open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
છેર મોટી (તા. લખપત)

'''''' ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના લખપત તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ , તલ, બાજરી, જુવાર,  રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

## જોવાલાયક સ્થળો 
અહીં ખાડીમાં ડૂબી ગયેલા એક સિંઘી છોકરાની ઈંટ અને માટીથી બનાવેલી કબર આવેલી છે. મૃત્યુ પછી તે ગામના લોકોનાં સ્વપ્નમાં આવ્યો અને તેમને કબર બનાવવા તેમજ સંત તરીકે પૂજવા માટે સૂચવ્યું હતું. અહીં દર વર્ષે મેળો ભરાય છે અને આજુ-બાજુના લોકો અહીં નાના છોકરાઓની બાબરી (વાળ ઉતરાવવા) માટે આવે છે.

## સંદર્ભ
* આ લેખ  માંથી પબ્લિક ડોમેઇનમાં રહેલું લખાણ ધરાવે છે.

શ્રેણી:લખપત તાલુકો
રાજ્ય ધોરીમાર્ગ (ભારત)

ભારતમાં રાજ્ય ધોરીમાર્ગ એટલે રાજ્ય સરકાર દ્વારા બનાવાતા અને દેખરેખ કરાતા ધોરીમાર્ગો. તેને કોઈપણ રીતે રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ અને ભારતીય રાષ્ટ્રીય રાજમાર્ગ પ્રાધિકરણ કે ભારત સરકાર સાથે લાગતું વળગતું નથી. રાજ્ય ધોરીમાર્ગો મહદાંશે રાજ્યનાં જિલ્લાઓ કે મહત્વનાં શહેરો, નગરોને રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો કે પડોશી રાજ્યના ધોરીમાર્ગો સાથે જોડે છે. આ ધોરીમાર્ગો વ્યાપાર ઉદ્યોગ માટે મહત્વનાં નગરો સુધીની પહોંચ સુલભ બનાવે છે.

## સંદર્ભો
શ્રેણી:રાજ્ય ધોરીમાર્ગો
રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ 1B (ભારત)

**રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ 1B** (**NH 1B**) જમ્મુ અને કાશ્મીર રાજ્યમાં આવેલો ભારતીય રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ છે. એ બાટોટને ખનબલ સાથે જોડે છે અને  લાંબો છે.

## સંદર્ભો
## બાહ્ય કડીઓ
* ભારતના રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગોનો નકશો

શ્રેણી:ભારતીય રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો
દેવળીયા (તા.મહુવા)

'''''' ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લા ના કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મહુવા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે નાળીળેર, ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:મહુવા તાલુકો
રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ 1A (ભારત)

## સંદર્ભો
શ્રેણી:ભારતીય રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો
સિંઘાજ (તા.કોડીનાર)

'''''' ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારના ગીર સોમનાથ જિલ્લામાં આવેલા કોડીનાર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે.

આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે નારિયેળ, ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો, તરબૂચ, કેળાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. શેરડી આ ગામ ની મુખ્ય ખેતી અને કુંભાર કામ થાય છે.

ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, ઉચ્ચતર માધ્યમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી, દવાખાનું તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

## સંદર્ભો
દયાપર (તા. લખપત)

'''''' ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના લખપત તાલુકામાં આવેલું એક  નગર છે.. આ નગરના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ નગરમાં મુખ્યત્વે મગ , તલ, બાજરી, જુવાર,  રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ નગરમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમજ દૂધની ડેરીઓ, માધ્યમિક અને ઉચ્ચતર માધ્યમિક શાળાઓ જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. દયાપર લખપત તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.

## જોવાલાયક સ્થળો 
દયાપર નગરથી ૩ કિ.મી. દુર કમલેશ્વર મહાદેવનું પૌરાણીક મંદિર આવેલું છે, જ્યાં એક હજાર વર્ષ જૂનું કલ્પવૃક્ષ આવેલું છે. એવું માનવમાં આવે છે કે આવું બીજું કલ્પવૃક્ષ માત્ર હિમાલયની તળેટીમાં જ છે. અહીં ઉમિયાશક્તિપીઠ આવેલું છે. દયાપર નગરથી ૨ કિમી દૂર સુફી મિયાપીરની દરગાહ તેમજ કોરાનગર આવેલું છે, જે કચ્છી સંસ્કૃતિનું કેન્દ્ર છે.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:લખપત તાલુકો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
ઝારા (તા. લખપત)

''''* ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના લખપત તાલુકામાં સરહદી વિસ્તારમાં આવેલું એક ઐતિહાસિક મહત્ત્વ ધરાવતું ગામ છે.આ ગામમાં આવેલા ડુંગરની તળેટીમાં લડાયેલા યુદ્ધોમાં સેંકડો લોકોના મોત થયા હતા જેથી આ વિસ્તારને *કચ્છના કુરુક્ષેત્ર'' તરીકે પણ સંબોધવામાં આવે છે. શહીદોની યાદમાં દર વર્ષ ઝારા ડુંગરની તળેટીમાં શ્રદ્ધાંજલીનો કાર્યક્રમ યોજવામાં આવે છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ , તલ, બાજરી, જુવાર,  રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

## ઇતિહાસ 
ઝારાની ટેકરીની તળેટીમાં થયેલા ૧૭૬૨માં થયેલા યુદ્ધમાં સિંધના મિયાં ગુલામ શાહ કલ્હોરોની સેનાએ કચ્છ રાજ્યની સેનાને હરાવી હતી.

## સંદર્ભ 
* આ લેખ  માંથી પબ્લિક ડોમેનમાં રહેલું લખાણ ધરાવે છે.

શ્રેણી:લખપત તાલુકો
ગુનાઉ (તા. લખપત)

**ગુનાઉ** ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના લખપત તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી અને માછીમારી કરવામાં આવે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, અને આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

## ભૂગોળ 
ગામથી અરબી સમુદ્રમાં આવેલો અખાત લગભગ ૫૦૦ મીટરના અંતરે આવેલો છે. ઉત્તર-પૂર્વમાં એક નદી આવેલી છે અને તેના સામે કાંઠે ભગોડી વાંઢ અને ગોલાઈ ગામો આવેલા છે. દક્ષિણમાં સાંધી જેટી, વાલાવારી વાંઢ, મોટી અકરી અને મધ્યમાં  નવાવાસ અને રામવાળા અને ઉત્તર મધ્યમાં મોટી બેર અને મણિયારો ગઢ ગામો આવેલા છે. પશ્ચિમે ઉત્તર પૂર્વમાં એક આવેલી નદી છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:લખપત તાલુકો
કનોજ (તા. લખપત)

'''''' ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના લખપત તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ , તલ, બાજરી, જુવાર,  રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

## ઇતિહાસ 
કનોજનું જૂનું નામ રા કન્નોજ હતું, જે હાલમાં નવાં કનોજથી એક માઇલના અંતરે ખંડિત અવસ્થામાં આવેલું છે.

કિન્નર નદીના ઉત્તર કાંઠે એક માઇલ જેટલાં અંતરે જૂના શહેરના ખંડિત અવશેષો આવેલા છે. આ ખંડેરોમાં જૂનાં કિલ્લા અને શહેરની દિવાલોના અવશેષોનો સમાવેશ થાય છે. આ શહેર મુસ્લિમ આક્રમણખોરો દ્વારા નાશ પામ્યું હતું, પરંતુ ચોક્કસ સમય જાણી શકાયો નથી. રા કનોજના પાંચ માઇલ દક્ષિણ-પશ્ચિમે કાસિમની કબર આવેલી છે, જેણે લોક દંતકથા મુજબ શહેરને કબ્જે કર્યું હતું અને નાશ કર્યો હતો. કાસિમે તેના રાજ્ય ગઝનીના રાજાને મુખિયાની બે દીકરીઓને ઇનામ તરીકે મોકલી હતી. ગઝનીમાં તેમને પૂરતા માન સાથે રાખવામાં આવી હતી, પરંતુ તેમણે કાસિમે તેમની સાથે દુર્વહવ્યાર કર્યો હોવાનું જણાવ્યું હતું. રાજાએ પૂરતી તપાસ વગર કાસિમનો વધ કરવાનો હુકમ આપ્યો અને તેનું માથું ગઝની મોકલવામાં આવ્યું. જ્યારે માથું દર્શાવવામાં આવ્યું ત્યારે આરોપીઓએ તેમના પિતાનો બદલો લેવાનું દર્શાવ્યું હતું અને જણાવ્યું કે કાસિમે તેમની સાથે કોઇ ખરાબ વ્યવહાર નહોતો કર્યો. કાસિમને મળેલી બિનજરૂરી સજાને કારણે તે સંત તરીકે ખ્યાતિ પામ્યો.

આ જગ્યાની નોંધ ૧૯મી સદી સુધી ક્યાંય નહોતી, જ્યાં સુધી કચ્છ રાજ્યના મંત્રી ફતેહ મહંમદે ત્યાં દર વર્ષે જવાનું શરૂ કર્યું. તેમની કબર પર કાસિમની કબર નજીક બાંધવામાં આવેલી. કાસિમની કબર ૩૫ ફીટ લાંબી અને ૫ ફીટ પહોળી છે. તે પથ્થરોથી સિમેન્ટ વગર બનેલી છે. તે શિવ મંદિરની બાજુમાં આવેલી છે અને ત્યાં નાશ:પ્રાય શિવલિંગ આવેલું છે. હવે તે હિંદુ અને મુસ્લિમ વડે કાસમેશ્વર તરીકે પૂજાય છે. મંદિરનો કુંડ પણ હયાત છે. મુસ્લિમો તેને કારા કુંડ કહે છે અને સંતને કારા કાસિમ કહે છે.

## સંદર્ભ
* આ લેખ  માંથી પબ્લિક ડોમેઇનમાં રહેલું લખાણ ધરાવે છે.

શ્રેણી:લખપત તાલુકો
માતાનો મઢ (તા. લખપત)

''''* ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના લખપત તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ , તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

## આશાપુરા માતા મંદિર 
કચ્છ જિલ્લાના મુખ્ય મથક ભુજથી ૧૦૫ કિ.મી. ના અંતરે આશાપુરા માતાનું મંદિર આવેલું છે, જે ગુજરાતભરમાં તેમજ ગુજરાતીઓમાં *માતાનો મઢ'' તરીકે પ્રસિદ્ધ છે. આ મંદિરની ચારેબાજુ નાની નાની ટેકરીઓ અને પર્વતો આવેલા છે. અહીં આશાપુરા માતાની છ ફુટ ઉંચી અને છ ફુટ પહોળી સ્વયંભુ મૂર્તિ બિરાજમાન છે. માતાની મુર્તિ મનુષ્યના શરીર કરતાં પણ ઉંચી છે પરંતુ તે માત્ર ગોઠણ સુધી જ છે.

