાયતોનો સમાવેશ થાય છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ
* ભાવનગર તાલુકા પંચાયત

શ્રેણી:ભાવનગર જિલ્લો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
ઈંદોર

*ઇન્દૌર** ભારત દેશના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યના ઇન્દૌર જિલ્લામાં આવેલું નગર છે. ઇન્દૌરમાં ઇન્દૌર જિલ્લાનું મુખ્યાલય  છે. 

**ઈંદોર*' (હિંદી:इंदौर) એ ભારતનું મહત્ત્વનું શહેર છે. તે મધ્ય ભારતના રાજ્ય મધ્ય પ્રદેશનું સૌથી મોટું વાણિજ્ય મથક છે. તે રાજ્યની રાજધાની ભોપાલથી ૧૯૦ કિમીના અંતરે આવેલું છે. ૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરી પ્રમાણે ઈંદોરની વસ્તી ૧૯,૬૦,૬૩૧ હતી. આ શહેર મધ્ય પ્રદેશનું સૌથી મોટું, ભારતનું ૧૫મું  અને  વિશ્વનું ૧૪૭મું સૌથી મોટું શહેર છે. આ શહેરમાં આવેલી મરાઠી, સિંધી, દક્ષિણ ભારતીય, પંજાબી, મારવાડી અને રાજસ્થાનીઓની મિશ્ર વસતિને કારણે આને "મિની મુંબઈ" પણ કહે છે. આ શહેર ઘણી રીતે મુંબઈ સાથે સામ્ય ધરાવે છે જેમકે ગીચ વસ્તી, ખરીદી પદ્ધતિ, ખોરાક અને મનોરંજન પદ્ધતિઓ, વગેરે.

## સંદર્ભ
## બાહ્ય કડીઓ
* 
શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશ
ફરીદાબાદ

**ફરીદાબાદ** (હિંદી: फरीदाबाद) હરિયાણા રાજ્યની અગ્નિ દિશામાં આવેલા ફરીદાબાદ જિલ્લામાં આવેલું એક શહેર છે. આ શહેર ૨૮°૨૫′૧૬″ ઉ અક્ષાંશ અને ૭૭°૧૮′૨૮″ પૂર્વ રેખાંશ પર વસેલું છે. આ શહેરની ઉત્તરી સીમાએ રાજધાની દિલ્હી આવેલી છે, તેની પશ્ચિમે ગુરગાંવ જિલ્લો અને પૂર્વ તથા દક્ષિણ બાજુએ ઉત્તરપ્રદેશ રાજ્ય આવેલું છે. આ શહેર ભૌગોલિક અને રાજકીય દ્રષ્ટીએ ખૂબ મહત્ત્વપૂર્ણ સ્થાન ધરાવે છે.  યમુના નદી આ જિલ્લાની ઉત્તર પ્રદેશ સાથેની સીમા નક્કી કરે છે. દિલ્હી-આગ્રા રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ આ જિલ્લાની મધ્યમાંથી પસાર થાય છે. દિલ્હી-મથુરા રેલ્વે માર્ગ પરના ઘણાં રેલ્વે સ્થાનકો આ શહેરમાં આવેલાં છે. તેમાં જુનું ફરીદાબાદ અને એન.આઈ.ટી. (ન્યુ ઈંડસ્ટ્રીયલ ટાઉનશીપ) મુખ્ય છે.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:હરિયાણા
ગુવાહાટી

**ગુવાહાટી** કે **ગુવાહટી**, પ્રાચીન આસામી ભાષામાં પ્રાગ્જ્યોતિષપુર (આસામી: গুৱাহাটী) કે જેનું જૂનું નામ ગૌહત્તી હતું તે આસામ રાજ્યનું સૌથી મોટું શહેર છે. ૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરી મુજબ તેની વસ્તી ૯,૬૩,૪૨૯ હતી, અને સમગ્ર ઈશાન ભારતનું સૌથી મોટું શહેર છે. આને ઈશાન ભારતનું પ્રવેશ દ્વાર પણ કહેવાય છે. પૂર્વી ભારતનું કોલકાતા પછી તે સૌથી મોટું શહેર છે. 

## સંદર્ભ
શ્રેણી:આસામ
ભિવંડી

**ભિવંડી** (મરાઠી/હિંદી: भिवंडी, ઉર્દૂ : بھونڈی) એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યમાં આવેલા થાણા જિલ્લામાં આવેલું એક શહેર છે. આ શહેર રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ નં. ૩ પર મુંબઈની સીમાથી ૨૦ કિલોમીટર દૂર ઈશાન તરફ આવેલું છે. તેના અક્ષાંશ-રેખાંશ  છે.

આ શહેર ખાતે ભિવંડી તાલુકાનું મુખ્ય મથક આવેલું છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
* ભિવંડી તાલુકાનો નકશો 
* ભિવંડી તાલુકા વિષયક માહિતી - મહારાષ્ટ્ર સરકાર ગેઝેટિયર

શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર
જાંબુઘોડા અભયારણ્ય

**જાંબુઘોડા અભયારણ્ય** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના પંચમહાલ જિલ્લાના જાંબુઘોડા તાલુકામાં આવેલું છે. જાંબુઘોડા અભયારણ્ય ચાંપાનેરથી આશરે ૨૦ કિલોમીટર અને વડોદરાથી આશરે ૯૦ કિલોમીટરનાં અંતરે આવેલું એક વાંસ, મહુડા, સાગ તેમજ અન્ય વનસ્પતિસભર અભયારણ્ય છે. મે ૧૯૯૦ની સાલમાં અભયારણ્ય તરીકે જાહેર કરાયેલું આ વન વિવિધ પ્રાણી ઉપરાંત ઝેરી અને બિનઝેરી સરિસૃપોનું પણ આશ્રય સ્થાન છે. જાંબુઘોડા અભયારણ્યની એક લાક્ષણિકતા એ પણ છે કે તે પર્વતીય વિસ્તારમાં આવેલું એક જુજ માનવ વસવાટ ધરાવતું અભયારણ્ય છે જેનાથી તેના પ્રાકૃતિક સૌંદર્યમાં અનેકગણો વધારો થાય છે.

આઝાદી પહેલા, આ વિસ્તાર જાંબુઘોડા રજવાડા સાથે સંકળાયેલ હતો. ગાઢ જંગલની ટેકરીઓમાં તેમ જ ખીણોમાં ઘણી આદિવાસી વસાહતો વસવાટ કરે છે. આ અભયારણ્યમાં જંગલોમાં ફરવા માટે ઘણા સ્થળો છે (ટ્રેકિંગ સાઇટ્સ) અને તે એક શાનદાર વન વિહાર સ્થળ છે. આ ઉપરાંત એક વન વિભાગ આરામગૃહ, અભયારણ્ય, બે જળાશયો નજીકમાં ઉપલબ્ધ છે.

## વન્યસૃષ્ટિ 
દિપડો આ અભયારણ્યનું મુખ્ય શિકારી પ્રાણી છે આ ઉપરાંત શિયાળ, વરૂ, ઘોરખોદિયું, રીંછ વગેરે માંસાહારી પ્રાણીઓ પણ અહીં વસવાટ કરે છે. શાકાહારી પ્રાણીઓ જેવાકે હરણ, નીલગાય (વાદળી બુલ, એશિયા ખંડનું સૌથી મોટું સાબર), ચોશિંગા હરણ (ચારસિંગા કાળિયાર) વગેરેનું પણ જાંબુઘોડા અભયારણ્ય આશ્રય સ્થાન છે. વિવિધ જાતનાં સાપ, અજગર, મગરમચ્છ જેવા સરીસૃપો પણ અહીં વિપુલ માત્રામાં જોવા મળે છે. અભયારણ્યમાં આવેલા સાગ, સિસમ, ખેર, મહુડો, વાંસ, બીલી, દુધળો, વગેરેનાં વૃક્ષો ને કારણે પક્ષીઓ પણ ઘણી સંખ્યામાં જોવા મળે છે. આ વન્યસૃષ્ટિ અભયારણ્યમાં બનાવવામાં આવેલા બે બંધ (કડા ડેમ અને ટારગોલ ડેમ)માંથી પોતાની પાણીની જરૂરિયાત પુરી કરે છે. આ બંધો ક્ડા અને ટારગોલ ગામની પાસે બાંધવામાં આવેલા છે. અભયારણ્યમાં શિકારી પ્રાણીઓ માટે શિકાર એવાં શાકાહારી પ્રાણીઓની નજીવી અછતને કારણે ઘણી વાર દિપડા જેવા પ્રાણી સ્થળાંતર કરતા છેક વડોદરા સુધી પહોંચ્યાના બનાવો પણ ભૂતકાળમાં બન્યા છે.

