open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
સીગીરીયા

right|thumb|300x300px|**સીગીરીયા** - શ્રીલંકાનું વિશ્વ ધરોહર સ્થળ (વર્લ્ડ હેરિટેજ)
**સીગીરીયા** (; સિંહાલી: සීගිරිය; ;  પરથી વ્યુત્પતિ) શ્રીલંકા દેશના કેન્દ્રીય માતલે જિલ્લામાં આવેલ, એક વિશાળ પથ્થર, પ્રાચીન ખડક ગઢ તેમ જ મહેલનું ખંડેર છે. તેની ચારે તરફ ગીચ બગીચાઓ, જળાશય અને અન્ય ઇમારતો આવેલ છે. આ એક પ્રખ્યાત પ્રવાસી સ્થળ છે. આ સ્થળ પોતાની પ્રાચીન ચિત્રકળા (પેઇન્ટિંગ) માટે પણ વિખ્યાત છે, જે ભારત દેશમાં અજંતા ગુફાઓની યાદ અપાવે છે. તે શ્રીલંકા દેશમાં આવેલ સાત વિશ્વ ધરોહર સ્થળો પૈકીનું એક છે. યુનેસ્કોએ આ સ્થળને 'વિશ્વની આઠમી અજાયબી' જાહેર કરી છે. 

## બાહ્ય કડીઓ 
* સીગીરીયા (શ્રીલંકા), આકાશ મહેલ
* સત્તાવાર યુનેસ્કો જાળસ્થળ
* પુરાતત્વ વિભાગ, શ્રીલંકા 
* માઉન્ટ ઓફ રીમેમ્બરન્સ

શ્રેણી:વિશ્વ ધરોહર સ્થળ
શ્રેણી:શ્રીલંકા
અસ્વથ દામોદરન

**અસ્વથ દામોદરન,** ન્યૂયોર્ક યુનિવર્સિટી ના સ્ટર્ન સ્કૂલ ઓફ બિઝનસ માં વિત્ત ના પ્રોફેસર છે, જયાં તે કોર્પ્રેટ વિત્ત અને ઇક્વિટી વેલ્યુએશન શીખાવે છે. એ વેલ્યુએશન (મૂલ્યાંકન), કોર્પ્રેટ વિત્ત અને નિવેશ પ્રબંધન અંગે બહુ ઘણા અકાદ્મિક અને પ્રેક્ટીશનર પુસ્તકો (જે વિત્તીય શિક્ષણ માં વ્યાપક તરીકે વાપરવામાં આવે છે) ના લેખક છે. મૂલ્યાંકન ના ક્ષેત્રે એણે "એક અધ્યાપક અને પ્રાધિકારી" તરીકે માન્યતા પ્રાપ્ત કરી છે. એણે ઇક્વિટી વેલ્યુએશન, કોર્પ્રેટ વિત્ત અને નિવેશો અંગે ઘણા પુસ્તકો લખ્યા છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:૧૯૫૭માં જન્મ
શ્રેણી:જીવિત લોકો
જવાહર દ્વીપ

**જવાહર દ્વીપ** () (પહેલાંના સમયમાં બુચર આઇલેન્ડ) ભારત દેશના મુંબઈ શહેર નજીક દરિયાકિનારે આવેલ એક ટાપુ છે. આ ટાપુ ખનીજ તેલ ટર્મિનલ તરીકે મુંબઈ બંદર પ્રાધિકરણ દ્વારા વાપરવામાં આવતો હોવાથી પોર્ટ સત્તાવાળાની પરવાનગી સિવાય અહીં જઈ શકાતું નથી. ખનીજ તેલનો સંગ્રહ કરી શકાય તેવી વિશાળ ટાંકીઓ આ ટાપુ પર છે. ત્યાંથી તેઓ પાઈપ લાઈન દ્વારા શુદ્ધિકરણ માટે વડાલા, મુંબઈ ખાતે લઈ જાય છે. આ સવલત શહેરને દુર્ઘટનાઓથી સલામત રાખે છે. અહીં વિકાસ માટે અન્ય ખનિજ તેલ ટર્મિનલ બનાવવા માટે ટેન્ડર પણ મંગાવવામાં આવ્યા છે. મોટા તેલવાહક જહાજો માટે યોગ્ય ઊંડાણ મળે તે માટે આ ટાપુ પર બની રહેલા નવા ટર્મિનલની આસપાસ ડ્રેજિંગ કામ પણ હાલમાં હાથ ધરવામાં આવી રહ્યું  છે.

આ ટાપુ એક પ્રતિબંધિત વિસ્તાર છે અને મોટા ભાગનો ટાપુ ગાઢ વનસ્પતિઓ વડે આવરી લેવામાં આવેલ છે. ટાપુના કેન્દ્ર ભાગમાં ટેકરીનો ભાગ આવેલ છે. આ ટાપુ મુંબઈ શહેરના ગેટવે ઓફ ઇન્ડિયા ખાતેથી  જેટલા અંતરે  આવેલ છે.

શ્રેણી:મુંબઈ
વિદ્યુતભાર

thumb|ધન અને ઋણ બિંદુઓ વચ્ચેનો વિદ્યુત ક્ષેત્ર
**વિદ્યુતભાર** અથવા **વીજભાર** (સંજ્ઞા: Q) એ પદાર્થનો  એવો ગુણધર્મ છે, જે વિદ્યુતક્ષેત્ર દ્વારા (બે કે તેથી વધુ પદાર્થો) એકબીજા ઉપર બળ દાખવે છે. આ બળ આકર્ષી અથવા અપાકર્ષી પ્રકારનું હોય છે. વિદ્યુતભાર દ્રવ્ય સાથે બદ્ધ હોય છે. તેનો એકમ કુલંબ (C) છે. વિદ્યુતભારિત પદાર્થો તેમના વિદ્યુતક્ષેત્ર દ્વારા દૂર દૂર સુધી આંતરક્રિયા કરે છે. બે વિદ્યુતભારો વચ્ચેની આંતરક્રિયા કુલંબના નિયમથી વ્યક્ત કરી શકાય છે. વિદ્યુતભારો જ્યારે ગતિ કરે છે ત્યારે વિદ્યુતપ્રવાહનું નિર્માણ થાય છે.

## વ્યાખ્યા અને પ્રકારો
એક ઍમ્પિયર (A)નો સ્થિર વિદ્યુતપ્રવાહ એક સેકન્ડ (S) માટે વહે ત્યારે ૧ કુલંબ વિદ્યુતભારનું વહન થાય છે.

વિદ્યુતભાર બે પ્રકારના હોય છે; ઋણ વિદ્યુતભાર અને ધન વિદ્યુતભાર. ઋણ વિદ્યુતભાર વિદ્યુતક્ષેત્રનું નિમજ્જન-ક્ષાલનપાત્ર (?) છે. ઈલેક્ટ્રોન અને ઋણ આયનો એ ઋણ વિદ્યુતભાર ધરાવે છે. ધન વિદ્યુતભાર વિદ્યુતક્ષેત્રનું ઉદગમ છે. પ્રોટોન, ધન આયનો અને પોઝિટ્રોન વગેરે ધન વિદ્યુતભાર ધરાવે છે. સજાતીય વિદ્યુતભારો વચ્ચે અપાકર્ષણ થાય છે અને વિજાતીય વિદ્યુતભારો વચ્ચે આકર્ષણ થાય છે.

## સંદર્ભો
શ્રેણી:ભૌતિકવિજ્ઞાન
તામડા ઘુમર

**તામડા ઘુમર** () એક મોસમી અને કુદરતી ધોધ છે, જે ભારત દેશના છત્તીસગઢ રાજ્યના બસ્તર જિલ્લામાં જગદાલપુર શહેરથી પશ્ચિમ દિશામાં આશરે  જેટલા અંતરે આવેલ છે. આ સ્થળ ચિત્રકોટનો ધોધ અને મેન્દ્રી ઘુમરથી ખૂબ જ નજીક આવેલ છે.

## સ્થાનિક ભૂગોળ 
**તામડા ઘુમર** ધોધ જગદાલપુરથી આશરે ૪૫ કિ. મી. જેટલા અંતરે આવેલ છે . આ સ્થળ ચિત્રકોટ અને મેન્દ્રી ઘુમર ધોધથી ખૂબ જ નજીક આવેલ છે. આ ધોધની ઊંચાઇ લગભગ ૧૦૦ ફૂટ જેટલી છે અને સામાન્ય રીતે વરસાદની મોસમમાં જ અહીં પાણી ચાલુ રહે છે. ધોધની બંને તરફ લીલા જંગલો આવેલ છે. ચિત્રકોટ અને તીરથગઢ ધોધની માફક તામડા ઘુમર ધોધ પણ એક સુંદર કુદરતી અજાયબી અને એક રમણીય સ્થળ છે.

કુદરતી સૌંદર્યથી ભરપૂર આ વિસ્તાર ખાતે ગાઢ જંગલ ધરાવતી જમીનો, ઊંડી ખીણો અને ભવ્ય ટેકરીઓ આ સ્થળની સુંદરતામાં ઉમેરો કરે છે અને તે તરફ પ્રવાસીઓને આકર્ષે છે. આ ધોધ આવેલો એક અલગ સ્થાન પર આવેલ હોવા છતાં પણ અહીં મોટી સંખ્યામાં પ્રવાસીઓ પિકનિક માણવા માટે તેમ જ તેમના પરિવારો અને મિત્રો સાથે કુદરતી અજાયબીઓ માણવા માટે અહીં આવે છે. તે ખરેખર છત્તીસગઢ રાજ્યનાં શ્રેષ્ઠ પ્રકૃતિ પ્રવાસન સ્થળો પૈકીનું એક છે. આસપાસનો વિસ્તાર પણ કુદરતી આકર્ષણોથી સમૃદ્ધ છે. આ સ્થળની મુલાકાત લેવા માટે ચોમાસાની ઋતુનો સમય શ્રેષ્ઠ છે. આ ઋતુમાં આવતા પ્રવાસીઓનું વહેતાં પાણીનાં ઝરણાંઓ, જેના માર્ગની બંને બાજુઓ પર ભરપૂર વૃક્ષો છે તેમ જ ખડકો કાપીને તેમાંથી પસાર થાય છે અને છેલ્લે તીવ્ર ઝડપથી ટેકરીની ટોચ પરથી નીચે પડી મનોહર દૃશ્યો સાથે સ્વાગત કરે છે.

## આ પણ જુઓ 
* ચિત્રકૂટ ધોધ
* તીરથગઢ ધોધ
* કોટુમસર ગુફા
* મેન્દ્રી ઘુમર
* જગદાલપુર

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:છત્તીસગઢ
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
ઉત્તમભાઈ હરજીભાઈ પટેલ

**ઉત્તમભાઈ હરજીભાઈ પટેલ** (૨૫ જુલાઈ ૧૯૨૭ – ૩૦ જાન્યુઆરી ૨૦૧૮)એક ભારતીય રાજકારણી હતા. તેમણે ભારતીય સંસદમાં લોકસભાની ગુજરાત રાજ્યની વલસાડ બેઠક પરથી ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ ઉમેદવાર તરીકે ચૂંટણી જીતી સંસદસભ્ય બન્યા હતા. તેમને કેન્દ્રીય રાજ્ય મંત્રી - ગ્રામ વિકાસ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. તેઓ અગાઉ ગુજરાત વિધાનસભાના સભ્ય હતા.

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* સત્તાવાર માહિતી ભારતીય સંસદના જાળસ્થળ પર

શ્રેણી:૧૯૨૭માં જન્મ
શ્રેણી:જીવિત લોકો
શ્રેણી:ગુજરાત રાજ્યના સાંસદ
શ્રેણી:૨૦૧૮માં મૃત્યુ
શ્રેણી:૧૦મી લોકસભાના સભ્ય
પુજા ગોર

**પુજા ગોર** ( **પૂજા ગૌર**, જન્મ ૧ જૂન ૧૯૯૧) એક ભારતીય ટેલિવિઝન અભિનેત્રી છે. તેણી મન કી આવાઝ ધારાવાહિકમાં પ્રતિજ્ઞા તરીકેની ભુમિકા માટે,  કિતની મહોબ્બત હૈ ધારાવાહિકમાં પૂર્વી તરીકેની ભુમિકા માટે અને *એક નયી ઉમ્મીદ  ધારાવાકિકમાં* રોશની તરીકેની ભુમિકા માટે  જાણીતી છે

## અંગત જીવન 
વર્ષ ૨૦૧૫માં, પુજા ગોર  સ્વ રક્ષણ અને શારીરિક સ્વસ્થ રહેવા માટે કિકબૉક્સિન્ગ માટે શીખી છે.

## ટીવી કારકિર્દી 
## સંદર્ભો 
શ્રેણી:જીવિત લોકો
શ્રેણી:અભિનેત્રી
શ્રેણી:ટીવી ચેનલો
શ્રેણી:૧૯૯૧માં જન્મ
ખાનદેશ જિલ્લો

thumb|ભુસાવળ જિલ્લાનો નકશો (વર્ષ ૧૮૯૬)
**ખાનદેશ જિલ્લો** (અથવા **ખાનદેશ**) અંગ્રેજ શાસન સમયમાં એક ભૂતપૂર્વ વહીવટી વિભાગ હતો, જેમાં વર્તમાન  સમયના મહારાષ્ટ્ર રાજ્યમાં આવેલા જલગાંવ, ધુલિયા અને નંદરબાર જિલ્લાઓમાં અને નાસિક જિલ્લાના થોડા વિસ્તારનો સમાવેશ થતો હતો.

