open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
પાવાગઢ

**પાવાગઢ** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા હાલોલ નજીક આવેલો એક ડુંગર છે. આ ડુંગરની તળેટીમાં ગુજરાતની એક સમયની રાજધાની રહેલુ ઐતિહાસિક ચાંપાનેર ગામ વસેલું છે તેમજ આ ડુંગરની ટોચ પર આવેલા મહાકાળી માતાના મંદિરને કારણે આ સ્થળ ગુજરાતનાં પવિત્ર યાત્રાધામ પૈકીનું એક  તીર્થસ્થળ ગણાય છે. ચૈત્રી તેમજ આસોની નવરાત્રિના નવ દિવસોમાં અહીં સૌથી વધુ લોકો દર્શનાર્થે આવે છે. એક માન્યતા મુજબ પાવાગઢનો સમાવેશ માતાજીની શક્તિપીઠોમાં થાય છે અને અહીં સતિનાં સ્તનનો ભાગ પડ્યો હોવાનું કહેવામાં આવે છે.

## ભૂગોળ 
ભૌગોલિક રીતે પાવાગઢ  પર વસેલું છે.

પાવાગઢની તળેટીમાં ચાંપાનેર ગામ વસેલું છે, જ્યાંથી આશરે ૪ થી ૫ કિલોમીટર જેટલા અંતરે માંચી ગામ આવેલું છે. ચાંપાનેરથી માંચી સુધી જવા જીપની સવલત છે જે વન્ય વનરાજી સભર સર્પાકાર માર્ગ પર ચઢાણ કરી માંચી ગામ પહોચાડે છે. માંચી ખાતેથી ગઢ પર ચઢવા માટે ઉડનખટોલા (રોપ-વૅ) બનાવવામાં આવ્યો છે. આ ઉપરાંત અહીં ઉપર ચઢવા માટે પગથિયાંવાળો માર્ગ પણ ઉપલબ્ધ છે. આશરે ૧૫૦૦ની આસપાસના આ પગથિયાં એકાદ કલાકમાં ચઢી શકાય છે. રોપવે પણ ૬ થી ૮ મિનિટનાં નજીવા સમયમાં મંદિરના પગથિયાં સુધી પહોચાડે છે. ઘણાં સાહસિકો અને પ્રકૃતિપ્રેમીઓ ચાંપાનેરથી જ માંચી સુધી જંગલના રસ્તે ચઢાણ કરે છે જેનો લ્હાવો અનેરો છે. આ રસ્તો જંગલ વચ્ચેથી પસાર થતો હોવાથી કપરો છે તેમજ સંધ્યાકાળ બાદ ચઢાણ કરવા માટે હિતાવહ પણ નથી.

## ઇતિહાસ 
દેવી કાલિકા માતાની શરૂઆતમાં ભીલ અને કોળી સમુદાયના મૂળ લોકો દ્વારા પ્રાર્થના કરવામાં આવતી હતી.

### દંતકથા 
એક દંતકથા મુજબ પાવાગઢ ઉપર ચંપા ભીલનું રાજ્ય હતું.

વર્ષો પહેલા પાવાગઢ - ચાંપાનેર પંથકમાં પતય કુળના રાજા રાજ્ય કરતા હતા. તેઓ કાળકા માતાના પરમ ઉપાસક હતા અને તેમની ભક્તિથી પ્રસન્ન કાળકા માતા દર નવરાત્રિના નવ દિવસ અહીં ગરબા રમવા આવતા હતા. પતય કુળના છેલ્લા શાસક રાજા જયસિંહ કે જેઓએ એકવાર નવરાત્રિમાં મદિરાપાન કર્યું અને રૂપ બદલી ગરબે રમતા માતાજીને જોઇ તેમના રૂપથી મોહિત થઇ ગયા. તેમણે માતાજીનો પાલવ પકડી રાણી બનવા કહ્યું. માતાજીના ઘણું સમજાવ્યા બાદ પણ પતય રાજા જયસિંહે પોતાની જીદ છોડી નહી, તેથી કોપાયમાન થઇ માતાજીએ પોતાનું અસલ સ્વરૂપ ધારણ કરી રાજાને શ્રાપ આપ્યો કે આવતા છ મહિનામાં તારું સામ્રાજ્ય નષ્ટ થઇ જશે. પતય રાજા જયસિંહને મહમદ બેગડાએ હરાવી ચાંપાનેર જીતી લીધું અને ત્યાં પોતાનું સામ્રાજ્ય સ્થાપ્યું.

## છબીઓ 

ચિત્ર:Top of Pavadagh hill.JPG|પાવાગઢની ટોચ પર આવેલું મહાકાળી માતાનું મંદિર
ચિત્ર:Hanuman sitting in lotus mural on Gujarati vermilion red-orange village Hindu mandir temple - by Pavagadh hill station mountain Gujarat state India - wall painting photo - Etan Doronne myindiaexperience.jpg|હનુમાન મંદિર, પાવાગઢ
ચિત્ર:SAT KAMAN, PAVAGHAD.JPG|સાત કમાન, પાવાગઢ

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* પાવાગઢ વિશે માહિતી
* પાવાગઢ મંદિર વિશે માહિતી 
* પાવાગઢ શક્તિપીઠ વિશે માહિતી
* પાવાગઢનો કિલ્લો તેમ જ પૌરાણિક મંદિરો વિશે માહિતી 
* ચાંપાનેર - પાવાગઢ આર્કિયોલોજીકલ પાર્કની તસવીરો 
* ચાંપાનેર - પાવાગઢ આર્કિયોલોજીકલ પાર્ક 
* યુનેસ્કો (UNESCO) Fact Sheet
* યુનેસ્કો (UNESCO) વિશ્વ ધરોહર સ્થળ (World Heritage Center): ચાંપાનેર - પાવાગઢ આર્કિયોલોજીકલ પાર્ક

શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
શ્રેણી:યાત્રાધામ
શ્રેણી:હાલોલ તાલુકો
ભદ્રંભદ્ર

***ભદ્રંભદ્ર*** એ રમણભાઈ નીલકંઠની ગુજરાતી ભાષાની એક હાસ્ય નવલકથા છે. આ નવલકથા સૌપ્રથમ માસિક પત્ર *જ્ઞાનસુધા*માં ધારાવાહિક સ્વરૂપે છપાયેલી અને પછી સળંગ નવલકથા તરીકે બહાર પડેલી.

## અવલોકન 
*ભદ્રંભદ્ર* ઇસવીસન ૧૯૦૦ની સાલમાં પ્રકાશિત થયેલી અને રમણભાઈ નીલકંઠે લખેલી વ્યંગાત્મક નવલકથા છે. તેને ગુજરાતી સાહિત્યની પ્રથમ હાસ્યાત્મક નવલકથા ગણવામાં આવે છે. રમણભાઈ નીલકંઠને મણિલાલ દ્વિવેદી સાથે લાંબા સમયથી સાહિત્ય, જ્ઞાન, ધર્મ, સમાજ સુધારણા, અને તત્ત્વજ્ઞાન પર વિવાદ ચાલતો હતો. રમણભાઈ પોતે ઉદારમતવાદી હતા અને પાશ્ચાત્ય પ્રભાવ માટે ખુલ્લા હતા જ્યારે મણિલાલ રૂઢિચુસ્ત હતા. ત્યારબાદ ૧૯૦૦ના વર્ષમાં તેને વધુ સુધારા સાથે પ્રકાશિત કરવામાં આવી. રમણભાઈ પ્રથમ આવૃત્તિને સચિત્ર પ્રકાશિત કરવા માંગતા હતા પણ તે સમયે કરી શક્યા નહિ. બાદમાં ત્રીજી આવૃત્તિ રવિશંકર રાવળનાં દોરેલાં ચિત્રો સાથે ૧૯૧૮માં પ્રકાશિત થઈ પરંતુ સાતમી આવૃત્તિમાં જ્યોતીન્દ્ર દવેની પ્રસ્તાવના હતી પણ કોઈ ચિત્રો ન હતા, સિવાય કે રમણભાઈ અને પ્રકાશક અંબાલાલનો ફોટો.

## કથા 
 ખાતે, ૧ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૮]]

સર્વાન્તીસની કૃતિ ડૉન કિહોટેને અનુલક્ષીને અંબારામ અને ભદ્રંભદ્ર જેવા બે હાસ્યપાત્રોને કેન્દ્રમાં રાખી આ કથા વિકસી છે. એનું નિરૂપણ અંબારામ દ્વારા થયું છે. પ્રથમપુરુષ નિરૂપણશૈલીમાં લખાયેલી આ પહેલી નવલકથા છે. ભદ્રંભદ્રને ગુજરાતી ભાષા પ્રત્યે ખૂબ જ લગાવ હોય છે અને તે આ ગુજરાતી ભાષાને શુદ્ધ બનાવી રાખવા માટે બનતા બધા પ્રયત્નો કરે છે. નવલકથાનું કથાનક એવું છે કે, ભદ્રંભદ્ર તેમના એક અનુયાયીની સાથે મુંબઈ (તેમની ભાષામાં મોહમયી) શહેરમાં એક સભાને સંબોધવા જાય છે. રસ્તામાં અને સભામાં તેમની સાથે જે જે ઘટનાઓ બને છે તેનું વર્ણન કરે છે. તેઓના શુદ્ધ ગુજરાતીના આગ્રહને કારણે તેઓ અનેક નવા શબ્દોની રચના કરે છે. જેમ કે,

આ નવલકથામાં સૂચવેલા આવા શબ્દોને કારણે વધુ પડતું શુદ્ધ ગુજરાતી બોલનાર માટે *ભદ્રંભદ્રનું ગુજરાતી* શબ્દ પ્રયોગ થાય છે.

## પ્રતિસાદ 
આ નવલકથાને ગુજરાતી સાહિત્યની પ્રશિષ્ટ કૃતિ માનવામાં આવે છે અને તેને વાચકો તથા વિવેચકો દ્વારા સારો આવકાર પ્રાપ્ત થયો હતો.

## વારસો
રમણભાઈના જીવન દરમિયાન ભદ્રંભદ્રનું પાત્ર ઘણું પ્રસિદ્ધ થઈ ગયું અને જે પણ સંસ્કૃતપ્રચુર ગુજરાતી બોલતા હોય તેમનું નામ ભદ્રંભદ્ર પડવા લાગ્યું. આ શબ્દ હજુ પણ રૂઢિચુસ્ત લોકો માટે વપરાય છે.

૧૯૯૪માં ગુજરાતી હાસ્યકાર રતિલાલ બોરીસાગરે *સંભવામિ યુગે યુગે* પ્રકાશિત કરી જેમાં ભદ્રંભદ્રને પ્રવર્તમાન સ્થિતિમાં દર્શાવ્યો છે અને સરદાર સરોવર પ્રકલ્પની હળવી ટીકા કરી છે. ૨૦૧૪માં પણ તેમણે *ભદ્રંભદ્ર અમર છે* નામથી લૈંગિક સમાનતા પર આધારિત એક હાસ્ય નવલકથા પ્રકાશિત કરી.

ભદ્રંભદ્રનું પાત્ર લઈને ગુજરાતી લેખક વિઠ્ઠલ પંડ્યાએ 'ભદ્રંભદ્ર અને હું' નામની ટૂંકીવાર્તા લખી છે, જેમાં લેખકે ભદ્રંભદ્રના પાત્રને વીસમી સદીમાં લાવી અને સિનેમા-હોટેલ જેવાં નવાં સ્થાનો તેમ જ નવાં રાજકીય-સામાજિક વાતાવરણ વચ્ચે મૂકવાનો પ્રયત્ન કર્યો છે.

## સંદર્ભો
## બાહ્ય કડીઓ 
* 
* 
* ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ પર 'ભદ્રંભદ્ર'

શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્ય
શ્રેણી:નવલકથા
ઉંચાઇ

thumb|right| ઉંચાઇ
કોઇપણ વસ્તુના સૌથી નીચે આવેલા ભાગ (તળિયા)થી તે વસ્તુના સૌથી ઉપર આવેલા ભાગ (ટોચ)ના અંતરને તે વસ્તુની **ઉંચાઇ** કહેવામાં આવે છે. ઉંચાઇને સામાન્ય રીતે કિલોમીટર, મીટર, સેન્ટિમીટર, મિલીમીટર, માઇક્રોમીટરના એકમમાં દર્શાવવામાં આવે છે.

શ્રેણી:માપ
શ્રેણી:એકમ
સફારી

**સફારી** એ હર્ષલ પબ્લિકેશન, અમદાવાદ, ગુજરાત, ભારતમાંથી ગુજરાતી ભાષામાં પ્રકાશિત થતું એક માસિક વિજ્ઞાન અને સામાન્ય જ્ઞાનનું સામાયિક છે. સફારીના તંત્રી, મુદ્રક અને પ્રકાશક નગેન્દ્ર વિજય છે. 