## અન્ય માહિતી 
જાંબુઘોડા અભયારણ્ય બસ દ્વારા પહોંચવા માટે નજીકનું બસમથક શિવરાજપુર છે જ્યાંથી અભયારણ્ય માત્ર એક કિલોમીટરનાં અંતરે આવેલું છે.. ટ્રેન દ્વારા પણ શિવરાજપુરથી જાંબુઘોડા અભયારણ્ય પહોંચી શકાય છે જેનું અંતર દશ કિલોમીટર છે. નજીકનું વિમાનમથક વડોદરા છે જે આશરે ૯૦ કિલોમીટરનાં અંતરે આવેલું છે. ચોમાસામાં અને શિયાળામાં જાંબુઘોડા અભયારણ્યની વન્યસૃષ્ટિ નીહાળવાનો લ્હાવો લેવા જેવો છે. રહેવા માટે કડા બંધ અને ટારગોલ બંધ પાસે સરકારી આરામ ગૃહ બનેલાં છે તથા હમણાં જ વનાંચલ નામે એક નવો રિસોર્ટ પણ શરૂ થયો છે, જે અવનવી સવલતો અને મનોરંજનના સાધનોથી ભરપુર છે.

## જાંબુઘોડા નજીકનાં જોવાલાયક સ્થળો 
* ચાંપાનેર - વિશ્વ ધરોહર સ્થળ
* પાવાગઢ - યાત્રા સ્થળ
* ઝંડ હનુમાન - ધાર્મિક તેમ જ રમણીય સ્થળ
* સુખી બંધ - જળાશય, સિંચાઈ યોજના
* કડા બંધ - જળાશય, સિંચાઈ યોજના

## સંદર્ભ
## બાહ્ય કડીઓ 
* http://www.gujaratforest.org/wildlife-jambuhoda1.htm 

શ્રેણી:ગુજરાતના અભયારણ્યો
શ્રેણી:પંચમહાલ જિલ્લો
ગિરનાર અભયારણ્ય

**ગિરનાર અભયારણ્ય** જુનાગઢ જિલ્લાના જુનાગઢ અને ભેંસાણ તાલુકામાં વિસ્તરેલાં ગિરનાર ડુંગર વિસ્તારમાં આવેલ આ અભયારણ્યમાં મુખ્યત્વે વાંદરા, હરણ, સેમર(રોઝ), જંગલી ભૂંડ, દીપડા, સિંહ જેવા રાની પ્રાણીઓ વસવાટ કરે છે. આ ઉપરાંત અહીં વિવિધ પ્રકારનાં અસંખ્ય વૃક્ષોની પ્રજાતિ જોવા મળે છે.

શ્રેણી:ગુજરાતના અભયારણ્યો
માર્ટિન લ્યૂથર કિંગ

**ડૉ. માર્ટિન લ્યૂથર કિંગ** યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ઓફ અમેરિકાના સામાજીક કાર્યકર અને ચળવળકાર હતા.

## જીવન 
તેમનો જન્મ ૧૫ જાન્યુઆરી ૧૯૨૯ના રોજ થયો હતો. નાનપણથી જ તેમણે  કાળાગોરાના ભેદ જોયા હતાં આગળ જતાં તેમણે દાર્શનિક થોરોનો નિબંધ વાંચ્યો અને ગાંધીજીના જીવન વિશેના વિચારો સાંભળીને તેઓ એટલા પ્રભાવિત થયા કે એમના જ માર્ગે આગળ વધવાનું નક્કી કર્યું. તેમણે અમેરિકામાં રહેતા કાળા લોકો (હબસીઓ)ના હક્કો માટે લડત ચલાવી. ગાંધીજીની દાંડીયાત્રામાંથી પ્રેરણા લઈને તેમણે 'વોશિંગ્ટન કૂચ' અને 'મોંટગોમરી કૂચ' કરી. તેમણે કરેલા કાર્યોને કારણે તેમને ‘અમેરિકાના ગાંધી’નું બિરુદ મળ્યું. ઇ.સ.૧૯૬૪માં તેમને શાંતિ માટેનું નોબેલ પારિતોષિક પણ મળ્યું.

ઇસ. ૧૯૬૮માં ૩૯ વર્ષની વર્ષની ઉંમરે એક ગોરાએ એમની હત્યા કરી.

શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:૧૯૨૯માં જન્મ
શ્રેણી:૧૯૬૮માં મૃત્યુ
દાબેલી

**દાબેલી** કે **કચ્છી દાબેલી** કે **કચ્છી ડબલરોટી** એ એક તાજું ફરસાણ છે જેનું ઉદ્‌ગમ ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ ક્ષેત્રમાં થયું હતું. આ એક મસાલેદાર વાનગી છે. જેમાં બાફેલા બટેટાના મસાલાને પાંઉને કાપીને તેના બે ફાડીયાની વચ્ચે મૂકીને બનાવાય છે. સ્વાદ માટે તેમાં આંબલી, ખજૂર, લાલ મરચું, લસણ, વગેરેની ચટણી અને શેકેલા મસાલેદાર શિંગદાણા પણ ઉમેરાય છે.

## ઉદ્‌ગમ
પાઉંની વચમાં મસાલો દાબીને આ વાનગી બનતી હોવાથી આનું નામ "દાબેલી" પડ્યું છે. દાબેલીની શરૂઆત ૧૯૬૦ના દશકમાં કચ્છ જિલ્લાનાં માંડવી શહેરના રહેવાસી કેશવજી ગાભા ચુડાસમા ઉર્ફે કેશા માલમ દ્વારા કરાઈ હતી. તેમણે ક્યારેય ધાર્યું નહોતું કે તેમનું નિર્માણ આટલી પ્રસિદ્ધી પામશે. જ્યારે તેમણે દાબેલી વેચવાનો વ્યવસાય શરૂ કર્યો ત્યારે તેઓ ૧ આના (૬ પૈસા)માં એક દાબેલી વેચતા હતાં. આજે તેમની બીજી પેઢી દ્વારા દાબેલીનો ધંધો ચલાવવામાં આવે છે.

આમ દાબેલીનું ઉદ્‌ગમ માંડવી શહેર મનાય છે અને જિલ્લાનાં નામ પરથી આને *કચ્છી દાબેલી* પણ કહે છે. આજે પણ આ શહેરમાં બનતો દાબેલીનો મસાલો અસલ મનાય છે. આ સિવાય ભુજ અને નખત્રાણામાં પણ સારી ગુણવત્તાની દાબેલી મળે છે.

### અન્ય માહિતી
* **દાબેલીનો મસાલો**, કે જે દાબેલીનો પ્રમુખ ઘટક છે તે દરેક શહેરોમાં તૈયાર મળે છે. કચ્છમાં વિવિધ બ્રાંડના નામ હેઠળ આને તૈયર કરવામાં આવે છે. માંડવી અને ભુજમાં બનતા દાબેલી મસાલાની માંગ વધુ હોય છે. આ મસાલો સૂકા લાલ મરચાં, મરી, સૂકું કોપરું, મીઠું, લવિંગ, જીરું, ધાણા, હળદર, એલચી, બાદિયાન, સંચળ, તમાલ પત્ર અને અન્ય ગરમ મસાલાને મેળવીને બનવવામાં આવે છે. આ મસલાને ૬ થી ૧૨ મહિના સાચવી શકાય છે.
* ચટણી એ અન્ય ભારતીય વ્યંજનની જેમ દાબેલીમાં પણ વપરાય છે. આ ચટણી ખજૂર આમલીની ચટણી, તજ-લવિંગનાં પાણી સ્વરૂપે હોય છે.
* સેવ મૂળ રૂપે દાબેલીનો ભાગ નથી. તે પાછળથી ઉમેરવામાં આવેલો સુધારો છે અને જરૂરી નથી કે દરેક જગ્યાએ મળતી દાબેલીની ઉપર સેવ ભભરાવેલી હોય જ.

**રાંધવાનો સમય**
* દાબેલીનો મસાલો તૈયર હોવાથી તેને તૈયાર કરવામાં બટેટાને બાફવા માટે અને બધી સામાગ્રીનું સંયોજન કરવામાં સમય લાગે તેટલો જ લાગે છે.

