open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
સ્મૃતિ મંધાના

**સ્મૃતિ મંધાના** (જન્મ ૧૮ જુલાઈ ૧૯૯૬) એક ભારતીય આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટર છે અને ભારતીય મહિલા રાષ્ટ્રીય ટીમની ઉપ-કેપ્ટન છે. તે ૨૦૨૫ મહિલા ક્રિકેટ વર્લ્ડ કપ, ૨૦૧૬ અને ૨૦૨૨માં મહિલા એશિયા કપ જીતનાર ભારતીય ટીમનો ભાગ હતી. તેણીએ ૨૦૨૨ એશિયન ગેમ્સમાં ગોલ્ડ મેડલ અને ૨૦૨૨ કોમનવેલ્થ ગેમ્સમાં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરીને સિલ્વર મેડલ પણ જીત્યો હતો.

મંધાનાએ આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટમાં ૧૦,૦૦૦થી વધુ રન બનાવ્યા છે. તેણીના નામે ઘણા રેકોર્ડ છે જેમાં સૌથી વધુ આંતરરાષ્ટ્રીય સદી (મેગ લેનિંગ સાથે શેર કરેલી) અને મહિલા વન ડે ઇન્ટરનેશનલ (WODI)માં બીજા ક્રમે સૌથી વધુ સદીનો રેકોર્ડ છે. તેણીએ મહિલા ટ્વેન્ટી20 ઇન્ટરનેશનલ (WT20I) માં બીજા ક્રમે સૌથી વધુ રન અને સૌથી વધુ અડધી સદી ફટકારી છે. તે મહિલા આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટના ત્રણેય ફોર્મેટ &#x2013; WTests, WODIs અને WT20Isમાં સદી ફટકારનાર પ્રથમ ભારતીય છે, અને કોઈપણ ભારતીય બેટ્સમેન દ્વારા ODI ફોર્મેટમાં સૌથી ઝડપી સદીનો રેકોર્ડ પણ ધરાવે છે.

ઘરેલુ ક્રિકેટમાં મંધાના મહારાષ્ટ્રનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. તે મહિલા પ્રીમિયર લીગ (WPL)માં રોયલ ચેલેન્જર્સ બેંગલુરુની કેપ્ટનશીપ કરે છે. ૨૦૨૪ અને ૨૦૨૬ની આવૃત્તિમાં તેણે RCBને WPL ટાઇટલ અપાવ્યાં હતાં. તેણીએ ૨૦૧૯થી ૨૦૨૨ સુધી મહિલા T20 ચેલેન્જમાં ટ્રેલબ્લેઝર્સની આગેવાની લીધી હતી, જે ૨૦૨૦ સીઝનમાં ટાઇટલ જીત્યું હતું. ૨૦૧૬માં, તેણીને ઓસ્ટ્રેલિયન મહિલા બિગ બેશ લીગ (WBBL)માં બ્રિસ્બેન હીટ દ્વારા કરારબદ્ધ કરવામાં આવી હતી. તેણી WBBLમાં હોબાર્ટ હરિકેન્સ, સિડની થંડર અને એડિલેડ સ્ટ્રાઇકર્સ તથા મહિલા ક્રિકેટ સુપર લીગમાં વેસ્ટર્ન સ્ટોર્મ અને ધ હન્ડેડમાં સધર્ન બ્રેવ માટે પણ રમી છે.

મંધાનાએ ૨૦૧૮ અને ૨૦૨૧માં વિમેન્સ ક્રિકેટર ઓફ ધ યર અને ૨૦૧૮ અને ૨૦૨૪માં મહિલા ક્રિકેટર ઓફ ધ ઇયર સહિત ચાર આઇસીસી એવોર્ડ જીત્યા છે. તેણીને ૨૦૨૧માં ડબલ્યુટી૨૦આઈ પ્લેયર ઓફ ધ યર અને ૨૦૨૨માં વિમેન્સ ક્રિકેટર ઓફ ધ યર માટે પણ નામાંકિત કરવામાં આવી હતી. તેમને ૨૦૧૮ અને ૨૦૨૫માં ભારતીય ક્રિકેટ કંટ્રોલ બોર્ડ દ્વારા શ્રેષ્ઠ આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટર એવોર્ડ મળ્યો હતો. તેમને ૨૦૧૯માં ભારત સરકાર દ્વારા અર્જુન પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. વિઝડન દ્વારા તેણીને ૨૦૨૪ માટે વિશ્વની અગ્રણી મહિલા ક્રિકેટર તરીકે નામ આપવામાં આવ્યું હતું.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:અર્જુન પુરસ્કાર વિજેતાઓ
શ્રેણી:ભારતીય મહિલા ક્રિકેટર
શ્રેણી:જીવિત લોકો
શ્રેણી:૧૯૯૬માં જન્મ
જ્યોતિ કુમારી

