open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
કીર્તિ મંદિર, પોરબંદર

નું જન્મ સ્થાન, પોરબંદર.]]**કીર્તિ મંદિર** એ ભારતનાં ગુજરાત રાજ્યમાં પોરબંદર શહેરમાં મહાત્મા ગાંધી અને કસ્તુરબાની સ્મૃતિમાં બંધાયેલું સ્મૃતિ મંદિર છે.

## પશ્ચાદ્ભૂમિ 
કીર્તિ મંદિરની બાજુમાં જ ગાંધી પરિવારના પૂર્વજોના ઘર આવેલું છે કે જ્યાં ૨ ઓક્ટોબર ૧૮૬૯ના રોજ મહાત્મા ગાંધીનો જન્મ થયો હતો. જ્યારે ગાંધીજીને છેલ્લી વખત ૧૯૪૪માં બ્રિટિશ સરકાર દ્વારા આગા ખાન પેલેસમાંથી મુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા, ત્યારે પોરબંદરની રહેણાંક જનતાએ તેમના જન્મસ્થળ પર એક સ્મારક બનાવવાનું નક્કી કર્યું હતું, જે તેમાં રહેતા ગાંધી પરિવારના સભ્યો પાસેથી ખરીદવામાં આવ્યું હતું. પૂર્વજોનું ઘર હવે કીર્તિ મંદિર સંકુલનો એક ભાગ છે.

## ઇતિહાસ
મૂળ ત્રણ માળનું મકાન હવેલી જેમ બાંધવામાં આવ્યું છે, જેને ગાંધીજીના પરદાદા હરજીવન રાયદાસ ગાંધીએ સત્તરમી સદીમાં ખરીદ્યું હતું. ઉપરના માળો વર્ષો દરમિયાન ઉમેરવામાં આવ્યા હતા. ગાંધીજીના પિતા કરમચંદ, કાકા તુલસીદાસ અને દાદા ઉત્તમચંદ અહીં રહેતા હતા. આ બધા જ પોરબંદર રજવાડાના જેઠવા રાજપૂત શાસકોના દીવાન (વડાપ્રધાન) રહ્યા હતા.
 
કીર્તિ મંદિરનો શિલાન્યાસ ૧૯૪૭માં ગાંધીજીના જીવનકાળ દરમિયાન દરબાર ગોપાલદાસ દેસાઈ દ્વારા કરવામાં આવ્યો હતો. ઘર ખરીદવા અને સંગ્રહાલય બનાવવા માટેના નાણાં નાનજીભાઈ કાલિદાસ મહેતા દ્વારા દાનમાં આપવામાં આવ્યા હતા.

આ સ્મારક ૧૯૫૦માં પૂર્ણ થયું હતું, ત્યાં સુધીમાં તો ગાંધી મૃત્યુ પામ્યા હતા. ગૃહમંત્રી સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ દ્વારા ૨૭ મે ૧૯૫૦ના રોજ તેનું ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું હતું અને તે ભારત સરકારને આપવામાં આવ્યું હતું.

તે ૭૯ ફૂટ ઊંચું છે, જે ગાંધીજીના ૭૯ વર્ષના જીવનનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. તેમાં હિંદુ, બૌદ્ધ, જૈન અને પારસી મંદિરો તેમજ ચર્ચો અને મસ્જિદોનાં સ્થાપત્ય તત્વો સામેલ છે.

આ સ્થાપત્યના વાસ્તુકાર પોરબંદરના રહેવાસી પુરુષોત્તમભાઈ મિસ્ત્રી હતા. 

## સ્મારક
કીર્તિ મંદિરની મધ્યમાં મહાત્મા અને કસ્તુરબા ગાંધીના જીવન-કદના તૈલચિત્રો છે. કારણ કે ગાંધી પોતાને દેવતા બનવા માંગતા ન હતા, તેથી પુષ્પમાલાનો ઉપયોગ થયો નથી. તેમના જીવન અને ઉપદેશોનું પ્રતીક 'સત્ય' અને 'અહિંસા' શબ્દો તેમના પગની નજીક મૂકવામાં આવ્યા છે.

જમણી બાજુએ મગનલાલ ગાંધી અને મહાદેવ દેસાઈ સ્મારક તરીકે બે ઓરડાઓ છે, અને ડાબી બાજુનો ઓરડો સંગ્રહાલયના પ્રદર્શન માટે છે. આ ત્રણ ઓરડાઓમાં ખાદીભંડારની વસ્તુઓ, હસ્તકલાની વસ્તુઓ, પુસ્તકોના વેચાણ માટેનું કેન્દ્ર, કાર્યાલય ખંડ અને સ્વાગત ખંડ છે. કસ્તુરબા મહિલા પુસ્તકાલય કીર્તિ મંદિરમાં આવેલું છે.

કીર્તિ મંદિર આ નગરનું મુખ્ય પ્રવાસી આકર્ષણ છે. વિદેશી મહાનુભાવો અને ભારતીય રાજકારણીઓ કીર્તિ મંદિરની મુલાકાત લે છે. ગાંધીનો જન્મ જ્યાં થયો હતો તે સ્થળને ઓળખ માટે સ્વસ્તિકથી ચિહ્નિત કરવામાં આવ્યું છે. 

## ચિત્ર ગેલેરી

Image:Birth Place of Gandhi.jpg|ગાંધીજીનું ઘર, ડિસે.‘૧૨.
Image:Kirti Mandir Gallery.jpg|કસ્તુરબા અને ગાંધીજીનાં આદમકદનાં તૈલચિત્રો.
Image:Study room of Gandhi.jpg|ગાંધીજીનો અભ્યાસ કક્ષ.

## સંદર્ભો
શ્રેણી:પોરબંદર જિલ્લો
શ્રેણી:મહાત્મા ગાંધી
શ્રેણી:સ્મારક સંસ્થા
શ્રેણી:ઐતિહાસિક સ્થળો
શ્રેણી:ગાંધી સંગ્રહાલય
સારંગપીપળી

**સારંગપીપળી** ભારત દેશના પશ્ચિમમાં આવેલ ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્રમાં આવેલ જૂનાગઢ જિલ્લાના માણાવદર તાલુકાનું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમજ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, મગફળી તેમજ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમજ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શ્રેણી:માણાવદર તાલુકો
શીતપેટી

**શીતપેટી** અથવા રેફ્રિજરેટર એ એક આધુનિક ભૌતિક ઉપકરણ છે, જે ચોક્કસ શીત તાપમાન જાળવી રાખી શકે છે. ઘરમાં ઉપયોગી એવા આ ઉપકરણ સૌપ્રથમ ઇ. સ. ૧૯૧૧માં ફ્રાંસ દેશના એક ખ્રિસ્તી સાધુએ શોધેલ ગંધક ડાયોક્સાઈડ પ્રક્રિયાના આધારે માર્શલ ઓડીક્રેન નામના વિજ્ઞાન શિક્ષકે લાકડાંની પેટી જેવી રચના કરી બનાવ્યું હતું, જેનો ખર્ચ તેને એ જમાનામાં ગાડીની કિંમત કરતાં પણ વધારે થયો હતો.

પહેલાંના સમયમાં શીતપેટીમાં ફ્રિયોન વાયુ વાપરવામાં આવતો. આમ ઘણાં વર્ષો સુધી ચાલ્યું. આ પછી જ્યારે હાઈડ્રો ક્લોરોફ્લ્યુરોકાર્બન (ટૂંકું નામ: એચસીએફસી) શોધાયા પછી તે વાયુ શીતપેટીમાં વપરાશમાં લેવાય છે.

ખૂબજ જાણીતા વૈજ્ઞાનિક આલ્બર્ટ આઇન્સ્ટાઇન પણ ઇ. સ. ૧૯૩૦ના વર્ષમાં માત્ર હવાના દબાણથી કાર્ય કરતા શીતપેટીની શોધ કરી તેની પેટંટ મેળવવામાં સફળ થયા હતા.

શ્રેણી: ઉપકરણ
શ્રેણી: વિજ્ઞાન
ગાંધાર

**ગાંધાર** હાલનાં ઉત્તર પૂર્વ પાકિસ્તાન અને અફઘાનિસ્તાન પાસે આવેલો પ્રદેશનું પ્રાચીન નામ છે.

તે વેદિક સંસ્કૃતિનું એક કેન્દ્ર હતું. ઋગવેદના સમયથી (ઇ.સ. પૂર્વે ૧૫૦૦-૧૨૦૦), તેમજ પારસી અવેસ્તામાં તેનો ઉલ્લેખ જોવા મળે છે.

૬ઠ્ઠી સદીમાં હુણ આક્રમણોથી આ વિસ્તારની પડતી શરુ થઇ અને મહંમદ ગઝનવીના આક્રમણથી ઇ.સ. ૧૦૦૧માં ગાંધાર નામ અદ્રશ્ય થયું.

## મહાભારતમાં 
મહાભારત કાળમાં ગાંધાર રાજ્યના રાજા મહારાજ સુબલની પુત્રી ગાંધારીના લગ્ન હસ્તિનાપુરના અંધ રાજા ધૃતરાષ્ટ્ર સાથે કરવામાં આવ્યા હતા.

## સંદર્ભ
થૉમસ ઍડિસન

**થૉમસ અલ્વા એડિસન** (; ૧૧ ફેબ્રુઆરી ૧૮૪૭ - ૧૮ ઓક્ટોબર ૧૯૩૧) એક અન્વેષક અને વેપારી હતા.

થોમસ આલ્વા એડિસન (થોમસ આલ્વા એડિસન). 11 ફેબ્રુઆરી, 1847 ના રોજ જન્મેલા, મિલેન, ઓહિયો - 18 ઓક્ટોબર, 1931 ના રોજ વેસ્ટ ઓરેન્જ, ન્યૂ જર્સી. અમેરિકન શોધક અને ઉદ્યોગસાહસિક. એડિસને યુ.એસ.માં 1093 પેટન્ટ અને વિશ્વના અન્ય દેશોમાં આશરે 3 હજાર મળ્યા. તેમણે ટેલિગ્રાફ, ટેલિફોન, ફિલ્મ સાધનોમાં સુધારો કર્યો, ઇલેક્ટ્રિક ઇન્ક્રેન્ડસન્ટ લેમ્પ માટે પ્રથમ વ્યવસાયિક રીતે સફળ વિકલ્પોમાંથી એક વિકસાવ્યો, એક ફોનોગ્રાફની શોધ કરી. તે તે હતો જેણે ટેલિફોન વાતચીતની શરૂઆતમાં "હેલો" શબ્દનો ઉપયોગ કરીને સૂચવ્યું હતું. 1928 માં પુરસ્કાર ઉચ્ચ પુરસ્કાર યુએસ ગોલ્ડ મેડલ કોંગ્રેસ. 1930 માં તે યુએસએસઆરના એકેડેમી ઑફ સાયન્સિસના એક વિદેશી માનદ સભ્ય બન્યા.(સિધ્ધરાજસિંહ.એમ.વાળા)

### થોમસ આલ્વા એડિસ નો પ્રથમ રેકોર્ડ શું હતો? 
થોમસ આલ્વા એડિસને પ્રથમ વખત ‘લિટલ લેમ્બ મરા હાડ’ રેકોર્ડ કર્યુ. આ શબ્દો બોલીને એડિસન ખુશ થઈ ગયો. આ મશીન વેચવા માટે, એડિસને ‘એડિસન સ્પીકિંગ ફોનોગ્રાફ કંપની’ ની રચના કરી. એડિસને એમ પણ કહ્યું હતું કે આ ઉપકરણનો ઉપયોગ લેટર રાઇટીંગ, દૃષ્ટિહીન લોકો માટે પુસ્તક રેકોર્ડ કરવા, બોલતા ઘડિયાળ બનાવવા અને મ્યુઝિકબોક્સ તરીકે થઈ શકે છે.

સમય જતાં, એડિસનના લગભગ બધા સૂચનોનો ઉપયોગ પણ થતો હતો. એડિસન દ્વારા બનાવવામાં આવેલ આ ઉપકરણનો ઉપયોગ પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધમાં પણ થતો હતો. ઘણા સૈન્ય એકમોએ તેને $ 60 ની ચુકવણી કરીને ખરીદ્યો. સૈનિકોએ યુદ્ધ દરમિયાન પોતાને હળવા અને ઉત્સાહિત રાખવા આનો ઉપયોગ કર્યો હતો.

એડિસને તેની પ્રથમ પ્રયોગશાળા ફક્ત 10 વર્ષની ઉંમરે બનાવી હતી. તેની માતાએ તેને એક પુસ્તક આપ્યું જેમાં ઘણા રાસાયણિક પ્રયોગો આપવામાં આવ્યા. એડિસનને આ પુસ્તક ગમ્યું અને તેણે તેના બધા પૈસા કેમિકલ્સ પર ખર્ચ કર્યા અને આ બધા પ્રયોગો કર્યા.

