open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
સ્ટેન્લી કોરેન

**સ્ટેન્લી કોરેન** (જન્મ ૧૯૪૨) એ મનોવિજ્ઞાન અધ્યાપક, ન્યુરોસાયકોલોજીકલ સંશોધનકાર અને કૂતરાઓની બુદ્ધિ, માનસિક ક્ષમતા અને ઇતિહાસ પરના લેખક છે. તે બ્રિટીશ કોલમ્બિયાની વાનકુવરમાં યુનિવર્સિટી ઓફ બ્રિટીશ કોલમ્બિયામાં મનોવિજ્ઞાન સંશોધન અને સૂચનાઓમાં કામ કરે છે. તે પોતાની વેબસાઈટ અને *સાઇકોલોજી ટુડે* માટે કુતરાઓ વિષે લખે છે.

## પુસ્તકો 
૧૯૯૩માં પ્રથમ વખત કોરેનએ "ધ લેફ્ટ હેન્ડર સિન્ડ્રોમ: ડાબી બાજુના કારણો અને પરિણામો" નામનું પુસ્તક લખ્યું, જેમાં સમાજમાં ડાબેરી લોકો દ્વારા અનુભવાયેલા નોંધપાત્ર પડકારો અંગેનો ડેટા રજૂ કર્યો હતો. તેમનું આગળનું પુસ્તક *સ્લીપ થિવ્ઝ* હતું, જે નિદ્રા અને તેના અભાવના કારણે થતી પરેશાનીઓ વિષે હતું.

કોરેન દ્વારા લખયેલા પુસ્તકો:

* ગોડ્સ, ધોસ્ટસ એન્ડ બ્લેક ડોગ્સ
* ધ વિઝડમ ઓફ ડોગ્સ
* ડુ ડોગ્સ ડ્રીમ? નિયરલી ઍવેરીથીંગ યોર ડોગ વૉન્ટ યુ નો
* બોર્ન ટુ બાર્ક
* ડોગ્સ ઓલ-ઈન-વન ફોર ડમીસ 
* ધ મોડર્ન ડોગ
* વાય ડુ ડોગ્સ હેવ વેટ નોઝ?
* અન્ડરસ્ટેન્ડિંગ યોર ડોગ ફોર ડમિસ.
* વાય માય ડોગ એક્ટ ધેટ વે? અ કમ્પ્લીટ ગાઈડ ટુ યોર ડોગસ પર્સનાલિટી.
* ધ ઇન્ટેલિજન્સ ઓફ ડોગ
* સ્લીપ થિવ્ઝ
* ધ લેફ્ટ હેન્ડર સિન્ડ્રોમ: ડાબી બાજુના કારણો અને પરિણામો

## સંદર્ભ
શ્રેણી:લેખક
શ્રેણી:મનોવૈજ્ઞાનિક
ગિનીસ વર્લ્ડ રેકોર્ડ્સ

**ગિનિસ વર્લ્ડ રેકોર્ડ્સ** 1955 માં 2000 થી **ગિનિસ બુક રેકોર્ડ્સ** તરીકે અને **ગિનિસ બુક વર્લ્ડ રેકોર્ડ** તરીકે અગાઉના યુનાઇટેડ સ્ટેટસ એડિશનમાં, એક સંદર્ભ પુસ્તક છે, જે વર્લ્ડ રેકોર્ડ્સની નોંધણી કરે છે. કુદરતી વિશ્વ. સર હ્યુગ બીવરની વિચારધારા, આ પુસ્તકની સ્થાપના જોડિયા ભાઈઓ નોરિસ અને રોસ મેકવિહિર્ટર દ્વારા ઓગસ્ટ 1954 માં લંડનના ફ્લીટ સ્ટ્રીટમાં કરવામાં આવી હતી. [

આ પુસ્તક પોતે જ વિશ્વ વિક્રમ ધરાવે છે, કારણ કે તે અત્યાર સુધીમાં સૌથી વધુ વેચાણ કરાયેલ કોપી રાઈટ પુસ્તક છે. 2019 ની આવૃત્તિ પ્રમાણે, તે હવે 100 દેશો અને 23 ભાષાઓમાં પ્રકાશિત થયેલ તેના પ્રકાશનના 64 માં વર્ષમાં છે. [

ટેલિવિઝન શ્રેણી અને સંગ્રહાલયોનો સમાવેશ કરવા આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્રેન્ચાઇઝી છાપવાની બહાર વિસ્તૃત થઈ છે. ફ્રેન્ચાઇઝની લોકપ્રિયતાને પરિણામે ગિનીસ વર્લ્ડ રેકોર્ડ્સ કેટલાંક વિશ્વ રેકોર્ડ્સની સૂચિબદ્ધ કરવા અને તેની ચકાસણી પર પ્રાથમિક આંતરરાષ્ટ્રીય અધિકાર બન્યો છે. આ સંગઠન સત્તાવાર રેકોર્ડ ન્યાયમૂર્તિઓનો ઉપયોગ કરે છે અને રેકોર્ડ્સના સેટિંગ અને ભંગની પ્રામાણિકતાને ચકાસવા માટે અધિકૃત છે.
રાકેશ ઉપાધ્યાય

**રાકેશ ઉપાધ્યાય** ભારતીય ચલચિત્ર નિર્માતા છે.

## References 
## External links 
*
બ્રહ્માનંદ સ્વામી

thumb|બ્રહ્માનંદ સ્વામી
**બ્રહ્માનંદ સ્વામી** (૧૨ ફેબ્રુઆરી ૧૭૭૨ - ૨૩ ઓકટોબર ૧૮૩૨) સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયના સંત-કવિ હતા.

## સંદર્ભ 
## ગ્રંથસૂચિ 
* 

શ્રેણી:સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાય
વિવેક વર્મા

**વિવેક વર્મા** (૧૦ સપ્ટેમ્બર ૧૯૯૨ ના રોજ જન્મેલા) એક રેકોર્ડ નિર્માતા, પ્લેબેક સિંગર, ગીતકાર, સંગીતકાર છે જે હાલમાં બોલિવૂડમાં કામ કરે છે. તેમણે ૨૦૦૯માં ભારત સરકાર દ્વારા વેબ રત્ન એવોર્ડ જીત્યો. 

## કારકિર્દી 
વર્મા નાનપણથી જ ભારતીય શાસ્ત્રીય સંગીતની પ્રેક્ટિસ કરતા હતા. ૨૦૧૩માં તેમણે હિમેશ રેશમિયા માટે રેકોર્ડ નિર્માતા તરીકે કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી અને ઘણા આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસમાં રેશમિયા સાથે જોડાયા પણ હતા. હવે તે સ્વતંત્ર સંગીતકાર અને ગાયક તરીકે કામ કરી રહ્યા છે. 

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* 
* 
* 

શ્રેણી:જીવિત લોકો
શ્રેણી:ભારતીય ગાયકો
શ્રેણી:૧૯૯૨માં જન્મ
નોઝીયા કરોમેતુલ્લો

**નોઝિયા કારોમાતુલ્લો** (તાજિક: Нозияи Кароматулло; જન્મ ૭ ફેબ્રુઆરી ૧૯૮૮) તાજિકિસ્તાનની તાજિક , ફારસી અને હિન્દી ગાયિકા છે. નોઝિયા મોટે ભાગે તાજીક ભાષામાં ગીતો ગાય છે. જોકે ક્યારેક ક્યારેક તે હિન્દી ગીત પણ ગાય છે.

તેણે વર્ષ ૨૦૧૪માં લગ્ન કર્યા હતા અને ૭ ડિસેમ્બર ૨૦૧૫ના રોજ પુત્રીને જન્મ આપ્યો હતો.

તેના પિતા, કેરોમાતુલ્લો કુર્બોનોવ, ૧૭ ઓક્ટોબર ૧૯૯૨ના રોજ, યવાન જિલ્લામાં ગૃહયુદ્ધ દરમિયાન ડાકુઓ દ્વારા કરવામાં આવેલા હુમલામાં રાત્રે લગ્નની પાર્ટીથી પાછા ફરતા મૃત્યુ પામ્યા હતા.

## શિક્ષણ 
નોઝિયા ૨૦૦૫ માં મલ્કી સોબીરોવા થી સ્નાતક થયા અને ક્લાસિકલ ગાયીકા અને નૃત્યના શૈક્ષણિક ડિપ્લોમા અભ્યાસક્રમ માટે નવી દિલ્હીના કન્ઝર્વેટરીમાં પ્રવેશ મેળવ્યો.

૨૦૧૦ માં તે ભારતીય કન્ઝર્વેટરીમાંથી સન્માન સાથે સ્નાતક થઈ.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:૧૯૮૮માં જન્મ
જસ્ટિન બીબર

**જસ્ટિન ડ્રિયુ બીબર** (, જન્મ: ૧ માર્ચ ૧૯૯૪) એક કેનેડિયન પોપ‌ ગાયક, ગીતકાર અને અભિનેતા છે. 

## પ્રારંભિક જીવન 
જસ્ટિનનો જન્મ ૧‌ માર્ચ ૧૯૯૪ ના રોજ કેનેડાના ઓન્ટારિયો રાજ્યના લંડન શહેરની સેન્ટ જોસેફ હોસ્પિટલમાં થયો, અને ઉછેર‌ સ્ટ્રેટફોર્ડ શહેરમાં થયો. 

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* 
* 
* 

શ્રેણી:જીવિત લોકો
શ્રેણી:અંગ્રેજી ભાષાના ગાયકો
શ્રેણી:ગાયક
શ્રેણી:૧૯૯૪માં જન્મ
દર્શન રાવલ

**દર્શન રાવલ** એક ગુજરાતી ગાયક, સંગીતકાર, ગીતકાર અને અભિનેતા છે. તેમનો જન્મ ૧૮ ઓક્ટોબર ૧૯૯૪ ના‌ રોજ અમદાવાદ,‌ ગુજરાતમાં થયો હતો.

## કારકિર્દી 
ઈન્ડિયાસ રો સ્ટાર નામના ભારતીય સંગીત રીયાલિટી ટીવી શોમાં દ્વિતીય સ્થાન મળતા તેમને પ્રસિદ્ધી મળી હતી. ત્યારબાદ તેઓ પોતાની બોલીવૂડની કામગીરી માટે‌ પ્રખ્યાત બન્યા.

એક ઇન્ટરવ્યૂમાં તેમણે જણાવ્યું હતું કે હિમેશ રેશમિયાએ તેમને બોલીવૂડમાં કારકિર્દી શરુ કરવામાં મદદ કરી હતી.

## ગેલેરી 
## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* 
* 
* 

શ્રેણી:જીવિત લોકો
શ્રેણી:ભારતીય ગાયકો
શ્રેણી:૧૯૯૪માં જન્મ
શક્તિસિંહ ગોહિલ

**શક્તિસિંહ હરીશચંદ્રસિંહજી ગોહિલ** એક ભારતીય રાજકારણી છે જેઓ હાલમાં ભારતની રાજ્યસભાના સંસદ સભ્ય અને ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના નેતા છે. તેઓ દિલ્હીના પ્રભારી અને અખિલ ભારતીય કોંગ્રેસ સમિતિના રાષ્ટ્રીય પ્રવક્તા છે.  

શક્તિસિંહે ૧૯૯૧થી ૧૯૯૫ દરમિયાન સતત બે રાજ્ય સરકારોમાં નાણાં, આરોગ્ય, શિક્ષણ, નર્મદા પ્રધાન તરીકે સેવા આપી હતી. તેમણે ગુજરાત વિધાનસભામાં વિરોધી પક્ષોનું નેતૃત્વ ૨૦૦૭થી ૨૦૧૨ સુધીમાં વિપક્ષી નેતા તરીકે કર્યું હતું.

## પ્રારંભિક જીવન અને શિક્ષણ 
શક્તિસિંહનો જન્મ ૪ એપ્રિલ ૧૯૬૦ના રોજ ભાવનગર જિલ્લાના લીમડા ખાતે, તત્કાલીન બૃહદ મુંબઈ રાજ્યમાં થયો હતો .  તે ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર ક્ષેત્રના લીમડા રાજ્યના પૂર્વ રજવાડાના રાજવી પરિવારના મોટા પુત્ર છે.  

શક્તિસિંહે ભાવનગર યુનિવર્સિટીમાંથી રસાયણશાસ્ત્ર વિશેષતા સાથે વિજ્ઞાનમાં સ્નાતકની પદવી અને સૌરાષ્ટ્ર યુનિવર્સિટીમાંથી કાયદામાં સ્નાતકોત્તર મેળવ્યો છે. 

તેઓ પત્રકારત્વમાં ડિપ્લોમા પણ ધરાવે છે.  

