open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
અજિતનાથ

**અજિતનાથ** જૈન ધર્મના વર્તમાન ચોવીશીના બીજા તીર્થંકર છે (અવસર્પિણી કાળ) જૈન ધર્મના શાસ્ત્રોમાં જણાવ્યા અનુસાર, તેઓ ૧૬,૫૮૪,૯૮૦ વર્ષ પહેલાં થઇ ગયા હતા. તેઓ સિદ્ધ (જેમણે આઠ કર્મોનો ક્ષય કર્યો છે.) બન્યા હતા.

જન્મ - મહા સુદ ૮

ચ્યવન - વિજય - ૩૧ સાગર

વર્ણ - પીળો

માતા - વિજયારાણી

પિતા - જિતશત્રુ રાજા

દીક્ષા - પોષ સુદ ૯

છદ્મસ્થકાળ -  ૧૨ વર્ષ

ઊંચાઈ - ૪૫૦ ધનુષ્ય

પ્રથમ ભિક્ષા દાતા - બ્રહ્મ દત્ત

પ્રથમ શિષ્ય - સિંહસેન

પ્રથમ શિષ્યા - ફલ્ગુ

ગૃહસ્થ પર્યાય - ૭૧ લાખ પૂર્વ 

કુલ આયુ - ૩૨ લાખ પૂર્વ

નિર્વાણ - ચૈત્ર સુદ ૫

નિર્વાણ  સ્થળ -સમેત્ત શિખર  

નિશાન (લાંછન) - હાથી 

## જાણીતા મંદિરો 
* તારંગા જૈન મંદિર
* ભદ્રેસર જૈન મંદિર

File:Kutch_Bhadreshwar_Jain_Temple.jpg|ભદ્રેસર જૈન મંદિર
File:Tarangaji Jain temple.jpg|તારંગા જૈન મંદિર, ગુજરાત (ઇ.સ. ૧૧૨૧) કુમારપાળ દ્વારા બંધાવેલું હતું.
File:WLA haa Tirthankara possibly Ajitanatha Southern Rajasthan ca 12th C.jpg|તીર્થંકર (શક્યત: અજિતનાથ) ૧૨મી સદીની મૂર્તિ, દક્ષિણ રાજસ્થાન
File:Ajitnath Tirthankar.jpg|ચેન્નઇ મ્યુઝિયમમાં અજિતનાથ

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* 

શ્રેણી:દેવી દેવતા
શ્રેણી:જૈન ધર્મ
શ્રેણી:વર્તમાન ચોવીસીના તીર્થંકરો
કર્મ

[thumb|શ્રીવત્સ અથવા [તીર્થંકરની છાતી પર નિર્મિત કર્મની ગાંઠ.]]
**કર્મ** (, ) નો અર્થ ક્રિયા અથવા કાર્ય થાય છે. તે વ્યક્તિ દ્વારા કરવામાં આવેલા હેતુ અને અસરોની તેના ભવિષ્ય પર પડતી અસરને આધ્યાત્મિક રીતે રજૂ કરે છે. સારા હેતુ અને સારા કાર્યો એ સારા કર્મ અને સુખી પુનર્જન્મ માટે ફાળો આપે છે, જ્યારે ખરાબ ઉદ્દેશ અને ખરાબ કાર્યો ખરાબ કર્મ અને ખરાબ પુનર્જન્મમાં ફાળો આપે છે. 

કર્મનું તત્ત્વજ્ઞાન એ ભારતીય ધર્મો (ખાસ કરીને હિંદુ ધર્મ, બૌદ્ધ ધર્મ, જૈન ધર્મ અને શીખ ધર્મ ) તેમજ તાઓવાદમાં પુનર્જન્મના વિચાર સાથે ગાઢ રીતે સંકળાયેલ છે. આ વિચારપદ્ધતિમાં, વર્તમાનમાં કરવામાં આવેલ કર્મ આ જન્મમાં વ્યક્તિના ભાવિ તેમજ ભાવિ જીવનની પ્રકૃતિ અને ગુણવત્તાને અસર કરે છે, જેને સંસાર પણ કહેવાય છે.

## વ્યાખ્યા અને અર્થ 
right|thumb|248x248px|કર્મ ક્રિયા અને પ્રતિક્રિયા તરીકે: જો આપણે સારાપણું બતાવીશું, તો આપણે સારાપણું પામીશું.
*કર્મ* એ કરેલું કાર્ય અથવા કામ છે, તે હેતુ અથવા ઉદ્દેશ્ય પણ છે. વિલ્હેમ હલ્ફબાસ  અન્ય સંસ્કૃત શબ્દ *ક્રિયા* સાથે વિરોધાભાસ કરી દ્વારા કર્મ સમજાવે છે. ક્રિયા એ માત્ર કરવામાં આવતું કાર્ય છે જ્યારે કર્મ એ ઉદ્દેશ્ય અને પાછળથી ઉદ્ભવતી અસરો પણ છે. 

કર્મ એ એક વૈચારિક સિદ્ધાંતનો પણ ઉલ્લેખ કરે છે જેનો મૂળ ભારતમાં ઉદ્ભવ્યો હતો, જેને વર્ણનાત્મકરૂપે કર્મના સિદ્ધાંત(કેટલીકવાર કર્મ સિદ્ધાંત અથવા કર્મના નિયમ) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. સિદ્ધાંતના સંદર્ભમાં જોઈએ તો કર્મ જટિલ છે અને તેને વ્યાખ્યાયિત કરવું મુશ્કેલ છે. ભારતીય વિદ્યાશાસ્ત્રીઓએ પ્રાચીન ભારતીય ગ્રંથો માંથી કર્મ ખ્યાલ માટે વિવિધ વ્યાખ્યાઓ લીધી છે; તેમની વ્યાખ્યા આ મુજબ છે: (૧) તે એવા કાર્યકારણનું કેટલાક સંયોજન છે જે નૈતિક અથવા બિન-નૈતિક હોઈ શકે છે (૨) નૈતિકતા,કે સારી અથવા ખરાબ ક્રિયાઓના પરિણામો હોય જ છે; અને (૩) પુનર્જન્મ.   

એવું મનાય છે કે કર્મનો નિયમ કોઈ પણ દેવતા અથવા દૈવી ચુકાદાની કોઈપણ પ્રક્રિયાથી સ્વતંત્ર રીતે ચાલે છે. ઋગ્વેદમાં આ શબ્દ લગભગ 40 વાર જોવા મળે છે. 

કર્મ સિધ્ધાંતની પ્રારંભિક સ્પષ્ટ ચર્ચા ઉપનિષદોમાં છે. ઉદાહરણ તરીકે, બૃહદારણ્યક ઉપનિષદના ૩.૧.૧૩ શ્લોકમાં કર્મનો સ્પષ્ટ રુપે નૈતિકતા અને કાર્યકારણના સંદર્ભમાં ઉલ્લેખ છે. 

કેટલાક લેખકો બતાવે છે કે *સંસાર* અને કર્મનો સિદ્ધાંત બિન-વૈદિક હોઈ શકે છે, અને શ્રમણ પરંપરાઓ જેવી કે બુદ્ધ અને જૈનમાં થી આગળ વિકસાવ્યો હોઈ શકે. અન્ય   એમ જણાવે છે કે કર્મના પ્રાચીન સિદ્ધાંતના કેટલાક જટિલ વિચારો વૈદિક વિચારકોથી બૌદ્ધ અને જૈન ચિંતકો તરફ વહી ગયા છે. પરંપરાઓ વચ્ચેના પરસ્પર પ્રભાવો અસ્પષ્ટ છે અને સંભવ છે કે તેઓ સહ-વિકસિત છે.  

## નોંધો 
શ્રેણી:આધ્યાત્મ
શ્રેણી:હિંદુ ધર્મ
શ્રેણી:જૈન ધર્મ
વસ્ત્રાપુર તળાવ

**વસ્ત્રાપુર તળાવ** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા અમદાવાદ જિલ્લાનાઅમદાવાદ શહેરમાં વસ્ત્રાપુર વિસ્તારમાં આવેલું એક તળાવ છે. ઇ.સ. ૨૦૦૨માં તળાવનું સમારકામ અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું.

તળાવની ફરતે ચાલવા-જોગિંગ કરવા માટેની માર્ગ (૬૦૦ મીટર), નાના બગીચા, બેસવા માટેના બાંકડાઓ તથા બાળકો માટે ચકડોળ અને રમવા માટેની અન્ય સુવિધાઓ છે. તળાવની બધી બાજુ રસ્તાઓ આવેલા છે, જેની બીજી બાજુએ શોપિંગ સેન્ટરો (બજાર) વિકાસ પામ્યાં છે. આજુબાજુમાં ખાણી-પીણીની પણ ઘણી રેકંડીઓ છે. તળાવ સંકુલમાં એક ઓપન એર થિયેટર પણ આવેલું છે. તળાવની નજીકમાં અમદાવાદ વન (જુનું નામ: આલ્ફા વન) નામનો મૉલ આવેલો છે.

૨૦૧૩માં વસ્ત્રાપુર તળાવનું નામકરણ 'ભક્ત કવિ નરસિંહ મહેતા સરોવર' તરીકે કરવામાં આવ્યું છે. તેમજ તળાવમાં નરસિંહ મહેતાની પ્રતિમા મૂકવામાં આવી છે.

૨૦૧૬માં તળાવ લગભગ સંપૂર્ણપણે સૂકાઇ ગયું હતું. લોકોએ મૃત માછલીઓને દૂર કરીને જીવિત માછલીઓને બચાવવા માટે તેમને અન્ય સ્થળોએ ખસેડી હતી.

સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૯માં અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશને તળાવને નર્મદા નદીના પાણીથી ભરવાની યોજના બનાવી હતી.

## છબીઓ 

ચિત્ર:Vastrapurlake.jpg|વસ્ત્રાપુર તળાવ
ચિત્ર:Dry Vastrapur Lake.jpg|વસ્ત્રાપુર તળાવ, ૨૦૧૭
ચિત્ર:Bhakt Kavi Narsinh Mehta Sarovar.jpg|વસ્ત્રાપુર તળાવથી દેખાતો આજુબાજુનો વિસ્તાર, ૨૦૨૨

## આ પણ જુઓ 
* કાંકરિયા તળાવ
* ચંડોળા તળાવ

## સંદર્ભ
શ્રેણી:અમદાવાદ
શ્રેણી:અમદાવાદનાં જોવાલાયક સ્થળો
ચૂલો

**ચૂલો** એ એક પ્રકારનો ઉષ્માનો સ્ત્રોત છે, જેનો ઉપયોગ ભોજન રાંધવા માટે થાય છે. ચૂલા ઘણાં પ્રકારના હોય છે જેમકે માટીનો ચૂલો, કોલસાની સગડી, હવાના દબાણ વાળો પ્રાયમસ, દિવેટ વાળો પ્રાયમસ, લાકડાના વહેર વડે ચાલતી સગડી, ગેસનો ચૂલો, સૂક્ષ્મ તરંગ (માઈક્રોવેવ), સૌર ચૂલો વગેરે. અને આમાં વપરાતી ઉર્જા પણ વિભિન્ન હોય છે, જેમકે  લાકડાં, લાકડાંનો વહેર, છાણ અને કોલસા, કેરોસીન, દ્રવિત પેટ્રોલિયમ ગેસ, સૌર ઉર્જા અને વિજળી વગેરે. 

પહેલાંના સમયમાં માત્ર ત્રણ પથ્થરો મૂકી તેના પર રાંધવા માટેનું વાસણ ગોઠવવામાં આવતું હતું અને પથ્થરોની વચ્ચે લાકડાં સળગાવીને રસોઇ કરવામાં આવતી હતી. ત્યારબાદ સમયાંતરે એમાં આધુનિક વિજ્ઞાન આધારીત ફેરફારો થતા રહ્યા છે.

