દાઉદી બોહરા

thumb|એક દાઉદી બોહરા પરિવાર એહના વેશભૂષા માં
**દાઉદી બોહરા** કે **દાઉદી વ્હોરા** સમુદાય ઇસ્લામની શિયા ઇસ્માઇલી શાખામાં એક ધાર્મિક સંપ્રદાય છે. તેમની સૌથી મોટી સંખ્યા ભારત, પાકિસ્તાન, યમન, પૂર્વ આફ્રિકા અને ખાડીના દેશોમાં રહે છે. આ સિવાય દાઉદી બોહરા સમુદાય મધ્ય પૂર્વ દેશો, ઉત્તર અમેરિકા, દક્ષિણપૂર્વ એશિયા અને ઑસ્ટ્રેલિયામાં પણ નોંધપાત્ર સંખ્યામાં હાજર છે.

મોટાભાગના અનુમાન મુજબ, વિશ્વભરમાં આ સમુદાયની વસ્તી લગભગ દસ લાખ છે. 

બધા મુસ્લિમોની જેમ તેઓ પણ દિવસમાં પાંચ વખત નમાજ પઢે છે, રમઝાન મહિનામાં રોજા રાખે છે, હજ અને ઉમરાહ કરે છે અને જકાત, ધાર્મિક દાન આપે છે. દાઉદી બોહરા સમુદાયમાં ઘણાં ઉદ્યોગપતિઓ અને ઉદ્યોગસાહસિકો જોવા મળે છે.

બોહરા શબ્દ એ ગુજરાતી શબ્દ વ્હોરો / વ્યહાર પરથી આવ્યો છે, જેનો અર્થ "વેપાર" છે, તેમના પરંપરાગત વ્યવસાયો અને પરંપરાઓ અનુસાર, દાઉદી બોહરા સમાજમાં આજે પણ આ વ્યવસાયિક પ્રથાઓ ચાલુ છે. 

## ઇતિહાસ 
દાઉદી બોહરા સમુદાય ઇસ્લામનો પેટાપંથ છે. તેમનું જોડાણ; દાઉદી, તૈયેબી, મુસ્તાલી, ઇસ્માઇલી, શિયા, મુસ્લિમોમાં થાય છે. દાઉદી બોહરા સમુદાય તેના વારસાને ફાતેમી ખિલાફત નામથી ઓળખે છે, આ નામ ઇસ્લામી પયગમ્બર મુહમ્મદની પુત્રી ફાતેમાના નામ પરથી આપવામાં આવ્યું છે. ફાતેમાના વંશમાં જન્મેલા ઇમામો અને મુહમ્મદના કુલીન પરિવારને સંપૂર્ણ સમર્પણ, તે દાઉદી બોહરાની આસ્થાનો મહત્વપૂર્ણ માપદંડ છે.

### દાઉદી બોહરા સમુદાય અને ફાતેમી રાજવંશ 
ફાતેમી રાજવંશે પહેલા મદીના શહેરમાં વસવાટ કર્યો અને પછી ઉત્તર આફ્રિકા અને મિસ્ર સહિત ૧૦મી અને ૧૧મી સદી દરમિયાન ઇસ્લામી ક્ષેત્રના મોટા ભાગો પર મોહમ્મદ દ્વારા સ્થાપિત ધાર્મિક પરંપરાઓને પ્રોત્સાહન અને મજબૂત બનાવવાના હેતુથી શાસન કર્યું. ફાતેમી રાજવંશના ઇમામોએ તેમની રાજકીય, આર્થિક, સાહિત્યિક અને કલાત્મક સિદ્ધિઓની દ્રષ્ટિએ ઇસ્લામી ઇતિહાસમાં એક અનોખા સમયનો અનન્ય દાખલો બેસાડ્યો. આ રાજવંશએ મિસ્રના અલ-અઝહર વિશ્વવિદ્યાલયની સ્થાપના કરી, જે વિશ્વની સૌથી જૂની અને હજી પણ હાલમાં ચાલી રહેલાં વિશ્વવિદ્યાલયોમાં ગણાય છે, તેમ જ મિસ્રના કાહેરા શહેરમાં અનેક સ્થાપત્ય કલાકૃતિ છે, જે આજ સુધી સચવાયેલી છે.

૨૦મા ઇમામ અલ-આમિર બી-અહકમિલ્લાહની શહાદત પહેલાં, તેણે યમનમાં તેમના પ્રતિભાશાળી દૂત અરવા અસુલેહી (યમનની મહારાણી)ને નિર્દેશ આપ્યો હતો કે ત્યારબાદ દાઈ મુત્લક (અનિયંત્રિત ઉપદેશક)ની કચેરી સ્થાપે જે ૨૧મા ઇમામ અત્તયેબ અબુલકસીમના એકાંતના યુગમાં ઉપરાષ્ટ્રપતિ તરીકે મહાન કાર્યને ચલાવવા માટે મજબૂત યોજનાઓ લેશે. પ્રથમ દાઈ મુત્લક (અનિયંત્રિત ઉપદેશક) સૈયદના જોએબ બિન મુસાને મહારાણી અરવા દ્વારા દાવાત-એ-હાદિયા નામના ઇમામનું વિશેષ કાર્ય ચાલુ રાખવા સૂચના આપવામાં આવી હતી, દાવાત-એ-હાદિયા નો અર્થ માને લોકોને સાચો માર્ગદર્શન આપવાનો છે. 

દાઈ મુત્લક (અનિયંત્રિત ઉપદેશક) ની ઓફિસનો ઉત્તરાધિકાર "નસ" તરીકે ઓળખાતી પ્રક્રિયા દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે, જેની હેઠળ દરેક દાઈ મુત્લક (અનિયંત્રિત ઉપદેશક) દ્વારા કરવામાં આવે છે અને કુખ્યાત ઇમામ અને ઇમામ આ બાબતે દાઈ મુત્લકને કુલ પરવાનગી આપે છે.

દાઈ મુત્લક (અનિયંત્રિત ઉપદેશક) તેમના જીવનકાળમાં અનુગામીની નિમણૂક કરે છે, જે તે ઉચ્ચ અદાલત પરની તમામ સત્તા અને શક્તિ સાથે જે ઇમામના નામ પર સોંપાયેલ છે, ઇમામના નામે વિશેષ કાર્ય કરવાનું પાત્ર છે. દાઈ મુત્લક (અનિયંત્રિત ઉપદેશક) ની શ્રેણી આજ સુધી 900 વર્ષો સુધી કોઈ પણ અવરોધ વિના ચાલુ છે. આજે, 53 માં દાઈ મુત્લક (અનિયંત્રિત ઉપદેશક) ના વર્તમાન પદાધિકારી સૈયદના આલીકદ્ર મુફદ્દલ સૈફુદ્દીન છે.

### **વિશ્વાસ અને આચાર** 
પૈગમ્બર મોહમ્મદ, તેમના પરિવાર અને તેમના ઉચ્ચવંશના પ્રત્યેની સંપૂર્ણ નિષ્ઠા દાઉદી બોહરા સમુદાયની આસ્થાની નિશાની છે, અને તેને "વલાયત" કહેવામાં આવે છે. અન્ય મૂળ પદ્ધતિઓમાં "તહારત" (શરીર અને વિચારમાં શુદ્ધતા), "સલાત" (દૈનિક પાંચ વખતની ધાર્મિક પ્રાર્થના, નમાજ), "ઝકાત" (આવકનો એક ભાગનું પ્રદાન), "સોમ" (ઉપવાસ, ખાસ કરીને રમજાન મહિનામાં) શામેલ છે, અને "હજ" (મક્કા અને તેની આસપાસની ધાર્મિક યાત્રા) અને "જેહાદ" (પોતાના આત્માને અલ્લાહના માર્ગમાં શિસ્તબદ્ધ કરવા). અલ્લાહ અને તેના પસંદ કરેલા લોકોની યાદમાં, દાઉદી બોહરા સમુદાય જ્યાં જ્યાં પણ રહે છે ત્યાં ધાર્મિક મેળાવડા "મજલિસ" માટે મસ્જિદોની સ્થાપના કરે છે.

## કર્દન હસનઃ 
ઇસ્લામ અને કુરાન મજિદે " રિબા" (વ્યાજખોરી) પર કડક પ્રતિબંધો લાદ્યા છે; તેથીજ દાઉદી બોહરા સમુદાય ઇસ્લામ અને કુરાન મજીદના “કર્દન હસનઃ” ના પવિત્ર સિદ્ધાંતોનું પાલન કરે છે. કર્દન હસન: (સારી લોન, ધિરાણ) - શૂન્ય વ્યાજ દરે લેવા અથવા ધિરાણ આપવાની તરફની કલ્પના છે, જેને સામાન્ય રીતે વ્યાજ મુક્ત લોન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. કુરાન મજીદમાં કર્દન હસન: આ શબ્દ ઇસ્લામને લગતી એક અનોખી શબ્દભંડોળ છે, જેનો ઉલ્લેખ કુરાનમાં છ વખત કરવામાં આવ્યો છે. દાઉદી બોહરા વ્યાજ મુક્ત વ્યવહારના સિધ્ધાંતનું સખતપણે પાલન કરે છે. આ પહેલ લોન લેનારાના ઉત્કર્ષના મોડેલ પર આધારીત હોવાથી, આ ઉપક્રમ સમુદાયની અંદરના આર્થિક વિકાસમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી છે.

દાઉદી બોહરા સ્વૈચ્છિક રીતે આ ભંડોળને વ્યક્તિગત અને નિયમિત રીતે સંસ્થાકીય સ્તરેથી ફાળો આપે છે. આ રીતે એકત્રિત કરવામાં આવેલા ભંડોળનું સંચાલન આ હેતુ માટે કેન્દ્રીય, સામાજિક વહીવટીતંત્ર દ્વારા નિયુક્ત સંબંધિત સમિતિઓ દ્વારા કરવામાં આવે છે. આ ભંડોળનો ઉપયોગ સમુદાયના સભ્યો ઘરો ખરીદવા, તેમના શિક્ષણ અને ધંધા માટે ભંડોળ માટે કરે છે.

