open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
સુરતી

**સુરતી** એક વિશેષણ રૂપે વપરાતો શબ્દ છે, જેનો અર્થ થાય છે, દક્ષિણ ગુજરાતનાં શહેર 'સુરતને લગતું'. આ શબ્દ નીચેનાંમાંથી કોઈને પણ લાગું પડી શકે છે:

* સુરતી બોલી - સુરતમાં બોલાતી બોલી એટલે સુરતી (ગુજરાતી ભાષાની એક બોલી), જે સુરત અને તેની આસપાસના પ્રદેશમાં બોલાય છે.
* સુરતી લોકો - સુરતમાં વસવાટ કરનાર માણસ એટલે સુરતી.
* સુરતી (અટક) - એ એક અટક પણ આવે છે.

શ્રેણી:સુરત શહેર
શિક્ષાવ્રત

**શિક્ષાવ્રત** એ  જૈન ધર્મની પરંપરા મુજબ એવાં વ્રત છે જે કર્મ ક્ષય કરવા માટે અને મોક્ષ પ્રાપ્તિ માટે નિયમિત અભ્યાસરૂપે કરવાની ક્રિયાનું શિક્ષણ આપે છે.

જૈન દર્શનમાં શિક્ષાવ્રતના ચાર પ્રકાર બતાવ્યાં છે.
# સામાયિક વ્રત
# દેશાવગાસિક વ્રત
# પૌષધ વ્રત
# અતિથિ સંવિભાગ વ્રત

## આ પણ જુઓ 
*અણુવ્રત
*ગુણવ્રત

શ્રેણી:જૈન ધર્મ
ગુણવ્રત

જે વ્રત અણુવ્રતોના ગુણોમાં વધારો કરે અર્થાત્ લાભ કરનાર છે, તેવા વ્રતોને જૈન ધર્મના શાસ્ત્રો અનુસાર '*ગુણ વ્રત* કહેવામાં આવે છે.

જૈન દર્શનમાં ત્રણ ગુણ વ્રતો બતાવવામાં આવ્યાં છે:
*૧. દિશા પરિમાણ વ્રત
*૨. ઉપભોગ પરિભોગ પરિમાણ વ્રત
*૩. અનર્થદંડ વિરમણ વ્રત

## આ પણ જુઓ 
*શિક્ષાવ્રત
*અણુવ્રત

શ્રેણી:જૈન ધર્મ
ગર્જિયાદેવી મંદિર (ઉત્તરાખંડ)

thumb|right|250px| ગર્જિયાદેવી મંદિર
**ગર્જિયાદેવી મંદિર** ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પહાડી રાજ્ય ઉત્તરાખંડમાં સ્થિત એક પ્રસિદ્ધ મંદિર છે. આ મંદિર નૈનિતાલ જિલ્લામાં આવેલા સુંદરખાલ ગામમાં આવેલું છે. રામનગર શહેર કે જે *જિમ કોર્બેટ નેશનલ પાર્ક*નું મુખ્ય મથક પણ છે, ત્યાંથી આ મંદિર લગભગ ૧૫ કિમી જેટલા અંતરે આવેલું છે. આ મંદિર એક નાના-સરખા પહાડ જેવા વિશાળ કદના પથ્થરની ટોચ પર બનાવવામાં આવેલું છે. કોસી નદી આ મંદિરની નજીકમાંથી પસાર થાય છે.

અહીં કારતક સુદ પૂર્ણિમાના દિવસે દર્શન કરવા માટે ભક્તોની ભારે ભીડ જામે છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
* ગર્જિયાદેવી મંદિર વિશે માહિતી

શ્રેણી:ઉત્તરાખંડ
શ્રેણી:યાત્રાધામ
અણુવ્રત

**અણુવ્રત ** એટલે નાના વ્રત. મહાવ્રતની અપેક્ષાએ નાના એવા વ્રતો અણુવ્રત કહે છે. મહાવ્રતો માં હિંસા આદિ એવા પાપ કર્મોનો સર્વથા સંપૂર્ણ ત્યાગ હોય છે. જ્યારે અનુવ્રતોમાં મર્યાદિત ત્યાગ હોય છે.

જૈન તત્વ જ્ઞાનમાં પાંચ પ્રકારના અણુવ્રતો બતાવ્યાં છે:
* ૧. પ્રાણાતિપાત -  સ્થૂળ (મોટી) હિંસાનો ત્યાગ  અર્થાત્ અહિંસા. 
* ૨. મૃષાવાદ  -  મોટાં (ગંભીર) જૂઠાણાનો ત્યાગ અર્થાત્  સત્ય.
* ૩. અદતાદાન - મોટી ચોરીનો ત્યાગ અર્થાત્ અસ્તેય.
* ૪. મેહૂણ (મૈથૂન) - પરસ્ત્રી (પરપુરુષ) સેવનનો ત્યાગ અર્થાત્ બ્રહ્મચર્ય.
* ૫. પરિગ્ગહ (પરિગ્રહ) - મોટા પરિગ્રહનો ત્યાગ અર્થાત્ અપરિગ્રહ કે સંપત્તિ સંચયનો ત્યાગ.

## આ પણ જુઓ 
*શિક્ષાવ્રત
*ગુણવ્રત

શ્રેણી:જૈન ધર્મ
અખંડ આનંદ

**અખંડ આનંદ** એ જાણીતું તથા ભારતની આઝાદી પહેલાનું ગુજરાતી સામાયિક છે. આ સામાયિક દર માસે પ્રકાશિત કરવામાં આવે છે.

ભિક્ષુ અખંડાનંદજીએ ઘરે ઘરે હોંશે હોંશે વંચાય એવું સામાયિક શરૂ કરવા વિચાર કર્યો અને આ વિચારના પરિપાકરૂપે *સસ્તું સાહિત્યવર્ધક કાર્યાલય* દ્વારા ઈ. સ. ૧૯૪૬ના વર્ષથી આ માસિક શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. અમદાવાદ શહેરમાં શરૂ કરાયેલ આ માસિકના શ્રી મોહનલાલ મહેતા તેના તંત્રીપદે હતા. આ પછી આવેલા ત્રિભુવનદાસ ઠક્કર લાંબા સમય સુધી સંપાદકીય સેવા આપતા રહ્યા હતા.

અખંડ આનંદ માસિક, પ્રોઢવાચક વર્ગને સાત્વિક વાંચન પૂરું પાડે છે. ધર્મ, તત્ત્વજ્ઞાન, કેળવણી, ઇતિહાસ, આયુર્વેદ, અર્થકારણ, ખગોળ જેવા વિષયોને પ્રાધાન્ય આપતું આ માસિક વાર્તા, નિબંધ, કવિતા, વાર્તાલાપ, પ્રશ્નોત્તર, ચરિત્ર, પ્રસંગકથા જેવાં જુદા જુદા સાહિત્યસ્વરૂપો અને વચ્ચે વચ્ચે કલાત્મક તસવીરોથી અત્યંત આકર્ષક તથા ભાતીગળ લાગે છે.

૪૩ વર્ષની સતત મજલ કાપી આ માસિક ઈ.સ. ૧૯૯૦ અને ૧૯૯૧ દરમિયાન થોડો વખત બંધ રહ્યું હતું. ફરી પ્રકાશ ન. શાહના તંત્રીપદે આ માસિક ફરી શરૂ થયું હતું.

## બાહ્ય કડીઓ 
* 

શ્રેણી:સાહિત્ય
શ્રેણી:ગુજરાતી સામયિકો
ભુજંગાસન

thumb|right| અન્ય એક વ્યક્તિ દ્વારા ભુજંગાસન
**ભુજંગાસન** (સંસ્કૃત: भुजङ्गासन, ***ભુજઙ્ગાસન***) એ એક યોગાસન છે. આ આસન કરતી વખતે શરીરની આકૃતિ ફેણ ઉઠાવેલી હોય એવા ભુજંગ અર્થાત સર્પ જેવી બનતી હોવાને કારણે આ આસનને ભુજંગાસન અથવા સર્પાસન કહેવામાં આવે છે.

## સાવધાની 
આ આસન કરતી વેળાઐ એકદમ પાછળની તરફ ખુબ વધારે ઝુકવું નહિં. એમ કરવાથી આપની છાતી અથવા પીઠની માંસ-‍પેશીઓમાં ખેંચાણ ઉદભવવાની શક્યતા રહે છે તથા બાહુઓ અને ખભાઓની પેશીઓમાં પણ વળ પડવાની શક્યતા રહે છે, જેના કારણે દર્દ પેદા થવાની સંભાવના વધે છે. પેટમાં કોઈ રોગ અથવા પીઠમાં અત્યાધિક દર્દ હોય તો આ આસન ન કરવું હિતાવહ છે.

## લાભ
આ આસન કરવાથી કરોડરજ્જુનાં હાડકાં સશક્ત બને છે અને પીઠમાં લચીલાપણું આવે છે. આ આસન ફેફસાંની શુદ્ધિ માટે પણ ખુબજ ફાયદાકારક છે અને જે લોકોનું ગળું ખરાબ રહેવાની, દમના રોગની, જુની ખાંસી અથવા ફેંફસાં સંબંધી અન્ય કોઈ બીમારી હોય, એમણે આ આસન ખાસ કરવું જોઈએ.
આ આસન કરવાથી પિત્તાશયની ક્રિયાશીલતા વધે છે અને પાચન-પ્રણાલીની કોમળ પેશીઓ મજબૂત બને છે. આના કારણે પેટની ચરબી ઘટાડવામાં પણ મદદ મળી રહે છે. આ ઉપરાંત આયુષ્ય વધવાને કારણે પેટના નીચેના હિસ્સાની પેશીઓને ઢીલા પડવાની પ્રક્રિયા રોકવામાં પણ સહાયતા મળે છે.
આ આસન કરવાથી બાજુઓમાં (હાથ) શક્તિ વધે છે. ખાસ કરીને પીઠમાં સ્થિત ઇંગળા (ઇડા) અને પિંગળા નાડીઓ પર ખુબ સારો પ્રભાવ પડે છે. વિશેષ કરીને, મસ્તિષ્કમાંથી નિકળતા જ્ઞાનતંતુઓ બળવાન બને છે. પીઠનાં હાડકાંઓમાં રહેવા વાળી તમામ ખરાબીઓ દૂર થાય છે. કબજિયાત દૂર થાય છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
* યોગ 
* 
* 

શ્રેણી:યોગાસન
શ્રેણી:યોગ
નાવા (તા. કાંકરેજ)

**નાવા (તા. કાંકરેજ)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા વાવ-થરાદ જિલ્લામાં આવેલા કાંકરેજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નાવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શ્રેણી:કાંકરેજ તાલુકો
પ્રતિક્રમણ