### માન્યતા 
એવું કહેવાય છે કે, આજથી લગભગ દોઢ હજાર વર્ષ પહેલાં દેવચંદ નામનો મારવાડનો કરાડ વૈશ્ય (વાણિયો) કચ્છમાં વેપાર માટે ફરતો હતો. તે દરમિયાન તાજેતરમાં જ્યાં આશાપુરા માતાનું મંદિર છે તે જગ્યાએ તે વાણિયાએ આસો મહિનાની નવરાત્રિ હોવાથી માતાજીની સ્થાપના કરી અને ખુબ જ ભક્તિભાવપુર્વક માતાની આરાધના કરી હતી. તેની ભક્તિને જોઈને માતા ખુશ થયાં અને તેને સ્વપ્નમાં દર્શન આપીને જણાવ્યું કે, વત્સ તે જે જગ્યાએ મારૂ સ્થાપન કર્યું છે તે જગ્યાએ મારૂ મંદિર બંધાવડાવજે, પરંતુ મંદિરના દરવાજા છ મહિના સુધી ઉઘાડતો નહીં. વાણિયાએ ખુશ થઈને એવું જ કર્યું અને મંદિરની રખેવાળી કરવા માટે તે પોતાનું ઘર છોડીને અહીં આવીને વસવા લાગ્યો. પાંચ મહિના પુર્ણ થયા બાદ મંદિરના દ્વાર પાછળથી એક વખત તેને ઝાંઝર અને ગીતનો મધુર અવાજ સંભળાયો. આ મધુર ધ્વનિને સાંભળ્યાં બાદ તેનાથી રહેવાયું નહી અને તે મંદિરના દ્વાર ખોલીને અંદર ગયો. અંદર જઈને તેણે જોયું તો દેવીની ભવ્ય મૂર્તિના દર્શન થયા. પરંતુ તેને યાદ આવ્યું કે તેણે માતાજીએ આપેલા સમયના એક મહિના પહેલા જ મંદિરના દ્વાર ખોલી દીધા છે,જેને કારણે માતાજીની અર્ધવિકસીત મૂર્તિનું નિર્માણ થયું હતું. પોતાના આ કૃત્ય બદલ તેણે માતાજીના ચરણોમાં પડીને માફી માંગી. માતાજીએ તેની ભક્તિ પર પ્રસન્ન થઈને તેને માફી આપી દીધી અને તેને વરદાન માંગવા કહ્યું. વરદાનમાં તેણે પુત્ર રત્નની માંગણી કરી. પરંતુ, માતાજીએ કહ્યું કે તારી ઉતાવળને લીધે મારા ચરણોનું પ્રાગટ્ય અધુરૂ રહી ગયું.

૧૮૧૯માં કચ્છમાં આવેલા ભૂકંપ દરમિયાન આ મંદિરને ભારે નુકશાન થયું હતું. ત્યાર બાદ પાંચ જ વર્ષમાં સુંદરજી શિવજી અને વલ્લભાજીએ આ મંદિરને ફરીથી બંધાવી દેવડાવ્યું હતું. ત્યાર બાદ ૨૦૦૧માં આવેલા ભૂકંપમાં ફરીથી આ મંદિરને નુકસાન થયું હતું. પરંતુ થોડાક જ સમયમાં આ મંદિરને ફરીથી બંધાવી દેવડાવ્યું હતું.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:લખપત તાલુકો
શ્રેણી:યાત્રાધામ
કોટેશ્વર (તા. લખપત)

'''''' ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના લખપત તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ , તલ, બાજરી, જુવાર,  રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. ભારત દેશના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના લખપત તાલુકામાં ભારત - પાકિસ્તાનની સરહદે આ ગામ આવેલું છે. સમુદ્રકાંઠે આવેલું આ સ્થળ અહીંના પુરાણ પ્રસિદ્ધ કોટી શિવલિંગોના કારણે પ્રખ્યાત બન્યું છે. હિંદુ ધર્મ માટે આ યાત્રાનું સ્થળ છે. તે કચ્છને જોડતી ભારતની સરહદે આવેલું અંતિમ ગામ છે. ત્યાંથી દરિયામાં આંતરરાષ્ટ્રિય સરહદ આવેલી છે. સામા કાંઠે કરાચી આવેલું હોવાથી અહીંથી રાત્રે ત્યાંનો પ્રકાશ પણ નિહાળી શકાય છે. મંદિરની પાસે જ સીમા સુરક્ષા દળની ચોકી આવેલી છે.

## નામ 
કોટેશ્વરનો અર્થ "એક કરોડ ભગવાન" થાય છે.

## ઇતિહાસ 
આ બંદર પ્રસિદ્ધ ચીની યાત્રાળુ હ્યુ-એન-ત્સાંગે શોધ્યું હતું એમ મનાય છે. એ વખતે આ સ્થળે શૈવમંદિર અને પાશુપત સાધુઓ હોવાનું હ્યુ-એન-ત્સાંગના વણન ઉપરથી લાગે છે. આ બંદરની પ્રાચીન મહત્તા નાશ પામી છે. ગામથી કોટેશ્વરનું મંદિર એક માઈલ છેટે ટેકરા ઉપર આવેલું છે. દરવાજા ઉપરના એક લેખ મુજબ હાલનું મંદિર સં. ૧૮૭૭માં બંધાયું છે. આ સ્થળનું પ્રાચીન મંદિર તદ્દન નાશ પામ્યું છે અને એની કશી નિશાનીઓ જળવાઈ નથી. અત્યારે કોટેશ્વર અને નીલકંઠ બે શૈવમંદિરો ફકત છે, પણ નારાયણ સરોવર પણ એક કાળે કાનફટા બાવાઓના હાથમાં હતું એ જોતાં કોટેશ્વર જૂના કાળમાં મોટું તીર્થ હશે અને એ મંદિરના પાશુપત આચાર્યોનું જોર હશે એમ લાગે છે. કોટેશ્વર મંદિર નજીક સમુદ્રના કાંઠે આજે પણ તૂટેલા મંદિરના અવશેષો વિખેરાયેલા જોવા મળે છે.

### કથા 
કોટેશ્વરની કથા રાવણની કથાથી શરૂ થાય છે. રાવણને તેની સખત તપસ્યાના ફળરૂપે શિવે વરદાન આપ્યું હતું. મહાન આધ્યાત્મિક શક્તિઓ ધરાવતું આ વરદાન એક શિવલિંગના સ્વરૂપમાં હતું, પરંતુ રાવણે અહંકારમાં ઉતાવળે શિવલિંગને જમીન પર મુકી દીધું અને તે કોટેશ્વરની જમીન પર પડ્યું. રાવણને તેની બેદરકારીની સજારૂપે શિવલિંગે તેના જેવા હજારો (અને કથાના કેટલાક પાઠાંતર પ્રમાણે, લાખો, કરોડો. ટૂંકમાં અસંખ્ય.) લિંગો સર્જ્યા. મૂળ શિવલિંગને ઓળખવામાં અસમર્થ રાવણે એક લિંગ ઉઠાવી લીધું અને ચાલવા માંડ્યો. મૂળ લિંગ ત્યાંનું ત્યાંજ રહી ગયું. જ્યાં કોટેશ્વરનું મંદિર બન્યું.

## પરિવહન 
કોટેશ્વર ભૂજથી ૧૨૫ કિમી દૂર આવેલું છે અને અન્ય હિંદુ ધાર્મિક સ્થાન નારાયણ સરોવર માત્ર ૪ કિમી દૂર છે. કોટેશ્વર રોડથી જિલ્લા મથક ભુજ સાથે જોડાયેલું છે. ભુજથી બસ દ્વારા અને નારાયણ સરોવરથી ચાલીને પણ જઇ શકાય છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* http://www.gujarattourism.com/showpage.aspx?contentid=257&webpartid=1150&lang=gujarati
* http://gujaratcenter.com/OnePageArticles.aspx?gujaratipageIndex=58&gujaraticategoryID=6&gujaratisubcategoryID=6

શ્રેણી:લખપત તાલુકો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં શિવાલયો
નારાયણ સરોવર (તા. લખપત)

'''''' ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના લખપત તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ , તલ, બાજરી, જુવાર,  રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. નારાયણ સરોવરનો અર્થ થાય છે ભગવાન શ્રી વિષ્ણુનું સરોવર. પૌરાણીક કથાઓ અનુસાર સરસ્વતી નદી નારાયણ સરોવર નજીક આવેલા દરિયામાં મળતી હતી અને આ સરોવરને પોતાના પાણી વડે ભરી દેતી. આથી આ સ્થળને હિંદુઓ દ્વારા પવિત્ર ગણવામાં આવે છે.  અને તે પછી કલ્યાણરાયનું મંદિર બંધાવાયું.

નજીકમાં આવેલ નારાયણ સરોવર અભયારણ્યમાં ચિંકારા અને અન્ય પ્રજાતિઓના પ્રાણીઓ વસે છે.

## સંદર્ભ

શ્રેણી: વિષ્ણુ મંદિરો
શ્રેણી:પવિત્ર સરોવરો
શ્રેણી:તળાવ

શ્રેણી:લખપત તાલુકો
પીપર (તા. લખપત)

'''''' ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના લખપત તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ , તલ, બાજરી, જુવાર,  રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

## ઇતિહાસ 
પીપર પર કચ્છ રજવાડાંના રાવના કુટુંબના જામ માનાઇના વંશજોનું શાસન ભારતની સ્વતંત્રતા (૧૯૪૭) સુધી હતું. અહીં ચાર ચોરસ આકારની ગુંબજ ધરાવતી કબરો આવેલી છે, જેમાંની એક પર ઇસ ૧૫૫૬ની સાલ અંકિત છે. આમાંની એક કબર ૧૮૧૯ના કચ્છના રણના ધરતીકંપમાં નાશ પામી હતી.

## સંદર્ભ 
* આ લેખ પબ્લિક ડોમેઇનમાં રહેલા પુસ્તક  માંથી લખાણના અંશો ધરાવે છે.

શ્રેણી:લખપત તાલુકો
રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ 1C (ભારત)

**રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ 1C** (**NH 1C**) જમ્મુ અને કાશ્મીર રાજ્યમાં આવેલો ટૂંકો ભારતીય રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ છે. એ ડોમેલ અને કટરા (જમ્મુ અને કાશ્મીર)ને જોડે છે અને તેની લંબાઈ ૮ કિ.મી. છે.

