open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
પ્લાસીની લડાઈ

thumb|પ્લાસીની લડાઇ પછી મીર જાફર સાથે ક્લાઇવ.
**પ્લાસીની લડાઈ**થી ભારતમાં બ્રિટીશ શાસનનો પાયો નંખાયો હતો.

પ્લાસીની લડાઈ બંગાળના નવાબ અને અંગ્રેજો વચ્ચે થયેલ નિર્ણાયક લડાઈ. ૧૭૫૬માં અલીવર્દીખાનના અવસાન પછી તેનો દૌહિત્ર સિરાજ-ઉદ્-દૌલા (સિરાજુદ્દૌલા) ગાદીએ આવ્યો. અંગ્રેજો બંગાળમાં વેપારી લાભો માટે પ્રયત્ન કરી રહ્યા હતા તેમને જે થોડા વેપારી લાભો આપવામાં આવ્યા હતા તેનો તેઓ દુરુપયોગ કરતા હતા. તેથી અલીવર્દીખાને તેમની વસાહતની આસપાસ કિલ્લેબંધી કરવાની મનાઈ ફરમાવી હતી.

ક્લાઇવને એવી માહિતી મળી કે સિરાજુદ્દૌલાના કેટલાક ઉમરાવો તેનાથી અસંતુષ્ટ છે અને નવાબની સત્તા ઉથલાવી પાડવા માગે છે. વળી તેના સેનાપતિ મીરજાફરને નવાબ બનવાની ઇચ્છા હતી. નવાબનો ખજાનચી દુર્લભરાય અને બંગાળનો શ્રીમંત શરાફ જગતશેઠ નવાબ વિરુદ્ધ હતા. ક્લાઇવે બંગાળના શ્રીમંત વેપારી અમીચંદ મારફતે સિરાજ-ઉદ્-દૌલાને સત્તા પરથી ઉથલાવી પાડવા એક યોજના ઘડી. આ યોજના પ્રમાણે ક્લાઇવે પ્લાસી તરફ કૂચ કરવી અને ત્યાં જ મીરજાફર હેઠળની સિરાજુદ્દૌલાની સેના લડે નહિ અને ક્લાઇવ સાથે મળી જાય. તેના બદલામાં મીરજાફરને ત્યાંનો નવાબ બનાવવો અને તેણે કંપનીને મળેલા અધિકારો મંજૂર રાખવા એવું નક્કી થયું. આ યોજના નક્કી થયાની નવાબને જાણ કરવાની અમીચંદે અંગ્રેજોને ધમકી આપતાં તેને પણ 30 લાખ રૂપિયા આપવાની કલમ એ યોજનામાં ઉમેરવામાં આવી. ક્લાઇવે આ યોજનાની–સંધિની બે નકલો બનાવડાવી. તેમાં સાચી નકલમાં ૩૦ લાખ રૂપિયા આપવાની કલમ લખવામાં ન આવી. આ બનાવટી દસ્તાવેજ પર ક્લાઇવ અને સમિતિના સભ્યોએ સહી કરી, પણ વૉટસનને આવી બનાવટ યોગ્ય નહિ લાગતાં તેણે બનાવટી દસ્તાવેજ પર સહી કરવાની ના પાડી. તેણે સાચા દસ્તાવેજ પર સહી કરી. ક્લાઇવે વૉટસનની સહી એ બનાવટી દસ્તાવેજ પર કરી. આમ અમીચંદને આ દસ્તાવેજથી મૂર્ખ બનાવવામાં આવ્યો.

ક્લાઇવે નવાબની વિરુદ્ધની યોજના તૈયાર કર્યા પછી નવાબ પર સંધિનો ભંગ કર્યાનો આક્ષેપ કર્યો તેમજ અંગ્રેજો વિરુદ્ધ ફ્રેન્ચો સાથે પત્રવ્યવહાર કરવાનો તેના પર આરોપ મૂક્યો. ક્લાઇવે અંગ્રેજોની નાની ૩,૨૦૦ની સેના સાથે મુર્શિદાબાદ તરફ પ્રયાણ કર્યું. નવાબ પોતાની ૫૦,૦૦૦ની સેના સાથે પ્લાસીના મેદાનમાં આવી પહોંચ્યો.

પ્લાસીના મેદાનમાં ૨૩મી જૂન ૧૭૫૭ના દિવસે વિશ્વાસઘાતી સેનાપતિ મીર જાફરની આગેવાની હેઠળ નવાબની મોટાભાગની સેના તટસ્થ રહી. સૈન્યમાં રહેલા કેટલાક ફ્રેન્ચોએ અંગ્રેજ સેનાનો મુકાબલો કર્યો, પણ નવાબની હાર થઈ. તે યુદ્ધનું મેદાન છોડી નાસી ગયો. તેને પકડવામાં આવ્યો અને મીરજાફરના પુત્રના હુકમથી મારી નાખવામાં આવ્યો. ક્લાઇવની કૂટનીતિએ અંગ્રેજોની સામાન્ય ખુવારી પછી વિજય અપાવ્યો.

પ્લાસીના યુદ્ધે હિન્દુસ્તાનના ભાવિ ઇતિહાસને બદલી નાખ્યો. એનાં પરિણામો દૂરગામી આવ્યાં. આ યુદ્ધને પરિણામે મીરજાફરની નામની જ સત્તા સ્થપાઈ. તે સાર્વભૌમ સત્તા ધરાવતો ન હતો. અંગ્રેજોની ઇચ્છા મુજબ તે કામ કરતો હતો. ખરી સત્તા તો અંગ્રેજ કંપનીના અધિકારીઓ જ ભોગવતા હતા. મીરજાફરને કંપનીએ જે મદદ કરી હતી તેના બદલામાં તેણે અંગ્રેજોને મોટી રકમ તથા ચોવીસ પરગણાનો પ્રદેશ આપ્યાં હતાં. પ્લાસીના યુદ્ધમાં અંગ્રેજોના વિજયને કારણે ઈસ્ટ ઇંડિયા કંપની માત્ર વેપારી પેઢી ઉપરાંત સૌપ્રથમ વાર અમુક પ્રદેશની માલિક બની. ત્યારબાદ ભવિષ્યમાં તો આ રીતે ભારતનો ઘણો મોટો પ્રદેશ તેણે પોતાના કબજા હેઠળ આણ્યો.

શ્રેણી:ભારતનો સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ
કવરત્તી

**કવરત્તી** ભારત દેશના કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ લક્ષદ્વીપની રાજધાની છે. Kavaratti is a census town as well as the name of the atoll upon which the town stands.
It is well known for its pristine white sand beaches and calm lagoons, which makes it a popular tourist destination.
It is located  west to the city of Kannur,  west of the city of Kozhikode, and  west of the city of Kochi.

## History
The city is one of the hundred Indian cities competing in a national level competition to get the funds under Narendra Modi's flagship Smart Cities Mission. Kavaratti will be competing for the one of last 10 spots against 20 cities from across India.

## Geography
The island of Kavaratti lies  off the coast of the state of Kerala at . It has an average elevation of 0&nbsp;metres (0&nbsp;feet).

The closest island is uninhabited Pitti islet, located  north of Kavaratti. The inhabited island of Agatti lies 54&nbsp;km to the NW and Suheli Par 53&nbsp;km to the SW.

Kochi is the closest major city on the Indian mainland at a distance of .
It has a lagoon area of .

## Demographics
The 2011 population for Kavaratti was 11,210 based on the 2011 census of India. Males constitute 55% of the population and females 45%. Of the 1797 families on the island, 57 (about 3%) are below the poverty line.

The literacy was 88.6% for Kavaratti. This was an increase from 44.4% in 1971. The male literacy rate was 94.1%, while the female literacy was 81.66%.

## Climate
Kavaratti has a tropical savanna climate (Köppen *Aw*). March to May is the hottest period of the year. The year-round temperature ranges between . Humidity range is 70 to 76 percent.

The monsoon rains usually start at the end of May and continue through early November. The island receives an average of around  of rain during the year.

## Economy
Tourism is one of the primary industries on the island. The island has pristine white sand beaches, favored by tourists for sun bathing. The calm lagoons on Kavaratti island are ideal for water sports and swimming.

A number of hotels and resorts have been developed on Kavaratti in recent years. The waters around the coral atoll are rich in diverse marine life. The Kavaratti Aquarium has a rich collection of corals and a vast collection of tropical fish specimens.

The other major industries on the island are fisheries and agriculture. Coconut is the dominant crop on the island. With the ascent of tourism, the fishing industry has seen a major decline.

## Transportation
Among the most popular means of travel to Kavaratti from the Indian mainland is via an overnight voyage by passenger ships. A number of passenger liners operate from Kochi to Kavaratti and other Lakshadweep islands.

The nearest domestic airport is Agatti Airport on Agatti Island  away, followed by helicopter or boat transfers from Agatti to Kavaratti.

## References 
## External links
*
ઐઝવાલ

**ઐઝવાલ** () ભારતના મિઝોરમ રાજ્યનું પાટનગર છે. ઐઝવાલની સ્થાપના ૨૫ ફેબ્રુઆરી ૧૮૯૦ના રોજ થઇ હતી. ૨,૯૩,૪૧૬ની વસ્તી સાથે, તે રાજ્યનું સૌથી મોટું શહેર છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:મિઝોરમ
રૂદ્રમાતા બંધ

**રૂદ્રમાતા બંધ** પશ્ચિમ ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લામાં આવેલી ખારી નદી પર કચ્છનો સૌથી મોટો માટી બંધ છે. તે ભુજથી ૧૫ કિમીના અંતરે, ભુજ તાલુકાના નોખાણીયા ગામે આવેલો છે અને ભુજ નજીકના પ્રવાસન સ્થળોમાં તેનો સમાવેશ થાય છે.

આ બંધ *રૂદ્રાણી બંધ* તરીકે પણ ઓળખાય છે. તેનું નિર્માણ ૧૯૫૮માં શરૂ થયું હતું અને ૧૯૭૦માં પૂર્ણ થયું હતું. બંધનો કેચમેન્ટ એરિયા (સ્ત્રાવ વિસ્તાર) ૫૭૨ ચો.કિમી. છે અને કુલ સંગ્રહ ક્ષમતા ૬૫ ઘન કિમી છે. આ કૃત્રિમ જળાશય ભુજની આસપાસના નિર્જન વિસ્તારોમાં પાણી પહોંચાડે છે.

બંધની નજીક લગભગ ૪૦૦ વર્ષ જૂનું રૂદ્રમાતા મંદિર આવેલું છે. મંદિરના સંકુલમાં અન્ય દેવી -દેવતાઓને સમર્પિત નાના મંદિરો છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતના ડેમ
પટેલ એમ. જે. હાઇસ્કૂલ, સાણોદા

** પટેલ એમ.જે. હાઇસ્કૂલ, સાણોદા ** (પટેલ મરઘાભાઇ જેસંગભાઈ હાઇસ્કૂલ, સાણોદા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા ગાંધીનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા દહેગામ તાલુકામાં સાણોદા ગામમાં આવેલી ગ્રામીણ વિસ્તારની હાઇસ્કૂલ છે. તેની સ્થાપના ૧૯૭૭માં કરવામાં આવી હતી. તે એક ખાનગી સહાયિત શાળા અને ગુજરાતી માધ્યમની શાળા છે. શાળામાં ૯ થી ૧૨ સુધીના ધોરણનો સમાવેશ થાય છે. શાળા સહ-શૈક્ષણિક છે અને તેમાં પૂર્વ-પ્રાથમિક વિભાગ જોડાયેલ નથી.
આ શાળામાં શૈક્ષણિક સત્ર એપ્રિલમાં શરૂ થાય છે. શાળામાં ખાનગી મકાન છે. તેમાં સૂચનાત્મક હેતુઓ માટે 0 વર્ગખંડો છે. તમામ વર્ગખંડો સારી સ્થિતિમાં છે. તેમાં બિન-શૈક્ષણિક પ્રવૃત્તિઓ માટે 2 અન્ય રૂમ છે. શાળામાં મુખ્ય શિક્ષક/શિક્ષકો માટે અલગ રૂમ છે. શાળામાં પાકી બાઉન્ડ્રી વોલ છે. શાળામાં ઇલેક્ટ્રિક કનેક્શન છે. શાળામાં પીવાના પાણીનો સ્ત્રોત નળનું પાણી છે અને તે કાર્યરત છે. શાળામાં ૫ છોકરાઓ માટે શૌચાલય છે અને તે કાર્યરત છે. અને ૩ છોકરીઓના શૌચાલય અને તે કાર્યરત છે. શાળામાં રમતનું મેદાન છે. શાળામાં પુસ્તકાલય છે અને તેની પુસ્તકાલયમાં ૧૩૪૮ પુસ્તકો છે. વિકલાંગ બાળકો માટે વર્ગખંડોમાં પ્રવેશવા માટે શાળાને રેમ્પની જરૂર નથી. શાળામાં શીખવવા અને શીખવા માટે ૧૦ કોમ્પ્યુટર છે અને તે બધા કાર્યરત છે. શાળામાં કમ્પ્યુટર સહાયિત લર્નિંગ લેબ છે. મધ્યાહન ભોજન પૂરું પાડતી શાળા લાગુ પડતી નથી.
ખારી નદી (ઉત્તર ગુજરાત)

**ખારી નદી** ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલી એક મહત્વની નદી છે. આ નદી સાબરમતી નદીની ઉપ નદી છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતની નદીઓ
પુરસોત્તમદાસ ટંડન

**પુરસોત્તમદાસ ટંડન** એક દેશનાં અગ્રગણ્ય સ્વાતંત્ર સેનાની અને દેશ સેવક હતાં. તેમની દેશસેવા અને સમાજસેવાને કારણે ૧૯૬૧ માં દેશનો સર્વોચ્ય 'ભારત રત્ન' પુરસ્કાર આપવામા આવ્યો હતો. તેમની દેશ અને સમાજ સેવાથી પ્રભાવીત થઈને ગાંધીજી તેમને 'રાજર્ષી'ના નામે ઓળખાવતા હતાં.