thumb|જ્યોતિ કુમારીનું ચિત્ર
**જ્યોતિ કુમારી** (જન્મ ૨૦૦૫) બિહારના ગ્રામીણ દરભંગા જિલ્લાના સિરહુલ્લીની એક ભારતીય વિદ્યાર્થીની છે. ભારતમાં કોવિડ-19 લોકડાઉન દરમિયાન તેણીના ઘાયલ પિતા સાથે તેમના ઘરે પહોંચવા માટે તેણીએ લગભગ  ૧,૨૦૦ કિમી (૭૫૦ માઈલ) સાઇકલ ચલાવ્યા પછી તેણી ધ્યાન પર આવી. તેણીને રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર આપવામાં આવ્યો હતો, અને તેણીની વાર્તા રેકોર્ડ કરવા માટે એક બોલિવૂડ ફિલ્મની દરખાસ્ત કરવામાં આવી હતી.

## જીવન
કુમારીનો જન્મ ૨૦૦૫ ની આસપાસ થયો હતો, અને તે બિહારના દરભંગા જિલ્લાના સિરહુલ્લી નામના નાના ગામની છે. તેણીની માતા, ફૂલો દેવી, આંગણવાડી બાળ સંભાળ સુવિધામાં રસોઈયા છે, અને તેના પિતા ઇ-રિક્ષા ડ્રાઇવર હતા.

૨૫ માર્ચ, ૨૦૨૦ ના રોજ, ભારતે કોવિડ-૧૯ રોગચાળાને સમાવવાનો પ્રયાસ કરવા માટે લોકડાઉન લાદ્યું. આના પરિણામે લાખો કામની બહારના સ્થળાંતર કામદારોએ નિર્ણય લીધો કે તેઓએ ઘરે જવું જોઈએ જ્યાં તેઓની સંભાળ રાખવા માટે જરૂરી સપોર્ટ નેટવર્ક હોય. આ પૈકી કુમારીના પિતા એક રિક્ષા ડ્રાઈવર હતા, પરંતુ તેમને અકસ્માતમાં તેમના પગને નુકસાન પહોંચ્યું હતું અને તેઓ ચાલવામાં અસમર્થ હતા. ભારતની સરકારે જુદા જુદા વિસ્તારો માટે જુદા જુદા નિયંત્રણો લાદ્યા હતા, પરંતુ રાષ્ટ્રવ્યાપી પ્રતિબંધોમાં મુસાફરી પ્રતિબંધો અને આંતરરાજ્ય બસ મુસાફરીનો સમાવેશ થતો નથી. તેઓ તેમના ઘરથી ઘણા દૂર હતા અને કુમારીએ ઘરે સાયકલ ચલાવવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો. તેમના છેલ્લા પૈસાથી તેઓએ એક છોકરીની સાયકલ ખરીદી અને કુમારીના પિતાની શંકા હોવા છતાં તેઓ ૮ મે ૨૦૨૦ ના રોજ રવાના થયા.

પ્રેક્ષકોને સાયકલની સીટ પર એક મોટા માણસને બેઠેલા જોઈને આશ્ચર્ય થયું જ્યારે તેની ઘણી નાની પુત્રી પેડલિંગ કરી રહી હતી. તેમની પાસે લારીમાં ટૂંકી લિફ્ટ હતી, પરંતુ તેઓ દરરોજ લગભગ ૧૦૦ માઇલ મુસાફરી કરતા હતા. કેટલાક કહે છે કે એક કરતાં વધુ લિફ્ટ આવી હશે પરંતુ પ્રવાસ હજુ પણ નોંધપાત્ર હતો અને તેણીને તેના પિતા સાથે ગુરુગ્રામથી બિહારના સિરહુલ્લી સુધીની  ૧,૨૦૦ કિમી (૭૫૦ માઈલ)ની મુસાફરી તરીકે વર્ણવવામાં આવી હતી.

યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના રાષ્ટ્રપતિના વરિષ્ઠ સલાહકાર ઇવાન્કા ટ્રમ્પ અને વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા બહાદુરીના આ કાર્યની પ્રશંસા કરવામાં આવી હતી. વાર્તા પ્રકાશિત થઈ ત્યારે અન્ય શુભેચ્છકો અને વીઆઈપીઓ તેમના ઘરની બહાર હતા. તેણીને ભેટ આપતી વખતે ભારતના સામાજિક અંતરના નિયમોનું પાલન ન કરવા બદલ ભીડની ટીકા કરવામાં આવી હતી.

