open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
હું અને તું

***હું અને તું*** ૨૦૨૩ની ગુજરાતી રમૂજી ફિલ્મ છે, જેનું દિગ્દર્શન મનન સાગર દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે અને વિનોદ કે સરવૈયા દ્વારા લખાયેલ છે. તેમાં સ્ટાર તરીકે સિદ્ધાર્થ રાંદેરીયા, સોનાલી લેલે દેસાઈ, પૂજા જોશી અને પરીક્ષિત ટમાલિયા છે. ફિલ્મ કુમાર મંગત પાઠક, અભિષેક પાઠક, સિદ્ધાર્થ રાંદેરિયા અને ઈશાન રાંદેરિયા દ્વારા નિર્મિત છે, અને તેના સહનિર્માતા સંજીવ જોશી, અવનીત રાંદેરિયા અને મુરલીધર છટવાણી છે. આ ફિલ્મનું વિતરણ પેનોરમા સ્ટુડિયોસ દ્વારા કરવામાં આવશે અને સંગીત પેનોરમા મ્યુઝિક દ્વારા સંભાળવામાં આવ્યું છે.

## પ્લોટ 
વાર્તા ઉમેશની આસપાસ ઘડાયેલી છે, જે તેની લાંબા સમયથી ખોવાયેલી કૉલેજ ક્રશ કેતકી (જેનું હવે છૂટું થયેલું છે)ની સાથે રોમાંસ જાગૃત કરે છે. આ દરમિયાન ઉમેશનો પુત્ર તેજસ તેનાં સપનાંની છોકરી રેવાને મળે છે. પિતા અને પુત્ર ડબલ લગ્નની તૈયારી કરી રહ્યા હોવાથી અસંખ્ય પડકારોનો સામનો કરવો પડે છે. પરંપરા અને આધુનિકતાના ક્રોસરોડ્સ પર નેવિગેટ કરતી વખતે ગેરસમજણો, ટ્વિસ્ટ અને અજમાયશનો સમાવેશ કરતી એક ચકડોળની રાઈડ જેવી છે.

## કાસ્ટ 
* ઉમેશ તરીકે સિદ્ધાર્થ રાંદેરીયા
* કેતકી તરીકે સોનાલી લેલે દેસાઈ 
* તેજસ તરીકે પરીક્ષિત ટમાલિયા
* રેવા તરીકે પૂજા જોષી

## પ્રોડક્શન 
ફિલ્મનું પ્રોડક્શન પૅનોરમા સ્ટુડિયોસ અને સિદ્ધાર્થ રાંદેરીયા પ્રોડક્શન્સ એલએલપીના બેનર હેઠળ કરવામાં આવ્યું છે. તેનું સંગીત કેદાર અને ભાર્ગવ એ આપ્યું છે. ફિલ્મનું શૂટિંગ ગુજરાત રાજ્યની જ અલગ-અલગ જગ્યાઓ પર કરવામાં આવ્યું છે.

## પ્રકાશન 
મુંબઈમાં બોલિવૂડના સુપરસ્ટાર અજય દેવગન દ્વારા ફિલ્મનું ટ્રેલર રિલીઝ કરવામાં આવ્યું હતું. આ ફિલ્મ ૧૫ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૩ના રોજ થિયેટરમાં રિલીઝ થઈ હતી.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:ગુજરાતી ચલચિત્ર
ભારતીય અંતરીક્ષ અનુસંધાન સંગઠનના ચેરપર્સન

**ભારતીય અંતરિક્ષ અનુસંધાન સંગઠનના ચેરપર્સન** એ ભારતીય અંતરિક્ષ અનુસંધાન સંગઠન (ઇસરો)ના વૈધાનિક વડાનો હોદ્દો છે. આ પદાસીન વ્યક્તિ ભારત સરકારના સચિવ તરીકે અંતરિક્ષ વિભાગમાં વહીવટકર્તા તરીકે પણ સેવા આપે છે. આ અંતર્ગત તેઓ સીધા ભારતના વડાપ્રધાનને જવાબદાર હોય છે. 

ભારતીય રાષ્ટ્રીય અંતરિક્ષ અનુસંધાન સમિતિ (આઈએનસીઓએસપીએઆર)ની સ્થાપના પરમાણુ ઉર્જા વિભાગ(DAE) અંતર્ગત વિક્રમ સારાભાઈની અધ્યક્ષતામાં ૧૯૬૨માં થઈ હતી જેનું નામ બદલીને ૧૯૬૯માં ભારતીય અંતરિક્ષ અનુસંધાન સંગઠન(ઇસરો) કરવામાં આવ્યું. ૧૯૭૨માં ભારત સરકારે અંતરિક્ષ આયોગની સ્થાપના કરીને ઇસરોને સીધું અંતરિક્ષ વિભાગ હેઠળ મૂક્યું.

સારાભાઈ સહિત અત્યાર સુધીમાં ઇસરોના કુલ અગિયાર ચેરપર્સન થયા છે. આ પૈકી ચેરપર્સન તરીકે સૌથી લાંબો સમયગાળો બાર વર્ષનો સતીશ ધવનનો છે.

## ઇસરોના ભૂતપૂર્વ ચેરપર્સનની યાદી 
## Notes and references 
### References 
### Notes 
## External links 
*List of ISRO Chairman

 

શ્રેણી:ઇસરો
અચ્યુતબીબીની મસ્જિદ અને મકબરો

**અચ્યુતબીબીની મસ્જિદ અને મકબરો**, જે સ્થાનિક રીતે **શાહી મસ્જિદ** તરીકે પણ ઓળખાય છે, તે ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા અમદાવાદ રાજ્યના દૂધેશ્વરમાં સાબરમતી નદીના કિનારે એક મધ્યયુગીન મસ્જિદ અને કબર સંકુલ છે.

## ઇતિહાસ અને સ્થાપત્ય 
અચ્યુત (અછૂત) બીબીની મસ્જિદનું નિર્માણ ૧૪૬૯માં ઇમાદ ઉલ-મુલ્ક તરીકેનો હોદ્દો ધરાવતા હાજી મલિક બહાઉદ્દીને તેની પત્ની બીબી અચ્યુત કુકી માટે કરાવ્યું હતું. તે મહમદ બેગડાના (૧૪૫૯-૧૫૧૧) મંત્રીઓમાંનો એક હતો. બીબી અચ્યુત કુકી વિશે બહુ ઓછી જાણકારી છે. સંભવતઃ તે રાજવી હરમની એક મહત્ત્વની સભ્ય હતી. મસ્જિદ અને કબર પથ્થરની દિવાલોમાં ઘેરાયેલી છે. પ્રવેશદ્વારમાં ઇન્ડો-ઇસ્લામિક સ્થાપત્ય સાથે બે કમાનો અને બે મિનારા છે. તેના મોટા વરંડા એક સમયે સાત મિનારાઓથી શણગારવામાં આવતો હતો, જેમાંથી ત્રણ બહારના ભાગમાં અને બે અંદરના પ્રવેશદ્વાર પર અને બે મસ્જિદ પર જ શણગારવામાં આવ્યા હતા. મસ્જિદના મિનારાઓના નીચલા ભાગોને બાદ કરતા, ૧૮૧૯ના કચ્છના રણમાં આવેલા ભૂકંપમાં સાત મિનારા નાશ પામ્યા હતા.

બીબી અચ્યુત કુકીનો મકબરો મસ્જિદ પરિસરના દક્ષિણ છેડે આવેલો છે. તે બત્રીસ સ્તંભો અને આઠ ગુંબજ સાથેની એક ખુલ્લી છત્રી છે, જેની નીચે અનેક અચિહ્નિત કબરો આવેલી છે. બીબીની ચોક્કસ કબર ઓળખી શકાતી નથી કારણ કે સ્મારક તકતી ગાયબ છે.

## આ પણ જુઓ
## સંદર્ભ 
શ્રેણી:અમદાવાદનાં જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:રાષ્ટ્રીય મહત્વનાં સ્મારકો
દરિયાખાનનો મકબરો

**દરિયાખાનનો મકબરો**, **દરિયાખાનની કબર** અથવા **દરિયાખાનનો ગુંબજ** અથવા ઘુમ્મટ એ ભારતના ગુજરાત રાજ્યના અમદાવાદના શાહીબાગ વિસ્તારમાં આવેલી એક મધ્યયુગીન ઇંટોનો મકબરો છે.

## ઇતિહાસ અને સ્થાપત્ય 
દરિયાખાનની સમાધિ તેમના જીવનકાળ દરમિયાન ૧૪૫૩માં બનાવવામાં આવી હતી. તેઓ મહમદ બેગડાના પ્રતિભાશાળી મંત્રી અને સલાહકાર હતા. ગુજરાતની આ સૌથી મોટી કબર, અમદાવાદની પથ્થરોથી બનેલી અન્ય કબરોથી વિપરીત ઈંટની બનેલી છે, જેની દિવાલ નવ ફૂટ જાડી છે. આ મકબરો કમાનો અને ગુંબજથી બનેલો છે, જે તુર્કી-પર્શિયન ઇસ્લામિક સ્થાપત્યની જેમ ગુફારૂપ આંતરિક ભાગનું નિર્માણ કરે છે. સોળ નાના ગુંબજથી ઘેરાયેલો એક મોટો કેન્દ્રીય ગુંબજ છે અને માળખાની ચારે બાજુએ દરેક બાજુએ પાંચ પ્રવેશદ્વાર છે. આંતરિક ભાગમાં કમાનેદાર વરંડાથી ઘેરાયેલી કબર છે. આ સ્થળ પર હવે અતિક્રમણ થયું છે.

## આ પણ જુઓ
## સંદર્ભ 
શ્રેણી:અમદાવાદનાં જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:રાષ્ટ્રીય મહત્વનાં સ્મારકો
દસ્તુરખાનની મસ્જિદ

**દસ્તુરખાનની મસ્જિદ**, જે **પથ્થરવાલી મસ્જિદ** તરીકે પણ ઓળખાય છે, તે ભારતના અમદાવાદ ખાતે આવેલી એક મધ્યયુગીન મસ્જિદ છે.

આ મસ્જિદ આસ્ટોડિયા દરવાજા નજીક જામા મસ્જિદની દક્ષિણે આવેલી છે. આ મસ્જિદનું નિર્માણ ૧૪૮૬ અથવા ૧૪૬૩માં શહેરમાં મહમુદ બેગડાના શાસન દરમિયાન દસ્તુરખાન દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું, જે તેમના એક મંત્રી મલિક ખાસાઝાદા તરીકે પણ ઓળખાય છે.

દસ્તુરખાનની કબર મસ્જિદના સંકુલની અંદર એક ખુલ્લા આંગણામાં દક્ષિણ દરવાજાની નજીક સ્થિત છે. આંગણાની દિવાલો છિદ્રિત પથ્થરની બારીઓથી શણગારવામાં આવી છે.

## આ પણ જુઓ
## સંદર્ભ 
શ્રેણી:અમદાવાદનાં જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:રાષ્ટ્રીય મહત્વનાં સ્મારકો
સૂર્યસંપાત

**સૂર્યસંપાત** એટલે એવી ખગોળીય ઘટના કે જેમાં દિવસ અને રાત્રિની લંબાઈ એક સરખી હોય. વર્ષમાં બે વખત આવું બનતું હોય છે, માર્ચ અને સપ્ટેમ્બર માસમાં.

વિષુવ કાળ; ક્રાંતિવૃત્ત અને વિષુવવૃત્તના વર્તુળો છેદે તે વખત ક્રાંતિવૃત અને વિષવવૃત્ત એકબીજાને એકબીજાને ૨૩ અંશને ખૂણે છેદતાં હોવાથી ક્રાંતિવૃત્તનો અર્ધ વિભાગ વિષુવવૃત્તથી ઉત્તરે અને અર્ધ વિભાગ દક્ષિણે હોય છે અને તે બે છેદનબિંદુઓમાં પૂર્વ તરફનું બિંદુ વસંતસંપાત તેમજ પશ્ચિમ તરફનું છેદનબિંદુ શરત્સંપાત કહેવાય છે. વસંતસંપાતથી શરત્સંપાત સુધી ક્રાંતિવૃત્તનો અર્ધ વિભાગ હમેશા ઉત્તરધ્રુવ તરફ હોય છે. તથા શરત્સંપાતથી વસંતસંપાત સુધીનો અર્ધ વિભાગ નિરંતર વિષુવવૃત્તથી દક્ષિણ તરફ હોય છે. વિષુવવૃત્તથી ઉત્તર તરફનો અર્ધ વિભાગ દેવયાન કહેવાય છે. અને દક્ષિણ તરફનો અર્ધ વિભાગ પિતૃયાન કહેવાય છે. વિષુવવૃત્તથી ઉત્તરે દેવયાનમાં સૂર્ય હોય ત્યાં સુધી દેવોનો દિવસ અને દાનવોની રાત હોય છે. અને પિતૃયાનમાં સૂર્ય હોય ત્યારે દાનવોનો દિવસ તથા દેવોની રાત હોય છે. વસંતસંપાતમાં સૂર્ય આવે ત્યારે દેવલોકમાં એટલે ભૂગોળ ઉપર ધ્રુવમંડળમાં સૂર્યોદય થાય છે, તેમ જ શરત્સંપાતમાં આવે ત્યારે અસ્ત થાય છે. એવી રીતે ઉદયાસ્તમધ્યે દેવયાનમાં વસંત, ગ્રીષ્મ અને વર્ષા એ ત્રણ ઋતુઓ થાય છે. તે પ્રમાણે શરત્સંપાતમાં સૂર્ય આવે ત્યારે દાનવોને સૂર્યોદય થાય છે અને પિતૃયાનમાં શરત્, હેમંત અને શિશિર ઋતુ વહી પુન: વસંતસંપાતમાં આવતાં સૂર્યાસ્ત થાય છે. વસંતસંપાત ૨૧મી માર્ચે થતું જોવામાં આવે છે જયારે શરદ સંપાત ૨૨મી સપ્ટેંમ્બરે થાય છે. આ બંને સંપાત વખતે દિવસ અને રાત્રીની લંબાઈ સરખી રહે છે. સંપાતના સમયમાં કાળે કરીને ફેર પડે છે.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:પંચાંગ
અહમદશાહની મસ્જિદ

**અહમદશાહની મસ્જિદ**, જે **શાહી જામ-એ-મસ્જિદ** અથવા **જૂની જુમા મસ્જિદ** તરીકે પણ ઓળખાય છે, તે અમદાવાદ, ભારતની સૌથી પ્રાચીન મસ્જિદ પૈકીની એક છે.

