open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
તાલુકા વિકાસ અધિકારી

**તાલુકા વિકાસ અધિકારી** અથવા **ટી.ડી.ઓ.** (Taluka Development Officer) તાલુકા પંચાયતના વર્ગ-૨ની કક્ષાના સરકારી અધિકારી છે. તેઓએ પંચાયતને લગતા વિકાસના કાર્યો કરવાના હોય છે.

તેમના ઉપરી અધિકારી જિલ્લા વિકાસ અધિકારી (District Development Officer) હોય છે. ટી.ડી.ઓ. સરકાર નિયુક્ત વર્ગ ૨ ગેઝેટેડ ઓફીસર હોવાથી તેઓને ચેમ્બર, જીપ/કાર, ડ્રાઇવર, પટાવાળા અને સ્ટાફ ક્વાર્ટરની સુવિધા મેળવે છે. તાલુકા પંચાયતમાં કાર્યરત મદદનીશ તાલુકા વિકાસ અધિકારી, વિસ્તરણ અધિકારીઓ, સંકલિત ગ્રામ વિકાસ (IRD) ની કામગીરી, ગ્રામ પંચાયત મંત્રીઓ, બાંધકામના અધિક મદદનીશ ઇજનેર (AAE), તાલુકાની પંચાયત હસ્તકની સ્કૂલોના આચાર્યો, શિક્ષકો, પટાવાળા, સિનિયર ક્લાર્ક, જુનિયર ક્લાર્ક વગેરે તમામ વહીવટી અને ટેકનિકલ સ્ટાફ તેઓના તાબા નીચે હોય છે.

સ્થાનિક સ્વરાજ્યની સંસ્થાઓની ચૂંટણીમાં લોક પ્રતિનિધિ તરીકે ચુંટાયેલા તાલુકા પંચાયતના પ્રમુખ તાલુકા વિકાસ અધિકારીના સલાહકાર તરીકે વર્તે છે. ટી.ડી.ઓ.ની નિયુક્તિ રાજ્ય સરકારના પ્રતિનિધી તરીકે હોય છે. પ્રમુખ તાલુકા પંચાયતના બંધારણીય વડા છે. તેમની ફરજોમાં તાલુકા ઉપપ્રમુખ મદદ કરે છે. પંચાયતની મિટીંગ/સભા તેઓના અધ્યક્ષ સ્થાને યોજાતી હોય છે. જેમાં ટી.ડી.ઓ. સભાનું સંચાલન (સચિવ તરીકે) કરે છે.

ટી.ડી.ઓ. જિલ્લા પંચાયત ના વહીવટી નિયંત્રણ નીચે પોતાની ફરજો બજાવે છે.તાલુકા પ્રમુખ અને કારોબારી સમિતિ, શિક્ષણ સમિતિ જેવી લોક પ્રતિનિધિઓ, વાલી સમિતિમાં થતા ઠરાવો, સૂચવાતા કામો અને તાલુકા પંચાયતની સાધારણ સભામાં થતા ઠરાવો ઉપરાંત સરકારી જી. આર./જિલ્લા પંચાયતના આદેશોનું અમલીકરણ ટી.ડી.ઓ.એ કરાવવાનું હોય છે. ટી.ડી.ઓ. પાસે પોતાની હેઠળના તમામ કર્મચારીઓ ની શિસ્ત વિષયક સતાઓ અને મર્યાદિત નાણાકીય સત્તાઓ ધરાવે છે. તાલુકા સંકલનમાં ટી.ડી.ઓ. સભ્ય સચિવ હોય છે. ટી.ડી.ઓ.નું સ્થાન તાલુકાના વહીવટમાં મામલતદાર પછી બીજા સ્થાને હોય છે. જોકે ટી.ડી.ઓ. ની કામગીરી તાલુકાના વિકાસ અને પંચાયતિ કાર્ય પૂરતી જ મર્યાદિત હોય છે. તાલુકામાં મામલતદારની કામગીરી અત્યંત વિશાળ હોય છે. ટી.ડી.ઓ.ના ઉપરી અધિકારી જિલ્લા વિકાસ અધિકારી હોય છે. ટી.ડી.ઓ. તાલુકા પંચાયતના વહીવટી વડા હોય છે. ટી.ડી.ઓ. પાસે પોતાની હેઠળના તમામ કર્મચારીઓ ની શિસ્ત વિષયક સત્તાઓ છે. તેઓ તાબાના કર્મચારીઓ વિસ્તરણ અધિકારીઓ, મદદનીશ ટીડીઓ, અધિક મદદનીશ ઇજનેર, સંકલિત ગ્રામ વિકાસ ના કર્મચારીઓ, સિનિયર/જુનિયર ક્લાર્ક, પટાવાળા, ગ્રામ સેવકોના વાર્ષિક ખાનગી અહેવાલો (એન્યુઅલ સી.આર.) ભરે છે. ગામડાઓ ના સરપંચો/ઉપસરપંચો/ગ્રામ પંચાયત મંત્રીઓની તાલુકા પંચાયત સબંધિત રહેલી કામગીરીઓ ઉપર નિયંત્રણ અને દેખરેખ રાખે છે.

તાલુકા સંકલન સમિતિ કે જેમા મામલતદાર અધ્યક્ષ હોય છે તેમા ટી.ડી.ઓ. સભ્ય સચિવ હોય છે. તેઓને વર્ગ ૨ ગેઝેટેડ કક્ષાએથી પ્રમોશન ડેપ્યુટી ડિસ્ટ્રીક્ટ ડેવલોપમેન્ટ ઓફિસર (નાયબ જિલ્લા વિકાસ અધિકારી અર્થાત ડેપ્યુટી ડી.ડી.ઓ.) તરીકે વર્ગ ૧ ગેઝેટેડ સંવર્ગમાં મળી શકે છે. ત્યાર પછી તેઓ હોદ્દાના ક્રમમાં પ્રમોશન મેળવીને નાયબ વિકાસ કમિશનર અને તેનાથી આગલ અધિક વિકાસ કમિશનરના હોદા સુધી બઢતી મેળવી શકે છે.

શ્રેણી:સરકારી વ્યવસાયો
જેસોર રીંછ અભયારણ્ય

thumb|ગુજરાતના અભયારણ્યો
thumb|જેસોર અભયારણ્ય
**જેસોર રીંછ અભયારણ્ય** બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલ આઇ.યુ.સી.એન. શ્રેણી ૪ (વસવાટ/જાતી પ્રબંધન વિસ્તાર) હેઠળ અને વનવિભાગના અનુસાર અભયારણ્ય શ્રેણી હેઠળ આરક્ષીત રીંછ માટેનું અભયારણ્ય છે. અહીં રીંછ, નીલ ગાય અને ઝરખ જેવા પ્રાણીઓ જોવા મળે છે.

રીંછોની સંખ્યા અહીં હાલમાં અત્યંત ભયજનક અવસ્થામાં છે.

## સ્થાન 
જેસોર અભયારણ્ય અરવલ્લીની જેસોરની ટેકરીઓમાં થરના રણની દક્ષિણે આવેલું છે. તેનો વિસ્તાર ૧૮૦.૬૬ ચોરસ કિમી છે. આ અભયારણ્યનો વિસ્તાર રણ અને સૂકા જંગલોના પ્રકારની વચ્ચેનો છે અને તે થરના રણને આગળ વધતું અટકાવવામાં મદદ કરે છે.

પાલનપુર અહીંથી ૩૨ કિમી અને ઇકબાલગઢ અહીંથી ૯.૨ કિમીના અંતરે આવેલા છે. આ અભયારણ્યમાં કેદારનાથ મહાદેવનું મંદિર આવેલું છે, જેની મુલાકાત ઓક્ટોબર-નવેમ્બરમાં મોટી સંખ્યામાં લે છે.

## સંદર્ભ
## બાહ્ય કડીઓ 
* બનાસકાંઠાનું રીંછ અભયારણ્ય 

શ્રેણી:ગુજરાતના અભયારણ્યો
શ્રેણી:બનાસકાંઠા જિલ્લો
પક્ષી અવલોકન

**પક્ષી અવલોકન** અથવા **વિહંગાવલોકન** એટલે પક્ષીઓનું નજીકથી અવલોકન કરવું. આ એક અત્યંત રુચિકર શોખ છે. પક્ષીઓને નિહાળવા ખૂબ જ સરળ છે. આપણે ત્યાં જંગલ, ખેતર, વાડી, ઘરઆંગણું, નદી કિનારો, તળાવ કિનારો, દરિયા કિનારો કે વિજળીના તારો પર પર મોજ કરતાં પક્ષીઓ નિહાળી શકાય છે. ભારત દેશ ભૌગોલિક વિષેશતાઓ ધરાવતો હોવાને કારણે અહીં લગભગ ૧૨૦૦ (બારસો) પ્રકારનાં પક્ષીઓ જોવા મળે છે, જે સંપૂર્ણ યુરોપ ખંડમાં જોવા મળતા પક્ષીઓના પ્રકાર કરતાં પણ વધારે છે.
વિશ્વ સંભાષણ અક્ષમતા જાણકારી દિન

**વિશ્વ સંભાષણ અક્ષમતા જાણકારી દિન** (અંગ્રેજી: World Autism Awareness Day) નવમી સપ્ટેમ્બર, ૧૯૮૯થી  દર વર્ષે બીજી એપ્રિલના દિવસે મનાવવામાં આવે છે. 

સંભાષણ અક્ષમતા એટલે કે ઓટીઝમ સ્પેક્ટ્રમ ડીસઓર્ડર્સ એ માનવીના શરીરની  સમસ્યા છે. આ ખામી મગજ દ્વારા થતા માહિતીના પૃથ્થકરણના માર્ગને અસર કરે છે અને આ ખામી ધરાવતા વ્યક્તિને તેઓ જે જુએ, સાંભળે તેને યોગ્ય રીતે સમજવામાં અવરોધે છે. આને કારણે તે વ્યક્તિને સામાજીક સંબંધો, પ્રતયાયન અને વર્તણૂંકની અનુભૂતિમાં મુશ્કેલીઓ પડે છે. આમ શેના કારણે થાય છે તેની હજુ જાણકારી ન હોવાને કારણે તેનો ઇલાજ પણ નથી.
ઉબુન્ટુ (ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ)

**ઉબુન્ટુ** (અંગ્રેજી: Ubuntu) એ કોમ્પ્યુટરની એક મફ્ત ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ છે. ઉબુન્ટુ ડેબિયન આધારીત લિનક્ષ જેવી ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ છે. તેનું નામ દક્ષિણી આફ્રિકી ભાષાના શબ્દ *ઊબુન્ટુ* (અન્ય તરફની માનવતા) પરથી રાખવામાં આવ્યું છે. ઉબુન્ટુ મુખ્યત્વે વ્યક્તિગત કોમ્પ્યુટરો પર વાપરવા માટે રચાયેલ છે, જોકે તેની સર્વર આવૃત્તિ પણ અસ્તિત્વમાં છે.

૨૦૧૨ માં થયેલ સર્વે અનુસાર ઉબુન્ટુ એ સૌથી લોકપ્રિય ડેસ્કટોપ/લેપટોપમાં વપરાતી લીનક્સ ઓપરેટીંગ સીસ્ટમ છે. જે સર્વર અને કલાઉડ કોમ્પ્યુટિંગમાં પણ લોકપ્રિય છે. ઉબુન્ટુ એ દક્ષિણ આફ્રિકન ઉદ્યોગસાહસિક માર્ક શટ્ટલવર્થની યુ.કે. સ્થિત કંપની કેનોનિકલ લિ. દ્વારા પ્રાયોજિત કરવામાં આવે છે. કેનોનિકલ ઉબુન્ટુ સંબંધિત ટેક્નીકલ સેવાઓના વેચાણ દ્વારા આવક પેદા કરે છે, જ્યારે ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ પોતે જ સંપૂર્ણપણે મફ્ત છે. ઉબુન્ટુ પ્રોજેક્ટ મુક્ત સોફ્ટવેર વિકાસ સિદ્ધાંતો માટે પ્રતિબદ્ધ છે.

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* 

શ્રેણી:ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ
પીલ ડિસ્ટ્રિક્ટ સ્કૂલ બોર્ડ

thumb|પીલ ડિસ્ટ્રિક્ટ સ્કૂલ બોર્ડનો લોગો
**પીલ ડિસ્ટ્રિક્ટ સ્કૂલ બોર્ડ** (**Peel District School Board**) એ કેનેડાના ઓન્ટેરિયોમાં આવેલા મિસિસાઉગા (પીલ પ્રદેશ)માં આવેલી એક શૈક્ષણિક સંસ્થા છે, જેમાં આશરે ૧,૫૫,૦૦૦ વિદ્યાર્થીઓ બાલમંદિરથી માંડી ૧૨માં ધોરણ સુધીનો અભ્યાસ કરે છે.

બોર્ડ દ્વારા ૧૫,૦૦૦ કરતાં પણ વધુ પૂર્ણ સમયના શિક્ષકોની સેવા લેવામાં આવે છે અને તે પીલ ક્ષેત્રનું સૌથી મોટું નોકરીદાતા છે. 