## પ્રચલન
**દાબેલી**  માત્ર કચ્છમાં કે ગુજરાતમાં જ નહીં પણ સમગ્ર મહારાષ્ટ્ર, રાજસ્થાન અને આંધ્રપ્રદેશના અમુક ભાગોમાં પણ પ્રચલિત છે. દાબેલીની નાનકડી રેંકડીઓ ભારતના બધાજ મોટા શહેરોમાં મળી આવે છે 

દાબેલીને ક્યારેક "કચ્છી બર્ગર", "દેશી બર્ગર", કે કચ્છી ડબલ રોટી તરીકે પણ ઓળખાવવામાં આવે છે.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:ફરસાણ
શ્રેણી:વાનગી
શ્રેણી:ગુજરાતી ભોજન
ભંડારીયા (તા.ગઢડા)

'''''' ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા બોટાદ જિલ્લાના ગઢડા (સ્વામીના) તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તથા પશુપાલન છે. ગામમાં પ્રાથમિક અને માધ્યમિક શાળા આવેલી છે. ઉપરાંત પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સગવડો પણ ઉપલબ્ધ છે.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
મહાદેવ ગોવિંદ રાનડે

**ન્યાયાધીશ મહાદેવ ગોવિંદ રાનડે**નો જન્મ ઇ.સ. ૧૮ જાન્યુઆરી ૧૮૪૨ના રોજ મહારાષ્ટ્રના નાસિક જિલ્લાના નિફાડ ગામે થયો હતો. 'હિંદી રાષ્ટ્રીય મહાસભા' (ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ)ની સ્થાપનામાં તેઓએ આગળ પડતી ભૂમિકા ભજવી હતી. તે સમયના ભારતીય સમાજમાં વિધવા વિવાહ પર પ્રતિબંધ, અસ્પૃશ્યતા, બાળલગ્ન, વગેરે જેવા સામાજીક કુરિવાજો સામે પ્રજાને જાગૃત કરવાનું કાર્ય પણ તેમણે કર્યું. કૉલેજમાં અંગ્રેજી ભાષાના પ્રાધ્યાપક તરીકે નીમાયા અને ત્યારપછી મુંબઇ હાઇકોર્ટમાં ન્યાયધીશ તરીકે નિમણૂક થઇ. ’હિંદી રાષ્ટ્રીય મહાસભા’ ની સ્થાપનામાં  તેઓ અગ્રણી હતા.તેમનો ‘મરાઠા સત્તાનો ઉદય’ ગ્રંથ ખૂબ પ્રમાણભૂત ગણાય છે. તેમનું કાર્યક્ષેત્ર મુખ્યત્વે પૂના જ રહ્યું હતું. વ્યાખ્યાનમાળા, ઔધિગિક પ્રદર્શન, પ્રાર્થના સમાજ જેવી અનેક સંસ્થાઓના તેઓ સ્થાપક હતા. ’વિધવા વિવાહ ઉત્તેજકમંડળ’ના તેઓ સક્રીય સભ્ય હતા. ૨૨ વર્ષના લગ્નજીવન પછી તેમના પત્ની ક્ષયથી અવસાન પામતાં બીજીવાર લગ્ન પણ કરેલા આપણાં ભારતીય સમાજમાં પેસી ગયેલાં અનેક કુરિવાજો, જેવા કે વિધવા વિવાહ પર પ્રતિબંધ, સ્ત્રીઓની અવનત દશા, અસ્પૃશ્યતાનું કલંક, બાળલગ્ન વગેરેમાં ફસાયેલી પ્રજાને જાગૃત કરી જીવનભર સમાજ સુધારાના પાયાનું મૂલ્યવાન કાર્યં કર્યું. હિન્દી, અર્થશાસ્ત્ર અને સમાજ  સુધારણા પરનાં તેમના લખાણોએ રાષ્ટ્રીય વિચારધારાને ખૂબ બળ પૂરું પાડ્યું હતું. મહારાષ્ટ્રમાં પડેલા દુષ્કાળ સમયે ખેડુતોની આર્થિક સ્થિતિનું નિરીક્ષણ કર્યું. બ્રિટિશ સરકારે તેમને ફાઇનાન્સ કમિટીમાં પણ સમાવ્યા હતા.

૧૬ જાન્યુઆરી ૧૯૦૧ના રોજ તેમનું અવસાન થયું.

*To dare to will execute and to be silent.* તેમના જીવનનો મંત્ર હતો

શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:૧૯૦૧માં મૃત્યુ
ખાખરીયા (તા. સિહોર)

**ખાખરીયા (તા. સિહોર)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગીયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સિહોર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામ ભાવનગર થી સિહોર જતા મુખ્ય રસ્તા પરથી સિહોરથી ચાર કિલોમિટર પહેલા જમણી તરફનાં ફાંટા પરથી જઇ શકાય છે. ખાખરીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. ગામમાં જમરૂખ અને દાડમની વાડીઓ પણ ઘણી છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. ખાખરીયાથી એક રસ્તે રાજપરા (ખોડીયાર) તરફ પણ જવાય છે.
કાજુ કતરી

**કાજુ કતરી** (કે કાજુ બરફી) એ એક બરફી જેવી ભારતીય મીઠાઈ છે. 

આ મીઠાઈ કાજુ, સાકર, ઘી, માવો જેવા પદાર્થોમાંથી બનાવવામાં આવે છે. આને પ્રાય: સમાંતરભુજ ચતુષ્કોણના આકારમાં કાપવામાં આવે છે અને તેના પર વરખ મઢવામાં આવે છે 

આ વાનગી કાજુ સાથે તૈયાર કરવામાં આવે છે જેમાં નોંધપાત્ર સમય માટે પાણીમાં પલાળી રાખવામાં આવે છે (સામાન્ય રીતે આખીરાત), ત્યાર બાદ તેની પેસ્ટ બનાવવામાં આવે છે. ત્યાર પછી ખાંડની ચાસણી બનાવવા માં આવે છે. ત્યારબાદ તેને કાજુમાં ઉમેરવામાં આવે છે. ઘી, કેસર (કેસર) અને સૂકો મેવો પણ ઉમેરી શકાય છે. પછી પેસ્ટને છીછરા, સપાટ-તળિયાવાળી વાનગીમાં ફેલાવવામાં આવે છે અને ચપટી કરવામાં આવે છે અને સમાંતરભુજ ચતુષ્કોણના આકારમાં કાપવામાં આવે છે. ટુકડાઓને સામાન્ય રીતે ખાદ્ય ચાંદીના વરખથી શણગારવામાં આવે છે. તૈયાર મીઠાઈ સામાન્ય રીતે સફેદ અથવા પીળા રંગની હોય છે. દિવાળી દરમિયાન પરંપરાગત રીતે કાજુ કતરી ખાવામાં આવે છે.

### ઇતિહાસ અને સાંસ્કૃતિક મહત્વ
કાજુ કતરી (કે કાજુ બરફી) નો ભારતીય ઉપખંડમાં લાંબો ઈતિહાસ છે, જોકે ચોક્કસ મૂળ હજુ જાણી શકાયું નથી. તે હવે સમગ્ર ભારતમાં ફેલાઈ ગઈ છે અને દેશભરમાં પ્રિય મીઠાઈ બની ગઈ છે.

## સંદર્ભ
## બાહ્ય કડી
*કાજુ કતરી -સરળ બનાવટ
*કાજુ કતરીની બનાવટ

શ્રેણી:મીઠાઈ
પેરુ

**પેરુ** એક સંદિગ્ધ શબ્દ છે. આ શબ્દ પરથી લેખ શોધનાર વ્યક્તિ નીચેનામાંથી કોઈ પણ વિષય પર આ શિર્ષક હેઠળ લેખ શોધવાનો પ્રયત્ન કરતી હોય. પેરુ શીર્ષક સાથે નીચેના પાનાઓ સંકળાયેલા છે:

* આ નામે દક્ષિણ અમેરિકાનો એક દેશ પેરુ
* એ નામનું એક ફળ, પેરુ
ગોપનાથ (તા. તળાજા)

**ગોપનાથ** ગામ ભારતના ગુજરાત રાજ્યનાં ભાવનગર જિલ્લામાં તળાજા તાલુકામાં દરિયા કિનારે આવેલું ગામ છે.

## શ્રી મોટા ગોપનાથ મહંત જગ્યા ટ્રસ્ટ 

ચિત્ર:Gopnath Mandir Bhavnagar.jpg|દરિયાકિનારા તરફથી મંદિર તરફ જોતા જોવા મળતું દ્રશ્ય
ચિત્ર:Mota Gopnaath Temple Entrance.JPG|મોટા ગોપનાથ મહાદેવ મંદિરનું પ્રવેશદ્વાર

ગોપનાથ ગામમાં પાંડવોએ અજ્ઞાતવાસ દરમ્યાન બનાવેલું મનાતું ગોપનાથ મહાદેવનું મંદિર આવેલું છે. ૧૯૮૧ના ઓગષ્ટ મહીનામાં મંદીરનું સુંદર પ્રવેશદ્વાર બનાવવામાં આવ્યું છે.

## દીવાદાંડીઓ 
### ક્રમ એક 
તેની સ્થાપના ઇ.સ. ૧૮૭૯માં થઇ હતી. ૧૯૭૫થી તે કામ કરતી બંધ થઇ છે. સફેદ રંગે રંગાયેલ બેવડો વરંડો ધરાવતી લગભગ ૧૨ મીટર ઉચો ઇંટોનો મિનારો ધરાવે છે. દીવો હવે હટાવી લેવામાં આવ્યો છે. આ ઐતિહાસિક દીવાદાંડી ભાવનગર રાજ્ય દ્વારા બનાવાઇ હતી. હાલમાં ખસ્તાહાલ હાલતને લીધે સ્થળ જવા માટે ખુલ્લુ છે પણ મિનારો બંઘ કરી દેવામાં આવ્યો છે.

