open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
અલકનંદા નદી

**અલકનંદા નદી** ભારતીય ઉપખંડની સૌથી વધુ મહત્વની તેમ જ પવિત્ર એવી ગંગા નદીની ઉપનદી તેમજ ઉત્તર ભારતની મુખ્ય નદીઓમાંની એક છે. અલકનંદા એ ગંગા નદીનાં ચાર નામો પૈકીનું એક નામ છે. ચાર ધામમાં ગંગા નદીનાં ઘણાં રુપ અને નામ જોવા મળે છે. ગંગોત્રી ખાતે ગંગા નદીને ભાગીરથીના નામથી ઓળખવામાં આવે છે. કેદારનાથ ખાતે મંદાકિની અને બદ્રીનાથ ખાતે અલકનંદા નામથી ઓળખવામાં આવે છે.

અલકનંદા નદી ઉત્તરાખંડ રાજ્યમાં શતપથ અને ભગીરથ ખડક નામક હિમનદીમાંથી નીકળે છે. આ સ્થાન ગંગોત્રી કહેવાય છે. અલકનંદા નદી પહાડોની ખીણમાં લગભગ ૨૨૯ કિલોમીટર જેટલું અંતર કાપે છે. દેવ પ્રયાગ અથવા વિષ્ણુ પ્રયાગ ખાતે અલકનંદા અને ભાગીરથી નદીઓનો સંગમ થાય છે અને ત્યારબાદ અલકનંદા નામ સમાપ્ત થઇ કેવળ ગંગા નામ વડે ઓળખાય છે. અલકનંદા નદી ચમોલી, તેહરી અને પૌડી જિલ્લાઓમાંથી પસાર થઇને આગળ વહે છે. ગંગા નદીમાં વહેતા પાણીમાં અલકનંદા નદીના પાણીનું યોગદાન ભાગીરથી નદી કરતાં વધારે પ્રમાણમાં છે. હિંદુઓના પ્રસિદ્ધ તીર્થસ્થળ બદ્રીનાથ અલકનંદા નદીના તટ પર જ વસેલું છે. રીવર રાફ્ટિંગ જેવી સાહસિક નૌકા રમત માટે આ નદી ખુબ જ લોકપ્રિય છે. તિબેટની સીમા પાસે આવેલા કેશવપ્રયાગ નામના સ્થળ પર આ નદી આધુનિક સરસ્વતી નદી સાથે મળે છે. કેશવપ્રયાગ બદ્રીનાથ કરતાં અધિક ઊંચાઈ પર આવેલું છે.

અલકનંદા નદી ક્યાંક ખુબ જ ઊંડી, તો ક્યાંક છીછરી છે. આ નદીની સરેરાશ ઊંડાઈ ૫ ફૂટ (૧.૩ મીટર) જેટલી છે અને મહત્તમ ઊંડાઈ ૧૪ ફૂટ (૪.૪ મીટર) જેટલી છે.

## પંચ પ્રયાગ 
અલકનંદા નદીની પાંચ ઉપનદીઓ એટલે કે સહાયક નદીઓ આવેલી છે, જે ગઢવાલ ક્ષેત્રમાં પાંચ અલગ અલગ સ્થળો પર અલકનંદા નદી સાથે મળી જાય છે, જે *પંચ પ્રયાગ*ના નામથી ઓળખાય છે. આ પંચ પ્રયાગ નીચે પ્રમાણે છે:

* વિષ્ણુ પ્રયાગ, જ્યાં આગળ શ્વેત ગંગા અને અલકનંદા નદીઓનો સંગમ થાય છે.
* નંદ પ્રયાગ, જ્યાં આગળ નંદાકિની અને અલકનંદા નદીઓનો સંગમ થાય છે.
* કર્ણ પ્રયાગ, જ્યાં આગળ પિંડારી અને અલકનંદા નદીઓનો સંગમ થાય છે.
* રુદ્રપ્રયાગ, જ્યાં આગળ મંદાકિની અને અલકનંદા નદીઓનો સંગમ થાય છે.
* દેવ પ્રયાગ, જ્યાં આગળ ભાગીરથી અને અલકનંદા નદીઓનો સંગમ થાય છે.

## બંધો 
અલકનંદા અને તેની ઉપનદીઓ પર કુલ ૩૭ જળબંધો નિર્માણ પામેલા, બાંધકામ હેઠળ અથવા યોજના હેઠળ છે, જેનો મુખ્ય ઉપયોગ વિદ્યુત ઉત્પન્ન કરવાનો છે.

અલકનંદા નદી અને તેની ઉપનદીઓ પર અન્ય ૨૩ યોજનાઓનો પ્રસ્તાવ છે. આ યોજનાઓ નીચે પ્રમાણે છે.

## કાંઠા પર આવેલા નગરો 
અલકનંદા નદીના કાંઠા પર બદ્રીનાથ, વિષ્ણુપ્રયાગ, જોશીમઠ, ચમોલી, નંદપ્રયાગ, કર્ણપ્રયાગ, રુદ્રપ્રયાગ, શ્રીનગર અને દેવપ્રયાગ જેવા નગરો વસેલા છે.

## છબીઓ 

Image: Rudraprayag - Confluence of Alaknanda and Mandakini.JPG|રુદ્રપ્રયાગ - અલકનંદા અને મંદાકિનીનો સંગમ
Image: Alaknanda near Srinagar.JPG|શ્રીનગર જોડે વહેતી અલકનંદા, ઉત્તરાખંડ
Image: Devprayag - Confluence of Bhagirathi and Alaknanda.JPG|દેવપ્રયાગ ખાતે ભાગિરથી અને અલકનંદાનો સંગમ
Image: Devprayag_Bhagirathi_Alaknanda_01.jpg|દેવપ્રયાગ ખાતે ભાગીરથી અને અલકનંદા નદીઓનો સંગમ

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* અલકનંદા નદી વિશે *બ્રિટાનીકા ડૉટકૉમ* પર માહિતી.
* બધાં પ્રયાગ વિશે માહિતી *GMVN* (ગઢવાલ મંડલ વિકાસ નિગમ)ની વેબસાઇટ પર.

શ્રેણી:ઉત્તરાખંડ
શ્રેણી:ભારતની નદીઓ
આદર્શ પ્રકાશન

**આદર્શ પ્રકાશન** એ પ્રકાશક કંપની અને વિક્રેતા છે જેની સ્થાપના ઇ.સ. ૧૯૪૩માં નવનીત મદ્રાસીએ કરી હતી. હાલમાં આદર્શ પ્રકાશનનું કાર્યાલય અને દુકાન અમદાવાદનાં ગાંધી માર્ગ પર બાલા હનુમાન પાસે સારસ્વતસદન નામના મકાનમાં આવેલું છે. 

આદર્શ પ્રકાશન છેલ્લા ૭૩ વર્ષથી સાહિત્યના પ્રકાશનો કરી રહ્યું છે. તેના લેખકોમાં શ્રી કે. કા. શાસ્ત્રી, સુન્દરમ્, નગીનદાસ પારેખ, મોહનલાલ પટેલ, સરોજ પાઠક, રમણલાલ પાઠક, ચંદ્રકાન્ત શેઠ, રાવજી પટેલ, જયન્ત પાઠક જેવા અનેક છે.

શ્રેણી:પ્રકાશક
ખાદી

**ખાદી** અથવા **ખદ્દર** ભારત દેશમાં હાથ વડે કાંતીને અને હાથ વડે વણાટ કરીને બનાવવામાં આવેલા કાપડ (વસ્ત્ર)ને કહેવામાં આવે છે. ખાદી વસ્ત્ર સૂતરાઉ, રેશમ, અથવા ઊન હોય શકે છે. ખાદી વસ્ત્ર માટે બનાવવામાં આવતું સૂતર હાથ વડે ચલાવવામાં આવતા ચરખાની સહાયતા વડે બનાવવામાં આવે છે.

ખાદી વસ્ત્રોની ખાસ વિશેષતા એ છે કે તે શરીરને ગરમીની ઋતુમાં ઠંડુ અને શિયાળાની ઋતુમાં ગરમ રાખે છે.

ભારત દેશની સ્વતંત્રતાના આંદોલનના સમયમાં ખાદીનું ખુબ જ મહત્વ રહ્યું હતું. ગાંધીજીએ ઇ. સ. ૧૯૨૦ પછીના દશકમાં ગામડાંઓને આત્મ નિર્ભર બનાવવાને માટે ખાદીના પ્રચાર-પ્રસાર પર ખુબ જ જોર આપ્યું હતું. આજે પણ ભારત દેશનો રાષ્ટ્રધ્વજ માત્ર ખાદીના કાપડમાંથી જ બનાવવામાં આવે છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
* ભારતીય ખાદી સંસ્કૃતિ
* ખાદીનો જાદૂ હવે નવા રંગમાં 
* ખાદીનો જન્મ
* ખાદીમાં કાંઇક ખાસ છે...
* ખાદીનું નવું અર્થશાસ્ત્ર

શ્રેણી:ભારતીય સંસ્કૃતિ
શ્રેણી:ભારતનો સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ
શ્રેણી:વસ્ત્ર
સેવ

**સેવ** એ ચણાના કે ઘઉંના લોટ અથવા મેંદામાંથી બનતી લાંબી સળી જેવી એક વાનગી છે. સેવ એ નામે ફરસાણ અને મિષ્ટાન બન્ને બનાવવામાં આવે છે. એ હિસાબે તેને ખારી સેવ કે મીઠી સેવ એમ ઓળખાય છે. મીઠી સેવને રાંધેલી સેવ પણ કહે છે.

## તળેલી સેવ (ફરસાણ)
તળેલી સેવ ચણાના લોટમાંથી બનતી સળી જેવી વાનગી છે. સેવની જાડાઈ અનુસાર સેવને જાડી સેવ કે નાયલોન સેવ કહે છે.  

### વિવિધરૂપ
આજ કાલ વિવિધ પ્રકારના પદાર્થો વાપરીને ઘણી વિવિધ પ્રકારની તૈયાર કરવામાં આવે છે. આ બધીજ સેવો નાસ્તામાં વપરાય છે, અને ખારી કે મસાલેદાર હોય છે, પરંતુ જરૂરી નથી કે તે બધીજ સેવો ચણાના લોટમાંથી બનાવવામાં આવી હોય.

*તીખી સેવ
*મોળી સેવ
*નાયલોન સેવ
*રતલામી સેવ
*બિકાનેરી સેવ
*પાલકની સેવ
*બટાકાની સેવ
*ટામેટાની સેવ

### સેવ વાપરીને બનતા અન્ય પદાર્થો
*સેવપુરી
*ભેળ
*અમીરી ખમણી/સેવ ખમણી
*સેવ ઉસળ

## ઘઉંની સેવ
ઘઉંના લોટમાંથી બનાવી સૂકવણી કરેલી સેવને ઘઉંની સેવ કહે છે, જે મોળી હોય છે. આ સેવને ઘી, પાણી, દૂધ આદિ મેળવી રાંધીને ખાવામાં આવે છે. બજારમાં મળતી વર્મીસેલી આ પ્રકારની સેવ છે. જોકે તે ઘઉં સિવાય અન્ય અનાજમાંથી પણ બનેલી હોઈ શકે. બજારમાં જે સેવ કાચી અને શેકેલી (રોસ્ટેડ) એમ બે પ્રકારની મળે છે તેને **સેવૈંયા** પણ કહે છે. સેવૈયા મેંદામાંથી બને છે. સેવૈંયા એ દૂધમાં તરતી હોય છે,  આમ તે પ્રવાહી મીઠાઈ છે, અથવા કહોતો એક પ્રકારની ખીર છે. મુસ્લિમ પરંપરામાં સેવૈયાં રમઝાન ઈદના દિવસે રાંધીને ખવાય છે. આ સિવાય  હિંદુ ઘરોમાં શિરાની જેમજ રાંધીને થોડી કડક એવી રાંધેલી સેવ પણ બનાવાય છે. ઘઉંની સેવમાંથી સેવની ઉપમા જેવો તાજો નાસ્તો પણ બને છે.

 
શ્રેણી:મીઠાઈ
શ્રેણી:ફરસાણ
શ્રેણી:ખોરાક
સુંઢિયા (તા. વડનગર)

**સુંઢિયા (તા. વડનગર)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વડનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. સુંઢિયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સુંઢિયા ગામમાંથી ધરોઇ સિંચાઈ યોજનાની મુખ્ય નહેર (કેનાલ) પસાર થાય છે.