૧૮મી સદીમાં અને ૧૯મી સદીના પ્રારંભિક સમયમાં ખાનદેશ, મરાઠા સંઘનો ભાગ હતું અને તેનું શાસન મરાઠા પેશવાઓ હસ્તક હતું. આ જિલ્લો વર્ષ ૧૮૧૮ના સમયમાં બ્રિટિશ ભારતના ત્રીજા એંગ્લો-મરાઠા યુદ્ધના પરિણામ સ્વરૂપે અંગ્રેજ શાસન હેઠળ આવ્યો હતો. જિલ્લાનો દક્ષિણ ભાગ વર્ષ ૧૮૬૯માં નાસિક જિલ્લામાંથી છૂટો પાડી આ જિલ્લામાં ઉમેરવામાં આવ્યો હતો. વર્ષ ૧૯૦૬માં આ જિલ્લાને બે ભાગમાં વિભાજિત કરવામાં આવ્યો હતો; પૂર્વ ખાનદેશ અને પશ્ચિમ ખાનદેશ જિલ્લાઓ, જેમાં તેનાં મુખ્યમથક  અનુક્રમે જલગાંવ ખાતે અને ધુલિયા (ધુળે) ખાતે રાખવામાં આવ્યાં હતાં. પૂર્વ ખાનદેશ જિલ્લાને પછી જલગાંવ જિલ્લો અને પશ્ચિમ ખાનદેશ જિલ્લાને પછીથી ધુલિયા જિલ્લો નામ આપવામાં આવ્યું હતું. ત્યારબાદ વર્ષ ૧૯૯૮માં ધુલિયા જિલ્લાનું  વિભાજન કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં ધુલિયા જિલ્લો અને નંદરબાર જિલ્લાઓ બનાવવામાં આવ્યા હતા.

## સંદર્ભો 
* Hunter, Sir William Wilson, et al. (1908). *Imperial Gazetteer of India*, Volume 15. 1908-1931; Clarendon Press, Oxford.

શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર
શ્રેણી:ઇતિહાસ
શ્રેણી:મરાઠા સામ્રાજ્ય
વડોદરા ડાયનેમાઈટ કેસ

**વડોદરા ડાયનેમાઈટ કેસ** એ ૧૯૭૫-૭૭ દરમ્યાન લાદવામાં આવેલી કટોકટી હેઠળ જ્યોર્જ ફર્નાંડિસ અને અન્ય ૨૪ જણા ઉપર ઉપર ઈંદિરા ગાંધીની સરકારે ચલાવાયેલા ખટલાને અપાયેલું નામ છે.

કેન્દ્રીય અન્વેષણ બ્યુરો (સી. બી. આઈ)એ જ્યોર્જ ફર્નાંડિસ ઉપર કટોકટીના વિરોધમાં ડાયનેમાઈટની દાણચોરી કરી સરકારી અસ્કાયતો અને રેલ્વેના પાટા ઉડાવી મુકવાનો આરોપ મુક્યો હતો. તેઓ ઉપર રાષ્ટ્ર સામે યુદ્ધ છેડવાનો અને સરકાર ઉથલાવી પાડવાનો પણ આરોપ મુકવામાં આવ્યો હતો. આરોપીઓને જૂન ૧૯૭૬માં પકડીને દિલ્હીની તિહાર જેલમાં પુરવામાં આવ્યા હતા.

અન્ય પ્રમુખ આરોપીઓ હતા: વિરેન જે શાહ, જી. જી. પરીખ, સી. જી. કે. રેડ્ડી, પ્રભુદાસ પટવારી, દેવી ગુજ્જર અને અન્ય. આ ખટલામાં ઘરના સ્થળ વડોદરા હતું તેમ છતાં ખટલો દિલ્હીમાં ચાલ્યો હતો તેના સમર્થકારણમાં સી.બી.આઈ.એ આ ઘટના દ્વારા પડનારી રાષ્ટ્રીય અસરનું કારણ બતાવ્યું હતું.

૧૯૭૭ની લોક સભાની ચુંટણી જ્યોર્જ ફર્નાંડિસ જેલમાં જ રહી બિહારના મુજફ્ફરપુરથી લડ્યા હતા. જેલમાં સાંકળ બાંધેલો તેમનો ફોટો દર્શાવી તેમના સમર્થકોએ ચુંટણી પ્રચાર કર્યો અને તેઓ ભારે બહુમતિથી ચુંટાઈ આવ્યા. ઈ.સ. ૧૯૭૭માં સત્તાપર આવતા જનતા પાર્ટીએ આ ખટલો પાછો લીધો અને સૌ આરોપીઓને મુક્ત કર્યા.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:રાજકારણ
શ્રેણી:મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓ
નિધિ ભાનુશાલી

**નિધિ ભાનુશાલી** () એક ભારતીય ટેલિવિઝન અભિનેત્રી છે. તેણી ભારતમાં સૌથી લાંબી ચાલેલી ધારાવાહિક શ્રેણી *તારક મહેતા કા ઉલ્ટા ચશ્મા*માં *સોનાલિકા ભીડે* અથવા *સોનુ*ની ભૂમિકાથી પ્રખ્યાત બની હતી, જેમાં તેણીએ જુલાઈ ૨૦૧૨થી ઓગસ્ટ ૨૦૧૯ સુધી અભિનય કર્યો હતો.

*તારક મહેતા કા ઉલ્ટા ચશ્મા* ધારાવાહિકમાંથી અગાઉની કલાકાર (ઝીલ મહેતા) છૂટી થયા પછી *સોનુ*ની ભૂમિકા માટે નિધિએ ઓડિશન આપ્યું હતું. તેણીને પસંદ કરવામાં આવી અને તેના પ્રથમ પૂર્વાવલોકન તરીકેનું પ્રદર્શન સોનુ ભીડે, આત્મારામ તુકારામ ભીડેની પુત્રી તરીકે નવેમ્બર ૨૦૧૨માં પ્રસારિત કરવામાં આવ્યું હતું. તેણીએ આ શ્રેણીના ૧૫૦૦થી વધુ હપ્તાઓ પૂર્ણ કરવામાં મદદ કરી હતી.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:જીવિત લોકો
શ્રેણી:અભિનેત્રી
સાબરમતી કેન્દ્રીય કારાગૃહ

**સાબરમતી કેન્દ્રીય કારાગૃહ** (અમદાવાદ કેન્દ્રીય કારાગૃહ, સુભાષ બ્રીજ સર્કલ નજીક , અમદાવાદ)એ ગુજરાત રાજ્યના અમદાવાદ શહેરનું મુખ્ય કારાગૃહ છે. તેની સ્થાપના ૧૮૯૫માં થઈ હતી. ઈ.સ ૧૯૨૨માં મહાત્મા ગાંધીને આ કારાગૃહમાં અમુક દિવસો માટે રાખવામાં આવ્યા હતા. આ કારાગૃહ કેદીઓની સુધારણા, પુનર્વસન અને  પુનર્ગઠન જેવી ક્રિયાઓનું કેન્દ્ર રહી છે. ઈગ્નુ (IGNOU - ઈંદિરાગાંધી નેશનલ ઑપન યુનિવર્સિટી) અને બાબાસાહેબ આંબેડકર ઓપન યુનિવર્સિટી અહીં કેદીઓને ઘેરબેઠા અભ્યાસક્રમો પુરા પાડે છે. પતંજલી યોગપીઠ, આર્ટ ઑફ લીવિંગ, રામકૃષ્ણ મિશન, ઈસ્કોન, ચિન્મય મિશન, ઑલ વર્લ્ડ ગાયત્રી પરિવાર, આર્ય સમાજ, સ્વાધ્યાય પરિવાર, ઈશા યોગ ફાઉન્ડેશન, બ્રહ્મા કુમારી, ભારત સેવાશ્રમ સંઘ, શ્રીમદ રાજચંદ્ર મિશન વગેરે જેવા આધ્યાત્મિક મંડળો અહીં વ્યાખ્યાન, શિક્ષણ કાર્યક્રમ, કાર્યશાળા  આદિ યોજે છે. 

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:અમદાવાદ
પિતા

બાળકના પુરુષ વાલીને **પિતા** કહેવાય છે. પિતાના પૈતૃક સંબંધો ઉપરાંત તેમના બાળકોને માતાપિતા, કાયદેસર અને સામાજિક સંબંધ હોય શકે છે અને તે બાળક સાથે ચોક્કસ અધિકારો અને જવાબદારીઓ ધરાવે છે. દત્તક પિતા એક પુરુષ છે જે દત્તકની કાનૂની પ્રક્રિયા દ્વારા બાળકના માતાપિતા બન્યા છે. એક જૈવિક પિતા શિશુનું સર્જન કરવા માટે પુરૂષ આનુવંશિક યોગદાન આપનાર છે, જાતીય સંભોગ અથવા શુક્રાણુ દાન દ્વારા. એક જૈવિક પિતા તેના દ્વારા ઉઠાવવામાં આવતા બાળકને કાનૂની જવાબદારીઓ ધરાવતી નથી, જેમ કે નાણાંકીય સહાયની જવાબદારી. મૂર્તિપૂજક પિતા એ એક એવો વ્યક્તિ છે કે જેની સાથે બાળકનો જીવવૈજ્ઞાનિક સંબંધ હોવાનો આરોપ છે પરંતુ તે સ્થાપવામાં આવ્યો નથી. એક સાવકા પિતા એ એક પુરુષ છે જે બાળકની માતાના પતિ છે અને તેઓ એક પરિવાર એકમ બનાવી શકે છે, પરંતુ સામાન્ય રીતે બાળકના સંબંધમાં પિતૃના કાનૂની અધિકાર અને જવાબદારીઓ નથી.

શ્રેણી:સમાજશાસ્ત્ર
નેચર ક્લબ સુરત

**નેચર ક્લબ સુરત** () એક બિન-સરકારી સંસ્થા (એનજીઓ) છે, જે દક્ષિણ ગુજરાત, ભારત ખાતે પર્યાવરણીય સંરક્ષણને માટે કામ કરે છે. તેની સ્થાપના વર્ષ ૧૯૮૪માં કરવામાં આવી હતી. સ્થાપક સભ્યો પૈકીના એક *સ્નેહલ પટેલ* હજુ ક્લબ ખાતે સક્રિય છે.

## પ્રવૃત્તિઓ 
નેચર ક્લબ સુરત પર્યાવરણ સંરક્ષણને લગતી યોજનાઓ બનાવી તેના પર કાર્ય કરે છે. તે પશુ કલ્યાણ યોજનાઓ, જેમ કે કુદરતી આપત્તિઓ વેળા પશુઓનું બચાવ-કાર્ય કરે છે અને પશુ તપાસ શિબિર યોજે છે. આ ક્લબ યુવાન બાળકોમાં પર્યાવરણીય જાગૃતિ લાવવા માટે વિવિધ સાહસિક પ્રવૃત્તિઓ અને શિબિરોનું આયોજન પણ કરે છે.

વર્ષ ૨૦૦૩માં તેઓ *કૉલ ઓફ ઇન્ડિયન બર્ડઝ*, નામથી  દુર્લભ પક્ષીઓના અવાજનું એક સંકલન (ઓડીયો-કેસેટ) પ્રકાશિત કર્યું છે. તેમણે વર્ષ ૨૦૧૪માં એક નવું અવતરણ *બર્ડ સોંગ્સ* પણ પ્રકાશિત કર્યું છે.

## તાજેતરની ઝુંબેશ 
નેચર ક્લબ સુરત દ્વારા  વિવિધ સંરક્ષણ ઝુંબેશ હાથ ધરવામાં આવે છે. એક ઝુંબેશ સુરત શહેરમાં ખુલ્લી જગ્યા બચાવવા માટે ઉપાડી છે, જેમાં આશા રાખે છે કે રાજ્ય સરકાર દ્વારા એક એક વૈકલ્પિક સાઇટ નક્કી કરી સુરત હીરા ઉદ્યોગ (ડાયમંડ બૂર્સ)ને શહેરની મધ્યમાંથી ત્યાં ખસેડવામાં આવે, જેથી શહેરની મધ્યમાં રહેલી ખુલ્લી જગ્યાનું રક્ષણ થાય.