### ક્રમ બીજો 

ચિત્ર:LighthouseAtGopnath.JPG|દીવાદાંડી ક્રમ બીજો

ઇ.સ. ૧૯૭૫થી પહેલી દીવાદાંડીના બંધ થવા સાથે આ દીવાદાંડી નું કાર્ય શરૂ થયું. હાલમાં પણ કામ આપે છે. દરેક ૨૦ સેકંડે પ્રકાશનો જબકારો કરતી ૪૪ મીટરની ઉંચાઇ એ ૩૦ મીટર ઉંચાઇના લાલ અને સફેદ રંગે રંગાયેલા નળાકાર ટાવર પર લાલટેન મુકાયેલી છે. આ નવી દીવાદાંડી જુની દીવાદાંડીથી લગભગ ૫૦૦ મીટરનાં અંતરે ઉત્તર દિશામાં છે.

અહીં આવેલી દીવાદાંડીથી નજીક ભાવનગરના રાજવીઓ એ બનાવેલો **ગોપનાથ બંગલો** પણ આવેલો છે, જે હાલમાં **વિજય વિલાસ પેલેસ** હોટેલ તરીકે ઉપયોગમાં લેવાઇ રહ્યો છે.

## આ પણ જુવો
* તળાજા

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં શિવાલયો
શ્રેણી:તળાજા તાલુકો
શ્રેણી:દીવાદાંડી

શ્રેણી:ભાવનગર જિલ્લો
ઇન્ડિયન બેંક

**ઇન્ડિયન બેંક** ભારત સરકારના સ્વામિત્વ હેઠળ કાર્ય કરતી એક મુખ્ય બૈંક છે. સમસ્ત ભારત દેશમાં આ બેંકની ૧૮૬૭ શાખાઓ આવેલી છે.

* સ્વદેશી આંદોલનના અંશના રૂપમાં ૧૫ ઓગસ્ટ ૧૯૦૭ના દિને સ્થાપના.
* ૧૯૩૦૦ થી અધિક સમર્પિત કર્મચારીઓના દળ સાથે દેશની સેવામાં તત્પર.
* ૩૧/૦૩/૨૦૧૧ સુધીના કુલ કારોબારમાં રુ. ૧,૮૧,૫૩૦ કરોડનો આંક પાર કર્યો.
* ૩૧/૦૩/૨૦૧૧ના દિન સુધીમાં પરિચાલન લાભમાં રુ. ૩૨૯૧.૬૮ કરોડ સુધીની વૃદ્ધિ.
* ૩૧/૦૩/૨૦૧૧ના દિન સુધીમાં નિવલ લાભમાં રુ. ૧૭૧૪.૦૭ કરોડ સુધીની વૃદ્ધિ.
    
## આંતર્રાષ્ટ્રીય ઉપસ્થિતિ 
* કોલમ્બો મેં એક વિદેશી મુદ્રા બૈંકિંગ એકમ સહિત સિંગાપુર તથા કોલમ્બો મેં વિદેશી શાખાએઁ૤
* 70 દેશોં મેં 240 વિદેશી સંપર્ક બૈંક૤

## અનુષંગી કંપનિયાઁ
* ઇંડ બૈંક મર્ચેંટ બૈંકિંગ સર્વિસેજ લિમિટેડ
* ઇંડ બૈંક હાઉસિંગ લિમિટેડ
* ઇંડફંડ મૈનેજમેંટ લિમિટેડ

## વિશેષીકૃત બૈંકિંગ મેં અગ્રણી
* વિશેષ રૂપ સે નિર્યાત, આયાત, વિપ્રેષણ ઔર અનિવાસી ભારતીય કારોબાર સે ઉત્પન્ન હોનેવાલે વિદેશી વિનિમય લેનદેનોં કા સંચાલન કે લિએ ચેન્નૈ, મેં સ્થિત 1 વિશેષીકૃત ઓવરસીજ શાખા સહિત 90 વિદેશી વિનિમય હેતુ પ્રાધિકૃત શાખાએં૤
* વિશેષ રૂપ સે લઘુ ઉદ્યોગ ઇકાઇયોં કો વિત્ત પ્રદાન કરને કે લિએ 1 લઘુ ઉદ્યોગ શાખા૤

## ગ્રામીણ વિકાસ મેં નેતૃત્વ
* સ્વયં સહાયતા સમૂહોં તથા દેશ મેં વિત્તીય સમાવેશ પરિયોજના કા આરંભ કરને કે અગ્રગામી૤
* માનનીય કેન્દ્રીય વિત્ત મંત્રી સે કૃષિ ઋણ મેં શ્રેષ્ઠતા કે લિએ પુરસ્કાર વિજેતા૤
* નાબાર્ડ સે તમિલનાડુ તથા સંઘ રાજ્ય ક્ષેત્ર પુદુચ્ચેરી મેં માઇક્રો વિત્ત ગતિવિધિયોં કે લિએ શ્રેષ્ઠ કાર્યનિષ્પાદક પુરસ્કાર૤
* એસએચજી (સ્વયં સહાયતા સમૂહ) ધ્ જેએલજી (સંયુક્ત દેયતા સમૂહ) સંકલ્પના કે જરિએ શહરી ગરીબોં કી આવશ્યકતાઓં કો પૂરા કરને કે લિએ દેશ મેં શ્માઇક્રો સેટશ્ નામક 7 વિશેષીકૃત અનન્ય માઇક્રોં શાખાએં સ્થાપિત કી ગઈ૤
* ગ્રામીણ વિત્ત કે લિએ એક વિશેષ પટલ યથા માઇક્રો ક્રેડિટ કેન્દ્ર 44 ગ્રામીણ અર્ધ-શહરી શાખાઓં મેં કાર્યરત હૈં૤
* ગ્રામીણ વિકાસ તથા સમાવેશી બૈંકિંગ કે લિએ આઈસીટી (સૂચના ઔર સંપ્રેષણ પ્રૌદ્યોગિકી) કા પ્રયોગ૤
* કૃષિ પરામર્શી એવં તકનીકી સેવાઓં (એસીટીએસ) કે જરિએ ઉદ્યમિયોં કો કૃષિ મેં તકનીકી સહાયતા વ પરિયોજના રિપોર્ટ સે સહાયતા કા પ્રાવધાન૤

 
## બૈંકિંગ મેં નવીનતમ પ્રૌદ્યોગિકી કા પ્રવર્તન કરનેવાલા પથપ્રદર્શક બૈંક
* 100 પ્રતિશત કોર બૈંકિંગ સમાધાન (સીબીએસ) શાખાએઁ

* 100 પ્રતિશત કારોબાર કા કંપ્યૂટીકરણ૤
* દેશભર મેં કહીં ભી બૈંકિંગ કે તહત કવર કિયે ગએ 168 કેન્દ્ર૤
* 1132 સ્વ-ચાલિત ટેલર મશીનેં૤
* સાઝા નેટવર્ક 40000 એટીમોં કે જરિએ 24 ઘંટે એવં સાતોં દિન કી સેવા૤
* સભી કોર બૈંકિંગ ગ્રાહકોં કો ઇંટરનેટ ઔર ટેલી બૈંકિંગ સેવાએં૤
* કાર્પોરેટ ગ્રાહકોં કે લિએ ઈ-ભુગતાન સુવિધા૤
* નકદી પ્રબંધન સેવાએં૤
* નિક્ષેપાગાર સેવાએં૤
* ઓવરસીજ શાખા ચેન્નૈ મેં રૉઇટર સ્ક્રીન ટેલીરેટ રૉઇટર મૉનિટર ડીલિંગ સિસ્vમ ઉપલબ્ધ કરાએ ગએ હૈં૤
* આઈબી ક્રડિટ કાર્ડ પ્રવર્તિત૤
* આઈબી સ્વર્ણ મુદ્રા૤

## વાહ્ય સૂત્ર 
*ઇંડિયન બૈંક કા જાલઘર 
* Indian Bank's official website
*Find IFSC Code of INDIAN BANK branches in India, or Branch Details by IFSC Code
*Interview of Mr. T.M. Bhasin, Chairman & Managing Director, Indian Bank

શ્રેણી:બંબઈ સ્ટૉક એક્સ્ચેંજ મેં સૂચિત કંપનિયાં
શ્રેણી:ભારતની બેંકો
નિશાન-એ-પાકિસ્તાન

right|frameless
**નિશાન-એ-પાકિસ્તાન** (ઉર્દૂ: نشان پاکستان), પાકિસ્તાન સરકાર દ્વારા પ્રમાણિત કરવા મા આવતો સર્વૉચ્ચ નાગરિક સન્માન છે. જેને ઉચ્ચતમ દર્જા ની સેવા અને  પાકિસ્તાન રાષ્ટ્ર ના પ્રત્યે કરેલ સેવા ઓ માટે પ્રદાન કરવા મા આવેછે. આ સન્માન ૧૯ માર્ચ, ૧૯૫૭ મા સ્થાપિત કરવા મા આવ્યો હતો.