શ્રેણી:વડનગર તાલુકો
ફરસાણ

**ફ્રરસાણ** એટલે ફરસી વાનગી. સામાન્ય રીતે ચણાના કે અન્ય લોટમાંથી આ વાનગી ખારાશ પડતી ફરસી અને સ્વાદિષ્ટ હોય છે. આ વાનગી ચા સાથે કે અન્ય ક્યારે પણ ભોજન વ્યતિરિક્ત ખવાય છે. આ વાનગી એક સાથે બનાવીને આ મૂકી શકાય છે કેમકે અઠવાડીયા સુધી આ વાનગી બગડતી નથી. આ ઉપરાંત ગુજરાતી ભોજનમાં ખાસ કરીને થાળીમાં રોટી, શાક, દાળ, ભાત, મિષ્ટાન સાથે ખાસ તૈયાર કરેલી વાનગી (તાજો નાસ્તો) જેમકે ખમણ, પાત્રા ઈત્યાદિ પણ મુકાય છે તેને પણ  ફરસાણ કહે છે.

## પારંપારીક ફરસાણ
*ગાંઠીયા
*સેવ
*પાપડી
*ફાફડા
*ચેવડો
*ચોરાફળી
*ચકરી
*કડક પુરી
*ફરસી પુરી (મઠરી)
*કડક થેપલા
*તળેલી દાળ (દાળ મૂઠ)
*ખારી બુંદી
*મઠીયા
*ભાખરવડી
*કચોરી
*શિંગ ભજીયા
*ચવાણુ(ભુસું)
*વેફર્સ
*ચણાચોર ગરમ
*ખાખરા
*વઘારેલા મમરા

આ સિવાય પણ વિવિધ પ્રકારના ઘણાં ઘણાં ફરસાણ પ્રચલિત છે. આજના યુગમાં વિવિધ  પદાર્થ પ્રયોગ કરી નીત નવા ફરસાણ બનાવાય છે.

## આધુનિક ફરસાણ
*સેંડવિચ સક્કર પારા

શ્રેણીઃઆહાર
શ્રેણીઃખોરાક
શ્રેણી:ગુજરાતી વાનગી
શ્રેણી:ગુજરાતી ભોજન
કાંટુ (તા. ઘોઘંબા)

**કાંટુ (તા. ઘોઘંબા)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા ઘોઘંબા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કાંટુ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર, ચણા તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.

શ્રેણી:ઘોઘંબા તાલુકો
સેવ ઉસળ

**સેવ ઉસળ** નાસ્તા તરિકે ખાવામાં આવતી એક વાનગી છે. તેનાં નામ પરથી જ સ્પ્ષ્ટ થાય છે કે તે બે ઘટકો, સેવ અને ઉસળમાંથી બનતું હોવું જોઈએ. સેવ ઉસળ ખાસ કરીને ગુજરાતમાં અને મુંબઇમાં મળે છે તથા ગુજરાતી લોકોમાં પ્રખ્યાત છે. મહારાષ્ટ્રમાં બનતી અન્ય એક વાનગી મિસળ તે આને મળતી આવતી વાનગી છે, અને શક્ય છે કે સેવ ઉસળનો ઉદ્ભવ મિસળનાં એક અન્ય રૂપ તરીકે થયો હોય. ઉસળ એટલે પાતળા રસાવાળું વટાણા-બટાકાનું શાક, જેમાં સેવ નાંખીને ખાવામાં આવે છે.

## સામગ્રી
સેવ ઉસળ બનાવવા માટે, વટાણા (લીલા કે કઠોળના), બટાકા, મીઠું, મરચું, હળદર, હિંગ, રાઈ, તેલ, ખજૂર આમલીની ચટણી, તીખી ચટણી, સેવ, કોથમીર, ડુંગળી, વિગેરે.

## બનાવવાની રીત
### ઉસળ
* જો સુકા (કઠોળના) વટાણા લીધા હોય તો તેને પહેલા ૨-૩ કલાક પલાળી રાખીને બાફી લો.
* બટાકાને પણ બાફીને ફોલી લો અને ઝીણા ટુકડા કરી લો.
* એક વાસણમાં તેલ લઈ, રાઈનો વઘાર મુકો. રાઈ તતડે એટલે તેમાં હિંગ અને થોડુંક મરચું (ફક્ત રંગ પકડાય તે માટે, તિખાશ માટે ઉપરથી તીખી ચટણી લેવાની છે) નાંખી વટાણા અને બાફેલા બટાકા નાંખો.
* વટાણા-બટાકાને સ્વાદાનુસાર મીઠું અને હળદર નાંખી થોડા સાંતળી લો. અને હવે પાતળો રસો થાય તેવું પાણી ઉમેરો.
* રસાવાળું વટાણા-બટાકાનું શાક બનાવીએ તેના કરતાં લગભગ બેવડું પાણી લેવું, જેથી પ્રમાણસર રસો થઈ રહે.
* આ ઉસળને પાણી બરાબર ઉકળવા માંડે ત્યાં સુધી ખદખદવા દો. બધો મસાલો વટાણા અને બટાકામાં ઉતરી ગયો હોય તેમ લાગે એટલે ઉસળને આંચ પરથી ઉતારી લો.

### સેવ
* જુઓ સેવ

### ચટણીઓ
* જુઓ ખજૂર આમલીની ચટણી
* જુઓ તીખી ચટણી

## પીરસવાની રીત
ઉસળને એક ઉંડી ડિશ કે છીછરા વાડકામાં લઈ, તેના પર આપની પસંદ અને સ્વાદ પ્રમાણે ગળી અને તીખી ચટણીઓ રેડો, તેના પર સેવ ભભરાવો અને જો ખાતા હોવ તો ઝીણી સમારેલી ડુંગળી પણ નાંખી શકાય. સેવ વધારે પ્રમાણમાં લેવી જેથી રસો લગભગ સેવમાં શોષાઈ જાય (જોકે પસંદ પ્રમાણે વધુ કે ઓછી સેવ પણ લઈ શકાય).

શ્રેણી:ફરસાણ
શ્રેણી:અલ્પાહાર
છરવાડા (તા. વલસાડ)

**છરવાડા** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં સૌથી છેલ્લા આવતા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વલસાડ તાલુકાનું ગામ છે. છરવાડા ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી,  પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.

આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.

શ્રેણી:વલસાડ તાલુકો
કૃષિ ઈજનેરી

thumb|300px|right| આધુનિક ટ્રેક્ટર
કૃષિ ઉત્પાદન તેમ જ પ્રસંસ્કરણના માટે પ્રયુક્ત ઇજનેરીને **કૃષિ ઈજનેરી** કહેવામાં આવે છે. આ માટે પશુ જીવવિજ્ઞાન, વનસ્પતિ જીવવિજ્ઞાન , યાંત્રિક ઈજનેરી, બાંધકામ ઈજનેરી, જનીન ઈજનેરી તથા રસાયણ ઈજનેરી વગેરે શાખાઓ મળીને કામ કરે છે.

પહેલાંના જમાનામાં હળ, દાતરડું, કોદાળી, પાવડો, ઓરણી, ગાડું, ધારિયું, કુહાડી, ત્રિકમ, પરાઈ જેવાં ટાંચા અને સીધાસાદાં સાધનો વડે ખેતી કાર્ય કરવામાં આવતું, પરંતુ હવે એમાં આધુનિક ઉપકરણોએ પગપેસારો કર્યો છે. જે પૈકી ટ્રેક્ટર સૌથી સામાન્ય છે. આ ઉપરાંત ઘઉંની કાપણી માટે પ્રથમ થ્રેસર અને ત્યારબાદ હાર્વેસ્ટર જેવાં અત્યાધુનિક ઉપકરણો પણ દેખાવા લાગ્યાં છે.આ સિવાય રાસાયણિક ખાતરો, હાઈબ્રીડ બિયારણો, સીડલેસ ફળો, જંતુનાશક દવાઓ, ગ્રીન હાઉસ વગેરે પણ કૃષિ ઈજનેરીને જ આભારી છે.
### કેટલીક આધુનીક કૃષિ ઈજનેરી પધ્ધતીઓ 
##### ગ્રીન હાઉસ 
thumb|right|450px|ગ્રીનહાઉસ
ગ્રીન હાઉસ એ કાચ અથવા પ્લાષ્ટીક થી બનાવેલુ એક ઘર જેવું માળખું હોય છે જેમાં નિયંત્રીત તાપમાનં અનેં વાતાવરણ માં ખેતી કરવામાં આવે છે. જેવીકે મશરૂમ નીં ખેતી, વિવિધ ફુલોનીં ખેતી વગેરે.

##### ડ્રિપ એરીગેશન 
ડ્રિપ એરીગેશન ની પધ્ધતીનો ઉપયોગ ખાસ કરીને સુકા અથવા અર્ધસુકા વિસ્તારોમાં કરવામાં આવે છે. જેમાં ખેતરમા ઉગાડેલા પાકોના ચાસ ને સમાંતર પાણીનાં નાના ફુવારા અથવા કાણાવાળી પાઇપ ગોઠવવામાં આવે છે. જેમાં થી પાણીનેં નીંયત્રીત માત્રામાં છોડવામાં આવે છે. જેથી પાકમાં યોગ્ય માત્રામાં ભેજ મળે છે. તથા પાણીંની પણ બચત થાય છે. આ આધુનીક ખેત પધ્ધતી થી આજે સુકા રેતાળ પ્રદેશોમાં પણ હરીયાળી ક્રાંતી આવી છે.
આધુનીક સમયમાં ડ્રિપ એરીગેશન ની શરુવાત અફઘાનીસ્તાન માં ઇ.સ્.૧૮૬૬ થી થઇ હતી.શરુઆતમાં તો ધાતુ ની પાઇપો નો ઉપયોગ થતો હતો જે પ્રમાણમાં ખર્ચાળ અને અગવળ ભર્યુ હતું, પણ પછીથી પ્લાષ્ટીક ની શોધ થતા ફ્કેક્સીબલ પાઇપ અને ફુવારાનોં ઉપયોગ થવા લાગ્યો છે. દુનીયાના અન્ય દેશોની જેમ હવે ભારતમાં પણ તેનું ચલણ વધ્યુ છે. કારણકે તેમાં મજુરી નહીવત છે અને ખેતી માટે ઓછા પાણીં થી પણ બારેમાસ ખેતી કરી શકાય છે.

## બાહય કડીઓ 
* કેનેડીયન સોસાયટી ઓફ બાયોએન્જિન્યરીંગ (Canadian Society for Bioengineering)
* American Society of Agricultural and Biological Engineers અધિકૃત વેબસાઇટ
* International Academic Programs in Agricultural, Food,or Biological Engineering 
* આંતરરાષ્ટ્રીય કૃષિ ઈજનેરી કમિશન (International Commission of Agricultural Engineering) અધિકૃત વેબસાઇટ
* જૈવિક સંશાધન ઈજનેરી વિભાગ (Department of Bioresource Engineering) part of McGill University

શ્રેણી:કૃષિ
શ્રેણી:ખેતી
શ્રેણી:વિજ્ઞાન
શ્રેણી:ઈજનેરી
વૃક્ષાયુર્વેદ

**વૃક્ષાયુર્વેદ** એક સંસ્કૃત ભાષામાં લખાયેલો ગ્રંથ છે, જેમાં વૃક્ષોના સ્વાસ્થ્યપૂર્ણ વિકાસ તેમ જ પર્યાવરણની સુરક્ષા સાથે સંબંધિત ચિંતન કરવામાં આવેલું છે. આ ગ્રંથને સુરપાલની રચના માનવમાં આવે છે, જેમના વિશે ખૂબ જ ઓછો પરિચય છે.

ઈ. સ. ૧૯૯૬ના વર્ષમાં ડો. વાય એન નેને ( એશિયન એગ્રો-હિસ્ટ્રી ફાઉન્ડેશન, ભારત) દ્વારા યૂકેમાં આવેલા બોલ્ડિયન પુસ્તકાલય (આક્સફોર્ડ) ખાતેથી આ ગ્રંથની પાંડુલિપિ પ્રાપ્ત કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ ડૉ. નલિની સધાલેએ એનો અનુવાદ અંગ્રેજી ભાષામાં કર્યો હતો. 