## તાજેતરની યોજનાઓ 
નેચર ક્લબ સુરત સક્રિય રીતે પર્યાવરણીય સંરક્ષણને લગતી યોજનાઓ (પ્રોજેક્ટ) શરૂ કરવા માટે પ્રોત્સાહક વલણ રાખે છે. કેટલીક યોજનાઓ આ મુજબ છે:

* વેટલેન્ડ સંરક્ષણ પ્રોજેક્ટ - એક યોજના છે કે જે અંતર્ગત *ગવિયર તળાવ, સુરત* ખાતેના વેટલેન્ડ વિસ્તારને  જાળવી રાખવા માટે વિવિધ પગલાંઓ લેવામાં આવે છે.
* હરણ સંવર્ધન પ્રોજેક્ટ - વાંસદા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન, વાંસદા ખાતે કાર્યરત એક યોજના છે, જેમાં કેન્દ્રમાં ટપકાંવાળા હરણની પ્રજાતિનું સંવર્ધન કરી, મોટાં થયા પછી જંગલ-વિસ્તારમાં છોડી મૂકવામાં આવે છે.
* ગીધ સંરક્ષણ પ્રોજેક્ટ - વર્ષ ૨૦૦૫માં શરૂ કરવામાં આવ્યો, જેમાં દક્ષિણ ગુજરાતના જંગલી વિસ્તારોમાં તેઓ ગીધને ખોરાક મળી રહે અને વસ્તી વધારો થાય તેવાં કાર્યો કરે છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:સુરત શહેર
શ્રેણી:સ્વૈચ્છિક સંસ્થાઓ
કુણ નદી

**કુણ નદી** મહી નદીની ડાબા કાંઠાની એક ઉપનદી તેમ જ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા શહેરા તાલુકા તેમ જ ગોધરા તાલુકામાં થઈને વહેતી એક નાની નદી છે. આ નદી ગોધરા તાલુકાના કેવડીયા તેમ જ શહેરા તાલુકાના ડુમેલાવ ગામ વચ્ચેના વિસ્તારમાંથી નીકળે છે અને ટિંબા ગામ પાસે મહી નદીમાં મળી જાય છે.

આ નદીના કિનારે ટિંબા, રતનપુર (કાંટડી), આંબાજાટી, ઉમરપુર, દેમલી, સંપા વગેરે ગામો આવેલા છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:પંચમહાલ જિલ્લો
શ્રેણી:ગુજરાતની નદીઓ
ટીંબા રજવાડું

**ટીંબા રજવાડું** વર્તમાન સમયમાં ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલ ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલ ટીંબા ગામમાં આવેલું એક ભૂતપૂર્વ નાનું રજવાડું હતું.

## ઇતિહાસ 
ટીંબા રજવાડું સાતમા વર્ગમાં સમાવિષ્ટ તાલુકો અને રજવાડું હતું, જેમાં મહી કાંઠા વિસ્તારમાં વધુ ચાર ગામો સહિત સમાવેશ હતો. તેનું શાસન *ગઢવારા થાણા* અંતર્ગત કોળી સરદારો દ્વારા ચલાવવામાં આવતું હતું.

આ રજવાડાની સંયુક્ત વસ્તી વર્ષ ૧૯૦૧માં ૧૬૭૫ જેટલી હતી અને રાજ્યની આવક ૯૩૫ રૂપિયા (વર્ષ ૧૯૦૩-૦૪, મોટે ભાગે જમીનની મહેસુલી પેટે) જેટલી હતી અને *ઈડરના રજવાડા*ને વાર્ષિક ૫૦ રૂપિયાની ચૂકવણી કરતું હતું.

## સ્ત્રોત અને બાહ્ય કડીઓ 
* ઇમ્પીરીઅલ ગેઝેટિયર, dsal.uchicago.edu - Mahi Kantha પર 

શ્રેણી:મહીસાગર જિલ્લો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં રજવાડાં
શ્રીધર

**શ્રીધર** (ઇ.સ. ૭૫૦ - ઇ.સ.૯૩૦) અથવા શ્રીધારાચાર્ય એ ભારતીય ગણિતશાસ્ત્રી, સંસ્કૃતના પંડિત અને ફિલસૂફ હતા. તેઓ દક્ષિણ રાધા (હાલ નું હુગલી) ના ભુરીશતીષ્ટી (ભુરિસ્રીતી અથવા ભુરશુટ) ગામમાં ૮ મી સદીમાં જન્મ્યા હતા. તેમના પિતાનું નામ બલદેવ આચાર્ય હતું અને તેમની માતાનું નામ અછોકા બાઈ હતું. તેમના પિતા સંસ્કૃત ના પંડિત અને ફિલસૂફ હતા. શ્રીધરે આર્યભટ્ટ દ્વારા શોધાયેલ શૂન્ય નું વિસ્તૃત વર્ણન તથા તેની સમીકરણીય ઉપયોગીતાઓ દર્શાવી અને ગણિત શાસ્ત્ર માં યોગદાન આપ્યું. 

તેમણે લખ્યું હતું કે, "જો કોઈ પણ સંખ્યામાં શૂન્ય ઉમેરવામાં આવે તો, રકમ એ જ સંખ્યા હશે; જો કોઈ પણ સંખ્યા માંથી શૂન્યની બાદબાકી કરવામાં આવે, તો રકમ બદલાશે નહી; જો કોઈ પણ સંખ્યા નો શૂન્ય દ્વારા ગુણાકાર કરવામાં આવે, તો જવાબ શૂન્ય થાય".

અપૂર્ણાંકના ભાગાકારના કિસ્સામાં તેમણે વિભાજકના પારસ્પરિક દ્વારા અપૂર્ણાંકને ગુણાકાર કરવાની રીત શોધી કાઢી.

તેમણે બીજગણિતના વ્યવહારુ કાર્યક્રમો પર લખ્યું તથા તેમણે અંકગણિતથી બીજગણિતને અલગ તારવ્યો. તેઓ ક્વોડરેટિક સમીકરણો ઉકેલવા માટે સૂત્ર આપનારા પહેલા ગણિતશાસ્ત્રીઓ માંથી એક હતા.

શ્રેણી:ભારતીય ગણિતજ્ઞ
રાષ્ટ્રીય વિજ્ઞાન દિવસ

**રાષ્ટ્રીય વિજ્ઞાન દિવસ** (નેશનલ સાયન્સ ડે; ) ભારત દેશમાં વિજ્ઞાન દ્વારા થતા લાભો પ્રતિ સમાજમાં જાગૃતિ લાવવા અને વૈજ્ઞાનિક વિચારસરણી જાગૃત કરવાના હેતુ માટે રાષ્ટ્રીય વિજ્ઞાન અને પ્રૌદ્યોગિકી પરિષદ (નેશનલ સાયન્સ અને ટેકનોલોજી કાઉન્સિલ) અને વિજ્ઞાન અને પ્રૌદ્યોગિકી મંત્રાલય (મિનિસ્ટ્રી ઓફ સાયન્સ એન્ડ ટેકનોલોજી), ભારત સરકારના ઉપક્રમે દર વર્ષે ફેબ્રુઆરી ૨૮ના દિવસે ભારતમાં ઉજવવામાં આવે છે. ફેબ્રુઆરી ૨૮ના દિવસે, સર સી. વી. રામન દ્વારા પોતાની શોધની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. આ શોધ માટે તેમને વર્ષ ૧૯૩૦માં નોબૅલ પારિતોષિક આપવામાં આવ્યું હતું.

રાષ્ટ્રીય વિજ્ઞાન દિવસનો મૂળ હેતુ યુવાન વિદ્યાર્થીઓને વિજ્ઞાન પ્રતિ આકર્ષિત તેમ જ પ્રોત્સાહિત કરવા અને સામાન્ય જનતાને વિજ્ઞાન અને વૈજ્ઞાનિક સિદ્ધિઓ પ્રતિ સજાગ રાખવાનો છે. આ દિવસે બધી વિજ્ઞાન સંસ્થાઓ, જેમ કે રાષ્ટ્રીય અને અન્ય વિજ્ઞાન પ્રયોગશાળાઓ, વિજ્ઞાન અકાદમીઓ, શાળા અને કોલેજ અને તાલીમ સંસ્થાઓ ખાતે વિવિધ વૈજ્ઞાનિક પ્રવૃત્તિઓ સાથે સંબંધિત કાર્યક્રમો હાથ ધરવામાં આવે છે. મહત્વપૂર્ણ આયોજનોમાં વૈજ્ઞાનિકોનાં વકતવ્યો, નિબંધ, લેખન, વિજ્ઞાન પ્રશ્નોત્તરી, વિજ્ઞાન પ્રદર્શન, સેમિનાર અને પરિસંવાદ વગેરે સામેલ હોય છે. વિજ્ઞાન ક્ષેત્રે વિશિષ્ટ પ્રદાન માટે રાષ્ટ્રીય અને અન્ય પુરસ્કારો પણ જાહેરાત પણ કરવામાં આવે છે. વિજ્ઞાનની લોકપ્રિયતા વધારવા માટે વિશેષ પુરસ્કાર પણ રાખવામાં આવ્યા છે.

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* રાષ્ટ્રીય વિજ્ઞાન દિવસ  ૨૮ ફેબ્રુઆરી (વેબ વાર્તા)

શ્રેણી:વિજ્ઞાન
અંબાઈદાસ જીવાભાઈ અમીન

**અંબાઈદાસ જીવાભાઈ અમીન** અથવા **ભાઉ સાહેબ** એ વસો અને કાઠીયાવાડના જાગીરદાર હતા.

## જીવન 
તેઓ ચુસ્ત વૈષ્ણવ ધર્મ પાળતા હતા. એમણે છ વખત લગ્ન કર્યા હતા પરંતુ એમને એક પણ સંતાન ન હતું. તેથી તેમણે સાવલીના જોરાભાઈના એકના એક પુત્ર અને પોતાના કુલ ત્રણમાંના સૌથી નાના ભાણેજ ગોવર્ધનભાઈને ગોપાળદાસ નામ આપીને દત્તક લીધા હતા.

એમણે *દેશી કારીગરોને ઉત્તેજન* નામનું પુસ્તક લખ્યું હતું. મોતીભાઈ અમીનના શબ્દોમાં એ પુસ્તકમાં કરવામાં આવેલી દેશી કારીગરીના નાશની સમીક્ષા "પથરા પીગળાવે એવી ચોટદાર છે."

## અવસાન 
૩૦ જાન્યુઆરી, ૧૯૧૦ના રોજ વસોમાં *વસો સાર્વજનિક પુસ્તકાલય*ના ઉદ્‌ઘાટન સમારંભના દિવસે સવારે દેવપૂજા કરતી વખતે હૃદય બંધ પડી જવાથી તેઓ અવસાન પામ્યા હતા.

## નોંધ 
## સંદર્ભ 
* 

શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:રાજકારણી
શ્રેણી:૧૯૧૦માં મૃત્યુ
વાન્તાવંગ ધોધ

**વાન્તાવંગ ધોધ **(જેને મિઝો ભાષામાં વાન્તાવંગ ખાવથલા કહેવાય છે) ભારત દેશના પૂર્વ ભાગમાં સ્થિત મિઝોરમ રાજ્યના સેરછીપ જિલ્લામાં આવેલ થેન્ઝવલ ખાતેથી  દક્ષિણમાં આવેલ છે. તે મિઝોરમ ખાતે સૌથી વધુ ઊંચો અવિરત ધોધ છે. તે સેરછીપ ખાતેથી  અને ઐઝવાલ ખાતેથી  જેટલા અંતરે આવેલ છે.

## ધોધ 
તે એક, બે સ્તરીય ધોધ છે, જેની કુલ ઊંચાઇ  જેટલી છે.

## આ પણ જુઓ 
* ભારતમાં ધોધની યાદી
* ભારતમાં ધોધની યાદી (ઊંચાઇ પ્રમાણે)

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:મિઝોરમ
કનાતલ

**કનાતલ** ઉત્તરાખંડ રાજ્ય, ભારત ખાતે આવેલ એક નાનું ગામ છે. કનાતલ દહેરાદૂન (ઉત્તરાખંડ રાજ્યનું પાટનગર) ખાતેથી ૭૮ કિ. મી., મસૂરી ખાતેથી ૩૮ કિ. મી. અને ચંબા ખાતેથી ૧૨ કિ. મી. જેટલા અંતરે આવેલ છે. તે ચંબા-મસૂરી રોડ પર અને દિલ્હી થી લગભગ ૩૦૦ કિ. મી. જેટલા અંતરે આવેલ છે.

## ઇતિહાસ 
થોડા દાયકાઓ પહેલા ત્યાં એક તળાવ હતું, જેનું નામ કાણાતાલ હતું; હવે તેનું અપભ્રંશ થવાને કારણે તેનું નામ કનાતલ છે, કે જેનો હિન્દી ભાષામાં શાબ્દિક અર્થ થાય છે "એક આંખવાળું તળાવ". તેની યાદગીરીમાં આ સ્થળને કનાતલ નામ આપવામાં આવ્યું હતું.

કનાતલ ખાતે સુરખંડા દેવીનું મંદિર છે, જે સતી માતાને સમર્પિત છે. હરિદ્વાર ખાતે સતી માતાએ પોતાની જાતને ત્રિશૂળ પર બાળી, પછી શિવ દ્વારા તેમના પત્ની સતી માતાજીનું મસ્તક કનાતલ ખાતે લાવવામાં આવ્યું હતું. આ સ્થળ પર્વતની ટોચ પર ૯૯૯૫ ફીટ જેટલી ઊંચાઇ પર આવેલ છે, જ્યાંથી ૩૬૦ ડિગ્રીનું દૃશ્ય દેખાય છે. આ મંદિર ખાતે મસૂરી જતા રોડ પર ૮ કિ. મી અંતરે આવેલ  કદ્દુખલ સુધી વાહનમાં મુસાફરી કરી, ત્યાંથી એક પગપાળા ૨ કિ. મી. ચાલીને મંદિર ખાતે પહોંચી શકાય છે. અહીં ટટ્ટુ પણ ઉપલબ્ધ છે.