 
## સંદર્ભ 
શ્રેણી:રસોઇનાં સાધનો
શ્રેણી:રસોડું
મહારાણા પ્રતાપ

[thumb|right|સિટી પેલેસ, [ઉદેપુર ખાતે મહારાણા પ્રતાપનું પૂતળું]]
**મહારાણા પ્રતાપ** ( ૯મી મે, ૧૫૪૦- ૧૯મી જાન્યુઆરી, ૧૫૯૭) ઉદેપુર, મેવાડમાં સિસોદીયા રાજવંશના રાજા હતા. એમનું નામ ઇતિહાસમાં અપ્રતિમ વીરતા બતાવવા માટે તેમ જ સખત પ્રતિજ્ઞા પાળવા માટે અમર થઈ ગયું છે. એમણે કેટલાંય વર્ષો સુધી મુગલ બાદશાહ અકબર સાથે પોતાનું સામ્રાજ્ય ટકાવી રાખવા તેમ જ પાછું મેળવવા સંઘર્ષ કર્યો હતો. એમનો જન્મ રાજસ્થાનના પાલી શહેરમાં મહારાણા ઉદયસિંહ અને રાણી જીવંતબાઈના ઘરમાં થયો હતો. કેટલાક ઇતિહાસકારોનું માનવું છે કે તેમનો જન્મ કુંભલગઢ (હાલના રાજસમંદ જિલ્લા)માં થયો હતો.

## હલ્દીઘાટીનું યુદ્ધ 
૧૫૭૬માં હલ્દીઘાટીના યુદ્ધમાં ૨૨૦૦૦ રાજપૂતોને સાથે રાખીને રાણા પ્રતાપે મોગલ સરદાર રાજા માનસિંંહની ૮૦,૦૦૦ની સેનાનો સામનો કર્યો અને રાજપૂતોને દુશ્મનોથી બચાવ્યા. દુશ્મનોથી ઘેરાઈ ચૂકેલા મહારાણા પ્રતાપને શક્તિસિંહે બચાવ્યા. આ યુદ્ધમાં તેમના પ્રિય ઘોડા ચેતકનું અવસાન થયું. આ યુદ્ધ માત્ર એક દિવસ ચાલ્યું હતું પરંતુ તેમાં ૧૭,૦૦૦ સૈનિકો ખુવાર થઈ ગયા. મેવાડને જીતવા માટે અકબરે બધા પ્રયાસો કર્યા.

આ કપરા દિવસોમાં ભામાશાહે મહારાણાના ૨૫,૦૦૦ રાજપૂતોને ૧૨ વરસ સુધી ચાલે તેટલું અનુદાન આપ્યું હતું.

## સફળતા અને અવસાન
ઇ.સ.૧૫૭૯થી ૧૫૮૫ સુધી પૂર્વ ઉત્તર પ્રદેશ, બંગાળ, બિહાર તથા ગુજરાતના મુગલ શાસિત પ્રદેશોમાં વિદ્રોહ થવા લાગ્યો હતો, પરિણામે અકબર આમાં જ ગુંચવાયેલો રહ્યો અને મેવાડ પરથી મોગલોનો દબાવ ઘટી ગયો અને આ તકનો લાભ ઉઠાવી મહારાણાએ ઈ.સ.૧૫૮૫માં મેવાડમુક્તિ પ્રયત્નો તેજ કરી દીધા. મહારાણાની સેનાએ મોગલ ચોકીઓ પર આક્રમણ શરૂ કરી દીધા અને તરત જ ઉદયપુર સહિત ૩૬ મહત્વપૂર્ણ સ્થાનો પર મહારાણાનું આધિપત્ય સ્થાપિત થઈ ગયું. મહારાણા પ્રતાપ જે સમયે સિંહાસન પર બેઠા, તે સમયે જેટલા મેવાડ પર તેમનો અધિકાર હતો, લગભગ એટલા જ જમીન ભાગ પર તેમની સત્તા સ્થાપિત થઈ ગઈ. બાર વર્ષના સંઘર્ષ પછી પણ અકબર તેમાં કોઈ પરિવર્તન કરી શક્યો નહીં અને આમ મહારાણા લાંબાગાળાના સંઘર્ષ પછી મેવાડને મુક્ત કરવામાં સફળ રહ્યા અને આ સમય મેવાડ માટે એક સુવર્ણ યુગ સાબિત થયો. મેવાડ પર લાગેલા આ ગ્રહણનો અંત ઈ.સ.૧૫૮૫માં થયો. ત્યારબાદ મહારાણા પ્રતાપ પોતાના રાજ્યની સુખ-સાધનામાં જોડાઈ ગયા, પણ દુર્ભાગ્યે લગભગ અગિયાર વર્ષ પછી ૧૯ જાન્યુઆરી ૧૫૯૭  તેમની નવી રાજધાની ચાવંડમાં તેમનું અવસાન થયું.

## સંદર્ભ
## બાહ્ય કડીઓ 
* ચિત્તોડગઢનો ઇતિહાસ

શ્રેણી:રજપૂત સામ્રાજ્ય
શ્રેણી:ભારતીય સમ્રાટો
ચેતક અશ્વ

thumb|ચેતક પર સવાર મહારાણા પ્રતાપનું પૂતળું
**ચેતક** મહારાણા પ્રતાપના અશ્વવર્ણી ઘોડાનું નામ હતું. ચેતક કાઠીયાવાડી નસ્લનો અશ્વ હતો. ચેતકનું મુળ ગામ ચોટીલા પાસેનુ ભીમોરા (જે હાલમાં પણ અશ્વ માટે વખણાય છે) માનવામાં આવે છે. ચેતક, એટક/નેટક સાથે, ગુજરાતના ખોડગામના દંતી શાખાના ચારણ વેપારીઓ દ્વારા પ્રતાપ અને તેના ભાઈ શક્તિ સિંહને રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા. માહારાણા પ્રતાપે આ બન્ને અશ્વની પરીક્ષા કરેલ તેમા નેતક મૃત્યુ પામેલો અને ચેતકને પોતાના અશ્વ તરીકે સ્વીકાર્યો. બદલામાં, દાંતી-ચારણના વેપારીઓને ત્યારબાદ મેવાડના ગઢવાડા અને ભાણોલ ગામોની જાગીર અનુદાન આપવામાં આવી હતી.

હલ્દી ઘાટીના યુદ્ધમાં ચેતક અશ્વએ પોતાની વફાદારી, સ્વામિભક્તિ તેમ જ વીરતાનો પરિચય આપ્યો હતો. અંતે પોતાનું કાર્ય કરતાં ૨૧ જૂન ૧૫૭૬ના દિવસે મૃત્યુને ભેટ્યો હતો. શ્યામ નારાયણ પાંડેય દ્વારા રચાયેલ પ્રસિદ્ધ મહાકાવ્ય *હલ્દીઘાટી*માં ચેતક અશ્વના પરાક્રમ તેમ જ તેની સ્વામિભક્તિની કથાનું વર્ણન કરવામાં આવેલું છે. આજે પણ રાજસ્થાન રાજ્યના ચિત્તોડગઢ નગરમાં ચેતકની સમાધિ બનાવેલી જોવા મળે છે.

હલ્દીઘાટીના યુદ્ધમાં મહારાણા પ્રતાપની અનિચ્છા હોવા છતાં એમના કેટલાક વફાદાર સાથી સરદારો દ્વારા નિશ્ચિત હાર તરફ જતી લડાઇના મેદાનને છોડી જવાની વિનંતી કરવામાં આવી. માનસિંહ ઝાલા સરદારે મહારાણા પ્રતાપ પાસેથી રાજ્ય પ્રતિક લઈ લેવામાં આવ્યું અને તે જાતે પહેરી ઝાલા સરદાર મુગલ સેનાનું ધ્યાન બીજી તરફ દોરી જવામાં સફળ થયા. મહારાણા પ્રતાપના રૂપમાં ઘુમતા ઝાલા સરદાર પર મુગલ સેના મહારાણા સમજીને તુટી પડી, એ દરમિયાન મહારાણા પોતાના કેટલાક સાથી અનુયાયીઓ સાથે યુદ્ધનું મેદાન છોડી ગયા હતા. આ વેળા ચેતક અશ્વ અત્યંત થાકી ગયા હતો અને ગંભીરતાથી ઘાયલ પણ થઇ ગયો હતો, આમ છતાં બહાદુરીપૂર્વક પોતાના સ્વામીને લઇને તે લડાઇના મેદાનની બહાર નીકળી ગયો હતો. મેદાનથી આશરે ૨ માઈલની દુરી પર એક સાંકડી નાળી આવતી હતી. આ નાળી પરથી છલાંગ લગાવી પાર કરવાના પ્રયત્નમાં તે સફળ તો થયો, પરંતુ આ તેની આખરી છલાંગ નીવડી હતી. તે ફરી ઉભો ના થઈ શક્યો અને ત્યાં જ તેણે પોતાના પ્રાણ છોડ્યો.

મહારાણા પ્રતાપે પોતાના પ્રિય સાથી ચેતક માટે આ જગ્યા કે જ્યાં ચેતક ઢળી પડ્યો હતો, ત્યાં આગળ એક નાનું અને સુંદરતાપૂર્ણ સ્મારકનું નિર્માણ કરાવડાવ્યું હતું. આ સ્મારક વર્તમાન સમયમાં પણ રાજસમંદ જિલ્લાના ઝારોલ ગામ પાસે મોજુદ છે. ચેતક અશ્વ વફાદારીના પ્રતીકના રૂપમાં કાવ્ય પરંપરાઓમાં છવાયેલ રહે છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* ચેતક અશ્વની બહાદુરીગાથાનું વર્ણન કવિતામાં વાંચો (હિંદી ભાષામાં) 
* હલ્દીઘાટીના યુદ્ધ વિશે માહિતી

શ્રેણી:રાજસ્થાન
શ્રેણી:ભારતીય સંસ્કૃતિ
લાંક (તા. ખેડબ્રહ્મા)

**લાંક (તા. ખેડબ્રહ્મા)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા અને અરવલ્લી પર્વતમાળાના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ખેડબ્રહ્મા તાલુકામાં આવેલું  એક ગામ છે. લાંક ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શ્રેણી:ખેડબ્રહ્મા તાલુકો
સામાયિક (જૈન ધર્મ)

**સામાયિક** એ જૈન ધર્મના અનુયાયીઓ દ્વારા આધ્યાત્મિક ક્ષેત્રે કરવામાં આવતી ચોક્કસ આરાધના કે વ્રત છે. આ ક્રિયા દરમ્યાન ચોક્ક્સ સમય માટે એક સ્થળે સ્થિર બેસી સમતા ભાવમાં મનની એકાગ્રતા કેળવવા અને પાપની પ્રવૃત્તિ ઓથી દૂર રહેવાનો પ્રયત્ન કરવામં આવે છે. આ આરાધનાનો ઓછામા ઓછો સમય બે ઘડી એટલેક્ ૪૮ મિનિટનો હોય છે. આ આરાધના વખતે પુરુષોદ્વરા ખાસ સાદા સફેદ વસ્ત્રો (ચોલપ્ટ્ટો અને પછેડી) પહેરવાનો આગ્રહ હોય છે. કોઈ પણ સંસારી વસ્ત્રો પહેરવાની મનાઈ હોય છે. આ વ્રત લેવા અને મૂકવા અમુક ખાસ સૂત્રોનું ઉચ્ચારણ કરવામાં આવે છે.  સામાયિકની ૪૮ મિનિટ દરમ્યાન પાપ ન બંધાય તેવી ધાર્મિક વૃતિ જેમ કે સ્વાધ્યાય, વાંચન , પઠન , મંત્ર જાપ, ધાર્મિક અભ્યાસ જેવી ક્રિયાઓ કરવામાં આવે છે.   

શ્રેણી:જૈન ધર્મ
ભેળપૂરી

**ભેળ** એ એક અમુક પદાર્થો અને ચટણીઓને મિશ્ર કરી બનાવાતી વાનગી છે. જે વાનગી વસ્તુઓની ભેળવણી કરવાથી તૈયાર થઈ જાય તે ભેળ. ભેળ સામાન્ય રીતે મમરા, બાફેલા બટેટા અને ચટણીઓ વાપરીને બને છે. તેના ચટપટા સ્વાદને કારણે તે ચાટ શ્રેણીના ખાદ્ય પદાર્થમાં આવે છે.

ભેળપૂરી સમગ્ર ભારતમાં બનાવાય છે અને વિવિધ પ્રદેશોમાં તે વિવિધ નામથી ઓળખાય છે. જેમકે, બેંગલોરમાં ચુરુમુરી, કોલકાતામાં ઝાલ મુરી (મસાલેદારગરમ મમરા). ઝાલ મુરીમાં આમલીની ચટણી નથી હોતી. તેમાં બાફીને સાંતળેલા બટેટા, ધાણા પાવડર, છટની દાલ, ખમણેલુ નાળિયેર અને રાઈનું તેલ વપરાય છે. 