વૃક્ષાયુર્વેદ ગ્રંથની પાંડુલિપિ દેવનાગરી લિપિના પ્રાચીન રૂપવાળી લિપિમાં લખવામાં આવી હતી. આ ગ્રંથના ૬૦ પૃષ્ઠોમાં ૩૨૫ પરસ્પર સુગઠિત શ્લોક લખવામાં આવેલા છે, જેમાં અન્ય વાતો ઉપરાંત ૧૭૦ છોડોની વિશેષતાઓ વર્ણવવામાં આવી છે. આમાં બીજ ખરીદવાનું, એનું સંરક્ષણ, એને સંસ્કાર (ટ્રીટમેન્ટ) આપવાનું,  રોપવા માટે ખાડો ખોદવાનું, ભૂમિ પસંદ કરવાનું, સીંચનની વિધિઓ,  ખાતર તેમ જ પોષણ, છોડના રોગ, આંતરિક તેમ જ બાહ્ય રોગોથી છોડની સુરક્ષા,  ચિકિત્સા, બાગનો વિન્યાસ (લે-આઉટ) આદિનું વર્ણન કરવામાં આવેલું છે. આમ આ ગ્રંથ વૃક્ષોના જીવન સાથે સંબંધિત બધા જ મુદ્દાઓ આવરી લેતા જ્ઞાનનો ભંડાર છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
* ગ્રંથ પરિચય (Surapala's Vrikshayurveda: an Introduction) - By D.P. Agrawal
* વૃક્ષાયુર્વેદ દ્વારા મળ્યું જ્ઞાન (સુરેશ સોની; પાંચજન્ય)

શ્રેણી:કૃષિ
શ્રેણી:સંસ્કૃત ગ્રંથ
મેઘ

**મેઘ** શબ્દનો અર્થ વરસાદ થાય છે.

## સાહિત્યમાં 
ગુજરાતી લોક્સાહિત્ય પ્રમાણે ૧૨ પ્રકારના મેઘનુ વર્ણન કરવામાં આવેલ છે. લોક સાહિત્યમાં મનાતા બાર પ્રકારના મેઘ નીચે મુજબ છે:

*૧. **ફરફર** જેનાથી માત્ર હાથપગના રૂંવાડા જ ભીના થાય તેવો નજીવો વરસાદ.
*૨. **છાંટા** ફરફરથી વધુ વરસાદ.
*૩. **ફોરા** છાંટાથી વધુ- મોટા ટીપાં.
*૪. **કરા** ફોરાથી વધુ પણ જેનું તરત જ બરફમાં રૂપાંતર થઈ જાય તેવો વરસાદ.
*૫. **પછેડીવા** પછેડીથી રક્ષણ થાય તેવો વરસાદ.
*૬. **નેવાધાર** છાપરાના નેવા ઉપરથી (નળીયા ઉપરથી) પાણી વહે તેવો વરસાદ.
*૭. **મોલ મેહ** મોલ એટલે પાકને જરૂરી હોય તેવો વરસાદ.
*૮. **અનરાધાર** એક છાંટો, બીજા છાંટાને સ્‍પર્શી જાય અને ધાર પડે તેવો વરસાદ.
*૯. **મૂશળધાર** અનારાધારથી તીવ્ર વરસાદ (મુશળ = સાંબેલું ). આ વરસાદને સાંબેલાધાર વરસાદ પણ કહેવામાં આવે છે.
*૧૦.**ઢેફાભાંગ** વરસાદની તીવ્રતાથી ખેતરોમાં માટીના ઢેફા નરમ થઈ તૂટી જાય તેવો વરસાદ.
*૧૧.**પાણ મેહ** ખેતરો પાણીથી છલોછલ ભરાઇ જાય અને કૂવાના પાણી ઉપર આવી જાય તેવો વરસાદ.
*૧૨.**હેલી** ઉપરના અગિયાર પ્રકારના વરસાદમાંથી કોઈને કોઈ વરસાદ સતત એક અઠવાડીયું ચાલે તેને હેલી કહેવામાં આવે છે.

*મેઘમાળા* નામના પુસ્તકમાં બાર મેઘ આ પ્રમાણે ગણાવાયા છે: સુબુદ્ધિ, નંદશાલિ, કન્યદ, પૃથુશ્રવા, વાસુકિ, તક્ષક, વિકર્તન, સર્વદ, હેમશાલી, જલેંદ્ર, વજ્રદંષ્ટ્ર અને વિષપ્રદ. જ્યારે *શ્રાવણી કર્મ*માં તેમનાં નામ કણદ, પૃથુશ્રવા, વાસુકિ, તક્ષક, જલેંદ્ર, વજ્રદંષ્ટ્ર, કેબલ, સુતરામ્બુ, હેમશાલી, સ્વરોધકર અને વિષપ્રદ એમ આપેલા છે.

### કહેવતો 
* *બારે મેઘ ખાંગા થવા* - જ્યારે ખુબ વરસાદ પડે અને બારે પ્રકારના મેઘ જોવા મળે, ત્યારે આ ઉક્તિ વાપરવામાં આવે છે.

## અન્ય અર્થો
ભગવદ્ગોમંડલ પ્રમાણે **મેઘ** શબ્દના આ ઉપરાંતના અર્થ નીચે પ્રમાણે છે કે જે દેશોમાં ઈમ્પિરિયલ એકમોનો વપરાશ છે ત્યાં ઈંચ પ્રતિ કલાકમાં વપરાય છે. જેમાં "લંબાઈ", કે વધુ સ્પષ્ટતાપૂર્વક કહીયે તો, "ઊંડાઈ" મપાય છે તે સપાટ, આડી અને અભેદ્ય સપાટી પર એક ચોક્કસ સમયગાળા, સામાન્ય રીતે કલાક, દરમીયાન પડેલાં વરસાદના પાણીની ઊંડાઈનું માપ હોય છે. એક મિલિમીટર વરસાદ એટલે એક ચોરસ મીટર સપાટી પર પડેલું એક લીટર પાણી એમ ગણાય છે.  

વરસાદ માપવાનો પ્રમાણભૂત રસ્તો "પ્રમાણભૂત વરસાદમાપક" છે, જે ૧૦૦-મિ.મી. (૪-ઈંચ) પ્લાસ્ટીક બનાવટના અને ૨૦૦-મિ.મી. (૮-ઈંચ) ધાતુ બનાવટના મળે છે. અંદરનો નળાકાર  વરસાદથી ભરાય છે, પછી ઉભરાતું પાણી બહારના નળાકારમાં આવે છે. પ્લાસ્ટીકના માપકમાં અંદરના નળાકારમાં નીચે તરફ  સુધીનું માપ લખાયેલું હોય છે, જ્યારે ધાતુના માપકમાં નીચે તરફ  સુધીનું માપ લખાયેલી એક પટ્ટીની જરૂર પડે છે. વરસાદમાપક દ્વારા એકઠા થતા આંકડાઓ હવામાન ખાતાની કચેરીઓ કે મધ્યસ્થ હવામાન સંસ્થાઓને મોકલાય છે જ્યાં તેનો રેકર્ડ રાખવામાં આવે છે.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:વાતાવરણ
શ્રેણી:ભૂગોળ
શ્રેણી:હવામાન
લેધરબેક કાચબો

thumb|લેધરબેક કાચબો, થઈલેન્ડનાં સમુદ્રકિનારે, ઇંડા મુક્યા પછી

મોટા મહાસાગરમાં લેધરબેક પ્રકારનો કાચબો જોવા મળે છે. તેમનુ વજન ઘણીવાર ૮૦૦-૯૦૦ કિલોગ્રામ વજનના હોય છે. રાક્ષસી કદના આ કાચબામાં સેંકડો કિલોગ્રામના હીસાબે ચરબી હોય છે. મોટું કદ અને ભારે શરીર હોવા છતાં તે દરીયામાં ૩૫ કિલોમીટર/કલાકનો વેગ પ્રાપ્ત કરી શકે છે.

હાલમા પૂથ્વી પરના તમામ કાચબાઓમાં તે સૌથી મોટો હોય છે અને વર્તમાન સમયનાં સૌથી મોટા સરીસૃપોમાં મગરોની ત્રણ જાતો પછી તે ચોથા ક્રમાંકે આવે છે. અત્યાર સુધી પકડાયેલા સૌથી મોટા લેધરબેક કાચબાની માથાથી પુછડી સુધીની લંબાઇ ૧૦ ફુટ અને વજન ૯૧૬ કિલોગ્રામ હતું. લેધરબેક કાચબાનાં મોઢામાં દાંતની જગ્યાએ મજબુત ચાંચ હોય છે જે ઉપરથી વળાંક વાળી અને તીક્ષ્ણ હોય છે. તે ખોરાક માટે લગભગ ૪,૨૦૦ ફીટ સુધી જઇ શકે છે.

શ્રેણી:ઉભયચર
શ્રેણી:કાચબો
બૃહદ્રથ મૌર્ય

**બૃહદ્રથ મૌર્ય** મૌર્ય સામ્રાજ્યનો છેલ્લો રાજા હતો. તેનું શાસન ઇસ પૂર્વે ૧૮૭ થી ૧૮૦ સુધી રહ્યું હતું. તેના જ સેનાપતિ પુષ્યમિત્ર શૃંગે તેનો વધ કર્યો હતો અને શૃંગ વંશની સ્થાપના કરી હતી.

શ્રેણી:ભારતીય સમ્રાટો
શ્રેણી:મૌર્ય રાજવંશ
ભગવદ્ દર્શન

**ભગવદ્ દર્શન** દરેક મહિને પ્રકાશીત થતુ ગુજરાતી સામાયિક છે. આ એક હરે કૃષ્ણ આંદોલનની પત્રિકા છે. આ માસીકની શરૂઆત એ.સી. ભક્તિવેદાંત સ્વામી પ્રભુપાદે કરી હતી. આ માસીકનુ પ્રકાશન ભક્તિવેદાંત બુક ટ્રસ્ટ દ્વારા થાય છે, જે ઇસ્કોનની એક શાખા છે. આ માસીકમાં પ્રકાશીત થતા નીયમીત લેખો શ્રીલ પ્રભુપાદ પ્રવચન, પ્રભુપાદ કથા, ઈતીહાસ, વૈદિક વિચારધારા, શ્રીલ પ્રભુપાદ વાણી, વૈષ્ણવ દિનદર્શિકા, બાળ વિભાગ નટખટ કૃષ્ણ, શ્રીમદ્ ભાગવતમ્, ભગવદ્ ગીતા તેના મૂળ રૂપે, તંત્રીલેખ, વિગેરે છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
*ભગવદ્ દર્શન ઑનલાઇન

શ્રેણી:ધર્મ
શ્રેણી:ઇસ્કોન
શ્રેણી:ભક્તિવેદાંત બુક ટ્રસ્ટ
શ્રેણી:હરે કૃષ્ણ
શ્રેણી:ધાર્મિક સાહિત્ય
પોયલી (તા. ઘોઘંબા)

**પોયલી (તા. ઘોઘંબા)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા ઘોઘંબા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પોયલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર, ચણા તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શ્રેણી:ઘોઘંબા તાલુકો
વ્યવસાય

**વ્યવસાય** એટલે માણસ દ્વારા કોઇપણ પ્રકારનું કાર્ય કરી તેના બદલામાં મહેનતાણું મેળવવું. માનવીને પોતાનું જીવન ચલાવવા માટે પૈસાની જરુરીયાત પડે છે. આ પૈસા માનવીએ કોઇ પણ કાર્ય કરીને કમાવા પડે છે. આ કાર્ય વેપાર, ધંધો, નોકરી, ખેતી, મજુરી વગેરે ક્ષેત્રમાં કરવામાં આવે છે.
 

શ્રેણી:સમાજશાસ્ત્ર
ઘેરંડ સંહિતા

**ઘેરંડ સંહિતા** એ ૧૭મા શતકમાં રચાયેલો હઠયોગ વિશેના ત્રણ ગ્રંથો પૈકીનો એક એવો હિંદુ ધર્મનો મહત્વનો ગ્રંથ છે. આ ગ્રંથ સિવાય અન્ય બે ગ્રંથો હઠયોગ પ્રદીપિકા તેમ જ શિવ સંહિતા પણ હઠયોગ વિશેના છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
* યોગવિદ્યા ડોટકોમ

શ્રેણી:હઠયોગ ગ્રંથો
શ્રેણી:હિંદુ ધર્મ
શ્રેણી:ધાર્મિક સાહિત્ય
શ્રેણી:સંસ્કૃત ગ્રંથ
હઠયોગ પ્રદીપિકા

**હઠયોગ પ્રદીપિકા** એ હઠયોગ સાથે સંબંધ ધરાવતો હિંદુ ધર્મનો સંસ્કૃત ભાષામાં રચાયેલો એક ગ્રંથ છે. આ ગ્રંથની રચના ગુરૂ ગોરખનાથના શિષ્ય સ્વામી સ્વાત્મારામે કરી હતી. આ ગ્રંથને હઠયોગનો સૌથી પુરાણો સચવાયેલો ગ્રંથ માનવામાં આવે છે.