## આબોહવા 
ઉનાળા  દરમિયાન અહીંનું તાપમાન ૧૦-૨૦ ડિગ્રી સેલ્સિયસ વચ્ચે રહે છે અને શિયાળા દરમિયાન અહીંનું તાપમાન ૫-૧૦ ડિગ્રી સેલ્સિયસ વચ્ચે રહે છે. શિયાળા દરમિયાન અહીં ભારે બરફવર્ષા થાય છે, જેને કારણે રસ્તાઓ પણ અવરોધિત થાય છે. ઉચ્ચ ઊંચાઇને કારણે કનાતલ ખાતે અણધાર્યો ભારે પવન પણ અનુભવાય છે.

## ભૂગોળ 
કનાતલની સરેરાશ ઊંચાઈ લગભગ ૮૫૦૦ ફુટ (૨૫૯૦ મીટર) જેટલી છે. સૌથી વધુ ઊંચાઈ પર સુરખંડા દેવી મંદિર (૯૯૯૫ ફીટ) આવેલ છે.
આ પ્રદેશમાં જળ દુર્લભ છે.

## ઉપલ્બધતા 
કનાતલ સડક માર્ગ દ્વારા દિલ્હી અને મુખ્ય શહેરો સાથે સરળ રીતે જોડાયેલ છે. નજીકનું રેલ્વે સ્ટેશન અને વિમાનમથક દહેરાદૂન ખાતે છે, જ્યાંથી કનાતલ માટે ટેક્સીઓ સરળતાથી ઉપલબ્ધ છે.

## જોવાલાયક સ્થળો 
* તેહરી બંધ
* કોડિઆ જંગલ
* મસૂરી
* ચંબા
* ધનોલ્ટી
* શિવપુરી

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:ઉત્તરાખંડ
મીટ્ટી બંધ

**મીટ્ટી બંધ** એ કોંક્રિટ અને માટી વડે બનેલો મીટ્ટી નદી પર અબડાસા તાલુકા, કચ્છ જિલ્લા, ગુજરાત, ભારતમાં આવેલો બંધ છે. મીટ્ટી નદી મધ્યમ કક્ષાનું વહેણ છે અને જળાશય માટે ૪૬૮.૭૯ ચોરસ કિલોમીટરનો સ્ત્રાવક્ષેત્ર પૂરો પાડે છે. આ બંધ ત્રંબૌ ગામ નજીક આવેલો છે અને તેનું બાંધકામ ૧૯૮૩માં પૂર્ણ થયું હતું. આ બંધ ૪૪૦૫ મીટર લાંબો અને ૧૭.૪૦ મિલિયન ઘન મીટર (MCM) ની કુલ સંગ્રહ ક્ષમતા, ૨.૭૮ MCMની મૃત સંગ્રહ ક્ષમતા અને અને ૧૪.૭૨ MCM જીવંત સંગ્રહ ક્ષમતા ધરાવે છે.

## નોંધ 
## વધુ વાચન 
* 

શ્રેણી:ગુજરાતના ડેમ
લેંગપુઈ વિમાનમથક

**લેંગપુઈ વિમાનમથક (लेंगपुई हवाई अड्डा; Lengpui Airport)** (આઇએટીએ  ICAO ), ઐઝવાલ, મિઝોરમ ખાતે આવેલ એક વિમાનમથક છે.

આ વિમાનમથક હવાઈ સેવા દ્વારા કોલકત્તા અને ગુવાહાટી ખાતેથી તેમ જ અઠવાડિયામાં ત્રણ વિમાનસેવા દ્વારા ઇમ્ફાલ સાથે જોડાયેલ છે. મિઝોરમના પાટનગર ઐઝવાલ શહેરથી ૩૨ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલ છે. આ વિમાનમથક ભારતનું પ્રથમ અને સૌથી મોટું હવાઈમથક છે, જેનું બાંધકામ રાજ્ય સરકાર દ્વારા કરવામાં આવ્યું હોય. ઉપરાંત તે પૂર્વોત્તર ભારતમાં બીજા ક્રમનું સૌથી મોટું વિમાનમથક છે. 

## હવાઈ પટ્ટી અને વિમાનક્ષેત્ર 
અહીંની હવાઈ પટ્ટી (રન-વે) ૨૫૦૦ મીટર લાંબી છે, જેની નીચેથી ઘણા પહાડી ઝરણાંઓ વહે છે. આ કારણથી તે પોતાની જાતને અનોખું બનાવે છે. આ વિમાનમથકનો બાંધકામ ખર્ચ ૯૭.૯૨ કરોડ રૂપિયા થયો હતો અને તે બે વર્ષ અને બે મહિનાના વિક્રમજનક સમયમાં તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું. તેનું બાંધકામ ડિસેમ્બર ૧૯૯૫માં શરૂ કરી ફેબ્રુઆરી ૧૯૯૮માં પૂર્ણ પણ કરવામાં આવ્યું હતું. તેના બાંધકામ પૂર્વેના સમયમાં રાજધાની ઐઝવાલ ખાતેથી, સૌથી નજીકનું રેલવે સ્ટેશન બૈરાબી  અને સૌથી નજીકનું વિમાનમથક સિલ્ચર  જેટલા અંતરે પડતું હતું.

## હવાઈ સેવાઓ અને સ્થળ 
* એર ઇન્ડિયા (ઇમ્ફાલ, કોલકાતા)
* જેટ એરવેઝ (દિલ્હી, ગુવાહાટી)

## સંદર્ભો 
* વિમાનમથકનું ઉદઘાટન 

શ્રેણી:ભારતનાં હવાઈમથકો
શ્રેણી:મિઝોરમ
ઉદયપુર વન્યજીવન અભયારણ્ય

**ઉદયપુર વન્યજીવન અભયારણ્ય** (Udaypur Wildlife Sanctuary) ભારત દેશના બિહાર રાજ્યના પશ્ચિમ ચંપારણ જિલ્લામાં આવેલ એક વન્યજીવન અભયારણ્ય છે. તેની સ્થાપના વર્ષ ૧૯૭૮માં કરવામાં આવી હતી અને તેનો વિસ્તાર ૮.૭૪ ચોરસ કિલોમીટર જેટલો છે.

વન્યજીવન અભયારણ્ય ખાતે મુખ્યત્વે વેટલેન્ડ છે, જે ગંડકી નદીના પૂરક્ષેત્રમાં આવેલ ઓક્સબો તળાવ ખાતે સ્થિત છે. આ અભયારણ્ય વિવિધ જળનાં પક્ષીઓ, બંને રહેવાસી અને યાયાવર માટે નિવાસસ્થાન છે. અભ્યારણ્ય વિસ્તારોમાં દળદળનું વન, સૂકું નદીનું વન, અને ખૈર-સીસ્સો વન (*Acacia catechu-Dalbergia sissoo*)નો સમાવેશ થાય છે. તે નીચાણવાળા *ગંગાના મેદાનો*ના *ભેજવાળાં પાનખર જંગલો*ના પર્યાવરણીય ક્ષેત્રમાં આવેલ છે.

આ અભયારણ્ય ખાતે એક આરામ ગૃહ આવેલ છે. અહીંથી સૌથી નજીકનું નગર તેમ જ રેલ્વેમથક બેટિયાહ ખાતે આવેલ છે. આ અભયારણ્ય *નાયબ નિયામક, પશ્ચિમ ચંપારણ વન વિભાગ*ની વહિવટી સત્તા હેઠળ આવે છે, જેનું મુખ્ય મથક  બેટિયાહ ખાતે આવેલ છે.

## આ પણ જુઓ 
* વાલ્મિકી રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:વન્ય
શ્રેણી:બિહાર
લદાખી ભાષા

**લદ્દાખી ભાષા** (તિબેટીયન : ལ་དྭགས་སྐད་, Wylie: લા-dwags skad) ભારત દેશના લદ્દાખ પ્રદેશના લેહ જિલ્લાની મુખ્ય ભાષા છે. તેને **ભોટી** પણ કહેવામાં આવે છે. આ તિબેટીયન ભાષાઓ પૈકીની એક ભાષા છે, પરંતુ મૂળ તિબેટીયન અને લદ્દાખી ભાષા જાણનારા એકબીજાની ભાષા સમજી શકતા નથી.

લદ્દાખના ગાન્ચે વિસ્તારમાં તિબેટીયન મૂળના બલતી  અને લદ્દાખી લોકો રહે છે. સાંસ્કૃતિક રીતે ગાન્ચે વિસ્તાર ભારતના લદ્દાખ પ્રદેશનો એક ભાગ છે, જો કે અહીં મોટા ભાગના લોકો ધાર્મિક દ્રષ્ટિએ મુસ્લિમ છે. અહીં સૌથી વધુ બોલતી ભાષા બોલાય છે, જે લદ્દાખી ભાષાની નજીકની ભાષા છે અને ઘણી વખત તેને તિબેટીયન ભાષાની ઉપભાષા તરીકે અર્થઘટન કરવામા આવે છે.

## સંદર્ભો 
## આ પણ જુઓ 
* તિબેટીયન ભાષા

## બાહ્ય કડીઓ 
* રાષ્ટ્રીય સંદર્ભોમાં ભોટી ભાષાનું મહત્વ 

શ્રેણી:ભારતની ભાષાઓ
શ્રેણી:લડાખ
શ્રેણી:તિબેટ
પુષ્પગિરિ વન્યજીવન અભયારણ્ય

**પુષ્પગિરિ વન્યજીવન અભયારણ્ય** ભારત દેશના કર્ણાટક રાજ્યમાં આવેલ ૨૧ વન્યજીવન અભયારણ્ય પૈકીનું એક છે.

આ અભયારણ્ય કોડાગુ જિલ્લાના સોમવારપેટ તાલુકામાં આવેલ છે. તે દુર્લભ અને ભયગ્રસ્ત પક્ષીઓ માટેનું નિવાસસ્થાન છે. *કદમક્કલ સંરક્ષિત વન* (રિઝર્વ ફોરેસ્ટ) આ અભયારણ્યનો જ એક ભાગ છે. પુષ્પગિરિ (કુમાર પર્વત)આ અભયારણ્યનું સર્વોચ્ચ શિખર છે. આ અભયારણ્ય *બિસ્લે સરંક્ષિત વન* સાથે ઉત્તર દિશામાં અને *કુક્કે સુબ્રમણ્ય વન-શૃંખલા* સાથે પશ્ચિમ દિશામાં સંલગ્ન છે.

મંડલાપટ્ટી શિખર, કોટે બેટ્ટા અને મક્કલગુડી બેટ્ટા પર્વતો આ અભયારણ્યના વિસ્તારમાં આવે છે. મલ્લાલી ધોધ અને કોટે આબે ધોધ (મુક્કોડ્લુ ધોધ તરીકે પણ ઓળખાય) અભયારણ્યની અંદર આવેલ છે. પુષ્પગિરિ વન્યજીવન અભયારણ્યને એક *વિશ્વ ધરોહર સ્થળ* બનાવવા માટેની દરખાસ્ત કરવામાં આવી છે.

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* પશ્ચિમી ઘાટ, યુનેસ્કો વર્લ્ડ હેરિટેજ સેન્ટર
* ભારતના મહત્વપૂર્ણ પક્ષી વિસ્તારો - પુષ્પગિરિ વન્યજીવન અભયારણ્ય 

શ્રેણી:વન્ય
શ્રેણી:કર્ણાટક
જગત શિરોમણી મંદિર, આમેર

**જગત શિરોમણી** મંદિર ભારત દેશના રાજસ્થાન રાજ્યના જયપુર જિલ્લામાં આમેર ખાતે આવેલું એક હિંદુમંદિર છે. આ મંદિર ભગવાન કૃષ્ણ અને વિષ્ણુ તથા ભક્ત મીરાંબાઈને સમર્પિત છે. તેનું બાંધકામ ૧૫૯૯-૧૬૦૮ની વચ્ચેના સમયમાં રાણી કનકાવતીએ કરાવ્યું હતું, જે રાજા માનસિંહ (પ્રથમ)ની પત્ની હતી. આ મંદિર તેમના પુત્ર જગતસિંહની સ્મૃતિમાં બાંધવામાં આવ્યું હતું.

## ઇતિહાસ 
આ મંદિરને આમેર નગરના સ્થાનિક ઇતિહાસમાં અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ગણવામાં આવે છે. આ મંદિર ખાતે ભગવાન કૃષ્ણની એક પ્રતિમા છે જે હિંદુ ધર્મના લોકો માટે શ્રદ્ધાનું પ્રતિક છે. આ પ્રતિમા સાથે એવી જ મીરાંબાઇની પ્રતિમા છે જેનું મેવાડ રાજમાં પૂજન કરવામાં આવે છે.