મૂળતઃ ભેળપૂરી એક ગુજરાતી વાનગી છે. જે મુંબઈ આવીને અહીંની સાંસ્કૃતિમાં ભળી ગઈ અને મુંબઈની એક ઓળખ બની ગઈ. ભેળપૂરી બને કે તેને તરત જ આરોગવી જોઈએ, નહીં તો મમરા ચટનીનું પાણી શોષી લે છે અને ચીકણાં બની જાય છે. જે ચાવવામાં મજા આવતી નથી.

પહેલાના સમયમાં ચોપાટીની ભેળપૂરી ખૂબ વખણાતી. મુંબઈમાં ભેળની મજા માણવી હોય તો ગલીને નાકે નાનકડું ઠેલું  લઈને ઉભા રહેતા ફેરિયા (ભૈયા)ની પાસે ખાવી જોઈએ. મુંબઈમાં સેવપુરી-ભેળપુરીનો વ્યવસાય મોટે ભાગે ઉત્તર પ્રદેશના વતનીઓ ચલાવે છે અને તેમને 'ભૈયાજી' કહીને સંબોધાય છે.

## સામગ્રી 
* મમરા,
* સેવ,
* પુરી,
* બાફેલા બટેટા,
* કાંદા (ડુંગળી),
* લસણની ચટણી,
* કોથમીરની ચટણી,
* ખજૂર આમલીની ચટણી,
* ઝીણી સમારેલી કોથમીર,
* લીંબુ,
* ચાટ મસાલો

વધારાની વૈકલ્પિક વસ્તુઓ:
* સમારેલા ટમેટાં,
* તળેલી ચણાની દાળ

## કૃતિ 
ભેળ બનાવવી સરળ છે. 
* પ્રથમ મમરા, સેવ, તળેલી ચણાની દાળ, પુરીનો ચૂરો, બટેટા, કાંદા, ચાટ મસાલો જેવા કોરા પદાર્થો ભેળવો. 
* એક  અલગ બાઉલમાં ત્રણે ચટણી જોઈતા પ્રમાણ મિશ્ર કરી તૈયાર રાખો. 
* ચટણીને તૈયાર કરેલ સેવ-મમરા આદિના મિશ્રણમાં રેડો અને અને સારી રીતે હલાવો. ભેળ તૈયાર છે.
thumb|200px|ભેળની લારી પર તૈયાર થતી ભેળ

## પીરસામણ 
* પ્લેટમાં ભેળ રાખો
* તેના પર સેવ ભભરાવો
* ચાટ મસાલો છાંટો અને લીંબુ નીચોવો.
* સમારેલી કોથ મીર અને તળેલી ચણાની દાળ ભભરાવો.

## આ પણ જૂઓ 
* દહીપૂરી
* સેવપૂરી
* પાણીપૂરી
* રગડા પેટીસ 

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* અંગ્રેજી વિકિપુસ્તકમાં ભેળપૂરી

શ્રેણી:વાનગી
શ્રેણી:અલ્પાહાર
શ્રેણી:મુંબઇની પ્રખ્યાત વાનગીઓ
શ્રેણી:ફરસાણ
ઉપ પુરાણ

હિંદુ ધર્મના પૌરાણિક સાહિત્યમાં અઢાર પુરાણો ઉપરાંત ઉપ પુરાણ પણ અઢાર છે. જેવા કે સનત પુરાણ, નારસિંહ પુરાણ, નારદ પુરાણ, શૈવ પુરાણ, કપિલ પુરાણ, માનવ પુરાણ, ઔશનસ પુરાણ, વરુણ પુરાણ, કાલિકા પુરાણ, સાંબ પુરાણ, સૌર પુરાણ, આદિત્ય પુરાણ, માહેશ્વર પુરાણ, દેવી ભાગવત, વસિષ્ઠ પુરાણ, નંદિ પુરાણ, પારાશ પુરાણ અને દુર્વાસા પુરાણ.

શ્રેણી:ધાર્મિક સાહિત્ય
શ્રેણી:હિંદુ ધર્મ
શ્રેણી:સંસ્કૃત ગ્રંથ
શ્રેણી:પુરાણ
પાવભાજી

**પાવભાજી** કે **ભાજીપાવ** એ એક મહારાષ્ટ્રની પ્રખ્યાત વાનગી છે. જેમાં મિશ્ર શાકને પાવ સાથે ખાવા અપાય છે. પાવ ભાજીમાં બનતી ભાજી તેના વિશિષ્ટ સ્વાદને કારણે ભારતીય લોકોમાં ખાસ કરીને શહેરી સંસ્કૃતિઓમાં ઘણી પ્રિય છે. અન્ય ચાટ વાનગીથી વિપરીત આ વાનગી ગરમાગરમ પીરસાય છે. આ વાનગી એક ઝડપથી બનતી હોવાથી તેને લોકો પસંદ કરે છે.

## ઇતિહાસ 
આ વાનગીનો ઇતિહાસ ૧૮૫૦ના દાયકામાં મુંબઈની હેયડે ટેક્સટાઈલ મિલ્સમાં મળી આવે છે. મિલના કામગારોને સંપૂર્ણ ભોજન ખાઈ શકે તેટલો ભોજન સમય મળતો ન હતો અને ભારે ભોજનની અપેક્ષાએ હળવો ખોરાક કામદારો પસંદ કરવા લાગ્યાં હતાં, કેમકે કામગારોને ભોજન પછી ફરી ભારે શ્રમ કરવું પડતું. એક ફેરિયાએ ભોજનની થાળીમાં પીરસાતી વાનગીઓમાંથી અમુક પદાર્થો મેળવી એક વાનગી બનાવી. રોટી અને ભાતને સ્થાને પાવ મુકી દીધા અને ભાજી આમટી જેવી ભારતીય કરીઓને બદલે એક મસાલેદાર શાક પીરસાયું જે ભાજી તરીકે ઓળખાયું. શરૂઆતના સમયમાં તો આ વાનગી મિલ મઝદૂરનો ખોરાક બની રહી. સમય જતા આ વાનગી રેસ્ટોરંટમાં વેચાવા લાગી અને ઉડીપી ઉપહારગૃહો અને અન્ય સ્થળો મારફતે તે મધ્ય મુંબઈ અને ઉપનગરમાં ફેલાઈ. આ વાનગી એટલી લોકપ્રિય બની કે ભારતીય ખાણું પીરસતી સિંગાપુર, હોંગકોંગ, અમેરિકા, યુ.કે., સ્વીટ્ઝરલેંડ અને અન્ય સ્થળોની હોટેલોના મેનુ માં પણ સ્થાન મેળવ્યું છે.

## સામગ્રી 
બટેટા, કાંદા (ડુંગળી), ટમેટાં, વટાણા, ફ્લાવર, વેંગણ, લસણ, લીલાં મરચાં, તેલ, પાવભાજી મસાલો, હળદર, મીઠું, પાવ, ઘી.

## કૃતિ
માં પાવભાજી]]
* બટેટા વટાણાં, ફ્લાવર બાફી લો.
* ટમેટા, કાંદા, વેંગણ સમારી લો.
* લસણ અને લીલા મરચાં વાટી લો.
* પેણીમાં તેલ ગરમ કરો.
* તેમાં હળદર અને પાવભાજી મસાલો ઉમેરો.
* તેમાં કાંદા સોનેરી રંગના થાય ત્યાં સુધી સાંતળો.
* તેમાં ટમેટા અને બાફેલા વટાણા ઉમેરો.
* હવે અન્ય શાક ભાજી ઉમેરો.
* પાણી અને પાવભાજી મસાલો ઉમેરી હલાવતા રહો. થોડાં શાક ભાજી છૂંદી નાખો.
* પાવને વચમાંથી ફાડી તવા પર ઘીમાં શેકી લો.
* કાંદા જીણા સમારીએ તેમાં કોથમીર ઉમેરો અને પાવભાજી સાથે ખાવા આપો.

## પાવ ભાજીના વિવિધ પ્રકારો 
* ચીઝ પાવ ભાજી
* ફ્રાઇડ પાવ ભાજી
* ચીઝ પાવ ભાજી
* મશરૂમ પાવ ભાજી
* ખડા પાવ ભાજી 
* જૈન પાવ ભાજી
* કોલ્હાપુરી પાવ ભાજી
* વ્હાઇટ પાવ ભાજી

## ફિલ્મી અને અન્ય સંસ્કૃતિમાં 
* સંજય દત્ત એ હિંદી ફીલ્મ *વાસ્તવ*માં પાવભાજીના લારી વાળાનું પાત્ર ભજવ્યું.
* તેલુગુ ફીલ્મ  *દુબઈ સીનુ*માં રવિ તેજા અને તેમના મિત્રોએ મુંબઈના કોઈ એક રોડ પર પાવભાજીની લારી ખોલી હતી.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:વાનગી
શ્રેણી:અલ્પાહાર
શ્રેણી:મુંબઇની પ્રખ્યાત વાનગીઓ
શ્રેણી:ફરસાણ
હરિલાલ ઉપાધ્યાય

**હરિલાલ ઉપાધ્યાય** (૨૨ જાન્યુઆરી, ૧૯૧૬ - ૧૫ જાન્યુઆરી, ૧૯૯૪) ગુજરાતી સાહિત્યકાર હતા. તેમણે ૧૦૦ કરતાં વધુ પુસ્તકો લખ્યાં છે. તેમની ગુજરાતી સાહિત્ય ક્ષેત્રની પાંચ દાયકાની સર્જન યાત્રા દરમ્યાન તેઓએ ઐતિહાસિક નવલકથાઓ, સામાજીક નવલકથાઓ, વાર્તાસંગ્રહો, જીવનચરિત્રો, શ્રી મહાભારત કથા, બાળવાર્તાઓ, કાવ્યો, નાટકો તેમ જ અન્ય વિવિધ સાહિત્ય કૃતિઓનું સર્જન કર્યું હતું.

## સર્જન 
### ઐતિહાસિક નવલકથાઓ 
* ચિત્તોડની રણગર્જના: રૂપરાણી પદ્મિની
* દેશગૌરવ ભામાશાહ 
* જય ચિત્તોડ 
* મેવાડના મહારથી: નારીરત્ન પન્નાદાઈ
* મેવાડની તેજછાયાં 
* મેવાડનો કેસરી 
* શૌર્યપ્રતાપી મહારાણા પ્રતાપસિંહ 
* નવાનગરના નરબંકા 
* પડતા ગઢના પડછાયા (ર ભાગ) 
* રાજસત્તાના રંગ 
* રણમેદાન 
* રુધિરનું રાજતિલક 
* શૌર્યપ્રતાપી ચંદ્રવંશ 
* તાતી તલવાર 
* વિજય વરદાન 
* ઓતરાદા વાયરા ઊઠો ઊઠો 
* સોનાવરણી 
* અપરાજિતા 
* કચ્છભૂમિના કેસરી 
* કલંક અને કિર્તીરેખા 
* લાખો ફૂલાણી 
* નારી હતી એક નમણી 

### સામાજીક નવલકથાઓ 
* ભાગ્યદેવતા 
* છાંયડી 
* ધબકતુ ધન 
* એક ભલો સપૂત 
* ગૌરી 
* ગોરી તો ગુણિયલ ભલી 
* જીવનછાયા 
* કંચન લગે ન કાટ 
* ખૂટ્યું નથી ખમીર 
* કુંદન ચડ્યું કાંટ 
* કુંવારી માતા 
* મંગળફેરા 
* મનને લાગી માયા 
* મનપંખીના માળા 
* માયા મસ્તાની 
* માયાવડી મોહિની 
* મોતીડે બાંધી પાળ 
* નથી સુકાયા નીર 
* નયન ઊઘડ્યું ને ફૂલ ખર્યું 
* નિશા સુણાવે નાદ 
* પગલાં પાડયા કંકુવર્ણા 
* પૈસા પરમેશ્વર 
* પારસ સ્‍પર્શે એક જ વાર 
* પ્રીતે પરોવાયા 
* રામકલી (રૂપમંગલા) 
* રૂપમંગલા 
* રોશની 
* સાહેલી 
* સરોવર છલી વળ્યાં 
* સાવઝડા સેંજળ પીએ 
* શુભસંકેત 
* સુખલાલસા 
* તેજછવાઈ રાત 
* ઊગ્યો ચંદ્ર અમાસે 
* વનમાં ખીલી વસંત 
* અલકા 
* અમૃતભીની આંખલડી 
* અંધકાર છાયા 
* અંતર ખોલે આંખ 
* ચંદ્રલેખા 
* ધરતી લાલ ગુલાલ 
* હૈયે મઢાયા હેત 
* કેસરભીનો કંથ 
* કુંદન ચડ્યું કાંટ 
* મન ડૂબ્યાં મૃગજળમાં 
* રહી ગઈ મનની મનમાં 
* રાજપુરની લાછુ 
* સુખ સવાયા થાય 
* કોઈ તન ભૂખ્યાં કોઈ ધન ભૂખ્યાં 
* વરસો રે ઉરના અમી