## કુશળ રૂપરેખા 
પીલ બોર્ડ જે કંઈ પણ કરે છે તે તેની કુશળ રૂપરેખાના પરિપાક રૂપે જ કરવામાં આવે છે, આ રૂપરેખાને વિદ્યાર્થીઓની સફળતા માટેનું પ્રગતિ પત્રક કહેવામાં આવે છે. આ સંશોધન આધારિત શિક્ષણની પદ્ધતિ આસાનીથી ધ્યેયોને સિદ્ધ કરવામાં મદદ કરે છે અને તેમના એવા જમાપાસાઓ ઉપર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે જે વિદ્યાર્થીઓની ઉપલબ્ધિઓમાં વધારો કરવામાં અસરકારક નિવડે.

## ઇતિહાસ 
ઇ.સ. ૧૯૬૯માં શિક્ષણના વ્યવસાય સાથે સંકળાયેલા ૧૦ સ્થાનિક બોર્ડો ભેગા થયા અને પીલ કાઉન્ટી બોર્ડ ઓફ એજ્યુકેશનની રચના કરી. ૧૯૬૯માં બોર્ડના વિસ્તારમાં લગભગ અઢી લાખ જેટલા લોકો રહેતા હતા, જે આજની સરખામણીએ ફક્ત પાંચમાં ભાગની વસ્તી હતી. ૨૦૦૯ના વાર્ષિક અહેવાલ મુજબ આ બોર્ડ પાસે તેમની ૧૧૪ શાળાઓમાં ૫૦,૦૦૦ વિદ્યાર્થીઓ ભણતા હતાં અને તેનું વાર્ષિક બજેટ $ ૪.૧ કરોડનું હતું. 

૧૯૭૩માં તેનું નામ બદલાઈને પીલ બોર્ડ ઓફ એજ્યુકેશન થયું. હાલનું નામ ૧૯૯૮માં મંજૂર કરવામાં આવ્યું હતું. 

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* પીલ ડિસ્ટ્રિક્ટ સ્કૂલ બોર્ડ  (EN)
** ગુજરાતીમાં બોર્ડ વિષે માહિતી 
* MNS Multicultural, Settlement and Education Partnership  (EN)

શ્રેણી:શિક્ષણ
શ્રેણી:કેનેડા
ભેનકવડ (તા. ભાણવડ)

ભેણકવાડ (તા. ભાણવડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ભાણવડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભેણકવાડ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
મોહનપુર (તા. ભિલોડા)

**મોહનપુર** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઈશાન ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ભિલોડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. મોહનપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શ્રેણી:ભિલોડા તાલુકો
હિતુ કનોડિયા

**હિતુ કનોડિયા** ગુજરાતી ચલચિત્ર અભિનેતા છે. તેઓ ગુજરાતી ફિલ્મોમાં મુખ્ય અભિનેતા તરીકે તથા સહાયક અભિનેતા કામ કરી રહ્યા છે. તેઓ ગુજરાતી અભિનેતા નરેશ કનોડિયાના પુત્ર છે. તેમણે ગુજરાતી ફિલ્મો ઉપરાંત ગુજરાતી ટી.વી. ધારાવાહિકો અને હિંદી ટી.વી. ધારાવાહિકોમાં કામ કરેલું છે.

## જીવન 
હિતુ કનોડિયાનો જન્મ ૨૧ ફેબ્રુઆરી ૧૯૭૦ના રોજ અભિનેતા-રાજકારણી નરેશ કનોડિયા અને રતન કનોડિયાને ત્યાં થયો હતો. તેમણે ૧૨મા ધોરણ સુધીનો અભ્યાસ કર્યો છે.  તેમણે બાળ કલાકાર તરીકે પોતાની અભિનેતા તરીકેની કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી. તેમણે ૧૦૦ થી વધુ ગુજરાતી ચલચિત્રોમાં અભિનય કર્યો છે.

તેઓ ૨૦૧૨ની ગુજરાત વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં કડી મતવિસ્તારમાંથી ચૂંટણી લડ્યા હતા પરંતુ હારી ગયા હતા.  

## અંગત જીવન 
હિતુ કનોડિયાએ ૧૪ ઓગસ્ટ ૨૦૧૪ના રોજ અમદાવાદમાં અભિનેત્રી મોના થિબા સાથે લગ્ન કર્યા હતા. તેઓને રાજવીર નામનો એક પુત્ર છે, જેનો જન્મ ૨૦૧૫ માં થયો હતો.

## ચલચિત્રો 
### બાળ કલાકાર તરીકે 
### અભિનેતા તરીકે 
### ગુજરાતી ધારાવાહિકો 
* કરિયાવર (ઝી ગુજરાતી)
* હેપીલી નેવર આફ્ટર (ગુજરાતી વેબસિરીઝ)
* નાચ મારી સાથે (કલર્સ ગુજરાતી)

## પુરસ્કારો 
* શ્રેષ્ઠ બાળ કલાકાર માટેનો એવોર્ડ ફિલ્મ *મેરુ મૂળાદે* માટે (૧૯૮૦-૮૧)
* શ્રેષ્ઠ બાળ કલાકાર માટેનો એવોર્ડ ફિલ્મ *જુગલ જોડી* માટે (ભાવિક વ્યાસ સાથે સંયુક્ત) (૧૯૮૨-૮૩)
* શ્રેષ્ઠ બાળ કલાકાર માટેનો એવોર્ડ ફિલ્મ *ઉજળી મેરામણ* માટે (૧૯૮૫-૮૬)

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* 

શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:ગુજરાતી ચલચિત્ર અભિનેતા
પંચાયતી રાજ

પંચાયતી રાજ મુખ્યત્વે ભારત, પાકિસ્તાન અને નેપાળમાં આવેલ દક્ષિણ એશિયાઈ રાજકીય પ્રથા છે. "પંચાયત" શબ્દ પાંચ(પંચ) અને વિધાનસભા(આયત) પરથી આવ્યો છે. પંચાયત એટલે સ્થાનિક સમુદાય દ્વારા પસંદ કરાયેલ પાંચ વડીલોનો સમૂહ.

## પંચાયત રાજ
પંચાયત રાજ એક એવી સરકારી પ્રથા છે, જ્યાં ગ્રામ પંચાયતો વહીવટનો મૂળભૂત એકમ છે. અહીં ત્રણ સ્તરો છે: ગામ, તાલુકો અને જિલ્લો.

પંચાયત રાજ શબ્દ બ્રિટિશ રાજ દરમ્યાન ઉદ્‌ભવ્યો છે. "રાજ"નો શાબ્દિક અર્થ "શાસન" અથવા "સરકાર" થાય છે. મહાત્મા ગાંધીએ પંચાયતી રાજની હિમાયત કરી હતી, કે જ્યાં દરેક ગામ પોતાની બાબતો માટે જવાબદાર હોય. અને આવા હેતુ માટે "ગ્રામ સ્વરાજ" એવો શબ્દ પ્રયોજાયો હતો.

કાયદો પસાર થતાં, રાજ્ય સરકારો દ્વારા પંચાયત રાજની પદ્ધતિ સને ૧૯૫૦થી ૬૦ના દાયકામાં અપનાવવામાં આવી હતી. ૨૪ એપ્રિલ, ૧૯૯૩ના રોજ ભારતમાં પંચાયતી રાજ માટે બંધારણીય(૭૩મો સુધારો) એક્ટ ૧૯૯૨ બંધારણીય દરજ્જો પૂરો પાડે છે.

૨૪ ડિસેમ્બર સુધીમાં આ અધિનિયમ આઠ રાજ્યોમાં લાગુ પડ્યો: આંધ્ર પ્રદેશ, ગુજરાત, હિમાચલ પ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર, મધ્ય પ્રદેશ, ઓરિસ્સા અને રાજસ્થાન. હાલમાં, પંચાયતી રાજ પદ્ધતિ નાગાલેન્ડ, મેઘાલય, મિઝોરમ અને, બધા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો(અપવાદ: દિલ્હી)ને બાદ કરતાં સમગ્ર ભારતમાં અમલમાં છે.

દર પાંચ વર્ષે ગ્રામ પંચાયતની ચૂંટણી યોજવામાંં આવે છે, જેમાં અનુસૂચિત જાતિ, અનુસૂચિત જનજાતિ અને સ્ત્રીઓ માટે અમુક બેઠકો અનામત રાખવામાં છે. પંચાયતી રાજમાં ત્રિસ્તરીય રચના હોય છે: (૧) ગ્રામ પંચાયત, (૨) તાલુકા પંચાયત, અને (૩) જિલ્લા પંચાયત.

## ગ્રામ પંચાયત
ગ્રામ પંચાયત એ ગ્રામ્ય સ્તરે આવેલ વહીવટી સંસ્થા છે, જે ભારતની પંચાયતી રાજ પદ્ધતિનું ગ્રામ્ય કક્ષાનું સ્તર છે. અહીં તલાટી-કમ-મંત્રી, ગ્રામસેવક, સરપંચ અને અન્ય ગ્રામ પચાંયતના સભ્યની બેઠક યોજવામાં આવે છે. ગ્રામ્ય કક્ષાના વિકાસને લગતા કાર્યો અહીંથી કરવામાં આવે છે.

## તાલુકા પંચાયત
## જિલ્લા પંચાયત
શ્રેણી:ભારત સરકાર
તાલુકા પંચાયત

**તાલુકા પંચાયત** એ તાલુકા મથકે આવેલ સરકારી કચેરી છે, જે ભારતની પંચાયતી રાજ પદ્ધતિનું બીજું સ્તર છે. અહીં તાલુકા વિકાસ અધિકારી તેમના સરકારી અધિકારી છે, જેના હસ્તક તાલુકા પંચાયતના કાર્યો થાય છે.

ગુજરાતમાં તાલુકા પંચાયતોની સંખ્યા કુલ ૨૪૮ છે.

## આ પણ જુઓ 
* જિલ્લા પંચાયત

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:સરકારી કચેરી
જિલ્લા પંચાયત

**જિલ્લા પંચાયત** એ જિલ્લા મથકે આવેલ સરકારી કચેરી છે, જે ભારતની પંચાયતી રાજ પદ્ધતિનું તૃતીય સ્તર છે. અહીં જિલ્લા વિકાસ અધિકારી તેમના સરકારી અધિકારી છે. તેમના હસ્તક જિલ્લા પંચાયતના કાર્યો થાય છે. જિલ્લા પંચાયતમાં સભ્યોની સંખ્યા ૩૨ થી ૫૧ સુધીની હોય છે.

## આ પણ જુઓ 
* તાલુકા પંચાયત
* ગુજરાતના જિલ્લાઓ

શ્રેણી:સરકારી કચેરી
કુરુક્ષેત્ર

**કુરુક્ષેત્ર** હરિયાણા રાજ્યમાં આવેલું પ્રાચીન અને ઐતિહાસિક નગર છે. મહાભારતનું યુદ્ધ કુરુક્ષેત્રમાં થયું હતું અને અહીં જ ભગવાન કૃષ્ણએ અર્જુનને ગીતાનો ઉપદેશ આપેલો. તે સ્થળ આજે જ્યોતિસરના નામે ઓળખવામાં આવે છે.

## સંદર્ભો
શ્રેણી:મહાભારત
શ્રેણી:હિંદુ ધર્મ
બોડાણો

**બોડાણો** (મૂળ નામ: વિજયસિંહ બોડાણા) ગુજરાતનાં ખેડા જિલ્લામાં આવેલ ડાકોર ગામનો રહેવાસી હતો.

ક્ષત્રિય કુળમાં જન્મેલા બોડાણા રણછોડરાય પ્રત્યે અપાર ભક્તિ ધરાવતા હતા. રણછોડરાયને પ્રસન્ન કરવા તેમની ૭૨ વર્ષની વય સુધી તેમણે દર છ મહિને હાથમાં તુલસી વાવેલું કુંડુ લઇ પગપાળા દ્વારકા સુધી યાત્રા કરી હતી. બોડાણાની ઉંમર થતાં તેનામાં અશક્તિ આવી અને છેલ્લી છેલ્લી યાત્રા દરમ્યાન તેણે મનમાં ફરી કદાચ નહી આવી શકવા માટે અફસોસ વ્યક્ત કર્યો. તેની આ ભક્તિથી રીઝાયેલા દ્વારકાધિશે તેને સ્વપ્નમાં આવીને કહ્યું કે એક ગાડું લઈને તે દ્વારિકાપુરી જાય. જ્યારે બોડાણો મહા મુસીબતે ગાડાની વ્યવસ્થા કરીને દ્વારિકા જાય છે, ત્યારે ભગવાન તેની સાથે ડાકોર જવા નીકળી પડે છે. આ કથા *રણછોડ બાવની* નામની પદ્ય રચનામાં સુંદર રીતે ગવાય છે. વિક્રમ સંવત ૧૨૧૨ની કારતક સુદ પૂનમના રોજ વિજયસિંહ બોડાણાની ભક્તિથી પ્રસન્ન થઇને દ્વારિકાધીશનું બીજું સ્વરૂપ ડાકોરમાં પધાર્યું હતું જે *રણછોડરાય* તરીકે ઓળખાય છે. ડાકોરનું રણછોડજી મંદિર જે આજે જોઈ શકાય છે તેનું નિર્માણ ગોપાલ જગન્નાથ તાંબવેકર નામના મરાઠી સદ્ગૃહસ્થે તે સમયે રૂ.૧ લાખના ખર્ચે ઇ.સ. ૧૭૭૨માં બંધાવ્યું હતું.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:ધાર્મિક વ્યક્તિત્વ
યોગ (પંચાંગ)

સુર્ય અને ચંદ્રના દેશાંતરણ (અક્ષાંક્ષ) નો સરવાળો કરવો. જો જવાબ ૩૬૦ કરતા વધુ આવે તો તેમાથી ૩૬૦ બાદ કરવા. આવેલા જવાબને એક નક્ષત્રની લંબાઇથી (૧૩ ડિગ્રી અને ૨૦ મિનિટ અથવા ૮૦૦ મિનિટ) ભાગો અને પુર્ણાક જવાબમાં ૧ ઉમેરો એ પંચાગ મુજબનો હાલમાં ચાલતો યોગ બતાવશે. એ યોગ વિષે જાણવા નિચેનું કોષ્ટક જુઓ.

