open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
દાચીગામ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન

**દાચીગામ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન** () ભારત દેશમાં જમ્મુ અને કાશ્મીર રાજ્યના પાટનગર શ્રીનગર ખાતેથી ૨૨ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલ એક સંરક્ષિત વન્ય વિસ્તાર છે. દાચીગામનો અર્થ સ્થાનિક ભાષામાં *દસ ગામ* એવો થાય છે.

આ ઉદ્યાનની સ્થાપના વર્ષ ૧૯૮૧માં કરવામાં આવી હતી અને લાલ શિયાળ. પક્ષીઓમાં તેતર કોકલાસ અને મોનલ, બુલબુલ, મિનિવેટ, બાર્ડ ગીધ, સોનેરી બાજ સામાન્ય છે. આ ઉદ્યાનમાં ફરવા માટે શ્રેષ્ઠ હવામાન માર્ચ અને જૂન મહિનાઓ વચ્ચે હોય છે. પ્રવાસીઓ માટે આ ઉદ્યાનનમાં લોજ અને આરામગૃહ છે. દાચીગામ બે ભાગમાં વહેંચાયેલું છે. નીચલા દાચીગામ ખાતે પ્રવાસી સરળતાથી જઈ શકે છે, જ્યારે ઉપરના દાચીગામ ખાતે ફરવા માટે આખા દિવસ જેટલો સમય લાગે છે અને મુલાકાત પણ થોડી મુશ્કેલ હોય છે.

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
શ્રેણી:જમ્મુ અને કાશ્મીર
શ્રેણી:ભારતના રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનો
કૌસરનાગ તળાવ

**કૌસરનાગ** અથવા **વિષ્ણુપાદ** જમ્મુ અને કાશ્મીરના કુલગામ જિલ્લામાં પીર પંજાલ પર્વતશૃંખલામાં ઊંચાઈ પર સ્થિત એક તળાવ છે. આ તળાવ લગભગ ૩ કિ.મી. જેટલું લાબું છે તેમ જ તેની મહત્તમ પહોળાઈ ૧ કિ.મી. જેટલી છે. આ તળાવ પર પહોંચવાનો માર્ગ અહરબાલ તરીકે ઓળખાતા પ્રખ્યાત ધોધ થઈને જાય  છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:તળાવ
શ્રેણી:જમ્મુ અને કાશ્મીર
મહાકાલી રાજમાર્ગ

**મહાકાલી રાજમાર્ગ** (નેપાળી: महाकाली राजमार्ग; અંગ્રેજી:Mahakali Highway) નેપાળ દેશના પશ્ચિમી ભાગમાં આવેલ એક રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ છે. આ માર્ગ હિમાલયના ઓછી ઊંચાઈવાળા વિસ્તારમાં આવેલ અપિ નગરપાલિકા સાથે પશ્ચિમી તરાઈ પ્રદેશમાં આવેલા ધાનાગઢીને ૩૨૫ કિલોમીટર જેટલા લાંબા પહાડી માર્ગ દ્વારા જોડે છે અને અંતે દક્ષિણ દિશામાં ધાનાગઢી ખાતે ભારત દેશના ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યના રાજ્ય ધોરી માર્ગ નં. ૯૦ સાથે પણ જોડાય છે. મહાકાલી ધોરી માર્ગ ધારચુલા જિલ્લામાં આવેલા ટિનકર સુધી ૯૦ કિલોમીટર જેટલા અંતર સુધી લંબાવવા માટે દરખાસ્ત કરવામાં આવેલ છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:નેપાળ
શ્રેણી:માર્ગ સ્ટબ
ટાઈગર ધોધ

thumb|ટાઈગર ધોધ
**ટાઈગર ધોધ** () ભારત દેશના ઉત્તરાખંડ રાજ્યમાં ચકરાતા ખાતે ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલ એક ધોધ છે. આ ધોધ રાજ્યના પાટનગર દહેરાદૂન ખાતેથી ૯૮ કિલોમીટર તેમ જ ચકરાતા ખાતેથી ઉત્તર-પૂર્વ દિશામાં ૨૦ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલ છે. છેલ્લા ૫ કિલોમીટર અંતર પગપાળા ચાલીને જવું પડે છે. આ ૫ કિલોમીટરનો પદ‌આરોહણ માર્ગ (ટ્રેક) ર્‌હોન્ડ્રોન અને ઓકના વૃક્ષોથી આચ્છાદિત છે. ૩૧૨ ફૂટ જેટલી ઊંચાઈ પરથી પડતો આ ધોધ ભારતમાં સૌથી વધુ ઊંચાઈ પરથી સીધો જ નીચે પડતો ધોધ છે, એમ માનવામાં આવે છે.

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:ઉત્તરાખંડ
શ્રેણી:ભારતના જળધોધ
પરમાર્થ નિકેતન

**પરમાર્થ નિકેતન** () ભારત દેશના ઉત્તરાખંડ રાજ્યમાં ઋષિકેશ સ્થિત એક સંન્યાસાશ્રમ છે. તે હિમાલય પર્વતશૃંખલાની ગોદમાં ગંગા નદીને કિનારે આવેલ છે. તેની સ્થાપના વર્ષ ૧૯૪૨માં, સંત સુકદેવાનંદજી મહારાજ (૧૯૦૧-૧૯૬૫) દ્વારા કરવામાં આવી હતી.વર્ષ ૧૯૮૬થી સ્વામી ચિદાનંદ સરસ્વતી તેના પ્રમુખ અને આધ્યાત્મિક વડા છે.

પરમાર્થ આશ્રમ ઋષિકેશનો સૌથી મોટો આશ્રમ છે. તેમાં ૧૦૦૦ થી પણ વધુ રૂમ છે. આ આશ્રમમાં દરરોજ સવારેની પૂજા, યોગ અને ધ્યાન, સત્સંગ, વ્યાખ્યાન, કીર્તન, સૂર્યાસ્ત સમયે ગંગા આરતી વગેરે કરવામાં આવે છે. વધુમાં અહીં કુદરતી ઉપચાર, આયુર્વેદ ચિકિત્સા અને આયુર્વેદ તાલીમ વગેરે પણ આપવામાં આવે છે. આશ્રમમાં ભગવાન શિવની ૧૪ ફુટ ઊંચી પ્રતિમા સ્થાપિત છે. આશ્રમના આંગણામાં 'કલ્પવૃક્ષ' પણ છે, કે જેને 'હિમાલય વાહિની'ના વિજયપાલ બધેલે રોપાવેલ છે.

## ચિત્રદર્શન

File:Parmarth2.jpg|ગંગા નદી તરફથી પરમાર્થ નિકેતનનું દૃશ્ય
File:Shiva in rishikesh.jpg| ગંગા તટ પર ધ્યાનમાં બેઠેલા શંકર ભગવાનની વિશાળ પ્રતિમા
File:Shiva meditating Rishikesh.jpg|ધ્યાનમાં બેઠેલા શંકર ભગવાન

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* પરમાર્થ નિકેતન વેબસાઇટ  

શ્રેણી:ઉત્તરાખંડ
શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
લાખામંડલ શિવમંદિર

**લાખામંડલ** () એક પ્રાચીન હિંદુ મંદિર પરિસર છે, જે જૌનસર-બાવર ક્ષેત્ર, દહેરાદૂન જિલ્લો, ઉત્તરાખંડ, ભારત ખાતે આવેલું છે. આ મંદિર ભગવાન શિવને સમર્પિત છે. આ મંદિર શક્તિ સંપ્રદાયના અનુયાયીઓમાં લોકપ્રિય છે, જેઓ માને છે કે આ મંદિરની એક મુલાકાત તેમના દુ:ખોનો અંત કરશે.

લાખામંડલ નામ  બે શબ્દો: લાખ (સંખ્યા) છે જેનો અર્થ થાય છે "ઘણા" અને મંડલ જેનો અર્થ થાય છે "મંદિરો" અથવા "લીંગમ" પરથી ઉતરી આવ્યું છે. આર્કિયોલોજિકલ સર્વે ઓફ ઇન્ડિયા દ્વારા કરવામાં આવેલ ખોદકામ વખતે ઘણા અને કલાત્મક અવશેષો મળી આવ્યા હતા.

## સ્થાન 
આ મંદિરમાંથી દહેરાદૂન થી ૧૨૮ કિલોમીટર અને મસૂરી-યમનોત્રી માર્ગ પર કેમ્પટી ધોધ પછી આગળ જતાં આવતા ચકરાતા ખાતેથી ૩૫&#x20;કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલું  છે. આ મંદિર ઉત્તર ભારતીય સ્થાપત્ય શૈલીમાં બનાવવામાં આવેલ છે, જે ગઢવાલ, જૌનસર અને હિમાચલના પર્વતીય પ્રદેશોમાં સામાન્ય છે. લાખામંડલ ગામ, જ્યાં આ મંદિર આવેલું છે, ત્યાંથી યમુના નદી વહે છે.

## શિવલીંગ 
આ મંદિરનું મુખ્ય આકર્ષણ ગ્રેફાઈટમાંથી બનેલું શિવલીંગ છે. શ્રદ્ધાળુઓ જ્યારે પાણી ચઢાવે ત્યારે તે ચમકે છે અને તેની આસપાસનું પ્રતિબિંબિ તેમાં દેખાય છે.

## ચિત્રદર્શન 

ચિત્ર:Lakhamandal Temple Mandals.jpg|મંદિરના મંડલો
ચિત્ર:Lakhamandal Graphite Lingam.jpg|મંદિરમાં ગ્રેફાઇટનું શિવલિંગ
ચિત્ર:Danav Manav.jpg|દાનવ માનવ
ચિત્ર:Dhundo Odaar.jpg|મંદિર નજીક આવેલી ગુફા
ચિત્ર:Lakhamandal --shivling.jpg
ચિત્ર:A great shiva temple.jpg
ચિત્ર:Lakhamandal .jpg
ચિત્ર:Lakhamandal-temple side view.jpg
ચિત્ર:Lakhamandal-6.jpg
ચિત્ર:Lakha-3.jpg
ચિત્ર:Lakhamandal-.jpg
ચિત્ર:Lakha-2.jpg
ચિત્ર:Laka.jpg

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:દેહરાદૂન જિલ્લો
શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
કેન્ડી, શ્રીલંકા

**કેન્ડી** (સિંહલી: මහනුවර, *મનોર*; તમિલ: கண்டி, *કાન્ડી*), શ્રીલંકા દેશમાં આવેલ એક મુખ્ય શહેર છે, કે જે તેના મધ્ય પ્રાંતમાં સ્થિત થયેલ છે. આ શહેર શ્રીલંકાના પ્રાચીન રાજાઓના સમયમાં છેલ્લું રાજધાનીનું શહેર હતું. કેન્ડી નગર, કેન્ડીના ઉચ્ચપ્રદેશ (પઠાર) ખાતે પહાડીઓ વચ્ચે આવેલ છે, જે ઉષ્ણકટિબંધીય બગીચાઓ, મુખ્યત્વે ચાના બગીચાઓ વડે આચ્છાદિત છે. કેન્ડી મધ્ય પ્રાંતની રાજધાની હોવા સાથે એક મહત્વપૂર્ણ વહીવટી અને ધાર્મિક શહેર છે. કેન્ડી શહેર ખાતે શ્રી દલાદા માલીગાંવ અથવા 'પવિત્ર દંત અવશેષ મંદિર' પણ આવેલ છે, જેને બૌદ્ધ અનુયાયીઓ બોદ્ધ ધર્મનાં કેટલાક સૌથી પવિત્ર પૂજાના સ્થળો પૈકીનું એક માને છે. વર્ષ ૧૯૮૮માં આ મંદિરને યુનેસ્કો દ્વારા વિશ્વ ધરોહર સ્થળ જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું. 
thumb|કેન્ડી લેક

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* **કેન્ડી** – બોદ્ધ ધર્મનું એક વધુ સ્થાનક
* કેન્ડી ખાતે શેરીમાં હાથી- યુ ટ્યુબ પર

શ્રેણી:શ્રીલંકાના શહેરો
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
વામૈયા (તા. સરસ્વતી)

**વામૈયા** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સરસ્વતી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. વામૈયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શ્રેણી:સરસ્વતી તાલુકો
જાફના

thumb|ટોચ પરથી: જાફના જાહેર પુસ્તકાલય, જાફના - પન્નાઈ ધોરી માર્ગ, નેલ્લૂર કંડાસ્વામી મંદિર, જાફના કિલ્લો, સાંગીલીયનનું પૂતળું, જાફના મહેલનું ખંડેર
**જાફના (Jaffna)** (તમિલ: யாழ்ப்பாணம் Yalpanam, સિંહાલી : යාපනය યાપન્યા) શ્રીલંકા દેશના ઉત્તરી પ્રાંતની રાજધાની છે . અહીં જાફના જિલ્લાનું મુખ્ય મથક પણ છે. વર્ષ ૨૦૧૨ની વસ્તીગણના પ્રમાણે આ શહેરની વસ્તી ૮૮,૧૩૮ જેટલી છે અને શ્રીલંકા દેશનું બારમા ક્રમનું સૌથી મોટું શહેર છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:શ્રીલંકાના શહેરો
મહાકાળી તળાવ, ચંબા જિલ્લો

**મહાકાલી તળાવ** ભારત દેશના હિમાચલ પ્રદેશ રાજ્યના ચમ્બા જિલ્લામાં ચુરાહ તાલુકાના ચાંજૂ પંચાયત ખાતે ઉચ્ચ પહાડીઓમાં આવેલ એક પ્રાકૃતિક જળાશય છે. આ તળાવ દેવી કાલીને સમર્પિત છે અને આ તળાવ દરિયાઈ સપાટીથી ૪૦૮૦ મીટર જેટલી ઊંચાઇ પર  આવેલ છે. તેનું પાણી શિયાળાની ઋતુમાં (નવેમ્બર મહિના થી એપ્રિલ મહિનો) જામીને બરફ થઈ જાય છે.  .