## ચિત્રદર્શન 

File:Outer view of the Jagat Shiromani Temple.jpg|જગત શિરોમણી મંદિરનો બાહ્ય દેખાવ
File:Amber - Sri Jagat Siromani Temple - 3.jpg|મંદિરના પ્રવેશદ્વાર પર સંગીતકાર અને સ્ત્રીનું શિલ્પ
File:जगत_शिरोमणि_मंदिर,_जयपुर_02.jpg|પ્રવેશદ્વારનો નજીકનો દેખાવ
File:Amber_-_Sri_Jagat_Siromani_Temple_-_6.jpg|કોતરણી
File:Amber_ni15-15.jpg|મંદિરનો બાજુ પરથી દેખાવ
File:Amer_jagat_shiromani_temple.jpg|મંદિરનો વિહંગ દેખાવ
File:Jagat_Shiromani_Mandir_Amer_जगत_शिरोमणी_मन्दिर_(2022)_-_img_19.jpg|પ્રવેશદ્વારના પગથિયા પરથી દેખાવ
File:Lascar_Jagat_Shiromani_Temple_(4499873812).jpg|મંદિરની નજીક કમાનો અને સ્થંભો
File:N-RJ-82SriJagatSiromanijitempleJaipur-SolReyes20100922_046.JPG|દિવાલ પરની કળા
File:N-RJ-82SriJagatSiromanijitempleJaipur-SolReyes20100922_040.JPG|કોતરણી ધરાવતી છતનો દેખાવ

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:મંદિરો
શ્રેણી:રાજસ્થાન
માવઠા તળાવ

**માવઠા તળાવ** ભારત દેશના રાજસ્થાન રાજ્યના પાટનગર જયપુર ખાતે આમેરના કિલ્લાની નીચેના ભાગમાં આવેલ છે. આ એક કૃત્રિમ જળાશય છે, જેનું નિર્માણ મહેલની સુરક્ષા તેમ જ સુંદરતા વધારવા માટે કરાવવામાં આવ્યું હતું. તળાવના એક કિનારા પરથી કિલ્લામાં જવા માટે પગથી-માર્ગ છે, અને એક સુંદર બગીચો પણ બનાવવામાં આવેલ છે. તેનું નિર્માણ કછવાહા રાજા જય સિંહના સમયમાં કરવામાં આવ્યું હતું. આ ઉદ્યાનનું નામ દુલારામ બાગ છે. વર્ષાઋતુમાં માવઠા તળાવ પાણી વડે ભરાય જાય છે અને પછી અહીંની સુંદરતા જોવાલાયક હોય છે. આ તળાવની મહત્તમ લંબાઈ ૬૮૦ મીટર અને મહત્તમ પહોળાઈ ૨૨૦ મીટર જેટલી છે.

માવઠા તળાવની મધ્યમાં એક નાનો ટાપુ બનાવવામાં આવેલ છે, જેના પર એક બગીચો પણ છે. તેને કેસર ક્યારી પણ કહેવામાં આવે છે, કારણ કે ક્યારેક તેમાં સુગંધિત કેસરનું વાવેતર કરવામાં આવતું હતું, જેના વડે કિલ્લા નજીકનું વાતાવરણ મહેકતું હતું. મહેલના હાથીઓ કોઈ કોઈ વાર અહીં જળક્રીડા કરતા જોવા મળતા હતા.

## ઇતિહાસ 
પૂર્વ દિશામાં તેના કિનારા પર મોટા મોટા વડનાં વૃક્ષો હતાં, જેના કારણે તળાવનું નામ મહાવટા સરોવર પડ્યું હતું, જે કાળાંતરે અપભ્રંશ થઈ માવઠા બની ગયું છે. આ વૃક્ષ મહારાજાએ ૧૫મી સદીમાં રોપાવ્યાં હતાં. આ તળાવમાં પહાડી પરથી આવતા વરસાદના પાણીનો સંગ્રહ થાય છે, તેમ જ આમેરના મહેલ અને નજીક વસવાટ કરતા લોકો માટે મુખ્ય જળસ્ત્રોત છે. જયપુરમાં ગણેશ ચતુર્થી પ્રસંગે સ્થાપિત ગણપતિની મૂર્તિઓ વિસર્જન માટે આજ તળાવ ખાતે લાવવામાં આવે છે. આમેર મહેલ વિશે એમ પણ કહેવાય છે કે માવઠા તળાવના કિનારે આવેલ મહેલ જોઈને પ્રતીત થાય છે કે જે સોનાની રકાબીમાં હીરા અને મોતી જડવામાં આવ્યા હોય.

## ચિત્ર દર્શન 

A mirror of amber fort, a water lack suited at Front side of amber fort. - panoramio.jpg|આમેરના કિલ્લાનું તળાવમાં પ્રતિબિંબ
Aamer1.jpg|જળાશયની પાછળ આમેર કિલ્લો
Jaipur AmberFort Garden.jpg|કેસર ક્યારી ઉદ્યાન
Amer fort 3.jpg |આમેર દુર્ગ પરથી જળાશય
Garden lake Amer fort jaipur.jpg |પહાડીઓની વચ્ચે બગીચો અને તળાવ

## સંદર્ભો 
## આ પણ જુઓ 
* આમેર કિલ્લો
* જયગઢ કિલ્લો
* કછવાહા રાજપૂત
* રાજા માનસિંઘ

## બાહ્ય કડીઓ 
* આમેર કિલ્લા પરથી માવટા તળાવ - યુ ટ્યુબ પર

શ્રેણી:જયપુર
શ્રેણી:જયપુરના પ્રવાસી આકર્ષણો
વોલ્ગા નદી

**વોલ્ગા નદી** () યુરોપમાં વહેતી એક નદી છે. તે કેસ્પિયન સમુદ્રમાં મળી જાય છે.

વોલ્ગા નદી યુરોપ અને યુરોપિયન રશિયા ખાતેની સૌથી લાંબી નદી અને રશિયાનો મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગ છે. વલ્ડાઇ પહાડી પર ૬૬૫ ફૂટ ઊંચાઈ પર આવેલ સ્ત્રોતથી બહાર નીકળે છે અને આ નદી ૧૩૦૦ માઇલ લાંબા વળાંકમય માર્ગ પરથી પસાર થઈ કેસ્પિયન સમુદ્રમાં મળી જાય છે અને તેનો મુખ-પ્રદેશ (ડેલ્ટા) લગભગ ૭૦ માઇલ પહોળો છે અને તેમાં આશરે ૨૦૦ જેટલા નિકાસ માર્ગ છે અને ડેલ્ટા સમુદ્ર સપાટીથી ૮૬ ફૂટ નિચાઈ પર આવેલ છે. વલ્ડાઇ પહાડી પરથી ઉતરાણ પછી નદી નાના નાના તળાવોની શૃંખલાઓને પોતાનામાં મેળવે છે. અકા (Oka), કામા (Kama) અને ઉંઝા મુખ્ય ઉપનદીઓ છે, વધારામાં તેની અનેક નાની ઉપનદીઓ છે. વોલ્ગા અને તેની ઉપનદીઓ દ્વારા ૫૬૩૦૦૦ ચોરસ માઇલ જેટલો સ્ત્રાવ-વિસ્તારનો જળનિકાસ થાય છે અને તેની કુલ લંબાઈ ૨૦૦૦૦ માઇલ જેટલી થાય છે. વોલ્ગાની મોટા ભાગની લંબાઈ વર્ષના ત્રણ મહિના માટે ઠડીમાં જામી જવાને લીધે સ્થિર થઈ જાય છે, જેના પર આ દિવસોમાં સ્લેજ દ્વારા માલવહન કરવામાં આવે છે. નદી નહેર દ્વારા બાલ્ટિક સમુદ્ર, આર્કટિક મહાસાગર અને મોસ્કો સાથે જોડાયેલ છે. નદીનો ખીણપ્રદેશ ઘઉં ઉત્પાદન અને ઈમારતી લાકડાના ઉદ્યોગનો મહત્વપૂર્ણ વિસ્તાર છે. આ નદીના કિનારા પર સ્થિત મહત્વપૂર્ણ શહેરો છે : સ્ટાલિનગ્રેડ, ગોર્કી, સરાટફ અને એસ્ટ્રાકૈન. વોલ્ગા નદીના ડેલ્ટા અને તેની નજીકના કેસ્પિયન સમુદ્રનું જળ વિશ્વ વિખ્યાત માછીમારી વિસ્તારો પૈકીનો એક છે. વસંત ઋતુમાં વોલ્ગા નદીમાં એટલું ભીષણ પૂર આવે છે કે કેસ્પિયન સમુદ્રનું જળ સ્તર વધી જાય છે. ઋતુ અને સ્થાન અનુસાર આ નદીની ઊંડાઈમાં પરિવર્તન થતું રહે છે.

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
*વોલ્ગા નદીના મુખત્રિકોણ પ્રદેશનું ઉપગ્રહ-ચિત્ર
*વોલ્ગા નદીના કિનારાની તસવીરો 
*ઓપન સ્ટ્રીટ મેપ પર વોલ્ગા નદી
*વોલ્ગા નદીના સ્ત્રોત વિષયક વિડીયો

શ્રેણી:વિશ્વની નદીઓ
શ્રેણી:યુરોપ
ઓમકારેશ્વર બંધ

**ઓમકારેશ્વર બંધ** () ભારત દેશના મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યના ખંડવા જિલ્લામાં આવેલ માંધાતાના ઉપરવાસ વિસ્તાર ખાતે નર્મદા નદી પર બાંધવામાં આવેલ એક *ગ્રેવીટી પ્રકાર*નો બંધ છે. આ બંધના નિચાણવાસમાં તરત જ ઓમકારેશ્વર મંદિર સ્થિત થયેલ હોવાથી તેને **ઓમકારેશ્વર બંધ** નામ આપવામાં આવ્યું છે. આ બંધ વર્ષ ૨૦૦૩ અને ૨૦૦૭ વચ્ચેના સમયમાં,  જેટલા વિસ્તાર માટે સિંચાઈની સવલત પૂરી પાડવાના હેતુથી બાંધવામાં આવ્યો હતો. આ બંધ સાથે સંકળાયેલ એક જળવિદ્યુત મથક પણ બંધના પાયામાં બનાવવામાં આવેલ છે, જેની સ્થાપિત ક્ષમતા ૫૨૦ મેગાવોટ (૮ × ૬૫ મેગાવોટ) જેટલી છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:ભારતના જળબંધો
શ્રેણી:નર્મદા નદી
શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશ
ગુરુત્વાકર્ષણીય તરંગો

**ગુરુત્વાકર્ષણીય તરંગો** અથવા **ગ્રેવિટેશનલ વેવ્સ** () એ ગુરુત્વાકર્ષણક્ષેત્રમાં થતા ક્ષોભને કારણે ઉદભવતા તરંગો છે. વ્યાપક સાપેક્ષવાદના સિદ્ધાંત અનુસાર જ્યારે કોઈ પદાર્થ તેની સમગ્રાકૃતિ બદલે ત્યારે તેના ગુરુત્વાકર્ષણક્ષેત્રમાં પરિવર્તન થાય છે અને ગુરુત્વાકર્ષણીય તરંગો ઉત્પન્ન થાય છે.

## વર્ણન
આલ્બર્ટ આઇન્સ્ટાઇને તેમના વ્યાપક સાપેક્ષવાદમાં ગુરુત્વાકર્ષણીય તરંગોની સમજૂતી આપી હતી. એ મુજબ કોઈ પદાર્થ પોતાની સમગ્રાકૃતિ બદલે ત્યારે તેના ગુરુત્વાકર્ષણક્ષેત્રમાં થતું પરિવર્તન બધી દિશામાં તરંગ સ્વરૂપે ફેલાય છે. જ્યારે કોઈ ભારે વજનદાર પદાર્થ પ્રચંડ ગતિથી તેની સમગ્રાકૃતિ બદલે ત્યારે શક્તિશાળી ગુરુત્વાકર્ષણીય તરંગો ઉત્પન્ન થાય છે. ઉદાહરણ તરીકે, ગુરુત્વીય નિપાત દ્વારા તારા, તારકગુચ્છ કે તારાવિશ્વના કેન્દ્રીય ભાગનું બ્લેકહોલમાં રૂપાંતર થાય અથવા તારાવિશ્વની ઉત્પત્તિ પહેલા પદાર્થનું સંઘનન થાય તે દરમ્યાન શક્તિશાળી ગુરુત્વાકર્ષણીય તરંગો ઉત્પન્ન થાય છે. આ તરંગો પૃથ્વી સુધી પહોંચે ત્યા સુધીમાં અત્યંત ક્ષીણ થઈ જાય છે. આથી તેની ભાળ મેળવી શકાતી નથી.

## શોધ
ગુરુત્વાકર્ષણ તરંગોની ભાળ મેળવવા માટે ૧૯૬૦માં જોસેફ વેબરે એક ઉપકરણ બનાવ્યું હતું, જેમાં કેટલાક અત્યંત ભારે વજનના એલ્યુમિનિયમના નળાકારોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.

## સંદર્ભો
શ્રેણી:ભૌતિકવિજ્ઞાન
શર્યાતિ

**શર્યાતિ** એ વૈવસ્વત મનુના દસ પુત્રોમાંનો ત્રીજો પુત્ર હતો. એ શૂરવીર અને વેદવેદાંગનો ઊંડો અભ્યાસી હતો. એને ઉત્તાનબર્હિ, આનર્ત, ભૂરિષેણ, હૈહય અને તાલજંઘ એમ પાંચ પુત્રો હતા તથા સુકન્યા નામની એક દિકરી હતી.

