open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
કાલદુર્ગ કિલ્લો

**કાલદુર્ગ કિલ્લો** ભારત દેશના મહારાષ્ટ્ર રાજ્યમાં પાલઘર જિલ્લાના પાલઘર તાલુકામાં આવેલ સહ્યાદ્રી પર્વતમાળાના ઉત્તર કોંકણ વિસ્તારમાં આવેલો છે. તે સમુદ્રની સપાટીથી ૪૭૫ મીટરની ઊંચાઇ પર એક વ્યૂહાત્મક સ્થાન પર આવેલો છે. તેના પરથી પશ્ચિમ દિશામાં અરબી સમુદ્ર અને પાલઘર શહેર જોઇ શકાય છે. ત્યાંથી સુર્યા નદી પણ પૂર્વ દિશામાં જોઇ શકાય છે.

આ કિલ્લો લંબચોરસ આકારનો હોવાને કારણે સરળતાથી દૂરથી જોઈ શકાય છે. અહીં કિલ્લા સિવાય અન્ય કોઈ વિશિષ્ટ ઐતિહાસિક ચિહ્નો જોવા મળતા નથી. ટેકરી પર તેમ જ કિલ્લા પર જંગલ ફેલાયેલું છે તેમ જ ગરીબ આદિવાસીઓની કેટલીક વસ્તી પણ રહેતી જોવા મળે છે. કિલ્લો લંબચોરસ ખડકને કારણે ઉપલા ભાગ અને નીચલા ભાગ એમ બે ભાગમાં વહેંચાય જાય છે.

## માર્ગદર્શન 
આ કિલ્લા પર પહોંચવા માટે નજીકનું રેલ્વે સ્ટેશન પાલઘર ખાતે છે. સડકમાર્ગ દ્વારા કિલ્લાની તળેટીમાંથી મનોર (રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ નં. ૪૮) થી પાલઘર જતો રાજ્ય ધોરી માર્ગ પસાર થતો હોવાથી સરળતાથી પહોંચી શકાય છે. કિલ્લાની તળેટીમાં આવેલ વાઘોબા મંદિર ખાતેથી કેડી માર્ગ દ્વારા ઉપર સુધી પહોંચી શકાય છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* કાલદુર્ગ વિશે માહિતી ‍(અંગ્રેજીમાં) 

શ્રેણી:મહારાષ્ટ્રના કિલ્લાઓ
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:પાલઘર જિલ્લો
રીવા કિલ્લો

thumb|240x240px|રીવા કિલ્લા (ઉત્તર દિશામાં કિલ્લો છે) વિસ્તારનો જૂનો નકશો (વર્ષ ૧૮૦૫ પહેલાં)
**રીવા કિલ્લો** (), જે સ્થાનિક કાળા કિલ્લો (બ્લેક ફોર્ટ) તરીકે પણ ઓળખાય છે. આ કિલ્લો ભારત દેશના આર્થિક પાટનગર એવા મુંબઈની મધ્યમાં મીઠી નદીના કિનારા પર આવેલ છે. આ કિલ્લો હાલમાં એક જર્જરિત હાલતમાં ધારાવી વિસ્તારમાં ઝૂંપડાઓ વડે ઘેરાયેલો છે. આ કિલ્લો બ્રિટિશ સમયમાં મુંબઈના પ્રથમ ગવર્નર, ગેરાલ્ડ ઔન્જિર (૧૬૬૯-૧૬૭૭) દ્વારા બંધાવવામાં આવ્યો હતો. તે વિશાળ બોમ્બે કેસલનો એક ભાગ હતો અને ૧૭મી સદીમાંના બ્રિટિશ શાસન હેઠળના પ્રદેશની ઉત્તરી સરહદને ચિહ્નિત કરતા સ્થાન પર આવેલ હતો. આ કિલ્લાનો ઉપયોગ પણ એક ચોકીબુરજ તરીકે કરવામાં આવ્યો હતો કારણ કે નદીની સામે પ્રથમ મરાઠા શાસન અને પછીના સમયમાં પોર્ટુગીઝ શાસન હેઠળનો પ્રદેશ (સાલશેત ટાપુ) આવેલ હોવાથી તેની સરહદ પર રક્ષણ કરવું જરૂરી હતું.

આ કિલ્લો મહારાષ્ટ્ર સરકારના પુરાતત્વ અને સંગ્રહાલય વિભાગની દેખરેખ હેઠળ છે.

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* બ્રુહદ મુંબઈના કિલ્લાઓ
* સંસ્થાનવાદી શાસનમાં મુંબઈ 

## આ પણ જુઓ 
* મહારાષ્ટ્રના કિલ્લાઓની યાદી

શ્રેણી:મુંબઈ
શ્રેણી:મહારાષ્ટ્રના કિલ્લાઓ
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
ઈન્દ્રાવતી બંધ

**ઈન્દ્રાવતી બંધ**  એક માટીયાર બંધ છે, જે ઈન્દ્રાવતી નદી પર ભવાનીપટના ખાતેથી લગભગ ૯૦ કિ. મી. જેટલા અંતરે ભારત દેશના ઑડિશા રાજ્યમાં આવેલ છે. આ બંધ મુખ્ય ઇન્દ્રાવતી જળાશય સાથે (૪.૩૨&#x20;કિ. મી. લાંબી અને ૭ મીટર પહોળી) નહેર વડે સાથે જોડાયેલ છે, જેની વહન-ક્ષમતા ૨૧૦ ઘનમીટર પ્રતિ સેકન્ડ જેટલી છે અને તે બંધના વીજ ઉત્પાદન કરતા એકમ ખાતેથી બહાર નીકળે છે. હાલમાં તે પૂર્વીય ભારતમાં સૌથી વધુ વીજશક્તિ ઉત્પન્ન કરતો બંધ છે, જેની ક્ષમતા ૬૦૦ મેગાવોટ જેટલી છે.

ઉપલી ઈન્દ્રાવતી પરિયોજના તેના પાણીનું માર્ગાન્તર કરીને મહા નદીના ઉપરી વિસ્તારમાં પહોંચાડી જળવીજ ઉત્પન્ન કરવા તેમ જ સિંચાઈના હેતુ માટે વાપરવાની વિચારણા કરી બનાવવામાં આવ્યો હતો. બંધના પાવર હાઉસ માટે આ યોજના અંતર્ગત સમગ્ર ઈન્દ્રાવતી નદી અને તેની ઉપનદીઓ પર ૪ (ચાર) જેટલા બંધો , ૮ (આઠ) જેટલા આડબંધો અને બે એકબીજા સાથે જોડતી નહેરોનું નિર્માણ કરી ૧,૪૩૫.૫ લાખ ઘનમીટર ક્ષમતાવાળું એક જળાશય બનાવવામાં આવેલ છે. આ સાથે એક હાતી નદી (મહાનદીની ઉપનદી) પર પણ એક આડબંધ બાંધવામાં આવેલ છે.

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* ઈન્દ્રાવતી પાવર સ્ટેશન from Internet Archive

શ્રેણી:ઑડિશા
દલાલ સ્ટ્રીટ

thumb|દલાલ સ્ટ્રીટનું નિર્દેશક-બોર્ડ
**દલાલ સ્ટ્રીટ** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલ મુંબઈ શહેરનો એક વિસ્તાર છે, જેમાં *બોમ્બે સ્ટોક એક્સચેન્જ* (ફિરોઝ જીજીભોય ટાવર) અને અન્ય કેટલીક શેરબજાર સંબંધિત નાણાકીય કંપનીઓ અને સંસ્થાઓ આવેલ છે. જ્યારે બોમ્બે સ્ટોક એક્સચેન્જ *બોમ્બે સમાચાર માર્ગ* અને *હમામ શેરી*ને જોડતા માર્ગ પર આ નવી જગ્યા પર ખસેડવામાં આવી હતી, ત્યાર પહેલાં વર્ષ ૧૮૭૪થી આ માર્ગને *દલાલ પથ* અથવા *દલાલ સ્ટ્રીટ* નામ વર્ષ આપવામાં આવ્યું હતું. મરાઠી તેમ જ ગુજરાતી શબ્દ *દલાલ*નો અર્થ *ખરીદનાર અને ગ્રાહક વચ્ચેનો માણસ* (અંગ્રેજી ભાષામાં બ્રોકર) એવો થાય છે. ન્યૂયોર્ક શહેરમાં આવેલ વોલ સ્ટ્રીટની જેમ જ દલાલ સ્ટ્રીટ શબ્દનો ઉપયોગ બીએસઈના પર્યાયવાચી શબ્દ તરીકે પણ કેટલીક વખત સમગ્ર ભારતીય નાણાકીય સંસ્થાઓ કરતી હોય છે.

## આ પણ જુઓ 
* ભારતીય અર્થતંત્ર

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* બોમ્બે સ્ટોક એક્સચેન્જ  - સત્તાવાર વેબ સાઇટ
* નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ - સત્તાવાર વેબ સાઇટ

શ્રેણી:મુંબઈ
સંવત

**સંવત** એટલે એક પસંંદ કરેલુ વર્ષ અને હાલમાં ચાલતા વર્ષ વચ્ચેનો ભેદ.

## કલી સંવત
માહાભારત પ્રમાણે, મહાભારતના યુદ્ધનો અંત આવતા તેના પરીણામનુ ભયંંકર દ્રશ્ય ગાંંધારીને સહન ન થતા, ગાંધારી કૃષ્ણને શ્રાપ આપે છે કે કૃષ્ણના બધા દીકરા અને સગા આજથી ૩૬ વર્ષ પછી મોતને ભેટસે, અને કૃષ્ણનું પણ મૃત્યુ થશે. જે નીચે સંસ્કૃતમાં આ પ્રમાણે છે:

यस्मात्परस्परंध्नंतो ज्ञातयः कुरूपांडवा:।

उपेक्षितास्ते गोविंद तस्मात ज्ञातीन बधिष्यसि॥ 25.43

त्वमप्युपस्थिते वर्षे षटत्रिंशे मधुसुदन ।

हतज्ञातिर्हतामात्यो हतपुत्रोवनेचर: 25.44

कुत्सितेनाप्युपायेन निधनं समवाप्स्यसि ।

तवाप्येवं हतसुता निहत ज्ञातिबांधवा: 25.45

स्त्रियःपरितपिष्यंति यथैव भरतस्त्रिय:। 25.46

કૃષ્ણનું મૃત્યુ થતાં કળીયુગનો આરંંભ થાય છે. ઉપરનો શ્લોક સુચવે છે કે મહાભારતના યુદ્ધ અને કલીયુગની સરૂઆત સુધી ૩૬ વર્ષનો ભેદ છે. આર્યભટ્ટ, બ્રહ્મગુપ્ત,ભાસ્કરાચાર્ય,સુર્ય સિદ્ધાન્ત, નીલકંઠ સોમ્યાજી, માધવાચાર્ય જેવા અનેક ગણીતજ્ઞો, વિદ્વાનો અને ખગોળ શાસ્ત્રી અને પ્રમાણે કલીયુગનો આરંભ વિક્રમ સંવત પહેલા ૩૦૪૪ વર્ષ અને શક સંવત પહેલા ૩૧૭૯ વર્ષે થયો હતો. દાખલ તરીકે વિક્રમ સંવત ૨૦૭૪ ચાલતો હોય તો કલી સંવત મેળવા માટે વિક્રમ સંવત ૨૦૭૪ + ૩૦૪૪ = ૫૧૧૮ કલી સંવત કહેવાય. અર્થાત કળીયુગના ૫૧૧૮ વર્ષ થયા. વિક્રમ સંવત ૨૦૭૪ સુધી, એવી જ રીતે શક સંવતનું માનવુ. કલી સંવતનો ઉપયોગ પ્રાચીન શીલાલેખ અને પંચાગમાં થતો હતો. કળીયુગના આરંભ સમયે બધા ગ્રહો એક સાથે હતા, એવુ અવલોકન પ્રાચીન ભારતના અનેક સાહીત્યમાં મળે છે. અાધુનીક ગણીત અને ખગોળ શાસ્ત્રી પ્રમાણે આ અવલોકન સાચુ છે. આ અવલોકનની ઘણા પશ્ચિમી વિદ્વાનોએ પ્રસંશા કરી છે. આ સંવત ઇ.સ પ્રમાણે ઇ.સ. પૂર્વ ૩૧૦૨ થાય.

## સપ્તઋષી સંવત
## હર્ષ સંવત
## વિક્રમ સંવત
## શક સંવત
## સંદર્ભ
શ્રેણી:સમય
વરલી કિલ્લો

thumb|250x250px|કિલ્લાના ક્ષેત્રનો જૂના નકશો (વર્ષ ૧૮૦૫ પહેલાં).
**વરલી કિલ્લો** () એક કિલ્લો છે, જે બ્રિટિશરો દ્વારા વરલી, મુંબઈ, ભારત ખાતે બાંધવામાં આવ્યો હતો. આ કિલ્લો ઘણી વખત ભૂલથી પોર્ટુગીઝો દ્વારા બનાવવામાં આવેલ કિલ્લા તરીકે જણાવવામાં આવેલ છે, પરંતુ તે વર્ષ ૧૬૭૫ની આસપાસના સમયમાં બ્રિટિશરો દ્વારા બાંધવામાં આવ્યો હતો. આ કિલ્લો માહિમ ખાડી નજીક આવેલ વરલીની ટેકરી પર બાંધવામાં આવેલ છે, જે એક સમયે મુંબઈ શહેર હાલમાં વસેલું છે, તે માત્ર સાત ટાપુઓના વિસ્તાર પૈકીનો એક છે. આ કિલ્લોનો ઉપયોગ દુશ્મન જહાજો અને ચાંચિયાઓ પર નજર રાખવાની ચોકી તરીકે કરવામાં આવતો હતો.