## જન્મ અને શિક્ષણ 
તેમનોં જન્મ ઉત્તર પ્રદેશના અલાહાબાદ શહેરમાં એક ખત્રી કુટુંબમાં ૧ ઓગસ્ટ ૧૮૮૨ના રોજ થયો હતો. ૧૯૦૬માં ઇતિહાસના વિષય સાથે અનુસ્નાતકની પદવી લઈને તેઓ સર તેજબહાદુર સપ્રેના હાથ નીચે વકીલાતમાં જોડાયા હતાં. ૧૯૨૧માં પુર્ણ સમય માટે દેશ સેવામાં જોડાવા માટે તેમણે વકીલાતના વ્યવસાયનો ત્યાગ કર્યો હતો. ત્યારબાદ તેઓએ ગ્વાલીયરની વિક્ટોરીયા કોલેજમાં અધ્યાપક તરીકે પણ ભાગ ભજ્વ્યો હતો.

## સ્વતંત્રતાની ચળવળમાં ફાળો 
તેઓ ૧૮૯૯ની સાલથી વિદ્યાર્થી અવસ્થામાં જ કોંગ્રેસમાં જોડાયા હતાં. ૧૯૧૯નાં જલિયાંવાલા બાગ હત્યાકાંડ સમયે તેઓ કોંગ્રેસની સત્યશોધ સમિતિનાં સભ્ય હતાં. ૧૯૨૦ અને ૧૯૩૦ ના દાયકા દરમ્યાન તેઓ અસહકાર અને મીઠાના સત્યાગ્રહમાં ભાગ લઈને જેલવાસ ભોગવ્યો હતો. આ જ સમય દરમીયાન તેઓએ બિહાર કિસાનસભાનાં પ્રમુખ તરીકે કિસાનોનાં પ્રશ્નોને વાચા આપી હતી. ૧૯૨૧ની સાલમાં તેઓ લાલા લજપતરાય દ્વારા સ્થાપીત ભારત લોક સેવક મંડળનાં પ્રમુખ નિમાયા હતાં. ૧૯૩૭ની વચગાળાની સરકારની રચના બાદ પુરસોત્તમદાસ ટંડન ઉત્તરપ્રદેશની પ્રાંતિય વિધાનસભાના અધ્યક્ષની જવાબદારીઓ ૧૯૫૦ સુધી નીભાવી હતી. ૧૯૪૬ની બંધારણ સભાનાં પણ તેઓ સભ્ય હતાં.

## સ્વતંત્રતા બાદ 
૧૯૪૮ની કોગ્રેંસની આંતરીક ચૂંટણીમાં તેઓ પટ્ટાભી સિતારામૈયાના હાથે પરાજય પામ્યા હતા પણ ૧૯૫૦માં આચાર્ય ક્રુપલાણીને હરાવીને તેઓ કોંગ્રેસના પ્રમુખ ચૂંટાયા હતાં. ત્યારબાદ તત્કાલીન વડાપ્રધાન જવાહરલાલ નહેરુ સાથે મતભેદો થતા તેઓએ રાજીનામું આપ્યુ હતું. ૧૯૫૨ અને ૧૯૫૬માં તેઓ અનુક્રમે લોકસભા અને રાજ્યસભામાં ચૂંટાયા હતાં. અસ્વસ્થ તબીયતને કારણે ત્યારબાદ તેઓએ સક્રીય રાજકારણમાંથી નિવૃત્તિ લીધી હતી. દેશની રાષ્ટ્રભાષા તરીકે હિંદી રાખવાના તેઓ આગ્રહી હતાં અને તે માટે તેમણે ખુબ પ્રયત્ન કર્યા હતાં. 

## મૃત્યુ 
પુરસોત્તમદાસ ટંડનનું મૃત્યુ ૧ જુલાઇ ૧૯૮૨ના રોજ થયુ હતું.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડી 
* 

શ્રેણી:ભારત રત્ન પુરસ્કારના વિજેતા
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:૧૮૮૨માં જન્મ
શ્રેણી:૧૯૬૨માં મૃત્યુ
પુસ્તકાલય

**પુસ્તકાલય** પુસ્તકો, સંદર્ભગ્રંથો કે અન્ય માધ્યમોને જાહેર કે ખાનગી રીતે સંગ્રહ તેમજ ઉપયોગ કરવા માટેની જગ્યા છે. આધુનિક સમયમાં પુસ્તકોમાં કોમ્પ્યુટરનો ઉપયોગ કરીને પુસ્તકોને પરંપરાગત રીતે અથવા ઇલેક્ટ્રોનિક રીતે સંગ્રહ કરવામાં આવે છે. કેટલાક પુસ્તકાલયોમાં CD, DVD કે અન્ય માહિતી સંગ્રહ કરવાના સાધનોનો પણ ઉપયોગ થાય છે. શાળાઓ, વિશ્વવિદ્યાલયોમાં પુસ્તકાલયો અગત્યના છે.
## બાહ્ય કડીઓ 
*
સાઈ શ્રીનિવાસ બેલ્લમકોંડા

**સાઈ શ્રીનિવાસ બેલ્લમકોંડા** એ એક ભારતીય અભિનેતા છે, જે તેલુગુ ફિલ્મોમાં કામ કરે છે. તેઓ બેલ્લામકોંડા સુરેશના પુત્ર છે. તેમણે એક્શન-કોમેડી ફિલ્મ *અલ્લુડુ સીનુ*(૨૦૧૪)થી તેમની ફિલ્મ કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી. ફિલ્મમાં તેમના અભિનય માટે દક્ષિણનો શ્રેષ્ઠ પુરૂષ ડેબ્યુ માટેનો ફિલ્મફેર એવોર્ડ મળ્યો હતો.

## ચલચિત્રો 
## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
શ્રેણી:અભિનેતા
ગુજરાતનું પરિવહન તંત્ર

## ગુજરાતમાં સડક માર્ગ 
સડક માર્ગોને 5 ભાગમાં વહેંચવામાં આવ્યા છે.

૧. રાષ્ટ્રીય ઘોરી માર્ગ

૨. રાજય ઘોરી માર્ગ

૩. જિલ્લા મુખ્ય માર્ગ

૪. જિલ્લાના અન્ય માર્ગ

૫. ગ્રામ્ય સડક

ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં આવેલ નાના રસ્તાઓને ‘એપ્રોચ રોડ’ કહેવાય છે.દેશમાં સૌથી વધુ વાહનો ગુજરાત રાજય ધરાવે છે.ભારતની કુલ સડક લંબાઇના 5.38 ટકા લંબાઇ ગુજરાત રાજય ધરાવે છે. સમગ્ર દેશમાં માર્ગોના વિકાસ માટે ઇ.સ 1943માં ‘નાગપૂર યોજના’ ઘડવામાં આવી હતી. જ્યારે ગુજરાતમાં રસ્તાના વિકાસ માટે ઇ.સ 1961 થી ઇ.સ 1981 વચ્ચે 20 વર્ષીય રસ્તા વિકાસ યોજના કરવામાં આવી હતી.
## ગુજરાતના નેશનલ હાઇવે 
## ગુજરાતમાં રેલવે માર્ગ 
ભારતમાં સૌપ્રથમ રેલવેની શરુવાત ૧૬ એપ્રિલ ૧૮૫૩માં મુંબઇ અને થાણે વચ્ચે થઈ હતી.
ગુજરાતમાં સૌપ્રથમ રેલવેની શરૂવાત ઇ.સ ૧૮૫૫માં સુરતના ઉતરાણ અને અંકલેશ્વર વચ્ચે થઈ હતી.

## ગુજરાતમાં હવાઈ માર્ગ 
અમદાવાદમાં સ્થિત સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક ગુજરાતનું એકમાત્ર આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક છે. જે ૨૬ જાન્યુઆરી ૧૯૯૧થી કાર્યરત છે. આ ઉપરાંત ગુજરાતમાં પ્રાદેશિક હવાઈમથકો (ડોમેસ્ટિક એરપોર્ટ) જેવા કે અમદાવાદ, સુરત, વડોદરા, ભાવનગર, રાજકોટ ભુજ, જામનગર, કેશોદ (જુનાગઢ) અને પોરબંદર વગેરે આવેલા છે.
વડોદરા રેલ્વે સ્ટેશન

**વડોદરા જંકશન રેલ્વે સ્ટેશન** (ભૂતપૂર્વ નામ **બરોડા સીટી જંકશન**, સ્ટેશન કોડ: **BRC**) વડોદરા શહેરનું મુખ્ય રેલ્વે સ્ટેશન છે. ટ્રેનની આવૃત્તિના ક્રમમાં તે ભારતનું ૯મા ક્રમનું વ્યસ્ત સ્ટેશન તેમજ ગુજરાતનું સૌથી વ્યસ્ત રેલ્વે સ્ટેશન તેમજ અમદાવાદ રેલ્વે જંકશન પછી ગુજરાતનું સૌથી વધુ મહત્વનું રેલ્વે સ્ટેશન છે. તે પશ્ચિમ રેલ્વેનું મહત્વનું સ્ટેશન પણ છે. અહીં દરરોજ લગભગ ૧૭૦ જેટલી ટ્રેન શરુ થાય છે અથવા પસાર થાય છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:વડોદરા જિલ્લાનાં રેલ્વે સ્ટેશનો‎
ખારી નદી (સૌરાષ્ટ્ર)

**ખારી નદી** ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશમાં પાલીતાણા નજીક વહેતી મહત્વની નદી છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતની નદીઓ
ઓરિગામિ

**ઓરિગામિ** એ કાગળને વાળીને બનાવવામાં આવતા વિવિધ વસ્તુઓની જાપાનીઝ કળા છે. જાપાનીઝ ભાષામાં *ઓરિ* એટલે વાળવુ અને *ગામિ* એટલે કાગળ. આ કળામાં કાગળને કાપવાની કે ગુંદર વડે જોડવાની મનાઇ હોય છે. જે રમકડા કે વસ્તુઓ કાગળ કાપીને બનાવવામાં આવે છે તેને 'કારિગામિ' નામે ઓળખવામાં આવે છે.

## ઇતિહાસ 
જાપાનમાં આ કલાનો સૌપ્રથમ ઉલ્લેખ ઇ.સ.અ૧૬૮૦ના ઇહારા સાઇકાકુના કાવ્યમાં જોવા મળે છે. આ ઉપરાંત ચીન અને યુરોપમાં પણ આ પ્રકારની કળાનો ઉપ્યોગ જોવા મળતો હતો. ઇ.સ ૧૮૬૦ માં જાપાનની સરહદો અન્ય દેશો માટે ખુલ્લા મુકયા બાદ યુરોપીય કળાના કેટલાક પાસાઓને ઓરિગામિમાં સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. વિસમી સદીના પાછલા વર્ષોમાં રોબર્ટ લેંગ, એરિક ડીમેઇન,  સિફો માબોના, જીઆંગ ડીન્ડ અને પોલ જેક્સન જેવા અભ્યાસીઓએ ઓરિગામિ અને ગાણીતીક સિધ્ધાંતોનો સમનવય કરીને તેને એક નવી દિશા આપી હતી.