## ઇતિહાસ અને સ્થાપત્ય 
આ મસ્જિદનું નિર્માણ અમદાવાદના સ્થાપક અહમદશાહ પહેલાએ ઈ.સ. ૧૪૧૪માં કર્યું હતું. એવું કહેવામાં આવે છે કે તેનો ઉપયોગ શાહી ઘરની ખાનગી મસ્જિદ તરીકે કરવામાં આવતો હતો. કેન્દ્રીય મિહરાબના ઉપરના ભાગમાં આવેલા શિલાલેખ અનુસાર, પાયાની તારીખ ૮૧૭ હિજરી સંવતમાં શવ્વાલ મહિનાનો ચોથો દિવસ હોય તેવું લાગે છે, જે ૧૭ ડિસેમ્બર ૧૪૧૪ છે.

ફરસ સફેદ આરસપહાણની છે, છત્રથી આચ્છાદિત પડથારમાં પીળા રંગના આરસપહાણની થાંભલીઓ અને કઠેરા છે, જે પાંદડાવાળી ભાતમાં કોતરવામાં આવ્યા છે, અને પગથિયાં સફેદ આરસપહાણનાં બનાવેલા છે. આંગણામાં એક ટેકરો છે જેને *ગંજ શાહિદ* અથવા *શહીદોનો ટેકરો* કહેવામાં આવે છે, જે સુલતાન અહેમદની પ્રારંભિક લડાઇમાં મૃત્યુ પામેલા યોદ્ધાઓની સમાધિ છે.

મસ્જિદ ૭૦૦ ચોરસ મીટરના વિસ્તારને આવરી લે છે અને તેમાં દસ મોટા ગુંબજની બે હરોળ છે જેની આસપાસ ઘણા નાના ગુંબજ છે. મસ્જિદને ૧૫૨ થાંભલાઓ દ્વારા ટેકો આપવામાં આવ્યો છે અને તેમાં ચાર કમાનવાળા પ્રવેશદ્વાર છે. ત્યાં આઠ છિદ્રિત પથ્થરની બારીઓ અને ૨૫ સરસ કોતરણીવાળા સ્તંભો છે.

Ahmed Shah Mosque (11071398385).jpg|હિન્દુ સ્તંભ
Ahmad Shah's Mosque pillar inscription.png|વાઘેલા-યુગનો શિલાલેખ ધરાવતો સ્તંભ
Ahmad Shah's Mosque pillars.png|આકૃતિઓ અને ભાત ધરાવતા સ્તંભો

ભારતીય પુરાતત્ત્વ સર્વેક્ષણ (ASI) દ્વારા આ મસ્જિદને ૨૦૧૧માં ૨૨ લાખ (૨૮,૦ અમેરિકન ડોલર) ના ખર્ચે પુનઃસ્થાપિત કરવામાં આવી હતી.

## ચિત્રદીર્ઘા

File:Carved Piller at Ahmed Shah Mosque - Ahmedabad - Gujarat DSC001.jpg|નક્કાશીદાર સ્તંભ
File:Jali Work at Ahmed Shah Mosque - Ahmedabad - Gujarat DSC004.jpg|જાળી કામ
File:Jali Work at Ahmed Shah Mosque - Ahmedabad - Gujarat DSC005.jpg|આંતરિક જાળી કામ
File:Outer View of Doms of Ahmed Shah Mosque - Ahmedabad - Gujarat DSC003.jpg|ગુંબજનો બાહ્ય દેખાવ
File:Jali Work at Ahmed Shah Mosque - Ahmedabad - Gujarat DSC001.jpg|કબરની બારીમાંનું જાળી કામ
File:Jali Work at Ahmed Shah Mosque - Ahmedabad - Gujarat DSC002.jpg|જાળી કામ
File:Jali Work at Ahmed Shah Mosque - Ahmedabad - Gujarat DSC003.jpg|જાળી કામ

## આ પણ જુઓ
## નોંધ 
## સંદર્ભ 
શ્રેણી:અમદાવાદનાં જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:રાષ્ટ્રીય મહત્વનાં સ્મારકો
ઇમામશાહ બાવા દરગાહ

**ઇમામશાહ બાવા દરગાહ** (ઉર્દૂ امام شاہ باوا درگاہ) એ ભારતમાં અમદાવાદ શહેર નજીક પીરાણામાં આવેલું એક મુસ્લિમ સૂફી દરગાહ સંકુલ છે. પીર ઇમામ શાહ બાવાએ લગભગ ૬૦૦ વર્ષ પહેલાં સતપંથ (સાચો માર્ગ) આસ્થાની સ્થાપના કરી હતી. તેમણે ધર્મોની સાર્વત્રિકતા પર સહિષ્ણુતા શીખવી હતી. ૧૯૩૧ સુધી, આ સંકુલ સૈયદની એક ખાનગી મિલકત હતી, જે ઇમામશાહ બાવાના સીધા વારસદારોની હતી. સંકુલમાં એક જૂની મસ્જિદ પણ અસ્તિત્વમાં હતી.

## આંતરધર્મીય સંવાદિતા
ઇમામશાહ બાવા દરગાહે ઇસ્લામ અને હિન્દુ ધર્મ સિવાયના ધર્મોના ભક્તોને પણ આકર્ષિત કર્યા હતા. પીરાણા ગામમાં રહેતા તમામ ૧૮ સમુદાયો, જે જુદી જુદી જાતિ અને ધર્મના છે, તેઓ ઇમામ શાહ બાવાના ભક્ત છે.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:અમદાવાદ
ઇન્દુ

**ઇન્દુ** એ ૧૩મી સદીમાં થઈ ગયેલ લેખક હતા. તેમણ *અષ્ટાંગહૃદય*ની ટીકા અને *અષ્ટાંગસંગ્રહ*ની ટીકા *શશિલેખા* લખેલ હતી. તેમનો પ્રથમ નિર્દેશ હેમાદ્રિલિખિત *અષ્ટાંગહૃદય*ની ટીકામાં મળે છે. કેરળના વૈદ્યોમાં પ્રચલિત દંતકથા મુજબ *તંત્રયુક્તિવિચાર*ના લેખક વૈદ્ય નીલમેઘે તેમને *અષ્ટાંગહૃદય*ના લેખક વાગ્ભટ્ટના શિષ્ય કહ્યા છે. ૧૯૨૬માં વૈદ્ય ટી. રુદ્રપરાશવે *શશિલેખા* પ્રકાશિત કરી હતી.

## સંદર્ભ
## બાહ્ય કડીઓ
* 

શ્રેણી:લેખક
વજીહુદ્દીનનો મકબરો

**વજીહુદ્દીનનો મકબરો** અથવા **હઝરત વજીહુદ્દીન દરગાહ** ભારતના અમદાવાદના ખાનપુર વિસ્તારમાં આવેલ સૂફી સંત વજીહુદ્દીન અલ્વીની દરગાહ છે.
thumb| ૧૮૬૬માં વજીહુદ્દીન અલ્વીની કબર

## ઇતિહાસ અને સ્થાપત્ય 
વજીહુદ્દીન અલ્વી ઇસ્લામિક વિદ્વાન અને શત્તારી પરંપરાના સૂફી હતા. ચાંપાનેરમાં જન્મેલા, તેઓ અમદાવાદ ગયા જ્યાં તેમણે ઇસ્લામિક અભ્યાસમાં જ્ઞાન મેળવ્યું અને પછીથી જ્ઞાન આપ્યું. તેઓ મોહમ્મદ ગૌસ ગ્વાલિયરી દ્વારા શત્તારી પરંપરામાં જોડાયા હતા. ૧૫૮૦ (હિજરી સન ૯૮૮) માં અમદાવાદમાં તેમનું અવસાન થયું. 

તેમને સમર્પિત આ દરગાહ તેમના શિષ્ય સૈયદ મુર્તુઝા ખાન બુખારી દ્વારા બાંધવામાં આવી હતી, જેઓ જહાંગીરના શાસન દરમિયાન અમદાવાદના અગિયારમા (૧૬૦૬-૧૬૦૯) સૂબા હતા. દરગાહનો મધ્ય ગુંબજ તેની આસપાસના અન્ય ગુંબજ કરતાં ઘણો ઊંચો છે. દિવાલોમાં પથ્થરની જાળીઓ છે. ત્યાં એક ભૂગર્ભ જળાશય અને કુંડ છે જે ક્યારેય સુકાતા નથી અને તેનું  પાણી રોગ મટાડતું હોવાનું કહેવાય છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:Coordinates on Wikidata
શ્રેણી:અમદાવાદ
મણિલાલ ભગવાનજી દેસાઈ

**મણિલાલ ભગવાનજી દેસાઈ** (જ. ૧૯ જુલાઈ ૧૯૩૯, અ. ૪થી મે ૧૯૬૬) ગુજરાતી કવિ હતા. તેમણે ઉચ્ચ શિક્ષણ મુંબઈ શહેર ખાતે લીધું હતું. તેમણે ગુજરાતી અને સંસ્કૃત વિષયો સાથે સ્નાતક તેમ જ  અનુસ્નાતકની ઉપાધિ મેળવી હતી. શિક્ષણ પુર્ણ થયા પછી તેઓ ઘાટકોપર(મુંબઈ) ખાતે ઝુનઝુનવાલા કૉલેજમાં ગુજરાતી વિષયના અધ્યાપક જોડાયા હતા. એમની રચનાઓનો જયંત પારેખ દ્વારા સંપાદન કરી મરણોત્તર અને એકમાત્ર કવિતા-સંગ્રહ ‘રાનેરી’ વર્ષ ૧૯૬૮માં પ્રગટ કરવામાં આવ્યો હતો.

શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર
શ્રેણી:કવિ
શ્રેણી:૧૯૩૯માં જન્મ
શ્રેણી:૧૯૬૬માં મૃત્યુ
ખારદુંગ લા

**ખારદુંગ લા** અથવા **ખારદુંગ ઘાટ** એ ભારતીય કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ લદ્દાખના લેહ જિલ્લામાં આવેલો ઘાટ છે.

આ ઘાટ લેહની ઉત્તરે લદ્દાખ પર્વતમાળા પર આવેલો છે અને સિંધુ નદીની ખીણ અને શ્યોક નદીની ખીણને જોડે છે. તે નુબ્રા ખીણનું પ્રવેશદ્વાર પણ બનાવે છે , જેની આગળ સિયાચીન હિમનદી આવેલી છે. આ ઘાટમાંથી પસાર થવા માટે વાહન ચલાવવા યોગ્ય માર્ગ ૧૯૭૬માં બનાવવામાં આવ્યો હતો અને ૧૯૮૮માં તેને જાહેર વાહન ચલાવવા માટે ખોલવામાં આવ્યો હતો. સીમા સડક સંગઠન (BRO) દ્વારા જાળવવામાં આવતો આ ઘાટ ભારત માટે વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે તેનો ઉપયોગ સિયાચીન ગ્લેશિયર સુધી પુરવઠો પહોંચાડવા માટે થાય છે. આ માર્ગ વિશ્વના સૌથી ઊંચા વાહન ચલાવવા યોગ્ય માર્ગોમાંનો એક છે.

ખારદુંગ લાની ઊંચાઈ ૫,૩૫૯ મીટર (૧૭,૫૮૨ ફીટ) છે.  લેહમાં વસ્ત્રો વેચતા સ્થાનિક લોકો અને દુકાનો ખોટી રીતે દાવો કરે છે કે તેની ઊંચાઈ ૫,૬૦૨ મીટર (૧૮,૩૭૯ ફીટ) ની નજીક છે અને તે વિશ્વનો બીજો સૌથી ઊંચો વાહન ચલાવવા યોગ્ય ઘાટ છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:લડાખ
રમેશ તન્ના

**રમેશ પ્રભુરામ તન્ના** (૧ ડિસેમ્બર ૧૯૬૬) ગુજરાતી લેખક અને પત્રકાર છે.

## જીવન
તેમનો જન્મ ૧ ડિસેમ્બર ૧૯૬૬ના દિવસે ઉત્તર ગુજરાતના અમરાપુર ગામમાં થયો હતો. તેમના પિતાનું નામ પ્રભુરામ તન્ના અને માતાનું નામ પ્રભાબેન હતું. તેઓએ પત્રકારત્વ વિષયમાં અનુસ્નાતક કર્યું છે. તેમણે ૨ વર્ષ સુધી ગુજરાત વિદ્યાપીઠમાં પૂર્ણ સમયના વ્યાખ્યાતા તરીકે ફરજ બજાવી છે. તેમણે અમેરિકાના ન્યુ યોર્કથી પ્રકાશિત થતાં ગુજરાત ટાઈમ્સ સાપ્તાહિકમાં પત્રકાર સંપાદક અને નિવાસી તંત્રી તરીકે ૧૪ વર્ષ સુધી સેવા આપી છે.

