અસાઈ તાડ

**અસાઈ પામ**  () અથવા **ઍકવાઈ**  ('''*યુટેર્પે ઓલેરૅસિઆ* '* ) એ વનસ્પતિવિજ્ઞાન *યુટેર્પે* માં તાડનાં વૃક્ષોની એક પ્રજાતિ છે જેને તેના ફળ અને તાડના ચઢિયાતાં ગર્ભ માટે ઉછેરવામાં આવે છે. તુપિયન શબ્દ *ઈવાસા’ઈ*  એટલે કે ‘(જે ફળ) રડે છે અથવા પાણી બહાર કાઢે છે’ તે શબ્દના યુરોપી અપભ્રંશથી તેનું નામ પડ્યું છે. તાજેતરનાં વર્ષોમાં આ ફળની માંગ વૈશ્વિક સ્તરે ઝડપથી વિસ્તરી છે, અને હવે અસાઈને માત્ર તે હેતુ માટે જ પ્રાથમિકરૂપે ઉછેરવામાં આવે છે. તાડના ગર્ભ માટે હવે તેની સાથે અત્યંત ઘનિષ્ઠ રીતે સંકળાયેલી પ્રજાતિ *યુટેર્પે ઈડુલિસ* (જુકારા)નો વધુ ઉપયોગ થતો જોવામાં આવે છે.

મધ્ય અને દક્ષિણ અમેરિકામાં, બેલિઝ દક્ષિણથી લઈને બ્રાઝિલ અને પેરુ સુધી, તેની આઠ પ્રજાતિઓ ઊગતી જોવા મળે છે. આ વૃક્ષ મુખ્યત્વે અત્યંત ભીની જમીનમાં અને પૂરનાં મેદાનોમાં ઊગે છે. અસાઈ પામનાં વૃક્ષો 15–30 મીટર ઊંચા, પાતળાં હોય છે, અને તેના પાંદડીઓ ધરાવતાં પાંદડાં આશરે 3 મીટર લાંબા હોય છે.

## ખેતી અને ઉપયોગો 
### ફળ 
લગભગ 1-ઈંચનો (25 મિમી) ઘેરાવો ધરાવતું ઠડિયાવાળું નાનું, ગોળ, કાળું-જાંબુડિયું ફળ, જે દ્રાક્ષને મળતું આવતું દેખાય છે પણ તેનાથી નાનું અને ઓછો ગર ધરાવતું હોય છે. આ ફળો 500થી 900ના ઝૂમખાંમાં ડાળીઓ પર લટકતાં હોય છે. દર વર્ષે આ ફળના બે પાક ઊતરે છે. આ ફળોનું ઝૂમખું વચ્ચે 0.25–0.40 ઈંચનું (7–10 મિમી) વ્યાસ ધરાવતું એકમાત્ર વિશાળ બીજ ધરાવે છે. જો પાકેલાં ફળનાં ઝૂમખાંને કાપવામાં આવે તો અસાઈના પ્રકાર અને તેની પરિપકવતાના આધારે, તેની છાલ ઘેરો જાંબુડિયા અથવા લીલા રંગની જોવા મળે છે. વચ્ચેનો ગરવાળો ભાગ (મેસોકાર્પ) ગર્ભદાર અને પાતળું, 1 મિમી અથવા તેથી ઓછી એકધારી જાડાઈ ધરાવે છે. તે અત્યંત મોટા અને સખત બીજાવરણ(એન્ડોકાર્પ)ને વીંટળાયેલું હોય છે, જેમાં એક નાનકડું ભ્રૂણ અને અઢળક ઈન્ડોસ્પર્મ ધરાવતું બીજ રહેલું હોય છે. ફળનો આશરે 80%  ભાગ આ બીજનો બનેલો હોય છે (સચુઉસસ, 2006સી).

thumb|250px|right|બ્રાઝિલનું અસાઈ પામનું ઉપવન
thumb|right|અસાઈ પામ

thumb|250px|right|અસાઈ ગર ભરેલો કપ
thumb|250px|right|પારા બ્રાઝિલની બેલેમની બજારમાં, અસાઈના ગરને તેના બીજથી છૂટા પાડવાની ક્રિયા.
તેનાં રસ ઝરતાં ફળોની ખોરાક તરીકે ખેતી કરવામાં આવે છે. બ્રાઝિલી ઍમેઝોનના ત્રણ પરંપરાગત કાબોકલો વસાહતોના અભ્યાસમાં, અસાઈ તાડને સૌથી મહત્ત્વની વનસ્પતિ પ્રજાતિ તરીકે વર્ણવવામાં આવી હતી, કારણ કે આ ફળ તેમના આહારમાં એક મુખ્ય ઘટક હોય છે, અને વજન મુજબ તેમના કુલ આહારમાંથી આશરે 42% સુધી જેટલો હિસ્સો બને છે. 