## કળા અને જરુરી સામગ્રી 
ઓરિગામિમાં કાગળને જુદીજુદી રીતો દ્વારા વાળવામાં આવે છે. સામન્ય રીતે કોઈપણ વાળી શકાય તેવો કાગળ ઓરિગામિ બનાવવામાં વાપરી શકાય છે. ઓરિગામિના કાગળ ૨.૫ સે.મી થી લઈને ૨૫ સે.મીનાં માપમાં આવે છે. ઓરિગામિના કાગળ એકબાજુથી જુદા જુદા રંગવાળો અને બીજી બાજુએ કોરો હોય છે. આ કાગળ રોજીંદા વપરાશના કાગળથી પાતળો હોય છે જેથી જુદાજુદા આકારો બનાવવામાં સરળતા રહે છે. આ ઉપરાંત વાળવા માટે સરળતા રહે તે માટે જાપાનમાં 'વાશી' નામનો કાગળ વપરાય છે જે વાંસના લાકડામાંથી બનેલો હોય છે અને ટકાઉ હોય છે. ઓરિગામિ બનાવવામાં ખાસ કોઇ સાધનો વપરાતા નથી પરંતુ 'બોન ફોલ્ડર', પેપર ક્લીપ અને ચિપિયા જેવા સાધનો વપરાય છે. જુદા જુદા દેશોની ચલણી નોટોમાંથી બનાવેલ ઓરિગામિને ડોલર ઓરિગામિ કે મની ઓરિગામિ કહે છે. 

## ઓરિગામિના પ્રકારો 
* મોડ્યુલર ઓરિગામિ: આ પ્રકારમાં જુદા જુદા ભાગોને જોડીને મોડેલ બનાવવામાં આવે છે અને સામાન્ય રીતે શણગારમાં ઉપયોગમાં લેવામાં આવે છે અને ક્યારેક ગુંદરથી જોડાયેલ હોય છે.
* વેટ ફોલ્ડીંગ ઓરિગામિ: આ પ્રકારના ઓરિગામિમાં કાગળને અપુરતો વાળવામાં આવે છે અને કાગળ થોડો ભેજવાળો રાખવામાં આવે છે જેથી કુદરતી ચહેરાવાળા પ્રાણીઓ બનાવવામાં સહેલુ રહે છે.
* પ્યોરલેન્ડ ઓરિગામિ: આ પ્રકારના ઓરિગામિમાં માત્ર 'માઉન્ટેન' કે 'વેલી' પ્રકારથી વાળેલ હોય તેવા જ ઓરિગામિ હોય છે.
* ઓરિગામિ ટેસ્ટેલેશન્સ: આ પ્રકારના ઓરિગામિમા સમતલમાં કોઇજ પ્રકારની જગ્યા કે ઉપરવટ કાગળ જાય નહીં તેવુ ધ્યાન રાખવામાં આવે છે.
* ટીબેગ ફોલ્ડીંગ: આ પ્રકારમાં ટી બેગ રેપરને વાળીને એવી રીતે વાળીને બનાવવામાં આવે છે જેથી ત્રિ-પરીમાણીય આકારો બનાવવામાં સરળ રહે છે.

## ઓરિગામિ અને ગણિતનો સંબધ 
ઓરિગામિની વાળવાની પધ્ધતીનો ગણિતનાં સંશોધનોમાં ઘણો ઉપયોગ થાય છે. મોટરકારની 'એર બેગ' અને હ્રદયમાં મુકવામાં આવતા 'સ્ટેન્ટ' ની રચનામાં ઓરિગામિનાં સિધ્ધાંતોનો ઉપ્યોગ થયેલ છે. આ ઉપરાંત 'સેટેલાઈટ ડીસ'ની સૌર પેનલો મુકવામાં પણ ઓરિગામિનો ઉપયોગ થયેલ છે. જે ભૌમિતિક આકારો પરિકર અને ફુટપટ્ટીની મદદથી દોરી શકાતા નથી તે ઓરિગામિની મદદથી દોરી શકાય છે. હાલના સમયમાં ઓરિગામિને મદદરુપ થાય તે માટે વિવિધ 'સોફ્ટવેર' ઉપ્લ્બ્ધ છે. 'ટ્રિ-મેકર' અને 'ઓરિપા સોફ્ટવેર' તેના ઉદાહરણ છે.

## સંદર્ભ
## બાહ્ય કડી 
* 

શ્રેણી: જાપાન
પત્ની

**પત્ની** એ સ્ત્રી પાત્ર છે, એ વૈવાહિક જીવનમાં લગ્ન પછી પુરુષની (જેને પતિ તરીકે ઓળખાય છે) સાથીદાર છે. તેને અર્ધાંગિની તરીકે પણ ઓળખાય છે. પત્ની જ્યાં સુધી કાયદાકીય રીતે પતિ સાથે જોડાયેલી હોય ત્યાં સુધી (એટલે કે છૂટાછેડા ન થાય ત્યાં સુધી) પત્ની તરીકેનું સ્થાન પામે છે. પતિના અવસાન પછી પત્ની વિધવા તરીકે ઓળખાય છે. પત્નીના હક્ક, સ્થાન અને સામાજીક સ્થિતિ દરેક સંસ્કૃતિ અને કાયદાઓ પ્રમાણે અલગ-અલગ હોય છે અને તેમાં સમયાંતરે સુધારા આવ્યા છે.

શ્રેણી:સમાજશાસ્ત્ર
આંતરરાષ્ટ્રીય નાગરિક ઉડ્ડયન દિવસ

૧૯૯૬માં સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘની સામાન્ય સભાએ ૭  ડિસેમ્બરને **આંતરરાષ્ટ્રીય નાગરિક ઉડ્ડયન દિવસ** તરીકે ઉજવવાનો નિર્ણય કર્યો હતો.

આંતરરાષ્ટ્રીય નાગરિક ઉડ્ડયન સંગઠન (આઇસીએઓ) દ્વારા આ દિવસની ઉજવણી ૭ ડિસેમ્બર, ૧૯૯૪થી કરવામાં આવી છે, જે આંતરરાષ્ટ્રીય નાગરિક ઉડ્ડયન પરના સંમેલન પર હસ્તાક્ષરની ૫૦મી વર્ષગાંઠ છે. આ દિવસનો હેતુ વિશ્વના સામાજિક અને આર્થિક વિકાસ માટે ઉડ્ડયનના મહત્વને, ખાસ કરીને આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મુસાફરીના મહત્ત્વને ઓળખવાનો છે. આ દિવસનો હેતુ પ્રદેશના સામાજિક અને આર્થિક વિકાસ માટે આંતરરાષ્ટ્રીય નાગરિક ઉડ્ડયનના મહત્વ વિશે વિશ્વવ્યાપી જાગૃતિ પેદા કરવાનો અને વિકાસને મજબૂત કરવામાં મદદ કરવાનો છે. આ ઉપરાંત તમામ માનવજાતની સેવામાં વૈશ્વિક ઝડપી પરિવહન નેટવર્કને સહકાર આપવા અને સાકાર કરવામાં રાષ્ટ્રોને મદદ કરવામાં આંતરરાષ્ટ્રીય નાગરિક ઉડ્ડયન સંગઠન (આઇસીએઓ)ની અનન્ય ભૂમિકાનો છે. યુએન અને વિશ્વ રાષ્ટ્રોએ હવે એજન્ડા ૨૦૩૦ અપનાવ્યો છે, અને વૈશ્વિક ટકાઉ વિકાસમાં નવા યુગની શરૂઆત કરી છે. વૈશ્વિક સંપર્ક (કનેક્ટિવિટી)ના એન્જિન તરીકે ઉડ્ડયનનું મહત્વ વૈશ્વિક શાંતિ અને સમૃદ્ધિના મૂળભૂત બળ તરીકે આંતરરાષ્ટ્રીય ઉડ્ડયન તરફ જોવાના શિકાગો કન્વેન્શનના ઉદ્દેશો સાથે ક્યારેય વધુ સુસંગત રહ્યું નથી.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* આઇસીએઓ વેબસાઇટ પર આંતરરાષ્ટ્રીય નાગરિક ઉડ્ડયન દિવસનું સત્તાવાર પાનું
* આઇસીએઓનો પોસ્ટલ ઇતિહાસ : *આંતરરાષ્ટ્રીય નાગરિક ઉડ્ડયન દિવસ*
* યુએન: આંતરરાષ્ટ્રીય નાગરિક ઉડ્ડયન દિવસ
શ્રેણી:મહત્વના દિવસો
ડો. બાબાસાહેબ આંબેડકર ઓપન યુનિવર્સિટી

**ડો. બાબાસાહેબ આંબેડકર ઓપન યુનિવર્સિટી** અમદાવાદમાં આવેલ એક મુક્ત વિશ્વવિદ્યાલય છે .આ વિશ્વવિદ્યાલય દ્વારા પત્રવ્યવ્હવાર અને અન્ય વિજાણું સાધનો દ્વારા વિવિધ વિષયોમાં સ્નાતક, ડિપ્લોમા, સર્ટિફીકેટ અને પોસ્ટ ગ્રેજ્યુએટ ડીપ્લોમાની પદવીઓ આપવામાં આવે છે. આ વિશ્વવિદ્યાલયની સ્થાપના ગુજરાત સરકાર દ્વારા ૧૯૯૪માં રાજ્યનાં અંતરીયાળ વિસ્તારોમાં શિક્ષણની સુવિધાઓ મળે તેવા આશય સાથે કરવામાં આવી હતી. આ યુનિવર્સીટીનું નામ બંધારણનાં ઘડવૈયા બાબાસાહેબ આંબેડકરની યાદમાં રાખવામાં આવેલ છે.

## યુનિવર્સીટીનું માળખું 
આ યુનિવર્સીટીનું માળખુ મહદ અંશે ઈન્દિરા ગાંધી રાષ્ટ્રીય મુક્ત વિશ્વવિદ્યાલયના માળખાને અનુસરીને કરવામાં આવ્યુ છે અને તેમાં જુદીજુદી સ્કુલો અને વિવિધ વિષયો શિખવતા વિભાગો અને કેન્દ્રો હોય છે.

## શૈક્ષણીક કાર્યક્રમો 
* ડીગ્રી પ્રોગ્રામ
* અનુસ્તાક પ્રોગ્રામ
* ડીપ્લોમા પ્રોગ્રામ
* સર્ટિફીકેટ પ્રોગ્રામ
* પોસ્ટ ગ્રેજુએટ ડીપ્લોમા
* ડોક્ટરેટ અને એમ.ફીલ.

## યુનિવર્સિટી દ્વારા ચાલતા વિવિધ સેન્ટરો 
* સેન્ટર ફોર ઇન્ટરનલ ક્વાલીટી એસ્યોરન્સ
* સેન્ટર ફોર ઇલેક્ટ્રોનિક્સ મિડીયા પ્રોડક્શન- ચૈતન્ય સ્ટુડીયો
*સેન્ટર ફોર એક્ઝામીનેશન એન્ડ ઇવેલ્યુએશન
*સેન્ટર ફોર ઇલેક્ટ્રોનીક્સ ડેટા પ્રોસેસીંગ- કોમ્પ્યુટર ડીપાર્ટેમેન્ટ
*સેન્ટર ફોર રીસર્ચ એન્ડ ડેવલેપમેન્ટ
*સેન્ટર ફોર ઓનલાઈન એજ્યુકેશન
*સેન્ટર ફોર સ્કીલ ડેવલેપમેન્ટ એન્ડ વોકેશનલ ટ્રેઈનીંગ
*સેન્ટર ફોર ઇક્વલ ઓપોર્ચુનીટી એન્ડ ઇન્ક્લુસીવ એજ્યુકેશન
*સેન્ટર ફોર ઇનોવેશન,સ્ટાર્ટ અપ એન્ડ એન્ટ્રેપ્રીનીયોરશીપ
*સેન્ટર ફોર હોલીસ્ટીક ડેવલેપમેન્ટ ઓફ વુમન

## વહીવટી કેન્દ્રો 
* ફરીયાદ નિવારણ કેન્દ્ર
* અનુ.જાતી અને અનુ.જનજાતી કેન્દ્ર
* વિદ્યાર્થી કેન્દ્ર
* જાતીય પજવણી ફરીયાદ કેન્દ્ર
* આંકડા શાસ્ત્રીય કેન્દ્ર
* મહિલા સશત્રીકરણ કેન્દ્ર

## સ્કુલો અને વિભાગો 
* સામાજીક વિજ્ઞાન અને માનવવિજ્ઞાન વિભાગ
* વ્યાપાર અને સંચાલન શિક્ષણ વિભાગ
* દૂરગામી શિક્ષણ અને શૈક્ષણીક ટેકનોલોજી વિભાગ
* કોમ્પયુટર વિજ્ઞાન વિભાગ

## બાહ્ય કડી 
* ડો. બાબાસાહેબ આંબેડકર ઓપન યુનિવર્સિટી

શ્રેણી:શિક્ષણ
શ્રેણી:ગુજરાતની યુનિવર્સિટીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતમાં આવેલી મહત્વની શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ
શ્રેણી:અમદાવાદમાં આવેલી શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ
જે. આર. ડી. તાતા

**જહાંગીર રતનજી દાદાભાઈ તાતા** ભારતના અગ્રણી ઉદ્યોગપતી, દેશના સૌ પ્રથમ વિમાનચાલક અને તાતા ગ્રુપની કંપનીઓના ચેરમેન હતા. તેઓની સેવાઓ બદલ ભારત સરકાર દ્વારા ભારત રત્નનો ખીતાબ આપવામાં આવ્યો હતો.