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:જીવિત લોકો
નેહા કક્કર

**નેહા કક્કર** (જન્મ: ૬ જૂન ૧૯૮૮) એક ભારતીય પોપ ગાયક છે. તેઓ પોતાના બોલિવૂડના ગીતો માટે પ્રખ્યાત છે.

## પ્રારંભિક જીવન 
નેહાનો જન્મ ૬ જૂન ૧૯૮૮ના રોજ ઋષિકેશ, ઉત્તરાખંડમાં થયો છે. તેઓ ગાયક સોનુ કક્કર અને ગાયક-સંગીતકાર ટોની કક્કરના નાના બહેન છે. શરૂઆતી દિવસોમાં, તેના પિતા, ઋષિકેશ કક્કર જીવનનિર્વાહ માટે કોલેજની બહાર સમોસા વેચવાનું કામ કરતા હતા અને માતા, નિતિ કક્કર એક ગૃહિણી હતા.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* 
* 
* 
* 

શ્રેણી:જીવિત લોકો
શ્રેણી:ભારતીય મહિલા ગાયકો
શ્રેણી:૧૯૮૮માં જન્મ
વિકિડેટા

**વિકિડેટા** સહયોગી રીતે સંપાદન કરવામાં આવતો બહુભાષીય જ્ઞાન આધારિત પ્રકલ્પ છે જે વિકિમીડિયા ફાઉન્ડેશન વડે આધાર અપાય છે. તે પબ્લિક ડોમેન હેઠળ મુકાયેલા સામાન્ય સ્ત્રોતનો સમાવેશ કરે છે જેનો ઉપયોગવિકિપીડિયા કે અન્ય પ્રકલ્પો કરી શકે છે.  વિકિડેટા વિકિબેઝ નામના સોફ્ટવેરનો ઉપયોગ કરે છે. 

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
*  
* વિડિઓ શ્રેણી: વિકિડેટાકોન *Media.ccc.de પર*

શ્રેણી:વિકિમીડિયા
હત્યા

મનુષ્યનું ગેરકાયદેસર મૃત્યુ નીપજાવવાની ઘટના **હત્યા** તરીકે ઓળખાય છે. જે તે દેશના કાયદા અનુસાર આ સમયે હત્યા કરનારની મનો:સ્થિતિ પરથી હત્યા અને *વધ* ની વ્યાખ્યા અલગ પડાય છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:સમાજશાસ્ત્ર
વધ

સકારણ કરેલી હત્યાને **વધ** કહેવાય છે. અમુક ચોક્કસ પ્રકારની પરિસ્થિતિઓ હત્યાને વધથી અલગ પાડે છે. જે જે-તે દેશના કાયદાની પરિભાષાને આધિન છે. હત્યા અને વધ વચ્ચેનો તફાવત સૌપ્રથમ એથેન્સના કાયદાશાસ્ત્રી ડ્રેકોએ ઇ.સ. ૭મી સદીમાં આપ્યો હોવાનું મનાય છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:સમાજશાસ્ત્ર
મા. જે. પુસ્તકાલય

**મા. જે. પુસ્તકાલય**,  **એમ.જે. લાઇબ્રેરી** અથવા **શેઠ માણેકલાલ જેઠાભાઇ પુસ્તકાલય** એલિસ બ્રિજ, અમદાવાદ, ભારત ખાતે સ્થિત એક જાહેર પુસ્તકાલય છે.

## ઇતિહાસ 
મહાત્મા ગાંધીએ સાબરમતી આશ્રમમાં તેમની પાસેનાં પુસ્તકોના સંગ્રહ દ્વારા જાહેર પુસ્તકાલય બનાવવાની દરખાસ્ત કરી. આ પુસ્તકાલય શરૂ કરવા માટે બાપુએ આશરે ૭,૦૦૦  -૧૫,૦૦૦  પુસ્તકો દાન કર્યાં. 

પુસ્તકાલયનું નામ માણેકલાલ જેઠાભાઇના નામ પર રાખવામાં આવ્યું; તેઓ રસિકલાલ માણેકલાલ (જેમણે આ પુસ્તકાલય બનાવવા માટે દાન આપ્યું હતું) ના પિતા હતા. તેનું ઉદ્ઘાટન સરદાર વલ્લભભાઇ પટેલે ૧૫ એપ્રિલ ૧૯૩૮ના રોજ કર્યું હતું. 

## સ્થાપત્ય 
પુસ્તકાલયની સ્થાપત્ય સંરચના (આર્કિટેક્ચરલ ડિઝાઇન) ક્લાઉડ બૅટલીએ કરી હતી. 

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* ગાંધી હેરિટેજ પોર્ટલ ખાતે એમજે લાઇબ્રેરીનું ડિજિટલ સંગ્રહ 

શ્રેણી:અમદાવાદ શહેરનાં સ્થાપત્યો
સાહિત્ય ગૌરવ પુરસ્કાર

**સાહિત્ય ગૌરવ પુરસ્કાર** એ ગુજરાત, ભારતમાં અપાતું એક સાહિત્યિક સન્માન છે. ગુજરાતી સાહિત્યમાં ઉલ્લેખનીય પ્રદાન બદલ ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી તથા ગુજરાત સરકારના સંયુક્ત ઉપક્રમે આ પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવે છે. ૧૯૮૩માં શરૂ કરવામાં આવેલ આ પુરસ્કારમાં એક શાલ, સન્માનપત્ર અને એક લાખ રૂપિયા રોકડા પુરસ્કાર સ્વરૂપે આપવામાં આવે છે. ૧૯૮૫માં ઉમાશંકર જોશીએ આ પુરસ્કારનો અસ્વીકાર કર્યો હતો.

 

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતના પુરસ્કારો
શ્રેણી:સાહિત્ય
ભુવન બામ

**ભુવન બામ** એક ભારતીય હાસ્યકાર, ગાયક, ગીતકાર અને યુટ્યુબર છે. તેઓ તેમની કોમેડી યુટ્યુબ ચેનલ *બીબી કિ વાઇન્સ* માટે પ્રખ્યાત છે, જેના પર તેમના ૧.૮ કરોડથી વધુ સબ્સ્ક્રાઇબર્સ છે. ર૦૧૮માં ભુવન ૧૦ લાખ સબ્સ્ક્રાઇબર્સ પાર કરવા વાળા પ્રથમ ભારતીય વ્યક્તિ બન્યા. તેઓ તેમની ચેનલની કંપની *બીબી કિ વાઇન્સ પ્રાઈવેટ લિમિટેડના* સંચાલક છે.

## પ્રારંભિક જીવન અને શિક્ષણ 
ભુવન એક મહારાષ્ટ્રિયન છે, તેમનો જન્મ ૨૨ જાન્યુઆરી ૧૯૯૪ના રોજ વડોદરા, ગુજરાતમાં પિતા અવિન્દ્ર બામ અને માતા પદ્મા બામને ત્યાં થયો હતો. પાછળથી, તેમનો પરિવાર દિલ્હી ચાલ્યો ગયો. તેમણે દિલ્હીની ગ્રીન ફિલ્ડ્સ સ્કુલથી પ્રાથમિક શિક્ષણ અને શહીદ ભગતસિંહ કોલેજથી બેચલર ઓફ આર્ટ્સની પદવી મેળવી છે.

## પુરસ્કારો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* 
* 

શ્રેણી:જીવિત લોકો
અંબુભાઈ પુરાણી

**અંબુભાઈ બાલકૃષ્ણ પુરાણી** (૨૬ મે ૧૮૯૪ - ૧૧ ડિસેમ્બર ૧૯૬૫) એક ભારતીય લેખક હતા. તે શ્રી અરવિંદના પ્રખ્યાત શિષ્ય અને જીવનચરિત્રકાર હતા. 

## જીવન અને કાર્ય 
તેમનો જન્મ ૨૬ મે ૧૮૯૪ ના રોજ સુરતમાં (હાલ ગુજરાતમાં) થયો હતો. ગુજરાતમાં વ્યાયામ પ્રવૃત્તિના પ્રણેતા છોટુભાઈ પુરાણીના તેમના ભાઇ હતા.

તેઓ એક રાષ્ટ્રવાદી કાર્યકર હતા અને ૧૯૨૩માં શ્રી અરવિંદ આશ્રમમાં અરવિંદે તેમને ભારતની સ્વતંત્રતા વિશે ચિંતા ન કરવા અને તે સમયાનુસાર પ્રાપ્ત થઇ જ જશે એવી ખાતરી આપ્યા પછી જોડાયા હતા. તેઓ ૧૯૩૮થી ૧૯૫૦ સુધી શ્રી અરવિંદના અંગત સચિવ રહ્યા હતા. 

તેમની મુખ્ય કૃતિઓ *The Life of Sri Aurobindo* અને *Evening Talks with Sri Aurobindo* છે, જે ગુરુના જીવન અને વાતોનો મુખ્ય સ્રોત છે. તેમણે ૧૯૬૨માં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની મુલાકાત લઈને શ્રી અરવિંદના યોગિક અધ્યાપન પર પ્રવચનો આપવા વ્યાપક પ્રવાસ કર્યો હતો. કેટલાક પ્રવચનો પુસ્તકના રૂપમાં ઉપલબ્ધ છે, જેમાં *Savitri* અને *Life Divine* જેવી મુખ્ય કૃતિઓનો સમાવેશ થાય છે.   

તેમણે મણિલાલ દ્વિવેદીના જીવન પર *મણિલાલ દ્વિવેદીનું જીવનચરિત્ર (૧૯૫૧)* પુસ્તક લખ્યું હતું. 

૧૧ ડિસેમ્બર ૧૯૬૫ના રોજ પોંડીચેરીમાં હૃદયરોગના હુમલાથી તેમનું નિધન થયું હતું. 

## પ્રકાશનો 
* *The Life of Sri Aurobindo*. Pondicherry: Sri Aurobindo Ashram, 1958.
* *Evening Talks with Sri Aurobindo*. Pondicherry: Sri Aurobindo Ashram, 1959.
* *Lectures on Savitri: lectures delivered in the United States*. Pondicherry: Sri Aurobindo Ashram, 1967.

## સન્માન 
ગુજરાત સરકાર તરફથી તેમના માનમાં રમત-ગમત ક્ષેત્રે અંબુભાઈ પુરાણી પુરસ્કાર અપાય છે.

## સંદર્ભો 
## પૂરક વાચન 
* 

## બાહ્ય કડીઓ 
* ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ પર પરિચય 
* 
* 

શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર
શ્રેણી:૧૯૬૫માં મૃત્યુ
શ્રેણી:૧૮૯૪માં જન્મ
સુશાંતસિંહ રાજપૂત

**સુશાંત સિંહ રાજપૂત** (૨૧ જાન્યુઆરી ૧૯૮૬ - ૧૪ જૂન ૨૦૨૦) ભારતીય અભિનેતા હતા. તેમણે કારકિર્દીની શરૂઆત ટેલિવિઝન ધારાવાહિકથી કરી હતી. તેમની પ્રથમ ધારાવાહિક ૨૦૦૮માં *સ્ટાર પ્લસ* પર **કિસ દેશ મેં હૈ મેરા દિલ** હતી. ત્યાર પછી તેમણે ઝી ટીવીની લોકપ્રિય ધારાવાહિક **પવિત્ર રિશ્તા** (૨૦૦૯-૨૦૧૧) માં મુખ્ય અભિનેતાની ભૂમિકા ભજવી હતી.

## ટેલિવિઝન ની સફર 
૨૦૦૮માં બાલાજી ટેલિફિલ્મ્સની કાસ્ટિંગ ટીમે એકજૂટ ના એક નાટક માટે તે સ્ટેજ પર હતા ત્યારે સુશાંતનું વ્યક્તિત્વ અને અભિનયની પ્રતિભા જોઈ હતી. તેઓએ તેમને ઓડિશન માટે આમંત્રણ આપ્યું અને સુશાંતે કિસ દેશ મેં હૈ મેરા દિલમાં પ્રીત જુનેજાની ભૂમિકા નિભાવી. તેમના પાત્રની કથાનકની શરૂઆતમાં જ હત્યા કરવામાં આવી હતી, પરંતુ તે દર્શકોમાં એટલું લોકપ્રિય પાત્ર હતું કે તેને ભાવનાના રૂપમાં શ્રેણીના અંતિમ સમારોહ માટે પાછા લાવવામાં આવ્યા હતા.

જૂન ૨૦૦૯માં સુશાંતે પવિત્ર રિશ્તામાં અભિનયની શરૂઆત માનવ દેશમુખ તરીકે કરી. જે ગંભીર અને પરિપક્વ પાત્ર છે. જે તેના પરિવારનું ગુજરાન ચલાવવા માટે મિકેનિક તરીકે કામ કરે છે. આ સિરિયલમાં તેમના કામને ખૂબ પ્રશંસા મળી અને તેમને શ્રેષ્ઠ પુરુષ અભિનેતા અને સૌથી લોકપ્રિય અભિનેતા માટે ત્રણ મોટા ટેલિવિઝન પારિતોષિકો પણ મળ્યા. આ અભિનય તેમની પ્રગતિ હતી અને તેનાથી તેમણે ફિલ્મોમાં પગ મૂક્યો. શરૂઆતમાં જ્યારે નિર્માતા એકતા કપૂરે કિસ દેશ મેં હૈ મેરા દિલમાં સમાંતર લીડ રમતી વખતે તેમને પવિત્ર રિશ્તાની મુખ્ય ભૂમિકા આપી હતી ત્યારે ઝી ટીવીએ તેને સ્વીકાર્યું ન હતું. જો કે એકતા કપૂરે તેમને સ્વીકારવાની ખાતરી આપી.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* 

શ્રેણી:ભારતીય ફિલ્મ અભિનેતાઓ
શ્રેણી:૨૦૨૦માં મૃત્યુ
શ્રેણી:૧૯૮૬માં જન્મ
સોયેગાંવ

**સોયેગાંવ** અથવા સોયાગવ એ ભારત દેશના મહારાષ્ટ્ર રાજ્યમાં ઔરંગાબાદ જિલ્લામાં આવેલું એક તાલુકો અને તાલુકો છે. 

## ભૂગોળ અને પર્યટન 
તે ઔરંગાબાદ જિલ્લાના ઉત્તર ભાગમાં આવેલું છે. સોયેગાંવનું નજીકનું શહેર જલગાંવ છે. બનોટી વોટરફોલ તેની આસપાસમાં મળી શકે છે. ગૌતાલા વન્યપ્રાણી અભયારણ્ય પણ સોગાઓવમાં જોવા મળે છે. 