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:તળાવ
શ્રેણી:હિમાચલ પ્રદેશ
માર્લેશ્વર ધોધ

300px|thumb|માર્લેશ્વર ધોધ
**માર્લેશ્વર ધોધ** ભારત દેશના મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના *કોંકણપ્રદેશ*ના રત્નાગિરી જિલ્લા ખાતે આવેલ *સંગમેશ્વર તાલુકા*ના *દેવરૂખ શહેર*થી ૧૮ કિ. મી. જેટલા અંતરે મારળ ગામ આવેલ છે, આ ગામ નજીક માર્લેશ્વર ધોધ આવેલ છે. પશ્ચિમ ઘાટમાં આવેલ આ એક ખૂબ જ અદભૂત જોવાલાયક સ્થળ છે. 

માર્લેશ્વર જવા માટે એસ.ટી.ની સુવિધા ઉપલબ્ધ છે. આ ઉપરાંત ખાનગી વાહન પણ જવા માટે મળે છે. કોલ્હાપુરથી આવતા *આંબા ઘાટ*ની મધ્યમાં કળકંદરા ખાતેથી ખડીકોળવણ માર્ગ દ્વારા માર્લેશ્વર લગભગ ૨૦ કિ. મી., જ્યારે રત્નાગિરી અથવા મુંબઇ તરફથી આવતા દેવરૂખથી માર્ગ દ્વારા લગભગ ૧૮ કિ. મી.ના અંતરે આ ધોધ આવેલ છે. વરસાદની મોસમમાં ઘણા નાના-મોટા ધોધ આ માર્ગ પર જોવા મળે છે. 

## શિવ મંદિર 
આ ધોધના સાન્નિધ્યમાં આવેલ માર્લેશ્વર શિવ મંદિર જોવાલાયક હોવા ઉપરાંત કોંકણના ગ્રામ્યવિસ્તારનું તે આદરણીય શ્રદ્ધાસ્થાન છે.

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* યુ-ટ્યુબ પર વિડિયો

શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર
મોરાગઢ (કિલ્લો)

**મોરા કિલ્લો** (મોરાગઢ) ભારત દેશના મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના નાસિક જિલ્લાના બાગલાણ ક્ષેત્રમાં સ્થિત એક ઐતિહાસિક કિલ્લો છે. *બાગલાણ ક્ષેત્ર*માં બે મુખ્ય પર્વતમાળાઓ આવેલી છે, જેમાં *સેલબારી હારમાળા* ઉત્તર દિશામાં અને *દોલબારી હારમાળા* દક્ષિણ દિશામાં આવેલી છે. આ બે હારમાળા પૂર્વ-પશ્ચિમ દિશામાં એકબીજાને સમાંતર આવેલી. મોરાગઢ સેલબારી હારમાળા પર આવેલ છે. આ હારમાળાના બધા કિલ્લાઓ બુરહાનપુર-સુરતના પ્રાચીન વ્યાપારી માર્ગ પર દેખરેખ રાખવા માટે બનાવવામાં આવ્યા હતા. આ બે ટેકરીઓની હારમાળાઓ વચ્ચેથી રસ્તો પસાર થાય છે. મોરા કિલ્લો મુલ્હેરના કિલ્લાની નજીક આવેલ એક નાનો કિલ્લો છે.

## ઇતિહાસ 
આ કિલ્લાના ઇતિહાસ વિશે કોઈ અલગ ઉલ્લેખ જોવા મળતો નથી. આ કિલ્લા નજીક મુલ્હેરનો કિલ્લો આવેલ છે.

## જોવાલાયક આકર્ષણો 
અહીં થોડા પથ્થરમાં કોતરેલા ટાંકાઓ અને ગુફાઓ આ કિલ્લામાં આવેલ છે, તે ઉપરાંત બે પથ્થર ક્પ્તરીને બનાવવામાં આવેલ દરવાજાઓ છે. આ સિવાય કોઈ નોંધપાત્ર બાંધકામ આ કિલ્લા પર નથી. આ કિલ્લાની ઉપર જવા માટે પથ્થરમાં કોતરીને પગથીયાંનો માર્ગ બનાવવામાં આવેલ છે. આ કિલ્લાની ટોચ પરથી માંગી-તુંગી, સાલ્હેર, સલોટા, હાતગઢ, મુલ્હેર, ન્હાવીગઢ કિલ્લાઓ સરળતાથી જોઈ શકાય છે.

## માર્ગદર્શન 
આ કિલ્લાની તળેટીમાં આવેલ મુલ્હેર સુધી વાહન દ્વારા પહોંચવા માટે સારો રસ્તો ઉપલબ્ધ છે. મુલ્હેર ખાતેથી બે કલાક જેટલો સમય પગપાળા મુલ્હેર કિલ્લા અને મોરા કિલ્લાની વચ્ચે આવેલ માંચીના ભાગ સુધી પહોંચી શકાય છે. અહીંથી એક રસ્તો મોરા કિલ્લા તરફ દોરી જાય છે. અહીં બે દરવાજાઓ સારી સ્થિતિમાં છે. કિલ્લા પર પિવાલાયક પાણીની સગવડ નથી, તેથી આરોહણ કરતી વખતે પૂરતું પાણી સાથે લઈ જવાનું સલાહભર્યું છે. માંચી પરથી આશરે એક કલાક જેટલો સમય આ કિલ્લા ઉપર ચઢવા માટે લાગે છે.

## સંદર્ભો 
* 
* 

શ્રેણી:મહારાષ્ટ્રના કિલ્લાઓ
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
ગામગુલ સિયાબેહી વન્યજીવન અભયારણ્ય

**ગામગુલ સિયાબેહી વન્યજીવન અભયારણ્ય** ભારત દેશના હિમાચલ પ્રદેશ રાજ્યના ચંબા જિલ્લાના *સાલૂની તાલુકા*માં આવેલ *ભંડાલ ખીણ-પ્રદેશ*માં ઉચ્ચપ્રદેશમાં આવેલ છે. જમ્મુ અને કાશ્મીર રાજ્ય સાથે આ અભયારણ્યનો ઉત્તરી છેડો સંલગ્ન છે. એવું કહેવાયું છે કે આ હિમાચલ પ્રદેશ રાજ્યમાં સ્થિત  એકમાત્ર એવું અભયારણ્ય છે કે જ્યાં કાશ્મીરી હરણ જોવા મળે છે.

આ અભયારણ્ય ખાતે નાની સંખ્યામાં કસ્તુરી હરણ, હિમાલયન બકરી અને હિમાલયન તેતર વસવાટ કરે છે. આ વિસ્તારમાં રંગબેરંગી પક્ષીઓ પણ જોઈ શકાય છે. આ અભયારણ્યનો વિસ્તાર ખાતે ઉચ્ચપ્રદેશ વિસ્તારની વિવિધ અલભ્ય વનસ્પતિઓ અને દેવદારના જંગલો, શંકુદ્રુમ જંગલો અને આલ્પાઇન ગોચર વડે રમણીય દૃશ્યો ઊભાં કરે છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:વન્ય
શ્રેણી:હિમાચલ પ્રદેશ
રાજ અનડકટ

**રાજ અનડકટ** () (જન્મ: ૭ નવેમ્બર ૧૯૯૬) એક ભારતીય ટેલિવિઝન અભિનેતા છે. તેણે સોની એન્ટરટેઈનમેન્ટ ટેલિવિઝન દ્વારા પ્રસ્તુત *ઇક રિશ્તા સાઝેદારી કા* ધારાવાહી શ્રેણીમાં નિશાન્ત શેઠિયાનું પાત્ર ભજવ્યું હતું, જેનું પ્રસારણ ૮ ઓગસ્ટ ૨૦૧૬થી શરૂ થયું હતું. વર્ષ ૨૦૧૭ના માર્ચ મહિનાથી સબ ટીવી પર દર્શાવવામાં આવતી તારક મેહતા કા ઉલ્ટા ચશ્મા ધારાવાહિકમાં ટિપેન્દ્ર જેઠાલાલ ગડા (ટપુ)ના પાત્ર ભજવતા ભવ્ય ગાંધીની જગ્યાએ રાજ અનડકટે અભિનય શરુ કર્યો હતો.

## ધારાવાહિક 
## સંદર્ભો 
શ્રેણી:જીવિત લોકો
શ્રેણી:અભિનેતા
શ્રેણી:૧૯૯૬માં જન્મ
આશાવલ

**આશાવલ** અમદાવાદ શહેરનું પ્રથમ નામ છે. પુરાતત્વીય પુરાવા સૂચવે છે કે આ વિસ્તાર ભારત દેશના ગુજરાત રાજ્યના અમદાવાદ શહેર અને તેની આસપાસનો છે. અહીં ૧૧મી સદીથી (ત્યારે તે *આશાપલ્લી* અથવા *આશાવલ* તરીકે જાણીતો હતો) લોકો વસવાટ કરે છે. આશાવલ શહેર સાબરમતી નદીની પૂર્વ દિશામાં આવેલ હતું. આશાવલનું અસ્તિત્વ ૯મી-૧૦મી સદી થી લઈને ૧૩મી સદી સુધી શોધી શકાય છે.

## વિસ્તાર 
આશાવલનો અંદાજિત વિસ્તાર કેલિકો મિલ થી લઈને જમાલપુર દરવાજા થઈને આસ્ટોડિયા દરવાજા સુધીનો હતો. આસ્ટોડિયા દરવાજા નજીકની ટેકરી (હાલના સમયમાં *ઢાળની પોળ*નો વિસ્તાર) *આશા ભીલનો ટેકરો* તરીકે ઓળખાતી હતી.

## શાસકો 
આશાવલના મૂળ શાસક એક ભીલ સરદાર આશા ભીલ હતા, જેને ચાલુક્ય રાજા કર્ણએ (વર્ષ ૧૦૬૪-૧૦૯૨) હરાવ્યો હતો. ૧૪મી સદીના ઈતિહાસકાર મેરુતુંગા જણાવે છે કે કર્ણ રાજાએ આ વિજય પછી અહીં કર્ણાવતી શહેરની સ્થાપના કરી હતી, કે જેને કેટલાક વિદ્વાનો દ્વારા આધુનિક અમદાવાદ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:ગુજરાતનો ઇતિહાસ
શ્રેણી:અમદાવાદ
પુનિત વન

**પુનિત વન** એક વનસ્પતિ ઉદ્યાન છે, જે ભારત દેશના ગુજરાત રાજ્યની રાજધાની ગાંધીનગર ખાતે સેક્ટર ૧૯ વિસ્તારમાં આવેલ છે. આ વન વર્ષ ૨૦૦૫માં ગુજરાત સરકારના વન વિભાગ દ્વારા વિકસાવવામાં આવ્યું હતું. વન વિભાગે અહીં ૬ હેકટરની જેટલી જમીનને વિકસાવવામાં આવી છે અને તેમાં વૃક્ષો વાવવામાં આવ્યા છે. આ વૃક્ષો તારાઓ, ગ્રહો અને રાશિ ચિહ્નો સાથે સંકળાયેલ છે. *પુનિત* શબ્દનો અર્થ ગુજરાતીમાં પવિત્ર એમ થાય છે અને *વન* નો અર્થ જંગલ થાય છે. આમ આ બગીચાને પવિત્ર વન કહેવાય છે. જ્યારે તેની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી, તે સમયે લગભગ ૩૫૦૦ વૃક્ષો વાવવામાં આવ્યા હતા, તે બધા વૃક્ષો હિંદુ પૌરાણિક કથાઓ અનુસાર જ્યોતિષીય મહત્વ ધરાવે છે.