## સર્જન
### પુસ્તકો
તેમણે સમાજ વિષય પર ઘણાં પુસ્તકો લખ્યાં છે જે હકારાત્મક વાર્તાઓનો વિષય ધરાવે છે.

* સમાજની સુગંધ
* સમાજની સંવેદના
* સમાજનું અજવાળું
* સમાજની શ્રધ્ધા
* સમાજની કરુણા
* સમાજની સારપ
* સમાજની નિસબત
* સમાજની સુંદરતા 
* સમાજની મિત્રતા
* સમાજનો છાંયડો
* મીઠડી માતૃભાષા
* પત્રકાર શિરોમણી વાસુદેવ મહેતા

## સંદર્ભો
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર
શ્રેણી:૧૯૬૬માં જન્મ

શ્રેણી:પત્રકાર
વાસુદેવ મહેતા

**વાસુદેવ મહેતા** (૨૮ માર્ચ, ૧૯૧૭ – ૯ માર્ચ, ૧૯૯૭) એ ગુજરાતી લેખક અને પત્રકાર હતા.

## જીવન
તેમનો જન્મ ૨૮ માર્ચ, ૧૯૧૭ ના રોજ અમદાવાદ ખાતે મહેતા પરિવારમાં થયો હતો.  વાસુદેવ મહેતા ગુજરાતના અગ્રણી રાજકીય સમીક્ષક અને નિર્ભીક પત્રકાર તરીકે ઓળખાય છે. તેમણે પોતાની કારકિર્દીની શરૂઆત *નવસૌરાષ્ટ્ર* સમાચારપત્રથી કરી હતી. ત્યારબાદ તેઓ જયંતિ દલાલના *રેખા* સાથે જોડાયા.

૧૯૪૮માં તેઓ રમણલાલ જાનીના દૈનિક પત્ર *વર્તમાન* સાથે જોડાયા. બાદમાં તેઓ ગુજરાત સમાચારમાં જોડાયા. તેના થોડાક સમય બાદ ક્ષયનો રોગ થયો, પણ તેમણે આ ક્ષય જેવી તે સમયની મહાકાય બીમારી ને સફળ રીતે માત આપી. ૧૯૭૦માં તેઓ સંદેશ વર્તમાનપત્ર સાથે જોડાયા.

## પુસ્તકો
* પેલેન્સ્ટાઈન ( ૧૯૪૭ )
* આ પેલું રશિયા ( ૧૯૭૬ )

## સંદર્ભ
## બાહ્ય કડી 
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર
શ્રેણી:૧૯૧૭માં જન્મ
શ્રેણી:૧૯૯૭માં મૃત્યુ
શ્રેણી:પત્રકાર
રામાનંદ સાગર

**રામાનંદ સાગર** (29 ડિસેમ્બર 1917 - 12 ડિસેમ્બર 2005) એક ભારતીય નિર્દેશક, નિર્માતા, લેખક અને સંપાદક હતા. તેઓ ભારત ની સૌથી લોકપ્રિય સિરિયલ રામાયણ (1987-1988) બનાવવા માટે તેઓ ખૂબ જાણીતા છે.

## પ્રારંભિક જીવન 
સાગરનો જન્મ લાહોર નજીક અસલ ગુરુકે ખાતે થયો હતો . તેમના પરદાદા, લાલા શંકર દાસ ચોપરા, લાહોરથી કાશ્મીર સ્થળાંતર કરી ગયા. રામાનંદને તેમના માતુશ્રીએ દત્તક લીધા હતા, જેમને કોઈ પુત્ર ન હતો, તે સમયે તેમનું નામ 'ચંદ્રમૌલી ચોપરા' થી બદલીને 'રામાનંદ સાગર' કરવામાં આવ્યું હતું. સાગરની જૈવિક માતાના અવસાન પછી, તેના પિતાએ ફરીથી લગ્ન કર્યા અને તેની સાથે વધુ બાળકો થયા, જેમાં વિધુ વિનોદ ચોપરાનો સમાવેશ થાય છે , જે આમ સાગરના સાવકા ભાઈ છે. સાગર દિવસ દરમિયાન પટાવાળા, ટ્રક ક્લીનર, સાબુ વિક્રેતા, સુવર્ણકાર એપ્રેન્ટિસ વગેરે તરીકે કામ કરતો હતો અને રાત્રે તેની ડિગ્રી માટે અભ્યાસ કરતો હતો.

તેઓ 1942 માં પંજાબ યુનિવર્સિટીમાંથી સંસ્કૃત અને ફારસીમાં સુવર્ણ ચંદ્રક વિજેતા હતા. તેઓ અખબાર દૈનિક મિલાપના સંપાદક પણ હતા . તેમણે "રામાનંદ ચોપરા", "રામાનંદ બેદી" અને "રામાનંદ કાશ્મીરી" જેવા નામોથી ઘણી ટૂંકી વાર્તાઓ, નવલકથાઓ, કવિતાઓ, નાટકો વગેરે લખ્યા. 1942માં જ્યારે તેમને ક્ષય રોગ થયો ત્યારે તેમણે તેમની લડાઈ વિશે એક વ્યક્તિલક્ષી કૉલમ "ટીબીના દર્દીની ડાયરી" લખી. લાહોરના અદબ-એ-મશ્રિક સામયિકમાં આ કૉલમ શ્રેણીમાં પ્રકાશિત કરવામાં આવી હતી .
1932માં, એક મૂંગી ફિલ્મ, રાઈડર્સ ઓફ ધ રેલ રોડમાંક્લેપર બોયતેની સ્ત્રી તરીકેની ફિલ્મની શરૂઆત કરી . ભારત ભાગલા પછી તેઓ 1949 માં બોમ્બે શિફ્ટ બની .

1960માં જીતેલી હતીનો ફિલ્મફેર શ્રેષ્ઠ સંવાદ પુરસ્કાર જીત્યો હતો , જે સ્વ . પેઈડા જેનું નિર્દેશન એસએસ વાસન દિલ્હીપ કુમાર જયંતિમાલા રાજ કુમારમાટેજેનું નિર્દેશન કરવામાં આવ્યું હતુંઅને તારાંકિત,અને.
## કારકિર્દી 
1964માં તેમણે રાજેન્દ્ર કુમાર સાથે કુંજતિમાલારાજ ફિલ્મ માટે તેમને ફિલ્મફેરફાર શ્રેષ્ઠ દિગ્દર્શકનો પુરસ્કાર મળ્યો હતો . 1979માં, રાજેશ ખન્ના , રેખા મૌશ્મી ચેટર્જી સાથે તેમની દિગ્દર્શિત પ્રેમ બંધન વ્યાવસાયિક રીતે સફળ રહી, જે તે સમયની ફિલ્મ છઠ્ઠી સૌથી વધુ કમાણી કરનાર બની. 1982 માં, તેમણે ધર્મેન્દ્ર, હેમા માલિની રીના રોયની પુષ્ટિ ભાગવતનું દિગ્દર્શન કર્યું જે ખૂબ જ યોગ્ય સાબિત થયું.અને, જે અનુક્રમે વર્ષ 1960 અને 1965 માં બ્લોકબસ્ટર બની હતી. 

૧૯૭૦ ના દાયકા બાદ તેમણે ફિલ્મો બનાવવાનું છોડીને ટીવી સિરિયલો બનાવવાનું શરૂ કર્યું, શરૂઆતના તબક્કામાં વિક્રમ બેતાલ, અલીફ લૈલા જેવી સફળ સિરિયલો બનાવી. ત્યારબાદ તેમણે લોકપ્રિય સિરિયલ રામાયણ (૧૯૮૯-૮૮) બનાવી. આ રામાયણ ટુંક જ સમયમાં વિશ્વની સૌથી વધુ જોવાતી ધાર્મિક સિરિયલ બની ગઈ. આ સીરિયલ એ લિમ્કા બુક ઓફ વર્લ્ડ રેકોર્ડ સહિત અનેક વિક્રમો સ્થાપિત કર્યા. લોકો ની માંગ વધતા તેમણે ઉત્તર કાંડ માટે વધારે એપિસોડ બનાવી ૭૮ એપિસોડ માં રામાયણ પૂરું કર્યું. ત્યારબાદ પણ તેમણે શ્રીકૃષ્ણ અને સાઈબાબા જેવા સફળ સિરિયલો બનાવ્યા.

## મૃત્યુ 
રામાનંદ સાગરે લાંબી બિમારી બાદ ૮૮ વર્ષની વયે મુંબઈ ખાતે દેહત્યાગ કર્યો.

ડિસેમ્બર 2019 માં, તેમના પુત્ર પ્રેમ સાગરે તેમના જીવન પર એક પુસ્તક લોન્ચ કર્યું, "એન એપિક લાઇફ: રામાનંદ સાગર, ફ્રોમ બરાટ ટુ રામાયણ" . આમા રામાનંદ સાગરનું ચરિત્ર છે જે તેમના જીવન પુસ્તકો અને એક કારકુન ફિલ્મ હવેના મહાન નિર્માતા જૂથના એક સુધી તેમની સફર દર્શાવે છે.

## પુરસ્કારો 
તેમને  ભારત સરકાર દ્વારાપદ્મશ્રી 2004માં અને 1997માં "ડૉક્ટર ઑફ લીચર" એવોર્ડ થી સન્માનિત કરાયા હતા.
કાશીનો દીકરો

**કાશીનો દીકરો** એ ૧૯૭૯નું એક ગુજરાતી ચલચિત્ર છે જેનું નિર્દેશન કાંતિ મડિયા દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે. ફિલ્મમાં રાજીવ, રાગિણી, રીટા ભાદુરી, અને પ્રાણલાલ ખરસાણીએ અભિનય આપ્યો હતો. ફિલ્મનું નિર્માણ સિને ઇન્ડિયા ઇન્ટરનેશનલ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. વિનોદિની નીલકંઠની ટૂંકી વાર્તા *દરિયાવ દિલ* પરથી તૈયાર થયેલી આ ફિલ્મની પટકથા અને સંવાદો પ્રબોધ જોશીએ લખ્યા હતા. બરુન મુખરજી સિનેમેટોગ્રાફર હતા.

આ ફિલ્મમાં ક્ષેમુ દિવેટિયાએ સંગીત આપ્યું છે, જેમણે આ ફિલ્મ માટે શ્રેષ્ઠ સંગીત દિગ્દર્શન શ્રેણીમાં રાજ્ય ચલચિત્રનો પુરસ્કાર મેળવ્યો હતો.

## વાર્તા 
ફિલ્મની વાર્તાના કેન્દ્રમાં કાશી છે. કાશીના લગ્ન એક પ્રતિષ્ઠિત કુટુંબમાં થાય છે. તેના સાસુ મૃત્યુ વેળાએ તેના નાના દિકરા કેશવની જવાબદારી કાશીને સોંપે છે. કાશી પોતાના દિકરા શંભુ અને કેશવને સમાન રીતે ઉછેરે છે. કેશવ યુવાન થતાં તેના લગ્ન રમા સાથે થાય છે, પરંતુ લગ્નની રાતે જ સર્પદંશથી કેશવનું મૃત્યુ થઈ જાય છે. વિધવા દેરાણીને પોતાની પુત્રીની માફક ઉછેરતી કાશી તેના દુઃખમાં ભાગીદાર થવા સંસારસુખનો ત્યાગ કરે છે. સાંસારિક સુખના અસંતોષથી પીડાતો કાશીનો પતિ એક નબળી ક્ષણે રમાની એકલતાનો લાભ ઉઠાવી રમા પર બળાત્કાર કરે છે. સમાજમાં પરિવારની આબરુ સાચવવા કાશી પોતે ગર્ભવતી હોવાની વાત વહેતી મૂકી તેની દેરાણીને લઈને તીર્થયાત્રા પર ચાલી જાય છે. સુવાવડ બાદ કાશી, બાળક અને રમાને લઈને ઘરે પાછી ફરે છે. ફિલ્મના અંતિમ દૃશ્યમાં મરણ પથારીએ પડેલી કાશી તેના આ કહેવાતા બાળકને રમાને સોંપી મૃત્યુ પામે છે.