તેણીને શાળામાં જવા માટે મદદ કરવાના ઘણા વચનો હોવા છતાં, જ્યોતિને હજુ સુધી કોઈપણ માધ્યમિક અથવા ઉચ્ચ માધ્યમિક શાળામાં પ્રવેશ આપવામાં આવ્યો નથી.

કુમારીને ભારતના રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા રોગચાળાના સમયમાં બહાદુરી માટે ૨૦૨૧ નો પ્રધાન મંત્રી રાષ્ટ્રીય બાલ શક્તિ પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. જ્યોતિને ઓલ ઈન્ડિયા સાયકલિંગ ફેડરેશનમાં સાયકલિંગ ટ્રાયલ માટે હાજર રહેવા આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું હતું કારણ કે તેણી ભારતીય સાયકલિંગ ટીમ માટે યોગ્ય પસંદગી હતી. ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઈમ્સે જ્યોતિ પરના અહેવાલોમાં તેણીનો ઉલ્લેખ "સિંહહૃદયની છોકરી... રાષ્ટ્રને પ્રેરણા આપતી" તરીકે કર્યો હતો.

## ફિલ્મ પ્રસ્તાવ
ઈન્ડિયા ટુડે દ્વારા અહેવાલ આપવામાં આવ્યો હતો કે જ્યોતિ તેના બીમાર પિતા સાથે ઘરે પાછા ફરતી વખતે પ્રસ્તાવિત બોલિવૂડ મૂવી માટે મુખ્ય ભૂમિકા ભજવશે. આ યાત્રા ગુરુગ્રામથી દરભંગા સુધીની હશે, પરંતુ તેમાં વાર્તા વિકસાવવા માટે કાલ્પનિક ઘટનાઓનો પણ સમાવેશ થશે.

શ્રેણી:જીવતા લોકો
શ્રેણી:ભારતના વિદ્યાર્થીઓ
મહાબકાકાર

**મહાબકાકાર** (સીકોનાઈફોર્મ્સ Ciconiiformes) પંખીઓના સમુહમાં એક કુટુંબના વીસ જાતિના પંખીઓનો સમાવેશ થાય છે.  આ વર્ગના પંખીઓના શરીરના આકાર મહાબક (ઢોંક) પક્ષીના શરીરના આકાર સાથે મળતા આવતા હોવાથી એમને આ વર્ગમાં મુકવામાં આવ્યા છે. આ મહાબકાકાર વર્ગના કુલ વીસમાંથી નિચે મુજબના પંખીઓ ગુજરાતમાં જોવા મળે છે.
# ઢોંક બગલું
# ઢોંક બનારસ
# ઢોંક ઉજળી
# ઢોંક કાળી ટુલ
# ઢોંક કાળો
# ઢોંક જમાદાર
# ઢોંક નાનો જમાદાર

## સંદર્ભ
લલિતા સખી

**લલિતા** (સંસ્કૃત: ललिता), જેને સામાન્ય રીતે **લલિતા સખી** પણ કહેવામાં આવે છે, તે એક હિન્દુ દેવી છે અને દૈવી યુગલ રાધાકૃષ્ણના સૌથી અગ્રણી સાથીઓમાંની એક છે. ઘણી વૈષ્ણવ પરંપરાઓ અને સાહિત્યમાં તેણીને વ્રજ પ્રદેશની ગોપી તરીકે પૂજનીય માનવામાં આવે છે અને રાધા-કૃષ્ણના આઠ સૌથી નજીકની શાશ્વત સખીઓ અષ્ટસખીના વડા તરીકે ઉલ્લેખ કરવામાં આવે છે.

લલિતાને રાધાનું વિસ્તરણ અને કૃષ્ણની પત્ની તરીકે ગણવામાં આવે છે. દ્વાપર યુગમાં બરસાના નજીક આવેલા ઊંચાગાંવને લલિતાનું જન્મસ્થળ માનવામાં આવે છે જ્યારે ગોલોકનો ઉલ્લેખ તેમના આધ્યાત્મિક નિવાસસ્થાન તરીકે કરવામાં આવે છે.

## જીવન અને દંતકથા 
લલિતાને અષ્ટસાખીઓમાં સૌથી વયસ્ક ગોપી તરીકે પૂજનીય માનવામાં આવે છે અને તે રાધા કરતાં ૨૭ દિવસ મોટી હોવાનું વર્ણવવામાં આવે છે. લલિતાનો જન્મ તેના માતાપિતા, વિશોક (પિતા) અને સારાદી (માતા)ને ત્યાં બરસાના નજીક ઊંચાગાંવમાં થયો હતો.