તેનો મુખ્ય હેતુ ગુજરાતની નવી પેઢીમાં જ્ઞાનનો ફેલાવો કરવાનો તેમ જ વિજ્ઞાન વધુ લોકપ્રિય બનાવવાનો છે. *સફારી*નો વિષય મુખ્યત્વે સામાન્ય જ્ઞાન રહે છે. તેમાં વિજ્ઞાન, ગણિત, ઇતિહાસ, રાજકારણ અને તાજા બનાવો જેવા વિષયોનો સમાવેશ થાય છે. આ સામાયિકનું વિભાજન 'બનાવ અને બેકગ્રાઉન્ડ', 'સંપાદકનો પત્ર', 'આ પત્ર સફારીને મળે', 'શોધ અને શોધકો', 'નવું સંશોધન', 'એક વખત એવું બન્યું', 'સુપર સવાલ', 'ફેક્ટફાઇન્ડર', 'સુપર ક્વિઝ' તેમ જ 'માઇન્ડ ગેમ્સ' જેવા વિભાગોમાં કરવામાં આવ્યું છે. તેની ટેગલાઇન "*બુદ્ધિશાળી વાચકો માટેનું મેગેઝિન"* છે. અન્ય સામાયિકોની જેમ *સફારી*માં ક્યારેય જાહેર ખબર જોવા મળતી નથી.

તેનો ફેલાવો ગુજરાતની સાથે ભારતના અન્ય ભાગો તેમજ ભારતની બહાર અમેરિકા, ન્યુઝીલેન્ડ તેમજ ઈંગ્લેન્ડમાં પણ જોવા મળે છે.

તે બાળકો, વિદ્યાર્થીઓ અને મોટેરાઓમાં પણ પ્રચલિત સામાયિક છે. તેમાં સરળથી અઘરા સુધીના કોયડાઓ, કવીઝ, ફેક્ટફાઈન્ડર, સુપર કવીઝ વિભાગ અને જોક્સ હોય છે.

## ઇતિહાસ 
સફારીની શરૂઆત ૧ ઓગસ્ટ, ૧૯૮૦ના રોજ નગેન્દ્ર વિજય દ્વારા થઇ હતી. ૬ અંકો પછી તેનું પ્રકાશન બંધ થયું. તેનું ફરી પ્રકાશન જુલાઇ ૧૯૮૬માં શરૂ થયું અને ફરીથી ૧૦મા અંકે તેનું પ્રકાશન અટક્યું. મે ૧૯૯૨માં સામાયિકનું પ્રકાશન ફરી શરૂ થયું. ૨૮ મે ૨૦૨૫ના રોજ નગેન્દ્ર વિજયે ૩૬૯ અંકને છેલ્લો અંક જાહેર કર્યો હતો. તેમણે ઘટતા જતા વાચકોને કારણે સામાયિક બંધ કરવાનો નિર્ણય કર્યો હતો.

## અંગ્રેજી આવૃત્તિ 
૨૦૦૭માં સફારીએ અંગ્રેજી આવૃત્તિની શરૂઆત કરી જે ભારતના મોટાભાગના ભાગોમાં પ્રાપ્ત હતી. જાન્યુઆરી ૨૦૧૫ ‍‍(અંક ૮૩) પછી અંગ્રેજી સફારીનું પ્રકાશન આર્થિક રીતે પોષાય તેમ ન હોવાથી બંધ કરવામાં આવ્યું.

## પ્રતિભાવ 
આ સામાયિકને જનતામાંથી મિશ્ર પ્રતિભાવ મળ્યો. ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્ર, જ્યાં સામાન્ય લોકો અર્થશાસ્ત્ર અને તાજા બનાવોમાં જ રસ ધરાવે છે, ત્યાં આ સામાયિકને પ્રકાશનના શરૂઆતના વર્ષોમાં સંઘર્ષ કરવો પડ્યો હતો. ખાનગી ક્ષેત્ર દ્વારા ભારતમાં પ્રકાશિત થતું એકમાત્ર માસિક વિજ્ઞાન સામાયિક છે.

## અન્ય પ્રકાશનો 
સફારી *યુરેનસ બુક્સ* નામના પ્રકાશનની માલિકી ધરાવે છે, જેણે વિજયગુપ્ત મૌર્યના લોકપ્રિય પુસ્તકોનું પ્રકાશન કર્યું છે.
## નગેન્દ્ર વિજય સાયન્સ ફાઉન્ડેશન 
સફારીના સ્થાપક દ્વારા સંચાલિત નગેન્દ્ર વિજય સાયન્સ ફાઉન્ડેશનનો હેતુ જ્ઞાન-વિજ્ઞાનનો ફેલાવો કરવાનો છે. તેની સ્થાપના ૧૪મી ડિસેમ્બર, ૨૦૦૪ના રોજ કરવામાં આવી હતી. તેના અંતર્ગત આંખે ન જોઇ શકતા લોકો માટે 'સફારી'ની ઓડિયો આવૃતિનું વિના મૂલ્યે આશરે ૧૦૦ અલગ-અલગ સંસ્થાઓમાં વિતરણ કરવામા આવ્યું હતું, જેથી પ્રજ્ઞાચક્ષુ લોકોમાં પણ જ્ઞાન-વિજ્ઞાનનો ફેલાવો થઇ શકે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
*હર્ષલ પબ્લિકેશનની અધિકૃત વેબસાઈટ 

શ્રેણી:ગુજરાતી સામયિકો
પ્યૂએર્ટો રિકન ઈન્ડીપેન્ડન્સ પાર્ટી

thumbnail|290px|right|**પ્યૂએર્ટો રિકન ઈન્ડીપેન્ડન્સ પાર્ટી (PIP)**

પ્યૂએર્ટો રિકન ઈન્ડીપેન્ડન્સ પાર્ટી (સ્પૅનિશ ભાષામાં *Partido Independentista Puertorriqueño* & *Puerto Rican Independence Party* - પાર્ટીદો ઇન્ડીપેન્ડેન્તિસ્તા પ્યૂએર્ટોરિકેનો*, **પી.આઇ.પી.(PIP)**) એ પ્યૂએર્ટો રિકોનો એક રાજકીય પક્ષ છે, જે અમેરિકાથી સ્વતંત્રતા મેળવવા માટે લડી રહેલ છે. તે પ્યૂએર્ટો રિકોના ત્રણ મુખ્ય રાજકીય પક્ષો પૈકીનો એક છે અને પક્ષની નોંધણીની ઉંમર જોતા દેશમાં તેનો બીજો ક્રમ આવે છે. 

જે લોકો પી.આઇ.પી. ની વિચારસરણી ને માને છે તેમને સામાન્ય રિતે સ્વતંત્રતાવાદી કે સ્વતંત્રતા ચળવળકારી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

## ઇતિહાસ 
પક્ષની શરૂઆત દેશમાં આઝાદીની ચળવળ ચલાવી રહેલા સંગઠનમાંથેએ થઇ, જે આ સંગઠનની એક રાજકીય શાખા છે. તે સ્વતંત્ર પક્ષોમાં સૌથી મોટો પક્ષ છે અને એક માત્ર એવો પક્ષ છે જેનું નામ ચૂંટણી દરમ્યાન મતપત્રક ઉપર છપાય છે (અન્ય ઉમેદવારોનાં નામો મતપત્રક ઉપર હાથેથી લખવામાં આવે છે).

## સ્થાપના 
પક્ષની સ્થાપના ૨૦ ઑક્ટોબર ૧૯૪૬ના રોજ ગિલ્બર્ટો કોન્સેપ્શીયન દે ગાર્સિયા (મૃત્યુ ૧૯૬૮) દ્વારા કરવામાં આવી હતી.  તેમને તે સમયે એમ લાગ્યું હતું કે તેઓ જે *પાર્ટીદો પોપ્યુલર ડૅમોક્રેટીકો* નામનાં સંગઠનના ભાગ હતા તે સંગઠને દેશનાં સ્વતંત્રતાના મુદ્દા સાથે બાંધછોડ કરી હતી, આ એ જ પક્ષ હતો જેનો મુળ ઉદ્દેશ એક સમયે ફક્ત સ્તવતંત્રતા માટે લડવાનો જ હતો.

## સંદર્ભ 

* Puerto Rican Independence Party (1998). Retrieved January 6, 2004 from *www.independencia.net/ingles/welcome.html''

## બાહ્ય કડીઓ 
* પક્ષની આધારભુત વેબસાઇટ - **www.independencia.net/ingles/welcome.html**

શ્રેણી:રાજકારણ
શ્રેણી:પક્ષ
દાળ

thumb|right|200px|ગુજરાતી દાળ
**દાળ** એ ગુજરાતી ખોરાકનો એક અભિન્ન ઘટક છે. દૈનિક ગુજરાતી ભાણું પરંપરાગત રીતે રોટલી, દાળ (પ્રવાહી), ભાત અને શાક (કોરૂ કે રસાવાળું) નું હોય છે. દાળ વિવિધ પ્રકારના કઠોળોમાંથી બનેલી હોવાને કારણે દૈનિક શાકાહારી ખોરાકમાં પ્રોટીનનો મુખ્ય સ્ત્રોત છે. મોટેભાગે તુવેરની દાળ દરરોજ ખવાય છે જ્યારે મગની (ફોતરાવાળી કે મોગર) દાળ અને અડદની દાળ પણ રોટલી, ભાખરી, ચોપડા/પરોઠા કે ભાત સાથે ખવાય છે.

## વિવિધ દાળો 
* તુવેરની દાળ
* મગની દાળ
* ચણાની દાળ
* અડદની દાળ
* ચોળાની દાળ
* વાલની દાળ
* મસૂરની દાળ
* મઠની દાળ

## વધુ માહિતી 
સામાન્યતઃ અડદની દાળ બાજરીના રોટલા સાથે અને મકાઈના રોટલા અને મગની દાળ ચોપડા/પરોઠા કે ભાત સાથે ખાવાનો રિવાજ છે. તથા અમુક સમુદાય મસૂરની દાળ પણ ખાય છે.

ચણાની દાળ દૂધી-ચણાની દાળ તરીકે લોકો પસંદ કરે છે જે દાળ અને શાક બન્નેની ગરજ સારે છે. આ ઉપરાંત મગની દાળ અને વાલની દાળ કોરી બનાવવામાં આવે છે જે કઢી કે ફજેતા સાથે ખાવાની મજા જ કંઇક ઔર છે.

તુવેરની દાળ ગુજરાત સીવાય અન્ય પ્રાંતોમાં પણ બને છે, પણ ગુજરાતી દાળ ઉત્તર ભારતમા બનતી દાળ કરતા વધુ પાતળી હોય છે અને તેમાં ગળપણ (ગોળ કે ખાંડ) હોય છે જે તેની વિશેષતા છે. દક્ષીણ ભારતમાં દાળને સાંબર (ગુજરાતીઓ મોટેભાગે તેનો સંભાર એવો ઉચ્ચાર કરે છે) કહે છે. જેમ ગળપણ તેની વિશેષતા છે તે જ રીતે ખટાશ પણ આ દાળની વિશેષતા છે જે અનેક પ્રકરની હોઇ શકે છે, જેમ કે, કોકમ, આંબલી, લીંબુ, કાચી કેરી, વગેરે.

દાળનું ઓસામણ પણ બનાવવામાં આવે છે, જે પ્રમાણમાં ખૂબજ પાતળી દાળ છે, દક્ષીણ ભારતમાં થોડી જુદી રીતે બનતી આવી વાનગીને રસમ કહે છે, જે વધુ પડતું ખાટું બનાવવામાં આવે છે.

## બનાવવાની રીત 
૧૫૦ ગ્રામ્ દાળને સારી રીતે ધોઇ લો જેથી તેના પર ચઢાવેલુ દીવેલ પુરેપુરુ નીકળી જાય. થોડા ગરમ પાણીમાં દાળને ૨-૩ કલાક પલાળી રાખો અને પછી પ્રેશર કુકરમાં ૩-૪ સીટી વાગે ત્યાં સુધી બાફી લો. કુકર ઠંડુ પડ્યા પછી, દાળને વલોણી (રવૈયો)થી એકરસ વલોવી નાંખો. આ દાળમા આશરે ૪૦૦ થી ૭૫૦ (આપને જેટલી જાડી કે પાતળી જોઇએ તે પ્રમાણે) મિ.લિ. પાણી, ૧ નાની ચમચી હળદર, ૨ નાની ચમચી ધણાજીરૂ, સ્વાદાનુસાર મીઠુ, ૫૦ ગ્રામ ગોળ અને ૩-૫ કોકમ નાખીને ઉકળવા મુકો. દાળ બરાબર ઉકળવા માંડે એટલે એને એક બાજુ ખસેડી, વઘારીયામાં ૧ મોટી ચમચી તેલ અને અડધી નાની ચમચી રાઈનો વઘાર મુકો. રાઈ તતડે એટલે તેમા એક ચપટી હીંગ, ૫-૭ લીમડાના પાન અને ૨ ચમચી (અથવા સ્વાદ અનુસાર) લાલ મરચું નાખીને તરત જ ઉકાળેલી દાળમાં નાખી દો. હવે દાળને ફરી ૫-૧૦ મિનિટ ઉકળવા દો અને આગ ઉપરથી ખસેડીને ઝીણી સમારેલી કોથમીર ભભરાવીને વાસણને ઢાકી દો, આપની ગુજરાતી દાળ તૈયાર છે. દાળમા કોકમને બદલે અગાઉથી ૫૦ મિ.લિ. ગરમ પાણીમાં પલાળી રાખેલી ૧૦ ગ્રામ આબલીને, નીચોવીને આ પાણી પણ નાખી શકાય.