## કલાકારો
ફિલ્મના મુખ્ય કલાકારોની યાદી :

* રાજીવ
* રાગિણી
* રીટા ભાદુરી
* ગિરીશ દેસાઈ
* પ્રાણલાલ ખરસાણી
* તરલા જોશી
* લીલા જરીવાલા
* વત્સલા દેશમુખ
* મહાવીર શાહ
* અરવિંદ વૈદ્ય
* સરોજ નાયક
* જગદીશ શાહ
* પુષ્પા શાહ
* જાવેદખાન
* શ્રીકાંત સોની
* દિલીપ પટેલ
* કાંતિ મડિયા

## સંગીત 
*કાશીનો દીકરો*માં બાલમુકુંદ દવે, રાવજી પટેલ, માધવ રામાનુજ, અનિલ જોશી અને રમેશ પારેખ દ્વારા લખાયેલા ગીતો છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
* 
* 

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતી ચલચિત્ર
ફિરાક ગોરખપુરી

**રઘુપતિ સહાય** (૨૮ ઓગસ્ટ, ૧૮૯૬ – ૩ માર્ચ, ૧૯૮૨) જેઓ તેમના ઉપનામ **ફિરાક ગોરખપુરી**થી પણ જાણીતા હતા, તેઓ એક ભારતીય લેખક, વિવેચક અને ભારતના સૌથી જાણીતા સમકાલીન ઉર્દૂ કવિઓમાંના એક હતા.

## પ્રારંભિક જીવન અને કારકિર્દી 
રઘુપતિ સહાયનો જન્મ ગોરખપુર જિલ્લાના બંવરપર ગામમાં ૨૮ ઓગસ્ટ ૧૮૯૬ના રોજ એક સંપન્ન અને શિક્ષિત કાયસ્થ પરિવારમાં થયો હતો. તેમણે તેમનું પ્રાથમિક શિક્ષણ પૂરું કરી ઉર્દૂ, ફારસી અને અંગ્રેજી સાહિત્યમાં અનુસ્નાતકની પદવી પૂર્ણ કરી. આ પુસ્તકમાં તેમના જીવનના પ્રસંગો અને તેમની કેટલીક કૃતિઓના અનુવાદોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો.

## કૃતિઓ 
* *ગુલ-એ-નગ્મા* گلِ نغمہ 
૧૯૬૮ – સોવિયેટ લેન્ડ નેહરુ એવોર્ડ
૧૯૬૯ – જ્ઞાનપીઠ એવોર્ડ (ઉર્દૂ સાહિત્ય માટે પ્રથમ જ્ઞાનપીઠ પુરસ્કાર) ફિરાક આખી જિંદગી બિનસાંપ્રદાયિકતા માટે લડ્યા અને ઉર્દૂને મુસ્લિમોની ભાષા તરીકે ઓળખાવવાના તત્કાલીન સરકારના પ્રયાસ સામે મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડી 
* ફિરાક ગોરખપુરીની શ્રેષ્ઠ ગઝલો 

શ્રેણી:૧૮૯૬માં જન્મ
શ્રેણી:૧૯૮૨માં મૃત્યુ
શ્રેણી:પદ્મભૂષણ પુરસ્કાર વિજેતા
શ્રેણી:સાહિત્યકાર
શ્રેણી:જ્ઞાનપીઠ એવોર્ડ વિજેતા
જાહેર હિત વાદ

**જાહેર હિત અરજી** (Public Interest litigation) એ લોકોના હિત માટે કરવામાં આવતી અરજી છે, જેનો પ્રથમ ખ્યાલ ભારતીય મહિલા અધિવક્તા પુષ્પા હિંગોરાની એ આપ્યો હતો. જેમણે બિહારની જેલ માં રાખવામાં આવેલ કેદીઓની ખરાબ પરિસ્થતિને ધ્યાનમાં રાખીને તેમણે અરજી દાખલ કરી. તેમને **જાહેર હિત વાદ** ના માતા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. જાહેર હિત અરજી એ સામાજિક કાર્યવાહીનો દાવો તરીકે પણ ઓળખાય છે. તે લોકસ સ્ટેન્ડીના પરંપરાગત નિયમ પર છૂટછાટ આપે છે. તે પ્રથમ વખત મહિલા અધિવક્તા પુષ્પા હિંગોરાની દ્વારા પી.એન. ભગવતી ની કોર્ટ માં રજુ કરવામાં આવેલ હતી.

## સંદર્ભ
## બાહ્ય કડીઓ 
* ઉપરાષ્ટ્રપતિ અને કાયદામંત્રી સામેની જાહેર હીતની અરજી સર્વોચ્ચ અદાલતે નકારી કાઢી
* સંવિધાન: જાહેર હિતની અરજી 
* 

શ્રેણી:ભારતીય કાયદો
આદિત્ય ગઢવી

{{Expand language
|langcode=en
|date={}
}}

**આદિત્ય ગઢવી** (જન્મ: ૩ એપ્રિલ ૧૯૯૪) ગુજરાતના સુરેન્દ્રનગરમાંથી આવતા પાર્શ્વગાયક અને ગીતકાર છે. તેમણે ગુજરાતી ઉપરાંત ઘણી અન્ય ભાષાઓમાં પણ ખૂબ પ્રસિદ્ધ ગીતો આપ્યાં છે. તે ગુજરાતી ચલચિત્રોમાં તો ગાય જ છે પણ તે ઉપરાંત ઘણાં સ્વતંત્ર ગીતો પણ તેમણે ગાયાં છે. તેમના અનેક લોકપ્રિય ગીતો પૈકીના કદાચ સૌથી વધુ પ્રસિદ્ધ અને લોકપ્રિય ગુજરાતી ગીતો છે ખલાસી (ગોતી લો...) અને ગુજરાત ટાઇટન્સ ટિમ માટે ગાયેલું આવવા દે...''

## પ્રારંભિક જીવન 
આદિત્યનો જન્મ ગુજરાતના સુરેન્દ્રનગરમાં ગુજરાતી ગાયક યોગેશ ગઢવીના ઘરે ૩ એપ્રિલ ૧૯૯૪ના રોજ થયો હતો. આદિત્ય ગુજરાતી સીવાય હિંદી અને મરાઠી ભાષા પણ સારી રીતે બોલી જાણે છે.

## કારકિર્દી
આદિત્યએ ૧૮ વર્ષની ઉંમરથી જ વિવિધ રિયાલિટી શોમાં ભાગ લેવાની શરુઆત કરી દીધી હતી.

શ્રેણી:ગાયક
શ્રેણી:૧૯૯૪માં જન્મ
પીએસએલવી-સી૪

પીએસએલવી-સી૪ પર આ વખતે હવામાનની અભ્યાસ અને આગાહી કરવા માટેનો ઉપગ્રહ ચડાવીને તેને ભૂ-સમક્રમી કક્ષામાં તરતો મૂકવામાં આવ્યો. આ ઉપગ્રહનું નામ મીટિઅરૉલજિકઅલ સેટેલાઇટ પરથી મેટસેટ રાખવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ ૧ ફેબ્રુઆરી ૨૦૦૩ના રોજ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર અમેરિકાના કોલંબિયાને અંતરિક્ષ સ્ટેશનના વાતાવરણમાં પુનઃ પ્રવેશ વખતે નડેલા અકસ્માતમાં ભારતીય મૂળના અંતરિક્ષ યાત્રી ડૉ. કલ્પના ચાવલાનું દુઃખદ અવસાન થતાં તેમની સદા સર્વદા સ્મરણાંજલિ રૂપે ૫ ફેબ્રુઆરી ૨૦૦૩ના રોજ આ ઉપગ્રહને કલ્પના-૧ અને તેનાથી શરૂ થતી નવી ઉપગ્રહની નવી શ્રેણીનું લોકલાડીલું નામ કલ્પના રાખવામાં આવ્યું. આ ઉપગ્રહ સહિત રોકેટે ૧૨ સપ્ટેમ્બર ૨૦૦૨ના રોજ સતીશ ધવન અંતરિક્ષ કેન્દ્ર (તે વખતના શ્રીહરિકોટા પ્રક્ષેપણ વિસ્તાર)ખાતેથી બપોરે ૧૫:૫૩ (IST) વાગે ઉડાણ ભરી. આ રોકેટમાં હવામાનનું અધ્યયન અને આગાહી કરતો ભૂ-સમક્રમી સ્થિર ઉપગ્રહ તરતો મૂકવામાં આવ્યોા.

## અભિયાનની મુખ્ય બાબતો 
*પીએસએલવી કાર્યક્રમનું ચોથું કાર્યાન્વિત પ્રક્ષેપણ
*આ ઇસરો દ્વારા નિર્મિત ઉપગ્રહ છે. 

## અભિયાન પારામીટર 
* **દ્રવ્યમાન**:
** *ઉડ્ડયન વખતનું કુલ વજન:* 
** *વહનભાર વજન:* 
* **સમગ્રતયા ઊંચાઈ **: 
* **નોદક**:
** *તબક્કો ૧:* ૪૬2૮ + ૬ X ૬૬૨ કિ.ન્યૂટન
** *તબક્કો ૨:* ૭૨૫ કિ.ન્યૂટન
** *તબક્કો ૩:* ૨૬૦ કિ.ન્યૂટન
** *તબક્કો ૪:* ૨ X ૭.૪ કિ.ન્યૂટન

* **એન્જિન**:
** *તબક્કો ૧:* એસ૧૩૯
** *તબક્કો ૨:* વિકાસ (રોકેટ એન્જિન)
** *તબક્કો ૩:*
** *તબક્કો ૪:* ૨ x પીએસ-૪

* **પ્રણોદ**:
** *તબક્કો ૧:* ૪૪૩૦ + ૬૬૭ x ૬ કિલો ન્યૂટન
** *તબક્કો ૨:* ૭૨૪ કિલો ન્યૂટન
** *તબક્કો ૩:* ૩૨૪ કિલો ન્યૂટન
** *તબક્કો ૪:* ૭.૨ x ૨ ન્યૂટન

* **ઊંચાઈ**: 
* **મહત્તમ વેગ**: (ચોથા તબક્કાના પ્રજ્વલન વખતે)
* **કુલ ઉડાન સમય**: ૧,૬૫૮ સેકંડ

* **પ્રકીર્ણ**
** *પ્રક્ષેપકની કુલ ઊંચાઈ:* ૪૪.૪મી
** *ઉડ્ડયન દિનાંક:* ૧૨ સપ્ટેમ્બર ૨૦૦૨
** *ઉડ્ડયન સમય:* ૧૫:૫૩ (IST)
** * ઇસરોના ઉડ્ડયન ક્રમ:* ૪૮
** *કક્ષા:* ભૂ-સમક્રમી
** *આ અભિયાનના ઉપગ્રહોની સંખ્યા:* ૧
** *વહનભાર:* ૧૦૬૦ કિલો

    

## આ પણ જુઓ 
* ભારતીય અંતરિક્ષ અનુસંધાન સંગઠન
* ધ્રુવીય ઉપગ્રહ પ્રક્ષેપણ વાહન

## References 
શ્રેણી:૨૦૦૧માં છોડાયેલા અંતરિક્ષયાન
શ્રેણી:ધ્રુવીય ઉપગ્રહ પ્રક્ષેપણ વાહન
શ્રેણી:ઇસરો
ઓર્બિટલ હાઇબ્રિડાઇઝેશન

રસાયણશાસ્ત્રમાં, **ઓર્બિટલ હાઇબ્રિડાઇઝેશન** (અથવા **હાઇબ્રિડાઇઝેશન** ) એ વેલેન્સ બોન્ડમાં રાસાયણિક બોન્ડ બનાવવા માટે ઇલેક્ટ્રોનની જોડી માટે યોગ્ય નવા *વર્ણસંકર ભ્રમણકક્ષા* ( ઘટક અણુ ભ્રમણકક્ષા કરતાં અલગ-અલગ ઊર્જા, આકાર, વગેરે સાથે) બનાવવા માટે અણુ ભ્રમણકક્ષાને મિશ્રિત કરવાનો ખ્યાલ છે. સિદ્ધાંત ઉદાહરણ તરીકે, કાર્બન અણુમાં જે ચાર સિંગલ બોન્ડ બનાવે છે તે વેલેન્સ-શેલ ઓર્બિટલ ત્રણ વેલેન્સ-શેલ પી ઓર્બિટલ્સ સાથે જોડાય છે અને કાર્બનની આસપાસ ટેટ્રાહેડ્રલ ગોઠવણીમાં ચાર સમકક્ષ sp 3 મિશ્રણ બનાવે છે અને ચાર અલગ-અલગ અણુઓ સાથે જોડાય છે. હાઇબ્રિડ ઓર્બિટલ્સ મોલેક્યુલર ભૂમિતિ અને અણુ બંધન ગુણધર્મોના સમજૂતીમાં ઉપયોગી છે અને અવકાશમાં સમપ્રમાણરીતે નિકાલ કરવામાં આવે છે. સામાન્ય રીતે વર્ણસંકર ભ્રમણકક્ષાઓ તુલનાત્મક ઊર્જાના અણુ ભ્રમણકક્ષાના મિશ્રણ દ્વારા રચાય છે. 