## સંરચના 
આ બગીચા ખાતે નગરના લોકો માટે મુખ્ય પ્રવાસી આકર્ષણ આ વનનું પાંચ મોટા ઘટકોમાં વિભાજન છે. આ પાંચ મોટા ઘટકો: નક્ષત્ર વન, રાશી વન, નવગ્રહ વન, પંચવટી વન વગેરે છે. પુનિત વન ખાતે પગદંડી, એમ્‍ફી થીયેટર, વનકુટીર તેમ જ ફુવારો રમણીયતામાં ઉમેરો કરે છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:ગાંધીનગર
શ્રેણી:વન્ય
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
પ્રિયા આહુજા રાજડા

**પ્રિયા આહુજા** અથવા **પ્રિયા રાજડા** એક ભારતીય ટેલિવિઝન અભિનેત્રી છે. તેણી ભારતમાં સૌથી લાંબી ચાલેલી ધારાવાહિક શ્રેણી *તારક મેહતા કા ઉલ્ટા ચશ્મા*માં *રીટા રિપોર્ટર* અથવા *રીટાડી*ની ભૂમિકાથી ઓળખાય છે, જેમાં તેણીએ ધારાવાહિકમાં શરૂઆતથી લઈને ૨૦૧૫ સુધી અભિનય કર્યો હતો. વર્તમાન સમયમાં રીટા રીપોર્ટરની ભૂમિકા નિધિ સુબિયાહ નામની અભિનેત્રી કરી રહી છે. 

તેણીએ *તારક મેહતા કા ઉલ્ટા ચશ્મા* ધારાવાહિક ઉપરાંત *હન્ટેડ નાઈટ*, *છજ્જે છજ્જે કા પ્યાર* તથા *હમારી બેટિયોં કા વિવાહ* જેવા કાર્યક્રમો માટે પણ કામ કર્યું છે. અંગત જીવનમાં ૧૯ નવેમ્બર, ૨૦૧૧ના રોજ તેણી *તારક મેહતા કા ઉલ્ટા ચશ્મા* ધારાવાહિકના એક દિગ્દર્શક માલવ સુરેશ રાજડા જોડે થયેલ મિત્રતા પછી લગ્નગ્રંથિ દ્વારા જોડાયેલ છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:જીવિત લોકો
શ્રેણી:અભિનેત્રી
અમ્પારા

**અમ્પારા** (, , ) શ્રીલંકા દેશના અમ્પારા જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે. આ શહેર પૂર્વીય પ્રાંત, શ્રીલંકા ખાતે આવેલ છે, જેનું અંતર દેશના પાટનગર કોલંબો ખાતેથી ૩૬૦ કિ.મી. જેટલું છે.

## ઇતિહાસ 
બ્રિટિશ વસાહતના સમયમાં આ સ્થળ શિકારીઓના આરામ માટેની છાવણી હતી. વર્ષ ૧૯૪૯માં ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન ડી. એસ. સેનાનાયકે દ્વારા ચલાવવામાં આવેલ ગલોયા યોજના હેઠળ અહીંનો નગર તરીકે વિકાસ કરવામાં આવ્યો. શરૂઆતમાં અહીં ઇંગિનિયાગલા બંધ નિર્માણનું કાર્ય કરતા કામદારોનું નિવાસ સ્થળ હતું. ત્યારપછી અહીં ગલોયા ખીણપ્રદેશનું મુખ્ય વહીવટી નગર બન્યું હતું.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:શ્રીલંકાના શહેરો
વાગડ

**વાગડ** ગુજરાતના કચ્છ જિલ્લાનો એક વિસ્તાર છે.

## વ્યૂત્પત્તિ
વાગડ શબ્દનો શાબ્દિક અર્થ *હવા અને પથ્થર* એવો થાય છે. એટલે કે આ વિસ્તાર હવા અને પથ્થરોનો છે.

## ઇતિહાસ
૧૧મી અને ૧૨ શતાબ્દીમાં વાગડ પર કાઠીઓનું શાસન હતું. ત્યાર બાદ અહીં સમા રજપૂતો અને જાડેજાઓનું રાજ શાસન ચાલ્યું. વાગડએ મોરબી રાજ્યનો ભાગ હતો આથી અહીંના લોકોની ભાષા કચ્છી ન હોતા ગુજરાતી ભાષાથી વધુ નજીક છે. વાગડ ૧૮૧૯માં કચ્છનો ભાગ બન્યો. તે પહેલાં અહીંના ઠાકોરો કચ્છના રાઓના પ્રખર વિરોધી હતા.  તે મોટાભાગે રેતાળ છે.

*શિયાળે સોરઠ ભલો, ઉનાળે ગુજરાત.*
*વરખામાં વાગડ ભલો, કચ્છડો બારેમાસ.*

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:કચ્છ જિલ્લો
શ્રેણી:ગુજરાતના વિસ્તારો
નાઘેર

**નાઘેર** ગુજરાતના એક ફળદ્રુપ વિસ્તારનું નામ છે.

## ભૂગોળ 
જુનાગઢ જિલ્લામાં ઘેડનો પ્રદેશ પૂરો થાય ત્યાંથી માધવપુરથી દક્ષિણ બાજુનો આજક દેવરાણા વગેરેથી લઈ સમુદ્રપ્રાંતનો છેક ઊના દેલવાડા સુધીનો ફળદ્રુપ પ્રદેશ *નાધેર* તરીકે ઓળખાય છે. તેમાં પ્રભાસ પાટણની આસપાસનો દરિયાકાંઠાનો પ્રદેશ  તેમજ આસપાસના વિસ્તારનો સમાવેશ થાય છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
શ્રેણી:ગુજરાતના વિસ્તારો
ભવ્ય ગાંધી

**ભવ્ય ગાંધી** એક ભારતીય ટેલિવિઝન અભિનેતા છે. તે સબ ટીવી પર દર્શાવવામાં આવતી લોકપ્રિય ભારતીય ધારાવાહિક શ્રેણી *તારક મેહતા કા ઉલ્ટા ચશ્મા*માં ભજવેલા પાત્ર ટીપેન્દ્ર જેઠાલાલ ગડા (ટપુ) માટે જાણીતા છે. તેમણે વર્ષ ૨૦૧૭ના ફેબ્રુઆરી મહિના પછી ટપુની ભૂમિકા છોડી હતી. ધારાવાહિકમાં ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૭ પછી ટપુની ભૂમિકામાં રાજ અનડકટે આવ્યા હતા.

## કારકિર્દી 
ભવ્ય ગાંધી *ટીપેન્દ્ર જેઠાલાલ ચંપકલાલ ગડા* (સામાન્ય રીતે *ટપુ* તરીકે ઓળખાય છે), જે જેઠાલાલ ગડા અને દયા જેઠાલાલ ગડાના પુત્ર છે, જે ભારતીય ધારાવાહિક શ્રેણી *તારક મેહતા કા ઉલ્ટા ચશ્મા*નાં મુખ્ય પાત્રો છે. તેણે વર્ષ ૨૦૦૮ થી ૨૦૧૭ પર્યંત ટપુની ભૂમિકા ભજવી હતી.

ભવ્ય ગાંધીએ વર્ષ ૨૦૧૦માં હિંદી ચલચિત્ર *સ્ટ્રાઈકર*માં બાળ કલાકાર તરીકે સુર્યકાંતની ભૂમિકા પણ ભજવી હતી. તેણે વર્ષ ૨૦૧૭માં ગુજરાતી સિનેમા ક્ષેત્રમાં પદાર્પણ કર્યું હતું.

તેણે *તારક મેહતા કા ઉલ્ટા ચશ્મા* ધારાવાહિકમાં ટપુની ભુમિકા છોડી, ફિલ્મ અભિનેતા તરીકે કારકિર્દી શરૂ કરવા તરફ પ્રયાણ કર્યું છે. ઈન્ડિયન એક્સપ્રેસમાં જણાવ્યા અનુસાર ભવ્ય જણાવે છે કે નિર્દેશકો-નિર્માતાઓ *તારક મેહતા કા ઉલ્ટા ચશ્મા* ધારાવાહિકની તેની ભુમિકાને અવગણીને તેને ધ્યાનમાં લેશે.

તેણે ગુજરાતી ફિલ્મોમાં નવોદિત મુખ્ય અભિનેતા તરીકે *પપ્પા તમને નહીં સમજાય* દ્વારા પદાર્પણ કયું હતું, જે ૨૫ ઓગસ્ટ, ૨૦૧૭ના રોજ પ્રદર્શિત કરવામાં આવી હતી. આ ગુજરાતી ચલચિત્રમાં મનોજ જોષી, કેતકી દવે અને જ્હોની લિવરે પણ અભિનય કર્યો છે.

તેની આગામી ભુમિકા *નમનરાજ પ્રોડક્શન*ના નિર્માણ ધર્મેશ મહેતા દ્વારા પ્રસ્તુત ગુજરાતી નાટ્ય ફિલ્મ *બાપ કમાલ દિકરો ધમાલ* માટે ધર્મેશ વ્યાસ, રાગી જાની અને અન્ય કલાકારો સાથે છે. હાલમાં તેઓ યુએસએ અને કેનેડા ખાતે કાર્યક્રમો રજુ કરી રહ્યા છે.

## વ્યક્તિગત જીવન 
ભવ્ય ગાંધી પોતાના માતા-પિતા સાથે મુંબઈ ખાતે રહે છે. સમય શાહ તેના પિતરાઇ ભાઇ છે, જે *તારક મેહતા કા ઉલ્ટા ચશ્મા* ધારાવાહિકમાં તેના પડદા પરના મિત્ર ગુરુચરણ સિંહ સોઢી (ગોગી) તરીકે અભિનય કરી રહ્યા છે.

## ટેલિવિઝન 
## ફિલ્મોગ્રાફી 
## સન્માન 
## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* 
* ભવ્ય ગાંધી, ફેસબુક પર

શ્રેણી:જીવિત લોકો
શ્રેણી:અભિનેતા
શ્રેણી:૧૯૯૭માં જન્મ
ગાયકવાડ હવેલી

**ગાયકવાડ હવેલી** એ અમદાવાદમાં આવેલી એક ઐતિહાસિક હવેલી છે. તેનું બાંધકામ ૧૭૩૮માં કરાવામાં આવ્યું હતું. અમદાવાદ પર મરાઠા રાજના સમયમાં આ હવેલી ગાયકવાડી બેઠક તરીકે વપરાતી. બ્રિટિશ સત્તાકાળમાં આ હવેલી ને છાવણી અને શસ્ત્રાગારમાં ફેરવી નખાવામાં આવી. ત્યાર બાદ તેનો ઉપયોગ રેલવે ડેપો અને પોલીસ ક્રાઇમ બ્રાન્ચના વડા મથક તરીકે પણ કરવામાં આવ્યો. ૨૦૧૪માં આ હવેલીનું પુનઃસ્થાપન કરવામાં આવ્યું હતું.

## ઈતિહાસ 
ઈ.સ. ૧૭૩૮ માં જ્યારે અમદાવાદ પેશ્વાઈ અને મોગલ સુબેદાર મોમિન ખાનના સંયુક્ત કબ્જા હેઠળ હતું ત્યારે સાબરમતી નદીને કિનારે ગાયકવાડ હવેલી બાંધવામાં આવી હતી. ઈ.સ. ૧૭૫૩માં દામાજી ગાયકવાડ અને પેશ્વા રઘુનાથ રાવની સંયુક્ત સેનાઓએ મોગલો ને હરાવ્યા અને શહેર પર સાશન કરવા માંડ્યું. ઈ.સ. ૧૭૫૬માં મોમીન ખાને ફરીથી શહેર પર કબ્જો મેળવ્યો. ત્યાર બાદ ૧૭૫૭થી ફેબ્રુઆરી ૧૭૫૮ના એક વર્ષના ઘેરા પછી તે શરણે આવ્યો. આ શહેરની ઉપજ પેશવા અને ગાયક્વાડ વચ્ચે સરખે ભાગે વહેંચાતી, પરંતુ શહેરના ૧૧ દરવાજાઓનો કબ્જો પેશ્વા પાસે હતો. શહેરનું એક માત્ર દરવાજો જમાલપુર દરવાજો ગાયકવાડ હસ્તક હતો. આ દરવાજા નજીકની હવેલી દામાજી ગાયકવાડ હેઠળ આવી. તેમણે હવેલીને સુધરાવી અને કોટ ચણાવ્યો. આ હવેલીના કોટની દીવાલ અનિયમિત આકાર ધરાવે છે. તેની અંદરનો ભાગ ત્રણ ક્ષેત્રમાં વિભાજીત છે. ઉત્તર દિશામાં શરૂઆતમાં બગીચો હતો જે કોસ દ્વારા સિંચાતો હતો. મધ્ય અને આંતરિકભાગ જે શહેરના કોટ પર હતો. અને દક્ષિણ ભાગ ૧૮૧૪માં કેશોબા પંડિત દ્વારા ઉમેરવામાં આવ્યો હતો. અબા શેલુકરની બાજીરાવ બીજા એ ઉપજ પર દેખરેખ રાખવા, પેશ્વાના સરસુબા તરીકે નિમણુંક કરી હતી. તે પ્રજા પર જુલમ કરી ધન કઢાવતો હતો માટે તે ખૂબ બદનામ બન્યો. તેણે ગાયકવાડ હવેલી પર કબજો કરી સમગ્ર શહેર પર પોતાની જોહુકમી ચલાવવા પ્રયત્ન કર્યો. આથી ગાયકવાડે પોતાની સેના મોકલી અને ભદ્રનો કિલ્લો કબ્જે કર્યો. છેવટે ૧૭૯૯માં પેશ્વાએ શેલુકરની ધરપકડ કરી અને પુણે મોકલી દીધો. ત્યાં તેને સાત વર્ષની કેદ આપવામાં આવી. ગુજરાતી રૂઢી પ્રયોગ: *હાથમાં દાંડો, બગલમાં મોઇ, હવેલી લેતા ગુજરાત ખોઈ* આ ઘટનાને આધારિત છે. શેલુકરના દમનને દર્શાવતા ગરબા પણ રચાયા છે, આ ગરબાઓ ફાર્બસ ગુજરાતી સભામાં સચવાયેલા છે.