હિન્દુ ધર્મગ્રંથો અનુસાર, તેની પુત્રી સુકન્યાએ ધ્યાનમગ્ન ચ્યવન ઋષિની આંખોમાં કાંટા ખોસ્યા હતા, તેથી ક્રોધિત ચ્યવન ઋષિને શાંત કરવા માટે શર્યાતિએ સુકન્યાને ચ્યવન સાથે પરણાવી હતી તથા અશ્વિનીકુમારો દ્વારા ઋષિને યૌવન અપાવ્યું હતું. યૌવન પ્રદાન કરતી આ ઔષધી પછીથી 'ચ્યવનપ્રાશ' નામથી પ્રસિદ્ધ થઈ. ધર્મગ્રંથો અનુસાર, શર્યાતિ ઇન્દ્રનો મિત્ર હતો તથા ઈન્દ્ર તેને ઘેર સોમપાન કરવા વખતોવખત જતા હતા. તે એક પ્રસિદ્ધ યજ્ઞકર્તા રાજા હતો.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:હિંદુ ધર્મ
બરગી બંધ

**બરગી બંધ (બરગી ડેમ)** () ભારત દેશની નર્મદા નદીના સ્ત્રાવ વિસ્તારમાં બાંધવામાં આવનાર ૩૦ બંધોની શૃંખલા પૈકીનો સૌ પ્રથમ પૂર્ણ કરવામાં આવેલ બંધ છે. આ બંધ નર્મદા નદી પર મધ્ય પ્રદેશ, ભારત ખાતે આવેલ છે. બે મુખ્ય સિંચાઈ યોજનાઓ, જેને *બરગી માર્ગાન્તર પ્રોજેક્ટ* અને *રાની અવન્તિબાઈ લોધી સાગર પ્રોજેક્ટ* નામ આપવામાં આવ્યું છે, તે બરગી બંધ અંતર્ગત વિકસાવવામાં આવ્યા છે. નર્મદા મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યની, પશ્ચિમ તરફ વહેતી સૌથી મોટી નદી અને અરબી સમુદ્ર ખાતે મળી જતી નદી છે. તેની કુલ લંબાઈ ૧૩૧૨ કિલોમીટર જેટલી છે, જેમાંથી ૧૦૭૨ કિલોમીટર જેટલી લંબાઈ  મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલ છે.

કેન્દ્રીય જળ અને ઊર્જા આયોગ (સેન્ટ્રલ વોટર એન્ડ પાવર કમિશન) દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલ ૨૯૮૦ ચોરસ કિલોમીટર વિસ્તારમાં સિંચાઈ અને ૧૦૦ મેગાવોટ (૨x૪૫ મેગાવોટ + ૨x૫ મેગાવોટ) ક્ષમતાના જળવિદ્યુત ઉત્પાદન (હાઇડ્રોપાવર જનરેશન)ની પરિકલ્પના સાથે આ બંધની દરખાસ્ત વર્ષ ૧૯૬૮માં મૂકવામાં આવી હતી. (સ્ત્રોત: ડીપીઆર, મધ્ય પ્રદેશ સરકાર, ૧૯૬૮). પાછળથી બરગી માર્ગાન્તર યોજનાનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં કુલ સિંચાઇ ક્ષમતા વધારીને ૪૩૭૦ ચોરસ કિલોમીટર કરવામાં આવી હતી. આ બંધના બાંધકામની શરૂઆત વર્ષ ૧૯૭૪માં થઈ હતી અને તે વર્ષ ૧૯૯૦માં પૂર્ણ થયું હતું, જ્યારે આ બંધ તેની સંપૂર્ણ ક્ષમતા મુજબ પૂર્ણપણે ભરવામાં આવ્યો હતો. તેમ છતાં ૧૦૫ મેગાવોટ સૂચિત જળવિદ્યુત ઉત્પાદનની સામે હાલમાં જળવિદ્યુત મથક ખાતે માત્ર ૯૦ મેગાવોટ જળવિદ્યુત ઉત્તપન્ન કરવામાં આવી રહી છે. ૪૫ મેગાવોટ ક્ષમતા ધરાવતા બે સ્વતંત્ર એકમો સુયોજિત કરવામાં આવેલ છે અને તેની માંગ મુખ્યત્વે સાંજના સમય દરમિયાન રહે છે.

બંધની ઊંચાઇ ૬૯ મીટર જેટલી છે અને લંબાઈ ૫.૪&nbsp;કિલોમીટર જેટલી છે. બંધને કારણે સર્જાયેલ જળાશયની લંબાઈ ૭૫ કિલોમીટર અને પહોળાઈ ૪.૫ કિલોમીટર જેટલી છે, જેનો ફેલાવો ૨૬૭.૯૭ કિલોમીટર વિસ્તારમાં થાય છે. જ્યારે બંધનું જળસ્તર ૪૨૨.૭૬ મીટર પહોંચ્યું ત્યારે જબલપુર જિલ્લામાંથી મંડલા અને સિવની જિલ્લાની રચના કરવામાં આવી હતી છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:નર્મદા નદી
શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશ
શ્રેણી:ભારતના જળબંધો
સૂર્યશક્તિ કિસાન યોજના

**સૂર્યશક્તિ કિસાન યોજના** એ ગુજરાત સરકારની એક ખેડૂતલક્ષી યોજના છે. ગુજરાત સરકાર દ્વારા ૨૩મી જુન ૨૦૧૮, શનિવારે આ યોજનાની શરૂઆત કરી હતી જે અંતર્ગત ખેડૂતો તેમના ખેતીના વપરાશ માટે વીજળી ઉત્પન્ન કરી શકે છે તેમજ વધારાની વીજળી ગ્રીડને વેચી શકે છે અને વધારાની આવક મેળવી શકે છે.

ગાંધીનગરમાં યોજનાના પાયલોટ પ્રોજેક્ટની જાહેરાત કરતા મુખ્યમંત્રી વિજય રૂપાણીએ ખેડૂતોને સોલર ઉર્જાનો ઉપયોગ કરીને વીજળી પેદા કરવા અને તેમની આવકને બમણી કરવા માટે સશક્તિકરણ માટેનું ક્રાંતિકારી પગલું ગણાવ્યું હતું.

## યોજના 
આ યોજના મુજબ, હાલના વીજ જોડાણ ધરાવતા ખેડૂતોને તેમની લોડ જરૂરિયાત મુજબ સૌર પેનલ આપવામાં આવશે. રાજ્ય અને કેન્દ્ર સરકારો પ્રોજેક્ટની કિંમત પર ૬૦ ટકા સબસિડી આપશે. ખેડૂતને ૫ ટકા ખર્ચ કરવાનો રહેશે, જ્યારે બાકીનો 35 ટકા ખર્ચ ૪.૫-૬ ટકા જેટલા સસ્તા વ્યાજદરે રાજ્ય સરકાર દ્વારા લોન તરીકે આપવામાં આવશે. આ યોજનાની અવધિ ૨૫ વર્ષ છે, જે ૭ વર્ષના સમયગાળા અને ૧૮ વર્ષના સમયગાળા વચ્ચે વિભાજિત છે.

પ્રથમ ૭ વર્ષ માટે, ખેડૂતોને રાજ્ય સરકાર દ્વારા યુનિટ દીઠ રૂ. ૭ ( GUVNL દ્વારા ૩.૫ રૂપિયા + સરકાર દ્વારા ૩.૫ રૃપિયા) મળશે. ત્યારપછીના ૧૮ વર્ષ માટે તેઓ દરેક યુનિટ દીઠ રૂ. ૩.૫નો ભાવ મેળવશે. દેશમાં આ એવી પહેલી એવી યોજના છે કે જ્યાં ખેડૂત તેની વીજળી ઉત્પન્ન કરશે અને સરપ્લસ વીજળી રાજ્ય સરકારની વીજકંપનીઓને વેચશે. આ યોજનાનું કામ ૨ જુલાઇ ૨૦૧૮ થી શરૂ થશે. આ યોજનામાં કૃષિ સોલર ઊર્જા વપરાશ માટે જુદા જુદા ફિડરોની (SKY ફીડરો) નાખવાની યોજના છે. પાઇલોટ પ્રોજેક્ટ હેઠળ, જે ૨ જુલાઈ ૨૦૧૮થી શરૂ થવાની શક્યતા છે જેમાં આશરે ૧૩૮ ફીડરની સ્થાપના કરવામાં આવશે.

રાજ્યના ૩૩ જિલ્લાના ૧૨,૪૦૦ જેટલા ખેડૂતોને પાયલોટ પ્રોજેક્ટ હેઠળ આવરી લેવામાં આવશે, જે કુલ ૧૭૫ મેગાવોટ વીજ ઉત્પાદન કરશે. આ પ્રોજેક્ટની કિંમત લગભગ ૮૭૦ કરોડ રૂપિયા છે. આજે, રાજ્યમાં કુલ વીજ વપરાશના ૨૨,૭૦૪ મી.યુ અથવા ૨૬% વીજળી કૃષિ ક્ષેત્ર દ્વારા ઉપયોગમાં લેવામાં આવે છે. ખેડૂતની આવકને બમણો લક્ષ્ય હાંસલ કરવાનું આ એક પગલું છે અને તે અંતર્ગત કૃષિ માટે દિવસ દરમ્યાન ૧૨ કલાક વીજ પુરવઠો આપવામાં આવશે જે હાલ માં ૮-૧૦ કલ્લાક છે.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:સરકારી યોજનાઓ
માર્લેશ્વર

**માર્લેશ્વર** ભારત દેશના મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના કોંકણ પ્રદેશમાં રત્નાગિરી જિલ્લામાં આવેલ *સંગમેશ્વર તાલુકા*માં આવેલ એક ગામ છે, જે મહત્વપૂર્ણ યાત્રાધામ છે. અહીં એક કુદરતી ગુફામાં ભગવાન શિવનું જાગૃત માનવામાં આવતું શિવલીંગ છે. નજીકમાં જ બારેમાસ વહેતો એક ધોધ પણ છે.

દેવરૂખ નગરથી ૧૮ કિ. મી. ના અંતરે આ માર્લેશ્વર ગામ છે.

## માર્લેશ્વર નામનું વ્યુત્પત્તિશાસ્ત્ર 
માર્લેશ્વર તીર્થક્ષેત્ર મારળ ગામની નજીક છે. મારળના ભગવાન, એટલે કે મારળ + ઈશ્વર એ પરથી માર્લેશ્વર નામ પડ્યું છે.

## માર્લેશ્વર જાત્રા 
શ્રી દેવ માર્લેશ્વરનો વિવાહ *કોંડગાંવ (સાખરપા)* ખાતે શ્રી દેવી ગિરજાઈ સાથે મકરસક્રાંતિના દિવસે થયો હતો. દર વર્ષે કોંડગાંવ-સાખરપાથી ભોગીના દિવસે શ્રી દેવી ગિરજાઈની પાલખી માર્લેશ્વર જવા નીકળે છે. આ બે દિવસ માર્લેશ્વર ખાતે મોટો મેળો (જાત્રા) ભરાય છે. 

## માર્ગદર્શન 
માર્લેશ્વર જવા માટે એસ.ટી.ની સુવિધા ઉપલબ્ધ છે. આ ઉપરાંત ખાનગી વાહન પણ જવા માટે મળે છે. કોલ્હાપૂરથી આવતા  *આંબા ઘાટ*ની મધ્યમાં કળકંદરા ખાતેથી ખડીકોળવણ માર્ગ દ્વારા માર્લેશ્વર લગભગ ૨૦ કિ. મી., જ્યારે રત્નાગિરી અથવા મુંબઇ તરફથી આવતા દેવરૂખથી માર્ગ દ્વારા લગભગ ૧૮ કિ. મી.ના અંતરે માર્લેશ્વર આવેલ છે. પર્વતની તળેટી સુધી વાહન દ્વારા જઈ શકાય છે. ત્યાંથી આશરે એક કિ. મી. જેટલું ઉપર જવા માટે ૫૦૦ જેટલાં પગથિયાંવાળો સીડી-માર્ગ આ મંદિર સુધી પહોંચવા માટે ઉપલબ્ધ છે.

## આ પણ જુઓ 
* માર્લેશ્વર ધોધ

## ચિત્રદર્શન 

Marleshwargate.jpg|માર્લેશ્વર પ્રવેશદ્વાર
Marleshwarcave.jpg|માર્લેશ્વર ગુફા
Marleshwarsteps.jpg|પગથીયાં માર્ગ
File:Marleshwar_waterfall.JPG|માર્લેશ્વર ધોધ
File:Marleshwar temple.JPG|માર્લેશ્વર મંદિર
File:Har Har Marleshwar.JPG|હર હર માર્લેશ્વર
File:Marleshwar Waterfall.jpg|માર્લેશ્વર ધોધ
File:Marleshwar Waterfall Closeup.jpg|માર્લેશ્વર ધોધ - નજીકનું દૃશ્ય

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* યુ-ટ્યુબ પર વિડિયો

શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર
હેલેન ગિરી સ્યીમ

**હેલેન ગિરી સ્યીમ** () એક ભારતીય સંગીતજ્ઞ અને ઇતિહાસકાર તરીકે ઓળખાય છે, ખાસ કરીને તેણી ખાસી સંગીત પરંપરા માટે પ્રોત્સાહક પ્રયત્નો કરવા બદલ પ્રસિદ્ધ છે.