## દાળ સાથે જોડાયેલી કહેવતો કે ઉક્તિઓ 
* દાળમાં કંઇક કાળું છે.
* દાળમાં હાથ નાંખે તો વાડમાં હાથ નાંખે.
* ઢીલુ દાળ જેવુ છે. (ગમે તે લીંગમા ઉપયોગ થાય)

શ્રેણી:ખોરાક
શ્રેણી:વાનગી
શ્રેણી:ગુજરાતી વાનગી
શ્રેણી:ગુજરાતી ભોજન
ધોળાવીરા

**ધોળાવીરા** એ પ્રાચીન મહાનગર સંસ્કૃતિનું લુપ્તપ્રાય નગર છે જે કચ્છના ભચાઉ તાલુકાના ખદિર બેટ વિસ્તારમાં આવેલું છે. આ સંસ્કૃતિ પાંચ હજાર વર્ષ જૂની છે અને એ વખતે લગભગ પચાસ હજાર લોકો આ મહાનગરમાં રહેતા હતા તેવું અનુમાન છે. આખું નગર, પાણીની વ્યવસ્થા, રાજમહેલ કે પ્રાંતના મહેલની રચના, લોકોની રહેણી કરણી વગેરે જોવા જેવું છે. સ્થાનિક લોકો ધોળાવીરાને **કોટડો** કે **કોટડા ટિંબા** તરીકે ઓળખે છે. મૂળ તો આ સ્થળ ધોળાવીરા ગામની નજીક આવેલું હોવાને કારણે તેનું નામ ધોળાવીરા પડી ગયું છે. ૧૯૬૭-૬૮ના અરસામાં ભારતીય પુરાતત્ત્વવિદ્ જગત પતિ જોષીએ આ સ્થળની મુલાકાત લઈ પ્રથમ વખત તેની માહિતી જાહેર કરી હતી. ૨૭ જુલાઈ ૨૦૨૧ના રોજ ધોળાવીરાને યુનેસ્કો વિશ્વ ધરોહર સ્થળ જાહેર કરવામાં આવ્યું હતુ.

## પ્રવેશ દ્વાર 
એક પ્રવેશ દ્વારનું પાટીયું (*સાઈનબોર્ડ*) જમાનાના દસ અક્ષરો સાથે મળી આવેલ છે. એના દસે દસ અક્ષરો અકબંધ છે.

## અન્ય
અહીં જે હાડકા અને અન્ય ચીજ વસ્તુઓ મળી છે એ પ્રમાણે આ નગરના લોકો બહુ સુખી અને સમૃદ્ધ હતા. શાકાહારી અને માંસાહારી બન્ને પ્રકારના લોકો હતા. કોઈક મૃત્યુ પછી અગ્નિ સંસ્કાર કરતા હતા, વળી કોઈક કબર બનાવી દાટતા હતા અથવા કબરમાં અસ્થીઓ સાથે વસ્તુઓ પણ રાખતા હતા.

## ધર્મસ્થળ
આખા નગરમાં ધર્મસ્થળ જેવું કાંઈજ મળ્યું નથી. પ્રાંત મહેલમાં ગોળાકાર બે મોટા પત્થર મળ્યા છે પણ હોઈ શકે છે કે મહેલના મોટા થાંભલાના ટેકા પણ હોય.

## નગરની બાંધણી
મોહેં-જો-દડો અને હડ્ડપામાં કાચી પાકી ઈંટો દ્વારા બાંધકામ કરવામાં આવેલું છે. જ્યારે આ ધોળાવીરામાં લગભગ ચોરસ અને લંબચોરસ પથ્થરોથી બાંધકામ થયું છે અને પથ્થરો થોડેક છેટે બાજુમાં ખાણોમાંથી કાઢેલા છે. ધોળાવીરામાં નગરની ચારેબાજુ  દીવાલ આવેલી છે.

ધોળાવીરા નગર મુખ્ય ત્રણ ભાગમાં વહેચવામા આવ્યું છે:
* રાજાનો/શાસક અધિકારીનો રાજમહેલ
* અન્ય અધિકારીઓનાં આવાસ 
* સામાન્ય નગરજનોનાં આવાસ 

### શાસક અધિકારીનો રાજમહેલ
નગરમાં શાસક અધિકારીનો રાજમહેલ ઊંચાઇવાળી જગ્યા પર છે. તેની ચારેબાજુથી મજબૂત કિલ્લાબંદી કરવામાં આવી હતી. આ કિલ્લામાં ચાર દરવાજા હતાં.

### અન્ય અધિકારી ઓના આવાસ  
અન્ય અધિકારીઓના આવાસોની ફરતે પણ રક્ષણાત્મક દિવાલ હતી. અહીંથી બેથી પાંચ ઓરડાવાળા મકાન મળી આવ્યાં હતાં.

### સામાન્ય નગરજનો નો આવાસ 
સામાન્ય નગરજનોના આવાસ હાથે ઘડેલી ઈંટોના બનાવેલા હતા. આ નગરમાં મોતી બનાવાનું મોટુ કારખાનુ મળી આવ્યું છે. અહીંથી પ્રાપ્ત થયેલા અવશેષોમાં તાંબુ ગાળવાની ભઠ્ઠીઓ મળી આવી હતી.

## ધોળાવીરા જવા માટે 
* હવાઇ માર્ગે ભુજ હવાઇ મથક પર ઉતરી ધોળાવીરા સડક માર્ગે ભચાઉથી વાહન દ્વારા જઇ શકાય છે.
* રેલ્વે માર્ગ દ્વારા અમદાવાદ-ભુજ રેલ્વે માર્ગ પર સામખીયાળી ઉતરી સડક માર્ગે વાહન દ્વારા પહોંચી શકાય છે.
* સડક માર્ગે અમદાવાદ, પાલનપુર, રાપર અથવા ભચાઉ પહોંચી ધોળાવીરા જઇ શકાય છે.
* પાણીની વ્યવસ્થા જાતે કરીને જવું. શાકાહારી જમવાનું મળે છે.
* સડક માર્ગ પાકો છે. નવેમ્બરથી માર્ચ સુધીમાં પ્રવાસ કરવો.

## સંદર્ભ
## બાહ્ય કડીઓ
* ધોળાવીરાને આજની કોમ્પ્યુટરની નજરે જુઓ 
* પૌરાણિક જગત - ધોળાવીરા 
* ધોળાવીરા 
* ડો.બિસ્તનું હરપ્પા અને ધોળવીરા સંસ્કૃતિ વિશે પ્રવચન 
* ધોળાવીરાનો નકશો +, - કરો
* ટાઇમ સામાયિક 
* યુનેસ્કો -  યુનેસ્કોની હજી ટેન્ટાટીવ યાદીમાં છે.  
* World Heritage Site, All Tentative Sites, Here is an overview of all Tentative list, last updated June, 2006. 
* World Heritage, Tentative Lists, State : India.

શ્રેણી:સિંધુ સંસ્કૃતિનાં સ્થળો
શ્રેણી:ઉત્ખનન સ્થળો
શ્રેણી:ભચાઉ તાલુકો
શ્રેણી:ઐતિહાસિક સ્થળો
શ્રેણી:રાષ્ટ્રીય મહત્વનાં સ્મારકો
શ્રેણી:ભારતના વિશ્વધરોહર સ્થળો
મહુવા

**મહુવા** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જિલ્લાઓ પૈકીના એક એવા ભાવનગર જિલ્લાના મહત્વના એવા મહુવા તાલુકાનું નગર છે જે આ તાલુકાનું વહીવટી મુખ્ય મથક પણ છે. 

## ભૂગોળ 
મહુવા અરબી સાગરના ઉત્તર કિનારે દરિયા કાંઠે વસેલું શહેર છે અને શહેરમાં માલણ નદી વહે છે.

## ઉદ્યોગો 
ઔદ્યોગીક દ્રષ્ટિએ સારી એવી ગતિથી વિકસતા આ મહુવામાં ઘણાં ઉદ્યોગો સ્થપાયા છે અને ડુંગળી માટે જાણીતા મહુવામાં ડિહાઇડ્રેશન-Dehydration ના કારખાના ઝડપભેર વિકસી રહ્યા છે. મહુવા ખેતીવાડી ઉત્પન્ન બજાર સમિતિ તેની વિશાળતમ ક્ષમતા માટે ગુજરાતભરમાં જાણીતું છે.

## ધાર્મિક સ્થળો 
મહુવામાં આવેલું ભવાની માતાનું મંદિર પ્રખ્યાત છે. ઉપરાંત મહુવા તાલુકામાં આવેલું બગદાણા ગામ બજરંગદાસબાપા જેવા સંતના આગમનથી એક મોટુ યાત્રા સ્થળ બન્યુ છે. મહુવા સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયના ભગતજી મહારાજનું જન્મ સ્થળ છે. જૈન ધર્મના નેમી સૂરિ મહારાજની પણ આ જન્મભુમી છે.

## જાણીતાં વ્યક્તિઓ 
* મોરારી બાપુ (તલગાજરડા) - જાણીતા કથાકાર.
* આશા પારેખ (કોંજળી) - હિંદી ચલચિત્રોની અભિનેત્રી.
* બળવંતરાય કલ્યાણજી પારેખ (કળસાર) - ફેવિકોલ કંપનીના સ્થાપક.
* છબીલદાસ મહેતા (મહુવા) - ગુજરાતના નવમા મુખ્યમંત્રી.

## હવામાન 
## સંદર્ભ 
શ્રેણી:મહુવા તાલુકો
પોરબંદર જિલ્લો

**પોરબંદર જિલ્લો** ભારતના ગુજરાત રાજ્યના ૩૩ જિલ્લાઓમાંનો એક જિલ્લો છે.

## ઈતિહાસ 
પોરબંદર જિલ્લો ૧૯૯૭માં જુનાગઢ જિલ્લામાંથી છૂટો પાડીને રચવામાં આવ્યો હતો.

## વસ્તી 
૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરી પ્રમાણે જિલ્લાની વસ્તી ૫,૮૫,૪૪૯ છે, જેમાંથી ૪૮.૮% જેટલી વસ્તી શહેરી વિસ્તારમાં છે. આ જિલ્લો ગુજરાતના ૩૩ જિલ્લાઓમાંથી વસ્તીની દ્રષ્ટિએ છેલ્લેથી બીજો ક્રમ ધરાવે છે.

## તાલુકાઓ 
પોરબંદર જિલ્લામાં કુલ ૩ તાલુકાઓનો સમાવેશ થાય છે અને આ ત્રણ તાલુકાઓમાં કુલ મળીને ૧૪૯ ગ્રામ પંચાયતો આવેલી છે.

* પોરબંદર
* રાણાવાવ
* કુતિયાણા

## ખેત પેદાશો 
* કપાસ
* મગફળી
* બાજરો
* ચણા
* ઘઉં
* તલ
* જુવાર
* જીરું

## ઉધોગો 
* સિમેન્ટ, સિમેન્ટ પાઇપ
* સોડાએશ
* કોલસા
* ચુના પથ્થર (લાઇમસ્ટોન)
* મત્સ્ય ઉદ્યોગ

## રાજકારણ 
### વિધાનસભા બેઠકો 
|}

## આ પણ જુઓ 
* પોરબંદર અભયારણ્ય
* બરડા અભયારણ્ય

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* જિલ્લા કલેક્ટર કચેરીની સત્તાવાર વેબ સાઇટ 
* પોરબંદર જિલ્લાની અધિકૃત વેબસાઇટ
* પોરબંદર જિલ્લા પંચાયતની વેબસાઇટ 

શ્રેણી:ગુજરાતના જિલ્લાઓ
બાઇબલ

right|thumb|350px|બાઇબલ
**બાઇબલ** ખ્રિસ્તી ધર્મનો પવિત્ર ગ્રંથ છે જે વાસ્તવિક રીતે અનેક પુસ્તકોનો સંગ્રહ કરેલું એક પુસ્તક છે. આ પુસ્તકોનું લેખન વિવિધ સામાજીક સ્તરમાંથી આવતા અનેક લોકો દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે. તેઓ જુદા જુદા સમયોમાં વિવિધ જગ્યાઓએ વસનારા લોકો હતા. બાઇબલમાં અનેક પ્રકારનાં પુસ્તકો છે. તેમા ખુબજ મહત્વના પ્રસંગોની નોંધ કરવા માટે કેટલાક પુસ્તકોનું લેખન થયું હતું. કેટલાક પુસ્તકો કેવળ પત્રો તરીકે આલેખવામાં આવ્યાં છે, વળી બીજા કેટલાક ગીતો અને કાવ્યોનો સંગ્રહ છે. આ પુસ્તકોના સંગ્રહને એકત્રિત કરવામાં આવ્યો અને તેને બાઇબલ તરીકે ઓળખવામાં આવ્યું. ખ્રિસ્તી અને યહૂદી ધર્મનાં અનુયાયીઓ માને છે કે તેમાં ઇશ્વરનો સંદેશો છે.