સૂર્ય અને ચંદ્ર ની ગતિ ભેદના કારણે યોગ ઓછા માં ઓછો ૨૦ કલાક નો અને વધુમાં વધુ ૨૫ કલાક નો સમય ભોગવે છે. યોગો એ દૈનિક યોય છે અને ૨૭ યોગો ને પુરા કરતા ચંદ્ર ને ૨૫ થી ૨૬ દિવસ નો સમય લાગે છે. 

શ્રેણી: પંચાંગ
યોગ

**યોગ** એક સંદિગ્ધ શબ્દ છે. આ શબ્દ પરથી લેખ શોધનાર વ્યક્તિ નીચેનામાંથી કોઈ પણ વિષય પર આ શિર્ષક હેઠળ લેખ શોધવાનો પ્રયત્ન કરતી હોય. યોગ શબ્દ સાથે નીચેના પાનાઓ સંકળાયેલા છે:

* યોગ - એક મનોશારીરીક જીવનશૈલી
* યોગ - પંચાંગમાં નું એક અંગ
* યોગ - ગણિતનો એક ભાગ
કરણ

હિંદુ પંચાંગ મુજબ દરેક તિથી બે ભાગમાં વહેચાયેલી હોય છે. ૧૧ પ્રકારના કરણ હોય છે.
# બવ
# બલવ
# કૌલવ
# તૈતુલ
# ગરિજ
# વનિજ
# વિષ્ટી
# સકુન
# ચતુષ્પાદ
# નાગ
# કિમસ્તુઘ્ન

પહેલા ૭ કરણ પડવાના દિવસના બીજા ભાગથી શરૂ થૈ ૮ વખત પુનરાવર્તન પામે છે. બાકીના ૪ કરણ મહિનામાં  બાકીના દિવસો દરમ્યાન ફક્ત એકવખત આવે છે.

શ્રેણી: પંચાંગ
વર્તુળનો પરિઘ

ભૂમિતિની વ્યાખ્યા મુજબ વર્તુળની પરિમિતિને **વર્તુળનો પરિઘ** કહેવાય છે. વર્તુળના વ્યાસ(૨*ત્રિજ્યા) ને ૨૨/૭ () વડે ગુણવાથી મળતો જવાબ તે વર્તુળના પરિઘ જેટલો હોય છે. આમ વર્તુળના પરિઘથી વ્યાસના ગુણોત્તરને પાઇ () કહેવાય છે.

## સૂત્રો 
પરિઘ =  × વ્યાસ

પરિઘ =  × ૨ × ત્રિજ્યા

વ્યાસ = ૨  × ત્રિજ્યા

ત્રિજ્યા = વ્યાસ/ ૨

વ્યાસ = પરિઘ / 

ત્રિજ્યા = પરિઘ / ( × ૨)

## પાઇનું મૂલ્ય 
પાઇ () નુ ચૉક્કસાઈપૂર્વકનુ મૂલ્ય ૩.૧૪૧૫૯૨૬૫૩૫૮૯૭૯૩૨૩૮૪...... છે. પરંતુ ૩.૧૪ લઈને ગણિતમાં દાખલાઓ ગણવામાં આવે છે.

શ્રેણી:ભૂમિતિ
શ્રેણી:વર્તુળ
ગ્રામ પંચાયત

**ગ્રામ પંચાયત** એ ગ્રામ્ય સ્તરે આવેલ વહીવટી સંસ્થા છે, જે ભારતની પંચાયતી રાજ પદ્ધતિનું ગ્રામ્ય કક્ષાનું સ્તર છે. અહીં તલાટી-કમ-મંત્રી, સરપંચ અને અન્ય ગ્રામ પચાંયતના સભ્યની બેઠક યોજવામાં આવે છે. ગ્રામ્ય કક્ષાના વિકાસને લગતા કાર્યો અહીંથી કરવામાં આવે છે.

## માળખું 
સરપંચ ગ્રામ પંચાયતના મુખિયા ગણાય છે. ગ્રામ પંચાયતની ચૂંટણીમાંથી ગ્રામ પંચાયત માટે સરપંચ, ઉપસરપંચ, તથા સભ્યો પાંચ વર્ષ માટે ચુંટાય છે. ગ્રામ પંચાયત 8 થી 16 સભ્યોની બનેલી હોય છે. ગ્રામ પંચાયતમાં એક સરકારી કર્મચારી - તલાટી-કમ-મંત્રી પણ હોય છે, જેણે ગ્રામ પંચાયતનો હિસાબ રાખવો, કર ઉઘરાવવો, દાખલા આપવા વગેરે જેવા કાર્યો કરવાના હોય છે.

## કાર્યો 
ગ્રામ્ય કક્ષાના પ્રશ્નોના ઉકેલ, ગ્રામ્ય કક્ષાએ વહીવટી માળખુંં તથા વિકાસની જવાબદારી ગ્રામ પંચાયતની હોય છે. આ ઉપરાંત વિવિધ પ્રકારની યોજનાઓના લાભો ગ્રામ્ય કક્ષાએ ગ્રામ પંચાયત મારફત આપવામાં આવે છે. જેવી કે:

* જન્મ - મરણ નોધણી સમયસર કરાવવી.
* ઘરવેરો નિયમિત રીતે ભરપાઈ કરાવવો.
* સરકાર શ્રીની વિવિધ યોજનાઓ છેવાડાના માનવી સુધી પૂરી પાડવી.
* સંપૂર્ણ ગ્રામીણ સ્વરોજગાર યોજના
* ખાસ રોજગાર યોજના
* પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજના
* ગ્રામીણ સ્વચ્છતા યોજના
* ગોકુળ ગ્રામ યોજના
* સુવર્ણ જયંતિ ગ્રામ સ્વરોજગાર યોજના
*

ગ્રામ પંચાયતમાં અમુક ચોક્કસ સમયગાળા દરમિયાન ગ્રામસભા યોજવામાં આવે છે, જેમાં ગામને લગતાં પ્રશ્નોનો તાત્કાલિક અમલ કરવા ચર્ચા કરવામાં આવે છે.

## ગ્રામસભા 
ગ્રામસભા એટલે ગામના લોકોનો આગોતરી જાણ કરીને ભરાતી સભા. ગ્રામસભામાં ગ્રામજનો, મામલતદાર, પંચાયત મંત્રી, સરપંચ વગેરેની હાજરી રહે છે. ગ્રામસભાના અધ્યક્ષ સરપંચ હોય છે અને દર વર્ષે બે વખત ગ્રામસભા બોલાવવી ફરજિયાત હોય છે જેમાં ગામનો કોઈ પણ સભ્ય કે જે પુખ્ત વયનો હોય તે ભાગ લઈ શકે છે. તે ગ્રામસભાનો સભ્ય ગણાય છે અને તેને હાજર રહેવાનો, મત આપવાનો અને દરખાસ્ત કરવાનો અધિકાર છે.

## આ પણ જૂઓ 
* પંચાયતી રાજ

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* પંચાયત, ગ્રામ ગૃહનિર્માણ અને ગ્રામ વિકાસ વિભાગ, ગુજરાત સરકાર 
* ગ્રામ વિકાસ કમિશ્નર, ગુજરાત સરકાર 

શ્રેણી:સરકારી કચેરી
જનની સુરક્ષા યોજના

આ યોજનામાં અનુસુચિત જાતિ, અનુસુચિત જન જાતિના તમામ અન્‍ય માટે ગરીબી રેખાથી નીચે જીવતા કુટુંબની પ્રસુતા માતાઓને પ્રસુતિ સમયે દવા સારવાર અને ખોરાક માટે તમારા ગામના સ્‍થાનિક નર્સબેન પાસેથી રૂ.૫૦૦/- ચુકવવામાં આવશે.

આ યોજનાની **શરતો** નીચે મુજબ છે.
#૧૯ વર્ષ કે તેથી વયની હોય.
#બે જીવીત જન્‍મો સુધી જ લાગુ પડશે.
#સગર્ભાને દવાખાના સુધી આવવા જવાના વાહનના ભાડા પેટે રૂ.૨૦૦/- અંકે રૂપિયા બસો તથા દવાખાના સુધી આવવા જવાના વાહનના ભાડા પેટે રૂ.૧૦૦/- અંકે રૂપિયા સો પુરા મળશે.
 
શહેરી વિસ્‍તારની સગર્ભા બહેનોને મળતા લાભોઃ
#ગરીબી રેખા હેઠળની સગર્ભા માતા જો દવાખાનામાં પ્રસુતિ કરાવે તો તેને રૂ.૫૦૦/- અંકે રૂપિયા પાંચસો તથા દવાખાના સુધી આવવા જવાના વાહનના ભાડા પેટે રૂ.૧૦૦/- અંકે રૂપિયા સો પુરા મળશે.

શ્રેણી:સરકારી યોજનાઓ
સરદાર પટેલ આવાસ યોજના

**સરદાર પટેલ આવાસ યોજના** રાજ્યના ગ્રામ્‍ય વિસ્‍તારમાં ગરીબી રેખા નીચે જીવતા જમીન વિહોણા ખેત-મજૂરો તથા ગ્રામ્‍ય કારીગરો માટેની આવાસ યોજના છે.

## હેતુ 
ગામડામાં રહેણાંકની સમસ્‍યાના ઉકેલ માટેનું વ્‍યૂહાત્‍મક આયોજન રાજ્ય સરકારે કર્યું છે. ગરીબોને આજે નવી જીંદગી જીવવાનો અને ગરીબ વસ્‍તીની વસાહત તરીકે નવી જીવન સંસ્‍કૃતિ તરફ જવાનો અવસર મળ્યો છે. લાભાર્થ‍ીઓ માટેનાં મકાનો સરકારશ્રી દ્વારા બનાવી આ૫વામાં છે.

## યોજના હેઠળ મળતી સહાય 
* આવાસની એક યુનિટની કિંમત રૂ. ૫૪,૫૦૦/- છે.
* જેમાં સરદાર ૫ટેલ આવાસ યોજનાની સરકારી સહાય રૂ.૪૫૦૦૦/- છે.
* રૂ.૭૦૦૦/- લાભાર્થી શ્રમફાળો ગણી લેવામાં આવે છે.
* તેમજ ટોઇલેટ બ્લોક બનાવવા માટે લાભાર્થી દીઠ રૂ.૨૨૦૦,તેમજ રૂ. ૩૦૦ લાભાર્થી શ્રમફાળો મળી કુલ રૂ.૨૫૦૦/- ની સહાય આપવામાં આવે છે.

## અન્ય ફાયદા 
* મકાનો, ધરતીકંપસામે પણ ટકી રહે તેવી મજબૂતાઇ વાળા બનાવવા માટે ડિઝાઇનમા જરૂરી ફેરફાર કરવામાં આવે છે.
* સંસ્‍થા કે ગ્રામ પંચાયતની જગ્‍યાએ લાભાર્થી જાતે મકાન બનાવે તેવી છૂટછાટ આપવામાં આવે છે.
* ઇંટોને બદલે સિમેન્‍ટના હૉલોબ્‍લૉક તથા સ્‍ટોન મેશનરી અને બેલા સ્‍ટોન વાપરવાની પણ છૂટ આપવામાં આવે છે.
* ધાબાંવાળા મકાનોના વિકલ્‍પે મેંગ્‍લોરી નળીયાવાળાં છાપરાવાળાં મકાનો બાંધવાની છૂટ આપવામાં આવે છે.

## આ યોજના નો લાભ કોણ લઈ શકે? 
રાજય સરકારની ગરીબલક્ષી આ યોજનાનો લાભ ગ્રામ્‍ય વિસ્‍તારના ગરીબીરેખા નીચે નોંધાયેલ વ્‍યકિતને મળી શકે છે.