થોમસ એડિસનને નાનપણમાં પોતાના પ્રયોગો ચાલુ રાખવા માટે પૈસાની જરૂર હતી. પૈસા કમાવવા તે ટ્રેનમાં અખબારો અને શાકભાજી વેચતો હતો.

1879 થી 1900 સુધી, એડિસને તેની બધી મોટી શોધો કરી હતી અને તે વૈજ્ઞાનિક તેમજ શ્રીમંત ઉદ્યોગપતિ બન્યો હતો.
શ્રેણી:૧૯૩૧માં મૃત્યુ
ખ્રિસ્તી નવું વર્ષ

thumb|નવુ વર્ષ
ખ્રિસ્તી નવું વર્ષ ૧લી જાન્યુઆરી થી ચાલુ થાય છે. ઈસવી સનનું નવું વર્ષ ઇસુ ખ્રિસ્તના અનુયાયીઓ ઊજવે છે.   આ દિવસને નવા વર્ષ તરીકે ઉજવવામા આવે છે.
એરન સ્વાર્ટઝ

**એરન સ્વાર્ટઝ** (નવેમ્બર ૮, ૧૯૮૬ - જાન્યુઆરી ૧૧, ૨૦૧૩) અમેરિકન લેખક, કોમ્પ્યુટર પ્રોગ્રામર, રાજકીય આયોજક અને ઇન્ટરનેટ ચળવળકાર હતા. સ્વાર્ટઝ આરઆરએસ-ડેવ કાર્યસમૂહ ના સભ્ય હતા જેમણે "RSS 1.0" ખાસિયતો RSS માટે બનાવી હતી અને web.py નામનું વેબ સાઇટ ફ્રેમવર્ક અને ઓપન લાઇબ્રેરીનાં આર્કિટેક હતા. તેમણે ઇન્ફોગામી બનાવ્યું હતું, જે કંપની રેડ્ડિટ સાથે તેના શરુઆતી દિવસોમાં ભળી ગઇ હતી, જેના વડે તેઓ કંપનીનાં સરખાં ભાગીદાર બન્યા હતા. સ્વાર્ટઝ એ સમાજશાસ્ત્ર, નાગરિક જાગૃતતા અને ચળવળ પર ધ્યાન આપ્યું હતું. ૨૦૧૦માં તેઓ હાર્વડ યુનિવર્સિટી સેન્ટર ઓફ ઇથિક્સનાં સભ્ય હતા. તેમણે ઓનલાઇન સમૂહ ડિમાન્ડ પ્રોગ્રેસ (જે SOPA વિરુધ્ધ લડત માટે જાણીતું છે) સ્થાપ્યું હતું અને પાછળથી અમેરિકા અને આંતરરાષ્ટ્રીય સમૂહ રુટસ્ટ્રાઇકર્સ અને આવાઝ જોડે કામ કર્યું હતું.

જાન્યુઆરી ૬, ૨૦૧૧, ના રોજ જેસ્ટોર પરથી શૈક્ષણિક સામયિકો ડાઉનલોડ કરવા માટે સ્વાર્ટઝની ધરપકડ થઇ હતી, જે ફેડરલ તપાસનો વિષય બની હતી.  સ્વાર્ટઝ ને એ નહોતું ગમતું કે જેસ્ટોર લેખકોને પૈસા આપવાની જગ્યાએ પ્રકાશકોને પૈસા ચૂકવતું હતું. જેસ્ટોરની કિંમતો અમેરિકાની કોલેજો અને યુનિવર્સિટીઓ દ્વારા પ્રકાશિત થયેલ કાર્યને વાપરવામાં રોકતી હતી. 

જાન્યુઆરી ૧૧, ૨૦૧૩ ના રોજ સ્વાર્ટઝ તેના ક્રાઉન હાઇટ્સ, બ્રૂકલિન, એપાર્ટમેન્ટમાં મૃત મળી આવ્યો હતો, જ્યાં તેને આત્મહત્યા કરી લીધી હતી.

## સંદર્ભો
શ્રેણી:આત્મહત્યા
શ્રેણી:૨૦૧૩માં મૃત્યુ
શ્રેણી:૧૯૮૬માં જન્મ
શ્રેણી:અમેરિકન વ્યક્તિત્વ
દશાંશ સંખ્યા પ્રણાલી

**હિંદુ-અરેબિક સંખ્યા પ્રણાલી** (જે **દશાંશ સંખ્યા પ્રણાલી** અથવા **અરેબિક સંખ્યા પ્રણાલી** અથવા **હિંદુ સંખ્યા પ્રણાલી** તરીકે પણ ઓળખાય છે) વિશ્વમાં સૌથી વધુ વ્યાપક સંખ્યા પ્રણાલી છે. તે ૧થી ૪થી સદીમાં ભારતીય ગણિતશાસ્ત્રીઓ દ્વારા શોધવામાં આવી હતી. ૯મી સદી સુધીમાં આ પ્રણાલી અરેબિક ગણિતશાસ્ત્રીઓ દ્વારા અપનાવવામાં આવી હતી. અલ-ખ્વારીઝમી (*On the Calculation with Hindu Numerals*, ૮૨૫) અને અલ-કિન્દી (*On the Use of the Hindu Numerals*, ૮૩૦) પુસ્તકો વડે અરેબિક ગણિતશાસ્ત્રીઓએ આ પદ્ધતિ વ્યાપક બનાવી હતી. પાછળથી મધ્યકાલીન યુગમાં આ પ્રણાલી યુરોપમાં પ્રચલિત બની હતી.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગણિત
ભારતીય માનક સમય

thumb|વિશ્વ માનક સમયનો નકશો
**ભારતીય માનક સમય** (**Indian Standard Time** (IST)) એ સમયક્ષેત્ર છે જે ભારત અને શ્રીલંકા દેશે અપનાવેલું છે, તેનો વૈશ્વિક સમય અનુબદ્ધતા(UTC) સાથે +૦૫:૩૦ (UTC+૫.૩૦) કલાકનો મેળ બેસે છે. એટલે કે GMT(ગ્રીનવિચ મીન ટાઈમ) કરતાં આ સમયક્ષેત્ર સાડા પાંચ કલાક આગળ ચાલે છે. ભારત ’ડેલાઈટ સેવિંગ ટાઈમ’ કે અન્ય ઋતુગત ફેરફારોને ધ્યાનમાં લેતું નથી. સેના અને ઉડયન ક્ષેત્રમાં ભારતીય માનક સમયને **E*** ("Echo-Star") દ્વારા નિર્દિષ્ટ કરાય છે.

ભારતીય માનક સમયની ગણતરી ૮૨.૫° પૂ. રેખાંશના પાયા પર, ઉત્તર પ્રદેશના અલ્હાબાદ નજીકના મિર્જાપુર ()ના ઘડીયાળ ટાવરના આધારે કરાય છે, જે દર્શાવેલ રેખાંશની સૌથી નજીકનું સ્થળ છે.

સમયક્ષેત્ર માહિતી કોષ્ટકમાં આ સમયનું પ્રતિનિધિત્વ ’એશિયા/કોલકાતા’ નામથી થાય છે.

## ઇતિહાસ 
૧૯૪૭માં ભારતની સ્વતંત્રતા પછી, ભારત સરકારે ભારતીય માનક સમયને આખા દેશ માટે સત્તાવાર સમય તરીકે સ્થાપિત કર્યો હતો, જોકે, કોલકાતા અને મુંબઇએ અનુક્રમે ૧૯૪૮ અને ૧૯૫૫ સુધી તેમના પોતાના સ્થાનિક સમય (કોલકાતા ટાઇમ અને બોમ્બે ટાઇમ તરીકે જાણીતા) જાળવી રાખ્યા હતા. સેન્ટ્રલ વેધશાળા ચેન્નઈથી અલ્હાબાદ જિલ્લાના શંકરગઢ કિલ્લામાં એક સ્થળે ખસેડવામાં આવી હતી, જેથી તે યુટીસી +૫:૩૦ની નજીક હશે. ૧૯૬૨ના ચીન-ભારતીય યુદ્ધ અને ૧૯૬૫ અને ૧૯૭૧ના ભારત-પાકિસ્તાની યુદ્ધો દરમિયાન ડેલાઇટ સેવિંગ ટાઇમ (ડીએસટી) થોડા સમય માટે વપરાતો હતો.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:સમય
શ્રેણી:ભારત
પંજાબ

thumb|200px|દક્ષિણ એશિયામાં પંજાબનો નક્શો
**પંજાબ** (‌‌, શાહમુખી લિપિ: پنجاب) દક્ષિણ એશિયાના ઉત્તર-પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલું એક ભૂગોલિક ક્ષેત્ર છે. શબ્દ "પંજાબ" ફારસી ભાષાના બે શબ્દો "પંજ" અને "આબ" પરથી આવ્યો છે, જેનો મતલબ "પાંચ" અને "પાણી" છે અથવા "પાંંચ નદીઓની જમીન"; આ પાંંચ નદીઓમાં જહેલમ નદી, ચેનાબ નદી, રાવી નદી, વ્યાસ નદી અને સતલુજ નદી છે.

આ ક્ષેત્ર પર શકો, હૂણો, પઠાણો અને મુઘલોનું શાસન રહ્યું હતું. ભારતના ભાગલા સમયે બ્રિટિશ અધિકૃત પંજાબ પ્રાંતને પશ્ચિમ પાકિસ્તાનમાં આવેલો પંજાબ પ્રાંત અને ભારતના પંજાબ, હરિયાણા અને હિમાચલ પ્રદેશ રાજ્યોમાં વહેંચવામાં આવ્યા.

## આ પણ જુઓ 
* પંજાબ, ભારત
* પંજાબી ભાષા
* કાશ્મીર

શ્રેણી:પંજાબ
રફાળા

**રફાળા**, ભારત દેશ ના પશ્ચિમ માં આવેલ ગુજરાત રાજ્ય ના સૌરાષ્ટ્ર માં આવેલ મહત્વ ના જુનાગઢ જિલ્લાના માણાવદર તાલુકાનું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, મગફળી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.ગામની પુર્વ તથા દક્ષિણ દિશા ગાંડા બાવળના જંગલોથી ધેરાયેલ છે.અદાજે પચાસેક વર્ષ પહેલા ગામની આજુ બાજુ ખજુરીના વુક્ષોનુ જંગલ આવેલ હતુ.અને તેમા ખલેલા પુષ્કળ પ્રમાણ માં થતા હતા.

શ્રેણી:માણાવદર તાલુકો
પંજાબ (સંદિગ્ધ)

**પંજાબ**નો અર્થ નીચેનામાથી કોઇ એક હોઇ શકે છે:

* પંજાબ, દક્ષિણ એશિયામાં એક ભૌગોલિક ક્ષેત્ર.
* પંજાબ, ભારત, એક રાજ્ય, મૂળ પંજાબનો એક ભાગ, જે ભારતમાં આવેલું છે.
* પંજાબ, પાકિસ્તાન, એક પ્રાંત, મૂળ પંજાબનો એક ભાગ જે હવે પાકિસ્તાનમાં આવેલો છે.
ચિત્તાગોંગ

**ચિત્તાગોંગ** () મુખ્ય બંદર અને બાંગ્લાદેશ બીજા નંબરનું સૌથી મોટું શહેર છે. તે નદી Karnaphuli સાથે સ્થિત થયેલ છે.

9 મી સદીથી એક વેપાર, ચિત્તાગોંગ બહુસાંસ્કૃતિક ઇસ્લામિક હિન્દૂ, અને બૌધ્ધ પરંપરાઓમાં એક વારસો ધરાવે છે. એક હબ આકડાના રેલવે, પાણી અને ચા ઇંગલિશ શાસન આધુનિક વિકાસ. શહેરો પ્રવૃત્તિઓ ક્રાંતિ માટે ધ્યાન બ્રિટિશ, ખાસ કરીને બળવો સામે બની છે, 1930 માં સુર્યા સેન આગેવાની હથિયારો સમાવેશ થાય છે. તે મૂળભૂત લશ્કરી મહત્વ અને વિશ્વ યુદ્ધ II માં પ્રકરણ ઝુંબેશ Burma માં સાથી માટે પુરવઠા પોઇન્ટ છે. 1947 માં ભારતના વિભાજન પછી, ચિત્તાગોંગ પૂર્વ પાકિસ્તાન ભાગ બન્યું હતું. 1971 માં, પૂર્વ પાકિસ્તાન અસ્વીકાર પશ્ચિમ પાકિસ્તાન સામે બળવો કર્યો હતો તે લોકશાહી ચૂંટણી પરિણામો પ્રાપ્ત જાહેર સ્વતંત્રતા બાંગ્લાદેશ હિસ્સો ચિત્તાગોંગ માં જાહેરાત કરી છે. શહેરનું અત્યાચાર સાક્ષીઓ પર ગયા, યુદ્ધ અને યુદ્ધ નાકાબંધી ઉદારીકરણ બાદ દરમ્યાન નેવલ.