### અથ શ્રી મહાભારત કથા શ્રેણી 
* ભિષ્મનો શાંતિબોધ 
* ભિષ્મપ્રતિજ્ઞા
* ધર્મપ્રતિજ્ઞા
* ધર્મવિજય 
* કુરુક્ષેત્ર 
* મહાપ્રસ્થાન
* યોગવિયોગ 

### જીવન ચરિત્રો 
* છેલનામી સૌરાષ્‍ટ્ર 
* હરસિધ્ધિ અને હિંગળાજ 
* મસ્ત અવધૂત મૂંડીયા સ્વામી
* સંત દાદા મેકણ 
* સંત ધરમશી ભગત 
* શક્તિપરિચય 
* કર્મપ્રભાવ 

### નવલિકાઓ તેમજ વાર્તાસંગ્રહો 
* સૌરાષ્ટ્રની વીરગાથાઓ (કુલ: પ ભાગ)
* સોરઠી રસગાથા (કુલ: ૨ ભાગ)
* સૌરાષ્ટ્રનો વાર્તારસ
* સોરઠી લોકવાતો
* જીવનછાયા
* નાગમહિમા
* સંપત્તિના સુખદુઃખ
* ધર્મ અને રાજકારણ

## બાહ્ય કડીઓ
* 

શ્રેણી: ગુજરાતી સાહિત્યકાર
શ્રેણી: કવિ
શ્રેણી:૧૯૧૬માં જન્મ
શ્રેણી:૧૯૯૪માં મૃત્યુ
કડવા પટેલ

**કડવા પટેલ** એ પાટીદારોની ઉપજ્ઞાતિ છે. તેઓ મુખ્યત્વે ખેતી અથવા ખેતી આધારિત વ્યવસાયો સાથે સંકળાયેલા છે.

કડવા પટેલમાં અનેક સમાજોનો સમાવેશ થાય છે. દા.ત. કચ્છ કડવા પાટીદાર સમાજ અને ૨૫ ગામ કડવા પાટીદાર સમાજ વગેરે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:સમાજશાસ્ત્ર
યતી (હિમ માનવ)

**યતી** (અંગ્રેજી: Yeti) એટલે કે **હિમ માનવ**. ભારતની ઉત્તરદિશામાં આવેલા હિમાલયના હિમાચ્છાદિત પર્વતોમાં વર્ષોથી રહસ્યમય વિશાળકાય, રૂંવાટીદાર, બે પગે ચાલતાં અને વાનર જેવા દેખાતા પ્રાણીના કિસ્સાઓ આપણે સાંભળતા આવ્યા છીએ, આ પ્રાણી કે મહાકાય માણસ એટલે યતી. પરંતુ તેના અસ્તીત્વના કોઇ સચોટ પુરાવા હજુ સુધી મળ્યા નથી. કેટલાક સંશોધકોનુ માનવુ છે કે, તે માનવના વાનરમાંથી વિકાસ પામવાની જે પ્રકિયા થઇ હતી તેનીજ એક વિખુટી પડેલી શાખા છે. વર્ષો પહેલા જ્યારે તેનસીંગ અને હીલેરી માઉન્ટ એવરેષ્ટ સર કરવા ગયા હતા ત્યારે તેમણે આ યતીનાં પગલાનાં નીશાન જોયા હતા.

**યતી** કે **એબોમિનેબલ સ્નોમેન** એ એક એપ (વાનર) રૂપી પૌરાણીક કથાનું પાત્ર છે જે  હહિમાલયના નેપાળ અને તિબેટ ક્ષેત્રમાં માં વસતો હોવાનું મનાય છે. તે  *યતિ* અને *મેહ-તેહ* ના નામે સ્થાનીય લોકોમાં પ્રચલિત છે, અને તે તેમના ઇતિહાસ અને પરંપરાનો ભાગ છે. યેતિ અને તેને લાગતી વાતો ૧૯મી સદી દરમ્યાન પશ્ચિમ પ્રસાર માદ્યમમાં પ્રસિદ્ધિ પામ્યાં.

વૈજ્ઞાનિક સમાજ આને એક એદંત કથાનું પાત્ર સમજે છે,કેમકે તેમના અસ્તિત્વનો કોઈ પુરાવો નથી, તેમ છતા ક્રીપ્ટોઝુલોજીનું તે સૌથી રોચક પ્રાણી છે. યતિ એ અમિરિકાની પુઇરાણ કથાના બીગ ફૂટને સમાનાંતર માનવામાં આવે છે.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:પ્રાણીઓ
નુહ

બાઇબલ નો જે જુનો કરાર વિભાગ છે.ઇસ્લામ અને યહુદી માન્યતા અનુસાર તે ખુદા (પરમાત્મા) નો પયગંબર હતા  તેના સમય મા  મહાન પુર આવ્યુ હતુ.(હિન્દુ માન્યતા અનુસાર તેને મનુ કેહ્વામા આવે છે. તેના પહેલા પ્રકરણ ઉત્પતિ ના ૬ થી ૯ મા પ્રકરણની અંદર તેનુ પાત્ર આવે છે. નુહ ને ઇશ્વર પર અપાર શ્રધ્ધા હતી, તે ખુબજ સાફ દીલ નો નેક માણસ હતો કે જેણે તેના કુંટુંબ અને સમગ્ર પશુ-પક્ષી ઓની જાતને મહાન પુર માંથી બાચાવ્યા હતા.જ્યારે તે ૫૦૦ વર્ષનો થયો ત્યારે તેને ત્રણ છોકરા થયા જેમના નામ સેમ, હામ અને જેપ્થ હતુ.નુહ જ્યારે ૬૦૦ વર્ષનો હતો ત્યારે,ભગવાને જોયુ તો દુનીયામાં માનવતા મરી પરવારી હતી, અને દુનીયામાં પાપ વધી ગયા હતા. તેમણે વીચાર્યુ એક વિનાશક પુર મોકલીને સમગ્ર માનવજાતને - દુનીયાને  તબાહ કરી નાંખે પરંતુ તેમણે જોયુ કે નુહ નેક અને સાફ માણસ હતો , તેથી તેમણે નુહને આદેશ આપ્યો કે એક વિશાળ વહાણ તૈયાર કર અને તેમાં પોતાનો અને તેના કુટુંબ તથા સમગ્ર પશુ-પક્ષીઓ ના નર-માદા ની જોડી ને તેમાં સુરક્ષીત રીતે રાખી મુકે. પછી ભગવાને તે પુર મોકલીને સમગ્ર માનવજાતને તથા દુનીયાને ખતમ કરી નાંખી.વિનાશક પુર બાદ તે પ્રથમ હતો જેણે જમીનને સ્પશ કર્યો.નુહ મહાન પુરના લગભગ ૩૫૦ વર્ષ પછી મુત્યુ પામ્યો , મુત્યુ સમયે તેની ઉંમર લગભગ ૯૫૦ વર્ષ હતી.તેણે માનવજીવન નું સૌથી લાંબુ આયુષ્ય વિતાવ્યુ હતુ.

શ્રેણી:બાઇબલ
શ્રેણી:ખ્રિસ્તી ધર્મ
શ્રેણી:ઇસ્લામ શ્રેણી:યહૂદી ધર્મ
વીખરણ (તા. ખેડબ્રહ્મા)

**વીખરણ (તા. ખેડબ્રહ્મા)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા અને અરવલ્લી પર્વતમાળાના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ખેડબ્રહ્મા તાલુકામાં આવેલું  એક ગામ છે. વીખરણ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શ્રેણી:ખેડબ્રહ્મા તાલુકો
હરનીશ જાની

**હરનિશ સુધનલાલ જાની** (જન્મ: ૫ એપ્રિલ, ૧૯૪૧) ગુજરાતી હાસ્યલેખક છે.

## જીવન 
તેમનો જન્મ ગુજરાતના છોટાઉદેપુર જીલ્લામાં ૫ એપ્રિલ ૧૯૪૧ ના દિવસે થયો હતો, તેમનું વતન રાજપીપળા છે. ૧૯૬૨માં ગુજરાત યુનિ.માં બી.એસસી.ની અને ટેક્ષટાઈલનો ડિપ્લોમા મેળવીને ૧૯૬૯માં વધુ અભ્યાસ માટે અમેરિકા ગયા. ત્યાં પ્લાસ્ટીક ટકનોલોજીનો અભ્યાસ કરી અને ઈન્ટરનેશનલ પ્લાસ્ટીક કલર કંપનીઓમાં ત્રીસ વરસ રિસર્ચ સાયન્ટીસ્ટ અને ટેકનીકલ  ડાયરેકટર તરીકે કામ કરીને રીટાયર થયા પછી લેખન કાર્ય ચાલુ કર્યું. તેઓ ૧૯૬૯થી અમેરિકા ખાતે વસવાટ કરે છે.

## સર્જન 
### પુસ્તકો 
તેમના બે હાસ્યસંગ્રહો અને એક સંકલન પુસ્તક પ્રસિદ્ધ થયા છે.

* "સુધન" હાસ્ય વાર્તાઓ
* "સુશીલા" હાસ્ય નિબંધો
* "હરનિશ જાનીનું હાસ્યરચના વિશ્વ"

### અન્ય 
૧૯૯૨માં તેમણે અમેરિકામાં પહેલો ગુજરાતી ટી.વી. કાર્યક્રમ ચાલુ કર્યો હતો અને ૧૯૯૪ સુધી ડાયરેક્ટર, રાઈટર અને પ્રેઝન્ટર તરીકે કામ કર્યું. ૧૯૬૧માં તેમની પ્રથમ વાર્તા 'ચાંદની' સામયિકમાં પ્રગટ થઈ હતી. તેમની વાર્તાને ચિત્રલેખા નો વાર્તા પુરસ્કાર પણ મળ્યો હતો. ઉપરાંત તેમના લેખો કુમાર, નવનીત સમર્પણ, ઓપિનીયન, ગુર્જરી, ગુજરાત દર્પણ અને ગુજરાત મિત્ર જેવા સામયિકોમાં પ્રસિદ્ધ થાય છે. ૨૦૧૪થી ગુજરાતી દૈનિક ગુજરાતમિત્રમાં દર અઠવાડિયે તેમની અમેરિકાને લગતી કોલમ પ્રસિધ્ધ થાય છે.

## પુરસ્કાર 
તેમના પુસ્તક "સુધન"ને ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી દ્વારા હાસ્ય વિભાગમાં (ઇ. સ. ૨૦૦૭નો) દ્વિતિય પુરસ્કાર, સુશીલા પુસ્તકને ગુજરાતી સાહિત્ય અકાદમી દ્વારા હાસ્ય વિભાગમાં (ઇ. સ. ૨૦૦૯નો) પ્રથમ પુરસ્કાર અને ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ દ્વારા (ઇ. સ. ૨૦૦૯નું) શ્રી જ્યોતિન્દ્ર દવે પારિતોષિક પ્રાપ્ત થયાં છે. આ ઉપરાંત તેમને ગુજરાતી લિટરરી અકાદમી ઑફ નોર્થ અમેરિકા તરફથી (ઇ. સ. ૨૦૧૩નો) વેલજી મહેતા પુરસ્કાર મળ્યો છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
* હરનિશ જાનીનો ઇન્ટરવ્યુ

શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:હાસ્ય સાહિત્યકાર
શ્રેણી:૧૯૪૧માં જન્મ
માંકડબન

**માંકડબન** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા ધરમપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. માંકડબન ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે.

આ ગામમાં ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન મુખ્ય વ્યવસાય છે. આ ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી અને પશુપાલન છે. પહેલાં અહીં નાગલી, ડાંગર, વરાઇ જેવાં ધાન્યો જ પકવવામાં આવતાં પરંતુ, હાલના સમયમાં શેરડી, ડાંગર, કેરી, ચીકુ અને શાકભાજી આ ગામનાં ખેત-ઉત્પાદનો છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે.

આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.