પાકિસ્તાન ના સૌથી પ્રતિષ્ઠિત પુરસ્કાર નિશાન-એ-પાકિસ્તાન ને પાકિસ્તાન દ્વારા પ્રાપ્ત અન્ય સન્માનો થી વિપરિત, ખુબજ ઓછા વ્યક્તિઓ ને પ્રદાન કરવા મા આવેછે. સન્માન પ્રદાન કરતા પહેલા, પ્રાપ્તકર્તા ની યોગ્યતા નુ મુલ્યાકંન, રાષ્ટ્ર, આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય અને વિદેશી સંબંધો ના પ્રતિ આપેલ વિશિષ્ટ સેવાઓ ના આધાર પર કરવા મા આવે છે. અન્ય નાગરિક પુરસ્કારો ની જેમ આ પુરસ્કાર ની ઘોષણા પણ પાકિસ્તાન ના સ્વતંત્રતા દિવસ ૧૪ ઓગષ્ટ એ કરવા મા આવેછે અને અલંકરણ સમારોહ નુ આયોજન ૨૩ માર્ચ ના રોજ થાય છે. પ્રાપ્તકર્તા આને પોતાના નામ ની સાથે જોડવા નો અધિકાર રાખેછે.
## નિશાન-એ-પાકિસ્તાન પુરસ્કાર પ્રાપ્ત કરનાર વિદેશી
## બાહ્ય કડીઓ
* પાકિસ્તાન ના પદક તથા સન્માન

## સંદર્ભો
શ્રેણી:પુરસ્કાર
શ્રેણી:પાકિસ્તાન
આંબલી

* આંબલી (વૃક્ષ) - આંબલી નામનું એક વૃક્ષ.
* આંબલી (ફળ) - આંબલી નામના વૃક્ષનું ફળ.
* આંબલી (તા. ગોધરા) - ગુજરાત રાજ્યનાં પંચમહાલ જિલ્લાના ગોધરા તાલુકાનું એક ગામ.
* આંબલી (તા. વાઘોડિયા) - ગુજરાત રાજ્યનાં વડોદરા જિલ્લાના વાઘોડિયા તાલુકાનું એક ગામ.
* આંબલી (તા. ગરબાડા) - ગુજરાત રાજ્યનાં દાહોદ જિલ્લાના ગરબાડા તાલુકાનું એક ગામ.
* આંબલી (તા. દસ્ક્રોઇ) - ગુજરાત રાજ્યનાં અમદાવાદ જિલ્લાના દસ્ક્રોઇ તાલુકાનું એક ગામ.
* આંબલી (તા. ધોલેરા) - ગુજરાત રાજ્યનાં અમદાવાદ જિલ્લાના ધોલેરા તાલુકાનું એક ગામ.
કરજણ નદી

**કરજણ નદી** ગુજરાતના નર્મદા જિલ્લાના રાજપીપળા પાસે આવેલી છે. આ નદી સુરત જિલ્લાના ઉમરપાડા તાલુકાના જંગલોમાંથી નીકળી, વડોદરા જિલ્લાના શિનોર તાલુકામાં આવેલા બરકાલ ગામ પાસે નર્મદા નદીમાં મળે છે. આ નદી ઉપર કરજણ બંધ નર્મદા જિલ્લાના નાંદોદ તાલુકામાં આવેલા જીતગઢ ગામ પાસે બાંધવામાં આવેલ છે, જેના જળાશયને કિનારે વિસલખાડી અને જૂના રાજ ખાતે વન વિભાગ દ્વારા પ્રવાસન કેન્દ્ર ઊભાં કરવામાં આવ્યાં છે. ડેડીયાપાડા વિસ્તારના સાતપુડાના જંગલોમાંથી નીકળતી તેરાવ નદી આ નદીની મુખ્ય ઉપનદી છે.

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* India - WRIS (Water Resources Information System) પર કરજણ નદી પરના બંધ વિશે માહિતી 

શ્રેણી:નર્મદા જિલ્લો
શ્રેણી:ગુજરાતની નદીઓ
વાવડી (તા. સુત્રાપાડા)

**વાવડી** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ગીર સોમનાથ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સુત્રાપાડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. વાવડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી, પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્ર તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. આ ગામ તાલુકામથક સુત્રાપાડાથી ૪ કિ.મી.નાં અંતરે આવેલું છે.

શ્રેણી:સુત્રાપાડા તાલુકો
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ચીકુ

ચીકુ એક બદામી રંગનું ફળ છે. વૃક્ષશાસ્ત્રની  શાસ્ત્રીય ભાષામાં  આને મનિલ્કારા ઝાપોટા કહે છે, તેમજ  તે **સાપોડીલા** તરીકે પણ જાણીતું છે. આનું વૃક્ષ નીત્ય લીલું અને લાંબુ આયુષ્ય ધરાવનાર હોય છે. આ ફળ મેક્સિકો, મધ્ય અમિરિકા અને કેરેબિયન  ક્ષેત્રનું વતની છે. સ્પેનિશ વસાહત વાદ હેઠળ તે ફીલીપાઈન્સ આવ્યું. આજ કાલ તે ભારત, પાકિસ્તાન અને મેક્સિકોમાં વિપુલ પ્રમાણમાં ઉગાડવામાં આવે છે.  

## વર્ણન
ચીકુના ઝાડ ૩૦ મીટર જેટલા ઊંચા ઉગી શકે છે, એત્ના થડનો સરાસરી વ્યાસ ૧.૫ મી જેટલો હોય છે. વાવેતર કરવામામ્ આવતા ચીકુના ઝાડની લંબાઈ ૯ થી ૧૫ મીટર જેટલી હોય છે અને તેના થડનો વ્યાસ ૫૦ સેમી જેટલો હોય છે. આ વૃઅક્ષો પવન પ્રતિરોધી હોય છે અને તેન થડની છાલમાંથી એક સફેદ ચીકણો લેટેક્સ મળે છે તેને ચિકલ કહે છે. આના પાંદડા ચળકતા લીલા રંગના હોય છે.   તેઓ એકાંતરે ગોઠવાયેલા હોય છે, તેમનો આકાર લંબગોળ હોય છે  અને તે ૫ થી ૭ સેમી લાંબા હોય છે. આના ફૂલો સફેદ,  inconspicuous અને ઘંટ જેવા આકારના હોય છે, જેને છ પાંખડી હોય છે. 

આ ફાળ એક લંગગોળાકાર બેરી હોય છે જે ૪-૮ સેમી વ્યાસ ધરાવે છે. દેખાવમાં આ ફળ બટેટાને મળતું આવે છે અને તેમામ્ ચાર થી પાં ચ બી હોય છે. આનો ગર ફીકા પીળા રંગથી લઈને ઘેરા બદામી રંગનો હોઈ શકે છે. આનો ગર હલકો દાણાદાર હોય છે જે પાકેલા પેરને મળતો આવે છે. આના બીયાં કાળા હોય છે જે ચપટા અને લાંબા હોય છે , છેડા પર તે અણીયાળા હોય છે. તેને ગળી જતાં તે ગળામાં ચીરા પાડી શકે છે.  આ ફળમાં લેટેક્સની (ગુંદર જેવો પદાર્થ) માત્રા ઘણી વધુ હોય છે તેને ઝાડ પરથી ઉતાર્યા સિવાય તે પાકતાં નથી. પાકતં આ ફળો નરમ પડે છે અને પાકેલા કીવી ફળ જેવા લાગે છે. 

આ ફળનો સ્વાદ એકદમ મીઠિ અને મોલ્ટને મળતો આવે છે.  ઘણા લોકો માને છે કે આનો સ્વાદ કેરેમલ (બાળેલી સાકર) અને બ્રાઉન સુગર મિશ્રીત પેર જેવો લાગે છે. કાચું ફળ ખાવું ખૂબ અઘરું છે કેમકે તેમાં સેપોનીન ભારે માત્રામાં હોય છે. આ સેપોનીન ટેનીન જેવા ગુણધર્મો ધરાવે છે જે મોઢાને સુકવી દે છે. 

આના વૃક્ષો માત્ર ઉષ્ણ કટિબંધ કે હૂંફાળા વાતાવરણમાં જ રહી શકે છે. જો તાપમાન શૂન્યની નીચે જાય તો આ વૃક્ષો મૃત્યુ પામે છે. અંકુરીતે થયા બાદ આ વૃક્ષને પાંચથી આઠ વર્ષમાં ફળો આવે છે.  આ વૃક્ષમાં ફૂલો વર્ષ ભર ખીલે છે પણ તેને ફળો વર્ષમાં બે વખત લાગે છે. 

## અન્ય નામ
ઉત્તર ભારતમાં આને ચીકુ કહેવાય છે.અને પાકિસ્તાનમાં આને ચીકિ અથવા આલુચા કહેવાય છે. દક્ષીણ ભારતીય ક્ષેત્રોમાં આને *સાપોટા* કહેવાય છે. શ્રીલંકામાં આને  *સાપાથીલા* કે *રતા-મી*  કહેવય છે.  પૂર્વી ભારત અને બાંગ્લાદેશમાં આને  સોબેદા કે સોફેદા કહે છે. માલદીવ્સમાં આને સાબુદેલી; ઈંડોનેશિયામાં સાવો, પશ્ચિમ સુમાત્રામાં સાઓસ કહે છે.  થાઈલેંડલઓસ અને કમ્બોડીયામાં આને માં આને લામૂટ,  કહે છે. 