## ધર્મ 
## સંદર્ભ
પલસાણા (તા. કલોલ)

**પલસાણા (તા. કલોલ)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા ગાંધીનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા કલોલ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પલસાણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, રાઇ, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શ્રેણી:કલોલ તાલુકો
અંબુભાઈ પુરાણી પુરસ્કાર

**અંબુભાઈ પુરાણી પુરસ્કાર** ગુજરાત સરકાર દ્વારા રમત-ગમત ક્ષેત્રમાં અપાતો પુરસ્કાર છે. આ પુરસ્કારનું નામકરણ અંબુભાઈ પુરાણીના સન્માનમાં કરવામાં આવ્યું છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતના પુરસ્કારો
ઉદ્ધવ ઠાકરે

**ઉદ્ધવ બાલ ઠાકરે** (જન્મː ૨૭ જુલાઈ ૧૯૬૦) એ ભારતીય રાજકારણી છે. તેઓએ ૨૦૧૯થી ૨૦૨૨ સુધી મહારાષ્ટ્રના ૧૮મા મુખ્યમંત્રી હતા. તેઓ શિવસેનાના પ્રમુખ છે.

## પ્રારંભિક જીવન અને શિક્ષણ 
ઉદ્ધવ ઠાકરેનો જન્મ ૨૭ જુલાઈ ૧૯૬૦ના રોજ રાજકારણી બાલ ઠાકરે અને તેમની પત્ની મીના ઠાકરેના ત્રણ પુત્રોમાં સૌથી નાના તરીકે થયો હતો. તેમણે શાળાકીય શિક્ષણ બાલમોહન વિદ્યામંદિરમાં કર્યું અને સર જેજે ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ એપ્લાઇડ આર્ટમાંથી તેઓ સ્નાતક થયા.

## રાજકીય કારકિર્દી 
### પ્રારંભિક રાજકીય કારકિર્દી 
૨૦૦૨માં ઠાકરેએ બૃહન્મુંબઈ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનની ચૂંટણીઓમાં શિવસેનાના પ્રચાર પ્રભારી તરીકે તેમની રાજકીય કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી, ત્યાં પાર્ટીએ સારું પ્રદર્શન કર્યું હતું. ૨૦૦૩માં તેઓ શિવસેનાના કાર્યકારી પ્રમુખ તરીકે નિમાયા હતા. ઉદ્ધવે ૨૦૦૬માં પાર્ટીના મુખપત્ર *સામના* (શિવસેના દ્વારા દૈનિક મરાઠી- ભાષાનું અખબાર)ના મુખ્ય સંપાદક તરીકે પદ સંભાળ્યું હતું અને મહારાષ્ટ્રના મુખ્ય પ્રધાન બનતા પહેલાં ૨૦૧૯માં રાજીનામું આપ્યું હતું. 

શિવસેનામાં ભાગલા પડ્યા જ્યારે તેમના પિતરાઇ ભાઇ રાજ ઠાકરેએ ૨૦૦૬માં પાર્ટી છોડી દીધી અને તેમનો પોતાનો મહારાષ્ટ્ર નવનિર્માણ સેના નામનો પક્ષ રચ્યો. ૨૦૧૨માં તેમના પિતા બાલ ઠાકરેના અવસાન પછી, તેમણે પક્ષનું નેતૃત્વ કર્યું હતું અને ૨૦૧૩માં શિવસેના પ્રમુખ તરીકે ચૂંટાઈ આવ્યા હતા, અને તેમના નેતૃત્વ હેઠળ શિવસેના ૨૦૧૪ માં મહારાષ્ટ્રની એનડીએ સરકારમાં જોડાઇ હતી. 

### મહારાષ્ટ્રના મુખ્યમંત્રી 
જોકે ઠાકરેએ તેમની રાજકીય કારકિર્દીમાં શરૂઆતમાં ક્યારેય કોઈ બંધારણીય પદ સંભાળ્યું ન હતું, જોકે ટૂંકી રાજકીય કટોકટી પછી, નવેમ્બર ૨૦૧૯ના રોજ, ચૂંટણી પછીના ગઠબંધન મહા વિકાસ અઘાડીના પ્રમુખ તરીકે ચૂંટાયા બાદ તેમણે મહારાષ્ટ્રના ૧૯મા મુખ્યમંત્રી તરીકે શપથ લીધા હતા. 

## સંદર્ભો 
## નોંધ 
## બાહ્ય કડીઓ
* 

શ્રેણી:મરાઠી લોકો
શ્રેણી:ભારતીય હિન્દુઓ
શ્રેણી:જીવિત લોકો
શ્રેણી:૧૯૬૦માં જન્મ
ચીરફળ

**ચીરફળ** એક કરિયાણું, તેજાનો અને મસાલો છે જે મુખ્યત્વે કોંકણી, કુમાઉં, નેપાળી, તિબેટી અને ચીની રસોઈમાં વપરાય છે. તે ઉપરાંત ભગ્વદ્ગોમંડળનાં પ્રમાણે, યૂનાની ઉપચારમાં બદહજમી અને અતિસાર સામે વપરાય છે.

આ ફળ વટાણાથી જરા મોટું થાય છે.

## સંદર્ભ
ઉત્તરરામચરિત

**ઉત્તરરામચરિત** એ ભવભૂતિ (આઠમી સદી) દ્વારા રચવામાં આવેલું સંસ્કૃત નાટક છે. રામના સીતાત્યાગને કેન્દ્રમાં રાખીને રામના ઉત્તરજીવનનું કથાવસ્તુ લઈને રચાયેલ આ નાટક કુલ સાત અંકો ધરાવે છે. આ નાટકમાં રામના રાજ્યાભિષેક પછીના બનાવોને આવરી લેવામાં આવ્યા છે. કલાદ્રષ્ટિએ આ નાટકનો પ્રધાન રસ કરૂણ છે, જ્યારે નાટ્યદ્રષ્ટિએ આ નાટકનો પ્રધાન રસ વિપ્રલંભ શૃંગાર છે.

## કથાવસ્તુ
નાટકના પહેલા અંકમાં સીતાત્યાગનો પ્રસંગ આવે છે. બાકીના અંકોમાં આ ઘટનાના આઘાત-પ્રત્યાઘાતો કલામય આલેખન કરવામાં આવ્યું છે.

## સંદર્ભો
શ્રેણી:સંસ્કૃત સાહિત્ય
શ્રેણી:રામાયણ
નળાખ્યાન

મધ્યકાલીન ગુજરાતી સાહિત્યમાં મુખ્યત્વે ત્રણ **નળાખ્યાન** જોવા મળે છે, જે નીચે મુજબ છે:

* ભાલણ કૃત નળાખ્યાન (ભાલણ)
* પ્રેમાનંદ કૃત નળાખ્યાન (પ્રેમાનંદ)
* નાકર કૃત નળાખ્યાન (નાકર)
પાલરવભા પાલિયા

**પાલરવભા પાલિયા** (ગઢવી ) સૌરાષ્ટ્રના જાણીતા દુહાગીર કે લોકકવિ હતા.

તેમનો જન્મ ચોટીલા પાસે આવેલા રેશમિયા ગામમાં થયો હતો . પાલરવભા પાલિયા દ્વારા રચાયેલા શામળાના દુહા, કૃષ્ણચરિત્ર ના દુહા, લોકજીવનના દુહા, એભલબાપુ ના દુહા વગેરે દુહાઓ ખુબજ વિખ્યાત છે. તેમનો એક દુહો અત્યંત લોકપ્રિય બન્યો હતો:

કાઠિયાવાડ માં કોક દી ભૂલો પડ ભગવાન
મોળો કરા મેમાન, સ્વર્ગ ભુલાવુ શામળા

શ્રેણી:કવિ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર
નળાખ્યાન (ભાલણ)

**નળાખ્યાન** એ મધ્યકાલીન ગુજરાતી કવિ ભાલણ કૃત આખ્યાન-કાવ્ય છે. વલણ કે ઊથલા વગરનાં વિવિધ રાગવાળી દેશીઓમાં રચાયેલા ૩૦ અથવા ૩૩ કડવાં ધરાવતું આ આખ્યાન મધ્યકાલીન ગુજરાતી કવિતાનું પ્રથમ નળ વિષયક આખ્યાન છે. ત્યારબાદ પ્રેમાનંદ અને નાકરના નળાખ્યાન રચાયા હતા.

ભાલણે આ આખ્યાનની આધારસામગ્રી તરીકે મહાભારતના આરણ્યકપર્વમાં આવતા 'નલોપાખ્યાન'ના કથાવસ્તુનો ઉપયોગ કર્યો છે, તો કેટલીક જગ્યાએ શ્રીહર્ષ કૃત 'નૈષધીયચરિત' તેમજ ત્રિવિક્રમ કૃત 'નલચંપૂ'ની શૈલીની અસર ઝીલી છે. આ કાવ્યમાં મુખ્યત્વે શૃંગાર અને કરુણ રસની છાંટ જોવા મળે છે.

## સંપાદિત આવૃત્તિઓ
ભાલણના નળાખ્યાનની સંપાદિત આવૃત્તિઓ નીચે મુજબ છે:
* ભાલણકૃત બે નળાખ્યાન (૧૯૨૪), સંપાદક: રામલાલ ચુનીલાલ મોદી
* ભાલણકૃત નળાખ્યાન (૧૯૭૫), સંપાદક: કે. કા. શાસ્ત્રી

## સંદર્ભો
## બાહ્ય કડીઓ
* ભાલણકૃત નળાખ્યાન (૧૯૭૫) (સંપાદક: કે. કા. શાસ્ત્રી)
* ભાલણનું નળાખ્યાન (pp. ૬૫–૧૨૩) (પ્રાચીનકાવ્યમાલા ગ્રંથ ૧૧)

શ્રેણી:મહાભારત પર આધારિત કૃતિઓ
નૈષધીયચરિત

**નૈષધીયચરિત** અથવા **નૈષધચરિત** એ સંસ્કૃત ભાષામાં શ્રીહર્ષ દ્વારા રચાયેલું મહાકાવ્ય છે. શ્રીહર્ષ અગિયારમી કે બારમી સદીમાં થઈ ગયેલા કવિ હતા. સંસ્કૃતના પંચમહાકાવ્યોમાં ગણના પામેલ આ મહાકાવ્યનો પ્રધાનરસ શૃંગાર છે. આ કાવ્યમાં નિષધ દેશના રાજા નળ અને વિદર્ભ દેશની રાજકુમારી દમયંતી વચ્ચેના પ્રણયનું નિરૂપણ કરવામાં આવ્યું છે. કાવ્યનું વિષયવસ્તુ મહાભારતના નલોપાખ્યાન પર આધારિત છે.

## કથાવસ્તુ
આ કાવ્યના કથાવસ્તુમાં નળ અને હંસનો મેળાપ, હંસનું દમયંતી પાસે જવું, દમયંતીના મનમાં નળ પ્રત્યે પ્રેમની ઉત્પત્તિ, દમયંતીનો સ્વયંવર, સ્વયંવરમાં દેવોનું આગમન, સરસ્વતી દ્વારા સ્વયંવરમાં પાંચ નળનો શ્લેષાત્મક પરિચય, સાચા નળની પસંદગી, દમયંતી અને નળનો વિવાહ, દમયંતી પ્રાપ્ત ન થવાથી કલિની નિરાશા, સુરત ક્રીડા, ચંદ્રવર્ણન વગેરે પ્રસંગોનો સમાવેશ છે.

વનવિહાર દરમિયાન પકડેલા હંસ પાસેથી નળ દમયંતીના સૌંદર્યની પ્રશંસા સાંભળે છે. ત્યારબાદ દમયંતી નળના સૌંદર્યની પ્રશંસા સાંભળી વિયોગનું દુઃખ અનુભવે છે. દમયંતીના પિતા ભિમક દમયંતીનો સ્વયંવર યોજે છે. આ સ્વયંવરમાં ઇન્દ્ર, અગ્નિ, વરુણ અને યમ નળને પોતાના દૂત તરીકે દમયંતી પાસે મોકલે છે અને પોતાને પસંદ કરવાની વાત કહેવડાવે છે. આ સાંભળી દમયંતી રડે છે અને દૂત બનીને આવેલો નળ હંસની પ્રેરણાથી પોતાનો સાચો પરિચય આપે છે. દમયંતી નળને પરણે છે. લગ્નવિધિ પૂરો થતાં પાછા ફરી રહેલા દેવો સાથે કલિ વેદોની પ્રમાણભૂતતા અંગે વાદવિવાદ કરે છે. અંતે નળ અને દમયંતીના સુખી લગ્નજીવના વર્ણન સાથે આ મહાકાવ્ય સમાપ્ત થાય છે.