## આ પણ જુઓ 
* મહારાષ્ટ્રના કિલ્લાઓની યાદી

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* વરલી કિલ્લો (ફોર્ટ)ની સેટેલાઈટ છબી ગૂગલ મેપ પર
* વરલી કિલ્લો યુ-ટ્યૂબ પર 
* વરલી કોલીવાડા અને વરલી કિલ્લો - નાના સ્થળો

શ્રેણી:મુંબઈ
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:મહારાષ્ટ્રના કિલ્લાઓ
સાયન પહાડી કિલ્લો

thumb|180x180px|કિલ્લાના ક્ષેત્રનો નકશો (વર્ષ ૧૮૦૫ પૂર્વે)
thumb|240x240px|કિલ્લાની બાહ્ય દિવાલ
**સાયન પહાડી કિલ્લો** () મુંબઈ (બોમ્બે), ભારત ખાતે આવેલ એક કિલ્લો છે. આ કિલ્લો વર્ષ ૧૬૬૯ અને વર્ષ ૧૬૭૭ વચ્ચેના સમયગાળામાં અંગ્રેજ શાસન હેઠળની ઇસ્ટ ઈન્ડિયા કંપની દ્વારા સાયન ખાતે શંકુ આકારની ટેકરી પર બનાવવામાં આવ્યો હતો, તે સમયે ગેરાર્ડ ઔન્જિર મુંબઈના ગવર્નર હતા. આ ઈમારતને વર્ષ ૧૯૨૫માં પ્રથમ શ્રેણીની ધરોહર ઈમારત (ફર્સ્ટ ગ્રેડ હેરિટેજ સ્ટ્રક્ચર) તરીકે જાહેર કરવામાં આવી હતી. તે સમયે બ્રિટિશ-કબજા હેઠળનો પરેલ ટાપુ અને પોર્ટુગીઝ કબજા હેઠળના સાલશેત ટાપુ વચ્ચેની સરહદ પર આ કિલ્લો બાંધવામાં આવ્યો હતો, જે કિલ્લાની ઉત્તર તરફની દરિયાઈ ખાડીની સામે આવેલ છે.

આ ટેકરી મુંબઈ ખાતે સાયન રેલવે સ્ટેશનથી ૫૦૦ મીટર જેટલા અંતરે આવેલ છે. આ ટેકરીની નીચેના ભાગમાં મુંબઈ વર્તુળની આર્કિયોલોજિકલ સર્વે ઓફ ઇન્ડિયાની કચેરી અને પંડિત જવાહરલાલ નહેરુ ઉદ્યાન આવેલ છે. રીવા કિલ્લો અને સેવરી કિલ્લો આ કિલ્લાની નજીકમાં આવેલ છે.

આ કિલ્લો હાલમાં જર્જરિત હાલમાં છે અને તૂટેલા પથ્થરનાં પગથિયાંઓ, વેરવિખેર દિવાલો અને ખંડેરો જેના પર વૃક્ષો ઉગી નીકળ્યાં છે તેમ જ તેની ઉપર માટીનાં આવરણ પણ ચડી ગયેલ છે. આ કિલ્લાની દિવાલની ટોચ પર એક નાનો કક્ષ છે. કિલ્લા તરફ અનેક કેડીઓ દોરી જાય છે. આ કિલ્લા પરથી એક વિશાળ દૃશ્ય જોઈ શકાય છે, જેમાં થાણાની ખાડીમાં આવેલ મીઠાંના અગરો પણ જોઈ શકાય છે. જો કે જંગલીયત અને ઉદાસીનતાને કારણે આ કિલ્લાના માળખાને ઘણી કિંમત ચૂકવવી પડી છે. કિલ્લાની મરામતનું કાર્ય વર્ષ ૨૦૦૯માં શરૂ થયું હતું, પરંતુ અધવચ્ચે જ અપૂરતા ભંડોળને કારણે આ કાર્ય બંધ કરવામાં આવ્યું હતું.

## આ પણ જુઓ 
* મહારાષ્ટ્રના કિલ્લાઓની યાદી

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:મુંબઈ
શ્રેણી:મહારાષ્ટ્રના કિલ્લાઓ
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
આત્મવૃત્તાંત

**આત્મવૃત્તાંત** એ મણિલાલ દ્વિવેદી દ્વારા લીખિત આત્મકથા છે. આ પુસ્તકમાં મણિલાલે ૧૮૯૬ સુધીના પોતાના જીવનની હકિકતો આલેખી છે. મણીલાલના અવસાન પછી ૮૦ વર્ષ સુધી અપ્રગટ રહેલી આ આત્મકથા ૧૯૭૯માં ધીરુભાઈ ઠાકરે સંપાદન કરેલાં રુપમાં પ્રગટ થઈ ત્યારે ગુજરાતી સાહિત્યમાં ઘણો ઊહાપોહ થયો હતો કેમ કે તેમાં લેખકના અંગતજીવનનું અને તેમના લગ્નબાહ્ય સંબધોનું નીર્ભિક અને નિખાલસ આલેખન થયેલું છે. આ પુસ્તકમાં તત્કાલીન સમાજસ્થિતિનું પ્રતિબિંબ પણ ઝીલાયું છે

## ઇતિહાસ
૧૮૮૬ આસપાસ મણિલાલે ૨૮ વર્ષની ઉંમરે આ પુસ્તક કથા રૂપે લખવું શરૂ કરેલું અને પછી (૧૭-૧૧-૧૮૮૯ થી ૨૨-૮-૧૮૯૫ સુધી) ડાયરી રૂપે ચાલુ રહેલું.

મણિલાલે પોતાના મૃત્યુ પહેલાં આ આત્મકથાની હસ્તપ્રત પોતાના વિશ્વાસુ મિત્ર આનંદશંકર ધ્રુવને સોંપી હતી, જે આનંદશંકરે જીવનપર્યંત સાચવી હતી. તેમના અવસાન પછી આ હસ્તપ્રત તેમના જ્યેષ્ઠ પુત્ર ધ્રુવભાઈ ધ્રુવ પાસે રહી હતી. આનંદશંકરના જીવનકાળ દરમિયાન (૧૯૨૯-૩૧ દરમિયાન) અંબાલાલ પુરાણી, વિજયરાય વૈદ્ય તેમજ બીજા કેટલાક યુવાન લેખકોએ મણિલાલની આ આત્મકથા પ્રગટ કરવા માટે વિવાદ ઊભો કર્યો હતો. તથા વિજયરાય વૈદ્ય સંપાદિત સામાયિક 'કૌમુદી'માં તેને લગતા ચર્ચાપત્રો પ્રગટ થયાં હતાં. આ ચર્ચાપત્રોનો જવાબ આનંદશંકરે પોતાના સામાયિક 'વસંત'માં આપ્યો હતો. આનંદશંકરે 'કૌમુદી'ના જુલાઈ ૧૯૩૦ના અંકમાં ચર્ચાપત્ર પ્રસિદ્ધ કરી વિજયરાય વૈદ્યને સંબોધીને લખ્યું છે:

ત્યાર પછી વિવાદ ઊભો કરનાર આ લેખકોની જિજ્ઞાસા સંતોષવા માટે આનંદશંકરે મણિલાલની આત્મકથા 'વસંત'માં ટુકડે ટુકડે પ્રગટ કરી હતી. તેમણે વિ.સં. ૧૯૮૬ (અંક ૪, ૭), ૧૯૮૭ (અંક ૧, ૮) અને ૧૯૮૮ (અંક ૧, ૩) દરમ્યાન છ ટૂકડે આત્મકથાનો કેટલોક ભાગ ખંડિત સ્વરૂપે પ્રગટ કર્યો હતો. તે દરમ્યાન આ યુવાન લેખકોનો ઊહાપોહ બંધ થઈ જતાં આનંદશંકરે આ આત્મકથાનો બાકીનો ભાગ પ્રગટ કરવાનું અટકાવી દીધું હતું. મૂળ હસ્તપ્રતનાં કુલ ૧૯૮ કે ૧૯૬ પાનામાંથી ૮૧ પાનાં જેટલું લખાણ આ રીતે પ્રગટ થવા પામ્યું હતું. અંબાલાલ પુરાણીએ આ આત્મકથાની હસ્તપ્રત મેળવવા ૧૫ વખત પ્રયત્નો કર્યા હતા, પરંતુ તેઓ એ મેળવી શકયા ન હતા. આનંદશંકરે સાચવી રાખેલી આ હસ્તપ્રત તેમના અવસાન બાદ તેમના પુત્ર ધ્રુવભાઈ ધ્રુવ પાસેથી ૧૯૫૦ની આસપાસ ધીરુભાઈ ઠાકરે પોતાના સંશોધનાત્મક અભ્યાસ માટે મેળવી હતી. ધીરુભાઈ ઠાકરે આ આત્મકથા પુસ્તકરૂપે ૧૯૭૯માં પ્રગટ કરી હતી. લેખકના જાતીય જીવનના સંઘર્ષની નિખાલસ કબૂલાતો આપતું આ આત્મચરિત્ર સત્યકથનથી નોખી ભાત પાડે છે - એમ કહીને ચંદ્રકાન્ત ટોપીવાળાએ એની પ્રશંસા કરેલ છે.

## સંદર્ભો
## બાહ્ય કડીઓ
* 

શ્રેણી:પુસ્તક
શ્રેણી:આત્મકથા
શ્રેણી:મણિલાલ દ્વિવેદીની કૃતિઓ
નાયકી દેવી

**નાયકી દેવી** સોલંકી વંશના મહારાણી હતા, જેમણે વર્ષ ૧૧૭૮માં મહોમ્મદ ઘોરીને પરાજીત કર્યો હતો. 

## જીવન 
નાયકી દેવી કદંબ રાજ્ય (હાલનું ગોવા)ના મહામંડલેશ્વર, પર્માંડીના પુત્રી હતા. તેમનો વિવાહ ગુજરાત ના મહારાજા અજયપાળ સાથે થયો હતો. મહારાજા અજયપાળ સિદ્ધરાજ જયસિંહના પૌત્ર તથા કુમારપાળના પુત્ર હતા. એક અંગરક્ષક દ્વારા વર્ષ ૧૧૭૬માં અજયપાલની હત્યા પછી રાજ્યની સત્તાની કમાન નાયકી દેવીના હાથમાં આવી ગઈ હતી, કારણ કે તે સમયે તેઓનો પુત્ર મૂળરાજ બાળક હતો.

## યુદ્ધ 
મહોમ્મદ ઘોરીને જયારે ખબર પડી કે ગુજરાત પર એક વિધવા રાણીનું શાસન છે, ત્યારે તેણે ગુજરાત પર ચઢાઈ કરી દીધી. આ આક્રમણની પહલેથી મળેલ માહિતીના આધારે નાયકી દેવી ની સેનાએ ગુજરાતની રાજધાની પાટણથી દુર આબુ પર્વતની તળેટીમાં કયાદરા નજીક પહોંચી ઘોરી સાથે યુદ્ધ કર્યું. આ યુદ્ધમાં ઘોરી ખરાબ રીતે ઘાયલ થયો તથા તેણે પ્રાણ બચાવવા માટે પલાયન કરવું પડ્યું. આ ઘટના પછી ઘોરી એ કદી ગુજરાત ઉપર નજર ન નાખી.

શ્રેણી:સોલંકી વંશ
શ્રેણી:ઐતિહાસિક ગુજરાતી પાત્રો
શબ્દશરણ ભાઈલાલભાઈ તડવી

**શબ્દશરણ તડવી** વિજય રૂપાણીના પહેલા મંત્રીમંડળમાં (વર્ષ ૨૦૧૬-૨૦૧૭) ગુજરાત સરકારના *વન અને આદિજાતિ કલ્યાણ વિભાગ*ના રાજ્યકક્ષાના મંત્રી હતા.

તેમનો જન્મ ૧૬ સપ્ટેમ્બર, ૧૯૬પના રોજ નર્મદા જિલ્લાના નાંદોદ તાલુકાના ડેકઇ ગામ ખાતે થયો હતો. તેઓ નર્મદા જિલ્લાની નાંદોદ બેઠક પરથી વર્ષ ૨૦૧૨ની ચૂંટણીમાં જીત મેળવી *૧૩મી વિધાનસભાના સભ્ય* બન્યા હતા, પરંતુ વર્ષ ૨૦૧૭ની ચૂંટણીમાં તેમનો પરાજય થયો હતો. વર્ષ ૨૦૦૦ થી ૨૦૦૩ દરમિયાન ભાજપના *નાંદોદ તાલુકા યુવા મોરચા*ના કારોબારી સભ્ય તરીકે તેમ જ વર્ષ ૨૦૦૩ થી ૨૦૦૭ દરમિયાન *નાંદોદ તાલુકા પ્રમુખ* તરીકે પણ સેવા આપી છે. તેઓ *ગુજરાત ભાજપ આદિજાતિ મોરચા*ના પ્રદેશ કારોબારી સભ્ય પણ છે. વર્ષ ૨૦૧૨માં તેઓ પ્રથમ વાર વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં ઉમેદવારી નોંધાવી અને જીત્યા હતા.

