વર્મોન્ટ

thumb|વર્મોન્ટના નગરોમાં સ્થાનિક સરકારોનો મોટાભાગનો વ્યવસાય દર વર્ષે માર્ચમાં બેઠકસ્થળમાં યોજવામાં આવતી નગરબેઠકમાં, જેમકે વર્મોન્ટમાં એક માલબોરો ખાતે, થાય છે.
**વર્મોન્ટ**  () એ ઉત્તરપૂર્વીય યુનાઈટેડ રાજ્ય્સ ઓફ અમેરિકાના ન્યૂ ઈંગ્લેન્ડ પ્રાંતમાં આવેલું રાજ્ય છે. આ રાજ્ય  જમીન સાથે વિસ્તારની દ્વષ્ટિએ 43માં અને કુલ વિસ્તારની દ્વષ્ટિએ 45મા ક્રમે આવે છે. તેની વસતી 621,270 છે જે તેને સૌથી ઓછી વસતી ધરાવતું બીજા ક્રમનું રાજ્ય બનાવે છે. તે ન્યૂ ઇંગ્લેન્ડનું એક માત્ર એવું રાજ્ય છે કે જે એટલાન્ટિક સમુદ્રનો તટ ધરાવતું નથી, વેર્મોન્ટ તેના શેમ્પલેઇન લેક (જે વર્મોન્ટની પશ્ચિમી સરહદનો પચાસ ટકા હિસ્સો આવરી લે છે) અને ઉત્તરથી દક્ષિણ તરફ લંબાતા ગ્રીન માઉન્ટેઇન્સ માટે જાણીતું છે. દક્ષિણની સરહદે મેસેચ્યુસેટ્સ, પૂર્વમાં ન્યૂ હેમ્પશાયર, પશ્ચિમમાં ન્યૂ યોર્ક અને ઉત્તરમાં કેનેડાનો ક્વિબેક પ્રાંત આવેલા છે.

શરૂઆતમાં મૂળ અમેરિકન (આબેનાકી અને ઇરોક્વોઇઝ) લોકો વર્મોન્ટનાં રહેવાસી હતા. હાલમાં વર્મોન્ટના તાબામાં રહેલાં મોટા ભાગનાં પ્રદેશ ઉપર ફ્રાન્સનો દાવો હતો પરંતુ ફ્રેન્ચ અને ઇન્ડિયન યુદ્ધમાં ફ્રાન્સનો પરાજય થયા બાદ આ પ્રદેશ બ્રિટનની કબજા હેઠળ આવ્યો હતો. ઘણાં વર્ષો સુધી, આસપાસની વસાહતોના (તે સમયે ન્યૂ હૅમ્પશાયર ગ્રાન્ટ્સ તરીકે ઉલ્લેખ કરાતો), ખાસ કરીને ન્યૂ હૅમ્પશાયર અને ન્યૂ યોર્કના વિસ્તારોના નિયંત્રણ અંગે વિવાદ હતો. આ વસાહતો પાસેથી જમીનના અધિકારો મેળવનારા રહેવાસીઓનો ગ્રીન માઉન્ટેઇન બોય્ઝ દળ દ્વારા વિરોધ કરવામાં આવ્યો હતો, જે આગળ જઈને વર્મોન્ટ રિપબ્લિક નામનાં એક સ્વતંત્ર રાજ્યમાં પરિણમ્યું હતું. આ રાજ્ય 14 વર્ષ સુધી ચાલેલા ક્રાતિકારી યુદ્ધ દરમિયાન સ્થપાયું હતું; આમ વર્મોન્ટ એ અમેરિકાના 17 એવા રાજ્ય (ટેક્સાસ, હવાઈ, કેલિફોર્નિયા રિપબ્લિક અને મૂળ 13 વસાહતો પૈકીની પ્રત્યેક વસાહત) પૈકીનું એક છે જે એક સમયે પોતાની સાર્વભૌમ સરકાર ધરાવતા હતા. 1791માં, વર્મોન્ટ અમેરિકાનાં 14માં રાજ્ય તરીકે જોડાયું. તે મૂળ 13 વસાહતો બહારનું સૌ પ્રથમ રાજ્ય હતું.

વર્મોન્ટ એ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં મેપલ સિરપનું ઉત્પાદન કરનારું મોખરાનું રાજ્ય છે. માઉન્ટપિલિયર આ રાજ્યની રાજધાની છે, અને બર્લિંગ્ટન તેનું સૌથી વિશાળ શહેર અને મહાનગરીય વિસ્તાર છે. અન્ય કોઈ રાજ્ય બર્લિંગ્ટન જેટલું નાનું શહેર અને માઉન્ટપિલિયર જેટલી નાની રાજધાની ધરાવતું નથી.

## ભૂગોળ 
પૂર્વીય યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના ન્યૂ ઇંગ્લેન્ડ પ્રદેશમાં વર્મોન્ટ વસેલું છે અને તે  વિસ્તારમાં પથરાયેલું છે, જે તેને અમેરિકાનું 45મું સૌથી વિશાળ રાજ્ય બનાવે છે. આ પૈકી, જમીન  વિસ્તાર અને જળ  વિસ્તાર બનાવે છે, જે વર્મોન્ટને જમીન વિસ્તારની દ્વષ્ટિએ તે 43મું અને જળ વિસ્તારની દ્વષ્ટિએ તે 47મું સૌથી મોટું રાજ્ય બનાવે છે. કુલ વિસ્તારની દ્વષ્ટિએ તે અલ સાલ્વાડોર કરતા વધુ મોટું અને હૈતી કરતા નાનું છે.

thumb|શહેરો, રોડ અને નદીઓ દર્શાવતો વર્મોન્ટનો નકશો
કનેક્ટિકટ નદીનો પશ્ચિમીતટ આ રાજ્યની પૂર્વીય (ન્યૂ હેમ્પશાયર) સીમારૂપ છે (ખુદ આ નદી પણ ન્યૂ હેમ્પશાયરનો એક ભાગ છે). વર્મોન્ટમાં આવેલું મોટું તળાવ- લૅક શેમ્પલેઇન એ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં તાજા જળનું છઠ્ઠું સૌથી વિશાળ જળાશય છે અને તે વર્મોન્ટના ઉત્તરપશ્ચિમ હિસ્સાને ન્યૂ યોર્કથી અલગ પાડે છે. ઉત્તરથી દક્ષિણ વર્મોન્ટ  લંબાઈ ધરાવે છે. પૂર્વથી પશ્ચિમ તરફ કેનેડાની સરહદે તે ની મહત્તમ પહોળાઈ ધરાવે છે; મેસેચ્યુસેટ્સ લાઇન પાસે તે સૌથી સાંકડી પહોળાઈ  ધરાવે છે. આ રાજ્યનું ભૌગૌલિક કેન્દ્ર વૉશિંગ્ટન છે, જે રોક્સબરીથી ત્રણ માઇલ (5 કિ.મી.) પૂર્વમાં છે. વર્મોન્ટ અને કેનેડાની વચ્ચે અમેરિકાની 15 ફેડરલ સીમા આવેલી છે.

ફ્રેન્ચ સંશોધક સેમ્યુઅલ દ કેમ્પ્લેઇને 1647ના પોતાના નકશામાં વર્મોન્ટના પર્વતોને “વર્ડ મોન્ટ” (પુરાણી ફ્રેન્ચમાં લીલો પર્વત) નામ આપ્યું હતું અને કદાચ તેણે વર્મોન્ટ રાજ્યનું નામ પણ આપ્યું હતું. વર્મોન્ટ નામ ()નો ઉદભવ કેવી રીતે થયો તે જાણી શકાયું નથી, પરંતુ તે વર્મોન્ટ નામનો ઉદભવ તેનાથી થયો હોય એવી શક્યતા છે, જેની રજૂઆત થોમસ યંગે 1777માં કરી હતી. કેટલાક સત્તાવાર સૂત્રો એવું કહે છે કે આ પ્રદેશનું નામ વર્મોન્ટ રાખવામાં આવ્યું હતું કારણ કે આ પ્રદેશ ન્યૂ હૅમ્પશાયરના વ્હાઇટ માઉન્ટેઇન અને ન્યૂ યોર્કના એડિરોન્ડૅક્સની તુલનાએ વધુ વન સંવર્ધન ધરાવતું હતું; અન્ય લોકો એવું કહે છે કે અબરખ-ક્વાર્ટ્ઝ-ક્લોરાઇટના ખડકોની પૂર્વે લીલા રંગના રૂપાંતરિત પોચા ખડકો આ નામ પાછળ કારણરૂપ છે. ગ્રીન માઉન્ટેઇન પર્વતમાળા રાજ્યની ઉત્તર-દક્ષિણ હિસ્સામાં પથરાયેલી છે જે પોતાના કેન્દ્રની સ્હેજ પશ્ચિમે રહીને રાજ્યની લંબાઈનો મોટા ભાગનો હિસ્સો આવરી લે છે. રાજ્યના દક્ષિણપશ્ચિમ હિસ્સામાં ટેકોનિક પર્વતો; ઉત્તરપૂર્વમાં ગ્રેનાઇટિક પર્વતો આવેલા છે. ઉત્તરપશ્ચિમમાં, શેમ્પલેઇન લેક નજીક, ફળદ્રુપ શેમ્પલેઇન ખીણ આવેલી છે.  આ ખીણની દક્ષિણે બોમોસીન તળાવ આવેલું છે.

thumb|left|વર્મોન્ટમાં 14 કાઉન્ટીઓ છેમાત્ર બે – લેમોઇલ અને વોશિંગ્ટન – વર્મોન્ટના પ્રદેશોથી સંપૂર્ણ રીતે ઘેરાયેલા છે.
અહીંના વિવિધ પર્વતો બારે માસ આપમેળે વિકસી શકે એવી જૈવિક પદ્ધતિ ધરાવતા આલ્પાઇનના વૃક્ષોની હારમાળા ધરાવે છે. આ પર્વતોમાં રાજ્યનો સૌથી ઊંચો પર્વત માઉન્ટ મૅન્સફીલ્ડ, બીજા ક્રમનો સૌથી ઊંચો પર્વત કિલિન્ગ્ટન પીક, ત્રીજા ક્રમનો સૌથી ઊંચો પર્વત કૅમલ’સ હમ્પ અને પાંચમા ક્રમના સૌથી ઊંચા શિખર માઉન્ટ અબ્રાહમનો સમાવેશ થાય છે. રાજ્યનો આશરે 77 ટકા હિસ્સો વનઆચ્છાદિત છે; બાકીનો હિસ્સો ઘાસવાળી જમીન, ઊંચાણવાળાં પ્રદેશ, તળાવો, સરોવરો અને ભીનાશવાળી પોચી જમીન વડે બનેલો છે. 

વર્મોન્ટમાં આવેલ માર્શ-બિલિંગ્સ-રોકફૅલર નેશનલ હિસ્ટોરિકલ પાર્ક (વૂડસ્ટોકમાં) અને એપ્પલાચિયન નેશનલ સિનીક ટ્રેઇલ સહિતના વિસ્તારોનું સંચાલન નેશનલ પાર્ક સર્વિસ દ્વારા થાય છે.

### શહેરો 
thumb|બર્લિંગ્ટન, વર્મોન્ટનું સૌથી મોટું શહેર

thumb|રટલેન્ડ

thumb|માઉન્ટપિલિટર, વર્મોન્ટની રાજધાની

શહેરો (2008ના અંદાજ મુજબ વસતી):
* બર્લિંગ્ટન – 38,897
* સાઉથ બર્લિંગ્ટન – 17,574
* રટલેન્ડ – 16,742
* બાર – 8,837
* માઉન્ટપિલિયર – 7,760
* સેન્ટ અલબન્ઝ – 7,250
* વિનૂસ્કી – 6,429
* ન્યૂપોર્ટ – 5,148
* વર્જીનીસ – 2,666

### સૌથી મોટા નગરો 
આ નગરો શહેર તરીકે ગણવા જેટલા મોટા છે પરંતુ તેમની તે રીતે ગણતરી થતી નથી.

સૌથી મોટા નગરો (2008ના અંદાજ મુજબ વસતી):
* એસેક્સ – 19,649
* કોલચેસ્ટર – 17,237
* બેનિંગ્ટન – 15,093
* બ્રેટલબરો – 11,491
* મિલ્ટન – 10,714
* હાર્ટફોર્ડ – 10,696
* સ્પ્રિંગફીલ્ડ – 8,602
* વિલિસ્ટન – 8,430
* મિડલબરી – 8,271
* સેન્ટ જોહ્ન્સબરી – 7,421
* શેલબર્ન – 7,041
* નોર્થફીલ્ડ – 5,740

### આબોહવા 
thumb|ઢંકાયેલો પૂલ, ફોલ ફોલિયેજ સામે સ્થાપવામાં આવેલો, 2009
વર્મોન્ટ ભેજયુક્ત ખંડીય આબોહવા ધરાવે છે, અહીંનો ઊનાળો ગરમ અને ભેજવાળો હોય છે, શિયાળો ઠંડો હોય છે, ઊંચાણવાળી જગ્યાઓએ વધુ ઠંડી પડે છે. તે મિન્સ્ક, સ્ટોકહૉમ અને ફાર્ગોને સમાન ડીએફબી (Dfb)ની કોપ્પેન વર્ગની આબોહવા ધરાવે છે. વર્મોન્ટ વસંતઋતુમાં તેની મડ મોસમ માટે જાણીતું છે. ત્યાર બાદ સામાન્યપણે હળવા પ્રારંભિક ઊનાળો, ગરમ ઓગસ્ટ, રંગબેરંગી શરદઋતુ આવે છે અને શિયાળો ઠંડો હોય છે. ઉત્તરપૂર્વના ગ્રામીણ વિસ્તારો સહિતનો રાજ્યનો ઉત્તરીય હિસ્સો (જેને “નોર્થઇસ્ટ કિંગડમ”નું ઉપનામ મળેલું છે) અસાધારણપણે ઠંડા શિયાળા માટે જાણીતું છે, અહીંના તાપમાનની સરેરાશ ઠંડક રાજ્યના દક્ષિણીય વિસ્તારોની સરખામણીએ ઘણીવાર 10 ડીગ્રી ફેરનહીટ (5.56 ડીગ્રી સેલ્શિયસ)ની હોય છે. વાર્ષિક હિમવર્ષા પ્રદેશની ઊંચાઇ મુજબ સરેરાશ  થી ની વચ્ચે હોય છે. રાજ્યનું વાર્ષિક સરેરાશ તાપમાન  છે.

શરદમાં ઠંડી ઋતુનું આગમન થતાં વર્મોન્ટના પર્વતો પરના સુગર મેપલ ઉપર લાલ, કેસરી અને સોનેરી પાંદડા જોવા મળે છે. આ જે રંગો જોવા મળે છે તે સુગર મૅપલના કોઇ એક ખાસ પ્રકારની હાજરીને આભારી નથી, બલકે આ વિસ્તારની વિવિધ પ્રકારની માટી અને આબોહવાની પરિસ્થિતિઓ તેનું કારણ છે.

વર્નોન ખાતે 4 જુલાઈ, 1911ના રોજ સૌથી ઊંચુ તાપમાન  નોંધાયું હતું; નીચામાં નીચું તાપમાન 30 ડિસેમ્બર 1933ના રોજ બ્લૂમફીલ્ડ ખાતે  નોંધાયું હતું. નીચામાં નીચું તાપમાન ન્યૂ ઇંગ્લેન્ડ (બિગ બ્લેક નદી, મેરાઇન ખાતે પણ 2009માં -50 ડીગ્રી ફેરનહીટનું તાપમાન ખાતરીપૂર્વક નોંધાયેલું છે) ખાતે નોંધાયું હતું. ખેતી માટેની વાવણીની ઋતુ 120થી 180 દિવસ ચાલે છે.

### ભૂસ્તરશાસ્ત્ર 
વર્મોન્ટને પાંચ અલગ કુદરતી પ્રદેશમાં વહેચાયેલું છે. ભૌગોલિક અને ભૌતિક ગુણધર્મોને આધારે વર્ગીકૃત કરવામાં આવેલ આ પાંચ પ્રદેશોમાં ઉત્તરપુર્વીય ઉચ્ચપ્રદેશ, ગ્રીન માઉન્ટેઇન, ટેકોનિક માઉન્ટેઇન, શેમ્પલેઇનનો નીચાણવાળો પ્રદેશ અને વર્મોન્ટ પીડમોન્ટનો સમાવેશ થાય છે. 

મધ્ય અને દક્ષિણી ગ્રીન માઉન્ટેઇન પર્વતમાળામાં વર્મોન્ટનાં સૌથી જુના ખડકોનો સમાવેશ થાય છે, જેમની રચના આશરે એક અબજ વર્ષ પૂર્વે જયારે સૌપ્રથમ વખત પર્વતો બનવાનું શરુ થયું હતું તે સમયગાળામાં (અથવા ઓરોજેની) થઇ હતી. ત્યાર પછી, આશરે  વર્ષ પૂર્વે, પર્વત નિર્માણનો બીજો તબક્કો શરુ થયો જેમાં ગ્રીન માઉન્ટેઇનનાં શિખરો રચાયા, આ શિખરો  ઊંચા હતા, એટલે કે હાલની ઉંચાઈ કરતા ત્રણથી ચાર ગણ ઊંચા હતા તેમજ તે વખતે તેઓ હિમાલયની સાથે તુલના કરી શકાય તેવા હતા. આ પર્વતો (હાલ શેમ્પલેઇન લેકનો પૂર્વીય કાંઠો)ની પશ્ચિમે ઉત્તર-દક્ષિણ લંબાતી શેમ્પલેઇન થ્રસ્ટ (થ્રસ્ટ એટલે જમીનના પદ નીચે આવેલ જુદી જાતના ખડકમાં રહેલી તિરાડ કે ભંગાણ)ને નજર સમક્ષ રાખવામાં આવે તો આ શિખરોની રચના કરનાર ભૌગોલિક દબાણનો ખ્યાલ મેળવી શકાય છે. જમીનની અંદર રહેલા ખડકોને ઊંચકીને નવા પર્વતોની રચના કરનારા ભૌગોલિક દબાણનું આ એક ઉદાહરણ છે. 

આ રાજ્યમાં ગ્રેનાઈટનાં ભંડારો મળી આવેલ છે. વર્મોન્ટનાં બારમાં આવેલ રોક ઓફ એજીસ કવોરી એ દેશમાંથી ગ્રીનાઈટની નિકાસ કરતી મોખરાની નિકાસકાર છે. આ કંપનીના તાલીમબદ્ધ શિલ્પીઓની કલાકૃતિ  નીચે હોપ સિમેટ્રી ખાતે જોઇ શકાય છે જ્યાં કબરના પત્થરો અને સ્મૃતિસ્તંભ જોઇ શકાય છે.

જર્મની, હોંગ કોંગ અને આબુ ધાબીના કેટલાક મકાનોનું બાંધકામ લગભગ વર્મોન્ટનાં ગ્રેનાઈટ વડે જ કરાયેલું છે. અહી બાર અલગ રંગોમાં ગ્રેનાઈટ મળે છે જેમાં બાર ગ્રે, બેથલ વ્હાઈટ, ગેલેક્ટીક બ્લ્યુ, સેલીસ્બરી પિંક, અમેરિકન બ્લેક, ગાર્ડનિયા વ્હાઈટ, લોરેન્શિયન પિંક અને સ્ટેનસ્ટેડ ગ્રે વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.