આજે, ચિત્તાગોંગ વિશ્વના સૌથી ઝડપથી વિકસતાં શહેરોમાં છે. જિલ્લા માટે વ્યાવસાયિક અને ઔદ્યોગિક કેન્દ્ર સ્પર્ધાત્મક વૈશ્વિક આર્થિક ખાસ રહે છે. સાથે શહેર માટે અમલમાં પોર્ટ સી સમાવેશ થાય છે આવશ્યક માળખાકીય ઊંડા છે, આ વિસ્તારમાં, બાંગ્લાદેશ, ભારત અને ચાઇના સમાવેશ થાય છે, તેના પડોશીઓ ચિત્તાગોંગ વિસ્તારની ભાવિ પર કેન્દ્ર છે. શહેરો કે જમીનથી દક્ષિણ એશિયા આર્થિક ઉત્તરપૂર્વીય ભારત, ભૂટાન, નેપાળ અને દક્ષિણ ચાઇના ભાગો સહિત વિકાસ માટે મહત્વની છે બંદર.
નૉર્વેજિયન ભાષા

**નૉર્વેજિયન ભાષા** યુરોપ મહાદ્વીપ માં આવેલ નોર્વે નામ ના દેશ મા બોલવામા આવે છે.જ્યાં તે સત્તાવાર ભાષા છે.

આજે કુલ ૫૦ લાખ લોકો નૉર્વેજિયન ભાષા પોતાની મુખ્ય ભાષા તરિકે બોલતા હોય છે. 

નૉર્વે,નોર્ડિક કાઉન્સિલ બન્ને ની સત્તાવાર ભાષા નૉર્વેજિયન ભાષા છે. 

## અનુવાદ 
"હું નૉર્વેથી છું"  નું અનુવાદ નૉર્વેજિયન ભાષામાં નિચે મુજબ છે: 

"Jeg er fra Norge"
મોહનપુરા (તા. દહેગામ)

**મોહનપુરા** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા ગાંધીનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા દહેગામ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મોહનપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. ગામમાં ફક્ત પ્રાથમિક શાળા અને આંગણવાડી આવેલી છે. આ ગામ સાણોદાનું પેટાગામ છે એટલે વહિવટી ધોરણે તેને ગ્રામ પંચાયત લાગુ પડે છે.

શ્રેણી:દહેગામ તાલુકો
મહેન્દ્ર સિંઘ ધોની

**મહેન્દ્ર સિંઘ ધોની** મુખ્યત્વે એમ. એસ. ધોની ના નામે જાણીતા ભારતીય ક્રિકેટર (બેટ્સમેન અને વિકેટકીપર) છે અને હાલની *ભારતીય રાષ્ટ્રીય ક્રિકેટ ટીમ* તેમજ *ચેન્નાઇ સુપરકિંગ્સ*ના કપ્તાન છે. તેમણે ડિસેમ્બર ૨૦૦૪ માં બાંગ્લાદેશ વિરુધ્ધ એક દિવસીય ક્રિકેટમાં તેમજ આ જ સમયગાળામાં તેમણે શ્રીલંકા વિરુદ્ધ ટેસ્ટમાં પદાર્પણ કર્યુ હતું.

તેઓ ક્રિકેટના ત્રણેય ફોર્મેટમાં ભારતીય ક્રિકેટ ટીમના સુકાની છે. તેમણે ૨૦૦૭માં રાહુલ દ્રવિડ પાસેથી વન-ડે શ્રેણીનું સુકાનીપદ સંભાળ્યું અને તેમના નેતૃત્વ હેઠળ શ્રીલંકા અને ન્યુ ઝિલેન્ડ દ્વિપક્ષીય વન-ડે શ્રેણીમાં તેની પ્રથમ જીત થઇ.

## પારિવારિક જીવન
ધોનીનો જન્મ રાંચી, ઝારખંડ ખાતે થયો હતો.તેના પિતાનુ નામ પાનસિંઘ છે. તેને જયાંતી ગુપ્તા નામે એક બહેન અને નરેન્દ્ર સિંઘ ધોની નામે એક ભાઇ છે.તેણે પોતાનુ શિક્ષણ જવાહર વિદ્યામંદિર, શ્યામલી, ઝારખંડ ખાતે લીધુ હતુ. તેને નાનપણમાં બેડમિન્ટન અને ફુટબોલની રમત પ્રત્યે ખુબ લગાવ હતો. તે તેની ફુટબોલની ટીમનો ગોલકીપર હતો અને તેના ફુટબોલ પ્રશિક્ષકે તેને જિલ્લા કક્ષાએ ક્રિકેટ રમવા મોકલ્યો હતો. તેણે ત્યાં પોતાની વિકેટ-કીપીંગ કળાથી સૌને પ્રભાવિત કર્યા હતા અને ત્યારબાદ તે ૧૯૯૫-૧૯૯૮ દરમિયાન કમાન્ડો ક્રિકેટ ટીમના વિકેટ-કીપર બન્યો હતો. તેના પ્રદર્શનના આધારે તેને ૧૯૯૭-૯૮ માં વિનુ માંકડ ટ્રોફી માટે પસંદ કરવામાં આવ્યો હતો.

ધોનીના લગ્ન ૪ જુલાઇ ૨૦૧૦ના રોજ સાક્ષી સિંઘ રાવત સાથે થયા હતા.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારતીય વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:ઝારખંડના લોકો
શ્રેણી:રમતવીર
શ્રેણી:ભારત એક દિવસીય આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટર્સ
શ્રેણી:ભારતીય ક્રિકેટ કેપ્ટન
શ્રેણી:જીવિત લોકો
શ્રેણી:ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી
શ્રેણી:૧૯૮૧માં જન્મ
શ્રેણી:ક્રિકેટર
હોલ માતાજી

**હોલ માતાજી**નું મંદિર વાંકાનેર, રાજકોટમાં વાંકાનેરથી આશરે પંદર કિલોમીટરના અંતરે અને રાજકોટથી ચાલીસેક કિલોમીટરને અંતરે આવેલ છે. મચ્છુ બંધ પર આવેલ આ મંદિર બહુ જુનું છે. આ મંદિરની પોતાની ગૌશાળા છે તથા મંદિરની માલિકીની જમીન પણ છે. મંદિર કુદરતી સૌંદર્યથી ભરપૂર વાતાવરણ વચ્ચે આવેલ છે. અહીં યાત્રીઓને રહેવા તથા જમવાની નિઃશુલ્ક સવલત પુરી પાડવામાં આવે છે.

હોલ માતાજીનો ચોસઠ જોગણીમાં સમાવેશ થાય છે તથા ખોડીયાર માતાજી સાથે સાત બહેનોમાં તેમનો સમાવેશ થાય છે. હોલ માઁ ચારણ કન્યા હતા. જે આજે આહીરો, ભરવાડ, સોની, વણિક, બ્રાહ્મણ વગેરે કેટલાય પરિવારોની કુળદેવી તરીકે પુજાય છે.

શ્રેણી:મંદિરો
શ્રેણી:હિંદુ દેવતા
જ્ઞાનપીઠ એવોર્ડ

**જ્ઞાનપીઠ એવોર્ડ** એ ભારતનો એક સાહિત્યિક પુરસ્કાર છે. કોઈપણ ભારતીય નાગરિક જે ભારતની માન્ય ભાષામાં સાહિત્ય સર્જે છે, તે આ પુરસ્કાર મેળવી શકે છે. આ પુરસ્કાર ભારતીય જ્ઞાનપીઠ દ્વારા આપવામાં આવે છે. આ પુરસ્કારનું નામ સંસ્કૃત શબ્દ 'જ્ઞાન' અને 'પીઠ' પરથી રાખવામાં આવ્યું છે. આ પુરસ્કારમાં ₹૧૧ લાખનો ચેક અને સરસ્વતી દેવીની કાંસ્ય પ્રતિમા અને પ્રશસ્તિપત્ર આપવામાં આવે છે.

## જ્ઞાનપીઠ એવોર્ડ વિજેતાઓ 
## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ભારતનાં પારિતોષિકો
લિમ્બો (પ્રોગ્રામિંગ ભાષા)

**લિમ્બો** એક પ્રોગ્રામિંગ ભાષા છે જે ડિસ્ટ્રિબ્યુટેડ સિસ્ટમો અને ઇન્ફર્નો ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ માટે એપ્લિકેશન્સ લખવા માટે ઉપયોગી છે.તેની રચના સીન ડોર્વડ , ફિલ વિન્ટરબોટમ , રોબ પાઇક એ કરી હતી.
લિમ્બો કમ્પાઇલર આર્કિટેક્ચર સ્વાધીન ઑબ્જેક્ટ કોડ પેદા કરે છે અને પછી ડિસ વર્ચ્યુઅલ મશીન દ્વારા અર્થઘટન કરવામાં આવે છે.તેથી લિમ્બો એપ્લિકેશન્સ પોર્ટેબલ છે અને કોઇ પણ ઇન્ફર્નો પ્લેટફોર્મ પર ચાલી શકે છે.

## ભાષાના લક્ષણો
* મોડ્યુલર
*કોન્કરન્ટ
* મજબૂત ટાઇપ ચેકીંગ
*આંતર પ્રક્રિયા સંચાર
*સ્વયંસંચાલિત ગાર્બેજ કલેક્શન
*સરળ ડેટા ટાઇપ

## ઉદાહરણો
લિમ્બો ada-સ્ટાઇલ પરિભાષાઓનો ઉપયોગ કરે છે, જેમ કે :

```ada
name := type value;
 name0,name1 : type = value;
 name2,name3 : type;
 name2 = value;
```

### હેલો વર્લ્ડ
```ada
implement Command;

 include "sys.m";
     sys: Sys;

 include "draw.m";

 include "sh.m";

 init(nil: ref Draw->Context, nil: list of string)
 {
     sys = load Sys Sys->PATH;
     sys->print("Hello World!\n");
 }
```

## આ પણ જુઓ
*ગો
*C

## બાહ્ય કડીઓ
* Vita Nuova page on Limbo 
* A Descent into Limbo by Brian Kernighan
* The Limbo Programming Language by Dennis M. Ritchie and Addendum by Vita Nuova.
* Inferno Programming with Limbo  by Phillip Stanley-Marbell
* Threaded programming in the Bell Labs CSP style

શ્રેણી:પ્રોગ્રામિંગ ભાષા
શ્રેણી:કમ્પ્યુટર વિજ્ઞાન
શ્રી વિવિધલક્ષી વિદ્યામંદિર, પાલનપુર

thumb|વિદ્યામંદિર ટ્રસ્ટનું મુખ્ય પ્રવેશદ્વાર
**શ્રી વિવિધલક્ષી વિદ્યામંદિર** એ ગુજરાત રાજ્યના બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા પાલનપુરમાં આવેલી જાણીતી શૈક્ષણિક સંસ્થા છે. આ સંસ્થા *વિદ્યામંદિર ટ્રસ્ટ* તરીકે ઓળખાય છે અને સમગ્ર પાલનપુરમાં ૨૩ જેટલાં વિવિધ એકમોમાં વ્યાપેલી છે. વિદ્યામંદિરમાં અંગ્રેજી અને ગુજરાતી માધ્યમોની શાળાઓ આવેલી છે.

## ઇતિહાસ 
thumb|શ્રી આઇ.જે. મહેતા વિનયમંદિર, પાલનપુર.
વિદ્યામંદિરની સ્થાપના 'શ્રી પાલનપુર શિશુશાળા બાળમંદિર અને એજ્યુકેશન ટ્રસ્ટ' તરીકે ઇ.સ. ૧૯૫૧માં કરવામાં આવી હતી.

## પેટા સંસ્થાઓ 
વિદ્યામંદિર સંસ્થા વિવિધ એકમોમાં નીચે પ્રમાણે વહેંચાયેલી છે:

=== બાળ મંદિર 
* શ્રીમતી મેનાબેન મણિલાલ મહેતા બાલમંદિર (અંગ્રેજી માધ્યમ) ====

* શ્રી જૈન શિશુશાળા
* શ્રી રાજ-મણિ પ્રાથમિક શાળા
* શ્રી છોટાલાલ કેશવલાલ મહેતા તાલીમ શાળા
* શ્રીમતી મેનાબેન મણિલાલ મહેતા અંગ્રેજી માધ્યમ શાળા, જે નીચે પ્રમાણેના એકમો ધરાવે છે. વિદ્યામંદિરમાં પ્રજ્ઞાચક્ષુ અને વિકલાંગોને સામાન્ય વિદ્યાર્થીઓ સાથે શિક્ષણ લેવાની પણ તક આપવામાં આવે છે.

