open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ભેરી

**ભેરી (માદા)**, **ભેરી બચ્ચો (નર)** એ એક પાળીને કેળવી શકાય એવુ શીયાચશ્મ બાજ પક્ષી છે. ઉત્તર અમેરિકામાં એને **બતક બાજ** તરીકે પણ ઓળખાય છે. આ ફાલ્કોનીડે પરિવારનું લગભગ આખી દુનિયામાં જોવા મળતું શીકારી પંખી છે. ભેરી તેની ઝડપ માટે પ્રખ્યાત છે. શીકાર કરતી વેળાએ લાક્ષણિક શિકાર સ્ટોપ (હાઈ-સ્પીડ ડાઈવ) દરમિયાન એની ઝડપ  થી વધુ સુધી પહોંચે છે જેને કારણે એને વિશ્વનું સૌથી ઝડપી પક્ષી ગણવામાં આવે છે. ભેરી લૈંગિક રીતે દ્વિરૂપી હોય છે, જેમાં માદાઓ નર કરતાં નોંધપાત્ર રીતે મોટી હોય છે.  
left|thumb| ભેરી રોયલ નેશનલ પાર્ક, ન્યુ સાઉથ વેલ્સ, ઓસ્ટ્રેલિયા
right|thumb| જ્હોન જેમ્સ ઓડુબોન દ્વારા ચિત્ર
[right|thumb| [કચ્છનું રણ|કચ્છ, ગુજરાત, ભારતના રણમાં તેના નિવાસસ્થાનમાં]]
રવિશંકર પ્રસાદ

**રવિશંકર પ્રસાદ** એક ભારતીય રાજકારણી અને વકીલ છે જેઓ હાલમાં ભારત સરકારમાં કાયદા અને ન્યાય, સંચાર અને ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને માહિતી ટેકનોલોજી મંત્રી તરીકે સેવા આપે છે. તેઓ ૨૦૦૦ થી ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) ના સભ્ય છે અને પક્ષ અને ભારત સરકારમાં ઘણા મુખ્ય હોદ્દા પર રહ્યા છે.

૩૦ ઓગસ્ટ, ૧૯૫૪ના રોજ પટના, બિહારમાં જન્મેલા રવિશંકર પ્રસાદે પટના યુનિવર્સિટીમાંથી કાયદાનું શિક્ષણ પૂર્ણ કર્યું અને વકીલ તરીકે તેમની કારકિર્દીની શરૂઆત કરી. તેઓ ૧૯૯૯માં ભારતના એડિશનલ સોલિસિટર જનરલ તરીકે નિયુક્ત થયા હતા, જે પદ તેઓ ૨૦૦૧ સુધી રહ્યા હતા.

૨૦૦૦માં, રવિશંકર પ્રસાદ ભાજપમાં જોડાયા અને ભારતીય સંસદના ઉપલા ગૃહ રાજ્યસભામાં ચૂંટાયા. ત્યારથી તેઓ બે વખત રાજ્ય સભામાં ફરી ચૂંટાયા છે અને ભારતીય સંસદના નીચલા ગૃહ લોક સભાના સભ્ય પણ રહ્યા છે.

રવિશંકર પ્રસાદે ભારત સરકારમાં કોલસા અને ખાણ રાજ્ય પ્રધાન, કાયદા અને ન્યાય રાજ્ય પ્રધાન અને માહિતી અને પ્રસારણ પ્રધાન સહિત અનેક મુખ્ય હોદ્દાઓ સંભાળ્યા છે. તેમને ૨૦૧૪માં કાયદા અને ન્યાય મંત્રી તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા અને ૨૦૧૬માં તેમને ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઈન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજી મંત્રાલયનો વધારાનો હવાલો આપવામાં આવ્યો હતો.

કાયદા અને ન્યાય મંત્રી તરીકે, રવિશંકર પ્રસાદે ભારતીય કાનૂની પ્રણાલીમાં ઘણા મહત્વપૂર્ણ સુધારાઓ લાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી છે. તેમણે અદાલતોના ડિજિટાઈઝેશનમાં મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી છે, જેણે કાયદાકીય વ્યવસ્થાની કાર્યક્ષમતા સુધારવામાં અને પડતર કેસોને ઘટાડવામાં મદદ કરી છે. તેમણે મહિલાઓ અને હાંસિયામાં ધકેલાઈ ગયેલા સમુદાયો માટે ન્યાય મેળવવામાં સુધારો કરવા માટે ઘણા પગલાં પણ રજૂ કર્યા છે.

શ્રેણી:રાજકારણી
દાદાસાહેબ ફાળકે પુરસ્કાર

**દાદાસાહેબ ફાળકે પુરસ્કાર**એ સિનેમાના ક્ષેત્રમાં ભારતનો સર્વોચ્ચ પુરસ્કાર છે. માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલય દ્વારા સ્થાપવામાં આવેલી સંસ્થા ફિલ્મ સમારોહ નિદેશાલય (ડિરેક્ટોરેટ ઓફ ફિલ્મ ફેસ્ટિવલ્સ) દ્વારા દર વર્ષે રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કાર સમારોહમાં તેને પ્રસ્તુત કરવામાં આવે છે. પુરસ્કાર પ્રાપ્તકર્તાને "ભારતીય સિનેમાની વૃદ્ધિ અને વિકાસમાં ઉત્કૃષ્ટ યોગદાન" માટે સન્માનિત કરવામાં આવે છે અને ભારતીય ફિલ્મ ઉદ્યોગની જાણીતી હસ્તીઓની બનેલી સમિતિ દ્વારા તેની પસંદગી કરવામાં આવે છે. આ પુરસ્કારમાં સ્વર્ણ કમલ, એક શાલ અને ₹૧,૦૦૦,૦૦૦ (૧૩,૦૦૦ યુએસ ડોલર)નું રોકડ ઇનામ સામેલ છે.

૧૯૬૯માં સૌપ્રથમ વખત પ્રસ્તુત કરવામાં આવેલો આ પુરસ્કાર દાદાસાહેબ ફાળકેના ભારતીય સિનેમામાં પ્રદાનની યાદમાં ભારત સરકાર દ્વારા રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. ફાળકે (૧૮૭૦-૧૯૪૪), કે જેઓ "ભારતીય સિનેમાના પિતામહ" માનવામાં આવે છે, તેઓ એક ભારતીય ફિલ્મ નિર્માતા હતા જેમણે ભારતના પ્રથમ પૂર્ણ-લંબાઈના ચલચિત્ર, રાજા હરિશ્ચંદ્ર (૧૯૧૩)નું નિર્દેશન કર્યું હતું. પૃથ્વીરાજ કપૂરના અભિનેતા-ફિલ્મ નિર્માતા પુત્ર રાજ કપૂરે ૧૯૭૧માં ૧૯મા રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કારોમાં તેમના વતી આ એવોર્ડ સ્વીકાર્યો હતો અને ૧૯૮૭માં ૩૫મા રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કાર સમારંભમાં તેઓ પોતે પણ પ્રાપ્તકર્તા હતા.

પ્રાપ્તકર્તાઓમાં ભાઈ-બહેનની કેટલીક જોડીઓનો પણ સમાવેશ થાય છે, જેમને વિવિધ વર્ષોમાં આ એવોર્ડ મળ્યો હતો, ઉદાહરણ તરીકે: બી. એન. રેડ્ડી (૧૯૭૪) અને બી. નાગી રેડ્ડી (૧૯૮૬); રાજ કપૂર (૧૯૮૭) અને શશી કપૂર (૨૦૧૪); લતા મંગેશકર (૧૯૮૯) અને આશા ભોંસલે (૨૦૦૦); બી.આર.ચોપરા (૧૯૯૮) અને યશ ચોપરા (૨૦૦૧).

પીઢ અભિનેત્રી આશા પારેખને ૩૦ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૨ના રોજ નવી દિલ્હીમાં યોજાયેલા એક કાર્યક્રમમાં વર્ષ ૨૦૨૦ માટે ૬૮મા રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કારોમાં સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા.

## પુરસ્કાર વિજેતા 
## સમાન નામવાળા પુરસ્કાર 
અન્ય કેટલાક પુરસ્કારો અને ફિલ્મ ફેસ્ટિવલના નામ દાદાસાહેબ ફાળકેના નામ પરથી રાખવામાં આવ્યા છે, જેના કારણે કેટલીક વાર મૂંઝવણ ઊભી થાય છે. આ પ્રકારના એવોર્ડમાં દાદાસાહેબ ફાળકે ઇન્ટરનેશનલ ફિલ્મ ફેસ્ટિવલ, દાદાસાહેબ ફાળકે ફિલ્મ ફાઉન્ડેશન એવોર્ડ્સ, દાદાસાહેબ ફાળકે એક્સેલન્સ એવોર્ડ્સ વગેરેનો સમાવેશ થાય છે. જે ફિલ્મ સમારોહ નિદેશાલય (ડિરેક્ટોરેટ ઓફ ફિલ્મ ફેસ્ટિવલ્સ) દ્વારા આપવામાં આવતા એવોર્ડ સાથે સંબંધિત નથી. શ્યામ બેનેગલ જેવા કેટલાક જાણીતા ફિલ્મ નિર્માતાઓએ એવો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો કે દાદાસાહેબ ફાળકે નામનો આ પ્રકારનો ઉપયોગ અટકાવવા માટે ભારત સરકાર પગલું ભરે પરંતુ માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલયે કહ્યું છે કે નવા પુરસ્કારોના નામ આ પુરસ્કારના નામની બેઠી નકલ ન હોવાથી તે આમ કરી શકે તેમ નથી.

## નોંધ 
## સંદર્ભ 
## ગ્રંથસૂચિ 
* 

## પૂરક વાંચન 
* 

## બાહ્ય કડીઓ 
* ફિલ્મ સમારોહ નિદેશાલય (ડિરેક્ટોરેટ ઓફ ફિલ્મ ફેસ્ટિવલ્સ), ભારતની સત્તાવાર વેબસાઈટા

શ્રેણી:ભારતના રાષ્ટ્રીય પુરસ્કારો
ઝડપી પરિવહન

## ભૂગર્ભ રેલ
પૃથ્વીની સપાટી નીચે ભોયરુ બનાવીને તેની અંદર રેલ્વે પાટા નાખિને જે ટ્રેન ચલાવવામાં આવે છે તેને ભૂગર્ભ રેલ્વે કહેવાય છે. તેમને મેટ્રો રેલ, મેટ્રો, સબવે અથવા રેપિડ રેલ પણ કહેવામાં આવે છે.

## ઇતિહાસ
તેની શરૂઆત લંડન શહેરમાં થઈ હતી. લંડન બ્રિટિશ સામ્રાજ્યની રાજધાની હતી અને અહીં વસ્તી વધી રહી હતી. આમ્ તો શહેરની ચારે બાજુ રેલ્વે સ્ટેશનો હતા. પરંતુ શહેરની મધ્ય સુધી પહોંચવામાં લોકોને ભારે મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડ્તો હતો. ૧૮૫૫માં લંડનની ટ્રાફિક સમસ્યાના ઉકેલ માટે એક સમિતિની રચના કરવામાં આવી હતી. ઘણી દરખાસ્તો સામે આવી, પરંતુ આખરે ભૂગર્ભ રેલ સેવાનો પ્રસ્તાવ સૌથી યોગ્ય માનવામાં આવ્યો. વિશ્વની પ્રથમ ભૂગર્ભ ટ્રેન સેવા ૧૦ જાન્યુઆરી ૧૮૬૩ના રોજ શરૂ થઈ હતી. આ ટ્રેન સેવા પેડિંગ્ટનથી ફેરિંગ્ટન વચ્ચે શરૂ થઈ હતી અને પહેલા જ દિવસે ચાલીસ હજાર મુસાફરોએ તેમાં મુસાફરી કરી હતી. ધીમે ધીમે જમીનની નીચે વધુ ટનલ બનાવવામાં આવી અને એક સંપૂર્ણ રેલ્વે નેટવર્ક બનાવવામાં આવ્યું. આ ટ્રેનો સ્ટીમ એન્જિન દ્વારા ચલાવવામાં આવતી હતી. તેથી જ જમીનની નીચે જે ટનલ બનાવવામાં આવી હતી. તેમાં અમુક અંતરે વેન્ટિલેશનની વ્યવસ્થા હતી. જેથી વરાળ નીકળી શકે. ૧૯૦૫થી ટ્રેનો વીજળી પર દોડવા લાગી.
જ્યાં સુધી એશિયાની વાત છે, ભૂગર્ભ રેલ સેવા સૌપ્રથમ જાપાનમાં શરૂ થઈ હતી અને હવે આ રેલ સેવાઓ કોરિયા, ચીન, હોંગકોંગ, તાઈવાન, થાઇલેન્ડ અને ભારતમાં પણ ચાલી રહી છે. ભારતમાં, કોલકાતા, ગુરુગ્રામ, જયપુર, ચેન્ન્ઈ, બેંગલોર, મુંબઈ, કોચી, લખનૌ, હૈદરાબાદ, દિલ્હીમાં ભૂગર્ભ અથવા એલિવેટેડ મેટ્રો ટ્રેનો ચાલી રહી છે.
બરવાલા, હિસાર

**બરવાલા**એ ભારતના હરિયાણા રાજ્યના હિસાર જિલ્લામાં આવેલું એક નગર છે.

બરવાલા એક વિધાનસભા મત વિસ્તાર છે. બરવાલા વિધાનસભા મત વિસ્તારનો સમાવેશ હિસાર લોકસભા મતવિસ્તારમાં થાય છે. નેશનલ હાઈવે ૫૨ અને નેશનલ હાઈવે ૧૪૮બી અહીંથી પસાર થાય છે. તે ખેતી અને વેપારનું કેન્દ્ર છે અને અહીં એક અન્નબજાર આવેલું છે. નજીકના ગામ ખેદડીમાં તાપવિદ્યુત મથક આવેલું છે.