ઇસ્લે લા મોત્તે ખાતે પણ ચેઝી ફોર્મેશનનાં અવશેષો જોવા મળી શકે છે. આ સૌપ્રથમ ખંડીય ખડકો પૈકીના એક હતા. આ સ્થળ ફિસ્ક કવોરીનાં ચુનાના પત્થરોનું છે, જ્યાં સ્ટ્રોમેટોપોરોઇડ્સ જેવા પૌરાણિક જળચર સજીવોનાં અવશેષો સચવાયેલા પડ્યા છે. આ અવશેષોના મૂળ  વર્ષ પૂર્વે સુધી લંબાય છે. એવું માનવામાં આવે છે કે કોઈ એક સમયે વર્મોન્ટ આફ્રિકા (પેન્ગાઈયા) સાથે જોડાયેલું હતું. આફ્રિકા અને અમેરિકા, બંનેનાં દરિયાકાંઠે મળી આવેલ અવશેષો અને ખડક રચના પેન્ગાઈયાનાં સિદ્ધાંતનાં વધુ પુરાવા સમાન છે.

પાછલી ચાર સદીઓમાં, વર્મોન્ટએ કેટલાક ભૂકંપ અનુભવ્યા છે જેમનું કેન્દ્ર વર્મોન્ટની નીચે હતું, 1952મા આવેલો સૌથી મોટો ભૂકંપનો આચકો 6.૦ની તીવ્રતાનો હતો.

### પ્રાકૃતિક ઇતિહાસ 
વર્મોન્ટ સમશીતોષ્ણના પહોળા પર્ણ અને મિશ્ર વનવિસ્તારના જૈવપ્રદેશો ધરાવે છે. મોટા ભાગનું રાજ્ય, ખાસ કરીને વ્હાઈટ માઉન્ટેઇન ન્યૂ ઈંગ્લેન્ડ-અકાડિઅન જંગલોના કૉનિફર (શંકુ આકરના વૃક્ષો) અને ઉત્તરીય ભાગ સાગના સખત લાકડા વૃક્ષો દ્વારા છવાયેલું છે. ન્યૂ યોર્ક સાથેની પશ્ચિમી સીમા અને શેમ્પલેઇન લેકની આસપાસનો વિસ્તાર પૂર્વીય ગ્રેટ લૅકસના નીચાણવાળા જંગલોનાં એક હિસ્સારૂપ છે. રાજ્યનો દક્ષિણપશ્ચિમ ખૂણો અને કનેક્ટિકટ નદીનો ભાગ મિશ્ર ઓકના ઉત્તરપૂર્વીય તટીય જંગલો વડે આચ્છાદિત છે.

આ રાજ્ય સરીસૃપ તથા ઉભયજીવીની 41 પ્રજાતિઓ, માછલીઓની 89 પ્રજાતિઓ ધરાવે છે જે પૈકીની 12નું મૂળ વતન વર્મોન્ટ નથી; સંવર્ધિત પક્ષીઓની 193 પ્રજાતિઓ, સસ્તન પ્રાણીઓની 58 પ્રજાતિઓ, જંતુઓની 15,000 કરતા પણ વધુ પ્રજાતિઓ, અને હાયર પ્લાન્ટ તેમજ ફૂગ, શેવાળની 2,000 પ્રજાતિઓ અને 75 અલગ અલગ કુદરતી જાતિઓ ધરાવે છે.

વર્મોન્ટમાં ઇસ્ટર્ન ટિમ્બર રેટલસ્નેક નામનો ઝેરી સાપ મળે છે. તે પશ્ચિમ રટલેન્ડ કાઉન્ટીના કેટલાક એકર સુધી મર્યાદિત છે.

19મી સદીના મધ્યભાગ સુધીમાં, અતિરેકપૂર્ણ શિકાર અને કુદરતી નિવાસસ્થાનના વિનાશને કારણે આ રાજ્યમાંથી જંગલી મરઘાઓ નામશેષ થઈ ગયા હતા. 1969માં પુનઃ 16 મરઘાને વસાવવામાં આવ્યા અને 2009માં તેમની સંખ્યા વધીને અંદાજિતપણે 45,000 થઈ હતી.

1970થી અત્યાર સુધીમાં, ખેતજમીનમાં ઘટાડો થયો છે તેથી પર્યાવરણમાં ઘટાડો થયો છે અને ઝાડ પર વસનારા વિવિધ પક્ષીઓની સંખ્યા પણ ઘટી છે જેમાં અમેરિકન વૂડકૉક, બ્રાઉન થ્રેશર, ઇસ્ટર્ન ટોવહી, વિલો ફ્લાયકેચર, ગોલ્ડન-વિન્ગ્ડ વાર્બલર, બ્લ્યૂ-વિન્ગ્ડ વાર્બલર, ફીલ્ડ સ્પેરો અને બાલ્ટિમોર ઓરિયોલનો સમાવેશ થાય છે.

આ રાજ્યના જંગલો, છોડની મૂળ જાતિઓ અને વન્યજીવન માટે હુમલાખોર વાઇલ્ડ હનીસકલને ભયરૂપ માનવામાં આવે છે.

ડીડીટી (DDT)ને કારણે માછલી મારનારા એક મોટા પક્ષી ઓસપ્રેના ઈંડાઓ નાશ પામતા, આ રાજ્યમાં તેઓ જોવા મળતા નથી. 1998થી આ પ્રજાતિ પુનઃજીવિત થવા લાગી છે.  2010 સુધીમાં, આ પક્ષી હવે રાજ્યમાં ભયની સૂચિની બહાર આવી ગયું છે.

2008થી 2010 સુધીના ગાળા દરમિયાન વ્હાઇટ-નોઝ સિન્ડ્રોમે આ રાજ્યમાં આખા શિયાળા દરમિયાન જમીનમાં વસનારા તમામ ચામાચીડીયા પૈકી અંદાજે બે-તૃતીયાંશ ચામાચીડીયાને મારી નાખ્યા હતા.

પૂરની પરિસ્થિતિ ટાળવા માટે વિનૂસ્કી નદી સહિતની વર્મોન્ટની ઘણી નદીઓ ઉપર માનવ-સર્જિત બંધો બનાવવામાં આવ્યા છે. 1927ના નવેમ્બર મહિનામાં ઉથલપાથલ મચાવનારા પૂરની જેમ પૂર જમીનના કુદરતી દેખાવ માટે વિનાશક બની શકે છે, પરંતુ તે ખેતજમીન ઉપર પોષકતત્વોથી ભરપૂર કાંપ  સુધી નિક્ષેપિત કરી શકે છે.

## ઇતિહાસ 
thumb|માઉન્ટ મેન્સફીલ્ડ, 4,393 ફૂટ (1,339 મીટર), વર્મોન્ટનું સૌથી ઊંચું સ્થળ

### પૂર્વ કોલમ્બિયન 
ઇ.સ.પૂ. 8,500થી 7,000 વચ્ચેના સમયગાળામાં, શેમ્પલેઇન સમુદ્રના સમયમાં, મૂળ અમેરિકનોએ વર્મોન્ટ પર વસવાટ કર્યો હતો અને તેઓ શિકાર કરતા હતા. ઇ.સ.પૂ આઠમી સહસ્ત્રાબ્દીથી ઇ.સ.પૂ. 1,000 સુધીના પ્રાચીન કાળ દરમિયાન, મૂળ અમેરિકનોએ વર્ષો સુધી સ્થળાંતર કર્યું. વૂડલૅન્ડ કાળ દરમિયાન ઇ.સ.પૂ. 1,000 ઇ.સ. 1,600 સુધીમાં ગામડાઓ અને વ્યાપારિક માળખાની સ્થાપના કરાઈ હતી તથા સિરામિક અને તીર કામઠાની ટેક્નોલોજી વિકસાવવામાં આવી હતી. કોલમ્બિયન યુગ પૂર્વેના વર્મોન્ટની હવે વાત કરીએ. રાજ્યના પશ્ચિમી હિસ્સામાં અલ્ગોન્ક્વિયન-ભાષી જાતિની નાની વસતી હતી, જેમાં મોહિકન અને અબેનાકી લોકોનો પણ સમાવેશ થતો હતો. 1,500 અને 1,600 વચ્ચેના કોઇ સમયે, ઇરોક્વોઇઝે નાની મૂળ જાતિઓને વર્મોન્ટની બહાર હાંકી કાઢી, અને બાદમાં આ વિસ્તારનો શિકાર પ્રદેશ તરીકે ઉપયોગ કર્યો તથા બાકી બચેલા અબેનાકી લોકો સાથે ઘર્ષણ થયું. 1,500માં આ લોકોની વસતી આશરે 10,000 હોવાનો અંદાજ છે. 

### સંસ્થાન 
thumb|વિન્ડસર ખાતેનું ધ ઓલ્ડ કન્સ્ટીટ્યુશન હાઉસ, જ્યાં જુલાઇ 8, 1777ના રોજ વર્મોન્ટના બંધારણને સ્વીકારવામાં આવ્યું હતું.
right|thumb|180px|એ.સી. 1775 ફ્લેડ જેનો ઉપયોગ ગ્રીન માઉન્ટેઇન બોય્ઝ દ્વારા કરવામાં આવ્યો હતો.

1535માં જેક્સ કાર્ટિયરે સૌથી પહેલા વર્મોન્ટને જોયું હતું એમ મનાય છે. 30 જુલાઈ, 1609ના રોજ ફ્રેન્ચ સંશોધક સેમ્યુઅલ દી શેમ્પલેઇને વર્મોન્ટ ન્યૂ ફ્રાન્સનો એક ભાગ છે એવો દાવો કર્યો અને એક કિલ્લાનું નિર્માણ કર્યું જે વર્મોન્ટમાં સ્થપાનાર સૌપ્રથમ યુરોપિયન બાંધકામ હતું.

1638માં સમગ્ર ન્યૂ ઇંગ્લેન્ડમાં એક “હિંસક” ભૂકંપ અનુભવવા મળ્યો, જેનું કેન્દ્ર સેંટ લૉરેન્સ વૅલિમાં હતું. વર્મોન્ટમાં નોંધાયેલી આ સૌ પ્રથમ ધરતીકંપ સંબંધિત હિલચાલ હતી.

1770માં, ન્યૂ યોર્કથી આવતા નવા વસાહતીઓથી ન્યૂ હેમ્પશાયરના મૂળ વસાહતીઓના હિતોનું રક્ષણ કરવા માટે ઇથાન એલને પોતાના ભાઈઓ ઇરા અને લેવી અને સેઠ વોર્નર સાથે મળીને એક ઔપચારિક દળ – ગ્રીન માઉન્ટેઇન બોય્ઝની રચના કરી.

### સ્વતંત્રતા અને રાજ્યનો દરજ્જો 
thumb|left|upright|1970 એક્ટ ઓફ કોંગ્રેસ જેણે વર્મોન્ટને સંઘીય જોડાણમાં દાખલ કર્યું. રાજ્ય તરીકેની સત્તા માર્ચ 4, 1791થી શરૂ થઈ
thumb|right|માઉન્ટપિલિયરમાં આવેલો નીઓક્લાસિકલ વર્મોન્ટ સ્ટેટ હાઉસ (કેપીટલ)નો ગોલ્ડ લીફ ડોમ

18 જાન્યુઆરી, 1777ના રોજ, ન્યૂ હૅમ્પશાયર ગ્રાન્ટ્સના પ્રતિનિધિઓએ વર્મોન્ટની સ્વતંત્રતાની ઘોષણા કરી. રાજ્યના અસ્તિત્વના પ્રથમ છ મહિના સુધી આ રાજ્ય ન્યૂ કનેક્ટિકટ તરીકે ઓળખાતું હતું.

2 જૂન, 1777ના રોજ, “વર્મોન્ટ” નામ સ્વીકારવા માટે 72 પ્રતિનિધિઓનું બીજીવાર સંમેલન મળ્યું.  એક પેન્સિલવેનિયાને મિત્રભાવે આપેલી સલાહને આધારે આમ કરવામાં આવ્યું. નવા સ્વતંત્ર થયેલા યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં 14માં રાજ્ય તરીકે પ્રવેશ કેવી રીતે મેળવવો તે અંગે તેણે એક પત્ર લખ્યો હતો. 25 નવેમ્બર, 1858ના રોજ રાજ્યના કાયદા દ્વારા ગુલામી પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો.

### ક્રાંતિકારી યુદ્ધ 
બૅનિંગ્ટનનું યુદ્ધ 16 ઓગસ્ટ, 1777ના રોજ લડાયું હતું, જે વર્મોન્ટ રાજ્યના ઇતિહાસનું બીજ રોપનાર એક ઘટના હતી. 

બૅનિંગ્ટનની સીમાની પેલે પાર હૂસિક, ન્યૂ યોર્ક ખાતે આવેલી બ્રિટિશ સિપાહીઓની ટૂકડી ઉપર જનરલ સ્ટાર્કની આગેવાની હેઠળના અમેરિકાના સંયુક્ત દળે હુમલો કર્યો અને બ્રિટનની સમગ્ર ટૂકડીને ખતમ કરી નાખી અથવા તો કેદ કરી. જનરલ બર્ગોયન આ ફટકો સહન કરી શક્યો નહી અને આખરે તેણે પોતાના દળના 6,000 સૈનિકો સાથે 17 ઓક્ટોબરના રોજ ન્યૂ યોર્કના સારાટોગા ખાતે આત્મસમર્પણ કર્યું.

બૅનિંગ્ટન અને સારાટોગાની લડાઇઓને ક્રાંતિકારી યુદ્ધમાં એક મહત્વનો વળાંક માનવામાં આવે છે કારણ કે બ્રિટિશ સૈન્યની આ સૌપ્રથમ મોટી હાર હતી. આ લડાઇની વર્ષગાંઠને વર્મોન્ટમાં હજુ પણ સત્તાવાર રજા તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. 

હુબાર્ટનની લડાઈ (7 જુલાઈ, 1777) એ એકમાત્ર એવી લડાઈ હતી કે જે આ પ્રદેશમાં લડાઈ હતી. ટેક્નીકલ દ્વષ્ટિએ સ્થાનિક દળોની હાર થઈ હતી, તેમ છતાં બ્રિટિશ દળોને પણ એ હદે ફટકો પડ્યો હતો કે તેમણે વધુ લાંબો સમય અમેરિકનોનો સામનો (ટિકનડેરોગાના કિલ્લામાંથી પીછેહટ કરી) કર્યો નહીં.

### રાજ્યનો દરજ્જો અને અમેરિકન ગૃહ યુદ્ધ પહેલાનો સમય 
14 વર્ષ સુધી વિન્ડસરના પૂર્વીય નગરમાં મુખ્ય મથક ધરાવતા એક સાર્વભૌમ સંસ્થાન તરીકે વર્મોન્ટ વિકસતું રહ્યું. સ્વતંત્ર વર્મોન્ટે 1785થી 1788 સુધી પોતાના સિક્કાઓ જારી કર્યાં અને રાજ્યભરમાં ટપાલ સેવાનું સંચાલન કર્યું. 1778-1789 તથા 1790-1791 દરમિયાન થોમસ ચિટેન્ડન આ રાજ્યનો ગવર્નર હતો. આ રાજ્યએ ફ્રાન્સ, નેધરલેન્ડ્સ અને અમેરિકાની સરકારો સાથે રાજદૂતોની આપ-લે કરી હતી. તે સમયે અમેરિકાની સરકાર ફિલાડેલ્ફિયામાં હતી. 1791માં, વર્મોન્ટ ફેડરલ સંઘમાં 14મા રાજ્ય તરીકે જોડાયું. મૂળ 13 વસાહતો બાદ આ સંઘમાં જોડાનારું આ સૌપ્રથમ બહારનું રાજ્ય હતું.

1836 સુધી વર્મોન્ટ એકગૃહી ધારાસભા ધરાવતું હતું.

1850ના દશકના મધ્યભાગથી ગુલામીપ્રથાને રોકવાની મોટે ભાગે તરફેણ કરતા વર્મોન્ટના લોકોએ પોતાના વલણમાં પરિવર્તન સાધીને આ પ્રથાનો વધુ ગંભીર વિરોધ કરવાનું વલણ અપનાવ્યું, ઉદ્દામવાદી રિપબ્લિકન અને નાબૂદીવાદી થેડિયસ સ્ટીવન્સનો જન્મ થયો. વ્હિગ પાર્ટીનો અસ્ત થયો તેવા સમયે રિપબ્લિકન પાર્ટીનો ઉદભવ થયો, વર્મોન્ટે પોતાના ઉમેદવારોને મજબૂતપણે ટેકો આપવાનું વલણ અપનાવ્યું. 1860માં તેણે પ્રમુખ અબ્રાહમ લિંકનને મત આપ્યો, તેમને અન્ય કોઇ પણ રાજ્ય કરતા સૌથી વધુ મતે વિજય મળ્યો હતો.

### ગૃહ યુદ્ધ 
અમેરિકાના ગૃહ યુદ્ધ દરમિયાન, વર્મોન્ટે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સર્વિસમાં 34,000 કરતા વધુ લોકો મોકલ્યા હતા. વર્મોન્ટના લગભગ 5,200 લોકો અથવા 15 ટકા લોકો કાર્યવાહી દરમિયાન માર્યા ગયા અથવા ગંભીરપણે ઇજાગ્રસ્ત થયા અથવા રોગને કારણે મૃત્યુ પામ્યાં. અન્ય કોઇપણ રાજ્યની તુલનાએ આ સૌથી ઊંચી ટકાવારી હતી. 

આ યુદ્ધમાં સૌથી ઉત્તરે થયેલી ભૂમિગત કાર્યવાહી સેન્ટ અલબન્ઝ હુમલો વર્મોન્ટમાં થઈ હતી.

### અમેરિકન ગૃહ યુદ્ધ અને ત્યાર બાદનો સમયગાળો 
18 ડિસેમ્બર, 1880ના રોજ યોજાયેલી ચૂંટણી એ સૌપ્રથમ એવી ચૂંટણી હતી કે જેમાં મહિલાઓને મત આપવાની છૂટ આપવામાં આવી હતી, તે સમયે મહિલાઓને મર્યાદિત મત આપવામાં આવ્યા હતા અને તેમને સૌથી પહેલા નગરની ચૂંટણી અને ત્યારપછી રાજ્ય વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં મત આપવાની છૂટ અપાઇ હતી. 

રેડિયો સિટી મ્યુઝિક હોલના બાંધકામમાં વર્મોન્ટના ચૂનાનાં પત્થરોનો ઉપયોગ કરાયો હતો.

1927ના નવેમ્બર મહિનાના પ્રારંભમાં મોટાપાયે પૂર આવ્યું. આ બનાવ દરમિયાન, 84 લોકોના મોત થયા જેમાં રાજ્યના લેફ્ટનન્ટ ગવર્નરનો પણ સમાવેશ થતો હતો. 1973માં વધુ એક પૂર આવ્યું, જેના લીધે બે લોકોના મોત થયા અને કરોડો ડોલરની સંપત્તિને નુકશાન થયું.

1964માં, અમેરિકાની સુપ્રિમ કોર્ટે વર્મોન્ટમાં “એક-માણસ, એક-મત”નો નિયમ લાગુ કર્યો, સમગ્ર દેશ માટેના બન્ને ગૃહોમાં મતદાન કરવા માટે નગરોને પણ મતોનો એકસરખો હિસ્સો આપવામાં આવ્યો. આ સમય સુધી, રાજ્યની સેનેટમાં કાઉન્ટીઓનું પ્રતિનિધત્વ ઘણીવાર વિસ્તારો કરતા હતા અને કરવેરાનું ભારણ વધવાથી શહેરોમાં શું સમસ્યાઓ થશે તે અંગેનું તેમનું વલણ ઘણીવાર સહાનુભૂતિ વિનાનું રહેતું.