* પ્રજ્ઞાચક્ષુઓ માટેની સંસ્થા
* મૂક-બધિરો માટેની સંસ્થા
* માનસિક વિકલાંગો માટેની સંસ્થા
* શારિરીક વિકલાંગો માટેની સંસ્થા
* વર્કશોપ

### તાલીમ સંસ્થાઓ 
* શ્રી ડાહ્યાલાલ ડોસજીભાઇ ચોક્સી માધ્યમિક શિક્ષણ કોલેજ
* શ્રી છોટાલાલ કેશવલાલ મહેતા પ્રાથમિક શિક્ષણ કોલેજ
* શ્રી કાલિદાસ જેઠાભાઇ મહેતા પૂર્વ-પ્રાથમિક શિક્ષણ કોલેજ
* ખાસ શૈક્ષણિક કોલેજ (B.Ed.)

### અન્ય 
શાળા સંકુલોની સાથે વિવિધ સુવિધાઓ જેવી કે, કેન્દ્રીય પુસ્તકાલય, રમકડાં ઘરો, કેન્ટિન, વિજ્ઞાન પ્રયોગશાળાઓ, પાણી પરબો અને બીજી સામાન્ય સુવિધાઓ પણ છે. વિવિધ કેન્દ્રો જેવા કે કલાકેન્દ્ર, શારિરીક શિક્ષણ કેન્દ્ર, કોમ્પ્યુટર અને મલ્ટિમિડિઆ કેન્દ્ર, અંગ્રેજી તાલીમ કેન્દ્ર તેમજ વોકેશનલ તાલીમ કેન્દ્રો પણ આવેલા છે.

## સમાચાર 
વિદ્યામંદિરે ટ્રસ્ટે ૧૪-૧૫ જાન્યુઆરી, ૨૦૧૨ ના રોજ ૬૦ વર્ષ પૂર્ણ કર્યા તે નિમિત્તે 'હીરક જયંતી' ઉજવી હતી.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* અધિકૃત વેબસાઇટ

શ્રેણી:શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ
શ્રેણી:પાલનપુર
માર્વલ કૉમિક્સ

**માર્વેલ વર્લ્ડવાઇડ, ઇંક** () અથવા સાધારણ રીતે **માર્વેલ કૉમિક્સ** એક અમેરિકન કંપની છે જે કૉમિક્સ પુસ્તકો પ્રકાશિત કરે છે. 2009માં વોલ્ટ ડિઝની|ધ વોલ્ટ ડિઝની કંપની એ માર્વેલ એન્ટરટેઈમેન્ટ ખરીદી લીધી જે માર્વેલ વર્લ્ડવાઇડની પેરેન્ટ કંપની છે.
માર્વેલની શરૂઆત 1939 માં ટાઈમલી પબ્શલિકેશન્સ નામે થઇ અને 1950 સુધીમાં તે એટલાસ કૉમિક્સ તરીકે જાણીતી બની હતી.  માર્વેલનો આધુનિક યુગ 1961 માં શરૂ થયો હતો અને તે વર્ષે કંપની દ્વારા ફેન્ટાસ્ટિક ફોર જેવા અને સ્ટેન લી, જૅક કર્બી અને સ્ટીવ ડીટકો દ્વારા બનાવેલા અન્ય સુપરહીરોના ટાઇટલ લૉન્ચ કર્યા.
માર્વેલમાં સ્પાઇડર-મેન, ધ એક્સ મેન, આયરન મેન, ધ હલ્ક, ધ ફેંટાસ્ટિક ફોર, થૉર, કેપ્ટન અમેરિકા જેવા સુપર હીરો તેમજ ડોક્ટર ડૂમ, ગ્રીન ગોબ્લીન, મેગનેટો, ગલૈકટસ અને રેડ સ્કલ જેવા ખલનાયકો શામિલ છે. તે મોટે ભાગે પાત્ર એક કાલ્પનિક વિશ્વ માર્વેલ યુનિવર્સમાં વાસ્તવિક શહેરોમાં જેમકે ન્યૂયોર્ક, લોસ એન્જલસ અનેશિકાગોમાં સ્થિત છે.

## સંદર્ભ
## બાહ્ય કડિઓ
શ્રેણી:કૉમિક્સ
કોરોકોરો ટાપુ

**કોરોકોરો ટાપુ (ઇલા કોરોકોરો)** દક્ષિણ અમેરિકામાં આમાકુરો નદી ના મુખ અને બારિમા નદીના ડેલ્ટા પાસે આવેલો એક ટાપુ છે.

ગુયાના અને વેનેઝુએલા વચ્ચેની સરહદનો ઉત્તરીય ભાગ ટાપુના મધ્ય પરથી પસાર થાય છે. કોરોકોરો ટાપુ દુનિયાના ગણી શકાય એવી સંખ્યામાં ટાપુઓ માંથી છે જે એક થી વધારે દેશો વચ્ચે વિભાજીત છે. ટાપુ ના મોટા ભાગનો વિસ્તાર વેનેઝુએલા માં આવે છે. ટાપુ ના ઉત્તરમાં એટલાન્ટિક મહાસાગર છે અને દક્ષિણમાં બારિમા નદી છે.

શ્રેણી:દક્ષિણ અમેરિકા
ફુલરિન (Fullerene)

frame|કાર્બન ફુલરિન
**फुलेरेन्य** (या **फुलेरीन**, अंग्रेज़ी: Fullerene *फुलरीन*) प्रांगार का बहुत ही उपयोगी बहुरूप है। प्रांगार के इस जटिल रूप में प्रांगार परमाणु एक दूसरे से षटफलाकार या पंच भुजाकार रूप में जुड़ कर एक पिंजड़ा की रचना बनाते हैं। इसे १९९५ ई. में राइस विश्वविद्यालय के प्रोफेसर आर इ स्मैली तथा उनके सहकर्मियों द्वारा बनाया गया। इस खोज के लिए उन्हें वर्ष १९९६ ई. का नोबेल पुरस्कार प्राप्त हुआ। फुलेरेन्य का सबसे साधारण रूप बकमिनिस्टर है। यह एक रवेदार बहुरूप है, जिसका प्रत्येक अणु ६० प्रांगार परमाणुओं का गोलाकार समूह होता है। इसकी ज्यामिति अमेरिकी कलाकार आर. बकमिनिस्टर फुलर की प्रसिद्ध ज्यामिति संरचना जैसी होने के कारण इसे बकमिनिस्टर फुलेरेन्य भी कहते हैं। इसे C60 द्वारा निरूपित करते हैं। इसके अतिरिक्त C32, C50, C70, C76 आदि फुलेरेन्य छोटे-बड़े गोलाकार रचनाओं के रूप में पाएँ जाते हैं। इनमें प्रांगार परमाणु एक दूसरे से स्वतंत्र कण के रूप में   जुड़े रहते हैं। इसकी रचना प्रांगार के अन्य बहुरूपों हीरा तथा ग्रेफाइट से भिन्न है। फुलेरेन्य रासायनिक रूप से स्थाई तथा अक्रियशील होते हैं। इनके पिंजड़ा जैसी रचना को तोड़ने के लिए बहुत उच्च तापक्रम (लगभग १००००C) की आवश्यकता पड़ती है। लगभग ११०००C से १२०००C तापमान पर जारक की उपस्थिति में  जलकर प्रांगार द्विजारेय बनाते हैं।
:C60 + 60O2 = 60CO2
प्रारम्भ में लेसर किरणों द्वारा ग्रेफाइट के वाष्पीकरण से फुलेरेन्य प्राप्त किया गया। इस विधि में ग्रेफाइट को निष्क्रिय गैस हीलियम या मंदाति की उपस्थिति में विद्युत आर्क में गर्म किया जाता है। जिसके फलस्वरूप प्रांगार के वाष्प संघनन से फुलेरेन्य के सूक्ष्म अणु कालिख पदार्थ के रूप में उत्पन्न होते हैं। ये कार्बनिक घोलकों में घुलनशील होते हैं। वैज्ञानिक इसके गुणों का बहुत गहराई से अध्ययन कर रहे हैं। इस अद्भुत् आणुविक संरचना वाले पदार्थ के भविष्य में विभिन्न क्षेत्रों में उपयोग की भारी संभावने हैं। यह कई धातुओं के साथ अशुद्ध होकर निम्न तापमान पर अतिचालक बन जाता है। प्रांगार के नैनोनली वास्तव में बेलनाकार फुलेरेन्य हैं जिनेक इस्तेमाल से पेपेर बैटेरी बनाये गए हैं। जिनका प्रयोग वायुयान, स्वचालित वाहनों एवं पेसमेकर में किए जाने की संभाना है। प्रांगार नैनो नली व फुलेरीन केवल ग्रेफाइट से बनने के कारण इसकी कीमत भी काफी ज्यादा है, लेकिन भारतीय वैज्ञानिक इसे भारतीय कोयले से पूरी अकार्बनिक अशुद्धियों को दूर कर विकसित कर रहे हैं। इसके लिए राड कार्बोनाइजेशन पद्धति अपनाई गई है जिसके प्रारंभिक चरण के प्रयोगों में ही कई भित्तियों (मल्टीवाल्ड) वाली प्रांगार नैनो नली बनाने में सफलता मिल गई है। हेट्रो फुलेरीन बनाने की दिशा में भी काम जारी है।

## संदर्भ 
श्रेणी:कार्बन
श्रेणी:हिन्दी विकि डीवीडी परियोजना
હાઇડ્રોકાર્બન

thumb|240px|right|કુદરતી વાયુમાં વધુ પ્રમાણમાં મળી આવતા મિથેન (CH4) અણુનું ત્રિપરિમાણિય ભૌમિતિક બંધારણ

**હાઈડ્રોકાર્બન** એવા રાસાયણિક સંયોજનો છે કે જે માત્ર કાર્બન અને હાઈડ્રોજન તત્ત્વો ધરાવે છે. હાઇડ્રોકાર્બનનું વર્ગીકરણ તેમનાં સંયોજનોમાં રહેલા કાર્બન - કાર્બન પરમાણુ વચ્ચેની સહસંયોજક બંધની સંખ્યાને આધારે - સંતૃપ્ત હાઇડ્રોકાર્બન અને અસંતૃપ્ત હાઇડ્રોકાર્બન - એમ બે ભાગમાં કરવામાં આવે છે.

## પ્રકારો
સમાન્ય રીતે કાર્બન - કાર્બન વચ્ચે એકબંધ (single bond) ધરાવતાં સંયોજનોને સંતૃપ્ત અને કાર્બન - કાર્બન વચ્ચે દ્રિબંધ કે ત્રિબંધ ધરાવતાં સંયોજનોને અસંતૃપ્ત હાઈડ્રોકાર્બન કહેવામાં આવે છે. કેટલીક વાર હાઈડ્રોકાર્બનને એલિફેટિક હાઈડ્રોકાર્બન અને ઍરોમૅટિક હાઈડ્રોકાર્બન અથવા એરીન્સ - એમ બે વિભાગોમાં પણ વહેંચવામાં આવે છે. જે હાઈડ્રોકાર્બનમાં એક વિશિષ્ટ વલય હોય તેમને ઍરોમૅટિક હાઈડ્રોકાર્બન કહેવામાં આવે છે. દા. ત. બેન્ઝિન.

જ્યારે એલિફેટિક હાઈડ્રોકાર્બનના ચાર પેટાવિભાગ છે: (૧) આલ્કેન્સ (૨)આલ્કીન્સ (૩) આલ્કાઈન્સ અને (૪)ઍલિસાઈક્લિક સંયોજનો.

આલ્કેન્સમાં બે કાર્બન - કાર્બન વચ્ચે એક જ બંધ આવેલો હોય છે. જ્યારે આલ્કીન્સમાં અને આલ્કાઈન્સમાં કાર્બન-કાર્બન વચ્ચે અનુક્રમે દ્રિબંધ અને ત્રિબંધ આવેલા હોય છે. 

## સંદર્ભો
શ્રેણી:રસાયણવિજ્ઞાન
સમઘટકતા

કાર્બનના આ કૅટેનેશન ગુણધર્મને કારણે સમાન આણ્વિય સૂત્ર ધરાવતા પરંતુ જુદા જુદા બંધારણીય સૂત્ર અને જુદા જુદા ભૌતિક ગુણધર્મો ધરાવતા જોવા મળે છે. આવા કાર્બનિક સંયોજનોના આણ્વીયસૂત્ર સમાન હોય પરંતુ તેમના બંધારણ સૂત્રો જુદા હોય તેમને સમઘટકો કહેવાય છે. આ પ્રકારની ઘટનાને સમઘટકતા કહે છે.