## મીસાક 
બોહરા સમુદાયમાં પ્રવેશવા માટેના માર્ગની ધાર્મિક કૃત્ય એ "મીસાક" (નિષ્ઠાની શપથ) ની વિધિ છે. આ ધાર્મિક ક્રિયા આસ્તિક વ્યક્તિ અને સર્વશક્તિમાન ભગવાન વચ્ચેનો કરાર છે, જે પૃથ્વી પરના તેમના પ્રતિનિધિ દ્વારા પ્રભાવિત છે. અલ્લાહ પ્રત્યેની મૂળભૂત ફરજો કરવા ઉપરાંત, તેમાં દાઈ મુત્લક (અનિયંત્રિત ઉપદેશક) શામેલ છે, સૈયદનાના આધ્યાત્મિક માર્ગદર્શનને સંપૂર્ણ નિષ્ઠાપૂર્વક અને અનામત વિના સ્વીકારવાની નિષ્ઠા છે. સમુદાયની આસ્થાના ગણોમાં પ્રવેશવા માટે ક્રિયાપદ " મીસાક " ફરજિયાત છે.

મીસકની શપથ પ્રથમ એ ઉંમરે લેવામાં આવે છે કે જે સમયે બાળક પરિપક્વતા પર પહોંચ્યું હોવાનું માનવામાં આવે છે: તે સામાન્ય રીતે છોકરીઓ માટે તેર વર્ષ, છોકરાઓ માટે ચૌદ અથવા પંદર વર્ષ માનવામાં આવે છે. પ્રારંભિક તરુણાવસ્થા દરમિયાન, એક બાળકને તેના માતાપિતા દ્વારા ઇન્ટરવ્યુના ધાર્મિક પાઠ માટે સ્થાનિક અમિલ સાહેબ (સમુદાયના સ્થાનિક વડા) પાસે લાવવામાં આવે છે. આમિલ સાહેબ બોહરા વિશ્વાસ વિશે લાયક યુવાનોને પ્રશ્નો પૂછે છે, અને પૂરતા જવાબો આપ્યા પછી જ, પાત્ર બાળકને "મીસાક" માટે સ્વીકારવામાં આવે છે.

ઇસ્લામનો છેલ્લો અને બારમો મહિનો, ઝીલ-હિજજઃ ના અઢારમા દિવસે, દર વર્ષે દરેક પરિપક્વ બોહરા સભ્ય તેના "મીસાક" ને સાથે મળીને નવીકરણ કરે છે.

## પંચાંગ 
દાઉદી બોહરા સમુદાય ફાતેમી રાજવંશના ઇસ્લામી કેલેન્ડરને અનુસરે છે, જે ચંદ્રચક્ર સાથે સંપૂર્ણ રીતે એકરુપ છે અને અન્ય કેલેન્ડરોની જેમ સમય-સમય પર કોઈ સુધારણાની જરૂર નથી. આ કેલેન્ડરમાં, ચંદ્ર વર્ષમાં 354 દિવસ હોય છે. ફક્ત એક લીપ વર્ષ સિવાય કે જ્યારે 12 મા અને છેલ્લા મહિનામાં 30 દિવસ હોય, બાકીના વિચિત્ર ક્રમાંકિત મહિનામાં 30 દિવસ અને સમકક્ષ મહિનામાં 29 દિવસ હોય છે. આ પંચાંગ ચક્રનું નિરીક્ષણ કરવાની પ્રથા અન્ય મુસ્લિમ સમુદાયો સાથે વિરોધાભાસી છે, જે લાક્ષણિક ઇસ્લામી મહિનાની શરૂઆતથી અન્ય સમુદાયોના ચંદ્ર, અર્ધચંદ્રાકારનો આધાર બનાવે છે.

## મુખ્ય વાર્ષિક ઘટનાઓ 
પવિત્ર ઇસ્લામી ગ્રંથ કુરાન મજીદ જણાવે છે કે કુરાન રમઝાન મહિનામાં શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો, જે ઇસ્લામી કેલેન્ડરનો 9 મો મહિનો છે. આ મહિના દરમિયાન, દાઉદી બોહરા સમુદાય ફરજિયાત પ્રથા તરીકે સવારથી સાંજ સુધી "રોઝા" (ઉપવાસ) કરે છે. બોહરા સદસ્યો તેમની મસ્જિદોમાં આ શુભ મહિનામાં દરરોજની નમાઝ માટે ભેગા થાય છે, ખાસ કરીને સાંજની નમાજ દરમિયાન અને સાથે સાથે આખો દિવસનો ઉપવાસ તોડે છે, અને સાથે મળીને ઇફ્તાર કરે છે. તે એક ઉત્કૃષ્ટ ભક્તિ પ્રવૃત્તિનો એક મોસમ છે, જે મહાન ઉત્સવોમાંના એક "ઈદ ઉલ-ફિત્ર" પેહલા સમાપ્ત થાય છે.

છેલ્લો મહિનો ઝીલ-હિજજઃ માસમાં, હજ (યાત્રાધામ) છે. ઝીલ-હિજજઃ ના 10 મા દિવસે બીજો એક ઉત્સવ ઇદ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. બોહરા (અને શિયા) પરંપરા મુજબ, ઝીલ-હિજજઃ ના 18 મા દિવસે પયગંબર મોહમ્મદે જાહેરમાં તેમના જમાઇ અલી ઇબ્ને અબીતાલિબ ને તેનો અનુગામી તરીકે નિમણૂક કરી. આ એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ ઘટના છે જેમાં દાઉદી બોહરા "રોઝા" (ઉપવાસ) કરે છે અને વિશેષ પ્રાર્થના કરે છે.

અન્ય મુખ્ય કાર્યક્રમોમાં પણ ખાસ પ્રાર્થનાઓ અને સમારંભો યોજવામાં આવે છે, જેમ કે મોહમ્મદે પ્રથમ દિવસે પોતાનો મિશન (મહાકાર્ય), મોહમ્મદનો જન્મદિવસ, સમુદાયોમાં સંતો અને સૈનિકોનાં મૃત્યુની કેટલીક વર્ષગાંઠો, અને વર્તમાન દાઈ મુત્લક (અનિયંત્રિત ઉપદેશક) - સૈયદના સાહેબનો જન્મદિવસ વગેરે. બધી ઘટનાઓમાં, મોહમ્મદ અને તેના પરિવારની નિષ્ઠા અને તેમના ઉમદા કાર્યોને યાદ રાખવું એ એક રિકરિંગ થીમ અને સામાન્ય પ્રેક્ટિસ છે.

### **મુહર્રમ** 
અલી ઇબ્ને અબી તાલિબના પુત્ર અને મોહમ્મદના નવાસે ઇમામ હુસેનની શહાદતની યાદ દાઉદી બોહરા સમુદાય પ્રત્યેની ભક્તિના ઘણા અભિવ્યક્તિઓમાંથી એક મહત્વનું ઘટના છે.

ધર્મગ્રંથો અનુસાર, મોહમ્મદના નવાસા ઇમામ હુસેન તેના પરિવાર અને સાથીદારો સાથે મદિના (વર્તમાન સઉદી અરેબિયા) થી કુફા (વર્તમાન ઇરાક) ની સફર દરમિયાન કરબલાના (ઇરાક) ગરમ ઝળહળતાં રણના મેદાનો પર ત્રણ દિવસ ખોરાક અને પાણી વિના અટકાવામાં આવ્યા અને ત્રીજા દિવસે નિર્દયતાથી હત્યા કરવામાં આવી. ઘણા મુસ્લિમોનું માનવું છે કે ઇમામ હુસૈનની શહાદત તેમના નાનાજી મોહમ્મદ માટે પૂર્વશુક હતી અને આ દુ:ખદ ઘટના ઇસ્લામના ઇતિહાસનો માર્ગ બદલવા માટે નિર્ણાયક હતી.

ઇસ્લામિક નવું વર્ષના શરૂઆતમાં કરબલામાં ઇમામ હુસેન, તેના પ્રિય કુટુંબ અને વફાદાર સાથીઓની વેદનાને યાદ કરાવતી ઇમામ હુસેનની શહાદતની યાદમાં દસ મેળાવડાઓની શ્રેણી છે, જેને "અશરઃ મુબારકઃ" અથવા ધન્ય દસ દિવસ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

દાઉદી બોહરા સમુદાયનું માનવું છે કે માનવતાના વૈશ્વિક મૂલ્યો, ન્યાય, સત્ય અને મહાન વ્યક્તિગત બલિદાનના ખર્ચે અન્યાય અને જુલમ સામે ઉભા રહેવા માટે આ ઉમદા વિચાર દ્વારા ઇમામ હુસેનની શહાદત નક્કી કરવામાં આવી છે. તે બધા માટે બહાદુરી, વફાદારી અને કરુણાના પાઠ પ્રસ્તુત કરે છે. આ મૂલ્યોનો વિશ્વાસ, આત્મબલિદાન અને પાલનની ભાવનાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે પુનરાવર્તિત કરવામાં આવે છે.

મુસ્લિમો, ખાસ કરીને વિશ્વભરના શિયા મુસ્લિમો, મુહરમ મહિના દરમિયાન ઇમામ હુસૈનની શહાદતને આ માન્યતા સાથે માને છે કે આવું કરવાથી આશીર્વાદનું સાધન અને આધ્યાત્મિક શુદ્ધિકરણ થાય છે. 