તે ગરબો આ મુજબ છે:

ત્યારબાદ પેશ્વાએ આ શહેર ગાયકવાડને ભાડે આપવા સહમતી આપી. બ્રિટિશ ઇસ્ટ ઈંડિયા કમ્પનીએ ૧૮૧૭માં આ શહેરનો તાબો લીધોઅને હવેલીને સેનાની છાવણીમાં ફેરવી દેવાઈ. ૧૮૨૪ સુધી તેનો ઉપયોગ છાવણી તરીકે થયો. ૧૮૩૩માં આ હવેલીને ઉત્તર વિભાગની સેનાના શસ્ત્રાગારમાં ફેરવી દેવાઈ. ૧૮૬૩માં અમદાવાદ અને મુંબઈ વચ્ચે રેલ્વે શરૂ થતા આનો આયુધ ડેપો તરીકે ઉપયોગ થવા લાગ્યો. ૧૯૬૯માં આ હવેલીને પોલીસ ક્રાઈમ બ્રાંચના વડા મથક તરીકે ફેરવી દેવાઈ.

## સંદર્ભો 
* આ લેખ પબ્લિક ડોમેનમાં રહેલા પુસ્તક  માંથી લખાણના અંશો ધરાવે છે.

શ્રેણી:અમદાવાદનાં જોવાલાયક સ્થળો
નાનાભાઈ ભટ્ટ

**નાનાભાઈ ભટ્ટ** નામ સાથે નીચેના પાનાઓ સંકળાયેલા છે: 

* નાનાભાઈ ભટ્ટ (શિક્ષણજગત) - દક્ષિણામૂર્તિ અને લોકભારતી જેવી સંસ્થાઓના સ્થાપક, શિક્ષક.
* નાનાભાઈ ભટ્ટ (ચલચિત્ર જગત) - ચલચિત્ર દિગ્દર્શક અને નિર્માતા, મહેશ ભટ્ટ અને મુકેશ ભટ્ટના પિતા.
વાછરાદાદા

**વાછરાદાદા** ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્રમાં પૂજાતા લોકદેવતા છે. તેઓ યોદ્ધા હતા અને તેમના મૃત્યુ પછી તેઓ પિતૃદેવ તરીકે પૂજાવા લાગ્યા. તેઓ સોલંકી કુળમાં જન્મ્યા હતા.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:દેવી દેવતા
તેરા કિલ્લો

**તેરા કિલ્લો** ગુજરાતના કચ્છ જિલ્લામાં આવેલો એક કિલ્લો છે. તે કચ્છના અબડાસા તાલુકાના તેરા ગામ નજીક આવેલો છે.

## સ્થાન 
તેરા કિલ્લો ભુજથી ૮૫ કિમીના અંતરે પશ્ચિમે આવેલો છે. તે ત્રિતેરા એટલે કે ત્રણ તળાવો ચત્તાસર, છત્તાસર અને સુમરાસરના કિનારાઓ પર આવેલો છે.

## ઇતિહાસ 
દેશળજી પ્રથમ (૧૭૧૮ - ૧૭૪૧‌)ના શાસન દરમિયાન તેરાની જાગીર સોંપાતા આ કિલ્લો જાડેજાઓ શાસકો દ્વારા બાંધવામાં આવ્યો હતો.

મહારાવ લખપતજીના શાસન (૧૭૪૧-૧૭૬૦) દરમિયાન યુદ્ધમાં કિલ્લો ભારે નુકશાન પામ્યો હતો. તેરા જાગીરના સુમરાજી ઠાકોરે કચ્છના રાવ સાથે ખરાબ ભાષામાં વાત કરતા લખપતજીએ તેરામાં સેના મોકલી હતી. કચ્છના ઇતિહાસમાં પ્રથમ વખત યુદ્ધમાં તોપો વપરાઇ હતી. તોપગોળા વડે મોટાભાગનો કિલ્લો નાશ પામ્યો હતો. ત્રણ મહિનાની ઘેરાબંધી પછી સુમરાજીએ માફી માંગીને શરણાગતિ  સ્વીકારી હતી.

૧૮૧૯ના ધરતીકંપમાં આ કિલ્લો નુકશાન પામ્યો હતો અને પછીથી તેનું સમારકામ કરવામાં આવ્યું હતું.

આ કિલ્લો હવે કચ્છનું એક પ્રવાસી આકર્ષણ છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતના કિલ્લાઓ
શ્રેણી:કચ્છ જિલ્લો
ગીન ગંગા નદી

**ગીન ગંગા** (, જિન નદી), શ્રીલંકા દેશના ગાલ્લે જિલ્લામાં આવેલ એક  લાંબી નદી છે. આ નદીનો મુખ્ય જળસ્ત્રોત *ડેનીયાયા* ખાતે આવેલ *ગોંગલા પર્વત*માંથી આવે છે. આ ગીન ગંગા નદીના કિનારે બેડ્ડેગામા, નાગોડા, થેલીકડા અને હેગોડા વગેરે ગામો આવેલ છે. વાકવેલ્લા સેતુ (બ્રિજ), જે શ્રીલંકાનો સૌથી લાંબો પુલ છે, તે આ નદી  પર બાંધવામાં આવેલ છે. આ નદી પર થેલીકડા ગામ ખાતે એક બંધ પણ બાંધવામાં આવેલ છે.

શ્રેણી:શ્રીલંકા
શ્રેણી:વિશ્વની નદીઓ
પિંગળશી પાતાભાઈ ગઢવી

**પિંગળશી પાતાભાઈ નરેલા** અથવા **પિંગળશી પાતાભાઈ ગઢવી** અથવા ફક્ત **પિંગળશી ગઢવી** એ ભાવનગર રજવાડા સમયના રાજકવિ હતા.

## જીવન 
એમનો જન્મ વિક્રમસંવત ૧૯૧૨ની (ઇ.સ. ૧૮૫૬) આસો સુદ અગીયારસને દિવસે સિહોરમાં થયો હતો. એમના પિતાનું નામ પાતાભાઈ મુળુભાઈ નરેલા હતું અને માતાનું નામ આઈબા નરેલા હતું. એ રાજકવિ બન્યા ત્યારે રાજકવિ તરીકેની નરેલા ખાનદાનની ત્રીજી પેઢી હતી. પિંગળશી ગઢવીના દાદા મુળુભાઈ નરેલા ભાવનગર રાજવી ભાવસિંહજી પ્રથમ અને અખેરાજજીના સમયમાં રાજ કવિ હતા. એમના પિતાજી પાતાભાઈ નરેલા રાજવી અખેરાજજી અને જસવંતસિંહજીના દરબારમાં રાજકવિ રહી ચૂક્યા હતા. ભાવનગરમાં *પિંગળશી બાપુની ડેલી* તરીકે ઓળખાતી જગ્યા છે. એ જગ્યાએ તેઓ રહેતા હતા. એમને ભાવનગરના મહારાજા કૃષ્ણકુમારસિંહજીએ શેઢાવદર ગામમાં ૧૯૩૪માં રહેવા માટેનું મકાન બક્ષીસમાં આપેલું.

## સર્જન 
પિંગળવાણી નામનું એમનું પુસ્તક બહુ જ વિખ્યાત છે. એમના બારમાસી છંદ વિખ્યાત છે અને લગભગ દરેક ડાયરામાં એ ગવાતા હોય છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* બારમાસી છંદ, વિકિસ્રોત પર

શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:૧૯૩૯માં મૃત્યુ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર
ચંદુભાઈ દેશમુખ

**ચંદુભાઈ દેશમુખ** () (૧૯૪૦-૧૯૯૮) ભારતીય જનતા પાર્ટી, ગુજરાતના એક નેતા હતા. તેઓ ભારતીય સંસદના નીચલા ગૃહમાં ભરૂચ લોકસભા મતવિસ્તારમાંથી ચાર વખત ચૂંટાયા હતા. તેમણે ગુજરાત વિધાન સભામાં ૧૯૭૭-૭૯ દરમિયાન વિધાનસભ્ય તરીકે સેવા આપી હતી અને તેમણે કેબિનેટ મંત્રી તરીકે બાબુભાઈ પટેલના નેતૃત્વમાં વન, આદિવાસી કલ્યાણ તેમ જ ગ્રામ્ય હાઉસિંગ તેમ જ આદિવાસી કલ્યાણ ખાતાની જવાબદારી સંભાળી હતી.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:૧૯૪૦માં જન્મ
શ્રેણી:ગુજરાત રાજ્યના સાંસદ
શ્રેણી:રાજકારણી
શ્રેણી:૧૯૯૮માં મૃત્યુ
સુધાગઢ કિલ્લો

thumb|કિલ્લાનું પ્રવેશદ્વાર
**સુધાગઢ કિલ્લો** (જે ભોરપગઢ પણ કહેવાય છે) મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના રાયગઢ જિલ્લા સ્થિત એક પહાડી ગઢ છે. તે પુના થી ૫૩ કિલોમીટર (૩૩ માઈલ) પશ્ચિમ દિશામાં, લોનાવાલાથી ૨૬ કિલોમીટર (૧૬ માઇલ) દક્ષિણ દિશામાં, પાલીથી ૧૧ કિલોમીટર (૬.૮ માઈલ) પૂર્વ દિશામાં રાયગઢ જિલ્લામાં સ્થિત છે. આ કિલ્લાના પર્વતની ટોચ દરિયાની સપાટી પરથી ૬૨૦ મીટર ઊંચાઈ પર આવેલ છે. તાજેતરના કેટલાંક વર્ષોમાં આ કિલ્લાની ચોતરફના અડીને આવેલા વિસ્તારને સુધાગઢ વન્યજીવન અભયારણ્ય તરીકે જાહેર કરવામાં આવેલ છે. 
thumb|સુધાગઢ કિલ્લાનું પ્રવેશદ્વાર - કિલ્લાના ઊંચા દિવાલના ભાગ પરથી દેખાતું દૃશ્ય

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:મહારાષ્ટ્રના કિલ્લાઓ
નાનાભાઈ ભટ્ટ (ચલચિત્ર જગત)

**નાનાભાઈ ભટ્ટ** અથવા **યશવંત ભટ્ટ** (૧૨ જૂન ૧૯૧૫ - ૨૪ એપ્રિલ ૧૯૯૯) જાણીતા ગુજરાતી અને હિંદી ચલચિત્ર દિગ્દર્શક અને નિર્માતા હતા. તેમનો જન્મ ૧૨ જૂન ૧૯૧૫ના દિવસે પોરબંદરમાં એક ગુજરાતી બ્રાહ્મણ કુટુંબમાં થયો હતો. તેમણે *મિ. એક્સ* (૧૯૫૭), *ઝિમ્બો કમ્સ ટુ ટાઉન* (૧૯૬૦), *લાલ કિલા* (૧૯૬૦) અને સફળ ચલચિત્ર *કંગન* (૧૯૫૯) જેવા ચલચિત્રોનું નિર્માણ કર્યું હતું. તેમનું પ્રથમ ચલચિત્ર *મુકાબલા* (૧૯૪૨) પ્રથમ વખત ભારતીય ચલચિત્રોમાં ડબલ રોલનો ખ્યાલ લાવ્યું હતું.

૨૪ એપ્રિલ ૧૯૯૯ના દિવસે મુંબઈમાં એમનું નિધન થયું હતું.