બ્રાઝિલના ઉત્તરે આવેલા રાજય પારામાં, અસાઈના ગરને પરંપરાગત રીતે ટૅપિઓકા સાથે "કુઈઆસ" નામે ઓળખાતા કોળાના સૂકા પાત્રમાં પીરસવામાં આવે છે, અને સ્થાનિક પસંદગી અનુસાર તેને નમક અથવા ગળપણ(ખાંડ, રાપાદુરા અને મધ મિશ્રણમાં વપરાતું હોવાનું જાણીતું છે) સાથે આરોગવામાં આવે છે. દક્ષિણી બ્રાઝિલમાં અસાઈ લોકપ્રિય બન્યું છે, ત્યાં તેને અસાઈ ના ટિગેલા ("વાટકામાં અસાઈ") તરીકે ઠંડું જ લેવામાં આવે છે, અને મોટા ભાગે તેમાં ગ્રેનોલા મિશ્ર કરવામાં આવે છે. આઈસક્રીમના એક પ્રકાર અથવા રસ તરીકે પણ બ્રાઝિલમાં અસાઈ વ્યાપકપણે ઉપયોગમાં લેવાય છે. ખુશ્બોદાર મદ્યમાં પણ તેના રસનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. 1990ના દાયકાથી, વૈશ્વિક ધોરણે વિવિધ રસના મિશ્રણોમાં, સોડામાં, પેસ્ટમાં અને અન્ય પીણાંઓમાં અસાઈના રસ અને તેના અર્કનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

મે 2009માં, બ્લૂમબર્ગે લખ્યું હતું કે અમેરિકામાં (યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સમાં) અસાઈની વધતી લોકપ્રિયતાના પગલે "બ્રાઝિલના જંગલના રહેવાસીઓ જેમાંથી પેઢીઓની પેઢીઓથી પ્રોટીન-સમૃદ્ધ પોષક-આહાર મેળવતાં આવ્યા હતા તેનાથી હવે વંચિત થઈ રહ્યા છે." 

#### આહારના પૂરકતત્ત્વ તરીકે 
તાજેતરમાં, અસાઈ ફળનું આહારના પૂરકતત્ત્વ તરીકે માર્કેટિંગ કરવામાં આવ્યું હતું. કંપનીઓ ગોળીઓ, રસ, પેસ્ટ, દહીં, તત્કાળ પેય પાઉડરો અને આખા ફળના રૂપમાં અસાઈના ફળનાં ઉત્પાદનો વેચે છે.

આ ઉત્પાદનોનાં વેચાણકર્તાઓ એવો દાવો કરે છે કે અસાઈથી ઊર્જાનું સ્તર વધે છે, જાતીય દેખાવમાં સુધારો આવે છે, પાચનમાં સુધારો થાય છે, વિષમુકત કરે છે, તેમાં વધુ રેષાઓ છે, તેનાથી ત્વચાની ગુણવત્તા સુધરે છે, હૃદય સ્વસ્થ બને છે, ઊંઘ સારી આવે છે અને કલેસ્ટોરલનું પ્રમાણ ઘટે છે. કવેકવૉચે નોંધ્યું છે, "અસાઈ રસમાં એન્ટીઓકિસડન્ટ્સ માત્ર મધ્યમ માત્રામાં હોય છે - કૉંકોર્ડ દ્રાક્ષ, બ્લૂબૅરી અને બ્લેક ચૅરીના રસ કરતાં ઓછું, પણ ક્રેનબૅરી, નારંગી, અને સફરજનના રસ કરતાં વધુ." 

વધુમાં, આહાર એન્ટીઑકિસડન્ટોના રૂપમાં પોલિફીનોલ કેટલા અંશે સ્વાસ્થ્ય માટે સારું તે પણ શંકાની બાબત છે. સજીવોમાં પોલિફીનોલની એન્ટીઓકિસડન્ટ ભૂમિકા સૂચવતાં કોઈ વિશ્વસનીય પુરાવો નથી, ઊલટાનું તેનું ચોક્કસ કેન્દ્રીકરણ કોષ-કોષ વચ્ચેના સંકેતોને, ગ્રહણશીલ સંવેદનશીલતાને, દાહક ઉત્પ્રેરકની ગતિવિધિને અથવા વંશીય નિયમન(જેન રેગ્યુલેશન)ને અસર કરી શકે છે. ચોક્કસરૂપે, અસાઈને આહાર રૂપે લેવાથી તે શરીરના વજન પર કોઈ અસર નીપજાવી શકે અથવા વજન ઘટાડી શકે તેવા કોઈ વૈજ્ઞાનિક પુરાવો મળ્યા નથી. 