મોટાભાગના ખ્રિસ્તીઓ દ્વારા અધિકૃત માનવામાં આવતું બાઇબલ બે ખંડમાં વહેંચાયેલું છે, જુનો કરાર અને નવો કરાર. બાઇબલનું લેખન કાર્ય પૂરું કરતા ઘણો લાંબો સમય થયો હતો. ઇસુ ઇઝરાયેલ દેશમાં લગભગ ૨૦૦૦ વર્ષ પુર્વે જીવન જીવ્યા હતાં. તે સમયે કેટલાંક પુસ્તકોના સંગ્રહને ખુબજ પવિત્ર ગણવામાં આવતો હતો. આ પુસ્તકો ઇશ્વર અને તેના પ્રેમ વિશેની સમજણ મેળવવામાં લોકોને સહાયરુપ છે તેવું ધાર્મિક આગેવાનો જાણતા હતા. આ કારણે અન્ય પુસ્તકો કરતા આ પુસ્તકો ઘણાં મહત્વના બન્યાં હતા. આ પુસ્તકોનાં પ્રથમ સંગ્રહને પવિત્ર બાઇબલના જુના કરાર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. નવા કરારના પુસ્તકોનું લેખન કરવામાં આવે તેના ઘણા વર્ષો અગાઉ જુના કરારનાં પુસ્તકોને એકસાથે મુકવામાં આવ્યા હતા. જે પૈકી જુના કરારમાં કુલ ૩૯ અધ્યાય છે (મૂળ હિબ્રુ ભાષા લખાયેલા) અને નવા કરારમાં ૨૯ અધ્યાય (મૂળ ગ્રીક ભાષામાં લખાયેલા) છે. ખાસ કરીને જુના કરારના પુસ્તકો કુરાનને ઘણા મળતા આવે છે અને તેમા ઇસુના જન્મ પહેલાનો ઇતીહાસ મળે છે. જ્યારે નવા કરારમાં ઇસુના જન્મ બાદનું વર્ણન છે. વર્ષ ૨૦૦૩ સુધીમાં વિશ્વની ૨૩૦૦ ભાષાઓ કે બોલીઓમાં તેનું સંપૂર્ણ કે આંશિક ભાષાંતર થઈ ચુક્યું છે. જુના કરારના પહેલા અધ્યાયમાં દુનીયાની ઉત્પત્તિથી શરુ કરીને નવા કરારના પ્રક્ટીકરણમાં દુનીયાના અત સુધીની તમામ બાબતોનો સમાવેશ થઈ જાય છે. બાઇબલ એ દુનીયામાં સૌથી વધુ વેચાતું, સૌથી વધુ ભાષાંતર પામેલું અને લગભગ વિશ્વના દરેકે દરેક દેશમાં ઉપલબ્ધ પુસ્તક છે.

## બાઇબલ ના પ્રસીધ્ધ પાત્રો 
* ઇસુ
* આદમ અને હવા
* નુહ
* ઇબ્રાહિમ
* દાનીયેલ
* રુથ
* મુસા
* દાવીદ
* યોહાન
* સોલોમન

## બાઇબલ ના પ્રસીધ્ધ સ્થળો 
* નાઝરેથ
* કલવરી પર્વત
* સીનાઇ પર્વત
* યરુસાલેમ
* સીયોન નગર
* સદોમ અને ગમોરા નગર
* નીન્વે નગર

## ગુજરાતી ભાષામાં અનુવાદ 
* J. V. S. Taylor

શ્રેણી:ધર્મગ્રંથો
શ્રેણી:ખ્રિસ્તી ધર્મ
શ્રેણી:ધાર્મિક સાહિત્ય
જેક સ્પૅરો

200px|thumb
**જેક સ્પૅરો** એ હોલિવુડનાં ચલચિત્ર 'પાઇરેટ્સ ઓફ ધ કેરીબિયન'નું એક પાત્ર છે, કે જેના અત્યાર સુધીમાં ત્રણ ભાગ રિલિઝ થઈ ચુક્યા છે.

# પહેલો ભાગ: પાઇરેટ્સ ઓફ ધ કેરીબિયન - ધ કર્સ ઓફ બ્લેક પર્લ
# બીજો ભાગ: પાઇરેટ્સ ઓફ ધ કેરીબિયન - ડેડ મેન્સ ચેસ્ટ
# ત્રીજો ભાગ: પાઇરેટ્સ ઓફ ધ કેરીબિયન - એટ વર્લ્ડ્સ એન્ડ

## પાત્ર સમજુતિ 
જેક એક સમુદ્રી ચાંચીયો છે, તે પોતાના જહાજ બ્લેક પર્લને ખુબ ચાહે છે. તે પોતાના દરેક દુશ્મન સાથે વિરતાથી લડે છે. વિલ ટર્નર અને એલિઝાબેથની સાથે મળીને તે પોતાના બધા દુશ્મનોને હરાવે છે. જેક સ્પૅરોનું પાત્ર હોલિવુડના વિખ્યાત આભિનેતા જહોની ડેપ દ્વારા બહુજ શ્રેષ્ઠ રીતે જીવંત થયેલું છે.

શ્રેણી:ચલચિત્ર
શ્રેણી:હોલિવુડ
વઘઇ

thumb|right|વઘઇ ગામનું બજાર
**વઘઇ** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડાંગ જિલ્લામાં આવેલું નગર અને વઘઇ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે. વઘઇ ડાંગ જિલ્લાનું પશ્ચિમ દિશાનું પ્રવેશદ્વાર ગણાય છે.

વઘઇ રેલ્વે માર્ગે સરા લાઇન નામથી જાણીતી નેરોગેજ રેલ્વે દ્વારા બીલીમોરા જંકશન સાથે જોડાયેલ છે. વઘઇ રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ નં. ૮ પર આવેલ ચિખલી સાથે રાજ્ય ધોરી માર્ગથી જોડાયેલ છે. આસપાસનાં ગામોનું કેન્દ્ર હોવાને કારણે વઘઇ ખાતે નાના પાયે બજાર પણ વિકસિત થયેલું છે. ઇમારતી લાકડાના વેપારમથક તેમ જ ડાંગ વિસ્તારના લોકોની જરૂરી દરેક ચીજ-વસ્તુઓ માટેના વેપારમથક તરીકે વઘઇ જાણીતું છે. સાપુતારા, નાસિક, શિરડી, આહવા, શબરી ધામ, સપ્તશૃંગી ગઢ, મહાલ, ગિરા ધોધ જેવાં ધાર્મિક તેમ જ પર્યટન સ્થળોની મુલાકાતે જનારા મુસાફરો વઘઇ થઇને જતા હોવાથી અહીં પ્રવાસીઓ પણ મોટી સંખ્યામાં જોવા મળે છે.

## વઘઇના મહત્વના સ્થળો 
* ગિરા ધોધ
* વનસ્પતિ ઉદ્યાન (આર્યુવેદીક વિભાગ સહિત)
* ઇમારતી લાકડાનું વેપારીમથક
* ડાંગ વન વિભાગના કાર્યાલયો તેમજ સો મિલ 
* રેલ્વે સ્ટેશન, પ.રેલ્વે, નેરોગેજ
* સરકારી હાઇસ્કૂલ, સરકારી ખેતીવાડી કોલેજ
* સરકારી પોલિટેકનીક કોલેજ
* પ્રાથમિક શાળા, નિવાસી શાળા
* પ્રવાસી ઘર
* વન વિભાગ વિરામ ગૃહ
* સર્વ સેવા કેન્દ્ર સંચાલીત પૂણી કેન્દ્ર
* ચાર રસ્તા સર્કલ તેમ જ ગાંધીબાગ
* ડાંગ જિલ્લાની જંગલ સહકારી મંડળીઓનાં કાર્યાલયો
* આર.ટી.ઓ. ચેક-પોસ્ટ
* સામુહિક આરોગ્ય કેન્દ્ર

## છબીઓ 

Image:waghai2.jpg|વિકાસ પથ, વઘઇ
Image:waghi3.jpg|વઘઇ ગામ
Image:sara1-gu.jpg|બીલીમોરા-વઘઇ વચ્ચે દોડતી નેરોગેજ સરાગાડી  
ચિત્ર:Bridge-DSC01387.JPG|કીલાદ (નાની વઘઇ) ખાતે જૂના પૂલ પાસેથી ઓગસ્ટ ૧૬, ૨૦૦૮ના દિવસે કાંઠાભેર વહેતી અંબિકા નદી
Image:Gira Water Fall saputara.JPG|ગીરા ધોધ વઘઇ-સાપુતારા રસ્તા પર
File:Locomotive boiler.jpg|વનસ્પતિ ઉદ્યાન ખાતે જુનું એંજિન

## ડાંગી સંસ્કૃતિનું દર્શન 
આંબાપાડા ગામ અહીંથી સાપુતારા જવાના રસ્તાથી આશરે ૧ કિ.મી. અંદર આવેલ છે, જ્યાં ડાંગી સંસ્કૃતિનું  દર્શન કરી શકાય છે. વળી અહીં અત્યંત સુંદર વાંસના રમકડાં  બનાવતા કારીગરો પણ જોવા મળે છે. આંબાપાડા જવાનો રસ્તો વાંસના ગાઢ જંગલમાંથી પસાર થતો હોઇ ચાલતા જવાની ખૂબ જ મઝા પડે છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
* ગુજરાત પ્રવાસન નિગમની વેબસાઇટ પર ગિરા ધોધ વિશે માહિતી 
* ગુજરાત પ્રવાસન નિગમની વેબસાઇટ પર વનસ્પતિ ઉદ્યાન (બોટોનીકલ ગાર્ડન) વિશે માહિતી 
* ગુજરાત પ્રવાસન નિગમની વેબસાઇટ પર કીલાદ (નાની વઘઇ) પ્રકૃતિ શિક્ષણ શિબિરસ્થળ વિશે માહિતી 
* વઘઇ વિશે માહિતી ફોલીંગરેઇન ડોટકોમ પર

શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
શ્રેણી:વઘઇ તાલુકો
વાંસદા

**વાંસદા** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના નવસારી જિલ્લાના વાંસદા તાલુકાનું નગર તેમજ મુખ્ય મથક છે. આસપાસના ગીચ વાંસના જંગલોને કારણે **વાંસદા** નામ પડયું હતું. કાવેરી નદીના કિનારે આવેલ વાંસદા નગરની સ્થાપના રાજાએ કરી હતી. વાંસદા આઝાદી પહેલાં એક રજવાડું હતું.

## મહત્વના સ્થળો 
* રાજમહેલ
* અજમલગઢ (ઘોડમાળ)
* વાંસદા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન (વન્ય પ્રાણી અભયારણ્ય)
* કીલાદ પ્રકૃતિ પ્રવાસન કેન્દ્ર
* જાનકી વન
* કોટેજ હોસ્પિટલ
* પ્રતાપ હાઇસ્કૂલ
* ટાઉન હોલ
* ઘડિયાળ ટાવર
* જલારામ મંદિર
* સદાફલ મંદિર

## આ પણ જુઓ 
* વાંસદા રજવાડું
* વાંસદા (વિધાનસભા મતવિસ્તાર)

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* ગુજરાત પ્રવાસન નિગમની વેબસાઇટ પર વાંસદા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન ( વન્ય પ્રાણી અભયારણ્ય) વિશે માહિતી 
* વાંસદા નગર વિશે માહિતી ફોલીંગરેઇન.કોમ પર
* ગુજરાત પ્લસ ડોટકોમ પર વાંસદા વન્ય પ્રાણી રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન વિશે માહિતી
* સરકારી કોલેજ, વાંસદાની વેબસાઇટ
* વાંસદા રાજ્ય (રજવાડું) વિશે માહિતી

શ્રેણી:વાંસદા તાલુકો
બ્રિટીશ એશિયન

**બ્રિટીશ એશિયન** (ઉ: ઍયઞિયન) નો શબ્દ પ્રયોગ બ્રિટનમાં વસતાં દક્ષિણ એશિયાઈ મુળનાં લોકો કે પછી દક્ષિણ એશિયાથી સ્થળાંતર કરી ને બ્રિટનમાં વસતાં લોકો માટે કરવામાં આવે છે.