હઠયોગને લગતા અન્ય બે ગ્રંથો ઘેરંડ સંહિતા અને શિવ સંહિતા છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
* સંસ્કૃત ભાષામાં હઠયોગપ્રદીપિકા તથા અંગ્રેજી ભાષામાં અર્થ] (sacred-texts)
* The Hatha Yoga Pradipika : Akers, Brian. 2002

શ્રેણી:હઠયોગ ગ્રંથો
શ્રેણી:સંસ્કૃત ગ્રંથ
શ્રેણી:ધાર્મિક સાહિત્ય
શ્રેણી:હિંદુ ધર્મ
પંડિત દીનદયાળ પેટ્રોલિયમ યુનિવર્સિટી

**પંડિત દીનદયાળ એનર્જી યુનિવર્સિટી** જે પહેલા **પંડિત દીનદયાળ પેટ્રોલિયમ યુનિવર્સિટી** તરીકે ઓળખાતી હતી, ગુજરાતના ગાંધીનગર શહેર નજીક રાયસણ ગામમાં આવેલી યુનિવર્સિટી છે. તેની સ્થાપના 'ગુજરાત સ્ટેટ પેટ્રોલિયમ કોર્પોરેશન' (જીએસપીસી)એ ઓઇલ અને ગેસ ક્ષેત્ર પર ઘ્યાન કેન્દ્રિત કરીને ઊર્જા શિક્ષણ અને સંશોધનમાં વિશ્વ કક્ષાની યુનિવર્સિટીની રચના કરવા માટે કરી છે, જે વિશ્વભરના ઓઇલ અને ગેસ ઉધોગ માટે તાલીમબદ્ધ અને જાણકાર માનવ સંસાધનની જરૂરિયાત પૂરી કરે છે.

આ યુનિવર્સિટીના પ્રથમ પ્રમુખ રિલાયન્સ ઈન્ડસ્ટ્રીઝના ચેરમેન મુકેશ અંબાણી છે.

## બાહય કડીઓ
* અધિકૃત વેબસાઇટ

## સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતની યુનિવર્સિટીઓ
શ્રેણી:ગાંધીનગર
કચોરી

**કચોરી** કે **કચૌરી** કે **કચોડી** કે **કચુરી** એ એક મસાલેદાર વાનગી છે, જે ભારત અને પાકિસ્તાનના ઘણાં ભાગમાં લોકપ્રિય છે જેવા કે ઉત્તર પ્રદેશ,રાજસ્થાન, દિલ્હી, મધ્ય પ્રદેશ, ગુજરાત, અને પંજાબ જેવા ભારતીય ક્ષેત્રો અને પંજાબ (પાકિસ્તાન) જેવા પાકિસ્તાનનાં ક્ષેત્રો. 

## વિવિધ રૂપ 
 ભારતમાં પીરસાયેલ કચોરી]]

ઉત્તર પ્રદેશ અને રાજસ્થાનની કચોરી અત્યંત પ્રખ્યાત છે. એમ મનાય છે કે આ બંનેમાંથી એક રાજ્ય કચોરીનું ઉદ્ગમ સ્થળ છે. રાજસ્થાન અને ઉત્તર પ્રદેશની કચોરી મોટે ભાગે ચપટી ગોળાકાર હોય છે. તેનું પડ મેંદાનું બનેલું હોય છે અને તેમાં મગની દાળ, અડદની દાળ, બેસન, મરી, મરચું મીઠું આદિ મિશ્ર કરીને બનાવાય છે. રાજસ્થાનમાં *પ્યાજ કી કચોરી* નામે કાંદામાંથી બનતી કચોરી ખૂબ પ્રચલિત છે. ગુજરાતમાં આ એક દડાના સ્વરૂપમાં હોય છે. તેમાં મગની દાળ, મરી, મરચું, આદુ આદિ મિશ્ર કરી બનાવાય છે. તે ઉપરાંત ગુજરાતમાં શિયાળામાં વટાણા, તુવેર, વાલ, લીલા ચણા આદિના લીલા દાણામાંથી લીલવાની કચોરી બને છે. દિલ્હીમાં કચોરી ચાટ તરીકે ખવાય છે. દિલ્હીમાં *ખસ્તા કચોરી* કે *રાજ કચોરી* તરીકે ઓળખાતી કચોરી પણ બને છે. કચોરીને મોટે ભાગે ખજૂર આમલીની ચટણી, ફુદીનાની ચટણી કે કોથમીરની ચટણી સાથે પીરસાય છે. સ્વીટ કચોરી તરીકે ઉપવાસની કચોરી કચોરી પણ બનાવાય છે જેને બટેટા, કોપરું, શેકેલ શિંગદાણા અને સાકરમાંથી બનાવાય છે. આ કચોરી દહીં સાથે પીરસાય છે. ઉત્તર ભારતમાં એક અન્ય પ્રકારે કચોરી ખવાય છે જેમાં કચોરી સાથે બટેટા અને અન્ય કઠોળમાંથી બનતું છોલે જેવું રસાવાળું શાક ખાવા અપાય છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ફરસાણ
શ્રેણી:ગુજરાતી વાનગી
શ્રેણી:ગુજરાતી ભોજન
પંજાબ (પાકિસ્તાન)

**પંજાબ (પાકિસ્તાન)** એ પાકિસ્તાન દેશનો એક સૂબો અથવા પ્રાંત છે. આ પ્રાંતમાં ૩૬ જિલ્લાઓ આવેલા છે. પંજાબ એ વસ્તીની રીતે જોતાં પાકિસ્તાનનું સૌથી મોટું રાજ્ય છે. પંજાબમાં રહેવાવાળા લોકો પંજાબી કહેવાય છે.

## જિલ્લાઓ 
* અટોંક જિલ્લો
* બહાવલનગર જિલ્લો
* બહાવલપુર જિલ્લો
* ચકવાલ જિલ્લો
* ભક્કર જિલ્લો
* દેરા ગાજીખાન જિલ્લો
* ફૈસલાબાદ જિલ્લો
* ગુજરાવાલાં જિલ્લો
* ગુજરાત જિલ્લો
* હફીજાબાદ જિલ્લો
* ઝંગ જિલ્લો
* ઝેલમ જિલ્લો
* કસૂર જિલ્લો
* ખાનેવાલ જિલ્લો
* ખુશબ જિલ્લો
* લાહૌર જિલ્લો
* લય્યાહ જિલ્લો
* લોધરન જિલ્લો
* મંડી બહાઉદ્દીન જિલ્લો
* મિયાઁવાલી જિલ્લો
* મુલ્તાન જિલ્લો
* મુજફ્ફરગઢ જિલ્લો
* નારોવાલ જિલ્લો
* નનકાના સાહેબ જિલ્લો
* ઓકરા જિલ્લો
* પકપટ્ટન જિલ્લો
* રહીમ યાર ખાન જિલ્લો
* રાજનપુર જિલ્લો
* રાવલપિંડી જિલ્લો
* સહિવાલ જિલ્લો
* સરગૌધા જિલ્લો
* શૈખૂપુરા જિલ્લો
* સિયાલકોટ જિલ્લો
* ટોબા ટેક સિંહ જિલ્લો
* વેહારી જિલ્લો
* ચિનિયટ જિલ્લો

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:પાકિસ્તાન
ખડાયતા

**ખડાયતા** એ ગુજરાતી વણીકોની એક નાત છે. ખડાયતાઓ બધા જ પુષ્ટીમાર્ગીય વૈષ્ણવ સંપ્રદાયમાં માને છે. મોટા ભાગના લોકો અમદાવાદ, વડોદરા, નડીયાદ, ઉમરેઠ, મોડાસા, સાવલી, કપડવંજ અને મુંબઈ જેવા શહેરોમાં રહે છે અને પોતાનો પરંપરાગત વેપારધંધો કરે છે.

શ્રેણી:સમાજશાસ્ત્ર
શ્રેણી:ગુજરાતીઓ
સુશ્રુત

thumb|સુશ્રુત
**સુશ્રુત** પ્રાચીન ભારતના પ્રસિદ્ધ જ્યોતિષવિદ્ અને ગણિતજ્ઞ હતા. ભારતીય ઉપખંડના આરોગ્યશાસ્ત્ર આયુર્વેદની એક સંહિતાની એમણે રચના કરી હતી, જેને *સુશ્રુત સંહિતા* તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેઓ ૬ઠ્ઠી શતાબ્દી ઇસવીસન પૂર્વે ભારતમાં જન્મ્યા હતા. એમને શલ્ય ચિકિત્સાના પિતામહ માનવામાં આવે છે.

## આ પણ જુઓ 
* ચરક સંહિતા

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* સુશ્રુત સંહિતા (અંગ્રેજી અનુવાદ)

શ્રેણી:વૈજ્ઞાનિક
શ્રેણી:આયુર્વેદ
દેવડા (તા. વિજાપુર)

﻿
**દેવડા (તા. વિજાપુર)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિજાપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દેવડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શ્રેણી:વિજાપુર તાલુકો
રાજમોહન ગાંધી

**રાજમોહન ગાંધી** (જ. ૭ ઓગસ્ટ ૧૯૩૫) એ શિક્ષણશાસ્ત્રી, રાજનૈતિક કાર્યકર્તા, જીવનચરિત્ર લેખક તથા મહાત્મા ગાંધીના પૌત્ર છે.

તેમના શિક્ષણનો આરંભ મૉડર્ન સ્કૂલ ખાતે થયો હતો. તેઓ હાલના સમયમાં દિલ્હી સ્થિત *સેંટર ફૉર પૉલિસી સ્ટડીઝ* ખાતે રિસર્ચ પ્રોફેસર તરીકે કાર્ય કરી રહ્યા છે. આ ઉપરાંત તેઓ વર્તમાનમાં અમેરિકા ખાતે આવેલા ઇલિનૉય વિશ્વવિદ્યાલય અર્બાના-શૈંપેનમાં વિઝિટિંગ પ્રોફેસર તરીકે પણ કાર્ય કરે છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* શ્રી રાજમોહન ગાંધીનું પોતાની વેબસાઇટ
* ક્રોસેટ, બાર્બરા; "In an Impatient Pocket of Rural India, Gandhi Fights for His Political Future", Special to *ધ ન્યુયોર્ક ટાઇમ્સ* રવિવાર, ૨૯ ઓક્ટોબર, ૧૯૮૯.
* શ્રી રાજમોહન ગાંધીનો એક સાક્ષાત્કાર 
* રાજમોહન ગાંધી દ્વારા ચક્રવર્તી રાજગોપાલાચારી વિશે લખવામાં આવેલો લેખ  

શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:લેખક
શ્રેણી:૧૯૩૫માં જન્મ
શરીર વૃદ્ધી અંતઃસ્ત્રાવ

**શરીર વૃદ્ધી અંતઃસ્ત્રાવ** (અંગ્રેજી:Human Growth Hormone) એક અંતઃસ્ત્રાવ છે જે શરીરની વૃદ્ધિ માટે જવાબદાર છે. અંગ્રેજીમાં તે HGH એવા ટુંકા અક્ષરોથી પણ ઓળખાય છે. શરીરમાં આવેલી પિચ્યુટરી ગ્રંથિમાંથી તેનો સ્ત્રાવ થાય છે. આ અંતઃસ્ત્રાવના ઘણા ફાયદાઓ પણ જાણવા મળ્યા છે, જેમ કે, બાવડા ફૂલાવવા. કસરત કરનારાઓ અને ઓલિમ્પિક રમતોમાં રમનારા ખેલાડીઓ આનો મોટા પ્રમાણમાં ઉપયોગ કરે છે.

અમેરિકા સહીત ઘણા દેશોમાં હાલ માં સીધા શરીર વૃદ્ધી અંતઃસ્ત્રાવો લેવા પર પ્રતિબંધ મુકાઇ ગયો છે જેના ઘણા કારણો છે. પરંતુ, શરીર વૃદ્ધિ અંતઃસ્ત્રાવ એક મુક્તક એટલે કે રીલીઝર તરીકે તો ઉપલબ્ધ છે જ.
 