શ્રેણી:વિજ્ઞાન
પ્રકાશ

thumb|250px|સૂર્યનાં પ્રકાશથી પ્રકાશિત એક મેઘ

આંખમાં સંવેદના ઉપજાવતાં વિદ્યુતચુંબકીય વિકિરણને પ્રકાશ કહેવાય છે. પ્રકાશના તરંગો વિદ્યુતચુંબકીય તરંગો છે. તેને પ્રસરવા માટે માધ્યમની જરૂર નથી. તે બિનયાંત્રિક તરંગો છે. પ્રકાશ મૂળભૂત ફોટોન કણો નો બનેલો હોય છે. પ્રકાશનાં મુખ્ય ત્રણ ગુણધર્મો હોય છે.
* તીવ્રતા - જે પ્રકાશની ચમક જોડે સંબંધિત છે.
* આવૃત્તિ - જે પ્રકાશનો રંગ નક્કી કરે છે.
* ધ્રુવીકરણ ‍(કંપનનો કોણ) જે સામાન્ય રીતે મનુષ્ય દ્વારા અનુભવવો મુશ્કેલ છે.

પ્રકાશની તરંગ-દ્રવ્યતાને કારણે પ્રકાશ તરંગ અને દ્રવ્ય, બંનેના ગુણોને પ્રદર્શિત કરે છે. પ્રકાશની આ યથાર્થ પ્રકૃત્તિ એ ભૌતિક વિજ્ઞાનનાં પ્રમુખ કોયડાઓમાંની એક છે.

શ્રેણી:ભૌતિકવિજ્ઞાન
ખગોળીય દૂરબીન

thumb|ન્યૂટનનો દૂરબીનનું ચિત્ર
દૂરબીન એક એવું ઉપકરણ હોય છે જેનો ઉપયોગ દૂર આવેલ વસ્તુ અથવા વિદ્યુતચુંબકીય વિકિરણોનું અવલોકન કરવા માટે થાય છે. દૂરબીનનો મતલબ સામાન્ય લોકો દૃષ્યવિભાગના અવલોકન માટે કરે છે પરંતુ હકીકતમાં વિદ્યુતચુંબકીય વર્ણપટલના અન્ય ભાગો માટે પણ તે કામ કરે છે જેમ કે ક્ષ-કિરણ દૂરબીન જે ક્ષ-કિરણો પ્રત્યે સંવેદના ધરાવે છે, રેડિયો દૂરબીન જે વધુ તરંગલંબાઈ ધરાવતા વિદ્યુતચુંબકીય તરંગો પ્રત્યે સંવેદનશીલ હોય છે.

## દૂરબીનના કેટલાક પ્રકાર 
* **પ્રકાશીય દૂરબીન**thumb|right|160px|50 cmનું દૂરબીન.

* **ક્ષ-કિરણ દૂરબીન**

* **રેડિયો દૂરબીન**

તથા અન્ય ઘણા આવા પ્રકારો છે.

## અન્ય પ્રકાર 
## કેટલાંક નોંધવાલાયક દૂરબીનો 
* હબલ અંતરિક્ષ ટેલિસ્કોપ
* જેમ્સ વેબ અંતરિક્ષ ટેલિસ્કોપ

શ્રેણી:ખગોળશાસ્ત્ર
શ્રેણી:વિજ્ઞાન
ધન પ્રકાશાનુવર્તન

પ્રકાશની પ્રતિક્રિયારૂપે વનસ્પતિના અંગમાં પ્રેરાતું વૃદ્ધિનું હલચલન પ્રકાશની દિશામાં થાય તેને ધન પ્રકાશાનુવર્તન કહે છે.
ઉદાહરણ : પ્રકાંડમાં ધન પ્રકાશાનુવર્તન થાય છે.

શ્રેણી:વનસ્પતિશાસ્ત્ર
ઋણ પ્રકાશાનુવર્તન

વનસ્પતિના અંગમાં વૃદ્ધિનું હલનચલન પ્રકાશની વિરુદ્ધ દિશામાં થાય તેને ઋણ પ્રકાશાનુવર્તન કહે છે.
ઉદાહરણ : મૂળમાં ઋણ પ્રકાશાનુવર્તન થાય છે.

શ્રેણી:વનસ્પતિશાસ્ત્ર
જલાનુવર્તન

right|thumb|317x317px|

પાણીની પ્રતિક્રિયારૂપે વનસ્પતિનાં અંગોમાં પ્રેરાતા વૃદ્ધિના હલનચલનને જલાનુવર્તન કહે છે.
ઉદાહરણ : મૂળની વૃદ્ધિ.
આ ઉદાહરણ ધન જલાનુવર્તનનું છે.

શ્રેણી:વનસ્પતિશાસ્ત્ર
મણીમંદિર

thumb|મણીમંદિર
**મણીમંદિર** ગુજરાતના મોરબી જિલ્લાના મોરબી શહેરમાં આવેલો મહેલ છે, જે *Willingdon Secretariat*ના નામે પણ ઓળખાય છે. વાઘ મહેલ તરીકે પણ ઓળખાતું આ માળખું ૧૯૩૫માં મોરબીના મહારાજા વાઘજી ઠાકોરે બનાવ્યું હતું. તેમાં ૧૩૦ ઓરડાઓ તથા વચ્ચે મંદિર આવેલ છે. જેમાં લક્ષ્મી નારાયણ, કાલિકા, શ્રી રામ, રાધા કૃષ્ણ તથા શિવજીના મંદિરો છે. આ મહેલના બાંધકામનો ખર્ચો તે સમયે ૩૦ લાખ થયો હતો.

"મણી" નામની છોકરીની યાદમાં બંધાવવામાં આવેલું આ સ્મારક તાજમહેલ સમાન સ્મારક છે. ૧૯૭૯માં આવેલ મચ્છુ નદીની ભયંકર જળ હોનારતથી આ મહેલને નુકશાન નહોતું થયું, પણ ૨૦૦૧માં આવેલ ભૂકંપમાં આ મહેલ ભારે નુકશાન પામ્યો હતો. તે સમયે આ સ્મારક મોરબી તાલુકાના વહીવટની મુખ્ય સરકારી કચેરી હતું.

ભૂકંપમાં જર્જરિત થયેલ સમારકનું સમારકામ ચાલુ છે, જેનો અંદાજીત ખર્ચો ૨૦ કરોડ અંકાયો છે. આ સમારકામની જવાબદારી મોરબીના રાજવી પરિવારે લીધી છે.

## છબીઓ 

ચિત્ર:Plaque of Willingdon Secretariat Morbi - panoramio.jpg|*વિલિંગ્ટન સેક્રેટિઆટ*ની ઉદ્ઘાટન તકતી
ચિત્ર:Willingdon Secretariat Morbi 2 - panoramio.jpg|મણીમંદિર
ચિત્ર:Willingdon Secretariat Morbi 3 - panoramio.jpg|મણીમંદિર

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:મોરબી જિલ્લો
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:ગુજરાતમાં પ્રવાસન
રફાળેશ્વર

**રફાળેશ્વર** એ મોરબી થી લગભગ ૧૦ કી .મી. ના અંતરે આવેલ ગામ છે. રફાળેશ્વર ત્યાં આવેલ પ્રસિદ્ધ ને પૌરાણિક શિવ મંદિર માટે જાણીતું છે. આ શિવ મંદિર મોરબીના મહારાજા શ્રી લખધીરજી મહારાજે બંધાવેલ છે. ત્યાં એક પાણી નો કુંડ આવેલ છે.  શ્રાવણ માસ ની અમાસ ના દિવસે અહિયાં કુંડ માં સ્નાનકરી ને પીપળે પાણી રેડવાથી પિતૃ તર્પણ થાય છે એવી લોક માનન્યતા છે . એ કુંડ સાથે પાંડવો ની પણ ઈતિહાસ જોડાયેલ છે. શ્રાવણ માસ ના અમાસ નાદિવસે મેળો પણ ભરાઈ છે . આ ઉપરાંત રફાળેશ્વર મંદિર માં ભાદરવા મહિના માં અહિયાં "નારણબલી" ની વિધિ પણ  કરવા માટે નું ઉતમ સ્થળ માનવા માં આવે  છે.

## પરિવહન 
રફાળેશ્વર પહોચવા માટે  નજીક નું એરપોર્ટ રાજકોટ ૮૨ કિમી ના અંતરે છે. મોરબીથી રફાળેશ્વર આવા માટે બસ તેમજ ઓટો રિક્ષા સહેલાઇ થી મળી જાય. ત્યાં રેલ્વેસ્ટેશન છે, પરંતુ સીધી કોઈ ટ્રેન આવતી નથી. નજીકનું  રેલ્વે સ્ટેસન વાંકાનેર થી મોરબી ની ડેમુ ટ્રેન ચાલે છે, જે રફાળેશ્વર આવે છે.

## અન્ય જોવા લાયક સ્થળો 
રફાળેશ્વર થી નજીક જોવા લાયક જગ્યા મોરબી નું મણીમંદિર, ઝુલતો પુલ, ન્યુ પેલેસ તથા ૧૫ કિમી ના અંતરે માટેલ ખોડીયાર માતાજી નું સુપ્રસિદ્ધ મંદિર આવેલ છે. તેમજ વાંકાનેર માં મહેલ પણ જોવા લાયક છે.

શ્રેણી:પ્રવાસન
શ્રેણી:મંદિરો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં શિવાલયો
ભાયાવદર

**ભાયાવદર**, ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લાના ઉપલેટા તાલુકામાં આવેલું એક નગર છે.

## ઇતિહાસ 
મુઘલ સામ્રાજ્યના પતન દરમિયાન ભાયાવદર દેસાઇઓના શાસન હેઠળ આવ્યું અને તેમણે ૧૭૫૩માં તેને ગોંડલ રજવાડાના જાડેજા હાલોજીને વેચ્યું. *તારીખ-એ-સોરઠ* મુજબ કુંભોજીએ ભાયાવદરનો કબ્જો મેળવ્યો હતો અને ભાયાવદરનું વેચાણ હાલોજીના સમયમાં થયું હતું. ભાયાવદર ભાદર નદીથી લગભગ ૧૧ માઇલના અંતરે ઉત્તરમાં આવેલું છે, જેના પર સુપેડી ખાતે ગોંડલના દરબારે પુલનું નિર્માણ કરાવ્યું હતું.

## ભૂગોળ 
ભાયાવદર  પર આવેલું છે. તેની સરેરાશ ઉંચાઇ ૭૧ મીટર ‍(૨૩૩ ફીટ‌) છે.

## વસતી 
૨૦૧૧ની સાલની વસ્તી ગણતરી મુજબ ભાયાવદરમાં ૪,૪૪૬ કુટુંબો મળી અને કુલ વસ્તી ૧૯,૪૦૪ જેટલી છે. જેમાં પુરુષો ૧૦,૦૪૯ જયારે સ્ત્રીઓ ૯,૩૫૫ છે.

## સંદર્ભો
 આ લેખ હવે પબ્લિક ડોમેનમાં પ્રકાશિત પ્રકાશન  માંથી લખાણ ધરાવે છે.

શ્રેણી:ઉપલેટા તાલુકો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
માયોપીઆ

300px|right|thumb|લઘૂદ્રષ્ટિની ખામીમાં નેત્રપટલ ની આગળ રચાતું પ્રતિબિંબ
**નજીકની દૃષ્ટિ** (અંગ્રેજી: Myopia અથવા shortsightedness) આંખની ખામી છે જેમાં નજીકની વસ્તુઓ તો સ્પષ્ટ દેખાય છે પરંતુ દૂરની વસ્તુઓ નહી. આંખોમાં આ ખામી ઉત્પન્ન થવાથી પ્રકાશનું સમાંતર કિરણપૂંજ  આંખમાં ગયા બાદ નેત્રપટલની આગળ પ્રતિબિંબ રચાય છે, આ કારણથી દૂરની વસ્તુઓ ધૂંધળી દેખાય છે.

જે લોકોને ૨ મીટરથી વધુ દૂરની વસ્તુઓ ધૂંધળી દેખાય તે આ ખામીનો શિકાર છે તેમ કહી શકાય.

