હિરોશિમા શાંતિ સ્મારક

**હિરોશિમા શાંતિ સ્મારક** અથવા **અણુબોમ્બ ઘૂમટ** અથવા **ગેન્બાકુ ડોમ** એ હિરોશિમા, જાપાનમાં આવેલા શાંતિ સ્મારક ઉદ્યાનનો એક ભાગ છે. ૧૯૯૬માં આ સ્મારકને યુનેસ્કોની વિશ્વધરોહર સ્થળની યાદીમાં ઉમેરવામાં આવ્યું. તૂટેલી ઈમારતના અવશેષોને ૬ ઑગસ્ટ ૧૯૪૫ના દિવસે હિરોશિમા અને નાગાસાકી શહેર પર કરવામાં આવેલા અણુ હુમલામાં મૃત્યુ પામેલા લોકોના સ્મારક સ્વરૂપે સંરક્ષિત કરાયું છે. આ હુમલામાં ૭૦,૦૦૦ માણસો તત્કાલ મૃત્યુ પમ્યા હતાં અને કિરણોત્સાર ને કારણે બીજા ૭૦,૦૦૦ માણસો જાનલેવા ઈજાઓનો ભોગ બન્યા હતાં.

## ઈતિહાસ
"પ્રોડક્ટ એક્ઝીબિશન હૉલ" - (ઉત્પાદ પ્રદર્શન ખંડ)ની મૂળ રચના ચેક વાસ્તુશાસ્ત્રી જન લેટ્ઝેલએ તૈયાર કરી હતી. આ રચના અનુસાર ઈમારતના સૌથી ઊંચા ભાગ પર એક ઘૂમટ સ્થાપિત કરાયું હતું. આનું બાંધકામ એપ્રિલ ૧૯૧૫માં પૂર્ણ થયુંઅ ને તેને "હિરોશિમા પ્રીફેક્ટ્રલ કમર્શીય એક્ઝેબિશન" (HMI) એવું નામ આપવામાં આવ્યું.

અણુબોમ્બ વિસ્ફોટના કેન્દ્ર નજીક ઉભી રહે શકેલી આ એક માત્ર ઈમારત હતી. વિસ્ફોટમાં આના ઘૂમટનું પોલાદી માળખું અહાર દેખાવા લાગ્યું હતું આથી ત્યાર બાદ આ ઈમારત ગેન્બાકુ (ઍ-બોમ્બ) ઘૂમટ તરીકે ઓળખાવા લાગી. આ ઈમારતને તોડી પાડવાની યોજના હતી પણ મોટા ભાગની ઈમારત હેમખેમ હોવાથી તેને તોડવાની યોજના મોડી પડી. આગાળ જતાં આ ઘૂમટ વિવાદનું કારણ બન્યું. લોકોનો એક વર્ગ આને તોડી પાડવા માંગતો હતો જ્યારે બીજો વર્ગ આને બૉમ્બ વિસ્ફોટની યાદગિરી રૂપે શાંતિ સ્મારક બનાવવાની તરફેણમાં હતો. છેવટે, જ્યારે હિરોશિમાનું પુન:નિર્માણ શરૂ થયું ત્યારે આ ઈમારતના માળખાને સાચવવાનો નિર્ણય થયો.]]

## અણુ હુમલો 
ઈ.સ. ૧૯૪૫ના ૬ ઑગસ્ટે સવારના ૮:૧૫ કલાકે સંયુક્ત અમેરિકાની હવાઈ સેનાએ "ઈલોના ગે"નામના બી-૨૯, બોમ્બર વિમાનમાંથી "લિટલ બૉય"નામનો અણુ બોમ્બ હિરોશિમા પર ઝીંક્યો. આ બૉમ્બે જાપાનના હિરોશિમા શહેરનું નામોનિશાન ભૂંસી નાખ્યું.

૨૫ જુલાઈ, ૧૯૪૫ના દિવસે પ્રશાંત ક્ષેત્રની અમેરિકની વ્યૂહાત્મક હવાઈ સેનાના કમાન્ડર, કાર્લ સ્પાર્ટ્ઝને જાપાનના અમુક શહેરો પર "ખાસ બૉમ્બ ફેંકવાના આદેશ મળ્યો. બૉમ્બ ફેંકવાના પ્રથમ શહેર તરીકે હિરોશિમાની પસંદગી કરવામાં આવી કેમકે આ શહેર દક્ષિણી હોન્શુ (જાપાનનો સૌથી મોટો દ્વીપ)નું મહત્ત્વનું બંદર હતું અને આ શહેરમઆં જાપાનની સેનાના દ્વીતીય જનરલનું થાણું હતું અને તેમાં ૪૦,૦૦૦ જેટલા સૈનિકો હતાં. ઈમારતના સીધા ઈભા થાંભલાઓ બોમ્બ વિસ્ફોટના સીધા નીચ દબાણને સહી શકી અને કોન્ક્રીટ અને ઈંટની અમુક દિવાલો બચી ગઈ. વિસ્ફોટનું સ્થાન અંગ્રેજીના "T" આકારનો અઈયોઈ પુલ હતો પણ તે વિસ્ફોટ ૧૫૦મી ઊંચાઈમાં અને ૬૦૦ મીટર અંતરમાં ચલિત થયો. આ ઘૂમટ અણુ વિસ્ફોટના અતિપરિવલય કેન્દ્રથી ૧૬૦ મીટર દૂર હતો.