## સંશોધન
સંશોધન પ્રમાણે, શરીર માટે HGH નો ઘટાડો મહાદ અંશે જવાબદાર છે. ૨૧ વર્ષની ઉંમરે, સામાન્ય રીતે આ અંતઃસ્ત્રાવનું પ્રમાણ, ૧૦ મિગ્રા/૧૦૦ ચોરસ સેમી જેટલું હોય છે જે ૬૧ વર્ષની ઉમરે ૬૦% ઘટીને ૨ મિગ્રા/૧૦૦ ચોરસ સેમી જેટલું જ રહે છે. આ એક માત્ર ઉદીપક છે જે હાડકા, સ્નાયુ અને બાકીના અંગોની વૃદ્ધિ માટે જવાબદાર છે. ૩૦ વર્ષની ઉમર પછી, સામાન્ય રીતે, આ અંતઃસ્ત્રાવનું પ્રમાણ ૧૪%/૧૦ વર્ષનાં હિસાબે ઘટે છે. જોકે આ એક સંશોધન છે. સામાન્ય રીતે આમાં વધતા ઓછા પ્રમાણમાં ફેરફાર જોવા મળી શકે છે.

## ઘટાડો
સામાન્યત: નાના બાળકોની ઓછી ઉંચાઈ અને વિકાસ માટે શરીર વૃદ્ધી અંતઃસ્ત્રાવ કારણભૂત પરિબળ છે.

## બાહ્ય કડીઓ
* ગ્રોથ હોર્મોન માહિતી શરીર વૃદ્ધી અંતઃસ્ત્રાવ માહિતી અને અવલોકન
* ગ્રોથ હોર્મોન સલામતી  શરીર વૃદ્ધી અંતઃસ્ત્રાવ સલામતી વિશેષ લેખ

શ્રેણી:વિજ્ઞાન
શ્રેણી:માનવ શરીર
સોમનાથ મંદિર (બીલીમોરા)

**સોમનાથ મંદિર** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા નવસારી જિલ્લાના ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ગણદેવી તાલુકાના સૌથી મોટા શહેર બીલીમોરા ખાતે આવેલ એક ઐતિહસીક તેમ જ ભવ્ય મંદિર છે. આ મંદિર તાલુકા મથક ગણદેવીથી ૬ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલું છે. આ ધાર્મિક સ્‍થળ ખાતે વર્ષો પુરાણું સ્‍વંયભૂ શિવલીંગ છે. દર વર્ષે શ્રાવણ મહિના દરમિયાન એક માસ સુધી મેળો ભરાય છે, જેમાં સોમવારના દિવસે તો અહીં દર્શનાર્થીઓની ભારે ભીડ જામે છે. આ ઉપરાંત અહીં દર વર્ષે મહાશિવરાત્રી ઉત્‍સવ પણ યોજાય છે. આ પર્વ નિમિત્તે અહીં ઘી માંથી બનાવવામાં આવેલું કમળ ચઢાવવામાં આવે છે.

આ સ્‍થાન વિશાળ મંદિર અને તેના પરિસરને કારણે અતિભવ્‍ય લાગે છે, જેમાં મોટું પ્રવેશદ્વાર પણ સામેલ છે. આ ઉપરાંત આ સ્‍થાનની આજુબાજુ ગાયત્રી શકિતપીઠ, જલારામ મંદિર, બ્રહ્માકુમારીનાં દર્શન કરવાલાયક સ્‍થાનો આવેલાં છે. આ સંકુલમાં લગ્‍ન ઉત્‍સવ માટે વાડી, બાગ તથા મનોરંજન માટે ઓડિટરીયમ પણ આવેલું છે. આ સ્‍થાનમાં રહેવાની સુવિધા પણ ઉપલબ્‍ધ છે.

## સોમનાથ પહોંચવા માટે 
બીલીમોરા પશ્ચિમ રેલવેના અમદાવાદ - મુંબઇ વચ્ચે આવેલા સુરત અને વલસાડ વચ્ચેનું મહત્વનું સ્ટેશન હોવાથી રેલ્વે માર્ગ દ્વારા અહીં સરળતાથી પંહોચી શકાય છે. આ ઉપરાંત બીલીમોરા રાજ્ય ધોરી માર્ગ દ્વારા અમલસાડ, ચિખલી નવસારી જેવાં સ્થળો સાથે જોડાયેલું હોવાને કારણે સડક માર્ગે પણ બીલીમોરા સરળતાથી પંહોચી શકાય છે. રેલ્વે મથક તેમ જ બસ ડેપો પરથી ચાલતા કે રીક્ષા દ્વારા મંદિરે પંહોચી શકાય છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં શિવાલયો
શ્રેણી:ગણદેવી તાલુકો
શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
અંધેશ્વર મહાદેવ (અમલસાડ)

250px|thumb|અંધેશ્વર મહાદેવ મંદિર, અમલસાડ
250px|thumb|અંધેશ્વર મહાદેવ મંદિર-પ્રવેશદ્વાર, અમલસાડ
**અંધેશ્વર મહાદેવ મંદિર** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા નવસારી જિલ્લાના ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ગણદેવી તાલુકાના ચીકુના ઉત્પાદન માટે જાણીતા એવા અમલસાડ ખાતે આવેલ એક ઐતિહાસીક તેમ જ ભવ્ય મંદિર છે. આ મંદિર અમલસાડ ગામની ઉત્તર દિશામાં જતા રેલ્વે માર્ગ તેમ જ નવસારી જતા રાજ્ય ધોરી માર્ગ પર એક કિલોમીટર કરતાં ઓછા અંતરે આવેલું છે, જે તાલુકા મથક ગણદેવીથી ૬ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલું છે.

## ઇતિહાસ 
ઘણાં વર્ષો પહેલાં અમલસાડ ગામમાં એક વણઝારો રહેતો હતો. આ વણઝારો જુના પુરાણા શીવલીંગની પુજા કરતો હતો. બ્રિટિશ શાસન દ્વારા ત્યાંથી રેલ્વે લાઇન બનાવવાનું કાર્ય થતાં શીવલીંગને ખસેડીને ત્યાંથી બીજી જગ્યાએ પ્રસ્થાપિત કરવા પ્રયત્નો કર્યા હતા. આ દરમિયાન રેલ્વેના મજુરો આ જગ્યાએ ખોદકામ કરવા જતાં હતા ત્યારે તેમાનાં કેટલાંક મજુરો આંધળા થઇ ગયા હતા. જેને કારણે આ શીવલીંગનું સ્થાનક અંધેશ્વર મહાદેવનું મંદિર તરીકે પ્રચલિત થયેલું છે. આ ધાર્મિક સ્‍થળ ખાતે વર્ષો પુરાણું સ્‍વંયભૂ શિવલીંગ આવેલું છે.

## જીર્ણોધ્‍ધાર 
હાલમાં આ સ્થળનો જીર્ણોધ્‍ધાર કરી અતિ ભવ્‍ય મંદિરનું નિર્માણ કરવામાં આવેલું છે. આ વિશાળ સ્‍થાનમાં દેવી - દેવતાઓની આરસની મૂર્તિ મુકવામાં આવેલ છે. મંદિરના સંકુલમાં બાળકો માટે બાગ, રમતગમતનાં સાધનો, લગ્‍ન ઉત્‍સવ કે અન્ય કાર્યક્રમ માટેનું ભવન તેમ જ પાર્ટી પ્‍લોટ ધરાવતું સુંદર નયનરમ્‍ય સ્‍થાન છે. આ મંદિર ખાતે શીવરાત્રી તેમજ દિવાળી પર મેળો ભરાય છે.
 
## સ્થળ પર પહોચવા માટે 
અમલસાડ પહોંચવા માટે બીલીમોરા રેલ્‍વે સ્‍ટેશનથી લોકલ ટ્રેન દ્વારા તેમજ બીલીમોરા બસ સ્‍ટેશનથી લોકલ બસ દ્વારા અમલસાડ પહોંચી શકાય છે. આ સિવાય રિક્ષા તેમજ ખાનગી વાહનમાં પણ જઈ શકાય છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં શિવાલયો
શ્રેણી:ગણદેવી તાલુકો
શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
પૌંઆ

right|thumb|200px|Flattened rice flakes
**પૌંઆ** (જેને અંગ્રેજીમાં ફ્લેટન્ડ રાઈસ કે બીટન રાઈસ પણ કહે છે) એ પોલીશ કર્યા વગરના ચોખાને ચપટા કરીને બનાવાતો એક ખાદ્ય પદાર્થ છે. તેને પ્રવાહીમાં પલાળતાંં તે ફૂલી જાય છે. તે કાગળ જેટલા પાતળાથી લઈને ચોખા કરતાં ચાર ગણા જાડા હોઈ શકે છે.
કાચા ચોખાનું આ પચવામાં સૌથી સરળ રૂપ છે અને તે નેપાળ, ભારત અને બાંગ્લાદેશમાં લોકપ્રિય છે. આનો ઉપયોગ તાજા નાસ્તા અને ટકે તેવા નાસ્તા, ફરસાણ આદિ બનાવવા થાય છે. આને ઘણાં નામે ઓળખાય છે, જેમકે હિંદીમાં પોહા કે પૌઆ or *Pauwa*, મરાઠીમાં પોહે, બંગાળીમાં ચીન્દે, આસામીઝમાં ચીડા, કોંકણીમાં પોવુ, ઉડિયામાં અને બિહાર અને ઝારખંડના અમુક ભાગમાં ચુડા, તેલુગુમાં આટુકુલુ, તુલુમાં બાજીલ કે બાજિલ, દખ્ખનીઉર્દુમાં ચુડવી, મલયાલમ અને તમિલમાં અવલ, કન્નડમાં અવલક્કી અને નેપાળી, ભોજપુરી અને છત્તીસગઢીમાં ચિઉરા (चिउरा).

thumb|right|Cooked poha
પૌંઆને પાણીમાં કે દૂધમાં પલાળીને ખાવાના ઉપયોગમાં લઈ શકાય છે અથવા તેને હલકા તેલમાં વઘારીને તેમાં મીઠું, સાકર ઉમેરીને ખાઈ શકાય છે. તેમાં શિંગ, એલચી, સૂકાયેલી દ્રાક્ષ અને અન્ય મસાલા ઉમેરી શકાય છે. મધ્ય પ્રદેશના માલવા ક્ષેત્રમાં (ઈંદોરની આસપાસનો ક્ષેત્ર) વઘારેલા પૌંઆ એ રોજિંદો નાસ્તો છે. આને ગરમ પાણીમાં ઉમેરીને રાબ કે ઘેંસ બનાવી શકાય છે. ગામડાઓમાં(ખાસ કરીને  છત્તીસગઢ) પૌંઆ ગોળ સાથે ભેળવીને કાચા પણ ખાવામાં આવે છે.

પૌંઆ સરળતાથી ઉપલબ્ધ અને ઝડપી વાનગી બનાવવા માટેનો લોકપ્રિય ઘટક છે, તેને પાશ્ચાત્ય દેશોનાં ઇન્સ્ટન્ટ મેશ્ડ પોટેટોની સાથે સરખાવવામાં આવે છે.

## પૌંઆ માંથી બનતી વાનગીઓ
* **ચિંદેર પુલાવ**:- આમાં પૌંઆને ઠંડા પાણીમાં પલાળીને, કોરા કરાય છે અને તેમાં સિંગ, સૂકી દ્રાક્ષ, મરીનો ભુકો, લીલા મરચાં, મીઠું, ખાંડ નાખીને પુલાવની જેમ બનાવવામાં આવે છે. આ એક પ્રખ્યાત નાસ્તો કે સાંજે ખાવાની વાનગી છે. તે ઘેર જ બનાવાય છે, વેચાતી મળતી નથી.
* **ચિંદે ભેજા**:- આ વાનગીમાં પૌઆને લીંબુ, ખાંડ, મીઠું અને થોડો મરીનો ભૂકો નાખી તૈયાર કરેલા સ્વાદિષ્ટ પાણીમાં પલાળીને ખવાય છે.  
* **બાજીલ ઓગૅમ** :-  આ વનગીમાં પૌંઆને નારિયેળનું તેલ, રાઈ અને લાલ મરચા સાથે વધારીને રાંધીને ખવાય છે.
* **દહીં પૌઆ** :- આમાં પૌઆને પાણીમાં પલાળીને, પાની નીતારીને તેમાં દહીં મીઠું ઉમેરીને ખવાય છે. આ સાથે કેરી કે લીંબુનું અથાણું પણ ખવાય છે.
* **કાંદા પોહે** (*અવ્વલક્કી ઓગારણે* કન્નડમાં) :- આ વાનગીમાં પૌંઆને પલાળી પાણી નીતારી લેવાય છે. બાફેલ બટેટા, કાંદા, રાઈ, હળદર અને લાલ મરચું આદિનો વઘાર કરી, ગરમા ગરમ ખાવા અપાય છે.
* **દાડપે પોહે** :- આમાં પાતળા કે મધ્યમ પૌંઆને તાજા નારિયેળ, ખમણેલી કાચી કેરી, મરચું, અને કોથમીર સાથે મિક્ષ્ર કરાય છે. પછી તેમાં મીઠું રાઈ હળદર અને ઝીણા સમારેલા કાંદાનો વધાર કરી, ખાવા અપાય છે.
* **મીઠા બાજીલ** ( *તીપે બાજીલ* તુલુમાં ):- પૌંઆને ગોળ અને ખમણેલ નારિયેળ સાથે મિક્ષ કરી ખાવા અપાય છે.
* **ખારા બાજીલ** :- પૌંઆને લાલ મરચું પાવડર મીઠું અને નારિયેળ સાથે વઘારીને ખાવા અપાય છે. ક્યારેક વધારાય છે.
* **સજ્જીગે બાજીલ** : - ઉપમા અને ખારા બાજીલની મિશ્ર એવી વાની.
* **ચુડા દહી(ઓરિસ્સા)** : - દહી^ , સાકર અને પૌંઆ મિશ્ર કરી બનતી વાનગી.
* **અવલ નાનચથુ (કેરળ)** : - ખમણેલ નારિયેળ, સાકર, થોડું પાણી, અને પૌંઆ લઈ બે ત્રણ કલાક પલાળી રાખો અને પૌંઆ ફૂગી જાય એટલે ખાવ.