મૂળ રુપે આ મહાકાવ્ય સાઠ કે એકસોવીસ સર્ગો ધરાવતું હતું, પરંતુ અત્યારે આ કાવ્ય બાવીસ સર્ગો સુધીનું અધૂરું જ મળી આવે છે. સત્તરમા સર્ગમાં કલિ પ્રતિજ્ઞા કરે છે કે તે નળ અને દમયંતી વચ્ચે વિયોગ કરાવશે. પરંતુ અત્યારે પ્રાપ્ત થતા મહાકાવ્યમાં નળ અને દમયંતિના વિવાહ અને તેમના વૈવાહિક જીવનના આનંદ-પ્રમોદનું જ નિરૂપણ જોવા મળે છે. નીલકમલ ભટ્ટાચાર્યના મત અનુસાર આ મહાકાવ્યના બાવીસમા સર્ગના છેલ્લા ચાર શ્લોકો પ્રક્ષિપ્ત છે અને મહાકાવ્યનો બાકીનો ભાગ લુપ્ત થઈ ગયો છે.

## ટીકાઓ અને અનુવાદો
આ મહાકાવ્ય ઉપર પાંત્રીસથી વધુ ટીકાગ્રંથો લખાયા છે. તેમાં ધોળકાના નાગરબ્રાહ્મણ ચાંડુ પંડિતની ટીકા પ્રસિદ્ધ છે.

આ કાવ્યનો ગુજરાતીમાં અનુવાદ ચન્દ્રકાન્ત ટોપીવાળાએ કરેલો છે.

## આ પણ જુઓ
* નળાખ્યાન
* બાહુક

## સંદર્ભો
## બાહ્ય કડીઓ
*  (અંગ્રેજી અનુવાદ)

શ્રેણી:સંસ્કૃત સાહિત્ય
શ્રેણી:મહાભારત પર આધારિત કૃતિઓ
નળાખ્યાન (નાકર)

**નળાખ્યાન** ૧૬મી સદીના કવિ નાકર કૃત આખ્યાન-કાવ્ય છે. મધ્યકાલીન ગુજરાતી ભાષાનું આ આખ્યાન ઈ.સ. ૧૫૨૫ (સવત ૧૫૮૧)માં રચાયું હતું. આ આખ્યાનમાં કુલ ૧૨ કડવાં છે.

આ આખ્યાન ભાલણના 'નળાખ્યાન' પછી અને 'પ્રેમાનંદના નળાખ્યાન' પહેલા લખાયેલું છે. એ દ્રષ્ટિએ આ આખ્યાનને ભાલણ અને પ્રેમાનંદની કૃતિઓ વચ્ચેની મહત્ત્વની કડી માનવામાં આવે છે. કથામાં 'દમયંતીના અમૃતસ્ત્રાવિયા કર' અને તેને અનુસંધાને આવતો 'મત્સ્યસંજીવનીનો પ્રસંગ' સૌપ્રથમ નાકરના નળાખ્યાનમાં જોવા મળે છે. આ આખ્યાનની એક હસ્તપ્રતમાં દમયંતી પર હારચોરીનું આળ આવે છે – એ પ્રસંગ પણ હોવાનું નોંધાયું છે. આમ, આ પ્રસંગોને ત્યારબાદ પ્રેમાનંદે પોતાના 'નળાખ્યાન'માં વણી લીધા છે.

## સંદર્ભો
## પૂરક વાચન
* 

શ્રેણી:મહાભારત પર આધારિત કૃતિઓ
રામલાલ ચુનીલાલ મોદી

**રામલાલ ચુનીલાલ મોદી** (૨૭ જુલાઈ ૧૮૯૦ – ૧૪ જુલાઈ ૧૯૪૯) ગુજરાતી લેખક, સંશોધક, સમીક્ષક અને ઇતિહાસકાર હતા. તેઓ મધ્યકાલીન ગુજરાતી સાહિત્યના સંશોધન માટે, ખાસ કરીને મધ્યકાલીન કવિ ભાલણ પરના તેમના સંશોધન માટે જાણીતા છે. તેમને ૧૯૪૫–૫૦ના વર્ષનો મરણોત્તર નર્મદ સુવર્ણ ચંદ્રક એનાયત થયો હતો.

## જીવન
રામલાલ ચુનીલાલ મોદીનો જન્મ ૨૭ જુલાઈ ૧૮૯૦ના રોજ પાટણ ખાતે દશા વાયડા વણિક કુટુંબમાં થયો હતો. તેમના પિતાનું નામ ચુનીલાલ નરભેરામ અને માતાનું નામ જડાવ હતું. ૧૯૦૮માં પાટણ હાઇસ્કૂલમાંથી મેટ્રિક્યુલેશનની પરીક્ષામાં ઉત્તીર્ણ થયા બાદ તેમણે ઊંઝા અને ચાણસ્માની મિડલ સ્કૂલના હેડમાસ્ટર તરીકે કાર્ય કર્યું હતું. ત્યારબાદ તેઓ પાટણ હાઈસ્કૂલમાં શિક્ષક તરીકે જોડાયા હતા, અને મૃત્યુ પર્યંત ત્યાંજ સેવાઓ આપી હતી.

તેઓ ૧૪ જુલાઈ ૧૯૪૯ના રોજ રાજકોટ ખાતે અવસાન પામ્યા હતા.

## સાહિત્યિક પ્રદાન
રામલાલ ચુનીલાલ મોદી પાટણના વતની હોવાથી તેઓ ત્યાંના સ્થાનિક ગ્રંથકારો અને કવિઓ માટે વિશેષ મમત્વ ધરાવતા હતા. તેમણે મુખ્યત્વે જૂની ગુજરાતી અને ગુજરાતના મધ્યકાલીન ઇતિહાસના ક્ષેત્રમાં મહત્વનું કાર્ય કર્યું છે. તેમણે કેટલાક ગ્રંથો ઉપરાંત ૧૫૦ જેટલા સંશોધનાત્મક લેખો પ્રકાશિત કરેલા છે.

૧૯૦૯માં 'ગુજરાતી શબ્દકોશ' નામનો તેમનો પ્રથમ લેખ 'બુદ્ધિપ્રકાશ' સામયિકમાં પ્રગટ થયો હતો. ૧૯૧૯માં તેમણે મધ્યકાલીન ગુજરાતી કવિ ભાલણ વિશે શાસ્ત્રીય રીતે લખેલું ચરિત્રાત્મક પુસ્તક 'ભાલણ' પ્રકાશિત કર્યું હતું. ૧૯૨૪માં તેમણે 'કવિ ભાલણકૃત બે નળાખ્યાન' સંશિધન ગ્રંથ પ્રકાશિત કર્યો હતો, જેને માટે તેમને ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ તરફથી ૧૦૧ રૂ.નું પારિતોષિક આપવામાં આવ્યું હતું.

તેમણે જદુનાથ સરકારના *મુઘલ ઍડમિનિસ્ટ્રેશન* પુસ્તકનો ગુજરાતી અનુવાદ 'મુઘલ રાજ્યવહીવટ' (૧૯૪૨) શીર્ષક હેઠળ કરેલો છે. 'પાટણ-સિદ્ધપુરનો પ્રવાસ' (૧૯૧૯) એ તેમનો પ્રવાસ-વિષયક ગ્રંથ છે. 'કર્ણ સોલંકી' (૧૯૩૫) અને 'વાયુપુરાણ' (૧૯૪૫) એમના ઇતિહાસવિષયક ગ્રંથો છે.

## સન્માન
૧૯૪૫–૫૦ દરમિયાન તેમને ઇતિહાસ-સંશોધન માટે નર્મદ સાહિત્યસભા તરફથી મરણોત્તર નર્મદ સુવર્ણ ચંદ્રક એનાયત થયો હતો.

## સંદર્ભો
## પૂરક વાચન
* 

શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર
શ્રેણી:૧૯૪૯માં મૃત્યુ
નળાખ્યાન (પ્રેમાનંદ)

**નળાખ્યાન** એ મધ્યકાલીન કવિ પ્રેમાનંદ કૃત આખ્યાન કાવ્ય છે. ૬૫ કડવાં ધરાવતા આ કાવ્યની રચના પ્રેમાનંદે ૧૬૮૬ (સંવત ૧૭૪૨ પોષ સુદ ૨, ગુરુવાર)માં કરી હતી. આ કાવ્યનું કથાવસ્તુ મહાભારતના આરણ્યક પર્વમાંના 'નલોપાખ્યાન'ની કથા ઉપર આધારીત છે. મૂળ કથામાં પ્રેમાનંદે સુધારા-વધારા કરીને તેને પોતાના સર્જકબળે વિકસાવ્યું છે.

## કથાવસ્તુ
પાંડવોના વનવાસ દરમિયાન કૈલાસ ગયેલો અર્જુન ઘણો સમય વિત્યા પછી પણ પાછો આવ્યો નથી એ ઘટનાથી યુધિષ્ઠિર ચિંતાતુર છે. ત્યાં આવી ચડેલા બૃહદશ્વ મુનિ આગળ યુધિષ્ઠિર આંસુ સારી બેસે છે. યુધિષ્ઠિરની વેદનાનું કારણ પૂછતા યુધિષ્ઠિર બ્ર્હદશ્વને પોતાના ભાઈના વિરહની વાત કરે છે. યુધિષ્ઠિરને દિલાસો આપવા માટે બૃહદશ્વ તેને નળ અને દમયંતીની કથા કહે છે.

## આ પણ જુઓ
* નૈષધીયચરિત
* બાહુક

## સંદર્ભો
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્ય
શ્રેણી:મહાભારત પર આધારિત કૃતિઓ
પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓ

ગણિતમાં **પાકૃતિક સંખ્યાઓ** ગણતરી કરવા અને ક્રમ આપવા માટે વપરાય માટે વપરાય છે. કેટલીક વ્યાખ્યાઓ, જેમાં ISO 80000-2 પ્રમાણનો પણ સમાવેશ થાય છે,પાકૃતિક સંખ્યાઓમાં શૂન્ય (૦)નો પણ સમાવેશ કરે છે. જ્યારે અન્ય વ્યાખ્યાઓ પાકૃતિક સંખ્યાઓની શરૂઆત ૧ થી કરે છે (ધન પૂર્ણાંક સંખ્યાઓ).

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:સંખ્યા
પૂર્ણાંક સંખ્યાઓ

**પૂર્ણાંક સંખ્યાઓ** એટલે એવી સંખ્યાઓ જે પૂર્ણ છે.

ઉદાહરણ તરીકે ૨૧, ૪, ૦ અને -૨૦૪૮ એ પૂર્ણાંક સંખ્યાઓ છે જ્યારે ૯.૭૫, , અને  એ પૂર્ણાંક સંખ્યા નથી. પૂર્ણાંક સંખ્યા ન હોય તેવી સંખ્યાઓને **અપૂર્ણાંક સંખ્યાઓ** કહે છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:સંખ્યા
વ્રજલાલ કાલિદાસ શાસ્ત્રી

**વ્રજલાલ કાલિદાસ શાસ્ત્રી** (૨૬ નવેમ્બર ૧૮૨૫ - ૧૪ નવેમ્બર ૧૮૯૨) ગુજરાતી સાહિત્યકાર હતા. 

## જીવન 
તેમનો જન્મ ૨૬ નવેમ્બર ૧૮૨૫ના રોજ ગુજરાતના સોજિત્રા તાલુકાના મલાતજ ગામમાં  થયો હતો. તેમણે પ્રાથમિક શિક્ષણ તેમના ગામ મલાતજમાં લીધું હતું. તેમણે સંસ્કૃત પાઠશાળાઓમાં સંસ્કૃત કવિતા અને વ્યાકરણનો અભ્યાસ કર્યો હતો. તેમણે વ્યાકરણ અને સાહિત્યનો પણ અભ્યાસ કર્યો. તેમણે જૈન મંદિર, અમદાવાદ ખાતે સંસ્કૃત શીખવ્યું. જૈન ધાર્મિક પુસ્તકોને કારણે તેઓ પ્રાકૃત, પાલી, અપભ્રંશ, અર્ધ માગધી સાથે પરિચિત થયા હતા, જે પરથી તેમણે ગુજરાતી ભાષાવિજ્ઞાનના પુસ્તકો લખ્યા હતા. તેમણે ગુજરાત વર્નાક્યુલર સોસાયટી અને ધર્મ સભા સાથે કામ કર્યું અને તેમના બે જર્નલ, *બુદ્ધિપ્રકાશ* અને *ધર્મપ્રકાશ*નું સંપાદન કર્યું. સંશોધનકાર અને વિદ્વાન તરીકે તેમની પચીસ વર્ષની લાંબી કારકિર્દી હતી.  

