open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
રાજનૈતિક દર્શન

**રાજનૈતિક દર્શન** કે જેને **રાજનૈતિક સિદ્ધાંત** પણ કહે છે, જે રાજનીતિ, સમાનતા, ન્યાય, ઉદારતા, અધિકાર, કર્તવ્ય અને કાયદા, અને તેનો અમલ: શું કરવા, તે કેમ જરૂરી છે, સ્વતંત્રતા અને તેના માટે બનાવેલા કાયદાનો અમલ વગેરે નો અભ્યાસ છે.

રાજનૈતિક સિદ્ધાંતને વ્યાખ્યાયિત કરતા ડેવિડ વેલ્ડ કહે છે:

સામાન્ય ભાષા માં રાજનૈતિક દર્શન એટલે **રાજનૈતિક વિચારધારા** કે જેમાં રાજનીતિ પ્રત્યે નો સામાન્ય દ્રષ્ટિકોણ, ખાસ નૈતિક, રાજનૈતિક માન્યતા કે સ્વભાવ નો સમાવેશ થાય છે.

## ઇતિહાસ 
### પ્રાચીન ભારત 
thumb|ચાણક્ય
પ્રાચીન સમયમાં ભારતીય રાજનૈતિક દર્શન (1) રાષ્ટ્ર અને રાજ્ય (2) સંપ્રદાય અને રાજ્ય વચ્ચે સ્પષ્ટ ભેદભાવ દર્શાવે છે. હિન્દુ રાજ્યોના બંધારણ સમયાંતરે વિકસ્યા; તેઓ રાજકીય અને કાનૂની સંધિઓ અને પ્રવર્તમાન સામાજિક સંસ્થાઓ પર આધારિત હતા. રાજ્યની સંસ્થાઓને વ્યાપકપણે શાસન, વહીવટ, સંરક્ષણ, કાયદો અને વ્યવસ્થામાં વિભાજિત કરવામાં આવી હતી. આ રાજ્યોના મુખ્ય સંચાલક મંડળમાં રાજા, વડાપ્રધાન, સેનાપતિ, રાજાના મુખ્ય પુરોહિતનો સમાવેશ થાય છે. વડા પ્રધાન કાર્યકારી અધ્યક્ષ (મહા અમાત્ય) સાથે મંત્રીઓની સમિતિની આગેવાની હેઠળ હતા..

૪થી સદી પૂર્વ માં થઇ ગયેલ ચાણક્ય ના ગ્રંથ અર્થશાસ્ત્ર નો અભ્યાસ કરવા થી પ્રાચીન ભારતમાં આદર્શ રાજા કેવો હોવો જોઈએ, રાજાના અધિકાર અને ફરજો શું, રાજ સંચાલન કઈ રીતે કરવું વગેરે વ્યવસ્થાઓ વિષે ખ્યાલ આવે છે.ચાણક્ય પણ વિવિધ પૂર્વજો જેવા કે બૃહસ્પતિ, ઉશનસ, પરાશર અને આંબી ને ટાંકે છે, તથા પોતાને તેમની પરંપરાના વંશજ બતાવે છે. 

### પ્રાચીન ચીન 
પ્રાચીન ચીન માં રાજનૈતિક દર્શનનો વિકાસ 6ઠ્ઠી સદી પૂર્વ તરફ જાય છે. મુખ્ય વિચારધારાઓ જેવી કે કોન્ફુસિયસવાદ, લીગલવાદ, મોહીવાદ અને તાઓવાદનો ત્યાં વિકાસ થયો.

## રાજનૈતિક સિદ્ધાંત અને રાજનૈતિક દર્શન 
દર્શન માં સત્ય અને જ્ઞાનની શોધમાં કોઈપણ વિષય પરની બધી ચિંતાનો સમાવેશ થાય છે. જ્યારે તે શોધ રાજકીય વિષયો પર હોય ત્યારે આપણે તેને રાજનૈતિક દર્શન કહીએ છીએ. તેથી તેમાં સિદ્ધાંત નો પ્રસ્તાવ મૂકવો જરૂરી નથી અને આ રાજનૈતિક દર્શન અને રાજનૈતિક સિદ્ધાંત વચ્ચેનો તફાવત છે. આમ રાજનૈતિક સિદ્ધાંત એ રાજનૈતિક દર્શનનો ભાગ છે, પરંતુ રાજનૈતિક દર્શન મોટેભાગે વ્યાપક છે અને તે જરૂરી નથી કે તેમાં કોઈ સિદ્ધાંત સામેલ છે.

## રાજકીય સિદ્ધાંતની મહત્વની ધારાઓ 
રાજકીય સિદ્ધાંતો કે જે મૂલ્યવાન છે અને જેમણે સમયના માપદંડને પૂર્ણ કર્યા છે, નીચે મુજબ છે:-

# શાસ્ત્રીય રાજકીય સિદ્ધાંત
# ઉદાર રાજકીય સિદ્ધાંત
# માર્ક્સવાદી રાજકીય સિદ્ધાંત
# પ્રયોગમૂલક વૈજ્ઞાનિક રાજકીય સિદ્ધાંત
# સમકાલીન રાજકીય સિદ્ધાંત

## મુખ્ય રાજનૈતિક દર્શકો 
* ચાણક્ય 
* પ્લેટો 
* એરિસ્ટોટલ
* કાર્લ માર્ક્સ 
* મહાત્મા ગાંધી 

## વધુ જુઓ
* એકાત્મ માનવવાદ

## સંદર્ભ
માનવેન્દ્ર સિંહ

**કર્નલ માનવેન્દ્ર સિંહ** એક ભારતીય રાજકારણી છે, હાલમાં રાજસ્થાનની વિધાનસભાની સભ્ય તરીકે સેવા આપે છે. તેઓ ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના સભ્ય છે. તેઓ ઓક્ટોબર ૨૦૧૮ ના રોજ કોંગ્રેસમાં જોડાયા. તેઓ ભારતની ૧૪ મી લોકસભાના સભ્ય હતા, જે રાજસ્થાનના બારમર-જૈસલમેર મતદારક્ષેત્રનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે અને ભાજપ માટે આગામી નેતા તરીકે માનવામાં આવ્યાં હતાં.

## સંદર્ભો
શ્રેણી:જીવિત લોકો
શ્રેણી:રાજકારણી
આંબલીના ભાઠા (તા. ધોલેરા)

**આંબલીના ભાઠા** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દશ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ધોલેરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આંબલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ધોલેરા સર ની હદમાં આવેલા ગામની યાદી
શ્રેણી:ભાલ વિસ્તાર
પોંક

[thumb| પોંક અને [સેવ, ગુજરાતી વાનગી]]
**પોંક** એક ગુજરાતી નાસ્તો છે જેને જુવારના કાચા કુમળા દાણાને શેકી અને સેવ જેવી અન્ય વસ્તુઓ સાથે ભેળવી ખાવામાં આવે છે. 

આ નાસ્તો બનાવવા માટે, લીલા કાચા જુવારને ભુંજવા અથવા શેકવામાં આવે છે: તેને *વાની* અથવા *હરડા* પણ કહેવાય છે. પોંક માત્ર શિયાળાના ઠંડા મહિનાઓ દરમિયાન જ કુદરતી રીતે પ્રાપ્ય હોય છે (નવેમ્બરથી ફેબ્રુઆરી સુધી) (મુખ્ય ગાળો ડિસેમ્બર અને જાન્યુઆરીની આસપાસ છે). તકનીકી વિકાસને લીધે, હવે ઑક્ટોબરના અંત થી લઈ માર્ચની શરૂઆત સુધી પણ તે હવે ઉપલબ્ધ હોય છે.

right|thumb|250x250px|પોંક વેચનાર ડૂંડામાંથી દાણાને છૂટા કરવા માટે ડૂંડા પછાડે છે.
હજીરાની આસપાસના વિસ્તારથી પોંક સુરતના સ્થાનિક ફેરિયા સુધી પહોંચાડવામાં આવે છે. જુવારના ડૂંડાને કોલસામાં શેકી ડૂંડામાંથી દાણા બહાર કાઢવામાં આવે છે. સારો પોંક રંગમાં લીલો હોવો જોઈએ અને જિલેટીન ડેઝર્ટ જેવો નરમ હોવો જોઈએ.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:અલ્પાહાર
શ્રેણી:ધાન્ય
ચાંદની પડવો

**ચાંદની પડવો** અથવા **ચંડી પડવો** એ સુરતમાં ઉજ્વાતો તહેવાર છે જેમાં સુરતી લોકો ઘારી, ભુસું (ફરસાણ) ખાય છે. હિંદુ પંચાંગ અનુસાર શરદ પૂર્ણિમાના પછી એક દિવસે આ તહેવાર આવે છે.   

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:હિંદુ તહેવારો
ગરુડ પુરાણ

***ગરુડ પુરાણ*** હિંદુ ધર્મના ૧૮ પુરાણોમાંનું એક પુરાણ છે. તે વૈષ્ણવ સંપ્રદાયના સાહિત્યનો ભાગ છે, જેમાં મોટાભાગે વિષ્ણુની પ્રશંસા કરવામાં આવી છે. આ ગ્રંથની સૌ પ્રથમ આવૃત્તિ ઇ.સ. પૂર્વે ૧૦૦૦ની આસપાસ રચવામાં આવી હતી એવું મનાય છે, પરંતુ પાછળથી તેનું વિસ્તરણ અને ફેરફાર થયા છે.

ગરુડ પુરાણની અનેક આવૃત્તિ જોવા મળે છે, જેમાં ૧૬૦૦૦ શ્લોકોનો સમાવેશ થાય છે.

## નોંધ 
## સંદર્ભ 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## બાહ્ય કડીઓ 
* ગરુડપુરાણ-ગુજરાતી 
* ગરુડ પુરાણ વુડ અને સુબ્રમ્ણ્યમ વડે ભાષાંતર, ૧૯૧૧

શ્રેણી:પુરાણ
ભારતના સંરક્ષણ પ્રધાન

**ભારતના સંરક્ષણ પ્રધાન** ભારત સરકારના સંરક્ષણ મંત્રાલયના વડા છે.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારતના સંરક્ષણ પ્રધાન
ભારતના વિદેશમંત્રી

**ભારતના વિદેશમંત્રી** અથવા **ભારતના વિદેશપ્રધાન** ભારત સરકારના વિદેશ મંત્રાલયના વડા છે.

## ભારતના વિદેશમંત્રીઓની યાદી 
## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* વિદેશ મંત્રાલયની અધિકૃત વેબસાઇટ

શ્રેણી:ભારતના વિદેશમંત્રીઓ
ભારતના નાણાં પ્રધાન

**ભારતના નાણાં પ્રધાન** ભારત સરકારના નાણા મંત્રાલયના વડા છે.

ભારતના હાલનાં નાણાં પ્રધાન નિર્મલા સીતારામન છે.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારતના નાણાં પ્રધાન
બિરસા મુંડા એરપોર્ટ

**બિરસા મુંડા એરપોર્ટ** ઝારખંડનું એરપોર્ટ છે. તેનું સંચાલન ભારતની એરપોર્ટ ઓથોરિટી કરે છે. આ ભારતનું આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઇમથક છે, જે રાંચીના હિનુ વિસ્તારની નજીક સ્થિત છે અને શહેરના મુખ્ય સ્થળોથી લગભગ સાત (૭) કિલોમીટર દૂર છે. તે ભારતનું ૨૮મું સૌથી વ્યસ્ત એરપોર્ટ છે. તેનું નામ ઝારખંડના આદિજાતિ સ્વાતંત્ર્ય સેનાની બિરસા મુંડા પરથી રાખવામાં આવ્યું છે.

## ટર્મિનલ
હાલમાં અહીં એક જ ટર્મિનલ છે, તે ૨૪ માર્ચ, ૨૦૧૩ના રોજ ખોલવામાં આવ્યું હતું. આ ટર્મિનલમાં મુસાફરી ડેસ્ક, લાઉન્જ વગેરે જેવી સુવિધાઓ છે. AAI ત્રણ વિમાન પાર્કિંગ સ્ટેન્ડ, કે જે પણ સમાવેશ થાય છે 8 વિમાન સ્ટેન્ડ પાર્કિંગ કરે છે. ભારતના પ્રથમ સ્તર -2 વિમાનોથી મળી હશે બનાવવા માટે નિર્ણય લીધો છે. અહીં ઉતરાણ રાત્રે પણ મફત છે જેથી સવારમાં મેટ્રોમાં વધુ ફ્લાઇટ્સ. જૂનાં ટર્મિનલ કાર્ગો ટર્મિનલ, જેના પર 10 ફેબ્રુઆરી 2017 ઝારખંડ મુખ્યમંત્રી રઘુવર દાસ ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું તે બદલાઈ ગયો છે.

## સંદર્ભ
જોરાવરસિંહ જાદવ

**જોરાવરસિંહ દાનુભાઈ જાદવ** ગુજરાતના વાર્તાકાર, લોકસાહિત્યના સંશોધક, સંપાદક અને લોકકલાના પ્રચારક છે. તેમણે લોકસંસ્કૃતિ, લોકકલા અને લોકસાહિત્ય પર આધારિત ૯૦ જેટલી કૃતિઓનું સંપાદન અને રચના કરી છે. 