શબ્દશરણ તડવીના પિતા ભાઈલાલભાઈ આજીવન સર્વોદય કાર્યકર તરીકે કાર્યરત રહ્યા હતા. તેમની જેમ જ શબ્દશરણ તડવી પણ સહકારી પ્રવૃત્તિ સાથે સંકળાયેલા છે. તેઓ વર્ષ ૧૯૯૫ થી વડોદરા ગ્રામવિકાસ સંઘ(ખાદી પ્રવૃત્તિ) ખાતે પણ કાર્યરત રહ્યા છે. આ સંસ્થામાં જ તેઓ મંત્રી, ટ્રસ્ટી અને ઉપપ્રમુખપદે પણ રહી ચૂક્યા છે.

તેમનો મુખ્ય વ્યવસાય ખાદી-પ્રવૃત્તિ અને ખેતી છે. તેમણે સહકારી ડિપ્લોમા સુધીનો અભ્યાસ કર્યો છે. તેમના પરિવારમાં પત્ની, બે પુત્ર અને એક પુત્રી છે. તેઓ ખાદી પ્રવૃત્તિ અને વાંચનનો શોખ ધરાવે છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:રાજકારણી
શ્રેણી:આદિવાસી
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
માંડવી લોક સભા મતવિસ્તાર

**માંડવી લોક સભા મતવિસ્તાર** ભારત દેશના ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલ એક લોકસભા સંસદીય મતવિસ્તાર હતો. ૨૦૦૮ પછીના સમયમાં મતવિસ્તાર પુન:રચનાને કારણે આ બેઠકના સ્થાને બારડોલી લોક સભા મતવિસ્તારની રચના થઇ હતી.

## સંસદસભ્યો 
## આ પણ જુઓ 
* માંડવી

શ્રેણી:ગુજરાતના લોકસભા મતવિસ્તાર
કરસનદાસ મૂળજી

**કરસનદાસ મૂળજી** (૨૫ જુલાઈ ૧૮૩૨ - ૨૮ ઓગસ્ટ ૧૮૭૧) ઓગણીસમી સદીના ગુજરાતના પત્રકાર, લેખક અને સમાજ સુધારક હતા. તેમના કુટુંબમાંથી તેમને વિધવા પુન:લગ્ન વિશેના તેમના વિચારોના કારણે બહિષ્કૃત કરવામાં આવ્યા હતા.

તેઓ સ્થાનિક શાળામાં શિક્ષક બન્યા અને ૧૮૫૫માં *સત્યપ્રકાશ* નામનું ગુજરાતી સાપ્તાહિક શરૂ કર્યું, જેમાં તેમણે પુષ્ટિમાર્ગ વૈષ્ણવ સંપ્રદાયના મહારાજોના કુકર્મો અને દૂષણો વિશે લખવાનું શરૂ કર્યું. ૧૮૬૨માં તેમના *હિંદુઓનો અસલ ધર્મ અને હાલના પાખંડ મતો* લેખના કારણે તેમની વિરુદ્ધ પ્રખ્યાત મહારાજ લાયબલ કેસ મુંબઈ હાઇકોર્ટમાં દાખલ કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં મુખ્ય મુદ્દામાં તેમનો વિજય થયો હતો. તેમણે થોડો સમય *સ્ત્રીબોધ* નામનું વર્તમાનપત્ર ચલાવ્યું હતું.

## ગ્રંથો 
તેમણે *નીતિવચન*, *કુટુંબમિત્ર*, *નિંબધમાળા*, *ઇંગ્લેન્ડનો પ્રવાસ*, *વેદધર્મ*, *મહારાજોનો ઇતિહાસ*, *શબ્દકોશ*, *વિધવાવિવાહ* વગેરે ગ્રંથો લખ્યા છે.

## સન્માન 
મહારાષ્ટ્રના માથેરાનમાં તેમના નામ પર એક પુસ્તકાલય *કરસનદાસ મૂળજી મ્યુનિસિપલ લાઇબ્રેરી* ૧૮૯૭માં સ્થાપવામાં આવ્યું હતું.

વર્ષ ૨૦૨૪માં નેટફ્લિક્સ પર રિલીઝ થયેલી *મહારાજ* ફિલ્મમાં સિદ્ધાર્થ પી. મલ્હોત્રાએ ૧૮૬૨ના ઐતિહાસિક મહારાજ બદનક્ષી કેસનું વર્ણન કર્યું છે, જેમાં સામ્રાજ્યવાદી બ્રિટિશ ન્યાયમૂર્તિઓ દેશમાં પ્રગતિશીલ સુધારણા અને ધાર્મિક રૂઢિચુસ્તતા વચ્ચેના વિવાદમાં મધ્યસ્થી કરે છે.

## પૂરક વાચન 
* 

## બાહ્ય કડીઓ 
* 
* *ઇંગ્લેન્ડનો પ્રવાસ*, ગાંધીહેરિટેજપોર્ટલ.ઓર્ગ પર

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર
શ્રેણી:સમાજ સેવક
ભાથિજી

]]
**ભાથિજી** કે જે **ભાથી ખત્રી** અથવા **ભાથીજી મહારાજ** તરીકે ઓળખાય છે તેઓ ગુજરાત રાજ્યમાં હિંદુ ધર્મમાં દેવતા તરીકે પૂજાય છે. તે મધ્ય ગુજરાતના ખેડા જિલ્લામાં તથા સૌરાષ્ટ્રના અમુક પ્રદેશોમાં યુદ્ધ નાયક તરીકે ઓળખાય તથા પૂજાય છે.

## ગાથા
લોકકથા મુજબ, ભાથિજી ક્ષત્રિય કુળના રાઠોડ વંશમાં જન્મેલા ફાગવેલના ક્ષત્રિય દરબાર તખ્તસિંહજીના બીજા પુત્ર હતા. જ્યારે ભાથિજીના લગ્ન કંકુબા સાથે ચાલુ હતા અને ચોથો ફેરો ચાલુ હતો, ત્યારે તેમને ખબર પડી કે કપડવંજના મુસ્લિમ રાજાએ તેમની સામે નોધાયેલ ફરિયાદ ઉપર કાર્યવાહી કરી ગામના ગૌમાતા (ગાય) પર કબજો કર્યો હતો. ભાથિજી પોતાના લગ્ન અપૂર્ણ છોડી પોતાની તલવાર લઇ ઘોડે ચઢ્યા. તેમણે લડાઈ કરી મુસ્લિમ રાજાના લશ્કરને હરાવ્યું અને ગાયને છોડાવી, પરંતુ લડાઈ દરમ્યાન તેમનું માથું તેના ધડ થી કપાયું અને તેઓનું ધડ લડ્યું અને અંતે  તેઓ વીરગતિ પામ્યા પરંતુ તેઓ ગૌમાતા તથા અન્ય ઢોરોને મુક્ત કરી શક્યા હતા. એક લોક ગાયન દર્શાવે મુજબ ભાથિજીના ધડ વગરના શરીરે મુસ્લિમ હુમલાખોરો સામે ત્યાં સુધી લડવાનું ચાલુ રાખ્યું જ્યાં સુધી શત્રુઓનો નાશ થઈ ગયો.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:હિંદુ દેવતા
નિનાઈ ધોધ

**નિનાઈ **(; ) ધોધ ભારત દેશના ગુજરાત રાજ્યના નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા ડેડિયાપાડા તાલુકામાં આવેલ છે.

## ભૂગોળ 
શીશા ગામ નજીક આવેલ નિનાઈ ધોધ ખાતે રાજ્ય ધોરી માર્ગ નં. ૧૬૩ પર ડેડિયાપાડા-માલસામોટ વચ્ચે આવેલ કોકટી ગામથી ચાર કિલોમીટર જેટલા કાચા માર્ગ દ્વારા પહોંચી શકાય છે. આ સ્થળ ડેડિયાપાડા થી આશરે ૩૫ કિલોમીટર જેટલા અંતરે તેમ જ સુરત થી  આશરે ૧૪૩ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલ છે. નજીકનું રેલવે સ્ટેશન ભરૂચ ૧૨૫ કિલોમીટર જેટલું દૂર છે અને નજીકનું વિમાનમથક સુરત ખાતે આવેલ છે. 

## ધોધ 
નિનાઈ ધોધ ૩૦ ફુટ કરતાં વધુ ઊંચાઈ પરથી પડે છે.

## ભૌગોલિક મહત્વ 
નિનાઈ ધોધની આસપાસ  અત્યંત સુંદર દૃશ્ય જોવા મળે છે. આ સ્થળ ડેડીયાપાડાના રમણીય જંગલોમાં શૂલપાણેશ્વર વન્યજીવન અભયારણ્યના સુરક્ષિત વિસ્તારમાં આવે છે.

## પર્યાવરણીય પ્રવાસન યોજના 
નર્મદા જિલ્લાના સમાહર્તા કાર્યાલય (કલેક્ટર ઓફિસ) તરફથી સરદાર સરોવર બંધ અને તેની આસપાસના આદિવાસી પ્રદેશમાં જોવાલાયક સ્થળોને પર્યાવરણીય પ્રવાસન સ્થંળો તરીકે પ્રસિદ્ધ કરવાની યોજના દ્વારા પ્રોત્સાહન આપવામાં આવે છે. આ યોજનામાં નિનાઈ ધોધ અથવા નિનાઈઘાટનો પણ સમાવેશ થાય છે.

## આ પણ જુઓ 
* ભારતના ધોધની યાદી
* નિનાઈ ધોધની તસવીરો
* નિનાઈ ધોધની વધુ તસવીરો

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:નર્મદા જિલ્લો
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:ભારતના જળધોધ
સુજ્જન સિંહ

**સુબેદાર સુજ્જન સિંહ** (૩૦ માર્ચ ૧૯૫૩ - ૨૬ સપ્ટેબર ૧૯૯૪) ભારતીય સેનાની કુમાઉં રેજિમેન્ટની ૧૩મી બટાલીયનના સૈન્ય અધિકારી હતા.

તેમનો જન્મ હરિયાણાના કનીના ખાસમાં થયો હતો. ૨૬મી સપ્ટેમ્બરના રોજ તેઓ જમ્મુ અને કાશ્મીરના કુપવાડામાં આવેલ જલુરાહ ગામ પાસે જંગલમાં આતંકવાદીઓ નો ખાત્મો કરવા માટે નીકળેલી ટુકડીના આગેવાન હતા. તેમની ટુકડીએ આતંકવાદીઓના ઠેકાણાને શોધી કાઢ્યું પરંતુ તેઓને આ ઠેકાણાંથી ૧૫ મીટર દુર, ગોળીબારનો સામનો કરવો પડ્યો. પોતાની ટુકડીને સંરક્ષણ આપવાની જરૂર જણાતા તેમણે ધીરજ અને શાંતિથી કામગીરી કરી. તેમણે ગોળીબારમાં ઘણાબધા ઘા થયા હોવા છતાં આગળ વધવાનું ચાલું રાખ્યું. પરંતુ એક ગોળી એમના હેલ્મેટને ચીરી ને નીકળી ગઈ અને તેઓ વીરગતિને પ્રાપ્ત થયા. મૃત્યુ પહેલા તેમણે કરેલી કાર્યવાહી માં તેમણે સુનિક્ષિત કર્યું કે બધા આતંકવાદીઓ માર્યા જાય, તેમના હથિયારો પકડાય તથા તેમની ટુકડીનો બચાવ થાય.

## સન્માન
તેમની બહાદુરી માટે તેમને મરણોપરાંત અશોકચક્ર પુરસ્કારથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા, જે ભારતમાં યુદ્ધ ચાલુ ન હોય એવા સમયગાળામાં થયેલ કાર્યવાહી માટે આપવામાં આવતુ સર્વોચ્ચ સૈન્ય સન્માન છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:અશોક ચક્ર વિજેતા
શ્રેણી:૧૯૫૩માં જન્મ
શ્રેણી:૧૯૯૪માં મૃત્યુ
ભાગુસબા નો નિયમ

**ભાગુસબાનો નિયમ** એ ગણિત તેમજ આંકડાશાસ્ત્રનો પાયાનો નિયમ છે, જે અંતર્ગત કોઇપણ ગાણિતિક અથવા આંકડાકીય કોયડા અથવા સમીકરણ ને ઉકેલવા માટે સૌથી પહેલા ભાગાકાર (ભા), ત્યારબાદ ગુણાકાર (ગુ), પછી સરવાળો (સ) અને છેલ્લે બાદબાકી (બા) કરવામાં આવે તો અને તો જ સાચો જવાબ મેળવી શકાય.

ભાગાકાર, ગુણાકાર, સરવાળો અને બાદબાકી શબ્દોના પહેલા અક્ષરો (ભા.ગુ.સ.બા.) પરથી આ નિયમનું નામ ભાગુસબાનો નિયમ રાખવામાં આવેલ છે.