## પ્રારંભિક જીવન અને શિક્ષણ 
જે,આર.ડી તાતાનો જન્મ ૨૯ જુલાઈ ૧૯૦૪ના રોજ પેરિસમાં એક પારસી પરિવારમાં થયો હતો. તેઓ રતનજી દાદાભાઈ તાતા અને તેમનાં ફ્રેન્ચ પત્ની સુઝેન બ્રિએરના બીજા પુત્ર હતાં. તેઓનું શરુઆતનું શિક્ષણ પેરિસમાં અને ત્યારબાદ મુબંઈની કેથ્રેડલ એન્ડ જોહન કેનોન સ્કુલમાં થયું હતું. ૧૯૨૩માં તેઓ ઉચ્ચશિક્ષા માટે ઇંગ્લેડ ગયા હતા અને પરત આવીને પોતાના પિતા સાથે તાતા ગ્રુપની કંપનીમાં જોડાયા હતાં. ૧૯૨૯માં તેઓએ પોતાની ફ્રેન્ચ નાગરીકતા છોડીને ભારતીય નાગરિક્તા અપનાવી હતી. 

## કારકિર્દી 
૧૯૨૯ની સાલમાં તેઓએ દેશમાં સૌપ્રથમ વિમાનચાલકનું લાઇસન્સ મેળવ્યુ હતું. ૧૯૩૨માં તેઓએ તાતા એરલાઈન્સની સ્થાપના કરી હતી જે પાછળથી એર ઇન્ડીયામાં પરિવર્તીત થઈ હતી. ૫મી ઓક્ટોબર ૧૯૩૨ના રોજ તેઓએ દેશની સૌપ્રથમ વિમાનસેવાનું ઉડ્ડયન કરાંચીથી મદ્રાસ સુધી કર્યુ હતું. ૧૯૩૨ થી ૧૯૫૩ સુધી તેઓ તાતા એરલાઇનનાં ચેરમેન પદે રહ્યા હતાં. ૧૯૩૮ની સાલમાં માત્ર ૩૪ વર્ષની ઉંમરે તેઓ તાતાગ્રુપ કંપનીના ચેરમેન નિમાયા હતાં. તેમનાં સમયગાળા દરમ્યાન તેઓએ તાતા ગ્રુપનો પોલાદ, ઇજનેરી, પાવર, રસાયણ અને હોટેલ ઉદ્યોગનાં વિકાસમાં ફાળો આપ્યો હતો. ૧૯૪૫માં તેઓએ દેશની વધતી જતી મોટરગાડીની માંગ પુરી કરવા તાતા મોટર કંપનીની સ્થાપના કરી હતી. જે. આર.ડી.તાતાની જ આગેવાની હેઠળ ૧૯૬૮માં તાતા કન્સલ્ટીંગ કંપનીની સ્થાપના કરી હતી.

## પુરસ્કારો અને સન્માન 
વિમાન ઉદ્યોગની સેવાઓનાં પ્રદાનરુપે તેમને ભારતીય વાયુસેનામાં કેપ્ટનનો માનદ દરજ્જો આપવામાં આવ્યો હતો ત્યારબાદ ૧૯૬૬માં એર કોમોડર અને ૧૯૭૪માં એર વાઇસ માર્શલનો માનદ હોદ્દો અપાયો હતો. આ ઉપરાંત આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓ દ્વારા ૧૯૭૯માં 'ટોની જાનુસ એવોર્ડ' અને ૧૯૮૬માં ઇન્ટરનેશનલ સિવિલ એવીએશન કેનેડા દ્વારા અને ૧૯૮૮માં ડેનીયલ ગુગનહેઇમ મેડલ એનાયત થયો હતો. તેમની સેવાઓની કદર રુપે ફ્રાન્સની સરકારે ૧૯૮૩માં 'લીજન ઓફ ઓનર' અને ભારત સરકાર દ્વારા ૧૯૫૫માં 'પદ્મ વિભૂષણ' અને ૧૯૯૨માં દેશનો સર્વોચ્ય 'ભારત રત્ન' એનાયત કરાયો હતો.

## મૃત્યુ 
જે.આર.ડી. તાતાનું અવસાન જીનીવા ખાતે ૨૯મી નવેમ્બર ૧૯૯૩ના રોજ થયું હતું. 

શ્રેણી:ભારત રત્ન પુરસ્કારના વિજેતા
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:૧૯૯૩માં મૃત્યુ
શ્રેણી:૧૯૦૪માં જન્મ
કન્હાઈ કા પુરા

**કન્હાઈ કા પુરા** મધ્ય પ્રદેશના ભિંડ જિલ્લામાં આવેલું એક ગામ છે. ૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરી મુજબ તેની વસ્તી ૭૭૦ છે.

## નામ 
કન્હાઈ કા પુરા ગામનું જૂનું નામ મહારાજપુરા હતું. જે નજીકના મચંદ નામના ગામનો રાજા હતો. તેમના નામ પરથી તેનું નામ મહારાજપુરા પડ્યું. સાંભળવામાં આવે છે કે આ ગામનો એક કન્હાઈ નામનો વ્યક્તિ હતો, જે કોઈ કારણસર પોલીસ સ્ટેશન ગયો, જ્યાં તેને તેનું નામ પૂછવામાં આવ્યું, તો તેણે ગભરાઈને કન્હાઈ પુરા કહી દીધું. ત્યારથી સરકારી દસ્તાવેજોમાં તેનું નામ કન્હાઈ કા પુરા તરીકે ઓળખાય છે.

## નજીકના ગામો 
કન્હાઈ કા પુરા ગામની આસપાસ ઘણા ગામો છે જે આ પ્રમાણે છે:

* સુગંધ
* ભકોટી
* ગુડા
* જેતપુરા
* માછલી
* ઈટાઈ
* રાજપુરા
* લિધૌરા
* મિહોના
* મહાવીરગંજ
* મોરખી
* અહરૌલી
* ગોપાલપુરા (યુપી)

શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશ
આંતરરાષ્ટ્રીય હિમાલય મહોત્સવ

**આંતરરાષ્ટ્રીય હિમાલય મહોત્સવ** એ એક ઉત્સવ છે જે દર વર્ષે ભારતના હિમાચલ પ્રદેશ રાજ્યમાં ૧૯૮૫માં નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર મેળવનાર દલાઈ લામાના સન્માન માટે યોજવામાં આવે છે. આ સાંસ્કૃતિક ઉત્સવ હિમાચલ પ્રદેશની આસપાસના વિવિધ જૂથો અને કેટલીકવાર હિમાલયના અન્ય પ્રદેશોના પ્રદર્શન માટે જાણીતો છે. આ તહેવાર ખાસ કરીને નોંધપાત્ર છે કારણ કે તે શાંતિની પહેલનું પ્રતીક છે. આ મહોત્સવને ઈન્ડો-તિબેટીયન ફ્રેન્ડશીપ સોસાયટીની સાથે સેન્ટ્રલ તિબેટીયન એડમિનિસ્ટ્રેશન અને હિમાચલ પ્રદેશ ટુરીઝમ દ્વારા ટેકો આપવામાં આવે છે. ૨૦૧૮ માં, તે હિમાચલ પ્રદેશના કાંગડા જિલ્લામાં ડિસેમ્બર મહિનામાં યોજાયો હતો.

## ઉજવણીઓ 
આ તહેવારનો ઉદ્દેશ્ય હિમાચલ પ્રદેશના સ્થાનિકો અને ત્યાં રહેતા તિબેટિયનો વચ્ચેના સંબંધો અને સંવાદિતાને વધુ મજબૂત બનાવવાનો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય હિમાલય મહોત્સવની મુખ્ય વિશેષતાઓમાં મુખ્યત્વે તિબેટીયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ પરફોર્મિંગ આર્ટ્સના કલાકારો, સ્થાનિક કારીગરો, સામાજિક જૂથો અને શાળાના બાળકો દ્વારા સાંસ્કૃતિક પ્રદર્શનોનો સમાવેશ થાય છે. આંતરરાષ્ટ્રીય હિમાલય મહોત્સવ વચ્ચેનું એક વાસ્તવિક આકર્ષણ એ શેરીઓમાં વ્યાપક સ્ટોલ છે. દરેક સ્ટોલ રાજ્યની જીવનશૈલી, પરંપરાઓ અને સ્થાનિક ઔષધિઓ અને રહેવાસીઓની હસ્તકલા પ્રદર્શિત કરે છે. શેરીઓમાં, વિવિધ ખાદ્યપદાર્થોના સ્ટોલ છે જે આહલાદક અધિકૃત વાનગીઓનું વેચાણ કરે છે. વ્યક્તિ આખો દિવસ આ વાનગીઓને ચાખવામાં પસાર કરી શકે છે. મહોત્સવમાં વિવિધ સ્ટોલ હિમાલય વિસ્તારની જીવનશૈલી, ઝીણવટભર્યું કામ, પરંપરાગત જડીબુટ્ટીઓ અને રસોઈની શૈલીઓ દર્શાવે છે. આ ભવ્ય ઉત્સવના ભાગરૂપે વિવિધ સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો અને પ્રદર્શનો યોજવામાં આવે છે. તેની સમૃદ્ધ સંસ્કૃતિનું પ્રદર્શન આ મહોત્સવ દરમિયાન જોવા મળે છે.

આ તહેવાર તે સમયે યોજવામાં આવે છે જ્યારે તે પ્રદેશમાં બરફવર્ષાની શરૂઆત થાય છે. હિમાચલ પ્રદેશ હિમાલયના નીચલા પ્રદેશમાં આવેલું હોવાથી, ડિસેમ્બર મહિનામાં વાતાવરણ ખરેખર ઠંડું પડે છે. આ ત્રણ દિવસો દરમિયાન, સમગ્ર હિમાચલ પ્રદેશ રાજ્યના વિવિધ સમુદાયો દ્વારા કરવામાં આવતા સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમોના સૌહાર્દપૂર્ણ મિશ્રણનું અવલોકન કરે છે. આ સમય દરમિયાન પ્રવાસીઓને સમૃદ્ધ સંસ્કૃતિનો અનુભવ કરવાની તક મળે છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:તહેવાર
કુતુબ મહોત્સવ

**કુતુબ મહોત્સવ** એ પાંચ-દિવસીય તહેવાર છે જે સામાન્ય રીતે ભારતીય મહાનગર દિલ્હીમાં કુતુબ સંકુલમાં નવેમ્બર-ડિસેમ્બરમાં દિલ્હી સરકારના પ્રવાસન વિભાગ દ્વારા આયોજિત કરવામાં આવે છે. દિલ્હીનો આ ઉત્સવ દેશના સાંસ્કૃતિક કલા સ્વરૂપોના પ્રદર્શનની સાથોસાથ કુતુબ મિનારની ઉત્તમ રચનાને રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય ધ્યાન પર લાવે છે.

અત્યાર સુધીમાં ઘણા પ્રતિષ્ઠિત ગાયકોએ આ મહોત્સવમાં પ્રદર્શન કરી ચૂક્યા છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* કુતુબ ફેસ્ટિવલ , દિલ્હી પર્યટન વેબસાઇટ પર
* કુતુબ ફેસ્ટમાં સૂફી અને રોક સંગીત. - ધ હિન્દુ
શ્રેણી:ભારતીય સંગીત
આંબેડકર જયંતિ

**આંબેડકર જયંતિ** અથવા **ભીમ જયંતિ** એ ૧૪ એપ્રિલે ભારતીય નાગરિક અધિકાર કાર્યકર્તા ડૉ. બાબાસાહેબ આંબેડકરની સ્મૃતિમાં મનાવવામાં આવતો વાર્ષિક તહેવાર છે. આંબેડકરે જીવનભર સમાનતા માટે સંઘર્ષ કર્યો હતો, તેથી તેમના જન્મદિવસને ભારતમાં 'સમાનતા દિવસ' તરીકે પણ ઉજવવામાં આવે છે અને આ દિવસને "આંતરરાષ્ટ્રીય સમાનતા દિવસ" તરીકે જાહેર કરવાની માંગ સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં કરવામાં આવી છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* વિશ્વભરમાં 125મી ડૉ. આંબેડકર જન્મદિવસની ઉજવણી

શ્રેણી:ડૉ. બાબાસાહેબ આંબેડકર
રાજસ્થાન આંતરરાષ્ટ્રીય લોક મહોત્સવ

**રાજસ્થાન આંતરરાષ્ટ્રીય લોક મહોત્સવ** અથવા **જોધપુર લોક ઉત્સવ** એ પરંપરાગત લોક સંગીત અને કલાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે આયોજિત વાર્ષિક સંગીત અને કલા ઉત્સવ છે જેનું આયોજન મેહરાનગઢ કિલ્લો, જોધપુર, રાજસ્થાન ખાતે કરવામાં આવે છે.