તેણી નોર્થ ઇસ્ટર્ન હિલ યુનિવર્સિટી ખાતે પ્રાધ્યાપકગણના એક ભૂતપૂર્વ સભ્ય છે તેમ જ સંગીત નાટક અકાદમીની કારોબારી સમિતિના પણ સભ્ય છે.

તેણી પરંપરાગત ખાસી સંગીતવાદ્યોના પુન:સ્થાપનકાર્યમાં આપેલ યોગદાન માટે પ્રસિદ્ધ છે અને તેણીએ માર્ટિન લ્યુથર ખ્રિસ્તી યુનિવર્સિટી, શિલોંગ ખાતે પરંપરાગત ખાસી સંગીત-પ્રોત્સાહન માટે શિષ્યવૃત્તિ ફંડની સ્થાપના પણ કરી છે.

એમની મદદથી ૩૫ જેટલી પરંપરાગત સંગીત સંસ્થાઓની સ્થાપના કરવામાં આવી છે અને સંગીત ઉત્સવના આયોજન ઉપરાંત તેણી શારીરિક રીતે વિકલાંગ બાળકોના પુનર્વસવાટ માટે પણ કામ કરે છે.

તેમના પુસ્તક, *બંગાળી બ્રિટિશ શાસન હેઠળ, ૧૮૨૪-૧૯૪૭માં*, ભારતની સ્વતંત્રતા પૂર્વેના સમયગાળાની એક ખાસી વિસ્તારની ઐતિહાસિક કથાનું આલેખન છે.

વર્ષ ૨૦૦૮માં ભારત સરકાર તરફથી તેણીને ખાસી પરંપરાગત સંગીતમાં યોગદાન બદલ ચોથા ક્રમાંકનું સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન પદ્મ શ્રી એનાયત કરવામાં આવેલ છે.

કોંગ હેલેન ગિરી સ્યીમ પ્રખ્યાત *હિમા ખ્ય્રીમ*ના રાજવી ઘરાનાના વંશજ અને સભ્ય છે.

## આ પણ જુઓ 
* ખાસી લોકો

## સંદર્ભો 
## વધુ વાંચન 
* 

શ્રેણી:જીવિત લોકો
શ્રેણી:પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતાઓ
શ્રેણી:નારીવિશેષ
શ્રેણી:મેઘાલય
કોલાર નદી (મધ્ય પ્રદેશ)

**કોલાર નદી** નર્મદા નદીની એક જમણા કાંઠાની ઉપનદી છે. આ નદીની કુલ લંબાઈ ૧૦૧ કિલોમીટર જેટલી છે, તે પૂર્ણપણે ભારત દેશના મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યમાં વહે છે.

## નદી સ્ત્રાવક્ષેત્ર 
કોલાર નદી સિહોર જિલ્લામાં આવેલ વિંધ્યાચળ પર્વતશ્રેણી ખાતેથી ઉદ્‌ભવે છે અને દક્ષિણ પશ્ચિમ દિશામાં વહેતી મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યના રાયસેન જિલ્લામાં આવેલ નસરુલગંજ નજીક નર્મદા નદીમાં મળી જાય છે. તેનો સ્ત્રાવ વિસ્તાર કુલ ૧૩૪૭ ચોરસ કિલોમીટર જેટલો છે, જે રાજ્યના બે જિલ્લાઓમાં ફેલાયેલ છે

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:ભારતની નદીઓ
શ્રેણી:નર્મદા નદી
શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશ
બોરી વન્યજીવન અભયારણ્ય

**બોરી વન્યજીવન અભયારણ્ય** ભારત દેશના મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યના હોશંગાબાદ જિલ્લામાં આવેલ એક વન્યજીવન અભયારણ્ય છે.

આ વન્યજીવન અભયારણ્યનો સમાવેશ ભારત દેશનાં સૌથી જૂનાં સુરક્ષિત વનોમાં થાય છે, જેની સ્થાપના વર્ષ ૧૮૬૫ના સમયમાં કરવામાં આવી હતી. આ અભયારણય તવા નદીના ખીણપ્રદેશમાં આવેલ છે.

આ અભયારણ્ય  જેટલો વિસ્તાર આવરી લે છે, જે સાતપુડા પર્વતશૃંખલાની ઉત્તરીય તળેટી આવેલ છે. તે ઉત્તર અને પૂર્વ દિશામાં સાતપુડા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન દ્વારા ઘેરાયેલી છે અને પશ્ચિમ દિશામાં તવા નદી વહે છે. આ અભયારણ્ય, સાતપુડા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન અને પંચમઢી અભયારણ્ય, સાથે મળીને પંચમઢી સંરક્ષિત જૈવક્ષેત્ર બનાવે છે.

આ અભયારણ્ય ખાતે મોટે ભાગે મિશ્ર પાનખર અને વાંસનાં જંગલો, પૂર્વીય ઉચ્ચ ભેજવાળાં પાનખર જંગલો દ્વારા પર્યાવરણીય ક્ષેત્ર બનેલું છે. તે  પશ્ચિમી અને પૂર્વીય ભારત  વચ્ચે એક મહત્વપૂર્ણ સંક્રમણ વનક્ષેત્ર છે. અહીં જોવા મળતાં વૃક્ષોમાં સાગ (*ટેક્ટોના ગ્રાન્ડિસ*), ધાવરા (*Anogeissus latifolia*), તેંદુ (*Diospyros melanoxylon*) તેમ જ અન્ય વૃક્ષોનો સમાવેશ થાય છે. મોટા સસ્તન પ્રજાતિઓમાં વાઘ, ચિત્તા, જંગલી ડુક્કર, ભેંકર (ભસતાં હરણ), ગૌર (*Bos gaurus*), ચિત્તલ હરણ (*Axis axis*), સાબર (*Cervus unicolor*), અને માંકડું (rhesus macaques)નો સમાવેશ થાય છે.

## સંદર્ભો 
* Bori Wildlife Sanctuary મધ્યપ્રદેશ પર્યટન વિભાગ

શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:વન્ય
શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશ
ખાબ, હિમાચલ પ્રદેશ

**ખાબ** () ભારત દેશના હિમાચલ પ્રદેશ રાજ્યના કિન્નોર જિલ્લામાં આવેલ એક નાનું ગામ છે.

આ ગામ ભારત-તિબેટ સરહદ નજીક સતલજ નદીના ખીણ-વિસ્તારમાં આવેલ છે. રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ નં. ૨૨ દ્વારા ખાબ રાજ્યની રાજધાની શિમલા સાથે જોડાય છે. ખાબ ખાતે સ્પિતી નદી અને સતલજ નદીનો સંગમ થાય છે. સ્પિતી નદીના ખીણ પ્રદેશમાંથી વહેતી સ્પિતી નદી અહીં સતલજ નદીને મળે છે, જે તિબેટમાં આવેલા માન સરોવર તળાવ ખાતેથી નીકળે છે. પ્રાચીન બૌદ્ધ મઠ *તાશીગંગ ગોમ્પા* અહીંથી નજીક આવેલ છે. *રીઓ પુરગીલ શિખર* અહીંથી દેખાય છે કે જેની દરિયાઈ સપાટીથી ઊંચાઈ  જેટલી છે અને સ્પિતીનો ઠંડા રણનો પ્રદેશ અહીથી નજીકના પુલ પછી શરૂ થાય છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:હિમાચલ પ્રદેશ
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
કામરુ, હિમાચલ પ્રદેશ

alt=Kamru fort, Kinnaur|thumb|કામરુ કિલ્લો
**કામરુ** () ભારત દેશના હિમાચલ પ્રદેશ રાજ્યના કિન્નોર જિલ્લામાં આવેલ એક ગામ છે, જે *સાંગલા વેલી* તરીકે ઓળખાતા બાસ્પા નદીના ખીણ-પ્રદેશમાં સ્થિત થયેલ છે. આ ગામ દરિયાઈ સપાટી થી 2,700 મીટર જેટલી ઊંચાઈ પર આવેલ છે.

આ ગામમાં એક પ્રાચીન રજવાડા (*બુશહર રજવાડું -Bashahr principate*)ની રાજધાની હતું. તે ખાસ કરીને મિનારા જેવા આકારના તેમ જ સૌથી વધુ ઊંચાઈ પર આવેલા કિલ્લા માટે જાણીતું હતું, જેની રચના *ભગવાન બદરીનાથજી* દ્વારા હજારો વર્ષ પહેલા કરવામાં આવી હતી. અહીંના કિલ્લાની અંદર લગભગ ૩૬ કરોડ (360,000,000) દેવી-દેવતાઓ છે. અહીં *કામાખ્યા દેવી*ની પણ એક પ્રતિમા કિલ્લા પરિસરની અંદર છે, જે ઘણા વર્ષ પહેલાં આસામ ખાતેથી લાવવામાં આવી હતી. આ ગામ લગભગ પર્યટન-સ્થળ સાંગલા ખાતેથી ૨ કિ. મી. જેટલા અંતરે, કિન્નર કૈલાસ પર્વત (ભગવાન શિવનું ઘર)ની તળેટીમાં આવેલ છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:હિમાચલ પ્રદેશ
રાહલા ધોધ

**રાહલા ધોધ ** () (રેહાલા, રાહલ્લા આથવા રહાલા પણ કહેવાય છે) એક કાસ્કેડ અને પંચબાઉલ પ્રકારનો ધોધ છે, કે જે મનાલી થી રોહતાંગ ઘાટ જતા માર્ગ પર ૧૬ કિ. મી. ના અંતરે આવેલ છે. આ રાહલા ધોધ  ભારત દેશના હિમાચલ પ્રદેશ રાજ્યમાં  *લેહ–મનાલી રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ* પર આવેલ એક પ્રવાસી આકર્ષણ છે.

## જંગલ 
આ ધોધ બધી બાજુએથી ગાઢ જંગલો દ્વારા ઘેરાયેલ છે. આ ગાઢ જંગલમાં ભુર્જ (બિર્ચ) અને દેવદારનાં વૃક્ષો સામાન્યપણે જોવા મળે છે. ધોધનીપૃષ્ઠભૂમિમાં બરફ આચ્છાદિત હિમાલય શિખરો જોઈ શકાય છે.

## મુલાકાત માટે શ્રેષ્ઠ સમય 
આ ધોધની મુલાકાત માટેનો શ્રેષ્ઠ સમય માર્ચ અને નવેમ્બર મહિના વચ્ચેનો છે.

## રાહલા ધોધ માર્ગદર્શન 
* રાહલા ધોધથી સૌથી નજીકનું વિમાનમથક મનાલીથી ૫૦&nbsp;કિ. મી. જેટલા અંતરે આવેલ ભુંતર ખાતે છે. ભુંતર આવવા માટે દિલ્હી ખાતેથી સીધી વિમાનસેવાઓ ઉપલબ્ધ હોય છે. મનાલી માટેની વર્તમાન વિમાન સેવાઓ એર ઈન્ડિયા દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવે છે. અન્ય ખાનગી એરલાઇન્સ પણ સેવાઓ પૂરી પાડે છે.
* મનાલી રોડ મારફતે રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ નં. ૨૧ અને રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ નં. ૧ દ્વારા , દિલ્હી સાથે જોડાયેલ છે. કોઈપણ બસ અથવા ટેક્સી દ્વારા અહીં સુધી પહોંચી શકે છે. ધોધ પર જવા માટે મનાલી ખાતેથી બસ મળે છે અને તેનો પ્રવાસ સમય ૨૦ મિનિટ આસપાસ હોય છે.

## પ્રવૃત્તિઓ 
આ એક શ્રેષ્ઠ પ્રવાસન સ્થળ હોવા ઉપરાંત આ સ્થળ પર પદઆરોહણ (ટ્રેકિંગ) અને પર્વતારોહણને લગતી સેવાઓ પણ મળે છે.

## સલામતી 
આજ સુધીમાં આ સ્થળ ખાતે કોઈ અકસ્માતની ઘટનાઓ નોંધાયેલ નથી

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:હિમાચલ પ્રદેશ
અનંતસાયના મંદિર

**અનંતસાયના મંદિર** () ભારત દેશના કર્ણાટક રાજ્યના બેલ્લારી જિલ્લામાં અનંતસાયનાગુડી ખાતે આવેલ છે, જેનું નિર્માણ ઈ.સ. ૧૫૨૪ના સમયમાં વિજયનગર સામ્રાજ્યના *રાજા કૃષ્ણદેવ રાય* દ્વારા તેમના મૃત પુત્રની સ્મૃતિમાં કરાવવામાં આવ્યું હતું.