શ્રેણી:વલસાડ જિલ્લો
શ્રેણી:ધરમપુર તાલુકો
પ્રસાદ

**પ્રસાદ** એટલે ધાર્મિક વિધિ કે પૂજન દરમિયાન ભગવાનને ધરાવવામાં આવતા થાળમાં મુકવામાં આવતી ખાદ્ય પદાર્થો, જેને વિધિ કે પૂજન પતી ગયા બાદ હાજર રહેલી વ્યક્તિઓ તેમજ પાસ-પડોશમાં વહેંચવામાં આવે છે. ખાસ કરીને આ ખાદ્ય પદાર્થ તરીકે ગોળધાણા, સાકર, લાડુ, પંજરી, શીરો અથવા કોઇપણ પકવાનનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

શ્રેણી:હિંદુ ધર્મ
શ્રેણી:આહાર
વિષ્ણુ

**વિષ્ણુ** એ હિંદુ ધર્મ પ્રમાણે ભગવાન છે. મહાભારતમાં વિષ્ણુ ભગવાનનાં એક હજાર નામનો ઉલ્લેખ આવે છે. જગતના પાલનકર્તા વિષ્ણુને ત્રણ મુખ્ય દેવોમાંના એક માનવામાં આવે છે. ક્ષીર સાગરમાં શેષનાગ પર શયન કરી રહેલા વિષ્ણુના પગ લક્ષ્મી ચાંપે છે અને તેમના નાભિકમળમાંથી બ્રહ્માની ઉત્પત્તિ થઈ છે. માટે વિષ્ણુ પુરાણમાં તે આદિ દેવ છે તે બતાવ્યું છે. તેમના ભકતો વૈષ્ણવ કહેવાય છે. તેમનું વાહન ગરુડ છે. તેઓ શ્યામવર્ણ, સુશોભિત જુવાન માફક દેખાય છે. તેમને ચાર હાથ હોવાથી તેઓ 'ચતુર્ભુજ' કહેવાય છે. એક હાથમાં પાંચજન્ય શંખ છે, બીજામાં સુદર્શન ચક્ર, ત્રીજામાં કૌમોદકી ગદા અને ચોથામાં પદ્મ છે. તેમની છાતી ઉપર કૌસ્તુભ મણી છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:હિંદુ ધર્મ
શ્રેણી:હિંદુ દેવતા
એ.સી. ભક્તિવેદાંત સ્વામી પ્રભુપાદ

[thumb|પ્રભુપાદ સંસ્થાપક આચાર્ય, [ઇસ્કોન]]
**એ.સી. ભક્તિવેદાંત સ્વામી પ્રભુપાદ** (શ્રી શ્રીમદ્ અભય ચરણારવિંદ ભક્તિવેદાંત સ્વામી પ્રભુપાદ, બંગાળી: অভয়চরণারবিন্দ ভক্তিবেদান্ত স্বামীপ্রভুপাদ) (૧ સપ્ટેમ્બર ૧૮૯૬-૧૪ નવેમ્બર ૧૯૭૭),જેઓનો જન્મ પશ્ચિમ બંગાળ રાજ્યનાં કોલકાતા (કલકત્તા) શહેરમાં થયો હતો. તેમનું જન્મ સમયનું નામ **અભય ચરણ ડે** હતું. અંતરરાષ્ટ્રીય કૃષ્ણ ભાવનામૃત સંઘ (ઇસ્કોન-International Society for Krishna Conciousness), કે જે સામાન્ય રીતે 'હરે કૃષ્ણ' તરીકે પ્રચલિત છે તેના સંસ્થાપક હતાં. પ્રભુપાદે અમેરિકાના ન્યૂ યોર્ક શહેરમાં ઇ.સ્. ૧૯૬૬માં કરી. 

હરે કૃષ્ણ ભક્તો ગૌડીય વૈષ્ણવ પરંપરામાં આવે છે. વિષ્ણુ (કૃષ્ણ)ને ભજે તે વૈષ્ણવ અને ગૌડ, તે પશ્ચિમ બંગાળમાં આવેલો પ્રદેશ છે, વૈષ્ણવ ધર્મની આ શાખાનો ઉદ્ભવ ગૌડ પ્રદેશમાંથી થયો હોવાથી, તેને ગૌડીય વૈષ્ણવ પરંપરા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. ગૌડીય વૈષ્ણવ પરંપરા ભારતમાં ખાસ કરીને બંગાળ અને ઓરિસ્સામાં છેલ્લ પાંચસો વર્ષોથી અતુટ રીતે ચાલી આવી છે, શ્રીલ પ્રભુપાદે આ વૈષ્ણવ પરંપરાનાં સિદ્ધાંતો અને શિક્ષા પાશ્ચાત્ય દેશો સુધી પહોંચાડ્યા અને તે માટેનું માધ્યમ હતું તેમણે લખેલા પુસ્તકો અને શાસ્ત્રોના કરેલા અનુવાદો. તેમણે ભગવદ્ ગીતા (ભગવદ્ ગીતા તેના મૂળ રૂપે), શ્રીમદ્ ભાગવતમ્, ચૈતન્ય ચરિતામૃત તથા અન્ય અનેક પુસ્તકોના અનુવાદ અંગ્રેજીમાં ટિકા સાથે કર્યા છે. આ અનુવાદો આજે ૬૦થી વધુ ભાષાઓમાં ઉપલબ્ધ છે.

પ્રભુપાદે ઇ.સ. ૧૯૬૬માં ન્યૂ યોર્કમાં ઇસ્કોન સંસ્થાની નોંધણી કરાવી હતી.

## આ પણ જુઓ 
* ઇસ્કોન

શ્રેણી:૧૯૭૭માં મૃત્યુ
શ્રેણી:ધાર્મિક વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:ધાર્મિક સાહિત્યકાર
શ્રેણી:ઇસ્કોન
શ્રેણી:ભક્તિવેદાંત બુક ટ્રસ્ટ
શ્રેણી:હરે કૃષ્ણ
શ્રેણી:૧૮૯૬માં જન્મ
ભક્તિવેદાંત બુક ટ્રસ્ટ

**ભક્તિવેદાંત બુક ટ્રસ્ટ** ની સ્થાપના એ.સી. ભક્તિવેદાંત સ્વામી પ્રભુપાદ એ કરી હતી. ઇસ્કોન ની સ્થાપના પણ એ.સી. ભક્તિવેદાંત સ્વામી પ્રભુપાદેજ કરી હતી.

શ્રીલ પ્રભુપાદે આ વૈષ્ણવ પરંપરાનાં સિદ્ધાંતો અને શિક્ષા પાશ્ચાત્ય દેશો સુધી પહોંચાડ્યા અને તે માટેનું માધ્યમ હતું તેમણે લખેલા પુસ્તકો અને શાસ્ત્રોના કરેલા અનુવાદો. તેમણે ભગવદ્ ગીતા તેના મૂળ રૂપે, શ્રીમદ્ ભાગવતમ્, ચૈતન્ય ચરિતામૃત, ઉપદેશામૃત તથા અન્ય અનેક શાસ્ત્રોના અનુવાદ અંગ્રેજીમાં ટિકા સાથે કર્યા છે  આ અનુવાદો આજે ૬૦થી વધુ ભાષાઓમાં ઉપલબ્ધ છે.તેમણે પૂર્ણ પુરૂષોત્તમ ભગવાન કૃષ્ણ, ગીતાસાર, અન્ય ગ્રહો ની સુગમ યાત્રા તથા અન્ય અનેક પુસ્તકો અંગ્રેજીમાં લખ્યા છે.આ પુસ્તકો અને શાસ્ત્રો આજે ૬૦થી વધુ ભાષાઓમાં ઉપલબ્ધ છે.

શ્રીલ પ્રભુપાદે ભગવદ્ દર્શન અંગ્રેજીમાં બેક ટુ ગોડહેડ ચાલુ કરી.

## બાહ્ય કડીઓ 
*ભક્તિવેદાંત બુક ટ્રસ્ટ વીશે માહિતી
*કૃષ્ણ.કૉમ

શ્રેણી:ભક્તિવેદાંત બુક ટ્રસ્ટ
લાલજીના પહાડીયા

**લાલજીના પહાડીયા** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માલપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. લાલજીના પહાડીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમજ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, કોમ્યુનિટી હોલ, તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. લાલજીના પહાડિયા ગામમાં પ્રવેશતા શુણાબાઇ માતાનું અને શિવજીનું એમ બે મંદિર આવેલાં છે.

શ્રેણી:માલપુર તાલુકો
પાડગોલ (તા. પેટલાદ)

**પાડગોલ (તા. પેટલાદ)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પેટલાદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શ્રેણી:પેટલાદ તાલુકો
શ્રેણી:ચરોતર
મોતીલાલ નહેરૂ

thumb|right|250px| નહેરૂ પરિવારની તસવીર, જેમાં મોતીલાલ નહેરૂ કેન્દ્રસ્થાને બેઠા છે.
**મોતીલાલ નહેરૂ** (૬ મે ૧૮૬૧ - ૬ ફેબ્રુઆરી ૧૯૩૧) આઝાદીના લડત આપનાર કોંગ્રેસના અગ્ર હરોળના નેતા અને વકીલ હતા. તેઓ સ્વતંત્ર ભારત દેશના પ્રથમ વડાપ્રધાન જવાહરલાલ નહેરૂના પિતા હતા. તેઓ ઇ. સ. ૧૯૨૯ના વર્ષમાં મળેલા કોલકાતાના કોંગ્રેસ અધિવેશનમાં સક્રિય રહેલા પીઢ નેતા પૈકીના એક હતા. ઇ. સ. ૧૯૩૧ના વર્ષમાં લખનૌ ખાતે તેમનું અવસાન થયું હતું.  

## સંદર્ભો
શ્રેણી:અલ્હાબાદના લોકો
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:સ્વાતંત્ર્ય સેનાની
શ્રેણી:ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના પ્રમુખો
શ્રેણી:૧૯૩૧માં મૃત્યુ
પ્રભુપાદ

**પ્રભુપાદ** કદાચ હોઇ શકે:

*એ.સી. ભક્તિવેદાંત સ્વામી પ્રભુપાદ
*ભક્તિસિદ્ધાંત સરસ્વતી ઠાકુર પ્રભુપાદ
દાનીયેલ

thumb|દાનિયેલ
**દાનીયેલ** એ બાઇબલના જુના કરારનાં પુસ્તક દાનીયેલનું મુખ્ય પાત્ર છે. તે અત્યંન્ત બુદ્ધિશાળી વ્યક્તિ હતો, જે સપનાના અર્થો કહી બતાવતો હતો. ભગવાનનાં માનીતા લોકો જ્યારે તેમને ન અનુસરવા લાગ્યા ત્યારે ભગવાને તેમને શિક્ષા કરવાનું વિચાર્યુ, તેથી તેમણે બેબીલોનીયા પર નેબુખદનેઝર રાજાને હુમલો કરવા કહ્યું. તેથી તેમણે ત્યાંના લોકોને ભગાડી દીધા અને તેમની પ્રજા ત્યાં રહેવા લાગી. બેબીલોનીયા તેમના વતનથી ઘણુ દૂર હતું.

બેબીલોનીયામાં રહેનારા લોકોમાં દાનીયેલ નામક એક યુવાન પણ હતો. દાનીયેલનાં પુસ્તકના પહેલા ભાગમાં દાનીયેલ અને તેના મિત્રોની વાર્તા આપેલી છે. બેબીલોનીયાના લોકો ઘણી વખત સાચા ઇશ્વરને ભુલીને ખોટા દેવતાને પૂજતા હતા તેથી ઘણી વખત બેબીલોનીયાના લોકોએ દાનીયેલ તથા તેના મિત્રોને મારી નાંખવાના પ્રયત્નો કર્યા, કારણ કે તેઓ ફક્ત સાચા ઇશ્વરને માનતા હતા અને ખોટા દેવતાનો વિરોધ કરતા હતા. દાનીયેલ બેબીલોનીયાની સરકારમાં એક મહત્વનો વ્યકિત હતો.

દાનીયેલનાં પુસ્તકના બીજા ભાગમાં દાનીયેલના સ્વપ્નોની વાતો છે. તેને વિચીત્ર સ્વપ્નો આવતાં હતાં. ક્યારેક તે સ્વપ્ન જોતાજોતા ઝબકીને જાગી જતો. ભગવાન દ્વારા મોકલવામાં આવતા આ વિશેષ સપનાથી તે જાણી શકતો હતો કે ભવિષ્યમાં શું બનવાનુ છે.