## ઇતિહાસ 
આ મહોત્સવનું આયોજન સૌ પ્રથમ ઓક્ટોબર ૨૦૦૭માં મેહરાનગઢ મ્યુઝિયમ ટ્રસ્ટ અને જયપુર વિરાસત ફાઉન્ડેશન વચ્ચે બિન-નફાકારક ભાગીદારી તરીકે કરવામાં આવ્યું હતું. આ તહેવાર વર્ષના સૌથી તેજસ્વી પૂનમના સમય (જેને ઉત્તર ભારતમાં શરદ પૂર્ણિમા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે) સાથે મેળ ખાય તે માટે સમય બદ્ધ છે. આ તહેવારના મુખ્ય આશ્રયદાતા મહારાજા ગજ સિંહ છે. આ તહેવાર મેહરાનગઢ કિલ્લા માં અને તેની આસપાસ આયોજિત કરવામાં આવે છે.

## ૨૦૧૩ની આવૃત્તિ 
આ તહેવારની ૨૦૧૩ની આવૃત્તિનો વિષય મેહરાનગઢ કિલ્લાનો પ્રાચીન ઇતિહાસ હતો, વર્ષના વિશેષ પ્રદર્શનમાં અફઘાની રુબાબ વાદક દાઉદ ખાન સાદોઝાઈ, મારવાડના માંગણિયારની સંસ્કૃતિ પરના સત્રો, દિલશાદ ખાન સાથે રાજસ્થાની કલાકારો અને મનુ ચાઓનો સમાવેશ થાય છે.

## ૨૦૧૫ની આવૃત્તિ 
રાજસ્થાન આંતરરાષ્ટ્રીય લોક મહોત્સવ તેની નવમી આવૃત્તિ ૨૩ થી ૨૭ ઓક્ટોબર સુધી ઉજવી હતી. આ વર્ષે ગ્રેમી એવોર્ડ વિજેતા વોટર કેલરમેન અને યોસી ફાઇને તેમનું સંગીત રજૂ કર્યું હતું.

## નોંધ 
## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ભારતીય સંગીત
ગોવા મુક્તિ દિવસ

**ગોવા મુક્તિ દિવસ** (કોંકણી: गोंय मुक्ति दिस, ગોઈમ મુક્તિ દિવસ) દર વર્ષે ૧૯ ડિસેમ્બરે ભારતના ગોવામાં ઉજવવામાં આવે છે.  ગોવાને પોર્ટુગીઝ શાસનથી મુક્ત કરતા ભારતીય સશસ્ત્ર દળોની યાદમાં ગોવા મુક્તિ દિવસની ઉજવણી કરવામાં આવે છે. આ દિવસે ભારત યુરોપિયન શાસનથી સંપૂર્ણપણે મુક્ત થયું હતું.

## પૃષ્ઠભૂમિ 
ભારતીય રાજ્ય ગોવાને ૧૯ ડિસેમ્બર, ૧૯૬૧ના રોજ પોર્ટુગીઝ શાસનના આશરે ૪૫૦ વર્ષથી મુક્ત કરવામાં આવ્યું હતું.

## ઉજવણી 
ગોવા મુક્તિ દિવસ નિમિત્તે ગોવામાં વિવિધ કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવામાં આવે છે.

## આ પણ જુઓ 
* ગોવા ક્રાંતિ દિન

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:મહત્વના દિવસો
શિવાજી જયંતિ

**છત્રપતિ શિવાજી મહારાજ જયંતિ** એ ભારતીય રાજ્ય મહારાષ્ટ્રનો તહેવાર અને જાહેર રજા છે. આ તહેવાર ૧૯ ફેબ્રુઆરીએ (જુલિયન તારીખ અનુસાર) ઉજવવામાં આવે છે, જેમાં પ્રથમ છત્રપતિ અને મરાઠા સામ્રાજ્યના સ્થાપક શિવાજી મહારાજની જન્મજયંતિની ઉજવણી કરવામાં આવે છે, કેટલાક લોકો મહારાષ્ટ્રમાં હિન્દુ પંચાગ દ્વારા આ દિવસની ઉજવણી કરે છે.

## ઇતિહાસ 
છત્રપતિ શિવાજી મહારાજ જયંતીની શરૂઆત મહાત્મા જ્યોતિરાવ ફુલેએ ૧૮૭૦માં કરી હતી. મહાત્મા જ્યોતિરાવ ફુલેએ રાયગઢ કિલ્લા પર શિવાજી મહારાજની સમાધિ શોધી કાઢી હતી, જે પુણેથી લગભગ ૧૦૦ કિમી દૂર છે.

શિવાજી જયંતિ દર વર્ષે ભારતીય સૂર્ય ૩૦ માઘ અથવા ગ્રેગોરિયન ૧૯ ફેબ્રુઆરીના રોજ ઉજવવામાં આવે છે. શિવાજી મહારાજનો જન્મ ભારતીય સૌર માઘ ૩૦, ૧૫૫૧/ ગ્રેગોરિયન ફેબ્રુઆરી ૧૯, ૧૬૩૦ ના રોજ શિવનેરી કિલ્લામાં થયો હતો. શિવાજી મહારાજને સૌથી મહાન મરાઠા શાસક તરીકે ગણવામાં આવે છે, જેમણે બીજાપુરની ક્ષીણ થતી આદિલશાહી સલ્તનતમાંથી મરાઠા સામ્રાજ્યની શરૂઆત કરી હતી. ૧૬ વર્ષની નાની ઉંમરે, શિવાજીએ તોરણા કિલ્લા પર કબજો કર્યો અને ૧૭ વર્ષની ઉંમરે રાયગઢ અને કોંડાના કિલ્લાઓ પર કબજો કરી લીધો. શિવાજી મહારાજનું નામ શિવાજી ભોંસલે હતું અને તેઓ ભોંસલે મરાઠા કુળના સભ્ય હતા. શિવાજી મહારાજે તે સમયમાં પ્રચલિત પર્શિયન ભાષાનો ઉપયોગ કરવાને બદલે કોર્ટ અને વહીવટમાં મરાઠી અને સંસ્કૃતના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપ્યું હતું.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:મહત્વના દિવસો
અમદાવાદ આંતરરાષ્ટ્રીય સાહિત્ય મહોત્સવ

**અમદાવાદ આંતરરાષ્ટ્રીય સાહિત્ય મહોત્સવ** અથવા **અમદાવાદ ઇન્ટરનેશનલ લિટરેચર ફેસ્ટિવલ** (AILF ) એ અમદાવાદ, ગુજરાત, ભારતમાં ઉજવાતો વાર્ષિક સાહિત્યિક ઉત્સવ છે. તે દર વર્ષે નવેમ્બરમાં અથવા ડિસેમ્બરમાં બે દિવસ માટે યોજાય છે. અમદાવાદ આંતરરાષ્ટ્રીય સાહિત્ય મહોત્સવની સ્થાપના ઉમાશંકર યાદવ દ્વારા કરવામાં આવી હતી અને તેનું આયોજન આઇકોન એજ્યુકેશન ફાઉન્ડેશન દ્વારા કરવામાં આવે છે. અનુરીતા રાઠોડે પ્રથમ આવૃત્તિ માટે ફેસ્ટિવલ ક્યુરેટર તરીકે સેવા આપી હતી. ફેસ્ટિવલના સલાહકાર મંડળના સભ્યોમાં અનિલ ચાવડા (ગુજરાતી કવિ), આર્થર ડફ (શિક્ષણવિદ્), દિતિ વ્યાસ (લેખક અને શિક્ષણવિદ્) અને વસંત ગઢવી (ગુજરાતના ભૂતપૂર્વ મુખ્ય માહિતી કમિશનર)નો સમાવેશ થાય છે. આ મહોત્સવ જાહેર જનતા માટે ખુલ્લો રાખવામાં આવે છે. આ મહોત્સવમાં ગીતકાર અને પટકથા લેખક સંદીપ નાથ અને ફિલ્મ નિર્માતા અભિષેક જૈન દ્વારા 'સાહિત્ય અને સિનેમા' પર એક સત્રનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.

### બીજી આવૃત્તિ 
બીજી આવૃત્તિ ૨૩ અને ૨૪ ડિસેમ્બર, ૨૦૧૭ના રોજ અમદાવાદ મેનેજમેન્ટ એસોસિએશન (એએમએ) ખાતે યોજાઈ હતી. તેમાં લગભગ ૮૦ વક્તાઓ હતા. આ ફેસ્ટિવલમાં ગુજરાતી સિનેમા, લેખિત શબ્દોની દ્રશ્ય પ્રસ્તુતિ, જૂના વિરુદ્ધ નવા ગુજરાતી સાહિત્ય અને લોકપ્રિયતા વિરુદ્ધ સાહિત્યની ગુણવત્તા સહિત અનેક સત્રોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. અભિનેતા અને ટેલિવિઝન પ્રસ્તુતકર્તા અન્નુ કપૂર એક ખાસ વક્તા અને કોમેન્ટેટર હતા.

### ત્રીજી આવૃત્તિ 
આ મહોત્સવની ત્રીજી આવૃત્તિ ૨૪ અને ૨૫ નવેમ્બર, ૨૦૧૮ના રોજ નોલેજ કન્સોર્ટિયમ ઓફ ગુજરાત (કેસીજી), અમદાવાદ ખાતે યોજાઈ હતી. આ સમારોહનું ઉદ્‌ઘાટન ભૂપેન્દ્રસિંહ ચુડાસમાના હસ્તે કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં વિવેક ઓબેરોય, હર્ષ બ્રહ્મભટ્ટ અને વિષ્ણુ પંડ્યા સહિત ૬૦થી વધુ વક્તાઓએ હાજરી આપી હતી. આ આવૃત્તિમાં લગભગ ૭૦૦૦ લોકોએ હાજરી આપી હતી. આ મહોત્સવમાં પહેલીવાર બહુભાષીય કવિ સંમેલનનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું જેમાં ગુજરાતી, હિન્દી, ઉર્દૂ, ફ્રેન્ચ, બંગાળી અને અંગ્રેજી ભાષાઓના કવિઓએ પોતાની કવિતાઓ રજૂ કરી હતી.

### છઠ્ઠી આવૃત્તિ 
અમદાવાદ આંતરરાષ્ટ્રીય સાહિત્ય મહોત્સવની ૬ મી આવૃત્તિ ૨૦૨૧ માં યોજાઈ હતી. કોવિડ-૧૯ રોગચાળાને કારણે તમામ સત્રો ઓનલાઇન પ્રસારિત કરવામાં આવ્યા હતા.

## આ પણ જુઓ 
* ગુજરાતી સાહિત્ય મહોત્સવ

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* Official website

શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્ય
કાલા ઘોડા કલા મહોત્સવ

**કાલા ઘોડા કલા મહોત્સવ** એ નવ દિવસ લાંબો વાર્ષિક તહેવાર છે, જે ફેબ્રુઆરીના પ્રથમ શનિવારથી બીજા રવિવાર સુધી દક્ષિણ મુંબઈના કાલા ઘોડા વિસ્તારમાં યોજાય છે.

૧૯૯૯માં તેની સ્થાપનાથી, આ મહોત્સવનું કદ અને લોકપ્રિયતા વધી છે, જે દેશના અન્ય ભાગો અને વિશ્વના મુલાકાતીઓ અને સહભાગીઓને આકર્ષિત કરે છે. આ મહોત્સવનું આયોજન કાલા ઘોડા એસોસિએશન (એક બિન-નફાકારક સંસ્થા, જે "કાલા ઘોડા પેટા પરિસરને ભૌતિક રીતે અપગ્રેડ કરવા અને તેને મુંબઈનો આર્ટ ડિસ્ટ્રિક્ટ બનાવવા" તરીકે તેના ઉદ્દેશો જણાવે છે) અને ફેસ્ટિવલના દરેક ૧૨ વિભાગોને સંભાળતી ટીમો દ્વારા ક્યુરેટ કરવામાં આવે છે.