## References 
શ્રેણી:વાનગી
શ્રેણી:અલ્પાહાર
ક્રિભકો

**ક્રિભકો** (હિન્દી:कृभको), (અંગ્રેજી:KRIBHCO) એ ભારત દેશની અગ્રગણ્ય સહકારી સંસ્થા છે. આ સંસ્થાનો મુખ્ય હેતુ કૃષિના વિકાસ માટેનો છે. ક્રિભકોનું આખું નામ ક્રિષક ભારતી કો-ઓપરેટીવ લીમીટેડ (અંગ્રેજી:Krishak Bharati Cooperative Limited) છે.

ક્રિભકો દ્વારા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા સુરત જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ચોર્યાસી તાલુકામાં આવેલા હજીરા ગામ ખાતે એક મહાકાય ઔદ્યોગિક સંકુલ સ્થાપવામાં આવેલું છે. આ સંકુલનો શિલાન્યાસ વિધિ ભુતપૂર્વ વડાપ્રધાન સ્વ. ઈન્દિરા ગાંધીના શુભહસ્તે પાંચમી ફેબ્રુઆરી, ૧૯૮૨ના દિવસે સંપન્ન થઇ હતી. આ સંકુલ ખાતે બે એમોનીયા એકમો અને ચાર યુરિયા ખાતર બનાવવા માટેના એકમો કાર્યરત છે. આ એકમો નવેમ્બર ૧૯૮૫થી પ્રાયોગિક ધોરણે અને પહેલી માર્ચ, ૧૯૮૬ના દિનથી વ્યવસાયિક ધોરણે ઉત્પાદન પ્રક્રિયા કરી રહ્યા છે. અહીં પ્રવાહી એમોનિયા અને યુરિયા ખાતરનું ઉત્પાદન મોટા પાયે કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત આર્ગન વાયુ તેમ જ જૈવિક ખાતરોનું ઉત્પાદન પણ આ સંકુલ ખાતે કરવામાં આવે છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
* ક્રિભકોનું અધિકૃત વેબસાઇટ 

શ્રેણી:ગુજરાતના ઉદ્યોગો
શ્રેણી:સુરત જિલ્લો
શ્રેણી:ચોર્યાસી તાલુકો
ફૂલવડી

**ફૂલવડી** એ ચણાના લોટની એક જાતની વડી કે ઘીકે તેલમાં તલીને બનતી ચણાના લોટનું મસાલાદાર ભજિયું છે. સામાન્ય રીતે ભજિયાં કોઈ શાક આદિ વસ્તુ પર ખીરું લપેટીને તળીને બનાવાતી વાનગી છે. પણ જ્યારે કોઈ શાકભાજી ઉમેર્યા સિવાય માત્ર ખીરાં માંથી  ભજિયાં બનાવાય છે ત્યારે તેને ફૂલવડી તરીકે ઓળખાય છે.

પ્રાચીન સમયમાં જમણવારમાં ફૂલવડી એક ખાસ વ્યંજન ગણાતું.

વર્તમાન સમયમાં ફરસાણ તરીકે ભોજન સાથે અથવા ચા સાથે નાસ્તા તરીકે ફુલવડીનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. વળી પ્રવાસ - મુસાફરી વેળા સાથે લઇ જવાના સુકા નાસ્તા તરીકે ફુલવડીનો ઉપયોગ બહોળા પ્રમાણમાં કરવામાં આવે છે.

શ્રેણી:ખોરાક
શ્રેણી:ગુજરાતી વાનગી
શ્રેણી:ગુજરાતી ભોજન
ચવાણું

**ચવાણું** એટલે કાચુંકોરૂં, શેકેલું કે તળેલું ચાવીને ખાવાની વાનગી. પ્રાચીન સમયમાં ધાણી, ચણા, મમરા, સેવ આદિ વસ્તુ ઓ મેળવીને બનાવાતી વાનગી ચવાણું  કહેવાતી .

હાલના સમયમાં પ્રાય: ચવાણુ તરીકે ઓળખાતી વાનગી એક તળેલા ફરસાણનું નામ છે જેમાં સેવ, ગાંઠીયા, તળેલી દાળો, તળેલા શિંગ દાણા કે દાળીયા આદિને મસાલા જેમ કે લાલ મરચું , સંચળ આદિ મેળવી બનાવાય છે.

જીણી સેવ વાપરીને એક ખાસ પ્રકારનું ગળ્યાશ પડતું એક ચવાણું બને છે જેને **ભુસું** કહે છે.

નડિયાદનું ચવાણું વખણાય છે.અમદાવાદના ઘીકાંટા રોડ પર આવેલ નવતાડની પોળના નાકે મળતું ચવાણું-સેવ મમરા પ્રખ્યાત છે. ખંભાતના સુતરફેણી અને હલવાસન ઉપરાંત ભાખરવડી, પાપડ, ચવાણું, સોનપાપડી પણ પ્રખ્યાત છે.

## સાહિત્યમાં
જેની પાસે દાંત છે, તેની પાસે ચવાણું (ખાવાનું) નથી; જેની પાસે ચવાણું હોય છે, તેને દાંત નથી હોતા . તેવી એક કહેવત પ્રચલિત છે.

શ્રેણી:આહાર
શ્રેણી:ફરસાણ
શ્રેણી:ગુજરાતી વાનગી
શ્રેણી:ગુજરાતી ભોજન
વાંકન (ડાંગ)

**વાંકન (ડાંગ)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ડાંગ જિલ્લાના આહવા તાલુકાનું ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સગવડ પ્રાપ્ય છે. વાંકન ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે.

આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. આ ગામ ખાતે નાગલી, અડદ, વરાઇ જેવા ધાન્યોના પાક લેવામાં આવે છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી, ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.

આ ગામની બાજુમાંથી પુર્ણા નદી વહે છે. આ ગામ આહવા અને વ્યારાને જોડતા રાજ્ય ધોરી માર્ગ પર આવેલા કાલિબેલ ગામની નજીક આવેલું છે. 

શ્રેણી:આહવા તાલુકો
ગુંજાળા (તા. વિસનગર)

**ગુંજાળા (તા. વિસનગર)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિસનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગુંજાળા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ગામમાં વારાહી માતાજીનું મંદિર આવેલું છે.

શ્રેણી:વિસનગર તાલુકો
અગ્રસેન

**મહારાજા અગ્રસેન** ભારતીય ઉપખંડના ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં વસેલી મોટેભાગે વ્યાપારનો વ્યવસાય કરતી અગ્રવાલ જ્ઞાતિના લોકોના કુળપિતા છે. એમનો જન્મ પ્રતાપનગર, (રાજસ્થાન) ખાતે સૂર્યવંશી ક્ષત્રિય રાજા વલ્લભના ઘરે થયો હતો. તેઓ રાજા ધનપાલની છઠ્ઠી પેઢીમાં થઇ ગયા તથા પોતાના પિતાના જ્યેષ્ઠ એટલે કે સૌથી મોટા સંતાન હતા.
એમનો સમય ૫૦૦૦ વર્ષ કરતાં પણ વધારે પહેલાંનો (મહાભારતકાલીન) માનવામાં આવે છે.
મહારાજા અગ્રસેને અગ્રોહા {હિસાર (હરિયાણા)થી દસ કિલોમીટર દૂર} ખાતે પોતાની રાજધાની બનાવી હતી.
વર્તમાન સમયમાં અહીં અગ્રવાલોની કુળદેવી લક્ષ્મી માતાનું ખુબ જ સુંદર મંદિર બનાવવામાં આવેલું છે, જેને અગ્રવાલોની શક્તિપીઠ પણ કહેવામાં આવે છે.
મહારાજા અગ્રસેનને સમાજવાદના અગ્રદૂત કહેવામાં આવે છે. પોતાના ક્ષેત્રમાં સાચા સમાજવાદની સ્થાપના થાય તે હેતુથી એમણે નિયમ બનાવ્યો હતો કે એમના નગરમાં બહારથી આવીને વસવાટ કરનારા દરેક વ્યક્તિની સહાયતા કરવા માટે નગરના પ્રત્યેક નિવાસી એને એક રુપિયો તથા એક ઈંટ આપશે, જેનાથી આસાનીથી એના માટે નિવાસ સ્થાનનો પ્રબંધ થઇ જાય.
મહારાજા અગ્રસેનનો વિવાહ રાજા નાગરાજની પુત્રી માધવી સાથે થયો હતો તથા એમના ૧૮ પુત્રો થયા, જેમના નામ પરથી વર્તમાન સમયમાં અગ્રવાલોના ૧૮ ગોત્ર ગણવામાં આવે છે. આ ગોત્ર નિમ્નલિખિત યાદી પ્રમાણે છે: -
* ૧.	ઐરન
* ૨.	બંસલ
* ૩.	બિંદલ
* ૪.	ભંદલ 
* ૫.	ધારણ 
* ૬.	ગર્ગ
* ૭.	ગોયલ 
* ૮.	ગોયન 
* ૯.	જિંદલ
* ૧૦.	કંસલ
* ૧૧.	કુચ્છલ 
* ૧૨.	મધુકુલ
* ૧૩.	મંગલ
* ૧૪.	મિત્તલ
* ૧૫.	નાગલ
* ૧૬.	સિંઘલ 
* ૧૭.	તાયલ
* ૧૮.	તિંગલ 

ભારત દેશમાં વર્તમાન સમયમાં ‘અખિલ ભારતીય અગ્રવાલ સંમેલન’, ‘અખિલ ભારતીય વૈશ્ય મહાસંમેલન’ જેવી સંસ્થાઓ વ્યાપક સ્તર પર કાર્ય કરી રહી છે.

અગ્રવાલ સમાજના કેટલાક મહત્વપૂર્ણ વ્યક્તિઓ: 
*	લક્ષ્મી નિવાસ મિત્તલ (પ્રખ્યાત સ્ટીલ ઉત્પાદક વ્યવસાયીક)
*	સુનીલ ભારતી મિત્તલ (ટેલિકૉમ વ્યવસાયીક)
*	પિયૂષ બૉબી જિંદલ {લુઇસયાના (સંયુક્ત રાજ્ય અમેરિકા)ના ગવર્નર}
*	નરેશ ગોયલ (જેટ એયરવેઝના માલિક)
*	સ્વ. ઓમપ્રકાશ જિંદલ (જાણીતા ઉદ્યોગપતિ તેમ જ પૂર્વ સાંસદ હરિયાણાના પૂર્વ મંત્રી)
*	બનારસીદાસ ગુપ્તા (પૂર્વ મુખ્યમંત્રી, હરિયાણા)
*	બાબૂ બાલમુકુંદ ગુપ્ત (સાહિત્યકાર)
*	કાકા હાથરસી ઉર્ફ પ્રભુ દયાલ ગર્ગ (હાસ્ય કલાકાર)

## બાહ્ય કડીઓ 
* મહારાજા અગ્રસેન વિશેની વેબસાઇટ 
* અગ્રોહા (અગરોહા) વિશે માહિતી
* મહારાજા અગ્રસેન વિશે વિસ્તૃત માહિતીઓ 
* મહારાજા અગ્રસેન, અગ્રોહા, અગ્રોહા ધામ, અગ્રવાલ ગોત્ર વિશે માહિતી  વૈશ્યસમાજ ડોટકોમ

શ્રેણી:સમાજશાસ્ત્ર
શ્રેણી:ઇતિહાસ
સુખડી

**સુખડી** કે **ગોળ પાપડી** એ ઘી, ગોળ અને ઘઉંના લોટમાંથી બનતી એક પરંપરાગત ગુજરાતી મીઠાઈ છે. આ એક પૌષ્ટિક મીઠાઈ છે અને તે શુભ પ્રસંગે તેમજ વ્યક્તિગત અનુકુળતાએ બનાવાય છે. સુખડીને વધુ સ્વાદિષ્ટ બનાવવા માટે તેમાં તલ, સુકામેવા, અને કોઇક વાર તેના ઉપર વરિયાળી ભભવરાવાય છે.