## જન્મ
જોરાવરસિંહ જાદવનો જન્મ ૧૦ જાન્યુઆરી ૧૯૪૦ના રોજ ધંધુકા તાલુકાના આકરુ ગામમાં થયો હતો. તેમના પિતાનું નામ દાનુભાઈ હલુંભાઈ અને માતાનું નામ પામબા હતું. જેઓ વ્યવસાયે ખેડૂત હતા. જોરાવરસિંહ છ ભાઈ-બહેનોમાં બીજા ક્રમના બાળક હતા. તેમનું બાળપણ આકરું ગામમાં વીત્યું અને તેમનો ઉછેર તેમની સાવકી માતા ગંગાબાએ કર્યો. જોરાવરસિંહને બાળપણમાં લોકસાહિત્ય અને લોકકલાઓનો ઊંડો અનુભવ પ્રાપ્ત થયો હતો.

## શિક્ષણ
જોરાવરસિંહે ૧ થી ૪ ધોરણનું પ્રાથમિક શિક્ષણ આકરુમાં લીધા બાદ ધોરણ ૫ થી ૯ સુધીનું શિક્ષણ ધોળકામાં શેઠ હસનઅલી હાઈસ્કૂલમાં પ્રાપ્ત કર્યું. ત્યારબાદ ઉચ્ચશિક્ષણ ગુજરાત વિદ્યાપીઠમાંથી મેળવ્યું હતું. તેઓ ઇ.સ .૧૯૬૧માં અમદાવાદની સેંટ ઝેવિયર્સ કોલેજમાં ગુજરાતી અને ઇતિહાસ વિષય સાથે સ્નાતક થયા. ત્યારબાદ ઇ.સ. ૧૯૬૩માં ભો.જે વિદ્યાભવનમાંથી પ્રાચીન ભારતીય સંસ્કૃતિ વિષય સાથે અનુસ્નાતક થયા. આ અભ્યાસના કારણે તેમની લોકસાહિત્ય અને લોકકલા પ્રત્યે વધારે રુચિ પ્રગટી. ઇ.સ ૧૯૬૪માં તેઓ ગુજરાત રાજ્ય સરકારી સંઘમાં પ્રકાશક તરીકે જોડાયા.

## સાહિત્યિક કાર્યો
જોરાવરસિંહે ગ્રામજીવનને અનુલક્ષીને વાર્તાઓ લખી. જેમાં તેમની ખ્યાતનામ વાર્તાઓમાં *મરદ કસુંબલ રંગ ચડે*, *મરદાઈ માથા સાટે* (૧૯૭૦), *લોકસાહિત્યની ચતુરાઈ કથાઓ* (૧૯૭૪) અને *રાજપૂત કથાઓ* (૧૯૭૯)નો સમાવેશ થાય છે. તેમણે *ભાતીગળ લોકકથાઓ* (૧૯૭૩) અને *મનોરંજક કથામાળા* (૧૯૭૭) નામના બાળવાર્તાઓના પુસ્તકો પણ લખ્યાં. આ ઉપરાંત તેમણે સંદર્ભસાહિત્યની પણ રચના કરી જેમાં *આપણા કસબીઓ* (૧૯૭૨), *લોકજીવનના મોભ* (૧૯૭૫), *ગુજરાતની લોકસંસ્કૃતિ* (૧૯૭૬) *લોકસંસ્કૃતિમાં પશુઓ* (૧૯૭૯) અને *પ્રાચીન ભારતનાં શસ્ત્રાસ્ત્રો* (૧૯૮૧) નો સમાવેશ થાય છે. ત્યારબાદ *સજે ધરતી શણગાર* (૧૯૭૨), *લોકસાહિત્યની નાગકથાઓ* (૧૯૮૪) જેવા લોકસાહિત્ય સંપાદનના ગ્રંથોની પણ રચના કરી.

ઇ.સ. ૧૯૫૮થઈ તેમણે લખેલા લોકસાહિત્ય અને સંસ્કૃતિ પરના સંશોધનાત્મક લેખો પણ છાપવા લાગ્યા. તેમના લેખો *બુદ્ધિપ્રકાશ*, *નૂતન ગુજરાત*, *રંગતરંગ*, *અખંડ આનંદ* અને *ગુજરાત સમાચાર* જેવા સમાચાર પત્રો અને સામયિકોમાં પ્રગટ થતા હતા. આથી તેમને લોકસાહિત્યના સંશોધક અને પ્રચારક તરીકેની નામના પ્રાપ્ત થઈ.

જાદવે ઇ.સ ૧૯૬૪થી *સરકાર* સાપ્તાહિક અને *ગ્રામસ્વરાજ* તથા *જિનમંગલ* માસિકના સંપાદનની જવાબદારી સંભાળી હતી. તેમણે કલાને લોકો સમક્ષ રજુ કરવા સામયિકોની સાથે રેડિયો અને ટેલિવિઝનમાં પણ વિવિધ કાર્યક્રમોનું આયોજન-સંચાલન કર્યું હતું. તેમણે ઇ.સ. ૧૯૭૮માં 'ગુજરાત લોકકલા ફાઉન્ડેશન' નામની સંસ્થાની સ્થાપના કરી જેના દ્વારા ગુજરાત અને રાજસ્થાનની અભણ, શોષિત અને વિચરતી જાતીના લોકકલાકારોને લોકો સમક્ષ આવવાની અને પોતાની અભિવ્યક્તિ કરવાની તક મળી હતી.

## પુરસ્કાર અને સન્માન
# મેઘાણી સુવર્ણચંદ્રક(૧૯૭૫)
# ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી પારિતોષિક
# ગુજરાત સરકારનું પારિતોષિક
# એન.સી.ઈ. આર. ટી. નું પ્રથમ પારિતોષિક
# ઝવેરચંદ મેઘાણી પુરસ્કાર (૨૦૧૨)
# પદ્મશ્રી (૨૦૧૯)

શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર
શ્રેણી:પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતાઓ
કન્હૈયા કુમાર

**કન્હૈયા કુમાર** જવાહરલાલ નેહરુ યુનિવર્સિટી સ્ટુડન્ટ્સ યુનિયનના ભૂતપૂર્વ પ્રમુખ છે. તેઓ ઓલ ઈન્ડિયા સ્ટુડન્ટ્સ ફેડરેશન (એઆઈએસએફ) ના નેતા પણ છે, ડાબેરી વિંગ વિદ્યાર્થીઓનું સંગઠન જે ભારતીય કોમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી (સીપીઆઈ) ની નજીક હોવાનું માનવામાં આવે છે. તેમણે ફેબ્રુઆરી 2019 માં ડોક્ટરરેટ ડિગ્રી (પીએચડી) પ્રાપ્ત કરી.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:૧૯૮૭માં જન્મ
બ્રહ્મચર્ય

**બ્રહ્મચર્ય** () ભારતીય ધર્મોનો એક ખ્યાલ છે, જેનો શાબ્દિક અર્થ બ્રહ્મનું આચરણ કરવું થાય છે. તે બ્રહ્માનો માર્ગ લેવા માટેનો એક સરળ પ્રકાર ગણાય છે.. જૈન ધર્મ પ્રમાણે બ્રહ્મચર્યમાં મનુષ્ય જીવન સાથે જોડાયેલ સર્વેનો ત્યાગ કરવો અને વૈરાગી જીવન જીવવું તેમજ ધર્મનું આચાર-વિચરણ કરવું.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:યમ
શ્રેણી:જૈન ધર્મ
ગામ્બિયા

**ગામ્બિયા**, સતાવાર નામે **ગામ્બિયા ગણરાજ્ય** એ એક પશ્ચિમ આફ્રિકી રાષ્ટ્ર છે. એટલાન્ટિક મહાસાગરના કાંઠે ત્રણ દિશાએ સેનેગલથી ઘેરાયેલ છે.
કોસોવો

**કોસોવો** અધિકૃત નામે **કોસોવો ગણરાજ્ય** એ દક્ષિણ-પુર્વી યુરોપનું એક આંશિક માન્યતાપ્રાપ્ત રાષ્ટ્ર અને વિવાદિત પ્રદેશ છે.

કોસોવોનું નિર્ધારિત ક્ષેત્રફળ ૧૦,૯૦૮ ચોરસ કિલોમીટર છે, કોસોવો બાલ્કન્સ ક્ષેત્રના મધ્યમાં સર્વદિશાએ જમીનથી ઘેરાયેલું રાષ્ટ્ર છે જેની સિમાઓ મોન્ટેનીગ્રો, આલ્બેનિયા,સર્બિયા અને ઉત્તર મેસિડોનિયા સાથે જોડાયેલી છે. કોસોવો મિશ્ર ભૌગોલિક ભુપૃષ્ઠ ધરાવે છે.
પ્રતિભાસ્થલી

**પ્રતિભાસ્થલી** એ આચાર્ય વિદ્યાસાગર દ્વારા શરૂ કરાયેલી કન્યા શાળા છે. ભારતના જબલપુર, ડોંગગઢ, રામટેક, પાપોરાજી અને ઈંદોરમાં આ શાળાઓ કાર્યરત છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* અધિકૃત વેબસાઇટ
આચાર્ય વિદ્યાસાગર

**આચાર્ય શ્રી વિદ્યાસાગરજી મહારાજ** (જન્મ 10 ઑક્ટોબર 1946) એ એક જાણીતા આધુનિક *દિગમ્બર* જૈન *આચાર્ય* (ફિલસૂફ સાધુ) છે. તેઓ તેમના શિષ્યવૃત્તિ અને *તપસ્ય* (તીવ્રતા) માટે જાણીતા છે. તે ધ્યાનમાં લાંબા સમય સુધી જાણીતો છે. જ્યારે તેઓ કર્ણાટકમાં જન્મેલા અને રાજસ્થાનમાં દીક્ષા લીધા હતા, ત્યારે તેઓ સામાન્ય રીતે બુંદેલખંડ ક્ષેત્રમાં તેમના મોટાભાગનો સમય વિતાવે છે, જ્યાં તેમને શૈક્ષણિક અને ધાર્મિક પ્રવૃત્તિઓમાં પુનર્જીવન થવા બદલ શ્રેય આપવામાં આવે છે  

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:જીવિત લોકો
શ્રેણી:ચકાસણી કર્યા વગરના ભાષાંતરો
શ્રેણી:૧૯૪૬માં જન્મ
મધ્ય ગુજરાત

**મધ્ય ગુજરાત** એ ભૌગોલિક રીતે ભારતના ગુજરાતના મધ્ય ભાગમાં આવેલો પ્રદેશ છે. તેના તમામ જિલ્લાઓ લગભગ સમાન બોલી, સંસ્કૃતિ અને વારસો ધરાવે છે.

તેમાં નીચેના જિલ્લાઓનો સમાવેશ થાય છે: 

* અમદાવાદ 
* વડોદરા 
* આણંદ (ચરોતર તરીકે ઓળખાય છે) 
* ખેડા 
* પંચમહાલ 
* દાહોદ 
* છોટાઉદેપુર 
* નર્મદા 

## આ પણ જુઓ 
* રતન મહલ વન્યજીવન અભયારણ્ય 

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* ચરુસેટ

શ્રેણી:ગુજરાતના વિસ્તારો
કોન્સ્ટેન્ટાઇન પ્રથમ

**કોન્સ્ટેન્ટાઇન પ્રથમ** (૨૭ ફેબ્રુઆરી ૨૭૨ - ૨૨ મે ૩૩૭) રોમન સમ્રાટ હતો, જેણે સન્ ૩૦૬ થી ૩૩૭ સુધી શાશન કર્યું હતું. તે રોમન સૈન્ય અધિકારી ફ્લેવિયસ વલેરિયસ કોન્સ્ટેન્ટિનસનો પુત્ર હતો, તેનો જન્મ વર્તમાન સર્બિયાના નિસ઼ શહેરમાં થયો હતો. તેને રોમન સામ્રાજ્યનો મહાન સમ્રાટ માનવામાં આવે છે, મધ્યકાળમાં યુરોપી વેપાર માટે ભારતના પ્રવેશદ્વાર તરિકે ઓળખાતા કોન્સ્ટેન્ટીનોપલની સ્થાપના તેણે જ કરી હતી.
ગોપી તળાવ

**ગોપી તળાવ** ભારતના ગુજરાત રાજ્યના સુરત શહેરના ગોપીપુરા વિસ્તારમાં આવેલું એક તળાવ છે. તે ઈ.સ. ૧૫૧૦ની સાલમાં મલિક ગોપી નામના મોગલ સામ્રાજ્યમાં સુરતના એક સમૃદ્ધ વેપારી અને ગવર્નર દ્વારા બંધાવવામાં આવ્યું હતું.

## ઇતિહાસ 
મલિક ગોપી, એક બ્રાહ્મણ વેપારી હતા, તેઓ સૂરતમાં સ્થાયી થયા હતા. શહેરના વિકાસમાં તેમનું યોગદાન ઘણું છે. તેમણે જે ક્ષેત્રનો વિકાસ કર્યો હતો તેને ગોપીપુરા કહેવામાં આવે છે, તેના સન્માનમાં અને ગુજરાતના રાજાએ  તેમને "મલિક" નો ખિતાબ આપ્યો હતો. તેમણે જે નગર વિકસાવ્યું તે હજી પણ અનામી હતું આની માટે તેઓ જ્યોતિષો સાથે વાતચીત કરતા હતા. જ્યોતિષીઓએ નગરને "સૂરજ" અથવા "સૂર્યપુર" નામ આપવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો. આ નામોના હિન્દુ વલણને નાપસંદ કરતા રાજાએ તેને "સૂરત" (એટલે કે કુરાનના પ્રકરણોના શિર્ષકો) માં બદલી દીધું. પોર્ટુગીઝ સાહિત્યમાં "સુરત અને ભરૂચના નગરપતિ" તરીકે ગોપીનો ઉલ્લેખ જોવા મળે છે. 