## વસ્તી-વિષયક માહિતી 
### વસતી 
વર્મોન્ટની વસતીનું કેન્દ્ર વોશિંગ્ટન કાઉન્ટીના વૉરેન નગરમાં આવેલું છે.

યુ. એસ. સેન્સસ બ્યુરોએ જણાવ્યા અનુસાર, 2005 સુધીમાં, વર્મોન્ટની અંદાજિત વસતી 6,23,050 હતી, જેમાં આગલા વર્ષની તુલનાએ 1,817 અથવા 0.3 ટકાનો વધારો થયો હતો તથા વર્ષ 2000થી 14,223 લોકો અથવા 2.3 ટકાનો વધારો થયો હતો. છેલ્લી વસતી ગણતરીમાં 7,148ની વસતી નોંધાઇ હતી ઉપરોક્ત વસતીમાં છેલ્લી વસતી ગણતરી બાદ થયેલો કુદરતી વધારો અને 7,889 લોકોના રાજ્યમાં ચોખ્ખા સ્થાળાંતરનો સમાવેશ થાય છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની બહારથી ઇમિગ્રેશનને કારણે 4350 લોકોનો વધારો નોંધાયો હતો અને દેશની અંદર સ્થાળાંતરથી 3,530 લોકોનો વધારો નોંધાયો હતો. 2004માં વર્મોન્ટની વસતીના અડધાથી વધુ લોકો રાજ્યની બહાર જન્મ્યા હતા. 

વર્મોન્ટ એ ન્યૂ ઇંગ્લેન્ડનું સૌથી ઓછી વસતી ધરાવતું રાજ્ય છે. 2006માં, રાષ્ટ્રમાં સૌથી નીચો જન્મદર વર્મોન્ટમાં હતો, 42/1,000 સ્ત્રી. કામ કરનારા લોકોની મધ્યમ વય 42.3 હતી, જે રાષ્ટ્રમાં સૌથી વધુ છે.

2009માં, અહીંના પ્રત્યેક 15 પૈકીના 12.6 ટકા લોકો છૂટાછેડાવાળા હતા. રાષ્ટ્રમાં આ પાંચમા ક્રમની સૌથી ઊંચી ટકાવારી છે.

### વંશ અને જાતિ 
thumb|right|300px|વર્મોન્ટનો વસતી ગીચતા દર્શાવતો નકશો
વર્મોન્ટની વસતી આ મુજબ છે:
* 51.0% સ્ત્રી
* 49.0% પુરૂષ

50 રાજ્ય અને કોલમ્બિયા જિલ્લામાં, વર્મોન્ટનો ક્રમ:
* ગોરા લોકોની મહત્તમ વસતીમાં બીજા ક્રમે
* મધ્યમ વયના લોકોમાં બીજા ક્રમે
* એશિયનોની વસતીમાં 41માં ક્રમે
* હિસ્પેનિક્સની વસતીમાં 49 ક્રમે
* શ્યામ લોકોની વસતીમાં 48માં ક્રમે
* મૂળ અમેરિકનોની વસતીમાં 29માં ક્રમે
* મિશ્ર વંશના લોકોની વસતીમાં 39માં ક્રમે
* પુરુષોની વસતીમાં 28માં ક્રમે
* સ્ત્રીઓની વસતીમાં 24મા ક્રમે

### માનવવંશ અને ભાષા 
સૌથી વિશાળ વંશીય જૂથો આ પ્રમાણે છેઃ 

* 23.9% ફ્રેન્ચ અથવા ફ્રેન્ચ કેનેડિયન
* 18.6% ઇંગ્લિશ
* 17.9% આઇરિશ
* 10.3% જર્મન
* 7.5% ઇટાલિયન
* 7.0% અમેરિકન
* 5.0% સ્કોટિશ
* 3.9% પોલિશ
* 2.7% સ્કોચ આયરિશ
* 1.9% સ્વીડિશ
* 1.6% ડચ
* 1.4% રશિયન
* 1.4% વૅલ્શ

વર્મોન્ટના મોટાભાગના હિસ્સામાં બ્રિટિશ વંશપરંપરા (ખાસ કરીને ઇંગ્લિશ)ના રહેવાસીઓ વસે છે.  રાજ્યના ઉત્તરીય ભાગમાં ફ્રેન્ચ-કેનેડિયન વંશપરંપરાના લોકોની ટકાવારી નોંધપાત્ર સ્તરે જળવાઈ રહી છે. વર્મોન્ટની બોલચાલની છાંટ સાંભળવા મળે છે, પરંતુ તાજેતરના વર્ષોમાં લોકો અમેરિકન ધારાધોરણો પ્રમાણેની ઇંગ્લિશ ભાષાના રંગે વધુ રંગાયા છે.  

2000ની અમેરિકાની વસતી ગણતરી અનુસાર, વસતીના 2.54 ટકા લોકોની વય પાંચ વર્ષની છે અને તેથી વધુ વયના લોકો ઘરમાં ફ્રેન્ચ બોલે છે, જ્યારે 1 ટકા લોકો સ્પેનિશ બોલે છે.

### ધર્મ 
2008માં લગભગ અડધાથી વધુ વર્મોન્ટવાસીઓએ પોતાને ખ્રિસ્તી ગણાવ્યા હતા. રોમન કેથોલિક ચર્ચ એ રાજ્યમાં એકમાત્ર સૌથી મોટી ધાર્મિક સંસ્થા છે. એઆરડીએ (ARDA)ના 2000ના આંકડા અનુસાર, આ કેથોલિક ચર્ચના 1,47,918 સદસ્યો હતા.

વર્મોન્ટના રહેવાસીઓના લગભગ એક-તૃતીયાંશ ભાગે પોતાને પ્રોટેસ્ટન્ટ તરીકે ઓળખાવ્યા હતા. ધ કોન્ગ્રેગેશનલ યુનાઇટેડ ચર્ચ ઓફ ક્રાઇસ્ટ એ સૌથી વિશાળ (21,597) પ્રોટેસ્ટન્ટ ધર્મસંઘ છે અને અન્ય કોઈ પણ રાજ્યની તુલનાએ વર્મોન્ટમાં આ ધર્મની ટકાવારી સૌથી ઊંચી છે.
કેથોલિક અનુયાયીઓની સંખ્યાની (133) સરખામણીમાં યુનાઇટેડ ચર્ચ ઓફ ક્રાઇસ્ટના અનુયાયીઓની સંખ્યા (149) વધારે છે.

યુનાઇટેડ મેથોડિસ્ટ ચર્ચ એ બીજા ક્રમનો સૌથી મોટો પ્રોટેસ્ટન્ટ ધર્મસંઘ છે જે 19,000 સદસ્યો ધરાવે છે;

2008માં, વર્મોન્ટના 34 ટકા લોકોએ કોઇ ધર્મ ન અનુસરતા હોવાનો દાવો કર્યો હતો, આખા રાષ્ટ્રમાં આ પ્રકારના લોકોની આ સૌથી ઊંચી ટકાવારી છે. એક અભ્યાસમાં અનુસાર, સમગ્ર રાષ્ટ્રના લોકોની (71 ટકા) સરખામણીએ, વર્મોન્ટ અને ન્યૂ હૅમ્પશાયરના લોકો સાપ્તાહિક ધાર્મિક વિધિઓમાં ઉપસ્થિત રહેવાનું ઓછું પસંદ કરે છે અને તેમને ઇશ્વરમાં ઓછો વિશ્વાસ (54 ટકા) રાખવાનું પસંદ કરે છે. આ બન્ને રાજ્ય્સમાં બાકીના રાજ્ય્સની તુલનાએ ધાર્મિક પ્રતિબદ્ધતાનું સ્તર સૌથી ઓછું છે. લગભગ 23%(રાષ્ટ્રિય સ્તરે 39%) લોકો સપ્તાહમાં એક વખત ધાર્મિક વિધીમાં ભાગ લે છે. 36%(રાષ્ટ્રિય સ્તરે 56%) લોકો એવું માને છે કે ધર્મ તેમના માટે ખૂબ જ અગત્યનો છે.

ચર્ચ ઓફ જીસસ ક્રાઇસ્ટ ઓફ લેટર-ડૅ સેન્ટ્સના બે સૌપ્રથમ આગેવાનો જોસેફ સ્મિથ, જુનિયર અને બ્રિઘૅમ યંગ, બન્નેનો જન્મ વર્મોન્ટમાં થયો હતો. શેરોનમાં જોસેફ સ્મિથના જન્મસ્થળે વર્ષે આશરે 70,000 મુલાકાતીઓ આવે છે, આ સ્થળની જાળવણી એલડીએસ (LDS) કરે છે. 2010 સુધીમાં આ ચર્ચએ રાજ્યભરમાં 12 ધર્મસંઘોમાં 4,386 સદસ્યો નોંધ્યા હતા.

આ રાજ્યમાં યહુદી ધર્મના 5,000 લોકો છે જે પૈકીના 3,000 બર્લિંગ્ટન અને માઉન્ટપિલિયર-બાર તથા રટલેન્ડ- પ્રત્યેકમાં 500-500 છે.

આ દેશમાં પાશ્ચાત્ય સંસ્કૃતિમાંથી વટલાઇને બૌદ્ધ બનેલા લોકોની સંખ્યા સૌથી ઊંચી હોય તેવું બની શકે છે. રાજ્યમાં સંખ્યાબંધ બૌદ્ધ સાધના કેન્દ્રો આવેલા છે.

રાજ્યમાં ઈસ્લામ ધર્મને અનુસરતા 2,000 લોકો રહેતા હોય એવો અંદાજ છે.

## અર્થતંત્ર 
*ફોર્બ્સ*  મેગેઝિને 2007માં વર્મોન્ટને વેપાર કરવા માટેના રાજ્ય્સમાં 32મો ક્રમ આપ્યો હતો. આગલા વર્ષે આ ક્રમ 30મા સ્થાને હતો. 2008માં, એક અર્થશાસ્ત્રીએ એવું જણાવ્યું હતું કે આ રાજ્ય “ખરેખર એક સ્થિર અર્થતંત્ર ધરાવતું હતું, વર્મોન્ટ માટે અમે આ અર્થતંત્ર આગામી 30 વર્ષ સુધી ટકી રહેવાની આગાહી કરીએ છીએ. ”  2010ના મે મહિનામાં, વર્મોન્ટમાં બેરોજગારીનો દર 6.2 ટકા હતો જે રાષ્ટ્રમાં ચોથાં ક્રમનો સૌથી નીચો દર હતો. આ દર, મે મહિના પૂર્વેના સમયગાળાથી લઈ અત્યાર સુધી અમેરિકાના 50 રાજ્ય્સમાં આ બીજો સૌથી તીવ્ર ઘટાડો સૂચવે છે.

યુ. એસ. બ્યુરો ઓફ ઇકોનોમિક એનાલિસિસના 2005ના અહેવાલ અનુસાર, વર્મોન્ટની ગ્રોસ રાજ્ય પ્રોડક્ટ (જીએસપી (GSP))  હતી. આ અહેવાલ 50 રાજ્ય્સમાં વર્મોન્ટને 50મો ક્રમ આપે છે. માથાદીઠ જીએસપી (GSP)માં આ રાજ્યનો ક્રમ 38મો છે. 2004માં માથાદીઠ આવક 32,770 ડોલર હતી.

જીએસપી GSPના ઘટકો આ પ્રમાણે હતા.
* સરકાર – $3,083 મિલિયન (13.4%)
* રિયલ એસ્ટેટ, ભાડા અને ભાડાપટ્ટાની ઉપજ–  (11.6%)
* ટકાઉ ચીજવસ્તુઓનું ઉત્પાદન –  (9.6%)
* આરોગ્ય અને સામાજિક સહાય –  (9.4%)
* છૂટક વેપાર – $1,934 મિલિયન (8.4%)
* ફાયનાન્સ અને વીમો – $1,369 મિલિયન (5.9%)
* બાંધકામ – $1,258 મિલિયન (5.5%)
* વ્યવસાયિક અને ટેકનીકલ સેવાઓ –  (5.5%)
* જથ્થાબંધ વેપાર – $1,175 મિલિયન (5.1%)
* નિવાસ સગવડ અને ખાદ્ય સેવાઓ –  (4.5%)
* માહિતી – $958 મિલિયન (4.2%)
* બિન-ટકાઉ ચીજવસ્તુઓનું ઉત્પાદન –  (3.1%)
* અન્ય સેવાઓ – $563 મિલિયન (2.4%)
* ઉપયોગી વસ્તુઓ – $553 મિલિયન (2.4%)
* શૈક્ષણિક સેવાઓ – $478 મિલિયન (2.1%)
* પરિવહન અને વૅરહાઉસિંગ –  (2.1%)
* વહીવટી અને પરચૂરણ સેવાઓ –  (1.9%)
* કૃષિ, વનસંવર્ધન, માછીમારી અને શિકાર–  (1.6%)
* કલા, મનોરંજન અને વિનોદ –  (.8%)
* ખનન – $100 મિલિયન (.4%)
* કંપનીઓનું સંચાલન – $35 મિલિયન (.2%)

2007ના વર્ષમાં વિદેશ વેપારમાં વર્મોન્ટનું સૌથી ભાગીદાર રાષ્ટ્ર કેનેડા હતું. વિદેશ વેપારમાં રાજ્યનો બીજો સૌથી વિશાળ ભાગીદાર તાઈવાન છે. આ રાજ્ય ક્વિબેક સાથે  મૂલ્યનું વાણિજ્ય ધરાવતું હતું.

છૂટક વેચાણ એ આર્થિક ગતિવિધિનો એક માપદંડ છે. 2007માં આ રાજ્ય  ધરાવતું હતું. 2008માં, વર્મોન્ટમાં 8,631 નવા વેપાર નોંધાયા હતા, જે 2007ની તુલનાએ 500નો ઘટાડો સૂચવતા હતા.

#### અંગત આવક 
2002થી 2004 દરમિયાન મધ્ય ઘરદીઠ આવક $45,692 રહી હતી.  રાષ્ટ્રમાં તેનો ક્રમ 15મો હતો. 2008માં આ રાજ્યમાં મધ્ય વેતન કલાકના $15.31 અથવા વર્ષે $31,845 હતું. ફૂડ સ્ટેમ્પ્સ મેળવવાને લાયક એવા 68,000 વર્મોન્ટવાસીઓ પૈકીના આશરે 80 ટકા લોકોને 2007માં તે મળ્યું હતું. 75 વર્ષ કે તેથી વધુ વયના વરિષ્ઠ લોકો પૈકીના 40 ટકા $21,260 અથવા તેથી ઓછી વાર્ષિક આવક ઉપર નિર્વાહ ચલાવે છે.

#### કૃષિ 
રાજ્યના અર્થતંત્રમાં કૃષિ પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ રીતે , એટલે કે 12ટકા યોગદાન આપે છે. જો કે, અન્ય અભ્યાસમાં એવો દાવો કરાયો છે કે રાજ્યની સ્થાનિક પેદાશમાં કૃષિનો હિસ્સો 2.2 ટકાનો છે. 2000માં, રાજ્યની કામ કરી શકે એવી વસતીનો આશરે 3 ટકા ભાગ કૃષિમાં રોકાયેલો હતો.

thumb|left|વિલ્મિંગ્ટનમાં હોગબેક પર્વત પરથી દેખાતા બરફ છવાયેલા વૃક્ષો
પાછલી બે સદી દરમિયાન, અન્ય જંગલોમાં વધુ પડતા વૃક્ષછેદન અને ઉપયોગને કારણે ઝાડ કાપવાની પ્રવૃત્તિમાં ઘટાડો થયો છે અને વર્મોન્ટના જંગલોનું આકર્ષણ ઘટ્યું છે. પર્યાવરણના સહઅસ્તિત્વને કારણે ખેતરોમાં થયેલો ઘટાડો વર્મોન્ટના જંગલોના પુર્નવિકાસમાં પરિણમ્યો છે. આજે, વર્મોન્ટના મોટાભાગના જંગલો એ ત્યાંના મૂળ જંગલો નથી પણ બીજી વખતના છે. રાજ્ય તથા સેવાભાવી સંસ્થાઓ જંગલોના કાળજીપૂર્વક રીતે વન વ્યવસ્થાપનને સક્રિયપણે પ્રોત્સાહન આપી રહી છે. રાજ્યની જમીનનો આશરે 78 ટકા વિસ્તાર વનઆચ્છાદિત છે. આ પૈકીનો આશરે 85 ટકા વિસ્તાર બિન-ઔદ્યોગિક અને ખાનગી વનભૂમિ પ્રકારનો છે જેની માલિકી વ્યક્તિઓ અથવા કુટુંબોની છે. આ મિલ્કતો માટે વન વ્યવસ્થાપનની ગતિવિધિઓના પરિણામે જમીનમાલિકોને વર્ષે કુલ આશરે ની ચૂકવણી કરાય છે.

દૂધનું ઉત્પાદન એ કૃષિજન્ય આવકનો પ્રાથમિક સ્રોત છે. 20મી સદીના આખરી તબક્કામાં, ડેવલપપર્સે બિનખર્ચાળ અને ખુલ્લી જમીન ઉપર કોન્ડો અને ઘરો બનાવવાની યોજના બનાવી હતી. વર્મોન્ટના ડેરી ઉદ્યોગને હાનિ થતી અટકાવવા માટે વર્મોન્ટની સરકારે વિકાસને નિયંત્રણમાં રાખતા શ્રેણીબદ્ધ કાયદાઓ તથા કેટલાક પહેલરૂપ પગલાઓ સાથે આની પ્રતિક્રિયા આપી. વર્મોન્ટમાં ડેરી ફાર્મ ઘટી રહ્યાં છે. 1947માં વર્મોન્ટમાં 11,206 ડેરી ફાર્મ ચાલતા હતા, આ આંકડામાં આજે 85 ટકાથી પણ વધુનો ઘટાડો થયો છે. 2003માં આ રાજ્યમાં 1,500 કરતા પણ ઓછાં ડેરી ફાર્મ હતા, આ સંખ્યા ગટીને 2006માં 1,138 અને 1,087 થઇ હતી. 2007માં બચેલા ફાર્મની સંખ્યા 2006ની સંખ્યા કરતા ઓછી હતી. દર વર્ષે 10 ટકાના દરે ડેરી ફાર્મ્સની સંખ્યા ઘટતી જાય છે. 

વર્મોન્ટમાં દૂધાળાં પશુઓની સંખ્યામાં 40 ટકાનો ઘટાડો થયો છે; જોકે, સમાન સમયગાળા દરમિયાન ગાય દીઠ ઉત્પાદન ત્રણ ગણું વધવાને લીધે દૂધનું ઉત્પાદન બમણું થયું છે. દૂધનું ઉત્પાદન વધ્યું છે, તેવા સમયે વર્મોન્ટનો બજાર હિસ્સો ઘટ્યો છે. બોસ્ટન અને ન્યૂ યોર્ક શહેરના બજારોને પૂરવઠો પૂરો પાડતા રાજ્ય્સના જૂથમાં, બજારહિસ્સાની દ્વષ્ટિએ 10.6 ટકાના હિસ્સા સાથે વર્મોન્ટનો ક્રમ ત્રીજો છે; ન્યૂ યોર્કનો હિસ્સો 44.9 ટકા અને પેન્સિલવેનિયાનો હિસ્સો 32.9 ટકા છે. 2007માં, દૂધ ઉત્પાદકોને  દૂધ માટે $23.60નો વિક્રમી ભાવ મળ્યો હતો. 2008માં આ ભાવ ઘટીને $17 થઈ ગયો. 2008માં સરેરાશ ડેરી ફાર્મે  પાઉન્ડ દૂધનું ઉત્પાદન કર્યું હતું.