તાજેતરમાં તેનું નામ બદલીને રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ 144 (NH 144) કરવામાં આવ્યું છે; an offshoot of NH-1.

## સંદર્ભો
## બાહ્ય કડીઓ
* ભારતના રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગોનો નકશો

શ્રેણી:ભારતીય રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો
સિયોત (તા. લખપત)

'''''' ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના લખપત તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ , તલ, બાજરી, જુવાર,  રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામ ઘડુલીથી ગુનેરી જતાં માર્ગ પર આવેલ છે, જિલ્લા મથક ભૂજ થી આ ગામ ૧૩૦ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલ છે.

ગામની નજીકમાં ઉત્તર દિશામાં અટડા ગામ તરફ પ્રાચીન બૌદ્ધ ગુફાઓ આવેલી છે, જેનું  અંતર અહીંથી પાંચ કિલોમીટર જેટલું છે.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:લખપત તાલુકો
ભારાસર (તા. ભુજ)

'''''' ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ , તલ, બાજરી, જુવાર,  રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, કન્યા શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી, બેંક,ગૌશાળા, લાયબ્રેરી, વોલિબોલ ગ્રાઉન્ડ,ફિજીયોથરાપી, ક્રિકેટ ગ્રાઉન્ડ,પાંચાતળાવ, બગીચો, જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

નજીકના ગામોમાં માનકુવા, નારણપુર, સુખપર અને સમાત્રાનો સમાવેશ થાય છે.

## ઇતિહાસ 
આ વિસ્તારમાં પ્રાચીન હડપ્પીય ભારાસર બંધ આવેલો છે, જે ભારાસર નજીક ખાટરોડ લાંકી ટેકરી પરથી ઉદ્ભવતી ઝાડકો ઉપનદીનું ઉદગમ સ્થાન છે.

મૂળ હડપ્પીય બંધ ૫૦૦ મીટર દક્ષિણે આવેલો હતો. આ બંધનું પૂરક પાણી જૂના ભારાસર નજીક નાનાં તળાવમાં એકઠું થતું હતું (ઇસ પૂર્વે ૨૦૦૦). તેને ભારા સર કહેવાતું હતું, જે સરોવર ત્યાં હતું એમ દર્શાવે છે. ત્યારબાદ, મહારાવ શ્રી ભારામલજીએ ગામને ફરીથી વસાવ્યું હતું. બંધના વધારાના પાણીથી બનેલાં સરોવરમાંથી સિંચાઇ થાય છે.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
ચકાર (તા. ભુજ)

**ચકાર** ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે.. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ગામમાં સરસ્વતી આશ્રમ, ખાદી ગ્રામઉદ્યોગ કુટિર તેમજ પોસ્ટ ઓફિસ જેવી સગવડો પણ છે.

ચિત્ર:ખાદી ગ્રામ ઉદ્યોગ કુટિર - ચક્કર.jpg|ખાદી ગ્રામ ઉદ્યોગ કુટિર
ચિત્ર:ખાદી ગ્રામ ઉદ્યોગ કાર્યાલય - ચક્કર.jpg|ખાદી ગ્રામ ઉદ્યોગનું કાર્યાલય
ચિત્ર:સરસ્વતી આશ્રમ - ચકાર.jpg|સરસ્વતી આશ્રમ, ચકાર

## સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
સીમા સડક સંગઠન

thumbnail|right|BRO
**સીમા સડક સંગઠન** (Border Roads Organisation (BRO)) ભારતનાં સીમાવર્તી પ્રદેશોના રસ્તાઓની દેખરેખ અને સારસંભાળ રાખે છે. તેનો સંયુક્ત કર્મચારીગણ ‘સીમા સડક ઈજનેરી સેવા’ના ‘જનરલ રિઝર્વ એન્જીનિયર ફોર્સ’ (GREF)માંથી આવતા અધિકારીઓ અને ભારતીય થલસેનાની ‘ઈજનેર કોર’ના, મિલેટ્રી ઈજનેરી કોલેજ ખીડકી, પુણેથી બહાર પડતા સિવિલ ઈજનેરોનો બનેલો છે. 

## ઇતિહાસ
સીમા સડક સંગઠનની સ્થાપના ૭ મે, ૧૯૬૦ના રોજ વડાપ્રધાન જવાહરલાલ નેહરુના પ્રમુખપદે ‘સીમા સડક વિકાસ બોર્ડ’ રૂપે થઈ. આ સંગઠન મહાનિર્દેશક, સીમા સડક, જેઓ લેફ.જનરલનો હોદ્દો ધરાવતા હોય છે, નાં વડપણ હેઠળ કાર્ય કરે છે.

## સંદર્ભો
## બાહ્ય કડીઓ
* 
* Integrated Financial Advisor—Border Roads 

શ્રેણી:ભારતીય રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો
રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ 1D (ભારત)

**રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ 1D** (**NH 1D**), શ્રીનગર-લેહ ધોરીમાર્ગ તરીકે પણ ઓળખાતો આ રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ ઉત્તર ભારતનાં જમ્મુ અને કાશ્મીર રાજ્યમાં આવેલો છે જે શ્રીનગર અને લેહને જોડે છે. આ માર્ગની દેખરેખ સીમા સડક સંગઠન (Border Roads Organisation-BRO)ની ‘વિજાયક પરિયોજના’ દ્વારા કરવામાં આવે છે. એવા માત્ર બે માર્ગ છે જે લડાખને બાકીનાં ભારત સાથે જોડે છે. એક આ અને બીજો લેહ-મનાલી ધોરીમાર્ગ. શ્રીનગર-લેહ ધોરીમાર્ગ સન. ૨૦૦૬માં રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો.

**શ્રીનગર-લેહ-યારકંદ(Yarkand)**નો આ પ્રાચીન મધ્ય એશિયાઈ વેપાર માર્ગ સન.૧૮૭૦ની મહારાજા રણબીર સિંહ અને થોમસ ડગ્લાસ ફોર્સ્થ વચ્ચેનીવ્યાપાર સંધી પછી **સંધી માર્ગ (Treaty Road)** તરીકે પણ ઓળખાતો હતો.  

## ચિત્ર ગેલેરી

Image:Kashmir Valley to Ladakh bus route.jpg
Image:Zojila Road.jpg
Image:A view from Zoji La.jpg
File:Srinagar Leh Highway India.jpg
File:National Highway 1D near Leh.jpg

## સંદર્ભો
## બાહ્ય કડીઓ
*High Road To.. શ્રીનગર-લેહ માર્ગનાં વર્તમાન
*રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ 1D, નકશો
*હીંદુસ્તાન ટાઇમ્સનો લેખ 

શ્રેણી:ભારતીય રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો
ધાણેટી (તા. ભુજ)

'''''' ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ , તલ, બાજરી, જુવાર,  રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. ધાણેટી ગામ જિલ્લા અને તાલુકાના મુખ્યમથક ભુજથી ર૫ કિમી અને અંજાર તાલુકાના મુખ્યમથક અંજારથી ૧૮ કિમીના અંતરે આવેલું છે.

## ઈતિહાસ 
ધાણેટી ગામ કચ્છ ગુર્જર ક્ષત્રિયો નું ગામ  છે.ગૂર્જર ક્ષત્રિયો કચ્છમાં પ્રવેશ્યા અને તેમણે અહીંની ધરતી પર ૧૧૭૭-૭૮ (વિક્રમ સંવત ૧૨૩૪)ની સાલમાં યુદ્ધ કરેલું અને પટેલ ગંગા મારૂના નેતૃત્વ હેઠળ અહીં સ્થાયી થયા.

આજે પણ ગુર્જર ક્ષત્રિયોના દાદાઓ અથવા શુરપુરાઓ (વડવાઓ જેઓ યુદ્ધમાં માર્યા ગયા હોય)ના પાળિયાઓ અને દેરીઓ ગામના તળાવની નજીક આવેલા છે અને યુદ્ધના મૂક સાક્ષીઓ છે.

૧૪થી ૧૫મી સદી દરમિયાન ગૂર્જર ક્ષત્રિયોએ ધાણેટી ગામ છોડ્યું અને કચ્છના ૧૮ ગામોમાં સ્થાયી થયા જે તેમને રાજા દ્વારા સોંપવામાં આવ્યા હતા. તેઓ નિષ્ણાત કલાકાર અને સ્થપતિ હતા અને તેમણે કિલ્લાઓ, મહેલો અને કચ્છના સ્થાપ્ત્યમાં મોટો ફાળો આપ્યો હતો. તેમના કાર્યની ગુણવત્તાને કારણે અને તેમના રોજગાર ને કારણે કચ્છના મિસ્ત્રીઓ તરીકે જાણીતા બન્યા હતા.

## હાલની સ્થિતિ 
હાલમાં ગામમાં વસતા મુખ્ય લોકો આહિર સોરઠિયા, આહિર અને રબારી સમુદાયોના છે. ધાણેટી આહિર અને રબારી સમાજની સ્ત્રીઓ દ્વારા કરવામાં આવતા ભરતકામ માટે જાણીતું છે અને કળા અને પર્યટન માટેનું સ્થળ બન્યું છે.

રામક્રિષ્ન મિશન અહીં ૧૯૯૨થી શાળા, છાત્રાલય અને અન્ય પ્રવૃત્તિઓ ચલાવે છે.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
દીનારા (તા. ભુજ)

'''''' ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ , તલ, બાજરી, જુવાર,  રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

## જોવાલાયક સ્થળો 
ગામથી દક્ષિણે લગભગ એક કિમીના અંતરે સફેદ ચૂનાથી બનેલા ૫૦ ફીટ લાંબા અને ૧૮ ફીટ પહોળા એવાં જૈન મંદિરના ખંડરો જોવા મળે છે. અહીં ગુજરાતી પ્રણયકથાઓના નાયક સદેવંત અને સવલિંગે અભ્યાસ કરેલો એવું મનાય છે.

## સંદર્ભ
* આ લેખ  માંથી પબ્લિક ડોમેઇનમાં રહેલું લખાણ ધરાવે છે.

શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
જાંબુડી (તા. ભુજ)

'''''' ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ , તલ, બાજરી, જુવાર,  રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

જાંબુડી ગામ તાલુકા અને જિલ્લાના પાટનગર ભુજથી ૨૦ કિમી દૂર આવેલું છે અને કોટડા ઉગમણા ગ્રામપંચાયત હેઠળ આવે છે.