**"અશરઃ મુબારકઃ"** એ વિકાસ, શૈક્ષણિક અને ભૌતિક વિશ્વાસની આધ્યાત્મિક યાત્રા છે. દુનિયાભરના તમામ દાઉદી બોહરા સમુદાયો સવારે અને સાંજે શ્રેણીબદ્ધ મજલિસ અથવા સમારંભોનું આયોજન કરે છે, જે દરમિયાન ઇમામ હુસેનના બલિદાનની યાદમાં ઉપદેશો આપવામાં આવે છે અને પ્રાર્થના સેવાઓ યોજાય છે. સૈયદના મુફદ્દલ સૈફુદ્દીન સાહેબની આગેવાનીવાળી મજલિસ કેટલીકવાર સેંકડો હજારો અનુયાયીઓને આકર્ષિત કરે છે.

વર્ષ 2020 માં, કોરોનાવાયરસ રોગચાળાને કારણે સરકારી નિયમો અનુસાર, દાઉદી બોહરા સમુદાયે તેમના ઘરોની અંદર રહીને **અશરઃ મુબારકઃ** નું આયોજન કર્યું હતું. અગાઉના વર્ષોમાં સૈયદના તાહેર સૈફુદ્દીન, સૈયદના મોહમ્મદ બુરહાનુદ્દીન અને સૈયદના મુફદ્દલ સૈફુદ્દીન દ્વારા આપવામાં આવેલા ઉપદેશોની ઓડિયો અને વિડિઓ રેકોર્ડિંગ નું પ્રસારણ બોહરા સમુદાયના ઘરોમાં વિશ્વભરમાં કરવામાં આવ્યું હતું. જ્યારે "ફૈઝુલ મવાઇદ ઇલ-બુરહાનિયાઃ", સમુદાયના રસોડામાંથી સ્વયંસેવકોની મદદથી, દરેક ઘરને રાંધેલા ખોરાકનું વિતરણ કરેલ હતી; સ્થાનિક જમાતનાં સભ્યો, ખાસ કરીને યુવાનોએ ખાતરી આપી કે વરિષ્ઠ સભ્યોને તમામ ઉપદેશ અને પ્રાર્થનામાં હાજર રહેવાની જરૂરી સુવિધાઓ આપવામાં આવી છે.

## સામાજિક ઓફિસ અને વહીવટ 
દાઈ મુત્લક (અનિયંત્રિત ઉપદેશક)- બોહરા સમુદાયમાં ધર્મનિરપેક્ષ અને ધાર્મિક બાબતોનું મુખ્ય કેન્દ્ર, દાવત-એ-હાદેયાઃ તરીકે પ્રખ્યાત સૈયદના સાહેબનું કાર્યાલય છે. હાલની ઓફિસ બદરી મહેલ (મુંબઇના ફોર્ટ ઇલાકએ) માં છે. જે દાઉદી બોહરાના સભ્યોની નોંધપાત્ર સંખ્યા છે તેવા તમામ શહેરોમાં જમાત સમિતિઓ દ્વારા કાર્યો રજૂ થાય છે. આમિલ સાહેબ તેમના સંબંધિત શહેરમાં સ્થાનિક જમાત સમિતિના નિયુક્ત અધ્યક્ષ છે. દાવત-એ-હાદેયાઃ દ્વારા તેમની નિમણૂક, દાઈ મુત્લક (અનિયંત્રિત ઉપદેશક) - સૈયદના સાહેબની પરવાનગી પર થાય છે.

જમાત સમિતિ અંતર્ગત અનેક પેટા સમિતિઓ અને ટ્રસ્ટ પણ છે, જે દાઉદી બોહરા વહીવટના વિવિધ પાસાઓ સંભાળે છે.

દાઉદી બોહરા સમુદાય, ઇસ્માઇલી સંપ્રદાયનો ભાગ છે અને આ સંદર્ભમાં તે "અમ્માન સંદેશ (2007)" ના હસ્તાક્ષર કારિતા પણ  પણ છે.

## વસ્તી વિષયક અને સંસ્કૃતિ 
દુનિયાભરમાં દાઉદી બોહરા સમુદાયની સંખ્યા એક મિલિયનથી વધુ હોવાનો અંદાજ છે. મોટાભાગના અનુયાયીઓ ભારતના ગુજરાત રાજ્ય, મુંબઇ શહેર અને પાકિસ્તાનના કરાચી શહેરમાં રહે છે. યુરોપ, ઉત્તર અમેરિકા, દૂર પૂર્વ અને પૂર્વ આફ્રિકામાં પણ ઘણી વસ્તીમાં બોહરા સ્થળાંતર કરનારાઓ હાજર છે.

ભારત માં મુંબઈ, ઈંડોર અને દાહોદ માં સૌથી વધુ સમુદાય ની આબાદી છે. દક્ષિણ ભારત માં ચેન્નાઇ, કોઈમ્બતોર, બેંગલુરુ અને હૈદરાબાદ માં પણ સમુદાય ના ઘણા શ્રદ્દધાળું ઉપસ્થિત છે.

### નામ અને વ્યુત્પત્તિશાસ્ત્ર 
બોહરા શબ્દ તેમના પરંપરાગત વ્યવસાયના સંદર્ભમાં ગુજરાતી શબ્દ 'વ્હોરાવ' (ઉદ્યોગપતિ) માંથી આવ્યો છે. “દાઉદી” શબ્દ સમુદાયની 24માં દાઈ સૈયદના દાઉદ બિન કુતુબશાહને પૂરા સમર્થન સાથે આપવામાં આવ્યો હતો, જ્યારે બોહરા સમુદાયને વર્ષ 1592 માં ઘણી આંતરિક મુશ્કેલીઓમાંથી પસાર થવું પડ્યું હતું.

## ભાષા – બોલી 
દાઉદી બોહરા સમુદાય એ વંશીય સંસ્કૃતિઓનું મિશ્રણ છે, જેમાં યેમેની, મિસ્રની, આફ્રિકન, પાકિસ્તાની અને ભારતીય સંસ્કૃતિનો સમાવેશ થાય છે. સ્થાનિક ભાષાઓ ઉપરાંત, દાઉદી બોહરાની પોતાની એક ભાષા છે, જેને "લિસાનુદ્દાવત" કહેવામાં આવે છે, જે પર્શિયન-અરબી લિપિમાં લખાયેલ છે અને અરબી, ફારસી, ઉર્દૂ અને ગુજરાતી ભાષાનું મિશ્રણ છે.

## પહેરવેશ 
દાઉદી બોહરા સમુદાયના પહેરવેશનો એક અલગ પ્રકાર છે. પરંપરાગતરૂપે, પુરુષો સફેદ રંગના ત્રણ ટુકડા પહેરે છે, જેમાં "કુર્તા" હોય છે, " સાયા" કહેવાતી સમાન લંબાઈનો ઓવરકોટ અને પેન્ટ અથવા ટ્રાઉઝરને "ઇઝાર" કહેવામાં આવે છે. પુરુષો સફેદ અથવા ગોલ્ડ ટોપી પણ પહેરે છે, જેમાં સુનેહરી અને સફેદ ધાગોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. બોહરા સમાજના માણસો, પયગંબર મોહમ્મદની પ્રથાને અનુસરીને, દાડી ઉગાડશે તેવી અપેક્ષા હોઈ છે.

આ સમુદાયની મહિલાઓ ડબલ ડ્રેસ પહેરે છે, જેને "રિદા" કહેવામાં આવે છે, જે હિજાબના અન્ય પ્રકારોથી અલગ છે.  રિદા તેના તેજસ્વી રંગો, સુશોભન દાખલાઓ અને દોરીથી બનાવવામાં આવે છે. રિદામાં મહિલાનો ચહેરો ઢંકાતું નથી. રિદા કાળા સિવાય કોઈપણ રંગની હોઈ શકે છે. તેમાં પર્દી નામનો નાનો પલ્લા હોય છે જે સામાન્ય રીતે એક તરફ ફોલ્ડ કરવામાં આવે છે, જેથી સ્ત્રીનો ચહેરો દેખાઈ શકે પરંતુ જરૂર મુજબ તે ચહેરા પર પણ પહેરી શકાય છે.

## ખોરાક 
### **સાંપ્રદાયિક ભોજન** 
દાઉદી બોહરા સમુદાયમાં સાંપ્રદાયિક ખોરાકની એક અનોખી સિસ્ટમ છે જેમાં "થાળ" (મોટી મેટલ પ્લેટ) ની આજુબાજુ આઠ કે નવ લોકો હોય છે. તે સાંપ્રદાયિક ભોજન માટે તેમજ એક પરિવાર તરીકે ઘરે જમવાની પરંપરા અને શૈલી છે. ખોરાકનો દરેક કોર્સ પ્લેટર પર પરોસવા માટે આપવામાં આવે છે. ખોરાકની શરૂઆત એક ચપટી નમકથી થાય છે, જે ઇસ્લામ શાસ્ત્રો અનુસાર ઘણા રોગોનું નિવારણ છે. ભોજનના સન્માનમાં સમુદાયના બધા સભ્યો સામાન્ય રીતે ભોજન દરમિયાન માથું ઢાંકી મૂકે છે. ભોજન પહેલાં અને પછી હાથ ધોવાની પરંપરાનું પણ પાલન કરવામાં આવે છે, જ્યાં યજમાન તેના મહેમાનોના હાથ સાફ કરવા માટે ધાતુ "ચિલમચી લોટા" (જંગમ બેસિન અને જગ) નો ઉપયોગ કરે છે. સમુદાયના તહેવારોમાં બોહરા પહેલા મીઠાસ (મીઠાઇની વાનગીઓ) ખાય છે, ત્યારબાદ ખારાસ (ખારાપણ મા વાનગીઓ) અને પછી મુખ્ય ભોજન લે છે. શરૂઆતની જેમ, બધા સભ્યો અંતે એક ચપટી નમક સાથે ભોજન સમાપ્ત કરે છે. બોહરા રાંધણકળા તેના અનન્ય સ્વાદ અને બોહરા શૈલીની બિરયાની અને દાળ-ચાવલ-પાલિદુ (ચોખા, દાળ અને કરીની બનેલી રેસીપી) જેવી વાનગીઓ માટે પ્રખ્યાત છે.