શ્રેણી:ગણિત
બિરસા મુંડા આદિજાતિ વિશ્વવિદ્યાલય

**બિરસા મુંડા આદિવાસી વિશ્વવિદ્યાલય** () ભારત દેશના ગુજરાત રાજ્યના નર્મદા જિલ્લાના મુખ્ય મથક રાજપીપળા ખાતે શરૂ કરવામાં આવેલ એક યુનિવર્સિટી છે. તેની સ્થાપના ચોથી ઓક્ટોબર, ૨૦૧૪ના દિવસે ગુજરાત રાજ્ય આદિજાતિ કલ્યાણ મંત્રી શબ્દશરણ તડવી દ્વારા ઔપચારિક ઉદ્‌ઘાટન વિધિ સહિત કરવામાં આવી હતી.

## ઇતિહાસ 
બિરસા મુન્ડા આદિજાતિ વિશ્વવિદ્યાલય (યુનિવર્સિટી) આદિવાસી પ્રભુત્વ ધરાવતા વિસ્તારમાં આવેલ નર્મદા જિલ્લામાં વડોદરાથી લગભગ ૭૫ કિ. મી. અંતરે રાજપીપળા ખાતે આવેલ છે.

## અભ્યાસક્રમો 
આ વિશ્વવિદ્યાલય ખાતે સ્નાતક (ગ્રેજ્યુએશન), અનુસ્નાતક (પોસ્ટ ગ્રેજ્યુએશન), ડિપ્લોમા અને સર્ટિફિકેટ અભ્યાસક્રમો ચાલુ કરવામાં આવશે, જેમાં આર્ટસ, કોમર્સ, સાયન્સ, પરંપરાગત કલા, કૌશલ્ય, વનસ્પતિ ઔષધ જ્ઞાન, સંસ્કૃત તેમ જ અન્ય વિષયો આવરી લેવાશે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:નર્મદા જિલ્લો
શ્રેણી:શિક્ષણ
બદનક્ષી

**બદનક્ષી** અથવા **માનહાની** એ અપકૃત્ય અને ગુનાનો એક પ્રકાર છે, કે જેમાં કોઈ પણ વ્યાજબી કારણ વિના કોઈ વ્યક્તિ વિશે તેની આબરૂને નુકસાન થાય તેવાં નિવેદનો કરવા, લખાણો પ્રગટ કરવા કે નિશાનીઓ કરવી વગેરેનો સમાવેશ થાય છે. ભારતના બંધારણ મુજબ દરેક વ્યક્તિને વાણીસ્વાતંત્ર્યનો અને અભિવ્યક્તિનો અધિકાર છે; પરંતુ એનો ઉપયોગ કરીને કોઈ પણ વ્યક્તિ બીજી વ્યક્તિની બદનક્ષી ન કરી શકે. ભારતમાં બદનક્ષી એ એક અપકૃત્ય અને ગુનો ગણવામાં આવે છે.

ભારતીય દંડસંહિતા (ઈંડિયન પેનલ કૉડ) (૧૮૬૦) મુજબ જે કોઈ વ્યક્તિ કોઈ બીજી વ્યક્તિની આબરુને નુકસાન પહોંચાડવાના ઈરાદાથી અથવા તેમ કરવાથી તેની આબરુને નુકસાન પહોંચશે એમ જાણવા છતાં, અથવા, એમ માનવાને કારણ હોવા છતાં, બોલી અથવા વાંચી શકાય તેવા ઈરાદાવાળ શબ્દોથી, અથવા ચેષ્ટાથી, અથવા દેખી શકાય તેવી આકૃતિથી એના પર આરોપ મૂકે અથવા પ્રસિદ્ધ કરે, તો તેણે તે વ્યક્તિની બદનક્ષી કરી કહેવાય. આ ગુનાની સજા માટે ૨ વર્ષ સુધીની કેદ કે દંડ અથવા બંનેની કાયદા (કલમ: ૪૯૯, ૫૦૦)માં જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.

## સંદર્ભો
શ્રેણી:કાયદો
વીયર-કમ કોઝવે, સુરત

**વીયર-કમ-કોઝવે** એ તાપી નદી પર સુરત શહેર ખાતે એક પુલ છે. તે રાંદેર વિસ્તારને મહાનગરમાં આવેલા કતારગામ વિસ્તાર સાથે જોડે છે. આ વીયર-કમ-કોઝવે વર્ષ ૧૯૯૫માં બનાવવામાં આવ્યો હતો, જેનો ખર્ચ તે સમયમાં અંદાજિત રૂ 35.00 કરોડ થયો હતો.

પુલની એક બાજુ પર, લગભગ ૧ કિ. મી. જેટલા અંતરે વિવિધ કરિયાણા વસ્તુઓની ખરીદી માટે ડી-માર્ટ શોપિંગ સેન્ટર આવેલું છે. 

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:સુરત શહેર
અચલા કિલ્લો

**અચલા કિલ્લો ** પશ્ચિમ ભારતના સહ્યાદ્રી પર્વતશ્રેણી પૈકીની સાતમાળા હારમાળા ખાતે આવેલ છે. આ કિલ્લો નાસિક શહેરથી ૫૫ કિલોમીટર અંતરે નાસિક જિલ્લો, મહારાષ્ટ્ર ખાતે આવેલ છે. આ કિલ્લો નજીકના અહિવંત કિલ્લાનો જોડિયો કિલ્લો છે. અહીં ત્રણ કિલ્લાઓ અચલા, અહિવંત, અને મોહનદરી એકબીજાથી ખૂબ જ નજીક છે. આમાં અચલા અને મોહનદરી કિલ્લાઓ અહિવંત કિલ્લાનું રક્ષણ કરવા માટે બાંધવામાં આવ્યા હતા. કૅપ્ટન બ્રિગ્સએ વર્ણવેલ છે કે આ કિલ્લાની એક ઊંચી ટેકરી પર છે, જેનો ઢોળાવ પહેલાં ખૂબ જ સરળ છે, પણ તે ટોચ પરના ભાગે પહોંચે છે ત્યાં એકદમ જ ઊભો ઢોળાવ આવે છે.

## ઇતિહાસ 
વર્ષ ૧૬૩૬માં આ કિલ્લો આદિલશાહના અંકુશ હેઠળ હતો. મુઘલ સમ્રાટ શાહજહાંએ તેના એક સેનાપતિ સાઇસ્તાખાનને નાસિક પ્રદેશના તમામ કિલ્લાઓ જીતવા માટેનું કાર્ય સોંપી મોકલ્યો હતો. સાઇસ્તાખાનના એક સરદાર અલિવરદીખાને આ કિલ્લો જીતી લીધો હતો. વર્ષ ૧૬૭૦માં રાજા શિવાજીએ આ કિલ્લો મુઘલો પાસેથી જીતી લીધો હતો. મુઘલ સમ્રાટ ઔરંગઝેબે તેના પરિવારના વડા મહાબતખાનને આ કિલ્લો જીતવા માટે મોકલ્યો હતો. મહાબતખાન અને દિલેરખાન દ્વારા આ કિલ્લાની બંને બાજુ પરથી હુમલો કરી યુદ્ધની શરુઆત કરવામાં આવી હતી. આ હુમલો એટલો ઉગ્ર હતો કે અહિવંત કિલ્લો મુઘલો દ્વારા કબજે કરવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ અચલા કિલ્લો પણ કબજે કર્યો હતો. વર્ષ ૧૮૧૮માં ત્ર્યંબક કિલ્લાનું પતન થવાને કારણે આ કિલ્લાની સાથે અન્ય ૧૭ કિલ્લાઓનું પણ કર્નલ બ્રિગ્સ સમક્ષ આત્મસમર્પણ કરવામાં આવ્યું હતું.

## માર્ગદર્શન 
આ કિલ્લાથી સૌથી નજીકનું શહેર વણી (વની) છે, જે નાસિક શહેરથી ૪૪ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલ છે. આ કિલ્લાની તળેટીમાં દગડ પિંપરી ગામ આવેલ છે, જે વણી થી ૧૩ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલ છે. વણી ખાતે રહેવા-જમવાની સારી સગવડ પ્રાપ્ય છે. આ કિલ્લા પર જવાનો આરોહણ માર્ગ (ટ્રેકિંગ પાથ) દગડ પિંપરી ખાતેથી શરૂ થાય છે. આ માર્ગ સુરક્ષિત અને પહોળો છે. માર્ગ વચ્ચે કોઈ વૃક્ષો આવતાં નથી. બે કિલ્લાઓ વચ્ચેના ઘાટના ભાગ સુધી પહોંચતાં એક કલાક જેટલો સમય લાગે છે. અહીંથી જમણી બાજુનો પથ (પૂર્વ દિશામાં) અહિવંત કિલ્લા પર જાય છે અને ડાબી બાજુનો પથ (પશ્ચિમ દિશામાં) અચલા ફોર્ટ તરફ જાય છે. કિલ્લા ખાતે પીવાનું પાણી અપ્રાપ્ય હોવાને કારણે રાત્રીરોકાણ કરી શકાતું નથી. સ્થાનિક ગામના ગ્રામજનો દ્વારા રાત રહેવાની અને ખોરાકની વ્યવસ્થા વાજબી ખર્ચે કરવામાં આવે છે. આ કિલ્લા પર જવાનો અન્ય આરોહણ-માર્ગ દારેગાંવ ગામ ખાતેથી જાય છે.

## જોવાલાયક સ્થાનો 
અચલા કિલ્લો એક ઉંચી ટેકરી પર નાના વિસ્તારમાં આવેલ છે. અહીં થોડા ઈમારતના ખંડેરો, કોઠારો અને પાણીના ટાંકાઓ જોઈ શકાય છે, કે જે દરેક કિલ્લા પર હોય છે. તે માટે આશરે અડધો કલાક જેટલું કિલ્લાની અંદર ફરવું પડે છે.

## આ પણ જુઓ 
* મહારાષ્ટ્રના કિલ્લાઓની યાદી
* મરાઠી લોકો
* મરાઠા સામ્રાજ્ય

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:મહારાષ્ટ્રના કિલ્લાઓ
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
બોરસદ સત્યાગ્રહ

**બોરસદ સત્યાગ્રહ** એ ગુજરાતના આણંદ જિલ્લાના બોરસદ તાલુકામાં ઈ.સ. ૧૯૨૨-૨૩માં 
અંગ્રેજો દ્વારા લાદવામાં આવેલા અન્યાયી *"હૈડિયા વેરા"*ના વિરોધમાં કરવામાં આવેલો સત્યાગ્રહ હતો. આ સત્યાગ્રહની આગેવાની મહાત્મા ગાંધીએ સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલને સોંપી હતી. આ સત્યાગ્રહ ૩૮ દિવસ ચાલ્યો હતો અને અંતે સરકારે "હૈડિયા વેરો" નાબૂદ કરવો પડ્યો હતો.

## પાર્શ્વ ભૂમિ
તે સમયે ચરોતર ક્ષેત્રની બારૈયા અને પાટણવાડિયા જાતિને અપરાધી જાતિઓ ગણવામાં આવતી હતી અને તે જાતિના લોકોને સવાર સાંજ પોલીસ થાણામાં હાજરી નોંધાવવી પડતી હતી. તે સમયે અલી (અલિયો) નામના બહારવટીયાની બીજી ટોળી પણ લોકોને રંજાડાતી હતી. લોકો આ બહારવટીયાઓના ભયથી એટલા ત્રાસી ગયા હતા કે અંધારું થયા પછી કોઈ ઘરમાંથી બહાર પણ નીકળતા નહિ. 

બાબરા દેવાને પકડવા માટે પોલીસે બીજા બહારવટીયા અલી સાથે સાઠગાંઠ કરી તેને શસ્ત્ર સરંજામ પુરા પાડ્યા અને પોલીસો તેની લૂંટમાં ભાગ પડાવવા લાગ્યા. આ દરમ્યાન અલિની લૂંટ અને ધાડ સામે આંખ આડા કાન કરવા એ મતલબનું એક ગુપ્ત પરિપત્ર પણ પોલીસે તેમના અધિકારીઓ માટે બહાર પાડ્યું હતું. આમ છતાં બાબરો દેવો પકડાયો નહી. 

બહારવટીયાઓની ટોળીઓ સામે રક્ષણ માટે અંગ્રેજોએ વધારાના ૪૦૦ પોલીસોની એક ટુકડી બોરસદમાં રાખવાનું ઠરાવ્યું અને તેનો ખર્ચ ૨.૪૦ લાખ રૂપિયા જેટલો આંક્યો.

સરદાર પટેલે બોરસદ પહોંચી આ લડતનું સુકાન સંભાળ્યું અને ૨ ડિસેમ્બર ૧૯૨૩ના

## પરિણામ
સરકારના બહારવટિયા સાથેની સાંઠગાંઠના આરોપો સાંભળીને ઉદાર મત ધરાવતા તે સમયના ગવર્નર *લેસ્લી વિલ્સન* વિચલિત થયા. તેમણે તેજ સ્થળે તપાસ માટે *મોરિસ હેવર્ડ* નામના અધિકારી (હોમ મેમ્બર)ને મોકલ્યા. ૪ જાન્યુઆરી ૧૯૨૪ના દિવસે મોરિસ બોરસદ પહોંચ્યા. તેમણે કમિશનર, કલેક્ટર અને અન્ય અધિકારીઓ સાથે મુલાકાત કરી અને એક ખુલ્લી અદાલત ગોઠવી. તેમાં ઠરાવેલા ૧૫૦ લોકોને બોલાવવામાં આવ્યા. બધી દલીલો સાંભળી, આ લડતના ઉદ્દેશ વિષે ખાતરી થતા તેમણે જપ્તિ લેવા પર તુરંત બંદી મુકાવી. તેઓ મુંબઈ પાછા ફરતા, વધારાની પોલીસનો ખર્ચ સામાન્ય કરવેરામાંથી કઢાશે એવી સરકારે જાહેરાત કરી. આ જાહેરાત થતાં સરદાર પટેલે સત્યાગ્રહ થોભાવવાની ઘોષણા કરી. આમ, ૮ જાન્યુઆરી ૧૯૨૪ના દિવસે આ કર નાબુદ કરવામાં આવી.