## નવીનીકરણ 

{
  "type": "FeatureCollection",
  "features": [
    {
      "type": "Feature",
      "properties": {
        "marker-symbol": "circle",
        "marker-size": "small",
        "title": "પ્રવેશ દ્વાર"
      },
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [
          72.828287,21.189663
        ]
      }
    },
    {
      "type": "Feature",
      "properties": {
        "marker-symbol": "water",
        "marker-size": "small",
        "title": "ગોપી તળાવ"
      },
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [
          72.829330,21.188850
        ]
      }
    },
    {
      "type": "Feature",
      "properties": {"marker-symbol": "square",
        "marker-size": "small",
        "title": "વાવ"},
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [
          72.828188,21.188937
        ]
      }
    },
    {
      "type": "Feature",
      "properties": {"marker-symbol": "restaurant",
        "marker-size": "small",
        "title": "ખાણીપીણી વિસ્તાર"},
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [
          72.830116,21.187638
        ]
      }
    },
    {
      "type": "Feature",
      "properties": {"marker-symbol": "circle",
        "marker-size": "small",
        "title": "બેઠકો"},
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [
          72.829899,21.188572
        ]
      }
    } 
  ]
}

ઈ.સ. ૨૦૧૨માં, આ તળાવનું સુરત મહાનગરપાલિકા દ્વારા નવીનીકરણ કરવામાં આવ્યું હતું અને તેની આસપાસનો વિસ્તાર મનોરંજક સુવિધા તરીકે વિકસાવવામાં આવ્યો હતો.

## નોંધ 
* મલિક ગોપીની જ્ઞાતિ અસ્પષ્ટ છે અને તેઓ નાગર બ્રાહ્મણ અથવા અનાવીલ બ્રાહ્મણ હશે એમ મનાય છે.
* વિવિધ સંદર્ભોમાં આ રાજા તરીકે મહમદ બેગડો અથવા તેનો પુત્ર મુઝફ્ફર શાહ બીજાનો ઉલ્લેખ થયો છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:સુરત શહેર
જસવંત સિંહ

મેજર **જસવંત સિંહ** (૩ જાન્યુઆરી, ૧૯૩૮ - ૨૭ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૦) ભારતીય સેનાના નિવૃત્ત અધિકારી અને ભૂતપૂર્વ કેબિનેટ પ્રધાન હતા. તેઓ ભારતીય જનતા પાર્ટીના સ્થાપક સભ્યોમાં એક હતા. તેઓ ભારતના સૌથી લાંબી સેવા આપનારા સંસદસભ્યોમાંના એક હતા, જે ૧૯૮૦ થી ૨૦૧૪ ની વચ્ચે લગભગ એક અથવા બીજા ગૃહના સભ્ય રહ્યા છે. તેઓ ભાજપના ટિકિટ પર પાંચ વખત (૧૯૮૦, ૧૯૮૬, ૧૯૯૮, ૧૯૯૯, ૨૦૦૪) પાંચ વખત રાજ્ય સભામાં અને લોક સભામાં ચાર વખત (૧૯૯૦, ૧૯૯૧, ૧૯૯૬, ૨૦૦૯) ચૂંટાયા હતા.

વાજપેયી સરકાર (૧૯૯૮-૨૦૦૪) દરમિયાન, તેમણે વિવિધ સમયે નાણાં, વિદેશ બાબતો અને સંરક્ષણ મંત્રાલયના કેબિનેટ પોર્ટફોલિયો સંભાળ્યા હતા. તેમણે આયોજન પંચ (૧૯૯૮-૯૯) ના ડેપ્યુટી ચેરમેન તરીકેના સમયગાળા માટે પણ સેવા આપી હતી. ૧૯૯૮ના ભારતના પરમાણુ પરીક્ષણો પછી, વડા પ્રધાન વાજપેયીએ પરમાણુ નીતિ અને વ્યૂહરચનાથી સંબંધિત બાબતો પર યુ.એસ.એ. (સ્ટ્રોબે ટેલ્બોટ દ્વારા રજૂ કરાયેલ) સાથે વારંવાર, લાંબા ગાળાના સંવાદ માટે ભારતના એકમાત્ર પ્રતિનિધિ તરીકે કાર્યવાહી કરી હતી. આ સાતત્યપૂર્ણ જોડાણનું પરિણામ બંને દેશો માટે હકારાત્મક હતું.

૨૦૦૪ માં તેમની પાર્ટી સત્તા ગુમાવ્યા પછી, જસવંત સિંહે રાજ્ય સભામાં ૨૦૦૪ થી ૨૦૦૯ માં વિરોધ પક્ષના નેતા તરીકે સેવા આપી હતી. ૨૦૧૪ની ચૂંટણીમાં તેમના પક્ષે તેમને ચૂંટણી ટિકિટ આપી ન હતી. તેમણે બાડમેર લોક સભા બેઠક પર અપક્ષ તરીકે ઉમેદવારી નોંધાવી હતી. તેમણે પોતાની ઉમેદવારી પાછી ન ખેંચતા, ૨૯ માર્ચ ૨૦૧૪ના રોજ તેમને ભાજપ પક્ષમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યા હતા અને તેઓ ચૂંટણીમાં હારી ગયા હતા.

૭ ઓગસ્ટ ૨૦૧૪ના રોજ તેઓ તેમના ઘરના સ્નાનાગારમાં પડી ગયા હતા અને તેમને માથા પર ગંભીર ઇજા પહોંચી હતી. જૂન ૨૦૨૦માં તેમને દિલ્હીની આર્મી હોસ્પિટલમાં સારવાર માટે ભરતી કરાયા હતા અને ૬ વર્ષ સુધી કોમા અવસ્થામાં રહ્યા પછી ૨૭ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૦ના રોજ તેમનું અવસાન થયું હતું.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:રાજકારણી
શ્રેણી:ભારતના નાણાં પ્રધાન
શ્રેણી:ભારતના સંરક્ષણ પ્રધાન
શ્રેણી:૨૦૨૦માં મૃત્યુ
શ્રેણી:૧૯૩૮માં જન્મ
શ્રેણી:ભારતના વિદેશમંત્રીઓ
સૌરાષ્ટ્ર પ્રીમિયર લીગ

**સૌરાષ્ટ્ર પ્રીમિયર લીગ** સંક્ષિપ્તમાં **SPL** એ ભારતના ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશની ટ્વેન્ટી૨૦ ક્રિકેટ લીગ છે. સૌરાષ્ટ્ર ક્રિકેટ એસોસિએશન દ્વારા લીગની રચના કરવામાં આવી છે. આ ટુર્નામેન્ટની પ્રથમ સીઝન ૧૪ થી ૨૨ મે, ૨૦૧૯ ની વચ્ચે રમવામાં આવશે.

## ટીમ
શ્રેણી:ક્રિકેટ
ઉપરકોટ કિલ્લો

**ઉપરકોટ કિલ્લો** ગુજરાતના જુનાગઢની પૂર્વ બાજુએ આવેલ એક કિલ્લો છે.

## ઇતિહાસ 
મૌર્ય સામ્રાજ્ય દરમિયાન કિલ્લો અને શહેરની સ્થાપના ગિરનારની તળેટીમાં કરવામાં આવી હતી અને તે ગુપ્ત સામ્રાજ્ય સુધી મહત્વનું રહ્યું હતું. પરંતુ સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારની રાજધાની મૈત્રકકાળ દરમિયાન જુનાગઢથી વલભીમાં ખસેડાતા નગરે તેનું મહત્વ ગુમાવ્યું. ઇ.સ. ૮૭૫માં ચુડાસમા વંશે જુનાગઢની આસપાસ ચાવડા શાસકો પાસેથી વંથલીનો કબ્જો કરી શાસન સ્થાપ્યું હતું.

ચુડાસમા શાસક રા' ગ્રહરિપુએ (શાસન આશરે ૯૪૦-૯૮૨) જૂના કિલ્લાની સાફ-સફાઇ કરાવી હતી. હેમચંદ્રના ગ્રંથ *દવ્યશ્રય* અનુસાર ગ્રહરિપુએ હાલના કિલ્લાનો પાયો નાખ્યો હતો.

આમ આ દંતકથા મુજબ, કાં તો રાજા રા' ગ્રહરિપુ એ આ કિલ્લાની પુનઃ શોધ કરી હશે અથવા તો તેનું ફરીથી બાંધકામ કરવાયું હશે. જોકે કિલ્લા ને ત્યારબાદ છોડી દેવામાં આવ્યો હતો અને રાજા ગ્રહરિપુ પછીના શાસક રા' નવઘણ એ ફરીથી શોધી કાઢ્યો હતો, જેને પોતાની ચુડાસમા રાજધાની વંથલીથી ત્યાં જુનાગઢ ફેરવી હશે.

## છબીઓ 

ચિત્ર:Gate of Uperkot Fort 01.jpg|દરવાજો
ચિત્ર:Cannon at Uperkot Fort 01.jpg|તોપ
ચિત્ર:Cannon at Uperkot Fort 02.jpg|નીલમ અને માણેક તોપો
ચિત્ર:Upparkot Fort, Junagarh.jpg|રાણકદેવી મહેલ અથવા જામા મસ્જિદ
ચિત્ર:Mausoleum in Uperkot Fort.jpg|નુરી શાહની કબર
ચિત્ર:Adi Kadi Vav 04.jpg|અડી કડી વાવ
ચિત્ર:Navghan Kuvo 02.jpg|નવઘણ કૂવો

## આ પણ જુઓ 
* ઉપરકોટની ગુફાઓ
* નવઘણ કૂવો

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતના કિલ્લાઓ
શ્રેણી:જૂનાગઢ જિલ્લો
સુદર્શન ગદ્યાવલિ

**સુદર્શન ગદ્યાવલિ** એ ગુજરાતી લેખક મણિલાલ નભુભાઈ દ્વિવેદીએ તેમનાં માસિક પત્રો 'સુદર્શન' અને 'પ્રિયંવદા'માં ૧૮૮૫થી ૧૮૯૮ દરમિયાન પ્રગટ કરેલાં ગદ્યલખાણોનો સંગ્રહ છે. આ લખાણોમાં ધર્મ, ગૃહ, રાજ્ય, સાહિત્ય, શિક્ષણ, સમાજસુધારણા તેમજ જીવનનાં બધા જ મુખ્ય ક્ષેત્રોની મીમાંસા કરવામાં આવી છે.

## ઈતિહાસ 
'નાં અંકમાં છપાયેલ 'સુદર્શન ગદ્યાવલિ'ની જાહેરાત]]
'સિદ્ધાન્તસાર' અને 'પ્રાણવિનિમય' તથા 'કાન્તા' અને 'નૃસિંહાવતાર' જેવી સળંગ ગ્રંથરૂપે લખાયેલી કૃતિઓને બાદ કરતાં મણિલાલનું મોટાભાગનું ગદ્યપદ્યસાહિત્ય તેમનાં બે માસિકો 'પ્રિયંવદા' અને 'સુદર્શન'માં પ્રગટ થયું હતું. આ સામયિકોમાં હપ્તાવાર પ્રગટ થયેલ 'ગુલાબસિંહ' અને 'શ્રીમદભગવદગીતા' તેમજ તેમના કાવ્યો 'આત્મનિમજ્જન' નામના સંગ્રહરૂપે મણિલાલના જીવનકાળમાં જ પુસ્તકરૂપે પ્રગટ થયાં હતાં. પરંતુ તેમનું મહત્ત્વનુ પ્રદાન ગણાતા આ માસિકોમાં પ્રગટ થયેલા નિબંધો મણિલાલના મૃત્યું પછી પણ લાંબા ગાળા સુધી અપ્રગટ રહ્યાં હતાં. ૧૯૦૯માં આ નિબંધોને હિંમતલાલ છોટાલાલ પંડ્યા અને પ્રાણશંકર ગૌરિશંકર જોશી નામના મણિલાલના બે પ્રશંસકોએ આનંદશંકર ધ્રુવની સહાયથી 'સુદર્શન ગદ્યાવલિ' રૂપે સંગ્રહિત કરીને પુસ્તકાકારે પ્રગટ કર્યા હતાં. આ પુસ્તક જંબુસર ખાતેથી પ્રગટ થયું હતું. પુસ્તકમાં ૧૮૮૫થી ૧૮૯૮ દરમિયાન મણિલાલે લખેલ લગભગ બધા ગદ્યલેખો વિષયવાર વર્ગીકૃત કરીને મૂકવામાં આવ્યા હતા. ડબલ ક્રાઉન કદનાં ૧૧૦૦થી વધુ પૃષ્ઠો રોકે તેટલો આ લેખોનો જથ્થો હતો. આ સાથે મણિલાલના માનસ તથા સાહિત્ય ઉપર પ્રકાશ પાડે એવા આનંદશંકર ધ્રુવના બે લેખો પણ આ પુસ્તકમાં સમાવવામાં આવ્યાં હતાં.