વોશિંગ્ટન ડી.સી. સ્થિત સેન્ટર ફોર સાયન્સ ઈન ધ પબ્લિક ઈન્ટરેસ્ટ (CSPI) અનુસાર, હજારો ઉપભોગકર્તાઓ જયારે તેઓ અસાઈ-આધારિત નિઃશુલ્ક અજમાયશી ઉત્પાદનોને મેળવવા ન ચાહે ત્યારે તેમના ક્રેડિટ કાર્ડમાં ચઢતી રહેતી આવર્તક કિંમતો અટકાવવામાં મુશ્કેલી અનુભવતા હતા. અસાઈ-સંબંધિત ગોટાળઓ/છેતરપિંડીઓ માટે ચેતવતી કેટલીક વેબસાઈટો પોતે જ ગોટાળા કરનારી સાઈટો છે.

માર્ચ 2009 મુજબ, કોઈ વૈજ્ઞાનિક દષ્ટિથી નિયંત્રિત અભ્યાસો આ દાવાઓમાંથી એક પણને પુષ્ટિ આપતા નથી. *એબીસી(ABC) ન્યુઝ* ના ખબરપત્રી સુસાન ડૉનાલ્ડસન મુજબ, આ ઉત્પાદનો (યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સમાં) એફડીએ (FDA) દ્વારા મૂલ્યાંકન પામેલાં નથી, અને તેમની ગુણકારિતા અંગે પ્રશ્નનાર્થ છે. 2008ના ઉત્તરાર્ધમાં, *ધ ઓપરાહ વિનર્ફી શો* ના વકીલોએ આ ઉત્પાદન-પુરવણીઓના નિર્માતાઓએ કથિતપણે કરેલાં નિવેદનો, કે *ઓપરાહ'' ના કાયમી મહેમાન ડૉ. મેહમેટ ઓઝે વજન ઉતારવા માટે તેમનાં ઉત્પાદનો અથવા અસાઈનો સામાન્યપણે ઉપયોગ કરવાની ભલામણ કરી હતી  અંગે તપાસ શરૂ કરી હતી. 
વૃક્ષના થડ પર ખનિજો મેળવવા માટે પ્રક્રિયા કરી શકાય છે. એક સ્વાદિષ્ટ વાની તરીકે તાડફળીનો ઉપયોગ વ્યાપકપણે થાય છે. 

ફળનો 80% ભાગ જેનાથી બનેલો છે, તે અસાઈના બીજ પશુધન માટે ખોરાક તરીકે અથવા વનસ્પતિ માટે સજીવ માટીના એક ઘટક રૂપે જમીનમાં નાખી શકાય છે. જમીનમાં વાવેલા બીજ નવાં પામ વૃક્ષો ઉગાડવા માટે વાપરવામાં આવે છે, જો વાતાવરણની સ્થિતિ યોગ્ય હોય તો, તેમાંથી પામ વૃક્ષના રોપાઓ બનતાં મહિનાઓ થાય છે. આ બીજ પોલિ-અસંતૃપ્ત અને સંતૃપ્ત ફેટ્ટી ઍસિડના સ્રોત છે.

## પોષકદ્રવ્યો 
ફ્રીજ કરેલા-સૂકેવેલા અસાઈના ફળના ગર્ભ અને ત્વચાના (ઓપ્ટી-અસાઈ, K2A, Inc.) પાઉડર (પ્રતિ 100 ગ્રામ સૂકા પાઉડર) 533.9 કેલરી ધરાવે છે એવું નોંધવામાં આવ્યું હતું, જેમાં 52.2 ગ્રામ કાર્બોહાઈડ્રેટ, 8.1 ગ્રામ પ્રોટીન અને 32.5 ગ્રામ કુલ ચરબી હતી. કાર્બોહાઈડ્રેટનો હિસ્સો 44.2 ગ્રામનો રેષાયુકત આહાર અને ઓછું ગળપણ મૂલ્ય ધરાવે છે (ગર્ભ ગળ્યો નથી). અસાઈના ફળમાં રહેલા તૈલી ખંડો પ્રોકયાનિદિન ઓલિગોમર્સ અને વૅનિલિક એસિડ, સિરિન્જીક એસિડ, પી-હાઈડ્રોકસીબેન્ઝોઈક એસિડ, પ્રોટોકૅટેચ્યુઈક એસિડ અને ફેરુલિક એસિડ જેવા પોલિફીનોલ ધરાવે છે; જે તેના સંગ્રહ દરમ્યાન અથવા ગરમીમાં ખુલ્લા થવાથી સારા એવા પ્રમાણમાં ઘટતાં જોવા મળ્યાં હતાં.