## વર્તમાન ઘટનાઓ 
અહીં સંત રામપાલજી મહારાજનો એક સતલોક આશ્રમ છે, જે એક પ્રશાસનિક કાર્યવાહીમાં ફસાયેલો છે. બરવાળા ત્યારે ખૂબ સમાચારોમાં હતું જ્યારે સંત રામપાલના અનુયાયીઓ સંત પરના આરોપોની સીબીઆઈ તપાસની માંગ સાથે શાંતિપૂર્ણ વિરોધ કરી રહ્યા હતા, જ્યારે વહીવટીતંત્રે તેમની સામે કાર્યવાહી કરી ત્યારે અથડામણ થઈ હતી.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:હરિયાણા
લખનૌ મેટ્રો

**લખનૌ મેટ્રો** એ ભારતના ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યના લખનૌ શહેરને સેવા આપતી એક ઝડપી પરિવહન પ્રણાલી છે. ટ્રાન્સપોર્ટ નગરથી ચારબાગ રેલ્વે સ્ટેશન સુધીના ૮.૫ કિમી (૫.૩ માઇલ) પટ સાથે ૨૭ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૪ના રોજ લાઇનનું બાંધકામ શરૂ થયું હતું. તેણે ૫ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૭ ના રોજ તેનું વ્યાપારી સંચાલન શરૂ કર્યું, જે તેને દેશની સૌથી ઝડપી મેટ્રો રેલ સિસ્ટમ બનાવે છે. ચૌધરી ચરણ સિંહ ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ મેટ્રો સ્ટેશનથી મુનશી પુલિયા મેટ્રો સ્ટેશન સુધીની રેડ લાઇન પર સંપૂર્ણ કામગીરી ૯ માર્ચ ૨૦૧૯ના રોજ શરૂ થઈ હતી.

લખનૌ મેટ્રો ૨૨ સ્ટેશનો સાથે ૨૨.૮૭ કિલોમીટરનું અંતર કાપે છે. તે દિલ્હી મેટ્રો, હૈદરાબાદ મેટ્રો, ચેન્નાઈ મેટ્રો, નમ્મા મેટ્રો, નોઈડા મેટ્રો અને કોલકાતા મેટ્રો પછી ભારતમાં સાતમું સૌથી લાંબુ સક્રિય મેટ્રો નેટવર્ક છે. મેટ્રો રેલની કામગીરીને સાકાર કરવા અને તેના પર થતા ખર્ચને પહોંચી વળવા માટે રાજ્ય સરકારે નાણા, શહેરી વિકાસ, આવાસ, ઉર્જા, જાહેર બાંધકામ, પરિવહન અને પર્યાવરણ વિભાગના મુખ્ય સચિવો અને વિભાગીય કમિશનરની સમિતિની રચના કરી છે.

લખનૌ અને કાનપુરમાં મેટ્રો રેલ શરૂ થયા બાદ રસ્તાઓ પરનો ટ્રાફિક ઘણો ઓછો થઈ જશે. હાલમાં આ બંને શહેરોમાં દર મહિને આશરે ૧૦૦૦ નવા ફોર વ્હીલરનું રજીસ્ટ્રેશન થઈ રહ્યું છે. લખનૌના તમામ રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો પર બાયપાસ બનાવવામાં આવ્યા હોવા છતાં રસ્તાઓ પર વાહનોનું દબાણ વધી રહ્યું છે. આ કારણોસર, અહીં મેટ્રોનું ઝડપી બાંધકામ અનિવાર્ય બની ગયું છે.

ઉત્તર પ્રદેશ સરકારે લખનૌ ઉપરાંત કાનપુર અને ગાઝિયાબાદ શહેરોમાં મેટ્રો રેલ ચલાવવાની યોજના બનાવી છે. ગાઝિયાબાદ દિલ્હીની નજીક હોવાને કારણે મેટ્રો રેલ ત્યાં પહેલા શરૂ થઈ શકે છે. હાઉસિંગ ડેવલપમેન્ટ ડિપાર્ટમેન્ટના અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, દિલ્હીથી ગાઝિયાબાદમાં વૈશાલી સુધી મેટ્રો રેલનો રસ્તો સાફ થઈ ગયો છે અને મેરઠમાં પણ તેની શક્યતાઓ તપાસવામાં આવશે.

## આ પણ જુઓ
* ગુજરાત મેટ્રો 
* દિલ્હી મેટ્રો

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ઉત્તર પ્રદેશ
ધ કેરલા સ્ટોરી

**ધ કેરલા સ્ટોરી** ઇ.સ. ૨૦૨૩નું ભારતીય ચલચિત્ર છે જેના દિગ્દર્શક સુદિપ્તો સેન અને નિર્માતા વિપુલ અમૃતલાલ શાહ છે. ચલચિત્રની વાર્તા કેરળની એવી મહિલાઓની વાત કરે છે જેમણે ઇસ્લામમાં ધર્મપરિવર્તન કર્યું હતું અને 'ઇસ્લામિક સ્ટેટ ઓફ ઇરાક અને સીરિયા' (ISIS)માં જોડાઇ હતી.

આ ચલચિત્રમાં અદા શર્મા, યોગિતા બિહાની, સોનિયા બાલાની અને સિદ્ધિ ઈદનાનીએ અભિનય કર્યો છે. તે ૫ મે ૨૦૨૩ના રોજ પ્રદર્શિત થઈ હતી. ચિત્રપટે પહેલાના ચાર દિવસમાં વિશ્વભરમાં ૪૫ કરોડ રૂપિયાનો વકરો કર્યો અને ૨૦૨૩ની પાંચમી સૌથી વધુ કમાણી વાળું હિન્દી ચલચિત્ર બન્યું હતું.

## અભિનય
* શાલિની ઉન્નીકૃષ્ણન / ફાતિમા બા તરીકે અદા શર્મા
* નિમહ તરીકે યોગિતા બિહાની
* આસિફા તરીકે સોનિયા બાલાની
* ગીતાંજલિ તરીકે સિદ્ધિ ઇદનાની
* શાલિનીની માતા તરીકે દેવદર્શિની
* વિજય કૃષ્ણ
* પ્રણય પચૌરી
* પ્રણવ મિશ્રા
## સંગીત
## પ્રતિસાદ 
તેના પ્રથમ દિવસે, ચલચિત્રે ભારતમાં ₹8.03 કરોડનો વકરો કર્યો હતો, જેથી તે ૨૦૨૩માં ભારતમાં પાંચમા સૌથી મોટી આવક ધરાવતું ચલચિત્ર બન્યું હતું. *ધ કેરલા સ્ટોરી*ને IMDBમાં ૮ કરતાં વધુ રેટિંગ મળેલ છે.

કેરળના બે મુખ્ય રાજકીય પક્ષો - ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ અને કોમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી ઓફ ઇન્ડિયા (માર્કસિસ્ટ) દ્વારા આ ચલચિત્રનો વિરોધ કરવામાં આવ્યો હતો અને તેમણે આ ચલચિત્ર રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ પરિવારનું સમર્થન કરે છે એવો આરોપ લગાવ્યો હતો. તેના જવાબમાં નિર્માતા વિપુલ શાહે કહ્યું હતું કે આ ચલચિત્ર પુરાવાઓ પર આધારિત છે અને તેમણે તેના માટે ૪ વર્ષોનું સંશોધન કર્યું છે.

કેરળ હાઇકોર્ટે ચલચિત્ર પર પ્રતિબંધ મૂકવાની ના પાડી હતી અને જણાવ્યું હતું કે ચલચિત્ર ISIS વિશે છે, નહી કે ચોક્કસ ધર્મ વિશે. આવી જ અરજી અગાઉ સુપ્રિમ કોર્ટ અને મદ્રાસ હાઇકોર્ટ દ્વારા નકારવામાં આવી હતી. નિર્માતાઓએ ૩૨,૦૦૦ મહિલાઓ ISISમાં જોડાઇ એવું દર્શાવતું ટ્રેલર પાછું ખેંચ્યું હતું.

૯ મે ૨૦૨૩ના રોજ પશ્ચિમ બંગાળના મુખ્યમંત્રી મમતા બેનર્જીએ રાજ્યમાં ચલચિત્ર પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો. જેના પ્રતિસાદમાં નિર્માતાઓએ કાયદાકીય પગલા લેશે તેમ જણાવ્યું હતું.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:હિન્દી ચલચિત્ર
પ્રોટોકોલ (વિજ્ઞાન)

પ્રાકૃતિક અને સામાજિક વિજ્ઞાન સંશોધનમાં, **પ્રોટોકોલ** એ પ્રયોગની રચના અને અમલીકરણમાં સામાન્ય રીતે પૂર્વવ્યાખ્યાયિત પ્રક્રિયા પદ્ધતિ છે. સમાન પ્રયોગશાળામાં અથવા અન્ય પ્રયોગશાળાઓ દ્વારા અન્ય લોકો દ્વારા પરિણામોની સફળ પ્રતિકૃતિ સુનિશ્ચિત કરવા માટે જ્યારે પણ પ્રયોગશાળા પદ્ધતિને પ્રમાણિત કરવાનું ઇચ્છનીય હોય ત્યારે પ્રોટોકોલ લખવામાં આવે છે. વધુમાં, અને વિસ્તરણ દ્વારા, પ્રોટોકોલ્સમાં પીઅર સમીક્ષા દ્વારા પ્રાયોગિક પરિણામોના મૂલ્યાંકનની સુવિધા આપવાનો ફાયદો છે. વિગતવાર પ્રક્રિયાઓ, સાધનો અને સાધનો ઉપરાંત, પ્રોટોકોલમાં અભ્યાસના ઉદ્દેશ્યો, પ્રાયોગિક ડિઝાઇન માટે તર્ક, પસંદ કરેલ નમૂનાના કદ માટે તર્ક, સલામતી સાવચેતીઓ અને આંકડાકીય વિશ્લેષણ અને પૂર્વવ્યાખ્યાયિત અને દસ્તાવેજીકરણ માટેના કોઈપણ નિયમો સહિત પરિણામોની ગણતરી અને જાણ કેવી રીતે કરવામાં આવી તે પણ સમાવિષ્ટ હશે. પૂર્વગ્રહ ટાળવા માટે બાકાત ડેટા.
છેવટે, સામાજિક વિજ્ઞાનના ક્ષેત્રમાં, પ્રોટોકોલ અવલોકન કરેલ ઘટનાઓના "વર્ણનાત્મક રેકોર્ડ" નો સંદર્ભ પણ આપી શકે છે. અથવા "વર્તનનો ક્રમ" "સતત પેટર્ન અને કારણ-અસર સંબંધો" ને વધુ સારી રીતે ઓળખવા માટે, એક અથવા વધુ સજીવોની, પ્રવૃત્તિ દરમિયાન અથવા તેના પછી તરત જ રેકોર્ડ કરવામાં આવે છે (દા.ત., ચોક્કસ ઉત્તેજના પર શિશુ કેવી રીતે પ્રતિક્રિયા આપે છે અથવા કુદરતી નિવાસસ્થાનમાં ગોરિલા કેવી રીતે વર્તે છે) આ પ્રોટોકોલ વિડિયો અને ઑડિયો કૅપ્ચર સહિત હાથથી લખેલા જર્નલ્સ અથવા ઇલેક્ટ્રોનિક રીતે દસ્તાવેજીકૃત મીડિયાનું સ્વરૂપ લઈ શકે છે.

## સંદર્ભ
લહરતારા

**લહરતારા તળાવ** એ સંત કબીરના પ્રાગટ્ય સાથે સંકળાયેલ એક ઐતિહાસિક તળાવ છે. એક પૌરાણિક કથા અનુસાર, સંત કબીર લહારતારા તળાવમાં કમળના ફૂલ પર તરતા જોવા મળ્યા હતા. તે ભારતમાં ઉત્તર પ્રદેશના વારાણસીમાં અલ્હાબાદ રોડ પર કબીરમઠ નજીક આવેલું છે. ભૂતકાળમાં, તે ૧૭ એકર (૦.૦૭ કિમી)માં ફેલાયેલી મીઠા પાણીનું મોટું તળાવ હતું. હાલમાં, તે તેની ઐતિહાસિક ભવ્યતા ગુમાવી ચૂક્યું છે, કારણ કે આશરે ૩.૫ એકર (૦.૦૧૪ કિમી) નું તળાવ પુરાતત્વ નિયામક, ઉત્તર પ્રદેશ હેઠળ છે, જ્યારે અન્ય ૮ એકર (૦.૦૩ કિમી) સતગુરુ કબીર પ્રકાશ ધામ હેઠળ છે.

## ઇતિહાસ અને દંતકથાઓ 
લહરતારા તળાવનો ઇતિહાસ પ્રખ્યાત કવિ અને રહસ્યવાદી સંત કબીર સાથે જોડાયેલો છે. શરૂઆતમાં, તળાવ ૧૭ એકર (૦.૦૭ ચો.કિમી) વિસ્તારમાં ફેલાયેલું હતું, પરંતુ આજકાલ તેને અલગ કરીને વિવિધ સંસ્થાઓના અધિકારક્ષેત્ર હેઠળ મૂકવામાં આવ્યું છે. દંતકથા કહે છે કે કબીર સાહેબ શિશુ સ્વરૂપમાં કમળના ફૂલ પર તરતા જોવા મળ્યા હતા.

## ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક મહત્વ 
સંત કબીરના પ્રાગટ્ય સાથે સંબંધિત હોવાથી કબીર પંથીઓમાં તળાવનું ઘણું મહત્વ છે. સંત કબીર વિક્રમ સંવત ૧૪૫૫, વર્ષ ૧૩૯૮ માં જ્યેષ્ઠ શુક્લ પક્ષની પૂર્ણિમાએ આ લહરતારા તળાવમાં કમળના ફૂલ પર અવતરિત થયા હતા. જ્યારે તેઓ સતલોકથી આવી રહ્યા હતા ત્યારે રામાનંદજીના શિષ્ય અષ્ટાનંદજી ત્યાં તપસ્યા કરી રહ્યા હતા. તેણે જોયું કે પ્રકાશનો એક ગોળો આકાશમાંથી નીચે આવ્યો અને તળાવની એક બાજુએ ગાયબ થઈ ગયો. વધુ પડતા પ્રકાશને કારણે અષ્ટાનંદની આંખો બંધ થઈ ગઈ. જ્યારે તેની આંખો ફરીથી ખુલી, ત્યારે પ્રકાશના ગોલાએ બાળકનો આકાર લઇ લીધો હતો. એ જ તળાવમાં નિઃસંતાન દંપતી નૂર અલી (નીરુ) અને નિયામત (નીમા) સ્નાન કરી રહ્યાં હતાં. તે બ્રાહ્મણ હતા પણ મુસ્લિમોએ તેનું ધર્માંતરણ કરીને તેને મુસ્લિમ બનાવી દીધા હતા. મુસલમાન બનવાને કારણે તેનું ગંગામાં સ્નાન અન્ય હિંદુઓએ બંધ કરી દીધું હતું. આ કારણથી તે દરરોજ લહરતારા તળાવમાં સ્નાન કરવા આવતા હતા. સ્નાન કર્યા પછી, નિયામતને કમળના ફૂલથી થોડા અંતરે થોડી હલચલ જોવા મળી. તેને લાગ્યું કે ત્યાં સાપ છે. તેથી જ તેણે તેના પતિને ચેતવણી આપી પરંતુ જ્યારે તેણે ધ્યાનથી કમળ તરફ જોયું તો તેણે કમળના ફૂલ પર એક બાળક સૂતેલું જોયું. તેઓ બાળકને લઈને ઘરે આવી ગયા. સંત કબીરનો ઉછેર તેમના ઘરે જ થયો હતો.

## પ્રદૂષણ અને પર્યાવરણીય ચિંતાઓ 
એક સમયે આ તળાવ ચિંતાજનક સ્થિતિમાં હતું, અને આજે તે વધુ નિરાધાર સ્થિતિમાં છે. હાલમાં આ તળાવ ગંદકી અને ગટરના ગંદા પાણી સિવાય બીજું કંઈ નથી. એક સમયે ૧૮ એકર વિસ્તારમાં ફેલાયેલું આ તળાવ હવે માત્ર ૩.૫ એકર (૦.૦૧૪ કિમી) પુરાતત્વ નિયામક, ઉત્તર પ્રદેશ દ્વારા સુરક્ષિત છે અને લગભગ ૮ એકર સદગુરુ કબીર પ્રાકટ્ય ધામના કબજા હેઠળ છે. બાકીનો ભાગ ચારે બાજુથી મોટા પાયે અતિક્રમણોથી ઘેરાયેલો છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:તળાવ
સ્વામીની વાતો

**સ્વામીની વાતો** સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયનો એક ગ્રંથ છે. આ ગ્રંથમાં ગુણાતીતાનંદ સ્વામીની કથાવાર્તાઓ, પ્રવચનો અને ઉપદેશો સંગ્રહિત થયેલા છે, જે ભગવાન સ્વામિનારાયણ એ ઉદ્‌બોધેલા વચનામૃત ઉપરનું ભાષ્ય છે. આ ગ્રંથ સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયનો રહસ્ય ગ્રંથ  છે.

## સંપાદકો 
સ્વામીની વાતોનું સંપાદન ભગતજી મહારાજ, સ્વામી જાગાભક્ત, ઠક્કર નારણ પ્રધાન, હરિશંકરભાઈ રાવળ, સદ્‌ગુરુ બાલમુકુન્દદાસ સ્વામી, સદાશંકર અમરજી, શામજીભાઈ વગેરેએ કર્યું છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાય
બિસ્વરૂપ રોય ચૌધરી

**બિસ્વરૂપ રોય ચૌધરી** એક સ્વ-ઘોષિત ડૉક્ટર છે જેઓ તબીબી કાવતરાના સિદ્ધાંતો શેર કરવા માટે જાણીતા છે. જેમાં કોવિડ-૧૯, HIV/AIDS અને મધુપ્રમેહને નકારવાના કાવતરાનો સમાવેશ થાય છે, જેના માટે તેમની ભારે ટીકા કરવામાં આવી છે. કથિત રીતે ભ્રામક સ્વાસ્થ્ય સલાહ ફેલાવવા બદલ તેના કેટલાય યુટ્યુબ અને સોશિયલ મીડિયા ખાતાઓ બંધ કરવામાં આવ્યા હતા.

## પૃષ્ઠભૂમિ
તેઓ અનેક સ્વ-પ્રકાશિત પુસ્તકોના લેખક અને બે ફિલ્મોના નિર્માતા છે. ચૌધરીના દાવો છે કે તેઓ ડૉક્ટર છે પરંતુ, તેમની પાસે કોઈ ઔપચારિક લાયકાત કે તબીબી તાલીમ નથી. તેમણે ઝામ્બિયાની એલાયન્સ ઈન્ટરનેશનલ યુનિવર્સિટીમાંથી "મધુપ્રમેહ વિજ્ઞાન" માં માનદ પીએચ.ડી. મેળવી હોવાના અહેવાલ છે, જે માન્યતા પ્રાપ્ત નથી. ચૌધરી કથિત રીતે વર્લ્ડ રેકોર્ડ યુનિવર્સિટી નામની ઓનલાઈન *ડિપ્લોમા મિલ* ચલાવે છે જે નકલી પીએચ.ડી. વેચે છે.

## સંદર્ભ
નરનારાયણ

**નરનારાયણ** હિંદુ ધર્મમાં ભગવાન વિષ્ણુના ચોવીસ અવતારોમાંના ચોથા અવતાર હતા. આ અવતારમાં વિષ્ણુએ નર અને નારાયણના રૂપમાં જોડિયા ઋષિઓના રૂપમાં અવતાર લીધો હતો. આ સ્વરૂપમાં તેમણે બદ્રીનાથ તીર્થયાત્રામાં તપસ્યા કરી હતી. ધર્મશાસ્ત્રો અનુસાર ભગવાન નર અને નારાયણ બ્રહ્મદેવના પ્રપૌત્ર હતા.

સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાય ની માન્યતા પ્રમાણે ભક્તોને અસુરોના ત્રાસમાંથી મુક્તિ આપવા નરનારાયણે કળિયુગમાં ભગવાન સ્વામિનારાયણ રૂપે અવતાર લીધો હતો.

## આ પણ જુઓ 
* સ્વામિનારાયણ
* વિષ્ણુ

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:હિંદુ ધર્મ
ચેલેશન

**ચેલેશન** એ મેટલ આયનો સાથે આયનો અને પરમાણુઓના બંધનનો એક પ્રકાર છે. તેમાં પોલિડેન્ટેટ (મલ્ટીપલ બોન્ડેડ) લિગાન્ડ અને સિંગલ સેન્ટ્રલ મેટલ અણુ વચ્ચે બે કે તેથી વધુ અલગ સંકલન બોન્ડની રચના અથવા હાજરીનો સમાવેશ થાય છે. આ લિગાન્ડ્સને ચેલન્ટ્સ, ચેલેટર્સ, ચેલેટિંગ એજન્ટ્સ અથવા સિક્વેસ્ટરિંગ એજન્ટ્સ કહેવામાં આવે છે. તે સામાન્ય રીતે કાર્બનિક સંયોજનો હોય છે, પરંતુ આ જરૂરી નથી, જેમ કે ઝિંકના કિસ્સામાં છે અને તેનો ઉપયોગ વિલ્સન રોગવાળા લોકોમાં તાંબાના શોષણને રોકવા માટે જાળવણી ઉપચાર તરીકે થાય છે.

ચેલેશન પોષક પૂરવણીઓ પ્રદાન કરવા માટે, શરીરમાંથી ઝેરી ધાતુઓને દૂર કરવા માટે ચેલેશન થેરાપીમાં, એમઆરઆઈ સ્કેનિંગમાં કોન્ટ્રાસ્ટ એજન્ટ તરીકે, સજાતીય ઉત્પ્રેરકનો ઉપયોગ કરવાના ઉત્પાદનમાં, રાસાયણિક પાણીની સારવારમાં ધાતુઓને દૂર કરવામાં મદદ કરવા અને ખાતરોમાં ઉપયોગી છે.

## સંદર્ભ
વશ

**વશ** એ ૨૦૨૩ની ભારતીય ગુજરાતી ભાષાની અલૌકિક હોરર થ્રિલર ચિત્રપટ છે. જેનું નિર્દેશન કૃષ્ણદેવ યાજ્ઞિક દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે. તેનું નિર્માણ કે.એસ એન્ટરટેઈનમેન્ટ, પટેલ પ્રોસેસિંગ સ્ટુડિયો અને અનંતા બિઝનેસ કોર્પ દ્વારા અ બિગ બોક્સ સિરીઝ પ્રોડક્શનના સહયોગથી કરવામાં આવ્યું છે. અને પનોરમા સ્ટુડિયો દ્વારા તેનું વિતરણ કરવામાં આવ્યું છે. આ ચિત્રપટ ૧૦ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૩ના રોજ પ્રકાશિત થઈ હતી.

## કલાકારો 
*જાનકી બોડીવાળા
*નીલમ પંચાલ
*હિતુ કનોડિયા
*હિતેન કુમાર  
*આર્યબ સંઘવી

## પ્રકાશીત 
આ ફિલ્મ ૧૦ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૩નાં રોજ ગુજરાતનાં સિનેમાઘરોમાં પ્રકાશીત થઈ હતી.

## રિમેક 
વશ ચલચિત્ર ની રિમેક હિન્દી ભાષા માં પણ બની રહી છે. જેમાં મુખ્ય કલાકારો જાનકી બોડીવાળા , અજય દેવગણ , જ્યોતિકા અને આર.માધવન જોવા મળશે. આ ચિત્રપટ ૮ માર્ચ ૨૦૨૪ નાં રોજ સમગ્ર ભારતનાં સિનેમાઘરોમાં પ્રકાશિત થશે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
*
બનારસી દાસ

**બાબુ બનારસી દાસ** (૮ જુલાઈ ૧૯૧૨ - ૩ ઓગસ્ટ ૧૯૮૫) તરીકે જાણીતા **બનારસી દાસ** ભારતીય રાજકારણી અને ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી હતા. તેઓ જનતા પાર્ટીના ઉમેદવાર હતા.

## કારકિર્દી 
બનારસી દાસ એક સ્વાતંત્ર્ય સેનાની હતા. ભારતની આઝાદીની લડત દરમિયાન તેઓ ઘણી વખત જેલમાં ગયા હતા. તેઓ ૧૯૭૭માં ઉત્તર પ્રદેશ વિધાનસભામાં હાપુડ અથવા ખુર્જાથી જનતા પાર્ટીના સભ્ય તરીકે બંને બેઠકો પર ચૂંટાયા હતા. તેઓ ૨૮ ફેબ્રુઆરી ૧૯૭૯ થી ૧૭ ફેબ્રુઆરી ૧૯૮૦ સુધી મુખ્યમંત્રી રહ્યા હતા. જ્યારે જનતા પક્ષનું વિભાજન થયું ત્યારે તેઓ ચરણસિંહના જૂથમાં જોડાયા હતા. તેઓ ૧૯૮૦ની વિધાનસભા ચૂંટણી હારી ગયા હતા.

## અંગત જીવન 
બનારસી દાસનો જન્મ ઉત્તર પ્રદેશના બુલંદશહેરના ઉતરાવલીમાં થયો હતો. બનારસી દાસ પરિણીત હતા અને તેમને પાંચ પુત્રો અને પાંચ પુત્રીઓ હતી. તેમના બે પુત્રો તેમના પગલે રાજકારણના ક્ષેત્રમાં પ્રવેશ્યા હતા. સૌથી મોટા પુત્ર હરેન્દ્ર અગ્રવાલ વિધાન પરિષદના ભૂતપૂર્વ સભ્ય હતા અને ભારતીય રાજકારણમાં સક્રિય છે. સૌથી નાના પુત્ર સ્વ. ડૉ. અખિલેશ દાસ ગુપ્તા રાજ્ય સભાના પૂર્વ સાંસદ અને બહુજન સમાજ પાર્ટીના પૂર્વ રાષ્ટ્રીય મહામંત્રી હતા અને મનમોહન સિંહ સરકારમાં રાજ્યમંત્રી હતા.