પશુઓના તબેલાઓ એ વર્મોન્ટની પ્રતિકાત્મક છબિ તરીકે રહ્યાં છે, પરંતુ 1947 અને 2003ની વચ્ચેના સમયગાળા દરમિયાન સક્રિય ડેરી ફાર્મની સંખ્યામાં 87 ટકાનો ઘટાડો થવાને કારણે પશુઓના તબેલાઓની જાળવણી એ કૃષિ અર્થતંત્રની પાયાની જરૂરિયાત તરીકે નથી થતી, તેને બદલે તે એક વારસો જાળવી રાખવા માટેની પ્રતિબદ્ધતા ઉપર નિર્ભર બનતી જાય છે. શૈક્ષણિક અને સેવાભાવી રાજ્ય તથા સ્થાનિક હિસ્ટોરિકલ પ્રિઝર્વેશન પ્રોગ્રામ્સના સહકાર દ્વારા આયોજિત કરાયેલા વર્મોન્ટ બાર્ન સેન્સસે સમગ્ર વર્મોન્ટમાં પશુ તબેલાઓની સંખ્યા, સ્થિતિ અને ખાસિયતો નોંધવા માટે શૈક્ષણિક અને વહિવટી સિસ્ટમો વિકસાવી છે.

2009માં, 543 સેન્દ્રીય ખેતર હતા. 20 ટકા ડેરી ફાર્મ અને 23 ટકા (128) શાકભાજીની વાડીઓ સેન્દ્રીય હતી. 2006-07માં સેન્દ્રીય ખેતીમાં વધારો થયો હતો, પરંતુ 2008-09માં તે બંધ થયું. 2010માં એક પણ ફાર્મની સંભાવના નથી.

બોસ્ટનના બજારમાં નોંધપાત્ર પ્રમાણમાં દૂધ મોકલવામાં આવે છે. કોમનવૅલ્થ ઓપ મેસેચ્યુસેટ્સે એવું પ્રમાણપત્ર આપ્યું છે કે વર્મોન્ટના ફાર્મ મેસેચ્યુએટ્સના સ્વચ્છતાના ધારાધોરણોનું પાલન કરે છે. આ પ્રમાણપત્ર વિના કોઇ ખેડૂત જથ્થાબંધ બજારમાં વિતરણ માટે દૂધ વેચી શકતો નથી.

વર્મોન્ટના અર્થતંત્રમાં વર્મોન્ટ “બ્રાન્ડ”નાં આર્ટિઝન ખોરાક, ફેન્સી ફૂડ અને નોવેલ્ટી આઇટમોના ઉત્પાદન અને વેચાણનો હિસ્સો તથા મહત્વ વધતાં જાય છે. જેને રાજ્યનું

સંચાલન અને સંરક્ષણ મળેલું છે. આ વિશિષ્ટ નિકાસોના ઉદાહરણમાં કેબોટ ચીઝ, વર્મોન્ટ ટેડી બૅર કંપની, ફાઇન પેઇન્ટ્સ ઓફ યુરોપ, વર્મોન્ટ બટર એન્ડ ચીઝ કંપની, કેટલીક માઇક્રો બ્રુઅરીઓ, જિનસેન્ગ ઉત્પાદકો, બર્ટન સ્નોબોર્ડસ, લૅક શેમ્પલેઇન ચોકલેટ્સ, કિંગ આર્થર ફ્લોર અને બેન એન્ડ જૅરી’સ આઇસક્રીમનો સમાવેશ થાય છે.

2010માં મેપલની પેદાશોનું ઉત્પાદન કરનારા આશરે 2,000 ઉત્પાદકો હતા. 2001માં, વર્મોન્ટે 2,75,000 યુએસ ગેલન (1,040,000 લિટર) મેપલ સિરપનું ઉત્પાદન કર્યું હતું, જે અમેરિકાના મેપલ સિરપના ઉત્પાદનનો આશરે એક-તૃતીયાંશ હિસ્સો છે. 2005માં આ સંખ્યા  હતી, જે રાષ્ટ્રીય ઉત્પાદનના 37 ટકા ભાગનું પ્રતિનિધિત્વ કરતી હતી. 2009માં આ સંખ્યા વધીને  થઈ હતી.

1985માં વર્મોન્ટમાં શરાબ ઉદ્યોગ શરૂ થયો હતો. આજે શરાબ બનાવવાના 14 કારખાનાં છે.

2005 સુધીમાં, વર્મોન્ટના ખેતરોમાં 2,000 ગેરકાયદે પરદેશીવાસીઓને કામે રાખવામાં આવ્યા હોવાનો અંદાજ છે. સ્થાનિક સત્તાવાળાઓએ આ સમસ્યાની અવગણના કરી છે અને રોજગારદાતાઓ સારી રીતે ખેતર ચલાવી શકે તે માટે તેમના પ્રત્યે સહાનુભૂતિ દાખવી છે.

#### ઉત્પાદન 
એસેક્સ જંક્શનમાં આવેલી આઇબીએમ (IBM) એ વર્મોન્ટની સૌથી વિશાળ નફાલક્ષી રોજગારદાતા છે. વર્મોન્ટમાં ઉત્પાદનક્ષેત્રની કુલ નોકરીઓમાં આઇબીએમનો હિસ્સો 25 ટકાનો છે. 2007માં તેણે 6,800 કામદારોને નોકરી આપી હતી. રાજ્યના વાર્ષિક અર્થતંત્રમાં તેનું પ્રતિનિધિત્વ  છે.

2010માં યુનિવર્સિટી ઓફ કનેક્ટિકટના એક અભ્યાસમાં એવો સંકેત મળ્યો હતો કે રોહડે ટાપુઓ અને ન્યૂ હેમ્પશાયર સાથેનું વર્મોન્ટનું જોડાણ ઉત્પાદન માટે સૌથી ખર્ચાળ છે.

#### આરોગ્ય 
રાજ્યની વસતીની વય વૃદ્ધ થતી જાય છે જે વર્મોન્ટમાં આરોગ્ય ઉદ્યોગની સ્થિતિ સુધારે તેવી સંભાવના છે. 2008માં, ફ્લેચર એલન હેલ્થ કૅર એ રાજ્યમાં લોકોને નોકરી આપનારો બીજો સૌથી મોટો રોજગારદાતા હતો.

#### રહેણાક 
2007માં વર્મોન્ટ એ અમેરિકામાં ઘર ગીરો મૂકવાની સવલતની દ્વષ્ટિએ 17મો ક્રમ ધરાવતું હતું. જોકે, અન્ય 41 રાજ્યમાં રહેવાસીઓએ વર્મોન્ટની 18.4 ટકા મોર્ગેજ ઘરેલું આવકમાં ચાર ટકાની વધઘટમાં યોગદાન આપ્યું છે.

2000ના દશકના પ્રારંભિક ગાળામાં ઘરના ભાવમાં બહુ વધારો થયો નથી. પરિણામસ્વરૂપે, અહીં રિયલ એસ્ટેટના ભાવોનું એટલું બધું મહત્વ પણ નહોતું. 2007માં જ્યારે દેવાની રકમ ચૂકતે નહીં થઈ શકવાને લીધે મિલ્કતનો કબ્જો લેવાનું પ્રમાણ નોંધપાત્રરીતે વધ્યું ત્યારે સમગ્ર રાષ્ટ્રમાં ઘર જપ્તિની કાર્યવાહીની દ્વષ્ટિએ આ રાજ્યનો ક્રમ પચાસમો હતો. 2004થી 2008ના ગાળામાં ઘરોનું વેચાણ વાર્ષિક ધોરણે ઘટ્યું હતું, ભાવો વધતા રહ્યાં હતા.

2007માં, એનર્જી સ્ટાર પ્રોગ્રામ હેઠળ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ એન્વાયરમેન્ટલ પ્રોટેક્શન એજન્સી દ્વારા મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યા પ્રમાણે નવા ઊર્જા કાર્યક્ષમ ઘરોના બાંધકામમાં વર્મોન્ટે સમગ્ર રાષ્ટ્રમાં શ્રેષ્ઠ સ્થાન મેળવ્યું હતું. જોકે, વર્મોન્ટના આશરે 60 ટકા ઘરોમાં 2008માં તેલ વડે ગરમી મેળવવામાં આવતી હતી. 2008ના ઓગસ્ટમાં વર્મોન્ટમાં ગરમીના વિવિધ સ્રોતોના  બીટીયુ (BTU) ખર્ચમાં કોર્ડ વૂડનો ભાવ $14.39 અને કેરોસીનનો $43.50 હતો.  

વર્મોન્ટમાં વેચાણ પામેલા ઘરની સંખ્યા 2004માં 8,318 હતી, જે 2005માં ઘટીને 8,120, 2006માં 6,919 અને 2007માં 5,820 થઈ હતી. સરેરાશ ભાવમાં વધારો થતો રહ્યો હતો. 2008માં સરેરાશ ભાવ વધીને $202,500 (2007માં $200,000) થયા હતા.

2009માં બે બેડરૂમના એક એપાર્ટમેન્ટનું સરેરાશ ભાડું પ્રતિમાસ $920 હતું. ભાડાના ઘરોની પ્રાપ્તિનો દર 5.4 ટકા હતો, જે સમગ્ર રાષ્ટ્રમાં સૌથી નીચો હતો. 2010ના જાન્યુઆરીમાં 2,800 લોકોને ઘરવિહીન ગણવામાં આવ્યા હતા, જે 2008ની તુલનાએ 22 ટકા વધુ હતા.

#### શ્રમ 
2006 સુધીમાં, વર્મોન્ટમાં 305,000 કામદારો હતા. આ પૈકીના 11 ટકા લોકો સંગઠિત હતા. 299,200 કામદારોના શ્રમબળ પૈકી, 52,000 લોકો સરકારી, ફેડરલ, રાજ્ય અને સ્થાનિક નોકરીઓમાં હતા. 

9 ટકાનો સૌથી ઊંચો બેકારી દર 1976ના જૂનમાં જોવા મળ્યો હતો. 2000ના ફેબ્રુઆરીમાં સૌથી નીચો 2.4 ટકાનો દર નોંધાયો હતો. 2010ના સપ્ટેમ્બર સુધીમાં, બેકારીનો દર 5.8 ટકાના સ્તરે હતો.

2000થી 2006ના ગાળામાં રોજગારીનો દર 7.5 ટકા વધ્યો છે. 1980થી 2000ના ગાળામાં, રોજગારીમાં 34 ટકાનો વધારો થયો છે; રાષ્ટ્રના કિસ્સામાં આ આંકડો 46 ટકા છે. વાસ્તવિક વેતનનો આંકડો 2006માં $33,385 હતો જે 2010માં પણ સતત જળવાઈ રહ્યો હતો, રાષ્ટ્રની દ્વષ્ટિએ આ આંકડો $36,871 હતો.

#### વીમો 
વર્મોન્ટની અર્થવ્યવસ્થામાં કેપ્ટીવ ઇન્સ્યોરન્સનો હિસ્સો વધતો જાય છે. વૈકલ્પિક વીમાના આ સ્વરૂપનો ઉપયોગ કરવા માટે વિશાળ કંપનીઓ અથવા ઔદ્યોગિક સંગઠનો તેમના પોતાના જોખમો સામે વીમા કવચ મેળવવા માટે સ્વતંત્ર વીમા કંપનીઓની રચના કરે છે અને તે રીતે તેઓ તેમના વીમા પ્રીમિઅમનો ખર્ચ બચાવી લે છે અને વિવિધ પ્રકારનાં જોખમો સામે નોંધપાત્ર પ્રમાણમાં કાબુ મેળવી લે છે. આ પ્રકારની કંપનીઓની રચના કરવાથી તેમજ આ કંપનીઓના કામકાજમાંથી કરવેરામાં પણ નોંધપાત્ર લાભ મળે છે. ઇન્સ્યોરન્સ ઇન્ફોર્મેશન ઇન્સ્ટીટ્યુટ અનુસાર, 2૦૦4મા વર્મોન્ટ એ કેપ્ટીવ ઇન્સ્યોરન્સ કંપનીઓ માટેનું વિશ્વનું ત્રીજું સૌથી મોટું સ્થળ હતું, ત્યારપછીના ક્રમે અનુક્રમે બર્મુડા અને કાયમેન ટાપુઓ આવે છે. 2૦૦8મા આ પ્રકારની 550 કંપનીઓ હતી. 2010મા આ રાજ્યમાં આ પ્રકારની 900 કંપનીઓ હતી. 

#### પ્રવાસન 
left|thumb|સ્ટોવ રીસોર્ટ વિલેજ
આ રાજ્ય માટે પ્રવાસન એ એક મહત્વનો ઉદ્યોગ છે. શિયાળામાં બર્ક પર્વતનો સ્કી એરિયા, બોલ્ટન વેલી, સ્ટોવ, સ્મગલર'સ નોચ, કિલિંગટન સ્કી રિસોર્ટ, મેડ રીવર ગ્લેન, સુગરબશ, સ્ત્રેતોન,  જે પીક, ઓકેમો, સ્યુસાઈડ સિક્સ, માઉન્ટ સ્નો અને બ્રોમ્લી ખાતે સ્કી શોખીનો ઉમટી પડે છે. પ્રવાસીઓનું સૌથી મોટું જૂથ બોસ્ટન, મોન્ટ્રીઅલ અને ન્યુ યોર્ક જેવા શહેરી વિસ્તારોમાંથી આવે છે. ઉનાળામાં પ્રવાસીઓ સ્ટોવ, માન્ચેસ્ટર, ક્વીચી, વિલમિંગ્ટન અને વૂડસ્ટોક જેવા નગરોમાં આવેલ રિસોર્ટની મુલાકાત લેતા હોય છે. પ્રવાસીઓને આકર્ષવા માટે બનાવવામાં આવેલ રિસોર્ટ, હોટેલો, રેસ્ટોરાં અને દુકાનોમાં લોકોને સમગ્ર વર્ષ કામ મળે છે. વર્મોન્ટનાં પ્રવાસન અર્થતંત્રમાં સમર કેમ્પનો પણ હિસ્સો છે.
thumb|લેક શેમ્પલેઇન

મુલાકાતીઓ ટ્રાઉટ ફિશિંગ, લેક ફિશિંગ અને આઈસ ફિશિંગમાં ભાગ લે છે. કેટલાક લોંગ ટ્રેઈલ વધારે છે.

શિયાળામાં, નોર્ડિક અને બેકકન્ટ્રી સ્કીઅર્સ કેટમાઉન્ટ ટ્રેઈલનું મુસાફરી ખેડવા માટે મુસાફરો આવે છે. દરવર્ષે વિવિધ હોર્સ શો પણ યોજાય છે. મુલાકાતીઓને આકર્ષવા માટે વર્મોન્ટનાં સરકારી પાર્ક, ઐતિહાસિક સ્થળો, સંગ્રહાલયો, ગોલ્ફના મેદાનો, અને સ્પા સાથેની નવી બ્યુટીક હોટેલો બનાવવામાં આવી છે.

2000ની વસ્તી ગણતરી અનુસાર, વર્મોન્ટનાં તમામ રહેણાક એકમો પૈકીના લગભગ 15 ટકા ખાલી છે અને તેમને "ઋતુ અનુસાર, આનંદ-પ્રમોદ માટે અથવા પ્રાસંગિક ઉપયોગ" તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવ્યા છે. સમગ્ર રાષ્ટ્રમાં મૈની બાદ આ સૌથી ઉંચી ટકાવારી છે. વર્મોન્ટનાં કેટલાક શહેરોમાં, ન્યૂ ઈંગ્લેન્ડ અને ન્યુ યોર્ક શહેરના ધનિક રહીશોની માલિકીનાં વેકેશન હોમ ઘરોના કુલ પુરવઠાના મોટા હિસ્સાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. એક અંદાજ અનુસાર, 2009 સુધીમાં, લુડલોવ, વર્મોન્ટનાં તમામ ઘર પૈકીના 84 ટકા ઘરની માલિકી રાજ્યની બહારના રહીશોની હતી. અન્ય નોંધપાત્ર વેકેશન-હોમ રિસોર્ટસમાં માન્ચેસ્ટર અને સ્ટોવનો સમાવેશ થાય છે. 

2005મા, આ રાજ્યમાં અંદાજે  મુલાકાતીઓ આવ્યા હતા, તેમને નો ખર્ચ કર્યો હતો.

2000 -01મા, 4 ,579 ,719 સ્કીઅર અને સ્નોબોર્ડરે આ રાજ્યની મુલાકાત લીધી હતી. 2009 -2010માં 4,125,082 મુલાકાત લેવાઈ હતી, જે તાજેતરના વર્ષોની તુલનાએ વૃદ્ધિ દર્શાવે છે.

2008 દરમિયાન, વર્મોન્ટની 138 સ્નોમોબીલિંગ ક્લબોમાં 35,000 સદસ્યો હતા. આ ક્લબો સંયુકતપણે 6,000 માઈલ લાંબી ટ્રેઈલ ધરાવે છે, જે મુખ્યત્વે ખાનગી જમીનો ઉપર છે. આ ઉદ્યોગ "સેંકડો મિલિયન ડોલરના મૂલ્યનો ધંધો રળી આપતો" હોવાનું કહેવાય છે.

શિકારને કાળા રીંછ, જંગલી મરઘા, હરણ અને મોટા કદના સાબર માટે મર્યાદિત રાખવામાં આવ્યું છે. રાજ્યમાં 5,500 રીંછ છે. આમ કરવાનો હેતુ તેમની સંખ્યા 4,500 થી  6,000 વચ્ચે રાખવાનો છે.

#### ખનન 
અમેરિકામાં રટલેન્ડ અને બાર, આ બે સ્થળ આરસ તથા ગ્રેનાઈટનાં ખનન તથા કોતરકામ માટેના પરંપરાગત કેન્દ્રો છે. ઘણા વર્ષો સુધી વર્મોન્ટ પણ અમેરિકામાં આ ઉદ્યોગના એક નાનકડા સંગઠન- સ્ટોનકટર્સ એસોસીએશનનંબ કેન્દ્ર રહ્યું હતું, આ સંગઠનમાં 500 સદસ્યો હતા. અમેરિકામાં શરુ થનારી સૌપ્રથમ માર્બલ કવોરી માઉન્ટ એલુસ પર આવેલી હતી જે પૂર્વ દોર્સેટની સામે હતી.
રાજ્યની પશ્ચિમી બાજુએ "માર્બલ વેલી" પસાર થાય છે જે "સ્લેટ વેલી" સાથે જોડાય છે. સ્લેટ વેલી ન્યુ યોર્કમાં ચીમની પોઈન્ટથી થઈને પસાર થાય છે જે "ગ્રેનાઈટ વેલી"ને મળે છે. ગ્રેનાઈટ વેલી બારની પશ્ચિમ બાજુએથી પસાર થાય છે. બારમાં રોક ઓફ એજીસ કવોરી આવેલી છે, જે અમેરિકાની સૌથી વિશાળ ગ્રેનાઈટ કવોરી છે.