## આવકાર અને વિવેચન 
ગુજરાતી વિવેચક વિશ્વનાથ ભટ્ટે 'સુદર્શન ગદ્યાવલિ'ને 'ગુજરાતી સાહિત્યનો સર્વોત્તમ નિબંધભંડાર' કહ્યો છે અને મણિલાલને અર્વાચિન યુગના ઉત્તમ નિબંધકાર કહ્યાં છે.

## સંદર્ભો 
## પૂરક વાચન 
* 

## બાહ્ય કડીઓ 
* 
* 

શ્રેણી:પુસ્તક
શ્રેણી:મણિલાલ દ્વિવેદીની કૃતિઓ
પાલ્દેન થોન્દુપ નામગ્યાલ

**પાલ્દેન થોન્દુપ નામગ્યાલ** (તિબેટન:དཔལ་ལྡན་དོན་དྲུཔ་རྣམ་རྒྱལ།) એ સિક્કિમ રજવાડાંના ૧૨મા અને અંતિમ ચોગ્યાલ(ધર્મરાજા) હતા.

શ્રેણી:સિક્કિમ
શ્રેણી:૧૯૨૩માં જન્મ
શ્રેણી:૧૯૮૨માં મૃત્યુ
સુરતમાં જોવાલાયક સ્થળોની સૂચિ

**સુરત** ભારતના ગુજરાત રાજ્યનું મુખ્ય વ્યવસાય કેન્દ્ર છે. તે ભારતનું આઠમું સૌથી મોટું શહેર અને નવમો સૌથી મોટો શહેરી સમૂહ છે. સુરત ભારતનું બીજું સૌથી સ્વચ્છ શહેર અને વિશ્વનો ચોથા ક્રમનો સૌથી ઝડપથી વિકસતું શહેર છે. સુરત ભારતના હીરા અને કાપડ ઉદ્યોગનું કેન્દ્ર ઉપરાંત અને દેશના સૌથી જૂના શહેરોમાંનું એક છે. આ ઉપરાંત, તે તેના ખાદ્યપદાર્થો માટે પ્રસિદ્ધ છે.

## ઐતિહાસિક સ્મારકો 
સુરતમાં સુરતમાં ઘણા ઐતિહાસિક સ્મારકો અને પ્રવાસી સ્થળો છે. તેમાંના કેટલાક આ પ્રમણે છે: 

* હેરિટેજ સ્ક્વેર

## કિલ્લાઓ 
* સુરતનો કિલ્લો 

## સંગ્રહાલયો 
* સરસ્વતી મંદિર; ગુજરાતી કવિ નર્મદનું મકાન સંગ્રહાલય 

## ચોપાટી, બંધ અને તળાવો 
* સુંવાળી બીચ 
* ડુમસ 
* ઉભરાટ બીચ 
* ઉકાઇ બંધ 
* ગોપી તળાવ 

## મનોરંજન ઉદ્યાનો અને પ્રાણીસંગ્રહાલય 
* સાર્થના નેચર પાર્ક 
* ભર્થના રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન
* એલ્થન રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન
* જગદીશચંદ્ર બોઝ માછલીઘર
* બ્લૂઝ એડવેન્ચર્સ
* વિજ્ઞાન કેન્દ્ર 
* જવાહરલાલ નેહરુ ગાર્ડન એથવાલીન્સ ચોપતી તરીકે પણ ઓળખાય છે
* ડચ ગાર્ડન
* સ્નેહરશ્મી બોટનિકલ ગાર્ડન
* નવીનચંદ્ર મફલાલલ ગાર્ડન
* કસ્તુરબા ગાર્ડન
* અમેઝિયા વોટર પાર્ક

## પુસ્તકાલયો 
* એન્ડ્રુઝ લાયબ્રેરી 
* નનપુરા પારસી પુસ્તકાલય 
* કવિ નર્મદ સેન્ટ્રલ લાયબ્રેરી 

## મોલ અને બજારો 
* ભાગલ
* શનિવારી બજાર
* ચૌટા બજાર 
* ઝાંપા બજાર

## સિનેમા અને ચિત્રપટ ગૃહો 
* ગાંધી સ્મૃતિ ભવન
* સંજીવકુમાર ઓડિટોરિયમ
* સરદાર પટેલ સ્મૃતિ ભવન
* પીવીઆર સિનેમા

## સ્ટેડિયમ, ઑડિટોરિયા અને ક્રિકેટ મેદાન 
* સંજીવ કુમાર ઓડિટોરિયમ
* રંગ ઉપવન સ્ટેડિયમ
* પંડિત દંડાયલ ઉપાધ્યાય ઇન્ડોર સ્ટેડિયમ 
* લાલભાઈ કોન્ટ્રાક્ટર સ્ટેડિયમ 
* સીબી પટેલ ઇન્ટરનેશનલ ક્રિકેટ સ્ટેડિયમ 
* દક્ષિણ ગુજરાત ક્રિકેટ એસોસિયેશન ગ્રાઉન્ડ 
* પિઠાવાલા સ્ટેડિયમ 
* રેન્ડર ઇસ્લામ જિમખાના ગ્રાઉન્ડ
* પોલીસ પરેડ ગ્રાઉન્ડ (અઠવાલિસ)
* મગનભાઈ ઠાકોર્દાસ બાલમુકુન્દાસ કૉલેજ ગ્રાઉન્ડ
* બરોડા રેયોન કૉર્પોરેશન ગ્રાઉન્ડ
* વનિતા વિષ્મ ગ્રાઉન્ડ

## પ્રદર્શન કેન્દ્રો 
* સુરત આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રદર્શન અને કન્વેન્શન સેન્ટર, સરસાના

## શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ 
### શાળાઓ 
* આઇરિશ પ્રિસ્બીટેરિયન મિશન હાઇ સ્કૂલ (આઇપી મિશન હાઇ સ્કૂલ)
* ફાઉન્ટેનહેડ સ્કૂલ 

### કૉલેજ 
* સરદાર વલ્લભભાઈ નેશનલ ઇન્સ્ટિટયૂટ ઑફ ટેક્નોલૉજી, સુરત 
* જે જે ટ્રેનિંગ કૉલેજ 
* એમટીબી આર્ટસ કોલેજ
* સાર્વજનિક કૉલેજ ઓફ એન્જિનિયરિંગ એન્ડ ટેક્નોલૉજી

## સ્પોર્ટ્સ ક્લબ 
* સ્પોર્ટ્સ સંકુલ
* સુરત ટેનિસ ક્લબ
* સુરત ફૂટબોલ ક્લબ

## પૂજા સ્થાનો 
### હિન્દુ મંદિરો 
* ઇસ્કોન મંદિર
* અંબિકા નિકેતન મંદિર
* અંબાજી- બાલાજી મંદિર
* શબરી ધામ
* કાંતિશેશ્વર મહાદેવ મંદિર
* ખિસ્તાપાળ મંદિર
* રામ મઢી

### જૈન મંદિરો 
* ચિંતામણી જૈન મંદિર

### ચર્ચો 
* એંગ્લિકન ચર્ચ 

### મસ્જિદો 
* હઝરત ખ્વાજા દના દરગાહ

## અન્ય સ્થળો 
* તાપી રિવરફ્રન્ટ 
* ગૌરવ પથ 
* યુ ટર્ન સુરત
* વીયર-કમ કાઝવે 

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:સુરત શહેર
હેરિટેજ સ્ક્વેર (સુરત)

**હેરિટેજ સ્ક્વેર** અથવા **ચોક બજાર હેરીટેજ સ્ક્વેર**  સુરતના જૂના અદાલત વિસ્તારના ચોક બજારમાં સ્થિત છે. 

## આકર્ષણો 
હેરિટેજ સ્ક્વેરના સાત મુખ્ય આકર્ષણો છે. 

### સુરતનો કિલ્લો 
સુરતનો કિલ્લો, ૧૬ મી સદીમાં ખુદાવંદ ખાન દ્વારા બંધાવવામાં આવ્યો હતો.  

### એન્ડ્રુઝ લાયબ્રેરી 
એન્ડ્રુઝ લાયબ્રેરી સુરતમાં ૧૭૫ વર્ષીય પુસ્તકાલય છે.  

### જેજે ટ્રેનિંગ કૉલેજ 
કિલ્લાની સામે ૧૮૨૭ માં શેઠ સોરાબજી જમશેદજી જીજીભાયના દાન દ્વારા સ્થાપિત એક પૂર્વ અંગ્રેજી શાળા હતી. પાછળથી આ શાળા "સોરાબજી જમશેદજી જીજીભાઈ હાઇસ્કુલ" તરીકે જાણીતી થઈ હતી. ૧૯૩૯ માં પ્રાથમિક શાળાના શિક્ષકોને તાલીમ આપવા માટેની કૉલેજ શરૂ કરવા માટે આ હાઇ સ્કૂલ સરકાર દ્વારા બંધ કરવામાં આવી હતી. 

### ઓલ્ડ મ્યુઝિયમ 
ઓલ્ડ મ્યુઝિયમ બ્રિટીશ યુગ દરમિયાન વિકસાવવામાં આવ્યું હતું. 

### એંગ્લિકન ચર્ચ 
એંગ્લિકન ચર્ચ, સીએનઆઇ ક્રાઇસ્ટ ચર્ચ તરીકે પણ ઓળખાય છે. તે સુરતનું સૌથી જૂનું ચર્ચ છે. ૧૯ મી સદીમાં પ્રચલિત પશ્ચિમી ડિઝાઇનની અનુસાર ૧૮૨૪ માં આ ઍંગ્લિકન ચર્ચનું નિર્માણ થયું હતું. ૧૮૨૦ માં માઉન્ટ સ્ટુઅર્ટ એલ્ફિસ્ટનના આશીર્વાદ હેઠળ આ ચર્ચ બિલ્ડિંગનું બાંધકામ શરૂ થયું હતું. ૧૦ ફૂટ લાંબુ ક્રોસ અને ૩૦૦ વર્ષ જુની બાઈબલ આ ચર્ચના મુખ્ય આકર્ષણો છે. 

### કસ્તુરબા ગાર્ડન 
કસ્તુરબા ગાંધી બાલ ઉદ્યાન ઍંગ્લિકન ચર્ચ નજીક એક ઐતિહાસિક બગીચો છે.

### વિક્ટોરિયા ગાર્ડન (ગાંધી બાગ) 
આજે ગાંધી બાગ તરીકે ઓળખાતો, આ બગીચો સુરતના કિલ્લા નજીક આવેલું છે. 

## અન્ય આકર્ષણો 
હેરિટેજ સ્ક્વેરની પાસે થોડા વધુ ઐતિહાસિક આકર્ષણો છે: 

* શનિવારી બજાર 
* હેરિટેજ વૉકવે 
* મુગલ સરાઈ 

## ઇતિહાસ 
હેરિટેજ સ્ક્વેરમાંની ઈમારતો બ્રિટિશ અને મુઘલ સંસ્કૃતિ ધરાવે છે. 

૨૦૧૩માં, સુરત મહાનગરપાલિકા દ્વારા હેરિટેજ સ્ક્વેરનો પુનઃ વિકાસ થયો.  હાલમાં તે સુરત મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન દ્વારા સંચાલિત છે. 

## આ પણ જુઓ 
* સુરતમાં પ્રવાસી આકર્ષણની સૂચિ 

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:સુરત શહેર
ઍંગ્લિકન ચર્ચ, સુરત

**ઍંગ્લિકન ચર્ચ** અથવા **સીએનઆઇ ક્રાઇસ્ટ ચર્ચ** સુરતનું સૌથી જૂનું ચર્ચ છે. ૧૯મી સદીની પશ્ચિમી ડિઝાઇન અનુસાર ૧૮૨૪ માં આ ચર્ચનું નિર્માણ થયું હતું. ઈ.સ. ૧૮૨૦ માં માઉન્ટસ્ટાર્ટ એલ્ફિન્સ્ટનના આશીર્વાદ હેઠળ આ ચર્ચ બિલ્ડિંગનું બાંધકામ શરૂ થયું હતું. આ ચર્ચનું મુખ્ય આકર્ષણ તેનું ૧૦ ફુટ લાંબું ક્રોસ અને ૩૦૦ વર્ષ જુનું બાઇબલ છે. તે હવે ચર્ચ ઑફ નોર્થ ઈંડિયાની દેખરેખ હેઠળ છે . 

## આ પણ જુઓ 
* સુરતમાં પ્રવાસી આકર્ષણની સૂચિ 

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:સુરત શહેર
જે. જે. ટ્રેનીંગ કૉલેજ

**જે. જે. ટ્રેનિંગ કૉલેજ**, એ સુરતની એક શાળા હતી, જે પાછળથી એક શિક્ષક તાલીમ કૉલેજ બનાવવામાં આવી. ઈ.સ. ૧૮૨૨ માં શેઠ સોરાબીજી જમશેદજી જીજીભાઈ ના દાન દ્વારા સ્થાપિત એક અંગ્રેજી શાળા હતી. પાછળથી આ શાળા "સોરાબજી જમશેદજી જીજિભાઈ હાય સ્કૂલ" તરીકે જાણીતી બની. ઈ.સ.૧૯૩૯ માં પ્રાથમિક શાળા બંધ કરીને શિક્ષકોને તાલીમ આપવા માટેની કૉલેજ અહીં શરૂ કરવામા આવી.   