## વિરાસત 
દાસને દર્શાવતી એક ભારતીય ટપાલ ટિકિટ ૨૦૧૩ માં બહાર પાડવામાં આવી હતી. લખનઉની બાબુ બનારસી દાસ યુનિવર્સિટી અને ઉત્તર પ્રદેશના બાબુ બનારસી દાસ ઇન્ડોર સ્ટેડિયમનું નામ તેમના માનમાં આપવામાં આવ્યું છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ
* ટૂંકું જીવનચરિત્ર 
* ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી

શ્રેણી:૧૯૧૨માં જન્મ
શ્રેણી:૧૯૮૫માં મૃત્યુ
શ્રેણી:રાજકારણી
આત્મારામ ગજ્જર

**આત્મારામ મંછારામ ગજ્જર** (૧૯૦૧―૧૯૬૧) અમદાવાદ, ગુજરાતના ભારતીય સ્થપતિ હતા.

## જીવનચરિત્ર 
ગજ્જરનો જન્મ ૧૯૦૧માં થયો હતો. તેમણે બોમ્બે (હાલ મુંબઈ)ની સર જેજે સ્કૂલ ઓફ આર્ટમાંથી સ્નાતક પૂર્ણ કર્યું. તેઓ ભારતના સ્થપતિઓની એ પ્રથમ પેઢીમાંના એક હતા જેમણે પશ્ચિમી સ્થાપત્ય શૈલીનો અભ્યાસ કર્યો હતો. તેમણે અમદાવાદમાં કામ શરૂ કર્યું. તેમની ઇમારતો સમકાલીન પશ્ચિમી સ્થાપત્ય તત્વો અને પરંપરાગત ભારતીય સ્થાપત્યના તત્વો જેમ કે પથ્થરની જાળી અને છજાનો ઉપયોગ દર્શાવે છે. તેમની ઇમારતો એડવિન લ્યુટિયન્સ અને વિન્સેન્ટ એશ દ્વારા પ્રભાવિત હતી જ્યારે તેમની પછીની ઇમારતો બૌહૌસનો પ્રભાવ દર્શાવે છે. ૧૯૬૧માં અમદાવાદમાં તેમનું અવસાન થયું. ત્યારબાદ તેમની ઓફિસ હસમુખ પટેલ દ્વારા ચલાવવામાં આવી હતી.
thumb| ગુજરાત યુનિવર્સિટીની મુખ્ય ઇમારત

* એલ. ડી. કોલેજ ઓફ આર્ટસ (૧૯૩૭)
* એમ. જી. સાયન્સ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ બિલ્ડિંગ (૧૯૪૬)
* એલ. ડી. કોલેજ ઓફ ફાર્મસી (૧૯૪૭)
* એલડી કૉલેજ ઑફ એન્જિનિયરિંગ બિલ્ડિંગ્સ (૧૯૪૮)
* ગુજરાત યુનિવર્સિટીની મુખ્ય ઇમારત (૧૯૪૭)
* એ. જી. ટીચર્સ ટ્રેનિંગ કોલેજ (૧૯૫૦ના દાયકાના અંતમાં)
* લો ગાર્ડન પાસે ગજ્જર હોલ
* સેન્ટ ઝેવિયર્સ કોલેજ (૧૯૫૬)

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:૧૯૬૧માં મૃત્યુ
શ્રેણી:૧૯૦૧માં જન્મ
કરાર નિષ્ફળતા

**કરારની નિષ્ફળતા** એવી પરિસ્થિતિનું વર્ણન કરે છે કે જેમાં સામાન અથવા સેવાનો ઉપભોક્તા તેની ગુણવત્તાનું મૂલ્યાંકન કરવામાં અસમર્થ હોય છે, આમ ઉત્પાદકને નીચી ગુણવત્તાની ચીજવસ્તુ અથવા સેવાનું ઉત્પાદન કરવા પ્રોત્સાહિત કરે છે. આવી વર્તણૂક સબઓપ્ટીમલ આર્થિક પરિસ્થિતિઓ બનાવે છે. બિન-નફાકારક સંસ્થાઓના અસ્તિત્વ માટે કરાર નિષ્ફળતા એ એક સમજૂતી છે, જોકે બિન-નફાકારક પણ યોગ્ય પરિસ્થિતિઓમાં કરાર નિષ્ફળતાનો ભોગ બની શકે છે. કરારની નિષ્ફળતા બજારની નિષ્ફળતા સાથે જોડાયેલ છે, પરંતુ તેનાથી અલગ છે સામાન્ય રીતે, બિન-લાભકારી સંસ્થાઓ વધુ વિશ્વાસપાત્ર હોય છે કારણ કે તેમની કોર્પોરેટ રચનાઓ છેતરપિંડી કરવા માટે પ્રોત્સાહનો પ્રદાન કરતી નથી.

## માહિતી અસમપ્રમાણતા 
કરારની નિષ્ફળતાના જાણીતા કારણને માહિતી અસમપ્રમાણતા કહેવામાં આવે છે; જ્યારે એક પક્ષ (ઉત્પાદક) પાસે ઉત્પાદન અથવા સેવા વિશે અન્ય પક્ષ (ઉપભોક્તા) કરતાં વધુ માહિતી હોય છે.[9] બંને પક્ષો વચ્ચે માહિતીની અસમાનતા છે. યંગના મતે, ત્યાં ત્રણ કારણો છે જેમાં અસમપ્રમાણ માહિતી સાથે વ્યવહાર કરતી પરિસ્થિતિઓ ઊભી થાય છે, જેમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે, 1) ઉત્પાદન અથવા સેવાની ગુણવત્તા ખૂબ જટિલ છે જેમ કે તબીબી સંભાળ અથવા ઉચ્ચ શિક્ષણ; 2) ઉત્પાદન અથવા સેવાના અંતિમ ઉપભોક્તા તેનું મૂલ્યાંકન કરી શકતા નથી જેમ કે દૈનિક સંભાળમાં બાળક અથવા નર્સિંગ હોમમાં વૃદ્ધ વ્યક્તિ; અને 3) ઉત્પાદન અથવા સેવાનો ઉપયોગ તે વ્યક્તિ દ્વારા કરવામાં આવતો નથી જેણે તેને ખરીદ્યું છે, તેથી ખરીદનાર ક્યારેય જાણશે નહીં કે નિર્માતાએ જે વચન આપ્યું હતું તે પહોંચાડ્યું કે નહીં

## સંદર્ભ
જેઠાભાઈ રાઠોડ

**જેઠાભાઈ ભુરાભાઈ રાઠોડ** (મૃત્યુ ૧૨ મે ૨૦૨૩) ગુજરાત રાજ્યના ભારતીય રાજકારણી હતા જેમણે ૧૯૬૭ થી ૧૯૭૧ સુધી ખેડબ્રહ્માનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા ગુજરાત વિધાનસભાના સભ્ય તરીકે સેવા આપી હતી.

## કારકિર્દી 
રાઠોડ ૧૯૬૭માં તાલુકા પંચાયતની ચુંટણી માત્ર ૧૯૫ મતથી હાર્યા હતા.

સ્વતંત્ર પક્ષના ઉમેદવાર તરીકે, રાઠોડે ૧૯૬૭ની ગુજરાત વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના ઉમેદવારને ૧૭૦૦૦ મતોના તફાવતથી હરાવ્યા હતા. તેમણે ચૂંટણીમાં સાઇકલ પર પ્રચાર કર્યો હતો. તેમણે ૧૯૬૭ થી ૧૯૭૧ સુધી ખેડબ્રહ્માનું પ્રતિનિધિત્વ કરી ગુજરાત વિધાનસભાના સભ્ય તરીકે સેવા આપી હતી.  તેમના મૃતદેહનો બીજા દિવસે તેમના ગામ નજીક સાબરમતી નદીના કિનારે અંતિમ સંસ્કાર કરવામાં આવ્યો હતો. તેમના અંતિમ સંસ્કારમાં ખેડબ્રહ્માના વર્તમાન ધારાસભ્ય તુષાર અમરસિંહ ચૌધરી અને અન્ય સ્થાનિક રાજકારણીઓએ હાજરી આપી હતી.

## અંગત જીવન 
રાઠોડ ગુજરાતમાં સાબરકાંઠા જિલ્લાના પોશીના તાલુકાના ટેબડા ગામમાં રહેતા હતા. તેમણે શારદાબેન સાથે લગ્ન કર્યા હતા. તેમને બીજી પત્ની પણ હતી. તેમને પાંચ પુત્રો અને ચાર પુત્રીઓ હતી.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:૨૦૨૩માં મૃત્યુ
શ્રેણી:રાજકારણી
મુનશી નવલ કિશોર

**મુનશી નવાલ કિશોર** (૩ જાન્યુઆરી ૧૮૩૬ – ૧૯ ફેબ્રુઆરી ૧૮૯૫) ભારતના એક પુસ્તક પ્રકાશક હતા. તેમને ભારતના કેક્સટન કહેવામાં આવે છે. ૧૮૫૮માં ૨૨ વર્ષની વયે તેમણે લખનૌ ખાતે નવલ કિશોર પ્રેસની સ્થાપના કરી હતી. આ સંસ્થા આજે છાપકામ અને પ્રકાશન ક્ષેત્રે એશિયાની સૌથી જૂની સંસ્થા છે. મિર્ઝા ગાલિબ તેમના પ્રશંસકોમાંના એક હતા.

## જીવન પરિચય 
 પર મુનશી નવલ કિશોર]]
મુનશી નવલ કિશોર અલીગઢના જમીનદાર મુનશી જમુનાપ્રસાદ ભાર્ગવના બીજા પુત્ર હતા અને તેમનો જન્મ ૩ જાન્યુઆરી ૧૮૩૬ના રોજ થયો હતો. છ વર્ષની ઉંમરે, તેમને અરબી અને ફારસી શીખવા માટે એક સ્થાનિક શાળા (મકતાબ)માં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા. ૧૦ વર્ષની ઉંમરે તેમને આગ્રા કોલેજમાં એડમિશન મળ્યું હતું, પરંતુ તેમણે કોઈ અજ્ઞાત કારણોસર ત્યાં પોતાનું શિક્ષણ પૂરું કર્યું ન હતું. આ સમય દરમિયાન, તેમણે પત્રકારત્વના લેખનમાં તેમની રુચિ વિકસાવી, અને ટૂંકા ગાળાનું સાપ્તાહિક પેપર *સફીર-એ-આગ્રા* બહાર પાડ્યું. તેમણે મુનશી હરસુખ રોયની માલિકીના *કોહ-એ-નૂર* પ્રેસના મેગેઝિન *કોહિનૂર*ના સહાયક સંપાદક અને સંપાદક તરીકે થોડા સમય માટે સેવા આપી હતી.

૨૩ નવેમ્બર ૧૮૫૮ના રોજ તેમણે મુનશી નવલ કિશોર પ્રેસ તરીકે ઓળખાતા પ્રિન્ટિંગ પ્રેસની સ્થાપના કરી હતી. ૧૮૫૯થી, તેમણે સાપ્તાહિક અખબાર *અવધ અખબાર* પ્રકાશિત કરવાનું શરૂ કર્યું. તેમના પાર્થિવ દેહને પરંપરાગત અંતિમ સંસ્કારને બદલે દફનાવવામાં આવ્યો હતો.. ભારત સરકારે તેમના માનમાં ૧૯૭૦માં તેમના પર ટપાલ ટિકિટ બહાર પાડી હતી.

મુનશી નવાલ કિશોરે ૧૮૫૮–૧૮૮૫ દરમિયાન અરબી, બંગાળી, હિન્દી, અંગ્રેજી, મરાઠી, પંજાબી, પશ્તો, ફારસી, સંસ્કૃત અને ઉર્દૂમાં ૫૦૦૦થી વધુ પુસ્તકો પ્રકાશિત કર્યા હતા. રામ કુમાર પ્રેસ અને તેજ કુમાર પ્રેસ, જે તેમના પુત્રો દ્વારા શરૂ કરવામાં આવ્યા હતા, તે નવલ કિશોર પ્રેસના અનુગામી છે.

મુનશી ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના સભ્ય હતા.

## નોંધ 
## સંદર્ભ 
## પૂરક વાંચન 
* 
* 

શ્રેણી:પ્રકાશક
શ્રેણી:૧૮૯૫માં મૃત્યુ
ગદર દી ગૂંજ

**ગદર દી ગૂંજ** (પંજાબી: ਗ਼ਦਰ ਦੀ ਗੂੰਜ, અનુવાદ: વિદ્રોહના પડઘાઓ) ગદર પાર્ટી દ્વારા સંકલિત એક પુસ્તક હતું, જેના પર ૧૯૧૩માં બ્રિટિશ સરકારે ભારતમાં પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો. આ પુસ્તકમાં રાષ્ટ્રીય અને સમાજવાદી વિચારધારાનું સાહિત્ય સંકલિત કરવામાં આવ્યું હતું.

૧૯૧૩-૧૪માં સાન ફ્રાન્સિસ્કોથી ગદર સાપ્તાહિકમાં હિન્દુસ્તાન ગદર પ્રેસ દ્વારા પ્રકાશિત સાહિત્યમાં ગુરુમુખી અને શાહમુખીનાં ગીતો અને કવિતાઓનો સંગ્રહ છે અને તેમાં ભારતની રાજકીય પરિસ્થિતિને સંબોધવામાં આવી છે. ભારતમાં પ્રસાર માટે તે સમયે *ગદર દી ગૂંજ* અને *તલવાર* નામથી પત્રિકાઓ તૈયાર કરવામાં આવી. બ્રિટિશ ભારત સરકાર દ્વારા આ પત્રિકાઓને રાજદ્રોહી પ્રકાશનો જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા અને ભારતમાં તેના પ્રકાશન અને પ્રસાર પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો.