## સંવર્ધન 
યુદ્ધ પછીના કાળમાં આ ઈમારતાના અવશેષોનું વિદારણ ચાલું રહ્યું. ૧૯૬૬માં હિરોશિમાના વહીવટી તંત્રએ કાયમી ધોરણે તેની જાળવણી કરવાનો ઈરાદો જાહેર કર્યો અને તેને ગેન્બાકુ ઘૂમટ નામ આપ્યું. હિરોશિમાના પ્રથમ ચૂંટાયેલા મેયર શિઞ્હો હમાઈ (૧૯૦૫-૧૯૬૮)એ રાષ્ટ્રીય અને આમ્તર રાષ્ટ્રીય ક્ષેત્રે આ માટે ભંડોળ એકત્રિત કરવા પ્રયત્નો કર્યા. એક વખતે ટોક્યોની મુલાકાત સમયે તેઓ જાતે શેરીઓમાં ઉતરીને ભંડોળ ઉઘરાવવા લાગ્યા હતા. ગેન્બાકુ ડોમનું સંવર્ધન કાર્ય ૧૯૬૭માં પૂર્ણ થયું. ઓક્ટોબર ૧૯૮૯ અને માર્ચ ૧૯૯૦ વચ્ચે આ માળખાના મજબૂતીકરણ માટે બે નાના સમારકામ કરવવામાં આવ્યા હતા.

## યુનેસ્કો વિશ્વ ધરોહર સ્થળ 
વિશ્વની સાંસ્કૃતિક અને પ્રાકૃતિક ધરોહરોને સંભાળવાના ઠરાવ હેઠળ ડિસેમ્બર ૧૯૯૬માં ગેન્બાકુ ઘૂમટને વિશ્વ ધરોહર સ્થળની યાદીમાં સ્થાન મળ્યું છે.

## ચિત્રો 

File:Hiromuseum.jpg | પ્રોડક્ટ્સ એક્સ્ઝિબિશન હૉલ - મૂળ સ્થિતિ - (ઈ.સ. ૧૯૨૧-૧૯૩૩) 
File:Genbaku_Dome_2.jpg | હૉલ, મોટોયાશુ પુલ પરથી. (ઈ.સ. ૧૯૨૧-૧૯૩૩) 
File:HiroshimaAtomicBombDome1921.jpg | રાત્રિ સમયનું છાયાચિત્ર, ૧૯૨૧
File:A-Bomb Dome close-up.jpg | ૬ ઑગસ્ટ ૨૦૦૪ના દિવસે સ્મારકની મુલાકાતે જતા લોકો 
File:Gambaku Dome of Hiroshima.jpg | નૈઋત્ય તરતથી લીધેલો ઘૂમટનું છાયા ચિત્ર 
File:Ganbaku Dome of Hiroshima from distance.jpg | અઈયોઈ પુલ પરથી લીધેલું ઘૂમટનું છાયા ચિત્ર 
File:A-bomb dome closeup.jpg | ઘૂમટનું નજીક દર્શન 
File:HiroshimaGembakuDome6747.jpg | ફલક સાથે ઘૂમટ
File:Hiroshima Peace Memorial before and after bombing.jpg | શાંતિ ઘૂમટ, ત્યારે અને અત્યારે. 
File:A-bomb dome.jpg | ૨૦૦૭માં ગેન્બાકુ ઘૂમટ 
File:A-bomb_dome_at_night.jpg | ગેન્બાકુ ઘૂમટ - સંધ્યા દ્રશ્ય 
File:A-Bomb Dome at Night.JPG | ગેન્બાકુ ઘૂમટ - રાત્રિ દ્રશ્ય 
File:Paper cranes.jpg | ઑરિગૅમી - સારસ
File:Hiroshima dome.JPG | હિરોશિમા ઘૂમટ - ઉદ્યાનમાંથી દેખાતું 

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* હિરોશિમા અણુ બોમ્બ ઘૂમટ
* Entry on યુનેસ્કોની વેબસાઈટ
* હિરોશિમા શાંતિ સ્મારકની આધિકારીક વેબસાઈટ પાનું
* વ્યાપાર વિકાસ હૉલ
* આધિકારીક યુનેસ્કો પૃષ્ઠ
* બોબ હુમલા પહેલાં ઈમારતનું છાયાચિત્ર 
* ૨૦૧૦ માં અમેરિકા સંયુક્ત રાજ્યનું શામિલ થવું - ડેમોક્રેસી નાઉ નો વિડિયો રિપોર્ટ
* હિરોશિમા શાંતિ સ્મારક વેબકેમ ઉપર  

શ્રેણી:વિશ્વ ધરોહર સ્થળ
શ્રેણી:જાપાન