શ્રેણી:ખ્રિસ્તી ધર્મ
શ્રેણી:બાઇબલ
બોલી

**બોલી** એ કોઇપણ પ્રદેશની ભાષાનું શુદ્ધ અથવા અશુદ્ધ રૂપ છે. બોલીનું કોઇ લીખીત સ્વરૂપ એટલે કે લિપિ હોતી નથી. બોલીઓ મોટે ભાગે પ્રદેશ આધારીત અથવા ચોક્કસ જાતિ આધારીત સમુદાયના લોકો પરંપરાગત રીતે બોલતા હોય છે. સામાન્ય રીતે બોલી એ કોઇ એક મુખ્ય ભાષા ને બોલવાની અલગ અલગ પધ્ધતિઓ જ છે.

ભારત દેશમાં ભાષા અને બોલીઓનું વૈવિધ્ય દુનિયાના અન્ય પ્રદેશો કરતાં ખુબ જ વિશાળ છે. ગુજરાત રાજ્યમાં પણ બોલીઓનું વૈવિધ્ય જોવા મળે છે.

## ગુજરાતની બોલીઓ 
* સુરતી બોલી
* ચરોતરી બોલી
* મહેસાણી બોલી
* ઝાલાવાડી બોલી
* ગામીત બોલી
* ચૌધરી બોલી
* વસાવા બોલી
* ધોડિયા બોલી
* કુકણા બોલી
* પારસી ભાષા/બોલી
* વોહરા બોલી
* કાઠિયાવાડી બોલી
* કચ્છી ભાષા/બોલી
* ભીલી બોલી
* પાલનપુરી બોલી
* ધાનકી બોલી (તિલકવાડા વિસ્તારમાં બોલાય છે)
* આંબુડી બોલી (ડેડીયાપાડા વિસ્તારમાં બોલાય છે)
* દેહવાલી બોલી (સાગબારા વિસ્તારમાં બોલાય છે)

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:સંસ્કૃતિ
શ્રેણી:ભાષાઓ
ગામીત

**ગામીત** શબ્દ ગુજરાત રાજ્યમાં અલગ અલગ રીતે વપરાય છે. ગામિત એ દક્ષિણ ગુજરાત તેમ જ મહારાષ્ટ્રના ખાનદેશ વિસ્તારમાં વસવાટ કરતી એક આદિવાસી જાતિ છે. આથી ગામિત શબ્દ 
* ગામિત જાતિ અથવા 
* ગામીત બોલી બંને માટે વાપરી શકાય છે.
ગામીત બોલી

**ગામીત બોલી** તાપી નદીના ખીણ પ્રદેશમાં વસતા આદિવાસીઓ પૈકીના ગામિત જાતિના લોકોની પરાપૂર્વથી સામાજીક વહેવારમાં વપરાતી પરંપરાગત બોલી છે. આ બોલી બોલનારા ગામીત લોકોની વસ્તી ગુજરાતમાં વિશેષ છે. આ બોલી ખાસ કરીને દક્ષિણ ગુજરાતના રાનીપરજ વિસ્તારના તાપી જિલ્લામાં વધુ બોલાય છે. આ બોલી સાંભળતાં તેમાં થોડા શબ્દો ગુજરાતી ભાષા જેવા તથા થોડા શબ્દો સંસ્કૃત તથા મરાઠી ભાષા જેવા છે.

## વ્યાકરણ તથા ઉચ્ચારણ 
ગામીત બોલીમાં બહુવચન હોતું નથી. તેથી આ બોલીમાં દાદાને પણ તુ અને પુત્રને પણ તુ કહીને બોલાવવામા આવે છે. આ બોલીમાં વાક્યને અંતે લ્હેકા સાથે *વા* બોલાય છે, જે આ બોલીનું વૈવિધ્ય છે. ગામીત બોલીનાં લોકગીતો પૈકીનું *રોડાલી ગીત* ખુબ જ લોકપ્રિય છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતની બોલીઓ
શ્રેણી:આદિવાસી બોલીઓ
સાઇરામ દવે

**પ્રશાંત વિષ્ણુપ્રસાદ દવે** (જન્મ: ફેબ્રુઆરી ૭, ૧૯૭૭), જેઓ તેમના ઉપનામ **સાંઈરામ દવે**થી વધુ જાણીતા છે, શિક્ષક, હાસ્યકલાકાર, લોકસાહિત્યકાર અને લેખક છે. તેમણે સૌથી યુવા વયે *ગુજરાત ગૌરવ પુરસ્કાર* મેળવ્યો હતો.

## જીવન 
### કુટુંબ 
thumb|280x280px|કિશન દવે (ડાબે), સાઈરામ દવે (વચ્ચે) અને અમિત દવે (જમણે)
મૂળ ગોંડલ શહેરના સાંઈરામ દવેનો જન્મ ૭ ફેબ્રુઆરી, ૧૯૭૭ના રોજ વિષ્ણુપ્રસાદ દવે તથા સરોજબેનને ત્યાં જામનગરમાં થયો. તેમના પિતા પ્રાચીન ભજનિક તેમજ નિવૃત શિક્ષક છે. તેમજ માતા પણ નિવૃત શિક્ષિકા છે. સાંઈરામનું વતન અમરનગર (તા. જેતપુર, જી. રાજકોટ) છે. પિતાને આકાશવાણી તેમજ ભજનના કાર્યક્રમોમાં ગાતા જોઈ તેઓ પણ સંગીત તરફ આકર્ષાયા. કિશન દવે તથા અમિત દવે સાંઈરામના નાના ભાઈઓ છે. ૨૦૦૧માં સાંઈરામના લગ્ન ઝંખના (દિપાલી) ત્રિવેદી સાથે થયા હતા. ધ્રુવ અને ધર્મરાજ સાંઈરામના બે સંતાનો છે.

## શિક્ષણ 
તેમણે પ્રાથમિક શિક્ષણ અમરનગર ગામમાં પૂરું કર્યું. ત્યારબાદ ૧૯૯૧થી ૧૯૯૪ દરમ્યાન ડિપ્લોમા ઈલેક્ટ્રીક એન્જીનીયરીંગ, પોલીટેકનીક રાજકોટ ખાતે કર્યું. ૧૯૯૫ થી ૧૯૯૭ દરમ્યાન જિલ્લા શિક્ષણ તાલીમ ભવન, અમરેલી ખાતે તેઓએ પ્રાથમિક શિક્ષણ (P.T.C.) ની પદવી પ્રાપ્ત કરી, ૧૯૯૮ થી ૨૦૧૩ દરમ્યાન તેમણે સરકારી શાળા નં-પાંચ, ગોંડલ ખાતે શિક્ષક તરીકે ફરજ બજાવી. ૨૦૧૫થી તેઓ 'નચિકેતા સ્કુલીંગ સિસ્ટમ' રાજકોટના સ્થાપક પ્રમુખ છે.

## કારકિર્દી 
૧૯૯૭થી લોકસાહિત્ય અને હાસ્યક્ષેત્રે તેમણે કર્મભૂમિ અમરેલીથી કાર્યક્રમો શરુ કર્યા. ૨૦૦૦ની સાલમાં આકાશવાણી અને દૂરદર્શનમાં માન્ય B-High grade ના કલાકાર બન્યા. ૨૦૦૧માં તેમની 'ચમન બનેગા કરોડપતિ' નામની હાસ્યની ઓડિયો કેસેટે સફળતા મેળવી. આ કેસેટ થકી તેમને ગુજરાતભરમાં ખુબ પ્રખ્યાતિ મળી.

૧૯૯૭ થી ૨૦૨૦ સુધીની પોતાની ૨૪ વર્ષની લોકકલાની કારકીર્દિ દરમ્યાન તેમણે અમેરિકા , યુ.કે, નાઈરોબી, સ્વીત્ઝરલેન્ડ, ઓસ્ટ્રેલીયા, ન્યુઝીલેન્ડ, દુબઈ, મસ્કત, અબુધાબી, ટાન્ઝાનીયા, કોંગો જેવા અનેક દેશોમાં પોતાના કાર્યક્રમો આપ્યા. 

## સર્જન 
૭ ફેબ્રુઆરી ૨૦૦૫ ના રોજ ભાગવત કથાકાર રમેશભાઈ ઓઝાએ તેના પ્રથમ કાવ્યસંગ્રહ 'સાંઈરામના હસતા અક્ષર' નું રાજકોટ ખાતે વિમોચન કર્યું. આ પુસ્તકની બીજી આવૃત્તિનું ૨૦૦૭માં તત્કાલીન મુખ્યમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ અમદાવાદ ખાતે વિમોચન કર્યું હતું. 

તેમના પુસ્તકો: 

* સાંઈરામના હસતા અક્ષર 
* રંગ કસુંબલ ગુજરાતી (રાષ્ટ્રભક્તિના ગુજરાતના ગીતો)
* અક્ષરની આંગળીયુ ઝાલી 
* અમથાં અમથાં કેમ ન હસીએ?
* હાસ્યનો હાઈવે 
* હસો નહી તો મારા સમ 
* સ્માઈલનું સુનામી 
* સાંઈરામનો હાસ્યદરબાર 
* પેરેન્ટીંગ સોલ્યુશન્સ 
* હું દુનિયાને હસાવું છું 
* સ્માઈલરામ 
* પાંચજન્ય 
* મામાનું ઘર કેટલે? (બાળગીતો)

## પુરસ્કારો 
* ૨૦૦૭ - ગુજરાત ગૌરવ પુરસ્કાર
* ૨૦૧૭ - ગ્લોરી ઓફ ગુજરાત એવોર્ડ
* ૨૦૧૮ - જેમ ઓફ ગુજરાત એવોર્ડ (વિશ્વ ગુજરાતી સંગઠન)
* ૨૦૨૦ - વર્લ્ડસ અમેઝિંગ ટેલેન્ટ (World Talent Organization)

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:૧૯૭૭માં જન્મ
બ્રાન્ડી

**બ્રાન્ડી** એ એક પ્રકારનો દારુ છે, જે વાઇન પર નિસ્યંદનની પ્રક્રિયા દ્વારા મેળવવામા આવે છે. વાઇન એટલે દ્રાક્ષના રસને આથો લાવીને બનાવવામાં આવેલો દારુ. બ્રાન્ડી શબ્દ મુળ ડચ શબ્દ Brandewijn પરથી બન્યો છે, જેનો અર્થ છે, Burnt wine એટલે કે બળેલો વાઇન. બ્રાન્ડીમાં આલ્કોહોલનું પ્રમાણ ૩૬% થી ૬૦% હોય છે અને સામાન્ય રીતે બ્રાન્ડી જમ્યા પછીનાં પીણાં એટલે કે dessert તરીકે લેવાય છે. બ્રાન્ડી દ્રાક્ષ સિવાયના ફળોમાંથી પણ બનાવવામાં આવે છે, જેમ કે સફરજન, પીચ, ચેરી વગેરે. બ્રાન્ડીના મુખ્ય ત્રણ પ્રકારો છે,
* Grape brandy એટલે કે દ્રાક્ષના રસને આથૉ લાવીને બનાવેલી બ્રાન્ડી,
* Fruit brandy એટલે કે દ્વાક્ષ સિવાયનાં અન્ય ફળમાંથી બનાવેલી બ્રાન્ડી અને
* Pomace brandy જે દ્રાક્ષનો રસ કાઢયા બાદ વધેલા ઘટકો જેમ કે છાલ, બીજ વગેરેને આથો લાવીને બનાવવામાં આવે છે.

શ્રેણી:નશીલાં પીણાં
શ્રેણી:ખાદ્ય વસ્તુઓ
ખોરાસા (તા. વંથલી)

'*** કે **ખોરાસા (આહિર)*' ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારના જૂનાગઢ જિલ્લામાં આવેલા વંથલી તાલુકામાં આવેલું એક અને લગભગ ૩૦૦૦ હજારની વસ્તી ધરાવતું ગામ છે.. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. અહીં તિરુપતિ બાલાજી વ્યંકટેશ્વરનું, પ્રાચીન દક્ષિણનાં મંદિરોની શૈલીનું, મંદિર આવેલું છે.

## સંદર્ભો
સુરતી બોલી

**સુરતી બોલી** અથવા **હુરતી બોલી** સુરત શહેર અને તેની આસપાસ આવેલા વિસ્તારોમાં બોલાય છે. આ બોલીની ખાસીયત એ છેકે તેમાં **ત** નો ઉચ્ચાર *ટ*, અને **ટ** નો ઉચ્ચાર *ત* તરીકે થાય છે. આ ઉપરાંત **સ** ને બદલે *હ* નો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. દા. ત. સુરતને બદલે હુરત. સાળીને બદલે હાળી.