### **કમ્યુનિટિ કિચન - ફૈઝુલ મવાઇદ ઇલ-બુરહાનિયાઃ** 
2012 માં, 52 દાઈ મુત્લક (અનિયંત્રિત ઉપદેશક) - સૈયદના મોહમ્મદ બુરહાનુદ્દીન, બોહરા પરિવારોને દરરોજ ઓછામાં ઓછું એક ભોજન સરખું કરવા માટે તમામ શહેરોમાં સમુદાય રસોડું સ્થાપ્યું. તેમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ આંશિક સુનિશ્ચિત કરવાનો હતો કે આર્થિક નબળાઇના કારણે બોહરાના કોઈ પણ સભ્ય તેમના ઘરે ભુકા ના સુઈ. આવા બોહરા રસોડાં હવે વિશ્વભરના દરેક બોહરા સમુદાયના શહેરોમાં સક્રિય છે. તેમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ એ છે કે દરેક બોહરા પરિવારને તાજી રાંધેલા પૌષ્ટિક આહારનો ઓછામાં ઓછો એક સમય પૂરો પાડવો અને ખોરાક તૈયાર કરવા માટે દરરોજ ખર્ચવામાં આવતા સમયને ઓછો કરવો - ખાસ કરીને મહિલાઓ માટે - આથી તેઓ વધુ ઉત્પાદક બને છે અને પ્રવૃત્તિઓ ચલાવવા માટે મૂલ્યવાન સમય આપે છે.

આ યોજનાએ વ્યાપક બહુવિધ કટોકટીના સમયે સમુદાયમાંથી ખોરાકની ગરીબીને દૂર કરી છે (ખાસ કરીને કોવીડ-19 રોગચાળો દરમિયાન), આવા સમુદાયના રસોડાઓ પણ પ્રમાણમાં અન્ય સમાજને રોગચાળા દરમિયાન મોટા પ્રમાણમાં ખોરાક અને જોગવાઈ પૂરી પાડ્યા છે.

### **દાના સમિતિ (ખોરાકનો બગાડ અટકાવો)** 
મોટાભાગના બોહરા સમુદાયોમાં એક સ્થાપિત દાના (અનાજ) સમિતિ છે જે ખોરાકનો બગાડ દૂર કરવા માટે કામ કરે છે. તેમનું કાર્ય એ સુનિશ્ચિત કરવાનું છે કે એક પણ અનાજ અથવા દરેક ડંખ નષ્ટ ન થાય. બોહરા સ્વયંસેવકો મા 4000 થી વધુ દાના સમિતિના વિશ્વના 70 દેશોમાં ફેલાયેલા છે, જેમાંના કેટલાક સાંપ્રદાયિક ભોજન દરમિયાન બિનજરૂરી ખોરાકનો બગાડ ન થાય તેની ખાતરી કરવા માટે વિશિષ્ટ મોબાઇલ એપ્લિકેશનો અને અન્ય વેબ અને મોબાઇલ આધારિત પ્લેટફોર્મ ચલાવે છે. આ રાત્રિભોજન માટે વાસ્તવિક જરૂરિયાતોના આકારણીઓના સંયોજન દ્વારા કરવામાં આવે છે, તમારી પ્લેટ પર ખોરાકને શક્ય તેટલી સચોટ રીતે પીરસવામાં આવે છે જેથી બાકીના તાજા ખોરાકને જરૂરતમંદોને પહોંચવી શકાય.

બોહરા સમુદાય સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સંસ્થા દ્વારા શૂન્ય-ભૂખ અને સ્વસ્થ આહાર માટેના વાર્ષિક “વર્લ્ડ ફૂડ ડે” અભિયાનને સમર્થન આપે છે. આ ઉપરાંત, આખા વર્ષ દરમિયાન અને “પ્રોજેક્ટ રાઇઝ” ભાગ રૂપે, વૈશ્વિક દાઉદી બોહરા સમુદાયની પહેલ "પ્રોજેક્ટ રાઇઝ" નામની પહેલ દ્વારા ઓછા ભાગ્યશાળી લોકોના જીવનમાં સુધારણા માટે સ્થાપિત કરવામાં આવી છે. બોહરા સમુદાયને ભૂખ ઘટાડવા, માતા અને બાળકોમાં આરોગ્ય અને પોષણનું પ્રમાણ વધારવા, પર્યાવરણીય અને સ્વચ્છતાની સ્થિતિમાં સુધારો કરવા અને અન્નનો બગાડ ઘટાડવાની દિશામાં સંસ્થાઓ સાથે ભાગીદારીમાં કાર્ય કરવા માટે વિશ્વભરની સરકારી સંસ્થાઓ અને સ્થાનિક સરકારો શામિળ છે.

આ કાર્યના ઉદાહરણ તરીકે, સપ્ટેમ્બર 2019 માં 27,000 થી વધુ બોહરા સભ્યો કે જેઓ શ્રીલંકામાં સૈયદના મુફદ્દલ સૈફુદ્દીન સાથે મોહર્રમની ઉજવણી કરવા માટે એકત્ર થયા હતા, સભ્યોએ ખૂબ જ આશ્ચર્યજનક રીતે ફૂડ વેસ્ટ પોલિસીનું પાલન કર્યું. આ નીતિને પહેલી વાર વર્ષ 2018 માં ઈન્દોરમાં યોજાયેલા મોહર્રમ સ્મૃતિ પ્રસંગ દરમિયાન અપનાવવામાં આવી હતી જ્યાં બોહરા સમાજના 2 લાખથી વધુ સભ્યો એકઠા થયા હતા.

## સમુદાય કેન્દ્ર 
### મસ્જિદ 
દાઉદી બોહરા માટે, "મસ્જિદ", આસ્થાનું પ્રાથમિક સ્થાન હોવા ઉપરાંત, આધ્યાત્મિક પોષણનું એક મહત્વપૂર્ણ કેન્દ્ર માનવામાં આવે છે જે સમુદાયના તમામ સભ્યોના સામાજિક-સાંસ્કૃતિક વિકાસ માટેનું આશ્રયસ્થાન પૂરું પાડે છે. ધાર્મિક મેળાવડા હેતુના હેતુ સાથે, મસ્જિદ પણ નાગરિક બાબતોના કેન્દ્ર તરીકે મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. મસ્જિદ સંકુલમાં સામાન્ય રીતે સમુદાયની ઘણી વહીવટી કચેરીઓ શામેલ હોય છે જેમાં સમારંભ વિધિ માટેના વિશાળ જગ્યાઓનો સમાવેશ થાય છે.

સમકાલીન દાઉદી બોહરા મસ્જિદમાં એક લેન્ડસ્કેપ સૌંદર્યલક્ષી સુવિધા છે જે ભૂતકાળને વર્તમાન સાથે સંમિશ્રિત કરે છે. મિસ્રના કાહેરા શહેરની ફાતેમી મસ્જિદોમાં જોવા મળતી આર્કિટેક્ચરલ સુવિધાઓ બોહરા સમુદાયની મસ્જિદોની નવી રચનાઓ માટે બ્લુ પ્રિન્ટ તરીકે સેવા આપે છે અને વિશ્વભરની મહાન ફાતેમી સ્થાપત્યની સાક્ષી આપે છે.

આ લાક્ષણિકતાઓને ફરીથી ઉત્પન્ન કરીને સૈયદના તાહેર સૈફુદ્દીન અને સૈયદના મોહમ્મદ બુરહાનુદ્દીનના યુગમાં વિશ્વના વિવિધ ભાગોમાં ફાતેમી સ્થાપત્ય માટે બોહરા મસ્જિદોના નિર્માણમાં ઝડપથી વધારો જોવા મળ્યો. સૈયદના મુફ્દ્દલ સૈફુદ્દીનના નેતૃત્વ હેઠળ, સમુદાય બધાને શાંતિ અને સુમેળ પ્રદાન કરતો સમૃદ્ધ સામાજિક-સાંસ્કૃતિક વાતાવરણ સુનિશ્ચિત કરવા બાંધકામની સમાન ભાવનાને પ્રોત્સાહન આપે છે.

ગુજરાતના સુરત શહેરની મસ્જિદ-એ-મોઝઝમ એ સમુદાયની સૌથી મોટી મસ્જિદ છે.

### **મરકઝ** 
દાઉદી બોહરા સમુદાયની જે શહેર માં મસ્જિદ નથી ત્યાં મરકઝ (કેન્દ્રમાં) માં કેન્દ્રિત થાય છે. જ્યાં દાઉદી બોહરા સમુદાય રહે છે, આ બધી જગ્યાએ જમાતની સમિતિઓ (અંજુમન) કામ કરે છે. નાના શહેરોમાં બોહરા સમુદાયોની વસ્તી એકસોથી લઈને મોટા શહેરોમાં દસ હજાર સુધીની છે.

આમિલ સાહેબ તેમના સંબંધિત નિયુક્ત શહેરમાં સ્થાનિક અંજુમનના સત્તાવાર અધ્યક્ષ છે. તેમની નિમણુક દાવત-એ-હાદેયાઃ દ્વારા કરવામાં આવે છે, જે દાઈ મુત્લક (અનિયંત્રિત ઉપદેશક) - સૈયદના સાહેબનું મુખ્ય કાર્યાલય છે. દાઉદી બોહરા સમુદાયના વહીવટના વિવિધ પાસાઓ સંભાળતી દરેક જમાત સમિતિ હેઠળ ખાસ કરીને 12 સમિતિઓ અને અન્ય સમિતિઓ અને ટ્રસ્ટ્સ છે.