## કાચી સામગ્રીઓમાં પોલિફીનોલ 
ઈન વિટ્રો અભ્યાસમાં કરવામાં આવેલા તુલનાત્મક પૃથક્કરણમાં, 11 પ્રકારના થીજવેલા રસના અર્કમાંથી અસાઈ મધ્યમ પ્રમાણમાં પોલિફીનોલ અને એન્ટીઓકિસડન્ટ પ્રભાવકતા ધરાવે છે એવું નોંધવામાં આવ્યું હતું, જે એસેરોલા, કેરી, સ્ટ્રૉબેરી અને દ્રાક્ષ કરતાં ઓછું હતું.

થીજાવેલા-સૂકા અસાઈ ફળના ગર્ભ અને ત્વચાનો પાઉડર એન્થોકયાનિન (3.19 મિગ્રા/ગ્રા) ધરાવતો હતો; અલબત્ત, ઈન વિટ્રોમાં એકંદર એન્ટીઑકિસડન્ટ ક્ષમતાના માત્ર 10% પૂરતો જ એન્થોકયાનિન જવાબદાર હતો. આ પાઉડરમાં બાર ફલેવોનોઈડ-જેવાં સંયોજનો પણ મોજૂદ હોવાનું નોંધવામાં આવ્યું હતું, જેમાં હોમોઓરિઈન્ટીન, ઓરિઈન્ટીન, ટેકસીફોલિન, ડીઓકસીહેકસોસ, ઈસોવિટેકસીન, સ્કોપારીન, તેમ જ પ્રોએન્થોકયાનિડિન (12.89 મિગ્રા/ગ્રા), અને ઓછી માત્રામાં રેસવેરાટ્રોલ (1.1 μg/ગ્રા.) સામેલ હતા. આ પાઉડર ન્યુટ્રોફિલ્સમાં હાઈડ્રોજન પેરોકસાઈડ-પ્રેરિત ઑકિસડેશનને અટકાવતો હોવાનો અને ઈન વિટ્રોમાં લિપોપોલિસાકચારાઈડ-ઉત્પ્રેરિત મૅક્રોફાજ દ્વારા નાઈટ્રિક ઑકસાઈડ પર સહેજ ઉત્પ્રેરક અસર નીપજાવતો હોય તેવું જાણવામાં આવ્યું છે.

## રસની એન્ટીઑકિસડન્ટ સંભાવ્યતા 
અસાઈ રસની અચોક્કસ ટકાવારી ધરાવતાં, બજારમાં ઉપલબ્ધ એવાં ત્રણ મિશ્ર રસો(જયુસ)ને જયારે ઈન વિટ્રો સ્થિતિએ તેમની એન્ટીઑકિસડન્ટ ક્ષમતા માટે લાલ દારૂ, ચ્હા, છ પ્રકારના શુદ્ધ ફળોના રસ અને દાડમના રસ સાથે સરખાવવામાં આવ્યા, ત્યારે તેમની સરેરાશ એન્ટીઑકિસડન્ટ ક્ષમતા દાડમના રસ, કૉંકોર્ડ દ્રાક્ષના રસ, બ્લૂબૅરીના રસ અને લાલ દારૂ કરતાં ઓછી જોવા મળી હતી. તેની સરેરાશ ક્ષમતા આશરે બ્લેક ચેરી અથવા ક્રેનબૅરીના રસ જેટલી, અને નારંગીના રસ, સફરજનના રસ તથા ચ્હા કરતાં વધુ જોવા મળી હતી.

12 સ્વસ્થ, ઉપવાસી માનવ સ્વયંસેવકો પર કરવામાં આવેલો એક અભ્યાસે દર્શાવ્યું હતું કે અસાઈ રસના વેપારી પીણાં અથવા સફરજનના સોસ લીધા પછીના બે કલાકની અંદર રકતની એન્ટીઑકિસડન્ટ ક્ષમતા વધી ગઈ હતી,  પણ આ એન્ટીઑકિસડન્ટોની શારીરિક ક્રિયાઓ પરની અસર અંગે કોઈ તપાસ થઈ શકી નહોતી. ઑકિસજન પ્રતિક્રિયાશીલ પ્રજાતિઓની પેઢીને અસાઈ રસના ઉપભોગથી કોઈ નોંધપાત્ર અસર થઈ નહોતી.