**પ્રતિક્રમણ** એટલે પાપથી પાછા ફરવું, પાપની આલોચના કરવી, અશુભ યોગમાંથી શુભયોગમાં  આવવું અને વ્રતોમાં લાગેલ અતિચારોથી પાછા ફરીને આવવાની ક્રિયા. પ્રતિક્રમણ એ આવશ્યક સૂત્રના છ અધ્યાયમાંનો એક છે પણ લૌકિક બોલચાલની ભાષામાં આવશ્યક સૂત્રની ક્રિયાને જ પ્રતિક્રમણ તરીકે પણ ઓળખાય છે. 
જૈન ધર્મ પાળતાં દરેક જૈન સાધુ, સાધ્વી, શ્રાવક, શ્રાવિકા આ બધાં રોજ બે વખત પ્રતિક્રમણ કરે તેવો નિયમ છે. એક પ્રતિક્રમણ સવારનું હોય છે જેને ‘રાઈ પ્રતિક્રમણ’ કહેવાય છે. સાંજનું પ્રતિક્રમણ ‘દેવસી પ્રતિક્રમણ કહેવાય છે. આ ઉપરાંત ખાસ દિવસોનાં પ્રતિક્રમણ પણ હોય છે. જેમકે, ચૌદસની તિથિએ કરવાનું પખ્ખી પ્રતિક્રમણ કહેવાય. ચાતુર્માસ શરૂ થાય ત્યારે, ચાતુર્માસ પુરૂ થાય ત્યારે, ફાગણ મહિનાની પહેલી ચૌદસ આ દિવસોના પ્રતિક્રમણને ચૌમાસી પ્રતિક્રમણ કહેવાય. તેમ જ સૌથી મહત્વનું પ્રતિક્રમણ તે પર્યુષણના છેલ્લા દિવસે કરવામાં આવતું (ભાદ્રપદ મહિનાની ચોથી તિથિ) સંવત્સરી પ્રતિક્રમણ કહેવાય છે. આમ કુલ પ્રતિક્રમણ પાંચ હોય છે. અજિતશાંતિ સ્તવનની ૩૮મી ગાથામાં આમ છેઃ *પક્ખિઅ–ચઉમ્માસિઅ,–સંવચ્છરિએ અવસ્સ ભણિયવ્વો, સોઅવ્વો સવ્વેહિં, ઉવસગ્ગ–નિવારણો એસો.*

શ્રેણી:જૈન ધર્મ
નટરાજન આસન

પૂર્વવત ઊભા રહીને જમણા પગને પાછળની તરફ વાળો. જમણો હાથ ખભાની  ઊપરથી લઇને જમણા પગના અંગુઠા પકડો. ડાબો હાથ સામેની તરફ સીધો ઊપરની બાજુએ ઉઠાવેલી સ્થિતિમાં હોવો જોઇએ. આમ એક પગ વડે  કર્યા પશ્ચાત બીજા પગ વડે આ જ પ્રકારે પુનરાવર્તન કરો.

## લાભ 
આ આસન કરવાથી હાથ અને પગના બધા  સ્નાયુઓનો વિકાસ થાય છે. સ્નાયુમંડળને સુદૃઢ બનાવે છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
* Yoga 

શ્રેણી:યોગાસન
શ્રેણી:યોગ
બગલો

right|thumb|300px| પાણીમાંથી માછલીનો શિકાર કરવા ધ્યાનમગ્ન સ્થિતિમાં એક બગલો

**બગલો** એ હેરોન્સ ( Herons) પક્ષીઓની એક પ્રજાતિ છે. આ પક્ષી પરિવારમાં ૬૪ (ચોસઠ) પ્રજાતિઓ આવેલી છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
* હેરોન્સ નામની પક્ષીઓની પ્રજાતિનું ચલચિત્ર (Heron videos)  the Internet Bird Collection નામની વેબસાઇટ પર.

શ્રેણી:પક્ષી
કરિયાતું

::*કરિયાતું નામે સરળતાથી ઉપલબ્ધ અન્ય વનસ્પતિ (કરિયાતું-*Andrographis paniculata*) માટે જુઓ કરિયાતું (વનસ્પતિ)*
::*આ લેખ હિમાલયમાં થતાં કરિયાતા (કરિયાતું-*Swertia chirata*) વિષે છે.*

**કરિયાતું** (*Swertia chirata*)  એ ઊઁચાઈવાળી જગ્યા પર જોવા મળતી એક જાતની વનસ્પતિ છે. આના છોડ (ક્ષુપ) ૨ થી ૪ ફુટ જેટલા ઊઁચા એક-વર્ષાયુ અથવા દ્વિવર્ષાયુ હોય છે. આ વનસ્પતિનાં પાંદડાં અને છાલ ખુબજ કડવી હોય છે અને આયુર્વેદના શાસ્ત્રોમાં જ્વર-નાશક તથા રક્તશોધક માનવામાં આવી છે. આ વનસ્પતિની નાની - મોટી અનેક પ્રજાતિઓ હોય છે; જેમ કે - કલપનાથ, ગીમા, શિલારસ, ઇત્યાદિ. એને જંગલોમાંથી મળી આવતા તિક્ત દ્રવ્યના રૂપમાં હોવાને કારણે *કિરાતતિક્ત* પણ કહેવામાં આવે છે. ચિરાયતા, કિરાત તથા ચિરેટ્ટા એનાં અન્ય નામો છે. મહર્ષિ ચરકના ગ્રંથમા જણાવ્યા અનુસાર આ વનસ્પતિ તિક્ત સ્કંધ તૃષ્ણા નિગ્રહણ સમૂહમાં તથા આચાર્ય સુશ્રુતના વર્ણન અનુસાર અરગ્વધ સમૂહમાં ગણાય છે.

કરિયાતું હિમાલય પર્વતમાળામાં, કાશ્મીરથી લઇને અરુણાચલ પ્રદેશ સુધી ૪ થી ૧૦ હજાર ફીટ જેટલી ઊઁચાઈ પર ઊગી નીકળે છે. નેપાળ કરિયાતુંનો મૂળ ઉત્પાદક દેશ છે. ક્યાંક-ક્યાંક મધ્ય ભારતના પહાડી ઇલાકાઓ તથા દક્ષિણ ભારતના પહાડો પર પણ આ છોડ ઉગાડવાના પ્રયાસ કરવામાં આવ્યા છે.

કરિયાતુંના પ્રકાંડ સ્થૂળ અડધા થી દોઢ મીટર લાંબા, શાખા યુક્ત ગોળ અને આગળની તરફ ચાર ખુણાવાળા પીતવર્ણનાં હોય છે. પાંદડાં પહોળાં ભાલા આકારનાં, ૧૦ સેન્ટિમીટર સુધીની લંબાઈ ધરાવતાં, ૩ થી ૪ સેન્ટિમીટર પહોળાઇ ધરાવતાં અગ્રભાગ પરથી અણીયાળાં હોય છે. આ અણી નીચે તરફ મોટી તથા ઊપર તરફ નાની થતી જાય છે.
ફૂલ લીલાશ પડતા પીળા રંગના, વચ્ચે-વચ્ચે રીંગણીયા રંગથી ચિત્રિત, અનેક શાખા યુક્ત પુષ્પદંડો પર લાગે છે. પુષ્પમાં બાહ્ય અને અભ્યંતર કોષ ૪ - ૪ ખંડવાળા હોય છે તથા પ્રત્યેક પર બે-બે ગ્રંથિઓ આવેલી હોય છે. ફળ લંબગોળ નાનાં-નાનાં એક ચતુર્થાંશ ઇંચ જેટલું કદ ધરાવતાં ઇંડાકાર હોય છે તથા બીજ બહુસંખ્ય, નાનાં, બહુકોણીય તેમજ ચિકણાં હોય છે. વર્ષા ઋતુમાં ફૂલ બેસે છે. ફળ જ્યારે ચોમાસાના અંત સુધીમાં પાકી જાય છે ત્યારે શરદ ઋતુમાં તેનો સંગ્રહ કરવામાં આવે છે. આ છોડમાં કોઈ વિશેષ ગંધ નથી હોતી, પરંતુ સ્વાદ તીખા હોય છે.

કરિયાતુંનાં પંચાંગ અને પુષ્પ પ્રયુક્ત હોય છે. સામાન્ય રીતે ઝડપથી ઉપલબ્ધ ન થતું હોવાને કારણે એમાં મિલાવટ મોટા પાયે થતી હોય છે. પંચાંગમાં પણ મુખ્યત્વે પ્રકાંડ જ હોય છે. જે બે ત્રણ ફુટ લંબાઇના હોય છે. કરિયાતાંની છાલ ચપટી, અંદરની તરફ થોડી વળેલી તથા બહારની તરફ ભૂરા રંગની અંદરથી ગુલાબી રંગની હોય છે.
## બાહ્ય કડીઓ 
* Jepson Manual Treatment
* Picture of Swertia perennis
* *ઔષધીય પૌધોં કી ખેતી (લેખક - મુકેશ કુમાર) 
* અર્જુન 

શ્રેણી:વનસ્પતિ
શ્રેણી:ઔષધીય વનસ્પતિ
શ્રેણી:આયુર્વેદિક ઓસડિયાં
શ્રેણી:સંદિગ્ધ શીર્ષક વાળાં પાનાં
કરિયાતું (વનસ્પતિ)

:*કરિયાતું નામે હિમાલયમાં થતી અન્ય વનસ્પતિ (કરિયાતું-*Swertia chirata*) માટે જુઓ કરિયાતું*
:*આ લેખ સરલતાથી ઉપલબ્ધ અન્ય કરિયાતા (કરિયાતું-*Andrographis paniculata*) વિષે છે.*

thumb|300px|કરિયાતું
**કરિયાતું** (સંસ્કૃત: कालमेघ, કાલમેઘ; વૈજ્ઞાનિક નામ: *Andrographis paniculata*) એકવર્ષાયુ છોડ સ્વરૂપે ઉગતી એક ઔષધીય વનસ્પતિ છે. તેનું વૈજ્ઞાનિક નામ **એન્ડોગ્રાફિસ પેનિક્યુલાટા** છે. કરિયાતાનાં પર્ણમાંથી એન્ડ્રોગ્રાફોલાઈન નામનો આલ્ક્લોઇડ મળે છે, જેનું આયુર્વેદ મુજબ ઔષધીય મહત્વ રહેલું છે. આ છોડ ભારત તથા શ્રીલંકાનો મૂળ નિવાસી છે તથા દક્ષિણ એશિયામાં વ્યાપક રૂપમાં આ વનસ્પતિની ખેતી કરવામાં આવે છે. એનું પ્રકાંડ સીધું હોય છે, જેમાંથી ચાર શાખાઓ નિકળતી હોય છે અને પ્રત્યેક શાખા ફરી ચાર શાખાઓમાં વિભાજીત થઇ ફૂટતી હોય છે. આ છોડનાં પાંદડાં લીલા રંગના અને સાધારણ હોય છે.  કરિયાતાનાં ફૂલનો રંગ ગુલાબી હોય છે. તેના છોડને બીજ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવે છે જેને મે-જૂન મહિનામાં ક્યારી કરી (ધરૂ બનાવી) અથવા ખેતરમાં વાવીને તૈયાર કરવામાં આવે છે. આ છોડ નાના કદ વાળા છાયાયુક્ત સ્થાનો પર વધારે પ્રમાણમાં જોવા મળે છે. ઔષધીય ગુણ માટે છોડની લનણી ફૂલ આવવાની અવસ્થા (ઓગસ્ટ-નવેમ્બર)માં કરવામાં આવે છે. બીજ મેળવી સંગ્રહ કરવા માટે ફરી ફેબ્રુઆરી-માર્ચ મહિનામાં છોડની કાપણી કરવામાં આવે છે. છોડને અને ખાસ કરીને તેના પાંદડાઓને કાપીને, સુકવીને બજારમાં વેચવામાં આવે છે. સરેરાશ રીતે એક હોક્ટર દીઠ ૩૦૦-૪૦૦ કિગ્રા જેટલાં લીલા કરિયાતાનું (સુકાનું પ્રમાણ ૬૦-૮૦ કિગ્રા) ઉત્પાદન મળે છે.