શ્રેણી:રસાયણવિજ્ઞાન
રાજકુમાર શુક્લ

**રાજકુમાર શુક્લ** (૨૩ ઓગસ્ટ ૧૮૭૫ – ૨૦ મે ૧૯૨૯) એ ચંપારણ સત્યાગ્રહના અગ્રણી નેતા હતા.

## જીવન
રાજકુમાર શુક્લનો જન્મ ૧૮૭૫માં પશ્ચિમ ચંપારણના નરકટિયાગંજ નજીક સતવારિયા ગામમાં ભટ્ટ (બ્રાહ્મણ) પરિવારમાં થયો હતો. તેઓ બિહારના પશ્ચિમોત્તર ક્ષેત્રમાં આવેલા ચંપારણના એક સમૃદ્ધ ખેડૂત હતા. અંગ્રેજો દ્વારા આ વિસ્તારમાં પ્રત્યેક વિઘા જમીનમાં ત્રણ ભાગ પર ગળીની ખેતી કરવા માટે ખેડૂતોને બાધ્ય કરવામાં આવ્યા હતા. ઉપરાંત તેમના પર અલગ અલગ પ્રકારના કર નાખવામાં આવ્યા હતા. શુક્લએ શોષણની આ વ્યવસ્થાનો પૂરજોર વિરોધ કર્યો. તેમણે ગળી ઉત્પાદન બાબતે ખેડૂતોની પીડા અને અંગ્રેજો દ્વારા થતા શોષણ વિશે મહાત્મા ગાંધીને માહિતગાર કર્યા. શરૂઆતમાં ગાંધીજી આ બાબતે ગંભીર નહોતા પરંતુ શુક્લા દ્વારા વારંવાર ધ્યાન દોરવામાં આવતા તેઓ ચંપારણ જવા તૈયાર થયા હતા. ૧૦ એપ્રિલ ૧૯૧૭ના રોજ ગાંધીજી ચંપારણ પહોંચ્યા. ચંપારણ સત્યાગ્રહ એ પ્રથમ સફળ અને લોકપ્રિય સત્યાગ્રહ હતો જેણે ભારતના યુવાનો અને ભારતીય સ્વતંત્રતા ચળવળને યોગ્ય દિશા આપી. પાછળથી ગાંધીજીએ તેમની આત્મકથામાં લખ્યું છે, "મારે કબૂલ કરવું જોઈએ કે એ વખતે હું ચંપારણનું નામ પણ જાણતો ન હતો, ભૌગોલિક સ્થિતિ પણ બહુ ઓછી હતી, અને મને ગળીના વાવેતર વિશે ભાગ્યે જ કોઈ ખ્યાલ હતો." શુક્લએ આ રીતે ચંપારણમાં ખેડૂતોની દુર્દશાથી વાકેફ થવા માટે ગાંધીને મળ્યા અને તેમને ત્યાં જવા માટે સમજાવ્યા. તેઓ પશ્ચિમ ચંપારણના નરકટિયાગંજ નજીક આવેલા મુરલી ભરહાવા ગામના નાણાં ધીરનાર હોવાથી આ વિસ્તારના જાણીતા ગળી ખેડૂત હતા, તેઓ પ્રાન્તીય સરકાર દ્વારા રચાયેલી તપાસ સમિતિ સમક્ષ તેમના પોતાના નિવેદન મુજબ, દર મહિને બે હજાર રૂપિયાની રકમ વ્યાજમાંથી મળતી હતી.

## સન્માન
તેમની ૧૨૫મી જન્મજયંતિની ઉજવણી કરવા માટે ટપાલ વિભાગે ૨૦૦૦માં તેમના સન્માનમાં એક ટપાલ ટિકિટ બહાર પાડી હતી. ચંપારણ સત્યાગ્રહનાં ૧૦૦ વર્ષનાં પ્રસંગે બિહારની સત્યાગ્રહ સરકારે ગાંધી સંગ્રહાલયમાં તેમની એક પ્રતિમાની સ્થાપના કરી હતી.

## પુસ્તકો
ચંપારણ સત્યાગ્રહના ૧૦૦ વર્ષ પૂરા થવાના પ્રસંગે અરવિંદ મોહને શુક્લ અને તેમના ટેકેદારો પર *ચંપારણ : સત્યાગ્રહ કે સહયોગી* નામનું પુસ્તક લખ્યું હતું. આ પુસ્તકનું વિમોચન ૧૦ એપ્રિલ ૨૦૧૭ના રોજ બિહારના મુખ્યમંત્રી નીતિશ કુમારે કર્યું હતું. સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૭માં મોહને એક અન્ય પુસ્તક *મિ.એમ. કે. ગાંધી કી ચંપારણ ડાયરી* લખ્યું, જેમાં રાજકુમાર શુક્લને મહાત્મા ગાંધીના સત્યાગ્રહમાં મુખ્ય યોગદાન આપનાર તરીકે દર્શાવામાં આવ્યા હતા.

## આ પણ જુઓ
* ચંપારણ સત્યાગ્રહ

## સંદર્ભ
## બાહ્ય કડીઓ
* આદર્શ ગામ બનશે રાજકુમાર શુક્લનું સતવરિયા ગામ

શ્રેણી:૧૯૨૯માં મૃત્યુ
શ્રેણી:સ્વાતંત્ર્ય સેનાની
મૈત્રેયી દેવી

**મૈત્રેયી દેવી** (૧ સપ્ટેમ્બર ૧૯૧૪ – ૨૯ જાન્યુઆરી ૧૯૮૯ તેઓ તત્ત્વજ્ઞાની સુરેન્દ્રનાથ દાસગુપ્તાના પુત્રી અને કવિ રવીન્દ્રનાથ ટાગોરના શિષ્યા હતા. તેમણે ૧૯૩૦માં ૧૬ વર્ષની વયે ટાગોરની પ્રસ્તાવના સાથે પોતાનું પ્રથમ કવિતાનું પુસ્તક પ્રકાશિત કર્યું હતું.

રોમાનિયન બૌદ્ધિક મિર્સિયા એલિયડને મૈત્રેયી દેવીના પિતા દ્વારા તેમના ઘરે રહેવા આમંત્રણ અપાયું હતું. તેમને બે સંતાનો હતા. તેમની કૃતિઓમાં *મોંગપુતે રવીન્દ્રનાથ* (*ટાગોર બાય ધ ફાયર સાઇડ*)નો સમાવેશ થાય છે, જે તેમની રવિન્દ્રનાથ સાથેની મુલાકાતનો દસ્તાવેજ છે. ૧૯૭૨ના ઉત્તરાર્ધમાં, તેમણે *આદિત્ય મરિચી* (સૂર્ય કિરણો) કવિતાઓનો સંગ્રહ પ્રકાશિત કર્યો હતો, જેમાં એલિયડનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો, અને ટોરંટો રિવ્યૂ માટે લખતા ગિનુ કામાણીએ જણાવ્યા મુજબ, "અઠ્ઠાવન વર્ષની ઉંમરે, તેમની સંડોવણીની હકીકત પછી, તેમની યુવાનીની જૂની લાગણીઓ સાથે વ્યવહાર કરવામાં તેમણે અનુભવેલી અશાંતિને પ્રતિબિંબિત કરે છે."

દેવીએ ટાગોર પર વ્યાખ્યાનો આપવા માટે શિકાગો યુનિવર્સિટીનો પ્રવાસ કર્યો હતો જ્યાં એલિયડ પ્રાધ્યાપક હતા. એલિયડ સાથેની મુલાકાત બાદ
*'રવીન્દ્રનાથ – ધ મેન બિહાઇન્ડ હિઝ પોએટ્રી', ૧૯૭૩
*'ઇટ નોટ ડાઇ: અ રોમાંસ', ૧૯૭૪
*'রবীন্দ্রনাথ গৃহে ও বিশ্বে' (ઘરે અને વિશ્વમાં રવીન્દ્રનાથ)
*'মংপুতে রবীন্দ্রনাথ' (મંગપુમાં રવીન્દ્રનાથ મંગપુ)

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:૧૯૧૪માં જન્મ
શ્રેણી:૧૯૮૯માં મૃત્યુ
શ્રેણી:લેખક
શ્રેણી:સાહિત્યકાર
ઇનોવેશન હબ

**આઇ-હબ (ઇનોવેશન હબ)** એ અમદાવાદ, ભારતમાં સ્થિત એક ઇનોવેશન મધ્યસ્થી અને બિઝનેસ ઇન્ક્યુબેટર છે. i-Hub ની સ્થાપના ગુજરાત સરકારના શિક્ષણ વિભાગ દ્વારા સ્ટુડન્ટ સ્ટાર્ટઅપ ઈનોવેશન પોલિસી (SSIP) હેઠળ સંભવિત રોકાણ કરી શકાય તેવા વ્યવસાયો અને ઈન્ડિયા એક્સિલરેટર વચ્ચે ભાગીદારીને પ્રોત્સાહન આપવા માટે કરવામાં આવી હતી.

આ સંકુલ સ્ટુડન્ટ સ્ટાર્ટઅપ એન્ડ ઈનોવેશન પોલિસી (SSIP ૨.૦) હેઠળ સ્ટાર્ટઅપ અને કોર્પોરેટ સ્પેસ માટે ૧.૫ મિલિયન ચોરસ ફૂટ જગ્યામાં બનાવવામાં આવ્યું હતું. રૂ. 98 કરોડના આ પ્રોજેક્ટમાં એક સાથે ૫૦૦ જેટલા સ્ટાર્ટ-અપ્સ રાખી શકાય છે, જે ગુજરાતની સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત કરવા સુવિધાઓ પૂરી પાડે છે. તે પાંચ માળનું ભોંયરું છે જે કો-વર્કિંગ સ્પેસ, નેટવર્કિંગ સુવિધાઓ, 360-ડિગ્રી મેન્ટરિંગ સપોર્ટ, ફંડિંગ સહાય, બૌદ્ધિક સંપત્તિ માટે સપોર્ટ પ્રદાન કરે છે. 

## ઇતિહાસ 
ગુજરાત સ્ટુડન્ટ સ્ટાર્ટઅપ એન્ડ ઇનોવેશન હબ (i-Hub) અને ઇન્ડિયા એક્સિલરેટર દ્વારા પ્રારંભિક તબક્કાની સ્ટાર્ટઅપ પાઇપલાઇનની સ્થાપના અને પસંદગી કરવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે એક સમજૂતી કરાર (MoU) પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા જે રોકાણકારો પાસેથી માર્ગદર્શન, સમર્થન અને ભંડોળ મેળવી શકે. ભારતમાં સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમને ટેકો આપવા અને તેનું સંવર્ધન કરવા માટે, ગુજરાત પર વિશેષ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને, GAN સાથે ભાગીદારી કરેલ દેશની એકમાત્ર પ્રવેગક, ઇન્ડિયા એક્સિલરેટરે, ગુજરાત રાજ્યની ડાયનેમિક ઇન્ક્યુબેશન ફેસિલિટી, i-Hub સાથે જોડાણ કર્યું છે.

બાંધકામ પ્રોજેક્ટને બે વર્ષની સમયમર્યાદા આપવામાં આવી હતી અને તે 2020 માં શરૂ થઈ હતી. જાન્યુઆરી ૨૦૨૨ ની સમયમર્યાદા પૂરી કરવામાં નિષ્ફળતાને પગલે, રાજ્ય સરકારે ૧ મે, ૨૦૨૨ ના રોજ કાર્યભાર સંભાળવાનો પોતાનો ઇરાદો જાહેર કર્યો. બાદમાં, ૧ મે, ૨૦૨૩ ની નવી તારીખ જાહેર કરવામાં આવી. રાજ્યના શિક્ષણ વિભાગે સ્ટુડન્ટ સ્ટાર્ટઅપ એન્ડ ઈનોવેશન પોલિસી (SSIP) હેઠળ ઈન્ક્યુબેશન સેન્ટરની સ્થાપના કરી હતી, અને નવા કેમ્પસમાં થઈ રહેલા કામ દરમિયાન તેને નોલેજ કોન્સોર્ટિયમ ઓફ ગુજરાત (KCG) ખાતે અસ્થાયી ૨૦,૦૦૦ ચોરસ ફૂટના કેમ્પસમાં રાખવામાં આવ્યું હતું.  

૫ ડિસેમ્બર ૨૦૨૩ના રોજ, ગુજરાતના મુખ્યમંત્રીએ 1.50 લાખ ચોરસ ફૂટના ગુજરાત સ્ટુડન્ટ્સ સ્ટાર્ટઅપ એન્ડ ઈનોવેશન હબ (i-Hub) સંકુલનું ઉદ્ઘાટન કર્યું, જેમાં એક રૂમમાંથી 500 સ્ટાર્ટઅપ્સ કાર્યરત થઈ શકે છે.  

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* ''''''
હરીન્દ્ર દવે સ્મૃતિ પારિતોષિક

**હરીન્દ્ર દવે સ્મૃતિ પારિતોષિક** એ ગુજરાત, ભારતમાં સાહિત્ય, પત્રકારત્વ અને કલા ક્ષેત્રે અપાતું એક સન્માન છે. ગુજરાતી સાહિત્યકાર અને પત્રકાર હરીન્દ્ર દવેની સ્મૃતિમાં સ્થપાયેલ હરીન્દ્ર દવે મેમોરિયલ ટ્રસ્ટ દ્વારા ૨૦૦૫થી પ્રતિવર્ષ આ પારિતોષિક આપવામાં આવે છે.

## પુરસ્કૃત વ્યક્તિઓ
## સંદર્ભો
શ્રેણી:ગુજરાતના પુરસ્કારો
આમ્રપાલી (કેરી)

]]
]]
**આમ્રપાલી** કેરીની એક જાત છે. આ જાત નવી દિલ્હી સ્થિત ભારતીય કૃષિ સંશોધન સંસ્થાએ વિકસાવી હતી. આમ્રપાલીના આંબા કદમાં નાના (વામન) હોય છે અને તેના ફળોમાં કેરોટિનનું ઉચ્ચ પ્રમાણ જોવા મળે છે. આ વિવિધતા બાગાયત માટે સારી છે. પ્રતિ હેક્ટર ૧૬૦૦ છોડ વાવવામાં આવે છે.