૨૬ જાન્યુઆરી, ૨૦૦૧ના ભૂકંપ દરમિયાન મોટાભાગનાં ઉત્તમ બાંધકામ ધરાવતાં જૂનાં મકાનો નષ્ટ પામ્યા હતા. 

## જાણીતાં લોકો 
૧૮મી સદીના અંતમાં ગામ અને જૂની નગર વ્યવસ્થા, મંદિરો અને મેઘસર તળાવ વગેરે ગૂર્જર ક્ષત્રિયો દ્વારા બાંધવામાં આવ્યા હતા. આમાનાં કેટલાંક લોકોએ ૧૮૬૦-૧૯૩૦ વચ્ચે બ્રિટિશ રેલ્વેનું કામ કરવાનું શરૂ કર્યું અને ત્યારબાદ ઝરિયામાં કોલસાની ખાણોના પરવાના પણ લીધાં.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
માધાપર (તા. ભુજ)

''''* ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક  અને મોટું ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ , તલ, બાજરી, જુવાર,  રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

## ઇતિહાસ 
માધાપર કચ્છના ગુર્જર ક્ષત્રિયો વડે સ્થાપિત ૧૮ ગામોમાંનું એક છે. ૧૨મી સદી દરમિયાન ગૂર્જર ક્ષત્રિય સમુદાયના ઘણાં લોકો ધાણેટી ગામમાં સ્થાયી થયા અને પછી અંજાર અને ભુજ વચ્ચેના ગામોમાં વસ્યા. માધાપરનું નામ માધા કાનજી સોલંકી પરથી પડ્યું છે જે ધાનેતીમાંથી માધાપરમાં ૧૪૭૩-૧૪૭૪માં (વિ.સ. ૧૫૨૯) વસ્યા હતા. માધા કાનજી એ સોલંકી વંશના હેમરાજ હરદાસની ત્રીજી પેઢીના વંશજ હતા, જેઓ હાલાર વિસ્તારમાંથી ધાનેતીમાં વસ્યા હતા અને ત્યાંથી માધાપર આવ્યા હતા. આ શરૂઆતનું માધાપર અત્યારે જૂના વાસ તરીકે ઓળખાય છે. તેમના વ્યવસાયને કારણે આ ક્ષત્રિયો પછીથી મિસ્ત્રી તરીકે ઓળખાવા લાગ્યા. તેમણે જૂના વાસની સ્થાપના કરી અને શરૂઆતના વિકાસ, મંદિરો અને કચ્છના શરૂઆતના બાંધકામમાં અગત્યનો ફાળો આપ્યો હતો.

પટેલ કણબી સમુદાયના લોકો ૧૫૭૬ની સાલમાં વસ્યા હતા. નવા વાસની સ્થાપના આશરે ૧૮૫૭માં થઇ હતી, જે સમય દરમિયાન માધાપર ગીચ બન્યું અને કણબી અને સમુદાયના લોકોની સંખ્યા વધી અને તેઓ સમૃદ્ધ બન્યા.

૧૯૭૧ના ભારત-પાકિસ્તાનના યુદ્ધ દરમિયાન માધાપર ગામની ૩૦૦ મહિલાઓએ હવાઇ પટ્ટીના સમારકામમાં અગત્યનો ભાગ ભજવીને માત્ર ૩ દિવસમાં પુન:નિર્માણ કરી હતી. તેમના સન્માનમાં અહીં *વીરાંગના સ્મારક'' બનાવવામાં આવ્યું હતું.
 
૨૦૦૧ના ધરતીકંપ દમિયાન આ ગામને બહુ અસર થઇ નહોતી. જોકે, જૂના વાસના કેટલાંક સદીઓ જૂનાં મકાનો નુકશાન પામ્યા હતા.

## છબીઓ 

Madhapar_Virangna_smaarak_15Sep2016.jpg|વીરાંગના સ્મારક, માધાપર
A Historical place Nani Ba Vaav.jpg|ઐતહાસિક નાની બા વાવ
Apna Ghar.jpg|અપના ઘર
Kari Mori Lake.jpg|કારી મોરી તળાવ

## સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
ત્રીજ

ચંદ્રમાસના શુકલ પક્ષ કે *સુદ* અને કૃષ્ણ પક્ષ કે *વદ* એમ બંન્ને પક્ષનો ત્રીજો દિવસ.
* કારતક સુદ ૩ અને કારતક વદ ૩

શ્રેણી:તિથિ
ચોથ

ચંદ્રમાસના શુકલ પક્ષ કે *સુદ* અને કૃષ્ણ પક્ષ કે *વદ* એમ બંન્ને પક્ષનો ચોથો દિવસ.
(ચોથ એટલે fourth day of month)

### આ દિવસના મોટા તહેવારો નીચે મુજબ છે.
* કડવા ચોથ
*ગણેશ ચતુર્થી

શ્રેણી:તિથિ
છઠ

**છઠ** એ એક પ્રાચીન હિન્દુ વૈદિક તહેવાર છે જે ઐતિહાસિક રૂપે ભારતીય ઉપખંડમાં ખાસ કરીને  ભારતીય રાજ્યો બિહાર, ઝારખંડ  અને ઉત્તર પ્રદેશ અને નેપાળના મધેશ ક્ષેત્રમાં ઉજવવામાં આવે છે.     છઠ પૂજા  સૂર્ય અને શાષ્ટિ દેવી (છઠી મૈયા) ને સમર્પિત છે. આ પૂજા નો ઉદ્દેશ તેમના દ્વારા આપવામાં આવેલી પૃથ્વી પર સમૃદ્દિનો આભાર માનવા અને ઇચ્છાપૂર્તિ માટે વિનંતિ કરી તેમનો આશિર્વાદ પ્રાપ્ત કરવાનો છે.  આ તહેવાર બિહારીઓ અને નેપાળીઓ અને તે સંસ્કૃતિના પ્રવાસી નાગરિકો દ્વારા મનાવવામાં આવે છે. 

આ તહેવારમાં મૂર્તિપૂજા કરવામાં આવતી નથી તેની વિપરીત તેમાં છઠી મૈયા (શષ્ઠિ માતા) અને સૂર્ય ભગવાન સૂર્યની તેમના પત્ની  ઉષા અને પ્રતિઉષા (વૈદિક પરંપરામાં પરોઢ અને સાંજની દેવીઓ)ની પૂજા કરવામાં આવે છે.  એવું માનવામાં આવે છે કે સૂર્યની શક્તિના મુખ્ય સ્ત્રોત તેમની પત્ની ઉષા અને પ્રત્યુષા છે. છઠમાં સૂર્યની સાથે આ બંને શક્તિઓની સંયુક્ત ઉપાસના કરવામાં આવે છે. સવારે સૂર્યના પ્રથમ કિરણ (ઉષા) ની પૂજા અને સાંજે સૂર્યની અંતિમ કિરણ (પ્રત્યુષા)ની પૂજા એમ બંનેની પૂજા કરવામાં આવે છે.  અને ધાર્મિક વિધિઓ કપરી હોય છે અને ચાર દિવસ સુધી આ વિધો ચાલે છે.  તેમાં પવિત્ર સ્નાન, ઉપવાસ અને જળ સહિત નો ત્યાગ, લાંબા સમય સુધી પાણીમાં ઊભા રહેવું, અને પ્રસાદ અને સૂર્ય દેવને અર્ધ્ય અર્પણ કરવું જેવે વિધિઓનો સમાવેશ થાય છે.  કેટલાક શ્રદ્ધાળુઓ સરઘસ કાઢી નદી કાંઠે જઈ પૂજા કરે છે. 

પર્યાવરણશાસ્ત્રીઓ એવો દાવો કરે છે કે છઠનો તહેવાર એક સૌથી પર્યાવરણનો મિત્ર એવા ધાર્મિક તહેવાર છે જેનો ઉપયોગ "પ્રકૃતિ સંરક્ષણનો સંદેશ" ફેલાવવા માટે થવો જોઈએ.   જાતિ, રંગ અથવા અમીરી ગરીબીના ભેદ વિના ભક્તો પ્રાર્થના કરવા માટે નદીઓ અથવા તળાવોના કાંઠે પહોંચે છે. "  

જોકે આ તહેવાર સૌથી વિસ્તૃત રીતે નેપાળના મધેશ (દક્ષિણ)પ્રદેશ અને ભારતના અનેક રાજ્યો બિહાર, ઝારખંડ અને ઉત્તર પ્રદેશ માં ઉજવાય છે, આ સાથે અન્ય સ્થળે સ્થળાંતરીત થયેલા આ  ક્ષેત્રના વતનીઓ જે તે સ્થળે આ ઉત્સવ ઉજવે છે. આ ઉત્સવ ભારત, મધ્ય પ્રદેશ, બિહાર, ઉત્તરાખંડ, ઉત્તર પ્રદેશ, છત્તીસગ ,, ઝારખંડ, પશ્ચિમ બંગાળ, રાજસ્થાન મુંબઇ, મોરેશિયસ, ફીજી, દક્ષિણ આફ્રિકા, ત્રિનિદાદ અને ટોબેગો, ગિયાના સહિતના પ્રદેશોમાં ઉજવવામાં આવે છે તે સાથે સુરીનામ, જમૈકા, કેરેબિયનના અન્ય ભાગો, યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ, યુનાઇટેડ કિંગડમ, રિપબ્લિક ઓફ આયર્લેન્ડ, ઑસ્ટ્રેલિયા, ન્યુઝીલેન્ડ, મલેશિયા, મકાઉ, જાપાન અને ઇન્ડોનેશિયા માં પણ સ્થાનીય પ્રવાસી લોકો આ તહેવાર ઉજવે છે.   

છઠ પૂજા, જેને સન ષષ્ટિ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે કારતક સુદ છઠ ના દિવસે ઉજવવામાં આવે છે. આ તહેવાર દિવાળીના ૬ દિવસ પછી ઉજવવામાં આવે છે  છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં, છઠ પૂજાને લોકમેળો તરીકે વિશેષ મહત્વ મળ્યું છે. આ જ કારણ છે કે ઉત્સવ ખૂબ ઉત્સાહ સાથે ઉજવવામાં આવે છે.
## સંદર્ભો
શ્રેણી:હિંદુ તહેવારો
અમાસ

**અમાસ** ચંદ્રમાસના કૃષ્ણ પક્ષ કે *વદ* પક્ષનો પંદરમો દિવસ જે સંપૂર્ણ મહિનાનો છેલ્લો કે ત્રીસમો દિવસ હોય છે. પંચાંગમાં આને **૦))** સંજ્ઞા દ્વારા પણ દર્શાવાય છે. અંગ્રેજીમાં આ દિવસને "ન્યુ મૂન" તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

શ્રેણી:તિથિ
પૂનમ

ચંદ્રમાસનો શુકલ પક્ષ કે સુદ પક્ષનો પંદરમો દિવસ **પૂનમ** અથવા **પૂર્ણિમા** તરીકે ઓળખાય છે. પૂર્ણ ચંદ્રનો આ દિવસ કેલેન્ડર અનુસાર દર માસના પંદરમા દિવસે હોય છે. આ દિવસનું ભારતીય જીવનમાં ખુબ જ મહત્વ છે. દર મહિને આ દિવસે કોઈ તહેવાર કે ઉપવાસ મનાવવામાં આવે છે.