## આ પણ જુઓ 
સુરતમાં પ્રવાસી આકર્ષણની સૂચિ 

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:સુરત શહેર
સુદર્શન

**સુદર્શન** એ ગુજરાતી લેખક મણિલાલ નભુભાઈ દ્વિવેદી દ્વારા સંપાદિત માસિક હતું. પોતાનું સામયિક 'પ્રિયંવદા' (સ્થાપના: ઓગસ્ટ ૧૮૮૫) સપ્ટેમ્બર ૧૮૯૦માં બંધ કર્યા બાદ મણિલાલે ઓક્ટોબર ૧૮૯૦માં 'સુદર્શન' શરૂ કર્યું હતું. મણિલાલના મૃત્યુ પછી આ સામયિકનું તંત્રીપદ થોડો સમય આનંદશંકર ધ્રુવે અને એમના પછી મણિલાલના નાના ભાઈ માધવલાલ નભુભાઈ દ્વિવેદીએ સંભાળ્યું હતું, અને ત્યારબાદ તે બંધ પડ્યું હતું.

## ઈતિહાસ
મણિલાલે પોતાની પત્રકાર તરીકેની કારકિર્દીનો પ્રારંભ સ્ત્રીઓ માટેના સામયિક 'પ્રિયંવદા'થી કર્યો હતો, જેમાં મોટાભાગે સ્ત્રી-કેળવણી વિષયક લખાણો પ્રગટ થતાં હતાં. પરંતુ પાંચ વર્ષ બાદ એમને લાગ્યું કે જે વર્ગ માટે આ સામયિક શરૂ કરવામાં આવ્યું છે એ વર્ગ તરફથી જોઈએ એવો પ્રતિભાવ મળતો નથી. આથી સપ્ટેમ્બર ૧૮૯૦માં 'પ્રિયંવદા'નો અંતિમ અંક પ્રગટ થયા બાદ મણિલાલે સપ્ટેમ્બર ૧૮૯૦માં એ જ સામયિકનું નવું નામ 'સુદર્શન' રાખીને એનો પહેલો અંક ઑક્ટોબર ૧૮૯૦માં પ્રગટ કર્યો હતો. આમ 'પ્રિયંવદા' કે જેમાં માત્ર સ્ત્રીવર્ગને ઉદ્દેશીને લખાયેલ લખાણો પ્રગટ થતાં હતાં, એમાંથી 'સુદર્શન' શરૂ કર્યા બાદ મણિલાલે પોતાની પ્રવૃત્તિનું ક્ષેત્ર વિસ્તાર્યું હતું. सत्यं परं धीमहि — એ આ સામયિકનો ધ્યેયમંત્ર હતો.

'સુદર્શન'ના પ્રથમ અંકમાં મણિલાલે લખ્યું હતું કે:

## પ્રકાશિત સામગ્રી
બીજા અનેક કવિઓની માફક કલાપીની પ્રથમ કાવ્યકૃતિ 'ફકીરી હાલ' આ સામયિકમાં પ્રગટ થઈ હતી. મણિશંકર રત્નજી ભટ્ટ 'કાન્ત'નું બળવંતરાય ઠાકોરને ઉદ્દેશીને લખાયેલું કાવ્ય 'સખા પ્રતિ ઉક્તિ' આ સામયિકમાં પ્રગટ થયું હતું. પાછળથી 'આત્મનિમજ્જન' નામના પુસ્તકમાં સંગ્રહિત થયેલા મણિલાલના બધાં જ કાવ્યો પ્રથમ 'પ્રિયંવદા' કે 'સુદર્શન'માં પ્રકાશિત થયાં હતાં. 'શ્રીમદ્ ભગવદગીતા'નો અનુવાદ અને 'ગુલાબસિંહ' નામની નવલકથા, જે 'પ્રિયંવદા'માં હપ્તાવાર પ્રગટ પ્રગટ થતાં હતાં, એ 'સુદર્શન'માં પૂર્ણાહૂતી પામ્યા હતા.

મણિલાલના મૃત્યું બાદ 'પ્રિયંવદા' અને 'સુદર્શન'માં પ્રગટ થયેલાં મણિલાલના લગભગ બધા જ ગદ્યલખાણો 'સુદર્શન ગદ્યાવલિ' (૧૯૦૯) શિર્ષક હેઠળ આનંદશંકર ધ્રુવ દ્વારા સંપાદિત થઈને હિંમતલાલ છોટાલાલ પંડ્યા અને પ્રાણશંકર ગૌરિશંકર જોશી નામના મણિલાલના બે પ્રશંસકો દ્વાર પ્રગટ થયાં હતાં.

## સંદર્ભો
## પૂરક વાચન
* 

શ્રેણી:મણિલાલ નભુભાઈ દ્વિવેદી
શ્રેણી:ગુજરાતી સામયિકો
કાનદાસ બાપુ (ભજનિક, સંત)

**કાનદાસ બાપુ** ગુજરાતના બોટાદ જિલ્લાના ગઢડા તાલુકાના ભંડારીયા ગામના દેવીપુજક જ્ઞાતિના એક ભજનિક અને સંત હતા. તેઓ સત્ત દેવીદાસ અને અમરમાંની પરબની જગ્યામાં દિક્ષા લઈ સંવાદાસ બાપુના શિષ્ય બન્યા હતા. તેમના આશ્રમો મુંબઈ, અમદાવાદ અને દ્વારકામાં આવેલા છે.

કાનદાસબાપુનો જન્મ હાલના બોટાદ જિલ્લાના ગઢડા તાલુકાના ગામ ભંડારીયા ગામે થયો હતો. તેમના પિતાનુ નામ છગનભાઈ અને માતા જમકુબહેન હતું. તેઓ બાળપણથી જ સાધુ-સંતો અનેો ભજનમાં રસ ધરાવતા હતા.

શ્રેણી:ગુજરાતના સંતો
ભૂષણ રામકૃષ્ણ ગવઈ

**ન્યાયમૂર્તિ ભૂષણ રામકૃષ્ણ ગવઈ** ભારતીય ન્યાયાધીશ અને બોમ્બે હાઈકોર્ટના વર્તમાન ન્યાયાધીશ છે. ભારતના સુપ્રીમ કોર્ટમાં ન્યાયાધીશ તરીકે નિયુક્ત થવા માટે સુપ્રીમ કોર્ટ ઑફ કોલીજિયમ દ્વારા તેમના નામની ભલામણ કરવામાં આવી હતી.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
હેન્રી મરે

**હેન્રી એલેક્ઝાંડર મરે** (૧૩ મે ૧૮૯૩ – ૨૩ જૂન ૧૯૮૮) અમેરિકન મનોવૈજ્ઞાનિક અને જીવરસાયણજ્ઞ હતા. તેમણે વિકસાવેલી અંત:ચૈતસિક સંપ્રત્યક્ષ કસોટી (thematic appeception test - TAT) મનોવૈજ્ઞાનિક કસોટીકરણના ક્ષેત્રમાં એક સીમાસ્તંભ સમાન ગણાય છે.

## શરૂઆતનું જીવન
હેન્રી એલેક્ઝાંડર મરેનો જન્મ ન્યૂ યોર્ક શહેરમાં ૧૩ મે ૧૮૯૩ના રોજ થયો હતો. એમના પિતાનું નામ હેન્રી એલેક્ઝાંડર મરે (Sr.) હતું અને માતાનું નામ ફેની મોરિસ બૅબકૉક હતું. ૧૯૧૧માં તેઓ હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીમાં દાખલ થયા હતા. ૧૯૧૬માં મરેએ જોસેફાઇન રેન્ટૉલ સાથે લગ્ન કર્યા હતા. તેમને એક બાળક હતું.

## પ્રદાન
મરેના સિદ્ધાંતો અને સંશોધનો *એક્સપ્લોરેશન ઇન પર્સનાલિટી* (૧૯૩૮), *અ ક્લિનિકલ સ્ટડી ઓફ સેંટિમેન્ટ્સ* (૧૯૪૫), *ટુવર્ડ અ જનરલ થીયરી ઓફ એક્શન* (૧૯૫૧) વગેરે પુસ્તકોમાં ગ્રંથસ્થ થયા છે.

## સંદર્ભો
## આ પણ જુઓ
* મરેનો જરૂરિયાતનો ખ્યાલ

શ્રેણી:મનોવૈજ્ઞાનિક
શ્રેણી:૧૯૮૮માં મૃત્યુ
શ્રેણી:અમેરિકન વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:૧૮૯૩માં જન્મ
ગૌરવ પથ

thumb|ગૌરવ પથ
**ગૌરવ પથ**, ભારતના સુરત ખાતે આવેલ પિપલોદ વિસ્તારનો એક્સપ્રેસ-વે છે. સુરત શહેરને તેના એરપોર્ટ, મગદલા બંદર અને ડુમસ ગામ સાથે જોડવાની યોજનાના ભાગ રૂપે સુરત મહાનગરપાલિકા દ્વારા આ રસ્સ્તાની ડિઝાઇન અને નિર્માણ કરવામાં આવ્યું હતું. આ એક્સપ્રેસવે અગાઉ સુરત-ડુમાસ રોડ તરીકે વિદ્યમાન હતો. ભારતમાં ટાઉન અને સિટી પ્લાનિંગના શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણોમાંનો તે એક છે.

આ એક્સપ્રેસવેમાં પ્રત્યેક દિશામાં ત્રણ મુખ્ય માર્ગો અને બે સહાયક માર્ગો છે. આ માર્ગથી બહાર નીકળવાના માત્ર બે નિકાસ છે, એક પિપલોદના કારગિલ ચોક પાસે અને બીજું ઇચ્છાનાથ પાસે આવેલ સરદાર વલ્લભભાઈ નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યુટ ઑફ ટેક્નોલૉજી સર્ક્લ આગળ. તેને આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણો અનુસાર બનાવવામાં આવ્યો છે.   

આ રસ્તાની બન્ને બાજુએ પ્રકાશિત બસ સ્ટોપ છે. અહીં પહોળી ફૂટપાથ પરથી પહોંચી શકાય છે. આ ફૂટ પાથો એક્સપ્રેસવે અને સહાયક રસ્તાઓથી જુદાપા પાડે છે. 

રસ્તામાં સુરત મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશન દ્વારા સંચાલિત રોબોટિક શેરી સફાઈ વ્યવસ્થા પણ છે. 

## પ્રારંભિક બિંદુ 
પારલે-પોઇન્ટ - એક્સપ્રેસવેની વાસ્તવિક પહોળાઈ સિમંધર એપાર્ટમેન્ટથી શરૂ થાય છે 

## ટ્રાફિક વર્તુળો 
* SVNIT સર્કલ (ઇચ્છાનાથ સર્કલ) 
* કારગીલ ચોક (અગાઉ પિપલોદ સર્કલ તરીકે ઓળખાતું હતું) 

## શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ 
સરદાર વલ્લભભાઈ નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યુટ ઑફ ટેક્નોલૉજી, કેન્દ્રીય વિદ્યાલય સુરત નં. ૧, શારદાતીન હાઇસ્કૂલ, લેન્સર આર્મી સ્કૂલ

## મલ્ટિપ્લેક્સ, મોલ્સ, રેસ્ટોરાં અને મનોરંજક સ્થાનો 
લેકવ્યૂ ગાર્ડન, ફ્લોરલ ગાર્ડન, લેકવ્યુઅર રેસ્ટોરેન્ટ, નેસ્ફેફ કૉફી બાર, રાજહંસ સિનેમા, વેલેન્ટાઇન મલ્ટિપ્લેક્સ, બિગ બઝાર, ઇસ્કોન મૉલ, આઇરિશ મોલમાં સુરત સેન્ટ્રલ, લાલભાઈ કોન્ટ્રાક્ટર ક્રિકેટ સ્ટેડિયમ વી.આર. (વર્ચ્યુઅસ રીટેલર્સ) મોલ, રાહુલ રાજ મોલ, યોકો સિઝલર્સ અને ક્રોમા રિપલ મોલ ખાતે, વિજય સેલ્સ (ઇલેક્ટ્રોનિક્સ મોલ)

## બાહ્ય કડીઓ 
* સુરત મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન  
* જેએનએનયુઆરએમ પીડીએફ 

શ્રેણી:ગુજરાતમાં પરિવહન
શ્રેણી:સુરત શહેર
અપરા એકાદશી

હિંદુ ધર્મમાં કૃષ્ણ પક્ષની એકાદશીને **અપરા એકાદશી** અથવા **અચલા એકાદશી** તરીકે ઓળખાય છે.

શ્રેણી:એકાદશી
કોંગ્રેસના પક્ષ પ્રમુખોની યાદી

**ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ** (આઈએનસી) એ ભારતની પ્રજાસત્તાક પ્રણાલીની રાજકીય વ્યવસ્થામાં એક મુખ્ય પક્ષ છે. ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના અધ્યક્ષ એ પક્ષના ચૂંટાયેલા વડા છે, જે સામાન્ય લોકો સાથેના પક્ષના સંબંધને સંચાલિત કરવા, પાર્ટી નીતિ વિકસાવવા અને ખાસ કરીને ચૂંટણી મંચ પર વાતચીત કરવા માટે જવાબદાર છે. ઓલ ઇન્ડિયા કોંગ્રેસ સમિતિના પ્રમુખ, ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ પાર્ટી (આઈએનસી) ના કોંગ્રેસ પ્રમુખ તરીકે ઓળખાય છે. 