આ જાત દશેરી અને નીલમના સંવર્ધન દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવી છે. આ જાતના ફળો જૂનના અંતમાં પાકવા લાગે છે. ફળો મીઠા અને સ્વાદિષ્ટ હોય છે અને તેમાં પાતળા દાણા હોય છે. આ પ્રકારના ઝાડની લંબાઇ બહુ હોતી નથી તેથી તેને ઘરના બગીચામાં પણ સરળતાથી લગાવી શકાય છે.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:વૃક્ષ
શ્રેણી:ફળ
ભરકુંડા (તા. છોટાઉદેપુર)

**ભરકુંડા (તા. છોટાઉદેપુર)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા છોટાઉદેપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અછાલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.

શ્રેણી:છોટાઉદેપુર તાલુકો
ગુજરાતનાં હવાઈમથકો

ગુજરાત રાજ્યમાં કુલ ૧૮ હવાઈમથકો આવેલાં છે. આ હવાઈમથકોનું સંચાલન અને માલિકી એરપોર્ટ્સ ઓથોરીટી ઓફ ઇન્ડિયા, ભારતીય વાયુસેના, ગુજરાત સરકાર અથવા ખાનગી કંપનીઓ હેઠળ છે. ગુજરાતમાં ત્રણ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથકો, નવ સ્થાનિક હવાઈમથકો, બે ખાનગી હવાઈમથકો અને ત્રણ સંરક્ષણ હવાઈમથકો છે. ગુજરાત સ્ટેટ એવિએશન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર કંપની લિમિટેડ (ગુજસેઇલ)ની સ્થાપના ગુજરાત સરકાર દ્વારા ગુજરાતમાં ઉડ્ડયન માળખાના વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવા માટે કરવામાં આવી હતી.

## પરિભાષાઓની સમજૂતિ 
આ સૂચિમાં નીચેની માહિતી શામેલ છે:

# **સેવામાં આવરી લેવાતો વિસ્તાર** - નગર અથવા શહેર જ્યાં હવાઈમથક સ્થિત છે. આ વિસ્તાર હંમેશા ચોક્કસ સ્થાન ન પણ હોઈ શકે કારણ કે કેટલાક હવાઈમથકો જે તે વિસ્તારને આવરી લે છે તે નગર/શહેરની પરિઘમાં સ્થિત છે.
# **ICAO** – ઇન્ટરનેશનલ સિવિલ એવિએશન ઓર્ગેનાઇઝેશન દ્વારા આપવામાં આવેલી ચાર અક્ષરની સંજ્ઞા (એરપોર્ટ કોડ). ભારત માટે ICAO સંજ્ઞાઓ VA (પશ્ચિમ ઝોન - મુંબઈ કેન્દ્ર), VE (પૂર્વ ઝોન - કોલકાતા કેન્દ્ર), VI (ઉત્તર ઝોન - દિલ્હી કેન્દ્ર) અને VO (દક્ષિણ ઝોન - ચેન્નાઈ કેન્દ્ર) અક્ષરોથી શરૂ થાય છે.
# **IATA** - ઇન્ટરનેશનલ એર ટ્રાન્સપોર્ટ એસોસિએશને આપેલી ત્રણ અક્ષરની સંજ્ઞા (એરપોર્ટ કોડ).
# ** હવાઈમથકનો પ્રકાર** -  હવાઈમથકનો પ્રકાર, જેમાં એરપોર્ટ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા દ્વારા વપરાતી પરિભાષાનો સમાવેશ થાય છે. નીચે આપેલા પ્રથમ કોષ્ટક મુજબ:
# ** હવાઈમથક કાર્યાત્મક સ્થિતિ** - નીચેના બીજા કોષ્ટક મુજબ હવાઈમથકની કાર્યાત્મક સ્થિતિ:

## હવાઈમથકોની સૂચિ 
સૂચિમાં તેમની સંબંધિત ICAO અને IATA સંજ્ઞા સાથે આંતરરાષ્ટ્રીય, સ્થાનિક, સંરક્ષણ અને બિન-કાર્યરત એરપોર્ટનો સમાવેશ થાય છે.

ગુજરાત સરકાર પાસે ચાડ બેટ, ધ્રાંગધ્રા, વાંકાનેર, વઢવાણ, રાધનપુર , ખંભાળિયા, મોરબી , પરસોલી અને લીમડીમાં ખાતે આવેલ અન્ય બિન-કાર્યરત હવાઈપટ્ટી અને હવાઈમથકોની માલિકી છે. તેમાંથી મોટા ભાગના બ્રિટિશ ભારતના સમયગાળા દરમિયાન અગાઉના રજવાડાઓ દ્વારા વિકસાવવામાં આવ્યા હતા. ભારતીય વાયુસેનાની માલિકીની બિન-કાર્યરત  સંરક્ષણ હવાઈપટ્ટી કચ્છના ખાવડા ખાતે આવેલી છે. ૨૦૧૬માં, ગુજરાત સરકારે પ્રાદેશિક પહેલના ભાગરૂપે મહેસાણા, સુરત, ભાવનગર, જામનગર, પોરબંદર, કેશોદ, જૂનાગઢ, અમરેલી, ભુજ, કંડલા, ડીસા, માં સ્થિત ૧૧ હવાઈમથકો અને રનવેને સુધારવા માટે કેન્દ્રીય નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રાલય સાથે સમજૂતી કરાર (એમઓયુ) કર્યો હતો. એરપોર્ટ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયાએ ધોલેરા ખાતે આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટની યોજના બનાવી છે અને રાજપીપળા ખાતે ડોમેસ્ટિક એરપોર્ટની દરખાસ્ત કરી છે.

## ગેલેરી 

ચિત્ર:Sardar Vallabhbhai Patel International Airport, Ahmedabad, India.jpg|link=|alt=Sardar Vallabhbhai Patel International Airport, Ahmedabad, India|સરદાર વલ્લભાઈ પટેલ ઈન્ટરનેશનલભ, અમદાવાદ, ભારત
ચિત્ર:Surat Airport.jpg|alt=Surat Airport|સુરત આંતરરાષ્ટ્રીય  હવાઈમથક
ચિત્ર:Ahmedabad Airport Terminal 2.jpg|alt=Terminal 2, Sardar Vallabhbhai Patel International Airport, Ahmedabad|ટર્મિનલ 2,સરદાર વલ્લભાઈ પટેલ ઈન્ટરનેશનલભ, અમદાવાદ
ચિત્ર:NEW BDQ AIRPORT.jpg|link=|alt=Vadodara International Airport|વડોદરા  હવાઈમથક
ચિત્ર:Terminal building of Hirasar Airport.jpg|link=|alt=Rajkot International Airport|રાજકોટ ઈન્ટરનેશનલ  હવાઈમથક
ચિત્ર:Surat International Airport.jpg|link=|alt=Surat International Airport New Terminal Building|સુરત આંતરરાષ્ટ્રીય  હવાઈમથકની નવી ટર્મિનલ બિલ્ડીંગ

## સંદર્ભ
ભારત આદિવાસી પાર્ટી

**ભારત આદિવાસી પાર્ટી** રાજસ્થાન, મધ્યપ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાતમાં સક્રિય એક રાજકીય પક્ષ છે.  આ પાર્ટીએ ૨૦૨૩ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કુલ ચાર બેઠકો, રાજસ્થાનમાં ત્રણ અને મધ્ય પ્રદેશમાં એક બેઠક જીતી હતી. BAPનું ચૂંટણી ચિન્હ હોકી સ્ટિક અને બોલ છે.

## સંદર્ભ
શંકરદેવ

**શ્રીમંત શંકરદેવ (અસમિયા: শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ)** એ અસમિયા ભાષાના ખૂબ જ પ્રખ્યાત કવિ, નાટ્યકાર, ગાયક, નૃત્યકાર, સામાજિક આયોજક અને હિન્દુ સમાજ સુધારક હતા. તેમણે નવવૈષ્ણવ અથવા એકશરણ ધર્મનો પ્રચાર કરીને અસમિયા જીવનને એકત્રિત અને એકીકૃત કર્યું.

## રચનાઓ
શંકરદેવ દ્વારા રચિત પ્રથમ કવિતા નીચે મુજબ છે-

: *    કરતલ કમલ કમલ દલ નયન।
:*    ભબદબ દહન ગહન બન શયન॥
:*    નપર નપર પર સતરત ગમય।
:*    સભય મભય ભય મમહર સતતય॥
:*    ખરતર બરશર હત દશ બદન।
:*    ખગચર નગધર ફનધર શયન॥
:*    જગદઘ મપહર ભવભય તરણ।
:*    પરપદ લય કર કમલજ નયન॥

### કાવ્ય
* હરિશ્ચન્દ્ર ઉપાખ્યાન
* અજામિલ ઉપાખ્યાન
* રુક્મિણી હરણ કાવ્ય
* બલિછલન
* અમૃત મન્થન
* ગજેન્દ્ર ઉપાખ્યાન
* કુરુક્ષેત્ર
* ગોપી-ઉદ્ધવ સંવાદ
* કૃષ્ણ પ્રયાણ - પાણ્ડવ નિર્વારણ

### ભક્તિતત્ત્વ પ્રકાશક ગ્રન્થ 
* ભક્તિ પ્રદીપ 
* ભક્તિ રત્નાકર (સંસ્કૃત)
* નિમિ-નવ-સિદ્ધ સંવાદ
* અનાદિ પાતન

### અનુવાદમૂલક ગ્રન્થ
* ભાગવત પ્રથમ, દ્વિતીય
* દશમ સ્કન્ધર આદિછોવા 
* દ્બાદશ સ્કન્ધ
* રામાયણર ઉત્તરકાણ્ડ

### નાટક
* પત્ની પ્રસાદ

* કાલિય દમન

* કેલિ ગોપાલ

* રુક્મિણી હરણ

* પારિજાત હરણ

* રામ વિજય

### ગીતઃ
* બરગીત
* ભટિમા (દેવભટિમા, નાટભટિમા, રાજભટિમા)
* ટોટય
* ચપય

### નામ-પ્રસંગ ગ્રન્થ
* **કીર્તન ઘોષા**
* **ગુણમાલા** 
* હરિશ્ચન્દ્ર ઉપાખ્યાન
* ભક્તિ પ્રદીપ
* અનાદિ પતન
* અજામિલ ઉપાખ્યાન
* અમૃત મન્થન
* બલિ છલન
* આદિ દશમ
* કુરુક્ષેત્ર
* નિમિ-નવ-સિદ્ધ સંવાદ 
* ઉત્તરકાણ્ડ રામાયણ (અનુવાદ) 
* પત્નીપ્રસાદ, કાલિય દમન યાત્રા, કેલિ ગોપાલ, રુક્મિણી હરણ, પારિજાત હરણ, રામ વિજય આદિ નાટક
* ભક્તિરત્નાકર (સંસ્કૃત)

## સંદર્ભ
શ્રેણી:કવિ
દારૂડી

**દારુડી** અથવા **ભટકડી** (વનસ્પતિ નામ: *Argemone mexicana*) એક પ્રકારની વનસ્પતિ છે, જે સમગ્ર ભારતમાં ઘણી જગ્યાઓ પર સામાન્ય રીતે જોવા મળે છે.

દારૂડી એ દ્વિદળી વર્ગમાં આવેલા પેપાવરેસી કુળની એક ઔષધીય વનસ્પતિ છે.

આ છોડનો ક્ષીરરસ ઉપદંશ (syphilis) અને ત્વચાના રોગોમાં વપરાય છે. તેના બીજનો ઉપયોગ કફ, અસ્થમા, પેટના રોગોમાં થાય છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
* 