ગાંધીજી પોતાના *યંગ ઈંડિયા* નામના પત્રમાં લખ્યું: "ખેડા અને બોરસદમાં મળેલી સફળતા વલ્લભભાઈની આયોજન અને વહીવટી આવડતને આભારી છે. આમ કરતા તેમણે પોતાની આસપાસ તેવી વિચારધારા ધરાવતા અનુયાયીઓની ફોજ ઉભી કરી છે. બોરસદ સત્યાગ્રહ એ લોકો દ્વારા પ્રેરિત અને લોકોએ ચલાવેલ ચળવળનું જ્વલંત ઉદાહરણ છે." 

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* 

શ્રેણી:ભારતનો સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ
શ્રેણી:ગુજરાતનો ઇતિહાસ
શ્રેણી:આણંદ જિલ્લો
શ્રેણી:બોરસદ તાલુકો
જગદીશચંદ્ર બોઝ માછલીઘર, સુરત

**જગદીશ ચંદ્ર બોઝ માછલીઘર** () ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત શહેર ખાતે પાલ વિસ્તારમાં આવેલું છે. તે ભારત દેશનું પ્રથમ વિવિધ પ્રકારના પાણી (મલ્ટિડિસિપ્લિનરી) ધરાવતું માછલીઘર છે અને તેને બંગાળી વૈજ્ઞાનિક જગદીશ ચંદ્ર બોઝની સ્મૃતિમાં નામ આપવામાં આવ્યું હતું. આ માછલીઘરનું ઉદ્‌ઘાટન ૧ માર્ચ, ૨૦૧૪ના દિવસે ગુજરાતના તત્કાલીન મુખ્ય પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું.

માછલીઘર ખાતે ૧૦૦ થી વધુ પ્રજાતિઓની માછલીઓને મીઠા પાણી, ખારા પાણી અને દરિયાઈ પાણીની ૫૨ જેટલી ટાંકીઓમાં રાખવામાં આવનાર છે. વિવિધ પ્રજાતિઓની જરૂરીયાતો મુજબ જલીય વાતાવરણ ઊભું કરવામાં આવશે અને દરેક ટાંકી પ્રજાતિઓની કુદરતી નિવસન તંત્ર (ઇકોસિસ્ટમ) પ્રમાણે બનાવવામાં આવશે.

૨૫,૭૨૨ ચોરસ મીટર જગ્યા પાછળ ૨૦ કરોડ ભારતીય રૂપિયા જેટલો ખર્ચ થશે. પ્રથમ તબક્કા દરમિયાન માછલીઘરનું બાંધકામ, જેલી ફિશ પૂલ અને એક શાર્ક માટેની ટાંકી મુખ્ય આકર્ષણ રહેશે. શાર્ક ટેન્ક બે માળ જેટલી ઊંચી (૪૦ ફુટ લાંબી, 30 ફુટ પહોળી) અને તેમાં ૭૦૦,૦૦૦ લિટર જેટલું પાણી ભરવામાં આવશે. તે ઘરમાં બે શાર્ક માછલી હશે. બીજા તબક્કા દરમિયાન એક ડોલ્ફીન માટે નહેર- પૂલની રચના ઉમેરવામાં આવશે.

## ઈમારત 
માછલીઘરની બહારના ભાગમાં એક વિશાળ વ્હેલનું હાડપિંજર રાખવામાં આવશે, જે બગીચા દ્વારા ઘેરાયેલું રહેશે. માછલીઘર બે માળનું હશે, જેમાં ઘણી નાની ટાંકી અને એક મોટી ટાંકી રહેશે. 
right|thumb|માછલીઘરનો બાહ્ય દેખાવ

## પ્રજાતિઓ 
માછલીઘર ખાતે રાખવામાં આવનાર પ્રજાતિમાં સમાવેશ થાય છે: ગોલ્ડફીશ, માણસ-ખાઉ પિરાન્હા તેમજ અન્ય સ્થાનિક અને વિદેશી પ્રજાતિઓ છે. વિવિધ નાની માછલીઓ અને શાર્ક મોટા ઘરમાં જોવા મળશે; જ્યારે નાની ટાંકીમાં આ માછલીઓનો સમાવેશ કરવામાં આવશે: એલિગેટર ગાર, સિચિલ્ડ, ઘોસ્ટ માછલી, લાયનફીશ, સ્ટારફીશ અને પતંગ આકારની માછલી. આ માછલીઘર ખાતે નીચેની પ્રજાતિઓ પણ જોઈ શકાશે: અમેરિકન ઝીંગા, મોરે ઇલ (સાપ જેવા દેખાવની), સ્નોફ્લેક ઇલ અને કાચબાઓ.

## ચિત્રદર્શન 

File:Surat aquarium 1.jpg|ઝીંગા
File:Surat aquarium 2.jpg|એલિગેટર ગાર
File:Surat aquarium 3.jpg|તાજા પાણીની માછલી
File:Surat aquarium 4.jpg|કાચબો
File:Surat aquarium 5.jpg|તારામાછલી
File:Surat aquarium 6.jpg|મોરે ઇલ
File:Surat aquarium 7.jpg|સ્ટ્રીઙરી (પતંગ આકારની માછલી)
File:Surat aquarium 8.jpg|કાચબાનું પૂતળું
File:Skeleton of whale at surat aquarium.jpg|વિશાળ વ્હેલનું હાડપિંજર

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* તસવીર દર્શન
* સુરત માછલીઘર ફેસબુક પર

શ્રેણી:સુરત શહેર
સમચક્રણ

**સમચક્રણ** અથવા **આઇસો-સ્પિન** (સંજ્ઞા: I) એ મૂળભૂત કણો સાથે સંકળાયેલી એક ક્વૉન્ટમ-સંખ્યા છે. 'આઇસોટૉપિક સ્પિન' માંથી 'આઇસો-સ્પિન' શબ્દ બન્યો છે. એક જ પ્રકારના કણો કે જેમની વચ્ચે કેવળ વિદ્યુતભારનો જ તફાવત હોય અને બીજી બધી રીતે સમાન હોય તેવા કણોને દર્શાવવા માટે આઇસો-સ્પિન નામના ગુણનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. દાખલા તરીકે, પ્રોટોન અને ન્યૂટ્રોન વિદ્યુતભાર સિવાય બીજી બધી રીતે સમાન છે, તેમની વચ્ચે દળનો તફાવત પણ નહિવત છે. મોટભાગે આ ગુણધર્મ પ્રબળ આંતરક્રિયામાં ભાગ લેતા બેરિયોન અને મેસોન સમૂહના કણોને લાગુ પડે છે.

## વર્ણન
પ્રાયોગિક રીતે જોવા મળે છે કે બે પ્રોટોન અથવા બે ન્યૂટ્રોન વચ્ચે પ્રવર્તતી પ્રબળ આંતરક્રિયા એકસરખી હોય છે. તે સૂચવે છે કે જ્યાં સુધી પ્રબળ આંતરક્રિયાને લાગેવળગે  છે ત્યાં સુધી પ્રોટોન અને ન્યૂટ્રોનને એક જ કણનાં બે સ્વરૂપો તરીકે ગણી શકાય. તે જ રીતે પ્રબળ આંતરક્રિયાને અનુલક્ષીને પાયોન (, , )ને એક જ કણની ત્રણ અવસ્થાઓ તરીકે ગણી શકાય. જ્યારે વિદ્યુતચુંબકીય આંતરક્રિયાને ધ્યાનમાં લેવામાં આવે ત્યારે  અને  વચ્ચેની આંતરક્રિયાઓ વચ્ચે તફાવત પડે છે; કારણ કે માત્ર  જ વિદ્યુતભાર ધરાવે છે. ઉપરાંત વિદ્યુતચુંબકીય આંતરક્રિયા પ્રબળ આંતરક્રિયા કરતાં ૧૦૦ ગણી ઓછી મંદ હોય છે, તેથી આવી મંદ આંતરક્રિયાને અવગણી શકાય છે.

આમ, પ્રોટોન અને ન્યૂટ્રોન માફક એક જ પ્રકારના કણો કે જેમની વચ્ચે માત્ર વિદ્યુતભારનો જ તફાવત છે તેવા કણોને દર્શાવવા માટે પરમાણુ ભૌતિકશાસ્ત્રમાં આઇસો-સ્પિનનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. તેને I વડે દર્શાવવામાં આવે છે. પ્રોટોન અને ન્યૂટ્રોન કણ માટે I નું મૂલ્ય  છે. કોઈ પણ I સંખ્યાવાળા કણ સમૂહમાં 2I + 1 સભ્યો હોય છે. એટલે કે જ્યારે *I*&nbsp;=&nbsp; હોય ત્યારે તે કણ સમૂહમાં સભ્ય-સંખ્યા 2 () + 1= 2 થશે, જેમ કે પ્રોટોન અને ન્યૂટ્રોન. જ્યારે *I*&nbsp;=&nbsp; 1 હોય ત્યારે કણ સમૂહમાં સભ્યોની સંખ્યા 2 (1) + 2 = 3 થશે, જેમ કે ત્રણ પાયોન ,  અને .

## પૂરક વાચન 
* Borrelli, Arianna (2017). The uses of isospin in early nuclear and particle physics. Studies in History and Philosophy of Science Part B: Studies in History and Philosophy of Modern Physics 60:81-94 

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:ભૌતિકવિજ્ઞાન
શ્રેણી:પરમાણુ ભૌતિકવિજ્ઞાન
હેડ્રૉન

અને ફર્મિયૉન સાથે આ રીતે જોડાયેલ છે]]

**હેડ્રૉન** એ મૂળભૂત અવપારમાણ્વિક કણોનો મુખ્ય સમૂહ છે. હેડ્રૉન્સમાં પ્રોટોન, ન્યૂટ્રોન વગેરે કણોનો સમાવેશ થાય છે. આવાં પ્રોટોન અને ન્યૂટ્રોન પારમાણ્વિક ન્યૂક્લિયસમાં હોય છે. હેડ્રૉન પ્રબળ આંતરક્રિયાથી પ્રભાવિત થતા હોય છે. આવી પ્રબળ આંતરક્રિયાને કારણે કણો ન્યૂક્લિયસમાં જકડાયેલા રહે છે.

## વર્ણન
હેડ્રૉન ક્વાર્ક્સ અને પ્રતિક્વાર્ક્સ જેવા સૂક્ષ્મ કણોના બનેલા હોય છે. ક્વાર્ક્સના આધારે હેડ્રૉનના બે પ્રકાર પડે છે: મૅસોન અને બૅરિયૉન. ક્વાર્ક્સ અને પ્રતિક્વાર્ક્સ જોડાયેલા હોય ત્યારે મૅસોન મળે છે, જ્યારે ત્રણ ક્વાર્ક્સ મળીને બૅરિયૉન બનાવે છે. બૅરિયૉનના પ્રતિદ્રવ્ય ભાગને પ્રતિબૅરિયૉન કહેવામાં આવે છે. પ્રતિબૅરિયૉન ત્રણ પ્રતિક્વાર્ક્સના બનેલા હોય છે.

## પૂરક વાચન 
* 

## સંદર્ભો
શ્રેણી:પરમાણુ ભૌતિકવિજ્ઞાન
શ્રેણી:મૂળભૂત કણો
દર્શના જરદોશ

**દર્શના જરદોશ** એક ભારતીય રાજકારણી અને વર્તમાન લોકસભામાં ગુજરાત રાજ્યના સુરત મતવિસ્તારનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. તેણી ભારતીય જનતા પાર્ટીનું સભ્યપદ ધરાવે છે અને લોકસભાની ચૂંટણીમાં પ્રથમવાર વર્ષ ૨૦૦૯ના સમયમાં ચૂંટાયા હતા.

તેણી સંસદના સભ્ય તરીકે ચૂંટણી ૨૦૧૪ દરમિયાન લોકસભાની સુરત બેઠક પરથી ફરી ચૂંટાયા હતા. તેમણે ઐતિહાસિક જીત પોતાના પ્રતિસ્પર્ધી કરતાં ૫,૩૩,૧૯૦ વધુ મત સહિત મેળવી હતી, જે  ભારતીય ચૂંટણીના  ઇતિહાસમાં શ્રીમતી ઈન્દિરા ગાંધી પછી  કોઇપણ મહિલા સાંસદ દ્વારા મેળવાયેલી સૌથી વધુ લીડ છે અને ચૂંટણી ૨૦૧૪ દરમિયાન ૪થા ક્રમની સૌથી વધુ લીડ છે. તેમણે ૭૬.૬ % મત મેળતી જીત મેળવી હતી, જે  ચૂંટણી ૨૦૧૪ માટેનો એક વિક્રમ છે.