## સિંહાવલોકન 
મહોત્સવ વિભાગો માં દૃશ્ય કલા, નૃત્ય, સંગીત, રંગમંચ, સિનેમા તથા પેટા વિભાગ તરીકે બાળકોના સાહિત્ય સહિત સાહિત્ય, કાર્યશિબિરો, વિરાસત યાત્રા (હેરિટેજ વોક), શહેરી ડિઝાઇન અને વાસ્તુકલા (૨૦૧૪), ભોજન, બાળકો માટે સમર્પિત વિભાગ અને પર્યાવરણ અનુકૂળ (ઇકો ફ્રેન્ડલી), હાથથી બનાવેલા  કલા અને શિલ્પનો માલ વેચાણ સ્ટોલ સહિતનો વાઇબ્રન્ટ સ્ટ્રીટ વિભાગ છે. તમામ ઇવેન્ટ્સમાં પ્રવેશ તમામ માટે મફત છે (ફક્ત યજમાન સ્થળોના કદ દ્વારા મર્યાદિત) અને કોર્પોરેટ પ્રાયોજન (સ્પોન્સરશિપ) દ્વારા ખર્ચ પૂર્ણ થાય છે. યજમાન સ્થળોમાં નેશનલ ગેલેરી ઓફ મોડર્ન આર્ટ ખાતેનું ઓડિટોરિયમ, ડેવિડ સાસુન લાઇબ્રેરીમાં બગીચો, મ્યુઝિયમ, મુંબઈ, ક્રોસ મેદાન, હોર્નીમેન સર્કલ ગાર્ડન, એમ સી ઘિયા હોલ, કેફેટેરિયા, આર્મી અને નેવી બિલ્ડિંગમાં ટાટા સ્ટોર, મેક્સ મુલર ભવન (એમએમબી) ગેલેરી અને કૈકાશરુ દુબાશ માર્ગનો આખો સ્ટ્રીટ એરિયા અને તેના પાર્કિંગ લોટનો સમાવેશ થાય છે. જેને રેમ્પાર્ટ રો કહેવામાં આવે છે. રેમ્પાર્ટ રો તહેવારના સમયગાળા માટે વાહનોના ટ્રાફિક માટે બંધ કરવામાં છે, આ આખો વિસ્તાર શેરીનો મેળો બની જાય છે, જેમાં ફૂડ સ્ટોલ, કારીગરો તેમની રચનાઓ વેચે છે, કલાકારો કે જેઓ ઇન્સ્ટન્ટ પોટ્રેટ્સ, સ્ટ્રીટ આર્ટ ઇન્સ્ટોલેશન્સ અને તેના જેવા સ્કેચ કરે છે. તાજેતરના વર્ષોમાં, આ ફેસ્ટિવલ કાલા ઘોડા અર્ધચંદ્રથી આગળ વિસ્તર્યો છે, જેમાં ક્રોસ મેદાન અને હોર્નીમેન સર્કલમાં પણ કાર્યક્રમો યોજાયા છે.

કાલા ઘોડા કલા મહોત્સવની સફળતાએ, તર્કબદ્ધ રીતે, વર્ષના તે સમયે, જ્યારે મુંબઈમાં હવામાન ઠંડું હોય અને સૂર્ય વહેલો અસ્ત થાય ત્યારે અન્ય કેટલાક કલા અને સાંસ્કૃતિક તહેવારોની ઉજવણીને પ્રોત્સાહન આપ્યું છે. જેમાં મુંબઈ ફેસ્ટિવલ, સેલિબ્રેટ બાંદ્રા ફેસ્ટિવલ અને ૨૦૦૭માં કિતાબ ફેસ્ટિવલનો સમાવેશ થાય છે. આ મહોત્સવમાં સ્પેન્સર મેબી, સિંધુ ક્રીડ, બેની દયાલ અને ઉસ્તાદ ઝાકિર હુસૈન જેવા નોંધપાત્ર સંગીતકારોએ પોતાની કલા પ્રદર્શિત કરી છે.

## કાલા ઘોડા કલા મહોત્સવ – ૨૦૧૨ની ઝાંખી 

File:Kala Ghoda festival 2012-1.JPG|વિશાળકાય કાગડો
File:Kala Ghoda festival 2012-2.JPG|ઘોડો
File:Kala Ghoda festival 2012-3.JPG|ઇલેક્ટ્રોનિક કાર
File:Kala Ghoda festival 2012-4.JPG|નૃત્યાંગના
File:Kala Ghoda festival 2012-5.JPG|ચારે બાજુ ઘોંઘાટ
File:Kala Ghoda festival 2012-6.JPG|રેત કલા

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* કાલા ઘોડા એસોસિએશન સત્તાવાર સાઇટ 

શ્રેણી:મુંબઈ
ઉસ્તાદ મોહમ્મદ રહેમત્તુલ્લાહ વાલેરા

**ઉસ્તાદ મોહમ્મદ રહેમત્તુલ્લાહ વાલેરા** એ મોરબી રજવાડાના રાજ ગાયક વાલેરા ભાઈઓ તરીકે જાણીતા બે ભાઈઓમાંથી એક ભાઈનું નામ છે.

### ગીતો 
* 

શ્રેણી:ગાયક
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:ગુજરાતી કલાકાર
ભારતીય સેના દિવસ

**ભારતીય સેના દિવસ** એ ફિલ્ડ માર્શલ એમ. કરિઅપ્પાએ (તત્કાલીન લેફ્ટનન્ટ જનરલ) ૧૫ જાન્યુઆરી, ૧૯૪૯ના રોજ ભારતના છેલ્લા બ્રિટિશ કમાન્ડર-ઇન-ચીફ જનરલ ફ્રાન્સિસ બુચેર પાસેથી ભારતીય સેનાના પ્રથમ કમાન્ડર-ઇન-ચીફ તરીકેનો કાર્યભાર સંભાળ્યાના માનમાં દર વર્ષે ૧૫ જાન્યુઆરીએ ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસ રાષ્ટ્રીય રાજધાની નવી દિલ્હીમાં તેમજ તમામ મુખ્યાલયમાં પરેડ અને અન્ય લશ્કરી પ્રદર્શનોના રૂપમાં ઉજવવામાં આવે છે. ૧૫ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૧ના રોજ નવી દિલ્હી ખાતે ૭૩મો ભારતીય સેના દિવસ ઉજવવામાં આવ્યો હતો. સેના દિવસ એ બહાદુર સૈનિકો જેમણે દેશ અને તેના નાગરિકોની સુરક્ષા માટે પોતાનું બલિદાન આપ્યું હોય તેમને સલામ કરવાનો દિવસ છે.

આ દિવસની દેશભરમાં ઉજવણી થાય છે. મુખ્ય આર્મી ડે પરેડ દિલ્હી કેન્ટોનમેન્ટના કરિઅપ્પા પરેડ મેદાનમાં યોજવામાં આવે છે. આ દિવસે વીરતા પુરસ્કારો અને સેના મેડલ પણ એનાયત કરવામાં આવે છે. ૨૦૨૦માં ૧૫ સૈનિકોને બહાદુરી પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યા હતા. પરમવીર ચક્ર અને અશોક ચક્ર પુરસ્કાર વિજેતાઓ દર વર્ષે આર્મી ડે પરેડમાં ભાગ લે છે. લશ્કરી આયુધો, અસંખ્ય ટુકડીઓ અને લડાયક પ્રદર્શન પરેડનો ભાગ છે. ૨૦૨૦માં, કેપ્ટન તાનિયા શેરગિલ આર્મી ડે પરેડની કમાન સંભાળનારા પ્રથમ મહિલા અધિકારી બન્યા હતા.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ભારતીય સેના
શ્રેણી:મહત્વના દિવસો
ધમ્મચક્ર પ્રવર્તન દિવસ

**ધમ્મચક્ર પ્રવર્તન દિવસ** અથવા **ધમ્મચક્ર પ્રવર્તન દિન** એ ભારતમાં ઉજવાતો એક બૌદ્ધ તહેવાર છે. ૧૪ ઓક્ટોબર ૧૯૫૬ ના રોજ દીક્ષાભૂમિ, નાગપુર ખાતે બીઆર આંબેડકર અને તેમના અંદાજે ૬૦૦,૦૦૦ અનુયાયીઓનાં બૌદ્ધ ધર્મ પરિવર્તનની ઉજવણી કરવાનો આ દિવસ છે.

દર વર્ષે અશોક વિજયાદશમી પર લાખો બૌદ્ધો સામૂહિક ધર્માંતરણની ઉજવણી કરવા માટે દીક્ષાભૂમિ ખાતે એકઠા થાય છે. ઓક્ટોબર ૨૦૧૬ માં આ ઉજવણીની હિરક જયંતિ ઉજવવામાં આવી હતી.

## આ પણ જુઓ 
* આંબેડકર જયંતિ

## નોંધ 
## સંદર્ભ 
શ્રેણી:મહત્વના દિવસો
મોરચકલી

મોરચકલી (અંગ્રેજી - ક્રેસ્ટેડ બંટીંગ) એ ડુંગરાળ વિસ્તારો પસંદ કરતું અને ગુજરાતમાં પણ જોવા મળતું દાણા-ચણતાં પંખીના કુળનું પંખી છે. આ પંખીમાં નર અને માદાના રંગો અલગ અલગ હોય છે. આ પંખીનું કદ આપણા ઘર આસપાસ જોવા મળતી સામાન્ય ચકલી જેવડૂ જ હોય છેં.

## છબીઓ 

File:Crested Bunting Melophus lathami Melghat TR 2.jpg|મોરચકલી
File:Crested Bunting Melophus lathami Melghat 1.jpg|મોરચકલી
File:Crested Bunting.JPG|મોરચકલી

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:પક્ષી
શ્રેણી:પ્રાણીશાસ્ત્ર
શ્રેણી:ગુજરાતનાં પક્ષીઓ
શ્રેણી:દાણા-ચણતાં-પક્ષીઓ
અડી કડી વાવ

**અડી કડી વાવ** ઉપરકોટ કિલ્લા, જુનાગઢ, ગુજરાત, ભારતમાં આવેલી એક વાવ છે. તેના બાંધકામની તારીખ અજ્ઞાત છે.

## ઇતિહાસ 
જુનાગઢ જિલ્લા વહીવટીતંત્રની વેબસાઈટ મુજબ, આ વાવનું નિર્માણ ૧૫મી સદીમાં કરવામાં આવ્યું હતું. અન્ય સ્ત્રોતો કહે છે કે તેનું નિર્માણ ૧૦મી સદીના ઉત્તરાર્ધમાં અથવા ૧૧મી સદીમાં ચુડાસમા વંશના શાસન દરમિયાન કરવામાં આવ્યું હતું. અન્ય સ્ત્રોત કહે છે કે તે ઇ.સ. પૂર્વે ૩૧૯માં બાંધવામાં આવી હતી અને ઇ.સ. ૯૭૬માં ફરીથી શોધાઇ હતી. કૂવાની ઉપર પાતળી ખડકના પડમાં એક નાની બારી કોતરેલી છે. ખડકોનો ભાગ ધોવાઇ ગયેલી દિવાલોમાં દેખાય છે. આ કૂવો ૧૨૩ ફીટ ઊંડો છે. અન્ય વાવની જેમા તેમાં કોઈ સુશોભન કે થાંભલાઓ નથી.

## લોકસંસ્કૃતિમાં 
એક દંતકથા અનુસાર, જ્યારે વાવ બાંધવામાં આવી ત્યારે પાણી મળ્યું ન હતું. પરંતુ રાજપુરોહિતની સૂચનાથી અડી અને કડી નામની બે અપરિણીત કન્યાઓનું બલિદાન આપવામાં આવ્યું હતું અને પાણી મળી આવ્યું હતું. અન્ય એક દંતકથા કહે છે કે અડી અને કડી શાહી દાસીઓ હતી, જેઓ વાવમાંથી દરરોજ પાણી લાવતા હતા. લોકો તેમની યાદમાં નજીકના ઝાડ પર કપડાં અને બંગડીઓ લટકાવે છે.

ગુજરાતીમાં એક કહેવત છે: *અડી કડીની વાવ ને નવઘણ કૂવો, જે ના જુએ તે જીવતો મુઓ.*

## છબીઓ 

ચિત્ર:Adi kadi vav - Junagadh -Gujrat-DSC0002.jpg|કૂવા તરફ દોરી જતા પગથિયાં
ચિત્ર:Adi kadi vaav poster.jpg|માહિતી તકતી
ચિત્ર:Adi Kadi Vav 03.jpg|બહારથી

## સંદર્ભ 
 
શ્રેણી:ગુજરાતની વાવો
મોનલ ગજ્જર

**મોનલ ગજ્જર** એક ભારતીય ફિલ્મ અભિનેત્રી અને મોડેલ છે. તેઓ મુખ્યત્વે તેલુગુ અને ગુજરાતી સિનેમામાં કાર્યરત છે. તેણીએ ૨૦૧૨ માં તેલુગુ ચલચિત્ર સુડીગાડુથી સિનેમા ક્ષેત્રે પદાર્પણ કર્યુ હતું.