શ્રેણી:વનસ્પતિ
શ્રેણી:ગુજરાતની વનસ્પતિ
ન હન્યતે

**ન હન્યતે** એ ભારતીય કવયિત્રી અને નવલકથાકાર મૈત્રેયી દેવી દ્વારા લિખિત બંગાળી ભાષાની એક નવલકથા છે. ૧૯૭૪માં પ્રકાશિત આ નવલકથા માટે લેખિકાને ૧૯૭૬માં સાહિત્ય અકાદમી પુરસ્કાર મળ્યો હતો. તેમણે આ નવલકથા રોમાનિયન ફિલસૂફ મિર્સિયા એલિયડના પુસ્તક *લા ન્યુઇટ બંગાળી* (અંગ્રેજી શીર્ષક: *બેંગાલ નાઇટ્સ*)ના પ્રતિભાવમાં લખી હતી, જેમાં એલિયડની ભારત મુલાકાત દરમિયાન તેમના રોમાન્સનું કાલ્પનિક વર્ણન કરવામાં આવ્યું હતું. થોડા જ સમય બાદ *લા નુઇટ બંગાળી* શીર્ષક સાથે તેનો ફ્રેન્ચમાં અનુવાદ પ્રકાશિત થયો જેને ભારે સફળતા મળી. મૈત્રેયી દેવીના પિતાને તેમના ૧૯૩૮-૩૯ના યુરોપ પ્રવાસ દરમિયાન આ પુસ્તક વિશે જાણવા મળ્યું અને ઘરે પાછા ફર્યા બાદ તેમણે પોતાની પુત્રીને આ માહિતી આપી. ૧૯૫૩માં, તેમના પોતાના યુરોપ પ્રવાસ દરમિયાન, દેવી ઘણા રોમાનિયનોને મળ્યા, જેમણે તેમને કહ્યું કે તેઓ મિર્સિયાની નવલકથામાંથી તેમનું નામ જાણે છે. આ મુલાકાતોથી દેવીનો નવલકથા વાંચવામાં રસ વધ્યો, જો કે તે હજી પણ નવલકથાની સંપૂર્ણ સામગ્રીથી અજાણ હતા. ૧૯૭૨માં મિર્સિયાના નજીકના મિત્ર સર્જીયુ અલ-જ્યૉર્જ કોલકાતા આવ્યા હતા અને તેમણે મૈત્રેયીને પુસ્તકની વિગતો જણાવી હતી અને તેમને જણાવ્યું હતું કે આ પુસ્તકમાં તેમના અને મિર્સિયા વચ્ચેના જાતીય સંબંધનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે. દેવીએ એક મિત્રને ફ્રેન્ચમાંથી નવલકથાનું ભાષાંતર કરવા કહ્યું અને તેમાં તેમના સંબંધોને કેવી રીતે દર્શાવાયા છે તે જાણીને ચોંકી ગયા. *ન હન્યતે* દ્વારા મૈત્રેયી દેવીએ મિર્સિયાની કાલ્પનિક નવલકથાનો જવાબ આપ્યો હતો. ૧૯૭૩માં મૈત્રેયી દેવીને શિકાગો યુનિવર્સિટી દ્વારા રવિન્દ્રનાથ ટાગોર વિષય પર વ્યાખ્યાન આપવા માટે આમંત્રિત કરવામાં આવ્યા હતા. તેઓ મિર્સિયા એલિયેડની ઓફિસમાં ગયા, જે આ જ યુનિવર્સિટીમાં પ્રોફેસર હતા. તેણીના રોકાણના પછીના બે મહિના દરમિયાન, તેઓ ઘણી વખત મળ્યા, જે તેના પુસ્તકના અંતે સંક્ષિપ્તમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું. તેણે પોતાના પુસ્તકમાં લખેલા દાવાઓ વિશે મિર્સિયાનો વિરોધ કર્યો અને તેના પરિણામે, મિર્સિયાએ વચન આપ્યું કે આ પુસ્તક તેના જીવનકાળ દરમિયાન અંગ્રેજીમાં પ્રકાશિત નહીં થાય.  ૧૯૮૯માં તેમના મૃત્યુના પાંચ વર્ષ બાદ, શિકાગો યુનિવર્સિટી પ્રેસે તેને અંગ્રેજીમાં *બેંગાલ નાઇટ્સ* શીર્ષક સાથે પ્રકાશિત કર્યું હતું.

જો કે આ બંને પુસ્તકો - "મૈત્રેયી" (રોમાનિયન મૂળ આવૃત્તિ: ૧૯૩૩) અને "ન હન્યતે" (બંગાળી મૂળ આવૃત્તિ: ૧૯૭૪) - એક સામાન્ય ઘટના સાથે સંબંધિત છે, તેમ છતાં તે તેમના કથાનકના ઘણા પાસાઓ અને પરિપ્રેક્ષ્યમાં અલગ પડે છે. ન્યૂયોર્ક ટાઇમ્સને ટાંકવામાં આવે તો, આ બંને નવલકથાઓનું વર્ણન "યુવાન પ્રેમની એક અસાધારણ રીતે હૃદયસ્પર્શી વાર્તા છે, જે વિરોધ પક્ષ સામે ટકી શકે તેમ નથી, જેની તાકાત સાંસ્કૃતિક વિભાજનની અનિશ્ચિતતાઓને કારણે દુઃખદ રીતે દબાવવામાં આવી હતી." ૧૯૯૪માં, યુનિવર્સિટી ઓફ શિકાગો પ્રેસ એ આ બંને કૃતિઓને અંગ્રેજીમાં સાથી ગ્રંથો તરીકે પ્રકાશિત કરી હતી.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ
* 
*દેવી, મૈત્રેયી *ન હન્યતે*: એક પ્રેમકથા
*એલિયાડ, મિર્સિયા *બેંગાલ નાઇટ્સ*: એક નવલકથા

શ્રેણી:નવલકથા
અમૃત ભારત સ્ટેશન યોજના

**અમૃત ભારત સ્ટેશન યોજના** એ એક ચાલુ ભારતીય રેલ્વે મિશન છે જે ફેબ્રુઆરી 2023 માં રેલ્વે મંત્રાલય દ્વારા દેશભરમાં 1275 સ્ટેશનોના પુનઃવિકાસ માટે શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું.   તે ભારતનેટ, મેક ઇન ઈન્ડિયા, સ્ટાર્ટઅપ ઈન્ડિયા, સ્ટેન્ડઅપ ઈન્ડિયા, ઈન્ડસ્ટ્રીયલ કોરિડોર, ભારતમાલા, ડેડિકેટેડ ફ્રેઈટ કોરિડોર કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા અને સાગરમાલા જેવી ભારત સરકારની અન્ય ચાવીરૂપ યોજનાઓના સક્ષમ અને લાભાર્થી બંને છે.

## મિશન 
અમૃત ભારત સ્ટેશન યોજનાની તાજેતરની રજૂઆતનો હેતુ સમગ્ર ભારતીય રેલ્વે નેટવર્કમાં રેલ્વે સ્ટેશનોને વધારવા અને આધુનિક બનાવવાનો છે. આ યોજના હાલમાં સમગ્ર ભારતીય રેલ્વે સિસ્ટમમાં કુલ 1275 સ્ટેશનોને અપગ્રેડ અને આધુનિક બનાવવાનો ઇરાદો ધરાવે છે. આ પહેલની અંદર, સોનપુર ડિવિઝનના 18 સ્ટેશનો અને સમસ્તીપુર ડિવિઝનના 20 સ્ટેશનોને ધ્યાન માટે પસંદ કરવામાં આવ્યા છે.

અમૃત ભારત સ્ટેશન યોજના સ્ટેશનોના ચાલુ વિકાસ માટે લાંબા ગાળાની દ્રષ્ટિ ધરાવે છે. તેમાં વિવિધ સ્ટેશન સુવિધાઓ વધારવા માટે માસ્ટર પ્લાન બનાવવા અને તબક્કાવાર અમલીકરણનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉન્નત્તિકરણોમાં બહેતર સ્ટેશન સુલભતા, પ્રતીક્ષા વિસ્તારો, શૌચાલય સુવિધાઓ, લિફ્ટ અને એસ્કેલેટર ઇન્સ્ટોલેશન, સ્વચ્છતા, મફત વાઇ-ફાઇ ઓફર, 'એક સ્ટેશન એક ઉત્પાદન' જેવી પહેલ દ્વારા સ્થાનિક ઉત્પાદનો માટે કિઓસ્કની સ્થાપના, પેસેન્જર માહિતી પ્રણાલીમાં વધારો, સ્થાપનાનો સમાવેશ થાય છે. એક્ઝિક્યુટિવ લાઉન્જ, બિઝનેસ મીટિંગ્સ માટે જગ્યાઓ નક્કી કરવી, લેન્ડસ્કેપિંગનો સમાવેશ કરવો અને દરેક સ્ટેશનની અનન્ય જરૂરિયાતોને પૂરી કરવી.

વધુમાં, આ યોજના સ્ટેશન સ્ટ્રક્ચરને અપગ્રેડ કરવા, બંને બાજુના આસપાસના શહેર વિસ્તારો સાથે સ્ટેશનોને એકીકૃત કરવા, મલ્ટિમોડલ કનેક્ટિવિટીને પ્રોત્સાહન આપવા, વિકલાંગ વ્યક્તિઓ (દિવ્યાંગજનો) માટે સુવિધાઓ પ્રદાન કરવા, ટકાઉ અને પર્યાવરણ-મૈત્રીપૂર્ણ ઉકેલો અમલમાં મૂકવા, બેલાસ્ટલેસ ટ્રેકની રજૂઆત, 'છત પ્લાઝાનો સમાવેશ કરવા પર ભાર મૂકે છે. જ્યારે જરૂરી હોય, અને સુધારણાની શક્યતા અને તબક્કાવાર વિચારણા. અંતિમ ધ્યેય લાંબા ગાળે આ સ્ટેશનોને વાઇબ્રન્ટ સિટી સેન્ટરમાં પરિવર્તિત કરવાનો છે. 

## સ્ટેશનો પુનઃવિકાસ કરવાના છે 
નીચે આપેલ કોષ્ટક પ્રોજેક્ટ હેઠળના તમામ સ્ટેશનોની યાદી આપે છે. 

## ઇવેન્ટ્સની સમયરેખા 
* ફેબ્રુઆરી 2023 - પ્રોજેક્ટ રજૂ કરવામાં આવ્યો. 
* પાનખર 2023 - કામ તબક્કાવાર રીતે શરૂ થાય છે. 

## આ પણ જુઓ 
* ભારતમાં પરિવહન
* મેક ઇન ઇન્ડિયા
* ભારતમાં રેલ પરિવહન
* રેપિડએક્સ
* પીએમ ગતિ શક્તિ

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ભારતીય રેલ
કામરૂપી બોલી

**કામરૂપી બોલી** એ બ્રહ્મપુત્રા ખીણ અને ઉત્તર બંગાળમાં બોલાતી બોલીઓનો સમૂહ છે.

## બોલીઓ 
કામરૂપીમાં ત્રણ બોલીઓનો સમાવેશ થાય છે: પશ્ચિમ કામરૂપી (બરપેટા), મધ્ય કામરૂપી (નલબારી) અને દક્ષિણ કામરૂપી (પલાસબારી). પશ્ચિમ કામરૂપી બોલી બરપેટા જિલ્લામાં અને આસપાસના પ્રદેશોમાં બોલાય છે, મધ્ય કામરૂપી બોલી નલબારી જિલ્લા અને તેની નજીકના વિસ્તારોમાં બોલાય છે. દક્ષિણ કામરૂપી બોલી પલાશબારી અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં બોલાય છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* Kamrupi:a language with no Army

શ્રેણી:ભારતની ભાષાઓ
શાંતા કુમાર

**શાંતા કુમાર** ( 1934) એક ભારતીય રાજકારણી છે જે હિમાચલ પ્રદેશના 3જા મુખ્ય પ્રધાન અને ભારત સરકારમાં કેન્દ્રીય પ્રધાન હતા તેઓ ભારતીય જનતા પાર્ટીના સભ્ય છે તેઓ 1989માં કાંગડા મતવિસ્તારમાંથી 9મી લોકસભા માટે ચૂંટાયા હતા તેઓ 1998, 1999 અને 2014માં આ જ મતવિસ્તારમાંથી ફરીથી લોકસભામાં ચૂંટાયા હતા તેમણે સંખ્યાબંધ પુસ્તકો લખ્યા છે તેઓ હિમાચલ પ્રદેશના મુખ્ય પ્રધાન તરીકે સેવા આપનાર પ્રથમ અને એકમાત્ર બિન-રાજપૂત છે
તલંગપોર (તા. ચોર્યાસી)

**તલંગપોર** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાના ચોર્યાસી તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. તલંગપોર ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.

શ્રેણી:સુરત જિલ્લો
શ્રેણી:ચોર્યાસી તાલુકો
દશામા વ્રત

**દશામા વ્રત** એ વાર્ષિક ૧૦ દિવસીય હિન્દુ તહેવાર અથવા વ્રત છે, જે મુખ્યત્વે ભારતના ગુજરાત રાજ્ય અને દીવમાં ઉજવવામાં આવે છે. આ વ્રત સામાન્ય રીતે અષાઢ મહિનાની અમાસથી શરૂ થાય છે. ઘણા લોકો ચૈત્ર મહિનામાં પણ આ વ્રત પાળે છે.  વ્રત દેવી દશામા અથવા મોમાઈ મા ને સમર્પિત છે. આ વ્રત મુખ્યત્વે મહિલાઓ દ્વારા તેમના પરિવારની સમૃદ્ધિ અને સારા નસીબ માટે કરવામાં આવે છે. 

## વ્રત 
હિંદુ મહિનાની અષાઢના અમાવસ્યા પર, ભક્તો તેમના ઘરમાં માટીથી બનેલી સાંઢણીની સ્થાપના કરીને દશામાના વ્રતની શરૂઆત કરે છે. ભક્તો હિન્દુ દેવ ગણેશની મૂર્તિ સાથે દેવી દશામાની મૂર્તિ અથવા છબી સ્થાપિત કરે છે. જે ભક્તો આ વ્રત ધારણ કરે છે, તેઓ પ્રથમ દિવસે તેમના જમણા હાથ પર ૧૦ ગાંઠો ના દોરા પહેરે છે અને દિવસમાં એકવાર જમે છે. દરરોજ, પૂજા, આરતી કરે છે, વ્રતકથાનું વાંચન છે અને પ્રસાદી ગ્રહણ છે.  વ્રત ૧૦ દિવસ સુધી ઉજવાય  છે. અંતિમ દિવસે, ભક્તો જાગરણ કરે છે. વ્રત પૂર્ણ થયે વહેલી પરોઢે મૂર્તિને નદીમાં વિસર્જન કરવામાં આવે છે. આ વ્રત ૫ વર્ષ સુધી લેવામાં આવે છે અને પાંચમા વર્ષે ચાંદીની સાંઢણી બનાવીને બ્રાહ્મણને  દાન માં આપે છે.