મુખ્યત્વે, આમિલ સાહેબ જમાતની સામાજિક-ધાર્મિક બાબતોનું સંચાલન કરે છે. તેઓ પ્રાર્થનાનું નેતૃત્વ કરે છે અને પ્રવચનો પણ આપે છે.

### **દાવત ઘર (જમાત ખાના) / મવાઈદ** 
સાંપ્રદાયિક ખોરાક ડાઇનિંગ રૂમમાં પીરસવામાં આવે છે, જેને "જમાત ખાના" અથવા "મવાઈદ" તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જે સામાન્ય રીતે મસ્જિદ સંકુલનો ભાગ છે. સામાન્ય રીતે સમાજના લોકો પ્રસંગો અનુસાર તહેવાર ખાવા માટે ભેગા થાય છે. અહીં લગ્નની ભોજન સમારંભ પણ રાખવામાં આવે છે.

### **શિક્ષણ અને શૈક્ષણિક સંસ્થા** 
પયગંબર મોહમ્મદ મુજબ જ્ઞાન મેળવવું એ દરેક મુસ્લિમ પુરુષ અને મુસ્લિમ સ્ત્રી પર સમાનરૂપે ફરજિયાત છે. દાઉદી બોહરા સમુદાયમાં, ધાર્મિક, બિનસાંપ્રદાયિક શિક્ષણ નું ખૂબ મૂલ્ય છે. સમુદાયમાં સાક્ષરતા દર ખૂબ ઊંચો છે અને છોકરાઓ અથવા છોકરીઓ વચ્ચે શીખવાની તકોમાં કોઈ મતભેદ નથી. આ સ્તર સમુદાયની પોતાની શાળાઓમાં જોઇ શકાય છે, ખાસ કરીને "મદ્રેસા સૈફિયાઃ બુરહાનિયાઃ", જે આ સંસ્થાઓમાં છોકરીઓ અને છોકરાઓને વિજ્ વિજ્ઞાન, માનવતા, ભાષા અને ધાર્મિક વિષયોનું સંકલિત અભ્યાસક્રમ શીખવે છે. 1984 માં, સૈયદના મોહમ્મદ બુરહાનુદ્દીને નૈરોબી (આફ્રિકા) અને મુંબઇમાં "મદ્રેસા સૈફિયાઃ બુરહાનિયાઃ (MSB)" શૈક્ષણિક સંસ્થાની સ્થાપના કરી. હાલમાં, આ શાળાની વિશ્વભરમાં 25 શાખાઓ છે. આ ઉચ્ચ દ્રષ્ટિ સમુદાયની પ્રાથમિક શૈક્ષણિક સંસ્થા, "અલ- જામેઆ તુસ- સૈફિયાઃ" માં તેના ચાર કેમ્પસ સાથે સુરત, મુંબઇ, કરાચી અને નૈરોબીમાં જોઇ શકાય છે. આ બધા કેમ્પસમાં પુરુષ વિદ્યાર્થી સ્ત્રીનો ગુણોત્તર તેના અભ્યાસક્રમના પ્રથમ સાત વર્ષ જેટલો છે.

મહિલાઓના શિક્ષણને એ સમજ સાથે સક્રિયપણે પ્રોત્સાહન આપવામાં આવ્યું છે કે એક શિક્ષિત છોકરી, જે સંભવત માતા બનવાની દિશામાં આગળ વધશે, એવા પરિવારોનું શિક્ષણ આપે છે જે શિક્ષણને મહત્વ આપે છે અને આ રીતે શિક્ષિત સમાજને જન્મ આપે છે. હાલમાં બોહરા સમાજના બાળકો શિક્ષણ માટે વિશ્વભરની યુનિવર્સિટીઓ અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં સામન્ય રૂપે જોવા મળે છે.

20 મી સદી દરમિયાન, 51 માં અને 52 માં દાઈ મુત્લક (અનિયંત્રિત ઉપદેશક) - સૈયદના સહબે વિશ્વભરના બોહરા સમુદાયનાં ગામડાં, નગરો અને શહેરોમાં કોલેજો, શાળાઓ અને મદ્રેસાઓની સ્થાપના કરી. સાક્ષરતા અને શિક્ષણ પર બોહરા સમુદાયનું ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાથી સમુદાયના સભ્યો - સ્ત્રી અને પુરુષ બંને - ઉચ્ચ પ્રમાણમાં ડિગ્રી મેળવવા અને દવા, કાયદો, આર્કિટેક્ચર, એન્જિનિયરિંગ, અધ્યાપન, માહિતી ટેકનોલોજી (આઇ.ટી.) અને ઉદ્યોગ જેવા ક્ષેત્રોમાં પરિણમી છે. બોહરા સમુદાયના ઘણા લોકો વિશ્વમાં સફળ મોટા ઉદ્યોગો ચલાવી રહ્યા છે.

સમુદાયની પ્રાથમિક શૈક્ષણિક સંસ્થા એ અરબી એકેડમી છે જેને "અલ-જામિયા તુસ- સૈફિયાઃ" કહેવામાં આવે છે. સમુદાયના યુવાનો ધાર્મિક શિક્ષણમાં તૈયાર થાય છે અને સમુદાયનું નેતૃત્વ આપવા માટે પ્રશિક્ષિત થાય છે, તે અરબી ભાષા, કુરાન વિજ્ વિજ્ઞાન અને ધાર્મિક સિદ્ધાંતમાં 11 વર્ષ માટે છોકરા અને છોકરી બંનેને તાલીમ આપે છે. આ સંસ્થા વિદ્યાર્થીઓને રાષ્ટ્રીય બોર્ડ અને કેમ્બ્રિજ ઇન્ટરનેશનલ દ્વારા માધ્યમિક અને કોલેજ સ્તરનું શિક્ષણ પણ આપે છે. આ રીતે, વિદ્યાર્થીઓ તેમની પસંદગી અને અભ્યાસની રુચિ અનુસાર ડિગ્રી અભ્યાસક્રમો ચલાવવા માટે સજ્જ છે. આ સંસ્થા સમુદાયની ધાર્મિક પરંપરાઓને અનુસરે છે અને વિશ્વની સૌથી જૂની અરબી હસ્તપ્રતોના કેટલાક મકાનો માટે જાણીતી છે. સંસ્થા કુરાન, પરંપરા, અરબી સુલેખન અને ઇસ્લામિક પરંપરામાં ભૌમિતિક ડિઝાઇનની કળામાં નિષ્ણાત છે.

આ સંસ્થાના પ્રથમ કેમ્પસની સ્થાપના 19 મી સદીમાં ભારતના ગુજરાતના સુરત શહેરમાં કરવામાં આવી હતી. 19 મી સદીની શરૂઆતમાં, 43 મા દાઈ મુત્લક, સૈયદના અબ્દેલી સૈફુદ્દીન, "દરસે સૈફી" નામની ધાર્મિક બોર્ડિંગ એકેડેમીની સ્થાપના કરી. 51 મા દાઈ મુત્લક દ્વારા અંગ્રેજી અને વિજ્ઞાનની અધ્યયન કરતી આધુનિક યુનિવર્સિટીમાં ફેરવાઈ અને તેનું નામ "અલ-જામિયા તુસ-સૈફીયાઃ" નામે રાખવામાં આવ્યું. બીજો કેમ્પસ 1983 માં કરાચીના ઉત્તરીય વિસ્તારમાં સ્થાપિત થયું. ત્રીજા કેમ્પસની સ્થાપના નૈરોબી (કેન્યા) માં 2011 માં થઈ હતી, અને ચોથો કેમ્પસ મરોલ અંધેરી (મુંબઇ) માં 2013 માં.

દાઈ મુત્લક (અનિયંત્રિત ઉપદેશક) - સૈયદના સાહેબે આ કળાશને અનેક અરબી સાહિત્યિક કૃતિઓ દ્વારા કવિતા અને ગદ્યમાં લખી છે. આ ઉપરાંત, ઘણી કવિતાઓ છે, જે જીવનના ઇસ્લામિક મૂલ્યોને તે સમુદાય ની નિજી ભાષામાં પ્રદાન કરે છે જે ભાષા મોટાભાગનો હિસ્સો બોલે છે, જેને "લિસાનુદ્દાવત" તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

51 મા દાઈ મુત્લક (અનિયંત્રિત ઉપદેશક) - સૈયદના સાહેબના ગ્રંથોનો મોટો ભાગ, ઉદાહરણ તરીકે, સંસ્થાના પુસ્તકાલયમાં રાખવામાં આવ્યો છે. તેઓ 52 મા અને 53 મા દાઈ મુત્લક ની કૃતિમાં પણ શામેલ થયા છે. દાઈ મુત્લક (અનિયંત્રિત ઉપદેશક) - સૈયદના સાહેબ વ્યક્તિગત રીતે સંસ્થાની વાર્ષિક પરીક્ષાઓની અધ્યક્ષતા આપે છે. વરિષ્ઠ વિદ્યાર્થીઓ માટે ઓરલ પરીક્ષાઓ અનન્ય રીતે લેવામાં આવે છે, દરેક વિદ્યાર્થી સમુદાયની જાહેર સભાઓમાં સૈયદના સાહેબ અને 4 રેક્ટર્સ (ઓમોરાઉલ જામિયા) ની હાજરીમાં સમુદાયની જાહેર સભાઓમાં પૂછપરછ કરવામાં આવે છે.

## સામાજિક જવાબદારીઓ 
દાઉદી બોહરા સમુદાય મુખ્યત્વે ઉદ્યોગપતિ છે અને હવે તે એવા સમુદાયમાં વિસ્તર્યું છે જેમાં પરોપકારી વ્યવસાયિક વ્યક્તિઓ, ઉદ્યોગપતિઓ, ઉદ્યોગસાહસિકો અને ઉચ્ચ કુશળ વ્યાવસાયિકોનો સમાવેશ થાય છે.