## આ પણ જુઓ
* આંકડો
* અળવી
* અશ્વગંધા
* અરડૂસી
* ફુદીનો

શ્રેણી:વનસ્પતિ
શ્રેણી:છોડ
શ્રેણી:આયુર્વેદિક ઓસડિયાં
શ્રેણી:ઔષધીય વનસ્પતિ
શ્રેણી:સંદિગ્ધ શીર્ષક વાળાં પાનાં
શ્રેણી:ગુજરાતની વનસ્પતિ
બબલભાઈ મહેતા

**બબલભાઈ પ્રાણજીવન મહેતા** (૧૦ ઓક્ટોબર ૧૯૧૦ – ૨૭ સપ્ટેમ્બર ૧૯૮૧) ગુજરાતી ભાષાના સાહિત્યકાર હતા. 

## જીવન 
બબલભાઈ મહેતાનો જન્મ ૧૦ ઓક્ટોબર, ૧૯૧૦ના રોજ હળવદ મુકામે થયો હતો. એમણે શિક્ષણ હળવદ, વઢવાણ, કરાંચી અને મુંબઈ ખાતે એમ જુદે જુદે સ્થળે લીધું હતું. ઉચ્ચ શિક્ષણ ડી. જે. સિંધ કોલેજ, કરાંચી ખાતે લીધું હતું.

એમનું અવસાન સપ્ટેમ્બર ૨૭, ૧૯૮૧ના રોજ થયું હતું.

## સર્જન 
ગુજરાતી સાહિત્યક્ષેત્રે એમનું સ્થાન આત્મકથા લેખક, જીવનચરિત્ર લેખક અને નિબંધકારનું છે. તેઓ ગાંધીવિચારધારાએ ઘડાઇને સર્વોદય કાર્યક્રમને વરેલા હતા અને આજીવન લોકસેવક અને રચનાત્મક કાર્યના પુરસ્કર્તા રહ્યા હતા.

જે ક્ષેત્રમાં તેઓ સક્રિય રહ્યા, જે પ્રવૃત્તિઓ તેમણે અપનાવી હતી તેના અનુભવોથી મેળવેલું અને મનોમંથન કરી પામેલું પુસ્તકરૂપે સાકાર કર્યું હતું. ગ્રામસેવા, લોકશિક્ષણ, ગ્રામજીવન, ભૂદાન પ્રવૃત્તિ જેવા વિષયોને કેન્દ્રમાં રાખી સરળ ભાષામાં એમણે સાહિત્યસર્જનનું કાર્ય કર્યું હતું.

શ્રેણી:સાહિત્યકાર
શ્રેણી:સમાજ સેવક
શ્રેણી:૧૯૧૦માં જન્મ
શ્રેણી:૧૯૮૧માં મૃત્યુ
અપરિગ્રહ

**અપરિગ્રહ** એ અનાવશ્યક સંચય ટાળવાની સંકલ્પના છે, આ સંકલ્પના જૈન અને રાજયોગ કે અષ્ટાંગ યોગ આ બંને દર્શનોનો એક ભાગ છે.અ સંકલ્પનાનો અર્થ એવો છે કે - અનુગામીએ  પોતાના માટે આવશ્યક સિવાયની વસ્તુઓનો સંચય ન કરવો સંગ્રહ ન કરવો. જોકે સાધુઓને તો કોઈ પણ વસ્તુનો સંગ્રહ કરવાની મનાઈ હોય છે.

જૈન ધર્મના મૂળ પાંચ સિદ્ધાંતો માં નો આ એક છે. જેમાં અપરિગ્રહ ઉપરાંત અહિંસા, અસ્તેય, બ્રહ્મચર્ય અને સત્ય. આ પાંચ અણુવ્રતો માં નો પણ એક છે.

રાજયોગ પરંપરામાં આત્મ સંયમ સંબંધી પાંચ યમો માંનો આ એક યમ છે. (અન્ય ચાર યમો છે અહિંસા,સત્ય, અસ્તેય, અને બ્રહ્મચર્ય.)

અપરિગ્રહ એ સંસ્કૃતમાં લાલચ રહિત કે  હદવાની વૃત્તિના નિષેધનો સમાનાર્થી છે. અસ્ત્યથી વિપરીત અપરિગ્રહ એ જરૂરિયાત પૂરતી વસ્તુ રાખવાનો અને અન્ય સૌ વસ્તુનો ત્યાગ સૂચવે છે. આ સંકલ્પના બેંટ વસ્તુના અસ્વીકારના સમર્થક તરીકે પણ જોઈ શકાય છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી: જૈનત્વ
શ્રેણી:યમ
થરા (તા. કાંકરેજ)

thumbnail|બસ સ્ટેન્ડ, થરા
**થરા** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લા માં આવેલા કાંકરેજ તાલુકા માં આવેલું એક મહત્વનું નગર અને તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે. થરાના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ નગરમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. અહીં શ્રી થરા પટેલવાસ સેવા સહકારી મંડળી લિ. અને શ્રી સરદાર ખેડૂત સેવા કો.ઓ. સોસાયટી આવેલી છે. અહીં સ્ટેટ બેન્ક ઓફ ઇન્ડિયા, ICICI બેંક, દેના બેંક, બનાસ બેંક, પ્રગતિ બેંક અને બેંક ઓફ બરોડાની શાખાઓ પણ આવેલી છે.

## ઇતિહાસ 
### કાંકરેજ થરા 
થરા તાલુકો કાંકરેજ થરાની સૌથી મહત્વની જાગીર હતો જેમાં ૨૪ ગામો અને કાંકરેજ થાણાની ૫ અન્ય સહભાગી જાગીરોનો સમાવેશ થતો હતો. ૧૯૦૧ની વસતી ગણતરી પ્રમાણે જાગીરનો કુલ વિસ્તાર  હતો અને વસતી ૮,૮૬૦ વ્યક્તિઓની હતી. ૧૯૦૩-૦૪માં કુલ આવક ૩૧,૧૩૮ રૂપિયા હતી. બે મુખ્ય જાગીરદારો અત્યંત મર્યાદિત માત્રામાં *કામદાર*ની નિમણૂક વડે કાનૂની સત્તા ધરાવતા હતા.

થરાના મુખ્ય પાંચ જાગીરદારો બે મુખ્ય *પાટીઓ* અથવા શાખાઓ સરદારસિંહજી અને જશભાઇ જાગીરોમાં વહેંચાયેલા હતા. સરદારસિંહજીની જાગીર વડાનું મૃત્યુ થવાથી ૧૯૦૬માં બ્રિટિશ વ્યવસ્થા હેઠળ મૂકવામાં આવી હતી. ૧૯૨૬માં મદારસિંહજી સરદારસિંહજી (૯ જૂન ૧૯૦૬) અને ગોદડસિંહજી ગજસિંહજી (૧૬ એપ્રિલ ૧૮૬૭) સત્તા પર આવ્યા. તેઓ વાઘેલા રાજપૂતો હતા અને આ વિસ્તારમાં ૧૮મી સદીમાં સ્થાયી થયા હતા. શાસન પુત્રો વડે વંશપરંપરાગત રીતે ચાલતું હતું.

### બ્રિટિશ શાસન 
કાંકરેજ જાગીર મહી કાંઠા એજન્સનો ભાગ હતી પરંતુ ૧૮૪૪માં પાલનપુર રજવાડું નજીક હોવાથી પાલનપુર એજન્સીમાં આવી. આ જાગીરના વડાઓ મહી કાંઠા એજન્સીના ૧૮૧૨ના કાયદાઓને આધિન હતા. ૧૯૨૫માં પાલનપુર એજન્સી બનાસકાંઠા એજન્સી બની. ૧૯૩૩માં પાલનપુર રજવાડું રાજપુતાના એજન્સીમાં ભેળવવામાં આવ્યું અને બાકીની બનાસ કાંઠા એજન્સી મહી કાંઠા એજન્સીમાં ભેળવીને સાબર કાંઠા એજન્સી બનાવવામાં આવી જે પશ્ચિમ ભારત રાજ્ય એજન્સી હેઠળ હતી. ૧૧ નવેમ્બર ૧૯૪૪ના રોજ પશ્ચિમ ભારત રાજ્ય એજન્સી બરોડા અને ગુજરાત રાજ્ય એજન્સીમાં ભેળવી દેવાઈ.

### સ્વતંત્રતા પછી 
૧૯૪૭માં ભારતની સ્વતંત્રતા પછી આખો પ્રદેશ બોમ્બે રાજ્યમાં આવ્યો અને ૧૯૬૦માં ગુજરાત રાજ્યની સ્થાપના પછી થરા ગુજરાતના બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવ્યું.

## ધાર્મિક સ્થળો 
અહીં ભરવાડ સમાજનું ઝાઝાવડા ગ્વાલીનાથ મહાદેવનું મંદિર અને ગુરૂ ગાદી આવેલાં છે. આ ઉપરાંત ગામમાં રામજી મંદિર, બહુચર માતાજી, સદુભાપાટી, હીંગળાજ માતાજીનું મંદિર આવેલ છે. પટેલવાસમાં શ્રી બ્રહ્માણી માતા, સિકોતર માતા, હીંગળાજ માતાજી, વેરાઈ માતાજી તેમજ બારવટી સિકોતર માતાજીનાં મંદિરો અને જુમ્મા મસ્જીદ તેમજ મદની મસ્જીદ આવેલાં છે. 