અમેરિકામાં સ્લેટનું સૌથી વધુ ઉત્પાદન કરતુ કોઈ રાજ્ય હોય તો તે વર્મોન્ટ છે.

ખનનની પ્રવૃત્તિમાં પરિમાણીય પત્થરના ઉપ્તાદન દ્વારા સૌથી વધુ આવક મળે છે.

#### સેવાભાવી અને સ્વૈચ્છિક સંસ્થાઓ 
2008મા વર્મોન્ટમાં 2,682 સેવાભાવી સંસ્થાઓ હતી, જેમની આવક  હતી. 2005-08ના સમયગાળા દરમ્યાન, સેવાભાવ માટે સમગ્ર દેશમાં આ રાજ્યનો ક્રમ નવમો હતો. આ સમયગાળા દરમિયાન રાજ્યની વસ્તીના 35.6 ટકા લોકોએ સેવા આપી હતી. તેની તુલનાએ સમગ્ર રાષ્ટ્રની સરેરાશ 26.4 ટકા હતી.

## પરિવહન 
thumb|એડિસનમાં રૂટ 17 પર ન્યૂ યોર્ક સરહદથી થોડા ઉપર, હાલમાં નહીં ઉપયોગમાં લેવાતા શેમ્પલેઇન પૂલ પર વર્મોન્ટમાં આવકારતું ચિહ્ન
વર્મોન્ટમાં પરિવહનનું મુખ્ય માધ્યમ ઓટોમોબાઇલ છે. 2008માં વર્મોન્ટના લગભગ 5.7 ટકા ઘરોમાં કાર ન હતી. 2009માં વાહન-સંબંધી અકસ્માતથી થયેલા મૃત્યુમાં રાજ્ય છેલ્લેથી ત્રીજા ક્રમે હતું. સરેરાશ 20-25 લોકોએ શરાબ પીને ડ્રાઇવિંગ કરવાથી જાન ગુમાવી હતી, અને 70-80 લોકો રાજ્યમાં ગંભીર કાર અકસ્માતમાં મૃત્યુ પામ્યા હતા.

2010માં વર્મોન્ટ  લાંબો હાઇવે ધરાવતો હતો. 50 રાજ્યમાં આ ત્રીજા નંબરનો સૌથી ઓછો જથ્થો હતો. લગભગ 2.5 ટકા હાઇવેને "ગીચ" ગણવામાં આવ્યા હતા, જે દેશમાં પાંચમા નંબરના સૌથી ઓછા છે. હાઇવે પર મૃત્યુનો દર એક પ્રતિ  હતો, જે દેશમાં 10મા નંબરનો સૌથી ઓછો દર છે. હાઇવેનો ખર્ચ  દીઠ 28,669 ડોલર છે, જે રાજ્ય્સમાં 17મા નંબરનો સૌથી વધારે ખર્ચ છે. 34.4 ટકા પૂલો નબળી કક્ષાના અથવા ઘસાઇ ગયેલા માનવામાં આવ્યા છે, જે દેશમાં ખરાબ દશામાં આવેલા પૂલોની સંખ્યા ધરાવતા રાજ્ય્સમાં આઠમો ક્રમ ધરાવે છે.

વ્યક્તિગત સમુદાયો અને કાઉન્ટીઓ જાહેર પરિવહન ધરાવે છે, પરંતુ તેમના દ્વારા આવરી લેવામાં આવતા વિસ્તારો ઘણીવાર મર્યાદિત હોય છે. ગ્રેયહાઉન્ડ લાઇન્સ અનેક નાના નગરોને સેવા પૂરી પાડે છે. બે એમટ્રેક ટ્રેઇન્સ, ધ વર્મોન્ટર  અને એથન એલન એક્સપ્રેસ વર્મોન્ટને સેવા પૂરી પાડે છે.

 કરતાં વધારે વજન ધરાવતી ટ્રક વર્મોન્ટના દ્વિતીય કક્ષાના રોડનો ઉપયોગ કરે છે.  ઇન્ટરસ્ટેટ રોડને મહત્તમ વજન સુધી મર્યાદિત રાખવામાં આવ્યા છે. કામચલાઉ સંઘીય કાયદાએ વધારે વજન ધરાવતા વાહનોને વર્મોન્ટના ઇન્ટરસ્ટેટ રોડ પર 2010માં એક વર્ષ માટે છૂટછાટ આપી હતી.

### મુખ્ય માર્ગો 
રાજ્યની સત્તામાં  લાંબો હાઇવે આવે છે.

વધારે ઊંડાણપૂર્વકની માહિતી માટે વર્મોન્ટના માર્ગોની યાદી જુઓ.

#### ઉત્તર-દક્ષિણ માર્ગ 
* 20px ઇન્ટરસ્ટેટ 89 – વ્હાઇટ રીવર જંક્શનથી વાવવ્યદિશા તરફ માઉન્ટપિલિયર અને બર્લિંગ્ટન રૂટ એમ બંનેને કેનેડિયન સરહદ સુધી સેવા પૂરી પાડે છે. 
* 20px ઇન્ટરસ્ટેટ 91 – મેસેચ્યુસેટ્સ સરહદથી ઉત્તર તરફ કેનેડિયન સરહદ તરફ બ્રેટલબરો, વ્હાઇટ રીવર જંક્શન અને સેન્ટ જ્હોન્સબરી અને ન્યૂપોર્ટને જોડે છે.
* 20px ઇન્ટરસ્ટેટ 93 – તેનું ઉત્તરીય ટર્મિનસ સેન્ટ જોહ્ન્સબરીમાં આઇ-91 (I-91) ખાતે આવેલું છે અને સરાજ્યા ઉત્તરીય ભાગોને ન્યૂ હેમ્પશાયર અને દક્ષિણના સ્થાનો સાથે જોડે છે. 
* 20px યુ.એસ.રૂટ 5 – દક્ષિણથી ઉત્તર તરફ સરાજ્યી પૂર્વની સરહદની સાથે-સાથે સમગ્ર સરાજ્યાં તેની સંપૂર્ણ લંબાઈ પર આઇ-91 (I-91)ને સમાંતર યાત્રા કરે છે.
* 20px યુ.એસ.રૂટ 7 – સરાજ્યી પશ્ચિમી સરહદની સાથે-સાથે દક્ષિણથી ઉત્તર તરફ યાત્રા કરે છે. યુ.એસ. 7 બર્લિંગ્ટનથી ઉત્તર તરફ કેનેડિયન સરહદ સુધી આઇ-89 (I-89)ને સમાંતર છે. 
* 20px વર્મોન્ટ રૂટ 100 – દક્ષિણથી ઉત્તર તરફ સીધો જ લગભગ સરાજ્યી મધ્યમાંથી પસાર થાય છે, ગ્રીન માઉન્ટેઇન્સની સંપૂર્ણ લંબાઈની સાથે-સાથે માર્ગ પૂરો પાડે છે. 

#### ઇસ્ટ-વેસ્ટ માર્ગો 
* 20px યુ.એસ.રૂટ 2 – ઉત્તરીય વર્મોન્ટને પશ્ચિમથી પૂર્વ તરફ પાર કરે છે અને બર્લિંગ્ટન, માઉન્ટપિલિયર અને સેન્ટ જોહ્ન્સબરીના વધારે વસતિ ધરાવતા કેન્દ્રોને જોડે છે. 
* 20px યુ.એસ.રૂટ 4 – દક્ષિણ-મધ્ય વર્મોન્ટને પશ્ચિમથી પૂર્વ તરફ પાર કરે છે. તે ફેર હેવન શહેરમાં ન્યૂયોર્ક સરહદને રટલેન્ડ શહેર સાથે જોડે છે અને કિલિંગ્ટન અને વ્હાઇટ રીવર જંક્શનમાંથી પસાર થાય છે. 
* 20px યુ.એસ.રૂટ 302 – માઉન્ટપિલિયર અને બારથી પૂર્વ દિશામાં ન્યૂ હેમ્પશાયર અને મૈઇન તરફ પસાર થાય છે. 
* 20px વર્મોન્ટ રૂટ 9 – સરાજ્યા દક્ષિણીય ભાગોમાંથી પસાર થઈને બેનિંગ્ટનથી બ્રેટલબરોને જોડે છે. 
* 20px વર્મોન્ટ રૂટ 105 – વર્મોન્ટના સૌથી ઉત્તરીય ભાગોમાંથી પસાર થઈને (કેટલીક વખત કેનેડિયન સરહદથી માત્ર થોડા જ માઇલ અંદર) સેન્ટ એલબન્ઝ અને ન્યૂપોર્ટ શહેરને જોડે છે. 

2005-06માં હાથ ધરવામાં આવેલા અભ્યાસ અનુસાર "રોડની મરમ્મતમાં ખર્ચની અસરકારકતા" માટે વર્મોન્ટને 37મો ક્રમ આપવામાં આવ્યો હતો, જે 2004-05માં આપવામાં આવેલા 13મા સ્થાનથી નીચો આવ્યો હતો.

સંઘીય આંકડાઓ દર્શાવે છે કે વર્મોન્ટના 2,691 પૂલોમાંથી 16 ટકાને 2006માં રાજ્ય દ્વારા માળખામાં ખામી હોવાનું જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું. 2007માં વર્મોન્ટમાં દેશમાં છઠ્ઠા નંબરના માળખાકીય રીતે સૌથી ખરાબ પૂલો આવેલા હતા.

### રેલ 
thumb|વ્હાઇટ રીવર જંક્શનમાં એમટ્રેક સ્ટેશન
રાજ્યને એમટ્રેકની *વર્મોન્ટર*  અને *એથન એલેન એક્સપ્રેસ* , ન્યૂ ઇંગ્લેન્ડ સેન્ટ્રલ રેલબોર્ડ, વર્મોન્ટ રેલવે અને ગ્રીન માઉન્ટેઇન રેલબોર્ડ દ્વારા સેવા પૂરી પાડવામાં આવે છે. 

*એથન એલન એક્સપ્રેસ*  રટલેન્ડ અને કેસલ્ટનને સેવા પૂરી પાડે છે,
* એડિસન કાઉન્ટી ટ્રાન્ઝીટ રીસોર્સીસ (એસીટીઆર (ACTR)) એડિસન કાઉન્ટી, મિડલબરીના કોલેજ ટાઉન, બ્રિસ્ટોલ અને વર્જીનીસને સેવા પૂરી પાડે છે. 
* બેનિંગ્ટન કાઉન્ટીને અમેરિકન રેડ ક્રોસ ગ્રીન માઉન્ટેઇન એક્સપ્રેસ (જીએમઇ (GME))ને બેનિંગ્ટનથી બહાર અને યાન્કી ટ્રેઇલ્સ (ટીસી (TC)) રેન્સેલેર, ન્યૂ યોર્કથી બહાર જવાની સેવા પૂરી પાડે છે. 
* વિન્ડહેમ કાઉન્ટીમાં બ્રેટલબરોને બીલાઇન (બેટલબરો ટાઉન બસ) સેવા પૂરી પાડે છે. વિન્ડહેમને, વેસ્ટ ડોવરથી બહાર મૂવર (ડીયરફીલ્ડ વેલી ટ્રાન્ઝિટ એસોસિયેશન અથવા ડીવીટીએ (DVTA)) દ્વારા સેવા પૂરી પાડવામાં આવે છે.
* બર્લિંગ્ટનમાં ચિટ્ટેન્ડેન કાઉન્ટી ટ્રાન્સપોર્ટેશન ઓથોરીટી (સીસીટીએ (CCTA)) અને સીએટીએસ (CATS) (યુનિવર્સિટી ઓફ વર્મોન્ટ કેમ્પસ એરીયા ટ્રાન્સપોર્ટેશન સિસ્ટમ) આવેલી છે.
* ચિટ્ટેન્ડેન કાઉન્ટીમાં કોલચેસ્ટર દ્વારા એસએસટીએ (સ્પેશ્યલ સર્વિસીસ ટ્રાન્સપોર્ટેશન એજન્સી)ના માધ્યમથી સેવા પૂરી પાડવામાં આવે છે.
* રટલેન્ડ કાઉન્ટીમાં રટલેન્ડથી બહાર (માર્બલ વેલી રીજનલ ટ્રાન્ઝીટ ડિસ્ટ્રીક્ટ, એમવીઆઇટીડી (MVRTD)) બસ આવેલી છે.
* વિન્ડસર કાઉન્ટીઃ
** લૂડલોવ (વિન્ડસર કાઉન્ટીમાં)ને એલએમટીએસ (લૂટલોવ મ્યુનિસિપલ ટ્રાન્ઝીટ સિસ્ટમ) દ્વારા સેવા પૂરી પાડવામાં આવે છે.
** વિન્ડસરને એડવાન્સ ટ્રાન્ઝીટ (એટી) દ્વારા વિન્ડસરની બહાર સેવા પૂરી પાડવામાં આવે છે.
** કનેક્ટીક્યુટ રીવર ટ્રાન્ઝીટ (સીઆરટી (CRT)) સ્પ્રિંગફીલ્ડ, વર્મોન્ટની બહાર, વિંન્ડહેમ કાઉન્ટીના કેટલાક ભાગોને સેવા પૂરી પાડે છે.
** નોર્વિચ અને હાર્ટફોર્ડ ઉપરાંત વ્હાઇટ રીવર જંક્શન સહિતના વિન્ડસર કાઉન્ટીના કેટલાક ભાગોમાં અને ન્યૂ હેમ્પશાયરના કેટલાક ભાગોમાં એવાન્સ્ડ ટ્રાન્ઝિટ નામની વિનામૂલ્યે પરિવહન સેવા પણ આવેલી છે. તેના માર્ગો અને ઘણી અલગ-અલગ લાઇનો ખીણ પ્રદેશના ઉપરીય વિસ્તારોમાં પથરાયેલા છે.
* લેમોઇલ કાઉન્ટીમાં સ્ટોવને એસટીએસ (STS) (સ્ટોવ ટ્રોલી સિસ્ટમ, વિલેજ માઉન્ટેઇન શટલ, મોરીસ્વીલે શટલ) દ્વારા સેવા પૂરી પાડવામાં આવે છે.
* ઓરેન્જ કાઉન્ટીમાં રેંડોલ્ફની બહાર સ્ટેજકોચ ટ્રાન્સપોર્ટેશન સર્વિસસ (એસટીએસ (STS)) વિન્ડસર કાઉન્ટીના કેટલાક ભાગને પણ સેવા પૂરી પાડે છે. 
* વોશિંગ્ટન કાઉન્ટીમાં, ગ્રીન માઉન્ટેઇન ટ્રાન્ઝીટ ઓથોરીટી (જીએમટીએ (GMTA)) રાજધાની માઉન્ટપિલિયરની બહાર સેવા પૂરી પાડે છે.
* સેન્ટ અલબાન્સની બહાર દોડતી નેટવર્ક (નોર્થવેસ્ટ વર્મોન્ટ પબ્લિક ટ્રાન્ઝિટ નેટવર્ક, એનવીપીટી (NVPT)) ફ્રેંકલીન અને ગ્રાન્ડ આઇલ કાઉન્ટીઓને સેવા આપે છે.
* સેન્ટ જ્હોહ્ન્સબરીની બહાર દોડતી રૂરલ કમ્યુનિટી ટ્રાન્સપોર્ટેશન (આરસીટી (RCT)) કેલેડોનિયા, એસેક્સ, લેમોઇલ અને ઓરલેન્સ કાઉન્ટીઓને સેવા આપે છે. વિવિધ નેટવર્કને જોડતી શટલ બસ પણ અહીંયા છે.
* બર્લિંગ્ટન, શાર્લોટ, ગ્રાન્ડ આઇલ અને શોરહેમથી ન્યૂ યોર્ક રાજ્ય સુધીની ફેરી સર્વિસ પણ છે. શોરહેમ ફેરી સિવાયની તમામ સેવાઓ એલસીટીસી (LCTC) (લેક શેમ્પલેઇન ટ્રાન્સપોર્ટ કંપની) દ્વારા ચલાવવામાં આવે છે. વધુમાં, ચિમની પોઇન્ટ, વીટી (VT), ખાતેના શેમ્પલેઇન બ્રિજના રીપ્લેસમેન્ટ સમયગાળા દરમિયાન, એલસીટીસી (LCTC)એ હાલમાં તોડી પાડવામાં આવેલા ન્યૂ યોર્કના ક્રાઉન પોઇન્ટ સુધીના બ્રિજથી થોડા દક્ષિણ તરફ વિનામૂલ્યે, 24 કલાક ફેરી સેવા પૂરી પાડી હતી, ન્યૂ યોર્ક અને વર્મોન્ટ રાજ્ય્સના કાર દીઠ 10 ડોલરના ખર્ચે.

### હવાઇમથકો 
વર્મોન્ટને બે વ્યાવસાયિક હવાઇમથકો દ્વારા સેવા પૂરી પાડવામાં આવે છેઃ
* બર્લિંગ્ટન ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ રાજ્યનું સૌથી મોટું હવાઈમથક છે, જે શિકાગો, ક્લેવલેન્ડ, ડેટ્રોઇટ, ન્યૂ યોર્ક સીટી, ઓરલેન્ડો, ફિલાડેલ્ફિયા અને વોશિંગ્ટન ડીસી સાથે સીધી હવાઈ સેવાઓ ધરાવે છે.
* રટલેન્ડ સધર્ન વર્મોન્ટ રીજનલ એરપોર્ટ બોસ્ટોન વાયા કેપ એરથી નિયમિત હવાઈ સેવા ધરાવે છે.

## પ્રસાર માધ્યમો 
વર્મોન્ટ વિડિયો વેબ કેમ્સ 

## સુવિધાઓ 
### વિજળી 
thumb|right|વર્મોન્ટમાં વર્મોન્ટ યાન્કી ન્યૂક્લિઅર પાવર પ્લાન્ટ
2008માં રાજ્યની સૌથી વધુ વીજ જરૂરીયાત 1,100 મેગાવોટ (એમડબલ્યુ (MW)) હતી.

મે 2009માં, વર્મોન્ટે પ્રથમ પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા પેદા કરવા માટેનો ફીડ-ઇન લો બનાવ્યો હતો.
2010માં, રાજ્યમાં લગભગ 150 જેટલા મિથેન ડાઇજેસ્ટર્સ હતા, વર્મોન્ટ છ ઓનલાઇન ડાઇજેસ્ટર્સ સાથે દેશમાં અગ્રણી સ્થાન ધરાવતું હતું.

વર્મોન્ટે 2007માં ન્યૂ ઇંગ્લેન્ડમાં વિજળી માટે સૌથી ઓછી કિંમત ચૂકવી હતી, છતાં તેનું નામ દેશના સૌથી વધુ કિંમત ચૂકવતા 11 રાજ્ય્સમાં હતું ; જે દેશની સરેરાશ કરતાં લગભગ 16 ટકા જેટલી વધારે હતી.

2009માં, રાજ્યમાં અમેરિકામાં સૌથી ઊંચા વીજ દર હતા અને સમગ્ર દેશમાં પોષણક્ષમતાનો તફાવત સૌથી વધારે ખરાબ હતો. સમગ્ર રીતે જોતાં, રાજ્યએ તેની જરૂરિયાતની અડધા જેટલી વિજળી કેનેડા અને અન્ય રાજ્ય્સમાંથી મેળવી હતી. તેણે રાજ્યમાં પેદા કરવામાં આવતી કુલ વિજળીમાંથી 75 ટકા વિજળી વર્મોન્ટ યાન્કી તરફથી મેળવી હતી.