* પોતાને કોઇ પ્‍લોટ કે મકાન ન હોય તેવાને આ યોજનાનો લાભ મળે છે.
* અરજદારે સરકારની રહેઠાણની અન્‍ય યોજનાનો લાભ લીધેલ ન હોવો જોઇએ.
* અરજદાર પાસે એક હેકટરથી વધારે ખેતીની જમીન ન હોય તો તેવા જમીન ધારકોને પણ આ યોજનામાં લાભ મળે છે.
* જો સાથે રહેતાં હોય અને તેમાં ૫તિ કે ૫ત્‍નીને નામે કોઇ પ્‍લોટ કે મકાન ન હોય અને છેલ્‍લા પાંચ વર્ષથી એ જ ગામમાં વસવાટ કરતાં હોય તો તે બેમાથી કોઇ એક વ્‍યકિતને જ આ યોજનાનો લાભ મળી શકે છે.
* જો લાભાર્થી બહારગામનો વતની હોય તો જે ગામમાં રહેતો હોય તે ગામનું ગરીબીરેખાનું કાર્ડ ધરાવતો હોવો જોઇએ.
* આવી વ્‍યકિતએ તેના મૂળ ગામમાંથી ત્‍યાંના સરપંચશ્રી પાસેથી  **આ લાભાર્થ‍ીએ અમારા ગામમાં સરદાર ૫ટેલ આવાસ યોજનાનો લાભ લીધો નથી**  એવો દાખલો લાવવાનું જરૂરી છે.
* તથા તે ગામે મૂળ વતનમાં તેના તથા તેની ૫ત્‍નીના નામે પોતાનું મકાન ન હોવું જોઇએ અને બી.પી.એલ. ની વ્‍યાખ્‍યામાં આવતાં હોવાં જોઇએ તેનો દાખલો જરૂરી છે.
* સરદાર ૫ટેલ આવાસ યોજનાનો લાભ ગરીબીની રેખા નીચે જીવતા ગ્રામજનને ફકત એક જ વખત મળી શકે છે.

શ્રેણી:સરકારી યોજનાઓ
દિકરી યોજના

૩૫ વર્ષથી નાની ઉંમરની બહેનો જેને જીવિત સંતાનમાં ફકત એક અથવા બે દિકરી હોય (દિકરો નહીં) તેવી બહેનો કુટુંબ નિયોજન  ઓપરેશન કરાવે તેને લાભ મળે છે.
ફકત એક દિકરી પર ઓપરેશન કરાવનારને રૂ.૬૦૦૦/- ના રાષ્‍ટ્રિય બચતપત્રો આપવામાં આવે છે.
બે દિકરી પર ઓપરેશન કરાવનારને રૂ.૫૦૦૦/- ના રાષ્‍ટ્રિય બચતપત્રો આપવામાં આવે છે.

શ્રેણી:સરકારી યોજનાઓ
ધરણીધર

**ધરણીધર** અમદાવાદ માં આવેલો વિસ્તાર  છે. આ વિસ્તારનું નામ *ધરણીધર દેરાસર* પર થી પડ્યું છે.

શ્રેણી:અમદાવાદ શહેરના વિસ્તારો
સ્વચ્છ ગામ સ્વસ્થ ગામ યોજના

ગામમાં સફાઇ યોગ્ય રીતે થાય તથા  સ્વચ્છતાના સાધનો વસાવવા માટે પ્રેરાઇને ગ્રામ પંચાયત પોતાનું ગામ સ્વચ્છ અને નિર્મળ બને તે હેતુથી પ્રેરાઇને કટીબધ્ધ બને તે માટે આ યોજના અમલમાં મુકવામાં આવી છે.

## આ યોજના હેઠળ ગામમાં થતાં કામો 
#સમગ્ર  પંચાયતમાં ગંદકીવાળી જગ્યાઓ ગટર લાઇન અને માર્ગો ઉપર દવા છંટકાવવાની કામગીરી હાથ ધરવી.
#ઉકરડાનું યોગ્ય સ્થાને સ્થળાંતર કરાવવું અને તે માટે ગામ બહાર જગ્યા નક્કી કરવી.
#ગ્રામ પંચાયતમાં સફાઇ વેરો દાખલ કરી ગ્રામ સફાઇ વ્યવસ્થા સઘન બનાવવી.
#ગામમાં આવેલ સ્થાનિક સ્વરાજ્યની સંસ્થાના મકાનો, શાળાઓ પંચાયત ઘર આંગણવાડી પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્ર વગેરે તમામ સ્થળોએ શૌચાલયનો પ્રબંધ કરાવવો.
#ગામના વ્યક્તિગત અને સામુહિક સૌચાલયોની વ્યવસ્થા કરવી.
#ગ્રામ વિસ્તારોમાં સંપૂર્ણ સ્વચ્છતા અભિયાનનું નિર્માણ કરવું.
#રહેણાંકના સ્થળેથી યોગ્ય અંતરે પશુ જાળવણી સુનિશ્ચિત કરવી.

## યોજના હેઠળ મળતી સહાય
જે ગામ જેટલો સફાઇ વેરો ઉઘરાવશે તેટલી રકમ રાજ્ય સરકાર આ યોજના હેઠળ પ્રોત્સાહક ગ્રાન્ટ તરીકે ફાળવશે. જે ગામ ૧૦૦ ટકા સફાઇ વેરો ઉઘરાવે છે , તેને ૧૧૦ ટકા લેખે રાજ્ય સરકાર આ યોજના હેઠળ પ્રોત્સાહક ગ્રાન્ટ તરીકે ફાળવે છે. આ યોજના હેઠળ નાણાંકીય વર્ષ ૨૦૧૧-૧૨ દરમ્યાન રૂ.૨૦૦.૦૦ લાખની જોગવાઇ કરવામાં આવેલ છે.

શ્રેણી:સરકારી યોજનાઓ
ગબ્બર

**ગબ્બર** અંબાજીથી ૫ કિ.મી. દૂર આરાસુર પર્વતમાળામાં આવેલો પર્વત છે. ગબ્બર પર અંબા માતાનું નાનકડું મંદિર આવેલું છે, જેનું ધાર્મિક મહત્વ હિન્દુ આસ્થાળુઓ માટે ઘણું છે. ગબ્બર ૯૯૯ પગથિયાંઓ ધરાવે છે અને રોપ-વે વડે પણ તેના પર જઈ શકાય છે. ગુજરાત અને રાજસ્થાનના સીમાવર્તી ક્ષેત્રમાં અરવલ્લીની વાયવ્ય દિશાએ આવેલું આ સ્થળ વૈદિક પવિત્ર નદી સરસ્વતી નદીના ઉદ્ગમની બાજુમાં આવેલું છે.

આ સ્થળ પ્રાચીન અને પૌરાણિક ૫૧ શક્તિ પીઠોમાંનું એક છે.

## આ પણ જુઓ 
* અંબાજી ઉડનખટોલા

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
શ્રેણી:યાત્રાધામ
શ્રેણી:દાંતા તાલુકો
ભૂરિશ્રવા

**ભૂરિશ્રવા** પૂરુ વંશના રાજા બાલ્હીકનો પૌત્ર અને સોમદત્તનો પુત્ર હતો. તેને બીજા ત્રણ ભાઈઓ હતા. મહાભારતના યુદ્ધમાં તે દુર્યોધનના પક્ષમાં હતો અને તેણે સાત્યકિના દસ પુત્રોનો વધ કર્યો હતો. વળી સાત્યકિ સાથેના યુદ્ધમાં તે જ્યારે તેનું મસ્તક છેદવા જાય છે ત્યારે અર્જુને છોડેલા બાણથી તેનો હાથ ખડગ સહિત શરીરથી જુદો થઈ ગયો. તે શોકગ્રસ્ત થઈને મૃત્યુ શૈયા પર બેસીને પ્રાણ ન્યોચ્છાવર કરવા બેઠો તે સમયે સાત્યકિએ શુદ્ધિમાં આવી તેને મારી નાખ્યો.

## સ્ત્રોત
* ભગવદ્ગોમંડળ
એકમ

**એકમ**એ રાશિના માપ માટે સંખ્યા સાથે વપરાય છે. દા.ત. ૨૦ મીટર લંબાઈ. અહીં મીટર એ લંબાઈ (કોઈ વસ્તુના અંતિમ બિંદુઓ વચ્ચેનું અંતર) નો એકમ છે.

વિવિધ રાશિઓના એકમ નીચે બતાવ્યા છે:

**મૂળભૂત રાશિઓ**
* અંતર - મીટર
* દળ - કિલોગ્રામ
* તાપમાન - સેન્ટિગ્રેડ
* સમય - સેકન્ડ

**મૂળભૂત પરથી તારવેલ રાશિઓ**
* ક્ષેત્રફળ - ચોરસમીટર, હેકટર, વિઘા
* કદ (ઘનફળ) - ઘનમીટર, લિટર, ગેલન
* ગતિ (ઝડપ) - કિલોમીટર/કલાક

## એકમ માટેની આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રણાલી (SI) 
### રાશીઓ અને પૂર્વગો 
એકમ માટેની આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રણાલીમાં એકમો અને પૂર્વગોનો સમાવેશ થાય છે. એકમોના બે પ્રકાર છે&mdash;**મૂળભૂત એકમો** અને તારવેલા એકમો. 7 પ્રકારના મૂળભૂત એકમો છે, જે દરેક, પરંપરાગત રીતે, જુદી જુદી ભૌતિક રાશિઓ દર્શાવે છે.

તારવેલા એકમો સાત મૂળભૂત એકમોના અને બીજા તારવેલા એકમોના ગુણાકાર ભાગાકાર દ્વારા બને છે અને અસંખ્ય છે; જેમ કે, SI એકમ ઝડપનો મીટર પ્રતિ સેકન્ડ (m/s) છે. કેટલાક તારવેલા એકમોના ખાસ નામ હોય છે; જેમ કે, અવરોધનો એકમ, ઓહમ, સંજ્ઞા Ω, ને આ સંબંધ વડે ગણી શકાય છે Ω&nbsp;=&nbsp;m2·kg·s−3·A−2, વિદ્યુત અવરોધની વ્યાખ્યા અનુસાર છે. રેડિયન અને સ્ટેરેડિયનને પહેલા ખાસ સ્થાન આપવામાં આવતું, પણ હવે પરિમાણરહિત રાશિ ગણવામાં આવે છે.

કોઈ પણ એકમને પૂર્વગ લગાડીને મૂળ એકમના ગુણાંક મેળવી શકાય છે. બધા ગુણાંક 10ના ઘાતાંક હોય છે, અને 100 ગણા કે 100મા ભાગનાને બાદ કરતા બધા 1000ના પણ ગુણાંકમાં હોય છે. જેમ કે, *કિલો-* 1000ના ગુણાંક અને *મિલી-* 1000મા ભાગને દર્શાવે છે; તેથી 1 મીટરમાં 1000 મિલીમીટર અને 1 કિલોમીટરમાં 1000 મિટર હોય છે. બે પૂર્વગ કદી ભેગા કરવામાં આવતા નથી, અને કિલોગ્રામના ગુણાંક ગ્રામ મૂળ એકમ હોય એમ બનાવવામાં આવે છે.  તેથી મીટરનો દસ લાખમો ભાગ *માઈક્રોમિટર* બને, મિલીમિલીમિટર નહિ, અને કિલોગ્રામનો દસ લાખમો ભાગ મિલીગ્રામ બને, માઈક્રોકિલોગ્રામ નહિ.

SI એકમો ઉપરાંત, હવે કેટલાક બિન-SI એકમો પણ SIની સાથે ઉપયોગ માટે માન્ય છે, જેમાં કેટલાકે કમાન્ય રીતે વપરાતા બિન-ઉપયોગી એકમ જેમ કે લીટરનો સમાવેશ થાય છે.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:માપ
શ્રેણી:ક્ષેત્રફળ
શ્રેણી:ગણિત
શ્રેણી:વિજ્ઞાન
ઇ-ધરા કેન્દ્ર

ઇ-ધરા કેન્દ્ર ગુજરાત રાજ્યની એક સરકારી કચેરી છે. ઇ-ધરા કેન્દ્ર ગુજરાત રાજ્યના દરેક તાલુકા મથકે હોય છે, જે મામલતદાર કેચરીની એક શાખા છે. જ્યાં જમીનને લગતાં ગામ નમુના નંબર ૬, ગામ નમુના નંબર ૭ તથા ૧૨ માં થતા ફેરફારોની નોંધ રાખવામાં આવે છે.