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
શ્રેણી:કાંકરેજ તાલુકો
વિઠલોદ (તા. કાંકરેજ)

**વિઠલોદ (તા. કાંકરેજ)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા વાવ-થરાદ જિલ્લામાં આવેલા કાંકરેજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વિઠલોદ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શ્રેણી:કાંકરેજ તાલુકો
દહનશીલતા

thumb|right| દહનનશીલ રસાયણોનું પ્રતીક**દહનશીલત** યા **પ્રજ્વલનશીલતા**, ઐ કોઇપણ પદાર્થનો એવો ગુણ છે, જેના અનુસાર એ પદાર્થ કેટલો આસાનીથી સળગે છે અથવા સળગીને આગ અથવા ઉષ્મા ઉત્પન્ન કરી શકે છે. કોઇપણ વસ્તુના દહનની પ્રક્રિયા હેતુ આવશ્યક કઠિનતાની માત્રાને અગ્નિ પરીક્ષણ દ્વારા માપવામાં આવે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તર પર, દહનશીલતાનું માપન કરવા માટે વિભિન્ન પ્રકારની પરીક્ષણ વિધિઓ (પ્રોટોકૉલ) મૌજૂદ છે. આ પરીક્ષણો દ્વારા પ્રાપ્ત કરાયેલા મૂલ્યાંકનો (રેટિંગ્સ)ને ઇમારતી કૂટ (બિલ્ડિંગ કોડ), વીમા આવશ્યકતાઓ, અગ્નિ કૂટ (ફાયર કોડ) ઉપરાંત એવા નિયમો અને વિનિમયો માટે પ્રયોગ કરવામાં આવે છે કે જે કોઇ ભવન નિર્માણ સામગ્રીના ઉપયોગ અને ભંડારણ સાથે સાથે કોઇપણ અત્યંત દહનશીલ પદાર્થની કોઇ ઇમારતની અંદર અથવા બહાર સંભાળ (‘હૈંડલિંગ’) તથા એના માર્ગ અથવા વાયુ પરિવહનને નિર્ધારિત કરે છે.

## દહનશીલ પ્રવાહી 
દહનશીલ પ્રવાહી એવો તરલ પદાર્થ હોય છે, જે ભડકા સાથે સળગી ઉઠવામાં અથવા વિસ્ફોટ કરવામાં સક્ષમ હોય છે, જેને કારણે એ પદાર્થો માનવ જીવન માટે જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. આ તરલ પ્રવાહીઓનાં ઉદાહરણ છે, પેટ્રોલ, ડીઝલ, કેરોસીન (મિટ્ટી કા તેલ) વગેરે
અતિચાર

**અતિચાર** એટલે એવી ક્રિયા કે કર્મ જેના સેવનથી પાળવામાં આવતા વ્રતમાં દોષ લાગે. આવા અતિચારના સેવનથી વ્રતના પાલનમાં એકાંશે ભંગ થાય છે.

જૈન દર્શનમાં અતિચારના મુખ્ય ત્રણ પ્રકાર બતાવ્યાં છે.
*૧.કાયિક
*૨.વાચિક
*૩.માનસિક

શ્રેણી:જૈન ધર્મ
અરડૂસી

**અરડૂસી** અથવા **વસાકા** એક દ્વિબીજપત્રી ઘટાદાર વનસ્પતિ છે. આ છોડ એકેન્થેસિયા પરિવારની વનસ્પતિ છે. અરડૂસીનાં પાંદડાં લાંબા હોય છે અને શાખાની પર્વસન્ધિઓ પર સમ્મુખ ક્રમમાં સજ્જ રહેતી હોય છે. એનાં ફૂલનો રંગ સફેદ તેમજ પુષ્પમંજરી ગુચ્છેદાર હોય છે. અરડૂસી એક ઔષધિય વનસ્પતિ છે. એનાં પર્ણોમાં વેસિન નામક ઉપક્ષાર હોય છે, જેનો ઉપયોગ આયુર્વેદ અને હોમિયોપેથી માં વિભિન્ન પ્રકારની દવાઓના રૂપમાં કરવામાં આવે છે. ઔષધિઓ અરડૂસીનાં પાંદડાંઓ તેમજ મુળિયાંઓમાંથી તૈયાર કરવામાં આવે છે.

**અરડૂસી** એ ક્ષયમાં ખુબ જ સારી છે. ક્ષયની આધુનિક દવા ચાલતી હોય તેની સાથે પણ અરડુસીનો ઉપયોગ થઈ શકે. સુકી અને કફવાળી એમ બન્ને ઉધરસમાં અરડૂસી ખૂબ જ હિતાવહ છે. કફ છૂટતો ન હોય, ફેફસામાં અવાજ કરતો હોય, કાચો ફીણવાળો કફ હોય, ઉધરસ દ્વારા તેને કાઢવામાં તકલીફ થતી હોય, તેમાં અરડૂસી સારુ કામ કરે છે.

## ઉપયોગ 
* અરડૂસીનાં તાજા પાનને ખુબ લસોટી કાઢેલો બે ચમચી રસ અને એક ચમચી મધ સવાર-સાંજ ચાટવાથી ખાંસી મટે છે, કફ જલદી છુટ્ટો પડે છે.
* નાના બાળકને વરાધ-સસણી થાય તો અરડૂસીનો અડધી ચમચી રસ એટલા જ મધ સાથે સવાર-સાજં આપવાથી રાહત થાય છે.
* અરડૂસીના અવલેહને વાસાવલહે કહે છે. તે ખાંસી, દમ અને સસણીમાં સારુ પરિણામ આપે છે.
* પરસવો ખુબ ગંધાતો હોય તો અરડૂસીના પાનનો રસ બેથી ત્રણ ચમચી સવાર-સાંજ પીવાથી અને અરડૂસીના પાનનું ચુર્ણ ઘસીને સ્નાન કરવાથી લાભ થાય છે.
* અરડૂસીના પાનનો તાજો રસ પીવાથી ઉધરસ, રક્તપિત્ત, કફજ્વર, ફલુ, ક્ષય અને કમળામાં ફાયદો થાય છે.

## આ પણ જુઓ
* આંકડો
* અળવી
* અશ્વગંધા
* કરિયાતું
* ફુદીનો

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* 

શ્રેણી:આયુર્વેદિક ઓસડિયાં
શ્રેણી:વનસ્પતિ
શ્રેણી:વનસ્પતિશાસ્ત્ર
શ્રેણી:ઔષધીય વનસ્પતિ
ડેવિડ બુન

**ડેવિડ બૂન** એક ઓસ્ટ્રેલિયા દેશ તરફથી રમતા ક્રિકેટર છે તેઓ હાલ રમતમાંથી નિવૃત્ત થઇ ચુક્યા છે. ડેવિડ બૂન એકદિવસીય મેચ તેમજ  પાંચ દિવસની ટેસ્ટશ્રેણીઓ રમી ચુક્યા છે. તેઓ પ્રારંભિક બેટધર તરીકે રમે છે.

શ્રેણી:ક્રિકેટર
શ્રેણી:ઓસ્ટ્રેલિયા
શેન વોર્ન

**શેન વોર્ન** એ એક ઓસ્ટ્રેલિયા દેશ તરફથી રમતા ક્રિકેટર છે અને તેઓ હાલ રમતમાંથી નિવૃત્ત થઇ ચુક્યા છે. શેન વોર્ન એકદિવસીય મેચ તેમજ  પાંચ દિવસની ટેસ્ટશ્રેણીઓ રમી ચુક્યા છે. શેન સ્પિન બોલર તરીકે રમતા હતા. શેન વોર્ન વિશ્વના અગ્રણી સ્પિનરો પૈકીના એક ગણાય છે.

શ્રેણી:ક્રિકેટર
શ્રેણી:ઓસ્ટ્રેલિયા
અનેકાંતવાદ

**અનેકાંતવાદ** એ જૈનત્વના મૂળભૂત સિદ્ધાંતોમાં નો એક છે.  આ સિદ્ધાંત વિવિધ દ્રષ્ટિકોણના સહાસ્તિત્વને માન્યતા આપે છે અને જણાવે છે કે સત્ય અને હકીકતને વિવિધ દ્રષ્ટિકોણને હિસાબે જુદાજુદા અર્થે લેવાય છે. માટે કોઈ એક જ ચોક્ક્સ દ્રષ્ટિકોણ સંપૂર્ણ સત્ય હોય તે આવશ્યક નથી.

સંપૂર્ણ સત્યનો સાક્ષાતકાર કરનાર સંકલ્પના સામે જૈનો *અધગજન્યાય:*નું ઉદાહરણ સામે ધરે છે. જેને "અંધ માણસો અને હાથી"ની દ્રષ્ટાંત કથા દ્વારા સમજાવી શકાય છે. આ કથા અનુસાર, અમુક અંધ લોકોએ હાથીના વિવિધ ભાગોનો અનુભવ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો જેમકે (પગ, સૂંઢ, કાન આદિ). દરેકે હાથીને જાણવાનો દાવો કર્યો અને હાથીનું ખરું સ્વરૂપ વર્ણવવાનો પ્રયત્ન કર્યો, પણ તે દરેકના મર્યાદિત દ્રષ્ટિકોણને કારણે તે દરેક આંશિક રૂપે જ સફળ થયાં. આ સિદ્ધાંતને ઔપચારિક રીતે એ પ્રમાણે વર્ણવી શકાય, પદાર્થ કે વસ્તુના અસ્તિત્વના અસંખ્ય પ્રકાર અને ગુણધર્મ હોય છે આથી તેના અસ્તિત્વને તેના દરેક દ્રષ્ટિકોણથી જાણવુંએ માનવની મર્યાદિત દ્રષ્ટિકોણ ક્ષમતા કે વૈચારિક ક્ષમતાથી પરે છે. જૈન દર્શન અનુસાર માત્ર કેવળજ્ઞાની આત્માઓ જ પદાર્થ, વસ્તુ આદિને તેના દરેક દ્રષ્ટિકોણથી  જાણી સમજી શકે છે, અન્ય સૌ માનવ માત્ર અધૂરું જ્ઞાન જ ધરાવે છે  આમ , કોઈ એક , ચોક્કસ, (માનવનો) દ્રષ્ટિકોણ વૈશ્વિક સત્ય કે અંતિમ સત્ય હોય તે જરુરી નથી. 

*અનેકાંતવાદ*ની શિક્ષાના મૂળ ૨૪મા તીર્થંકર ભગવાનમહાવીર સ્વામી(ઈ.પૂ. ૫૯૯-૫૨૭)ની દેશના માં મળી આવે છે. તર્કશાસ્ત્ર ના પ્રમુખ સિદ્ધાંત એવા * સ્યાયવાદ*(અનુબંધિત દ્રષ્ટિકોણ) અને *ન્યાયવાદ* (આંશિક દ્રષ્ટિકોણ) પણ અનેકાંત વાદમાંથી ઉતરી આવ્યાં છે જે આ સંકલ્પનાને વધુ તાર્કીક અને સ્પષ્ઠ અભિવ્યક્તિ આપે છે. સંયુક્ત શબ્દ અનેકાંતવાદ અન્+એક+અંત+વાદ શબ્દોના યુગ્મથી બને છે જેનો અર્થ થાય છે એકત્વથી વિપરીત સંકલ્પના. અથવા એક અ ચોક્કસપણું.