૧૮૮૫માં એ. ઓ. હ્યુમ દ્વારા કોંગ્રેસ પક્ષની સ્થાપના થઈ ત્યારથી, ૬૦ લોકોએ પ્રમુખ તરીકે સેવા આપી છે. સૌ પ્રથમ, વ્યોમેશ ચંદ્ર બેનર્જીએ ૧૮૮૫ માં ૨૮ ડિસેમ્બરથી ૩૧ ડિસેમ્બર સુધી બોમ્બે ખાતે યોજાયેલ ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના પ્રથમ સત્રની અધ્યક્ષતા કરી હતી. ભારતની સ્વતંત્રતા સમયે ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ (ભા.રા.કોં.) ના અધ્યક્ષ જે.બી. ક્રિપાલાની હતા. એન્ની બેસેન્ટ ભા.રા.કોં.ના પ્રથમ મહિલા અધ્યક્ષ હતા જ્યારે સરોજિની નાયડુ કોંગ્રેસના પ્રથમ ભારતીય મહિલા અધ્યક્ષ હતા, સોનિયા ગાંધી સૌથી લાંબો સમય સુધી પ્રમુખ પદે રહ્યા છે. નેહરુ-ગાંધી પરિવારના જ છ સભ્યો કોંગ્રેસના પ્રમુખનો હોદ્દો સંભાળી ચુક્યા છે. 

## ઇતિહાસ 
૧૮૮૫-૧૯૩૩ દરમિયાન, પ્રમુખપદની મુદત ફક્ત એક વર્ષની હતી. પરંપરાગત રીતે, આ પદ પક્ષના અગ્રણી સભ્યોમાંથી ચયનપ્રક્રિયા દ્વારા ભરવામાં આવે છે.

ઈન્દિરા ગાંધીએ, ૧૯૬૯ ના બીજા કોંગ્રેસ વિભાજન પછી કોંગ્રેસ પ્રમુખ અને વડા પ્રધાન તરીકે સમાન વ્યક્તિની પ્રથાને સંસ્થાગત કરી. તેના પુત્ર રાજીવ ગાંધીએ આ પ્રથા ચાલુ રાખી. 

પી.વી. નરસિંહ રાવ પણ કોંગ્રેસ પ્રમુખ અને વડા પ્રધાનના હોદ્દાઓ ધરાવતા હતા. આઈ.સી.સી. પછી મતદાન થયા બાદ સીતારમ કેસરીએ આ પદ સંભાળ્યું હતું. પરંતુ જ્યારે તેમના નેતૃત્વ હેઠળ ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ ક્યારેય સત્તામાં પાછો ફર્યો ન હતો, ત્યારે તેમની સાથે મળીને બે પોસ્ટ્સ યોજાઇ નહોતી. 

૨૦૦૦-૨૦૦૯ દરમિયાન, ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસએ ઇતિહાસમાં પહેલીવાર વાર્ષિક સંમેલનનું આયોજન કર્યું ન હતું. ૨૦૦૪ માં, જ્યારે કોંગ્રેસ પક્ષ સત્તામાં પાછો ફર્યો ત્યારે ડો. મનમોહન સિંહ પ્રથમ પ્રધાનમંત્રી બન્યા, સોનિયા ગાંધી કોંગ્રેસ પાર્ટીના સૌથી લાંબી સેવા આપતા પ્રમુખ બન્યા હતા, જે ૧૯૯૮ થી ૨૦૧૭ સુધીના અઢાર વર્ષ સુધીનો કાર્યકાળ ધરાવે છે.

## અધ્યક્ષ
## સંદર્ભ
સુરત મહાનગરપાલિકા

**સુરત મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશન** એ સ્થાનિક વ્યવસ્થાપન સંસ્થા છે જે સુરત શહેરના વહીવટ માટે જવાબદાર છે. તેની સ્થાપના બોમ્બે પ્રોવિન્સિયલ મ્યુનિસિપલ ઍક્ટ, ૧૯૪૯ હેઠળ કરવામાં આવી હતી. સુરત મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનની સ્થાપના ૨ ઓક્ટોબર ૧૯૬૬ ના દિવસે કરવામાં આવી હતી. તે બી.પી.એમ.સી. એક્ટ, ૧૯૪૯ હેઠળ સોંપવામાં આવેલા તમામ ફરજિયાત કાર્યો અને નીચેના ધ્યેય વાક્ય સાથે કરે છે: 

સુરતને તમામ મૂળભૂત સુવિધાઓ સાથે ગતિશીલ, સુંદર, આત્મનિર્ભર અને શાશ્વત બનાવવું અને જીવનની સારી ગુણવત્તા પ્રદાન કરવી.

## ઇતિહાસ 
સુરત નગરપાલિકા સ્થાનિક સ્વરાજ્ય સંસ્થા છે જેની સ્થાપના બોમ્બે પ્રોવિન્સિયલ મ્યુનિસિપલ ઍક્ટ, ૧૯૪૯ ની જોગવાઈઓ હેઠળ કરવામાં આવી હતી. 

## સેવાઓ 
સુરત નગરપાલિકા, નીચે આપેલ સેવાઓ પ્રદાન કરી જીવનની વધુ સારી ગુણવત્તા પ્રદાન કરનાર પ્રમુખ કાર્યવાહક પોતાની ભૂમિકા ભજવે છે. 

**સુરક્ષિત પાણીનો પુરવઠો** 

સુરત નગરપાલિકા, સુરતના રહેવાસીઓને પીવાનું પાણી પીવાનું પાણી પૂરું પાડે છે. પાણી તાપી નદીથી ખેંચવામાં આવે છે અને શહેરમાં શુદ્ધિકરણ કારખાનનામાં સ્વચ્છ કરવામાં આવે છે. ૨૦૧૦ માં સપ્લાય કરેલા પાણીને આઇ.એસ.ઓ. -૯૦૦૦-૨૦૦૮ પ્રમાણપત્ર મળ્યું. 

**સમગ્ર શહેરમાં ભૂગર્ભ ગટર વ્યવસ્થા**

**સર્વ હવામાનમાં ટકનારા પાકી સડકો**

**ઘન કરચાનું વ્યવસ્થાપન**

**આરોગ્ય સેવા**

**પ્રાથમિક શિક્ષણ અને પુસ્તકાલય**

**ઝૂંપડપટ્ટી વિકાસ અને વૈકલ્પિક આવાસ**

**પર્યાવરણ**

**મનોરંજન**

**અગ્નિશમન સેવા**

**શહેરી આયોજન અને વિકાસ**

**એસ.એમ.સી પરિવહન .** 

જાહેર-ખાનગી ભાગીદારી હેઠળ શહેરમાં બસ સેવાઓનું સંચાલન કરે છે. 

## વહીવટ 
સુરત મહાનગરપાલિકા મ્યુનિસીપલ કમિશનરની કાર્યકારી શક્તિ હેઠળ બોમ્બે પ્રોવિન્સિયલ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન્સ એક્ટ, 1949 ની જોગવાઈઓ અનુસાર કાર્ય કરે છે. 

૨૦૧૪ માં ભારતના શ્રેષ્ઠ વહીવટી વ્યવહારો માટે સુરત મહાનગરપાલિકાએ ૨૧ શહેરોમાંથી ૭ મો ક્રમ મેળવ્યો હતો. તેણે ૩.૩ ની રાષ્ટ્રીય સરેરાશની તુલનામાં ૧૦માંથી ૩.૫ અંક મેળવ્યા હતા. સાપ્તાહિક ધોરણે મ્યુનિસિપલ બજેટ જાહેર કરનાર દેશનું આ એકમાત્ર શહેર છે. 

## આ પણ જુઓ 
* સુરતમાં જોવાલાયક સ્થળોની સૂચિ

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:સુરત શહેર
ધર્મચક્ર

ની રાજમુદ્રા]]
**ધર્મચક્ર** (સંસ્કૃત; પાલી: धर्मचक्र, धम्मचक्क "ધર્મ નું ચક્ર") ભારતીય ધર્મો જૈન, હિન્દુ અને સવિશેષ બોદ્ધમાં ઉપયોગમાં લેવામાં આવતું વ્યાપક ધાર્મિક પ્રતીકચિહ્ન છે.
રામજાનકીદર્શન

**રામજાનકિદર્શન** એ ગુજરાતી કવિ અને લેખક નર્મદ દ્વારા લખાયેલ પૌરાણિક નાટક છે. આ નાટકમાં રામાયણના આધારે સીતા-સ્વયંવરથી રામના વનમાંથી અયોધ્યામાં આગમન સુધીની કથા આલેખવામાં આવી છે. ૭ અંકો અને ૩૫ દ્રશ્યો ધરાવતું આ નાટકમાં કુલ પાત્ર સંખ્યા ૩૫ (૨૬ પુરુષો, ૯ સ્ત્રીઓ + સેવકો અને ઋષિશિષ્યો) છે. બહું જ નાના પ્રવેશો ધરાવતું હોવાથી આ નાટક ભજવણીમાં ગૂંચવણી ઊભી કરે તેવું છે, એમ છતાં નર્મદના ગદ્ય અને પદ્યના અભ્યાસની દ્રષ્ટિએ એને એક મહત્ત્વનું નાટક ગણવામાં આવે છે.

## સંદર્ભો
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્ય
શ્રેણી:નાટક
ફ્લાઈંગ રાની

**ફ્લાઇંગ રાની** (૧૨૯૨૧/૧૨૯૨૨) ભારતીય રેલ્વેની એક સુપરફાસ્ટ એક્સપ્રેસ ટ્રેન છે જે મુંબઈ સેન્ટ્રલ (BC) અને સુરત (ST) વચ્ચે ચાલે છે. તે દૈનિક સેવા છે. તે સુરતથી મુંબઇ સેન્ટ્રલ ટ્રેન નંબર ૧૨૯૨૨ અને ટ્રેન નંબર ૧૨૯૨૧ તરીકે વિરુદ્ધ દિશામાં ચાલે છે.  

## ડબ્બાઓ 
ફ્લાઇંગ રાની હાલમાં ૨ એસી ચેર કાર, ૩ જનરલ સેકન્ડ ક્લાસ, ૧ ફર્સ્ટ ક્લાસ અને ૧૨ ડબલ ડેકર બિન એસી કોચ ધરાવે છે. આ ટ્રેનમાં અગાઉ પેન્ટ્રી કાર (રસોડું)ની સુવિધા હતી હવે તેને દૂર કરવામાં આવી છે અને તેને બદલે સેકન્ડ ચેર કાર કોચ જોડાવામાં આવ્યો છે.

## સેવા 
right|thumb|ફ્લાઇંગ રાનીનું પોસ્ટર
ફ્લાઇંગ રાની સૌ પ્રથમ ૧૯૦૬ માં અઠવાડિક ટ્રેન તરીકે શરૂ કરવામાં આવી હતી. આ સેવા ૧૯૦૬થી ૧૯૩૯ સુધી ચાલી. ત્યાર બાદ બીજા વિશ્વયુદ્ધને કારણે તેને બંધ કરવામાં આવી અને ત્યાર બાદ ઘણી વાર ચાલુ અને બંધ કરવામાં આવી. આખરે ૧ નવેમ્બર ૧૯૫૦ ના દિવસે તેણે ફરી કામગીરી શરૂ કરી અને ત્યારથી તે ચાલી રહી છે. ૧૮ ડિસેમ્બર ૧૯૭૯ ના દિવસે ફ્લાઇંગ રાનીના રેકમાં ડબલ ડેકર કાર ઉમેરવામાં આવી હતી. હાલમાં તે દૈનિક સેવા છે.   

આ ટ્રેન ૪ કલાક ૪૦ મિનિટમાં ૨૬૩ કિલોમીટરનું અંતર ક્રમાંક ૧૨૯૨૨ હેઠળ ૪ કલાક ૪૦ મિનિટમાં (૫૬.૩૫ કિમી/કલાક) અને ક્રમાંક ૧૨૯૨૧ હેઠળ ૪ કલાક ૪૦ મિનિટ (55.37 કિમી/કલાક)માં પૂર્ણ કરે છે. 

## ટ્રેક્શન 
આ ટ્રેન સામાન્ય રીતે ડ્યુઅલ ટ્રેક્શન ડબલ્યુસીએએમ-1 લોકોમોટિવનો ઉપયોગ કરે છે. પશ્ચિમ રેલ્વેએ ૫ ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૨ ના દિવસે ડીસી ઇલેક્ટ્રિક થી એસીમાં રૂપાંતરણ પૂર્ણ કર્યું.

તેથી હવે તે વડોદરા સ્થિત ડબ્લ્યુએપી-7 અથવા ડબ્લ્યુએપી-5 અથવા ડબ્લ્યુએપી-4 એ લોકોમોટિવ દ્વારા નિયમિત રીતે ચલાવવામાં આવે છે.