## ઇતિહાસ
સને ૧૯૮૮-૮૯ દરમ્યાન શ્રી કે. ડી. બુદ્ધ, શ્રી ડો. વી. વી. રામ સુબ્બારાવ તથા શ્રી સી. કે. કોષી IAS અધિકારીઓએ ઇ-ધરા પ્રોજેક્ટનો પાયો નાખ્યો. શ્રી શરદ રાવલે તેના કાર્યકાળ ૧૯૮૯-૨૦૦૮ દરમ્યાન તથા તે બાદ વખતો વખત ઇ-ધરા વ્યવસ્થાપનના વહીવટી અને ટેક્નિકલ જેવા પાસો માટે યોગદાન આપ્યું. સને ૧૯૯૬-૯૭ માં મહેસૂલ વિભાગે શ્રી એફ.જી.એચ. એન્ડરસનની મુલ્કી હિસાબોની રેકર્ડ ઓફ રાઇટ્સની સિસ્ટમને ધ્યાનમાં રાખી લેન્ડ રેકર્ડના કોમ્પ્યુટરાઝેશન માટે કોમ્પ્યુટર પ્રોગ્રામિંગ હાથ ધર્યું. ૧૯૯૭થી આ કામગીરીને ગુજરાત સરકારે NIC-GSUના ટેક્નિકલ સહયોગ દ્વારા પ્રોજેક્ટનું રાજ્યવ્યાપી વિસ્તૃતિકરણ હાથ ધરાયું. જાન્યુઆરી-૨૦૦૪ સુધીમાં સઘળા 225 તાલુકાનું કોમ્પ્યુટરાઝેશન હાથ ધરાયું. ૨૦૦૬-૦૭માં મહેસૂલ તપાસણી કમિશનરશ્રીના માર્ગદર્શન હેઠળ કોમ્પ્યુટરાઇઝ્ડ રેકર્ડનું પ્રોમોલગેશન કરાયું. ૨૦૦૮-૧૦માં વેબ ભૂલેખ, સેન્ટ્રલ સર્વર, ઇ-રજીસ્ટ્રેશન, તથા ઇ-જમીન વિ. સિસ્ટમનું ઇ-ધરા વ્યવસ્થાપન કાર્યપ્રલાણી સાથે ઇન્ટીગ્રેશન કરાયું.

## ઇ-ધરાના કાર્યો
ઇ-ધરા ખાતે જમીનને લગતા ગામ નમુના નંબર ૬, ૭, ૧૨(પહેલાંનું ૭/૧૨)માં ફેરફારો અહીં નોંધાય છે. ગુજરાત સરકારના જીસ્વાન (GSWAN - Gujarat Sate Wide Area Network)ની કનેક્ટીવીટી દ્વારા ઓનલાઇન ફેરફારો નોંધાય છે, અને બધી માહિતી ગાંધીનગર સ્થિતના સર્વરમાં સંગ્રહિત થાય છે. આ બધી માહિતી યુનિકોડ ટક્ષ્ટ ફોર્મેટમાં સચવાય છે.
ઇ-ધરા કેન્દ્ર ખાતે નીચેના ગામ નમુનામાં ફેરફારો નોંધાય છે:
*ગામ નમુના નંબર ૬
*ગામ નમુના નંબર ૮-અ
*ગામ નમુના નંબર ૭
*ગામ નમુના નંબર ૧૨

## ઇ-ધરાના વિવિધ સોફ્ટવેર્સ
ઇ-ધરામાં જમીનના રેકર્ડના માટે નીચેના સોફ્ટવેરર્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
*WinBhulekh
*WebBhulekh
*WinROR
*LRC-PFP
*ANYROR

## બાહ્ય કડીઓ
*http://anyror.gujarat.gov.in 
*http://www.gujaratinformatics.com/edhara.html

## સંદર્ભ
શ્રેણી:સરકારી કચેરી
શ્રેણી:ગુજરાત સરકાર
ગુજરાત સરકાર

**ગુજરાત સરકાર** એ ભારતના ગુજરાત રાજ્ય અને તેના ૩૪ જિલ્લાઓનું સંચાલન કરતી સર્વોચ્ચ સત્તા છે. તે ગુજરાત સરકારની આગેવાની હેઠળની ન્યાયિક અને સંચાલન શાખાઓ ધરાવે છે.

ભારતનાં અન્ય રાજ્યોની જેમ રાજ્યપાલ એ રાજ્યના વડા છે જેમની નિમણુંક ભારતના રાષ્ટ્રપતિ કેન્દ્ર સરકારની સલાહ પ્રમાણે કરે છે. રાજ્યના મુખ્યમંત્રી પાસે મોટાભાગની સત્તાઓ હોય છે. ગુજરાતનું પાટનગર ગાંધીનગર છે અને વિધાનસભા પણ ત્યાં આવેલી છે. ગુજરાતની વડી અદાલત અમદાવાદ ખાતે આવેલી છે.

ગુજરાતની વિધાનસભા ૧૮૨ સભ્યો ધરાવે છે, જેઓ ૫ વર્ષની અથવા વિધાનસભા વિખેરી નખાય ત્યાં સુધીની મુદ્દત ધરાવે છે.

## આ પણ જુઓ 
* ગુજરાત વિધાનસભા
* ગુજરાતના મુખ્યમંત્રીઓ
* ગુજરાતનું રાજકારણ

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાત
વૃષકેતુ

મહાભારત મુજબ કર્ણના નવ પુત્રો માહેનો સૌથી નાનો પુત્ર એટલે **વૃષકેતુ** અથવા વૃષભધ્વજ. કુરુક્ષેત્રના યુદ્ધમાં કર્ણના પુત્રોમાં માત્ર તેજ જીવીત બચ્યો હતો. તેના લગ્ન ભદ્રાવતી નામની કન્યા સાથે થયા હતા. મહાભારતના યુદ્ધ બાદ તે અર્જુનની છત્રછાયામાં રહ્યો હતો અને અશ્વમેધના સમયે બભ્રુવાહન સાથેની લડાઇમાં તેનું મૃત્યુ થયું હતું.

## સંદર્ભ
ધૃષ્ટકેતુ

**ધૃષ્ટકેતુ** શક્તિમતીપુરનો રાજા અને શિશુપાળનો પુત્ર હતો. તે મહાભારતના યુદ્ધમાં પાંડવોના પક્ષમાં લડયો હતો.

તેને ચેકિતાન નામનો પુત્ર હતો.
જીસ્વાન

જીસ્વાન (અંગ્રેજી:GSWAN) એ ભારતના ગુજરાત રાજ્યનું સરકારી ઇન્ટરનેટ માટેનું જાળ છે. જીસ્વાનની શરૂઆત સને ૨૦૦૧-૦૨માં થઇ હતી. અંગ્રેજીમાં GSWAN એટલે Gujarat Sate Wide Area Network.

ગુજરાતના જિલ્લા તથા તાલુકા સ્તરની કચેરીઓમાં ઇ૧ લીઝ્ડ લાઇનથી જીસ્વાનની કનેક્ટીવીટી આપવામાં આવી છે. જીસ્વાન દ્વારા ડીજીટલ માહિતી (ડેટા) અવાજ,  તથા વિડીયોની આપલે કરી શકાય છે.

## નેટવર્ક ટેક્નોલોજી
જીસ્વાનનું ડેટા સેન્ટર ગાંધીનગર ખાતે આવેલું છે. જીસ્વાન દ્વારા ગુજરાત સરકારની ઘણી બધી વેબસાઇટ્સ તથા વેબ એપ્લીકેશન ચાલે છે. 

જીસ્વાનનું નેટવર્ક ત્રણ સ્તરમાં છે:
* પહેલું સ્તર ગાંધીનગર ખાતે છે. જ્યાં જીસ્વાનનું સર્વર છે.
* બીજું સ્તર જિલ્લા કક્ષાએ રાખવામાં આવેલ છે.
* ત્રીજું સ્તર તાલુકા કક્ષાએ છે.

## બાહ્ય કડીઓ
* જીસ્વાનની અધીકૃત વેબસાઇટ 

## સંદર્ભ
શ્રેણી:ઇન્ટરનેટ
ભારતના ઉપરાષ્ટ્રપતિઓની યાદી

**ભારતના ઉપરાષ્ટ્રપતિ** ભારતના રાષ્ટ્રપતિ પછીનું બીજી મોટું સ્થાન છે. ઉપરાષ્ટ્રપતિ સંસદના બન્ને ગૃહોના સભ્યો દ્વારા ચૂંટાય છે. રાષ્ટ્રપતિનું પદ ખાલી પડ્યું હોય તેવા સંજોગોમાં, જેમકે, મૃત્યુ, રાજીનામું વિગેરે જેવી પરિસ્થિતીઓમાં તેઓ રાષ્ટ્રપતિ તરીકેની કામગીરી કરે છે. ઉપરાષ્ટ્રપતિનું સામાન્ય કામ રાજ્ય સભાના અધ્યક્ષ તરીકેનું છે.

## ભારતના ઉપરાષ્ટ્રપતિઓની યાદી
## આ પણ જુઓ
* ભારતના રાષ્ટ્રપતિઓની યાદી
* ભારતના રાષ્ટ્રપતિ

## સંદર્ભો
શ્રેણી:રાજકારણ
શ્રેણી:ભારત સરકાર
ખડિયા

**ખડિયા**, ભારત દેશ ના પશ્ચિમ માં આવેલ ગુજરાત રાજ્ય ના સૌરાષ્ટ્ર માં આવેલ મહત્વ ના જુનાગઢ જિલ્લાના માણાવદર તાલુકાનું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, મગફળી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શ્રેણી:માણાવદર તાલુકો
ભગદત્ત

**ભગદત્ત** એ નરકાસુરનો પુત્ર અને પ્રગાજ્યોતિષ દેશનો રાજા હતો. મહાભારતના યુદ્ધમાં તેણે કૌરવોના પક્ષમાં યુદ્ધ કર્યું હતું. તે ગજયુદ્ધ માટે વિખ્યાત હતો હાથી પર સવાર થઇ તેણે અર્જુન સાથે યુદ્ધ કર્યું હતું. યુદ્ધ દરમિયાન તેણે અર્જુન પર **વૈષ્ણવાસ્ત્ર** નામના આયુધનો પ્રયોગ કર્યો હતો પરંતુ ભગવાન શ્રીકૃષ્ણએ અર્જુન ની રક્ષા કરી હતી. અંતે તે અર્જુનને હાથે હણાયો

## સંદર્ભ
શ્રેણી:મહાભારત
પાળેલાં પશુઓ પર થતી શસ્ત્રક્રિયાની યાદી

## ગાય- ભેંસ
ગાય-ભેંસઓ મા મોટે ભાગે નીચે ના ઓપરેશનો કરવામા આવે છે. 
*	લોખંડ નુ ઓપરેશન 
*	છાતી ના પડદા નુ ઓપરેશન
*	શિંગડા ના કેન્સર નુ ઓપરેશન
*	શિંગડા નુ ઓપરેશન
*	પુંછડી નુ ઓપરેશન
*	ગાંઠ નુ ઓપરેશન
*	ગળા નુ ઓપરેશન
*	ખસી નુ ઓપરેશન
*	જીવડા પડેલા ઘા ની સારવાર 
*	ફ્રેકચર નુ ઓપરેશન 
*	આંતરડા નુ ઓપરેશન 
*	પથરી નુ ઓપરેશન	
*	સારણ ગાંઠ નુ ઓપરેશન
*	આંચળ્ નુ ઓપરેશન 
*	વધી ગયેલા દાંત ની સારવાર
*	ડ્રેસિંગ

## ઘોડા
*	ગાંઠ નુ ઓપરેશન
*	ખસી નુ ઓપરેશન 
*	ફ્રેકચર નુ ઓપરેશન 
*	આંતરડા નુ ઓપરેશન 
*	સારણ ગાંઠ નુ ઓપરેશન
*	ડ્રેસિંગ

## કુતરા
*	ગાંઠ નુ ઓપરેશન
*	ખસી નુ ઓપરેશન 
*	ફ્રેકચર નુ ઓપરેશન 
*	આંતરડા નુ ઓપરેશન 	
*	સારણ ગાંઠ નુ ઓપરેશન
*	ડ્રેસિંગ

## ઘેંટા-બકરા
*	શિંગડા નુ ઓપરેશન
*	ગાંઠ નુ ઓપરેશન
*	ખસી નુ ઓપરેશન 
*	ફ્રેકચર નુ ઓપરેશન 
*	આંતરડા નુ ઓપરેશન 
*	પથરી નુ ઓપરેશન	
*	સારણ ગાંઠ નુ ઓપરેશન
*	આંચળનું ઓપરેશન 
*	ડ્રેસિંગ 

## નિદાન સુવિધાઓ
*ઍક્ષ-રે 
*સોનોગ્રાફી મશિન મેટ્લ ડિટેક્ટર 

## ભોતિક સુવિધાઓ
*નાના જાનવરો નુ ઓપરેશન થિયેટર(એ.સી.)
*મોટા જાનવરો નુ ઓપરેશન થિયેટર
*ઍક્ષ-રે વિભાગ
લાખાબાવળ

**લાખાબાવળ ** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જામનગર જિલ્લાના જામનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામ જામનગર શહેરથી ૧૫ કિ.મી.ના અંતરે આવેલું છે. લાખાબાવળા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી, રેલ્વે સ્ટેશન, પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્ર તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો છે.

## ઇતિહાસ 
લાખાબાવળ ગામ પ્રાચિન હડપ્પન સંસ્કૃત્તિના અવશેષો ધરાવતું ગામ છે. ભૂતકાળમાં અહીંથી જૈન અને બૌદ્ધ ધર્મના અવશેષો પણ મળેલા છે. અહીં આવેલા ટીંબાને રાજ્ય સંરક્ષિત સ્મારક (S-GJ-79) જાહેર કરાયેલ છે.