શાસ્ત્રો અનુસાર દ્વાપર યુગમાં રાધા અને કૃષ્ણની મુલાકાતો અને વિવિધ લીલાઓનું સુવ્યવસ્થિત આયોજન કરવું લલિતાનું કર્તવ્ય છે. તે રાસલીલા, રાધાકૃષ્ણ વિવાહ લીલા અને લઠમાર હોળી સહિત દિવ્ય યુગલની ઘણી લીલાઓનો અભિન્ન ભાગ છે. 

બ્રહ્મવૈવર્ત પુરાણ અને ગર્ગ સંહિતા અનુસાર જ્યારે કૃષ્ણ વૃંદાવન છોડીને ગયા ત્યારે લલિતાના નેતૃત્વમાં બધી અષ્ટસખીઓ તેમના ગામ છોડીને રાધા સાથે કડલી જંગલમાં ગયા.

રાધાકૃષ્ણનો ૧૦૦ વર્ષનો વિરહ કાળ સમાપ્ત થયા પછી, કૃષ્ણ વ્રજ પાછા આવ્યા અને કડલી જંગલમાં અષ્ટસખીઓ અને રાધાને મળ્યા. ત્યાં કૃષ્ણએ એક વિશાળ દિવ્ય રથ બોલાવ્યો અને રાધા, લલિતા સહિતની બધી ગોપીઓ અને વ્રજના રહેવાસીઓને તેમના દિવ્ય ધામ ગોલોકમાં પાછા લઈ ગયા.

## સાહિત્ય અને પ્રતીકવાદ 
લલિતા ગોપીનો ઉલ્લેખ અનેક વૈષ્ણવ ગ્રંથોમાં કરવામાં આવ્યો છે. કેટલાક ગ્રંથોમાં તેમનો ઉલ્લેખ અષ્ટસખીની ગોપી અથવા મુખ્ય તરીકે કરવામાં આવ્યો છે જ્યારે અન્યમાં તેમને રાધાકૃષ્ણના સૌથી નજીકના સાથી તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યા છે. જે પ્રમુખ ગ્રંથોમાં તેમનો ઉલ્લેખ જોવા મળે છે તેમાં ગર્ગ સંહિતા, પદ્મ પુરાણ, નારદ પુરાણ અને બ્રહ્મ વૈવર્ત પુરાણ મુખ્ય છે.

શાક્તપરંપરામાં લલિતા ગોપી અને અન્ય અષ્ટસખીઓને અષ્ટ સિદ્ધિઓના અવતાર તરીકે ગણવામાં આવે છે: - અણીમા, મહિમા, ગરિમા, લઘીમા, પ્રાપ્તિ, પ્રાકામ્ય, ઇષિત્વ અને વશીત્વ.

## પૂજા 
રાધા વલ્લભ સંપ્રદાય, ગૌડીય વૈષ્ણવ સંપ્રદાય, નિમ્બાર્ક સંપ્રદાય, પુષ્ટિમાર્ગ સંપ્રદાય, જગદગુરુ કૃપાલુ પરિષત અને હરિદાસી સંપ્રદાય સહિત અનેક પરંપરાઓમાં લલિતા ગોપીની પૂજા કરવામાં આવે છે.

## સ્ત્રોત 
* રૂપા ગોસ્વામી દ્વારા શ્રી લલિતા અષ્ટકમ
* સ્કંદ પુરાણમાં શ્રી લલિતા ધ્યાન મંત્ર શ્રી રાધા મદન મોહન મંદિર, વૃંદાવન, શ્રી રાધા રાસબિહારી અષ્ટસખી મંદિર, વૃંદાવન અને શ્રી રાધા મદન મોહન મંદિર, કરૌલી, શ્રી અષ્ટસખી મંદિર, બરસાના સહિતના અન્ય મંદિરોમાં પણ તેણીની પૂજા કરવામાં આવે છે.

## અવતાર 
કળિયુગમાં, વૃંદાવનના લોકપ્રિય સંત અને સંગીતકાર સ્વામી હરિદાસને લલિતાનો અવતાર કહેવામાં આવે છે. તેમણે વૃંદાવનના નિધિવનમાં બાંકે બિહારીની મૂર્તિ પ્રગટ કરી હતી.

## રૂપાંતરણ 
લોકપ્રિય માધ્યમોમાં, લલિતા સખીને કલાકારો દ્વારા ટીવી શ્રેણીમાં દર્શાવવામાં આવે છે.
* રામાનંદ સાગરની ૧૯૯૩ની શ્રેણી 'શ્રી કૃષ્ણ'માં લલિતાનું પાત્ર પાપિયા સેનગુપ્તાએ ભજવ્યું હતું.
* ૨૦૧૮ની શ્રેણી 'રાધાકૃષ્ણ'માં લલિતાનું પાત્ર પ્રિયા થાનકીએ ભજવ્યું હતું.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:પૌરાણિક પાત્રો