દાઉદી બોહરા સમુદાય માટે તેમના નિવાસસ્થાનના કોઈ પણ એક દેશ પ્રત્યે વફાદારીનો ઉચ્ચ ઇસ્લામિક ઉપદેશ તે આવિશ્વાસનો એક મહત્વપૂર્ણ લેખ છે. બોહરા સમુદાયો જ્યાં રહે છે તે સંસ્કૃતિઓ અને સમુદાયોમાં ભાગ લેવા માંગે છે, એકીકૃત કરવા માટે એક સાથે તેમની પોતાની ઓળખ ને સાચવી રાખે છે.

દાઉદી બોહરા માન્યતાઓ અનુસાર, સાચી પૂર્ણતા માટે સમુદાયના સભ્યોને જે સમાજમાં રહે છે તે સમાજમાં સંસાધનો અને સક્રિય યોગદાન ની જરૂર પડે છે અને તેઓ જે દેશોને "ઘર" કહે છે તેમના સાચા વફાદાર નાગરિક બને છે.

## પર્યાવરણીય સંરક્ષણ 
બોહરા સમાજના મતે કુદરતી વાતાવરણની સુરક્ષા અને તેને વધારવા વિકાસની જરૂરિયાત વિશે જાગૃતિ લાવવા માટે ખૂબ મહત્વ આપે છે. નઝાફત (સ્વચ્છતા) ઇસ્લામિક આસ્થાનું અભિન્ન અંગ છે, અને બોહરા સમુદાયના સભ્યોને સ્વચ્છતા અભિયાનને પ્રોત્સાહન આપવા, વૃક્ષો વાવવા અને અન્ય લીલી પહેલ કરવા અને જ્યાં પણ રહે છે ત્યાં સ્વચ્છ જીવંત વાતાવરણને પ્રોત્સાહન આપવા વિનંતી કરવામાં આવે છે; કચરો અને પ્રદૂષણથી બચવા માટે; વપરાયેલ વસ્તુંવોનો ફરીથી ઉપયોગ; અને તમામ સ્વરૂપોને પોષતા, તેમની સામાજિક જવાબદારી છે.

1992 માં, સ્વર્ગસ્થ સદેના મોહમ્મદ બુરહાનુદ્દીને પર્યાવરણના સંરક્ષણને દરેક બોહરાની જવાબદારી બનાવવા અને પર્યાવરણીય સ્વાસ્થ્ય અને સંબંધોમાં જાગૃતિ ફેલાવવા માટે સમર્પિત એક સેવાભાવી ટ્રસ્ટ "બુરહાની ફાઉન્ડેશન" ની સ્થાપના કરી હતી. બુરહાની ફાઉન્ડેશન વૃક્ષો વાવવા, જળ પ્રદૂષણ નિયંત્રણ, ટકાઉ વિકાસ માટે તકનીકોને પ્રોત્સાહન આપવા, જનજાગૃતિ વધારવા અને ભંડોળ સંશોધન દ્વારા કુદરતી વાતાવરણ વધારવાનો પ્રયાસ કરે છે.

2017 માં, 53 મા અને વર્તમાન અડ્ડાઈઉલ મુત્લક (અબાદિત પ્રચારક) એ પર્યાવરણીય સંરક્ષણ અને પર્યાવરણીય મુદ્દાઓ અંગે જાગૃતિ લાવવા માટે 20 લાખ વૃક્ષો રોપવા માટે વિશ્વમાં એક ભવ્ય કાર્યક્રમ શરૂ કર્યો હતો.

### **ટર્નિંગ ધ ટાઇડ (એક અભિયાન)** 
બોહરા સમાજ "ચેમ્પિયન્સ ઓફ ધ અર્થ" – આરોઝ શાહ સાથે મળીને બોહરા સમુદાય "ટર્નિંગ ધ ટાઇડ" નામના અભિયાન દ્વારા સિંગલ યુઝ પ્લાસ્ટિકને દૂર કરવાનું કામ કરી રહી છે. ભારતમાં મહાસાગરો, નદીઓ અને દરિયા કિનારાઓમાંથી પ્લાસ્ટિકની પન્નિયો દૂર કરીને કુદરતી વાતાવરણનું રક્ષણ કરવા માટે લોકોને શિક્ષિત અને પ્રેરણા આપી રહી છે. તેઓ જ્યાં રહે છે, ત્યાં બોહરા સમુદાયો નિયમિતપણે કુદરતી વાતાવરણની સુરક્ષા, વધારો અને સ્વચ્છ કરવા અને જાગૃતિ લાવવા માટે વ્યવહારિક પ્રયાસો નું નેતૃત્વ કરે છે.

### **પ્રોજેક્ટ રાઇઝ  (એક સામાજિક ઉત્થાન)** 
જૂન 2018 માં દાઉદી બોહરા સમુદાયે “પ્રોજેક્ટ રાઇઝ” ની શરૂઆત કરી હતી, જે એક વૈશ્વિક પહેલ છે જે ગરીબીમાં જીવતા લોકોના જીવનને સુધારવામાં મદદ કરે છે. વિશ્વનાં સરકારી સંસ્થાઓ અને સ્થાનિક સંસ્થાઓ સાથે ભાગીદારીમાં પ્રોજેક્ટ રાઇઝ ઉત્થાન કાર્યક્રમ આરોગ્ય, પોષણ, સ્વચ્છતા અને સ્વચ્છતા, પર્યાવરણીય જવાબદારી અને સંરક્ષણ અને શિક્ષણ સહિત ઘણા નીતિગત ક્ષેત્રોમાં ફેલાયેલો છે. પ્રોજેક્ટ રાઇઝ ઇસ્લામના ઉપદેશો અને ઉપદેશાત્મક પરંપરાઓમાંથી તેની પ્રેરણા લે છે, જે મુસ્લિમોને બીજાના સારા માટે કામ કરવા નિર્દેશ આપે છે.

"ફાઇટ હંગર ફાઉન્ડેશન" સાથે ભાગીદારીમાં મુંબઇથી "પ્રોજેક્ટ રાઇઝ" શરૂ કરવામાં આવ્યો. ભારતના કેટલાક ગરીબ ભાગોમાં ભૂખ ઘટાડવામાં મદદ કરવા માટે, વૈશ્વિક ભૂખ પરની કાર્યવાહીનો ભાગ બનવામાં મદદ કરવી; ગંભીર કુપોષણથી પીડાતા બાળકો અને માતાઓની આરોગ્ય અને પોષક સ્તરમાં વધારો; અને રોગ નિવારણ તકનીકો સાથે માતાઓ અને સ્થાનિક આરોગ્ય કામદારોને ટેકો પૂરો પાડે છે. 

મહારાષ્ટ્રના પાલઘર જિલ્લાના મોખડા અને ઉપનગરીય ગોવાંડી વિસ્તારમાં પ્રોજેક્ટ રાઇઝ શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો, જે પરિવારોમાં પોષણને ટેકો આપે છે, ત્યારથી આ ક્ષણ ભારત અને બોહરા સમુદાયમાં આ પહેલ વિસ્તરતી રહી છે.

સપ્ટેમ્બર 2019 માં, બોહરા સ્વયંસેવકોએ કેરળ, કર્ણાટક, મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાતમાં વિનાશક પૂર અને ભૂસ્ખલનમાંથી બહાર થવામાં મદદ કરી હતી અને અસરગ્રસ્ત પરિવારોને ખોરાક અને આવશ્યક પુરવઠો પૂરો પાડવામાં મદદ કરી હતી.

ઓક્ટોબર 2019 માં, ઉત્તર અમેરિકામાં બોહરા સ્વયંસેવકોએ સંયુક્ત રાષ્ટ્રના વિશ્વ ખાદ્ય દિવસને ચિહ્નિત કર્યો હતો, જેમાં પ્રોજેક્ટ રાઇઝ ની પહેલ કરવામાં આવી હતી, જેમાં સ્થાનિક ફૂડ બેંકોને દાન આપવા અને સમાજના નબળા સભ્યોને ખવડાવવા માટે મદદ કરવાનો સમાવેશ થાય છે.

પ્રોજેક્ટ રાઇઝ ના મૂળમાં ઘણા મૂલ્યો છે – જેમાં ગરીબી અને ભૂખને દૂર કરવી, સ્વાસ્થ્ય અને શિક્ષણમાં સુધારો કરવો, મહિલાઓને સશક્ત કરવી, બગાડ ટાળવો અને UN ના ટકાઉ વિકાસ લક્ષ્યો અનુસાર કુદરતી વાતાવરણનું જતન કરવું છે. સદીઓથી, વિશ્વનાં બોહરા સમુદાયો આ સિદ્ધાંતો અનુસાર પોતાનું દૈનિક જીવન જીવી રહ્યા છે, અને સમાજના સભ્યોને નિયમિત મદદ કરવા માટે વ્યવહારિક કાર્યવાહી કરી રહ્યા છે.  તદ્દઉપરાંત દર વર્ષે દાઉદી બોહરા ઊંચકતા અભિયાનના ભાગરૂપે, વિશ્વનાં બોહરા સમુદાયના હજારો સ્વયંસેવકો સમાજના ઓછા ભાગ્યશાળી સભ્યોના જીવનધોરણને વધારવાના હેતુથી અનેક પહેલ કરે છે, જેમને આવાસની દ્રષ્ટિએ, ખોરાક, આરોગ્ય અને આધ્યાત્મિક કલ્યાણ માટે વધારાના સમર્થનની જરૂર છે.