## સમય કોષ્ટક 
૧૨૯૨૨ ફ્લાઇંગ રાની સુરતથી દરરોજ સવારે ૦૫:૨૫ વાગ્યે ઊપડી ને તે જ દિવસે સવારે ૧૦:૧૦ વાગ્યે મુંબઇ સેન્ટ્રલ પહોંચે છે. 

૧૨૯૨૧ ફ્લાઇંગ રાણી દરરોજ સાંજે ૫:૫૫ વાગ્યે મુંબઇ સેન્ટ્રલથી ઊપડે છે અને તે જ દિવસે રાત્રે ૧૦:૩૫ વાગ્યે સુરત પહોંચે છે.

## માર્ગ અને સ્ટેશનો 
ટ્રેનના મહત્વપૂર્ણ સ્ટેશનો: 

* મુંબઈ સેન્ટ્રલ
*અંધેરી
*બોરીવલી
* પાલઘર
* દહાણુ રોડ
*વાપી
*વલસાડ
*બીલીમોરા જંકશન
*અમલસાડ
*નવસારી
* મરોલી
*સચીન
*ઉધના જંકશન
* સુરત

## છબીઓ 

ચિત્ર:Flying Ranee Double Decker.jpg|ફ્લાઇંગ રાની ડબલ ડેકર
ચિત્ર:Flying Ranee Chair Car.jpg|ફ્લાઇંગ રાની ચેર કાર
ચિત્ર:Flying Ranee at Vangaon railway station.jpg|વાનગાંવ રેલવે સ્ટેશન પર ફ્લાઇંગ રાની
ચિત્ર:12921 Flying Ranee - New AC Chair Car coach.jpg|૧૨૯૨૧ ફ્લાઇંગ રાની - નવી એસી ચેર કાર કોચ
ચિત્ર:12921 Flying Ranee at Mumbai Central.jpg|૧૨૯૨૧ મુંબઈ સેન્ટ્રલ ખાતે ફ્લાઇંગ રાની

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ભારતીય રેલ
અવર્ણ

સંસ્કૃત શબ્દ **અવર્ણ** નો અર્થ "જેનો કોઈ વર્ણ નથી એવો" થાય છે. આ શબ્દ હિન્દુ ધર્મના એવા લોકો માટે ઉપયોગમાં લેવાય છે, જેઓ સવર્ણ નથી, એટલે કે, ક્ષત્રિય, બ્રાહ્મણ, વૈશ્ય કે શૂદ્ર નથી. વર્તમાનમાં આ શબ્દ અનુસુચિત જાતિ અને અનુસુચિત જનજાતિના દલિત લોકોને સૂચવે છે.
ભારતના આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથકોની યાદી

આ લેખ **ભારતના આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથકો**ની યાદી ધરાવે છે.

શ્રેણી:ભારતનાં હવાઈમથકો
વાઘરી ભાષા

**વાઘરી**, વર્તમાન પાકિસ્તાનના સિંધ પ્રાંતમાં બોલવામાં આવતી એક સ્થાનિક ભારતીય ભાષા છે. આ ઇન્ડો-યુરોપિયન ભાષાકુળની એક અપરિપક્વ ભાષા છે, જે મુખ્યત્વે ગુજરાતી અને સિંધી ભાષાથી ઉત્પતિ ધરાવે છે.
૫૨ કડવા પાટીદાર

**૫૨ કડવા પાટીદાર સમાજ** એ પાટીદાર સમાજનો એક સમુહ છે. જે વિસનગરના નજીકના ૫૨ ગામોનો બનેલો છે.

પહેલાંના સમયમાં વાહન વ્યવહાર, રસ્તાઓ કે અન્ય ભૌતિક સગવડો ઓછા પ્રમાણમાં હતી ત્યારે નજીકનાં ગામોમાં જ લગ્ન વ્યવહાર થાય તો વહેવાર સાચવવાની સવલત રહે તેવા હેતુથી કડવા પાટીદાર સમાજના લોકોએ અમુક ગામોમાં જ વહેવાર કરવો એવો સર્વસંમત નિયમ બનાવી. આ *૫૨ કડવા પાટીદાર સમાજ*ની સ્થાપના કરી હતી. આ એક સામાજીક વ્યવસ્થા હતી. હવે આવી બધી પ્રથા મહદઅંશે પ્રચલિત નથી. 

## આ પણ જુઓ 
* કડવા પાટીદારોની પેટા જ્ઞાતિ 

શ્રેણી:જ્ઞાતિ
સંસ્કૃતિકરણ

**સંસ્કૃતિકરણ**, ભારતીય ઉપખંડમાં જોવા મળતું વિશિષ્ટ સામાજીક પરિવર્તન છે. અર્થાત્ એ પ્રક્રિયા જેમાં નિમ્ન સ્તર કે મધ્યમ સ્તરની જાતિઓ સમાજમાં ઉપર ઉઠવાનો પ્રયાસ કરે છે. આમ કરવા માટે તેઓ ઉચ્ચ કે પ્રભાવી જાતિઓના રીતિ-રિવાજો, પ્રચલનો કે અટકો અપનાવે છે. 'સંસ્કૃતિકરણ' શબ્દને ભારતીય સમાજશાસ્ત્રી એમ. એન. શ્રીનિવાસે ૨૦મી સદીના મધ્ય દશકમાં પ્રચલિત કર્યો હતો.

## વ્યાખ્યા
સંસ્કૃતિકરણની વ્યાખ્યા આપતા શ્રીનિવાસ કહે છે કે, "નિમ્ન કે મધ્યમ હિન્દુ જાતિઓ પોતાની પ્રથાઓ, રીતિઓ અને જીવનશૈલીઓને ઉચ્ચ જાતિઓની દિશામાં બદલે છે, આવા પરિવર્તનો સાથે તેઓ એ સ્થિતીથી ઉચ્ચતર સ્થિતિના દાવેદાર બને છે, જે સામાજીક સ્થિતી તેમને પારંપરિક રીતે પ્રદાન થઈ છે."

સંસ્કૃતિકરણનું એક સ્પષ્ટ ઉદાહરણ કહેવાતી "નીચી જાતિ" ના લોકો દ્વારા શાકાહાર સ્વીકારવો છે, જેઓ પરંપરાગત રૂપે શાકાહારી નથી.

ઉતર ભારતમાં ૨૦મી સદીના આરંભિક દશકોમાં વિશ્વકર્મા જાતિએ બ્રાહ્મણ દરજ્જાના દાવા કર્યા હતાં. જેનો સામાન્ય રીતે અન્ય જાતિઓએ અસ્વિકાર કર્યો હતો, છતાં તેઓ ઉચ્ચ જાતિનું અનુસરણ કરતા રહ્યાં છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:સમાજશાસ્ત્ર
ટેન્શન થઇ ગયું

**ટેન્શન થઇ ગયું** શ્રીદત્ત વ્યાસ દ્વારા નિર્દેશિત ૨૦૧૮ની ગુજરાતી-ભાષાની કોમેડી ડ્રામા ફિલ્મ છે. મનીષ પુરોહિત, કિર્તી કુમાર દ્વારા નિર્મિત દુર્વા એન્ટરટેઇનમેન્ટ પ્રા. લિ. ના બેનર હેઠળ. આ ચલચિત્રના કલાકારો વિશાલ સોલંકી, ઐશ્વર્યા દુસને, શરદ શર્મા, પ્રપ્તી અજવલિયા, જિજ્ઞેશ મોદી છે.

આ ચલચિત્ર ૮ નવેમ્બર ૨૦૧૬ના રોજ ભારત સરકારે જાહેર કરેલી ૫૦૦ અને ૧૦૦૦ની ચલણી નોટની *નોટબંધી* ઘટના પર આધારિત છે.

## કલાકારો 
* વિશાલ સોલંકી 
* ઐશ્વર્યા દુસને 
* શરદ શર્મા 
* પ્રાપ્તી અજવાલિયા 
* જિજ્ઞેશ મોદી 
* જીતુ પંડ્યા
* પ્રતિમા ટી. 
* હિતેશ રાવલ 
* જિતેન્દ્ર ધૂરી

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
*
પુરૂરવા

**પુરુરવા** (સંસ્કૃત: पुरूरवाः), ચંદ્રવંશના પ્રથમ રાજા હતા. વેદાનુસાર, તેઓ સૂર્ય અને ઉષા સાથે સંકળાયેલી એક પૌરાણિક અસ્તિત્વ છે, જેઓ બ્રહ્માંડ મધ્ય ભાગમાં રહે છે. ઋગ્વેદ મુજબ તેઓ ઇલાના પુત્ર અને ધર્મનિષ્ઠ રાજા હતાં. જો કે, મહાભારત મુજબ ઇલા તેમના માતા અને પિતા બંને હતા. વિષ્ણુ પુરાણ અનુસાર, તેમના પિતા બુધ હતા.

## ઉર્વશી અને પુરુરવાનું વૃતાંત
નું ચિત્ર]]
ઉર્વશી અને પુરુરવાની કથાનું પહેલું વર્ણન ઋગવેદ અને સત્પથ બ્રાહ્મણ માં જોવા મળે છે. પાછળના સંસ્કરણો મહાભારત, હરિવંશ પુરાણ, વિષ્ણુ પુરાણ, મત્સ્ય પુરાણ અને ભાગવત પુરાણમાં જોવા મળે છે. રાજા પુરુરવા અને ઉર્વશીની પ્રેમ કથા, મહાન સંસ્કૃત કવિ કાલિદાસ વિક્રમોર્વશીયમ્ નાટકમાં પણ લખાયેલી છે.
યુનાઇટેડ નેશન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીયલ ડેવલપમેન્ટ ઓર્ગેનાઇઝેશન

**યુનાઇટેડ નેશન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીયલ ડેવલપમેન્ટ ઓર્ગેનાઇઝેશન** (યુનિડો) એ સંયુક્ત રાષ્ટ્રોની વિશેષ એજન્સી છે, જે ગરીબી ઘટાડવા, વ્યાપક વૈશ્વિકીકરણ અને પર્યાવરણીય સાતત્યતા માટે ઔદ્યોગિક વિકાસને પ્રોત્સાહન આપે છે.

યુનાઇટેડ નેશન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીયલ ડેવલપમેન્ટ ઓર્ગેનાઇઝેશન (ફ્રેન્ચ/સ્પેનિશ સંક્ષિપ્ત શબ્દ: ONUDI), યુનાઇટેડ નેશન્સ સંગઠનમાંમાં વિશિષ્ટ એજન્સી છે, જેનું વડુ મુખ્ય મથક ઓસ્ટ્રિયાના પાટનગર વિયેનામાં આવેલું છે. આ એજન્સી વિકાસશીલ દેશો અને અન્ય દેશોને તેમના ઔદ્યોગિકરણના પ્રયત્નોમાં અર્થતંત્રમાં પરિવર્તન લાવી તેને વેગવાન બનાવવામાં સહાય કરે છે. તેની સ્થાપના ૧૯૬૬માં કરવામાં આવી હતી અને ૧૯૮૫ માં તે સંયુક્ત રાષ્ટ્રોની વિશિષ્ટ એજન્સી બની હતી. એક વિશિષ્ટ એજન્સી તરીકે યુએનઆઈડીઓ એક સંચાલક સંસ્થા છે (હવે ૧૭૨ સભ્ય રાજ્યોની બનેલી છે), તેમાં તેના પોતાના વિભિન્ન કાયદાઓ છે અને સંયુક્ત રાષ્ટ્રોની અન્ય પેટા સંસ્થાઓ તથા વિશિષ્ટ એજન્સીઓથી અલગ રીતે આ સંસ્થા પોતાનું આગવું બજેટ ધરાવે છે. યુનિડો એ યુએન સિસ્ટમમાં ઉત્પાદન દ્વારા સંપત્તિ અને ગરીબી નિવારણની રચનાને પ્રોત્સાહન આપતું એકમાત્ર સંગઠન છે. વૈશ્વિક ફોરમ તરીકે, યુનિડો ઔદ્યોગિક બાબતો સંબંધિત જ્ઞાન પેદા કરી તેનો વ્યાપક પ્રચાર અને પ્રસાર કરે છે. તે ઉપરાંત સાર્વજનિક અને ખાનગી ક્ષેત્રો, નાગરિક સમાજ સંગઠનો અને સામાન્ય રીતે નીતિ-નિર્માણ સમુદાયમાં સહકાર વધારવા, સંવાદને સ્થાપિત કરવા અને ભાગીદારી વિકસાવવા માટે વિવિધ કાર્યકર્તાઓ માટે એક પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડે છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
* અધિકૃત વેબસાઇટ
યોગ્યકર્તા

**યોગ્યકર્તા** (જાવા ભાષા: ꦔꦪꦺꦴꦒꦾꦏꦂꦠ) એ ઈંડોનેશિયાના યોગ્યકર્તા પ્રાંતનું પાટનગર છે. આ શહેરને જાવાનું સાંસ્કૃતિક ઈંડોનેશિયાનું શૈક્ષણિક કેન્દ્ર માનવામાં આવે છે. લગભગ ૨૧૬૦ ચો. કિમી.માં ફેલાયેલા આ શહેરની અંદાજિત વસ્તી ૪૦ લાખ થી પણ વધુ લોકોની છે.