## શબ્દ પ્રયોગ 
બ્રિટીશ ઈંગ્લીશ બોલીમાં “એશિયન” શબ્દનો પ્રયોગ દક્ષિણ એશિયાઈ મુળનાં લોકો, જેમકે ભારતીય, પાકીસ્તાની, બાંગલાદેશી ત્થા પ્રમાણમાં ઓછી વસતી ધરાવતા શ્રીલંકાઈ, માલદીવીયન તેમજ નેપાલીઓ માટે વાપરવામાં આવે છે. ચીન, જાપાન, કોરિયા તેમજ દક્ષીણ પુર્વ એશિયાનાં દેશોથી આવેલા લોકોને “ઓરિયન્ટલ” તરીકે ઓળખવામાં આવે છે જ્યારે અફધાનિસ્તાન, ઈરાન, ઈરાક, તુરકી ત્થા યમનનાં બ્રિટેનમાં વસેલા મુળ વતનીઓ તેમજ બીજા એશિયાઈ દેશોથી આવેલા લોકો પોતાને “અન્ય એશિયન” તરીકે ઓળખાવે છે.

નોંધ: અમેરીકન ઈંગ્લીશ બોલીમાં “એશિયન” શબ્દ પુર્વ અથવા દક્ષિણ પુર્વ એશિયાઈ લોકો માટે વાપરવામાં આવે છે જ્યારે દક્ષિણ એશિયાઈ મુળનાં લોકોને તેમના મુળ વતનનાં નામેથી ઓળખવામાં આવે છે, જેમકે પાકિસ્તાની, ઈંડિયન અમેરીકન વગેરેથી ઓળખવામાં આવે છે.

શ્રેણી:એશિયા
શ્રેણી:સમાજશાસ્ત્ર
નવસારી

**નવસારી** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના નવસારી જિલ્લાનું તેમ જ નવસારી તાલુકાનું મુખ્યમથક છે. ગાયકવાડી રાજમાં મહત્વના નગર તરીકે નવસારીની ગણના થતી હતી.

## ભૂગોળ 
નવસારી પુર્ણા નદીના કિનારે વસેલું શહેર છે. નવસારી શહેર દિલ્હીથી મુંબઈ જતા રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ નં. ૪૮ પર આવેલું છે. વળી નવસારી શહેર બારડોલી, સુરત, મહુવા, ગણદેવી, અબ્રામા, મરોલી જેવાં નગરો જોડે રાજ્ય ધોરીમાર્ગ વડે જોડાયેલું છે. આ શહેર અમદાવાદથી મુંબઇ જતી બ્રોડગેજ રેલ્વેનું મહત્વનું તેમજ સુરત અને વલસાડની વચ્ચે આવતું સ્ટેશન છે.

આ શહેરનો વહીવટ મહાનગરપાલિકા દ્વારા કરવામાં આવે છે. આ શહેરમાં દુધિયા તળાવ, જૂના થાણા, ટાવર, છાપરા રોડ, કાલિયાવાડી, ગ્રીડ, દાંડી રોડ જેવા વિસ્તારો આવેલા છે. પરમ પૂજ્ય ચંદ્રશેખર વિજયજી મ.સા. પ્રેરિત તપોવનસંસ્કાર ધામ નવસારીમાં આવેલું છે.

## જાણીતા વ્યક્તિઓ 
* જમશેદજી તાતા - ટાટા ગ્રૂપના સ્થાપક અને ઉદ્યોગપતિ.
* હોમાય વ્યારાવાલા (૧૯૧૩-૨૦૧૨) - ભારતના પ્રથમ મહિલા ફોટોગ્રાફર, પદ્મ વિભૂષણ
* દાદાભાઈ નવરોજી - સ્વાતંત્ર્ય સેનાની, ઇંગ્લેન્ડમાં સંસદના સભ્ય ‍(૧૮૯૨-૧૮૯૫‌)
* સર જમશેદજી જીજીભાઈ (અંગેજીમાં જમશેદજી જીજીભોઈ)

## આ પણ જુઓ 
* સયાજી વૈભવ સાર્વજનિક પુસ્તકાલય
* કૃષિ યુનિવર્સિટી, નવસારી
* નવસારી રેલ્વે સ્ટેશન

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* નવસારી શહેર વિશે માહિતી
વેડછી

**વેડછી** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાલોડ તાલુકાનું ગામ છે. વેડછી ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામમાં માધ્યમિક શાળા, પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન અને નોકરી જેવાં કાર્યો કરે છે. અહીં શેરડી, ડાંગર, કેળાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીની ખેતી થાય છે.

વેડછી ગામ નારાયણ દેસાઈના ગાંધીવાદી પ્રવૃત્તિથી જાણીતા *સંપૂર્ણ ક્રાંતિ વિદ્યાલય* માટે દેશભરમાં જાણીતું છે. અહીં સ્નાતક સુધીનો અભ્યાસ કરી શકાય છે. અહિં જુગતરામ દવેએ સ્થાપેલી ગાંધી વિદ્યાપીઠ પણ આવેલી છે જે આદિવાસી બાળાકોને શિક્ષણ પૂરું પાડતી બુનિયાદી નિવાસીશાળા છે અને ગાંધીવિચારસરણી પર આધારીત છે.

## આ પણ જુઓ 
* જુગતરામ દવે - *વેડછીનો વડલો* તરીકે જાણીતા ગાંધીવાદી નેતા, ગુજરાતી લોકનાટ્યકાર અને કવિ.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:વાલોડ તાલુકો
મરાઠી લોકો

::*આ લેખ લોકો વિષે છે, જો તમે ભાષા વિષે જાણવા માંગતા હોવ તો મરાઠી ભાષા જુઓ.*

**મરાઠી** એટલે મહારાષ્ટ્રનો મૂળ વતની. ભારતના વિવિધ રાજ્યોના મૂળ વતનીઓને જે તે રાજ્ય/પ્રાંત કે એને સંલજ્ઞ નામથી ઓળખવામાં આવે છે. જેમ, ગુજરાતનો વતની ગુજરાતી, બિહારનો બિહારી, કર્ણાટકનો કન્નડ, એ જ રીતે મહારાષ્ટ્રનો વતની મરાઠી. મરાઠી લોકોની માતૃભાષા મરાઠી ભાષા છે અને તેમની વિશિષ્ટ વાનગીઓને મરાઠી વાનગી કહેવામાં આવે છે.

શ્રેણી:સમાજશાસ્ત્ર
ડેબિયન

ડેબિયનનું અધિકૃત ચિહ્ન|150px|alt=ડેબિયન|thumb
thumb|300px|ડેબિયન ૧૧ લિનક્સ ગ્નોમ ડેસ્કટોપનું એક દ્રશ્ય
**ડેબિયન** () એ કોમ્પ્યુટર માટેની ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ (OS) છે. તે સંપૂર્ણ રીતે મુક્ત અને ઓપનસોર્સ સોફ્ટવેર વડે બનેલ છે. તેનું મુખ્ય સ્વરૂપ, *ડેબિયન ગ્નુ/લિનક્સ* એ લોકપ્રિય અને અસરકારક લિનક્સ ડિસ્ટ્રીબ્યુશન છે. ડેબિયન ઘણીરીતે વાપરી શકાય તેવી ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ છે, જે ડેસ્કટોપ અથવા સર્વર ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ તરીકે વાપરી શકાય છે. ડેબિયન ઓપરેટિંગ સિસ્ટમમાં લિનક્સ કર્નલનો સમાવેશ થાય છે. ડેબિયનનો ઉપયોગ જાત જાતના સાધનોમાં થઇ શકે છે, જેમ કે ફોન, લેપટોપ, ડેસ્કટોપ, સર્વર, વગેરે. ડેબિયન સુરક્ષા અને સ્થિરતા પર વધારે ધ્યાન આપે છે. બીજા ઘણા ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ ડેબિયન પરથી બનેલા છે. દા.ત. ઉબુન્ટુ. ડેબિયન પરિયોજના ડેબિયન રચના અને સામાજિક કરાર દ્વારા ચલાવવામાં આવે છે જેનો મૂળ ઉદેશ્ય *મુક્ત ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ* બનાવવાનો છે. ડેબિયન જુદા જુદા દેશોના લગભગ ૩૦૦૦ સ્વયંસેવકો દ્વારા વિકસાવેલું છે અને તેને અન્ય બિન નફા સંસ્થાઓનો પણ સહયોગ મળે છે.

ડેબિયન પ્રોજેક્ટની ઘોષણા ૧૬ ઓગસ્ટ ૧૯૯૩ના રોજ ઇયાન મર્ડોક દ્વારા કરવામાં આવી હતી અને તેની ૦.૦૧ આવૃત્તિ ૧૫ સપ્ટેમ્બર ૧૯૯૩,ના રોજ રજૂ થઇ હતી. પ્રથમ *સ્ટેબલ* આવૃત્તિ ૧૯૯૬માં બહાર પડી હતી.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* અધિકૃત વેબસાઇટ

શ્રેણી:ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ
સાપુતારા

]]
**સાપુતારા** એ ભારત દેશના ગુજરાત રાજ્યનું એકમાત્ર હવાખાવાનું સ્થળ છે. આ સ્થળ ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડાંગ જિલ્લાના આહવા તાલુકામાં આવેલું છે. આ સ્થળ મહારાષ્ટ્ર રાજ્યની સરહદ પર, સહ્યાદ્રિ પર્વતમાળામાં જંગલ વચ્ચે આશરે ૧૦૦૦ મીટર જેટલી ઉંચાઇ પર આવેલું છે. આ ક્ષેત્ર ડુંગરાળ અને જંગલ વિસ્તાર છે. અહીં ઉનાળા દરમિયાન પણ તાપમાન આશરે ૩૦ ડીગ્રીથી ઓછું રહે છે.

અહીંના સ્થાનિક લોકો આદિવાસીઓ છે, જે સરકારની વિનંતીથી સાપુતારાનું વંશપરંપરાગત રહેઠાણ ખાલી કરી નવાનગર ખાતે રહેવા ગયા છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી, ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

## જોવાલાયક સ્થળો 
સાપુતારા તળાવ (નૌકાવિહાર સગવડ સાથે), રોપ વે, સાપુતારાનો સાપ, સનસેટ પોઇન્ટ, સનરાઇઝ પોઇન્ટ, નવાનગર (ડાંગી સંસ્ક્રૃતિનું દર્શન) તેમ જ ઋતુંભરા વિદ્યાલય વગેરે અહીંના જોવાલાયક સ્થળો છે. 

* સાપુતારા સંગ્રહાલય: આ સંગ્રહાલયન આદિવાસી કલા અને સંસ્કૃતિ માટે વિખ્યાત છે. અહીં પ્રદર્શન મુખ્ય ૪ વર્ગોમાં વહેંચવામાં આવેલું છે આદિવાસી સંગીતવાદ્યો, આદિવાસી વસ્ત્ર, આદિવાસી દાગીના, ડાંગ વિસ્તારના પૂર્વ ઐતિહાસિક સાધનો વગેરેનો સમાવેશ થાય છે. સંગ્રહાલયમા લગભગ ૪૨૦ પ્રકારના પ્રદર્શન છે.
* બગીચા: રોઝ ગાર્ડન, સ્ટેપ ગાર્ડન.

ચિત્ર:Saputara - YS.jpg|સાપુતારા સનસેટ પોઇન્ટ
ચિત્ર:Sunrise Saputara.jpg|સાપુતારા સનરાઈઝ પોઇન્ટ
ચિત્ર:Flowers at botanical garden red lines.jpg|સાપુતારાનો બગીચો

## સાપુતારા આસપાસ પ્રવાસનના સ્થળો 
* વનસ્પતિ-ઉદ્યાન: સાપુતારાથી ૪૯ કિ.મી. દૂર, ભારતભરમાંથી ૧૪૦૦ છોડની જાતો સાથે ૨૪ હેક્ટરમાં બગીચો આવેલો છે.
* ગિરા ધોધ: સાપુતારાથી ૪૯ કિ.મી. દૂર સાપુતારા-વઘઈ માર્ગ પર આવેલો છે. આ ધોધને પોતાનું આગવું સૌન્દર્ય છે. આશરે ૩૦૦ ફૂટ જેટલે ઉંચેથી, બિલકુલ સીધો જ નીચે પડે છે. ચોમાસામાં પાણી ઘણું વધારે હોય ત્યારે આ ધોધ ખૂબ ભવ્ય લાગે છે. એટલે એને ‘ગુજરાતનો નાયગરા’ કહેવાય છે.
* સપ્તશૃંગી ગઢ: સાપુતારાથી ૫૦ કિ.મી. દૂર આવેલ સ્થળ.