### **હેપ્પી નેસ્ટ (બોહરા મહિલાઓ દ્વારા એક પહેલ)** 
વર્ષ 2020 માં બોહરા સમાજની મહિલાઓએ હેપ્પી નેસ્ટ નામની પહેલ શરૂ કરી હતી, જેમાં ઘરે તમામ બિનવપરાયેલા પ્લાસ્ટિકને સુધારવામાં આવ્યા હતા અને ફરીથી શરૂ કરવામાં આવ્યા હતા. આ પહેલ દ્વારા પ્લાસ્ટિકની બોટલ ઘરમાં ફેંકવાને બદલે તેને ફૂલદાની, પેન સ્ટેન્ડ, સજાવટના સાધનોમાં લઈ જવી જોઈએ, જેથી પર્યાવરણ પ્રદૂષિત ન થાય અને તે પ્લાસ્ટિકને આકર્ષવામાં મદદ કરે, આ પહેલ હવે સક્રિય છે અને વિશ્વમાં લગભગ તમામ બોહરા સમુદાયના શહેરો મા લાગુ છે.

## ભૂખ, પોષણ, ઘરહીનતા 
બોહરા સમાજ એ મત તરફ આગળ વધી રહ્યો છે કે કોઈએ ભૂખ્યા ન સૂવું જોઈએ, અને આ વિચારધારા લાગુ કરીને સમાજના ઓછા ભાગ્યશાળી સભ્યોને મદદ કરવી એ તેની ફરજ હોવી જોઈએ. બોહરા સમુદાયો નિયમિતપણે વિશ્વનાં શહેરોમાં બેઘર અને ભૂખ્યા લોકોને ખવડાવવા માટે ફૂડ ડ્રાઇવનું આયોજન કરે છે.

ઓક્ટોબર 2019 માં, ઉત્તર અમેરિકામાં બોહરા સમુદાયે  સંયુક્ત રાષ્ટ્રના વિશ્વ ખાદ્ય દિવસને ચિહ્નિત કર્યો હતો, જેમાં સ્થાનિક ફૂડ બેંકોને દાન આપવા અને સમાજના નબળા સભ્યોને ખવડાવવા માટે મદદ કરવા સહિત પ્રોજેક્ટ રાઇઝ ની પહેલ કરવામાં આવી હતી.

માર્ચ અને એપ્રિલ 2020 માં, વિશ્વનાં બોહરા સમુદાયોએ સ્થાનિક સખાવતી સંસ્થાઓ નોંધપાત્ર પ્રમાણમાં ખોરાક દાનમાં આપ્યો હતો, જે આર્થિક રીતે નબળા લોકોને સૌથી વધુ અસર કરી રહ્યા હતા, ખાસ કરીને કોવિડ-19 થી પ્રભાવિત લોકો. ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ સમુદાયના સૈયદના મુફદ્દલ સૈફુદ્દીન ના પુત્ર શેહઝાદા હુસૈન બુરહાનુદ્દીન સાથેની બેઠકમાં રોગચાળા દરમિયાન સમુદાય દ્વારા કરવામાં આવેલા પ્રયાસોનો સ્વીકાર કર્યો હતો અને પ્રશંસા કરી હતી.

## ક્લસ્ટર વિકાસ પ્રોજેક્ટ 
મુંબઈના ભેન્ડી બજાર વિસ્તારમાં સૈફી બુરહાની અપલીફ્ટમેન્ટ ટ્રસ્ટ (એસ.બી.યૂ.ટી) પરની યોજના 2009 માં શરૂ થઈ હતી અને આ બિનઆરોગ્યપ્રદ વિસ્તારને આયોજિત, વસવાટકરી શકાય તેવા, સમૃદ્ધ અને કાયમી પડોશમાં પરિવર્તિત કરવા માટે સ્વર્ગસ્થ સયેદના મોહમ્મદ બુરહાનુદ્દીને તેની કલ્પના કરી હતી. આ વિસ્તારની 16.5 એકરમાં લગભગ 250 હાલની ઇમારતો, 1250 દુકાનો અને 3200 પરિવારો છે; આ તમામ 13 નવી ઇમારતો, પહોળા રસ્તાઓ, આધુનિક માળખાગત સુવિધાઓ, વધુ ખુલ્લી જગ્યાઓ અને અત્યંત દૃશ્યમાન વ્યાપારી વિસ્તારો સાથે કટિંગ-એજ સર્વગ્રાહી વિકાસમાં સામેલ છે. એકવાર રહેણાંક અને વ્યવસાયિક પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ થયા પછી, માલિકો અને ભાડુઆતોને ફરી એકવાર તેમનું પરિસર સોંપવામાં આવશે.

હાલમાં પ્રથમ તબક્કામાં "અલ-સદાહ બિલ્ડિંગ"ના પ્રથમ બે ટાવર પૂર્ણ થયા છે અને 600 થી વધુ રહેવાસીઓ અને 128 દુકાન માલિકો તેમના પરિસરમાં પાછા ફર્યા છે.

## આરોગ્ય સંભાળ 
બોહરા સમુદાય આરોગ્ય સંભાળ અને વ્યક્તિગત સ્વચ્છતા પર ખૂબ ભાર આપે છે. વિશ્વનાં હજારો બોહરા પુરુષો અને સ્ત્રીઓ તબીબી વ્યવસાયમાં કામ કરે છે. બોહરા સમુદાય ભારત અને વિશ્વભરની ૨૫ મોટી હોસ્પિટલો અને ક્લિનિક્સ ચલાવે છે.

### **સૈફી હોસ્પિટલ (મુંબઈ)** 
સૈફી હોસ્પિટલ દાઉદ બોહરા સમુદાયનો એક મોટો પ્રોજેક્ટ છે. તેની સ્થાપના 1948 માં મુંબઈમાં કરવામાં આવી હતી, જે ભારતમાં તમામ ધર્મો અને સામાજિક-આર્થિક પૃષ્ઠભૂમિના લોકોને સુરક્ષિત, નૈતિક અને સસ્તી તબીબી સહાય પૂરી પાડવાના હેતુથી કરવામાં આવી હતી. 2005 માં, હોસ્પિટલને હાલની સાઇટ પર ફરીથી બનાવવામાં આવી હતી. તે સમયે પ્રધાનમંત્રી મનમોહન સિંહે 52 મા દાઈ સયેદના મોહમ્મદ બુરહાનુદ્દીન સાથે એક ભવ્ય સમારોહમાં હાજરી આપી હતી.

સૈફી હોસ્પિટલ બેરિયાટ્રિક સર્જરી, કાર્ડિયોલોજી, ક્રીટિકલ કેર મેડિસિન, ડેન્ટીસ્ટ્રી, ગાયનેકોલોજી, હેપેટોલોજી, ઓન્કોલોજી, ન્યુરોલોજી, નેફ્રોલોજી, ઓપ્થેલ્મોલૉજી, નિયોનેટોલોજી, હાઈ ડોઝ રેડિયોએક્ટિવ થેરાપી યુનિટ અને પ્રેશર ઇન્ટ્રા પેરિટોનેલ એરોસોલ કીમોથેરાપી (પીએસી) માં નિષ્ણાત છે. હોસ્પિટલમાં સર્જનોને જટિલ પરંતુ ન્યૂનતમ આક્રમક શસ્ત્રક્રિયાઓ કરવાની સુવિધા આપવા માટે ખૂબ જ અદ્યતન રોબોટિક સર્જિકલ સિસ્ટમ આપવામાં આવી છે. હોસ્પિટલ ગુણવત્તાની દ્રષ્ટિએ ઘણા પુરસ્કારો જીતી છે અને હવે તે સ્થાનિક અને પ્રવાસીઓના તબીબી હસ્તક્ષેપો માટે દેશની હોસ્પિટલો પછીની ખૂબ માંગમાંની એક છે.

આ જ નામની નવી બોહરા હોસ્પિટલ હાલમાં ભારતના ગુજરાતના દાહોદ શહેરમાં બનાવવામાં આવી રહી છે.

## માન્યતાઓ 
* અમેરિકા – 2011: બુરહાની ફાઉન્ડેશને તેના અભિયાન "સેવ અ સ્પેરો" (એસ.ઓ.એસ.) હેઠળ બર્ડ ફીડરના સૌથી મોટા વિતરણ માટે ગિનિસ વર્લ્ડ રેકોર્ડ્સ એવોર્ડ જીત્યો હતો.

* ભારત – 2018: દાઉદી બોહરા સમુદાયને ઈન્દોરમાં અશરઃ મુબારક: ઉપદેશ દરમિયાન સૌથી મોટો ઝીરો વેસ્ટ ધાર્મિક કાર્યક્રમમાં ગોલ્ડન બુક ઓફ વર્લ્ડ રેકોર્ડ્સ દ્વારા એવોર્ડ મળ્યો.
* ભારત - 2018: ઈન્દોરના દાઉદી બોહરા સમુદાયને 9 માર્ચ, 2019 ના રોજ સ્વચ્છ ભારત મિશન અંતર્ગત "શ્રેષ્ઠ નાગરિક નેતૃત્વ પહેલ" માટે "સ્વચ્છ શહેરોનો એવોર્ડ" મળ્યો હતો.

## મકબરો (સમાધિ) 
દર વર્ષે, હજારો દાઉદી બોહરા લોકો, સ્વર્ગસ્થ દાઈ મુત્લક (અપ્રતિબંધિત ઉપદેશક) અને અન્ય પવિત્ર ધર્મના મહાનુભાવોને શ્રદ્ધાંજલિ આપવા માટે જેમને ત્યાં આરામ કરવા માટે મૂકવામાં આવ્યા છે ત્યાં અનેક સ્થળોની મુલાકાત લે છે. આ સ્થળોએ સમુદાય સંચાલિત કેમ્પસ (મજાર) છે જે આવતા યાત્રાળુઓને આવાસ, વ્યવસાયિક કેન્દ્રો, ખોરાક અને વિવિધ મનોરંજક પ્રવૃત્તિઓ પૂરી પાડે છે. આ કેમ્પસમાં રસનો અદ્ભુત મુદ્દો એ છે કે ભક્તો અહીં આવે ત્યારે સંવાદિતા અને એકાંત મળે છે. આ સંકુલો, મુખ્યત્વે મધ્ય અને પશ્ચિમ ભારતની આસપાસ જોવા મળે છે, જે બોહરાના સભ્યોને મળવા અને જોડાવા માટે એક સામાન્ય મેદાન પૂરું પાડે છે.