*અનેકાંતવાદ* તેમના અનુયાયીઓને તેમના વિરોધકો અને પ્રતોસ્પર્ધકો કે દુશ્મનોના દ્રષ્ટિકોણને પણ ગણનામાં લેવાનું સૂચવે છે. 

## References 

શ્રેણી:Jain philosophical concepts
શ્રેણી:Religious pluralism
મયૂરાસન

300px|thumbnail|મયુરાસન
મયૂર શબ્દનો અર્થ  મોર થાય છે. મયૂરાસન કરવાથી શરીરનો આકાર મોરના જેવો દેખાય છે આથી, આ આસનનું નામ **મયૂરાસન** રાખવામાં આવેલું છે. 

## સાવચેતી 
જે લોકોને ઉચ્ચ રક્તદાબ (હાઇ બ્લડપ્રેશર), ક્ષય (ટીબી), હૃદય રોગ, અલ્સર તથા હર્નિયા રોગની શિકાયત હોય, તેમણે આ આસન *યોગ ચિકિત્સક*ની સલાહ લીધા પછી જ કરવું જરુરી છે.

## લાભ 
તિલ્લી, યકૃત, કીડની, અગ્ન્યાશય અને આમાશય જેવાં અંગો આ આસન કરવાથી લાભાન્વિત થાય છે. મુખ પર કાન્તિ આવે છે. મધુપ્રમેહના રોગીઓ માટે આ આસન કરવું લાભકારી છે. કબજિયાતને દૂર કરે છે. જઠરાગ્નિને પ્રદીપ્ત કરે છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
* યોગ વિશે માહિતી ધરાવતા વેબસાઇટ પર મયૂરાસન વિશે 
* મયૂરાસન વિશે માહિતી 

શ્રેણી:યોગાસન
શ્રેણી:યોગ
વિશ્વ બેંક

**વર્લ્ડ બેંક**ની સ્થાપના 'બ્રિટન વુડ્સ' સંમેલન દરમ્યાન થઇ હતી. તે ઇ.સ ૧૯૪૬માં સક્રિય બની તથા ઇ.સ ૧૯૪૭થી યુ.એન.ના અંગ તરીકે કાર્યરત થઇ. વર્લ્ડ બેન્કનો ઉદ્દેશ એ હતો કે બીજા વિશ્વ યુદ્ધના કારણે આર્થિક રીતે જર્જરીત થઇ ગયેલા દેશોના અર્થ તંત્રને પુન:જીવીત અને વિકસિત કરવાં.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:અર્થતંત્ર
શ્રેણી:બેન્કિંગ
શ્રેણી:બેંક
માલગઢ (તા. ડીસા)

**માલગઢ (તા. ડીસા)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ડીસા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. માલગઢ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શ્રેણી:ડીસા તાલુકો
લાખણી

**લાખણી** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા વાવ-થરાદ જિલ્લાના લાખણી તાલુકામાં આવેલું ગામ અને મુખ્ય મથક છે.

લાખણી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે  મકાઈ, બાજરી, તુવર, દાડમ તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા (શ્રી સરસ્વતી વિદ્યાલય), પંચાયતઘર, આંગણવાડી, બેંક તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.                                                                    

શ્રેણી:લાખણી તાલુકો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
કથક

**કથક** (હીન્દી: कथक, ઉર્દૂ: ) એ  આઠ ભારતીય શાસ્ત્રીય નૃત્ય શૈલિઓમાંની એક છે. આ શિલિનુમ્ ઉદ્ગમ ઉત્તર ભારતના હાલના પાકિસ્તાન હેઠળના ક્ષેત્રોમાં થયું. આ નૃત્યના મૂળ પ્રાચીન કાળના ઉત્તર ભારતની કથક કે કથા કહેનારા વણજારાઓની ટોળી સુધી જાય છે. આ વણઝારા ગામડાઓના ચોકમાં, મંદિરોના પ્રાંગણમાં પોતાની કલા પ્રદર્શિત કરતાં તેઓ ખાસ કરીને પૌરાણીક કથાઓ, ધાર્મિક કથાઓ અને બોધ કથાઓને પોતાની મુદ્રાઓ અને ભાવ ભંગિમા દ્વારા પ્રસ્તુત કરતાં. આ એક ઉત્કૃષ્ટ નાટક હતું, જેમાં વાદ્યો અને ગાયન સાથે કલાત્મક મુદ્રાઓ કથાઓને જીવંત કરી દેતી હતી. આજની વિદ્યમાન કથક શૈલિમાં મંદિર અને ક્રિયાકાંડની અને ભક્તિ ચળવળની અસર જોવા મળે છે. ૧૬મી સદીની આસપાસ આ નૃત્ય શૈલિએ ફારસી નૃત્ય અને મધ્ય એશિયાના અમુક ચાલ પણ અપનાવ્યા જેમને તે કાળના મોગલ દરબારો દ્વારા લવાયા. 

આજકાલ કથક નૃત્યના મુખ્યત્વે ત્રણ ઘરાના છે, જ્યાંથી મોટા ભાગના નર્તકો પોતાની ઓળખ મેળવે છે: જયપુર, લખનૌ અને બનારસ ઘરાના (જેઓ કચવાહ રજપૂત રજવાડા, અવધના નવાબ અને વારાણસીના નવાબના દરબારમાં આશ્રય મેળવી વિકસ્યા). આ સિવાય રાયગઢ ઘરાના પણ પ્રચલિત બન્યો જે દરેક ઘરાનાની વિશિષ્ટતાઓ ધરાવે છે. પણ તેમની અમુક વિશિષ્ટ નૃત્ય રચનાને પરિણામે આ ઘરાના પ્રખ્યાત બન્યો.
 
કથક શબ્દ સંસ્કૃતના કથા શબ્દ પરથી ઉતરી આવ્યો છે, જેનો અર્થ થાય છે વાર્તા અને કથક નો અર્થ થાય છે વાર્તા કહેનાર કે કરનાર કે વાર્તાને સંબંધિત. *કથા કહે સો કથક* એવી કહેવત ઘણા શિક્ષકો પોતાના વિદ્યાર્થીઓને કહે છે, પણ તેનો અર્થ એમ પણ થાય છે, 'જેમાં કથા કહેવાય છે, તે છે કથક'.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:નૃત્ય
ભરતનાટ્યમ

ની ઓળખ સમી મુદ્રાને પ્રદર્શિત કરતી એક નૃત્યાંગના]]

**ભરતનાટ્યમ** અથવા **ભારતનાટ્યમ** (તમિળ: பரதநாட்டியம்) એ તામિળનાડુ ક્ષેત્રમાં ઉદ્ગ્મ પામેલ એક શાસ્ત્રીય નૃત્ય શૈલિ છે., .  ભારતનાટ્યમ સાથે મોટે ભાગે શાસ્ત્રીય સંગીત સંલગ્ન હોય છે. આ નૃત્યને તેની પ્રેરણા પ્રાચીન ચિદંબરમના મંદિરના શિલ્પો પરથી મળે છે. 

## નામ વ્યૂત્પતિ
ભરત નાટ્યમ એ શબ્દ **ભા**વ , **રા**ગ, **તા**લ અને **નાટ્ય** (શાસ્ત્રીય સંગીત નાટિકા) પરથી ઉઅતરી આવ્યો છે. આજે, તે સૌથી પ્રખ્યાત અને સૌથી વધુ પ્રસ્તુત થતી નૃત્ય શૈલિ છે અને સમગ્ર વિશ્વમાં ઘણા નર્તકો તેને કરે છે. એનસાયક્લોપેડીયા બ્રિટાનીકા એ ભરત નાટ્યમને ભારતના નૃત્યનું સંસ્કૃત વર્ણન કહે છે. 

## પારંપારિક મૂળ
પ્રચીન સમયમાં આને મંદિરોમાં દેવદાસીઓ દ્વારા "દાસીત્તમ" તરીકે પ્રસ્તુત કરાતો. ઘંણા હિંદુ મંદિરો પર કોતરેલા શિલ્પો ભરતનાટ્યમની મુદ્રાઓ પ્રદર્શિત કરે છે.
એમ પણ મનાય છે કે આ નૃત્ય એ અપ્સ્રા પ્સરાઓ દ્વારા સ્વર્ગમાં કરાતા દૈવી નૃત્યનું પૃથ્વીય સંસ્કરણ છે. હિંદુ મંદિર પરંપરામાં મંદિરના દેવને એક રાજસી મહેમાન ની રીતે જોવાય છે અને તેમના આનંદ પ્રમોદ અને આરામ માટે તેમને ૧૬ પ્રકારની સેવાઓ અર્પણ કરાય છે તેમાંની જ એક એટલે સંગીત અને નૃત્ય. આ અર્થે પ્રાચીન સમયમાં રાજાઓની જેમ જ મંદિરો પણ પ્રશિક્ષિત નર્તકો અને સંગીતકારોને પોષતા.

કળી યુગમાં, મોટા ભાગની દરેક ભારતીય પારંપારિક કળાનું કેંદ્ર બિંદુ  “ભક્તિ” રહી અને તેની અસર હેઠળ ભરતનાટ્યમ અને કર્ણાટક સંગીત બંને નો વિકાસ ભક્તિના વિષય ની આસપાસ થયો. એમ કહેવાય છે કે ભારતનાટ્યમ એ  સંગીતનું મૂર્ત સ્વરૂપ છે, એક ઉત્સવ છે અને ભક્તિ ર્દશાવવાનું એક માધ્યમ છે. સઁગીત અને નૃત્ય એક અવિભાગનીય સ્વરૂપો છે; *સંગીતમ્* (સંગીત) વડે જ નૃત્યની ની સંકપના થઈ શકે. 

ભરતનાટ્યમના ત્રણ મુખ્ય અંગો છે: *નૃત્ત* (તાલ બદ્ધ નૃત્યની ચાલ), *નાટ્ય* (નાટક કે કથાનો અંગ), અને *નૃત્ય* (નૃત્ત અને નાટ્યનો સંગમ). 