## સંદર્ભ 
* ગદર દી ગૂંજ
* Sikh Religion, Culture and Ethnicity by Gurharpal Singh, Christopher Shackle. 2001
* Handbook of Twentieth-Century Literatures of India by Nalini Natarajan, Emmanuel Sampath Nelson.1996

## બાહ્ય કડીઓ 
*હિન્દુસ્તાન ગદર સંગ્રહ . બેનક્રોફ્ટ લાઇબ્રેરી, યુનિવર્સિટી ઓફ કેલિફોર્નિયા, બર્કલે

શ્રેણી:પુસ્તક
ગુલાબસિંહ લોધી

**ગુલાબસિંહ લોધી** એક સ્વાતંત્ર્ય સેનાની હતા જેમણે ભારતીય સ્વતંત્રતા ચળવળમાં ભાગ લીધો હતો.

## જીવન પરિચય 
ગુલાબ સિંહ લોધીનો જન્મ વર્ષ ૧૯૦૩માં ઉત્તર પ્રદેશના ઉન્નાવ જિલ્લાના (ચંડિકા ખેરા) ફતેહપુર ચૌરાસી નામના ગામમાં થયો હતો. તેમનો જન્મ લોધી રાજપૂત પરિવારમાં થયો હતો. તેમના પિતા ઠાકુર રામ રતન સિંહ લોધી ખેડૂત હતા. તેમના બાળપણ વિશે બહુ ઓછી માહિતી પ્રાપ્ત છે. જ્યારે સ્વતંત્રતા ચળવળનો ઉત્સાહ ચરમસીમાએ હતો ત્યારે લોધીએ બ્રિટિશ શાસન વિરુદ્ધ રાજકીય પ્રવૃત્તિઓમાં સક્રિય ભાગ લીધો હતો.

ઓગસ્ટ ૧૯૩૫માં, ગુલાબસિંહ લોધીએ લખનઉ ખાતે ત્રિરંગો ફરકાવવા માટે અમીનાબાદ પાર્ક તરફ કૂચ કરતી એક શોભાયાત્રામાં ભાગ લીધો હતો. ધ્વજારોહણને રોકવા માટે બ્રિટિશ સૈનિકોએ આ પાર્કને ઘેરી લીધો હતો. ગુલાબસિંહ લોધીએ સશસ્ત્ર બળના પ્રદર્શનનો વિરોધ કર્યો હતો અને ત્રિરંગા સાથે એક ઝાડ પર ચઢી ગયા હતા. જ્યારે તેઓ ઝાડ પર ધ્વજ ફરકાવી રહ્યા હતા, ત્યારે એક બ્રિટિશ અધિકારીએ તેમની ગોળી મારીને હત્યા કરી દીધી હતી. લખનૌના અમીનાબાદમાં આવેલા ઝંડેવાલા પાર્ક ખાતે તેમનું અવસાન થયું હતું.

## વિરાસત 
ભારત સરકારના ટપાલ વિભાગ દ્વારા ૨૩ ડિસેમ્બર ૨૦૧૩ના રોજ ગુલાબસિંહ લોધીના સન્માનમાં સ્મારક ટપાલ ટિકિટ બહાર પાડવામાં આવી હતી. ૨૦૦૪માં ઉદ્યાનમાં તેમની પ્રતિમા બનાવવામાં આવી હતી પરંતુ ૨૦૦૯ સુધીમાં તે જર્જર સ્થિતિમાં આવી ગઈ હતી.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:સ્વાતંત્ર્ય સેનાની
શ્રેણી:૧૯૦૩માં જન્મ
શ્રેણી:૧૯૩૫માં મૃત્યુ
કમલા હેરિસ

**કમલા હેરિસ** (જ. ૨૦ ઓક્ટોબર ૧૯૬૪) એક અમેરિકન રાજકારણી છે અને હાલમાં કેલિફોર્નિયાના અને ભારતીય-આફ્રિકન વંશના સેનેટર છે. કમલા યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ ઑફ અમેરિકાના પ્રથમ મહિલા ઉપરાષ્ટ્રપતિ છે.
૨૦૨૦ની ચૂંટણીમાં રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ માઇક પેન્સને હરાવીને કમલાનું જાન્યુઆરી ૨૦૨૧ માં રાષ્ટ્રપતિ જો બિડેન સાથે ઉપરાષ્ટ્રપતિ તરીકે નિમણૂક કરવામાં આવી હતી. તે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની પ્રથમ મહિલા ઉપરાષ્ટ્રપતિ છે, અમેરિકન ઇતિહાસમાં સર્વોચ્ચ ક્રમાંક ધરાવતી મહિલા ચૂંટાયેલી અધિકારી છે, પ્રથમ આફ્રિકન-અમેરિકન ઉપરાષ્ટ્રપતિ છે અને પ્રથમ એશિયન અમેરિકન ઉપરાષ્ટ્રપતિ છે.
કેલિફોર્નિયાના ઓકલેન્ડમાં જન્મેલી **કમલા**એ હોવર્ડ યુનિવર્સિટી અને યુનિવર્સિટી ઓફ કેલિફોર્નિયા, હેસ્ટિંગ્સ કોલેજ ઓફ લોમાંથી સ્નાતક થયા. સાન ફ્રાન્સિસ્કો ડિસ્ટ્રિક્ટ એટર્ની ઑફિસમાં અને બાદમાં સાન ફ્રાન્સિસ્કોની સિટી એટર્ની ઑફિસમાં દાખલ થતાં પહેલાં તેણે અલમેડા કાઉન્ટી ડિસ્ટ્રિક્ટ એટર્ની ઑફિસમાં તેની કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી.  ૨૦૦૩ માં, તેણી સાન ફ્રાન્સિસ્કોના ડિસ્ટ્રિક્ટ એટર્ની તરીકે ચૂંટાઈ હતી. તેઓ ૨૦૧૦ માં કેલિફોર્નિયાના એટર્ની જનરલ તરીકે ચૂંટાયા હતા અને ૨૦૧૪ માં ફરીથી ચૂંટાયા હતા.  કમલાએ ૨૦૧૭ થી ૨૦૨૧ સુધી કેલિફોર્નિયાથી જુનિયર યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સેનેટર તરીકે સેવા આપી હતી. હેરિસે ૨૦૧૬ની સેનેટ ચૂંટણીમાં લોરેટા સાંચેઝને હરાવ્યા હતા.
તેમણે હેલ્થકેર રિફોર્મ, કેનાબીસનું ફેડરલ ડી-શેડ્યુલિંગ, બિનદસ્તાવેજીકૃત ઇમિગ્રન્ટ્સ માટે નાગરિકતાનો માર્ગ, ડ્રીમ એક્ટ, બંદૂક પર પ્રતિબંધ અને પ્રગતિશીલ કર સુધારાની હિમાયત કરી હતી. તેણીએ ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રના અધિકારીઓ વિશે પૂછેલા પ્રશ્નો માટે સેનેટની સુનાવણી દરમિયાન રાષ્ટ્રીય પ્રોફાઇલ મેળવી હતી, જેમાં ટ્રમ્પના બીજા સુપ્રીમ કોર્ટના નોમિની બ્રેટ કેવનો, જેમના પર જાતીય હુમલાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો. કમલાએ ૨૦૨૦ ની ડેમોક્રેટિક પ્રેસિડેન્શિયલ નોમિનેશનની માંગ કરી હતી, પરંતુ પ્રાઈમરી પહેલા રેસમાંથી બહાર નીકળી ગઈ હતી. ભૂતપૂર્વ ઉપરાષ્ટ્રપતિ જો બિડેને ઓગસ્ટ ૨૦૨૦માં કમલા હેરિસને તેમના રનિંગ મેટ તરીકે પસંદ કર્યા હતા અને નવેમ્બર ૨૦૨૦ની ચૂંટણીમાં બિડેન-હેરિસની ટિકિટ જીતી હતી. તેમણે ૨૦ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૧ના રોજ ઉપરાષ્ટ્રપતિ તરીકે શપથ લીધા હતા.

શ્રેણી:૧૯૬૪માં જન્મ
શ્રેણી:અમેરિકન વ્યક્તિત્વ
શુકાનંદ સ્વામી

**શુકાનંદ સ્વામી**  સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયના સંત હતા. તેઓ ભગવાન સ્વામિનારાયણના અંગત સચિવ હતા તેથી તેમના જમણા હાથ તરીકે પણ ઓળખાતા. ભગવાન સ્વામિનારાયણનો પત્ર વ્યવહાર પણ તેઓ સંભાળતા હતા.

શુકાનંદ સ્વામીનો જન્મ વિ.સં. ૧૮૫૫માં ડભાણ ગામમાં ઔદિચ્ય બ્રાહ્મણ કુટુંબમાં થયો હતો. તેમનું બાળપણનું નામ જગન્નાથ હતુ. બાળપણથી જ તેઓ ભક્તિમાં રુચિ ધરાવતા હતા. ડભાણમાં સંસ્કૃત અભ્યાસ માટે રહેતા સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયના સંતો સાથે મેળાપ થયો અને પરિણામે ભગવાન સ્વામિનારાયણની સેવા કરવા તેઓ ગઢડા ગયા. દિક્ષા પ્રસંગે સ્વામીનારાયણે તેમને મુક્તાનંદ સ્વામી પાસે મોકલ્યા જેમણે તેમને દિક્ષા આપી શુકાનંદ નામ આપ્યું.

તેમની વિદ્વતા, સાધુતા અને લેખનશૈલીથી ભગવાન સ્વામિનારાયણ અતિ પ્રસન્ન રહેતા. અક્ષરઓરડીની બાજુમાં જ મહારાજે તેમને ઓરડી આપેલી. શુકાનંદ સ્વામીએ સતત ભગવાન સ્વામિનારાયણના પત્રો અને ગ્રંથોનું લેખન કાર્ય કર્યુ છે. વચનામૃતમાં પણ તેમને બહુ મોટા સાધુ તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યા છે. શુકાનંદ સ્વામીએ સંસ્કૃતમાં ૭ અને ગુજરાતીમાં ૯ ગ્રંથો લખ્યા છે.

૧૨ વર્ષ સુધી તાવથી પીડાઈ ને સં. ૧૯૨૫ની માગશર વદ પાંચમના રોજ વડતાલમાં તેમનું અવસાન થયું.

## સંદર્ભો
શ્રેણી:સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાય
દામનગર (તા. લાઠી)

**દામનગર** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લાઠી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દામનગર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલી, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે.
 

શ્રેણી:લાઠી તાલુકો
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ઇન્ટરનેટનો ઇતિહાસ

ઈન્ટરનેટનો ઈતિહાસ ઈન્ફર્મેશન થિયરી અને કોમ્પ્યુટર નેટવર્ક્સ બનાવવા અને ઈન્ટરકનેક્ટ કરવાના વૈજ્ઞાનિકો અને ઈજનેરોના પ્રયત્નોથી ઉદભવે છે. ઈન્ટરનેટ પ્રોટોકોલ સ્યુટ, ઈન્ટરનેટ પર નેટવર્ક્સ અને ઉપકરણો વચ્ચે વાતચીત કરવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતા નિયમોનો સમૂહ, યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સમાં સંશોધન અને વિકાસથી ઉદ્ભવ્યો હતો અને તેમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગ સામેલ હતો, ખાસ કરીને યુનાઈટેડ કિંગડમ અને ફ્રાન્સના સંશોધકો સાથે.

કમ્પ્યુટર વિજ્ઞાન એ 1950 ના દાયકાના અંતમાં એક ઉભરતી શિસ્ત હતી જેણે કમ્પ્યુટર વપરાશકર્તાઓ વચ્ચે સમય-વહેંચણીને ધ્યાનમાં લેવાનું શરૂ કર્યું, અને પછીથી, વિશાળ વિસ્તાર નેટવર્ક્સ પર આ પ્રાપ્ત કરવાની સંભાવના. J. C. R. Licklider એ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ડિફેન્સ (DoD) એડવાન્સ્ડ રિસર્ચ પ્રોજેક્ટ્સ એજન્સી (ARPA) ના ઇન્ફોર્મેશન પ્રોસેસિંગ ટેકનિક ઓફિસ (IPTO) ખાતે સાર્વત્રિક નેટવર્કનો વિચાર વિકસાવ્યો હતો. 

સ્વતંત્ર રીતે, RAND કોર્પોરેશનમાં પોલ બારને 1960ના દાયકાની શરૂઆતમાં મેસેજ બ્લોક્સમાં ડેટાના આધારે વિતરિત નેટવર્કનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો અને ડોનાલ્ડ ડેવિસે 1965માં નેશનલ ફિઝિકલ લેબોરેટરી (NPL) ખાતે પેકેટ સ્વિચિંગની કલ્પના કરી હતી, જેમાં યુનાઈટેડમાં રાષ્ટ્રીય વ્યાપારી ડેટા નેટવર્કનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો. રાજ્ય.

## સંદર્ભ
અર્થતંત્ર

**અર્થતંત્ર** (અંગ્રેજી: Economy) એ ઉત્પાદન, વિતરણ અને વપરાશની સામાજિક વ્યવસ્થા છે. તે ચોક્કસ દેશ અથવા પ્રદેશમાં અર્થશાસ્ત્રનું ગતિ ચિત્ર છે. આ ચિત્ર ચોક્કસ સમયગાળા માટેનું છે. ઉદાહરણ તરીકે જો આપણે 'સમકાલીન ભારતીય અર્થતંત્ર' કહીએ તો તેનો અર્થ થાય છે. વર્તમાનમાં ભારતની તમામ આર્થિક પ્રવૃત્તિઓનું વર્ણન.