## સ્થાપ્ત્ય 
thumb|300x300px|બાજુ પરથી અનંતસાયના મંદિર
thumb|300x300px|સ્તંભો ધરાવતો સભામંડપ
આ મંદિરમાં એક લંબચોરસ ગર્ભગૃહ, એક સભાખંડ અને મહામંડપ છે. મુખ્ય વિમાન લગભગ ૨૪ મીટર જેટલું ઊંચું છે. ગર્ભગૃહમાં સાદા અધિષ્ઠાસનનો સમાવેશ થાય છે, જેના પર દિવાલો બનેલી છે. શિખર પરના નિર્માણમાં પાંજરા અને સાલસને બાજુઓ પર પ્રસ્તુત કરવામાં આવેલ છે. અહીં કોઈ ગોળ ગુંબજ નથી. પરંતુ એક ૧૦ મીટર ઊંચો વળાંકમય ગુંબજ છે, જે વિજયનગરના કારીગરોના સ્થાપ્ત્ય કૌશલ્ય વિશે ઘણું કહી જાય છે. ગર્ભગૃહમાં ત્રણ પ્રવેશદ્વાર છે. લંબચોરસ આકારમાં એક ખુલ્લો સપ્ત-આકલન મહામંડપ છે, જે સ્તંભ પર બનાવવામાં આવેલ છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ઇતિહાસ
શ્રેણી:કર્ણાટક
એથિપોથલા ધોધ

**એથિપોથલા ધોધ** () ભારત દેશના આંધ્ર પ્રદેશ રાજ્યના ગુન્ટુર જિલ્લામાં, કૃષ્ણા નદીની ઉપશાખા એવી *ચંદ્રવંકા નદી* પર આવેલ એક ધોધ છે.

*ચંદ્રવંકા નદી* ચંદ્રવંકા, નકલા અને તુમાલા જેવા ત્રણ ઝરણાંઓનું સંયોજન છે. આ નાગાર્જુન સાગર બંધ ખાતેથી લગભગ ૧૧ કિલોમીટર (૬.૮ માઇલ) જેટલા અંતરે આવેલ છે. આ નદી ધોધના નિચાણવાસમાં લગભગ ૩ કિલોમીટર (૧.૯ માઇલ) જેટલું અંતર કાપી પછી કૃષ્ણા નદીમાં બંધની નીચેના ભાગમાં જોડાઈ જાય છે. આંધ્ર પ્રદેશ પ્રવાસન વિભાગ દ્વારા નજીકમાં એક ટેકરી પર આ ધોધ જોવા માટે વ્યૂ પોઇન્ટ ઊભો કરવામાં આવેલ છે. આસપાસના વિસ્તારમાં રંગનાથ અને દત્તાત્રેય મંદિર છે. ધોધના પાણી પડવાથી રચાયેલ તળાવમાં એક મગર ઉછેર કેન્દ્ર છે. નાગાર્જુન સાગર બંધમાંથી ધોધને જીવંત રાખવા માટે અથવા પ્રવાસન માટે સમગ્ર વર્ષ માટે વહેતું રાખવા ઉપરવાસમાં નહેર દ્વારા પાણી પહોંચાડવામાં આવે છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:આંધ્ર પ્રદેશ
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
પારસી જિમખાના મેદાન

**પારસી જિમખાના મેદાન** () ભારત દેશના મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના મુખ્ય શહેર મુંબઈ ખાતે આવેલ એક બહુહેતુક ક્લબ મેદાન (ગ્રાઉન્ડ) છે. આ મેદાન ખાતે મુખ્યત્વે ફૂટબોલ, ક્રિકેટ અને અન્ય રમતોની વિવિધ સ્પર્ધાઓનું આયોજન કરવામાં આવે છે

આ મેદાનની સ્થાપના પારસી ક્રિકેટરો  દ્વારા  કરવામાં આવી હતી, જિમખાના મેદાનનો ઉપયોગ કરીને પારસી ક્રિકેટ ટીમ બોમ્બે ક્વોડ્રાંગ્યુલર અને તેની અનુગામી **બોમ્બે પેન્ટાગ્યુલર** ક્રિકેટ ટુર્નામેન્ટમાં ભાગ લેતી હતી. પારસી જિમખાનાની સ્થાપના વર્ષ ૧૮૮૪માં કરવામાં આવી હતી અને વર્ષ ૧૮૮૮માં ખુલ્લી મુકવામાં આવી હતી. વર્ષ ૨૦૧૦માં, પારસી જિમખાનાએ અન્ય સામુદાયિક સંગઠનો સાથે મળીને સમાજમાં ક્રિકેટની રમત માટે ફરી રસ વધે તેવી યોજનાની જાહેરાત કરી હતી. આ જિમખાના મેદાન અન્ય આયોજનો માટે પણ વાપરવામાં આવેલ છે, જેમ કે વર્ષ ૨૦૦૯માં વિશ્વની સૌથી સસ્તી કાર ટાટા નેનોનું રતન ટાટા દ્વારા અનાવરણ.

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* પારસી જીમખાના, ક્રિકેટઅર્કાઇવ પર

શ્રેણી:મુંબઈ
શ્રેણી:રમત
રૂપકુંડ

**રૂપકુંડ** (સ્થાનિક રીતે: *મિસ્ટ્રી લેક*, *સ્કેલેટન્સ લેક*) તરીકે ઓળખાય છે તે ઉત્તરાખંડ રાજ્યની ઊંચાઈએ આવેલ હિમતળાવ છે. તે ત્રિશુલ સમૂહના પરિદ્યમાં આવેલું છે અને તળાવની ધાર પર મળી આવેલા સેંકડો માનવ હાડપિંજરો માટે પ્રખ્યાત છે. હિમાલયમાં ૫,૦૨૯ મીટર (૧૬,૪૯૯ ફીટ) ની ઊંચાઈએ આ વિસ્તાર નિર્જન છે. રોક-સ્ટ્રેડેડ ગ્લેશિયર્સ અને બરફથી ઢંકાયેલું પર્વતોથી ઘેરાયેલો, આ તળાવ એક લોકપ્રિય ટ્રેકિંગ ગંતવ્ય છે.

આશરે બે મીટરની ઊંડાઇ ધરાવતા છીછરા તળાવ, માનવ કંકાલના અવશેષોના કારણે રૂપકુંડે ધ્યાન ખેંચ્યું છે, જે બરફની પીગળે છે ત્યારે તેના તળિયે દેખાય છે. સંશોધકોએ તારણ કાઢ્યું છે કે હાડપિંજરો ૯મી સદીમાં અચાનક, હિંસક તોફાનમાં માર્યા ગયેલા લોકોના અવશેષો છે, માનવ અવશેષોના કારણે તાજેતરના સમયમાં તળાવને *સ્કેલેટન તળાવ* તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

શ્રેણી:તળાવ
શ્રેણી:ઉત્તરાખંડ
કડેશ્વરી દેવી મંદિર

**કડેશ્વરી દેવી મંદિર** ભારત દેશના મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના મુખ્ય શહેર મુંબઈમાં બાંદ્રા ઉપનગર ખાતે આવેલ એક હિંદુ મંદિર છે. આ મંદિર માતા કડેશ્વરી દેવીને સમર્પિત છે અને બાંદ્રા કિલ્લાની પાછળના ભાગમાં દરિયાકિનારા અને બેન્ડ સ્ટેન્ડ નજીકમાં ટેકરી પર આવેલ છે.

કડેશ્વરી દેવીની મૂર્તિ અહીં શક્તિ સ્વરૂપમાં છે. મંદિર બાંદ્રા રેલ્વે સ્ટેશન થી લગભગ ૨ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલ છે.

સમુદ્રના જળસ્તરમાં થતા સતત ફેરફારને કારણે મંદિરના પાયા તેમ જ બાંદ્રાના કિલ્લા ફરતેની દિવાલોને થતું નુકસાન અટકાવવા માટે, બૃહદ્‌ મુંબ‌ઇ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (બીએમસી) દ્વારા વર્ષ ૨૦૦૬માં યોજના ઘડવામાં આવી હતી.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:મુંબઈ
શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
પોહલાણી માતા મંદિર

[thumb|[ડેલહાઉઝી ખાતે પોહલાણી માતાનું મંદિર]]

**પોહલાણી માતા મંદિર** ભારત દેશના હિમાચલ પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલ *પીર પંજાલ પર્વતશૃંખલા*માં ડેલહાઉઝી થી ૮.૧ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલ છે. ડેલહાઉઝી ખાતે દૈનકુંડના લશ્કર નાકા પાસેથી એક રમણીય દોઢ કિલોમીટર અંતરે પર્વતધાર પરના કેડી માર્ગ પર આવેલ પોહલાણી માતાના મંદિર તરફ દોરી જાય છે, માર્ગમાં ચાની દુકાન ઉપરાંત પીર પંજાલ શ્રેણીને નિહાળવાનો મોકો મળે છે. આ રમણીય કેડી માર્ગ પર મંદિરથી આગળ ૫ કિલોમીટર દક્ષિણ દિશામાં પર્વતધાર પર જતાં કેટલાંક નાના ઢાબા આવે છે અને અંતે ચંબા-ચુઆરી (*ચુઆરી ઘાટ-૨૭૭૨ મીટર ઊંચાઈ*) જતા ઘાટ માર્ગ પર આવેલા જોટ નામના નાના સ્થળ પર પહોંચી શકાય છે. જોટ ખાતેથી *ખજિયારનું મેદાન* નજીક આવેલ છે.

## સંદર્ભો 
http://www.lonelyplanet.com/india/around-dalhousie/sights/religious/jai-pohlani-mata-temple#ixzz4BNEH5fL6

શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
શ્રેણી:હિમાચલ પ્રદેશ
અમરેલી વિમાનમથક

**અમરેલી વિમાનમથક** ભારત દેશના ગુજરાત રાજ્યના એક જિલ્લામથક અમરેલી ખાતે આવેલ એક હવાઈપટ્ટી (એરસ્ટ્રીપ) છે. આ હવાઈ પટ્ટીનો ઉડાણ-માર્ગ (રનવે)  લાંબો છે અને તેનું નિર્માણ ગુજરાત રાજ્ય સરકાર દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:અમરેલી જિલ્લો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં હવાઈમથકો
ડામોર

**ડામોર** () ભારત દેશના ગુજરાત રાજ્યમાં વસવાટ કરતો એક પરંપરાગત આદિવાસી સમુદાય છે. તેમને *ડામરીયા* તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.

## મૂળ 
ડામોર સમુદાય *ભીલ આદિજાતિ*ઓ પૈકીનો એક સમુદાય છે. તેઓ પોતાને રાજપૂત મૂળના હોવાનો દાવો કરે છે, તેમ જ રાજપૂત પુરુષ સાથે ભીલ સ્ત્રીએ લગ્ન કર્યા પછી, તેમના વંશમાંથી આ સમુદાય ઉતરી આવ્યો હોવાનો દાવો કરે છે. આ ડામોર સમાજના લોકો મુખ્યત્વે સાબરકાંઠા, પંચમહાલ અને અરવલ્લી જિલ્લાઓમાં જોવા મળે છે. તેમની બોલી રાજસ્થાની ગામેતી બોલી સમાન છે, તેમ છતાં સમાજના ઘણા લોકો ગુજરાતી ભાષા બોલી અને સમજી શકે છે.

## હાલના સંજોગો 
આ ડામોર સમુદાય અંતર્વિવાહી (endogamous) અને વ્યવહારમાં ગોત્રાંતર વિવાહમાં માન્યતા ધરાવે છે. તેમના મુખ્ય કુળો પરમાર, સિસોદિયા, રાઠોડ, ચૌહાણ, સોલંકી અને સરાડીયા છે. આમાં મોટા ભાગના કુળો જાણીતા રાજપૂત કુળો પણ છે. ડામોર લોકો મુખ્યત્વે ખેડૂત છે, જેમાં મજૂર, જમીનમાલિકો અને ભાગીદારીમાં ખેતી કરતા ખેડુતોનો સમાવેશ થાય છે.

વર્ષ ૨૦૦૧ અનુસાર, રાજસ્થાનમાં વસતા ડામોર સમાજના લોકોને *ભારતીય સરકાર આરક્ષણ કાર્યક્રમ* અંતર્ગત *અનુસૂચિત આદિજાતિ* તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવ્યા હતા.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:આદિવાસી
વિક્ટર બંદર

**વિક્ટર બંદર** અથવા **વિક્ટર પોર્ટ** () ભારત દેશના ગુજરાત રાજ્યના અમરેલી જિલ્લાના રાજુલા તાલુકામાં આવેલા વિક્ટર ગામ નજીક અરબી સમુદ્રના કિનારે સ્થિત એક બંદર છે.

વિક્ટર બંદર *રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ નં. ૫૧* (જુનો *રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ નં. ૮-ઈ*)  પર આવેલા વિક્ટર ગામથી દક્ષિણ દિશામાં આશરે ૪.૫ કિલોમીટર જેટલા અંતરે પિપાવાવ બંદર નજીક ખંભાતના અખાતની પશ્ચિમ બાજુ પર આવેલું છે.

વર્તમાન સમયમાં, *ગુજરાત મેરીટાઇમ બોર્ડ* (GMB) દ્વારા હાલની વિક્ટર બંદર સુવિધાનો વહીવટ, *મેરીટાઇમ ઇન્ડિયા સમિટ ૨૦૧૬*માં વિક્ટર બંદરને કાર્યરત કરવા અને વિક્ટર બંદરના ખાતે વિવિધલક્ષી કાર્ગો ટર્મિનલ વિકસિત કરવાના હેતુથી *ઓમ સાંઈ નેવિગેશન્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ (OSNPL)*ને ફાળવવામાં આવ્યો છે. છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:અમરેલી જિલ્લો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં બંદરો