## બાહ્ય કડીઓ
*Degenerative Myopia  aka "Myopic Macular Degeneration"
*pupilEyes – Learn how Myopia happens 
**Myopia Manual — an impartial documentation of all the reasons, therapies and recommendations*—summary of scientific publications, status February 2011, printed version ISBN 158961271X (2004)
*VisionSimulations.com |What the world looks like to people with various diseases and conditions of the eye
*The Wildsoet Lab  – Myopia research at the University of California, Berkeley
*Scottish Sensory Centre – Medical Info on Myopia 
*Generation specs: Stopping the short-sight epidemic Article reviewing latest research in New Scientist

શ્રેણી:રોગ
રાકેશ શર્મા

**રાકેશ શર્મા** ભારતના પહેલા અવકાશયાત્રી હતા.

## બાળપણ
રાકેશ શર્માનો જન્મ ૧૩ જાન્યુઆરી, ૧૯૪૯ના રોજ પંજાબ રાજ્યના પટિયાલા શહેરમાં દેવેન્દ્રનાથ શર્માને ત્યાં થયો હતો. વિન્ગ કમાન્ડર રાકેશ શર્મા ઈન્ડિયન એર ફોર્સમાં ટેસ્ટ પાઈલટ હતા. બાળપણથી જ હવામાં વિમાન ઉડાડવાના સપનાં જોતા હતા. તેમણે હૈદરાબાદ ખાતે શાળાકીય અભ્યાસ કર્યો. તેમણે નિઝામ કોલેજમાંથી સ્નાતકની પદવી મેળવી. શર્મા ૧૯૬૬માં એરફોર્સ કેડેટની તાલીમ લેવાની શરુઆત કરી હતી. ત્યાર બાદ તેઓ ભારતીય વાયુ દળમાં જોડાયા.

## હવાઈદળમાં કારકિર્દી
૧૯૭૦માં તેઓ ભારતીય હવાઈદળમાં પાઈલટ ઓફિસર તરીકે જોડાયા હતા. ૧૯૭૧માં જ્યારે પાકિસ્તાન સાથે યુદ્ધ થયું ત્યારે પણ તેમણે મિગ-૨૧ ઉડાવ્યું હતું. ભારતીય અંતરિક્ષ સંશોધન સંસ્થા (ઇસરો) અને સોવિયેત સંઘના સોવિયેત ઇન્ટરકોસ્મોસના સંયુક્ત અવકાશ કાર્યક્રમ હેઠળ ૧૯૮૨માં સ્ક્વોડ્રન લીડર રાકેશ શર્માની પસંદગી કરાઇ હતી. ૩ એપ્રિલ, ૧૯૮૪ના રોજ સોયુઝ ટી-૧૧ અવકાશયાન દ્વારા રાકેશ શર્માએ અવકાશ તરફ પ્રયાણ કર્યું હતું.તેમણે અવકાશમાં ૭ દિવસ, ૨૧ કલાક અને ૪૦ મિનિટનો સમય ગાળ્યો હતો અને અને આ સિદ્ધિ મેળવતાની સાથે જ તેમનું નામ ઈતિહાસમાં સુવર્ણ અક્ષરોથી અંકિત થઈ ગયું. ઇન્ડિયન એર ફોર્સના અધિકારીએ ૧૯૮૪માં અવકાશમાં પગ મૂકીને ઇતિહાસ સર્જ્યો. ૩૫ વષીર્ય સ્ક્વોડ્રન લીડર રાકેશ શર્મા બીજી એપ્રિલ ૧૯૮૪ના રોજ અંતરિક્ષમાં પહોંચ્યા અને સેલ્યુટ ૭ નામના અવકાશ મથકે ૮ દિવસ ગાળ્યા. સોયુઝ ટી-૧૧માં અવકાશી મુસાફરી દરમિયાન રાકેશ શર્માએ ઉત્તર ભારતના હિમાલય પર્વતમાળામાં સ્થપાયેલા જળવિદ્યુત મથકોની મિલ્ટ સ્પેક્ટ્ર્લ ફોટોગ્રાફી કરી. રાકેશ શર્મા અવકાશમાં પગ મૂકનારા પ્રથમ ભારતીય અને વિશ્વના ૧૩૮મા પ્રવાસી બન્યા. તેઓ ભારતીય વાયુ સેનામાંથી વિંગ કમાન્ડરના પદેથી નિવૃત્ત થયા. તેઓ ટૂંકા સમયમાં ઝડપથી પદ મેળવતા ગયા. તત્કાલીન વડાપ્રધાન ઈન્દિરા ગાંધીએ તેમને પૂછ્યું હતું ‘અંતરિક્ષમાંથી ભારત દેશ કેવો દેખાય છે?’ જવાબમાં કવિ ઇકબાલની પંક્તિ ટાંકીને શર્માએ કહ્યું હતું, "સારે જહાં સે અચ્છા હિંદોસ્તાં હમારા".

## સન્માન
અવકાશમાંથી પરત ફર્યા બાદ રાકેશ શર્માને "સોવિયેત સંઘના હીરો"નું બિરુદ અપાયું. ભારત સરકારે તેમને સર્વોચ્ચ વીરતા પુરસ્કાર અશોક ચક્રથી સન્માનિત કર્યા. નવેમ્બર, ૨૦૦૯માં ઇસરોએ યોજેલા ભારતના ટોચના વિજ્ઞાનીઓના સંમેલનમાં રાકેશ શર્માએ ભાગ લીધો હતો.

## અંગત જીવન
૧૯૮૨માં રશિયાના પાટનગર મોસ્કો નજીક આવેલા યુરી ગાગારીન સેન્ટરમાં તાલીમ માટે પહોંચ્યા. તાલીમ દરમિયાન તેઓ પોતાના પરિવાર સહિત મોસ્કોમાં રહ્યા. તેઓ અને તેમના પત્ની મધુ રશિયન ભાષા શીખ્યા. આ અવકાશયાત્રીને રમતગમત પ્રત્યે પણ એટલો જ લગાવ છે. ૫૬ વર્ષે તેઓ બેંગલુરુની ઓટોમેટેડ કંપનીના ડિરેક્ટર બન્યા. પછી તેમણે સંગીત શીખવાનું શરૂ કર્યું. રાકેશ શર્માનો પુત્ર કપિલ દિગ્દર્શક અને પુત્રી ક્રિતિકા મિલ્ટમીડિયા આર્ટિસ્ટ છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ભારતીય અવકાશ કાર્યક્રમ
શ્રેણી:ભારતીય વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:અશોક ચક્ર વિજેતા
શ્રેણી:૧૯૫૦માં જન્મ
શ્રેણી:ઇસરો
મિશ્ર ખેતી

ખેડૂતો આવકની પૂર્તિ માટે ખેતી સાથે પશુપાલન, મરઘાં ઉછેર, મત્સ્ય-ઉછેર, મધમાખી ઉછેર વગેરે આર્થિક પ્રવૃત્તિઓ કરે છે. આ પ્રવૃત્તિઓ સાથેની ખેતી **મિશ્ર ખેતી** કહેવાય છે. મિશ્ર ખેતીથી ખેડૂતની સમુદ્ધિ વધે છે.

શ્રેણી:ખેતીવિષયક
પર્યાવરણીય અવક્રમણ

વિવિધ પરિબળોની અસરથી પર્યાવરણનાં જળ, જમીન અને વાયુ પ્રદૂષિત થઇ પર્યાવરણની ગુણવત્તામાં ઘટાડો થવાની ઘટના 'પર્યાવરણીય અવક્રમણ' કહેવાય છે. આ ઘટના માટે માનવસર્જિત કારણો અને ભૂકંપ, જ્વાળામુખી વિસ્ફોટ, દાવાનળ, ભૂપ્રપાત, પૂર, ચક્રવાત, ત્સુનામી જેવાં કુદરતી પરિબળો જવાબદાર છે. 
]]
એક વાર અવક્રમણ થઇ જાય પછી પર્યાવરણની મૂળ સ્થિતિ પુનઃ સ્થાપિત કરવી અતિ મુશ્કેલ છે.
કુશોક બાકુલા રિન્પોચે વિમાનમથક

thumb|350px|right| કુશોક બાકુલા રિન્પોચે વિમાનમથક, લેહ

**કુશોક બાકુલા રિન્પોચે વિમાનમથક** ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા જમ્મુ અને કાશ્મીર રાજ્યના લેહ જિલ્લાના મુખ્ય શહેર એવાં લેહ કે જે લોકપ્રિય પર્યટન સ્થળ છે, ત્યાનું વ્યવ્સાયિક વિમાનમથક છે.સ્થાનિક ધાર્મિક અગ્રણી કુશોક બાકુલાના નામ પરથી આ હવાઈ મથકનું નામ કુશોક બાકુલા રિન્પોચે વિમાનમથક રાખવામાં આવ્યું છે.બરફાચ્છાદિત પ્રદેશમાં આવેલું લેહ વિમાનમથક ૩,૨૫૬ મીટર (૧૦,૬૮૨ ફૂટ) ની ઊંચાઈ પર સ્થિત છે.

## આ પણ જુઓ
* લેહ   

શ્રેણી:જમ્મુ અને કાશ્મીર
શ્રેણી:ભારતનાં હવાઈમથકો
ચમારડી

**ચમારડી** એક સંદિગ્ધ શબ્દ છે. આ શબ્દ પરથી લેખ શોધનાર વ્યક્તિ નીચેનામાંથી કોઈ પણ વિષય પર આ શિર્ષક હેઠળ લેખ શોધવાનો પ્રયત્ન કરતી હોય. ચમારડી શબ્દ સાથે નીચેના પાનાઓ સંકળાયેલા છે:

# ચમારડી - ચુડા તાલુકાનું ચમારડી ગામ
# ચમારડી - બાબરા તાલુકાનું ચમારડી ગામ
# ચમારડી - વલ્લભીપુર તાલુકાનું ચમારડી ગામ
ડો. હરગોવિંદ ખુરાના

**ડો. હરગોવિંદ ખુરાના** એ ભારત દેશમાં જન્મેલા પ્રખ્યાત વૈજ્ઞાનિકોમાંના એક છે. એમનો જન્મ ૯ જાન્યુઆરી, ૧૯૨૨ના દિવસે ભારતના પંજાબ રાજ્યના રાયપુર (હાલ પકિસ્તાનમાં) ખાતે એક સાધારણ પરિવારમાં થયો હતો.

એમણે પ્રાથમિક શિક્ષણ મુલતાન ખાતે પૂર્ણ કર્યું હતું. ત્યારબાદ સાધારણ આર્થિક પરિસ્થિતિ સામે સંઘર્ષ કરીને પણ એમના પિતાએ એમને વધુ શિક્ષણ અપાવવા પ્રયત્ન શરૂ કર્યા. પિતાના પ્રયત્નોના ફળસ્વરૂપ એમણે મહેનતથી અભ્યાસ કર્યો. પંજાબ યુનિવર્સિટીમાંથી ઈ.સ. ૧૯૪૩ના વર્ષમાં તેઓ સ્નાતક થયા. પછી ઈ.સ. ૧૯૪૫ના વર્ષમાં તેઓ રસાયણશાસ્ત્ર તથા જૈવિક રસાયણશાસ્ત્ર (બાયોકેમેસ્ટ્રી) વિષય અનુસ્નાતક પણ થયા. અનુસ્નાતકની પદવી મેળવ્યા બાદ તેઓ ઈંગ્લેન્ડ ખાતે આવેલી યુનિવર્સિટી ઓફ લિવરપૂલમાં ઉચ્ચ અભ્યાસ કરવા ગયા. અહીંથી એમણે પીએચ. ડી.ની પદવી મેળવી.

ઇ. સ. ૧૯૫૨ના વર્ષમાં એમણે બ્રિટિશ કોલંબિયા યુનિવર્સિટી સાથે જોડાઈને સંશોધન કાર્ય શરૂ કર્યું અને સાથે સાથે ઝુરિક યુનિવર્સિટી અને કેમ્બ્રીજ યુનિવર્સિટી સાથે પણ કાર્ય કર્યું. તેમણે પ્રોટીન સિન્થેસિસમાં ન્યુક્લિયોટાઈડ્ઝની ભૂમિકા વિશે મહત્વપૂર્ણ સંશોધન કરી પ્રસિદ્ધ થયા. પછી સંશોધન ક્ષેત્રમાં એમણે ટીમ સાથે મળીને પ્રગતિ સાધી સાબિત કર્યું હતું કે બાયોલોજીકલ લેંગ્વેજ બધા જ જીવંત ઓર્ગેનિઝમ માટે એકસરખી (કોમન) હોય છે. આ સંશોધન કાર્ય માટે ઇ.સ. ૧૯૬૮ના વર્ષમાં તેઓને નોબેલ પારિતોષિક એનાયત કરવામાં આવ્યું હતું. ઈ.સ. ૧૯૭૦ના વર્ષમાં તેઓ અમેરિકાની મેસેચ્યુસેટ્સ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટેકનોલોજી ખાતે જીવશાસ્ત્ર અને રસાયણશાસ્ત્ર વિષયના પ્રોફેસર તરીકે જોડાયા હતા.

૯ નવેમ્બર, ૨૦૧૧ના દિવસે અમેરિકા ખાતે આ પ્રસિદ્ધ વૈજ્ઞાનિક ૮૯ વર્ષનું આયુષ્ય ભોગવી અવસાન પામ્યા.