## ઇતિહાસ 
અર્થશાસ્ત્રમાંથી, વ્યક્તિ એક વસ્તુનો ઉપયોગ વિનિમયક્ષમ રીતે કરે છે. સંધિ તોડવા પર, તે બે શબ્દોને મળવાથી રચાય છે: અર્થ અને વ્યવસ્થા. અર્થ મુદ્રા એટલે કે ધન (પૈસા)નો ઉલ્લેખ કરે છે અને વ્યવસ્થા નો અર્થ એક સ્થાપિત પ્રક્રિયા છે. આ શબ્દનો સૌથી જૂનો ઉલ્લેખ ચાણક્ય દ્વારા લખાયેલા *અર્થશાસ્ત્ર*માં જોવા મળે છે.

અર્થતંત્રનો પ્રાચીન ઇતિહાસ સુમેર રાજવંશના સમયથી જાણીતો છે જ્યારે તેઓ વિનિમય આધારિત વિનિમય પ્રણાલીનો ઉપયોગ કરતા હતા. મધ્યકાલીન સમયગાળામાં, મોટાભાગનો વેપાર સામાજિક જૂથમાં થતો હતો. આધુનિક યુગમાં મોટાભાગનો વેપાર યુરોપના દેશો વિવિધ દેશોને ગુલામ બનાવીને કરતા હતા. અત્યારે અર્થતંત્ર હેઠળ સામ્યવાદ અને મૂડીવાદ નામની બે વિચારધારાઓ ઉભરી આવી.

શ્રેણી:અર્થશાસ્ત્ર
કેબિનેટ મંત્રી

સરકારના ઉચ્ચ સ્તરીય નેતાઓના જૂથને **કેબિનેટ** કહેવામાં આવે છે. ઘણીવાર તેમને મંત્રી કહેવામાં આવે છે પરંતુ કેટલીક જગ્યાએ તેમને 'સચિવ' પણ કહેવામાં આવે છે. મંત્રીમંડળ એ ઇંગ્લેન્ડની શાસન પ્રણાલીમાંથી વિકસિત સરકારી તંત્રનો મુખ્ય અને મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. તેની પ્રથા લગભગ તે બધા દેશોમાં છે, જે બ્રિટિશ કોમનવેલ્થના સભ્યો છે. આ માળખું અન્ય કેટલાક દેશોમાં પણ પ્રચલિત છે. તે ભારતની કેન્દ્રીય અને પ્રાદેશિક સરકારનો પણ એક ભાગ છે.
નારાયણ દત્ત તિવારી

**નારાયણ દત્ત તિવારી** (૧૮ ઑક્ટોબર ૧૯૨૫ – ૧૮ ઑક્ટોબર ૨૦૧૮) ઉત્તર પ્રદેશ અને ઉત્તરાખંડ (તત્કાલીન ઉત્તરાંચલ) ના ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી હતા. તેઓ ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા હતા.

તેમણે ત્રણ વખત ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી (૧૯૭૬-૭૭, ૧૯૮૪-૮૫, ૧૯૮૮-૮૯) અને ઉત્તરાખંડના મુખ્યમંત્રી (૨૦૦૨-૦૭) તરીકે સેવા આપી હતી. ૧૯૮૬ અને ૧૯૮૮ ની વચ્ચે, તેમણે વડાપ્રધાન રાજીવ ગાંધીની કેબિનેટમાં પહેલા વિદેશ મંત્રી તરીકે અને પછી નાણા મંત્રી તરીકે સેવા આપી હતી. તેમણે ૨૦૦૭ થી ૨૦૦૯ સુધી આંધ્ર પ્રદેશના રાજ્યપાલ તરીકે પણ સેવા આપી હતી.

## પ્રારંભિક જીવન અને શિક્ષણ
નારાયણ દત્ત તિવારીનો જન્મ ૧૯૨૫માં નૈનિતાલ જિલ્લા ના બલુતી ગામમાં થયો હતો. નારાયણ દત્ત તિવારીનું પ્રારંભિક શિક્ષણ હલ્દવાની, બરેલી અને નૈનિતાલમાંથી થયું હતું. પિતાની બદલીને કારણે એક શહેરમાંથી બીજા શહેરમાં રહેતા તેણે પોતાનો અભ્યાસ પૂરો કરવો પડ્યો.
તેમના પિતાની જેમ તેઓ પણ સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામમાં જોડાયા હતા. ૧૯૪૨માં, બ્રિટિશ સરકારની સામ્રાજ્યવાદી નીતિઓ વિરુદ્ધ સૂત્રોચ્ચાર સાથે પોસ્ટરો અને પેમ્ફલેટ્સ સાથે સહયોગ અને છાપવાના આરોપસર તેમની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. તેની ધરપકડ કરીને નૈનિતાલ જેલમાં ધકેલી દેવામાં આવ્યા હતા. તેના પિતા પૂર્ણાનંદ તિવારી પહેલાથી જ આ જેલમાં બંધ હતા. 15 મહિના જેલમાં રહ્યા બાદ ૧૯૪૪માં તેને મુક્ત કરવામાં આવ્યા. તિવારીએ બાદમાં અલાહાબાદ યુનિવર્સિટી માંથી પોલિટિકલ સાયન્સમાં એમ.એ. કર્યું.  એમ.એ.ની પરીક્ષામાં તે યુનિવર્સિટીમાં પ્રથમ આવ્યા હતા. બાદમાં તેણે એ જ યુનિવર્સિટીમાંથી એલએલબીની ડિગ્રી પણ મેળવી હતી. ૧૯૪૭માં, સ્વતંત્રતાના વર્ષમાં, તેઓ આ યુનિવર્સિટીમાં વિદ્યાર્થી સંઘના પ્રમુખ તરીકે ચૂંટાયા હતા. તેઓ કોંગ્રેસ નું જોર હોવા છતાં ચૂંટણી જીત્યા અને પ્રથમ વિધાનસભાના સભ્ય તરીકે ચૂંટાયા. તે ખૂબ જ રસપ્રદ છે કે તિવારીએ, જેઓ પાછળથી કોંગ્રેસમાં જોડાયા હતા, તેમણે સમાજવાદી પાર્ટીથી શરૂઆત કરી હતી. ત્યારે ૪૩૧ સભ્યોની વિધાનસભામાં સમાજવાદી પાર્ટીના ૨૦ લોકો ચૂંટાયા હતા.
કોંગ્રેસ સાથે તિવારીના સંબંધોની શરૂઆત ૧૯૬૩માં થઈ હતી. ૧૯૬૫માં, તેઓ કોંગ્રેસની ટિકિટ પર કાશીપુર વિધાનસભા મતવિસ્તારમાંથી ચૂંટાયા અને પ્રથમ વખત મંત્રી પરિષદમાં સ્થાન મેળવ્યું. કોંગ્રેસ સાથેનો તેમનો દાવ ઘણા વર્ષો સુધી ચાલ્યો. તેમણે ૧૯૬૮માં જવાહરલાલ નહેરુ યુવા કેન્દ્રની સ્થાપના કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. ૧૯૬૯ થી ૧૯૭૧ સુધી તેઓ કોંગ્રેસના યુવા સંગઠનના પ્રમુખ હતા. ૧ જાન્યુઆરી ૧૯૭૬ના રોજ તેઓ પ્રથમ વખત ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી બન્યા. આ કાર્યકાળ ખૂબ જ ટૂંકો હતો. બાદમાં તેમણે ૨૦૦૨ થી ૨૦૦૭ સુધી ઉત્તરાખંડના મુખ્યમંત્રી તરીકે સેવા આપી હતી, જે ઉત્તર પ્રદેશમાંથી વિભાજિત કરવામાં આવ્યું હતું. તિવારીને ૧૯ ઓગસ્ટ ૨૦૦૭ના રોજ આંધ્રપ્રદેશના રાજ્યપાલ બનાવવામાં આવ્યા હતા પરંતુ તેમનો કાર્યકાળ અહીં ઘણો વિવાદાસ્પદ રહ્યો હતો.
૧૮ જાન્યુઆરી ૨૦૧૭ ના રોજ, તેમના પુત્ર રોહિત શેખર તિવારી (વકીલ અને ભૂતપૂર્વ સલાહકાર, ઉત્તર પ્રદેશ સરકાર) અને તેમની પત્ની ડૉ. ઉજ્જવલા તિવારી સાથે, BJP પ્રમુખ અમિત શાહ ની હાજરીમાં નરેન્દ્ર મોદી અને ભાજપને ઉત્તરાખંડ અને ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યોમાં યોજાયેલી વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ માટે તેમને આશીર્વાદ અને સમર્થન આપ્યું.
ચંદ્રશેખર

**ચંદ્રશેખર સિંહ** (૧૭ એપ્રિલ ૧૯૨૭ - ૮ જુલાઈ ૨૦૦૭) ભારતના આઠમા વડાપ્રધાન હતા.

## પ્રારંભિક જીવન 
તેમનો જન્મ ૧૯૨૭માં પૂર્વ ઉત્તર પ્રદેશના બલિયા જિલ્લામાં ઇબ્રાહિમપટ્ટી ખાતે એક ખેડૂત પરિવારમાં થયો હતો. તેમનું શાળાકીય શિક્ષણ ભીમપુરાની રામ કરણ ઈન્ટર કોલેજમાં થયું હતું. તેમણે અલાહાબાદ યુનિવર્સિટી માંથી એમ.એ. ની ડિગ્રી મેળવી. તેઓ વિદ્યાર્થી રાજકારણમાં "ફાયરબ્રાન્ડ" તરીકે જાણીતા હતા. વિદ્યાર્થી જીવન પછી, તેઓ સમાજવાદી રાજકારણમાં સક્રિય થયા.

## રાજકીય જીવન 
૧૯૬૨ થી ૧૯૭૭ સુધી તેઓ રાજ્યસભા, ભારતના ઉપલા ગૃહના સભ્ય હતા. ૧૯૮૪ માં, તેમણે ભારતની પદયાત્રા કરી, જેના દ્વારા તેમણે ભારતને વધુ સારી રીતે સમજવાનો પ્રયાસ કર્યો. ૧૯૭૭માં જ્યારે જનતા પાર્ટીની સરકાર બની ત્યારે તેમણે મંત્રી પદ લેવાને બદલે જનતા પાર્ટીના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષનું પદ સંભાળ્યું. વર્ષ ૧૯૭૭માં જ તેઓ બલિયા જિલ્લામાંથી પહેલીવાર લોકસભાના સાંસદ બન્યા હતા.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:૨૦૦૭માં મૃત્યુ
શ્રેણી:ભારતના વડાપ્રધાન
શ્રેણી:૧૯૨૭માં જન્મ
વીરસિંહ મોહનિયા

**વીરસિંહ ગંગજીભાઈ મોહનીયા** એ ગુજરાત રાજ્યના ભારતીય રાજકારણી છે જેમણે ૧૯૭૨ થી ૧૯૮૦ સુધી લીમખેડાનું પ્રતિનિધિત્વ કરતી ગુજરાત વિધાનસભાના સભ્ય તરીકે સેવા આપી છે.

## કારકિર્દી 
ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ (સંગઠન) ના ઉમેદવાર તરીકે, તેમણે ૧૯૭૨ અને ૧૯૭૫ની ગુજરાત વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં જીત મેળવી હતી. તેમણે બે મુદત માટે લીમખેડાનું પ્રતિનિધિત્વ કરતી ગુજરાત વિધાનસભાના સભ્ય તરીકે સેવા આપી હતી; ૧૯૭૨-૧૯૭૫ અને ૧૯૭૫-૧૯૮૦.   

## અંગત જીવન 
મોહનીયા ગુજરાતમાં દાહોદ જિલ્લાના લીમખેડા તાલુકાના ખીરખાઈ ગામમાં રહે છે. તે ગરીબીમાં જીવે છે અને ખેતમજૂરી કરે છે. 

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:રાજકારણી
ગુજરાતના તાલુકાઓ

ગુજરાતમાં ૨૫૨ તાલુકાઓ આવેલા છે. 
શહેરી સ્થિતિ તાલુકાનું મુખ્ય મથક શહેર માટે સૂચિબદ્ધ છે, ગ્રામીણ તાલુકાઓ વધુ મોટા છે. શહેરી સ્થિતિ વસ્તી ગણતરીના ધોરણને અનુસરે છે.

* M.Corp = મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન
* C.M.C. = શહેર મ્યુનિસિપલ કાઉન્સિલ
* T.M.C. = ટાઉન મ્યુનિસિપલ કાઉન્સિલ
* N.P. = નગર પંચાયત
* G.P. = ગ્રામ પંચાયત

## કોષ્ટક 
નીચેના કોષ્ટકમાં જિલ્લા પ્રમાણે ગુજરાત રાજ્યના તમામ તાલુકાઓની યાદી આપવામાં આવેલ છે.    

## અમદાવાદ જિલ્લો 
## સંદર્ભ
વૈશ્વિક બૌદ્ધ શિખર સંમેલન

**વૈશ્વિક બૌદ્ધ શિખર સંમેલન** એ એક વૈશ્વિક પરિષદ હતી જેનું આયોજન ભારત સરકારના સાંસ્કૃતિક મંત્રાલયે કર્યું હતું. તેમાં ઘણા દેશોના બૌદ્ધ સાધુઓ, વિદ્વાનો, સંઘના નેતાઓ અને ધર્મના અભ્યાસુઓએ ભાગ લીધો હતો. આ શિખર સંમેલનનું આયોજન દિલ્હીની અશોક હોટલમાં ૨૦-૨૧ એપ્રિલ દરમ્યાન કરવામાં આવ્યું હતું.