## તારીખ 
વ્રતની તારીખો વિક્રમ સંવતના ગુજરાતી કેલેન્ડર પર આધારિત છે. તે સામાન્ય રીતે જુલાઈ-ઓગસ્ટ મહિના માં આવે છે.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:વ્રતો
ટી. ટી. કૃષ્ણમાચારી

**તિરુવેલોર થટ્ટાઈ કૃષ્ણમાચારી** (૧૮૯૯-૧૯૭૪) એક ભારતીય રાજકારણી અને ઉદ્યોગસાહસિક હતા, જેમણે ૧૯૫૬થી ૧૯૫૮ સુધી અને ૧૯૬૪થી ૧૯૬૬ સુધી નાણાં મંત્રી તરીકે સેવા આપી હતી. તેઓ નવી દિલ્હીમાં નેશનલ કાઉન્સિલ ઓફ એપ્લાઇડ ઇકોનોમિક રિસર્ચ (એનસીએઇઆર)ની પ્રથમ સંચાલક સંસ્થાના સ્થાપક સભ્ય પણ હતા, જે ૧૯૫૬માં સ્થપાયેલી ભારતની પ્રથમ સ્વતંત્ર આર્થિક નીતિ સંસ્થા હતી. તેઓ ૧૯૪૭-૧૯૫૦ સુધી ડેપ્યુટી વાઇસરોય પદે રહ્યા હતા.

કૃષ્ણમાચારીએ મદ્રાસ ક્રિશ્ચિયન કોલેજ (એમસીસી)માંથી સ્નાતકની પદવી મેળવી હતી અને તેઓ એમસીસીના અર્થશાસ્ત્ર વિભાગના વિઝિટિંગ પ્રોફેસર હતા. તેઓ ટીટીકેના નામથી જાણીતા હતા.

## પ્રારંભિક જીવન 
ટી. ટી. કૃષ્ણમાચારીનો જન્મ ૧૮૯૯માં મદ્રાસ (હવે ચેન્નાઈ) શહેરમાં એક તમિલ બ્રાહ્મણ પરિવારમાં થયો હતો. તેમના પિતા ટી.ટી.રંગાચારી હાઇકોર્ટમાં જજ હતા. તેમણે ધર્મમૂર્તિ રાવ બહાદુર કેલાવાલા કુન્નન ચેટ્ટીની હિન્દુ ઉચ્ચતર માધ્યમિક શાળામાંથી અભ્યાસ કર્યો હતો અને બાદમાં મદ્રાસ ક્રિશ્ચિયન કોલેજમાંથી સ્નાતકની પદવી મેળવી હતી. તેમણે વર્ષ ૧૯૨૮માં ટીટીકે (TTK) જૂથની સ્થાપના કરી હતી, જે એક ભારતીય બિઝનેસ જૂથ છે, જે તેની પ્રેસ્ટિજ બ્રાન્ડ માટે પ્રખ્યાત છે.

## રાજકીય જીવન 
ટી. ટી. કૃષ્ણમાચારી શરૂઆતમાં મદ્રાસ ધારાસભામાં અપક્ષ સભ્ય તરીકે ચૂંટાયા હતા અને પછીથી તેઓ કોંગ્રેસમાં જોડાયા હતા. ૧૯૪૬માં તેમને કેન્દ્રમાં બંધારણ સભાના સભ્ય બનાવવામાં આવ્યા હતા. ૧૯૫૨થી ૧૯૬૫ સુધી તેમણે કેન્દ્રીય મંત્રી તરીકે બે વખત દેશની સેવા કરી હતી. તેઓ વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ ખાતાના પ્રથમ પ્રધાન હતા અને ૨(બે) વખત નાણાં પ્રધાન તરીકે પણ સેવા આપી હતી. તેઓ છેલ્લા ઘણા સમય સુધી સ્ટીલ મંત્રાલયનો હવાલો પણ સંભાળી રહ્યા હતા. તેઓ ૧૯૬૨માં આર્થિક અને સંરક્ષણ સહકાર મંત્રી અને પછી ૧૯૬૪માં ફરીથી નાણાં પ્રધાન બન્યા હતા અને ૧૯૬૬માં નિવૃત્ત થયા હતા.

પછીનું જીવન
હરિદાસ મુંધરા કાંડમાં તેમની સંડોવણીને કારણે કૃષ્ણમાચારીને ૧૮ ફેબ્રુઆરી ૧૯૫૮ના રોજ નાણાં પ્રધાનપદેથી રાજીનામું આપવાની ફરજ પડી હતી. ૧૯૬૨માં તેઓ પુનઃ ચૂંટાયા હતા અને જવાહરલાલ નેહરુએ તેમને નાણામંત્રાલય સિવાય કેબિનેટના કોઈ પણ હોદ્દાની ઓફર કરી હતી, પરંતુ ૧૯૬૨માં કોઈ પણ પદ વિના કેબિનેટ પ્રધાન તરીકે તેમની પુનઃનિમણૂક કરવામાં આવી હતી અને ફરીથી નાણાં પ્રધાન તરીકે તેઓ ૧૯૬૬ સુધી હોદ્દા પર રહ્યા હતા. તેઓ મદ્રાસ સંગીત અકાદમી સાથે સંકળાયેલા હતા. મદ્રાસનો એક સંગીત ખંડ તેમનું નામ ધરાવે છે. ૧૯૭૪માં વય સંબંધિત બીમારીને કારણે તેમનું અવસાન થયું હતું.

તેમના મૃત્યુ પછી ચેન્નઈના મોબ્રેના રોડનું નામ બદલીને ટીટીકે રોડ કરવામાં આવ્યું હતું.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડી 
* બજેટ ઓવર ધ ઇયર્સ

શ્રેણી:રાજકારણી
શ્રેણી:૧૮૯૯માં જન્મ
શ્રેણી:૧૯૭૪માં મૃત્યુ
અંજની

**અંજની** (સંસ્કૃત: अञ्जना), અંજના અને અંજલિ તરીકે પણ ઓળખાય છે. તેઓ હિંદુ દેવતા રામના પરમ ભક્ત અને સાથી હનુમાનની માતા છે. શાસ્ત્રોમાં તેઓ કિષ્કિંધાના રહેવાસી હોવાનું કહેવાય છે.

## કિંવદંતી
દંતકથાના એક સંસ્કરણ અનુસાર અંજની પૂંજિકાસ્તલા નામની અપ્સરા હતી, જેનો જન્મ પૃથ્વી પર એક ઋષિના શ્રાપને કારણે વાનર રાજકુમારી તરીકે થયો હતો. અંજનાના લગ્ન વાનરના વડા અને બૃહસ્પતિના પુત્ર કેસરી સાથે થયા હતા.

અંજની હનુમાનની માતા હતી. અંજનીના પુત્ર હોવાને કારણે તમિલ પરંપરામાં હનુમાનને *અંજનેય* અથવા *અંજનાયર* પણ કહેવામાં આવે છે. હનુમાનના જન્મ વિશે અનેક દંતકથાઓ પ્રચલિત છે. એકનાથના *ભાવાર્થ રામાયણ* (૧૬મી સદી) અનુસાર જ્યારે દેવી અંજની વાયુની પૂજા કરી રહી હતી ત્યારે અયોધ્યાના રાજા દશરથ પુત્રપ્રાપ્તિ માટે પુત્રકામેષ્ઠી યજ્ઞની વિધિ કરી રહ્યા હતા. યજ્ઞના ફળસ્વરૂપે તેમને તેમની ત્રણ પત્નીઓને વહેંચવા માટે કેટલોક પવિત્ર પ્રસાદ પ્રાપ્ત થાય છે, પરિણામે રામ, લક્ષ્મણ, ભરત અને શત્રુઘ્નનો જન્મ થાય છે. દૈવી સંયોગ દ્વારા, એક સમડી તે પ્રસાદ (ખીર)નો એક ટુકડો છીનવી લઈ તેને જંગલમાં ઉડતી વખતે જ્યાં અંજની તેની પૂજામાં રોકાયેલી હતી ત્યાં ફેંકી દીધો. વાયુ દેવે તે ખીરના ટુકડાને અંજની સુધી પહોંચાડ્યો. આ ખીરના ટુકડાને આરોગવાથી તેને ત્યાં હનુમાનનો જન્મ થયો હતો. અન્ય એક સ્રોત પ્રમાણે, અંજની અને કેસરીએ વાયુ દેવને તેમના બાળક તરીકે જન્મ લેવા માટે તીવ્ર પ્રાર્થના કરી. તેઓની ભક્તિથી પ્રસન્ન થઈને વાયુદેવે દંપતિને તેમનું ઇચ્છિત વરદાન આપવાની કૃપા કરી હતી. શૈવ મતના લોકો ઘણીવાર હનુમાનને શિવનો અગિયારમો અવતાર માને છે.

## પૂજા
હિમાચલ પ્રદેશમાં અંજની દેવીને કુળદેવી તરીકે પૂજવામાં આવે છે. ધર્મશાળા નજીક 'મસરેર' ખાતે તેમને સમર્પિત એક મંદિર છે. એવું માનવામાં આવે છે કે શ્રી અંજની એકવાર આવ્યા હતા અને થોડો સમય ત્યાં રહ્યા હતા. એક સ્થાનિક વ્યક્તિએ તેમની ઇચ્છા વિરુદ્ધ જઈને અન્ય ગામલોકો સમક્ષ તેમની સાચી ઓળખ જાહેર કરી. તે તરત જ ત્યાંથી ચાલી ગઈ, પરંતુ તે ગામવાસીને પથ્થરમાં ફેરવતા ગયા, જે આજે પણ તેના મંદિરની બહાર છે. તેનું વાહન (વાહન) વીંછીનું છે, તેથી ભાવિકો વીંછી કરડ્યા પછી અંજનીની પૂજા કરે છે.

## ભારતીય ઉપખંડની બહાર
ઇન્ડોનેશિયાની જાવા સંસ્કૃતિમાં દેવી અંજની *વાયંગ* (ઇન્ડોનેશિયન કઠપૂતળી)ની દુનિયામાં પોતાનું આગવું સ્થાન ધરાવે છે. જાવા વાયંગ અનુસાર, દેવી અંજની દેવી ઇંદ્રાદી ઋષિ ગૌતમનું સૌથી મોટું સંતાન છે, જે બહારા અસ્મરાથી ઉતરેલી એક દેવી છે. 

## મનોરંજન ક્ષેત્રે
અંજની પર અનેક ભારતીય ફિલ્મો બની છે. જેમાં શ્રીનાથ પાટણકરની *સતી અંજની* (૧૯૨૨) અને કાનજીભાઈ રાઠોડની *સતી અંજની* (૧૯૩૪) નો સમાવેશ થાય છે.

પૌરાણિક ધારાવહિક અને ચલચિત્રોમાં અંજનીનું પાત્ર જોવા મળે છે:

## સંદર્ભ
શ્રેણી:હિંદુ ધર્મ
શ્રેણી:રામાયણ
શ્રેણી:પૌરાણિક પાત્રો
બાબુલ મોરા નૈહર છૂટો હી જાયે

**બાબુલ મોરા નૈહર છૂટો હી જાયે** એ રાગ ભૈરવી પર આધારિત એક લોકપ્રિય હિન્દુસ્તાની શાસ્ત્રીય સંગીત ગીત (ઠુમરી) છે.

## ઇતિહાસ
આ ગીત અવધના ૧૯મી સદીના નવાબ વાજિદ અલી શાહ દ્વારા લખવામાં આવ્યું હતું. જ્યારે ૧૮૫૭ના નિષ્ફળ બળવા પહેલાં બ્રિટીશ રાજ દ્વારા તેમને તેમના પ્રિય લખનૌમાંથી દેશનિકાલ કરવામાં આવ્યા હતા ત્યારે એક વિલાપ તરીકે આ ગીત લખવામાં આવ્યું હતું. તેઓ પોતાના પ્રિય લખનૌથી દૂર દૂર કલકત્તા સુધી પોતાના દેશનિકાલ તરીકે પિતા (બાબુલ)ના ઘરથી કન્યાની વિદાયના રૂપકનો ઉપયોગ કરે છે, જ્યાં તેમણે તેમના બાકીના વર્ષો વિતાવ્યા હતા.

સુપ્રસિદ્ધ શાસ્ત્રીય ગાયક પંડિત ભીમસેન જોશીએ તેને પોતાના અવાજમાં સ્વરબદ્ધ કરી લોકપ્રિય બનાવ્યું હતું.

## ફિલ્મી આવૃત્તિ 
આ ગીતનું સૌથી યાદગાર સંસ્કરણ અભિનેતા-ગાયક કુંદનલાલ સહેગલે રાયચંદ બોરલના સંગીત નિર્દેશન હેઠળ ફની મજુમદાર દ્વારા દિગ્દર્શિત હિન્દી ફિલ્મ *સ્ટ્રીટ સિંગર* (૧૯૩૮) માટે કર્યું છે. કનુ રોયના સંગીત પર આધારિત ફિલ્મ *આવિષ્કાર* (૧૯૭૩)માં જગજીત અને ચિત્રા સિંહે પણ આ ગીતનું સંસ્કરણ ગાયું હતું. હાલમાં જ અરિજીત સિંઘે ૨૦૧૭માં આવેલી ફિલ્મ *પૂર્ણા: કરેઝ હેઝ નો લિમિટ*માં પણ આ ગીતનું સંસ્કરણ ગાયું છે.

## લખાણ અને અનુવાદ
## સંદર્ભ