## સર્જન 
તેમણે પંદર પુસ્તકો લખ્યા હતા. *ગુજરાતી ભાષાનો ઇતિહાસ* (૧૮૬૬), *ઉત્સર્ગમલા* (૧૮૭૦), *ગુર્જર ભાષા પ્રકાશ* (૧૮૯૨) નો ગુજરાતી ભાષાના પુસ્તકોમાં સમાવેશ છે.  તેમણે જે.વી.એસ. ટેલર, સાથે ગુજરાતી ભાષાના વ્યુત્પત્તિકીય શબ્દકોશ *ધટુસંગ્રાહ* (૧૮૭૦)નું સંકલન પણ કર્યું હતું.  

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર
શ્રેણી:૧૮૯૨માં મૃત્યુ
ઉમા-સ્નેહરશ્મિ પારિતોષિક

**ઉમા-સ્નેહરશ્મિ પારિતોષિક** એ ગુજરાત, ભારતમાં અપાતું એક સાહિત્યિક સન્માન છે. આ પુરસ્કારની સ્થાપના સ્નેહરશ્મિ દ્વારા તેમની દિવંગત પુત્રી ઉમાની યાદમાં કરવામાં આવી હતી. ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ દ્વારા અપાતો આ પુરસ્કાર ગુજરાતી ભાષામાં પ્રકાશિત ઉત્કૃષ્ટ પુસ્તકના લેખકને દર બે વર્ષે આપવામાં આવે છે. 

## ઉમા-સ્નેહરશ્મિ પારિતોષિક વિજેતાઓ 
૧૯૬૩થી અપાતું ઉમા-સ્નેહરશ્મિ પારિતોષિક નીચે મુજબના લેખકોને પ્રદાન કરવામાં આવેલ છે :

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતના પુરસ્કારો
ધીરુભાઈ ઠાકર સવ્યસાચી સારસ્વત પુરસ્કાર

**ધીરુભાઈ ઠાકર સવ્યસાચી સારસ્વત પુરસ્કાર** એ ગુજરાત, ભારતમાં કલાક્ષેત્રે વિશિષ્ટ પ્રદાન બદલ અપાતું એક સન્માન છે.

ગુજરાત વિશ્વકોશ ટ્રસ્ટ દ્વારા ગુજરાતી લેખક અને સંશોધક ધીરુભાઈ ઠાકરના સન્માનમાં અપાતા આ પુરસ્કારની શરૂઆત ૨૦૧૩માં થઈ હતી. 

આ પુરસ્કારમાં એક શાલ, સરસ્વતીની મૂર્તિ, પ્રશસ્તિપત્ર અને એક લાખ રૂપિયા રોકડા પુરસ્કાર સ્વરૂપે આપવામાં આવે છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતના પુરસ્કારો
સિદ્ધાન્તસાર

**સિદ્ધાંતસાર** () એ ગુજરાતી લેખક અને તત્ત્વચિંતક મણિલાલ દ્વિવેદી દ્વારા તત્ત્વજ્ઞાનના ઇતિહાસ પર લખાયેલ પુસ્તક છે, જે ૧૮૮૯માં પ્રકાશિત થયું હતું. આ પુસ્તકમાં વિશ્વની ધર્મમૂલક તત્ત્વજ્ઞાનની પ્રણાલિઓની ઐતિહાસિક આલોચના કરવામાં આવી છે, અને અદ્વૈત દર્શનની શ્રેષ્ઠતા સ્થાપિત કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે.

## લેખન અને પ્રકાશન
'સિદ્ધાંતસાર'ની પ્રસ્તાવનામાં મણિલાલે આ પુસ્તક લખવા પાછળનો હેતુ સ્પષ્ટ કરે છે:

## પુસ્તકનો સાર
પ્રથમ પ્રકરણમાં મણિલાલ સર્વસામાન્ય એક ધર્મભાવના નક્કી કરવાની આવાશ્યકતા પર ભાર મૂક્યો છે. છેલ્લા બે પ્રકરણોમાં ભારતીય અને પાશ્ચાત્ય તત્ત્વજ્ઞાનની તુલના કરીને જગતની સર્વમાન્ય ધર્મભાવના થવાને લાયક કોઈ પણ ધર્મ હોય તો તે અદ્વૈતમૂલક આર્યધર્મ જ છે એમ સિદ્ધ કરવાનો તેમણે પ્રયાસ કર્યો છે. વચ્ચેના પ્રકરણોમાં મણિલાલે વેદ, ઉપનિષદ્, સૂત્ર, સ્મૃતિ, ષડ્દર્શનો, બૌદ્ધ જૈન અને ચાર્વાક મતો, પુરાણો, તંત્રો અને વિવિધ પંથ–સંપ્રદાયોનો તુલનાત્મક પરિચય આપ્યો છે.

## કાર્યપ્રણાલી 
મણિલાલ એ દર્શાવવા માગે છે કે, તમામ ધર્મોના મૂળ સ્વરૂપમાં અદ્વૈત ફિલસૂફીના પાસાઓ છે. આ માટે તેઓ વિશ્વના ધર્મોનો ઇતિહાસ રજૂ કરે છે અને દરેકની લાક્ષણિકતાઓની શોધ કરે છે. તેઓ જૂના રીતિરિવાજોનું મહત્વ સમજાવવાનો પ્રયાસ કરે છે, અને સાબિત કરવાનો પ્રયાસ કરે છે કે પુરાણોની દંતકથાઓ અને અતિશયોક્તિઓ હેતુપૂર્ણ છે. મેક્સ મુલરની પુરાણની ટીકાના જવાબમાં તેમણે પુરાણોમાં વિષ્ણુના દશાવતારનું વિસ્તૃત અર્થઘટન રજૂ કર્યું છે, જે ડાર્વિનના ઉત્ક્રાંતિના સિદ્ધાંતને નકારી કાઢે છે. વેદ, પુરાણ અને ઉપનિષદ વચ્ચેના સંબંધોની પ્રતીકાત્મક વ્યાખ્યા કરતાં તેઓ લખે છે: "વેદ દાર્શનિક વિચારોના ઇતિહાસનો પટારો છે; ઉપનિષદ એ સામગ્રી મેળવવા માટે તેને ખોલવાની ચાવી છે, અને પુરાણ એ દીવો છે જે આપણને તે સામગ્રીને સંપૂર્ણપણે જોવા માટે સક્ષમ બનાવે છે."

મણિલાલના જીવનચરિત્રકાર ધીરુભાઈ ઠાકરે શરૂઆતમાં મણિલાલની પદ્ધતિને તર્કસંગત હોવાનું દર્શાવ્યું હતું, જે પછીથી, વ્યક્તિગત પ્રતીતિને સ્વ-સ્પષ્ટ પ્રસ્તાવ માની લેવાની તરફેણમાં આગળ વધતાં તેને ત્યજી દેવામાં આવે છે. તેઓ લખે છે કે "મણિલાલની શૈલીમાં પ્રતીતિનું એક બળ છે જે એટલું જોરદાર છે કે સરેરાશ વાચક આ નાટ્યાત્મકતાને શોધી શકતો નથી, પરંતુ તે ભાગ્યે જ કોઈ વિવેચનાત્મક વાચકની નજરથી બચી શકે છે".

## આવકાર અને ટીકા 
સિદ્ધાંતસારને મણિલાલનું સૌથી મહત્ત્વનું કામ માનવામાં આવે છે. તેના પ્રકાશન સાથે મણિલાલને તેમના સમયના મુખ્ય દાર્શનિક અને ધાર્મિક વિચારકોમાંના એક તરીકે માન્યતા આપવામાં આવી હતી. આ કાર્યથી લેખકની દલીલોમાં તાર્કિક ક્ષતિઓ અને વિસંગતતાઓ અંગે બુદ્ધિજીવીઓમાં લાંબા સમય સુધી વિવાદ પણ પેદા થયો હતો. મોટા ભાગના વિવેચકો દલીલ કરે છે કે, થિસિસ સાબિત કરવાના તેમના અતિ ઉત્સાહમાં, મણિલાલ અમુક તથ્યોને સ્વ-સ્પષ્ટ તરીકે લે છે, તેમને તેના હેતુને અનુરૂપ વળાંક આપે છે, અસ્પષ્ટ સ્રોતોમાંથી પુરાવા રજૂ કરે છે અથવા પુરાવાની ગેરહાજરીમાં, *સોફિસ્ટ્રી*નો આશરો લે છે.

ઇતિહાસકાર વિજયસિંહ ચાવડા જણાવે છે કે: "આ કાર્ય મણિલાલના સનાતન હિન્દુ ધર્મના મૂળભૂત સિદ્ધાંતોના લાંબા અને વિચારશીલ અભ્યાસનું પરિણામ હતું અને તેમણે તેને તેમના યોગ્ય ઐતિહાસિક સંદર્ભમાં મૂક્યા હતા." ઠાકર સિદ્ધાંતસારના પ્રકાશનને ગુજરાતમાં એક ઘટના તરીકે જુએ છે અને કહે છે કે તેનાથી શિક્ષિત વર્ગમાં એવી છાપ સુધારી છે કે પુરાણો માત્ર કાલ્પનિક વાર્તાઓ છે. સાંસ્કૃતિક ઇતિહાસકાર ત્રિદીપ સુહરુદ સિદ્ધાંતસારને "સંસ્થાનવાદી સાંસ્કૃતિક એજન્ડા અને સુધારા ચળવળો બંને માટે રસપ્રદ પ્રતિસાદ" તરીકે જુએ છે.
## સંદર્ભો
## નોંધ 
## સંદર્ભ સૂચિ 
*
*
*
*

શ્રેણી:મણિલાલ દ્વિવેદીની કૃતિઓ
વિલિંગ્ડન બંધ

[thumb|[કાળવો નદી પર વિલિંગ્ડન બંધ]]
**વિલિંગ્ડન બંધ** જુનાગઢ શહેરના પૂર્વ ભાગમાં દાતારની ટેકરીઓની તળેટીમાં અને કાળવો નદી પર બાંધવામાં આવેલો બંધ છે.

આ બંધનું નામ તે સમયે ભારતના ગવર્નર માર્કસ વિલિંગ્ડનના નામ પરથી રાખવામાં આવ્યું હતું. તેની બાજુમાં આવેલી દાતારની ટેકરીઓની ટોચ પર સંત જમિયાલ શાહ દાતારનું મંદિર આવેલું છે, જે હિંદુઓ અને મુસ્લિમો બંને માટે પ્રખ્યાત સ્થળ છે. દાતારની ટેકરીઓ પરનું ચઢાણ આશરે ૨૫૦૦ પગથિયાં અથવા ૮૪૭ મીટર જેટલું થાય છે. 

## આ પણ જુઓ 
* ગિરનાર 

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:જૂનાગઢ જિલ્લો
શ્રેણી:ગુજરાતના ડેમ
લાલજી ટંડન

**લાલજી ટંડન** (૧૨ એપ્રિલ ૧૯૩૫ - ૨૧ જુલાઈ ૨૦૨૦) એક ભારતીય રાજકારણી હતા. તેઓ મધ્ય પ્રદેશના ૨૨મા રાજ્યપાલ અને બિહારના ૨૮મા રાજ્યપાલ તરીકે સેવા આપી હતી. ટંડન ૧૯૬૬થી ૨૦૧૪ સુધી સંસદ સભ્ય રહ્યા હતા. તે ઉપરાંત ઉત્તરપ્રદેશ વિધાનસભાના વિરોધ પક્ષના નેતા તરીકે ૨૦૦૩થી ૨૦૦૭ સુધી કાર્ય કર્યું હતું. તેઓ ભારતીય જનતા પાર્ટી (ભાજપ) ના સભ્ય અને અટલ બિહારી વાજપેયીના માર્ગદર્શક હતા.

## અંગત જીવન 
ટંડનનો જન્મ લખનૌના ચોક ગામમાં થયો હતો. ઉચ્ચ શિક્ષણ માટે તેઓ કાલિચરણ મહાવિદ્યાલયમાં પ્રવેશ મેળવીને સ્નાતક થયા. ટંડને ૨૬ ફેબ્રઆરી ૧૯૫૮ના રોજ કૃષ્ણ ટંડન સાથે લગ્ન કર્યા અને તેમને ત્રણ પુત્રો હતા.

## કારકિર્દી 
*બિહારના રાજ્યપાલ તરીકે રાજ્યની યુનિવર્સિટીઓની શૈક્ષણિક પ્રવૃત્તિઓને સુવ્યવસ્થિત કરવા બદલ તેમની પ્રશંસા કરવામાં આવી હતી.

*૨૦ જુલાઈ ૨૦૧૯ના રોજ આનંદીબેન પટેલની જગ્યાએ મધ્યપ્રદેશના ૨૨મા રાજ્યપાલ તરીકે તેમની નિમણૂક કરવામાં આવી હતી.