સુખડી એ લાંબા સમય સુધી ટકે તેવી મિઠાઇ છે, આ એક પૌષ્ટીક વાનગી છે આથી પ્રાચીન સમયમાં લોકો જ્યારે કમાવવા માટે લાંબા પ્રવાસે જતાં ત્યારે તેઓ ભાથામાં સુખડી લઈ જતાં. તેઓ સુખડી અને પાણી પીને લાંબો પ્રવાસ કરતાં.

ઉત્તર ગુજરાતના મહુડી ખાતે આવેલ જૈન દેરાસરમાં ઘંટાકર્ણ મહાવીરને સુખડી ચડાવાય છે અને તેને પ્રસાદ તરીકે વહેંચાય છે. આ પ્રસાદનો એવો નિયમ છે કે તેને ત્યાંજ વાપરવી(ખાવી) પડે છે તેને મહુડી બહાર લઈ જઈ શકાતી નથી. આ મંદિરમાં જૈનો અને જૈનેતરો લાખો મણ સુખડી ચડાવે છે અને ત્યાં જ વહેંચીને ખાય છે. પર્વો અને તહેવારો માં આખા ગામમાં ભરપુર સુખડીની વહેંચણી થાય છે. શાળાના બાળકો અને  ગરીબોને સુખડી આપવામાં આવે છે.

## સાહિત્યમાં 
# "સસ્તી સુખડી અને સિદ્ધપુરની જાત્રા" નામે એક કહેવત પ્રચલીત છે.
# સુખડી જમાડવી = માર મારવો.
# સુખડી બંધાવવી = મુસાફરી માટે કોરું ખાવાનું આપવું.

શ્રેણી:મીઠાઈ
જાકાર્તા

thumb|right|300px| જાકાર્તા શહેરના મધ્ય ભાગમાં આવેલો વિસ્તાર
**જાકાર્તા** (હિન્દી:जकार्ता) (અંગ્રેજી:Jakarta) એ ઇન્ડોનેશિયા દેશનું સૌથી મોટું અને રાજધાનીનું શહેર છે. આ શહેર જાવા ટાપુના ઉત્તર પશ્ચિમ તટ પર વસેલું છે. આ શહેર ૬૬૧.૫૨ ચોરસ કિલોમીટર જેટલા વિસ્તારમાં ફેલાયેલું છે તેમ જ અહીંની વસ્તી ૮,૭૯૨,૦૦૦ (વર્ષ ૨૦૦૪) જેટલી છે. જાકાર્તા શહેર પાંચસો કરતાં વધુ વર્ષ પહેલાં સ્થપાયેલું છે અને હાલમાં વિશ્વમાં નવમો ક્રમ ધરાવતું સૌથી વધુ ગીચતા (વસ્તી) ધરાવતું શહેર છે. અહીં પ્રતિ ચોરસ કિલોમીટર દીઠ ૪૪,૨૮૩ લોકો રહે છે.

શ્રેણી:એશિયાના દેશોની રાજધાની
શ્રેણી:રાજધાની
સાયના નેહવાલ

**સાયના નેહવાલ** એ એક પ્રસિદ્ધ ભારતીય બેડમિન્ટન ખેલાડી છે. સાયનાનો જન્મ સત્તરમી માર્ચ, ૧૯૯૦ના દિવસે ઉત્તર ભારતના હરિયાણા રાજ્યમાં આવેલા હિસાર શહેરમાં થયો હતો. હાલમાં સાયનાને વિશ્વ બેડમિંટન સંઘ દ્વારા વિશ્વમાં ચોથો ક્રમ મળ્યો છે.  સાયના ઑલમ્પિક રમતોત્સવમાં એકલ ક્વાર્ટર ફાઇનલમાં પહોંચનારી પ્રથમ ભારતીય મહિલા છે, તથા વિશ્વ કનિષ્ઠ બેડમિંટન ચેમ્પિયનશિપ જીતનારી પ્રથમ ભારતીય છે. સાયનાનું નામ વિશ્વ ઇતિહાસમાં ૨૧ જૂન, ૨૦૦૯ સુવર્ણ અક્ષરે લખવામાં આવ્યું, જ્યારે સાયનાએ ઇંડોનેશિયાઈ ઓપન પછી ચીન દેશની લિન વાંગ નામની ખેલાડીને જાકાર્તા ખાતે હરાવીને સુપર સીરીઝ ટૂર્નામેન્ટ જીતી લીધી.

તેણીને રમતગમત ક્ષેત્રે કરેલા ઉત્કૃષ્ટ યોગદાન બદલ ઈ. સ. ૨૦૧૦ના વર્ષમાં ભારત સરકાર તરફથી પદ્મશ્રી વડે સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા.

## સંદર્ભ
## બાહ્ય કડીઓ 
* 
* Tribute to Indian Star, Saina Nehwal 

શ્રેણી:ભારતીય બેડમિંટન ખેલાડી
શ્રેણી:હરિયાણા
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:ઓલમ્પિક પદક વિજેતા
શ્રેણી:પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતાઓ
શ્રેણી:૧૯૯૦માં જન્મ
ચિત્રકોટનો ધોધ

ભારત દેશના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છત્તીસગઢ રાજ્યના બસ્તર જિલ્લાના મુખ્ય મથક જગદાલપુર શહેરથી ૩૯ કિમી. જેટલા અંતરે ઇન્દ્રાવતી નદી પર **ચિત્રકોટનો ધોધ** (જળ પ્રપાત) આવેલો છે. સમીક્ષકોએ આ જળ પ્રપાતને આનંદ અને આતંકના મેળાપ તરીકે ઓળખાવ્યો છે. ૯૬ ફુટ (૨૯ મીટર) ઊંચાઇએથી ઉપરથી નીચે ઇન્દ્રાવતી નદીની ઓજસમય ધારા ગર્જના કરતી કરતી પડે છે. એના ધોધમાં ઇન્દ્રધનુષનું મનોરમ દૃશ્ય, આહ્લાદક લાગે છે. આ બસ્તર વિસ્તારનો સૌથી મુખ્ય જળપ્રપાત માનવામાં આવે છે. જગદલપુર શહેરથી નજીકના અંતરે આવેલું હોવાને કારણે આ સ્થળ એક મહત્વના જોવાલાયક સ્થળ અને ઊજાણી મથકના રુપમાં પણ પ્રસિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરી ચુક્યું છે. એના ઘોડાની નાળ સમાન મુખ હોવાને કારણે આ જળ પ્રપાતને ભારતનો નાયગ્રા ધોધ પણ કહેવામાં આવે છે.

## આ પણ જુઓ 
* તામડા ઘુમર
* તીરથગઢ ધોધ
* કોટુમસર ગુફા
* મેન્દ્રી ઘુમર
* જગદાલપુર

## સંદર્ભ
## બાહ્ય કડીઓ 
શ્રેણી:ભારતના જળધોધ
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:છત્તીસગઢ
ઇન્દ્રાવતી નદી

**ઇન્દ્રાવતી નદી** ભારત દેશમાં આવેલી નદીઓ પૈકીની એક મુખ્ય નદી છે, જે ઓરિસ્સા તથા છત્તીસગઢ રાજ્યમાંથી વહે છે. આ નદી ગોદાવરી નદીની ઉપનદી છે.

## પ્રવાહ 
ઇન્દ્રાવતી નદીનું ઉદગમ સ્થાન  ઓરિસ્સા રાજ્યમાં આવેલા કાલાહાંડી જિલ્લામાં રામપુર નજીક આવેલું છે.  આ નદીની કુલ લંબાઈ ૨૪૦ માઇલ જેટલી છે. . આ નદી મુખ્યત્વે છત્તીસગઢ રાજ્યના બસ્તર તેમ જ દંતેવાડા જિલ્લામાંથી પસાર થાય છે. દંતેવાડા જિલ્લામાં આવેલા ભદ્રકાલી નજીક ઇન્દ્રાવતી નદી અને ગોદાવરી નદીનો સંગમ થાય છે. આ નદીના પથરીલા તળના કારણે એમાં નૌકાયન કરવું સંભવ નથી.

## પર્યાવરણ 
### ઇંદ્રાવતી રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન 
ઇંદ્રાવતી રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન ઇન્દ્રાવતી નદીના કિનારે વસેલું છે. આ ઉદ્યાનનું કુલ ક્ષેત્રફળ ૨૭૯૯ વર્ગ કિમી છે .

### ચિત્રકોટનો ધોધ 
જગદલપુરની નજીકમાં ઇન્દ્રાવતી નદી પર એક વિશાળ જળ પ્રપાત (ધોધ) બનેલો છે. આ જળ પ્રપાત ચિત્રકોટ જલ પ્રપાતના નામથી ઓળખાય છે.  આ ધોધના ઘોડાની નાળ સમાન મુખના કારણે આ  જળ પ્રપાતને *ભારતનો નાયગરા ધોધ* પણ કહેવામાં આવે છે. 

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* મેપ્સ ઓફ ઇન્ડીયાની વેબસાઇટ પર ઇન્દ્રાવતી નદી 
* સેન્ચ્યુરી એશીયાની વેબસાઇટ પર ઈન્દ્રાવતી નદી વિશે એક લેખ  (અંગ્રેજી ભાષામાં)
* 

શ્રેણી:ભારતની નદીઓ
શ્રેણી:છત્તીસગઢ
શ્રેણી:ઑડિશા
વિષ્ણુ પ્રયાગ

[thumb|right| વિષ્ણુ પ્રયાગ ખાતે [ધોળી ગંગા નદી|ધોળીગંગા નદી (જમણે) અને અલકનંદા નદી (ડાબે): સંગમસ્થાન]]
ધોળીગંગા નદી : વિષ્ણુ પ્રયાગ|thumb|right
**વિષ્ણુ પ્રયાગ** એ હિંદુ ધર્મનાં પ્રસિદ્ધ પર્વતીય તીર્થોં પૈકીનું એક તીર્થ છૅ, ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પર્વતીય રાજ્ય ઉત્તરાખંડ ખાતે આવેલું છે. વિષ્ણુ પ્રયાગ ધોળી ગંગા (શ્વેત ગંગા) તથા અલકનંદા નદીઓના સંગમ પર વિષ્ણુપ્રયાગ સ્થિત છે. સંગમ પર ભગવાન વિષ્ણુજીની પ્રતિમાથી સુશોભિત પ્રાચીન મંદિર અને વિષ્ણુ કુંડ દર્શનીય સ્થળો છે. આ સ્થળ . પર દરિયાની સપાટીથી ૧૩૭૨ મીટર જેટલી ઊંચાઈ પર આવેલું છે. વિષ્ણુ પ્રયાગ જોશીમઠ અને બદ્રીનાથને જોડતા સડક માર્ગ પર આવેલું છે.

## પંચ પ્રયાગ 
## સંદર્ભો 
શ્રેણી:ઉત્તરાખંડ
શ્રેણી:ગંગા નદી
શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
શ્રેણી:પ્રયાગ
લિંગરાજ મંદિર, ભુવનેશ્વર

**લિંગરાજ મંદિર**, ઓરિસ્સા રાજયની રાજધાનીના શહેર ભુવનેશ્વર ખાતે આવેલું છે. આ મંદિર ભુવનેશ્વર શહેરમાં આવેલાં પ્રાચીનતમ મંદિરો પૈકીનું એક મંદિર છે.

ત્રણેય ભુવનોના *સ્વામી ભગવાન ત્રિભુવનેશ્વર*ને સમર્પિત આ મંદિરનું વર્તમાન સ્વરૂપ તો સને ૧૦૯૦ - ૧૧૦૪ના સમયકાળમાં બનાવવામાં આવ્યું હતું, કિંતુ એના કેટલાક ભાગ ૧૪૦૦ વર્ષ કરતાં પણ વધુ પુરાણા છે. આ મંદિરનું વર્ણન છઠ્ઠી શતાબ્દીના લખાણોમાં પણ આવે છે. 