## પૂનમના તહેવારો 
* કાર્તિક પૂનમ - પુષ્કર મેળો.
* માગશર પૂનમના દિવસે દત્ત જયંતિ ઉજવવામાં આવે છે.
* પોષ પૂનમના દિવસે શાકંભરી જયંતિ ઉજવવામાં આવે છે. બનારસ ખાતે દશાશ્વમેઘ ઘાટ પર તથા પ્રયાગ ખાતે સંગમ પર સ્નાન ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ ગણાય છે.
* મહા પૂનમના દિવસે સંત રવિદાસ જયંતિ તથા ભૈરવ જયંતિ ઉજવવામાં આવે છે.
* ફાગણ પૂનમના દિવસે હોળીનો તહેવાર ઉજવવામાં આવે છે.
* ચૈત્ર પૂનમના દિવસે હનુમાન જયંતિ ઉજવવામાં આવે છે.
* વૈશાખ પૂનમના દિવસે બુદ્ધ જયંતિ ઉજવવામાં આવે છે.
* જેઠ પૂનમના દિવસે વટસાવિત્રી ઉજવવામાં આવે છે.
* અષાઢ પૂનમના દિવસને ગુરુ પૂર્ણિમા કહે છે. આ દિવસે ગુરુ પૂજા કરવામાં આવે છે. આ જ દિવસે, કબીર જયંતિ ઉજવવામાં આવે છે.
* શ્રાવણ પૂનમના દિવસે રક્ષાબંધનનો તહેવાર ઉજવવામાં આવે છે.
* ભાદરવા પૂનમના દિવસે ઉમા મહેશ્વર વ્રત મનાવવામાં આવે છે.
* આસો પૂનમના દિવસે શરદ પૂર્ણિમાનો તહેવાર ઉજવવામાં આવે છે.

શ્રેણી:તિથિ
કૃષ્ણ પક્ષ

પૂનમ પછીના ૧૫ દિવસના વિભાગને **કૃષ્ણ પક્ષ** કહેવાય છે. આ કૃષ્ણ પક્ષમાં અનુક્રમે દરેક તિથિએ રાત્રે આકાશમાં ચંદ્ર ઓછો ઓછો સમય દેખાઈ ચંદ્રબિંબ નાનું થતું જઈ કૃષ્ણ પક્ષની છેલ્લી તિથિ અમાસની રાત્રીએ બિલકુલ ચંદ્ર દેખાતો નથી.

## સંદર્ભો
## આ પણ જુઓ 
* શુક્લ પક્ષ

શ્રેણી:પંચાંગ
શ્રેણી:તિથિ
રણજીત વિલાસ પેલેસ

thumb|190x190px|૨૦મી સદીમાં મહારાજા અમરસિંહજી દ્વારા બંધાવેલો રણજીત વિલાસ મહેલ
ભારતના ગુજરાત રાજ્યમાં અમદાવાદથી ૨૧૦ કી.મી. અને રાજકોટથી ૬૦ કી.મી. દૂર આવેલા વાંકાનેર નગરમાં આવેલો **રણજીત વિલાસ પેલેસ** ઇ.સ. ૧૯૦૭ માં વાંકાનેર રજવાડાના રાજા અમરસિંહે બંધાવેલો. મહેલ ૨૨૫ એકરમાં પથરાયેલો છે. સ્થાપત્ય અને કલાની દ્રષ્ટિએ આ મહેલ બેનમૂન છે. આ મહેલ, વાંકાનેરમાં એક ટેકરી પર આવેલો છે. મહેલ પર વોચ ટાવર છે. મહેલનો ઘુમ્મટ મુગલ શૈલીનો, બારીઓ વિક્ટોરિયન પ્રકારની અને આગળનો ફુવારો ઇટાલિયન સ્ટાઈલનો છે. ફર્નીચર માટે બર્માનું લાકડું, અને બેલ્જીયમના કાચ વપરાયા છે. મહેલનો દીવાનખંડ ખુબ ભવ્ય છે. મહેલમાં વિશાળ કમાનો અને ઝરૂખાઓ છે. અહીં રખાયેલા પ્રદર્શનમાં રાજવીઓની ઘણી પ્રાચીન ચીજો દર્શાવાઈ છે. તેમાં તલવાર, ભાલા, ઢાલ અને બખ્તરો છે. મસાલા ભરીને સાચવેલાં પ્રાણીઓનાં શરીરો તથા રાજાઓનાં તૈલચિત્રો છે. અહીં કાઠીયાવાડી ઘોડાઓનો તબેલો પણ છે. બહાર બગીચા, વાડી અને ત્રણ માળ ઉંડી વાવ છે. ‘મટરૂ કી બીજલી કા મંડોલા’ નામનાં હિંદી ચલચિત્રનાં કેટલાંક દ્રશ્યોનું શુટીંગ આ મહેલમાં થયેલું.

હાલ રાજાના વારસદારો આ મહેલની દેખભાળ કરે છે. અહીં રોયલ ઓએસીસ હોટેલ ઉભી કરવામાં આવી છે. ભારતનાં પ્રાચીન સ્મારકોમાં આ મહેલ અગત્યનું સ્થાન ધરાવે છે. પ્રવાસીઓ માટે આ મહેલ એક અગત્યનું આકર્ષણ છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:સ્થાપત્ય
શ્રેણી:પ્રવાસન
શુક્લ પક્ષ

અમાસ પુરી થયા પછી પ્રતિપદા દ્વિતિયાના અનુક્રમે તિથિઓ આવે છે. એક માસમાં કુલ ૩૦ તિથિઓ હોય છે. માસનાં બે સરખા વિભાગ દરેક ૧૫ તિથિના બને છે. પહેલા વિભાગને **શુકલ પક્ષ** કહે છે. શુકલ પક્ષની દરેક તિથિની રાત્રે આકાશમાં ચંદ્ર વધારે ને વધારે સમય સુધી દેખાઈ, ચંદ્રનું બિંબ વધારે મોટું થતું દેખાય છે. ૧૫મી તિથિ પૂનમની રાત્રે આખી રાત્રી, એટલે કે સૂર્યાસ્તથી સૂર્યોદય સુધી આકાશમાં ચંદ્ર પ્રકાશતો હોય છે અને ચંદ્રનું બિંબ સંપૂર્ણ ગોળાકાર હોય છે.
## શુક્લ પક્ષના તહેવારો
* બેસતુ વર્ષ
* ભાઈ બીજ
* લાભ પાંચમ
* દેવઉઠી અગિયારસ, વૌઠાનો મેળો શરૂ
* દેવ દિવાળી, ગુરુનાનક જયંતિ, વૌઠાનો મેળો પુર્ણ
* વસંતપંચમી
* હોળી
* રામનવમી
* મહાવીર જયંતી
* હનુમાન જયંતી
* અખાત્રીજ
* ભીમ અગિયારશ, નિર્જળા એકાદશી
* વટસાવિત્રી
* રથયાત્રા
* દેવશયની એકાદશી
* ગૌરીવ્રત
* જયાપાર્વતી
* ગુરુ પૂર્ણિમા
* રક્ષાબંધન
* કેવડા ત્રીજ 
* ગણેશ ચતુર્થી
* સામા પાંચમ 
* ધરો આઠમ 
* અનંત ચૌદશ 
* નવરાત્રી
* દશેરા
* શરદ પૂર્ણિમા

## સંદર્ભો
## આ પણ જુઓ 
* કૃષ્ણ પક્ષ

શ્રેણી:પંચાંગ
શ્રેણી:તિથિ
સૈયદપર (તા. ભુજ)

'''''' ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ , તલ, બાજરી, જુવાર,  રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
થુંબાળા(તા.જુનાગઢ)

**થુંબાળા** ભારતદેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના જુનાગઢ જિલ્લાના જુનાગઢ તાલુકામાં આવેલું એક નાનું ગામ છે. આ ગામ જુનાગઢ શહેરથી ૧૫ કિ.મી. જેટલું દૂર આવેલું છે.
આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન, ઇંટો પાડવાનું તથા જંગલી ફળફળાદીનું વેચાણ છે. આ ગામની બાજુમાંથી ગુડાજલી નામની નદી પસાર થાય છે. આ ગામની પૂર્વ, પશ્ચિમ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં રાજકોટ જિલ્લાનો ધોરાજી તાલુકો આવેલો છે. આ ગામ જુનાગઢથી ધોરાજી જતા રાજ્ય ધોરી માર્ગ પર આવતા મોટી પરબડી ગામથી પૂર્વ દિશામાં આવેલું છે.

શ્રેણી:જૂનાગઢ તાલુકો
પડવો

ચંદ્રમાસના શુકલ પક્ષ કે *સુદ* અને કૃષ્ણ પક્ષ કે *વદ* એમ બંન્ને પક્ષનો પ્રથમ દિવસ.
* કારતક સુદ ૧ અને કારતક વદ ૧

શ્રેણી:તિથિ
લક્કુંડી (કર્ણાટક)

**લક્કુંડી**  દક્ષિણ ભારતમાં આવેલા કર્ણાટક રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા ગડગ જિલ્લામાં આવેલ એક પ્રાચીન તીર્થ છે. અહીં પૌરાણિક હિન્દુ તથા જૈન મંદિરો આવેલાં છે. આ સ્થળ હુબલીથી હમ્પી (વાયા હોસપેટ) જતા માર્ગ પર આવેલું છે. આ સ્થળ ગડગ શહેરથી પૂર્વ દિશામાં ૧૧ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલું છે. અહીંથી દમ્બલ ૧૪ કિલોમીટર તેમ જ ઇતગીનું મહાદેવ મંદિર ૨૫ કોલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલ છે.