## મૃત્યુ 
તેઓ લખનૌમાં લાંબા સમયની બીમારના કારણે ૨૧ જુલાઈ ૨૦૨૦ના રોજ મૃત્ય પામ્યા હતા.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી: રાજકારણી
શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશના લોકો
શ્રેણી:૨૦૨૦માં મૃત્યુ
શ્રેણી:૧૯૩૫માં જન્મ
સરોજીની મહેતા

**સરોજીની મહેતા** (૧૮૯૮-૧૯૭૭) એ ગુજરાતી ભાષાના ટૂંકી વાર્તાના લેખક, સમાજ સુધારક અને શિક્ષણશાસ્ત્રી હતા.  
## જીવન
તેમનો જન્મ ૧૮૯૮માં સમાજ સુધારક અને લેખક દંપતી રમણભાઈ નીલકંઠ અને વિદ્યાગૌરી નીલકંઠને ત્યાં થયો હતો. તેઓ ૧૯૧૯માં સ્નાતક થયા અને ૧૯૨૩માં લંડન સ્કૂલ ઑફ ઇકોનોમિક્સમાંથી સમાજશાસ્ત્રનો અભ્યાસ કર્યો. તેઓએ અમદાવાદના વનિતા વિશ્રામમાં અધીક્ષક તરીકે ફરજ બજાવી હતી. તેમણે સુમંત મહેતાના નાના ભાઈ નાનક મહેતા સાથે લગ્ન કર્યા હતા. 

## સર્જન
*એકાદશી* (૧૯૩૫), *ચાર પથરાની મા* (૧૯૫૩) અને *વળતા પાણી* (૧૯૬૨) એ તેમના નવલિકા સંગ્રહો છે. તેમણે સમાજ, કુટુંબ, બાળ લગ્ન અને સમાજમાં મહિલાઓની સ્થિતિ પર લખ્યું. 

## આ પણ જુઓ 
* ગુજરાતી ભાષાના લેખકોની સૂચિ 
* મહીપતરામ નીલકંઠ
* વિદ્યાગૌરી નીલકંઠ
* વિનોદિની નીલકંઠ
* શારદા મહેતા

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ

શ્રેણી:૧૯૭૭માં મૃત્યુ
શ્રેણી:૧૮૯૮માં જન્મ
મોહન પરમાર

**મોહન પરમાર** (૧૫ માર્ચ ૧૯૪૮) એ ગુજરાતી ભાષાના ટૂંકી વાર્તા લેખક, નવલકથાકાર અને વિવેચક છે. પરમારને તેના લઘુ વાર્તા સંગ્રહ *આંચળો* માટે ૨૦૧૧ માં ગુજરાતી સાહિત્ય અકાદમી પુરસ્કાર-ગુજરાતી મળ્યો હતો. તે અગાઉ હરીશ મંગલમની સાથે ગુજરાતી દલિત સાહિત્ય અકાદમીના સામયિક *હયાતીના* સંપાદક હતા. તેમણે ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદના માસિક સામયિક *પરબના* નાયબ સંપાદક તરીકે સેવા આપી હતી. 

## પ્રારંભિક જીવન 
પરમારનો જન્મ ભારતના ગુજરાતના મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા ભાસરીયા ગામમાં, અંબાલાલ અને મંછીબેનને ત્યાં થયો હતો. તેમણે પ્રાથમિક શિક્ષણ ભાસરીયા પ્રાથમિક શાળામાંથી પૂર્ણ કર્યું, અને માધ્યમિક શિક્ષણ લીંચ અને આંબલીયાસન ગામમાં લીધું, ૧૯૬૬ માં એસ.એસ.સી. તેમણે ૧૯૮૨ માં ગુજરાતી સાહિત્ય સાથે મહેસાણા કોલેજમાંથી સ્નાતક થયા. તેમણે ગુજરાત યુનિવર્સિટીમાંથી ૧૯૮૪ માં એમ.એ. પૂર્ણ કર્યું, ચંદ્રકાંત ટોપીવાલાના માર્ગદર્શન હેઠળ ૧૯૯૪માં ‘*સુરેશ જોશી પછીની ટૂંકી વાર્તાના વિશિષ્ટ આયામ’ વિષય પર*  શોધનિબંધ તૈયાર કર્યો.

## સર્જન 
તેમનો પ્રથમ લઘુ વાર્તા સંગ્રહ *કોલાહલ* ૧૯૮૦ માં પ્રકાશિત થયો હતો, ત્યારબાદ *વાયક* (૧૯૯૫) અને *આંચળો* (૨૦૦૮) પ્રકાશિત થયા. તેમની નવલકથાઓમાં *ભેખડ* (૧૯૮૨), *વિક્રિયા*, *કાલગ્રસ્ત*, *પ્રાપ્તિ* (૧૯૯૦), *નેલીયુ* (૧૯૯૨), અને *લુપ્તવેધ* (૨૦૦૬) નો સમાવેશ થાય છે. તેમના અન્ય કાર્યો સંવિત્તિ (૧૯૮૪), *અણસાર* (૧૯૮૯), અને *વાર્તારોહણ* (૨૦૦૫) તરીકે પ્રકાશિત થયેલ છે. તેમની સંશોધન કૃતિ ‘‘*સુરેશ જોશી પછીની ટૂંકી વાર્તાના વિશિષ્ટ આયામ’  ૨૦૦૧* માં પ્રકાશિત થઈ હતી.  

તેમણે *જ્યોતિષ જાનીની  ચૂંટેલી વાર્તાઓનો સંગ્રહ ‘જ્યોતિષ જાની વાર્તાસૃષ્ટિ’* (૨૦૧૩) તરીકે સંપાદિત કરેલ છે.   

## પુરસ્કાર 
તેમણે તેમના લઘુ વાર્તા સંગ્રહ *આંચળો* (૨૦૦૮) માટે ૨૦૦૧નો સાહિત્ય અકાદમી એવોર્ડ મળ્યો હતો. આ ઉપરાંત ઉમા-સ્નેહરશ્મિ પુરસ્કાર (૨૦૦૦–૦૧), સંત કબીર એવોર્ડ (૨૦૦૩) અને પ્રેમાનંદ સુવર્ણ ચંદ્રક (૨૦૧૧) મેળવેલ છે. 

## અંગત જીવન 
પરમાર ગુજરાત મેરિટાઇમ બોર્ડ, ગાંધીનગરના નિવૃત પ્રશાસનિક અધિકારી છે.

## આ પણ જુઓ 
* ગુજરાતી ભાષાના લેખકોની સૂચિ 

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર
શ્રેણી:જીવિત લોકો
શ્રેણી:૧૯૪૮માં જન્મ
બાજકપુરા (તા. કઠલાલ)

**બાજકપુરા** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા કઠલાલ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. બાજકપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:કઠલાલ તાલુકો
પ્રવીણ પંડ્યા

**પ્રવીણ પંડ્યા** (૧૬ ફેબ્રુઆરી ૧૯૫૭) એ ગુજરાતી ભાષાના કવિ, લેખક અને નાટ્યલેખક છે. તેમના મહત્ત્વપૂર્ણ યોગદાનોમાં *અજવાસનાં મત્સ્ય* (૧૯૯૪), *ઈન્ડિયા લોજ* (૨૦૦૩), *હાથીરાજા અને બીજા નાટકો* (૨૦૦૪) અને *બરડાના ડુંગર* (૨૦૦૪) મુખ્ય છે. રંગમંચ પરની સક્રિયતા તેમજ હિન્દી કવિ સમશેર બહાદુરના નાટકીય રુપાંતરો એ તેમના ગુજરાતી સાહિત્યમાં મહત્ત્વના પ્રદાન છે. *બરડાના ડુંગર* પુસ્તક માટે તેમને ૨૦૦૮-૦૯નું ઉમા-સ્નેહરશ્મિ પારિતોષિક મળ્યું હતું.

## પ્રારંભિક જીવન
પ્રવીણભાઈનો જન્મ સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાના ધ્રાંગધ્રા ખાતે જગજીવનદાસ અને મંગલાબેનને ત્યાં થયો હતો. તેમણે ધ્રાંગધ્રાની કે.એમ. બોયઝ હાઈસ્કૂલમાંથી અભ્યાસ કર્યો હતો. ૧૯૮૯માં તેમણે ગુજરાત યુનિવર્સિટીમાંથી નાટ્યશાસ્ત્રમાં સ્નાતકની પદવી મેળવી હતી. ૧૯૯૧માં ડિપ્લોમા ઇન જર્નાલિઝમ પૂર્ણ કર્યું. તેઓ હાલ અમદાવાદ ખાતે રહે છે.

## કારકિર્દી
તેઓ ૨૦૧૪થી સાહિત્ય અકાદમી, નવી દિલ્હી ખાતે ગુજરાતી સલાહકાર બોર્ડના સભ્ય છે.

## સાહિત્યસર્જન
તેમનો પ્રથમ કાવ્યસંગ્રહ *અજવાસનાં મત્સ્ય* ૧૯૯૪માં પ્રકાશિત થયો હતો. ત્યારબાદ *બરડા ના ડુંગર* (૨૦૦૯) અને *આ કૌરવ પાંડવના સમયમાં* (૨૦૧૪) નામના કાવ્યસંગ્રહો પ્રકાશિત થયા હતા.

તેમની કવિતાઓમાં સામાજિક છબી અને રાજકીય વિચારો પ્રતિબિંબિત થયેલા છે. "હાથીરાજા અને બીજા નાટકો" (૨૦૦૪) અને "ઇન્ડિયા લોજ" (૨૦૦૪) તેમના નાટ્યસંગ્રહો છે. તેમણે પ્રેમાનંદના નાટક 'સુદામાચરિત્ર'ને "પછી સુદામાજી બોલિયા" તરીકે રૂપાંતરીત કર્યું હતું, જે કુમાર (સામયિક)માં (એપ્રિલ ૨૦૧૬) પ્રકાશિત થયું હતું. તેમણે હિન્દી કવિ શમશેર બહાદુર સિંહની કૃતિઓને પણ ગુજરાતી નાટકોમાં રૂપાંતરીત કરી છે.
## સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર
શ્રેણી:૧૯૫૭માં જન્મ
વલી ગુજરાતી ગઝલ એવોર્ડ

**વલી ગુજરાતી ગઝલ એવોર્ડ** એ ગુજરાત, ભારતમાં અપાતું એક સાહિત્યિક સન્માન છે. 

૧૭મી સદીના કવિ વલી ગુજરાતીની સ્મૃતિમાં ગુજરાત સરકાર સંચાલિત ‘વલી ગુજરાતી કેન્દ્ર’ દ્વારા વર્ષ ૨૦૦૫થી આ પુરસ્કારની શરૂઆત કરવામાં આવી હતી.

## વલી ગુજરાતી ગઝલ એવોર્ડ વિજેતાઓ
## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતના પુરસ્કારો
જરુલ

***લેજરેસ્ટ્રોમિયા સ્પેસિઓસા*** અથવા **જરુલ** (જે **પ્રાઇડ ઓફ ઇન્ડિયા** તરીકે પણ ઓળખાય છે.)  એ *લેજસ્ટ્રોમિયાની* એક પ્રજાતિ છે, જે ઉષ્ણકટિબંધીય દક્ષિણ એશિયામાં જોવા મળે છે.

## નામો 
* અંગ્રેજી: Pride of India, Queen Crape Myrtle 
* હિન્દી : जरुल 
* મરાઠી : ताम्हण, जारुळ, मोठा बोंडारा 
* આસામી: এজাৰ 
* તાગાલોગ: Banaba 

## વૃદ્ધિ 
[right|thumb|જરુલના વૃક્ષની છાલ, [કોલકાતા, પશ્ચિમ બંગાળ.]]
જરુલ નાના-મધ્યમ કદનું હોય છે, જે ૨૦ મીટર સુધી વધે છે અને લીસી છાલ ધરાવે છે. તેના પાન અંડાકાર લંબગોળ ૮-૧૫ સેમી સુધીના લાંબા અને ૩-૭ સેમી પહોળાઇ ધરાવે છે અને ટોચ અણીયારી હોય છે. તેના ફૂલ છ સફેદ-જાંબલી ભાગ ધરાવે છે અને ૨ થી ૩.૫ સેમી લાંબા હોય છે. ફૂલ ઉનાળાના સમયે વર્ષમાં એક વાર જ ખીલે છે. 

## ખેતી અને ઉપયોગ 
તે દક્ષિણ પૂર્વ એશિયા, ભારત અને ફીલીપાઈન્સમાં ઉગાડવામાં આવે છે. ઉષ્ણકટિબંધીય અને સમઉષ્ણકટિબંધીય વિસ્તારોમાં સુશોભન છોડ તરીકે પણ તેનું મોટા પ્રમાણમાં વાવેતર થાય છે. તેના પાંદડા અને અન્ય ભાગો ચા તૈયાર કરવામાં ફિલિપાઇન્સ, તાઇવાન અને જાપાનમાં વ્યાપકપણે ઉપયોગમાં લેવાય છે. ફિલીપાઇન્સના ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ હેલ્થ (ડીઓએચ) દ્વારા તેને ૬૯ હર્બલ વનસ્પતિઓની યાદીમાં મૂકવામાં આવેલ છે. વિયેટનામમાં છોડના નાના પાંદડા શાકભાજી તરીકે ખાવામાં આવે છે, અને તેના જૂના પાંદડા અને પરિપક્વ ફળ લોહીમાં શર્કરા ઘટાડવા માટે પરંપરાગત દવાઓમાં વપરાય છે.   