આ ફળને ગિયાના અને ટિનિદાદ અને ટોબેગોમાં **સાપોડીલા**; કોલમ્બીયા, હોન્ડુરસ, એલસાલ્વાડોર, ક્યુબા અને ડોમિનીકન રિપબ્લિકમાં *ઝાપોટે*; કોસ્ટા રિકા, ક્યુબા, પ્યુર્ટો રિકોમાં નિકારાગુઆ, વેનેઝુએલા, કોલમ્બીયા અને ડોમીનિકન રિપબ્લીકમાં  *નીસ્પેરો*; બહામામાં *ડીલ્લી*, ફીલીપાઈન્સમાં ચીકો કે ત્સીકો થથ મેક્સિકો, હવાઈ,દક્ષિણ કેલિફોર્નિયા અને દક્ષિણ ફ્લોરિડામાં અને ચિકોસાપોટે કે ચિકોઝાપોટે તરીકે ઓળ ખાય છે.  મલયમાં આને કીકુ કહે છે.

## સંદર્ભ
*Morton, J. 1987. Sapodilla. p.&nbsp;393 - 398. In: Fruits of Warm Climates. Julia F. Morton, Miami, FL.

## બાહ્ય કડીઓ
* CRFG પબ્લીકેશન: સાપોડીલા 
* સાપોડેલા

શ્રેણી: ફળ
જામા મસ્જિદ

**જામા મસ્જિદ** એક સંદિગ્ધ શબ્દ છે. ભારતના ઘણા શહેરોમાં મુખ્ય મસ્જિદનું નામ જામા મસ્જિદ કે **જુમ્મા મસ્જિદ** જોવા મળે છે, જામા મસ્જિદ શીર્ષક સાથે નીચેના લેખ સંકળાયેલા છે:

* જામા મસ્જિદ, દિલ્હી
* જામા મસ્જિદ, અમદાવાદ
* જામા મસ્જિદ, શ્રીનગર
મોસંબી

**મોસંબી** એ ખટ-મીઠું રસાળ ફળ છે. સાઈટ્રસ લાઈમેટ્ટા એ આનું શાસ્ત્રીય નામ છે. ભારતમાં આ ફળ મોસંબી, મૌસંબી કે મુસંબી, સાતકુડી (તમિળ: சாத்துக்குடி), બથાયા કાયલુ(તેલુગુ) તરીકે જાણીતું છે.  તમિળ ભાષામાં આનું નમ સાતકુડીનામના ગામ પરથી ઉતરી આવ્યું છે તમિલ નાડુમાં આ ગામમાં મોસંબીનું સૌ પ્રથમ વાવેતર કરવામાં આવ્યું હતું.   

આ સિવાય આ ફળ **સ્વેટ લાઈમેટ્ટા**, **મેડિટેરિયન સ્વીટ લેમન**, **સ્વીટ લેમન** અને સ્વીટ લાઈમ તરીકે પણ જાણીતું છે. ઈરાનમાં આને લીમુ શિરીન કહે છે.

## દેખાવ 
આ ફળોનું વૃક્ષ ૮ મીટર જેટલું ઊંચુ વધે છે. આ વૃક્ષની શાખઓ અનિયમિત હોય છે, જેની છાલ સરખામણીએ લીસી અને કથ્થૈ-રાખોડી રંગની હોય છે.  આ શાખાઓ પણ ઘણાં કાંટા હોય છે તે ૧.૫થી ૭.૫ સેમી જેટલા લાંબા હોઈ શકે છે.   The petioles of the sweet lemon are narrowly but distinctly winged, and are 8 to 29 mm long.  It has leaflets rather than leaves, which are obovate and 5.5 to 17 cm long, 2.8 to 8 cm wide.  The apex of the leaflet is acuminate,  and the base of the leaflet is rounded.  આની કળીઓ અને  ફૂલો સફેદ રંગના હોય છે જે બે થી ત્રણ સેમી જેટલાં હોય છે. આની પાંખડીઓ ટૂંકા સમયમાં ખરી પડે છે અને પછી ફળ વધે છે.  આ ફળની છાલની બાહ્ય ત્વચા પીળા રંગની હોય છે અને તેની નીચેનો ભાગ  ૫ મિમી જાડો અને સફેદ હોય છે.   આનો ગર પીસીઓ  સ્વરૂપે હોય છે કે જે પીળી કે લીલાશ પડતી હોય છે. તેઓ અમ્લીય કે ખાટી ન હોતાં મીઠી હોય છે. 

## વિસ્તાર 
આ ફળ દક્ષિણ એશોઇયા કે અગ્નિ એશિયાનું વતની છે અને ભૂમધ્ય ક્ષેત્રમાં આનો પાક લેવામાં આવે છે.  માણસ દ્વારા આ ફળને વિશ્વના અન્ય ભાગોમાં પણ લઈ જવાયું છે. આની રોપણી બીજ દ્વારા કરવામાં આવે છે. 

## વપરાશ 
આ ફળ સીધું ખાઈ શકાય છે અને ઘણાં આવશ્યક તૈલે પદાર્થ ધરાવે છે. આ વૃક્ષને સજાવટ માટે અને ગ્રાફ્ટીંગ સ્ટોક (મૂળ ધરાવતો ભાગ કે મૂળાધાર ) માટે વાપરવામાં આવે છે. ઈરાનમાં આનો ઉપયોગ્ફ ફ્લુ અને શરદીના ઈલાજ  માટે થાય છે. આના ફળો વધુ પ્રમાણમાં એસ્કોર્બીક એસિડ (એટલે કે વિટામિન  C) ધરાવે છે. આનો રસ બધી વ્યક્તિઓ પી શકે છે અને ખાસ કરીને માંદા માણસોને અપાય છે. 

## સંદર્ભો
શ્રેણી:ફળ
ફરીયાદકા (તા. ભાવનગર)

**ફરીયાદકા (તા. ભાવનગર)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ભાવનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ફરીયાદકા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય હીરા કામ, ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે સિતાફળ, જામફળ, ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. અહીંના સફેદ જામફળ વખણાય છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

 

શ્રેણી:ભાવનગર તાલુકો
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
માલપરા (તા.ગઢડા)

'''''' ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા બોટાદ જિલ્લાના ગઢડા (સ્વામીના) તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તથા પશુપાલન છે. ગામમાં પ્રાથમિક અને માધ્યમિક શાળા આવેલી છે. ઉપરાંત પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સગવડો પણ ઉપલબ્ધ છે.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
નારી (તા. ભાવનગર)

**નારી** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ભાવનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નારી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન તેમજ હીરા ઉદ્યોગ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દાડમ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં ૪ તળાવ છે અને અનેક નાના-મોટા મંદિરો આવેલાં છે જે પૈકીનું રામજી મંદિર ખુબજ જાણીતું છે. આ ગામ ભાવનગરથી ૭ કિ.મી. દૂર આવેલું છે. ગામમાં પ્રાથમિક, માધ્યમિક અને ઉચ્ચતર માધ્યમિક શાળાઓ આવેલી છે. આ ગામ ભાલ વિસ્તારનુ ગામ છે. 

## સંદર્ભો
શ્રેણી:ભાવનગર તાલુકો
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
શ્રેણી:ભાલ વિસ્તાર
દીવાદાંડી

ની દીવાદાંડી]]
**દીવાદાંડી**એ જૂના સમયમાં દરિયાખેડુઓને માર્ગદર્શન આપવા માટે દરિયા કીનારે બાધવામાં આવતી અને જેની ટોચ પર દૂર સુધી દેખાય તે રીતનો પ્રકાશ રાખવામાં આવે છે તેને કહે છે. આ પ્રકાશ જોઈ ને સાગરખેડુઓ હવે દરિયા કિનારો નજીક છે તેનો અંદાજ મેળવતા. દીવાદાંડીઓનો મુખ્ય ઉપયોગ સાગરખેડુઓને ભયજનક અને ખડકાળ દરિયાકિનારાથી ચેતવવા માટે પણ થતો. આધુનિક સમયમાં વિજાણુ માર્ગદર્શક સાધનોની ઉપલબ્ધતા વધતા દિવાદાંડીઓનો માર્ગદર્શક તરીકેનો ઉપયોગ ઘટતો જાય છે.

ફરતા પ્રકાશવાળી દરેક દીવાદાંડીનો પ્રકાશના બે ઝબકારા દેખાડવા વચ્ચેનો એક ચોક્કસ સમય હોય છે જેના પરથી જહાજ રાત્રીના અંધકારમાં પણ પોતે ક્યા કિનારાની નજીક છે તે નક્કી કરી શકે છે.