વર્ષ ૨૦૦૯માં, તેમણે ભારત સરકાર પાસે  હીરાના વેપારના ભારતના મુખ્યમથક સુરત ખાતે એક સુયોજિત આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઇમથકની માગણી કરી હતી. વર્ષ ૨૦૧૨માં તેમણે કોંગ્રેસ સાંસદ તુષાર ચૌધરી દ્વારા વાયા સુરતની વિમાનસેવાઓ પોતે શરુ કરાવ્યાની વાત કરવા બદલ ટીકા કરી હતી, જેના માટે તેમણે અને નવસારીના સાંસદ સીઆર પાટીલ દ્વારા ઝુંબેશ ચલાવવામાં આવી હતી.

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* વિગતવાર પ્રોફાઇલ (ભારત સરકાર પોર્ટલ)
* દર્શના જરદોશ - ટ્વિટર 
* દર્શના જરદોશ - ફેસબુક

શ્રેણી:૧૯૬૧માં જન્મ
શ્રેણી:જીવિત લોકો
શ્રેણી:ગુજરાત રાજ્યના સાંસદ
રાસમાળા

**રાસમાળા** એ અંગ્રેજ અધિકારી એલેકઝાન્ડર ફાર્બસ દ્વારા લખાયેલ ગુજરાત પ્રાંતનો ઈતિહાસ રજૂ કરતું ઐતિહાસિક પુસ્તક છે. અંગ્રેજીમાં લખાયેલ આ પુસ્તક ૧૮૫૬માં પ્રકાશિત થયું હતું.

## ઈતિહાસ
એલેકઝાન્ડર ફાર્બસે ૧૮૫૦ થી ૧૮૫૬ દરમિયાન ગુજરાતના ઈતિહાસને લગતી માહિતી વહીવંચાઓના ચોપડા; રાસના ભંડાર; દેવાલય, વાવ, કૂવા અને છત્રીઓ ઉપરના લેખો; 'પ્રબંધચિંતામણી', 'દ્રયાશ્રય', 'શત્રુંજય માહાત્મ્ય', 'કુમારપાલચરિત્ર' વગેરે ગ્રંથો; ઇંગ્લેન્ડમાંનું ઈન્ડિયા હાઉસનું દફતર વગેરે સાધનો દ્વારા એકત્ર કરીને ત્યારબાદ અંગ્રેજીમાં એક સળંગ વિસ્તૃત તવારીખ તૈયાર કરી હતી. આ સંપૂર્ણ કામમાં તેમને દલપતરામની મોટી મદદ મળી હતી.

## પુસ્તક
*રાસમાળા* પુસ્તક ૧૮૫૬માં બે ગ્રંથોમાં પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું હતું. તેમાં કુલ ચાર વિભાગ પાડવામાં આવ્યા છે. તેમાંના વિભાગ-૧માં પ્રાચિન સમયનો, વિભાગ-૨માં સલ્તનત કાળનો અને વિભાગ-૩માં મરાઠા અને બ્રિટિશ કાળનો ઈતિહાસ આલેખવામાં આવ્યો છે. વિભાગ-૩માં ગાયકવાડ, કાઠિયાવાડની મુલકગીરી, ઇડર તથા મહીકાંઠાના ઈતિહાસની વિસ્તૃત માહિતીનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. વિભાગ-૪માં હિન્દુની વિવિધ જ્ઞાતિઓ, શહેરનો નિવાસ, રજપૂતોનો જમીનનો વહીવટ, ધર્મોપચાર, લજ્ઞ, ઉત્તરક્રિયા, શ્રાદ્ધ વગેરે વિશેની માહિતી આલેખવામાં આવી છે. પુસ્તકના પરિશિષ્ટમાં કેટલાક દેશી રાજ્યોના રાજવંશોની વંશાવળી આપવામાં આવી છે.

મુંબઈની ફાર્બસ ગુજરાતી સભાએ રણછોડભાઈ ઉદયરામ દવે પાસે આ પુસ્તકનો ગુજરાતીમાં અનુવાદ કરાવી ૧૮૬૯માં પ્રગટ કર્યો હતો. એની બીજી આવૃત્તિ ૧૮૯૯માં અને ત્રીજી આવૃત્તિ ૧૯૨૨માં પ્રગટ કરવામાં આવી હતી.

## સંદર્ભો
## બાહ્ય કડીઓ 
*  (પુસ્તક પહેલું)
*  (પુસ્તક બીજુ)
* 
* રાસમાળા ગાંધી હેરિટેજ પૉર્ટલ પર (ગુજરાતી)
* 

શ્રેણી:પુસ્તક
કપડવંજ લોક સભા મતવિસ્તાર

**કપડવંજ લોક સભા મતવિસ્તાર** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલ ગુજરાત રાજ્યનો એક લોકસભાનો સંસદીય મતવિસ્તાર હતો, જેમાં ખેડા જિલ્લાના અમુક વિસ્તારોનો સમાવેશ થતો હતો.

## સંસદ સભ્યો 
* ૧૯૫૨: મણીબેન વલ્લભભાઈ પટેલ, ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ ( ખેડા દક્ષિણ બેઠક )
* ૧૯૫૨: ફત્તેહસિંહજી ઠાકોર, એમજેપી ( ખેડા ઉત્તર બેઠક )
* ૧૯૫૭: ફત્તેહસિંહજી ઠાકોર, એમજેપી ( ખેડા બેઠક )
* ૧૯૬૨: પ્રવિણસિંહ સોલંકી, ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ ( ખેડા બેઠક )
* ૧૯૬૭: પ્રવિણસિંહ સોલંકી, ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ ( ખેડા બેઠક )
* ૧૯૭૧: ધરમસિંહ દાદુભાઈ દેસાઈ, ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ ( ખેડા બેઠક )
* ૧૯૭૭: ધરમસિંહ દાદુભાઈ દેસાઈ, ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ ( ખેડા બેઠક )
* ૧૯૭૭: શંકરસિંહ વાઘેલા, જનતા પાર્ટી
* ૧૯૮૦: નટવરસિંહ સોલંકી, ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ (ઈન્દીરા)
* ૧૯૮૪: નટવરસિંહ સોલંકી, ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ
* ૧૯૮૯: ગાભાજી મંગાજી ઠાકોર, ભારતીય જનતા પાર્ટી
* ૧૯૯૧: ગાભાજી મંગાજી ઠાકોર, ભારતીય જનતા પાર્ટી
* ૧૯૯૬: જયસિંહજી ચૌહાણ, ભારતીય જનતા પાર્ટી
* ૧૯૯૮: જયસિંહજી ચૌહાણ, ભારતીય જનતા પાર્ટી
* ૧૯૯૯: શંકરસિંહ વાઘેલા, ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ
* ૨૦૦૪: શંકરસિંહ વાઘેલા, ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ

વર્ષ ૨૦૦૮માં થયેલ લોકસભાના મતવિસ્તારની પુનર્રચના પછી કપડવંજ બેઠક રદ કરવામાં આવી હોવાથી આ મતવિસ્તાર હાલમાં અસ્તિત્વમાં નથી અને તેના મોટા ભાગના વિસ્તારનો નવા પંચમહાલ લોકસભા મતવિસ્તારમાં સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો.

શંકરસિંહ વાઘેલા પંચમહાલ બેઠક પરથી ભાજપ સામે વર્ષ ૨૦૦૯ની ચૂંટણી હારી ગયા હતા.

## આ પણ જુઓ 
* કપડવંજ

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:ખેડા જિલ્લો
શ્રેણી:ગુજરાતના લોકસભા મતવિસ્તાર
મીઠુબેન પેટીટ

[thumb|[મહાત્મા ગાંધી|ગાંધીજી દાંડીમાં ૫ એપ્રિલ ૧૯૩૦ તેમની પાછળ તેમના બીજા પુત્ર મણિલાલ ગાંધી અને મીઠુબેન પેટીટ.]]
thumb|મહાત્મા ગાંધી, મીઠુબેન પેટીટ અને સરોજીની નાયડુ, ૧૯૩૦.
**મીઠુબેન હોરમસજી પેટીટ** (૧૧ એપ્રિલ ૧૮૯૨ - ૧૬ જુલાઇ ૧૯૭૩) એ એક આગળ પડતા ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય સેનાની હતા. તેમણે મહાત્મા ગાંધી સાથે દાંડી સત્યાગ્રહમાં ભાગ લીધો હતો.

## જીવન 
મીઠુબેન પેટીટનો જન્મ ૧૧ એપ્રિલ ૧૮૯૨ના દિવસે મુંબઈના એક ધનિક પારસી કુટુંબમાં થયો હતો. તેમના પિતા દિનશા માણેકજી પેટીટ એક ઉદ્યોગપતિ અને વંશપરંપરાગત અમીર હતા.

### ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય આંદોલન 
યુવાન મીઠુબેન તેમના ગાંધીવાદી માસીથી ખૂબ પ્રભાવિત હતા જેઓ રાષ્ટ્રીય સ્ત્રી સભાના સેક્રેટરી હતા. કસ્તુરબા ગાંધી  અને સરોજીને નાયડુ સાથે મીઠુબેને પણ દાંડી સત્યાગ્રહમાં મહત્ત્વનો ભાગ ભજવ્યો હતો, મીઠુબેને સરદાર પટેલની આગેવાની હેઠળ બ્રિટિશ રાજ વિરૂદ્ધ થયેલા કર વિરોધી બારડોલી સત્યાગ્રહમાં પણ ભાગ લીધો હતો. દારૂ બંદીની ચળવળમાં પણ મીઠુબેને ભાગ લીધો. મહાત્મા ગાંધી સાથે તેમણે ગુજરાતની અનુસુચિત જાતિમાં દારૂના ગેરફાયદા સમજાવ્યા.

### સામાજિક કાર્ય 
મીઠુબેન પેટીટે મરોલીમાં 'કસ્તુરબા વણાટ શાળા' નામે એક આશ્રમ સ્થાપ્યો હતો. આ આશ્રમમાં આદિવાસી, હરિજન અને માછીમારોના પરિવારજનોને કાંતણ, પીંજણ, વણાટ, દુગ્ધ વ્યવસાય, ચામડાનો વ્યવસાય શીખવવામાં આવતો અને મહિલાઓને સ્વરોજગાર અર્થે સીવણનો ડિપ્લોમા કાર્યક્રમ ચલાવવામાં આવતો હતો. આજ નામે તેમણે માનસિક રોગીઓ માટે એક હોસ્પિટલ પણ શરૂ કરી હતી.

તેઓ ૧૬ જુલાઈ ૧૯૭૩માં અવસાન પામ્યા હતાં.

## પુરસ્કાર 
મીઠુબેનને તેમની સમાજ સેવા માટે ૧૯૬૧માં પદ્મશ્રી પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* 
શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતાઓ
શ્રેણી:૧૯૭૩માં મૃત્યુ
શ્રેણી:૧૮૯૨માં જન્મ
શ્રેણી:સ્વાતંત્ર્ય સેનાની
નડિયાદની હવેલી

**નડિયાદની હવેલી**, જેને *બાબુભાઈ દેસાઈની હવેલી* પણ કહેવાય છે, તે ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના નડીઆદ શહેર ખાતે આવેલ એક હવેલી છે. વર્ષ ૧૭૮૩માં બંધાયેલ આ મકાન ૨૪૯ ઓરડાઓ લાકડાની કોતરણી, વરસાદ-જળ સંગ્રહની સગવડ, ડઝનબંધ ચોગાનો તેમ જ ચાંદીમઢેલા ઝરોખાઓ ધરાવે છે. 

તાત્યા ટોપેએ વર્ષ ૧૮૫૭ની ભારતીય ક્રાંતિ દરમિયાન અહીંં આશ્રય લીધો હતો એમ કહેવાય છે. અને આધ્યાત્મિક વિષય પર વ્યાખ્યાન આપ્યું હતું. મહાત્મા ગાંધીએ વર્ષ ૧૯૧૭માં એક સભા સંબોધિત કરી હતી. ભારતીય ચિકિત્સક ઝંડુ ભટ્ટ અહીં મૃત્યુ પામ્યા હતા. 

ભાઉસાહેબ તરીકેના હુલામણા નામથી ઓળખાતા રાવ બહાદુર વિહારીદાસ દેસાઈ, તેમના વડવાના સમયથી ચાલી આવતી દેસાઈગીરી (મુઘલો માટે કર ઉઘરાવવાનું કાર્ય)નું કાર્ય કરતા હતા. ભાઉસાહેબના બે પુત્રો હરીદાસ વિહારીદાસ દેસાઈ અને બેચરદાસ વિહારીદાસ દેસાઈએ  ભૂતપૂર્વ જૂનાગઢ રાજ્યના દિવાન તરીકે પદ સંભાળ્યું ત્યાર પછી પણ આ જ વ્યવસ્થા અંગ્રેજ શાસન દરમિયાન પણ ચાલુ રહી હતી.