## છબીઓ 

File:Taluka school.JPG|તાલુકા શાળા
File:Kanya school.JPG|કન્યા શાળા
File:Gram panchayat office.JPG|પંચાયત ઓફિસ
File:Railway station1.JPG|રેલ્વે સ્ટેશન
File:Railway station two.JPG|રેલ્વે સ્ટેશન 
File:Primary Health Center.jpg|પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્ર
File:Mohamadi maszid.jpg|મોહંમદી મસ્જિદ
File:Dr.Ambedkar chok.JPG|ડૉ.આંબેડકર ચોક
File:Vimaan chok.JPG|વિમાન ચોક
File:Gau sala.JPG|ગૌશાળા

શ્રેણી:જામનગર તાલુકો
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ભીડભંજન મહાદેવ મંદિર (જેતપુર)

**ભીડભંજન** મંદિર જેતપુર સહેર થી ૬ કિલોમીટર દક્ષિણ-પૂર્વે આવેલું છે . સ્થાનિક લોકો માટે આ મંદિર "છોટા સોમનાથ " જેવું જ  છે. દર શ્રાવણ માસ ના ૩૦ સે ૩૦ દિવસ અહી સવાર , બપોર અને સાંજ ની આરતી વખતે ભક્તો નો ઘસારો રહે છે તથા શ્રાવણ માસ ના દર સોમવારે અહી મેળો ભરાઈ છે.

શ્રેણી:ગુજરાતનાં શિવાલયો
રિકટર મેગ્નીટયુડ સ્કેલ

ભૂકંપની તીવ્રતા દર્શાવતો સ્કેલ એટલે રીક્ટર સ્કેલ. તેની શોધ ચાર્લ્સ એફ. રીક્ટરે ઈ.સ. ૧૯૩૫માં કરી હતી. આ સ્કેલ દસના ગુણાંકમાં મપાય છે. મતલબ કે સાત(૭)ના માપનો ભૂકંપ છ(૬) કરતા દસ ગણો વધુ શક્તિશાળી હોય છે, જયારે તેના દ્વારા મુક્ત થયેલી ઊર્જા બત્રીસ (૩૨) ગણી હોય છે. સીસ્મોગ્રાફની મદદથી ભૂકંપના સૌથી તીવ્ર મોજા દ્વારા છોડાયેલી ઊર્જા માપીને આ સ્કેલની ગણતરી કરવામાં આવે છે. રીક્ટર સ્કેલની મદદથી ભૂકંપ દ્વારા થયેલું નુકસાન જાણી શકાતું નથી. હકીકતમાં થયેલા નુકસાનનો તાગ મેળવવા **મર્કાલી સ્કેલ** વપરાય છે. તેમાં નજરે જોનાર વ્યક્તિનો અનુભવ અને જાન-માલ ને થયેલું નુકસાન ગણતરીમાં લેવામાં આવે છે.

શ્રેણી:ભૌતિકવિજ્ઞાન
ફેબ્રુઆરી ૩૦

**ફેબ્રુઆરી ૩૦** ગ્રેગોરીયન પંચાંગ સિવાયનાં કેટલાક પંચાંગમાં આવે છે. ગ્રેગોરીયન પંચાંગમાં ફેબ્રુઆરી માસમાં ફક્ત ૨૮ અને લિપ વર્ષ હોય તો ૨૯ દિવસો હોય છે. 

## સ્વિડિશ પંચાંગ
સ્વિડિશ સામ્રાજ્ય (ત્યારે ફીનલેંડ સહિત)એ ૧૭૦૦ની શરૂઆતમાં જુલિયન પંચાંગને બદલે ગ્રેગોરીયન પંચાંગ અપનાવવાનું આયોજન કર્યું હતું. આ માટે તેમણે પછીનાં ૪૦ વર્ષ સુધી લિપ દિવસનો ત્યાગ કર્યો. જો કે ફેબ્રુઆરી ૧૭૦૦માં લિપ દિવસનો ત્યાગ થયો તે જ વર્ષમાં 'મહાન ઉત્તરીય યુદ્ધ'નો આરંભ થયો, આને કારણે તેઓનું ધ્યાન પંચાગ પરથી હટી અને યુદ્ધમાં પરોવાયું અને પછીના બે પ્રસંગે તેઓ લિપ દિવસનો ત્યાગ કરવાનું ચૂકી ગયા. આ કારણે પછીનાં બે વર્ષ ૧૭૦૪ અને ૧૭૦૮ લિપ વર્ષ તરીકે ચાલું રહ્યાં.

આ ગૂંચવાડો દૂર કરવા અને આગળ ક્ષતિ નિવારવા ૧૭૧૨માં એક વધારાનો લિપ દિવસ ઉમેરી અને જુલિયન પંચાંગ ફરી અપનાવવામાં આવ્યું. આ કારણે તે વર્ષના ફેબ્રુઆરી માસને ૩૦ તારીખ પણ આપવામાં આવી. આ તારીખ જુલિયન પંચાંગમાં ૨૯ ફેબ્રુઆરી અને ગ્રેગોરીયન પંચાંગમાં ૧૧ માર્ચ સદ્દશ હતી. અંતે સ્વિડને ૧૭૫૩માં ફેબ્રુઆરીના છેલ્લા ૧૧ દિવસો બાદ કરીને ગ્રેગોરીયન પંચાંગ અપનાવ્યું હતું. 

## સોવિયેત પંચાંગ
જો કે ઘણાં સ્રોત ભૂલભરેલી રીતે જણાવે છે કે ૧૯૨૯-૧૯૪૦ના સમયગાળામાં સોવિયેત યુનિયનમાં ૩૦ દિવસના મહિનાની પ્રથા જ હતી, હકિકતમાં સોવિયેત પંચાંગમાં ૫ દિવસ અને ૬ દિવસનું અઠવાડિયું માત્ર કામના દિવસો અને રજાના દિવસોનાં આયોજન માટે જ વપરાતું હતું. રોજબરોજના ઉપયોગમાં આવતું પરંપરાગત પંચાંગ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ પ્રમાણેના માસ અને દિવસો જ દર્શાવતું હતું, જેમાં ફેબ્રુઆરીમાં ૨૮ કે ૨૯ દિવસો જ હતા. આથી સોવિયેત પંચાંગમાં ફેબ્રુઆરી ૩૦ છે નહીં.

## પહેલાંનું જુલિયન પંચાંગ
૧૩મી સદીના વિદ્વાન સૅક્રોબોસ્કોનો દાવો હતો કે ઈ.પૂ. ૪૫ અને ઈ.પૂ. ૮ વચ્ચે જુલિયન પંચાંગનાં લિપ વર્ષમાં ફેબ્રુઆરીના ૩૦ દિવસો હતા. આરોપ પ્રમાણે સિઝર ઓગસ્ટ્સે પોતાના નામના ઓગસ્ટમાસને પોતાના પાલક પિતા જુલિયસ સિઝરના નામના જુલાઇ માસ સમકક્ષ દિવસોનો કરવા માટે ફેબ્રુઆરી માસનો એક દિવસ ઓછો કરી જુલાઇમાં જોડી દીધો. જો કે બધા જ ઐતિહાસિક પુરાવાઓ સૅક્રોબોસ્કોના આ મતનું ખંડન કરે છે.

## સુધારાવાદી પંચાંગ
’સિમેટ્રી ૪૫૪’ પંચાંગમાં ફેબ્રુઆરી ૩૦ હોય છે.

## કૃત્રિમ પંચાંગ
કૃત્રિમ પંચાંગમાં પણ ફેબ્રુઆરીના ૩૦ દિવસ હોઈ શકે છે. દા.ત. આંકડાશાસ્ત્રના પ્રચલિત મોડૅલમાં બારે માસને ૩૦ દિવસ આપી સરલીકરણ કરાતું હોય છે. હેડલી સેન્ટર સામાન્ય પ્રસરણ મોડૅલ તેનું ઉદાહરણ છે. આવા અન્ય ઉદાહરણ પણ અંગ્રેજી લેખમાં મળશે.

## આ પણ જુઓ
*જાન્યુઆરી ૦

## સંદર્ભ
* *The Oxford Companion to the Year*. Bonnie Blackburn & Leofranc Holford-Strevens. Oxford University Press 1999. ISBN 0-19-214231-3. Pages 98–99.

## બાહ્ય કડીઓ
*પ્રકૃત્તિશાસ્ત્રીઓનું વાર્ષિક પંચાંગ ફેબ્રુઆરી ૩૦ 
*ફેબ્રુઆરી ૧૭૧૨માં ૩૦ દિવસ 
*બદલાયેલું પંચાંગ - સ્વિડન 

શ્રેણી:ફેબ્રુઆરી
શ્રેણી:વર્ષના દિવસો
અડદ

**અડદ** એ એક કઠોળ છે. આનું શાસ્ત્રીય નામ વીગ્ના મુંગો છે. એને અંગ્રેજીમાં બ્લેક ગ્રામ, બ્લેક લેન્ટીલ, વ્હાઈટ લેન્ટીલ, કે બ્લેમ માટ્પે બીન નામે ઓળખાય છે. આ કઠોળ દક્ષિણી એશિયામાં ઉગાડવામાં આવે છે. પહેલાંં આને અમ્ગ સાથે 'ફેસીઓલ્સમાં વર્ગીકૃત કરાયા હતા, પણ પછી વીગ્નામાં ખસેડાયા. એક સમયે એને મગની જ એક પ્રજાતિ ગણવામાં આવતી હતી.  જો તેની છાલ સાથે વેચવામાં આવે તો તેને બ્લેક લેન્ટીલ કહે છે અને તેને છાલરહિત વેચાય તો એને વ્હાઈત લેન્ટીલ કહે છે.

આ કઠોળનું મૂળ ઉદ્ગમ ભારત મનાય છે. પ્રાચીન સમયથી ભારતમાં અડદ ખવાતા આવ્યા છે અને તે ભારતના સૌથી મોંઘા કઠોળમાંનું એક છે. તટાવર્તી આંધ્ર પ્રદેશનું ક્ષેત્ર ચોખા અને અડદની ખેતી માટે જાણીતું છે. અડદના ઉત્પાદનમાં આધ્રપ્રદેશમાં ગુંટુર જિલ્લો પ્રથમ ક્રમાંકે આવે છે. ભારતમાંથી સ્થળાંતર કરેલ લોકોએ અન્ય પ્રદેશોમાં અડદનો ફેલાવો કર્યો છે.

## વર્ણન
આનો છોડ એ ટટ્ટાઅર વધતો રૂંવાટી ધરાવતો, વાર્ષિક છોડ છે. આના મૂળ એનેક શાખાઓ ધરાવે છેઅને તેની શાખા લીસી અને ગોળાકાર હોય છે. આની શિંગો સાંકડી, નળાકાર અને લગભગ ૬ સેમી જેટલી લાંબી હોય છે.

## રસોઈમાં વપરાશ
અડડનો ઉપયોગ મોટૅભાગે તેની દાળ સ્વરૂપે થાય છે. તેની છોત્રાવાળી દાળમાંથી દાળ બનાવવામાં આવે છે. આની દાળને બાફીને સીધી પણ ખવાય છે. દક્ષિણભારતમાં આની છોત્રા વગરની દાળને વાટીને ખીરું તૈયાર કરાય છે. આ ખીરું ડોસા, ઈડલી, વડા, પાપડ વબેરે બનાવવા માટે વપરાય છે.

આ એક પૌષ્ટિક ખોરાક છે અને અન્ય કઠોળની જેમ મધુપ્રમેહ ધરાવતા લોકોને આનું સેવન કરવાની સલાહ અપાય છે. પંજાબી અને પાકિસ્તાની રસોઈમાં અડદ મહત્તવપૂર્ણ છે અહીં આને સબુત માશ કહે છે. તેનો ઉપયોગ દાલ મખની બનાવવામાં થાય છે. બંગાળમાં બ્યુલીર દાળ બનાવવામાં તેનો ઉપયોગ થાય છે.

## વૈદકીય વપરાશ
અડદ એ આયુર્વેદના અમ્તા અનુસાર ખૂબ પૌષ્ટિક ખોરાક છે તે અમરત્વ પ્રદાન કરનારું મનાય છે.અડદ પચવામાં ભારે, મળમૂત્રને સાફ લાવનાર, સ્નિગ્ધ-ચીકણા, પચ્યા પછી મધુર , આહાર પર રુચિ ઉત્તપન્ન કરાવનાર, વાયુનાશક, બળપ્રદ, શુક્રવર્ધક , વાજીકર એટલે મૈથુન શક્તિ વધારનાર, ધાવણ વધારનાર, શરીરને હ્રુશ્ટપ્રુશ્ટ કરનાર, તથા હરસ, અર્દિત-મોઢાનો લકવા, પાર્શ્વશુળ અને વાયુનો નાશ કરનાર છે. આથી જ આપણે ત્યાં શિયાળામાં અડદિયો પાક ખવાય છે. અડદ બળ આપનાર અને વાયુનાશક છે. 
આયુર્વેદમાં અડદને શુકલ કહ્યા છે. અડદથી શુક્રની-વીર્યની વ્રુધ્ધિ થાય છે. અડદ પુરુષાતનને ઝડપથી વધારે છે. વીર્યનું મુખ્ય ઘટક પ્રોટીન છે. બધાં જ કઠોળમાં પ્રોટીન હોય છે, પરંતુ અડદમાં ઉત્કુષ્ટ પ્રોટીન હોય છે. આથી જ અડદના સેવનથી સારી શુક્રવ્રુધ્ધિ થાય છે. અડદ વાયુનાશક અને બલ્ય હોવાથી પણ કામશક્તિ-મૈથુનશક્તિ વધારે છે. જેમને વીર્યમાં શુક્રાણુની ખામીને લીધે જ બાળકો ન થતાં હોય તેમણે અડદ અને અડદિયા પાકનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ. આવી તકલીફવાળાએ તો લામ્બા સમય સુધી લસણવાળી અડદની દાળ, તલના તેલમાં બનાવેલ અડદનાં વડાં અને અડદિયો પાક નિયિમત ખાવાં જોઈએ.