## અંગત જીવન 
તેઓ પાંચ પુત્રીઓ અને ચાર પુત્રોને પાછળ મૂકી ગયા હતા, જેમાં જાણીતા હિંદી ચલચિત્ર દિગ્દર્શક મહેશ ભટ્ટ, મુકેશ ભટ્ટ અને રોબિન ભટ્ટનો સમાવેશ થાય છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:૧૯૧૫માં જન્મ
શ્રેણી:૧૯૯૯માં મૃત્યુ
હેલેન કેલર

**હેલેન એડમ્સ કેલર** (૨૭ જૂન ૧૮૮૦ – ૧ જૂન ૧૯૬૮) એક અમેરીકી લેખક, રાજનૈતિક કાર્યકર્તા તથા વ્યાખ્યાતા હતાં. પશ્ચિમ તુસ્કમ્બિયા, અલાબામામાં જન્મેલા હેલેને ૧૯ મહિનાની ઉંમરે મગજ અને હોજરીની માંદગીના હુમલા પછી તેમની દૃષ્ટિ અને શ્રવણશક્તિ ગુમાવી દીધી હતી. તેમણે છ વર્ષની ઉંમર સુધી ઘરે જ સાંકેતિક ભાષા શીખવાનો અભ્યાસ કર્યો હતો. સાત વર્ષની ઉંમરે તેઓ તેમના પ્રથમ શિક્ષિકા અને જીવનભરના સાથીદાર ઍની સુલિવાનને મળ્યા હતા, જેમણે તેમને વાંચન અને લેખન સહિતની ભાષા શીખવી હતી. અંધજન અને બધિરો માટેના વિશેષ શિક્ષણ અને મુખ્ય પ્રવાહની બંને શાળાઓમાં શિક્ષણ મેળવ્યા બાદ, તેમણે હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીની રેડક્લિફ કોલેજમાં અભ્યાસ કર્યો અને કલા સ્નાતકની ઉપાધિ મેળવનાર તેઓ પ્રથમ મૂકબધિર અને દ્દષ્ટિહીન વ્યક્તિ બન્યા હતાં. તેમણે ૧૯૨૪ થી ૧૯૬૮ સુધી *અમેરિકન ફાઉન્ડેશન ફોર ધ બ્લાઇન્ડ* (એએફબી) માટે કામ કર્યું હતું, તે દરમિયાન તેમણે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સહિત વિશ્વભરના ૩૫ દેશોનો પ્રવાસ કર્યો હતો. ૪૯ વર્ષની વયે તેઓ સફળતાની ઉંચાઈએ પહોંચ્યા હતા.

કેલર એક પ્રખર લેખક હતા, તેમણે પ્રાણીઓથી લઈને મહાત્મા ગાંધી સુધીના વિષયો પર ૧૪ પુસ્તકો અને સેંકડો ભાષણો અને નિબંધો લખ્યા હતા. તેમણે શ્રમિકો અને મહિલાઓના મત અધિકાર, શ્રમ અધિકાર, સમાજવાદ અને કટ્ટરપંથી શક્તિઓની સામે ચળવળ ચલાવી હતી. તેઓ ૧૯૦૯માં સોશિયાલિસ્ટ પાર્ટી ઓફ અમેરિકા સાથે જોડાયા હતા. ૧૯૩૩માં, જ્યારે તેમના પુસ્તક *હાઉ આઇ બીકમ અ સોશિયાલિસ્ટ*ને નાઝી યુવાનોએ બાળી નાખ્યું હતું, ત્યારે તેમણે જર્મનીની વિદ્યાર્થી પાંખને એક ખુલ્લો પત્ર લખીને સેન્સરશીપ અને પૂર્વગ્રહની નિંદા કરી હતી. 

કેલર અને સુલિવાનની સિદ્ધિકથા કેલરની ૧૯૦૩ની આત્મકથા, *ધ સ્ટોરી ઓફ માય લાઇફ* તેમજ ફિલ્મ અને નાટક, *ધ મિરેકલ વર્કર* દ્વારા પ્રખ્યાત થઈ હતી. તેમનું જન્મસ્થળ હવે એક સંગ્રહાલય છે અને વાર્ષિક "હેલન કેલર ડે" પ્રાયોજિત કરે છે. તેમના ૨૭ જૂનના જન્મદિવસને પેન્સિલવેનિયામાં "હેલેન કેલર દિવસ" તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. યુ.એસ. પ્રમુખ જિમ્મી કાર્ટર દ્વારા તેમના જન્મના શતાબ્દી વર્ષની ઘોષણા કરવામાં આવી હતી.

તેમને ૧૯૭૧માં અલાબામા વિમેન્સ હોલ ઓફ ફેમમાં સામેલ કરવામાં આવ્યા હતા અને ૮ જૂન, ૨૦૧૫ના રોજ અલાબામા રાઇટર્સ હોલ ઓફ ફેમમાં સામેલ કરવામાં આવેલા બાર મહાનુભાવોમાંના એક હતા.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* 

શ્રેણી:અમેરિકન વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:૧૯૬૮માં મૃત્યુ
વિજય દિન (કારગિલ)

**વિજય દિન** અથવા **કારગિલ‌ વિજય દિન** ૨૬મી જુલાઇએ ભારતના પાકિસ્તાન પર કારગિલ યુદ્ધમાં વિજયના કારણે ઉજવવામાં આવે છે. ઇ.સ. ૧૯૯૯માં કારગિલ વિજય પછી ભારતના તત્કાલીન વડાપ્રધાન અટલ બિહારી વાજપેયીએ આ દિવસને કારગિલ વિજય દિન તરીકે જાહેર કર્યો હતો.
ફોર્ટ જ્યોર્જ, મુંબઇ

**ફોર્ટ જ્યોર્જ** () વર્ષ ૧૭૬૯ના સમયમાં કરાયેલા બોમ્બે (હવે મુંબઇ)ના વિસ્તરણ કરાયેલા વિસ્તાર ફરતે બાંધવામાં આવેલી મજબૂત દિવાલો વડે બાંધવામાં આવ્યો હતો; તે વર્તમાન સમયના ફોર્ટ વિસ્તારમાં તેમ જ ભૂતપૂર્વ ડોંગરી કિલ્લાની પૂર્વ દિશામાં આવતો હતો. આ ટેકરી જેના પર ડોંગરી કિલ્લો હતો, તેને જમીનદોસ્ત કરી અને તેની જગ્યાએ ફોર્ટ જ્યોર્જ બાંધવામાં આવ્યો હતો. વર્ષ ૧૮૬૨માં આ કિલ્લો તોડી પાડવામાં આવ્યો હતો.

## ઇતિહાસ 
thumb|ફોર્ટ જ્યોર્જ કિલ્લાનો નકશો
આ કિલ્લાની લંબાઈ  હતી અને એક માઇલના ત્રીજા ભાગ જેટલી તેની પહોળાઈ (૫૦૦ મીટર) હતી. તેની લંબાઈ ઉત્તર-ઉત્તરપૂર્વ થી દક્ષિણ-દક્ષિણપૂર્વ દિશામાં હતી અને તેને નામ બ્રિટનના જ્યોર્જ ત્રીજાના માનમાં આપવામાં આવ્યું હતું.

## સંદર્ભો 
* 
* ૧૮મી સદીનો ઇતિહાસ - મુંબઇ
* ફોર્ટ જ્યોર્જ, મુંબઈ માટે એક પુસ્તિકા- A Handbook for India: Being an Account of the Three Presidencies and of the Overland Route

શ્રેણી:મહારાષ્ટ્રના કિલ્લાઓ
શ્રેણી:મુંબઈ
શ્રેણી:ઇતિહાસ
ઝંસ્કાર નદી

**ઝંસ્કાર નદી** ભારત દેશના લડાખના ઝંસ્કાર વિસ્તારમાં વહેતી સિંધુ નદીની એક ઉપનદી છે.

## સ્ત્રોત અને માર્ગ 
ઝંસ્કાર નદીના ઉપલા ભાગમાં તેની બે શાખાઓ છે. પ્રથમ શાખા ડોડા નદી 4,400 મીટર (14,400 ફૂટ) ઊંચા પૅન્સી લા (ઘાટ) ખાતેથી શરૂ થાય છે અને દક્ષિણપૂર્વ દિશામાં મુખ્ય ઝંસ્કાર ખીણ સાથે સાથે વહેતી ઝંસ્કારના મુખ્ય શહેર પદુમ તરફ જાય છે. બીજી શાખા પોતે બે ઉપનદીઓના સમાવેશથી બને છે - શિંગો લા ઘાટ પાસેથી નીકળતી કરગ્યાગ નદી અને બારાલાચ ઘાટ પાસેથી નીકળતી ત્સરાપ નદી - જેનો સંગમ પુરને નદી નજીક થાય છે, જેના પછી તેને લુંગ્નક નદી અથવા ત્સરાપ નદી કહેવામાં આવે છે અને ઉત્તરપશ્ચિમ દિશામાં એક ઊંડી ખીણમાં થઈને ઝંસ્કાર ખીણના મધ્ય બાગ તરફ જાય છે, જ્યાં તે ડોડા નદીમાં વિલિન થઈ ઝંસ્કાર નદી કહેવાય છે. આ પૂર્વઉત્તર દિશામાં ઝંસ્કાર નદી સાંકડી ઊંડી ખીણમાંથી નીકળી લડાખ ક્ષેત્રમાં નિમ્મુ નજીક સિંધુ નદીમાં વિલિન થઈ જાય છે.

## આ પણ જુઓ 
* ડોડા નદી
* ત્સરાપ નદી

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:ભારતની નદીઓ
શ્રેણી:લડાખ
સુંધા માતા મંદિર

**સુંધા માતા**નું મંદિર લગભગ ૯૦૦ વર્ષ જેટલું જૂનું છે, જે ઊંચી ટેકરી પર આવેલ છે, જેમાં "સુંધા માતા"ની મૂર્તિ સ્થાપિત છે. આ મંદિર જાલોર જિલ્લાના ભીનમાલ તાલુકાના સુંધામાં સ્થિત થયેલ છે.  રાજસ્થાન રાજ્યમાં સૌ પ્રથમ રોપ વે અહીં બનાવવામાં આવેલ છે. સુંધા માતા મંદિર દરિયાઈ સપાટીથી લગભગ ૮૫૦ મીટર જેટલી ઊંચાઈ પર આવેલ છે.

## સ્થાપત્ય 
આ મંદિર સફેદ રંગના આરસના પથ્થરમાંથી બનાવવામાં આવેલ છે, જે આબુ ખાતેના દેલવાડા મંદિર સમાન દેખાય છે. આ મંદિરમાં માતા ચામુંડાદેવીની પ્રતિમા પણ છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
શ્રેણી:રાજસ્થાન
શ્રુતકીર્તિ

**શ્રુતકીર્તિ** હિંદુ મહાકાવ્ય રામાયણનું એક પાત્ર છે. તે રાજા જનકના ભાઈ કુશધ્વજ અને તેની પત્ની રાણી ચંદ્રભાગાની પુત્રી હતી. તે સીતાની પિતરાઈ બહેન હતી. તેને માંડવી નામની મોટી બહેન પણ હતી. તેના લગ્ન રામના નાના ભાઈ અને કૈકેયીના પુત્ર શત્રુઘ્ન સાથે થયા હતાં. તેમને બે સંતાનો શત્રુઘતિ અને સુબાહુ હતા.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:હિંદુ ધર્મ
યુગાન્ડા

**યુગાંડા**,  સત્તાવાર નામ **રિપબ્લિક ઑફ યુગાન્ડા**, 

અહીંની સત્તાવાર ભાષાઓ અંગ્રેજી અને સ્વાહિલી છે તેમ છતાં કાયદામાં હોય એવી કોઈ પણ માધ્યમની ભાષામાં શાળા ચલાવી શકાય છે, વહીવટી કે કાયદાકીય કામ કરી શકાય છે. લુગાન્ડા નામની એ અહીંની કેન્દ્રીય ભાષા છે જે સમગ્ર દેશમાં બોલાય છે, તે સિવાય અહીં રુન્યોરો, રુન્યાન્કોલે, રુકીગા અને લ્યુઓ નામની ભાષાઓ પણ બોલાય છે.

## સંદર્ભ
પીરાણા ડમ્પિંગ સાઈટ

વિસ્તારમાંથી દેખાતી પીરાણા ડમ્પિંગ સાઈટ]]
**પીરાણા ડમ્પિંગ સાઈટ** અમદાવાદ પાસે પીરાણામાં અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન નિર્મિત ઘન કચરાના એકત્રીકરણ માટે આવેલું એક સ્થળ છે. ઈ.સ. ૨૦૧૮ સુધીમાં પાછલા ચાળીસ વરસથી એ સ્થળે ઘન કચરો એકઠો થતો હોવાથી એ એકઠા થયેલા ઘન કચરાના ઢગના ત્રણ શિખરો બન્યા છે અને એની ઉંચાઈ ૫૫ મીટર જેટલી થઈ છે. વાતાવરણ સ્વચ્છ હોય ત્યારે છેક શહેરની મધ્યમાં સરદાર પુલ કે એલિસ બ્રિજ પરથી પણ દેખાતો હોવાનો કારણે એ કચરાનો ઢગલો લોકો દ્વારા મજાકમાં **અમદાવાદના પર્વત** તરીકે પણ ઓળખાવાય છે. આ કચરાના મોટા ઢગલાને પર્વતાકાર બગીચામાં તબદીલ કરવાની દરખાસ્ત મ્યુનિસીપલ કોર્પોરેશનમાં વિચારણા હેઠળ હતી. પછીથી આ ઢગલાની ઢાંકવાની દરખાસ્ત રદ થઈ. તેને બદલે કચરામાંથી વિવિધ વસ્તુઓ છૂટી પાડી તેનો ઉપયોગ (બાયોમાઈનિંગ) કરી જમીન ખુલ્લી કરવામાં આવી રહી છે. ૨૦૧૯માં શરૂઆત કર્યાથી ૨૦૨૩ સુધીમાં અંદાજે ૪૦% જગ્યા એટલે કે ૮૫ એકરમાંથી ૩૫ એકર જમીન ખુલ્લી થઈ ગઈ હતી.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:અમદાવાદ
કુશધ્વજ

***કુશધ્વજ ***(જેઓ *કુશભોજન* તરીકે પણ ઓળખાય છે) જનક રાજાના નાના ભાઇ હતા. ભારતીય ઉપખંડના સૌથી મહત્વના તથા પ્રાચીન એવા હિંદુ ધર્મના સૌથી વધુ મહત્વ ધરાવતા મહાકાવ્ય ગ્રંથ રામાયણમાં વર્ણવ્યા મુજબ મિથિલાના રાજા જનકની પુત્રી સીતા, કે જેઓ રામાયણના મુખ્ય પાત્ર રામની પત્ની હતા. કુશધ્વજની બે પુત્રીઓ માંડવી અને શ્રુતકીર્તિના લગ્ન રામના નાના ભાઈઓ ભરત અને શત્રુઘ્ન (અનુક્રમે) સાથે થયા હતા.