રાજ્યની બે સૌથી મોટી વિજ કંપનીઓ ગ્રીન માઉન્ટેઇન પાવર કોર્પોરેશન અને સેન્ટ્રલ વર્મોન્ટ પબ્લિક સર્વિસ કોર્પોરેશન સાથે મળીને વર્મોન્ટના લગભગ 80 ઘરોને વિજળી પૂરી પાડે છે.

2006માં, વર્મોન્ટની ઊનાળાની ઋતુ દરમિયાનની વીજ ઉત્પાદન ક્ષમતા 1,117 મેગાવોટ હતી. 2005માં, રાજ્યના રહેવાસીઓએ માથાદીઠ સરેરાશ 5,883 કિલોવોટ કલાક વિજળીનો વપરાશ કર્યો હતો. અન્ય એક સૂત્રએ જણાવ્યું હતું કે 2008માં દરેક ઘરે વાર્ષિક 7,100 કિલોવોટ કલાક વિજળીનો વપરાશ કર્યો હતો.

વર્મોન્ટ દેશમાં સૌથી ઊંચો 73.7 ટકા અણુ વિદ્યુત ઉત્પાદન દર ધરાવે છે. તેના કારણે વર્મોન્ય કોલસાનો ઉપયોગ નહીં કરતાં વિજ મથકો ધરાવતા માત્ર બે રાજ્ય્સમાં સ્થાન ધરાવે છે.

વર્મોન્ટની તમામ કંપનીઓ આઇએસઓ (ISO) ન્યૂ ઇંગ્લેન્ડ દ્વારા સંચાલિત લાઇનોમાંથી વિજળી મેળવે છે. દરેક કંપની આ લાઇનોમાં પરિવહન પામતી વિજળીની કિંમત ચૂકવે છે. વર્મોન્ટનો હિસ્સો લગભગ 4.5 ટકા છે.

રાજ્યમાં 78 જેટલા જળવિદ્યુત બંધ છે. તેઓ 143 મેગાવોટ વિજળી પેદા કરે છે, જે રાજ્યની કુલ જરૂરીયાતની 12 ટકા જેટલી છે.
** કુલ કવરેજ = 87%
** કેબલ = 68%
** ડીએસએલ (DSL) = 69%
** વાયરલેસ ઇન્ટરનેટ સર્વિસ પ્રોવાઇડર = 24%

(ઉપરના આંકડા વસતિ દર્શાવે છે, નહીં કે જમીન.)

સામાન્ય રીતે, પર્વતોને કારણે રાજ્યના મેટ્રોપોલિટન વિસ્તારો બહારના વિસ્તારોમાં સેલ ફોન કવરેજ નબળું રહે છે. મોટા જમીન વિસ્તારોમાં નાના પ્રમાણમાં રહેતી ગ્રામીણ વસતિને સેવા પૂરી પડાવા માટેના પ્રયાસો વધારે પડતા મૂડી રોકાણને કારણે આર્થિક રીતે અયોગ્ય સાબિત થયા છે. યુનિસેલ, જે ગ્રામીણ પ્રદેશો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે અને રાજ્યના મોટાભાગના વિસ્તારને સમાવી લે છે, તેની માલિકી હવે એટીએન્ડટી (AT&amp;T) ધરાવે છે.

મે 2007માં, વર્મોન્ટે 2010 સુધીમાં સંઘનું પ્રથમ ઇ-રાજ્ય બનાવાના ઇરાદા સાથે તમામ નાગરીકોને સમગ્ર રાજ્યમાં ગમે તે જગ્યાએ બ્રોડબેન્ડ (લઘુતમ 3 એમબીટ) અને સેલ્યુલર કવરેજ મળી રહે તે માટેના પગલાં લીધાં હતાં. 2010માં, 1,30,000 લોકોને હજુપણ "નબળી" સેવા મળી રહી હતી. રાજ્યે સંઘીય સરકાર પાસેથી 116 મિલિયન ડોલરની ગ્રાન્ટ મેળવી હતી. પ્રતિનિધિ વેલ્શે કહ્યું હતું કે આ ગ્રાન્ટ રાજ્યને સૌથી ઓછા કનેક્ટેડ રાજ્ય્સમાંથી દેશના સૌથી વધારે કનેક્ટેડ રાજ્ય બનવા સક્ષમ બનાવશે.

2008માં કોમકાસ્ટે રાજ્યભરમાં વધારાનું કેબલ એક્સેસ વિસ્તારવાનો પ્રારંભ કર્યો. 2007માં, વર્મોન્ટની લગભગ બે તૃતિયાંશ વસતિ કેબલની પહોંચ ધરાવતી હતી. 2008ની આ પહેલની પૂર્ણાહૂતિએ વર્મોન્ટની લગભગ 90 ટકા વસતિ કેબલની પહોંચ ધરાવતી હશે.

## કાયદો અને સરકાર 
200px|right|thumb|માઉન્ટપિલિયરમાં વર્મોન્ટની સુપ્રીમ કોર્ટનું ભવન

બે સેનેટર્સ અને એક પ્રતિનિધી સંઘીય સ્તરે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ કોંગ્રેસમાં વર્મોન્ટનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.

રાજ્યનું સંચાલન બંધારણ દ્વારા કરવામાં આવે છે, જે સરકારી ફરજોને કાયદા, આધિકારિક અને ન્યાયિક શાખાઓમાં વિભાજીત કરે છેઃ વર્મોન્ટ જનરલ એસેમ્બ્લી, ગવર્નર ઓફ વર્મોન્ટ અને વર્મોન્ટ સુપ્રીમ કોર્ટ.  ગવર્નરશીપ અને જનરલ એસેમ્બ્લીની મુદત બે વર્ષની હોય છે, જેમાં ગવર્નર અને 30 સેનેટર્સનો સમાવેશ થાય છે. કોઇપણ હોદ્દા માટેની કોઇ ટર્મ મર્યાદા નથી. રાજ્યની રાજધાની માઉન્ટપિલિયરમાં છે.

વર્મોન્ટમાં ત્રણ પ્રકારની મ્યુનિસિપાલિટી સમાવી લેવામાં આવી છેઃ નગરો, શહેરો અને ગામડાં. મોટાભાગના ન્યૂ ઇંગ્લેન્ડની જેમ, સ્વતંત્ર કાઉન્ટી સરકારની પણ થોડી જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.  કાઉન્ટીઓ અને કાઉન્ટી બેઠકો માત્ર અનેક ચૂંટાયેલા હોદ્દેદારો જેમ કે રાજ્યના એટોર્ની અને શેરીફ વગેરે સાથેની વિવિધ સરકારી સેવાઓ જેમ કે કાઉન્ટી અને રાજ્ય કોર્ટ વગેરેમાં માત્ર અનુકૂળતા માટેની વ્યવસ્થાઓ માટે જ છે. તમામ કાઉન્ટી સેવાઓને વર્મોન્ટ રાજ્ય તરફથી સીધું જ ભંડોળ પૂરું પાડવામાં આવે છે. રાજ્ય સરકાર પછીનું આગળનું સૌથી કાર્યક્ષમ સરકારી તંત્ર મ્યુનિસિપાલિટી છે. આમાંથી મોટાભાગની નગરોમાં છે.

### નાણાકીય બાબતો 
વર્મોન્ટ સંઘનું એક માત્ર એવું રાજ્ય છે જેને સંતુલિત બજેટની જરૂરીયાત નથી અને છતાં વર્મોન્ટ 1991થી સંતુલિત બજેટ રજૂ કરે છે. 2007માં, મૂડીઝ ઇન્વેસ્ટર્સ સર્વિસે રાજ્યને સૌથી ઊંચું એએએ (Aaa) (ટ્રીપલ એ) રેટીંગ આપ્યું હતું.

રાજ્ય એન્ટરપ્રાઇસ ફંડનો ઉપયોગ ખાનગી વ્યવસાય કંપનીની જેમ કામગીરી માટે કરે છે. વર્મોન્ટ લોટરી કમિશન, લિકર કન્ટ્રોલ ફંડ અને અનએમપ્લોયમેન્ટ કમ્પોનસેશન ટ્રસ્ટ ફંડ રાજ્યના સૌથી મોટા વ્યાવસાયિક ભંડોળો છે.

#### કરવેરા 
2007માં વર્મોન્ટ 50 રાજ્ય્સમાં 14મા ક્રમે રહ્યું હતું અને ડિસ્ટ્રીક્ટ ઓફ કોલંબિયા રાજ્ય અને સ્થાનિક કરવેરામાં માથાદીઠ 3,681 ડોલર કરબોજ સાથે ટોચ પર હતું.  રાષ્ટ્રીય સરેરાશ 3,447 ડોલર હતી. જો કે, સીએનએનમની (CNNMoney)એ માથાદીઠ આવકની ટકાવારીની રીતે વર્મોન્ટને ટોચનો ક્રમ આપ્યો હતો. આ રેન્કિંગે માથાદીઠ 5,387નું કર ભારણ દર્શાવ્યું હતું. જે 38,306ની માથદીઠ આવકનું 14.1 ટકા જેટલું હતું.

વર્મોન્ટ 3.6 ટકાથી 9.5 ટકા સુધીના નજીવા કરની શ્રેણીમાં પાંચ અલગ-અલગ ઇન્કમ બ્રેકેટ્સ (આવકની મર્યાદા)માં સુધારાવાદી માળખામાં વ્યક્તિગત આવકવેરો વસૂલે છે.

2008માં, એક ટકા જેટલા ટોચના લોકોએ આવકવેરાની 30 ટકા આવક પૂરી પાડી હતી. 2,000 લોકો 9.5 ટકાનો સૌથી ઊંચો આવકવેરા દર ચૂકવી શકે તે પ્રમાણેની પૂરતી આવક ધરાવતા હતા.

વર્મોન્ટનો સામાન્ય વેચાણ વેરા દર 6 ટકા છે, જે ભૌતિક વ્યક્તિગત મિલકત, મનોરંજન દર, ફેબ્રિકેશન દર, કેટલિક જાહેર સેવાઓના દર અને કેટલાક સેવા કરારો (કેટલાક નગરો અને શહેરો વધારાનો એક ટકા સ્થાનિક વિકલ્પ ટેક્સ પણ લાદે છે) લાદવામાં આવે છે. કરમાંથી 46 રીતે છૂટછાટ આપવામાં આવે છે જેમાં મેડિકલની વસ્તુઓ, ખોરાક, ઉત્પાદન મશીનરી, સાધનો અને ઇંધણ, રહેણાંકી ઇંધણ અને વિજળી, કપડાં અને જૂતાં વગેરેનો સમાવેશ થાય છે. વપરાશ કર વેચાણ દરના સમાન રીતે ખરીદાર પર લાદવામાં આવે છે. જ્યારે વેચાણકાર વેચાણ વેરો વસૂલવામાં નિષ્ફળ જાય છે અથવા વસ્તુઓ એવી જગ્યાએથી ખરીદવામાં આવી હોય જ્યાં કોઇ કર લાગુ પડતો ન હોય ત્યારે ખરીદારને વપરાશ કર ભરવો પડે છે. વપરાશ કર વેચાણવેરા હેઠળ કરપાત્ર વસ્તુઓ પર લાગુ પડે છે. 

વર્મોન્ટ વારસા વેરો વસૂલતું નથી, જો કે, તેના એસ્ટેટ કરને સંઘીય એસ્ટેટ કરથી અલગ કરવામાં આવ્યો છે અને તથી રાજ્ય હજુ પણ પોતાનો એસ્ટેટ કર લાદે છે.

#### મિલકત વેરો 
શિક્ષણ અને મ્યુનિસિપલ સેવાઓને સહાય પૂરી પાડવા માટે મિલકત વેરો લાદવામાં આવે છે. વર્મોન્ટ વ્યક્તિગત મિલકત પર કરની ગણતરી કરતું નથી.

મિલકત વેરો મ્યુનિસિપાલિટીઓ દ્વારા વાસ્તવિક મિલકતના યોગ્ય બજાર સુધારાઓને આધારે લાદવામાં આવે છે. રાજ્યભરમાં, નગરોમાં મિલકત વેરાનો દર રસેરાશ 1.77 ટકાથી 1.82 ટકા જેટલો છે. 

2007માં વર્મોન્ટ કાઉન્ટીઓ દેશમાં મિલકત વેરાઓની રીતે સૌથી વધારે હતી. ચિટ્ટેન્ડેન (3,809 ડોલર મેડિયન), વિન્ડહેમ (3,412 ડોલર), એડિસન (3,352 ડોલર) અને વિન્ડસર (3,327 ડોલર) 20,000થી વધુ વસતિ ધરાવતી દેશની કુલ 1,817 કાઉન્ટીઓમાંથી ટોચની 100 કાઉન્ટીઓમાં સ્થાન ધરાવતી હતી. રાજ્યની 14 કાઉન્ટીઓમાંથી 12 ટોચના 20 ટકામાં સમાવેશ પામેલી હતી.

શિક્ષણને યોગ્ય ટેકો પૂરો પાડવા માટે કેટલાક નગરોએ એક્ટ 60 હેઠળ તેમણે એકત્ર કરેલા કરમાંથી કેટલોક હિસ્સો અપૂરતી સહાય ધરાવતી જિલ્લા શાળાઓમાં વહેંચવાનો રહે છે.

### રાજકારણ 
વર્મોન્ટ તેની રાજકીય સ્વતંત્રતા માટે જાણીતું છે. વર્મોન્ટ એવા ચાર રાજ્ય્સમાં (મૂળ તેર કોલોની સિવાય) સ્થાન ધરાવે છે જે એક સમયે સ્વતંત્ર દેશ હતા (અન્ય રાજ્ય્સ ટેક્સાસ, કેલિફોર્નિયા અને હવાઈ છે). તેણે રાષ્ટ્રીય ચૂંટણીઓમાં ઘણી વખત વિપરીત મતદાન પણ કર્યું છે. નોંધપાત્ર રીતે, વર્મોન્ટ એવું એક માત્ર રાજ્ય છે જેણે એન્ટી-મોસેનિક પાર્ટીના રાષ્ટ્રપતિપદના ઉમેદવાર માટે મતદાન કર્યું હોય અને વર્મોન્ટ એવા બે રાજ્ય્સમાંનું એક હતું (બીજું મૈની હતું) જેણે ફ્રેન્કલિન ડી રૂઝવેલ્ટના રાષ્ટ્રપતિપદ માટેની ચારેય પ્રચાર ઝુંબેશમાં તેમની વિરુદ્ધમાં મતદાન કર્યું હતું. 

વર્મોન્ટના સ્વતંત્ર રાજકારણના વિચારનો ઇતિહાસ સેકન્ડ વર્મોન્ટ રિપબ્લિકની સ્થાપના અને અલગતાની ભલામણ કરતાં અન્ય આયોજન તરફ દોરી ગયો છે.

#### રાષ્ટ્રીય રાજકારણ 
ઐતિહાસિક રીતે, વર્મોન્ટની ગણના રાષ્ટ્રીય ચૂંટણીઓના સંદર્ભમાં દેશના સૌથી આધારભૂત રિપબ્લિકન રાજ્ય્સમાં કરવામાં આવે છે. 1990 પહેલાં, વર્મોન્ટે ડેમોક્રેટિક પક્ષની તરફેણમાં માત્ર એક જ વખત મતદાન કર્યું હતું, જેમાં લિન્ડન જ્હોનસને 1964માં બેરી ગોલ્ડવોટર સામે ભવ્ય સરસાઇથી વિજય મેળવ્યો હતો. 19મી સદીના ઉત્તરાર્ધ અને 20મી સદીના પ્રારંભમાં, રીપબ્લિકન પક્ષના રાષ્ટ્રપતિપદના ઉમેદવારોએ લગભગ 70 ટકા જેટલા મત મેળવીને ઘણી વખત વિજય મેળવ્યો હતો. 1854માં પક્ષની સ્થાપના થઈ ત્યારથી માંડીને 1970ના દાયકાના મધ્ય સુધીમાં રિપબ્લિકનો વર્મોન્ટના સ્થાનિક રાજકારણમાં પ્રભુત્વ ધરાવતા રહ્યા હતા. 1960ના દાયકા પહેલાં, ગ્રામીણ હિતોનું ધારાસભામાં પ્રભુત્વ હતું. તેના પરીણામ સ્વરૂપે શહેરો, ખાસ કરીને બર્લિંગ્ટન અને વિનૂસ્કીના જૂના ભાગોને અવગણવામાં આવ્યા અને તેમનો નાશ થયો. લોકો નવા ઉપનગરો તરફ ખસવા લાગ્યા. 

આ દરમિયાન, ઘણાં લોકો રાજ્યની બહાર પણ ચાલ્યા ગયા. આ ઇમિગ્રેશનમાં મોટાભાગે ન્યૂ યોર્ક અને ન્યૂ ઇંગ્લેન્ડના શહેરી વિસ્તારોમાંથી વર્મોન્ટમાં આવેલા વધારે ઉદારમતવાદી રાજકીય પ્રભાવોનો સમાવેશ થાય છે. વધુમાં, 1960ના દાયકામાં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સુપ્રીમ કોર્ટે કરેલા એક વ્યક્તિ, એક મતના નિર્ણયની શ્રેણીને કારણે રાજ્ય્સને તેમના વસતિને આધારે રાજકીય જિલ્લાઓની રચના કરવાની ફરજ પાડી. તેના પરીણામસ્વરૂપે, વર્મોન્ટના શહેરી વિસ્તારો કેટલીક રાજકીય સત્તાના પ્રદેશો બની ગયા. 

1992માં, તેણે રાષ્ટ્રપતિ માટે ડેમોક્રેટને ટેકો આપ્યો હતો, રાજ્યએ 1964 પછી પ્રથમ વખત આમ કર્યું હતું અને ત્યારથી રાષ્ટ્રપતિની તમામ ચૂંટણીઓમાં ડેમોક્રેટિક પક્ષ માટે મતદાન કર્યું છે. વર્મોન્ટે જ્હોન કેરીને 2004માં તેનું ચોથા ક્રમનું સૌથી વધારે માર્જિન આપ્યું હતું. તેમણે રાજ્યના લોકપ્રિય મતોમાં સત્તાધારી જ્યોર્જ ડબલ્યુ બુશ કરતાં લગભગ 20 ટકા વધારેની સરસાઇ મેળવીને લગભગ 59 ટકા મત મેળવ્યા હતા. રાજ્યના ઇશાન ભાગમાં આવેલી એસેક્સ કાઉન્ટી રાજ્યની એકમાત્ર એવી કાઉન્ટી હતી જેણે બુશ તરફી મતદાન કર્યું હતું. જ્યોર્જ ડબલ્યુ બુશ જ્યારે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ હતા ત્યારે તેમણે મુલાકાત ન લીધી હોય તેવું વર્મોન્ટ એકમાત્ર રાજ્ય છે. 2000ની રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીમાં બુશ એવા અમેરિકન ઇતિહાસના એવા પ્રથમ રિપબ્લિકન રાષ્ટ્રપતિ હતા જેમણે વર્મોન્ટને સાથે લીધા સિવાય વ્હાઇટ હાઉસ પર કબજો જમાવ્યો હોય. વર્મોન્ટે બરાક ઓબામાને ત્રીજા નંબરની સૌથી વધુ સરસાઇ આપી હતી (37 ટકા પોઇન્ટ્સ) જેમણે 68-31 ટકાથી વિજય મેળવ્યો હતો. બીજી બાજુ, રિપબ્લિકન ગવર્નર ડગ્લાસે 2006ની ચૂંટણીમાં વિન્ડહેમ સિવાયની તમામ કાઉન્ટીઓ જીતી હતી.