## પ્રવાસ માટે માહિતી 
સાપુતારા અમદાવાદથી ૪૨૦ કિ.મી., ભાવનગરથી ૫૮૯ કિ.મી., રાજકોટથી ૬૦૩ કિ.મી., સુરતથી ૧૭૨ કિ.મી., વઘઇથી ૪૯ કિ.મી., બીલીમોરાથી ૧૧૦ કિ.મી., નાસિકથી ૮૦ કિ.મી., મુંબઇથી ૧૮૫ કિ.મી.ના અંતરે આવેલું છે.

* વિમાનમથક: સુરત ૧૭૨ કિમી દૂર, મુંબઇ ૨૨૫ કિ.મી. દૂર આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ
* નેરોગેજ રેલ્વેસ્ટેશન: વઘઇ
* બ્રોડગેજ રેલ્વેસ્ટેશન: બીલીમોરા
* ધોરી માર્ગ: સાપુતારાથી આહવા, વઘઇ, બીલીમોરા, સુરત, વલસાડ, વડોદરા, પાટણ, અમદાવાદ, નાસિક, સપ્તશ્રુંગી ગઢ, કળવણ, શીરડી જવા માટે ગુજરાત તેમ જ મહારાષ્ટ્ર રાજ્ય પરિવહન નિગમની બસો પ્રાપ્ય છે.

## વસ્તી 
ભારતની ૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરી મુજબ, સાપુતારાના સૂચિત વિસ્તારની વસ્તી ૨,૯૬૮ છે જેમાંથી ૧,૦૩૧ પુરૂષો છે જ્યારે ૧,૯૩૭ સ્ત્રીઓ છે.  સાપુતારાનો સાક્ષરતા દર ૮૭.૪% છે. આમ, ડાંગ જિલ્લાના ૭૫.૨%ની સરખામણીમાં સાપુતારામાં સાક્ષરતા દર વધુ છે. સાપુતારામાં પુરૂષ સાક્ષરતા દર ૮૯.૭૩% અને સ્ત્રી સાક્ષરતા દર ૮૬.૨૯% છે. 

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* ગુજરાત પ્રવાસન નિગમની વેબસાઇટ પર સાપુતારા ગિરિમથક વિશે માહિતી 
* સાપુતારા વિશે માહિતી

શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:ગિરિ મથકો
શ્રેણી:ભારતના ગિરિમથકો
શ્રેણી:ગુજરાતના પર્વતો
તાપી જિલ્લો

**તાપી જિલ્લો** ભારત દેશના ગુજરાત રાજ્યમાં દક્ષિણે આવેલો એક જિલ્લો છે. ૨ ઓક્ટોબર, ૨૦૦૭ના રોજ સુરત જિલ્લાના અમુક તાલુકાઓ છૂટા પાડી તાપી જિલ્લાની રચના કરવામાં આવી છે. તાપી જિલ્લાનું મુખ્યમથક વ્યારા છે.

## ભૂગોળ 
તાપી જિલ્લો ૨૧.૦૫o ઉત્તર અક્ષાંશ અને ૭૩.૨૦o પૂર્વ અક્ષાંશ વચ્ચે આવેલો છે. જિલ્લોનું ક્ષેત્રફળ લગભગ ૩,૪૩૪.૬૪ ચો.કિમી જેટલું છે. તાપી જિલ્લાની પૂર્વમાં મહારાષ્ટ્ર રાજ્ય઼, દક્ષિણે ડાંગ અને નવસારી જિલ્લો, પશ્ચિમે સુરત જિલ્લો અને ઉત્તરે નર્મદા જિલ્લો આવેલો છે.

તાપી જિલ્લો ભૌગોલિક દ્રષ્ટિએ ઘણો અનોખો છે. અહીંં સરેરાશ ૧,૯૨૬ મી.મી. જેટલો વરસાદ પડે છે તથા ઉનાળાનું મહત્તમ તાપમાન ૪૫o સે. જેટલું રહે છે. અહીં વ્યારા-વાલોડ તરફનો વિસ્તાર સપાટ અને સિંચાઈથી ભરપૂર છે, જ્યારે સોનગઢ-ઉકાઇ તરફનો વિસ્તાર ગીચ જંગલોવાળો છે તથા ઉચ્છલ-નિઝર તરફનો વિસ્તાર સૂકો તથા ડુંગરાળ અને ઝાંખા જંગલોવાળો છે. ભૌગોલિક અનુકૂળતાને કારણે અહીં ઉકાઇ તથા કાકરાપારમાં મોટા બંધો બાંંધવામાંં આવ્યા છે. તાપી, મીંઢોળા, પુર્ણા, અંબિકા અને નેસુ જેવી નદીઓ આ જિલ્લામાંથી પસાર થાય છે. અહીના જંગલોમાંં દિપડો, હરણ, ઝરખ, સસલા, શિયાળ વગેરે પ્રાણીઓ જોવા મળે છે.

## તાલુકાઓ 
આ જિલ્લામાં કુલ ૭ તાલુકાઓ વ્યારા, સોનગઢ, વાલોડ, ઉચ્છલ, નિઝર, ડોલવણ અને કુકરમુંડા આવેલા છે. તમામ તાલુકામાંં કુલ મળીને ૨૯૧ ગ્રામ પંચાયત છે.

## ઉદ્યોગો 
આ જિલ્લામાં નવા સરકારી સંસ્થાનો અને અન્ય પાયાની સુવિધાઓ પરત્વે વિશેષ અને ઝડપી કામગીરી ચાલી રહી છે. ઉદ્યોગોમાં ખાંડ અને ડેરી, પશુદાણ અને કાગળના કારખાનાંં તેમજ મરઘાઉછેર કેન્દ્ર (પોલ્ટ્રી ફાર્મ) મુખ્ય છે.

## વસ્તી 
૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરી પ્રમાણે તાપી જિલ્લાની વસતી ૮,૦૬,૪૮૯ની છે. સાક્ષરતાનું પ્રમાણ લગભગ ૪૯.૨૦% જેટલું છે. સ્ત્રી-પુરુષનો પ્રમાણ દર ૧૦૦૦ પુરુષોએ ૧૦૦૪ સ્ત્રીઓ છે.
* અમરસિંહ ચૌધરી ‍(૧૯૪૧ -૨૦૦૪) ગુજરાતના ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી. જન્મ: ડોલવણ.

## રાજકારણ 
### વિધાન સભા બેઠકો 
|}

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* 
* તાપી જિલ્લા પંચાયત

શ્રેણી:ગુજરાતના જિલ્લાઓ
રણોત્સવ

**રણોત્સવ** એટલે રણમાં ઉજવાતો ઉત્સવ. દુનિયાના અન્ય પ્રખ્યાત રણ વિસ્તારોમાં પણ આવા ઉત્સવોનું આયોજન પ્રવાસનપ્રવૃત્તિને વેગ આપવાના હેતુથી કરવામાં આવે છે. કચ્છ ઉપરાંત આફ્રિકા ખંડમાં આવેલા સહરાના રણ અને ભારત દેશમાં રાજસ્થાનના રણ ખાતે આ પ્રકારના ઉત્સવો યોજવામાં આવે છે.

ગુજરાતના કચ્છ જિલ્લામાં દર વર્ષે રણોત્સવનું આયોજન થાય છે, જે આ વર્ષે પણ ફેબ્રુઆરી માસમાં ધોરડા ખાતે યોજાઈ ગયો. સામાન્ય રીતે રણોત્સવ ખારા પાણીના સરોવર પાસે યોજવામાં આવે છે.

આ ઉત્સવ દરમિયાન રણપ્રદેશમાં ઊંટ ઉપર ભ્રમણ, કચ્છની સંસ્કૃતિનું દર્શન કરાવતા ભુંગાઓમાં રાત્રિરોકાણ, કચ્છની સંસ્કૃતિના જનજીવનની ઝાંખી કરાવતા પ્રદર્શનો, કચ્છના સંગીત, ભરતકામ, માટીકલા, ચિત્રકામના ક્ષેત્રમાં નીવડેલા કલાકરોના કસબનું નિદર્શન, કચ્છની વાનગીઓ વગેરેનો લાભ મેળવી શકાય છે. રણોત્સવની શરુઆત દેસલ્સર સરોવરથી થાય છે જે ડિસેમ્બર મહિનામા યોજાય છે.

શ્રેણી:કચ્છ જિલ્લો
આહવા

**આહવા** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં ડુંગરાળ તેમજ ગીચ વનરાજીથી અત્યંત રમણીય ડાંગ જિલ્લાનું તેમ જ આહવા તાલુકાનું મુખ્યમથક છે.

## વિસ્તારો 
વેરીયસ કોલોની, મિશન પાડા, સરદાર બજાર, તાલુકા શાળા, સરકારી માધ્યમિક શાળા, રેવન્યુ કોલોની, સીવીલ હોસ્પીટલ વગેરે અહીંના વિસ્તાર છે.

## જોવાલાયક સ્થળો 
આહવા ખાતે હોળીના તહેવાર પહેલાં યોજાતો ડાંગ દરબાર જોવાલયક ઉત્સવ છે.

આહવાથી મોટરમાર્ગે નવાપુર, બાબુલઘાટ, સોનગઢ, વ્યારા, નાસિક, ચિખલી વગેરે સ્થળોએ જઇ શકાય છે. અહીંનાં સ્વરાજ આશ્રમ, તળાવ તેમજ સનસેટ પોઇન્ટ, ઘોઘલી ઘાટ, શિવમંદિર (ઘોઘલી ઘાટ), ઘોઘલી ગામ વગેરે સ્થળો જોવાલાયક છે. આહવા ખાતે આવેલા પ્રવાસીઘર ખાતે રહેવા તેમ જ જમવાની સગવડ પ્રાપ્ય છે. આ ઉપરાંત આહવા થી પશ્ચિમ દિશામાં આશરે ૩ કિલોમીટર જેટલા અંતરે રાજ્ય સરકારના વન વિભાગ દ્વારા દેવીનામાળ પ્રકૃતિ-પ્રવાસન કેન્દ્ર (ઇકો ટુરિઝમ સેન્ટર) બનાવવામાં આવેલ છે.

## વસ્તી 
ડાંગ જિલ્લામાં ૧૦૦% આદિવાસીઓ વસવાટ કરે છે, જ્યારે આહવા ખાતે સરકારી કર્મચારીઓની વસ્તી સૌથી વધુ છે. ૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરી પ્રમાણે આહવાની વસ્તી ૨૨,૮૨૯ લોકોની છે.

આહવા શહેરની સાક્ષરતા ૯૦.૩૯ ટકા છે, જે રાજ્યની સરેરાશ ૭૮.૦૩ ટકા કરતાં વધુ છે. પુરુષોમાં સાક્ષરતા ૯૪.૨૫ ટકા અને સ્ત્રીઓમાં ૮૬.૩૮ ટકા છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
શ્રેણી:આહવા તાલુકો
અષ્ટાધ્યાયી

**અષ્ટાધ્યાયી** એ સંસ્કૃત વ્યાકરણનો ગ્રંથ છે. આ ગ્રંથ આઠ અધ્યાય અને પ્રત્યેક અધ્યાય ચાર-ચાર પાદમાં વિભાજિત છે. આઠ અધ્યાય હોવાથી ગ્રંથનું નામ અષ્ટાધ્યાયી છે. અષ્ટાધ્યાયી ઉપરાંત તેને અષ્ટક, શબ્દાનુશાસન જેવા નામોથી ઓળખવામાં આવે છે. અષ્ટાધ્યાયીના કર્તા પાણિનિ છે. 

દરેક પાદમાં અમુક સંખ્યામાં સૂત્રો છે, જ્યારે સૂત્રોની કુલ સંખ્યા લગભગ ૪૦૦૦ છે.