## આ પણ જુઓ 
* રામાયણ
* રામ

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:હિંદુ ધર્મ
હાથીયાગોર બૌદ્ધ ગુફાઓ

**હાથીયાગોર બૌદ્ધ ગુફાઓ** (Hathiagor Buddhist Caves) ભારત દેશના રાજસ્થાન રાજ્યના ઝાલાવાડ જિલ્લામાં પગારીયા ગામ ખાતે આવેલ છે. આ ગુફાઓ *હાથીયાગોર કી પહાડી* નામથી ઓળખાતી ટેકરી પર આવેલ છે. આ જૂથમાં કુલ પાંચ ગુફાઓ છે, જેનું માપ ૫ મીટર x ૫ મીટર x ૭ મીટર છે.  ગુફાઓ નજીક એક સ્તૂપ પણ આવેલ છે.

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* આર્કિયોલોજિકલ સર્વે ઓફ ઇન્ડિયા દ્વારા  રાજસ્થાન રાજ્યમાં રક્ષિત સ્મારકો
* કેટલાક બૌદ્ધ અવશેષો અને સ્થાપત્યો રાજસ્થાન

શ્રેણી:બૌદ્ધ ધર્મ
શ્રેણી:રાજસ્થાનનો ઇતિહાસ
શ્રેણી:ભારતની ગુફાઓ
ડોડા નદી

**ડોડા નદી** અથવા **સ્તોદ નદી** (Stod River) ભારત દેશના લડાખના ઝંસ્કાર વિસ્તારમાં વહેતી એક ૭૯ કિલોમીટર લાંબી નદી છે.

## સ્ત્રોત અને માર્ગ 
આ નદી પેન્સી લા (ઘાટ) નજીક સ્થિત દ્રાંગ દ્રુંગ ગ્લેશિયર ખાતેથી શરૂ થાય છે, કે જે દરિયાઈ સપાટીથી 6,550 મીટર (21,490 ફૂટ) ઊંચા ડોડા પર્વતના ઢોળાવ પર આવેલ છે. જમ્મુ અને કાશ્મીર રાજ્યના ડોડા જિલ્લાનું અને નદીનું નામ આ જ પર્વત પરથી આવ્યું છે. અહીં ડોડા નદી દક્ષિણપૂર્વ કારગિલ-ઝંસ્કાર ધોરી માર્ગ સાથે સાથે વહેતી અક્શુ, અબ્રાન અને ફેયની વસાહતો પાસેથી પસાર થાય છે. પછી આ નદીનો ઝંસ્કારના મુખ્ય નગર પદુમ નજીક ત્સરાપ નદી સાથે સંગમ થાય છે અને પછી ઝંસ્કાર નદી કહેવાય છે. આગળ જતાં આ નદી સિંધુ નદીમાં વિલીન થઈ જાય છે.

શિયાળોની ઋતુમાં પેન્સી ઘાટ પર ભારે બરફવર્ષા થાય છે અને ડોડા નદી તે સમયે જામીને સ્થિર થઈ જાય છે.

## ઉપયોગ 
ડોડા નદીનું ઝંસ્કાર ખીણ વિસ્તારમાં કૃષિ ક્ષેત્રે ખૂબ જ મહત્વ છે. આ નદીના પાણી વડે જવ, ઘઉં, કુટુ (buckwheat) અને વટાણા ઉગાડવામાં આવે છે.

## આ પણ જુઓ 
* ત્સરાપ નદી
* પેન્સી ઘાટ
* ઝંસ્કાર નદી

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:ભારતની નદીઓ
શ્રેણી:લડાખ
દ્રાંગ દ્રુંગ હિમનદી

**દ્રાંગ દ્રુંગ હિમનદી (ગ્લેશિયર)** (Drang-Drung Glacier) અથવા **દુરુંગ દ્રુંગ હિમનદી** (Durung Drung Glacier) ભારત દેશના જમ્મુ અને કાશ્મીર રાજ્યના લડાખ પ્રદેશમાં કારગિલ જિલ્લા ખાતે આવેલ એક હિમનદી છે. તે હિમાલય પર્વતની ઝંસ્કાર પર્વતમાળામાં કારગિલ-ઝંસ્કાર ધોરી માર્ગ પર સ્થિતપેન્સી ઘાટ નામના પર્વત ઘાટ પાસે આવેલ છે અને આ ડોડા નદી (સ્તોદ નદી)નો સ્ત્રોત છે. ડોડા નદી આગળ જતાં ઝંસ્કાર નદીની એક મુખ્ય ઉપનદી બને છે, જે સ્વયં સિંધુ નદીની એક ઉપનદી છે. લડાખ પ્રાંતમાં કારાકોરમ પર્વતમાળાની બહાર સિયાચીન હિમનદી પછી આ બીજા ક્રમની સૌથી મોટી હિમનદી છે.

## આ પણ જુઓ 
* ઝંસ્કાર ક્ષેત્ર
* પેન્સી લા
* ડોડા નદી
* ઝંસ્કાર નદી

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:હિમાલય
શ્રેણી:લડાખ
પારો વિમાનમથક

**પારો વિમાનમથક ** (આઇએટીએICAO ભૂતાન દેશનું એકમાત્ર આંતરરાષ્ટ્રીય વિમાનમથક છે. તે પારો ખાતેથી  જેટલા અંતરે *પારો છુ* નદીના કિનારે દરિયાઈ સપાટીથી  ઊંચાઈ પર એક ગહન ખીણમાં આવેલ છે.

નજીકના પર્વત શિખરો જેની ઊંચાઇ દરિયાઈ સપાટી કરતાં  જેટલી છે. આ ઊંચા શિખરો દ્વારા ઘેરાયેલું આ વિમાનમથક વિશ્વનાં પડકારરૂપ વિમાનમથકો પૈકીનું એક છે. ઓક્ટોબર ૨૦૦૯ સુધીના આંકડાઓ અનુસાર વિશ્વમાં માત્ર ૮ વિમાનચાલકો (પાઇલોટ)ને જ આ વિમાનમથક પર ઉતરાણ કરવા માટેનું પ્રમાણપત્ર પ્રાપ્ત થયેલ છે. પારો વિમાનમથક પર વિમાનોનું આવાગમન દૃશ્યમાન હવામાન પરિસ્થિતિઓમાં જ શક્ય છે, આથી જ અહીં સૂર્યાસ્તથી સૂર્યોદય સુધી ઉડાન સમયનો પ્રતિબંધ લાગુ પડે છે.

દેશના બે અન્ય વિમાનમથકો બથપલાથંગ, બમથંગ જિલ્લો અને યાંગફુલા વિમાનમથક, ત્રાશિગંગ જિલ્લો ખાતે સ્થિત છે.

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* ડ્રક એર અધિકૃત જાળસ્થળ

શ્રેણી:ભૂતાન
રાથોંગ હિમનદી

thumb|રાથોંગ હિમનદી ઝોંગ્રી ઘાટ (લા) પરથી
thumb
thumb
thumb
thumb
**રાથોંગ હિમનદી (ગ્લેશિયર)** ભારત દેશનાસિક્કિમ રાજ્યના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલ એક મહત્વપૂર્ણ હિમનદી છે. આ હિમનદી ઉત્તર દિશામાં રાથોંગ ઘાટ થી દક્ષિણ દિશામાં ચૌરીકિયાંગ ખીણના ઉપરના ભાગ સુધી વિસ્તરેલ છે. આ હિમનદી રાથોંગ નદીનો સ્ત્રોત છે. આ હિમનદી રાથોંગ પર્વત (Mt. Rathong) (6678m) તેમ જ કાબરુ હારમાળાના વિસ્તારમાં થતી બરફવર્ષા દ્વારા બને છે. હિમાલયન પર્વતારોહણ સંસ્થા, દાર્જિલિંગ દ્વારા રાથોંગ હિમનદી પર ચૌરીકિયાંગ ખાતે કાયમી બેઝ કેમ્પ સુયોજિત કરવામાં આવેલ છે. અહીં તેમના પર્વતારોહકોને બરફમાં ચાલવાની વિવિધ પાસાંઓની કવાયત કરવા માટે આ પ્રારંભિક સંસ્થા છે; આથી આ ગ્લેશિયર વિશ્વભરના પર્વતારોહકો માટે જાણીતું છે. હાલના સમયમાં ગ્લોબલ વોર્મિંગને કારણે હિમનદીનો વિસ્તાર ઝડપથી ઘટી રહ્યો છે અને તેના કારણે અહીં ઘણાં હિમ-તળાવો રચાયેલ છે. આ ક્ષેત્રનાં મુખ્ય તળાવો જેવા કે દુધ પોખરી અને ભાલે પોખરી માટે આ ઘટના ચેતવણીરૂપ છે. 

## આ પણ જુઓ 
* હિમનદીઓની યાદી

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* વિકિમેપિયા પર રાથોંગ શિખર

શ્રેણી:હિમાલય
શ્રેણી:સિક્કિમ
ઇડ્ડક્કિ બંધ

thumb|ઇડ્ડક્કિ બંધ જળાશય
**ઇડ્ડક્કિ બંધ** કેરળ, ભારતમાં પેરિયાર નદી પર કુરાવાન અને કુરાથી ગ્રેનાઇટ ટેકરીઓની વચ્ચે બાંધવામાં આવેલો બેવડા વળાંક ધરાવતી કમાનો વાળો બંધ છે. તે  ઉંચાઇ ધરાવે છે અને કમાન બંધોમાં એશિયામાં સૌથી ઉંચો છે. કેરળ રાજ્ય વીજળી બોર્ડ તેની માલિકી ધરાવે છે અને તેના વડે ૭૮૦ મેગાવોટ જળવિદ્યુત પેદા થાય છે, જેની શરૂઆત ૪ ઓક્ટોબર ૧૯૭૫માં થઇ હતી. આ બંધ કોંક્રિટનો અને બેવડો વળાંક ધરાવતો પાતળો કમાન બંધ છે.

{
  "type": "Feature",
  "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [76.976111,9.842778 ] },
  "properties": {
    "title": "ઇડ્ડક્કિ બંધ",
    "description": "",
    "marker-symbol": "dam",
    "marker-size": "small",
    "marker-color": "0050d0"
  }
}

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:ભારતના જળબંધો
શ્રેણી:કેરળ
કેતન પંચાલ

**કેતન પંચાલ** (અંગ્રેજી:Ketan Panchal) (જન્મ: ૪ ઓક્ટોબર ૧૯૮૬) એક ભારતીય પ્રથમ શ્રેણીના ક્રિકેટર છે, જે વડોદરા ક્રિકેટ એસોસિએશન તરફ થી ક્રિકેટ રમે છે..

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* ઈએસપીએનક્રિક‌ઇન્ફો પર કેતન પંચાલ વિષયક માહિતી

શ્રેણી:૧૯૮૬માં જન્મ
શ્રેણી:ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી
શ્રેણી:જીવિત લોકો
રેખા ગોડબોલે

**રેખા ગોડબોલે** એક ભૂતપૂર્વ એક દિવસ આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટર મહિલા છે, જે ભારત દેશ તરફથી રમે છે. તેણીએ ૪ એક દિવસીય આંતરરાષ્ટ્રીય મહિલા ક્રિકેટ મેચ રમી છે. તેણીએ આ મેચોમાં ૨૬ રનની સરેરાશથી કુલ ૭૮ રન બનાવ્યા છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:ભારતીય મહિલા ક્રિકેટર
શ્રેણી:જીવિત લોકો
હાઝરા ધોધ

**હાઝરા ધોધ (Hazara Falls) ભારત** દેશના મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના ગોંદિયા જિલ્લામાં નાગપુર શહેર થી 191 કિલોમીટર અને દારેકાસા થી 33 કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલ છે. હાજરા ધોધ સાલેકાસા તાલુકાનું એક મુખ્ય પ્રવાસી આકર્ષણ છે. આ ધોધની મુલાકાત લેવા માટે વરસાદની મોસમ દરમિયાન ઓગસ્ટ થી ડિસેમ્બરનો સમય માટે શ્રેષ્ઠ છે. આ દારેસ્કા રેલ્વે સ્ટેશન થી ૧ કિલોમીટરના અંતરે આવેલ છે. આ સ્થળ કેમ્પિંગ માટે તેમજ ટ્રેકિંગ પ્રવૃત્તિઓ પણ આદર્શ છે.