ભલે અસાઈ તેનાં સંભવતઃ સમૃદ્ધ પોલિફીનોલ તત્ત્વ માટે જાણીતી છે, અને ઈન વિટ્રો સ્થિતિમાં જ તેની એન્ટીઑકિસડન્ટ ક્ષમતા માટે પ્રસ્તુત બને છે. આ ફળ ખાઈ લીધા પછી અસાઈના ફિનોલીક એન્ટીઑકિસડન્ટ ગુણધર્મો બચવા પામે તેવી સંભાવનાઓ ન હોવાથી આ તર્ક લાગુ પડી શકે છે, લિનસ પોઉલિંગ ઈન્સ્ટિટ્યૂટ અને યુરોપિયન ફૂડ સેફટી ઓથોરિટીએ તારવેલા અર્થઘટન મુજબ પાચનક્રિયા પછી આહારમાંના એન્થોકયાનિન અને અન્ય ફલેવોનોઈડ નહિવત્ અથવા ખૂબ ઓછી પ્રત્યક્ષ એન્ટીઑકિસડન્ટ ખોરાકની લાક્ષણિકતા ધરાવે છે. નિયંત્રિત ટેસ્ટ ટયૂબ પરિસ્થિતિઓથી વિપરીત, સજીવતંત્રમાં એન્થોકયાનિનની નિયતિ દર્શાવે છે કે તે ખૂબ ઓછી માત્રામાં બચી શકે છે (5% કરતાં પણ ઓછા), જે ચયાપચયની ક્રિયા પછી બચેલા રાસાયણિક-ફેરફારોયુકત પદાર્થો તરીકે માત્ર મળોત્સર્જન માટે બાકી રહ્યા હોય છે.

## અન્ય સંશોધન 
થીજાવેલો-સૂકવેલો અસાઈ પાઉડર સાયકલોઓકસીજિનીઝ ઉત્પ્રેરકો COX-1 અને COX-2 પર હળવી નિરોધાત્મક અસરો કરતો હોવાનું જોવા મળ્યું હતું, ઈન વિટ્રો સ્થિતિએ, અસાઈના ગરના તેલમાંના તારવેલા અંશો પણ અનેકગુણિત-વિરોધી અસરો કરતા હોવાનું જોવા મળ્યું હતું. ઉંદરો પરના એક અભ્યાસમાં, તેમને ઊંચો ચરબીયુકત આહાર અને સાથે સૂકા અસાઈ ગર પુરવણી રૂપે આપવામાં આવ્યો, તો તેનાથી તેમના એકંદર રકત સ્તરમાં ઘટાડો થયો હતો અને ઊંચી-ઘનતા-ન ધરાવતા લિપોપ્રોટીન કૅલેસ્ટોરલ અને સુપરઑકસાઈડ ડિસમ્યુટેઝ ગતિવિધિમાં ઘટાડો થયો હતો.

મુખ વાટે લેવાતા અસાઈનું, ગેસ્ટ્રોઈન્ટેસ્ટાઈનલ તંત્રની વિદ્યુત-ચુંબકીય પ્રતિધ્વનિ છબિ માટે વિષમ એજન્ટ તરીકે પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું. તેનું એન્થોકયાનિન આહારના કુદરતી રંજક એજન્ટ તરીકેની પણ લાક્ષણિકતા ધરાવે છે.

## આ પણ જોશો 
*બ્રાઝિલનું પર્યાવરણ
*બ્રાઝિલના એમેઝોન વર્ષાવનોની વનસ્પતિસૃષ્ટિમાંની વનસ્પતિઓની યાદી
*વેર-ઓ-પેસો

## વધુ વાંચન 
* 

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય લિંક્સ 
*ધ નેચર કન્સર્વન્સીના લેખમાંથી અસાઈ પામ વૃક્ષો અને તેનાં ફળની તસવીરો .

શ્રેણી:યુટેર્પે
શ્રેણી:ફળ
શ્રેણી:ઔષધી વનસ્પતિઓ
શ્રેણી:બ્રાઝિલના દેશી પાકો
શ્રેણી:પેરુના દેશી પાકો
શ્રેણી:બ્રાઝિલમાં થતાં વૃક્ષો
શ્રેણી:પેરુમાં થતાં વૃક્ષો
શ્રેણી:ટ્રિનિદાદ અને ટોબાગોનાં વૃક્ષો