૨૦૨૩ના સંમેલનમાં ૧૭૩ લોકો હાજર રહ્યા હતા જેમાં સંઘના ૮૪ સભ્યો અને ૧૫૧ ભારતીય પ્રતિનિધિઓનો સમાવેશ થાય છે. ભારતીય સહભાગીઓમાં સંઘના ૪૬ સભ્યો, ૪૦ સાધ્વીઓ અને દિલ્હીની બહારના વિસ્તારોના ૬૫ સામાન્ય લોકો હતા. આ સમિટની થીમ "સમકાલીન પડકારોના પ્રતિભાવોઃ ફિલોસોફીથી પ્રેક્ટિસ સુધી" પર કેન્દ્રિત હતી. વિદેશના ૧૭૧ પ્રતિનિધિઓ અને ભારતીય બૌદ્ધ સંગઠનોના ૧૫૦ પ્રતિનિધિઓએ ૨૦-૨૧ એપ્રિલ ૨૦૨૩ના રોજ ભાગ લીધો હતો.

## ઉદ્દેશ્યો 
સંમેલનનો પ્રાથમિક ઉદ્દેશ્ય તાકીદના વૈશ્વિક મુદ્દાઓને સંબોધવાનો અને બુદ્ધ ધમ્મના સાર્વત્રિક મૂલ્યોમાં રહેલા ઉકેલોની શોધ કરવાનો છે. આનો હેતુ સામાન્ય બૌદ્ધ વિદ્વાનો અને ધર્મગુરુઓ માટે ફળદાયી ચર્ચામાં જોડાવા માટે એક મંચ સ્થાપિત કરવાનો છે.   સમિટનો ઉદ્દેશ્ય ધર્મના મૂળભૂત સિદ્ધાંતો સાથે સંરેખણમાં, સાર્વત્રિક શાંતિ અને સંવાદિતાને પ્રોત્સાહન આપવાના અંતિમ ધ્યેય સાથે શાંતિ, કરુણા અને સંવાદિતા પરના બુદ્ધના ઉપદેશોને ઊંડાણપૂર્વક સમજવાનો છે. તદુપરાંત, સમિટ એવા દસ્તાવેજ તૈયાર કરવાનો પ્રયાસ કરે છે જે વધુ શૈક્ષણિક સંશોધન માટેના આધાર તરીકે સેવા આપી શકે, વૈશ્વિક સ્તરે આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધોના સાધન તરીકે તેની સંભવિતતાની શોધ કરી શકે.      

## ૨૦૨૩ સમિટ 
સંસ્કૃતિ મંત્રાલય દ્વારા તેની ગ્રાન્ટી સંસ્થા ઇન્ટરનેશનલ બુદ્ધિસ્ટ કોન્ફેડરેશન (IBC)ના સહયોગથી સમિટનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. 

વિશ્વના વિવિધ ભાગોમાંથી પ્રતિષ્ઠિત વિદ્વાનો, સંઘના નેતાઓ અને ધર્મ સાધકો સાથે મળીને તાકીદના વૈશ્વિક મુદ્દાઓ પર વિચાર-વિમર્શ કરવા અને બુદ્ધ ધમ્મના સાર્વત્રિક મૂલ્યોમાં રહેલા ઉકેલો શોધવા.    

૧૪મા દલાઈ લામા (દેશનિકાલ તિબેટ), ખાંબા લામા ગબ્જુ ચોઈજામટ્સ ડેમ્બરેલ (મોંગોલિયા), ચામગોન કેન્ટિંગ તાઈ સિતુપા (તિબેટ), ભિક્ષુ ધમ્મા શોભન મહાથેરો (નેપાળ), અને થિચ થીએન તાન (વિયેતનામ) જેવા મહેમાનો. તેમની જમણી બાજુએ વસકાડુવે મહિન્દાવંસા મહાનાયકે થેરો (શ્રીલંકા), અભિધજામહારાહથાગુરુ સયાદવ ડૉ. અશિન ન્યાનિસારા (બર્મા), સાક્ય ટ્રિઝિન, ખોંડુંગ જ્ઞાન વજ્ર રિન્પોચે (તિબેટ), પદ્મ આચાર્ય કર્મ રંગડોલ (ભુતાન, થેન્જિન ક્યેન્પોચેન) ચોફાક ( તિબેટ) અને ડૉ ધમ્મપિયા (ભારત) સમિટમાં હાજરી આપી હતી.    

## સંદર્ભ
સાંવરીયા જી મંદિર

**સાંવરિયા જી મંદિર** રાજસ્થાન ના ચિત્તોડગઢ જિલ્લામાં આવેલું છે. આ મંદિર સાંવલિયા જી ના નામ થી પણ જાણીતું છે. એવું કહેવાય છે કે વર્ષ ૧૮૪૦માં, ભોલારામ ગુર્જર નામના ગોવાળને બાગુંડ ગામના છાપરમાં ભૂગર્ભમાં દટાયેલી ત્રણ દૈવી મૂર્તિઓનું સ્વપ્ન આવ્યું; સ્વપ્ન માં આવેલ સ્થાન ખોદવા પર, સ્વપ્નમાં બતાવ્યા પ્રમાણે, ભગવાન કૃષ્ણની ત્રણ સુંદર મૂર્તિઓ મળી આવી. મળી આવેલ મૂર્તિઓ માંથી એક મૂર્તિને માંડફિયા, એકને ભાદસોડા અને ત્રીજીને બાગુંડ ગામમાં છાપર લઈ જવામાં આવી હતી, જ્યાંથી તે મળી આવી હતી. ત્રણેય સ્થાનો પર મંદિર બની ગયા. આ ત્રણેય મંદિર ૫ કિમીના અંતરે એકબીજાની નજીક આવેલા છે. સાંવલિયા જીના ત્રણ મંદિરો પ્રખ્યાત થયા અને ત્યારથી મોટી સંખ્યામાં ભક્તો તેમના દર્શન કરવા માટે આવે છે. આ ત્રણ મંદિરોમાં, માંડફિયા મંદિરને સાંવલિયા જી ધામ (સાંવલિયાજી નું નિવાસસ્થાન) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

અહીં રાજસ્થાન, મધ્યપ્રદેશ, ગુજરાતમાંથી સૌથી વધારે શ્રદ્ધાળુઓ આવે છે.

ચિત્તોડગઢ રેલ્વે સ્ટેશનથી ૪૧ કિ.મી. અને ડબોક એરપોર્ટથી ૬૫ કિ.મી. માંડફિયા હવે શ્રી સાંવલિયા ધામ (ભગવાન કૃષ્ણનું નિવાસસ્થાન) તરીકે ઓળખાય છે અને વૈષ્ણવ સંપ્રદાયના અનુયાયીઓ માટે શ્રી નાથદ્વારા પછી બીજા સ્થાને આવે છે.

ભકતો દ્વારા અહીં કરોડો રૂપિયાનું દાન કરવામાં આવે છે.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:મંદિરો
નાણામંત્રી

**નાણામંત્રી** એ સરકારમાં કેબિનેટ મંત્રી પદ છે. તેમનું કામ દેશનું સામાન્ય બજેટ તૈયાર કરવાનું છે અને તેઓ દેશના અર્થતંત્રના મુખ્ય સંચાલક હોય છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
* નાણા મંત્રાલય
ચૌધરી ચરણ સિંહ

**ચૌધરી ચરણ સિંહ** (૨૩ ડિસેમ્બર ૧૯૦૨ - ૨૯ મે ૧૯૮૭) એક ખેડૂત રાજકારણી અને ભારતના પાંચમા વડાપ્રધાન હતા. તેઓ આ પદ પર ૨૮ જુલાઈ ૧૯૭૯થી ૧૪ જાન્યુઆરી ૧૯૮૦ સુધી રહ્યા હતા.

## જીવન 
ચરણ સિંહનો જન્મ જાટ પરિવારમાં થયો હતો. તેમણે સ્વતંત્રતા સમયે રાજકારણમાં પ્રવેશ કર્યો હતો. આ દરમિયાન તેમણે બરેલી જેલમાંથી બે ડાયરીના રૂપમાં એક પુસ્તક પણ લખ્યું હતું. આઝાદી પછી તેઓ રામ મનોહર લોહિયાની ગ્રામીણ સુધારણા ચળવળમાં સામેલ થયા. તેમનો જન્મ ૨૩ ડિસેમ્બર ૧૯૦૨ના રોજ નૂરપુર ગામ, તહસીલ હાપુર, જિલ્લો ગાઝિયાબાદ, કમિશનરેટ મેરઠ માં બાબુગઢ છાવણી પાસે, છાણવાળી છતવાળી માટીની ઝૂંપડીમાં થયો હતો. ચૌધરી ચરણ સિંહના પિતા ચૌધરી મીર સિંહે તેમના નૈતિક મૂલ્યો ચરણ સિંહને વારસામાં સોંપ્યા હતા. ચરણ સિંહના જન્મના છ વર્ષ પછી, ચૌધરી મીર સિંહ અને તેમનો પરિવાર નૂરપુરથી જાની ખુર્દ નજીક ભૂપગઢીમાં સ્થાયી થયો. આ વાતાવરણમાં જ ચૌધરી ચરણસિંહના યુવાન હૃદયમાં ગામડા-ગરીબ-ખેડૂતના શોષણ સામે સંઘર્ષનું બીજ રોપાયું હતું. ૧૯૨૮માં આગ્રા યુનિવર્સિટી માંથી કાયદાનું શિક્ષણ લીધા પછી, ચૌધરી ચરણ સિંહે ગાઝિયાબાદમાં પ્રામાણિકતા, નિખાલસતા અને નિષ્ઠાપૂર્વક વકીલાત કરવાનું શરૂ કર્યું. વકીલાત જેવા પ્રોફેશનલ વ્યવસાયમાં પણ ચૌધરી ચરણ સિંહ એવા જ કિસ્સાઓ સ્વીકારતા હતા જેમાં અસીલનો પક્ષ ન્યાયી હોય. ૧૯૨૯ માં કોંગ્રેસના લાહોર અધિવેશનમાં સંપૂર્ણ સ્વતંત્રતાની ઘોષણાથી પ્રભાવિત થઈને, યુવા ચરણ સિંહે ગાઝિયાબાદમાં કોંગ્રેસ સમિતિની રચના કરી. ૧૯૩૦માં, મહાત્મા ગાંધી દ્વારા સવિનય કાનૂન ભંગ ચળવળ હેઠળ મીઠાના કાયદાને તોડવા માટે આહ્વાન કરવામાં આવ્યું હતું. ગાંધીજીએ દાંડી કૂચ કરી હતી. આઝાદીના પ્રેમી ચરણ સિંહે ગાઝિયાબાદની સરહદે વહેતી હિંડોન નદી પર મીઠું બનાવ્યું હતું. પરિણામે ચરણસિંહને ૬ મહિનાની સજા થઈ. જેલમાંથી પાછા ફર્યા પછી, ચરણ સિંહે મહાત્મા ગાંધીના નેતૃત્વ હેઠળ સ્વતંત્રતા સંગ્રામમાં પોતાને સંપૂર્ણપણે સમર્પિત કરી દીધા. ૧૯૪૦ના વ્યક્તિગત સત્યાગ્રહમાં પણ ચરણ સિંહની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી અને ઓક્ટોબર ૧૯૪૧માં તેમને મુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. આ સમયે સમગ્ર દેશમાં અસંતોષ હતો. મહાત્મા ગાંધીએ કરો યા મરોનું આહ્વાન કર્યું હતું. અંગ્રેજો ભારત છોડોનો અવાજ સમગ્ર ભારતમાં ગુંજવા લાગ્યો. ૯ ઓગસ્ટ, ૧૯૪૨ના રોજ ઓગસ્ટ ક્રાંતિનીના વાતાવરણમાં યુવા ચરણ સિંહ ગાઝિયાબાદ, હાપુર, મેરઠ, મવાના, સરથના, બુલંદશહેર માં ભૂગર્ભમાં રહી ગામડાઓમાં ગુપ્ત ક્રાંતિકારી સંગઠનની રચના કરી. મેરઠ કમિશનરેટમાં, યુવા ચરણ સિંહે તેના ક્રાંતિકારી મિત્રો સાથે બ્રિટિશ શાસનને વારંવાર પડકાર ફેંક્યો. મેરઠ પ્રશાસને ચરણ સિંહને જોતા જ ગોળી મારવાનો આદેશ આપ્યો હતો. એક તરફ પોલીસ ચરણસિંહની શોધખોળ કરતી હતી, તો બીજી તરફ યુવક ચરણસિંહ જાહેર સભાઓ કરીને જતા રહેતા હતા. આખરે પોલીસે એક દિવસ ચરણસિંહની ધરપકડ કરી. તેમને રાજબંધી તરીકે દોઢ વર્ષની સજા થઈ હતી. ચૌધરી ચરણ સિંહ દ્વારા જેલમાં જ લખાયેલું પુસ્તક "શિષ્ટાચાર" ભારતીય સંસ્કૃતિ અને સમાજના શિષ્ટાચારના નિયમોનો એક મૂલ્યવાન દસ્તાવેજ છે.