તામિલ ક્ષેત્રમાઁ ખાસ કરીને તાંજાવુર (તાંજોર) હમેંશા શિક્ષણ અને સંસ્કૃતિનું કેંદ્ર રહ્યું છે. મરાઠી રાજા સરાબોજી(૧૭૯૮-૧૮૨૪)ના દરબારના પ્રખ્યાત ચતુષ્ક ચિન્નૈય્યા, પોનૈય્યા, સિવાનંદમ અને વડીવેલુએ સંગીત અને ભરતનાટ્યમને વધુ સમૃદ્ધ બનાવ્યાં અને ભર્તનાટ્યમ શાસ્ત્રને પુનરુથ્થાન કરી તેને તેના આજના સ્વરૂપમાં લઈ આવ્યાં જેમાં તેમણે અપારિપુ, જાતિ-સ્વરમ, વર્ણમ્, સદાનમ્, પદમ્, તિલ્લના જેવા સ્વરૂપો ઉમેર્યાં. આ ચાર ભાઈઓના વારસદારો તાંજાવુરના નટ્ટુવાનર કે નૃત્ય શિક્ષકોના મૂળ જૂથના સભ્યો હતા. મૂળત્ એમણે એક પંથ સ્થાપ્યો અને તેમાં મોટાભાગના લોકો શૈવ અબ્રાહ્મણ હતાં. 

એમ પણ મનાય છે કે ભરતનાટ્યમ મૂળતો પ્રાચીન મંદિર નૃત્ય કાથીરનું સુધારીત સ્વરૂપ છે.

## આવશ્યક પરિકલ્પના 
ભર્તનાટ્યમ ને અગ્નિ નૃત્ય ગણવામાં આવે છેૢ જે  માનવ શરીરના ગૂઠ આધ્યાત્મીક તત્વ પ્રદીપ્ત અગ્નિનું રૂપ છે. આ નૃત્યની પાંચ મુખ્ય પ્રકારોમાંની એક છે જેમાં ઓડીસી (પાણીનું તત્વ), મોહીનીઅટ્ટમ (હવા તત્વ), કુચીપુડી (પૃથ્વી તત્વ) અને કથકલી (આકાશ તત્વ). એક પ્રમાણભૂત ભરતનાટ્યમ નર્તકની ચાલ અને ભાવ ભંગિમા ડોલતી જ્વાળા સમાન હોય છે. અમુક રૂઢી ચુસ્ત ઘરાના સિવાય અર્વાચીન ભરતનાટ્યમ એ ભાગ્યેજ નાટ્ય યોગ ('નૃત્ય યોગ ' તરીકે પ્રચલિત), એક પવિત્ર આધ્યાત્મીક પરંપરા,તરીકે  અભ્યાસ કરે છે. 

મૂળત: ભરતનાટ્યમ એ એક નર્તક નૃત્ય હોય છે, જેના બે આયામ હોય છે, લસ્ય, જેમાં સ્ત્રી સહજ લાલિત્ય પૂર્ણ રેખાઓ અને ચાલ હોય છે, અને તાંડવ આનંદ તાંડવમ્ (તમિલ) (શિવનું નૃત્ય), મરદાના આયામ, છે જે ચીનના યીન અને યાંગ ની સમાન હોય છે. એમ પણ મનાય છે કે ભરતનાટ્યમ એ શાશ્વત વિશ્વના અસ્તિત્વને ભૌતિક શરીરના શૃંગાર કરીને ઉજવવાની પ્રાચીન વિચરધારાના પ્રતીક સમો નૃત્ય છે. 

## સંદર્ભો
શ્રેણી:નૃત્ય
મોહિનીયટ્ટમ

thumb|મોહિનીયટ્ટમ પ્રદર્શક
thumb| મોહિનીયટ્ટમની એક મુદ્રા
**મોહિનીયટ્ટમ** કે *મોહિનીઅટ્ટમ* (મલયાલમ മോഹിനിയാട്ടം), એ કેરળમાં વિકસીત એક પારંપારિક દક્ષિણ ભારતીય નૃત્ય છે. ભારતના આઠ પારંપારિક શાસ્ત્રીય નૃત્યો માંનો આ એક નૃત્ય છે. આનૃત્ય એન ખૂબ લાલિત્ય પૂર્ણ નૃત્ય છે અને તેને સ્ત્રીઓ દ્વાર જ એકલ નૃત્ય તરીકે પ્રસ્તુત કરાય છે. 

મોહિનીયટ્ટમ એ સંજ્ઞા "મોહિની" શબ્દ પરથી આવ્યો છે જેનો અર્થ થાય છે કે એવી સ્ત્રી જે લોકોને મંત્રમુગ્ધ કરે છે અને યટ્ટમ કે અટ્ટમ નો અર્થ છે*શરીરનું મનમોહક અને લાલિત્ય પૂર્ણ હલન ચલન*. "મોહિનીયટ્ટમ" આ નામનો અક્ષરસ૰ અર્થ થાય છે *"મોહિનીનું નૃત્ય"*. વિષ્ણુ ભગવાને મોહિનીનું રૂપ ધારણ કરવાની બે કથાઓ પ્રચલિત છે. 

એક કથામાં સાગર મંથન બાદ અસુરો દ્વારા થનાર અમૃતપાનને રોકવા માટે ભગવાન વિષ્ણુ એ મોહિની રૂપ ધારણ કર્યું. 
બીજી કથ અનુસાર ભગવન શિવને ભસ્માસૂરથીએ બચાવવા માટે ભગવાન વિષ્ણુએ મોહિની રૂપ ધારણ કર્યું.

મોહિની યટ્ટમ આ નામ કદાચ ભગવાન વિષ્ણુ ના મોહિની રૂપ પાછળ પડ્યું હોઇ શકે, નૃત્યની મુખ્ય સંકલ્પના પ્રભુની પ્રેમ અને ભક્તિ છે. આ નૃત્ય પ્રસ્તુતિના નાયક હમેંશા વિષ્ણુ અથવા કૃષ્ણ હોય છે. પ્રાચીન સમયમાં આ નૃત્યને દેવદાસીઓ દ્વારા મંદિરોમાં પ્રસ્તુત કરાતો હતો. પણ આનૃત્ય પર કુઠુ અને કોડીયટ્ટમનો પ્રભાવ જોવા મળે છે. મોહિનીયટ્ટમ એ નૃત્ય અને કવિતામાં ગૂંથાયેલ એક નાટક હોય છે. 

આ નૃત્ય પર દક્ષિણ ભાર્તની બે નૃત્ય શૈલિ ભરતનાટ્યમ અને કથકલ્લી ની અસર જોવા મળે છે. આનૃત્યની સંકલ્પના રાજા સ્વાતિ તિરુનલના દરબારમાં તાંજાવુરના નૃત્ય ચતુષ્કોણમાં ના એક એવા વડીવેલુ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવી. 

પહોળી કમરને ઝુલાવીને ઉર્ધ્વ શરીરની આજુબાજુની તરફ હળવું ચલનએ આ નૃત્યની વિશેષતા છે. જે કેરળની વિશેષતા એવા પામ (નારિયેળ) ના વૃક્ષને અને કેરલની નદીઓના વહેણના પ્રતીક સમી હોય છે. આમાં કુલ ૪૦ વિવિધ મૂળ ચાલ હોય છે જેને 'અટવુકલ' કહે છે. 

આ નૃત્યનો પહેરવેશ સોનેરી જાડી કિનારી વાળી સફેદ સાડી રૂપે હોય છે જેને કસાવુ કહે છે. આ નૃત્ય પ્રાચીન સાહિત્યીક રચના હસ્ત લક્ષણ દીપીકાને અનુસરે છે જેમાં હાથની મુદ્રાઓ ઉપર વિસ્ત્રુત વિશ્લેષણ છે 

આ નૃત્યના સંગીતમાં વિવિધ લય હોય છે જેને *ચોલુ* કહે છે. આ સંગીતનું ગાયન મણીપ્રવલમ ભાષામાં હોય ચે જે મલયાલમ અને સંસ્કૃતના મિશ્રણથી બને છે.

## આ પણ જુઓ 
* ભરતનાટ્યમ
* કથ્થકલી

શ્રેણી:નૃત્ય
ભોંયરીંગણી

right|thumb|250px| ભોંયરીંગણીનો છોડ, પુષ્પ.
right|thumb|250px| ભોંયરીગણીના છોડ પર કાચાં ફળ
**ભોંયરીંગણી** (સંસ્કૃત: कंटकारी; વૈજ્ઞાનિક નામ: સોલેનમ ઝેન્થોકાર્પમ-Solanum xanthocarpum; અંગ્રેજી: Yellow Berried Night shade) એ એક વનસ્પતિ છે. આ વનસ્પતિનો છોડ જમીન પર ફેલાતો, બહુવર્ષાયુ છોડ હોય છે. આ છોડનાં પાંદડાં લાંબા, કાંટાયુક્ત અને લીલાં રંગના હોય છે; તેનાં પુષ્પો જાંબલી રંગનાં હોય છે. તેનાં ફળ કાચાં લીલા રંગના અને પાકી જાય ત્યારે પીળા રંગના થઇ જાય છે. આ ફળમાં બીજ હોય છે, જે નાંનાં અને ચીકણાં હોય છે. આ છોડ પશ્ચિમ અને ઉત્તર ભારતમાં સુકા સ્થાનો પર જોવા મળતા હોય છે.

## આયુર્વેદિક ગુણ કર્મ
ગુણ-- લઘુ, રુક્ષ, તીક્ષ્ણ

રસ-- તિક્ત, કટુ

વિપાક-- કટુ

વીર્ય-- ઊષ્ણ

કફવાત શામક, કાસહર, શોથહર, રક્તશોધક, બીજ શુક્રશોધન, હૃદયરોગનાશક, વાતશામક, રક્તચાપશામક (Lowers the Blood pressure)

## બાહ્ય કડીઓ 
*રોહતાસના કિસાને શોધ્યું ઉન્નતિનું બીજ  (હિંદી ભાષામાં)
*સોલેનમ ઝેન્થોકાર્પમ (Solanum Xanthocarpum)
*ભોંયરીંગણીના ઉપયોગ તથા ફાયદાઓ 
*આ વનસ્પતિ શોધીને લઇ આવો વત્સ … (હિંદી ભાષામાં)

શ્રેણી:આયુર્વેદિક ઓસડિયાં
શ્રેણી:ઔષધીય વનસ્પતિ
સપ્તપર્ણી

left|thumb|100px|સપ્તપર્ણીનું વૃક્ષ
left|thumb|100px|સપ્તપર્ણીના વૃક્ષની એક ડાળી
**સપ્તપર્ણી**નું વૃક્ષ બહુ મોટું થતું હોય છે. આ ઝાડને હિન્દી ભાષામાં **સતવન** પણ કહેવામાં આવે છે.