## નિર્માણ 
આ મંદિરનું નિર્માણ સોમવંશી *રાજા જજાતિ કેશરિ*એ ૧૧મી શતાબ્દીમાં કરાવ્યું હતું. એમણે ત્યારે જ પોતાની રાજધાનીને જાજપુર નગરથી ભુવનેશ્વર ખાતે સ્થાનાંતરિત કરાવી હતી. આ સ્થળનું બ્રહ્મ પુરાણ ગ્રંથમાં એકામ્ર ક્ષેત્ર તરીકે વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે.

મંદિરનું પ્રાંગણ ૧૫૦ ચોરસ મીટરનું છે તથા કળશની ઊંચાઈ ૪૦ મીટર જેટલી છે. પ્રતિવર્ષ એપ્રિલ મહીનામાં અહીં રથયાત્રા આયોજિત કરવામાં આવે છે. મંદિરની નિકટમાં આવેલા *બિંદુસાગર સરોવર*માં ભારતના પ્રત્યેક ઝરણાંઓ તથા તળાવોનું જળ સંગ્રહીત છે અને એમાં સ્નાન કરવાથી પાપમોચન થાય છે. 
200px|right
thumb|લિંગરાજ મંદિર પર શિલ્પકારી

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:પ્રાચીન ભારતીય સંસ્કૃતિ
શ્રેણી:ભુવનેશ્વરનાં મંદિરો
શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
શ્રેણી:શિવ મંદિર
શ્રેણી:ભુવનેશ્વર
શ્રેણી:વિષ્ણુ મંદિર
શ્રેણી:ઑડિશા
ઔરંગા નદી

**ઔરંગા નદી** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલી એક મહત્વની નદી છે. આ નદી ધરમપુરનાં જંગલોમાં થઇને વલસાડ શહેર અને બીજા કાંઠાના ગામડામાંથી વહેતી અરબ સાગરમાં મળી જાય છે. વલસાડનું નાનું અવિકસિત બંદર પણ આ નદી ને કિનારે આવેલું છે. માન નદી અને તાન નદી આ નદીની મુખ્ય ઉપનદીઓ છે. આ નદીની કુલ લંબાઈ ૯૭ કિલોમીટર અને સ્ત્રાવ વિસ્તાર ૬૯૯ ચોરસ કિ.મી. જેટલો છે.

## ઔરંગા નદીના કિનારે આવેલાં ગામો 
* બામટી
* આસુરા
* ભાંભા
* નાંધઇ
* ભેરવી
* પીઠા
* કાંજણરણછોડ
* લીલાપોર
* મોગરાવાડી
* વલસાડ

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડી
* 

શ્રેણી:ગુજરાતની નદીઓ
શ્રેણી:વલસાડ જિલ્લો
થલોટા (તા. વિસનગર)

**થલોટા (તા. વિસનગર)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિસનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. થલોટા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ગામમાં મહાકાળી માતાનું પ્રસિધ્ધ મંદિર આવેલું છે.

શ્રેણી:વિસનગર તાલુકો
આદમ અને હવા

**આદમ (એદમ)** ઇસ્લામ, ખ્રિસ્તી ધર્મ અને યહૂદી ધર્મની માન્યતાઓ અનુસાર જગતના પ્રથમ માનવી હતા. **હવા** **(ઇવ)** તેમની પત્નીનું નામ હતુ. ઇસ્લામ અને યહુદી માન્યતા અનુસાર તે ખુદા (પરમાત્મા)ના પયગમ્બર હતા અને નોઆહ ના પુર્વજ હતા. મુત્યુ સમયે તેમની ઉંમર લગભગ ૧૦૦૦ વર્ષ હતી. તેમણે માનવજીવનનું સૌથી લાંબુ આયુષ્ય ભોગવ્યું હતું. કેટલીક માન્યતા અનુસાર તેઓ સિલોનમાં રહ્યા અને ત્યાંથી ભારત આવીને વસ્યા, જ્યારે કેટલાક તેમને ઈરાકમાં રહેતા હતા તેમ માને છે પણ હજુ સુધી તે સંશોધનનો વિષય રહ્યો છે. 

બાઇબલ અને કુરાન માં જણાવ્યા પ્રમાણે ઇશ્વરે જ્યારે પૃથ્વી, સમુદ્ર, પશુ-પક્ષીઓ બનાવ્યા ત્યારે તેમને થાયુ કે આ બધાની સંભાળ રાખવા માટે કોઇક હોવુ જોઇએ, તેથી તેમણે માટીનો માનવ આકાર ઘડ્યો અને તેના નસકોરામાં ફુંક મારી તેને સજીવન બનાવ્યો. આ રીતે જગતમાં પ્રથમ માનવ આદમની ઉત્પતી થઇ. પછી ઇશ્વરે જોયુ તો દરેક જીવ જોડીમાં હતો તેથી તેમણે આદમને સાથ આપવા માટે હવાને બનાવી. કહેવાય છે કે તેનુ સર્જન આદમની એક પાંસળી માંથી થયું હતું. બાઇબલ માં જણાવ્યા અનુસાર યહોવાએ (ઇશ્વરે) એડન વાડી બાનાવી હતી તેમાં દરેકે દરેક પશુ-પક્ષી, જીવ-જંતુ હતા અને આદમ-હવા તેમનુ સંચાલન કરતા હતાં. યહોવાએ આ એડન વાડીની રક્ષા માટે તેના શ્રેષ્ઠ સ્વર્ગ દુત લુસીફર ને રાખ્યો હતો, જે પાછળ જતા શેતાન બની ગયો.

ઇસ્લામ માન્યતા અનુસાર જયારે આદમ અને હવા સ્વર્ગમાં રહેતા હતા ત્યારે તેમને બધું ખાવાની છૂટ હતી પણ સફરજન જેવુ જ્ઞાનનું ફળ ખાવાની મનાઈ હતી. પણ શેતાને આવીને તેમને તે ફળ ખાવા માટે લલચાવ્યા અને તેઓએ તે ફળ ખાઈ લીધું જેથી ઇશ્વર તેમનાથી નારાજ થઇ ગયા અને પૃથ્વી ઉપર ફેંકી દીધા. મુસ્લીમ માન્યતા અનુસાર આદમ સિલોનમાં પડ્યા અને હવા જીદ્દાહમાં આવી પડી. તે પછી તેમનું પુનઃમિલન લગભગ ૭૦ વર્ષ પછી થયું. આ વખત દરમ્યાન તેઓ ઈશ્વરની ની ગીરીયાજારી કરતા રહેતા હતા. તેઓના થી માણસ નો વંશવેલો ચાલુ થયો એમ માનવામાં આવે છે અને તેથી ઉર્દૂમાં આદમના સંતાનો હોવાથી માણસને આદમી કહેવામા આવે છે. જ્યારે બાઇબલ અનુસાર તેમણે ભલુ-ભુંડુ જાણવાનુ ફળ ખાધુ એટલે ઇશ્વરે તેમને એડન વાડી માંથી કાઢી મુક્યા, ઇશ્વરે આદમને શ્રાપ આપ્યો કે તે સખત મહેનત કરશે અને કુટુંબનુ ભરણ પોષણ કરશે જ્યારે હવા પ્રસુતિની અપાર વેદના સહન કરશે. એડન વાડી માંથી બહાર નીકળ્યા બાદ તેઓ સખત પરીશ્રમ કરી ગુજરાન ચલાવતા, તેમના બે દિકરા થયા, એકનું નામ હતુ "કાઇન" અને બીજા "હાબેલ" હતું.

વૈજ્ઞાનિક રીતે આદમ અને ઇવ અંગેના કોઇ પુરાવા મળ્યા નથી અને તે ઉત્ક્રાંતિના સિદ્ધાંત પ્રમાણે હોવા શક્ય નથી.

## આ પણ જુઓ 
* ઉત્પત્તિ (બાઇબલ)

શ્રેણી:ખ્રિસ્તી ધર્મ
શ્રેણી:ધાર્મિક વ્યક્તિત્વ
ત્રિકોણમિતિ

**ત્રિકોણમિતિ** એટલે ત્રિકોણ (ત્રણ ખૂણા અને ત્રણ બાજુઓ વડે બનતી આકૃતિ)ના પરિમાણ માટેનું ગણિત. ભૌતિક વિજ્ઞાન તથા યામ ભુમિતિમાં ત્રિકોણમિતિની અગત્યતા ઘણી છે.

ત્રિકોણમિતિમાં સૌથી અધિક મહત્વપૂર્ણ છે સમકોણ ત્રિભુજનું અધ્યયન. ત્રિભુજો અને બહુભુજોની ભુજાઓની લંબાઈ અને બે ભુજાઓ વચ્ચેના ખુણાઓનું અધ્યયન કરવા માટેનો મુખ્ય આધાર એ છે કે સમકોણ ત્રિભુજની કોઈપણ બે ભુજાઓ (આધાર, લંબ તથા કર્ણ)નો અનુપાત તે ત્રિભુજના ખુણાઓના માન પર નિર્ભર કરે છે. ત્રિકોણમિતિની ભુમિતિના પ્રસિદ્ધ બૌધાયન પ્રમેય (પાયથાગોરસ પ્રમેય) સાથે ચોક્કસ સંબંધ રહેલો છે. સાઇન(sin), કોસાઇન(cosine), ટેન(tan), કોટ(cot) એ અગત્યના વિધેયો છે. ત્રિકોણમાં ત્રણ ખૂણા નો સરવાળો ૧૮૦ ડિગ્રી થાય છે.જયાં સાઇન(sin) એ ખૂણાની સામેની બાજુ અને કર્ણના બાજુના માપના ગુણોત્તર બરાબર હોય છે. તેમજ કોસાઇન(cosin) એ ખૂણાની પાસેની બાજુ અને કર્ણના બાજુના માપના ગુણોત્તર બરાબર હોય છે.તેમજ ટેન(tan) એ ખૂણાની સામેની બાજુ અને પાસેની બાજુના માપના ગુણોત્તર બરાબર હોય છે.જયાં કોસેક(cosec) એ સાઈન (sin)નો વ્યસ્ત છે. તેમજ સેક(sec) એ કોસ (cos)નો વ્યસ્ત છે. ત્યાં જ કોટ (cot) એ ટેન(tan) નો વ્યસ્ત છે.

## બાહ્ય કડીઓ
* 

શ્રેણી:ભૂમિતિ
શ્રેણી:ગણિત
ભક્તિસ્વરૂપ તીર્થ મહારાજ

**ભક્તિસ્વરૂપ તીર્થ મહારાજ** નો (દેવનાગરી:भक्तिस्वरूप तीर्थ महाराज) જન્મ ૧૯૪૨માં તમિલ નાડુમાં થયો હતો. ૧૯૮૭માં તેઓએ  એ.સી. ભક્તિવેદાંત સ્વામી પ્રભુપાદ દ્વારા રચીત ભગવદ્ ગીતા તેના મૂળ રૂપે વાંચી અને તેમણે બધા ભૌતિક બંધનો છોડી ગુરુ-ગૌરાંગની સેવા કરવા લાગ્યા.

૧૯૮૯માં તેઓ તેમના આધ્યાત્મિક ગુરુ ભક્તિશ્રીરૂપ ભાગવત ગોસ્વામીને મળ્યા. ૧૯૯૦માં તેમના ગુરુએ તેમને સંન્યાસ આપ્યો. ૧૯૯૭ ગૌડીય વૈષ્ણવ ઍસોશીએશનની સ્થાપ્ના કરી.

## બાહ્ય કડીઓ 
*ભક્તિસ્વરૂપ તીર્થ મહારાજનુ જીવન ચરીત્ર
*ગૌડીય વૈષ્ણવ ઍસોશીએશનની સત્તાવાર વેબસાઇ
*ભક્તિસ્વરૂપ તીર્થ મહારાજ વીશે
*ભક્તિસ્વરૂપ તીર્થ મહારાજ બીબીસી ઉપર 

શ્રેણી:ધાર્મિક વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:ઇસ્કોન
શ્રેણી:હરે કૃષ્ણ
શ્રેણી:૧૯૪૨માં જન્મ
મનુ

**મનુ** હિંદુ ધર્મમાં વિવિધ અર્થ ધરાવે છે. પુરાણો અનુસાર, તે પ્રાચીન મનુષ્યનું સૂચન કરે છે. મનુષ્ય માટેનો સંસ્કૃત શબ્દ मानव (IAST: mānava) નો અર્થ 'મનુ ના' અથવા 'મનુના સંતાનો' થાય છે. પછીના લખાણોમાં મનુ પૃથ્વી પરના દરેક યુગના એક અવતારી પુરુષ તરીકે વર્ણવાયા છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:હિંદુ ધર્મ