આજે, વર્મોન્ટ એવા બે રાજ્ય્સમાંનું એક છે જેના અમેરિકન કોંગ્રેસ ખાતેના પ્રતિનિધિઓ હાલમાં રાજકીય પક્ષ સાથે સંકળાયેલા નથીઃ સેનેટર બર્ની સેન્ડર્સ તેમના રાજકીય અભિપ્રાયને લોકશાહી સમાજવાદ તરીકે ઓળખાવે છે, પરંતુ તેઓ સત્તાવાર રીતે સ્વતંત્ર ઉમેદવાર તરીકે નોંધાયેલા છે અને સેનેટની નેતાગીરીની પસંદગીમાં ડેમોક્રેટ્સ સાથે જોડાયેલા છે.

#### રાજ્યનું રાજકારણ 
1960ના દાયકામાં એક વ્યક્તિ, એક મત હેઠળ વિધાનસભાનું પુનર્ગઠન કરવામાં આવ્યું ત્યારબાદ ર્જાયમાં આગંતુકોને સમાવવા માટે કાયદો પસાર કરવામાં આવ્યો હતો. આ કાયદો 1970માં જમીન ઉપયોગ અને વિકાસ કાયદો (એક્ટ 250) હતો. દેશમાં પસાર કરવામાં આવેલો આ પ્રકારનો પ્રથમ કાયદાએ નવ જિલ્લા પર્યાવરણ કમિશનની રચના કરી જેમાં ગવર્નર દ્વારા નિમણૂક પામતા ખાનગી નાગરિકોનો સમાવેશ થતો હતો, જે રાજ્યના પર્યાવરણ અને અનેક નાના સમુદાયો પર મહત્વની અસર પેદા કરતા હોય તેવા જમીન વિકાસ અને પેટાવિભાગીય આયોજનો મંજૂર કરતાં હતા. એક્ટ 250ના પરીણામે, વર્મોન્ટ વોલ-માર્ટ મેળવાનારું છેલ્લું રાજ્ય હતું (ડિસેમ્બર 2009ની સ્થિતિએ હાલમાં રાજ્યમાં ચાર છે, પરંતુ માત્ર વિલિસ્ટન સ્ટોર જ નવું બંધાયેલો છે). એક્ટ 205ની સફળતા, તેને અનુગામી સત્તાને નિર્બળ કરવાના પ્રયાસો અને અન્ય વિકાસના દબાણોને કારણે વર્મોન્ટને નેશનલ ટ્રસ્ટ ફોર હિસ્ટોરીક પ્રીઝર્વેશન દ્વારા અમેરિકાનું સૌથી વધારે જોખમ ધરાવતું ઐતિહાસિક સ્થળ ઘોષિત કરવામાં આવ્યું છે.

તાજેતરનો વિવાદ સિવિલ યુનિયન્સ, એવી સંસ્થા જેણે સમલિંગી યુગલોને સંઘીય સ્તરે નહીં પરંતુ રાજ્ય સ્તરે લગભગ તમામ અધિકારો અને લગ્નના તમામ અધિકારો આપ્યા છે, તેને સ્વીકારવા અંગેનો હતો. *બેકર વિ. વર્મોન્ટ*  (1999)માં, વર્મોન્ટ સુપ્રીમ કોર્ટે ચૂકાદો આપ્યો હતો કે વર્મોન્ટના બંધારણ હેઠળ, રાજ્યએ સમલિંગી લગ્નને સ્વીકારવા જોઇએ અથવા તો તેમને અલગ પરંતુ સમાન દરજ્જો આપવો જોઇએ. રાજ્યની વિધાનસભાએ બીજો વિકલ્પ સ્વીકારીને સિવિલ યુનિયનની રચના કરી; ખરડો વિધાનસભામાં પસાર કરીને ગવર્નર હોવાર્ડ ડીન દ્વારા સહી કરીને કાયદો બન્યો. એપ્રિલ 2009માં, રાજ્ય વિધાનસભાએ ગવર્નર જીમ ડગ્લાસના વિટોની ઉપરવટ જઈને સમલિંગી લગ્નોને માન્યતા આપીને કાયદા દ્વારા સમલિંગી લગ્નોને કાનૂની સ્વરૂપ આપનારું દેશનું પ્રથમ રાજ્ય બન્યું. સપ્ટેમ્બર 2009માં, વર્મોન્ટ એવા છ રાજ્ય્સમાં સ્થાન પામ્યું જેમાં સમલિંગી યુગલો લગ્ન કરી શકતા હતા.

2007માં, જ્યારે કથિત ઉદારમતવાદી સમસ્યાઓનો સામનો થયો, અસાધ્ય રોગનો શિકાર બનેલા લોકોને આત્મહત્યામાં મદદ કરવાના ખરડાને ડેમોક્રેટીકના નિયંત્રણ ધરાવતી પ્રતિનિધિ સભાએ 82-63 મતથી ફગાવી દીધો હતો.

નાના પક્ષો અને અપક્ષો ખીલ્યા છે. બેલેટમાંથી નાના પક્ષોને કાઢી નાંખવાના અન્ય રાજ્ય્સના નિયમો વર્મોન્ટમાં અસ્તિત્વ ધરાવતા નથી. તેના પરીણામે, મતદારને સામાન્ય ચૂંટણીઓમાં બહોળી પસંદગી મળી રહે છે. તેના પરીણામે સ્વતંત્ર સમાજવાદી બર્ની સેન્ડર્સ બર્લિંગ્ટનના મેયર, કોંગ્રેસમેન અને સેનેટર તરીકે ચૂંટાઇ શક્યા. તેથી વર્મોન્ટમાં સામાન્ય રીતે બે ના બદલે ત્રણ મુખ્ય પક્ષો, ડેમોક્રેટીક પાર્ટી, રીપબ્લિકન પાર્ટી અને પ્રોગ્રેસીવ પાર્ટી છે.

એક્ટ 60 રાજકીય મુદ્દો છે, જે શૈક્ષણિક ભંડોળ માટે કરને સંતુલિત કરે છે. તેના કારણે કિલિંગ્ટન નગરે વર્મોન્ટથી અલગ થવા અને ન્યૂ હેમ્પશાયર સાથે જોડાવા પ્રયત્નશીલ છે, કારણ કે સ્થાનિક લોકો કરના ભારને અયોગ્ય માને છે.

વર્મોન્ટનું બંધારણ અને કોર્ટ વ્યક્તિના કોઇપણ પ્રકારના બોર્ડ વગરના કે તારની વાડ વગરની જમીન પર ચાલવાના (માછીમારી અને શિકાર કરવાના) અધિકારને ટેકો આપે છે. તેથી માલિકે ઘૂસણખોરી પૂરવાર કરવી પડે છે, તેને આપમેળે માની લેવામાં આવતી નથી.

રાજ્ય શરાબી પીણાં પર નિયંત્રણ ધરાવતું રાજ્ય છે. 2007માં, વર્મોન્ટ ડીપાર્ટમેન્ટ ઓફ લિકર કન્ટ્રોલના માધ્યમથી તેણે શરાબનું વેચાણ અને વિતરણમાંથી  લીધું હતું.

## જાહેર આરોગ્ય 
ગેલપ એન્ડ હેલ્થવે દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલા સ્વાસ્થ્ય અંગેના 2010ના અભ્યાસમાં વર્મોન્ટને છઠ્ઠા નંબરનું રાજ્ય જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું. 2010માં, બાળકોના શારીરિક સ્વાસ્થ્યમાં રાજ્ય ત્રીજા ક્રમે રહ્યું હતું.

રોબર્ટ વૂડ જ્હોનસન અને વિસ્કોનસીન યુનિવર્સિટી દ્વારા 2010માં કરાયેલા પ્રથમ રાષ્ટ્રીય સરવેમાં વર્મોન્ટ આરોગ્ય પરીણામોમાં સૌથી ટોચના ક્રમે રહ્યું હતું.

2008માં વર્મોન્ટને આઠ વર્ષોમાં સાતમી વખત રહેવા માટેના સૌથી સ્વાસ્થ્યપ્રદ રાજ્ય્સમાં દેશમાં પ્રથમ ક્રમ આપવામાં આવ્યો હતો. આ માટેના માપદંડોમાં નીચો કિશોરવસ્થા જન્મ દર, મજબૂત આરોગ્ય સેવાઓ, દેશમાં સૌથી નીચો એઇડ્સનો દર અને અન્ય 18 પરીમાણોનો સમાવેશ થતો હતો. રાજ્યએ ધૂમ્રપાન મુક્તિ, જાડાપણાં, ઓછા વ્યાવસાયિક મૃત્યુ, આરોગ્ય વીમાની જાળવણી, અને નીચા શીશુ મૃત્યુદરમાં પણ સારો દેખાવ કર્યો હતો. વધારે પડતા શરાબ પીવાનું ચલણ વધારે પ્રમાણમાં હોવું રાજ્યમાં ચિંતાનો વિષય છે. 2009માં વયસ્કોમાં જાડાપણામાં છઠ્ઠો શ્રેષ્ઠ ક્રમ મેળવનારું રાજ્ય હજુ પણ 26.7 ટકાના દર સાથે 22.1 ટકા જાડા લોકો ધરાવતું હતું, જેમાં બાળકોનો દર 10-17 હતો.  બાળકો માટેનો ક્રમ દેશમાં નવમો હતો.
1993માં, વયસ્કોમાં જાડાપણાંનો દર 12 ટકા હતો.  વર્મોન્ટના લોકોએ મેદસ્વીતા સંબંધિત દવાઓના ખર્ચ પેટે વાર્ષિક  ખર્ચ્યા હતા.

2009માં, વર્મોન્ટને દેશમાં સુરક્ષામાં બીજો ક્રમ આપવામાં આવ્યો હતો. હિંસા માટેના ગૂનાના આંકડાઓને માપદંડ તરીકે ઉપયોગમાં લેવાયા હતા. વર્મોન્ટ દેશમાં બંદૂક અંગેના સૌથી ઓછા નિયંત્રક કાયદાઓ ધરાવે છે. કાનૂનના દાયરામાં રહેતા કોઈપણ વ્યક્તિ માટે હથિયારો (હેન્ડગન સહિતના) ખરીદવા માટે અથવા તો છૂપાવીને સાથે રાખવા માટે લાઇસન્સ અથવા મંજૂરીની જરૂર નથી.

2007માં, વર્મન્ટને 75 વર્ષથી ઓછી વયના લોકોના વહેલા મૃત્યુને રોકવા માટે દેશમાં સાતમા નંબરના શ્રેષ્ઠ રાજ્યનો ક્રમ આપવામાં આવ્યો હતો. બચવાનો દર સૌથી નીચો ક્રમ ધરાવતા પાંચ રાજ્ય્સ કરતાં લગભગ બમણો હતો.

2007માં, વર્મોન્ટને હાઇવે પર મૃત્યુ માટે ત્રીજા ક્રમનું સુરક્ષિત રાજ્ય જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું. 2007માં મૃત્યુ નિપજાવતા દર ત્રણ અકસ્માતોમાં એક શરાબ પીધેલા ડ્રાઇવરની સંડોવણી હતી. 2008માં વર્મોન્ટ વીમા કવચ નહીં ધરાવતા સૌથી ઓછા વાહનચાલકો – 6 ટકા ધરાવતું હતું.

1963થી માંડીને 2008 સુધીમાં લગભગ 28 પ્રસંગોએ રાજ્યના કેટલાક ભાગોને સંઘીય આપત્તિ વિસ્તારો જાહેર કરવામાં આવ્યા છે.

2007માં, પર્યાવરણ સુરક્ષા એજન્સીએ ચિટ્ટેન્ડેન અને બેનિંગ્ટનને બિલિયન દીઠ 70 ટકા ભાગો ધૂમાડા સહિતના હોવાનું જાહેર કર્યું જે અનિચ્છનીય છે.

ખાસ કરીને ઉત્તરીય વર્મોન્ટમાં, શહેરી વિસ્તારો સહિતના વિસ્તારોમાં મોટા કદનું હરણ અસામાન્ય નથી. તેઓ વાહનોથી અજાણ હોવાને કારણે ટ્રાફિકના જોખમોમાં વધારો કરે છે. વાહનો હરણને અથડાવાને કારણે દરવર્ષે અનેક મૃત્યુ થાય છે. 

2008માં, આશરે 1,00,000 વર્મોન્ટર્સે સંઘીય સરકાર, મેડિકેર, ટ્રાઇ-કેર અને વેટરન્સ એડમિનીસ્ટ્રેશન તરફથી આરોગ્ય સંભાળ મેળવી હતી. વધુ 10,000 લોકો ઇઆરઆઇએસએ (ERISA) હેઠળ સંઘીય કાયદા હેઠળ વિમો આપતા નોકરીદાતા માટે કામ કરે છે. વધુ 10,000 લોકો ઇઆરઆઇએસએ હેઠળ સંઘીય કાયદા હેઠળ વિમો આપતા નોકરીદાતા માટે કામ કરે છે. લગભગ 20 ટકા વર્મોન્ટર્સ રાજ્યની બહારથી આરોગ્ય સંભાળ મેળવે છે. રાજ્યમાં પૂરી પાડવામાં આવતી આરોગ્ય સેવાઓમાંથી 20 ટકા વર્મોન્ટની બહારના વ્યક્તિઓને આપવામાં આવે છે. 2008માં રાજ્યમાં આશરે 7.6 ટકા લોકો પાસે આરોગ્ય વિમો ન હતો જે 2005ના 9.8 ટકા લોકો કરતાં ઘટ્યો છે. 2008માં, ઓછી આવક ધરાવતા લોકો માટેના વર્મોન્ટ હેલ્થ એક્સેસ પ્રોગ્રામમાં વીમો નહીં ધરાવતા લોકોનો ખર્ચ પ્રતિ માસ સાત ડોલરથી 49 ડોલર જેટલો હતો. જે વર્મોન્ટર્સ અન્ય યોજનાઓ માટે યોગ્ય ન હોય તેમના માટે કેટામાઉન્ટ હેલ્થ સહાય કાર્યક્રમ ઉપલબ્ધ હતો. વ્યક્તિ માટેનું કુલ પ્રિમિયમ 60 ડોલરથી 393 ડોલર સુધીનું હતું. 250 ડોલર કપાત કરી શકાય તેમ હતા. વીમાધારકને દરેક જેનેરીક પ્રિસ્ક્રિપ્શન માટે 10 ડોલર આપવામાં આવતા હતા. 18થી 35 વર્ષના વયજૂથના 16.9 ટકા વીમો ધરાવતા ન હતા, જે સૌથી મોટું જૂથ હતું.

આરોગ્ય સંભાળ પાછળનો ખર્ચ 2000ન થી વધીને 2009માં  થયો.
2009માં વયસ્કની એક દિવસની સંભાળનો ખર્ચ વર્મોન્ટમાં કોઇપણ અન્ય રાજ્ય કરતાં વધારે હતો – 150 ડોલર દૈનિક.

1997માં રાજ્યએ રીંછમાં હડકવા રોકવા માટે એર ડ્રોપ રસી શરૂ કરી હતી. જાણવામાં આવેલા રીંછના હડકવાના કિસ્સા 2007માં સૌથી વધારે 165 જેટલા હતા. આ કાર્યક્રમ પાડોશી રાજ્ય્સ અને કેનેડાના સહયોગમાં ચલાવવામાં આવે છે.

માર્ચ 2008માં, ધ અમેરિકન રાજ્ય લિટર સ્કોરકાર્ડે અમેરિકન સોસાયટી ફોર પબ્લિક એડમિનિસ્ટ્રેશન નેશનલ કોન્ફરન્સ ખાતે વર્મોન્ટને મિનેસોટાની સાથે એવું સૌથી શ્રેષ્ઠ રાજ્ય જાહેર કર્યું હતું, જેણે જાહેર મિલકતો (રોડ, ઝરણાં, ટ્રેઇલ્સ) પરથી સમગ્રતયા કચરા-ડેબ્રિઝ અસરકારક રીતે દૂર કર્યા હતા જેના પરીણામે લેન્ડસ્કેપ માટે ઉચ્ચતમ પર્યાવરણ ગુણવત્તા પેદા થઈ હતી.

## શિક્ષણ 
thumb|260px|વર્મોન્ટમાં લિન્ડનમાં આવેલી હાઈસ્કૂલ લિન્ડન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ
વર્મોન્ટને 2005 અને 2006માં દેશનું સૌથી હોંશિયાર રાજ્ય જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું. 2006માં, રાજ્ય પરીક્ષણ માપદંડ અને રાષ્ટ્રીય પરીક્ષણ માપદંડ વચ્ચે મોટો તફાવત હતો, જે રાજ્યની તરફેણમાં સરેરાશ 30 ટકા જેટલો વધારે હતો. જેના કારણે વર્મોન્ટ દેશમાં 11મું શ્રેષ્ઠ રાજ્ય બન્યું હતું.  મોટાભાગના રાજ્ય્સ પોતાની તરફેણમાં ઊંચો તફાવત ધરાવે છે. જો કે, પરંતુ જ્યારે ભંડોળ માટેની સ્પર્ધાને ધ્યાનમાં લેવામાં આવે ત્યારે 2007ની અમેરિકન સરકારની પરીક્ષણના આંકની યાદી દર્શાવે છે કે વર્મોન્ટનું ચોથા ધોરણનું ગોરું બાળક વાંચનમાં દેશમાં 25મા ક્રમે (229 આંક), ગણિતમાં 26મા ક્રમે (247 આંક) ધરાવે છે. આઠમાં ધોરણનું ગોરું બાળક ગણિતમાં 18મો ક્રમ (292 આંક) અને વાંચનમાં 12મો ક્રમ (273 આંક) મેળવે છે. પ્રથમ ત્રણ આંકને સરેરાશથી આંકડાકીય રીતે અલગ ગણવામાં આવ્યા ન હતા. આઠમાં ધોરણના ગોરા બાળકના આંક વાંચનમાં સામાન્ય કરતાં ઘણાં વધારે હતા. કાળા વિદ્યાર્થીઓ માટેના આંકડા પરીક્ષણમાં તેમના ઓછી સંખ્યામાં પ્રતિનિધિત્વને કારણે ભરોસાપાત્ર નથી.

2008માં વર્મોન્ટમાં વિદ્યાર્થી દીઠ સરેરાશ અસરકારક ખર્ચ 11,548 ડોલર હતો.

શિક્ષણ સપ્તાહે રાજ્યને 2007માં ઉચ્ચતર શાળા સ્નાતક દરમાં રાજ્યને બીજા નંબરનો ક્રમ  આપ્યો હતો.

### ઉચ્ચતર શિક્ષણ 
thumb|260px|યુનિવર્સિટી ઓફ વર્મોન્ટ ઓલ્ડ મિલ, યુનિવર્સિટીનું સૌથી જૂનું મકાન
જ્યોર્જ પાર્કિન્સ માર્શના યુનિવર્સિટી ઓફ વર્મોન્ટ ખાતેના પ્રયોગો અને પછીથી વર્મોન્ટમાં જન્મેલા તત્વવિદ્ અને શિક્ષણવિદ્ જ્હોન ડેવીના પ્રભાવે ક્રિયા દ્વારા ચયન અને શીખવાનો ખ્યાલ રજૂ કર્યો.