શ્રેણી:વૃક્ષ
શ્રેણી:આયુર્વેદિક ઓસડિયાં
શ્રેણી:ઔષધીય વનસ્પતિ
શ્રેણી:વનસ્પતિશાસ્ત્ર‎
શ્રેણી:ગુજરાતની વનસ્પતિ
લગભગ ઉદ્યાનો, રસ્તાઓ અને ઘરોની આસપાસ સુંદર સફેદ ફુલોવાળા મધ્યમ આકારનાં સપ્તપર્ણીનાં વૃક્ષ જોવા મળે છે. આ એક એવું વૃક્ષ છે જેનાં પાંદડા ચક્રાકાર સમૂહમાં સાત-સાતનાં ક્રમમાં લાગેલા હોય છે અને આ જ કારણથી તેને સપ્તપર્ણી કહેવામાં આવે છે. આનું વાનસ્પતિક નામ એલ્સટોનિયા સ્કોલારિસ છે. સુંદર ફૂલો અને તેની મોહક ગંધનાં કારણે જ આ ઉદ્યાનોમાં પણ જોવા મળે છે. આ ફૂલોને મહત્તમ રીતે મંદિરો અને પૂજા ઘરોમાં ભગવાનને અર્પણ પણ કરવામાં આવે છે. આદિવાસીઓ આ વૃક્ષની છાલ, પાંદડા અને પત્તા વિગેરેને અનેક હર્બલ નુસખા તરીકે અજમાવતા હોય છે. આવો જાણીએ કે સપ્તપર્ણીનાં ઔષધિય મહત્વનાં વિશે ખાસ ઉપયોગી માહિતી...
 
આધુનિક વિજ્ઞાન આ છાલથી પ્રાપ્ત ડિટેઇન અને ડિટેમિન જેવા રસાયણોને ક્વિનાઇનથી ઉચ્ચતમ માને છે. આદિવાસીઓનાં જણાવ્યા અનુસાર, આ વૃક્ષની છાલને સુકવીને ચૂર્ણ બનાવીને 2-3 ગ્રામ જો સેવન કરવામાં આવે, તો મેલેરિયાનાં તાવમાં ખુબ ઝડપથી ફાયદો થાય છે. મજાની વાત તો એ છે કે તેની અસર કંઇક આવી રીતે થાય છે કે શરીરમાં પરસેવો નથી થતો, જ્યારે ક્વિનાઇનની દવા લેવાથી પુષ્કળ પરસેવો થાય છે.

## બાહ્ય કડીઓ
*
પિપલપાડા (પિપલાઇદેવી)

**પિપલપાડા (પિપલાઇદેવી)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના આહવા તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સગવડ પ્રાપ્ય છે. પિપલપાડા (પિપલાઇદેવી) ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે.  આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.

આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી, ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

શ્રેણી:આહવા તાલુકો
ચિત્રાવડ

ગામ : ચિત્રાવડ , તાલુકો : જામકન્ડોરના , જિલ્લો : રાજકોટ, રાજ્ય : ગુજરાત , દેશ : ભારત (ઇન્ડિયા) 
ચિત્રાવડ એક અનોખુ ગામ છે . ગુજરાત નું એક આવું ગામ છે જયાં બે પંચાયત આવેલી છે, ચિત્રાવડ અને  ચિત્રાવડ પાટી, બને જોડિયા ગામ છે 
ચિત્રાવડ માં પટેલ, દરબાર તથા અન્ય જાતિ રહે છે , ચિત્રાવડ પાટી માં દરબાર વસે છે.
ચિત્રાવડ માં મિડલ સ્કૂલ સુધી નું ભણતર ની સુવિધા છે , કન્યા શાળા પણ આવેલ છે
ચિત્રાવડ માં મુખ્ય ખેતીવાડી નો ધંધો છે , અહિયાં મગફળી, કપાસ, તાલ અડદ , ઘઉં તથા શાકભાજી ની ખેતી થાય છે 
હેયાફોડી નામની નદી ની કાઠે ચિત્રાવડ વસેલ છે, નજીકમાં મોટા શહેર , ભાયાવદર, ઉપલેટા, ધોરાજી , કાલાવડ તથા રાજકોટ આવેલ છે 
ચિત્રાવડ નજીક થી મોટી નદી મોજ પસાર થાય છે.

શ્રેણી:જામકંડોરણા તાલુકો
વિઠોદર (તા. ડીસા)

**વિઠોદર (તા. ડીસા)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ડીસા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. વિઠોદર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ડીસા તાલુકો
નવલકિશોર શર્મા

**નવલકિશોર શર્મા ** (૫ જુલાઈ ૧૯૨૫ – ૮ ઓક્ટોબર ૨૦૧૨) ગુજરાત રાજ્યના ભૂતપૂર્વ રાજ્યપાલ (જુલાઇ ૨૦૦૪થી જુલાઇ ૨૦૦૯) હતા.

તેમનો જન્મ રાજસ્થાન રાજ્યમાં આવેલા દૌસા જિલ્લાના મુખ્ય મથક એવા દૌસા નગરમાં થયો હતો.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:ગુજરાતના રાજ્યપાલો
શ્રેણી:૧૯૨૫માં જન્મ
શ્રેણી:૨૦૧૨માં મૃત્યુ
સિમા કીઆન

200px|thumb|right| સિમા કીઆન
**સિમા કીઆન** (ઇ.સ.પૂ ૧૪૫-૮૬) ચીનના એક હાન રાજવંશના ઇતિહાસકાર તથા અગ્રગણ્ય સાહિત્યકાર હતા, ચીન અને દુનિયાભરમાં તેઓ સિમા કીઆનના નામથી 'ચીનના ઇતિહાસ'ના પિતા તરીકે આદરપૂર્વક ઓળખાય છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
* ઇતિહાસકાર 
* સાહિત્યકાર 

શ્રેણી:ઇતિહાસકાર
શ્રેણી:સાહિત્યકાર
શ્રેણી:ચીન
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
પંકજ ઉધાસ

**પંકજ ઉધાસ** (૧૭ મે ૧૯૫૧ – ૨૬ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૪) ભારત દેશના એક જાણીતા ગાયક કલાકાર હતા. તેઓ ગઝલ ગાયક તરીકે ઓળખાય છે. ભારતીય સંગીત ઉદ્યોગમાં તલત અઝીઝ અને જગજીત સિંહ જેવા અન્ય સંગીતકારો સાથે ગઝલ શૈલીને લોકપ્રિય સંગીતના દાયરામાં લાવવાનું શ્રેય એમને ફાળે પણ જાય છે. પંકજ ઉધાસને તેમણે ફિલ્મ નામ (૧૯૮૬ ચલચિત્ર)માં ગાયેલા ગાયનોને કારણે ખુબજ પ્રસિદ્ધિ મળી, જેમાં એમનું એક ગીત *ચિઠ્ઠી આઈ હૈ* અત્યંત લોકપ્રિય થયું. ત્યાર બાદ એમણે ઘણા બધાં ચલચિત્રો માટે પાર્શ્વ ગાયક તરિકે પોતાનો અવાજ આપ્યો છે. આ ઉપરાંત એમણે ઘણા ગઝલના આલ્બમ પણ રેકોર્ડ કર્યાં છે અને એક કુશળ ગઝલ ગાયકના રૂપમાં આખી દુનિયામાં પોતાની કલાનું પ્રદર્શન કરી ચુક્યા છે. ઈ.સ. ૨૦૦૬ના વર્ષમાં પંકજ ઉધાસને પદ્મશ્રી વડે સન્માનિત કરવામાં આવ્યા.

## પ્રારંભિક જીવન 
પંકજ ઉધાસનો જન્મ ગુજરાતનાં રાજકોટ પાસે જેતપુરમાં એક ચારણ (ગઢવી) પરિવારમાં થયો હતો. તેઓ ત્રણ ભાઈઓમાં સૌથી નાના છે. તેમનાં પિતાનું નામ કેશૂભાઈ ઉધાસ અને માતાનું નામ જીતૂબેન છે. તેમના બંને મોટા ભાઈઓ મનહર ઉધાસ અને નિર્મલ ઉધાસ પણ પ્રખ્યાત ગઝલ ગાયક છે. તેમનો પ્રારંભિક અભ્યાસ ભાવનગરમાં કર્યા પછી, પરિવાર મુંબઈમાં સ્થાયી થતાં તેઓએ આગળનો અભ્યાસ મુંબઈની સેંટ ઝેવિઅર્સ કોલેજમાંથી કર્યો.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:સંગીત કલાકાર
શ્રેણી:ગાયક
શ્રેણી:૧૯૫૧માં જન્મ
શ્રેણી:૨૦૨૪માં મૃત્યુ
શ્રેણી:પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતાઓ
દાંતીયા (તા. થરાદ)

**દાંતીયા (તા. થરાદ)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા વાવ-થરાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા થરાદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. દાંતીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર, રાયડો, શાકભાજી, જીરું, એરંડો, દાડમ, બોર, મગ અને મઠ પાકો ની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. 

શ્રેણી:થરાદ તાલુકો
કૃષ્ણનગર (સાબલી) (તા. ઇડર)

**કૃષ્ણનગર (સાબલી)**, ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા ઇડર તાલુકાનું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, સિરામિક,લેમિનેટ,ને લગતા વેપાર ધંધા તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શ્રેણી:ઇડર તાલુકો
પહાડિયા જનજાતિ

**પહાડિયા** એ એક ભારત દેશના ઈશાન ભાગમાં રહેતી જનજાતિ છે, જે ઝારખંડ રાજ્યમાં આવતા સંથાલ પરગણા ક્ષેત્રમાં બહુમતી સંખ્યામાં વસવાટ કરતી જોવા મળે છે. આ એક આદિવાસી જાતિ છે  જેની પોતાની અલગ સંસ્કૃતિ છે અને તેઓ પહાડો તથા જંગલ વિસ્તારમાં વસવાટ કરે છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
* સંથાલ પરગણા (ઝારખંડ)માં પહાડિયા રાજનો ઇતિહાસ 

શ્રેણી:ભારતની જનજાતિઓ
શ્રેણી:આદિવાસી
શ્રેણી:સમાજશાસ્ત્ર
સીમા સુરક્ષા દળ

**સીમા સુરક્ષા દળ** (બી.એસ.એફ.) (હિંદી: सीमा सुरक्षा बल), (અંગ્રેજી:Border Security Force) એ ભારતીય થલ સેનાનો એક વિભાગ છે. આ દળની સ્થાપના ઈ.સ. ૧૯૬૫ના વર્ષમાં કરવામાં આવી હતી. આ દળની મુખ્ય જવાબદારી દેશની આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદો પર સતત નજર રાખવાની છે. વર્તમાન સમયમાં બીએસએફની કુલ ૧૫૭ (એકસો સત્તાવન) બટાલિયનો આવેલી છે અને આ બટાલિયન ટુકડીઓ દ્વારા ૬,૩૮૫.૩૬ કિલોમીટર લંબાઇ ધરાવતી આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદની સુરક્ષાનું કાર્ય કરે છે, જે પવિત્ર ભૂમિ, દુર્ગમ ભૂમિ રણની ભૂમિ, દરિયા કાંઠા, નદીઓ, પર્વતો તથા ખીણો તેમજ હિમાચ્છાદિત પ્રદેશો સુધી ફેલાયેલી છે. સીમાવર્તી વિસ્તારોમાં રહેનારા લોકોમાં સુરક્ષા જાગૃતિ ફેલાવવાની જવાબદારી પણ સીમા સુરક્ષા દળને સોંપવામાં આવેલી છે. આ ઉપરાંત સરહદ પર થતા ગુનાઓ જેવાકે ચોરી, લૂંટફાટ, ઘુસણખોરી તથા અન્ય ગેરકાયદેસર ગતિવિધીઓને રોકવાની જવાબદારી પણ આ દળને શિરે જ રાખવામાં આવી છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:ભારતીય સેના
શ્રેણી:સલામતી દળો
હંસરામ પહેલવાન

ઇ. સ. ૧૯૩૨માં **હંસરામ પહેલવાન**નો જન્મ ભારત દેશની રાજધાની દિલ્હી નજીક આવેલા ગુડગાંવ શહેર નજીક આવેલા ઝાડસા ગામમાં થયો હતો. એમના પિતાનું નામ શ્રી લેખરામ હતું. તેઓ ઝાડસા ગામના એક લોકપ્રિય સોની હતા.
 