## ચિત્ર દર્શન 

File:Lakkundi_Temples.jpg
File:Lakkundi_Temples_1.jpg
File:Lakkundi_Temples_2.jpg
File:Lakkundi_Temples_3.jpg
File:Image of Jain Tirthankara in Jain temple at Lakkundi.jpg
File:Lakkundi_Temples_5.jpg
File:Lakkundi_Temples_6.jpg

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* કલ્યાણી ચાલુક્ય સ્થાપત્ય (Kalyani Chalukya Architecture)

શ્રેણી:ગડગ જિલ્લો
રક્તચંદન

thumb|લાલ બી

**રક્તચંદન** એક જાતનું વૃક્ષ છે. વિશ્વના ઉષ્ણકટિબંધના દેશોમાં લગભગ બધે જ આ વૃક્ષ જોવા મળે છે. તેનાં સંયુક્ત પાન દ્વિશાખાયુક્ત હોય છે. ફુલ નાનાં અને પીળા રંગનાં હોય છે. તેનાં ફળની સીંગ વલય આકાર ગુંચળાવાળી હોય છે, જે પુખ્તવયે સુકાયને ખુલી જાય ત્યારે તેનાં લાલ રંગનાં ચળકતાં બીજ આ વૃક્ષની નીચે પડેલાં જોવા મળે છે.

શ્રેણી:વનસ્પતિ
શ્રેણી:જીવવિજ્ઞાન
શ્રેણી:ગુજરાતની વનસ્પતિ
ઓરસંગ નદી

**ઓરસંગ નદી** મધ્ય પ્રદેશમાંથી નીકળી છોટાઉદેપુર નજીક ગુજરાતમાં પ્રવેશે છે. આગળ જતાં તે યાત્રાધામ ચાણોદ ખાતે નર્મદા નદીમાં ભળી જાય છે. તેના પહોળા પટમાં તરબૂચની ખેતી થાય છે. છોટાઉદેપુર, બોડેલી તથા પાવી જેતપુર આ નદીના કિનારે વસેલા મુખ્ય નગરો છે.

હેરણ નદી અને સુખી નદી આ નદીની ઉપનદી છે, જે પૈકી સુખી નદી પર ડુંગરવાંટ ગામ પાસે બંધ બાંધી જળાશય બનાવવામાં આવેલ છે.

## આ પણ જુઓ 
* સુખી બંધ

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:ગુજરાતની નદીઓ
ખંભાડા (તા. વિસાવદર)

'''''' ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારના જૂનાગઢ જિલ્લામાં આવેલા વિસાવદર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ (નેશ) છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.

## સંદર્ભો
કુંભારા (તા. બોટાદ)

**કુંભારા** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારના બોટાદ જિલ્લામાં આવેલા બોટાદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, હીરા ઉદ્યોગ તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, કપાસ, રજકો, ચણા તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ગામમાં ધરાની ખોડીયાર, શીતળામા, દાડમા દાદા, હનુમાનની દેરી, મેલડીમાતાજી તેમજ રામદેવપીરના મંદિરો આવેલા છે.

## ઇતિહાસ 
ઘણા સમય પહેલા અહીં માત્ર કુંભારની માટીનો ટીંબો હતો અને ગામ ન હતું. મેરામભાઇ ખાચર નામના ક્ષત્રિયે અહીં ગામ વસાવ્યું તેથી, ગામનું નામ મેરામગઢ રાખવા પ્રયત્નો થયેલ છે.

## ભૂગોળ 
ગામની નજીક ગોમા નદી પર બંધ આવેલો છે. ગોમા નદી પર સૌની યોજના અંતર્ગત એક પમ્પીગ સ્ટેશન બનાવેલ છે.

## સંદર્ભો
રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ 2A (ભારત)

**રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ 2A** ભારતનાં ઉત્તરીય રાજ્ય ઉત્તર પ્રદેશમાં આવેલો ટૂંકો રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ છે જે કાનપુર નજીકનાં સિકંદ્રાને ભોગનીપુર સાથે જોડે છે.

## બાહ્ય કડીઓ
* રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગોની વિગત-ભારત સરકાર. 

શ્રેણી:ભારતીય રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો
રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ 4B (ભારત)

**રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ4B** (**NH 4B**) અથવા *પનવેલ બાયપાસ* ભારતના મહારાષ્ટ્ર રાજ્યમાં આવેલો રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ છે જે પનવેલ નજીકની કાલામ્બોલી ચોકડીથી પ્રારંભ થાય છે અને પનવેલનાં બીજા છેડે પલાસ્પે ખાતે સમાપ્ત થાય છે. આ ધોરીમાર્ગ  લાંબો છે.

## રસ્તો
* કાલામ્બોલી
* બારાપડા
* પનવેલ ખાડી
* JNPT જંકશન
* પલાસ્પે

## સંદર્ભો
## બાહ્ય કડીઓ
* રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગોનું નેટવર્ક, નકશો, ભારત

શ્રેણી:ભારતીય રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો
રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ 5 (ભારત)

**રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ 5** (**NH 5**) ભારતનો મોટો રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ છે જે ભારતનાં પૂર્વ કિનારાના રાજ્યો ઓરિસ્સા, આંધ્ર પ્રદેશ અને તમિલનાડુમાં આવેલો છે. તેના ઉત્તર છેડે ઓરિસ્સાનું ઝારપોખરીયા અને દક્ષિણ છેડે તમિલનાડુનું ચેન્નઈ આવેલાં છે. NH 5 રાષ્ટ્રીય રાજમાર્ગ વિકાસ પરિયોજનાની સ્વર્ણિમ ચતુર્ભુજ પરિયોજનાનો ભાગ છે.

NH 5ની લંબાઈ .
* ઓરિસ્સા - 
* આંધ્ર પ્રદેશ - 
* તમિલનાડુ - 

## રસ્તો 
તમિલનાડુમાં, NH 5 ચેન્નઈથી શરૂ થઈ તિરુવલ્લુર જિલ્લાનાં ગુમ્મિડિપુંડી થઈ અને તુરંત આંધ્ર પ્રદેશમાં પ્રવેશે છે.

આંધ્ર પ્રદેશમાં, તે નવ તટવર્તી જિલ્લાઓનાં મોટાભાગનાં તટીય શહેરો જેવાકે, નેલ્લોર, ઓન્ગોલે, ચિલકલુરીપેટ, ગુન્ટૂર, વિજયવાડા, ઈલુરુ, તાડેપાલ્લીગુડેમ, તાનુકુ, રાજામુન્દ્રી (વાયા  લાલાચેરુવુ), તુની, વિશાખાપટનમ (વાયા  નાદકોઠા રોડ), શ્રીકાકુલમ, તેક્કાલી અને પલાસ-કાશીબુગ્ગા,માંથી પસાર થાય છે.

ઓરિસ્સામાં, તે બારીપાડા, બાલાસોર, ભદ્રક, કટક, ભુવનેશ્વર અને બહેરામપુરમાંથી પસાર થાય છે.

## ચિત્ર ગેલેરી 
,
File:NH5 Madhurawada AP.jpg|NH 5, મધુરવાડા, આંધ્ર પ્રદેશ
File:Nh-5, Mangalagiri, Andhra Pradesh, India.jpg|NH 5, ચિન્નાકાકાની, નાંબુરુ, આંધ્ર પ્રદેશ
File:National Highway 5 at Anandapuram Junction, Visakhapatnam district.JPG|NH 5, આનંદપુરમ જંકશન, વિશાખાપટનમ જિલ્લો, આંધ્ર પ્રદેશ
File:NH5 at Baoyapalem in Visakhapatnam.jpg|NH5, બોયાપાલેમ, વિશાખાપટનમ
File:NH5 at Yendada in Visakhapatnam.jpg|NH5, યેન્દાદા, વિશાખાપટનમ
File:NH5 at Boyapalem in Visakhapatnam district.JPG|NH5, બોયાપાલેમ, વિશાખાપટનમ જિલ્લો
File:Clouds over Eastern ghats at Madhurawada in Visakhapatnam.jpg|પૂર્વઘાટોમાં મધુરવાડા પાસે વાદળછાયો માર્ગ.
File:NH5 at Hanumanthawaka in Visakhapatnam.jpg|NH5, હનુમન્થાવાકા, વિશાખાપટનમ
File:NH5.jpg|NH5, તમિલનાડુ
Lalacheruvu Junction.jpg|રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ, રાજામુન્દ્રી

## બાહ્ય કડીઓ 
*NH 5 ગૂગલ મેપ્સ પર
*NH 5 મેપ્સ ઓફ ઈન્ડીયા પર

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:ભારતીય રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો
રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ 4A (ભારત)

**રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ 4A** (**NH 4A**) ભારતનો રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ છે જે કર્ણાટકના બેલગામથી પ્રારંભ થઈ ઉત્તર ગોઆ જિલ્લામાં પણજી ખાતે સમાપ્ત થાય છે. આ ધોરીમાર્ગ  લાંબો છે અને તેમાંથી  કર્ણાટકમાં અને  ગોઆમાં છે.

## રસ્તો
* ખાનપુર
* અન્મોદ
* પોન્ડા

## સંદર્ભો
## બાહ્ય કડીઓ
* રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગોનો નકશો, ભારત

શ્રેણી:ભારતીય રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો
રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ 3 (ભારત)

**રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ 3 (NH 3)**, commonly referred to as the Mumbai–Agra Highway or AB Road, is a major Indian National Highway that runs through the states of Uttar Pradesh, Rajasthan, Madhya Pradesh and Maharashtra in India.

The highway originates in Agra in Uttar Pradesh, generally travels southwest through Dhaulpur in Rajasthan, Morena, Gwalior, Shivpuri, Guna, Biaora, Maksi, Dewas  and Indore in Madhya Pradesh, and Dhule, Nashik, Thane and terminates at Mumbai in Maharashtra. NH 3 runs for a distance of 

The stretch between Agra and Gwalior is marked as the North-South corridor by the National Highways Authority of India. In greater Mumbai area, the highway is also known as Eastern Express Highway which continues as Mumbai Nashik Expressway.

Currently, the stretch between Agra to Gwalior is four lane. The stretch from Gwalior via Shivpuri, Guna, Maksi up to Dewas road is not four lane. The condition between Shivpuri and Maksi is not good. Only patch work is done by NHAI. Now the tender for four lane along the same stretch is also done and work is going to start and may be completed up 2014. Even the stretch between Gwalior and Shivpuri is not great. However it can be done relatively easily.

Road from Dewas to Indore is currently being converted to six lane. Road from Indore to Mumbai is completely 4 lane but only problem is at Nasik city where the highway goes within the city and currently the elevated expressway of 25 km is being constructed which add to the problem.Stretch from Nashik to Mumbai is 4 lane Mumbai Nashik Expressway.