સામાન્ય રીતે, આ બોલીમાં સાહજિકપણે ગાળોનું પ્રમાણ વધુ હોય છે, તેમ જ આ બોલીમાં તુંકારાનો વપરાશ પણ વધુ થતો જોવા મળે છે.

## ઉદાહરણો 
શ્રેણી:ગુજરાતની બોલીઓ
શ્રેણી:દક્ષિણ ગુજરાત
રગડા પેટીસ

**રગડા પેટીસ** એ ચાટ શ્રેણીમાં આવતી એક અન્ય વાનગી છે. બાફેલા બટેટાની ટીકીને વટાણાના રસ્સા વાળા શાક સાથે ચટણીઓ ભેળવીને તે બને છે. ભારતના મહા નગરોમાં આ વનગી પ્રખ્યાત છે. આમાં વપરાતા પદાર્થોનું ઘનત્વ વધુ હોવાથી આ વાનગી ચાટ હોવાં છતાં એક પેટ ભરનારી બાનગી છે.

## સામગ્રી
બાફેલા બટેટા, સફેદ વટાણા (પલાળેલા), કોથમીરની ચટણી, ખજૂર આમલીની ચટણી. વૈકલ્પિક: પૂરીનો ભૂકો, ઝીણાં સમારેલા કાંદા, ઝીણી સમારેલી કોથમીર, સેવ.

## કૃતિ
*પલાળેલા વટાણા બાફી લો. (બાફતા પહેલા ચપટી સોડા ઉમેરવી)
*બટેટા પણ સાથે બાફી લેવા.
*એક પેણીમાં તેલ લઈ, તેમાં હિંગ જીરાનો વઘાર કરી, તેમાં બાફેલ વટાણા ઉમેરો અને એકરસ થવા દો.
*બાફેલ બટેટાને ફોલીને છુંદી લો અને તેના ગોળા વાળો.
*તવા પર તેલ લઈ, તેમાં બટેટાનો ગોળો મૂકી, ચપટો કરી , બનેં બાજુ એ બદામી રંગના થાય ત્યા સુધી શેકો. 
*એક પ્લેટમાં થોડો રગડો લો તેમા પેટીસ મુકો, ફરી રગડો રેડો.
*તેના પર તીખી મીઠી ચટણી  રેડો.

:વિવિધતા:
:વધુ સજાવટ અને સ્વાદ માટે તેના પર સમારેલા કાંદા, કોથમીર ભભરાવી શકાય. આ ઉપરાંત સેવ પૂરીનો ભૂકો, વિગેરે પણ ભભરાવીને ખાઈ શકાય. વૈવિધ્ય લાવવા માટે ચીઝ પણ છીણીને નાંખી શકાય, આમ કરતાં તે ચીઝ ભેળ બને છે.

શ્રેણી:વાનગી
શ્રેણી:અલ્પાહાર
શ્રેણી:મુંબઇની પ્રખ્યાત વાનગીઓ
શ્રેણી:ફરસાણ
અભાપુર (તા. ભિલોડા)

**અભાપુર (તા. ભિલોડા)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં અરવલ્લીની ગિરિમાળામાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ભિલોડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અભાપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શ્રેણી:ભિલોડા તાલુકો
વસાવા બોલી

**વસાવા બોલી**નો ઉદભવ કઇ ભાષામાંથી થયો તે જાણવું મુશ્કેલ છે. પરંતુ આ ભાષા ભાષા તાપી નદી તેમ જ નર્મદા નદીના ખીણ પ્રદેશ તેમ જ તેની વચ્ચેના વિસ્તારમાં વસતા આદિવાસીઓ પૈકીના વસાવા જાતિના લોકોની પરાપૂર્વથી સામાજીક વહેવારમાં વપરાતી પરંપરાગત બોલી છે. પરંતુ આ બોલી બોલનારા વસાવા લોકોની વસ્તી ગુજરાતમાં વિશેષ છે. આ બોલી ખાસ કરીને દક્ષિણ ગુજરાતના રાનીપરજ વિસ્તારના તાપી જિલ્લા અને સુરત જિલ્લાના ઉમરપાડા તથા નર્મદા જિલ્લાના ડેડીયાપાડા તેમજ નેત્રંગ તાલુકામાં વધુ બોલાય છે. આ બોલીમાં તેમાં થોડા શબ્દો ગુજરાતી ભાષા જેવા તથા થોડા શબ્દો સંસ્કૃત તથા મરાઠી ભાષા જેવા છે.

## ઉચ્ચારણ 
વસાવા બોલીમાં બહુવચન હોતું નથી. તેથી આ બોલીમાં દાદાને પણ તુ અને પુત્રને પણ તુ કહીને બોલાવવામા આવે છે. સાંભળવામાં આ બોલી તોછડી લાગે છે. આ બોલીમાં વાક્યને અંતે વા બોલાય છે, જે આ બોલીનું વૈવિધ્ય છે તેમ જ તુંકારામાં બોલવા છતાં મીઠી લાગે છે. ઉપરાંત આજ ભાષા થાેડા થાેડા અંતરે અલગ રીતે બાેલાય છે. જેવી કે દેહવાલી (ખાનદેશી), આંબુડી, ખાટાલીયે, માવચી વગરે.

## કેટલાક શબ્દો 
* બા - પિતા
* દીહુ - દીયર
* યા - માતા
* ડાયલો - જેઠ 
* દાદો - ભાઈ
* નોંદહે - નંણદ 
* બોંઅહી - બહેન
* પોજાહા - ભાભી
* પોયરો - પુત્ર
* પોયરી - પુત્રી
* માટી / જમાહ - પતી
* થૈ / નાડી - પત્ની
* હાવળી - સાસુ
* હારહો - સસરો
* જીજી - માસી 
* હાલોસ - સાળો
* આજલી - દાદી
* આજલો - દાદા
* પાવડીહુ - જીજાજી

## વ્યાકરણ 
અન્ય ભાષાની જેમ વસાવા બોલીમાં પણ ત્રણ કાળનો (વર્તમાનકાળ, ભવિષ્યકાળ અને ભુતકાળ) ઉપયોગ કરીને બોલી બોલાય છે.

દાત.

* હું જાઉ છુ - આંઇ જાહું  (વર્તમાન કાળ)
* હું જઈશ - આંઇ જાહીં  (ભવિષ્યકાળ)
* હું ગયો હતો - આંઇ ગેઇલો (ભુતકાળ)

### કર્તા - ક્રિયાપદ - કર્મ 
* હું - આંઇ
* તુ - તુ 
* તમે - તુ 
* અમે - આમાં
* તે, તેણી - એલો, એલી
* તેઓ - એપલા

શ્રેણી:ગુજરાતની બોલીઓ
શ્રેણી:આદિવાસી બોલીઓ
ભાગળ

300px|thumb|right|ભાગળ વિસ્તારમાં આવેલી મિનારા મસ્જીદ

**ભાગળ** એ સુરત શહેરનો એક વિસ્તાર છે, જેને સુરતનું હૃદય કહી શકાય તેમ છે.

રેલ્વે સ્ટેશન અને એસ.ટી સ્ટેન્ડ પછી સુરત શહેરનો આ એકમાત્ર એવો વિસ્તાર હશે કે જ્યાંથી સુરતના દરેક ખુણે જઇ શકાય છે. ભાગળએ જુના સુરત શહેરનો ભાગ છે. ઇ.સ. ૧૯૬૦ પહેલાં તે સમગ્ર દક્ષિણ ગુજરાતનું સૌથી આધુનીક અને મોટું બજાર ગણાતું હતું. ભાગળમાં સુરતનુ સૌથી મોટુ બજાર આવેલુ છે. આજે પણ તેનું મહત્વ અકબંધ છે. સુરતના જાહેર તહેવારોમાં તેનું વિશેષ મહત્વ હોય છે. જેમ કે ગણેશોત્સવ, તાઝીયાનું ઝુલુસ, ગોકુળ આઠમ તથા સાંઇની પાલખી જેવા ઉત્સવો ભાગળના મુખ્ય જંકશન પર અત્યંત ઉલ્લાસથી ઉજવાય છે. ભાગળની ઓળખ તરીકે તેની મિનારાવાળી મસ્જીદ પ્રખ્યાત છે. તેનાથી લગભગ ૧૫૦ મીટર દૂર લાલ ટાવર આવેલુ છે. જે કલોક ટાવર તરીકે ઓળખાય છે.

શ્રેણી:સુરત શહેર
શ્રેણી:સુરત શહેર તાલુકો
ચોકબજાર, સુરત

**ચોક બજાર** સુરત શહેરમાં આવેલો એક વિસ્તાર છે.

ઐતિહાસીક દ્રષ્ટીએ જોતાં આ વિસ્તાર મહત્વનો છે. અંગ્રેજોએ આ વિસ્તારમાં કોઠીનું નિર્માણ કરી, ખુબ જ વિકાસ કરેલો. મુઘલકાળમાં પણ આ વિસ્તાર મહત્વનો હતો . ચોક વિસ્તાર તાપી નદીના કીનારે આવેલો છે અને ભુતકાળનું પ્રસિધ્ધ મક્કાબંદર પણ ત્યાં જ આવેલું હતું તથા કિલ્લો પણ ત્યાં આવેલો છે. તે ઉપરાત અહીં ઘણા મહત્વના સ્થાપત્યો આવેલા છે. જેમ કે ચંદ્રવદન ચીમનલાલ મહેતા રંગઉપવન - નાટ્યગૃહ, નગીનચંદ્ર હોલ, સી.એન.આઇ ચર્ચ, પી.ટી.સી કોલેજ, એન્ડ્રુસ લાઇબ્રેરી, જુની સીવીલ હોસ્પીટલ, ગાંધીબાગ વગેરે.

શહેરના મધ્યભાગમાં આવેલા આ વિસ્તારમાં શહેરી બસ સેવા (સીટી બસ)નું મધ્યસ્થ મથક આવેલું હતું, જે ગુજરાત વાહન વ્યવહાર નિગમ દ્વારા સંચાલિત કરવામાં આવતું હતું. હાલમાં આ સેવા ખાનગી સંસ્થા દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવે છે. જોકે વર્તમાન સમયમાં પણ શહેરના કોઇપણ ભાગમાં જવા માટે અહીંથી સરળતાથી સગવડ મળી રહે છે.
800px|thumb|centre|ઈ. સ. ૧૯૦૦ના વર્ષમાં સુરતનો કિલ્લો (તાપી નદીના સામા કિનારા પરથી  

શ્રેણી:સુરત શહેર
શ્રેણી:સુરત શહેર તાલુકો
નાણાવટ

**નાણાવટ** સુરત શહેરનો પ્રાચીન વિસ્તાર છે.

આ વિસ્તાર શહેરની જાહોજલાલીનું પ્રતીક ગણાય છે, કારણ કે ત્યાં પહેલાં નાણાંનો વિનીમય કરવામાં આવતો હતો. તેથી જ તો શિવાજીએ તેને અવાર નવાર (ઇ.સ. ૧૬૬૪ થી ૧૬૭૦ દરમ્યાન) લુટ્યું હતું. શિવાજીએ લુંટ ચલાવતી વખતે નાણાવટ વિસ્તારમાંના ફક્ત એક જ ઘરમાંથી ૪ કોથળા ભરીને રત્નો કાઢ્યા હતાં. હજુ આજે પણ નાણાવટનાં મોટાભાગના જુના ઘરો ભોંયરાવાળાં છે, જેમાં ભુતકાળમાં સંપત્તિનો સંગ્રહ થતો હતો.

શ્રેણી:સુરત શહેર
શ્રેણી:સુરત શહેર તાલુકો
આલ્ક્લાઇન પાર્થિવ ધાતુ

**ક્ષારીય પાર્થિવ ધાતુ ** અથવા **આલ્ક્લાઇન પાર્થિવ ધાતુ** એ રાસાયણિક તત્ત્વોની એક શ્રેણી હોય છે, જે આવર્ત કોષ્ટકના સમૂહ - ૨ માં આવતી ધાતુઓ બેરિલિયમ (**Be**), મેગ્નેશિયમ (**Mg**), કેલ્શિયમ (**Ca**), સ્ટ્રૉન્શિયમ (**Sr**), બેરિયમ (**Ba**) તેમ જ રેડિયમ (**Ra**) ધાતુઓથી બનેલી હોય છે. 