## જીવન અને કારકિર્દી 
મોનલ ગજ્જરનો જન્મ ૧૩ મે ૧૯૯૧ ના રોજ અમદાવાદ, ગુજરાતમાં એક ગુજરાતી કુટુંબમાં થયો હતો. તેણીએ વાણિજ્યમાં સ્નાતક થયા પછી આઈએનજી વૈશ્ય બેંકમાં કામ કરવાનું શરૂ કર્યુ હતું. તેમના યોગ શિક્ષકના સૂચન પર તેણીએ ૨૦૧૧માં રેડિયો મિર્ચી દ્વારા આયોજીત મિર્ચી ક્વીન બી બ્યુટી પેજન્ટની હરીફાઈમાં ભાગ લીધો હતો. જેમાં તેણીએ જીત મેળવી હતી. પછી તેણીએ મિસ ગુજરાતનું શીર્ષક પણ જીત્યું હતું. 

તેમની પહેલી ફિલ્મની રજૂઆત પહેલા જ તેણીએ પાંચ ફિલ્મો સાઈન કરી હતી. જેમાં તમિલ અને તેલુગુની પણ એક ફિલ્મનો સમાવેશ હતો. તેણી એ મલયાલમમાં *ડ્રેક્યુલા* (૨૦૧૨) ફિલ્મથી અભિનય ક્ષેત્રે પ્રદાર્પણ કર્યુ હતું. તેણીએ આશા ભોંસલેની ફિલ્મમાં વિશેષ ભૂમિકા ભજવી છે. તેણીની પહેલી બે તમિલ ફિલ્મ *વનવરાયણ વલ્લવરાયણ* અને *સિગારામ થોડું* એકજ દિવસે રિલીઝ થઈ હતી.

સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૦ માં, તેણી તેલુગુ રિયાલિટી ટીવી શો *બિગ બોસ ૪* માં પહેલા સ્પર્ધકોમાંના પહેલા સ્પર્ધક તરીકે પ્રવેશ કર્યો હતો. તેણી ડિસેમ્બરના છેલ્લા અઠવાડિયામાં પહેલા બહાર નીકળ્યા.

## ચલચિત્રો 
## ટેલિવિઝન 
## શ્રેણી 
## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* 

શ્રેણી:અભિનેત્રી
શ્રેણી:૧૯૯૧માં જન્મ
બાડેછીના

**બારેછીના** એ ઉત્તરાખંડના અલ્મોડા જિલ્લાનું એક ગામ છે, આ ગામ જિલ્લાના મુખ્ય મથક, અલ્મોડા શહેરથી ૧૮ કિ.મી. દૂર અલ્મોડા-બેરીનાગ-ચૌકોરી-થાલ-તેજામ-મુનસ્યારી ધોરીમાર્ગ પર આવેલું છે.

## પૂર્વ-ઐતિહાસિક કલા 
thumb|લખુડિયાર, અલ્મોડા જિલ્લો, ઉત્તરાખંડ ભારત ખાતે પ્રાચીન ગુફા ચિત્રો
thumb|લખુડિયાર, અલ્મોડા જિલ્લો, ઉત્તરાખંડ ભારત ખાતે પ્રાચીન ગુફા ચિત્રો
બારેછીના તેના બે પૂર્વ-ઐતિહાસિક રંગીન પથ્થરની ગુફાઓ માટે પણ જાણીતી છે, જે પૈકી સુયલ નદીના કિનારે 'લખુડીયાર' જેનો શાબ્દિક અર્થ 'એક લાખ ગુફાઓ' થાય છે. આ ગુફાઓમાં પ્રાણીઓ, મનુષ્યો અને ટેકટીફોર્મ્સનાં ચિત્રો પણ છે, જે કાળા, લાલ અને સફેદ રંગોમાં હાથથી આંગળીઓ વડેબનાવવામાં આવેલ છે. આ ઉપરાંત એમાં ત્રિશૂલ અને સ્વસ્તિકનાં ચિત્રો પણ છે. 

આ ગુફાચિત્રો હવે પ્રવાસીઓનું આકર્ષણ બની ગયા છે તેમજ  તેનો પુરાતત્વીય પથ્થરચિત્ર કળા માટે ઇન્દિરા ગાંધી નેશનલ સેન્ટર ફોર, નવી દિલ્હી દ્વારા અભ્યાસ કરવામાં આવે છે.  સરકારી ગર્લ્સ ઇન્ટર કોલેજ. મહર્ષિ વિદ્યા મંદિર જેવી કેટલીક ખાનગી શાળાઓ પણ સારો રસ લઈ રહી છે.

બારેછીનામાં નવો ખુલેલ પેટ્રોલ પંપ (હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ) સંપૂર્ણ રીતે કાર્યરત છે. અહીં તમે વ્યાજબી ભાવે રહેવાની સુવિધા સાથે ભટ્ટ સ્પોર્ટ્સ પાસેની જય ગુરુ હોટલમાં ચોવીસ કલાક શુદ્ધ શાકાહારી ભોજન લઈ શકો છો.

## ભૂગોળ 
બારેછીનાનું ભૌગોલિક સ્થાન  ખાતે આવેલ છે

## પૂરક વાચન 
* *Rock art in Kumaon Himalaya*, by  Mathpal, Yashodhar*.* નવી દિલ્હી: ઈન્દિરા ગાંધી નેશનલ સેન્ટર ફોર ધ આર્ટ્સ, આર્યન બુક્સ ઈન્ટરનેશનલ, 1995..

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* કુમાઉની રોક આર્ટ:: Himvan.com ફોટો ગેલેરી
* કુમાઉની રોક આર્ટ:: કુઆમોન કલા શિલ્પ ઔર સંસ્કૃતિ:: Himvan.com
* IGNCA ખાતે રોક આર્ટ ઈમેજીસની શ્રેણી
* કોતરેલી ત્રિશુલા (ત્રિશૂલ) છબી

શ્રેણી:ઉત્તરાખંડ
પાંડુરંગ વામન કાણે

ડો. પાંડુરંગ વામન કાણે ( જન્મ: ૭મી મે ૧૮૮૦- મ્રુત્યુ: ૧૮મી એપ્રીલ ૧૯૭૨) એક જાણીતા ભારતીયવિદ્યાવિદ્ અને સંસ્ક્રુતના વિદ્વાન હતા. તેમને ૪૦ કરતા પણ વધુ વર્ષોની શૈક્ષણીક કારકિર્દી દરમ્યાન ૬૫૦૦ પાનાનાં ' ધર્મશાસ્ત્ર નો ઇતિહાસ' નાં પાંચ ભાગ પ્રકાશીત કર્યા હતાં .તેઓના આ યોગદાન બદલ દેશનો સર્વોચ્ય એવો 'ભારત રત્ન' એવોર્ડ આપવામાં આવ્યો હતો.

## મહત્વનું સંશોધન 
ડો. કાણે એ પુરાતનકાળ અને મદ્યયુગીન ભારતીય ધર્મો અને કાયદાપ્રણાલીનાં ઊંડા સંશોધન બાદ ' ધર્મશાસ્ત્ર નો ઇતિહાસ' ના ૬ ભાગો પ્રસિધ્ધ કરવામાં આવ્યા હતાં. આ સંશોધનો માટે તેઓએ મુંબઈની જાણીતી એશિયાટીક સોસાયટી અને પુણેની ભાંડારકર ઓરીએન્ટલ રીસર્ચ ઇનસ્ટીટયુટનાં સંશોધન ગ્રન્થોનો ઉપયોગ લઈ કર્યો હતો. આ સંશોઘનો પાછળ તેમનુ સંસ્ક્રુતનું જ્ઞાન અને હેતુલક્ષી અભિગમ જવાબદાર હતો. આ ઉપરાંત તેઓએ કાવ્ય શાસ્ત્રનો ઇતિહાસ, ભારત અને મહારાષ્ટ્ર રાજ્યનો સાંસ્કુતિક ભૌગોલિક ઇતિહાસ, મરાઠી ભાષાનું વ્યાકરણ,કૌટિલ્યનું અર્થશાસ્ત્ર,ગણિત અને નાટ્યશાસ્ત્રમાં પણ ઘણું સંશોધન કર્યુ હતુ. તેમના લેખો અને નિબંધોના કુલ ૧૯૮ જેટલા પુસ્તકો પ્રસિધ્ધ થયા હતાં.

## સન્માન 
ડો.કાણેનાં આવા પ્રદાનને કારણે તેઓને મહામહાપોધ્યાયનું બિરુદ આપવામાં આવેલ હતું. તેઓએ મુંબઈ યુનિવર્સિટીના ઉપકુલપતીનો પણ હોદ્દો સંભાળ્યો હતો. કુરુક્ષેત્ર યુનિવર્સિટીનાં ભારતીય વિદ્યા વિભાગની સ્થાપનામાં પણ તેઓએ યોગદાન આપ્યુ હતું. ૧૯૫૬ની સાલમાં તેઓને ભારતીય સાહિત્ય અકાદમી દ્વારા સન્માનીત કરવામાં આવેલ હતા. ભારત સરકાર દ્વારા તેઓને બે વખત રાજ્યસભામાં નામાંકિત કરવામાં આવ્યા હતા અને ભારતીય વિદ્યાભવન દ્વારા માનદ સભ્યની નિમણુંક કરવામાં આવી હતી. ૧૯૬૩ના વર્ષમાં તેઓને દેશનું સર્વોચ્ય 'ભારત રત્ન'નું સન્માન આપવામાં આવ્યુ હતું.

## યાદગીરી 
ડો.કાણેની યાદમાં મુંબઈની એશિયાટીક સોસાયટી દ્વારા  ૧૯૫૪માં ' ઓરીએન્ટલ સ્ટડી' નાં અનુસ્નાતક વિભાગ ચાલુ કરવામાં આવ્યો હતો. આ ઉપરાંત તેઓની યાદમાં દર ૩ વર્ષે ડો. પી.વી.કાણે સુવર્ણ ચંદ્રક વૈદીક,ધર્મશાસ્ત્ર અને અલંકાર સાહિત્યમાં પ્રદાન માટે આપવામાં આવે છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડી 
* 

શ્રેણી:ભારત રત્ન પુરસ્કારના વિજેતા
શ્રેણી:૧૯૭૨માં મૃત્યુ
નેતાજી જયંતી

**નેતાજી જયંતી**, જેને **નેતાજી સુભાષચંદ્ર બોઝ જયંતી** અથવા સત્તાવાર રીતે **પરાક્રમ દિવસ** તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે એક અગ્રણી ભારતીય રાષ્ટ્રવાદી નેતાજી સુભાષચંદ્ર બોઝના જન્મદિવસ નિમિત્તે ભારતમાં ઉજવવામાં આવતો રાષ્ટ્રીય કાર્યક્રમ છે. તે દર વર્ષે ૨૩ જાન્યુઆરીએ ઉજવવામાં આવે છે. નેતાજીએ ભારતીય સ્વતંત્રતા ચળવળમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી. તેઓ જાપાન સમર્થિત ભારતીય રાષ્ટ્રીય સેના (આઝાદ હિંદ ફોજ)ના વડા અને આઝાદ હિંદ સરકારના સ્થાપક-વડા હતા.

## ઉજવણી 
નેતાજીના ગુમ થયાના લગભગ ૫ મહિના બાદ રંગૂનમાં નેતાજી જયંતીની ઉજવણી કરવામાં આવી હતી. ત્યારથી સમગ્ર ભારતમાં પણ નેતાજીનો જન્મદિવસ પરંપરાગત રીતે મનાવવામાં આવે છે. ઝારખંડ, ત્રિપુરા અને આસામમાં સત્તાવાર રજા જાહેર કરવામાં આવી છે. નેતાજીની ૧૨૫મી જન્મજયંતી પર ૨૦૨૧માં પ્રથમ વખત તેમની જયંતી *પરાક્રમ દિવસ* તરીકે મનાવવામાં આવી હતી.