## માન્યતા 
જરુલને ભારતના મહારાષ્ટ્રના રાજ્ય ફૂલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.   

## છબીઓ 

ચિત્ર:Fruit, leaves & Drongo I IMG 5962.jpg|જરુલના ફળ
ચિત્ર:Flowers & leaves I IMG 1864.jpg|ફૂલો અને પાંદડાઓ.
ચિત્ર:Dried Fruits I IMG 1380.jpg|સુકા ફળો
ચિત્ર:Dried Fruit I IMG 3279.jpg|સુકા ફળો
ચિત્ર:Lagerstroemia Speciosa.JPG|જરુલ
ચિત્ર:Banaba Flower (Lagerstroemia speciosa).jpg|જરુલ ફીલીપાઇન્સમાં

## સંદર્ભ 
* Huxley, A., ed. (1992). *New RHS Dictionary of Gardening* 3: 10.

## બાહ્ય કડીઓ 
* Flora of Pakistan: *Lagerstroemia speciosa*

શ્રેણી:વૃક્ષ
શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર
શ્રીસ્થલ સંગ્રહાલય

**શ્રીસ્થલ સંગ્રહાલય**, જે **સિદ્ધપુર મ્યુઝિયમ** અથવા **બિંદુ સરોવર મ્યુઝિયમ** તરીકે પણ ઓળખાય છે, તે ગુજરાત રાજ્યના સિદ્ધપુરમાં બિંદુ સરોવર નજીક આવેલું સંગ્રહાલય છે. ૨૦૧૭માં ખોલવામાં આવેલા આ સંગ્રહાલયમાં પ્રદેશના ઇતિહાસ, ધાર્મિક મહત્વ તેમજ સમાજને પ્રસ્તુત કરતી ત્રણ ગેલેરીઓ છે.

## ઇતિહાસ
રાજ્યના તત્કાલીન પ્રવાસન મંત્રી જયનારાયણ વ્યાસે ૨૦૧૦ના ઉત્તરાર્ધમાં સિદ્ધપુરમાં એક મ્યુઝિયમનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો. ૨૦૧૦માં તેનો અંદાજીત ખર્ચ ૬ કરોડ આંકવામાં આવ્યો હતો. મ્યુઝિયમની રૂપરેખા *શિલાન્યાસ ડિઝાઇન કન્સલ્ટન્ટ્સ* દ્વારા ૨૦૧૨માં તૈયાર કરવામાં આવી હતી. તેનું ઉદ્‌ઘાટન ૧૦ જૂન, ૨૦૧૭ના રોજ ગુજરાત રાજ્યના મુખ્યમંત્રી વિજય રૂપાણી દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું.

## સ્થાપત્યશૈલી
બિંદુ સરોવર એ ઉત્તર ગુજરાતનું ધાર્મિક રીતે મહત્વનું યાત્રાધામ છે, જ્યાં હિંદુઓ દ્વારા માતૃપક્ષના શ્રાદ્ધની વિધિ કરવામાં આવે છે. આ સંગ્રહાલય બિંદુ સરોવરના પરિસરમાં આવેલું હોવાથી સાતત્યને રજૂ કરવા માટે સરોવરની ધરીને અનુસરીને તેનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું છે. પ્રાદેશિક ઇતિહાસ, સમાજ તેમજ ધાર્મિક મહત્ત્વને પ્રદર્શિત કરવા માટે *ઇતિહાસ*, *સમાજ* અને *તીર્થ* નામની ત્રણ ગેલેરીઓનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું છે. પાણીના ધાર્મિક મહત્વ તેમજ આધ્યાત્મિક તત્ત્વને રજૂ કરવા માટે સંગ્રહાલયની આસપાસ જળાશયોનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું છે.

## વિભાગ
પ્રથમ *તીર્થ* ગેલેરીમાં સિદ્ધપુરમાં થતી ધાર્મિક ક્રિયાવિધિઓને પ્રદર્શિત કરવામાં આવી છે. અહીં આવેલ વર્તુળાકાર *ગર્ભગૃહ* કુદરતી પ્રકાશ અને પાણીથી ઘેરાયેલું છે. આ જ વિભાગમાં જીવનની ઉત્પત્તિ અને અંતની પાણી સાથે સંલગ્ન વિધિઓ રજૂ કરવામાં આવી છે. અહીંના ભીંતચિત્રો શ્રાદ્ધ વિધિ સાથે સંકળાયેલી દસ પૌરાણિક કથાઓ અને દંતકથાઓનું વર્ણન કરે છે.

*ઇતિહાસ* ગેલેરીમાં કલાકૃતિઓ, છબીઓ અને સંગ્રહો છે, જે પ્રાદેશિક ઇતિહાસને પ્રતિબિંબિત કરે છે. તેમાં મૂળ અને પ્રતિકૃતિરૂપ કલાકૃતિઓ તેમજ વિવિધ સરકારી સંસ્થાઓ અને ખાનગી સંગ્રહોમાંથી મેળવવામાં આવેલી પ્રતિકૃતિઓનો સમાવેશ થાય છે. ગેલેરીની દિવાલ અને નમૂનાઓ વાસ્તુતત્ત્વમાં ઉમેરો કરે છે. પ્રદર્શન કુદરતી રંગોની ઝાંય તથા સફેદ લીસી અથવા ગ્રેનાઈટની ખરબચડી સપાટી ધરાવે છે. પ્રદર્શનની ગોઠવણ અને વિભાજન મુલાકાતીઓને પથદર્શનમાં મદદરૂપ બને છે.

ત્રીજી *સમાજ* ગેલેરી આ પ્રદેશના લોકોના સામાજિક અને સાંસ્કૃતિક પાસાઓને ઉજાગર કરે છે.

આ સંગ્રહાલયમાં ઐતિહાસિક કલાકૃતિઓ તેમજ રોજિંદા જીવનની વસ્તુઓનો સંગ્રહ પણ છે. આ ઉપરાંત, રૂદ્ર મહાલય મંદિરના પ્રવેશદ્વારની પ્રતિકૃતિ સંગ્રહાલયના પરિસરમાં બાંધવામાં આવી છે.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતના સંગ્રહાલયો
શ્રેણી:સિદ્ધપુર
પુષ્કર તળાવ

**પુષ્કર તળાવ** અથવા **પુષ્કર સરોવર** પશ્ચિમ ભારતના રાજસ્થાન રાજ્યના અજમેરજિલ્લામાં આવેલા પુષ્કર શહેરમાં આવેલ કૃત્રિમ તળાવ છે. પુષ્કર તળાવ હિન્દુઓનું પવિત્ર તળાવ છે. હિંદુ ધર્મગ્રંથો તેને "તીર્થ-ગુરુ" તરીકે વર્ણવે છે. જળ-શરીરથી સંબંધિત તીર્થસ્થાનોની અનુભૂતિ કરનાર અને તે સર્જક-દેવ બ્રહ્માની પુરાણકથા સાથે સંબંધિત છે. જેમનું પુષ્કરમાં સૌથી પ્રખ્યાત મંદિર છે. 
alt=|center|thumb|300x300px|પુષ્કર

પુષ્કર તળાવ આસપાસ ૫૨(બાવન) સ્નાનગૃહો (તળાવ તરફ જવાના પગલાઓની શ્રેણી) થી ઘેરાયેલા છે, જ્યાં પુષ્કર મેળો યોજવામાં આવે છે. ત્યારે ખાસ કરીને કાર્તિક પૂર્ણીમા (ઓક્ટોબર-નવેમ્બર) ની આસપાસ પવિત્ર સ્નાન કરવા યાત્રાળુઓ મોટી સંખ્યામાં ઉમટે છે. માનવામાં આવે છે કે પવિત્ર તળાવમાં ડૂબકી મારવાથી પાપોનો નાશ થાય છે અને ત્વચાના રોગો મટે છે.  ૫૦૦ થી વધુ હિંદુ મંદિરો તળાવની આસપાસ આવેલા છે.

## વાતાવરણ 
આ પ્રદેશ ઉનાળા માં શુષ્ક અને ગરમ તેમજ શિયાળામાં ઠંડી સાથે અર્ધ-શુષ્ક આબોહવાની પરિસ્થિતિઓનો અનુભવ કરે છે. "મે" અને "જૂન"ના ઉનાળાના મહિનાઓ સૌથી ગરમ હોય છે, મહત્તમ તાપમાન આશરે ૪૫ ° સે (૧૧૩ (ફે) હોય છે. શિયાળાના મહિનાઓ દરમિયાન, મહત્તમ સરેરાશ તાપમાન ૨૫-૧૦ ° સે (૭૭-૫૦ ° ફે) ની રેન્જમાં હોય છે. વરસાદ મુખ્યત્વે જુલાઈ અને ઓગસ્ટ દરમિયાન બે મહિનાના ટૂંકા ગાળામાં થાય છે. જાન્યુઆરી અને ફેબ્રુઆરી મહિનાના શિયાળા દરમિયાન પણ વરસાદની નોંધણી કરવામાં આવે છે.

એપ્રિલથી સપ્ટેમ્બર સુધી, દક્ષિણ-પશ્ચિમમાં અને ઉત્તર-પૂર્વ દિશામાં પવન ફૂંકાતા પવન રેતીના ટેકરાઓની રચનામાં વધારો કરે છે.

## ઇતિહાસ 
હિંદુ મહાકાવ્યો મહાભારત અને રામાયણમાં  પુષ્કરનો ઉલ્લેખ છે, જેને આદિ તીર્થ માનવામાં આવે છે. દંતકથા છે કે તળાવ ભગવાન બ્રહ્મા દ્વારા બનાવવામાં આવ્યું હતું. વજ્રા નાભા નામના રાક્ષસે બ્રહ્માના બાળકોનો વધ કરી દીધો હતો. બદલામાં બ્રહ્માએ તેને કમળના ફૂલ વડે પ્રહાર કર્યો. અસરમાં વ્રજ નાભા મૃત્યુ પામ્યો અને કમળની પાંખડીઓ ત્રણ જગ્યાએ પડી હતી. તેમાંથી એક પુષ્કર છે, જ્યાં એક તળાવ અસ્તિત્વમાં આવ્યું છે. માનવામાં આવે છે કે બ્રહ્માએ કાર્તિક પૂર્ણિમા (કાર્તિક મહિનાનો પૂર્ણ ચંદ્રનો દિવસ) પર આ તળાવ પર બલિદાન આપ્યું હતું. નવેમ્બરમાં કાર્તિકી પૂર્ણિમાના તહેવાર દરમિયાન હજારો યાત્રાળુઓ તળાવના પાણીમાં સ્નાન કરવા આવે છે. તેનું પાણી ત્વચાના રોગોને મટાડે છે એમ માનવામાં આવે છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:તળાવ
મણીમહેશ તળાવ

**મણીમહેશ તળાવ** હિમાચલ પ્રદેશના ચંબા જિલ્લામાં ભરમૌર શહેરની મધ્યમાં સ્થિત એક તળાવ છે. 

thumb|270px|શિયાળાનું દ્રશ્ય
thumb|270px|

હિંદુ કેલેન્ડર અનુસાર ભાદરવા મહિનાને અનુરૂપ ઓગસ્ટ - સપ્ટેમ્બર મહિનામાં થતી યાત્રાઓ માંથી એક યાત્રાધામ છે. તે ‘મણીમહેશ યાત્રા’ તરીકે ઓળખાય છે. હિમાચલ પ્રદેશ સરકારે તેને રાજ્ય કક્ષાની યાત્રા તરીકે જાહેર કરી છે.

## મણીમહેશ યાત્રા
પવિત્ર મણીમહેશ તળાવ જુલાઈ- ઓગસ્ટ દરમિયાન હજારો યાત્રાળુઓ આવે છે. અહીં સાત દિવસ નો મેળા ભરાય છે. આ મેળો જન્માષ્ટમીના દિવસે સમાપ્ત થાય છે. તે જ દિવસે ભરમૌરના મુખ્ય પૂજારી મણીમહેશની યાત્રા શરૂ કરે છે. મુસાફરી દરમિયાન, કૈલાસ ચોટી તળાવના શુદ્ધ પાણીથી ભીની થાય છે. મણીમહેશ, ગંગા કૈલાસ શિખરની નીચે ઉદભવે છે. આ નદીનો અમુક ભાગ તળાવમાંથી ખૂબ જ સુંદર ધોધના રૂપમાં પસાર થાય છે. પવિત્ર તળાવનું પરિભ્રમણ કરતા પહેલા (ત્રણ વખત) તળાવમાં સ્નાન કરવામાં આવે છે‌.અને ભગવાન શિવની ચાર-ચહેરાવાળી આરસની મૂર્તિની પૂજા કરવામાં આવે છે. આ યાત્રામાં કૈલાસ પર્વતની ટોચ પર શિલાના આકારના શિવલિંગની પૂજા કરવામાં આવે છે. જો હવામાન યોગ્ય હોય તો યાત્રિકો ભગવાન શિવની આ મૂર્તિનું દ્રશ્ય નિહાળી શકે છે.