શ્રેણી:આવર્ત કોષ્ટક
શ્રેણી:વિજ્ઞાન
શ્રેણી:રસાયણવિજ્ઞાન‎
ખીચીયું

*ખીચીયું* અથવા **ખીચું** એટલે ખીચીયા પાપડ બનાવવા માટેનો લોટ. આ એક ચોખાના લોટ માંથી બનતો પદાર્થ છે. જો કે આ એક લોટ છે પણ તેના સ્વાદીષ્ટ સ્વાદને કારણે તેને નાસ્તા તરીકે ખવાય છે. ચોમસામાં આ ગરમા ગરમ ખીચીયું ખાવામાં મજા આવે છે.

## સામગ્રી
ચોખાનો લોટ, ખારો, મીઠું , સફેદ મરચું, જીરું.

## કૃતિ
*તપેલીમાં પાણી લો.
*તેમાં જીરું અને ખારો ઉમેરી ઉકાળો.
*પાણી ઉકળે એટલે તેમાં ચોખાનો લોટ  મીઠું સફેદ મરચાનો પાવડર ઉમેરો.
*આ મિશ્રણને વરાળમાં બાફો.
## નોંધ
*આને કાચા શિંગ તેલ સાથે ચોળી ખાવ.
*લાલ મરચું ઉપરથી ઉમેરી ખાઈ શકાય.

શ્રેણી:ગુજરાતી વાનગી
શ્રેણી:ગુજરાતી ભોજન
શ્રેણી:ફરસાણ
સીટીલાઇટ

**સીટીલાઇટ** એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા સૌથી મોટા તથા સુરત જિલ્લાના મુખ્ય મથક એવા સુરત શહેરમાં આવેલો એક વિસ્તાર છે. આ વિસ્તાર આધુનીક સુરતની ઓળખ છે. આયોજન બધ્ધ નગર રચના, મોટા મોટા શોપીંગ મોલ, ઉંચા ઉંચા ટાવરો તેની આગવી ઓળખ છે.

શ્રેણી:સુરત શહેર
શ્રેણી:સુરત શહેર તાલુકો
બરડીયા (તા. વિસાવદર)

'''''' ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારના જૂનાગઢ જિલ્લામાં આવેલા વિસાવદર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી હીરા ઉદ્યોગ, નાના વ્યાપાર તેમજ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકોધાણા તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. ગામમાં દર ગુરુવારે ગુરુવારીના નામથી બજાર ભરાય છે જેમાં આજુ-બાજુના ગામોમાંથી લોકો ખરીદી કરવા આવે છે.

ગામની સ્થાપના આશરે ૩૦૦ વરસ પહેલા થઇ હોવાનું માનવામાં આવે છે.

આ ગામમાં ઘણી વખતસિંહોને છુટા ફરતા જોઈ શકાય છે.

## ભૂગોળ 
બરડિયામાંથી નીકળતી મુખ્ય નદી ઠાવકી છે. વરસો પહેલા આ નદી બારમાસી હતી, પણ છેલ્લા કેટલાંક વરસોથી, જમીનમાં પાણીનાં તળ નીચે જતાં, હાલના સમયમાં આ નદી ફક્ત ચોમાસાની ઋતુમાં જ વહે છે. ઠાવકી નદી, આગળ જઈ ને ઓઝત નદીમાં મળી જાય છે, આમ ઠાવકી નદી ઓઝત નદીની ઉપનદી છે. બરડિયા ગામની પછવાડે આવેલી ધાર, કે જેને લોકો ઠાવકા પર્વત તરીકે પણ ઓળખે છે, એમાં, ઘણા ઐતિહાસિક, પુરાતન જમાનાનાં વાસણો, વસ્તુઓ અને બીજી અનેક ચીજો પણ મળી આવી છે. આજુ બાજુમાં આવેલા મુખ્ય સ્થળોમાં સતાધાર, પરબ, સાસણ(ગીર), સોમનાથ અને ગિરનારનો સમાવેશ થાય છે.

## સંદર્ભો
મલેકપુર (તા. ભિલોડા)

**મલેકપુર (તા. ભિલોડા)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ભિલોડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. મલેકપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શ્રેણી:ભિલોડા તાલુકો
પરમાણુ ક્રમાંક

thumb|right|પરમાણુ ક્રમાંકની સમજણ.
રસાયણ શાસ્ત્ર અને ભૌતિક શાસ્ત્રમાં, **પરમાણુ ક્રમાંક** (અથવા **પ્રોટોન ક્રમાંક**) એ કોઈપણ તત્વની પરમાણુ નાભિમાં રહેલા પ્રોટોનની સંખ્યા દર્શાવે છે. નાભિનો વિદ્યુતભાર પ્રોટોનની સંખ્યા પર આધારિત હોવાથી તેને 'નાભિના વિદ્યુતભારનો ક્રમાંક' પણ કહી શકાય છે. કોઇપણ આવેશરહિત (તટસ્થ) પરમાણુ પર ઈલેક્ટ્રોનની સંખ્યા પણ પરમાણુ ક્રમાંકની બરાબર હોય છે. રાસાયણિક તત્વોને તેમના ચઢતા પરમાણુ ક્રમાંક પ્રમાણે ગોઠવવાથી આવર્ત સારણીનું (Periodic Table) નિર્માણ થાય છે, જેનાથી તત્વોના અનેક રાસાયણિક તેમજ ભૌતિક ગુણ સ્વયંસ્પષ્ટ થઇ જાય છે. આને પારંપારિક રીતે અંગ્રેજી અક્ષર ***Z*** વડે દર્શાવાય છે. આ ક્રમાંક કોઈ પણ રાસાયણિક તત્વને અનન્ય રીતે ઓળખાવે છે.

પરમાણુ ક્રમાંક *Z* અને પરમાણુભાર *A* વચ્ચેનો ભેદ સમજવો જરૂરી છે. પરમાણુભાર (Mass Number) એ પરમાણુના કેંદ્રમાં રહેલા પ્રોટોન અને ન્યૂટ્રોનની સંખ્યાનો સરવાળો છે. પરમાણુની નાભિમાંના ન્યૂટ્રોનની સંખ્યાને ન્યૂટ્રોન ક્રમાંક કહે છે અને તેને *N* સંજ્ઞા વડે દર્શાવવામાં આવે છે. આમ, *A* = *Z* + *N*. સામાન્ય રીતે પ્રોટોન અને ન્યૂટ્રોનનું દ્રવ્યમાન લગભગ સમાન હોય છે (જ્યારે ઈલેક્ટ્રોનનું દ્રવ્યમાન તેમની સરખામણીએ નહીવત્ હોય છે).

**મહત્વ:**
પરમાણુ ક્રમાંક એ માત્ર તત્વોને ક્રમ આપવા માટેની સંખ્યા નથી, પરંતુ તે તત્વના રાસાયણિક ગુણધર્મોનો મુખ્ય આધાર છે. તટસ્થ પરમાણુમાં પ્રોટોનની સંખ્યા (Z) જ ઈલેક્ટ્રોનની સંખ્યા અને કક્ષાઓમાં તેની ગોઠવણી (Electron Configuration) નક્કી કરે છે. આ ઈલેક્ટ્રોન વિન્યાસ, ખાસ કરીને બાહ્ય કક્ષાના ઈલેક્ટ્રોન, તે તત્વ અન્ય તત્વો સાથે કેવી રીતે રાસાયણિક પ્રક્રિયા કરશે તે નિશ્ચિત કરે છે. આમ, પરમાણુ ક્રમાંક રાસાયણિક વર્તણૂકને સમજવા માટેની ચાવી છે.

કોઈપણ તત્વના પરમાણુઓનો પરમાણુ ક્રમાંક હંમેશા એકસમાન હોય છે, પરંતુ એક જ તત્વના પરમાણુઓમાં ન્યૂટ્રોનની સંખ્યા ભિન્ન હોઈ શકે છે. આને પરિણામે તે તત્વના પરમાણુઓના પરમાણુભાર ભિન્ન હોય છે, જેને સમસ્થાનિકો (Isotopes) કહે છે. પ્રકૃતિમાં તત્વોના પરમાણુઓ મોટેભાગે સમસ્થાનિકોના મિશ્રણ સ્વરૂપે મળે છે.

આ તત્વની સંજ્ઞા *Z* એ જર્મન શબ્દ *Atom**z**ahl* (અર્થાત્ પરમાણુ ક્રમાંક) પરથી આવેલી હોવાનું મનાય છે.

## કેટલાક તત્વોના પરમાણુ ક્રમાંક 
* હાઈડ્રોજન - ૧
* હીલિયમ - ૨
* લિથિયમ - ૩
* ઑક્સીજન - ૮

## સમસ્થાનિક 
કેટલાક રાસાયણિક તત્વ એવાં પણ હોય છે, જેની નાભિમાં પ્રોટૉનની સંખ્યા (અર્થાત પરમાણુ ક્રમાંક) સમાન હોય છે પરંતુ એની નાભિમાં ન્યુટ્રૉનની સંખ્યા અલગ-અલગ હોય છે. આવા પરમાણુઓને **સમસ્થાનિક** (isotope) કહેવાય છે. આ તત્વોના રાસાયણિક ગુણ પ્રાયઃ સમાન હોય છે, પરંતુ કેટલાક ભૌતિક ગુણ ભિન્ન હોય છે.

શ્રેણી:રસાયણવિજ્ઞાન
દિવ્ય ભાસ્કર

**દિવ્ય ભાસ્કર** () એક ગુજરાતી વર્તમાનપત્ર છે, જેની શરૂઆત ૨૦૦૩માં થઇ હતી. દિવ્ય ભાસ્કર એ હિન્દી દૈનિક ભાસ્કરની કંપની ડીબી કોર્પ લિ. નું પ્રકાશન છે. પોતાના આગવા માર્કેટિંગથી, દિવ્ય ભાસ્કર ગુજરાતમાં શરૂઆતથી જ અગ્રણી રહ્યું છે.

આ સમાચાર પત્રની આવૃત્તિઓ ગુજરાતનાં મુખ્ય શહેરો અમદાવાદ, વડોદરા, સુરત, રાજકોટ, ભાવનગર, જૂનાગઢથી પ્રકાશિત કરવામાં આવે છે.

## સંદર્ભ
## બાહ્ય કડીઓ
* અધિકૃત વેબસાઇટ

શ્રેણી:દૈનિક
શ્રેણી:ગુજરાતી સમાચારપત્ર
સંદેશ

**સંદેશ** એ એક સંદિગ્ધ શબ્દ છે, જેનો ગુજરાતી ભાષામાં ખબર, વાવડ કે સમાચાર એવો અર્થ થાય છે.

* ગુજરાતી સમાચારપત્ર માટે જુઓ: સંદેશ
* જાણીતી બંગાળી મિઠાઈ માટે જુઓ: સંદેશ
દૂધપાક

**દૂધપાક** એટલે દૂધને પકવીને બનાવેલી વાનગિ. આ એક પ્રવાહી મિષ્ટાન છે જે ગુજરાતમાં ઘણું પ્રસિદ્ધ છે. આ વાનગી બનાવવામાં ઘણી સરળ છે. આમાં ઘીનો ઉપયોગ ન હોવાથી પચવામાં ઓછી ભારે અને સસ્તી પણ પડે છે.
## સામગ્રી
દૂધ (ગાયનું હોય તો ઉત્તમ), સાકર (ખાંડ), ચોખા, એલચી, બદામ (કતરી કરેલી), કેસર (વૈકલ્પિક)

## કૃતિ
* ચોખાને પાણીમાં અડધો કલાક પલાળી રાખો.
* દૂધમાં ચોખા,એલચીનો ભૂકો, સાકર, બદામની કતરી અને કેસર ઉમેરી ઉકળવા મૂકો.
* દૂધને સતત હલાવતા રહેવું જેથી ચોખા તળીયે બેસીને બળે નહીં અને દૂધ ઉભરાય નહીં. 
* ચોખા રંધાય એટલે દૂધપાક તૈયાર.

## નોંધ
* પારંપરિક રીતે દૂધપાકમાં ચારોળી નાંખવામાં આવે છે.
* ભાવેતો તેમાં પિસ્તાની કતરી, કાજુનો ભૂકો, સ્ટ્રોબેરી નાખી શકય.
* જો ભાવે તો તેમાં વિવિધ એસેંસ ઉમેરી શકાય જેમકે બટર સ્કોચ, સ્ટ્રોબેરી, વેનીલા, પાયનેપલ વિગેરે.

શ્રેણી:ગુજરાતી વાનગી
શ્રેણી:ગુજરાતી ભોજન
શ્રેણી:મીઠાઈ