૯ જાન્યુઆરી ૨૦૧૮ના રોજ ગુગલે તેમના માનમાં તેમના ૯૬મા જન્મદિને ડુડલ પ્રસિદ્ધ કર્યું હતું.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* The Khorana Program 
* 33rd Steenbock Symposium

શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:વૈજ્ઞાનિક
શ્રેણી:નોબેલ પારિતોષિક વિજેતાઓ
શ્રેણી:પદ્મવિભૂષણ પુરસ્કાર વિજેતાઓ
શ્રેણી:૧૯૨૨માં જન્મ
સિગ પ્રો

The **SIG Pro** is a series of semi-automatic pistols developed and manufactured jointly by Schweizerische Industrie Gesellschaft (SIG) and J. P. Sauer & Sohn. It was the first polymer-frame handgun from either company and one of the first pistols to feature a built-in universal accessory rail and interchangeable grips. 

The SIG Pro was marketed as a lightweight and compact alternative to the "legacy" SIG-Sauer handguns in an increasingly competitive and budget-oriented law enforcement market. The pistol is the result of continued collaboration between two famous European arms makers: SIG (now Swiss Arms AG) of Neuhausen, Switzerland and Sauer & Sohn of Germany. As with other joint ventures between the two companies, these pistols are sometimes referred to as "SIG-Sauer". It was originally developed as a .40 S&W-caliber service pistol and introduced in June 1998 with the **SP 2340** model, followed shortly by a version in .357 SIG (which retained the same model designation). About one year later, a 9x19mm Parabellum variant, the **SP 2009**, was introduced and entered production in response to demand for the type.

## Design details
The SIG Pro is a short recoil operated, locked breech semi-automatic pistol. It uses a traditional Browning cam-operated locking system. The barrel locks into the slide via enlarged ejection port. 

The frame is made from polymer, with detachable grip panels. Grip panels can be easily replaced and are available in several different sizes and shapes. 

The overall design is slightly different from earlier SIG-Sauer pistols such as P220 or P226, as there is no separate disassembly lever on the frame and the slide stop lever looks quite different.

The standard SIG Pro does not have a manual safety but it does incorporate a decocking lever (lowers the hammer without striking the firing pin), trigger-bar disconnect (disconnects the trigger when the slide is out of battery), automatic firing pin lock (does not free the firing pin until the trigger is depressed) and a hammer safety intercept notch (prevents the hammer from striking the rear of the firing pin until the trigger is depressed).

## Variants
 firing the SIG Sauer Pro 2022 with casing ejected out to the right side.]]
The Sig Pro comes standard as a double-action/single action pistol with 10 lb and 4.5 lb trigger pulls, respectively.

## સંદર્ભો
ખુંભડી (તા. વંથલી)

'''''' ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારના જૂનાગઢ જિલ્લામાં આવેલા વંથલી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. અહીં ખોંભીયા દાદાનું મંદીર નામે ઓળખાતું ધાર્મિક સ્થાન આવેલું છે.

## સંદર્ભો
ખરીફ પાક

ભારતમાં ચોમાસામાં વાવણી કરવામાં આવતા પાકોને **ખરીફ પાક** અથવા **ચોમાસું પાક** કહેવાય છે. ખરીફ પાકનો સમય જૂન-જુલાઈથી ઑક્ટોબર-નવેમ્બર સુધીનો હોય છે. રાજ્ય અને વિસ્તાર અનુસાર ખરીફ પાકો મે મહિનાથી શરૂ કરીને જાન્યુઆરીના અંત સુધી પણ ગણાય છે, પણ મોટાભાગે જૂનથી ઑક્ટોબર અંત સુધીમાં લેવામાં આવતા પાકને ખરીફ પાક ગણાય છે.

## ખરીફ પાકો 
[200px|thumb|right| [ડાંગર]]
[thumb|250px|right|[કપાસ]]
[thumb|280px|right|[નાગલી]]
* મગફળી
* વરિયાળી
* દિવેલા
* ગુવાર
* દેશી કપાસ
* મરચાં
* તલ
* જુવાર
* નાગલી
* સોયાબીન
* અડદ
* મકાઈ
* તુવેર

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ખેતીવિષયક
રવિ પાક

ભારતમાં શિયાળામાં જેનું વાવેતર કરવામાં આવે છે અને વસંત ઋતુમાં લણણી થાય છે, તેવા પાકોને **રવિ પાક** કહેવામાં આવે છે. તે શિયાળુ પાક તરીકે પણ ઓળખાય છે. આ પાકની કાપણી શિયાળામાં નવેમ્બરથી એપ્રિલમાં થાય છે. ઘઉં, બાજરી, વટાણા, ચણા અને રાઈ એ મહત્ત્વના રવિ પાકો છે. ભારતના ઉત્તર તથા ઉત્તર-પૂર્વ ભાગ જેમ કે પંજાબ અને કાશ્મીર તથા પાકિસ્તાનના સિંધ પ્રદેશો ઘઉં તથા રવિ પાકના ઉત્પાદન માટે જાણીતા છે. પશ્ચિમી ફેલાયેલા વાવાઝોડાને કારણે વરસાદની પૂરતી પ્રાપ્તિ આ પાકોની સફળતા માટે મદદરૂપ છે. મકાઈ, રજકો, જીરું, ધાણા, મેથી, ડુંગળી, ટામેટા, વરિયાળી, બટાટા, ઇસબગુલ, ઓટ પણ રવિ પાકો છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ખેતીવિષયક
વર્ડપ્રેસ

**વર્ડપ્રેસ** એ મુક્ત અને ઓપન સોર્સ બ્લોગીંગ ટુલ્સ અને કન્ટેન્ટ મેનેજમેન્ટ સીસ્ટમ છે. તે પીએચપી અને MySql પર આધારિત છે . જેની પહેલી આવૃત્તિ ૨૦૦૩ માં Matt Mullenweg અને Mike Little દ્વારા બહાર પાડવા માં આવી હતી. ૨૦૧૧ માં અલેક્ષા.કોમ નામની સાઈટ કે જે વેબસાઈટ સાઈટ નું મૂલ્યાંકન કરે છે. તેના રીપોર્ટ મુજબ *દુ*નિયા ની ટોપ ૧ મિલિયન વેબસાઈટ માંથી લગભગ ૧૬.૭% વેબસાઈટ વર્ડપ્રેસ ના પ્લેટફોર્મ પર આધારિત હતી, હાલમાં દુનિયા માં સૌથી વધુ લોકપ્રિય બ્લોગીંગ માધ્યમ છે. 

## મુખ્ય સુવિધાઓ
વર્ડપ્રેસ માં થીમ , પ્લગ-ઇન્સ, વિજેટ જેવી સુવિધાઓ છે . આસાની થી બદલાવી શકાતી થીમ થી બ્લોગ/સાઈટ ના રૂપરંગ બદલાવી શકાઈ છે. વર્ડપ્રેસ માટે ની થીમ સાઈટ ને અનુરૂપ આસાની થી મળી જાય છે . બીજી સુવિધા પ્લગ-ઇન્સ છે, પ્લગ-ઇન્સ ની મદદ થી વર્ડપ્રેસ ના માળખાકીય કોડ માં ફેરફાર કર્યા વગર તેમાં બીજી સુવિધા ઉમેરી શકો છે. વર્ડપ્રેસ ના પ્લગ-ઇન્સ વિભાગ માં ૨૨,૦૦૦ થી પણ વધારે અલગ અલગ પ્લગ-ઇન્સ ઉપલબ્ધ છે.

વર્ડપ્રેસ એ એક ઓપન સોર્સ હોવાથી દુનિયાની સૌથી મોટી ડેવલોપર કોમ્યુનીટીની મદદ તેમજ વર્ડપ્રેસ બનેલ બ્લોગ/સાઈટ ને ગુગલ તથા અન્ય સર્ચએન્જીન આસાની થી સમજી સકે એવી બનાવી શકાઈને સર્ચએન્જીન દ્વારા આવતા વિઝીટરમાં પણ વધારો કરી શકાઈ છે. દુનિયા મોટાભાગ ની વેબ-હોસ્ટીંગ કંપનીઓના સર્વર વર્ડપ્રેસ ને અનુકુળ આવે એવા હોઈ છે. સર્વર પર આસાનીથી ઇન્સ્ટોલ કરી આપવા ની સુવિધા પણ આપે છે. એક સાથે ઘણા બધા વપરાશકર્તા ઓ ઉમેરી શકાય છે એને યોગ્ય છુટછાટ આપી ને નિયંત્રિત પણ કરી શકાઈ છે.

## વર્ડકેમ્પ
વર્ડકેમ્પ એ વર્ડપ્રેસના વપરાશકર્તા અને ડેવલોપર એક જગ્યાએ ભેગા મળીને અનુભવને વિચારનું આદાન-પ્રદાન કરવા મળતું એક સંમેલન છે. સૌથી પહેલો વર્ડકેમ્પ 200૬ ના ઓગસ્ટ મહિના માં સાન્ફ્રાસિસ્કો માં યોજાયો હતો. ત્યાર બાદ સમયાંતરે દુનિયા અલગ અલગ જગ્યાઓ પર વર્ડપ્રેસ ના વપરાશકર્તા દ્વારા યોજવા માં આવે છે . અત્યાર સુધીમાં ૨૦૭ જેટલા વર્ડકેમ્પ નું ૩૬ દેશોમાં આયોજન થયેલ છે.
## સંદર્ભો
શ્રેણી:સોફ્ટવેર
બંધનાથ મહાદેવ

બંધનાથ મહાદેવ ગુજરાત રાજ્યના જુનાગઢ જિલ્લાના વંથલી તાલુકામાં આવેલ જગ્યા છે. અહીં પહોંચવા જુનાગઢ, રાજ્કોટ, વેરાવળ, સોમનાથ અને પોરબંદર થી લોકલ ટ્રેન તેમજ નજીક ના શહેર વંથલી અને જુનાગઢથી પણ રીક્ષા અને બસ મળી રહે છે. મંદિર ની નજીકમાં બંધડા ગામ આવેલુ છે. અહીયા દર વરસે જન્માષ્ટમીનો મેળો ભરાય છે. મંદિર ની નજીક મા જ  મધુવંતી નદી આવેલી છે. પ્રવાસ માટે પણ આ જગ્યા ખુબ જ સુંદર છે. 

## ઇતિહાસ 
પ્રાચીન લોકવાયકા મુજબ કહેવાય છે કે ભગવાન શ્રી કૃષ્ણ એ માધવપુર ગામે પોતાના લગ્ન સમયે મધ ની જરુરીયાત પુર્ણ કરવા માટે મધની નદી શરુ કરાવેલી, એ જ આજ ની આ મધુવંતી નદી છે. તે સમયે કોઇ અસુરે આ નદી નો પ્રવાહ રોકી દીધેલો, ત્યારે ભગવાન શંકરે એ અસુરે નો નાશ કરેલો.

આ અતિ પ્રાચીન જગ્યા પર જાળવણી કરવાની અને તેનો વિકાસ કરવાની જરુર છે.
ઘાબાજરીયુ

ઘાબાજરીયું એક કે એક કરતા વધુ વર્ષનું આયુષ્ય ધરાવતી, પાણી-કીનારાના છીછરા પાણીમાં ઉગતી, અને દેખાવમાં ઘાંસ જેવી લાગતી  વનસ્પતિ છે. ઉચાઈમાં તે દોઢથી બે મીટર જેટલી વધી શકે છે અને તેના પાન ૫ થી ૧૨ મીલીમીટર પહોળા થાય છે.નર અને માદા ફૂલ એકજ ડાળખી ઉપર લાગે છે અને થોડા વખતમાં નર ફૂલો ખરીને હવામાં ફેલાઈને માદા ફૂલોને ફળાવે છે. નર ફૂલ ખરી ગયા પછી ડાળખી ને છેડે એક ટૂંકો અણીયાળો ભાગ બાકી રહી જાય છે જ્યારે નીચે નું માદા ફૂલ (જે ડૂંડા જેવું દેખાય છે) ૧૦ થી ૪૦ સેન્ટીમીટર જેટલું લાંબુ અને ૧ થી ૪ સેન્ટીમીટર જેટલું પહોળું થાય છે જેમાંથી લગભગ ૦.૨ મીલીમીટર લંબાઈના રેષાવાળા બીજ હવામાં ફેલાઈને છોડ નો ફેલાવો કરે છે.  આ છોડના માદા ફૂલ (અથવા ડૂંડા જેવા ભાગ) માંથી નીકળતો  રૂ જેવો પદાર્થ શરીર પર પડેલા ઘા પર જલદી રૂઝ લાવવા માટે બહુ અસરકારક ગણાય છે અને એથીજ આ વનસ્પતિને આવું નામ આપવામાં આવ્યું છે.