## રાજકીય જીવન 
કોંગ્રેસના લોહાર અધિવેશનમાં પૂર્ણ સ્વરાજનો ઠરાવ પસાર કરવામાં આવ્યો હતો, જેનાથી પ્રભાવિત થઈને યુવા ચૌધરી ચરણસિંહ રાજકારણમાં સક્રિય થયા હતા. તેમણે ગાઝિયાબાદમાં કોંગ્રેસ સમિતિની રચના કરી. જ્યારે મહાત્મા ગાંધીએ ૧૯૩૦માં સવિનય અવજ્ઞા ચળવળની હાકલ કરી ત્યારે તેમણે હિંડોન નદી પર મીઠું બનાવીને તેમને સમર્થન આપ્યું હતું. જેના માટે તેને જેલ પણ જવું પડ્યું હતું.

૨૮ જુલાઈ ૧૯૭૯ના રોજ, ચૌધરી ચરણ સિંહ સમાજવાદી પક્ષો અને કોંગ્રેસ (યુ)ના સમર્થનથી વડાપ્રધાન બન્યા.

## સંદર્ભો
શ્રેણી:ભારતના વડાપ્રધાન
શ્રેણી:૧૯૦૨માં જન્મ
શ્રેણી:૧૯૮૭માં મૃત્યુ
લોટ

.]]

**લોટ** એ અનાજને પીસીને મેળવવામાં આવતો પાવડર છે. તેનો ઉપયોગ રોટલી બનાવવા માટે થાય છે, જે ઘણી સંસ્કૃતિઓમાં મુખ્ય ખોરાક છે. ઇતિહાસમાં વિવિધ સમયે લોટનો પૂરતો પુરવઠો મુખ્ય આર્થિક અને રાજકીય મુદ્દો રહ્યો છે. ઘઉંનો લોટ ઉત્તર ભારતીય, યુરોપિયન અને ઉત્તર અમેરિકન સંસ્કૃતિમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ ખોરાકમાંનો એક છે અને તે વિવિધ પ્રકારની રોટલી, બ્રેડ અને મોટાભાગની યુરોપિયન શૈલીની બ્રેડ અને પેસ્ટ્રીઝની તૈયારીમાં મુખ્ય ઘટક છે. મકાઈનો લોટ પ્રાચીન સમયથી લેટિન અમેરિકન ભોજન મુખ્ય ભાગ રહ્યો છે.

લોટમાં સ્ટાર્ચનું મોટું પ્રમાણ હોય છે જે એક જટિલ કાર્બોહાઇડ્રેટ છે જેને પોલિસેકરાઇડ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.

લોટ મેળવવા માટે અનાજને ઘંટી(જેને ચક્કી પણ કહેવામાં આવે છે) માં પીસવામાં આવે છે. આ ઘંટી સામાન્ય ઘરેલું પથ્થરની ઘંટીથી લઈને પવનની ઘંટી, પાણીની ઘંટી અથવા તો ઇલેક્ટ્રિક ઘંટી પણ હોઈ શકે છે. લોટને ઉપયોગ કરતા પહેલા તેને ચાળણી દ્વારા ચાળવામાં આવે છે, જેથી તેમાં રહેલ કુશ્કી અથવા થૂલું તેનાથી અલગ થઈ જાય.

## પ્રકાર 
* ઘઉંનો લોટ
* બાજરીનો લોટ
* મકાઈનો લોટ
* જુવારનો લોટ
* ચણાનો લોટ જેને બેસન પણ કહેવામાં આવે છે.

શ્રેણી:ખોરાક
શ્રેણી:ખાદ્ય સામગ્રી
ખાંડ

thumb|દાણાદાર ખાંડ

**ખાંડ**, **મોરસ** (સૌરાષ્ટ્ર બાજુ **સાકર**) (;  ) એ ગળપણ ધરાવતો એક સ્ફટિકીય ખાદ્ય પદાર્થ છે. તેમાં મુખ્યત્વે સુક્રોઝ, લેક્ટોઝ અને ફ્રુક્ટોઝ હોય છે. ખાંડ મુખ્યત્વે શેરડીમાંથી તૈયાર કરવામાં આવે છે. દરેક વનસ્પતિમાં થોડા ઘણા અંશે શર્કરા હોય છે. શેરડી અને શુગરબીટમાં તેનું પ્રમાણ ખાંડ બનાવી શકાય તેટલું હોય છે. ભારતમાં ખાંડ કે સાકર પ્રાચીનકાળથી બને છે. પાંચમી સદીમાં ભારતમાં સાકર બનતી તે સ્ફટિક કે ગાંગડા સ્વરૂપે હતી તેને શર્કરા કે ખાંડ કહેતાં. જે રીતે શર્કરા ઉપરથી શુગર શબ્દ બન્યો તે જ રીતે ખાંડ ઉપરથી અંગ્રેજી કેન્ડી શબ્દ બન્યો છે. આરબ દેશોમાં પણ ખાંડ બનતી પણ ભારતની સાકર વિશ્વભરમાં સારી ગણાતી યુરોપમાં ખાંડનો ઉપયોગ માત્ર દવા તરીકે થતો. ખાંડ નું રાસાયણિક નામ C12H22O11
: a disaccharide of glucose (left) and fructose (right), important molecules in the body.]]છે.

## ભારતનો ખાંડ ઉદ્યોગ 
ખાંડ ઉદ્યોગ એ ગ્રામીણ ભારતમાં સ્થિત સૌથી મોટો કૃષિ આધારિત ઉદ્યોગ છે. લગભગ ૫ કરોડ શેરડીના ખેડૂતો, તેમના આશ્રિતો અને નોંધપાત્ર સંખ્યામાં ખેત મજૂરો શેરડીની ખેતી, કાપણી અને સંબંધિત પ્રવૃત્તિઓમાં રોકાયેલા છે, જે ગ્રામીણ વસ્તીના ૭.૫% છે. આ ઉપરાંત, લગભગ ૫ લાખ કુશળ અને અર્ધ-કુશળ કામદારો, જે મોટાભાગે ગ્રામીણ વિસ્તારોમાંથી આવે છે તે ખાંડ ઉદ્યોગમાં રોકાયેલા છે. ભારતમાં ખાંડ ઉદ્યોગ ગ્રામીણ સંસાધનોના એકત્રીકરણ, રોજગારીનું સર્જન અને ઉચ્ચ આવક, પરિવહન અને સંદેશાવ્યવહાર સુવિધાઓ દ્વારા ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં સામાજિક-આર્થિક વિકાસનું કેન્દ્ર બિંદુ છે. તેમજ ઘણી ખાંડ ફેક્ટરીઓએ ગ્રામીણ વસ્તીના લાભ માટે શાળાઓ, કોલેજો, તબીબી કેન્દ્રો અને હોસ્પિટલોની સ્થાપના કરી છે. આ ઉદ્યોગ અશ્મિભૂત ઇંધણ પર આધાર રાખ્યા વિના ફરી ભરાઈ શકે તેવા બાયોમાસ બનાવે છે અને તેનો ઉપયોગ કરે છે. તેથી, ભારતીય અર્થતંત્રમાં ખાંડ ઉદ્યોગનો મોટો ફાળો છે. 

ભારતમાં ખાંડ ઉદ્યોગ એ ખેતી ઉપર આધારિત ઉદ્યોગો પૈકી સૌથી મોટો ઉદ્યોગ છે. ખાંડ ઉદ્યોગ ભા૨તીય અર્થતંતૂમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. અને ભા૨તમાં ખાંડનું ઉત્પાદન વિશ્વમાં બીજા નંબ૨ છે. ૧૯૦ લાખ મિલિયન ટન ઉત્પાદનની ક્ષમતા ધરાવતી ૫૫૪ જેટલી ખાંડ ફેકટરીઓ છે. ખાંડની આ કં૫નીઓ (કા૨ખાનાઓ ) ભા૨તમાં ૧૮ જેટલા રાજયોમાં આવેલી છે. તેમજ તેમાંની લગભગ ૬૦ ટકા સહકારી ક્ષેત્રની છે.

## ગુજરાતનો ખાંડ ઉદ્યોગ 
ગુજરાત રાજયમાં ૬૫,૦૦૦ ટન ની ઉત્પાદન ક્ષમતાં ધરાવતા ૧૭ જેટલા ખાંડ કા૨ખાનાઓ કાર્ય૨ત છે. આ તમામ કા૨ખાનાઓ સહકારી ક્ષેત્રનાજ કા૨ખાનાઓ છે.

ગુજરાતમાં ખેતીલાયક ૧ર૫ લાખ હેકટર જમીનમાંથી ૧.૯૦ લાખ હેકટર જેટલી જમીનમાં શેરડીની ખેતી થાય છે.

૪.૫૦ લાખ કરતાં ૫ણ વધારે ખેડૂતોનો સહકારી ખાંડ મંડળીના સભ્ય તરીકે સમાવેશ કરવામાં આવે છે. ર૦૦૮-૦૯ ના વર્ષમાં ૯૪.૪૪ લાખ મે. ટન શેરડીનું પિલાણ કરી ૧૦.ર૦ લાખ મે. ટન ખાંડનું ઉત્પાદન કરેલ છે અને ૧૦.૪૦ ટકા રીકવરી મેળવેલ છે. આ મંડળીઓનું કુલ ટર્નઓવર રૂા. ર૦૦૦ કરોડ કરતા વધારે છે. શેરડી પિલાણ સિઝન દરમ્યાન આ મંડળીઓ ૩.૧૫ લાખ કરતાં ૫ણ વધારે લોકોને સીધી અથવા તો આડકતરી રીતે રોજગારી પૂરી પાડે છે.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:ખાદ્ય સામગ્રી
મલુકદાસ

**સંત મલુકદાસજી** નો જન્મ, વિ.સ. ૧૬૩૧ વૈશાખ વદ પાંચમના રોજ કડા( જિલ્લો અલ્હાબાદ)ના કક્કડ ખત્રી સુંદરદાસના ઘરે થયો હતો. તેમનું અગાઉનું નામ 'મલ્લુ' હતું અને તેમના ત્રણ ભાઈઓના નામ અનુક્રમે હરિશ્ચંદ્ર, શ્રૃંગાર અને રામચંદ્ર હતા. મલ્લુ નાનપણથી જ ખૂબ જ ઉદાર અને કોમળ દિલના હતા અને તેમનામાં ભક્તોના લક્ષણ જોવા મળતા હતા.

## સતગુરુ અને પરમાત્માનું મિલન 
એવું કહેવાય છે કે આદરણીય મલુક દાસજીને ૪૨ વર્ષની ઉંમરે પૂર્ણ પરમાત્મા મળ્યા અને તેમને તેમના પરમ ધામ સતલોકમાં લઈ ગયા અને બે દિવસ પછી તેમને પૃથ્વી લોક પર મોકલ્યા. શ્રી મલુક દાસજી બે દિવસ સુધી બેભાન રહ્યા. પછી સતલોકથી પાછા ફરતી વખતે તેણે નીચેની વાણી બોલી.

જપો રે મન સતગુરુ નામ કબીર ।।ટેક।।

એક સમય ગુરુ બંચી બજાઈ કાલિન્દ્રી કે તીર ।
સુર-નર મુનિ થક ગયે, રુક ગયા દરિયા નીર ।।

કાશી તજ ગુરુ મગહર આયે, દોનો દિન કે પીર ।
કોઈ ગાઢે કોઈ અગ્નિ જરાવે, ઢુંઢા ન પાયા શરીર ।।

ચાર દાગ સે સતગુરુ ન્યારા, અજરો અમર શરીર ।
દાસ મલુક સલુક કહત હૈ, ખોજો ખસમ કબીર ।।

આ વાણીમાં મુખ્યત્વે કબીરનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે અને મલુકદાસજીએ પણ કબીરને સતગુરુ કહ્યા છે અને ચાર દાગ (અગ્નિદાહ, દફનાવવું, જળપ્રવાહ, કે હવામાં ખુલ્લું છોડી દેવું) થી મુક્ત એટલે કે કોઈપણ રીતે નાશ ન પામે એવા અમર શરીરવાળા કબીરને કહ્યા છે. અંતે, ખસમ એટલે કે સ્વામી પણ કહ્યા છે, જે સાબિત કરે છે કે મલુકદાસજી કબીરને પોતાના પરમ ગુરુ અને પરમાત્મા માનતા હતા.

## સંદર્ભ
સુજ્ઞા ભટ્ટ

**સુજ્ઞા કમલાશંકર ભટ્ટ** (૨૫ માર્ચ ૧૯૪૧ – ૧૦ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૨) ગુજરાત હાઈકોર્ટના ભારતીય ન્યાયાધીશ હતા.

## જીવનચરિત્ર 
બ્રિટિશ રાજમાં જન્મેલા, તેઓ ૧૭ ઓક્ટોબર ૧૯૯૪ના રોજ ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં એડિશનલ જજના પદ પર બઢતી મેળવનાર પ્રથમ મહિલા હતા.

તેમણે ગુજરાતના પછાત વર્ગ આયોગનું પણ નેતૃત્વ કર્યું હતું.

૮૦ વર્ષની વયે ભટ્ટનું અમદાવાદની ખાનગી હોસ્પિટલમાં મલ્ટીપલ ઓર્ગન ડિસફંક્શન સિન્ડ્રોમથી અવસાન થયું, જ્યાં તેઓ ૧૦ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૨થી કોવિડ-૧૯ માટે સારવાર લઈ રહ્યા હતા.

## સંદર્ભ 
 

શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:૨૦૨૨માં મૃત્યુ
શ્રેણી:૧૯૪૧માં જન્મ