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* યુ ટ્યૂબ પર નિહાળો હાઝરા જળધોધ

શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
મોનીલ પટેલ

**મોનીલ પટેલ** (અંગ્રેજી:Monil Patel) (જન્મ પમી મે ૧૯૯૦) એક ભારતીય ક્રિકેટર છે, જે *વડોદરા ક્રિકેટ એસોસિએશન*ના નેજા હેઠળ રમે છે. તેણે તેની પહેલી પ્રથમ કક્ષાની મેચ રમવાની શરુઆત ૨૨મી ઓક્ટોબર, ૨૦૧૫ના રોજ રણજી ટ્રોફીની મેચ રમી કરી હતી.

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* ઇએસપીએન ક્રિક‌ઇન્ફો પર ખેલાડી વિશે

શ્રેણી:ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી
શ્રેણી:જીવિત લોકો
શ્રેણી:વડોદરાના ક્રિકેટર ખેલાડી
શ્રેણી:૧૯૯૦માં જન્મ
રાજસમન્દ તળાવ

**રાજસમન્દ તળાવ** () ભારત દેશના રાજસ્થાન રાજ્યના રાજસમન્દ જિલ્લા સ્થિત એક માનવસર્જિત તળાવ (કૃત્રિમ તળાવ) છે. આ જળાશયનું નિર્માણ રાજસમન્દ ખાતે મહારાણા રાજસિંહજી દ્વારા ગોમતી નદી પર વર્ષ ૧૬૬૨ના સમયમાં એક બંધ બંધાવી કરાવવામાં આવ્યું હતું.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:રાજસ્થાન
વેન્ના તળાવ

**વેન્ના તળાવ** અથવા **વેન્ના લેક** એક મુખ્ય પ્રવાસી આકર્ષણ છે, જે મહાબળેશ્વર, મહારાષ્ટ્ર, ભારત ખાતે આવેલ છે. આ તળાવનું નિર્માણ સાતારાના રાજા શ્રી અપ્પાસાહેબ મહારાજ દ્વારા વર્ષ ૧૮૪૨માં કરાવવામાં આવ્યું હતું.

આ તળાવ બધી બાજુએ થી વૃક્ષો દ્વારા ઘેરાયેલું છે. પ્રવાસીઓ અહીં નૌકા-વિહારનો આનંદ કરી શકે છે અથવા આ તળાવ કિનારે એક ઘોડે-સવારી કરી શકે છે. સંખ્યાબંધ નાના ખાણીપીણીની જગ્યાઓ તળાવકિનારે આવેલ છે. અહીંથી મહાબળેશ્વર શહેરનું મુખ્ય બજાર અને એસ. ટી. બસ સ્ટેન્ડ લગભગ ૨&#x20;કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલ છે. તળાવ થી શહેર જવા-આવવા માટેનો માર્ગ એક સરસ ચાલવાની જગ્યા છે. મોટા ભાગના પ્રવાસ આયોજકોના પ્રવાસમાં વેન્ના તળાવનો સમાવેશ કરવામાં આવે છે. અહીં થી પસાર થતી મોટા ભાગની બસો, ખાનગી વાહનો વેન્ના તળાવ ખાતે વિનંતી કરવાથી ઊભી રહે છે.

## સંદર્ભો 
વેન્ના તળાવ - મસ્તી ઈન્ડિયા 
વેન્ના તળાવ વિષયક માહિતી પંચગિની ડોટનેટ પર 

શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
કુને ધોધ

**કુને ધોધ** (Kune Falls) ભારત દેશના મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના પુના જિલ્લામાં લોનાવાલા ખાતે આવેલ એક ધોધ છે. તે ભારત દેશના ઊંચાઈ ધરાવતા જળધોધ પૈકીનો ૧૪મા ક્રમે આવતો ધોધ છે.

## ધોધ 
કુને ધોધ લોનાવાલા- ખંડાલા વચ્ચેની ખીણમાં સ્થિત છે  ત્રણ સ્તર પર તબક્કાવાર પડતા આ ધોધની કુલ ઊંચાઇ  જેટલી છે; જેમાં સૌથી વધુ ઊંચાઈ  જેટલી છે.

## આ પણ જુઓ 
* ભારતના ધોધની યાદી
* ભારતના ધોધની  ઊંચાઇ મુજબ યાદી

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
અહુપે ઘાટ

**અહુપે ઘાટ** ભારત દેશના મહારાષ્ટ્ર રાજ્યમાં સહ્યાદ્રી પર્વતમાળામાંથી પસાર થતો એક માર્ગ છે. આ રોડ પુના જિલ્લાના જુન્નર તાલુકાના અહુપે ગામને થાણે જિલ્લાના મુરબડ તાલુકાના દેહેરી ગામ સાથે જોડે છે. આ એક પાકો માર્ગ છે.

મંચર પાસેથી ઘોડેગાંવ-ડિંભે માર્ગ દ્વારા અહુપેનું અંતર ૫૨ કિલોમીટર જેટલું છે. આ રોડ વાંકોચૂંકો છે, જેના પર થી પસાર થતાં ડાબી બાજુ ડિંભે જળાશય નજરે પડે છે. અહુપા ખાતે પ્રવેશ કરતાં એક મોટી ધાર આવે છે, જેને સ્થાનિક લોકો ઢગ તરીકે ઓળખે છે. ચોમાસાની ઋતુમાં વરસાદ આવે ત્યારે આ ધાર પરથી એક ધોધ નીચે પડે છે. સ્થાનિક લોકો આને *વાઘમાચા ધોધ* કહે છે. 

અહુપાની પહેલાં આવતું પીપરર્ગણે ગામથી કિલ્લો તેમ જ ધાકોબા શિખર દેખાય છે. અહુપા પહેલાં એક નાની દેવરાઈ દેખાય છે. તેની આગળ નીચે ઘોડ નદીનું ઉદ્‌ગમસ્થાન નજરે પડે છે. પહેલાંના સમયમાં અહીંથી અશ્વ આકારના કોતરમાંથી પાણીનો પ્રવાહ વહેતો હતો. તેથી આ નદીનું નામ ઘોડ નદી પડ્યું છે. અહુપેથી કોંકણના ખોપિવલી ગામ ખાતે પગપાળા ચાલીને જઈ શકાય છે.

ભીમાશંકર નજીક આવેલ અહુપે ઘાટ એક અત્યંત રમણીય સ્થળ છે.

શ્રેણી:ઘાટના રસ્તાઓ
શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર
શ્રેણી:પશ્ચિમ ઘાટ
દેવકુંડ ધોધ

**દેવકુંડ ધોધ** (Devkund Falls) ભારત દેશના મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના રાયગડ જિલ્લામાં ભીરા ગામ નજીક સ્થિત એક ધોધ છે. આ ધોધ અંગ્રેજી ભાષામાં 'પ્લંજ' પ્રકારનો ધોધ કહેવાય છે, જેમાં જળધારા મોટા પ્રમાણમાં ખડકાળ સપાટી પર થી સીધી જ નીચે ખાબકે છે. આ એક દિવસીય આનંદવિહાર (પિકનિક) માટેનું લોકપ્રિય સ્થળ છે.

## સ્થાન 
દેવકુંડ ધોધ ચોખ્ખા પાણીનો અણબોટ્યા સ્થળ પર આવેલ છે. આ ધોધનું વહેણ ત્રણ ઝરણાંઓના સંગમ દ્વારા બને છે અને આ સ્થળને કુંડલિકા નદીનું ઉદ્‌ગમ સ્થાન કહેવાય છે. અહીં પહોંચવા ભીરા ગામથી લગભગ ત્રણ કલાક જેટલું પગપાળા ચઢાણ કરી પહોંચવું પડે છે. આ માર્ગ કુંડલિકા નદી પરના બંધના જળાશયને કિનારે કિનારે ગાઢ જંગલમાંથી પસાર થઈ દેવકુંડ ધોધ ખાતે પહોંચે છે. આ પદ‌આરોહણ માર્ગ મુખ્યત્વે અર્ધ-સૂકા જંગલોમાંથી નદીને સમાંતર તેમ જ વાંકોચૂકો છે. આ સ્થળે જવા માટે માર્ગદર્શક (ગાઇડ) જરૂરી છે કારણ કે ત્યાં ગાઢ જંગલ આસપાસ છે.

## અંતર 
* પુણે થી અંતર: ૧૧૦ કિ. મી.
* મુંબઇ થી અંતર: ૧૭૦ કિ. મી.
* લોનાવાલા થી અંતર: ૫૨ કિ. મી.

### સૌથી નજીકનું હવાઈમથક 
* પુણે: ઘરેલુ
* મુંબઈ: આંતરરાષ્ટ્રીય

### નજીકનું રેલવે જંકશન 
* માનગાંવ રેલવે સ્ટેશન, કોંકણ રેલવે, ૩૦ કિમી દૂર
* લોનાવાલા રેલવે સ્ટેશન, મધ્ય (સેન્ટ્રલ) રેલવે, ૮૨ કિમી દૂર

## સ્નાન 
દેવકુંડ ધોધ નહાવા માટે સારો છે, ધોધ હેઠળના કુંડમાં સ્નાન માણી શકાય છે. આ સ્થળ હંમેશાં પ્રવાસીઓને આકર્ષે છે.

## સલામતી 
ચોમાસા દરમિયાન વરસાદ અને પહાડી ઢોળાવને લીધે પાણીનું વહેણ ખૂબ જ વધુ તેમ જ ઝડપથી વહેતું હોવાને કારણે અહીં ધોધ જોવા માટે જવું અસુરક્ષિત છે. વર્ષ ૨૦૧૭માં, ચોમાસા દરમિયાન જુલાઈ થી ત્રણ મહિના માટે અકસ્માતો વધતાં પ્રવાસીઓ માટે દેવકુંડ ધોધ બંધ કરવામાં આવ્યો હતો. આ સ્થળે બે મુલાકાતીઓના અકસ્માત મૃત્યુ પછી, સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર દ્વારા અહીં કલમ ૧૪૪ મુજબ નિષેધ ફરમાવવામાં આવેલ છે, જે મુજબ એક સાથે ચાર કરતાં વધુ લોકો આ વિસ્તારમાં સાથે ભેગા થઈ શકતા નથી.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર
ધીરેન મિસ્ત્રી

**ધીરેન મિસ્ત્રી** (અંગ્રેજી:Dhiren Mistry)(જન્મ ૫મી સપ્ટેમ્બર, ૧૯૯૨) એક ભારતીય પ્રથમ શ્રેણીના ક્રિકેટર છે, જે વડોદરા ક્રિકેટ એસોસિએશન તરફ થી ક્રિકેટ રમે છે.

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* ઈએસપીએનક્રિક‌ઇન્ફો પર ધીરેન મિસ્ત્રી વિષયક માહિતી

શ્રેણી:ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી
શ્રેણી:જીવિત લોકો
શ્રેણી:વડોદરાના ક્રિકેટર ખેલાડી
શ્રેણી:૧૯૯૨માં જન્મ
જળ સંરચના

**જળ સંરચના** (હિંદી: जल निकाय; अंग्रेजी: Body of water અથવા Waterbody) પૃથ્વીના ભૂતળ (સપાટી) પર ઉપલબ્ધ પાણીના ભૌગોલિક સ્વરૂપને કહેવામાં આવે છે. આને મહાસાગર, સાગર, સમુદ્ર, દરિયો, સરોવર, જળાશય, તળાવ, કુંડ, વાવ, કુવો વગેરે સ્વરુપમાં  ઓળખવામાં આવે છે. આમાં ભૂતળ પર વહેતા પાણીના નદી, ઝરણાં, હિમનદી, વહેળો, ખાડી, નહેર વગેરેનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવે છે.

## પ્રકારો 
* મહાસાગર
* સમુદ્ર
* સરોવર
* કોતર
* તળાવ

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* જળ સંસ્થાન પરિચય , ઈન્ડિયા વોટર પોર્ટલ પર

શ્રેણી:ભૂગોળ
મસ્તરામબાપા

**મસ્તરામબાપા** અથવા સંત મસ્તરામ ભાવનગરના સંત હતા. તેમની સમાધિ ચિત્રા (તા. ભાવનગર)માં તથા ઝાંઝમેર (તા. તળાજા) ખાતે આવેલી છે.

તેઓ ભક્તોમાં *મસ્તરામ બાપુ* તરીકે પ્રખ્યાત હતા.