## સંદર્ભો
## બાહ્ય કડીઓ 
*રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ 3, મેપ્સ ઓફ ઈન્ડીયા પર

શ્રેણી:ભારતીય રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો
૩
ઈમેજીકા

**ઈમેજીકા** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના મુંબઈ-પુના રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ તથા દ્રુત ગતિ માર્ગ પર આવેલા ખપોલી નજીક આવેલ એક મનોરંજન માટેનું સ્થળ છે. આ પાર્કના માલિક તથા વહીવટકર્તા એડ્લેબ્સ એન્ટરટ્રેઈનમેન્ટ લિમિટેડ (Adlabs Entertainment Limited (AEL)), જેના પ્રમોટર મનમોહન શેટ્ટી છે. ૧૬૦૦ કરોડના ખર્ચે બનાવવામાં આવેલું આ પાર્ક ૩૦૦ એકર જમીન પર ફેલાયેલું છે, જેને એપ્રિલ ૨૦૧૩માં ખુલ્લુ મુકવામાં આવ્યું છે. આ પાર્ક એકી સાથે ૨૦,૦૦૦ મુલાકાતીઓ આવી શકે એવી ક્ષમતા ધરાવે છે. પ્રથમ વર્ષ પૂર્ણ થાય ત્યાં સુધીમાં ૩૦ લાખ (૩ મિલિયન) લોકો અહીંની મુલાકાત લેશે એવો લક્ષ્યાંક મનમોહન શેટ્ટીએ રાખ્યો છે. આ થીમ પાર્ક ખાતે ૨૧ (એકવીસ) જેટલાં મનોરંજક આકર્ષણો ઉભાં કરવામાં આવ્યાં છે, જેમાં હિન્દી ચલચિત્ર મિ. ઈન્ડીયા આધારીત રાઈડ અને ભારતનું સૌથી વિશાળ રોલર કોસ્ટર નાઈટ્રો (Nitro) જેવાં આકર્ષણો હાલ ઉપલબ્ધ છે, જ્યારે વોટર પાર્ક તેમ જ ૩૦૦ રૂમ ધરાવતી હોટલ ભવિષ્યમાં તૈયાર કરવામાં આવશે.

આ થીમ પાર્કનું દૃશ્ય-શ્રાવ્ય ચિત્ર યુ-ટ્યૂબ પર ઉપલબ્ધ છે.

## વિભાગો 
આ થીમ પાર્કને કુલ છ ભાગમાં વિભાજન કરવામાં આવેલ છે, જેનાં નામ વિશ્વના ખંડોને આધારે આપવામાં આવેલ છે.

* વિવા યુરોપા (Viva Europa)
* અરેબિયા (Arabia)
* એશિયાના (Asiana)
* અમેરિકાના (Americana)
* ઈન્ડીયા (India)
* જમ્બો આફ્રિકા (Jambo Africa)

## આકર્ષણો 
) રોલર કોસ્ટર]]
thumb|સ્ક્રીમ મશીન
* રાજાસૌરસ રીવર એડ્વેન્ચર (Rajasaurus River Adventure)
* કર્સ ઓફ સલીમગઢ (Curse of Salimgarh) 
* અલીબાબા અને ચાલીસ ચોર (Alibaba Aur Chalis Chorr)
* મિ. ઈન્ડીયા (Mr. India- The Ride)
* આઈ ફોર ઈન્ડીયા (I For India)
* રેથ ઓફ ધ ગોડ (Wrath of the Gods)
* સિનેમા ૩૬૦ - પ્રિન્સ ઓફ ધ ડાર્ક વોટર (Cinema 360- Prince of the Dark Waters
* ડીપ સ્પેસ (Deep Space) 
* ગોલ્ડ રશ એક્સપ્રેસ (Gold Rush Express)
* સ્પ્લેશ અહોય! (Splash Ahoy!)
* બેન્ડીટ્સ ઓફ રોબિન હૂડ (Bandits of Robin Hood)
* લોચ નેસ એક્સપ્લોરર(Loch Ness Expplorers)
* સેવ ધ પાઈરેટ (Save the Pirate)
* ટબી ટેઈક્સ ઑફ (Tubbby Takes Off)
* મામ્બો ચાઇ ચામા (Mambo Chai Chama- Crazy Tea Cups)
* ધ મેજીક કેરોસેલ (The Magic Carousel)
* બમ્પ ઈટ બોટ્સ (Bump It Boats)
* ડેર ડ્રોપ (D2 Dare Drop)
* સ્ક્રીમ મશીન (Scream Machine)
* નાઈટ્રો (Nitro) રોલર કોસ્ટર

## ઉપહારગૃહો 
* રેડ બોનેટ અનેરીકન ડીનર (Red Bonnet American Diner)
* ધ ઈમેજીકા કેપિટલ (The Imagica Capital)
* ઝેઝે બાર + ગ્રીલ (ZEZE Bar+Grill)
* રોબર્ટો'સ ફુડ કૉસ્ટર (Roberto's Food Coaster)
* અરમાડા તપસ બાર (Arrmada Tapas Bar)

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર
ડારી (તા. વેરાવળ)

**ડારી** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારના ગીર સોમનાથ જિલ્લામાં આવેલા વેરાવળ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે.આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી, પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્ર તેમજ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ત થયેલી છે.

## સંદર્ભો
પીપરડી ટીંબો (તા.જુનાગઢ)

**પીપરડી ટીંબો** ભારત દેશનાં પશ્ચિમી ભાગમાં સ્થિત ગુજરાત રાજ્યના જુનાગઢ જિલ્લાના જુનાગઢ તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. પીપરડી ટીંબો ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. 
 

શ્રેણી:જૂનાગઢ તાલુકો
પારિજાત

પારિજાત એ ચમેલીના વર્ગનુ એક ફુલછોડ છે. તે મોટેભાગે દક્ષિણ એશીયાનું વતની છે, જે ખાસ કરીને ઉત્તરી પાકિસ્તાન અને નેપાળથી લઈને દક્ષિણે ભારત, બાંગ્લાદેશ સુધી અને દક્ષિણ-પુર્વે થાઇલેન્ડ સુધી જોવા મળે છે.

આ એક છોડ છે જે લગભગ ૧૦-૧૫ ફુટની ઉંચાઈ સુધી વધે છે.

## વિવિધ ભાષાઓમા નામ 
શ્રેણી:વનસ્પતિ
શ્રેણી:વૃક્ષ
આરેણા (તા.માંગરોળ)

'''''' ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારના જૂનાગઢ જિલ્લામાં આવેલા માંગરોળ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, મગફળી, તલ, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો અને નાળિયેર તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી, બેંક તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

## ધાર્મિક સ્થળો 
ગામમાં ફતેશ્વર સન્યાસ આશ્રમ આવેલો છે, જ્યાં રખ પાંચમના દિવસે મેળો યોજાય છે. નદી કિનારે રગતિયા દાદાનો રમણીય મઠ આવેલો છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:માંગરોળ (જૂનાગઢ) તાલુકો
વટાણા (વનસ્પતિ)

**વટાણા** એક પુષ્પીય તથા દ્વિદળી વનસ્પતિ છે. તેનો છોડ દોઢ થી બે ફૂટ ઊંચાઈ ધરાવતો હોય છે અને તેના મૂળ ગાંઠ ધરાવતાં હોય છે. તેનાં પર્ણો પતંગીયા આકારના હોય છે, તથા કેટલાંક પર્ણો વેલની જેમ લાંબા થયેલાં જોવા મળે છે, જેને સૂત્ર કહેવાય છે તથા તે આજુબાજુ રહેલી વસ્તુને વીટળાઈ જઈ તેનો ટેકો મેળવવાનું કાર્ય કરે છે. તેનું થડ ખોખલું હોય છે. તેની શીંગો લાંબી, ગોળાઈ ધરાવતી, અનેક બીજોવાળી હોય છે. વટાણાના દાણા લીલાં હોય ત્યારે શાકભાજી તરીકે તેમ જ સૂકાય પછી કઠોળ તરીકે ખોરાકમાં વાપરવામાં આવે છે. વટાણાના એક દાણા (બી)નું વજન ૦.૧ થી ૦.૩૬ ગ્રામ જેટલું હોય છે.

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* વટાણાની ખેતી (હિન્દી ભાષામાં)
* ચણા, મસૂર, વટાણાની ખેતીમાં રોગ નિયંત્રણના ઉપાયો (હિન્દી ભાષામાં) 
* વટાણાની સજીવ (ઓર્ગેનિક) તેમ જ ઉત્તમ ખેતી તથા શીંગોવાળાં શાકભાજી (હિન્દી ભાષામાં)

શ્રેણી:વનસ્પતિ
શ્રેણી:કઠોળ
રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ 5A (ભારત)

**રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ 5A** (NH 5A) ભારતનો રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ છે. જે હરિદાસપુર, ઓરિસ્સા, NH 5નાં જંકશનથી ચાલુ થઈ પારાદિપ બંદર સુધી જાય છે. આ ધોરીમાર્ગ  લંબાઈનો છે અને આખો માર્ગ ઓરિસ્સા રાજ્યમાં સ્થિત છે.

## સંદર્ભો
## બાહ્ય કડીઓ
* http://www.mapsofindia.com/maps/india/national-highway.htm રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ (ભારત), નેટવર્ક નકશો

શ્રેણી:ભારતીય રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો
અકાળા (તા. માળીયા હાટીના)

''''* ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જૂનાગઢ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માળીયા હાટીના તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 
## સાહિત્યમાં ઉલ્લેખ
ઝવેરચંદ મેઘાણી રચિત લોકકથા સંગ્રહ સૌરાષ્ટ્રની રસધાર ભાગ પ ની એક વાર્તા *ભીમો ગરણિયો'' માં આ ગામનો ઉલ્લેખ આવે છે. એ વાર્તા અનુસાર આશરે બસો વર્ષ પૂર્વે આ ગામ ભાવનગર અને પાલીતાણા રજવાડાઓની સીમા પર હતું અને પાલીતાણાના રાજા પ્રતાપસંગજી આ ગામને અડીને એક નવું ગામ વસાવવા માંગતા હતા. રોજનો ટંટો કંકાસ ટાળવાના હેતુથી ગામના મહેસૂલ અધિકારીએ વચમાં ગોંદરા જેટલી જગ્યા રાખીને  નવા ગામનો પાયો ખોદવા સૂચવ્યું પણ પ્રતાપસંગને સમજાવવાની કોઈની હિંમત ન હતી. તે સમયે ભીમો ગરણિયો નામના એક આહીર વટેમાર્ગુએ રાજા સાથે મસલત કરી ધમકાવીને ત્યાં નવા ગામની રચના ટળાવી દીધી. વાર્તાનાયક ભીમો ગરણિયો આ ગામનો વતની હોવાની વાત કરે છે. આ ગામનો ઉલ્લેખ "વડિયા તાબે અકાળા ગામ" તરીકે થયો છે. 