દાઉદી બોહરા સમાધિસ્થળની અસાધારણ વિશેષતાઓ તેના બાહ્ય દેખાવનો આલિશાન સફેદ રંગ છે, જેમાં ગુંબજની ટોચ પર સોનેરી પાંખડી છે. કબરનો અંદરનો ભાગ સામાન્ય રીતે તેજસ્વી પ્રકાશમાં પ્રગટાવવામાં આવે છે, અને કુરાન મજીદના શ્લોકોનાં ઉત્તમ લખાણો તેની દિવાલો પર જોવા મળે છે.

સુંદરતા અને મનોહર બંનેને રીતે તૈયાર કરતી, એક કબર બાંધકામ તરીકે ઘણા અર્થોને પણ મૂર્તિમંત કરે છે. "રૌદત તાહેરા" મુંબઈ શહેરમાં એક ઉદાહરણ તરીકે બનેલ છે, જ્યાં શરૂઆતમાં એક સરળ, ભવ્ય માળખું દેખાય છે, તેમ છતાં, તેના નિર્માણની ચોકસાઇ અને સંવર્ધન કલાકો અને મહિનાઓનું આયોજન અને અમલ આપે છે. ઉદાહરણ તરીકે, કબરની અંદરની ઊંચાઈ પ્લિંથથી 80 ફૂટ ઉપર છે: આ સંખ્યા સૂતેલા સમાધિ સ્થળસંત સૈયદના તાહેર સૈયદુદ્દીનની ઉંમર સૂચવે છે. કબરનું ગાલીચાનું ગર્ભગૃહ 51 X 51 ફૂટનું માપ છે, જે 51 મી દાયણ મુતાલ્ક (અપ્રતિબંધિત ઉપદેશક) તરીકેની તેમની સ્થિતિનું પ્રતીક છે.

આ ઉપરાંત દાઉદી બોહરા સમુદાયના સભ્યો ભારત બહારની વિવિધ કબરોની યાત્રા પણ કરે છે, જેમાં ઇસ્લામિક પયગંબર, અને તેમના પવિત્ર પરિવારના સભ્યો, યમનના દાઈ મુતાલક (અપ્રતિબંધિત ઉપદેશક) ની કબરો, લેવન્ટના વિસ્તારોની આસપાસ ઇરાક, યમન, સીરિયા, જેરૂસલેમ અને ઇજિપ્ત માં યાત્રા કરે છે.

## સુમેળભર્યા સંબંધો 
બોહરા સમુદાય માટે આશ્રદ્ધાનો લેખ છે કે સાર્વત્રિક સત્ય અને સાચું જ્ઞાન તમામ સમાજો અને ધર્મોમાં જોવા મળે છે. સર્જનમાં બધા એક જ હેતુ અને એક જ સંતાનવહેંચે છે. મોહમ્મદનો ઉપદેશ છે કે હકીકતમાં બધી માનવજાત અલ્લાહનો એકજ પરિવાર છે અને અલ્લાહમાટે સૌથી પ્રિય એ છે જે અલ્લાહના પરિવારને સૌથી વધુ લાભ આપે છે. આમ બોહરા સમુદાયે સારા પડોશીઓ અને સારા નાગરિકો બનવા જરૂરી છે, અને જે બધા માટે ફાયદાકારક બને તેના માટે હંમેશા પ્રયાસ કરે છે.

વી કે સિંઘ (ભૂતપૂર્વ ચીફ ઓફિસર, ભારતીય સેના) એ 2015 ના યમન ગૃહયુદ્ધ દરમિયાન ભારતીય નાગરિકોનું બહાર નીકળવા માટે ભારતીય નૌકાદળ દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલા ઓપરેશન રાહતના સહયોગથી યમનમાં બોહરા સમુદાયની ભૂમિકાની પ્રશંસા કરી હતી.

## સમાજમાં મહિલાઓની સ્થિતિ 
### પરસલ 
20 મી સદીના ઉત્તરાર્ધમાં બોહરા સમુદાયમાં મહિલાઓની સ્થિતિમાં મોટો ફેરફાર થયો હતો. જાણીતા લેખક જોના બ્લેન્કના જણાવ્યા અનુસાર, ભારતીય ઉપખંડની સૌથી શિક્ષિત મહિલાઓ બોહરા સમુદાયની મહિલાઓ છે. અમેરિકા અને યુરોપની બોહરા મહિલાઓ ઘણા વ્યવસાયના માલિક, વકીલો, ડોકટરો, શિક્ષકો અને નેતા બની ગઈ છે. 7 જૂન, 2019 ના રોજ અમેરિકાના મિશિગનના ડેટ્રોઇટના દાઉદી બોહરા સમુદાય દ્વારા આયોજિત ઇદુલ ફિત્રની આંતરવંશીય ઉજવણીમાં અમેરિકાના કોંગ્રેસના બ્રેન્ડા લોરેન્સ (ડેમોક્રેટ, મિશિગનની 14 મી કોંગ્રેસ) એ બોહરાની પ્રશંસા કરી હતી કે, "બોહરા મહિલાઓએ લિંગ સમાનતા અને પર્યાવરણ સહિતના અસંખ્ય મુદ્દાઓ પર પ્રગતિ કરવા માટે પોતાના અવાજનો ઉપયોગ કર્યો હતો".

## દાઉદી બોહરા મસ્જિદો 
ગલ્ફ દેશોમાં પ્રથમ દાઉદી બોહરા મસ્જિદ 1983 માં દુબઈ (સંયુક્ત અરબ અમીરાત) માં બનાવવામાં આવી હતી. જે પછી 2004 માં બીજી મસ્જિદ બનાવવામાં આવી હતી અને બાદમાં શારજાહ, અજમન અને અબુધાબી જેવા શહેરોમાં મસ્જિદોનું ઉદઘાટન કરવામાં આવ્યું હતું.

પશ્ચિમમાં પ્રથમ દાઉદી બોહરા મસ્જિદ 1988 માં મિશિગનના રેમિંગ્ટન હિલ્સમાં બનાવવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ તરત જ ટોરન્ટોમાં પ્રથમ કેનેડિયન મસ્જિદનું ઉદ્ઘાટન સૈયદના મોહમ્મદ બુરહાનુદ્દીને કર્યું હતું. સૈયદના મોહમ્મદ બુરહાનુદ્દીને 1996 માં અમેરિકાના હ્યુસ્ટન શહેરમાં મસ્જિદનું ઉદઘાટન કર્યું હતું, જે ફરી એકવાર હજી મોટી મસ્જિદમાં બનાવવામાં આવ્યું હતું, જે મૂળ કદ કરતાં ચાર ગણું છે. નવી મસ્જિદનું ઉદ્ઘાટન ઓક્ટોબર ૨૦૧૫ માં સૈયદના મુફદ્દલ સૈયદુદ્દીન દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું.

યુરોપની પ્રથમ દાઉદી બોહરા મસ્જિદ 1996 માં લંડન (ઈંગ્લેન્ડ) માં બનાવવામાં આવી હતી, ત્યાર બાદ બ્રેડફોર્ડ, માન્ચેસ્ટર, બર્મિંગહામ અને લેસ્ટર જેવા શહેરોમાં મસ્જિદનું નિર્માણ અને ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું હતું.

1999 માં, સૈયદના મોહમ્મદ બુરહાનુદ્દીને કોલંબો (શ્રીલંકા) માં મસ્જિદ હુસૈનીનું ઉદઘાટન કર્યું હતું.

જૂન ૨૦૦૧ માં શિકાગોમાં મસ્જિદ બદ્રીનું ઉદઘાટન કરવામાં આવ્યું હતું. જુલાઈ 2004 માં ન્યૂયોર્કની મસ્જિદ ઝૈની, વોશિંગ્ટન અને બોસ્ટનમાં નવી મસ્જિદોનું ઉદઘાટન કરવામાં આવ્યું હતું. તે પછીના વર્ષે, ઓગસ્ટ, 2005 ના રોજ સયેદના સાહેબે ફ્રૅમોન્ટ (કેલિફોર્નિયા) માં અન્ય એક નવી મસ્જિદનું ઉદઘાટન કર્યું હતું, જેને સ્થાનિક, રાજ્ય અને સંઘીય અમેરિકા સરકારના વિવિધ અધિકારીઓ અને મહાનુભાવોએ શુભેચ્છા પાઠવી હતી. રાષ્ટ્રપતિ જ્યોર્જ બુશે વ્હાઇટ હાઉસનો પત્ર પણ મોકલ્યો હતો. 8 જુલાઈ, 2007 ના રોજ સયેદના મોહમ્મદ બુરહાનુદ્દીને પેરિસ (ફ્રાન્સ) માં નવી મસ્જિદનું ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું.

માર્ચ 2015 માં સૈયદના મુફદ્દલ સેફુદ્દીને લોસ એન્જલસ, સેન હોઝેય, બેકર્સફિલ્ડ અને ઓરેન્જ કાઉન્ટીમાં મસ્જિદનું ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું.

જુલાઈ 2018 માં, સૈયદના મુફદ્દલ સૈફુદ્દીને કુઆલાલમ્પુર (મલેશિયા) માં મસ્જિદ શુજાઇનું ઉદઘાટન કર્યું હતું.