એમ કહેવાય છે કે આ હવેલી ભારતમાં ઓરડાઓની દ્રષ્ટિએ રાષ્ટ્રપતિ ભવન પછી બીજા ક્રમમાં આવે છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:ખેડા જિલ્લો
શ્યામલ વન

**શ્યામલ વન** એક પ્રવાસન સ્થળ છે, જે ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્‍લાના શામળાજી ખાતે આવેલ છે. આ વન ગુજરાત સરકારના *વન વિભાગ* દ્વારા વર્ષ ૨૦૦૯માં ચોમાસાની ઋતુમાં ૧૮મી જુલાઈ, ૨૦૦૯ના દિવસે *૬૦મા વન મહોત્‍સવ*ની ઉજવણી નિમિત્તે ખુલ્લું મૂકવામાં આવેલ છે. આ સ્થળ *રાષ્‍ટ્રીય ધોરીમાર્ગ નં. ૪૮* ઉપર અમદાવાદથી આશરે ૧૨૭ કિ.મી. દૂર આવેલું છે. શામળાજી ખાતેના પ્રખ્યાત ‘‘ભગવાન વિષ્‍ણુ’’ના મંદિર ખાતે દર વર્ષે લાખો લોકો મુલાકાતે આવતા હોય છે. આ મંદિર નજીક વૃક્ષો વડે આચ્છાદિત બે ટેકરીઓની વચ્‍ચે આવેલ આ સ્થળની શામળાજી મંદિરના દર્શને આવતાં મોટા ભાગના લોકો મુલાકાત લે છે.

શ્યામલ વન ખાતે કોતરણીયુક્ત મુખ્‍ય પ્રવેશદ્વારથી દાખલ થઈ અંદર વિવિધ પ્રકારનાં વિભાગો જેમ કે, દશાવતાર વન, નક્ષત્ર વન, રાશિવન, ધનવંતરી વન, દેવ વન, સ્‍મૃતિ વન અને ગ્રહ વાટિકા જોવા મળે છે, જેમાં નામને અનુરૂપ વિવિધ રોપાઓનું વાવેતર કરવામાં આવેલ છે. આ સિવાય ૬.૩ હેકટર જેટલા વિસ્‍તારમાં ફુવારો, હરિયાળી લોન, બાળ-ક્રિડાંગણ, વનકુટીર, ખેત વનીકરણ નિદર્શન પ્‍લોટ, આધુનિક નર્સરી, વાંસ-વાવેતર, માહિતી કેન્દ્ર (ઇન્‍ટરપ્રિટેશન સેન્‍ટર), વૃક્ષ સંગ્રહાલયનું પણ આયોજન કરવામાં આવેલ છે, જે મુલાકાતીઓ માટે અનેરૂ આકર્ષણ છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:ભિલોડા તાલુકો
ખોંડ આદિવાસી

[thumb|[ઑડિશા|ઓરિસ્સાનાખોંડ આદિવાસી જૂથની એક મહિલા]]
**ખોંડ** અથવા **કોંધ** આદિવાસીઓ () ભારત દેશના ઓરિસ્સા રાજ્યની ટેકરીઓ અને જંગલોમાં વસવાટ કરે છે. તેમને કોંડ, કાંધ અથવા કોંધ પણ કહેવામાં આવે છે. તેમની સંખ્યા અંદાજે ૮ લાખ કરતાં વધુ છે, જેમાંથી લગભગ ૫ લાખ ૫૦ હજાર દ્રવિડિયન કુળની કુઈ અને તેની દક્ષિણી બોલી કુવી બોલી બોલે છે. મોટાભાગે હવે તેઓ ડાંગરની ખેતી કરે છે, પરંતુ હજુ પણ કુટિયા ખોંડ જેવા કેટલાક સમુહો છે, જે ઝુમ ખેતી (slash and burn agriculture) પર આધાર રાખે છે.

ખોંડ ઘણી સદીઓથી પશ્ચિમ, ઉત્તર અને પૂર્વ બાજુ રહેતા ઉડિયાભાષી અને દક્ષિણ બાજુ પર રહેતા તેલુગુભાષી સમૂહોના સંપર્કમાં રહે છે. અમુક અંશે તેમણે પડોશીઓની ભાષા અને વ્યવહાર પ્રથાઓને અપનાવી છે. બ‌ઉદનાં મેદાનો ખાતે એવા ખોંડ છે, જે માત્ર ઉડિયાભાષી છે, ત્યારે આગળ પહાડીઓમાં રહેતા ખોંડ દ્વિભાષી છે, દૂરના જંગલોમાં માત્ર કુઈ બોલી બોલાય છે. જાતિ, અસ્પૃશ્યતા અને હિન્દૂ દેવીદેવતાઓ વિશેના જ્ઞાન સંબંધિત હિંદુ પ્રથાઓના પાલનમાં ધીમે ધીમે ક્રમવાર પરિવર્તન દેખાય છે. વીસમી સદીના પાછલા ભાગમાં પરસંસ્કૃતિગ્રહણ પ્રક્રિયામાં ઝડપથી વધારો થયો છે.

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* ચિત્રો
* Sinlung સીન્લુંગ - ભારતીય આદિવાસીઓ
* ડોંગ્રીયા કોંધ સર્વાઇવલ ઇન્ટરનેશનલ (સચિત્ર)
* આદિવાસી વિશે ૫ મિનિટનો વિડિયો અને તેમની સમસ્યાઓ - Vedanta Resources

શ્રેણી:ભારતીય સંસ્કૃતિ
શ્રેણી:આદિવાસી સંસ્કૃતિ
મોન્ટે અગ્લીલા

**મોન્ટે અગ્લીલા** એક ચીલીનો એક વિસ્તાર છે, જે બાયોબિયોના પ્રદેશમાં સ્થિત છે, કેબ્રેરોના કોમ્યુનમાં, આ જ નામનું શહેર ૬ કિલોમીટર દક્ષિણે આવેલું છે. તે ૬,૦૯૦ લોકોની વસ્તી ધરાવે છે.
ચિત્ર:Inauguracion Nueva Plaza de Monte Aguila 2017 (12).jpg
ચિત્ર:Bomberos monte aguila.jpg
ચિત્ર:Img-estadio.jpg
ચિત્ર:Entrada x yumbel.jpg
ચિત્ર:Premiacion O.V.V. 2017 (4).jpg
ચિત્ર:Inauguracion Nueva Plaza de Monte Aguila 2017 (103).jpg
ચિત્ર:Inauguracion Nueva Plaza de Monte Aguila 2017 (63).jpg
ચિત્ર:Inauguracion Nueva Plaza de Monte Aguila 2017 (14).jpg
ચિત્ર:Carros abandonados mte aguila.jpg

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ચીલી
રુપસે ધોધ

**રુપસે ધોધ** () નેપાળ દેશના મધ્ય ભાગમાં આવેલ છે. તે પશ્ચિમી નેપાળના ધવલગિરી પ્રાંતમાં મ્યાગડી જિલ્લામાં ડાના VDC ખાતે આવેલ છે. આ ધોધ ૩૦૦ મીટર (૯૮૪ ફૂટ) જેટલી ઊંચાઈ ધરાવે છે. કાલી-ગંડકી નદી પર આવેલ આ ધોધ એક લોકપ્રિય પ્રવાસન સ્થળ છે.

## ભૂગોળ 
રુપસે બેની-જોમસોમ ધોરી માર્ગ પર આવેલ છે. પોખરાથી તે લગભગ ૧૧૦ કિ.મી. જેટલા અંતરે અને જોમસોમથી આશરે ૪૦.૮ કિ.મી. જેટલા અંતરે આવેલ છે.

## ધોધ 
રુપસે ધોધ ૩૦૦ મીટર કરતાં વધુ  ઊંચાઈ પરથી પડે છે.

## ભૌગોલિક મહત્વ 
રુપસે ધોધ પડે છે  તેની આસપાસ જબરદસ્ત રમણીયતા છે. વિશ્વમાં સૌથી ઊંડા કોતર ધરાવતી કાલી ગંડકી કોતર અને કાલી ગંડકી નદીના વિસ્તાર નજીક આ ધોધનું સ્થળ આવેલું છે.

## પ્રવાસન 
વાર્ષિક ૧,૫૦,૦૦૦ પ્રવાસીઓ આ સ્થળની મુલાકાતે આવે છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:નેપાળ
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:ભારતના જળધોધ
આમ્ર વન

**આમ્ર વન** એક પ્રવાસન સ્થળ છે, જે ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્‍લાના કપરાડા તાલુકાના બાલચોંઢી ગામ ખાતે આવેલ છે. આ વન ગુજરાત સરકારના *વન વિભાગ* દ્વારા વર્ષ ૨૦૧૬માં ચોમાસાની ઋતુમાં ૩૦મી જુલાઈ, ૨૦૧૬ના દિવસે *૬૭મા વન મહોત્‍સવ*ની ઉજવણી નિમિત્તે ખુલ્લું મૂકવામાં આવેલું. આમ્ર વન વાપી અને ધરમપુરને જોડતા રાજ્ય ધોરી માર્ગ પર વાપીથી ૨૫ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલું છે.

આમ્ર વનમાં ગુજરાત રાજ્યની જાણીતી આંબાની ૨૯ જેટલી વિવિધ જાતોના ૫૦૦ કરતાં વધુ આંબાના વૃક્ષો રોપવામાં આવેલ છે. વન વિભાગના સામાજીક વનીકરણ અભિયાન અતર્ગત તૈયાર કરવામાં આવેલ આમ્ર વન પર્યટકો માટે પણ આકર્ષણનું કેન્દ્ર બને એનું વિશેષ ધ્યાન રાખવામાં આવેલ છે. આમ્રવન ખાતે પાંચ જેટલા વિભાગમાં વનનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું છે, જેમાં રાશી-નક્ષત્ર, આરોગ્ય, નવ-ગ્રહ, પંચવટી, આમ્ર વગેરે વિષયો આધારીત વૃક્ષો રોપવામાં આવેલ છે. આ ઉપરાંત અહીં અલ્પાહાર ગૃહ, કુદરતી ઝરણાંઓ, કુટિર-બેઠક તથા એક તળાવનો સમાવેશ થાય છે. આ વનનું મુખ્ય પ્રવેશ દ્વાર કલાત્મક બનાવવામાં આવેલ હતું. માત્ર ૪૫ દિવસના ટૂંકાગાળામાં સમગ્ર આમ્ર વન તૈયાર કરવામાં આવેલું.

આમ્ર વન ખાતે પર્યટકોને આંબાના વૃક્ષ વિશે તમામ માહિતી માહિતી કેન્દ્ર (ઇન્ટર પ્રિટિશન સેન્ટર) દ્વારા આપવામાં આવે છે. લોકોને જંગલના વૃક્ષો તેમ જ ખાસ કરીને આંબા વિશેની ઝીણવટભરી માહિતી અહીંથી મળી રહે છે.

## સંદભો 
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:કપરાડા તાલુકો
બોમ્બે વિધાનસભા ચૂંટણી, ૧૯૫૨

thumb|ભારતના વહીવટી વિભાગો, વર્ષ ૧૯૫૧ પ્રમાણે
ભારત દેશના બોમ્બે રાજ્યની વિધાનસભાની ચૂંટણી ૨૬ માર્ચ, ૧૯૫૨ના દિવસે યોજાઇ હતી. આ ચૂંટણીમાં ૧૨૩૯ ઉમેદવારો વચ્ચે ૨૬૦ વિધાનસભાની બેઠકો માટે ચૂંટણી થઈ હતી, જેમાં ૧ મતવિસ્તાર માટે ત્રણ-સભ્ય, ૪૭ મતવિસ્તાર દીઠ બે-સભ્ય અને ૨૧૨ મતવિસ્તાર દીઠ એક સભ્ય માટે ચૂંટણી થઈ હતી.