શ્રેણી:માળીયા હાટીના તાલુકો
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
બાંટવા (તા. માણાવદર)

**બાંટવા**, ભારત દેશના પશ્ચિમ માં આવેલ ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર માં આવેલા જુનાગઢ જિલ્લાના માણાવદર તાલુકાનું એક નગર છે. આ નગરના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય નોકરી, ધંધો, શહેરી રોજગાર, ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.

## ભૂગોળ 
બાંટવા સમુદ્રની સપાટીથી સરેરાશ ૨૦ મીટરની ઉંચાઇ પર આવેલું છે. નજીકના નગરોમાં નાંદલિયા, લીંબુડા, નાકરા, માણાવદર, વંથલી, જુનાગઢ, કેશોદ, વિસાવદર, ધોરાજી, પોરબંદર અને રાજકોટનો સમાવેશ થાય છે. અરબી સમુદ્ર કિનારાથી આ નગર આશરે ૧૦ કિમી દૂર આવેલું છે.

## ઇતિહાસ 
૧૯૪૭માં ભારતની સ્વતંત્રતા પહેલાં બાંટવા નગર બાંટવા-માણાવદર રજવાડાનો ભાગ હતું જેની સ્થાપના ૧૭૬૦માં થઇ હતી. આ રજવાડાં પર ફેબ્રુઆરી ૧૯૪૮ સુધી સ્થાનિક શાસકોનું રાજ હતું. તેનાં છેલ્લાં શાસક ખાન હિંમત ખાન હતા. બાંટવાના શાસક ખાન અમીર ખાનના પુત્ર ખાન હિંમત ખાને ૨૨ સપ્ટેમ્બર ૧૯૪૭ના રોજ બાંટવાને પાકિસ્તાન સાથે ભેળવ્યું. પરંતુ, બાંટવા પોતે જુનાગઢ અને જુનાગઢ પણ વડોદરા રાજ્ય હેઠળ આવતું હોવાથી ભારત સરકારે ૩ ઓક્ટોબર ૧૯૪૭ના રોજ હિંમત ખાનની ધરપકડ કરીને બાંટવાને ભારતમાં ભેળવ્યું. હિંમત ખાન પછીથી પાકિસ્તાન જતા રહ્યા અને મૃત્યુ સુધી ત્યાં રહ્યા.
## વસ્તી 
૧૯૪૭ પહેલાં બાંટવાની વસ્તી આશરે ૨૦,૦૦૦ હતી અને વસ્તીના ૮૦ ટકા લોકો મેમણ કોમના હતા. ૨૦૧૧ની વસતી ગણતરી મુજબ બાંટવાની વસતી ૧૫,૨૯૧ હતી.

* બાંટવા જીમખાના
* બારવાલી મસ્જિદ
* જામીયા મસ્જિદ
* મદરેસા એ ઇસ્લામિયા
* બુખારી શરીફની મઝાર
* યતીમ ખાના ઇસ્લામિયા

## નોંધપાત્ર વ્યક્તિઓ 
* રાજેન્દ્ર શુક્લ - ગુજરાતી કવિ અને વિવેચક.
* અબ્દુલ સત્તાર ઇધિ - સામાજીક કાર્યકર્તા અને ઇધિ ફાઉન્ડેશનના સ્થાપક, જે વિશ્વની સૌથી મોટી ખાનગી માલિકીની એમ્બ્યુલન્સ સેવા છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* My Memories of Bantva By: Abdur Razzaq Thaplawala 
* Batva Recollection (Excerpts from "A Ramble Through Life" by Mr. Kassim Dada) 
* Manavadar-Bantva Princely State

શ્રેણી:માણાવદર તાલુકો
ચોરવાડ (તા. માળીયા હાટીના)

{{Expand language
|langcode=en
|otherarticle={}
|date={}
}}

**ચોરવાડ** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જૂનાગઢ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માળીયા હાટીના તાલુકામાં આવેલું એક  નગર છે. નગરના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. અહીં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. અહીં નાગરવેલનાં પાન તથા નારિયેળ (સ્થાનિક ભાષામાં નાઘેર)ની પણ ખેતી થાય છે, જેને વાડી કે બગીચો કહેવામાં આવે છે. અહીં પ્રાથમિક શાળા, નગરપાલિકા, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

નજીકનું રેલવે સ્ટેશન ચોરવાડ રોડ ‍(કોડ: CVR) છે.

## નામ 
એવું મનાય છે કે ચોરવાડનું નામ કુખ્યાત ચાંચિયાઓના ત્યાં નિવાસને કારણે પડ્યું છે.

## વસ્તી 
૧૮૭૨માં ચોરવાડની વસ્તી ૨૮૧૮ હતી પરંતુ ૧૮૭૮-૭૯ના દુષ્કાળને કારણે તે ૧૮૮૧માં ઘટીને ૧૨૯૯ થઇ ગઇ હતી.

## પ્રખ્યાત વ્યક્તિઓ 
* ધીરુભાઈ અંબાણી - ઉદ્યોગપતિ
* અમૃતલાલ પઢિયાર - લેખક

## સંદર્ભ
શ્રેણી:માળીયા હાટીના તાલુકો
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
ગામ

, ભારત]]
thumb|બેનિનનું એક દૂરનું ગામ
**ગામ** એ સામુહીક માનવ વસાહત હોય છે. સામુહીક માનવ વસાહતનો આ એકમ "નેસ કે નેસડો" જેવા એકમથી મોટો પણ "નગર" જેવા એકમથી નાનો ગણાય. વસતીની રીતે કેટલાંક સો કે કેટલાંક હજારની માનવ વસાહત ધરાવતું ગામ હોય છે. જો કે ગુજરાતી ભાષાનાં શબ્દકોશમાં "ગામ" વિશે વિવિધ વ્યાખ્યાઓ આપવામાં આવી છે. જેમ કે, ‘શહેર કે નગરથી ઠીક ઠીક નાનું અને નેસથી મોટું બાંધેલા મકાનોવાળું વસાહતી સ્થાન.’; ‘વતન; રહેઠાણ’; ‘સો કુટુંબનો સમૂહ’ વગેરે. ગુજરાતી ભાષામાં "ગામ" અને "ગામડું" વચ્ચે થોડો પ્રમાણભેદ પણ રહે છે. જ્યાં ઘણાં થોડાં ઘર અને થોડાં માણસની વસતી હોય તે ગામડું કહેવાય છે. જ્યારે જરા વધારે વસતી હોય તે જગ્યાને ગામ કહે છે. ગામડાંમાં જોઇતી ચીજો મળે અથવા ન મળે, પણ ગામમાં તો બે ચાર વેપારી અને કારીગરનાં ઘર હોય છે, તેથી જરૂરની ચીજો મળી રહે છે.. આમ "ગામ" એટલે જ્યાં કેટલાંક ઘર અને થોડીક વસતી હોય એવું ઠેકાણું.

"ભારતનો આત્મા ગામડાંઓમાં વસે છે", મહાત્મા ગાંધીએ ૨૦મી સદીની શરૂઆતના સમયે કરેલું આ એક પ્રસિદ્ધ અવતરણ છે. ભારતની વસતી ગણતરી ૨૦૧૧ પ્રમાણે, ૬૮.૮૪% ભારતીય લોકો (આશરે ૮૩.૩૧ કરોડ લોકો ) વિવિધ ૬,૪૦,૮૬૭ ગામોમાં વસવાટ કરે છે. આ ગામોનું કદ સારી પેઠે અલગ અલગ છે. ૨,૩૬,૦૦૪ ભારતીય ગામોની વસતી ૫૦૦ કરતાં ઓછી છે, જ્યારે ૩,૯૭૬ ગામોની વસતી ૧૦,૦૦૦ કરતાં વધારે છે. મોટાભાગનાં ગામોમાં એકાદું મંદિર કે અન્ય ધાર્મિક સ્થાન, જે ગામની સ્થાનિક વસતીનાં ધર્મ પર આધારીત છે, હોય જ છે.

## બાહ્ય કડીઓ
* ગામોનાં પ્રકાર (anthropogenic biomes)  

## સંદર્ભો
શ્રેણી:સમાજશાસ્ત્ર
શ્રેણી:ભૂગોળ
રાઈ

**રાઈ** મસાલા પ્રકારની વનસ્પતિ છે જેનાં બીજ (દાણા) પણ "રાઈ" કહેવાય છે. અંગ્રેજી ભાષામાં વનસ્પતિનાં છોડને ‘Mustard plant’ અને દાણાને ‘Mustard seed’ કહેવાય છે. રાઈનાં દાણા પર પ્રક્રિયા કરી તેમાંથી તેલ કાઢવામાં આવે છે તેમ જ આ વનસ્પતિનાં લીલા પાન શાકભાજી તરીકે પણ ખોરાકમાં લેવાય છે. 

## ચિત્ર ગેલેરી

File:Wild Mustard flower.jpg|જંગલી રાઈ (*Brassica campestris*)
File:Sa yellow mustard.jpg|પીળા રાઈદાણા.
File:Black-mustard-seeds.jpg|કાળા રાઈદાણા.
File:Mustard plant bangladesh.jpg|બાંગ્લાદેશી રાઈ.

શ્રેણી:મસાલા
શ્રેણી:વનસ્પતિ
દમણગંગા નદી

**દમણગંગા** પશ્ચિમ ભારતમાં આવેલી નદી છે. આ નદી પશ્ચિમ ઘાટમાંથી નીકળીને અરબી સમુદ્રમાં મળે છે. આ નદી ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્ર રાજ્યો અને દાદરા અને નગર હવેલી અને દમણ અને દીવ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશમાં વહે છે. વાપી, દાદરા અને સેલ્વાસ જેવા ઔદ્યોગીક શહેરો આ નદીના ઉત્તર કાંઠે વસેલા છે. દમણ આ નદીને બંન્ને કાંઠે વસેલું છે.

દમણગંગા નદી પર મધુબન બંધ બાંધવામાં આવેલો છે.

આ નદી વાપી શહેરને પીવાનું પાણી પુરું પાડે છે.

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* દમણગંગા-પિંજલ નદીઓ જોડાણનો રાજ્યે કરેલો વિરોધ (એક્સપ્રેસ ઇન્ડિયા, ૧૯ એપ્રિલ ૨૦૦૩)

શ્રેણી:ગુજરાતની નદીઓ
શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર
શ્રેણી:ભારતની નદીઓ