વર્મોન્ટ રાજ્ય કોલેજ તંત્ર, યુનિવર્સિટી ઓફ વર્મોન્ટ (યુવીએમ (UVM))માં પાંચ કોલેજ આવેલી છે, અન્ય ચૌદ ડીગ્રી આપતી ખાનગી કોલેજ છે, જેમાં બેનિંગ્ટન કોલેજ, બર્લિંગ્ટન કોલેજ, શેમ્પલેઇન કોલેજ, ગોદ્દાર્ડ કોલેજ, માલબોરો કોલેજ, મિડલબરી કોલેજનો સમાવેશ થાય છે, એક ખાનગી સહ-શિક્ષણ ઉદારમતવાદી આર્ટસ કોલેજની સેન્ટ માઇકલ્સ કોલેજની સ્થાપના 1800માં કરવામાં આવી હતી, વર્મોન્ટ લો સ્કૂલ અને નોર્વિચ યુનિવર્સિટી, અમેરિકાની સૌથી જૂની ખાનગી મિલિટરી કોલેજ અને આરઓટીસી (ROTC)નું જન્મસ્થાન, 1819માં સ્થાપવામાં આવી હતી.

## રમત ગમત 
બેઝબોલ, બાસ્કેટબોલ, હોકી, સોકર અને સ્નો સ્પોર્ટસ રાજ્યની લોકપ્રિય રમતો છે. આ ક્ષેત્રમાં નોંધપાત્ર વ્યક્તિઓમાં ઓલિમ્પિક ગોલ્ડ મેડાલિસ્ટ્સ હેન્નાહ ટેટેર, રોસ પોવર્સ અને હેન્નાહ કેર્નીનો સમાવેશ થાય છે. બેઝબોલ વર્મોન્ટમાં ઉનાળાનો નવરાશનો સમય પસાર કરવાની સમત છે અને ઘણાં નાના નગરો લિટલ લિગ ટીમો મેદાનમાં ઉતારે છે.

સૌથી મોટી વ્યાવસાયિક ફ્રેન્ચાઇઝી વર્મોન્ટ લેક મોનસ્ટર્સ, સિંગલ-એ માઇનોર લીગ બેઝબોલ જે વોશિંગ્ટન નેશનલ્સ સાથે જોડાયેલી છે, બર્લિંગ્ટનમાં આવેલી છે. 2006 પહેલાં તેને વર્મોન્ટ એક્સપોઝ નામે ઓળખવામાં આવતી હતી.

વર્મોન્ટ ફ્રોસ્ટ હિવ્સ, 2007 અને 2008માં અમેરિકન બાસ્કેટબોલ એસોસિયેશન રાષ્ટ્રીય વિજેતા, પ્રિમિયર બાસ્કેટબોલ લિગની ફ્રેન્ચાઇઝી છે, અને 2006ની પડતી બાદથી બાર અને બર્લિંગ્ટનમાં આવેલી છે.

જોકે, યુનિવર્સિટી ઓફ વર્મોન્ટની સ્પોર્ટસ ટીમોએ મોટી સંખ્યામાં પ્રસંશકો મેળવ્યા છે અને તે રાજ્યની સૌથી વધારે પ્રસિદ્ધ ટીમો છે. પુરુષોની બાસ્કેટબોલ અને હોકી ટીમો સૌથી વધારે નોંધપાત્ર ટીમો છે.

સેમી-પ્રોફેશનલ ફૂટબોલ ટીમ, વર્મોન્ટ આઇસ સ્ટોર્મ, સાઉથ હિરોમાં આવેલી છે. તે કોલચેસ્ટર હાઇસ્કૂલ સ્ટેડિયમ ખાતે ઘરઆંગણાની સ્પર્ધાઓમાં ભાગ લે છે. તે એમ્પાયર ફૂટબોલ લીગની સભ્ય છે.

વર્મોન્ટ સ્નોબોર્ડિંગ વ્યવસાયીકો જેમ કે કેવિન પીયર્સ, રોસ પોવર્સ, હેન્ના ટેટર અને કેલી ક્લાર્કનું વતન છે. રાજ્યના અન્ય સ્નોબોર્ડિંગ તજજ્ઞોમાં લૂઇ વિટ અને એલેરી હોલિંગ્સવર્થનો સમાવેશ થાય છે. 

વર્મોન્ટ વોલ્ટેજ યુએસએલ (USL) પ્રિમિયર ડેવલપમેન્ટ લીગ સોકર ક્લબ છે, જે સેન્ટ અલબન્ઝમાં રમે છે. 

2002થી દર વર્ષે, હાઇસ્કૂલ રાજ્યવાઇડ ઓલ સ્ટાર્સ ટ્વીન રાજ્ય સ્પર્ધામાં દસ રમતોમાં ન્યૂ હેમ્પશાયર સાથે સ્પર્ધા કરે છે.

## સંસ્કૃતિ 
thumb|200px|right|વર્મોન્ટમાં પોસ્ટ મિલ્સ ખાતે વર્મોન્ટાસૌરસ શિલ્પજુલાઇ 7, 2010ના રોજ લેવાયેલો ફોટોગ્રાફ
વર્મોન્ટના તહેવારોમાં વર્મોન્ટ મેપલ ફેસ્ટીવલ, ફેસ્ટીવલ ઓન ધ ગ્રીન, ઇનોસબર્ગ ફોલ્સમાં વર્મોન્ટ ડેરી ફેસ્ટીવલ, ધ એપલ ફેસ્ટીવલ (દર કોલંબસ ડે વિકએન્ડમાં યોજવામાં આવે છે), માલબોરો મ્યુઝીક ફેસ્ટીવલ, વર્મોન્ટ મોઝર્ટ ફેસ્ટીવલ અને વર્મોન્ટ બ્રૂઅર્સ ફેસ્ટીવલનો સમાવેશ થાય છે. વર્મોન્ટ સીમ્ફની ઓરકેસ્ટ્રાને રાજ્ય દ્વારા સહાય કરવામાં આવે છે અને તે સમગ્ર વિસ્તારમાં તેના કાર્યક્રમો કરે છે. પોયટ્રી સોસાયટી ઓફ વર્મોન્ટ *ધ ગ્રીન માઉન્ટેઇન ટ્રોબાન્ડોર*  નામનું સાહિત્યીક સામાયિક પ્રકાશિત કરે છે, જે વિવિધ વયજૂથોના વ્યક્તિઓ તરફથી કૃતિઓને પ્રોત્સાહિત કરે છે. તેઓ દરવર્ષે વિવિધ સ્પર્ધાઓ યોજે છે – જેમાંથી એક હાઇસ્કૂલ એજ યંગ પીપલ છે. વર્મોન્ટ સ્થિત રંગમંચ કંપની ધ બ્રેટલબરો દર વર્ષે ઉનાળામાં શેક્સપિયર ફેસ્ટીવલ રજૂ કરે છે. બ્રેટલબરો ઉનાળામાં સ્ટ્રોલિંગ ઓફ ધ હૈફર્સ પરેડની યજમાની પણ કરે છે, જે વર્મોન્ટની અનોખી ડેરી સંસ્કૃતિની ઉજવણી કરે છે. વાર્ષિક ગ્રીન માઉન્ટેઇન ફિલ્મ ફેસ્ટીવલ માઉન્ટપેલિયરમાં યોજવામાં આવે છે.

નોર્થઇસ્ટ કિંગ્ડમમાં, ધ બ્રેડ એન્ડ પપેટ થીયેટર ગ્લોવર ખાતે કુદરતી વાતાવરણમાં એમ્ફીથીયેટરમાં સાપ્તાહિક શોનું આયોજન કરે છે.

વર્મોન્ટનું સૌથી વધારે જાણીતું સંગીતનું પ્રતિભાશાળી જૂથ ફિશ છે, જેના સભ્યો વર્મોન્ટમાં શાળામાં અભ્યાસ કરતાં મળતા હતા અને પ્રારંભિક વર્ષોમાં મોટાભાગનો સમય દરવર્ષે રાજ્યના જુદા-જુદા સ્થળોએ સંગીતના સૂરો રેલાવતા હતા.

વર્મોન્ટસ્થિત હાઉસ ઓફ લિમે દરવર્ષે અનેક શો કરે છે, વાર્ષિક "વિન્ટર ગે ડ્રેગ બોલ"ની યજમાની કરે છે અને ભંડોળ ઊભું કરવાના કાર્યક્રમોમાં કલાપ્રદર્શન કરે છે.

વર્મોન્ટમાં જોવા મળતા લોકકલાના ઉદાહરણોમાં વર્મોન્ટસૌરસ, પોસ્ટ મિલ્સમાં થેટફોર્ડમાં આવેલા સમુદાયનો સમાવેશ થાય છે.

વર્મોન્ટમાં સ્વયંસેવકોનું પ્રમાણ 2007માં 37 ટકા સાથે દેશમાં આઠમો ક્રમ ધરાવતું હતું. રાજ્ય ન્યૂ ઇંગ્લેન્ડમાં પ્રથમ ક્રમે હતું.

## રાષ્ટ્રીય ચિન્હો 
thumb|હર્મીટ થ્રસ વર્મોન્ટનું રાજ્ય પક્ષી છે.
રાષ્ટ્રીય ચિન્હોમાં નિચેનાઓનો સમાવેશ થાય છે :
* રાષ્ટ્રગીત – "ધીઝ ગ્રીન માઉન્ટેઇન્સ",
* રાજ્યનું બિનસત્તાવાર લોકપ્રિય ગીત – મૂનલાઇટ ઇન વર્મોન્ટ
* પીણું – દૂધ
* પાઇ – એપલ પાઇ
* રાષ્ટ્રીય ફૂલ – રેડ ક્લોવર
* રાષ્ટ્રીય સસ્તન પ્રાણી– મોર્ગન અશ્વ
* રાજ્યના ખડકો – ગ્રેનાઇટ, આરસ, અને સ્લેટ
* રાજ્યનું વૃક્ષ – સુગર મેપલ

છોડની જાતિઓમાંથી ત્રીજા ભાગની વનસ્પતિઓનું મૂળ ઉત્તર અમેરિકામાં નથી. આમાં વર્મોન્ટ દ્વારા રાજ્યના ફૂલ તરીકે સ્વીકારમાં આવેલા રેડ ક્લોવરનો પણ સમાવેશ થાય છે (1894).

## વર્મોન્ટના નોંધપાત્ર નાગરિકો 
વર્મોન્ટ પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ કેલ્વિન કૂલિડ્જ અને ચેસ્ટર એ આર્થરનું જન્મસ્થાન છે. 

### નોંધપાત્ર કાલ્પનિક વર્મોન્ટર્સ 
* વર્મોન્ટ નવલકથા *અંકલ ટોમ્સ કેબિન* ના કાલ્પનિક ખલનાયક સિમોન લેગ્રીનું મૂળ વતન હતું.
* વર્મોન્ટ ડીક લાઉડન, બોબ ન્યૂહાર્ટના 1980ના દાયકાના સીટકોમ *ન્યૂહાર્ટ* ના પાત્રનું પણ વતન હતું. લગભગ તમામ ઘટનાઓ વર્મોન્ટમાં ઘટી હોવાની ધારણા છે.
* વર્મોન્ટ પોલિયાન્ના નવલકથાના *પોલિયાન્ના*  અને તેની આન્ટ પોલિનું વતન હતું.
* M*A*S*Hની પ્રથમ સીઝનમાં એલ એડ્ડાનું પાત્ર હોવકેયી પીયર્સ પણ વર્મોન્ટના હતા.
* માર્વેલ કોમિક્સ શેર્ડ યુનિવર્સમાં વર્મોન્ટ સુપરહિરો ટીમ ધ ગેરીસનનું વતન હતું.

## આ પણ જોશો 
## સંદર્ભો 
## ગ્રંથસૂચિ 

* અલબર્સ, જાન*હેન્ડ્સ ઓન ધ લેન્ડ: એ હિસ્ટરી ઓફ ધ વર્મોન્ટ લેન્ડસ્કેપ.*  એમઆઇટી (MIT) પ્રેસ: 2000. ISBN 0-262-01175-1.
* 
* બ્રાયન, ફ્રાન્ક અને જોહન મેકક્લોગરી. "ધ વર્મોન્ટ પેપર્સ: રિક્રીએટિંગ ડેમોક્રેસી ઓન એ હ્યુમન સ્કેલ." ચેલ્સીયા ગ્રીન પબ્લિશિંગ: 1989. ISBN 0-930031-19-9.
* કોહેન, ડેવિડ ઇલિઓટ અને રિક સ્મોલન. *વર્મોન્ટ 24/7.*  ડીકે (DK) પબ્લિશિંગ: 2004. ISBN 0-7566-0086-3.
* કોફીન, હોવર્ડ. *ફુલ ડ્યુટીઃ વર્મોન્ટર્સ ઇન ધ સિવિલ વોર.*  ધ કન્ટ્રીમેન પ્રેસ: 1995. ISBN 0-88150-349-5.
* ડોયલી, વિલિયમ ટી. "ધ વર્મોન્ટ પોલિટિકલ ટ્રેડિશન એન્ડ ધોઝ હૂ હેલ્પ્ડ મેક ઇટ." ડોયલી પબ્લિશર: 1987. ISBN 0-9615486-1-4.
* ડફી, જોહન જે. એટ અલ. *વર્મોન્ટ: ઓન ઇલ્યુસ્ટ્રેટેડ હિસ્ટ્રી.*  અમેરિકન હિસ્ટોરિકલ પ્રેસ: 2000. ISBN 1-892724-08-1.
* ડફી, જોહન જે., એટ અલ. *ધ વર્મોન્ટ એનસાયક્લોપેડીયા.*  યુનિવર્સિટી પ્રેસ ઓફ ન્યૂ ઇંગ્લેન્ડ: 2003. ISBN 1-58465-086-9.
* ફેડરલ રાઇટર્સ પ્રોજેક્ટ ઓફ ધ વર્ક્સ પ્રોગ્રેસ એડમિનિસ્ટ્રેશન ફોર ધ રાજ્ય ઓફ વર્મોન્ટ. *વર્મોન્ટ: એ ગાઇડ ટુ ધ માઉન્ટેઇન રાજ્ય.*  હ્યુટન મિફલિન: 1937.
* ગ્રાન્ટ, કિમ, એટ અલ. *વર્મોન્ટ: એન એક્સપ્લોરર્સ ગાઇડ.*  ધ કન્ટ્રીમેન પ્રેસ: 2002. ISBN 0-88150-519-6.
* હન્ટર, પ્રેસ્ટન. "રિલિજીયન ઇન વર્મોન્ટ" . Adherents.com.
* ક્લ્યાઝા, ક્રિસ્ટોફર મેકગોરી અને સ્ટિફન સી. ટ્રોમ્બુલાક. *ધ સ્ટોર ઓફ વર્મોન્ટ: એ નેચરલ એન્ડ કલ્ચરલ હિસ્ટ્રી* . યુનિવર્સિટી પ્રેસ ઓફ ન્યૂ ઇંગ્લેન્ડ: 1999. ISBN 0-87451-936-5.
* પોટાશ, પી. જેફરી, એટ અલ. *ફ્રીડમ એન્ડ યુનિટીઃ એ હિસ્ટ્રી ઓફ વર્મોન્ટ*  વર્મોન્ટ હિસ્ટોરિકલ સોસાયટી: 2004. ISBN 0-934720-49-5.
* હોલ, બેન્જામિન હોમર, *હિસ્ટ્રી ઓફ ઇસ્ટર્ન વર્મોન્ટ*  1858 પાનું.&nbsp;480.
* મીક્સ, હેરોલ્ડ એ. *વર્મોન્ટસ લેન્ડ એન્ડ રિસોર્સિસ* , ધ ન્યૂ ઇંગ્લેન્ડ પ્રેસ: 1968. ISBN 0-933050-40-2.
* રોજર્સ, સ્ટીવ. *કન્ટ્રી ટાઉન્સ ઓફ વર્મોન્ટ.*  મેકગ્રો-હીલ, 2006. ISBN 1-56626-195-3.
* શેરમેન, જો. *ફાસ્ટ લેન ઓન એ ડર્ટ રોડઃ એ કન્ટેમ્પરરી હિસ્ટ્રી ઓફ વર્મોન્ટ.*  ચેલ્શીયા ગ્રીન પબ્લિશિંગ કંપની: 2000. ISBN 1-890132-74-8.
* સ્લેચર, માઇકલ. *ન્યૂ ઈંગ્લેન્ડ.*  વેસ્ટપોર્ટ, કનેક્ટિકટ, 2004.
* *વર્મોન્ટ એટલાસ એન્ડ ગેઝેટીયર.*  ડીલોર્મ: 2000. ISBN 0-89933-322-2.
* 

## બાહ્ય લિંક્સ 
**સામાન્ય** 
* 

**સરકાર** 
* વર્મોન્ટ સરકારની સત્તાવાર વેબસાઇટ
* વર્મોન્ટના એનર્જી ડેટા અને સ્ટેટિસ્ટિક્સ 
* વર્મોન્ટ એગ્રીક્લચર 
* વર્મોન્ટ લીગ ઓફ સીટીઝ એન્ડ ટાઉન્સ
* વર્મોન્ટ સ્ટેટ ફેક્ટ્સ 
* રોડ કમ્પેર્ડ ટુ અધર સ્ટેટ્સ 

**નક્શા અને વસતી વિષયક માહિતી** 
* અર્થક્વેક ફેક્ટ્સ, વર્મોન્ટ 
* યુએસજીએસ (USGS) રીયલ-ટાઇમ, મિઝોરીના ભૌગોલિક અને અન્ય વૈજ્ઞાનિક સંસાધનો 
* "વર્મોન્ટ ક્વિકફેક્ટ્સ" યુ.એસ. સેન્સ બ્યૂરો .

**પ્રવાસન અને મનોરંજન** 
* વર્મોન્ટ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ટુરિઝમ એન્ડ માર્કેટિંગ 

**વેપાર** 
* વર્મોન્ટ ચેમ્બર ઓફ કોમર્સ
* VermontBusiness.com 

**સાંસ્કૃતિ અને ઇતિહાસ** 
* વર્મોન્ટ નેટિવ અમેરિકન મ્યૂઝિયમ એન્ડ કલ્ચરલ સેન્ટર 
* સેન્ટ્રલ વર્મોન્ટ: એક્સપ્લોર હિસ્ટ્રી ઇન ધ હાર્ટ ઓફ ધ ગ્રીન માઉન્ટેઇન્સ, એ નેશનલ પાર્ક સર્વિસ *ડિસ્કવર અવર શેર્ડ હેરિટેજ*  ટ્રાવેલ ઇટિનરરી
* વર્મોન્ટ આર્ટ્સ કાઉન્સિલ
* વર્મોન્ટ હિસ્ટોરિકલ સોસાયટી.
* સેન્ટર ફોર ડિજીટલ ઇનિશિયેટિવ્સ, યુનિવર્સિટી ઓફ વર્મોન્ટ લાઇબ્રેરીઝ 
* વર્મોન્ટ સ્ટોન ક્વોરી ઇન્ફર્મેશન ઓન સ્ટોન ક્વોરી એન્ડ બેયોન્ડ

**ઓનલાઇન મિડીયા** 
* રેડીયો ફ્રી વર્મોન્ટ 
* વર્મોન્ટ વેબકેમ લિસ્ટ 

## સંબંધિત માહિતી 
શ્રેણી:વર્મોન્ટ
શ્રેણી:રાજ્ય ઓફ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ
શ્રેણી:ન્યૂ ઈંગ્લેન્ડ
શ્રેણી:ઉત્તરી-પૂર્વીય અમેરિકા
શ્રેણી:1821માં સ્થાપાયેલાં રાજ્યો અને પ્રાંતો