ભારતમાં દીવાદાંડીઓનું નિયમન *ડાયરેક્ટર જનરલ ઓફ લાઇટહાઉસીસ ઍન્ડ લાઇટશિપ્સ* દ્વારા થાય છે જે બંદર અને જહાજ મંત્રીના વિભાગ હેઠળ આવે છે.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:દીવાદાંડી
દ્રાક્ષાસવ

**દ્રાક્ષાસવ** (સંસ્કૃત: द्राक्षासव) એ એક પારંપારિક આયુર્વેદિક આસવ (ટોનિક) છે જે દ્રાક્ષ માંથી બનાવવામાં આવે છે.  દ્રાક્ષાસવ એ એક હળવો મદિરા છે. આમાં દ્રાક્ષના રસને આંશિક રીતે આથવામાં આવે છે.  અમુક વખત આને સુકી દ્રાક્ષના અર્કમાંથી પણ બનાવવામાં આવે છે. આ આસવ સુસ્તી કે મંદોત્સાહ, નબળાઈ અને ગરમીની થકાવટ જેવી વ્યાધિઓમાં ઉપયોગી છે. 

## વ્યુત્પત્તિ
**દ્રાક્ષ** એ ફળ અને આસવ એટલે મદ્ય. આમ દ્રાક્ષનો મદ્ય એટલે દ્રાક્ષાસવ.

## ઐતિહાસિક સંદર્ભો
૩જી-૪થી સદીનાં આયુર્વેદિક પુસ્તક શુશ્રુત સંહિતામાં દ્રાક્ષાસવનો ઉલ્લેખ થયેલો છે. 

## આ પણ જુઓ
દ્રાક્ષ

## સંદર્ભ
શ્રેણી:આયુર્વેદિક ઓસડિયાં
સણોસરા

**સણોસરા** એક સંદિગ્ધ શબ્દ છે અને આ નામના અનેક ગામો ગુજરાતમાં આવેલા છે:

* સણોસરા - ભાવનગર જિલ્લાના સિહોર તાલુકાનું એક ગામ.
* સણોસરા - ચોટીલા તાલુકાનું એક ગામ.
* સણોસરા - ધ્રોલ તાલુકાનું એક ગામ.
* સણોસરા - અમરેલી તાલુકાનું એક ગામ.
* સણોસરા - રાજકોટ તાલુકાનું એક ગામ.
* સણોસરા - ભુજ તાલુકાનું એક ગામ.
* સણોસરા - ભુજ તાલુકાનું એક ગામ.
* સણોસરા - અબડાસા તાલુકાનું એક ગામ.
* સણોસરા - માણાવદર તાલુકાનું એક ગામ.
* મકરાણી સણોસરા - કાલાવડ તાલુકાનું એક ગામ.
વળાવડ (તા. સિહોર)

**વળાવડ (તા. સિહોર)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રાંતના ભાવનગર જિલ્લાના સિહોર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, પંચાયત ઘર તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સગવડો છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.

આ ગામ તાલુકામથક શિહોરથી ૩ કિલોમિટર જેટલું દુર આવેલું છે. આ ગામની વાડીઓમાં જમરુખ, સીતાફળ, લીંબુ, ચીકુ વગેરે ફળોનું ઉત્પાદન થાય છે.

શ્રેણી:સિહોર તાલુકો
ગૌમુખ (સોનગઢ)

**ગૌમુખ** એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લામાં આવેલા સોનગઢ તાલુકામાં આવેલું એક રમણીય આસ્થાનું સ્થળ છે. આ સ્થળ સોનગઢથી ઓટા (ડાંગના જગલ તરફ) જતાં રસ્તામાં જંગલની વચ્ચે આવે છે, જ્યા ઊંચા ડુંગર પર પથ્થરમાંથી બનાવેલા ગાયનાં મુખમાંથી બારેમાસ સતત પાણી નીકળ્યા કરે છે. એક માન્યતા મુજબ તે દેવતાઓની ગાય છે.

શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:સોનગઢ તાલુકો
આંબલા

આંબલા એક સંદિગ્ધ શબ્દ છે. આ શબ્દ પરથી લેખ શોધનાર વ્યક્તિ નીચેનામાંથી કોઈ પણ વિષય પર આ શિર્ષક હેઠળ લેખ શોધવાનો પ્રયત્ન કરતી હોય. આંબલી શબ્દ સાથે નીચેના પાનાઓ સંકળાયેલા છે:
* આંબલા (તા. સિહોર)
* આંબલા (તા. છોટાઉદેપુર)
* મોટા આંબલા (તા. ખંભાળિયા)
* નાના આંબલા (તા. ખંભાળિયા)
* આંબલા (તા. મેંદરડા)
કોઠી

**કોઠી** એક સંદિગ્ધ શબ્દ છે, જેના નીચે પ્રમાણે વિવિધ અર્થ થાય છે:
*કોઠી - પાણી કે અનાજ ભરવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતું (મોટાભાગે માટીનું) વાસણ.
* કોઠી - એક પ્રકારના ફટાકડા માટે સૌરાષ્ટ્ર અને ગુજરાતમાં વપરાતો શબ્દ.
* કોઠી - નાનું મકાન અથવા ઘર.

## ગામ/વિસ્તાર 
* કોઠી - જસદણ તાલુકાનું એક ગામ.
* કોઠી - માલપુર તાલુકાનું એક ગામ.
* કોઠી - વાંકાનેર તાલુકાનું એક ગામ.
* કોઠી - નાંદોદ તાલુકાનું એક ગામ.
* કોઠી - ભરૂચ તાલુકાનું એક ગામ.
* કોઠી - આમોદ તાલુકાનું એક ગામ.
* કોઠી - વડોદરા શહેરમાં આવેલ એક વિસ્તારનું નામ.
* કોઠીગામ - થરાદ તાલુકાનું એક ગામ.
ચિત્રા (તા. ભાવનગર)

**ચિત્રા (તા. ભાવનગર)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ભાવનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચિત્રા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. ચિત્રામાં જી.આઇ.ડી.સી આવેલ છે જ્યાં મુખ્યત્વે પ્લાસ્ટીક, મિઠાઇ અને રસાયણ ઉધ્યોગો આવેલ છે. ચિત્રામાં મુખ્ય રસ્તા પર મસ્તરામબાપાની સમાધિ આવેલ છે.
## ધાર્મિક સંસ્થાઓ
* મસ્તરામ બાપાની સમાધી
* ગાયત્રી માતાજીનું મંદિર
* સ્વામિનારાયણ ગુરૂકુળ

## ધંધાકીય એકમો
### બેંકો
* સ્ટેટ બેંક ઓફ ઇંડીયા

### ખાદ્ય-પદાર્થના ઉત્પાદક
* મેસર્સ અમરલાલ ફૂડ્સ
* મેસર્સ દાસ પેંડાવાળા ફૂડ્સ

## સાહિત્યમાં ઉલ્લેખ
ઝવેરચંદ મેઘાણી રચિત લોકકથા સંગ્રહ સૌરાષ્ટ્રની રસધાર ભાગ ૧ ની એક વાર્તા *રંગ છે રવાભાઈને* માં આ ગામનો ઉલ્લેખ આવે છે.

 
## સંદર્ભ
શ્રેણી:ભાવનગર તાલુકો
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
આંબલા (તા. સિહોર)

**આંબલા** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સિહોર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં જમરૂખ, લીંબુ અને દાડમની વાડીઓ પણ ઘણી છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ગામમાં *ગ્રામ દક્ષિણામૂર્તિ* સંસ્થા આવેલી છે. અહીં વાંકીયા હનુમાનનું મંદિર આવેલું છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:સિહોર તાલુકો
તલાટી-કમ-મંત્રી

**તલાટી-કમ-મંત્રી** એ ગુજરાત સરકારમાં એક સરકારી હોદ્દો છે જે દરેક ગામમાં હોય છે. આ કેડર પંચાયત વિભાગમાં આવે છે. જેથી તે રાજ્ય સરકારના નહીં, પરંતુ પંચાયતના કર્મચારીઓ કહેવાય છે. તેઓએ પંચાયતને લગતા તથા રેવન્યુને લગતા તમામ ગ્રામ્ય કક્ષાના કાર્યો કરવાના થાય છે. એપ્રિલ ૨૦૧૦માં ગુજરાત સરકાર દ્વારા તલાટી-કમ-મંત્રીને અલગ અલગ કેડર બનાવવામાં આવી, જેમાં પંચાયત હસ્તકનું કામ પંચાયત મંત્રી કરે તથા રેવન્યુ હસ્તકનું કામ મહેસૂલ તલાટી કરે તેવો નિર્ણય કરવામાં આવ્યો.

## કામગીરી 
ગ્રામ પંચાયત મંત્રીએ સરકારના પંચાયત વિભાગના કર્મચારી હોવાથી તે રાજ્ય સરકારના પંચાયત વિભાગને લગતી તમામ કામગીરી કરવાની થાય છે. પંચાયતની યોજનાઓને લગતી તમામ કામગીરી તથા પંચાયત વિભાગ દ્વારા સોંપવામાં આવતી તમામ કામગીરી ગ્રામ પંચાયત મંત્રીએ કરવાની થાય છે. જિલ્લાવાર ગ્રામ પંચાયત મંત્રીની ભરતી પંચાયત પસંદગી મંડળ દ્વારા કરવામાં આવે છે.