શ્રેણી:ગુજરાતના સંતો
છિન્નપત્ર

**છિન્નપત્ર** એ સુરેશ જોષી દ્વારા લીખિત ગુજરાતી નવાલકથા છે. ૧૯૬૫માં પ્રગટ થયેલ આ નવલકથા સુરેશ જોષીની પ્રયોગશીલ નવલકથા છે. આ નવલકથાને સુરેશ જોષીએ 'લખવા ધારેલી નવલકથાના મુસદ્દા' તરીકે ઓળખાવી હતી. આ નવલકથા માલા અને અજય નામના બે પાત્રોની આજુ-બાજુ આકાર પામે છે. આ નવલકથામા પીઠ ઝબકાર (ફ્લૅશબૅક) પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરવામા આવ્યો છે. વિવેચક સુમન શાહે આ નવલકથાને 'પ્રેમનુંં મેટાફિજિક્સ' કહીને ઓળખાવી છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
* છિન્નપત્ર એકત્ર ફાઉન્ડૅશન પર

શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્ય
શ્રેણી:નવલકથા
રાસ

[thumb|[નવરાત્રી દરમિયાન રાસ રમતા બાળકો, બેંગ્લોર]]
**રાસ** અથવા **દાંડિયા રાસ** ભારતના ગુજરાત અને રાજસ્થાન રાજ્યોના લોકનૃત્યોનો એક પ્રકાર છે, અને હોળી અને રાધા-કૃષ્ણની વૃંદાવનની રાસલીલાઓ સાથે સંબંધ ધરાવે છે. નવરાત્રી દરમિયાન ગરબાની સાથે રાસ નૃત્ય પણ કરવામાં આવે છે.

## નામ 
"રાસ" નામ સંસ્કૃત શબ્દ *રાસ* પરથી આવ્યો છે. રાસનું મૂળ પ્રાચીન સમયમાંથી મળે છે, જે કૃષ્ણની રાસલીલા સાથે સંબંધિત છે.

## નૃત્ય 
સૌરાષ્ટ્રમાં સામાન્યતઃ રાસ પુરુષો રમે છે જ્યારે રાસડા માત્ર સ્ત્રીઓ કે ક્યારેક સ્ત્રી-પુરુષો જોડે રમે છે. રાસને સામાન્ય રીતે દાંડિયારાસ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે; પરંતુ રાસને દાંડિયા વગર પણ ઘણી વાર "પગના ઠેકા સાથે, હાથના હિલોળા અને અંગમરોડ સાથે" પણ રમવામાં આવે છે. 

લેખક રજની વ્યાસના અનુસાર, "દાંડિયારાસ એ સૌરાષ્ટ્રનું સર્વોત્તમ નૃત્ય છે" અને તેના "અનેક પ્રકારો છે." આ નૃત્યોમાં "તેનાં ગીતોની સરળતા, ભાવવાહિતા અને આખાય સમૂહમાં ચેતન રેલાવવાની અદ્ભૂત શક્તિ છે" અને તેમાં રહેલાં "લય, ગઈત અને તરલતાને કારણે આ કલાવારસો ચિરંજીવ બન્યો છે."

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતનાં લોકનૃત્યો
કાત્રજ ઘાટ

**કાત્રજ ઘાટ** ભારત દેશના મહારાષ્ટ્ર રાજ્યમાં પુના થી સાતારા જતા માર્ગ પર આવેલ એક પર્વતીય માર્ગ છે. કાત્રજ ઘાટ ૪૦૦ વર્ષ કરતાં વધુ જૂનો ઇતિહાસ ધરાવે છે; શિવાજી મહારાજના શાસન દરમ્યાન આ ઘાટનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. વર્ષ ૨૦૦૬માં આ ઘાટના વિકલ્પરૂપે નીચે એક બોગદું બનાવી ૬-માર્ગીય (કાત્રજ ટનલ) બનાવી ખુલ્લી મૂકવામાં આવી હતી.

## માર્ગ 
કાત્રજ ઘાટ દક્ષિણ દિશામાં નીચે આવેલ કાત્રજ ગામ ખાતેથી શરૂ થાય છે. ઘાટના દક્ષિણ છેડાને અંતે જૂના રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ નં. ૪ અને નવા રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ નં. ૪૮ પરની નવી ગોઠવણી દ્વારા નવા કાત્રજ ટનલ માર્ગ સાથે ભળી જાય છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:પશ્ચિમ ઘાટ
શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર
શ્રેણી:ઘાટના રસ્તાઓ
સોમેશ્વર બીચ

**સોમેશ્વર બીચ** (Tulu/કન્નડા:*Someshwara*, અંગ્રેજી:Someshwar Beach) એક દરિયાકિનારે આવેલ બીચ છે, જે ઉલાલ, મેંગલોર, ભારત ખાતે આવેલ છે.

સોમેશ્વર બીચ નામ આ દરિયાકિનારે આવેલ ભગવાન સોમેશ્વરના મંદિર પર થી આવ્યું છે, કારણ કે સોમનાથ મંદિર કેટલીક સદીઓ આ સમુદ્ર કિનારા પર ઉભું છે.

અનંત સુવર્ણ રેતીનો પટ ચાલવા તથા સૂર્યસ્નાન માટે આદર્શ છે. અહીં પાણીમાં સંતાયેલા પથ્થરો અને આ કિનારાની ભૌગોલિક રચના અને વેગીલા જળપ્રવાહને કારણે આ કિનારે તરવું હિતાવહ નથી. દર વર્ષે અહીંના સમુદ્રમાં તરણ માટે ગયેલા તરવૈયાઓ પૈકી પાણીના પ્રવાહમાં ખેંચાઈ જઈને જીવન ખોઈ બેસવાના બનાવો બન્યા છે.

આ બીચની બિલકુલ નજીકમાં એક ટેકરી છે, જેને *ઓટ્ટીનેને ટેકરી* (Ottinene hill) કહેવાય છે. આ ટેકરીની ટોચ પર પહોંચ્યા પછી *નેત્રાવતી નદી*ના દરિયા (અરબી સમુદ્ર) સાથેના સંગમની સુંદર દૃશ્યાવલિ નિહાળવાનો આનંદ માણી શકાય છે. ટેકરી પર કૂણી વનસ્પતિઓ અને ઘણા ઔષધીય છોડ છે, કે જે કુદરતી રીતે આ ટેકરી પર ઉગી નીકળે છે.

## રુદ્ર પાઢે 
સોમેશ્વર બીચ મોટા ખડકો માટે પ્રખ્યાત છે, જેને *રુદ્ર શિલે* અથવા *રુદ્ર પાઢે* કહેવામાં આવે છે. રુદ્ર શબ્દનો અર્થ ભગવાન શિવ અને "શિલે" અથવા "પાઢે" એનો અર્થ *તુલુ ભાષા*માં પથ્થર થાય છે. આ *તુલુ ભાષા* કર્ણાટક અને કેરળના દરિયાકિનારા પર બોલાતી દ્રવિડયન કુળની એક ભાષા છે. મોટી ભરતી દરમિયાન દરિયાનાં ઊંચાં મોજાં ખડકો સાથે અથડાવાનું દૃશ્ય પ્રકૃતિની શક્તિ માટે ધાકની લાગણીનો અનુભવ કરાવે છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:કર્ણાટક
ફોતુ ઘાટ

**ફોતુ ઘાટ** () અથવા **ફોતુ લા** એક ઉચ્ચ પર્વતીય ઘાટ છે, જે ભારત દેશના હિમાલય પર્વતમાળાના *લડાખ હારમાળા*માં શ્રીનગર-લેહ રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ પર આવેલ છે. દરિયાઈ સપાટી થી  જેટલી ઊંચાઈ પરથી પસાર થતો આ ઘાટ રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ પર ઝોજિલા ઘાટ પસાર કર્યા પછીનો સૌથી વધુ ઊંચો ઘાટ છે.

ફોતુ ઘાટ કારગિલ થી લેહ જતાં આવતાં ઉચ્ચ પર્વત શિખરો વચ્ચેથી પસાર થતા આવતા બે ઘાટ પૈકીનો એક ઘાટ છે, જેમાં બીજો નામિકા ઘાટ ઓછી ઊંચાઈ પરથી પસાર થાય છે.

ફોતુ ઘાટ ખાતેથી પૂર્વ તરફ જતાં રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ લામાયુરુ તરફ જતાં નીચે ઉતરવાનું શરૂ થાય છે. ઘાટ પર આવેલ લામાયુરુ ખાતે પ્રસાર ભારતીનું ટેલિવિઝન રિલે સ્ટેશન આવેલ છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:હિમાલય
શ્રેણી:જમ્મુ અને કાશ્મીર
શ્રેણી:ઘાટના રસ્તાઓ
ગઢવાલ હિમાલય

**ગઢવાલ હિમાલય** (હિંદી:गढ़वाल हिमालय, અંગ્રેજી:Garhwal Himalaya) હિમાલયનો એક ભાગ છે, જે ભારત દેશના ઉત્તરાખંડ રાજ્ય ખાતે સ્થિત છે. તેમાં અનેક પર્વતો એવા છે, કે જેની ગણના વિશ્વના સૌથી વધુ ઊંચા પર્વતો તરીકે કરવામાં આવે છે.

## મુખ્ય પર્વતો 
* નંદા દેવી - ૭૮૧૬ મીટર / ૨૫૬૪૩ ફૂટ ઊંચાઇ, વિશ્વમાં ૨૩મા ક્રમનો ઊંચો પર્વત
* કામેટ પર્વત - ૭૭૫૬ મીટર / ૨૫૪૪૬ ફૂટ ઊંચાઇ, વિશ્વમાં ૨૯મા ક્રમનો ઊંચો પર્વત
* કામેટ પર્વત  (માના શિખર)- ૭૨૭૨ મીટર / ૨૩૮૫૮ ફૂટ ઊંચાઇ, વિશ્વમાં ૯૧મા ક્રમનો ઊંચો પર્વત

## આ પણ જુઓ 
* વિશ્વમાં સૌથી ઊંચા પર્વતો
* હિમાલય

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:હિમાલય
શ્રેણી:ઉત્તરાખંડ
ખોહ નદી

**ખોહ નદી** રામગંગા નદીની એક ઉપનદી છે. તેનું ઉદ્‌ગમસ્થાન ભારત દેશના ઉત્તરાખંડ રાજ્યના પૌડી ગઢવાલ જિલ્લામાં સ્થિત દ્વારીખાલ નામના એક સ્થાન પર આવેલ છે. અહીંથી તે શિવાલિક ટેકરીઓમાં થઈને વહેતી વહેતી ભાભર મેદાનક્ષેત્રમાં ઉતરે છે. કોટદ્વાર ખોહ નદીના કિનારા પર વસેલું એક મુખ્ય શહેર છે, જેને પ્રાચીનકાળમાં આ નદીના નામ પરથી જ ખોહદ્વાર પણ કહેવામાં આવતું હતું. બિજનૌર જિલ્લામાં આ નદી ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યમાં પ્રવેશ કરે છે, જ્યાં તેનો સંગમ રામગંગા નદી સાથે થાય છે.

## સંદર્ભ 
* GEOMORPHOLOGY

શ્રેણી:ભારતની નદીઓ
શ્રેણી:ઉત્તરાખંડ
સાથોડી ધોધ

**સાથોડી ધોધ (Sathoddi Falls)** ભારત દેશના કર્ણાટક રાજ્યના ઉત્તર કન્નડ જિલ્લામાં યેલ્લાપુર નગર થી ૩૨ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલ એક ધોધ છે. આ ધોધ કેટલાંક અનામી ઝરણાંઓ દ્વારા *કાલ્લારમણે ઘાટ* નજીક રચાયેલ છે. આ ધોધ લગભગ 15 મીટર (49.2 ફૂટ) ઊંચાઈ ધરાવે છે. આ જળપ્રવાહ પછી આગળ વહેતાં *કાલી નદી* પર આવેલા *કોડાસલ્લી બંધ*ના જળાશયમાં ભળી જાય છે.
thumb|300x300px|સાથોડી ધોધ

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* કર્ણાટક પ્રવાસન 
* સાથોડી ધોધ પર્યટન માર્ગદર્શન
* સાથોડી ધોધ ખાતે આહાર માટે સંપર્ક

Coordinates: [//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=%E0%AA%B8%E0%AA%BE%E0%AA%A5%E0%AB%8B%E0%AA%A1%E0%AB%80_%E0%AA%A7%E0%AB%8B%E0%AA%A7&params=14.948_N_74.586_E_ 14°56′53″N 74°35′10″E&#xFEFF; / &#xFEFF;14.948°N 74.586°E&#xFEFF; / 14.948; 74.586]
શ્રેણી:Coordinates not on Wikidata
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:કર્ણાટક
અકરીમોટા તાપ વિદ્યુત મથક

**અકરીમોટા તાપ વિદ્યુત મથક** (અંગ્રેજી:Akrimota Thermal Power Station) એક લિગ્નાઈટ-આધારિત તાપ વિદ્યુત મથક છે, જે ભારત દેશના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના લખપત તાલુકાના છેર નાની ગામ ખાતે આવેલ છે. આ વિદ્યુત મથક ગુજરાત સરકાર દ્વારા સંચાલિત ગુજરાત ખનિજ વિકાસ નિગમ દ્વારા ચલાવવામાં આવે છે.

## સ્થાપિત ક્ષમતા 
આ વિદ્યુત મથક ૨૫૦ મેગાવોટ (૨x૧૨૫ મેગાવોટ) સ્થાપિત ક્ષમતા  ધરાવે છે. 

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:કચ્છ જિલ્લો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં વિદ્યુત મથકો