## નામ
ભારતમાં અડદને ઉરડ, ઉડદ, ઉડદ દાલ, માસ (નેપાલી), ઉઝુનુ (મલયાલમ : ഉഴുന്ന്),  મિનુમુલુ (તેલુગુ : మినుములు), ઉદીના બેલે (કન્નડ : ಉದ್ದಿನ ಬೇಳೆ), ઉલ્લુન્થુ (તમિળ : உளுந்து), નિરી દાલી (ઉડીયા)  તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. 

## સંદર્ભ
* 
* M. Nitin, S. Ifthekar, M. Mumtaz. 2012. Hepatoprotective activity of Methanolic extract of blackgram. RGUHS J Pharm Sci 2(2):62-67.

## બાહ્ય કડીઓ 
* 

શ્રેણી:કઠોળ
અજમો

**અજમો** (શાસ્ત્રીય નામ: ટ્રેચીસ્પરમમ એમ્મી - Trachyspermum ammi), એ એક ભારતમાં અને પૂર્વ સમીપ વિશ્વમાં મળી આવતો એક છોડ છે તેના છોડ ને અજમાનો છોડ અને તેના બીજ ને અજમો કહેવાય છે. અજમાનો છોડ અંગ્રેજીમાં બીશપ્સ વીડ (bishop's weed) તરીકે ઓળખાય છે.  અજમાના બીજને હિંદીમાં અજવાયન કહે છે. તે સિવાય તેને કેરમ સીડસ્ , અજોવાન કારાવે કે થાયમોલ સીડ્સ તરીકે પણ ઓળખાય છે.  આના બીજનો ઉપયોગ રસોઈમાં  મસાલા તરીકે થાય છે. 

## આયુર્વેદીક મત
અજમોએ આહારનું પાચન કરાવનાર, ગરમ, વાયુનાશક, ફેફસાની સકોંચ-વિકાસ ક્રિયાનું નિયમન કરનાર, ઉત્તમ ઉત્તેજક, બળ આપનાર, શરીરના કોઈ પણ ભાગમા  થતા સડાને અટકાવનાર, દુર્ગધનાશક, વ્રણ-ચાંદા- ઘા મટાડનાર, કફ, વાયુના રોગો મટાડનાર, ગર્ભાશયને ઉત્તેજિત કરનાર, ક્રુમિનાશક છે. અજમોનું પા થી અડધી ચમચી ચુર્ણ  અને તેનાથી અડધો સચંળ કે સિન્ધવ લુણ પાણી સાથે રોજ સવારે અને રાત્રે લેવાથી ઉપરની તકલીફ મટે છે.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારતીય મસાલા
શ્રેણી:આયુર્વેદિક ઓસડિયાં
અમદાવાદ સીટી (પશ્ચિમ) તાલુકો

**અમદાવાદ સીટી (પશ્ચિમ) તાલુકો** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના અમદાવાદ જિલ્લાનો તાલુકો છે. અમદાવાદ આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.

## ઈતિહાસ 
૧૯-૨૦ માર્ચ ૨૦૧૨ની આસપાસ થયેલા વિભાજનમાં અમદાવાદ સીટી તાલુકો અમદાવાદ સીટી (પૂર્વ) અને અમદાવાદ સીટી (પશ્ચિમ) એમ બે ભાગોમાં વિભાજીત કરવામાં આવ્યો હતો. તાલુકાના ઘણા ગામોનો સમાવેશ અમદાવાદ  મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન હેઠળ થઈ  ગયો હતો. નવા બનેલા બંને તાલુકાઓનું વડુંમથક અમદાવાદ છે. તાલુકાનું વિભાજન કરતી વેળા સાબરમતી નદીને ભેદરેખા તરીકે લેવામાં આવી છે. એટલે કે, સાબરમતીને આ બંને તાલુકાઓ વચ્ચેની સીમા ગણીને તેની પૂર્વના વિસ્તારોનો અમદાવાદ સીટી (પૂર્વ) તાલુકામાં અને નદીની પશ્ચિમે આવેલા ભાગને અમદાવાદ સીટી (પશ્ચિમ) તાલુકામાં સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો.

## અમદાવાદ સીટી (પશ્ચિમ) તાલુકાના ગામ 
અમદાવાદ સીટી તાલુકો મહદંશે અમદાવાદ શહેરની રાંગના વિસ્તારોનો બનેલો છે, એટલે આ તાલુકામાં સમાવિષ્ટ થયેલા મોટા ભાગના ગામો અમદાવાદના વિસ્તાર તરીકે જાણીતા છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
* અમદાવાદ સીટી તાલુકા વિશે માહિતી 

## સંદર્ભ
શ્રેણી:અમદાવાદ જિલ્લો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
દીક્ષાભૂમિ

**દીક્ષાભૂમિ** () એ બૌદ્ધ ધર્મનો ઐતિહાસિક સ્તુપ છે જ્યાં ૧૪ ઓક્ટોબર ૧૯૫૬ના રોજ ડૉ.બાબાસાહેબ આંબેડકરે ૩,૮૦,૦૦૦ અનુયાયીઓ સાથે હિંદુ ધર્મનો ત્યાગ કરી ને બૌદ્ધધર્મ અંગિકાર કર્યો હતો

## સ્થાપત્ય
### ઇતિહાસ
આ પવિત્ર દીક્ષાભૂમિના સ્તુપને પ્રખ્યાત આર્કિટેક 'શેઓ ડેન મલ' દ્વારા ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યો હતું. સ્તુપનું બાંધકામ જુલાઇ ૧૯૭૮માં શરુ કરવામાં આવ્યુ હતું પણ બાંધકામ પુરુ કરવામાં ઘણો બધો સમય લાગ્યો હતો. મુંબઇના સાગર એન્ટરપ્રાઇઝે માળખાકીય કાર્ય પૂર્ણ કર્યુ હતુ. આ સ્તુપ લોકો માટે ૧૮ ડિસેમ્બર, ૨૦૦૧ના રોજ ત્યારનાં રાષ્ટ્રપતિ કે.આર. નારાયણનના હસ્તે ઉદ્ઘાટન બાદ ખુલ્લુ મુક્વામા આવ્યુ હતુ.

### સ્તુપ
આ સ્તુપ એશિયાનો સૌથી મોટો સ્તુપ છે. દીક્ષાભૂમિના સ્તુપની ડિઝાઇન વિશ્વવિખ્યાત સાંચીના સ્તુપ ઉપરથી લેવામા આવી છે. સાંચીના સ્તુપની સરખામણીએ દીક્ષાભૂમિ સ્તુપ અંદરથી ખુબજ વિશાળ છે. અંદર મુખ્ય ખંડ ૨૧૧ x ૨૧૧ ચોરસ ફુટ છે.આ હોલની બરાબર વચ્ચે, ભગવાન બુદ્ધની મૂર્તિ રાખવામા આવેલ છે. આ મૂર્તિ નાગપુર યુનિવર્સિટીમાં ભણતા થાઈલેન્ડના વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા દીક્ષાભૂમિ માટે દાન કરવામાં આવી હતી. સ્તુપની અંદર એક વાંચનાલય અને ગૌતમ બુદ્ધ અને ડૉ.બાબાસાહેબ આંબેડકર ના જીવન ઘટનાઓનું ફોટો પ્રદર્શન પણ છે. હોલની ઉપર મોટુ ગુંબજ છે.ગુંબજની ફરતી પાળી છે. ગુંબજની ફરતે ફુવારા પણ છે. આ ગુંબજ ઉપર, સ્લેબ અને થોડી શણગારેલી નાની છત્રી છે. સ્તુપ ના ફરસ માટે ધોલપુર રાજસ્થાનના ઊંચ્ચ ગુણવત્તા ધરાવતા આરસપહાણનો ઉપયોગ થયો છે. આ સ્તુપ ચાર દિશાઓ પર દરવાજા છે.આ દરવાજાઓ મોટા વણાકમા ખુલે છે, જેને અશોક ચક્રથી શણગારવામાં આવ્યા છે અને ઘોડા, હાથી, અને સિંહની પ્રતિમાઓથી પ્રાચીન દેખાવ આપે છે. આ સ્તુપની ફરતે બગીચો છે, જે નાગપુર સુધારણા ટ્રસ્ટ દ્વારા જાળવવામાં આવે છે. ડૉ.બાબાસાહેબ આંબેડકર અને ગૌતમ બુદ્ધ મૂર્તિઓ સ્તુપના સામેના ભાગમાં આવેલી છે.

### બુદ્ધ વિહાર અને બોધિ વૃક્ષ
આ સ્તુપ સામે, જમણી બાજુ પર, બુદ્ધ વિહાર છે જેમા ભગવાન બુદ્ધની બ્રોન્ઝ/કાંસ્ય મૂર્તિ છે.અહિયા બૌદ્ધ ભિક્ષુઓ માટે રહેવાની પણ વ્યવ્સ્થા છે.વિહારની બાજુમાં બોધિ વૃક્ષ છે.જે પવિત્ર ઝીંણા ઝીંણા સંખ્યાબંધ બીજવાળું વૃક્ષ છે. આ બોધિ વૃક્ષ ભદંત આનંદ કૌશલ્યાન 'અનુરધાપુરમ' શ્રીલંકા થી ત્રણ ડાળીઓ ભગવાન બુદ્ધના જ્ઞાનપ્રાપ્તી ની યાદો તરીકે અહીં લાવ્યા હતા.

## પ્રવાસન
દીક્ષાભૂમિએ ભારતીય અને વિદેશી પ્રવાસીઓ માટે જાણીતુ પ્રવાસન સ્થળ છે. ખાસ કરીને ધમ્મચક્રપરિવર્તન (અશોક વિજ્યાદસમી) દિવસે દર વર્ષે હજારો પ્રવાસીઓ દીક્ષાભૂમિની મુલાકાતે આવે છે. વિદેશી પ્રવાસીઓ મુખ્યત્વે બૌદ્ધ દેશોમાંથી આવે છે જેમ કે ચીન, જાપાન, થાઇલેન્ડ વગેરે.

## સંદર્ભ
## બાહ્ય કડીઓ
* અધિકૃત વેબસાઇટ
* http://www.journeymart.com/de/india/maharashtra/nagpur/deekshabhoomi.aspx
* http://histhink.wordpress.com/2010/07/19/nagpur-deekshabhoomi-ambedkar/
* http://timesofindia.indiatimes.com/topic/Deekshabhoomi/photos

શ્રેણી:બૌદ્ધ ધર્મ
શ્રેણી:બૌદ્ધ તીર્થ
શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર
શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
શ્રેણી:ડૉ. બાબાસાહેબ આંબેડકર
વિશ્વનાથ ભટ્ટ

**વિશ્વનાથ મગનલાલ ભટ્ટ** (૧૮૯૮-૧૯૬૮) ગુજરાતી સાહિત્યના વિવેચક હતા. તેમનો જન્મ ગુજરાત રાજ્યના ભાવનગર જિલ્લાના ઉમરાળામાં ૨૦ માર્ચ ૧૮૯૮ના રોજ થયો હતો. ૧૯૧૬માં તેઓએ મૅટ્રિકની પરિક્ષા પાસ કરી ભાવનગરની શામળદાસ કોલેજમાં પ્રવેશ લીધો જ્યાંથી ૧૯૨૦માં સંસ્કૃત અને અંગ્રેજી વિષયો સાથે વિનયનના સ્નાતકની પદવી મેળાવી. ૧૯૨૦-૨૬ દરમિયાન ઉમરેઠ, અમદાવાદ, ભરૂચ, આદિની શાળાઓમાં શિક્ષક તરીકે ફરજ બજાવી. ૧૯૨૮-૨૯માં ગુજરાત વિદ્યાપીઠમાં જોડણીકોશની કામગીરીમાં જોડાયા અને આગળ જતા ૧૯૨૯-૩૦માં ગોંડલ ભગવદ્ગોમંડળની કામગીરીમાં સામેલ થયા. તે પછીના દાયકામાં ફરી પાછી વિવિધ શાળાઓમાં શિક્ષક તરીકે સેવાઓ આપી. પાછળથી અમદાવાદની એસ. એલ. યુ. કૉલેજ ફોર વિમેનમાં અને એલ. ડી. આર્ટસ કૉલેજમાં ગુજરાતીના અધ્યાપક તરીકે પણ રહ્યા. તેઓએ સાહિત્યમાં કરેલા યોગદાન માટે તેમને ૧૯૩૫માં રણજિતરામ સુવર્ણચંદ્રક એનાયત કરવામાં આવ્યો. ૧૯૬૮ની ૨૭મી નવેમ્બરે તેમનું અવસાન થયું.