## વિવાદો 
ગ્રામ પંચાયત મંત્રીનો સંવર્ગ અવાર-નવાર વિવાદોથી ઘેરાયેલો હોય છે. સરકાર દ્વારા મહેસૂલી તલાટીઓની અલગથી ભરતી કરાતાં આ વિવાદો વધેલ છે. ગ્રામ પંચાયત મંત્રી (તલાટી-કમ-મંત્રી) સંવર્ગના કર્મચારીઓ દ્વારા વારંવાર મહેસૂલી તલાટી સંવર્ગનો વિરોધ દર્શાવી, સરકારની કામગીરી નહીં કરવા ચીમકીઓ આપવામાં આવે છે. પંચાયત મંત્રીઓ દ્વારા થોડા સમય પહેલા કોઈ પણ પ્રકારની કામગીરી નહીં કરવાની રાજ્યવ્યાપી હડતાલ કરવામાં આવેલ હતી. જેના પગલે ખેડૂતો તથા ગ્રામ્ય લોકોને ખૂબ જ હેરાનગતિ થઈ હોવાનું મનાય છે.

## આ પણ જુઓ
મહેસૂલ તલાટી

શ્રેણી: સરકારી વ્યવસાયો
અહિચ્છત્ર સંસ્કાર કેન્દ્ર

**અહિચ્છત્ર સંસ્કાર કેન્દ્ર** એ ગુજરાત રાજ્યનાં ભાવનગર જિલ્લાનાં મુખ્ય મથક ભાવનગર શહેરમાં કૃષ્ણનગરના ગીતાચોક વિસ્તારમાં આવેલ પ્રશ્નોરા નાગર જ્ઞાતિની સંસ્થા છે. 
## વિગત
શરૂઆતના વર્ષ દરમ્યાન જ્યારે ઉચ્ચ શિક્ષણની સુવિધાઓ બહુ ઓછી જગ્યાએ ઉપલબ્ધ હતી ત્યારે બહારથી ભાવનગર ભણવા આવતા વિધ્યાર્થીઓ ને રહેવા-જમવાની સગવડ મળી રહે તે હેતુ માટે આ સંસ્થાની સ્થાપના કરવામાં આવેલ. હાલનાં સમયમાં આ સ્થળ જ્ઞાતિનાં કાર્યક્રમો માટે તેમજ લગ્ન સમારંભો માટે ઉપલબ્ધ છે. સંસ્થામાં બે વાતાનુકુલીત સભાગૃહો, એક પુસ્તકાલય, એક પ્રાર્થના ખંડ, ટૂંકાગાળાના રોકાણ માટેના ખંડો, અને પ્રસંગોના આયોજન માટે ચોતરફથી ખુલ્લો હોય એ પ્રકારનો એક ગુંબજ ઉપલબ્ધ છે.

## છબીઓ
## ગૃહપતીઓની યાદી
* સુરેશભાઈ એ. ભટ્ટ

## જાણીતા ભુતપુર્વ વિદ્યાર્થીઓની યાદી
* દીપકભાઈ પ્ર. મેહતા

શ્રેણી:ભાવનગર
અરીઠા

**અરીઠા** એક સંદિગ્ધ શબ્દ છે જેના નીચે પ્રમાણે વિવિધ અર્થ થાય છે.

* અરીઠાં - ભારતીય ઉપખંડમાં જોવા મળતું એક વૃક્ષ છે જે લગભગ દરેક જગ્યા પર જોવા મળે છે.
* અરીઠા - ગુજરાતના વડોદરા જિલ્લાના સંખેડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ
* અરીઠા - ગુજરાતના પંચમહાલ જિલ્લાના લુણાવાડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ
સાથળ

**સાથળ** એક સંદિગ્ધ શબ્દ છે જેના નીચે પ્રમાણે વિવિધ અર્થ થાય છે.

* સાથળ - માનવ શરીરનાં અવયવ **પગ**નો ધડ તરફનો ભાગ
* સાથળ - ગુજરાત રાજ્યના અમદાવાદ જિલ્લાના ધોળકા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે.
ભારતીય ચૂંટણી પંચ

**ભારતીય ચૂંટણી પંચ** (અંગ્રેજી:Election Commission of India, હિન્દી: भारत निर्वाचन आयोग), ભારતમાં સઘળી ચૂંટણી પ્રક્રિયાઓ માટે આયોજન અને જવાબદારી ધરાવતું, બંધારણ દ્વારા સ્થાપિત, સ્વાયત્ત, સંવાયી સત્તાતંત્ર છે. બંધારણ માન્ય યોગ્ય સમયાંતરાલે, પંચની દેખરેખ હેઠળ, ભારતમાં મુક્ત અને ન્યાયી ચૂંટણીઓનું આયોજન થાય છે. ચૂંટણીપંચને ભારતની સંસદીય, રાજ્યના ધારાગૃહોની અને ભારતના રાષ્ટ્રપતિ અને ઉપરાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીઓના સંચાલન, દિશાનિર્દેશન અને નિયંત્રણની સત્તા છે. સ્થાનિક સરકાર/નગરપાલિકાઓ વગેરેની ચૂંટણીના સંચાલન, દિશાનિર્દેશન અને નિયંત્રણની સત્તા રાજ્ય ચૂંટણીપંચ હસ્તક રહે છે. 

ભારતના ચૂંટણી પંચની રચના ૨૫ જાન્યુઆરી, ૧૯૫૦ના દિવસે થયેલી, જે દિવસને પછીથી રાષ્ટ્રીય મતદાતા દિવસ‎ તરીકે **ઉજવવામાં આવે છે**.

## સંરચના 
આયોગમાં હાલ એક મુખ્ય ચૂંટણી આયુક્ત અને બે ચૂંટણી આયુક્ત હોય છે. ૧૫ ઓક્ટોબર, ૧૯૮૯ સુધી ફક્ત મુખ્ય ચૂંટણી આયુક્ત જ એકમાત્ર સભ્ય હતા. ૧૬ ઓક્ટોબર, ૧૯૮૯ થી ૧ જાન્યુઆરી, ૧૯૯૦ સુધી આ આર. વી. એસ. શાસ્ત્રી (મુ.નિ.આ.) અને ચૂંટણી આયુક્ત એસ.એસ. ધનોવા અને વી.એસ. સહગલ સહિત ત્રણ-સભ્યની રચના બની. ૨ જાન્યુઆરી, ૧૯૯૦ થી ૩૦ સપ્ટેમ્બર, ૧૯૯૩ સુધી આ એક-સભ્યની રચના બની અને ફરી ૧ ઓક્ટોબર, ૧૯૯૩થી આ ત્રણ-સભ્યની રચના બની.
 
હાલમાં, **મુખ્ય ચૂંટણી આયુક્ત શ્રી જ્ઞાનેશ કુમાર**અને **અન્ય ચૂંટણી આયુક્તો ડૉ. સુખબીર સિંહ સાંધુ તથા ડૉ. વિવેક જોશી**છે..

## ચૂંટણી આયુક્તોની નિમણૂક તેમજ કાર્યપ્રણાલી 
મુખ્ય ચૂંટણી આયુક્ત અને અન્ય ચૂંટણી આયુક્તોની નિમણૂક ભારતના રાષ્ટ્રપતિ કરે છે. મુખ્ય ચૂંટણી આયુક્તનો સમયગાળો ૬ વર્ષ અથવા ૬૫ વર્ષની આયુ, જે વહેલું હોય, તે પ્રમાણેનો હોય છે. જ્યારે અન્ય ચૂંટણી આયુક્તોનો સમયગાળો ૬ વર્ષ અથવા ૬૨ વર્ષની આયુ, જે વહેલું હોય, તે પ્રમાણેનો હોય છે. ચૂંટણી આયુક્તનું સન્માન અને વેતન ભારતના સર્વોચ્ચ ન્યાયાલયના ન્યાયાધીશ સમાન હોય છે. મુખ્ય ચૂંટણી આયુક્તને સંસદ દ્વારા ૨/૩ બહુમતીથી મહાભિયોગ પ્રસ્તાવ વડે જ હટાવી શકાય છે.

## બાહ્ય કડીઓ
* ચૂંટણીપંચની અધિકૃત વેબસાઇટ 

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:ભારત
શ્રેણી:રાજનીતિ
ભીમપુરા (તા. તલોદ)

**ભીમપુરા** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૩ (તેર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા તલોદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ભીમપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, મકાઈ, બાજરી, કપાસ, મગફળી, દિવેલી તેમ જ બટાકાના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ ધી ભીમપુરા દૂધ  ઉત્પાદક સહકારી મંડળી લી.( ડેરી) જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શ્રેણી:તલોદ તાલુકો