સ્થાનિક લોકોના મતે કૈલાસ તેમને ઘણી આફતોથી સુરક્ષિત કરે છે, તેથી જ સ્થાનિક લોકો  કૈલાસ પ્રત્યે ખૂબ આદર અને વિશ્વાસ રાખે છે. પ્રવાસ શરૂ થાય પહેલાં સ્થાનિક લોકો તેમના ઘેટાં સાથે પર્વતો પર ચડે છે, અને માર્ગમાં મુસાફરો માટેના અવરોધોને દૂર કરે છે. જેથી મુસાફરી સરળ અને ઓછી હેરાનગતી થાય. કૈલાસ શિખરોની નીચે એક વિશાળ બરફનું મેદાન છે, જે ભગવાન શિવના રમતનું મેદાન 'શિવ કા ચૌગન' તરીકે ઓળખાય છે. એવું કહેવામાં આવે છે કે ભગવાન શિવ અને દેવી પાર્વતી અહીં રમે છે. તળાવના પાણીના બે સ્ત્રોત છે. તે શિવ ક્રોત્રી અને ગૌરી કુંડ તરીકે ઓળખાય છે.

## મણીમહેશ યાત્રા માર્ગ 
મણીમહેશ તળાવ ૩૯૫૦ મીટરની ઉંચાઇ પર સ્થિત છે. તેની ચડાઈ સરળ છે, મુશ્કેલ નથી. આ મંદિરના દર્શન માટે મે થી ઓક્ટોબર મહિનો સૌથી યોગ્ય છે. મણીમહેશની યાત્રા ઓછામાં ઓછી સાત દિવસની છે. મણીમહેશ જવાનો માર્ગ છે - નવી દિલ્હી - ધર્મશાળા - હરદાસર - ડાંચો - મણીમહેશ તળાવ.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:તળાવ
શ્રેણી:હિમાચલ પ્રદેશ
ચોર્યાશી મંદિર

thumb|270px|ભરમોરમાં ચોર્યાશી મંદિર
**ચોર્યાશી મંદિર** હિમાચલ પ્રદેશના ચંબા જિલ્લામાં ભરમૌર શહેરની મધ્યમાં સ્થિત એક મંદિર છે.

ચોર્યાશી મંદિર, ભરમૌરનું એક મહત્વપૂર્ણ ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક કેન્દ્ર છે. ચોર્યાશી મંદિર લગભગ ૧૪૦૦ વર્ષ જૂનું એતિહાસિક અને ધાર્મિક રૂપે પ્રખ્યાત મંદિર છે. આ મંદિર હિમાચલ પ્રદેશના સિરમૌરની પવિત્ર દેવભૂમિ પર સ્થિત છે. શિવલિંગ તેના કેન્દ્રમાં સ્થિત છે, જેના કારણે આ મંદિર ભગવાન શિવને સમર્પિત છે. તેના સમૃદ્ધ વારસાને કારણે, શહેર તેના ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક દૃષ્ટિકોણને કારણે ખૂબ લોકપ્રિય છે.

માનવામાં આવે છે કે ચૌરાસી મંદિર ૮૪ સિદ્ધ સિદ્ધકોના નામે બનાવવામાં આવ્યું છે, જેના કારણે આ મંદિરના પરિઘમાં ૮૪ નાના-મોટા મંદિરો શામેલ છે. આ સ્થાન પ્રકૃતિની અદભૂત સુંદરતાથી ઘેરાયેલું છે. આ પ્રાચીન મંદિર સાથે જોડાયેલી ઘણી મોટી માન્યતાઓ છે. આવી એક માન્યતા અનુસાર, એવું કહેવામાં આવે છે કે કોઈ વ્યક્તિના મૃત્યુ પછી તેની આત્માએ આ મંદિરની મુલાકાત લેવી પડે છે, જેથી પાપ અને પુણ્ય તેમના જીવન કાર્યોના આધારે માપી શકાય. લોકવાયકા અનુસાર, ભગવાન ચિત્રગુપ્તની જવાબદારી છે કે તે મૃતકનાં કાર્યોની ગણતરી કરે. ઘણા લોકો આ મંદિર વિશે માને છે કે ભગવાનને મંદિરની અંદર પોતાનો ઓરડો આપવામાં આવ્યો છે, જ્યાંથી તે દૈવી પ્રવૃત્તિઓ કરે છે.

### ભગવાન શિવની દંતકથા
લોકવાયકા અનુસાર, એક સમય એવો હતો જ્યારે ભાર્મૌર બ્રહ્મપુરા અને દેવી બ્રહ્માણી દેવીના ઘર તરીકે ઓળખાતા હતા. દંતકથા અનુસાર, એકવાર દેવી કોઈ કામને લીધે અહીંથી નીકળી ગયા હતા, ભગવાન શિવ અને આદિયોગી સાથે અન્ય ૮૪ યોગીઓની ટુકડી મણીમહેશ કૈલાસ તરફ જઇ રહી હતી. તેમની મુલાકાત દરમિયાન, જ્યારે તેઓ આ સ્થાનની મુલાકાત લેશે ત્યારે તેઓએ થોડો આરામ કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો.

જ્યારે દેવી પરત ફર્યા, ત્યારે તે આ સંતોને તેમના નિવાસસ્થાન પર જોવાની તેમની ઇચ્છા સામે ખૂબ ગુસ્સે થઈ ગઈ અને ગુસ્સાથી બધા યોગીઓ અને સિદ્ધોને સ્થળ છોડવા કહ્યું. જો કે ભગવાન શિવદેવી પાસે એક રાત તેમની સાથે રહેવાની વિનંતી કરી અને ખાતરી આપી કે તેઓ બધા બીજે દિવસે સવારે નીકળી જશે. પરંતુ કોઈ અજાણ્યા કારણોસર, બીજા દિવસે ભગવાન શિવને કૈલાસ જવું પડ્યું, તેમની અસમર્થતાને કારણે, તેમણે પોતાને ૮૪ શિવલિંગોમાં પરિવર્તિત કર્યા.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:મંદિરો
શ્રેણી:હિમાચલ પ્રદેશ
સરદાર પટેલ સંગ્રહાલય

**સરદાર પટેલ સંગ્રહાલય**, એ ગુજરાતના, સુરતમાં આવેલું એક સંગ્રહાલય છે. તેની સ્થાપના ૧૮૯૦માં કરવામાં આવી હતી. સ્થાપના સમયે, સંગ્રહાલય **વિન્ચેસ્ટર મ્યુઝિયમ** તરીકે જાણીતું હતું. આઝાદી પછી ૨૪ ડીસેમ્બર,૧૯૫૭ના રોજ આ સંગ્રહાલયનું નામ 'સરદાર પટેલ સંગ્રહાલય' રાખવામાં આવ્યું છે. જેનું ઉદ્દઘાટન તે સમયના રેલમંત્રી અને પછીથી ભારતના વડાપ્રધાન લાલ બહાદુર શાસ્ત્રીએ કર્યું હતું. આ સંગ્રહાલય **સરદાર સંગ્રહાલય** તરીકે પણ ઓળખાય છે.  
## સંગ્રહો
આ સંગ્રહાલયની સ્થાપના થઈ ત્યારે તે આશરે ૧૩૨૧ જેટલા વિવિધ નમૂના ધરાવતું હતું. સ્વતંત્રતા પછી સુરત નગરપાલિકાએ કલોમી રાજેન્દ્ર છોટાલાલ સૂરકાથાની સંગ્રહસ્થાનાધિકારી તરીકે નિમણુક કરી જેમણે આ સંગ્રહાલયનો ખૂબ વિકાસ કર્યો.

સંગ્રહાલયમાં એક પ્લેનેટેરિયમ, પ્રાચીન અવશેષો, પેઇન્ટિંગ્સ, વિજ્ઞાન ગેલેરી, એમ્ફીથિટર, આર્ટ ગેલેરી, ઑડિટોરિયમ (પ્રેક્ષકગૃહ) અને ઉપહારગૃહ સામેલ છે. ઑડિટોરિયમમાં ઓડિયો હિન્દી, ગુજરાતી અને અંગ્રેજી એમ ત્રણ ભાષાઓમાં છે. વર્તમાનમાં સંગ્રહાલયમાં આઠ હજારથી વધુ અવશેષો અને પ્રાચીન વસ્તુઓ છે. જેમાં ચિત્રકાર રાજા રવિ વર્મા દ્વારા દોરાયેલું એક ચિત્ર પણ છે.

## વિભાગો
સંગ્રહાલયમાં પોર્સેેલીન, કાચકામ, કાષ્ઠકોતરણી, પોષાક, યુદ્ધનાં હથિયારો, સંગીતનાં વાદ્યો, માટીકામ, ધાતુકામ, ચિત્રો અને ભૂંસા ભરેલાં પશુઓ વગેરે જેવા વિવિધ છવ્વીસ વિભાગોનો સમાવેશ થાય છે.

તાપી નદીએ સર્જેલ ત્રણ મોટી હોનારતો ૧૯૫૯, ૧૯૬૮, અને ૧૯૭૦થી સંગ્રહાલયને ખુબ મોટું નુકશાન થયું હતું.

## સરદાર પટેલ સંગ્રહાલયના પ્રકાશનો
: ૧) મ્યુઝિયમ બુકલેટ અને ફોલ્ડર (૧૯૯૦)
: ૨) સીટી ગાઇડ મેપ (૨૦૦૪)
: 3) સીટી ગેલેરી ફોલ્ડર (૨૦૦૪)
: ૪) હેરીટેજ વોક (૨૦૦૪)
: ૫) હેરીટેજ કેલેન્ડર (૨૦૦૪)
: ૬) પીકચર પોસ્ટ કાર્ડ (૨૦૦૬)
: ૭) હેરીટેજ મેપ (૨૦૦૬)
: ૮) સીટી ગાઇડ મેપ (૨૦૧૩)
: ૯) હેરીટેજ ફોલ્ડર (૨૦૧૩)
: ૧૦) ડાયમંડ ગેલેરી ફોલ્ડર (૨૦૧૩)

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* સુરત: રસિક સ્થાનો
* સુરત મહાનગરપાલિકાની વેબસાઇટ પર આધિકારીક માહિતી

શ્રેણી:ગુજરાતના સંગ્રહાલયો
વિશ્વમાં હિંદુ ધર્મ

[thumb|400x400px|દેશ તથા ખંડમાં [હિંદુ ધર્મ ૨૦૧૦માં. ]]
**વિશ્વમાં હિંદુ ધર્મ**ની વસ્તીની દ્રષ્ટિએ ભારત (૭૯.૮%) પ્રથમ ક્રમે છે, ત્યારબાદ ટકાવારીમાં નેપાળ અને મોરિશિયસ છે. વિશ્વની કુલ વસ્તીના લગભગ ૧૫-૧૬ % વસ્તી હિંદુ ધર્મના અનુયાયી છે. 

## દેશ અનુસાર હિંદુઓની વસ્તી 
૨૦૧૨ માં પ્યુ રિસર્ચ કેન્દ્રે આ માહિતી પ્રકાશિત કરી હતી. એ જ રીતે, યુએસ સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટે ૨૦૦૬ માં "આંતરરાષ્ટ્રીય ધાર્મિક સ્વતંત્રતા અહેવાલ" પ્રકાશિત કર્યો હતો.   

ભારતમાં સંખ્યાની દ્રષ્ટીએ સૌથી વધારે વસ્તી હિન્દુઓની છે. કુલ વસ્તીની ટકાવારીની દ્રષ્ટીએ નેપાળમાં સૌથી વધુ, બીજા સ્થાને ભારત અને ત્રીજા સ્થાને મોરેશિયસ છે. ૨૦૧૦ ના અંદાજ મુજબ ૬ થી ૭ કરોડ હિન્દુઓ ભારતની બહાર રહે છે.  ૨૦૧૦ સુધીમાં, હિંદુઓની વસ્તી મુખ્યત્વે નેપાળ, ભારત અને મોરિશિયસમાં છે.  પ્યુ રિસર્ચ સેન્ટર વડે    આ આંકડા આપવામાં આવ્યા છે. 

## પ્રદેશવાર હિંદુઓ 
## નોંધો અને સંદર્ભો 
### નોંધો 
### સંદર્ભ 
શ્રેણી:હિંદુ ધર્મ
કવિશ્વર દલપતરામ એવોર્ડ

**કવિશ્વર દલપતરામ એવોર્ડ** એ વર્ધમાન વિકાસ સેવા ટ્રસ્ટ, વઢવાણ દ્વારા આપવામાં આવતું સાહિત્યિક સન્માન છે. ગુજરાતી કવિતામાં નોંધપાત્ર યોગદાન બદલ ૨૦૧૦થી દર વર્ષે આ પુરસ્કાર આપવામાં આવે છે. 

વર્ધમાન વિકાસ ટ્રસ્ટ દ્વારા સ્થાપિત આ એવોર્ડનું નામ ગુજરાતી ભાષાના જાણીતા કવિ દલપતરામના નામ પરથી રાખવામાં આવ્યું છે. આ પુરસ્કારમાં એક શાલ, શિલ્ડ અને પચ્ચીસ હજાર રૂપિયા રોકડા પુરસ્કાર સ્વરૂપે આપવામાં આવે છે.

## કવિશ્વર દલપતરામ એવોર્ડ વિજેતાઓ 
૨૦૧૦થી અપાતો કવિશ્વર દલપતરામ એવોર્ડ નીચે મુજબના કવિઓને પ્રદાન કરવામાં આવેલ છે :

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતના પુરસ્કારો