પાણિનિએ પોતાના સંસ્કૃત વ્યાકરણનાં સૂત્રોનો આઠ અધ્યાયમાં રચેલો ગ્રંથ. સૂત્રોની સંક્ષિપ્તતા જાળવવા માટે અને સાથોસાથ સૂત્રો સંદિગ્ધ અને અર્થહીન ન રહે તે માટે તેમાં સંસ્કૃત વર્ણમાળાને ચૌદ પ્રત્યાહાર (ટૂંકાં રૂપ બનાવવા માટેનાં) સૂત્રોમાં ગોઠવીને ‘શિવસૂત્રો’ કે ‘માહેશ્વરસૂત્રો’ તરીકે શરૂઆતમાં મૂકવામાં આવ્યાં છે. તેનાં પ્રથમ ચાર સૂત્રોમાં દીર્ઘ પ્રકાર સિવાયના સ્વરો, પાંચમા અને છઠ્ઠા સૂત્રમાં અંત:સ્થ વર્ણો, સાતમામાં અનુનાસિક વ્યંજનો, આઠમા અને નવમામાં ‘ક’ વગેરે વર્ગના ત્રીજા અને ચોથા (ઘોષ) વ્યંજનો, અગિયારમા અને બારમા સૂત્રમાં એક વર્ગના પહેલા અને બીજા (અઘોષ) વ્યંજનો તેમજ તેરમા અને ચૌદમા સૂત્રમાં ઉષ્માક્ષરો આપ્યા છે.

શ્રેણી:સાહિત્ય
શ્રેણી:સંસ્કૃત વ્યાકરણ
ઉકાઇ

**ઉકાઇ** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સોનગઢ તાલુકામાં આવેલું છે.

અહીં તાપી નદી પર વિશાળ બંધ બાંધવામાં આવેલો છે. આ બંધના પ્રતાપે અહીં જળ વિદ્યુત મથક, થર્મલ વિદ્યુત મથક, મત્સ્ય ઉછેર કેન્દ્ર, જે. કે. પેપર મીલ તેમ જ વનવિભાગ તાલિમ કેન્દ્ર વગેરે એકમો હાલ સુંદર રીતે ચાલી રહ્યા છે. આ ઉપરાંત અહીં સિંચાઇ ખાતાની કચેરી, વીજ નિગમના કર્મચારીઓની વસાહત, સિંચાઇ ખાતાના કર્મચારીઓની વસાહત, અતિથી ભવન વગેરે આવેલાં છે. અહીં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા વગેરે શિક્ષણની સગવડો સાથે સાથે રંગ ઉપવન તેમ જ રમતનાં મેદાન પણ ઉપલબ્ધ છે.

ઉકાઈ ગામ તાલુકા મથક સોનગઢ (તાપ્તી રેલ્વે)થી ઉત્તર દિશામાં ૯ કી.મી. જેટલા અંતરે આવેલું છે. અહીંથી તાલુકા મથક સોનગઢ, જિલ્લા મથક વ્યારા, નજીકના મોટા શહેર સુરત તેમ જ રાજયના અન્ય મોટા શહેર જેવાં કે અમદાવાદ, ગાંધીનગર, મહેસાણા, વલસાડ, વડોદરા, રાજકોટ, ગોધરા જેવાં સ્થળોએ જવા માટે રાજ્ય પરિવહન નિગમની બસો ઉપલબ્ધ છે. અહીંથી નજીકનું વિમાન મથક સુરત તેમ જ નજીકનું રેલ્વે મથક સોનગઢ ખાતે આવેલું છે.

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* ઉકાઇ બંધ વિશે માહિતી 
* ઔદ્યોગિક તાલીમ સંસ્થા, ઉકાઇની વેબસાઇટ 
* ઉકાઇ બંધ વિશે માહિતી મેપ્સ ઓફ ઇન્ડીયાની વેબસાઇટ પર

શ્રેણી:સોનગઢ તાલુકો
ધુવારણ

**ધુવારણ** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ખંભાત તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ધુવારણ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ધુવારણ ખંભાતના અખાત નજીક આવેલું છે. અહીં ધુવારણ તાપ વિદ્યુત મથક આવેલું છે, જે હવે બંધ સ્થિતિમાં છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ખંભાત તાલુકો
શ્રેણી:ચરોતર
ગોધરા

**ગોધરા** શહેર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના પંચમહાલ જિલ્લાનું તેમ જ ગોધરા તાલુકાનું મુખ્યમથક છે. અમદાવાદથી મધ્ય-પ્રદેશ તરફ જતા રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ નં. ૫૯ પરનું આ વ્યાવસાયિક કેન્દ્ર છે. ગોધરા વડોદરાથી દિલ્હી જતા રેલ્વે માર્ગ પરનું મહત્વનું સ્ટેશન છે. આ ઉપરાંત વાપીથી શામળાજી જતો રાજ્ય ધોરી માર્ગ નં. ૫-અ પણ અહીંથી પસાર થાય છે.

## ઇતિહાસ 
ઐતિહાસિક સ્ત્રોતોમાં પ્રાચીનકાળથી ગોધરાના ઉલ્લેખો મળે છે. પ્રાચીનકાળથી અત્યાર સુધીમાં ગોધરાના ગોદ્ધહક, ગોદ્દહ, ગોધ્રા અને ગોધરા એવા નામો હતા. ગોધરા મોર્યકાળની સત્તાનો ભાગરુપ નગર હતું. એ વખતના અવશેષોમાં ગોધરાનો ઉલ્લેખ વિજય છાવણી તરીકે કરવામાં આવ્યો હતો. સલ્તનત કાળ દરમિયાન ગોધરા ગાયો ચરવાની ભૂમિ તરીકે જાણીતું હતું. ચાંપાનેરથી ગોધરા ગાયો ચરવા માટે આવતી હતી એવી લોકવાયકાઓ પ્રચલિત હતી. વિક્રમ સંવત ૧૨૭૪માં ગોધરામાં ચાલુક્ય વંશનો કણ્વ નામનો રાજા રાજ્ય કરતો હતો. બ્રિટિશકાળ દરમિયાન ગોધરા પ્રસિદ્ધ વિપ્લવકારી તાત્યા ટોપેની પ્રવૃત્તિનું કેન્દ્ર હતું. ૨૦મી સદીની શરુઆતમાં ગોધરા સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામની પ્રવૃત્તિઓથી ધમધમતું થયું હતું. 

૧૯૧૭માં ગોધરા ખાતે સરદાર વલ્લભભાઇ પટેલ સૌપ્રથમ વખત મહાત્મા ગાંધીને મળ્યા હતા અને તે પછી ભારતના સ્વતંત્રતા સંગ્રામમાં જોડાયા હતા. 

ઇ.સ. ૨૦૦૨માં મુસ્લિમોના ટોળાંએ અયોધ્યાથી આવતી સાબરમતી એક્સ્પ્રેસ ટ્રેનના કારસેવકોના ડબ્બાને આગ ચાંપતા સત્તાવાર રીતે ૫૯ લોકો જીવતા બળી ગયાં હતાં. આ ઘટનાને પગલે ગુજરાત ભરમાં હિંસા ભડકી ઉઠી હતી, જેમાં આશરે ૧,૦૦૦થી વધુ લોકોએ જાન ગુમાવ્યા હતા.

## ભૂગોળ 
ગોધરા . પર વસેલું છે.

## જોવાલાયક સ્થળો 
thumb|બસ સ્ટેન્ડ પાસે આવેલો નેહરુ બાગ
thumb|રામસાગર તળાવ, ગોધરા
* ત્રિમૂર્તિ મંદિર
* લાલબાગ
* કનેલાવ તળાવ
* વાવડી બુઝુર્ગ હનુમાન મંદિર
* સોળમી સદીમાં બનેલી જુમ્મા મસ્જિદ 
* વિશાળ કબ્રસ્તાન
* રામસાગર તળાવ
* ચબૂતરો
* બગીચો
* ખેતીવાડી ઉત્પન્ન બજાર સમિતિ (A.P.M.C.)
* જલારામ મંદિર
* વ્હોરાવાડ ટાવર
* પોપટપુરા ગણેશ મંદિર
* ખોડિયાર માતાનું મંદિર
* પંચામૃત ડેરી
* આરણ્યક
* વૃતાલય વિહારમ
* હમીરપુર સુએજ ટ્રીટમેન્ટ પ્લાન્ટ

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
શ્રેણી:ગોધરા તાલુકો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
દાહોદ જિલ્લો

**દાહોદ જિલ્લો** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યની પૂર્વ તરફે આવેલો જિલ્લો છે. દાહોદ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક દાહોદ છે. ગુજરાત રાજયની પૂર્વ સરહદ પર આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાંથી વિભાજન કરીને ર ઓક્ટોબર ૧૯૯૭થી દાહોદ જિલ્લો અસ્તિત્વમાં આવ્યો હતો. દાહોદને *ગુજરાતનો પૂર્વ દરવાજો* કહેવાય છે.

આ જિલ્લામાં મુખ્યત્વેમકાઈ, ચણા, અડદ તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાક લેવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ક્ષેત્રે દાહોદ ખાતે આવેલી સીવીલ હોસ્પીટલ ઉપરાંત ૧ર સામુહિક આરોગ્ય કેન્દ્રો (રેફરલ હેલ્થ સેન્ટર), ૬૦ પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્રો (પ્રાયમરી હેલ્થ સેન્ટર), ૩૩૨ પેટા આરોગ્ય કેન્દ્રો તેમ જ ર,૪૭૩ આંગણવાડીઓ વગેરે આ જિલ્લામાં ઉપલબ્ધ છે.

## ભૂગોળ 
દાહોદ જિલ્લો ગુજરાતની સરહદ પર, રાજસ્થાન અને મધ્ય પ્રદેશ એમ બે રાજ્યોને અડીને આવેલો છે. જિલ્લાની મોટાભાગની જમીન ડુંગરાળ અને પથરાળ છે તેમ જ ખેતી પણ ચોમાસા પર આધારીત છે. જિલ્લાનું ભૌગોલીક સ્થાન ૭૩.૪પ થી ૭૪.૩૦ અક્ષાંશ અને રર.૩૦ થી ર૩.૩૦ રેખાંશ વચ્ચે આવેલું છે. જિલ્લાનું કુલ ક્ષેત્રફળ ૩,૮ર,૦૪,ર૦૪ હેકટર છે. આબોહવા ગરમ છે. જમીન ઢોળાવવાળી, ડુંગરાળ અને હલકા પ્રકારની છે. આ જિલ્લાની નદીઓમાં ચિબોટા નદી, દુધમતી નદી, પાનમ નદી, માછણ નદી, હડફ નદી, કાળી નદી, ખાન નદીનો સમાવેશ થાય છે.

## વસ્તી 
દાહોદ જિલ્લાના કુલ ગામોની સંખ્યા ૬૯૬ છે. આ જિલ્લાની કુલ વસ્તી ગણતરી (ઇ. સ. ર૦૧૧ મુજબ) ૨૧,૨૬,૫૫૮ જેટલી થાય છે.

## રાજકારણ 
### વિધાન સભા બેઠકો 
|}

## આ પણ જુઓ 
* રતનમહાલ વન્ય પ્રાણી અભયારણ્ય

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* દાહોદ જિલ્લા પંચાયતની વેબસાઇટ 

શ્રેણી:ગુજરાતના જિલ્લાઓ
રાજકોટ જિલ્લો

ના જિલ્લા]]
**રાજકોટ જિલ્લો** પશ્ચિમ ભારતના ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશમાં આવેલો જિલ્લો છે. જિલ્લાનું મુખ્ય મથક રાજકોટ શહેર છે.

## તાલુકાઓ 
રાજકોટ જિલ્લામાં કુલ ૧૧ તાલુકાઓ આવેલા છે:

* રાજકોટ
* ગોંડલ
* જેતપુર
* ધોરાજી
* કોટડા-સાંગાણી
* ઉપલેટા
* જામકંડોરણા
* પડધરી
* લોધિકા
* જસદણ
* વીંછીયા

## વસ્તી 
૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરી પ્રમાણે રાજકોટ જિલ્લાની વસ્તી ૩૭,૯૯,૭૭૦ છે, જે લાઇબેરિયા દેશ અથવા યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના ઓરેગોન રાજ્યની વસ્તી બરાબર છે. જે પ્રમાણે ભારતમાં ૬૪૦ જિલ્લાઓમાંથી રાજકોટને ૬૮મો ક્રમ આપે છે. જિલ્લાની વસ્તી ગીચતા  છે. ૨૦૦૧-૨૦૧૧ના દશકામાં વસ્તી વધારાનો દર ૧૯.૮૭% હતો. રાજકોટમાં પુરુષો-સ્ત્રીઓનું પ્રમાણ દર ૧૦૦૦ પુરુષોએ ૯૨૪ સ્ત્રીઓનું છે, અને સાક્ષરતા દર ૮૨.૨% છે.