## વિવાદ 
ફોરવર્ડ બ્લોક અને સુભાષ ચંદ્ર બોઝના પરિવારના સભ્યોએ ભારત સરકાર પાસે નેતાજી જયંતીને *દેશપ્રેમ દિવસ* (દેશભક્તિનો દિવસ) તરીકે જાહેર કરવાની માંગ કરી હતી. મમતા બેનરજીએ તેને *દેશનાયક દિવસ* (રાષ્ટ્રીય નાયક દિવસ) જાહેર કરી રાષ્ટ્રીય રજા જાહેર કરવાની માંગ કરી રહી હતી.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:મહત્વના દિવસો
બ્રહ્મા વાવ

**બ્રહ્મા વાવ** ખેડબ્રહ્મા, ગુજરાત, ભારતમાં આવેલી એક વાવ છે. તેનું બાંધકામ ૧૪મી સદીમાં થયું હતું.

## ઇતિહાસ 
આ વાવ બ્રહ્મા મંદિરની સામે આવેલી છે. વાવમાં લઘુ મંદિરોના શિલ્પોના આધારે, તે ૧૪મી સદીની જણાય છે. વાવમાં તેની ખાતરી કરવા માટે કોઈ શિલાલેખ નથી.

સંવત ૧૮૦૦ની આસપાસ ઇડરના મહારાજા શિવસિંહજી સામે યુદ્ધમાં મૃત્યુ પામેલા ગામના ધાબી દ્વારપાળોને સમર્પિત કેટલાક પાળિયાઓ છે. તેમના પરના શિલાલેખો જીર્ણ થઈ ગયા છે.

હુમદ દિગંબર જૈનો અને ખેડાવલ બ્રાહ્મણો વાવને પવિત્ર માને છે અને તેમાં તેઓ કુળદેવતાઓની પૂજા કરતા હતા.

## સ્થાપત્ય 
વાવ ભૂખરા ગ્રેનાઈટ પથ્થરોથી બાંધવામાં આવી છે. તે પૂર્વ-પશ્ચિમ દિશામાં બાંધવામાં આવી છે; જેમાં પ્રવેશદ્વાર પૂર્વમાં અને કૂવો પશ્ચિમમાં છે. તે  લાંબી;  લાંબા પગથિયાઓની પરસાળ અને  વ્યાસનો કૂવો ધરાવે છે. કૂવા તરફ નીચે જતાં પગથિયાઓ સાંકડા થતા જાય છે. તેમાં ચાર *કુટ* (મંડપ) છે જ્યાં ચોથો મંડપ કૂવા સાથે જોડાયેલ છે. પ્રવેશદ્વારમાં તેની પહોળાઈ  (પેરાપેટ દિવાલ સહિત) અને  (પેરાપેટ દિવાલ વિના) છે, જે બીજા કુટમાં ઘટીને  અને ત્રીજા કુટમાં  થાય છે. વાવની દિવાલમાં સુશોભન તરીકે લઘુ મંદિરોની હરોળ હતી, જે સૂચવે છે કે તે ૧૪મી સદીમાં બાંધવામાં આવી હતી. તે મંદિર જેવો દેખાવ ધરાવે છે અને ગોખલાઓ ધરાવે છે. તેમાં રહેલા ૨૭ ગોખલામાં હવે કોઇ મૂર્તિઓ નથી. જાળવણીના અભાવે તે હવે જીર્ણ સ્થિતિમાં છે.

## આ પણ જુઓ 
* બ્રહ્મકુંડ

## સંદર્ભ 
 
શ્રેણી:ગુજરાતની વાવો
રોહિણી હટ્ટંગડી

**રોહિણી હટ્ટંગડી** એ એક ભારતીય અભિનેત્રી છે. તેઓ ગુજરાતી, મરાઠી, હિન્દી, તમિલ અને તેલુગુ સિનેમા અને ગુજરાતી, મરાઠી ધારાવાહિક અને રંગમંચમાં તેમના કામ માટે જાણીતા છે. તેણીએ બે ફિલ્મફેર પુરસ્કાર, એક રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કાર અને ગાંધી (૧૯૮૨) ફિલ્મમાં કસ્તુરબા ગાંધી તરીકેના અભિનય માટે સહાયક ભૂમિકામાં શ્રેષ્ઠ અભિનેત્રીનો બાફ્ટા એવોર્ડ જીતનારા એકમાત્ર ભારતીય અભિનેત્રી છે.

## ચલચિત્રો 
## ધારાવાહિક 
## નાટક
## શ્રેણી 
## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
*

શ્રેણી:અભિનેત્રી
શ્રેણી:૧૯૫૫માં જન્મ
બાહુબલી : ધ બિગીનિંગ

**બાહુબલી: ધ બિગીનિંગ** એ ૨૦૧૫ ની એક ભારતીય એપીક એક્શન ચલચિત્ર છે. જેનું નિર્દેશન એસ.એસ. રાજામૌલી દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે. શોબુ યરલાગડ્ડા અને પ્રસાદ દેવીનેની દ્વારા અર્કા મીડિયા વર્કસ હેઠળ નિર્મિત છે. આ ચલચિત્ર એક સાથે તેલુગુ અને તમિલ ભાષાઓમા શૂટ કરાયેલ છે. આ ચલચિત્રમાં પ્રભાસ, રાણા દગ્ગુબાટી, અનુષ્કા શેટ્ટી, તમન્ના ભાટિયા, રમ્યા કૃષ્ણન, સત્યરાજ અને નાસ્સર સહિતના કલાકારો છે. બે સિનેમેટીક ભાગોમાંથી પ્રથમ ચલચિત્ર શિવુડુ/શિવ એક સાહસિક યુવાન છે, કે જે માહિષ્મતિ સામ્રાજ્ય ના ભૂતપૂર્વ રાણી દેવસેનાને બચાવવા તે તેના પ્રેમ અવંતિકાની મદદ કરે છે.

## કલાકારો 
## સંદર્ભ
શ્રેણી:તેલુગુ ચલચિત્ર
શ્રેણી:તમિલ ચલચિત્ર
શ્રેણી:ભારતીય સિનેમા
મનોજ જોષી

**મનોજ જોષી** એ એક ભારતીય અભિનેતા અને હાસ્ય કલાકાર છે. તેઓ મુખ્યત્વે ગુજરાતી અને હિંદી સિનેમામાં સક્રિય છે. તેમણે મરાઠી રંગમંચથી પોતાની કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી. ત્યારબાદ તેમણે ગુજરાતી અને હિન્દી રંગમંચ પર પણ અભિનય કર્યો હતો. તેમણે ૧૯૯૮ પછી ૭૦ થી પણ વધુ ચલચિત્રોમાં કામ કર્યુ છે. જેમાં તેણે ઘણા પાત્રો કોમેડીના પણ ભજવ્યા છે.

તેણે ચાણક્ય, એક મહેલ હો સપનો કા, રાઉ (મરાઠી), સંગદિલ, કભી સોતન કભી સહેલી, મુરા રસ્કા માઇ લા (મરાઠી) સહિતની ટેલોવિઝન શ્રેણીઓમાં અભિનય કર્યો છે. સરફરોશ (એસ આઇ બજ્જુ)માં તેમના ભાઈ સાથે પદાર્પણ કર્યુ હતું.

૨૦૧૮ માં મનોજ જોષી ને પદ્મશ્રીથી નવાજવામાં આવ્યા હતા.

## અંગત જીવન 
તેમના પિતા નવનીત જોષી હતા. તેમના ભાઇ રાજેશ જોષી પણ અભિનેતા હતા. રાજેશ જોષી ૧૯૯૮માં અવસાન પામ્યા. મનોજ જોષી ગુજરાતના , હિંમતનગર નજીક અડપોદરા ગામના વતની છે.

## ચલચિત્રો 
## ધારાવાહિક 
## પુરસ્કારો 
૨૦૧૮માં ૬૯મા પ્રજાસતાક દિવસ પર પદ્મશ્રી પુરસ્કાર મળ્યો હતો.

શ્રેણી:૧૯૬૫માં જન્મ
શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:ભારતીય ફિલ્મ અભિનેતાઓ
શ્રેણી:પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતાઓ
શ્રેણી:ગુજરાતી રંગભૂમિ
પી.એન.ભગવતી

**પી. એન. ભગવતી**,  (૨૧ ડિસેમ્બર ૧૯૨૧ - ૧૫ જૂન ૨૦૧૭) ભારતના અગ્રણી ન્યાયવિદ તથા દેશના સર્વોચ્ચ ન્યાયાલયના ૧૭મા મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિ હતા.

## પ્રારંભિક જીવન અને અભ્યાસ 
તેમનું આખું નામ પ્રફુલ્લચંદ્ર નટવરલાલ ભગવતી હતું. તેમના પિતા નટવરલાલ અગ્રણી ધારાશાસ્ત્રી તથા સર્વોચ્ચ ન્યાયાલયના ન્યાયમૂર્તિ હતા. તેમના માતાનું નામ સરસ્વતીબહેન હતું. ૧૯૩૭માં સોળ વર્ષની ઉંમરે મૅટ્રિકની પરીક્ષામાં સમગ્ર વિસ્તારમાં બીજા નંબરે ઉત્તીર્ણ થયા પછી તેમણે મુંબઈની એલ્ફિન્સ્ટન કૉલેજમાંથી ૧૯૪૧માં બી.એ.ની પરીક્ષા પાસ કરી અને એક વર્ષ માટે એ કૉલેજના ફેલો નિમાયા (૧૯૪૧–૪૨). ત્યારબાદ ગાંધીજીની હાકલને માન આપી ભારત છોડો આંદોલનમાં ઝંપલાવ્યું અને આઠ માસ સુધી ભૂગર્ભ પ્રવૃત્તિઓ કરી. ૧૯૪૩માં મુંબઈની સરકારી લૉ કૉલેજમાં દાખલ થયા, જ્યાંથી ૧૯૪૫માં એલ.એલ.બી.ની પદવી પ્રાપ્ત કરી. ત્યારબાદ ઍડ્વોકેટ (ઓ.એસ.)ની પરીક્ષા પાસ કરી.

## કારકિર્દી 
ત્યાર પછી તેમણે મુંબઈની વડી અદાલતમાં વકીલાત શરૂ કરી. ટૂંક સમયમાં વ્યવસાયક્ષેત્રે નામના મેળવી. ‘મુન્દ્રા કૌભાંડ’ નામથી જાણીતા બનેલા કેસમાં એમણે ‘ચાગલા તપાસ પંચ’ સમક્ષ તે વખતના સંરક્ષણસચિવ એચ. એમ. પટેલનો કુશળતાપૂર્વક બચાવ કરેલો.

બૃહદ મુંબઇ રાજ્ય (૧૯૫૬–૬૦)નું મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાત આ બે અલાયદાં રાજ્યોમાં વિભાજન થતાં, ૧૯૬૦માં નવી રચાયેલી ગુજરાતની વડી અદાલતના ન્યાયમૂર્તિ તરીકે તેમની વરણી થઈ. ૧૯૬૫માં ઑસ્ટ્રેલિયા ખાતે ત્રીજી રાષ્ટ્રકુટુંબ કાયદા પરિષદમાં ભારતના પ્રતિનિધિ તરીકે તેઓ હાજર રહ્યા હતા. ૧૯૬૭માં ગુજરાતની વડી અદાલતના મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિના પદ પર તેમની નિમણૂક થઈ અને ત્યારે તેઓ ભારતના સૌથી નાની ઉંમરના મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિ હતા. તેમના કુશળ નેતૃત્વ હેઠળ ગુજરાતની વડી અદાલતે ભારતની અન્ય વડી અદાલતોમાં અગ્રિમ સ્થાન પ્રાપ્ત કરી લીધું હતું. જુલાઈ ૧૯૭૩માં સર્વોચ્ચ અદાલતના ન્યાયમૂર્તિ તરીકે તેમને બઢતી મળી. જુલાઈ ૧૯૮૫માં તેઓ ભારતના મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિ બન્યા અને ડિસેમ્બર ૧૯૮૬માં તે પદ પરથી તેઓ નિવૃત્ત થયા.

ઇ.સ. ૨૦૦૭માં તેમને પદ્મવિભૂષણનો પુરસ્કાર એનાયત થયો હતો.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:પદ્મવિભૂષણ પુરસ્કાર વિજેતાઓ
શ્રેણી:૧૯૨૧માં જન્મ
શ્રેણી:ગુજરાતના રાજ્યપાલો
શ્રેણી:૨૦૧૭માં મૃત્યુ
એમ. જી. રામચંદ્રન

**મરુથર ગોપાલા રામચંદ્રન** (૧૭ જાન્યુઆરી ૧૯૧૭ - ૨૪ ડિસેમ્બર ૧૯૮૭) એક ભારતીય રાજકારાણી, તમિલનાડુનાં ભૂતપુર્વ મુખ્ય મંત્રી અને ફિલ્મ અભિનેતા હતા. તેઓ એમ.જી.આરના હુલામણાં નામથી જાણીતા હતા. તેઓને મરણોત્તર દેશનો સર્વોચ્ય પુરસ્કાર ભારત રત્ન એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ભારત રત્ન પુરસ્કારના વિજેતા
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:૧૯૮૭માં મૃત્યુ
શ્રેણી:૧૯૧૭માં જન્મ