ઈંડોનેશિયન રાષ્ટ્રિય ક્રાંતિ ચળવળના સમયમાં ૧૯૪૬ થી ૧૯૪૮ દરમિયાન આ શહેર ઈંડોનેશિયાની રાજધાની રહ્યું છે. આ શહેર યોગ્યકર્તા સલ્તનતની રાજધાની પણ છે, હાલ અહીંના સૂલ્તાન હમેન્ગકુબુવોનો દસમા છે. ૦.૮૩૭ની સાથે, યોગ્યકર્તા ઈંડોનેશિયાના સૌથી વધુ માનવ વિકાસ આંક ધરાવતા શહેરોમાંનું એક છે, આ શહેરને 'વિકસિત' નો દરજ્જો આપવામાં આવ્યો છે. અહીંના ૮૩% જેટલા લોકો ઇસ્લામ ધર્મને અનુસરે છે, આ સિવાય ખ્રિસ્તી, બોદ્ધ અને હિન્દુ ધર્મના અનુયાયીઓ વસે છે.

## છબીઓ 

Borobudur-Nothwest-view.jpg|બોરોબદર સ્તુપ
Prambanan Java245.jpg|પ્રમબનન મંદિર

શ્રેણી:ઇન્ડોનેશિયા
હરભાઈ ત્રિવેદી

**હરભાઈ ત્રિવેદી** (૧૪ નવેમ્બર ૧૮૯૧ – ૧૯ ઓગસ્ટ ૧૯૭૯‌) ભાવનગર, ગુજરાતના શિક્ષણવિદ્ હતા.

તેઓ ભાવનગરની શ્રી દક્ષિણામુર્તિ સંસ્થામાં ૧૯૧૯માં જોડાયા હતા અને દક્ષિણામુર્તિ વિનય મંદિરની શરૂઆત નાનાભાઈ ભટ્ટ અને ગિજુભાઈ બધેકાની સાથે શરૂઆત કરી હતી.

## સંદર્ભ 
* 

## નોંધ 
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:૧૯૭૯માં મૃત્યુ
શ્રેણી:૧૮૯૧માં જન્મ
મેટ્રીક પદ્ધતિ

, કિલોગ્રામમાં માપતું વજનિયું અને વોલ્ટ, એમ્પિયર, ઓહમમાં માપતું મલ્ટિમીટર]]
**મેટ્રીક પદ્ધતિ** એ આંતરરાષ્ટ્રીય માન્ય માપન પદ્ધતિ છે. તે બહોળા વપરાશમાં છે અને વજન અને માપમાં વપરાતી મુખ્ય પદ્ધતિ છે. તે હવે ઇન્ટરનેશનલ સિસ્ટમ ઓફ યુનિટ્સ (SI) તરીકે ઓળખાય છે. રોજબરોજના વપરાશ જેવા કે વજન, વ્યક્તિની ઉંચાઇ, કારની ઝડપ કે પેટ્રોલ ટાંકીમાં પૂરવામાં આવતા ઇંધણ જેવા કામોમાં આ પદ્ધતિ વપરાય છે. તે વિજ્ઞાન, ઉદ્યોગ અને વ્યાપારમાં પણ પ્રચલિત છે.
વીરેન્દ્ર કુમાર ખટીક

**ડૉ. વીરેન્દ્ર કુમાર ખટીક** (જન્મ ૨૭ ફેબ્રુઆરી, ૧૯૫૪) ભારતની ૧૧ મી, ૧૨ મી, ૧૩ મી અને ૧૪ મી લોકસભાના સભ્ય હતા. તેઓએ ૧૯૯૬-૨૦૦૯ વચ્ચે મધ્ય પ્રદેશના સાગર મતદારક્ષેત્રનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું હતું.

હાલમાં તેઓ ભારતની ૧૫ મી, ૧૬ મી અને ૧૭ મી લોકસભાના સભ્ય છે. તેઓ મધ્ય પ્રદેશના તિકમગઢ મતદારક્ષેત્રનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે અને ભારતીય જનતા પાર્ટી (ભાજપ)ના સભ્ય છે.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:૧૯૫૪માં જન્મ
જમ્મુ અને કાશ્મીર (રજવાડું)

**જમ્મુ અને કાશ્મીર** એ જામવાલ રાજપૂત વંશ દ્વારા શાસિત દેશી રાજ્ય હતું. આ રજવાડાંની સ્થાપના ૧૮૪૬માં મહારાજા ગુલાબસિંહે સિખ સામ્રાજ્યના ઉત્તરી ભાગમાં કરી હતી. ૧૯૪૭માં પાકિસ્તાની આક્રમણ બાદ મહારાજા હરિસિંહે જમ્મુ અને કાશ્મીર રજવાડાંનો ભારતમાં વિલય કર્યો હતો. બ્રિટિશ રાજમાં જમ્મુ અને કાશ્મીર, વિસ્તારની દ્રષ્ટિએ ભારતીય ઉપખંડનું સૌથી મોટું દેશી રાજ્ય હતું.

## રાજવંશ
આ વંશના અંતિમ શાશક હરિસિંહ સૌથી લાંબુ અધિકૃત રાજશિર્ષક ધરાવતા શાસક હતાં, "સદરે સલ્તનતે ઇંગ્લિશિયા ઇન્દ્ર મહેન્દ્ર રાજ રાજેશ્વર મહારાજાધિરાજ મહારાજા શ્રી **હરિસિંહ** બહાદુર".

### દિવાન
૧૭મી લોકસભા

**૧૭મી લોકસભા**ના સભ્યો ૨૦૧૯ લોકસભા નિર્વાચન દ્વારા નિર્વાચિત થયા છે. ભારતીય નિર્વાચન આયોગ દ્વારા એપ્રિલ ૧૧ ૨૦૧૯ થી મે ૧૯ ૨૦૧૯ દરમિયાન ૭ તબક્કામાં નિર્વાચન પ્રક્રિયા યોજાઈ હતી. પરિણામ મે ૨૩ ૨૦૧૯ના રોજ જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા, કુલ ૫૪૫માંથી ૩૦૩ બેઠકો સાથે ભારતીય જનતા પાર્ટી વિજેતા રહી છે.

## સભ્યો
* સ્પિકર : *અઘોષિત*, ભાજપ
* ઉપ-સ્પિકર : *અઘોષિત*, YSR કોંગ્રેસ પાર્ટી
* પ્રોટેમ સ્પિકર : વીરેન્દ્ર કુમાર ખટીક, ભાજપ
* ગૃહાધ્યક્ષ : નરેન્દ્ર મોદી, ભાજપ
* વિરોધ પક્ષાધ્યક્ષ : *નિમણુંક અશક્ય*
* સેક્રેટરી-જનરલ : સ્નેહલતા શ્રીવાસ્તવ

## બાહ્ય કડીઓ
* અધિકૃત વેબસાઇટ, ભારતીય નિર્વાચન આયોગ.

શ્રેણી:રાજકારણ
ઇન્દ્રદ્યુમ્ન

ભારત અને સુનન્દાના પુત્ર **ઇન્દ્રદ્યુમ્ન** (સંસ્કૃત:इन्द्रद्युम्न), મહાભારત અને પુરાણો અનુસાર માળવાના રાજા હતા. જાણીતા ઇન્ડોલોજિસ્ટ જ્હોન ડોઉસનના અભિપ્રાય મુજબ આ નામના ઘણા રાજાઓ થયા છે, જેમાં સૌપ્રસિદ્ધ અવંતિ પ્રદેશના શાસક અને પુરીમાં ભગવાન જગન્નાથ મંદિરના સ્થાપક મહારાજા ઇન્દ્રદ્યુમ્ન હતા.

## નામ વ્યુત્પત્તિ
આ નામ સંસ્કૃત મુળનામ ઇન્દ્ર પર ક્રિયાવર્ણ "દ્યુમ્ન"*(દ+્+ય+ુ+મ+્+ન)* લાગવાથી બને છે, અર્થાત્ "ઇન્દ્ર જેવા તેજ વાળો".
હાર્દિક પંડ્યા

**હાર્દિક હિમાંશુ પંડ્યા** (જન્મ: ૧૧ ઓક્ટોબર ૧૯૯૩) એક ભારતીય આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટર છે જે ઘરેલુ ક્રિકેટમાં બરોડા ક્રિકેટ ટીમ અને *ઇન્ડિયન પ્રીમિયર લીગ* (આઇપીએલ) માં *મુંબઈ ઇન્ડિયન્સ* માટે રમે છે. તે એક ઓલ-રાઉન્ડર છે જે જમણેરી બેટ્સમેન જમણેરી ઝડપી-મધ્યમ ગોલંદાજ છે. તે કૃણાલ પંડ્યાના નાના ભાઈ છે. હાર્દિક પંડ્યાએ ૧૧ ટેસ્ટ, ૪૫ વન ડે ઇન્ટરનેશનલ અને ૩૮ ટ્વેન્ટી ૨૦ આંતરરાષ્ટ્રીય રમતો રમી છે.

## પારિવારિક જીવન
પંડ્યાનો જન્મ સુરત, ગુજરાત ખાતે થયો હતો.તેમના પિતાનુ નામ હિમાંશુ છે. કૃણાલ પંડ્યા (ક્રિકેટર) એમના મોટા ભાઇ છે.

## આઇ.પી.એલ 
**ઇન્ડિયન પ્રીમિયર લીગ** (આઇ.પી.એલ) ૨૦૨૨ માં તે ગુજરાત ટાઇટન્સ ટીમ નો કેપ્ટન છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ
* 

શ્રેણી:૧૯૯૩માં જન્મ
શ્રેણી:ક્રિકેટર
બિલ & મેલિન્ડા ગેટ્સ ફાઉન્ડેશન

**બિલ & મેલિન્ડા ગેટ્સ ફાઉન્ડેશન** (**BMGF**), જે પહેલા **વિલિયમ એચ. ગેટ્સ ફાઉન્ડેશન**, તરીકે ઓળખાતી હતી, બિલ અને મેલિન્ડા ગેટ્સ દ્વારા સ્થાપિત સંસ્થા છે. તેનું મુખ્ય મથક સિએટલ, વોશિંગ્ટનમાં છે અને તેની સ્થાપના ઇ.સ. ૨૦૦૦માં કરવામાં આવી હતી. તે વિશ્વની સૌથી મોટી અંગત સંસ્થા ગણાય છે, જેની કુલ સંપત્તિ $૫૦.૭ બિલિયન છે. સંસ્થાનો મુખ્ય હેતુ વૈશ્વિક ધોરણે સ્વાસ્થયના ધોરણો ઉંચા લાવવાનો અને ગરીબી દૂર કરવાનો છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં તેનો મુખ્ય હેતુ શિક્ષણ અને ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી ક્ષેત્રની તકો વધારવાનો છે. સંસ્થાના મુખ્ય ત્રણ ટ્રસ્ટીઓ છે: બિલ અને મેલિન્ડા ગેટ્સ, અને વોરેન બફેટ.

## સંદર્ભ
ઓટોરિક્ષા

માં]]
**ઓટોરિક્ષા** અથવા **ઓટો રિક્ષા** અથવા **રિક્ષા** અથવા **ટુક ટુક** એ વાહન વ્યવહારનું સાધન છે. તે માનવચાલિત રીક્ષા અને સાયકલ રીક્ષાની અદ્યતન આવૃત્તિ છે. મોટાભાગની રિક્ષાઓમાં ત્રણ પૈડા હોય છે.

રિક્ષાનો મુખ્ય ઉપયોગ જાહેર પ્રવાસ, ભાડાના વાહન અને માલ-સામાનના પરિવહન તરીકે થાય છે. વિકાસશીલ દેશોમાં રિક્ષા વધુ લોકપ્રિય અને પ્રચલિત છે. પુનેમાં સ્થિત બજાજ ઓટો વિશ્વની સૌથી મોટી રિક્ષા બનાવતી કંપની છે.

## છબીઓ 

File:Auto Rickshaw Service at Pune Railway Station.JPG|પુને રેલ્વે સ્ટેશન નજીક રિક્ષાઓની કતાર
File:Goa Rickshaw.jpg|ઓટો રિક્ષા, ગોઆ
File:TVS tuktuk in Chennai.jpg|TVS ઓટો રિક્ષા, ચેન્નઈ
File:Autorickshaw on Raj Path New Delhi.JPG|CNG ઓટો રિક્ષા, દિલ્હી
File:API 175 Lambretta Auto (1).JPG|API ૧૭૫ લેમ્બ્રેટા ઓટો રિક્ષા, જે હવે ઉત્પાદન કરાતી નથી

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ
દેવકી

હિંદુ ધર્મના મહાભારત ગ્રંથ પ્રમાણે **દેવકી** એ દેવક ની પુત્રી, કંસની બહેન અને વાસુદેવની પત્નિ અને કૃષ્ણની માતા હતી.

ભાગવત પુરાણ અનુસાર દેવકીના લગ્ન પછી આકાશવાણી થયેલી જેમાં દેવકી અને વાસુદેવનું આઠમું સંતાન કંસનો વધ કરશે તેવું જણાવાયું હતું. આ કારણે કંસ દેવકી-વાસુદેવને કારાગૃહમાં કેદ કરી દે છે અને તેમના ૬ સંતાનોને ક્રુરતા પૂર્વક મારી નાખે છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:મહાભારત