## રાજકારણ 
### વિધાનસભા બેઠકો 
|}

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* રાજકોટ જિલ્લા પંચાયત 

શ્રેણી:ગુજરાતના જિલ્લાઓ
ચાંપાનેર

**ચાંપાનેર** ભારત દેશનાં ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હાલોલ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચાંપાનેર પાવાગઢની તળેટીમાં વસેલું છે, જ્યાંથી આશરે ૪ થી ૫ કિલોમીટર ના અંતરે માચી ગામ આવેલ છે, જે ઐતિહાસિક ગામ છે. ચાંપાનેર ગુજરાતનાં સુલતાન મહમદ બેગડાની રાજધાની હતી, જે હાલમાં સંરક્ષિત સ્થળ તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યું છે અને તેના ઐતિહાસિક મહત્વને આધારે તેની જાળવણીનું કામ યુનેસ્કો (UNESCO) દ્વારા થઇ રહ્યું છે, અહી પ્રસિધ્ધ કિલ્લો આવેલો છે અને પવિત્ર યાત્રાધામ પાવાગઢ અહીંથી ખુબજ નજીક છે. અહી ઐતિહાસિક કીલ્લો છે. જેમાં મોતી મસ્જિદ, જામા મસ્જિદ આવેલી છે, જે સુલતાન મહમદ બેગડાના સમયમાં બની હતી. એક માન્યતા મુજબ સુર સમ્રાટ તાનસેનને સંગીતમાં હરાવીને પોતાના પિતાનાં મૃત્યુનો બદલો લેનાર બૈજુનું જન્મ સ્થળ પણ આ ચાંપાનેર ગામ જ હતું. ચાંપાનેર પંચમહાલ જિલ્લાનું મુખ હોવા ઉપરાંત તેની આસપાસ આવેલી વન્યસૃષ્ટિ અને વનરાજી માટે પણ જાણીતું છે. અહીં પર્વતારોહકો પર્વતારોહણ દ્વારા પાવાગઢ તેમજ આસપાસનાં નાની ટેકરીઓ સર કરવાના કાર્યક્રમનું પણ આયોજન કરતા હોય છે. અહીં આસપાસ જોવાલાયક એવા પાવાગઢ, જાંબુઘોડા અભયારણ્ય જેવા અનેક નાના મોટા સ્થળ છે.

## ઇતિહાસ 
ચાંપાનેરની સ્થાપના ચાવડા વંશના રાજા વનરાજ ચાવડાએ ૮મી સદીમાં કરી હતી. તેણે શહેરનું નામ તેના મિત્ર અને સેનાપતિ ચાંપા ‍(જે પાછળથી ચાંપારાજ તરીકે ઓળખાયો) પરથી પાડ્યું હતું. ૧૫મી સદી સુધીમાં ચાંપાનેર શહેરની ઉપરના પાવાગઢ કિલ્લાનો કબ્જો ચૌહાણ રાજપૂતો પાસે હતો. ગુજરાતનાં સુલ્તાન સુલતાન મહમદ બેગડાએ ચાંપાનેર પર ૪ ડિસેમ્બર ૧૪૮૨માં આક્રમણ કર્યું અને ચાંપાનેરની સેનાને હરાવીને શહેર કબ્જે કર્યું અને પાવાગઢના કિલ્લા પર કબ્જો મેળવ્યો, જ્યાં રાજા જયસિંહે શરણ લીધું હતું. બેગડાએ લગભગ ૨૦ મહિનાની ઘેરબંધી પછી ૨૧ નવેમ્બર ૧૪૮૪માં કિલ્લાનો કબ્જો મેળવ્યો હતો. ત્યારબાદ તેણે ૨૩ વર્ષો સુધી ચાંપાનેરની ફરી વસાવવાનું કામ કરાવ્યું અને તેનું નામ મુહમદાબાદ રાખ્યું, ત્યારબાદ તેણે સલ્તનતની રાજધાની અમદાવાદથી ત્યાં ખસેડી. ઇ.સ. ૧૫૩૫માં ગુજરાતના બહાદુર શાહનો પીછો કરતાં હુમાયુએ ૩૦૦ મુગલો સાથે ત્યાં ચડાઇ કરી હતી. હુમાયુએ ત્યાંથી મોટી માત્રામાં સોનું, ચાંદી અને ઝવેરાતોનો કબ્જો ખંડણીરૂપે મેળવ્યો હતો, જોકે બહાદુર શાહ ત્યાંથી દીવ ભાગી છૂટવામાં સફળ થયો હતો.

મરાઠા તેમજ બ્રિટિશ સામ્રાજ્યમાં કિલ્લો અને મસ્જિદ જર્જરિત બની ગયા, જે ઐતિહાસિક ઘરોહર તરીકે આજે પણ મોજુદ છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ
* UNESCO Fact Sheet
* UNESCO World Heritage Center: Champaner-Pavagadh Archaeological Park
* ચાંપાનેરનો ચિત્ર- નકશો

શ્રેણી:હાલોલ તાલુકો
વડોદરા જિલ્લો

**વડોદરા જિલ્લો** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલો જિલ્લો છે. વડોદરા જિલ્લાનું મુખ્ય મથક વડોદરા મહાનગર છે.

## તાલુકાઓ 
*વડોદરા
*ડભોઇ
*કરજણ
*પાદરા
*સાવલી
*શિનોર
*વાઘોડિયા
*ડેસર

## રાજકારણ 
### વિધાન સભા બેઠકો 
|}

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* વડોદરા જિલ્લા પંચાયતની વેબસાઇટ

શ્રેણી:ગુજરાતના જિલ્લાઓ
સંસ્કૃત વ્યાકરણ

કોઈ પણ ભાષાને જીવંત રાખવા માટે તેનું વ્યાકરણ સુવ્યવસ્થિત અને વૈજ્ઞાનિક હોય તે જરૂરી છે. આપણે સંસ્કૃત વિષે એ બાબતે ગર્વ લઈ શકીએ છીએ કે તેનુ વ્યાકરણ વિશ્વની બીજી તમામ ભાષાઓ ના વ્યાકરણ કરતાં વધુ વ્યવસ્થિત અને વૈજ્ઞાનિક છે. **વ્યાકરણ શબ્દનો અર્થ--** સંસ્કુત વ્યાકરણશાસ્ત્ર મુજબ વ્યાકરણનો અર્થ આ મુજબ છે-"व्याक्रियन्ते पृथ्थक्रियन्ते अनेन शब्दाः इति।" અર્થાત "જેના વડે શબ્દોને(પ્રકૃતિ-પ્રત્યયમાં) બિભાજીત કરવામાં આવે છે તે વ્યાકરણ છે. " દા.ત. रामः = राम(પ્રકૃતિ)+ सु(પ્રત્યય). સંસ્કૃત સાહિત્યમાં ઘણા વૈયાકરણો થઈ ગયા જેમણે વ્યાકણ પર પોતાના ગ્રન્થો લખ્યા છે, પણ તે બધામાં અને વિશ્વ આખામાં પાણિનિ વ્યાકરણ તેની આગવી વિશેષતાઓ(જેવી કે લાઘવ,અનવદ્યતા,સંપૂર્ણ વૈજ્ઞાનિકતા, વાક્યનિષ્પાદન, અર્થનો પણ સમાવેશ વગેરે) ને કારણે પ્રસિદ્ધ છે. વધુમાં આધુનિક સમયમાં કમ્પ્યૂટર લેંગ્વેજના નૂતન અનુસંધાન માટે પાણિનિ વ્યાકરણ(અષ્ટાધ્યાયી) ના માળખાનો અભ્યાસ થઈ રહ્યો છે.ઉપરોક્ત વ્યાકરણની વ્યાખ્યાના અનુસંધાનમાં એ વાતની સ્પષ્ટતા જરૂરી છે કે પાણિનિ વ્યાકરણ એ ઉપરોક્ત વ્યાખ્યા મુજબનુ પૃથ્થકરણાત્મક વ્યાકરણ ન હોતા સંયોગાત્મક વ્યાકરણ છે.(આ વિષય પર વધુ માહિતી શ્રી ડો.વસન્ત મ. ભટ્ટ ( ડાયરેક્ટર ભાષાસાહિત્ય ભવન,ગુજરાત યુનિવર્સિટિ,અમદાવાદ) ના આ વિષય પર ના લેખો તેમજ પુસ્તકો માં વિસ્તૃત રીતે પ્રસ્તૃત છે.જિજ્ઞાસુએ તે અવશ્ય જોવા.

;સંસ્કૃત વ્યાકરણના મુનિત્રય અને તેમનુ પ્રદાન-
*(૧)પાણિનિ - અષ્ટાધ્યાયી
*(૨)કાત્યાયન- વાર્તિકો
*(૩)પતંજલિ - વ્યાકરણ મહાભાષ્ય

શ્રેણી:સંસ્કૃત વ્યાકરણ
વિસનગર

**વિસનગર** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મહેસાણા જિલ્લાના વિસનગર તાલુકાનું શહેર અને તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.

## નામ 
વિસનગર નામ વિશળદેવસિંહ વાઘેલા રાજાના નામ પરથી પડયું છે.

## શિક્ષણ 
ઉત્તર ગુજરાતમાં ઉચ્ચ શિક્ષણની શરુઆત એમ.એન. કૉલેજથી થઈ. તેથી તેને "રણની રાણી" કહેવામાં આવે છે. વિસનગરમાં ઇજ્નેરી કોલેજ અને ડેન્ટલ કોલેજ પણ આવેલી છે.

જ્ઞાનપીઠ પુરસ્કારથી સન્માનીત કવિશ્રી વી. કે. ગોકાક આ કોલેજના પ્રાચાર્ય રહી ચૂકયા છે. રંગભૂમિના નટ સમ્રાટ જયશંકર 'સુંદરી' આ સંસ્કાર નગરીનું સંતાન. સહકારી કાર્યકર સાંકળચંદ પટેલની આ કર્મભૂમિ છે.

શિક્ષણ ઊપરાંત વિસનગર ધંધાનું મોટું ધામ છે. તાંબા-પીત્તળનાં ઘાટનાં વાસણો માટે તે પ્રખ્યાત છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
શ્રેણી:વિસનગર તાલુકો
નોબૅલ પારિતોષિક

**નોબૅલ પારિતોષિક** સ્વિડીશ પારિતોષિક છે. જેની શરૂઆત ૧૮૯૫ માં સ્વિડીશ રસાયણશાસ્ત્રી આલ્ફ્રેડ નોબેલે કરી હતી. પ્રથમ પારિતોષિક સન. ૧૯૦૧માં શાંતિ, સાહિત્ય, રસાયણ શાસ્ત્ર, શરીર વિજ્ઞાન અથવા વૈદક અને ભૌતિક શાસ્ત્ર માટે આપવામાં આવેલ. અર્થ શાસ્ત્ર માટેનું પારિતોષિક સને.૧૯૬૯ માં શરૂ થયેલ.

ડાયનેમાઇટના શોધક ડો. આલ્ફ્રેડ નોબેલ સ્વિડિશ વૈજ્ઞાનિક હતા. તેઓએ કરેલી વૈજ્ઞાનિક શોધો દ્વારા તેમને અઢળક કહી શકાય એટલા પ્રમાણમાં ધન પ્રાપ્ત થયું હતું. ડાયનેમાઇટનો બહોળો ઉપયોગ યુધ્ધ લડવામાં થયેલો જોઇ તેમનું દિલ અત્યંત દુ:ખી થયું હતું. એમની અઢળક સંપત્તિમાંથી ખપ પૂરતું ધન રાખી બાકીની મિલકતનો સદ્ઉપયોગ કરવા માટે તેમણે એક વસિયતનામું બનાવ્યું. આ વસિયતનામા મુજબ તેમની મિલકતના વ્યાજમાંથી સાહિત્ય, વૈદક, ભૌતિક વિજ્ઞાન, અર્થશાસ્ત્ર, રસાયણ વિજ્ઞાન અને શાંતિ એમ કુલ છ ક્ષેત્રોમાં નોંધપાત્ર યોગદાન આપનાર વ્યક્તિવિશેષને દર વર્ષે ૯૦ લાખ સ્વિડિશ ચલણની રાશિનું પારિતોષિક એનાયત કરવામાં આવે છે.

ઇ.સ. ૧૯૦૧ના વર્ષથી આ નોબેલ પારિતોષિકો નિયમિતપણે એનાયત કરવામાં આવે છે.

## આ પણ જુઓ 
* નોબેલ પારિતોષિક વડે સન્માનીત મહાનુભાવોની સંપૂર્ણ યાદી.
* નોબેલ પારિતોષિક વડે સન્માનીત મહિલાઓની માહિતી.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* "નોબેલ કમિટી"  
* નોબેલ ફાઉન્ડેશન  – નોબેલ ફાઉન્ડેશનની અધિકૃત વેબ.
* નોર્વેજીયન નોબેલ કમિટી  – નોબેલ શાંતિ પારિતોષિકની અધિકૃત વેબ.
* સ્વિડીશ અકાદમી  – અધિકૃત વેબ.
* 

શ્રેણી:પારિતોષિકો