## કાર્ય
‘સાહિત્યસમીક્ષા’ (૧૯૩૭), ‘વિવેચનમુકુર’ (૧૯૩૯), ‘નિકષરેખા’ (૧૯૪૫), ‘પૂજા અને પરીક્ષા’ (૧૯૬૨) એ વિવેચનસંગ્રહોમાંના ‘વિવેચનનો આદર્શ’, ‘વિવેચનની અગત્ય’, ‘વિવેચકની સર્જકતા’, ‘વિવેચનની પવિત્રતા’ વગેરે લેખો માટે તેઓ જાણિતા છે. ‘સૌષ્ઠવપ્રિય અને કૌતુકપ્રિય’, ‘શીલ અને સાહિત્ય’ વગેરે એમના સિદ્ધાંતચર્ચાના લેખો છે. ‘પંડિતયુગનું મહાકાવ્ય’, ‘રાસતરંગિણી’, ‘નર્મદનું કાવ્યમંદિર’, વગેરે લેખો દ્વારા અનુક્રમે ગોવર્ધનરામ ત્રીપાઠી, બોટાદકર અને નર્મદ ઇત્યાદિના સર્જન ઉપર વિવેચનપૂર્ણ લેખો પણ તેમણે લખ્યા. 

## સંદર્ભ
## બાહ્ય કડિઓ
* 

શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર
શ્રેણી:રણજિતરામ સુવર્ણચંદ્રક વિજેતા
શ્રેણી:૧૯૬૮માં મૃત્યુ
શ્રેણી:૧૮૯૮માં જન્મ
રાજશ્રી પ્રોડક્શનસ્

**રાજશ્રી પ્રોડક્શનસ્ પ્રા. લિ** એક બોલીવુડ ની ફિલ્મ નિર્માણ કંપની છે. આ આંશિક રૂપથી ફિલ્મ-વિતરક નુ કામ પણ કરેછે. ૧૫ ઓગષ્ટ, ૧૯૪૭ મા તારાચંદ બડજાત્યા એ આ કંપની શરૂ કરી હતી. તેમની ફિલ્મો જેવીકે  દોસ્તી (હિન્દી ફિલ્મ) થી લઈને એક વિવાહ એસા ભી(હિન્દી ફિલ્મ) સુધી છે.

## ચલચિત્રો ની સામગ્રી
## બાહ્ય કડીઓ
*રાજશ્રી ની અધિકૃત વેબસાઇટ
*યુટ્યુબ પર રાજશ્રી
*બોલીવૂડ હંગામા પર રાજશ્રી પ્રોડક્શન નિર્મિત મુખ્ય ફિલ્મો 

શ્રેણી:હિન્દી ફિલ્મ
શ્રેણી:બોલીવુડ
શ્રેણી:ફિલ્મ કંપની
ઈંદ્રોડા પ્રકૃતિ શિક્ષણ અભયારણ્ય

**ઇંદ્રોડા પ્રકૃતિ શિક્ષણ અભયારણ્ય** કે જે **ઇંદ્રોડા પાર્ક** તરીકે પણ ઓળખાય છે તે ગુજરાતના પાટનગર ગાંધીનગરમાં આવેલું છે. સાબરમતી નદીના કિનારે આવેલું આ અભયારણ્ય ૪૦૦ એકરમાં ફેલાયેલું છે. અભયારણ્યના એક ભાગમાં ડાયનોસોર અને જીવાશ્મ ઉદ્યાન પણ વિકસાવવામાં આવ્યો છે. આ કારણે ઘણી વખત તેને **ઈંદ્રોડા ડાયનોસોર અને જીવાશ્મ ઉદ્યાન** તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. ભારતમાં આવેલું આ એક માત્ર ડાયનોસોર સંગ્રહાલય છે.

આ ઉદ્યાનનું સંચાલન ગુજરાત ઇકોલોજીકલ એન્ડ રિસર્ચ ફાઉન્ડેશન (GEER) દ્વારા થાય છે અને તે ભારતનો જ્યુરાસિક પાર્ક કહેવાય છે, જોકે વાસ્તવમાં અહીં સંગ્રહેલ જીવાશ્મો જ્યુરાસિક યુગના પછીના એવા ક્રેટાસિયોસ યુગના છે, જે લગભગ ૬.૬ કરોડ વર્ષ જૂના છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
શ્રેણી:ગુજરાતના અભયારણ્યો
શ્રેણી:ગાંધીનગર
હરિશ્ચન્દ્ર ભટ્ટ

**હરિશ્ચન્દ્ર ભગવતીશંકર ભટ્ટ** (૬-૧૨-૧૯૦૬, ૧૮-૫-૧૯૫૦) : કવિ. જન્મ ઓલપાડ (જિ. સુરત)માં. મુંબઈમાં મૅટ્રિક સુધીનું શિક્ષણ. સંસ્કૃત, વેદસાહિત્ય ઉપરાંત પોલિશ, જર્મન, અંગ્રેજી જેવી ભાષાઓનો અભ્યાસ. કોઈ ખાનગી પેઢીમાં સેવાઓ આપતા. પછીથી પોલૅન્ડની રાજદૂત કચેરીમાં (પોલિશ કૉન્સ્યુલેટમાં) જોડાયેલાં. નાલંદા પબ્લિકેશન્સ નામની સંસ્કાર અને સંસ્કૃતિલક્ષી પ્રકાશન-સંસ્થાની સ્થાપના. ૧૯૪૯થી પરમાણંદ કાપડિયાના તંત્રીપદે નીકળતા સામયિક ‘યુગધર્મ’માં જોડાયેલા. છેલ્લે એચ. ઈશ્વર એન્ડ કંપનીને પરદેશથી પુસ્તકો મંગાવી આપવાની કામગીરી.

રિલ્કે, બોદલેર જેવા કવિઓનો ઊંડો અભ્યાસ કરી એમના વિશેની વિગતો ગુજરાતીમાં પ્રસ્તુત કરનારા આ પ્રથમ કવિ છે. વિશ્વના સાહિત્યથી પૂરા પ્રભાવિત અને કલાવાદી આ કવિની કવિતાનાં ભાવ, ભાષા અને અભિવ્યક્તિ ધ્યાનાર્હ છે. ‘સફરનું સખ્ય’ (મુરલી ઠાકુર સાથે, ૧૯૪૦) એમનો પ્રથમ કાવ્યસંગ્રહ છે;  જ્યારે ‘કેસૂડો અને સોનેરું તથા કોજાગ્રિ’ (૧૯૪૧) એમનો બીજો સંગ્રહ છે, જેમાં પોલિશકવિ વોઈચેહ બાંકનાં અઢાર કાવ્યોના ગુચ્છનો પોલિશમાંથી કરેલો અનુવાદ સમાવિષ્ટ છે. ‘સ્વપ્નપ્રયાણ’ (૧૯૫૯) ઉમાશંકર જોશી સંપાદિત એમનો મરણોત્તર કાવ્યસંચય છે. કવિના પત્રો અને એમના ભાવનાજગતનો આલેખ આપતો ઉપોદ્ઘાત, સર્જાતી કવિતાના મૂળ પાઠો, કવિવિચારો અને અર્થસંદર્ભયુક્ત ટિપ્પણ આ સંપાદનની આગવી વિશિષ્ટતા છે. કવિની લગભગ તમામ રચનાઓ અહીં સમાવિષ્ટ થઈ જણાય છે. તેમાં એમની બહુશ્રુતતા, રચનાઓનું વિષયવૈવિધ્ય, ભારતીય અને વૈશ્વિક સંદર્ભો, છંદસૂઝ, લયનું નાજુક ને કલામય સંયોજન, બહોળા માનવસંસ્કૃતિ-વિસ્તારમાંથી યોજેલા સંદર્ભો તેમ જ વિષય અને અભિવ્યક્તિની સચ્ચાઈ જાળવવા માટેનો અથાક કલાશ્રમ જોવાય છે. એક સૌંદર્યસાધક કવિ તરીકેનું તેમનું સ્થાન ગુજરાતી કવિતાના ઇતિહાસમાં સીમાસ્તંભરૂપ છે.

**સ્વપ્નપ્રયાણ (૧૯૫૯) :** હરિશ્ચન્દ્ર ભટ્ટનો, ઉમાશંકર જોશી દ્વારા સંપાદિત મરણોત્તર કાવ્યસંગ્રહ. માત્ર અંગ્રેજી નહીં બલકે યુરોપીય સાહિત્યના સંસ્કારો ઝીલતો આ સંગ્રહ ચાલીસી પછીની કવિતામાં મોટો અપવાદ છે. ભારતીય સંસ્કૃતિથી માંડી પશ્ચિમની ગ્રીક કથાઓ, ખ્રિસ્તી ધર્મ અને યુરોપીય કલાસાહિત્યના સંદર્ભો તેમ જ ઉલ્લેખોથી સમૃદ્ધ આ કવિતામાં સૌન્દર્યનિષ્ઠ ધ્યેય અગ્રેસર રહ્યું છે. લયની સૂક્ષ્મ સૂઝને કારણે ઊપસતો સઘન છંદપ્રભાવ, બિનઅંગત પ્રસ્તુતિ, પ્રેમ અને ધર્મની સામગ્રી તરફનો ઝોક આ બધાં સંગ્રહનાં સ્વાભાવિક આકર્ષણો છે.

ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ પર પરિચય

શ્રેણી: ગુજરાતી સાહિત્યકાર 
શ્રેણી:સાહિત્યકાર
શ્રેણી:૧૯૦૬માં જન્મ
શ્રેણી:૧૯૫૦માં મૃત્યુ
શ્રેણી:આત્મહત્યા
દિલીપ રાણપુરા

**દિલીપ નાગજીભાઈ રાણપુરા** (૧૪ નવેમ્બર ૧૯૩૨ - ૧૬ જુલાઈ ૨૦૦૩) ગુજરાતી ભાષાના નવલકથાકાર, વાર્તાકાર, ચરિત્રકાર હતા.

## જીવન 
તેમનો જન્મ ૧૪ નવેમ્બર ૧૯૩૨ના દિવસે ધંધુકામાં થયો હતો. ૧૯૫૦માં તેમણે વર્નાક્યુલર ફાઈનલ કર્યા પછી ૧૯૫૯માં જુનિયર પી.ટી.સી.નો અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યો અને શરૂમાં સર્વોદય યોજનામાં જોડાયા પછી શિક્ષણ વ્યવસાયમાં આવ્યા. જુદી જુદી જગ્યાએ પ્રાથમિક શાળાઓમાં શિક્ષક તરીકે રહ્યા પછી તેઓ બજાણામાં પ્રાથમિક શાળાના આચાર્ય રહ્યા હતા.

## સર્જન 
### નવલકથાઓ 
*સૂકી ધરતી સૂકા હોઠ* (૧૯૬૭), *હું આવું છું* (૧૯૬૯), *હળાહળ અમી* (૧૯૬૯), *આતમ વીંઝે પાંખ* (૧૯૭૦), *ભીંસ* (૧૯૭૦), *મધુડંખ* (૧૯૭૨), *હરિયાળાં વેરાન* (૧૯૭૨), *કોઈ વરદાન આપો* (૧૯૭૬), *કારવાં ગુજર ગયા* (૧૯૭૬), *નિયતિ* (૧૯૭૬), *કાન તમે સાંભળો તો* (૧૯૭૭), *અમે તરસ્યાં પૂનમનાં* (૧૯૭૮), *રે અમે કોમળ કોમળ* (૧૯૭૯), *મને પૂછશો નહીં* (૧૯૮૦), *વાસંતી ડૂસકાં* (૧૯૮૧), *કૂંપળ ફૂટ્યાની વાત* (૧૯૮૩), *આંસુભીનો ઉજાસ* (૧૯૮૪), *મીરાંની રહી મહેક* (૧૯૮૫), *પીઠે પાંગર્યો પીપળો* (૧૯૮૭), *અંતરિયાળ* (૧૯૮૯) વગેરે એમની નવલકથાઓ છે.

### વાર્તાસંગ્રહો 
* *મારી શ્રેષ્ઠ વાર્તાઓ (૧૯૭૫)
* *પણ માંડેલી વારતાનું શું ?* (૧૯૮૬)

### સંસ્મરણકથા 
* *દીવા તળે ઓછાયા* (૧૯૭૭)
* *ભીતર ભીતર*
* *આ ભવની ઓળખ*

### ચરિત્રનિબંધસંગ્રહો 
* *વાત એક માણસની* (૧૯૮૫)
* *છવિ'' (૧૯૮૮)

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* 
* ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ પર પરિચય

શ્રેણી: ગુજરાતી સાહિત્યકાર
શ્રેણી:૧૯૩૨માં જન્મ
શ્રેણી:૨૦૦૩માં મૃત્યુ