## પરિણામો 
|- style="background-color:#E9E9E9; text-align:center;"
! class="unsortable" |
! રાજકીય પક્ષ !! ધ્વજ !! લડેલી બેઠકો !! વિજેતા !! બેઠકોના % !! મત !! મત %
|- style="background: #90EE90;"

| style="text-align:left;" |ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ
|
| 313 || 269 || 85.40 || 55,56,334 || 49.95
|-

| style="text-align:left;" |સોશ્યાલિસ્ટ પાર્ટી
|
| 182 || 9 || 2.86 || 13,30,246 || 11.96
|-

| style="text-align:left;" |પીસન્ટ એન્ડ વર્કર્સ પાર્ટી ઓફ ઇન્ડિયા
|
| 87 || 14 || 4.44 || 7,17,963 || 6.45
|-
|
| style="text-align:left;" |શેડ્યુલ્ડ કાસ્ટ ફેડરેશન
|
| 37 || 1 || 0.32 || 3,44,718 || 3.10
|-

| style="text-align:left;" |કામગાર કિસાન પક્ષ
|
| 33 || 2 || 0.63 || 2,48,130 || 2.23
|-

| style="text-align:left;" |કોમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી ઓફ ઇન્ડિયા
| 
| 25 || 1 || 0.32 || 1,59,994 || 1.44
|-
|
| style="text-align:left;" |ક્રિષિકાર લોક પાર્ટી
|
| 16 || 1 || 0.32 || 1,07,408 || 0.97
|-
|
| style="text-align:left;" |અપક્ષ
|
| 427 || 18 || 5.71 || 19,17,574 || 17.24
|- class="unsortable" style="background-color:#E9E9E9"
! colspan = 3| કુલ બેઠકો
! 315 !! style="text-align:center;" |મતદાતાઓ !! 2,19,04,595 !! style="text-align:center;" |મતદાન !! 1,11,23,242 (50.78 %)
|}

## રાજ્ય પુનર્રચના 
૧ નવેમ્બર ૧૯૫૬ના દિવસે *રાજ્ય પુનર્રચના એક્ટ*, ૧૯૫૬ મુજબ, બોમ્બે સ્ટેટમાં સૌરાષ્ટ્ર રાજ્ય અને કચ્છ રાજ્ય, મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યના મરાઠી બોલતા જિલ્લાઓ ધરાવતું *નાગપુર ડિવિઝન* અને મરાઠી બોલતા હૈદરાબાદમાંથી *મરાઠાવાડા પ્રદેશ*નો ઉમેરો કરવામાં આવ્યો હતો.  આ ઉપરાંત *બોમ્બે સ્ટેટ*ના દક્ષિણ તરફના કન્નડ ભાષા-બોલતા જિલ્લાઓ ધારવાડ, બીજાપુર, ઉત્તર કનરા અને બેલગામ (ચાંદગડ તાલુકા સિવાય)ને મૈસુર સ્ટેટમાં વિલિન કરવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે  બનાસકાંઠા જિલ્લાના *આબુ રોડ તાલુકા*ને રાજસ્થાનમાં તબદિલ કરવામાં આવ્યો હતો. તેથી આ રાજ્યમાં ૩૧૫ વિધાનસભ્ય થી વધારીને ૩૯૬ વિધાનસભ્યો માટે વર્ષ ૧૯૫૭ની ચૂંટણી કરવામાં આવી હતી.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:ઇતિહાસ
થોટુપોલા કાંડા

**થોટુપોલા કાંડા** (; ) શ્રીલંકા ખાતે આવેલ એક પર્વત છે, જેને ઘણીવાર **થોટુપોલા શિખર** અથવા **થોટુપોલા પર્વત **તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. શ્રીલંકા દેશમાં પર્વત પૈકી સૌથી વધુ  ઊંચાઈમાં ત્રીજા ક્રમે આવતો *નુવારા એલિયા જિલ્લા*માં આવેલ દરિયાઈ સપાટી કરતાં  જેટલી ઊંચાઈ પર આવેલ છે. આ પર્વતનો સમાવેશ હોર્ટોન પ્લેઇન્સ નેશનલ પાર્કના વિસ્તારમાં થાય છે.  પર્વતની ટોચ પરથી લગભગ બે કિલોમીટર જેટલા સીધા અંતરે આવેલા *પટ્ટીપોલા* ખાતેથી હોર્ટોન પ્લેઇન્સ નેશનલ પાર્ક  વિસ્તારમાં પ્રવેશ કરી શકાય છે. મોટા ભાગનો પર્વત વિસ્તાર વનસ્પતિઓ વડે આચ્છાદિત છે, જેને કારણે અહીંના *હોર્ટોન પ્લેઇન્સ નેશનલ પાર્ક* ખાતે ઠંડક અને પવનોવાળું વાતાવરણ મળે છે. સ્ટ્રોબીલાન્થેસ *(Strobilanthes)*, ઓસ્બેકીયા *(Osbeckia)* અને ર્‌હોડોમીર્ટુસ *૯Rhodomyrtus)* પ્રજાતિઓની વનસ્પતિઓ અહીં સામાન્ય રીતે ઉગી નીકળે છે.

## દંતકથા 
થોટુપોલા કાંડા શબ્દનો અર્થ સિંહાલી ભાષામાં  'ઉતરાણનું સ્થળ' એવો થાય છે. આ અર્થ સાથે સંબંધિત રામ અને રાવણની એક દંતકથા છે. આ દંતકથા અનુસાર ભારતના રાજા રામ અને તેની સુંદર પત્ની સીતા વનવાસને કારણે જંગલમાં રહેતા હતા. એક વાર રાવણ રામની પત્ની સીતાનું અપહરણ કરી શ્રીલંકા ભાગી છૂટે છે. શ્રીલંકાના માર્ગ પર સૌ પ્રથમ વિમાન થોટુપોલા કાંડા ખાતે ઉતર્યું હતું, જેનો અર્થ ઉતરાણ સ્થળ છે.

## આ પણ જુઓ 
* શ્રીલંકાની ભૂગોળ
* શ્રીલંકાના પર્વતોની યાદી

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:શ્રીલંકા
ઓગ્લા, ઉત્તરાખંડ

**ઓગ્લા** () એક નાનકડું રમણીય સ્થળ છે, જે પિથોરાગઢ જિલ્લો, ઉત્તરાખંડ રાજ્ય, ભારત ખાતે દીડીહાટ તાલુકામાં આવેલ છે. આ સ્થળ હિંદુઓની પવિત્ર કૈલાસ માનસરોવર યાત્રાના માર્ગ પર આવેલ છે.

અહીંથી નજીક આવેલાં સ્થળોમાં અસ્કોટ કસ્તુરી હરણ અભયારણ્ય, ચરામા લશ્કરી છાવણી અને નારાયણ નગરનો સમાવેશ થાય છે. એક સમયે ઓગ્લા આસપાસનાં ઘણા ગામો માટેનું સડક માર્ગ માટેનું મથક તેમ જ પગપાળા મુસાફરી માટેનું શરૂઆતનું મથક હતું. ગાઢ શંકુદ્રમ જંગલો તરફ આવેલા દીંડીહાટ, ધારચુલા, દારમા ખીણ, બાગીચૌરા, જોલ્જિબી અને કનાલીછીના અહીંથી જવાય છે અને ગરખાના પ્રવેશ દ્વાર તરીકે ઓળખાય છે.

ભારત અને નેપાળમાં આવેલ  હિમાલયનાં શિખરો જેમ કે પંચચુલી અને અન્નપૂર્ણા અહીંથી દેખાય છે. ઓગ્લા *પાઇનસ રોક્ષ્બુર્ઘી (roxburghii)*, *ર્‌હોન્ડ્રોન*, *માય્રીકા* અને ક્વેર્કસ (*Quercus)*નાં જંગલોથી સમૃદ્ધ બ્રાયોફાઈટ (Bryophyte) અને પેરિડોફાયટ (Pteridophyte) જેવી પુષ્પીય વનસ્પતિઓથી ભરપુર છે.

શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:ઉત્તરાખંડ
જ્યોલીકોટ

**જ્યોલીકોટ (Jeolikot)** એક ગિરિમથક (હિલ સ્ટેશન) છે, જે ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલ ઉત્તરાખંડ રાજ્યના નૈનિતાલ જિલ્લામાં આવેલ છે. જ્યોલીકોટ દરિયાઈ સપાટી થી ૧૨૧૯ મીટર જેટલી ઉંચાઈ પર આવેલું છે. તે *નૈનિતાલનું પ્રવેશદ્વાર* તરીકે પણ ઓળખાય છે. ફુલો અને પતંગિયા બાબતના જિજ્ઞાસુઓ માટે આ એક આદર્શ સ્થળ છે. રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ નં. ૮૭ પર આવેલા આ સ્થળ ખાતે પ્રસિદ્ધ સ્વામી વિવેકાનંદ અને અરવિંદો ઘોષ લાંબા સમય માટે રોકાયા હતા.

આ સ્થળ માત્ર નૈનિતાલ જતા પ્રવાસીઓના વિશ્રામ સ્થળ તરીકે જ નથી ગણાતું, પણ દૈનિક નૈનિતાલ અને હલ્દવાની વચ્ચે ફેરો મારતા મુસાફરો માટે પણ મહત્વનું છે. અહીંના જલપાન ગૃહ ખાતે એક ગ્લાસ ચાની સાથે 'બ્રેડ પકોડા'ની લહેજત માણવા સાથે પર્વતોનાં મનોહર અને તેમાંથી ફૂટતો સૂર્યપ્રકાશ પણ દૃશ્યમાન છે, કે જે આગળ જતાં આવનારા ગિરિમથક નૈનિતાલની રમણિયતાનો આંશિક ખ્યાલ આપે છે.

Coordinates: [//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=Jeolikot&params=29_20_N_79_29_E_region:IN_type:city_source:GNS-enwiki 29°20′N 79°29′E&#xFEFF; / &#xFEFF;29.333°N 79.483°E&#xFEFF; / 29.333; 79.483]

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:Coordinates not on Wikidata
શ્રેણી:ઉત્તરાખંડ
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
સરકારી માધ્યમિક શાળા, જુના જશાપર

## માહિતી 
સરકારી માધ્યમિક શાળા, જુના જશાપર એ જુના જશાપરમાં સ્થિત છે. આ શાળામાં ધોરણ 9 અને 10 નું અભ્યાસ કાર્ય ચાલે છે. આ શાળામાં  બાળકોને સંગીત, રમતગમત, યોગ, વ્યાયામ જેવા વિષયો શીખવાડવામાં આવે છે.
તીરથગઢ ધોધ

**તીરથગઢનો ધોધ** ભારત દેશના છત્તીસગઢ રાજ્યના બસ્તર જિલ્લામાં કાંગેર ખીણપ્રદેશમાં આવેલ ધોધ છે.

* તીરથગઢ ધોધ જગદાલપુરની દક્ષિણ-પશ્ચિમ દિશામાં ૩૫ કિ. મી. ના અંતરે આવેલ છે.
* તીરથગઢ ધોધ ભારતના સૌથી ઊંચા ધોધ પૈકી એક છે.
* તીરથગઢ ધોધની ઊંચાઈ લગભગ ૩૦૦ ફુટ જેટલી છે.
* તીરથગઢ ધોધ ખાતે પર્યટનનો આનંદ માણી શકાય છે.
* તીરથગઢ ધોધની મુલાકાત લેવા માટે ઓક્ટોબર-ફેબ્રુઆરીનો સૌથી સમય વધુ સારો છે.
* કુટુમસર ગુફાઓ અને કૈલાસ ગુફા નજીકનાં જોવાલાયક સ્થળો છે.
* આ ધોધ કાંગેર ઘાટી રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનના વિસ્તારમાં આવેલ છે.

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
*તીરથગઢ મુલાકાત- યુ ટ્યુબ પર

શ્રેણી:છત્તીસગઢ
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:ભારતના જળધોધ
ભરૂચ (INA)

**ભરૂચ આઈએનએ (Bharuch INA)** એ એક ઔદ્યોગિક સૂચિત વિસ્તાર છે, જે ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલ ગુજરાત રાજ્યના ભરૂચ જીલ્લાના મુખ્ય શહેર ભરૂચ ખાતે આવેલ છે. આ વિસ્તાર દુધધારા ડેરી અને જી.એન.એફ.સી.ની વચ્ચે આવેલ છે. ૧૯ સપ્ટેમ્બર, ૧૯૮૫ના દિવસે જાહેર કરવામાં આવેલ આ ઔદ્યોગિક વિસ્તાર ૫૫૭.૦૦ હેકટર જેટલું ક્ષેત્રફળ ધરાવે છે.

## વસ્તી 
ભારત દેશની વર્ષ ૨૦૧૧ની વસ્તીગણતરી મુજબ ભરૂચ ઈન્ડસ્ટ્રીઅલ નોટિફાઇડ એરિયાની વસતી ૩૩૩૨ હતી. જેમાં પુરુષોની વસ્તી ૧૭૮૦ અને સ્ત્રીઓની વસ્તી ૧૫૫૨ છે. અહીંનો સરેરાશ સાક્ષરતા દર ૯૬.૨% છે, જે રાષ્ટ્રીય સરેરાશ કરતાં વધારે છે; જેમાં પુરુષ સાક્ષરતા દર ૯૭.૩૪% અને સ્ત્રી સાક્ષરતા દર ૯૪.૮૨% છે. ૭% વસ્તી ૬ વર્ષથી ઓછી ઉંમર ધરાવે છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાત સ્ટબ
શ્રેણી:ભરૂચ તાલુકો
રાષ્ટ્રીય રાઇફલ્સ

**રાષ્ટ્રીય રાઇફલ્સ** ભારતીય સંરક્ષણ મંત્રાલય હેઠળ ભારતીય ભૂમિસેનાની એક શાખા છે જે આર.આર. નામે પણ ઓળખાય છે. આર.આર. એ ભારતીય ભૂમિસેના દ્વારા બનાવવામાં આવેલું સશસ્ત્ર દળ છે જે ને હાલમાં જમ્મુ અને કાશ્મીર રાજ્યમાં બળવાખોરી નાબૂદી કરવા માટેનું કામ સોંપવામાં આવ્યું છે. આર.આર. ભારતીય લશ્કરના અલગ અલગ બળોમાંથી લેવાયેલા અત્યંત કાર્યદક્ષ સૈનિકોનું બળ છે, જે પૂર્વ-નિર્ધારિત ઊચ્ચ કક્ષાની ટ્રેનિંગમાંથી પસાર થાય છે. આ દળ હિમાલયના પહાડોમાં ખૂબ ઊંચાઇએ આવેલા વિસ્તારોમાં કાર્ય કરે છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* રાષ્ટ્રીય રાઇફલ્સ globalsecurity.org પર (અંગ્રેજી‌)
* ભારત-રક્ષકમાં લેખ (અંગ્રેજી‌)