શ્રેણી:વનસ્પતિ
અમ્બેશ્વર મહાદેવ

**અમ્બેશ્વર મહાદેવ મંદિર**, ગુજરાત રાજયના જુનાગઢ જિલ્લાના વંથલી તાલુકામાં આવેલું ભગવાન શંકરનુ મંદિર છે. અહીથી થોડે દૂર મધુવંતી નદી પણ આવેલી છે. અહીયા દર વરસે બે દીવસ માટે જન્માષ્ટમીનો મેળો ભરાય છે. આસપાસ ના વિસ્તારમાથી વરસ દરમ્યાન હજારો ભાવિકોનો અવિરત પ્રવાહ ચાલુ રહેતો હોય છે. આ ઉપરાંત અહી શાળાના બાળકો પ્રવાસ માટે પણ આવતા હોય છે. મંદિર દ્વારા આવનારા ભક્તો માટે પ્રસાદ અને ચા-પાણી ની વ્યવસ્થા હોય છે.

શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં શિવાલયો
રાયણ

**રાયણ** મધ્યમ કદનું, ઘટાદાર સદાપર્ણી વૃક્ષ છે, જેનાં ફળ પણ સામાન્ય રીતે *રાયણ* તરીકે ઓળખાય છે. રાયણના વૃક્ષને થોડો સુકો વિસ્તાર પણ ઉગવા માટે માફક આવે છે. આ વૃક્ષ ૪૦ થી ૮૦ ફુટની ઊંચાઇ સુધી વધી શકે છે. થડનો ઘેરાવો ૧ થી ૩ મીટર સુધીનો થઇ શકે છે. રાયણના વૃક્ષના ફળને *રાયણ કોકડી*, રાયણાં (દ. ગુજરાત) અથવા રાણકોકડી કહે છે. એ ચીકુના કુટુંબનુ ફળ છે. પાકાં ફળ પીળા રંગના ખૂબ જ મીઠાં, પૌષ્ટિક, ચિકાશયુક્ત દૂધથી ભરેલા અને સ્વાદિષ્ટ હોય છે. ફળને સૂકવીને લાંબો સમય સાચવી શકાય છે. વૃક્ષ ખૂબ ખડતલ અને ટકાઉ હોય છે. રાયણના છોડ પર ચીકુની કલમ ચડાવવામાં આવે છે. હિન્દી ભાષામાં આ વૃક્ષને "ખિરની" કહે છે, જ્યારે અંગ્રેજી ભાષામાં સેલોન આયર્નવુડ ટ્રી (Ceylon Ironwood Tree) કહેવાય છે. રાયણના વૃક્ષની છાલ ચીકણી હોય છે. રાયણનાં ફળ કાચાં લીલા રંગનાં અને પાકી જાય ત્યારે પીળા રંગના હોય છે. ગુજરાતમાં કાંઝ (તા. દેત્રોજ) ગામમાં આવેલાં ૨૦૦ વર્ષથી પણ વધારે જૂના રાયણના ઝાડને ગુજરાત સરકારે હેરીટેજતરીકે જાહેર કરેલ છે.

રાયણનાં વૃક્ષો કાઠીયાવાડમાં ગીર સીવાય બહુ ઓછા જોવા મળે છે પણ બાકીના ગુજરાતમાં આસાનીથી જોવા મળે છે. રાયણના સુકાઇ ગયેલા ફળોને રાણકોકડી કહે છે. રાણકોકડીનો ઊપયોગ ફરાળ તરીકે પણ કરવામાં આવે છે.

## બાહ્ય કડીઓ
## સંદર્ભ
શ્રેણી: ફળ
શ્રેણી: સ્ટબ
બનાસ ડેરી

**બનાસ ડેરી** (બનાસકાંઠા જિલ્લા સહકારી દૂધ ઉત્પાદક સંઘ લિમિટેડ, પાલનપુર)એ ગુજરાતના બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલી ભારત તેમજ દૂધના ઉત્પાદનમાં એશિયાની મોટામાં મોટી ડેરી છે. તેની સ્થાપના ઇ.સ. ૧૯૬૯ માં ગુજરાત સહકારી મંડળી (કો–ઑપરેટિવ સોસાયટી)ના કાયદા ૧૯૬૧ મુજબ રાષ્ટ્રીય ડેરી વિકાસ નિગમ (નેશનલ ડેરી ડેવલોપમેન્ટ બોર્ડ-એન.ડી.ડી.બી.)ની સહાયતાથી *ઓપરેશન ફ્લડ* હેઠળ થઇ હતી. બનાસ ડેરીની સ્થાપનામાં ગલબાભાઈ નાનજીભાઈ પટેલ નો મુખ્ય ફાળો હતો.

બનાસ ડેરી ૧.૮ લાખ જેટલાં શેરધારકો ધરાવે છે, જે ૧૨૦૦ જેટલાં ગામોમાં સહકારી દૂધ મંડળીઓમાં વ્યાપેલ છે.

## ચિત્રો 

File:Banas Dairy.jpg|બનાસ ડેરી સંકુલનું વિહગાંવલોકન
File:Banas Dairy Banas - 1.JPG|બનાસ ડેરી
File:Banas_Dairy_Banas_-_2.JPG|બનાસ ડેરી
File:Banas_Dairy_Banas_-_3.JPG|બનાસ ડેરી

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* અધિકૃત વેબસાઇટ
* ઓપરેશન ફ્લડ 

શ્રેણી:બનાસકાંઠા જિલ્લો
વિજયગુપ્ત મૌર્ય

**વિજયગુપ્ત મૌર્ય** ગુજરાતી ભાષાનાં અગ્રણી વિજ્ઞાન લેખક હતા. તેઓએ વિજ્ઞાનને લોકભોગ્ય અને પ્રસિદ્ધ કરતાં કેટલાંયે પુસ્તકો અને હજારો લેખ લખ્યા હતા.

## જીવન
તેઓનો જન્મ ૧૯૦૯માં પોરબંદર ખાતે થયો હતો. તેઓનું મૂળ નામ વિજયશંકર મુરારજી વાસુ હતું. વિજયગુપ્ત મૌર્યએ તેમનું માધ્યમિક શિક્ષણ ભાવસિંહજી હાઈસ્કૂલ, પોરબંદર ખાતે લીધેલું. તેઓએ કાનૂન વિદ્યાશાખાનું શિક્ષણ મુંબઈ ખાતે લીધું અને ૧૯૩૩માં ફરી પોરબંદર પરત ફરી વકીલાત શરૂ કરી. ચાર વર્ષ પછી તેઓએ બ્રિટિશ અદાલતમાં ન્યાયધીશ તરીકેનું સ્થાન મેળવ્યું. જો કે, પોતાનાં પક્ષી દર્શનનાં શોખને લીધે તેઓ *પ્રકૃત્તિ* સામયિકમાં પક્ષીઓ વિશેનાં લેખ નિયમિતપણે લખતા રહેતા.

૧૯૪૪માં, ડૉ. વસંત અવસરે નામનાં સ્વાતંત્ર્ય સેનાની પોરબંદર આવ્યા અને પોતાનો કેસ લડવા માટે વિજયગુપ્ત મૌર્યને જણાવ્યું. જો કે ત્યારે વિજયગુપ્ત મૌર્ય ન્યાયાધીશનાં હોદ્દા પર હોય તેઓ માટે કેસ લડવો સંભવ ન હતું. આથી વિજયગુપ્ત મૌર્યએ પોતાના હોદ્દા પરથી રાજીનામું આપ્યું અને વકીલ તરીકે ડૉ. અવસરેનો કેસ હાથ ધર્યો. આ રીતે વિજયગુપ્ત મૌર્યની ન્યાયાધીશ તરીકેની કારકિર્દીનો અંત આવ્યો અને તેઓએ મુંબઈમાં રહેવાનો નિર્ણય કર્યો. તેઓએ ત્યાં ગોરધનદાસ શેઠની પેઢીમાં મહીને ૭૫ રૂ. ના પગારે ટાઇપિસ્ટ તરીકે નોકરી લીધી.

### પત્રકાર અને લેખક તરીકેની કારકિર્દી
આર્થિક સમસ્યાઓ વચ્ચે પણ તેઓએ *પ્રકૃત્તિ* સામયિક માટે લખવાનું ચાલુ રાખ્યું. કેટલાંક વર્ષ પછી, તેઓને ગુજરાતી અખબાર જન્મભૂમિ માટે લખવાની તક મળી. તેઓએ જન્મભૂમિ પ્રવાસીનાં છેલ્લા પાના પર, મર્યાદિત જગ્યામાં પક્ષીઓ અને પ્રાણીઓ વિશે લેખ લખવાનું ચાલુ કર્યું અને પછી આખા પાનાંના લેખક/સંપાદક બની રહ્યા અને બ્રહ્માંડ, વિજ્ઞાન, સમુદ્રસૃષ્ટિ, વનસ્પતિજગત અને એવા વિવિધ વિષયો પર લખ્યું.

### પાછલાં વર્ષો
૧૯૭૩ માં, તેઓએ મુક્ત પત્રકાર (ફ્રિલાન્સર) તરીકે વિવિધ સામયિકોમાં લખવા માટે *જન્મભુમિ પ્રવાસી* છોડ્યું. એ સમયગાળામાં તેઓએ કેટલાંક પુસ્તકો પણ લખ્યાં જેમાં સત્યઘટનાઓ પર આધારિત કથાઓ તથા કાલ્પનિક કથાઓનો પણ સમાવેશ થાય છે. તેમનો લેખક તરીકેની કારકિર્દી સમયગાળો ૪૬ વર્ષનો રહ્યો, જો કે એથી તેઓને ખાસ કશો આર્થિક લાભ થયો નહિ. પાછલાં વર્ષોમાં તેઓને દૃષ્ટિમાં ઝાંખપ, વાંસાનો દુખાવો તથા પાર્કિન્સન્સ રોગ જેવી શારીરિક સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડ્યો. લાંબી બિમારી પછી, જુલાઇ, ૧૯૯૨માં તેઓનું અવસાન થયું.

## પુસ્તકો
વિજયગુપ્ત મૌર્યનાં કેટલાંક ગુજરાતી પુસ્તકોની યાદી નીચે આપેલી છે:
* શેરખાન
* કપિનાં પરાક્રમો
* સિંહ વાઘની સોબતમાં
* શિકારીની તરાપ
* કીમિયાગર કબીર
* હાથીના ટોળામાં
* કચ્છથી કાશ્મીર સુધી લડી જાણ્યું જવાનોએ
* કાશ્મીરનું અગ્નિસ્નાન
* ઝગમગતું ઝવેરાત
* સમુદ્રની અજાયબ જીવસૃષ્ટિ
* પ્રકૃતિનાં લાડકવાયાં પંખીઓ
* જિંદગી જિંદગી
* માણસ જેમ બોલીને સુપરસ્ટાર બનેલી એક હતી મેના
* સરકસ જીવનના જીવ સટોસટનાં સાહસો
* સમુદ્રની સાહસકથા
* પૃથ્વીદર્શન
* હવામાનનું જ્ઞાન શા માટે?
* ગાલાપાગોસ
* આ છે રશિયા
* ગોફણથી અણુબોંબ

## પરિવાર
તેઓનાં પુત્રો, નગેન્દ્ર વિજય અને ભારદ્વાજ વિજયે, પિતાનાં પગલે, એમના જ ધ્યેય અને કારકિર્દી અપનાવી. નગેન્દ્ર વિજયે ૧૪ વર્ષની વયે લખવાનું શરૂ કર્યું અને તેઓ પ્રથમ ગુજરાતી વિજ્ઞાન સામયિક "સ્કોપ" અને પછીથી "સફારી" રૂપે સિમાચિહ્નરૂપ પ્રદાન કર્યું. તેઓનાં પૌત્ર, હર્ષલ પુષ્કર્ણાએ પણ વિજ્ઞાન અને માહિતીનાં પ્રસારના આ જ કાર્યને આગળ ધપાવ્યું અને હાલ સફારી સામયિકનું સંચાલન સંભાળે છે.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર
ભરુચ પ્રકૄતિ મંડળ

**ભરુચ પ્રકૃતિ મંડળ** એ ભરુચના પ્રકૃતિ પ્રેમીઓ દ્વ્રારા રચાયેલ સ્વૈચ્છિક મંડળ છે. આ મંડળ દ્વારા ભરુચ તેમજ નર્મદા જિલ્લાના વન-વિસ્તારો,નદી-કિનારાઓ,દરિયા કાંઠા તથા નાના મોટાં જળાશયો જેવી જગ્યાઓ પર પક્ષીદર્શન, કેડી ભ્રમણ, ડુંગર આરોહણ જેવા કાર્યક્રમો ઉપરાંત હેરીટેજ વોક, સાયક્લ પ્રવાસ જેવા કાર્યક્રમો પણ યોજ્વામાં આવે છે. આ ઉપરાંત આ મંડળના સભ્યો ભેગા મળીને એકબીજા સાથે પ્રકૃતિના વિવિધ પાસાઓ અંગે ચર્ચા-વિચારણા કરે છે.

શ્રેણી:ભરૂચ જિલ્લો