## જીવન વૃતાંત 
હંસરામે ગુડગાંવ ખાતે આવેલી *સિનિયર સેકન્ડરી શાળા*માંથી દસમા ધોરણની પરીક્ષા પાસ કરી હતી,  કારણ કે એ સમયે ગામમાં સરકારી શાળાઓ ન હતી. ગામમાં માત્ર પ્રાથમિક શાળા જ હતી. એમના ભાઈ હરિચંદ વર્મા એમના સમયના મશહૂર કબડ્ડીની રમતના ખેલાડી રહ્યા હતા.  જ્યારે ગામના એક છોકરાએ હંસરામની પિટાઇ કરી ત્યારે એમના ભાઈના કહેવાથી હંસરામે ગામના કૃષ્ણ મંદિર અખાડામાં જવાનું શરૂ કરી દિધું. અહિંયાં બ્રિજલાલ ગામના છોકરાઓને કુસ્તીનું પ્રશિક્ષણ આપતા હતા.  ઇ. સ. ૧૯૫૦ના વર્ષમાં તેઓ પોસ્ટ અને ટેલીગ્રાફ વિભાગ (દિલ્હી)માં એક ખજાનચી તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. (વર્તમાન સમયમાં ભારતીય ડાક સેવા વિભાગમાં). 
## ગુરુ હનુમાન પાસેથી પ્રશિક્ષણ 
દિલ્હીમાં નોકરી કરવાના સમયે એમણે અહિંયાના હનુમાન અખાડામાંથી ગુરુ હનુમાનના સાનિધ્યમાં કુસ્તીના દાવપેચ શીખવાનું શરૂ કરી દિધું. ગુરુ હનુમાનના  પ્રશિક્ષણ દ્વારા એમણે ભારતીય ડાક તાર વિભાગના બધા જ કર્મચારીઓને હરાવ્યા હતા. સારી રીતે ઓળખાણ જ્ઞાત નામ શ્રી સોહન લાલ (પશ્ચિમ બંગાળ પહલવાન) હતું. રાષ્ટ્રીય રાજધાની ક્ષેત્રમાં યોજાતા બધા જ કુસ્તી દંગલોમાં આ પહેલવાને અન્ય બધા જ પહેલવાનોને ચિત્ત કર્યા હતા.

## વિજય અભિયાન 
ગુડગાંવની નજીકમાં ઇસ્લામપુર ગામમાં દર વર્ષે ગુગા નવમી પર યોજાતા કુસ્તીના દંગલમાં હંમેશા તેઓ વિજયી રહેતા હતા.  તેઍ ડાક તાર વિભાગ દિલ્હીના નામચીન પહેલવાનોમાં ગણાતા હતા.  

## ડૉક્ટરો દ્વારા કુસ્તી છોડાવડાવું 
ઇ. સ. ૧૯૭૨ના વર્ષમાં તેઓને એક ગંભીર ઈજાનો સામનો કરવો પડ્યો હતો અને બધા ડૉક્ટરોના કહેવાથી પોતાના અતિપ્રિય ખેલની રમતને અલવિદા કરી હતી.  

## ફરી કુસ્તી દંગલમાં ઉતરવું 
ત્યાર બાદ ઇ. સ. ૧૯૮૭ના વર્ષમાં જ્યારે તેઓ કુસ્તીને અલવિદા કહી ચુક્યા હતા ત્યારે તેમના ગામમાં હરિયાણા (Hariyana) રાજ્યના ગામમાંથી આવેલા બરિયલ પહેલવાન તરફથી કરાયેલા લલકારને ઝીલીને તેઓએ દંગલમાં ઉતરવાનો નિર્ણય લીધો હતો. કોઈપણ પહેલવાન બરિયલ પહેલવાનને હરાવી શક્યો ન હતો, ત્યારે હંસરામજીએ ૫૨ વર્ષની ઉંમરે તે પહેલવાનને ધુળ ચટાડી હતી. એમની આવી તાકાત અને કુસ્તી તરફના પ્રેમને કારણે આખા ગુડગાંવ ક્ષેત્રનાં ગામના લોકો આજે પણ એમનું નામ આદર સાથે લેતા હોય છે.

## મૃત્યુ 
ઈ. સ. ૧૯૯૪ના વર્ષમાં એક ટ્રક દુર્ઘટનામાં એમનું મૃત્યુ થયું હતું.

શ્રેણી:ભારતીય પહેલવાન
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
સમ્રાટ મિહિરભોજ

**મિહિરભોજ (પહેલો)** અથવા **ભોજ પહેલો**ને (ઈ.સ. ૮૩૬ - ઈ.સ. ૮૮૫) ગુર્જર પ્રતિહાર વંશના સૌથી મહાન રાજા માનવામાં આવે છે. સમ્રાટે લગભગ ૫૦ વર્ષ સુધી રાજ્યશાસન કર્યું હતું. તેઓ વિષ્ણુ ભગવાનના ભક્ત હતા તથા કેટલાક સિક્કાઓમાં એમને *આદિવરાહ* તરીકે પણ ઓળખાવવામાં આવ્યા છે. દિલ્હીમાં આવેલા મેહરોલી વિસ્તારનું નામ પણ એમના નામ પરથી રાખવામાં આવ્યું હતું. રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ ૨૪નો કેટલોક ભાગ *ગુર્જર સમ્રાટ મિહિરભોજ માર્ગ* નામ વડે ઓળખાય છે.

## આ પણ જુઓ 
* ત્રિનેત્રેશ્વર મંદીર

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ઇતિહાસ
સંથાલ પરગણા

**સંથાલ પરગણા** ભારત દેશના ઇશાન ભાગમાં આવેલા ઝારખંડ રાજ્યમાં આવેલા વહીવટી એકમો પૈકીનો એક છે. આ ઝારખંડનું એક કમીશન છે. જેનું મુખ્ય મથક દુમકા નગરમાં આવેલું છે. આ વિભાગીય ક્ષેત્રમાં ઝારખંડ રાજ્યના છ જિલ્લાઓ જેમાં ગોડ્ડા, દેવઘર, દુમકા, જામતાડા, સાહિબગંજ અને પાકુડ  જિલ્લાઓ સામેલ છે. બ્રિટિશ રાજમાં પહેલાં સંથાલ પરગણા નામથી જ સંયુક્ત બિહારમાં એક જિલ્લો હતો, જેને ઇ. સ. ૧૮૫૫ના વર્ષમાં બ્રિટિશરો દ્વારા  જિલ્લો ઘોષિત કરવામાં આવ્યો હતો અને આ જિલ્લો તે સમયમાં બંગાળ પ્રેસિડન્સીનો એક હિસ્સો હતો. સંથાલ પરગણા નામ બે શબ્દો સંથાલ (જેને કેટલાક લોકો સંતાલ તથા સાંથાલ પણ કહે છે) - જે એક આદિવાસી સમુદાય છે, અને પરગણા એક ઉર્દૂ શબ્દ છે - જેનો અર્થ પ્રાંત અથવા રાજ્ય એવો થાય છે - થી બનેલું છે. 
સંથાલ પરગનામાં સામેલ બધા છ જિલ્લાઓમાં સાંથાલ આદિવાસીઓની વસ્તી બહુમતી ધરાવે છે. આ આદિવાસીઓ ઓસ્ટ્રો એશિયાટિક ભાષા પરિવારમાં આવતી સાંથાલી] અને ભારતીય આર્ય ભાષા પરિવારમાં આવતી અંગિકા ભાષાનો ઉપયોગ સામાન્ય વહેવારમાં કરતા હોય છે. બ્રિટિશ રાજના સમયકાળ દરમિયાન આદિવાસીઓ દ્વારા અહિયાં કેટલાય વિદ્રોહ થયા હતા, જેમાં તિલકા માંઝી, વિરસા મુંડા, કાન્હૂ મુર્મૂ તથા સિદ્ધૂ મુર્મૂ વગેરે આદિવાસી નેતાઓએ ખૂબજ મહત્વની ભૂમિકા નિભાવી હતી. 

## બાહ્ય કડી 
* 
શ્રેણી: ઝારખંડ
સિમા ગુઆંગ

right|thumb|200px|સિમા ગુઆંગ
**સિમા ગુઆંગ**(અંગ્રેજી:Sima Guang) (૧૦૧૯–૧૦૮૬) ચીનના એક  જાણીતા ઇતિહાસકાર, રાજનીતિજ્ઞ તથા સોંગ રાજવંશનાં સાહિત્યકાર હતા. તેમનો જન્મ ઇ. સ. ૧૦૧૯માં વર્તમાન સમયના યુનચેંગ, શાંક્ષી ખાતે ધનવાન કુટુંબમાં થયો હતો.

## બાહ્ય કડીઓ
*Emperor Huan and Emperor Ling , *Zizhi Tongjian* Chapters 54-59 (157-189 BCE), translated and annotated by Rafe de Crespigny

શ્રેણી:ચીન
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
લાઓત્સે

200px|thumb|right| લાઓત્સે
**લાઓત્સે** (ઇ.સ.પૂ ૬૦૦-૪૭૦) ચીનના એક ઝોઉ રાજવંશના વિચારક હતા, ચીન અને દુનિયાભરમાં તેઓ લાઓત્સેના નામથી 'ચીનના દર્શનશાસ્ત્ર'ના પિતા તરીકે આદરપૂર્વક ઓળખાય છે. તેમને વારંવાર તાઓ ધર્મના માર્ગશોધક તરીકેનું ઉપનામ પણ મળેલું છે.

## બાહ્ય કડીઓ
* વિચારક-લાઓત્સે
*લાઓત્સે

શ્રેણી:ચીન
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
પારો

**પારો** (અંગ્રેજી:Mercury) એ એક રાસાયણિક તત્વ છે જેની સંજ્ઞા **Hg** અને અણુ ક્રમાંક ૮૦ છે આ એક સંક્રાંતિ ધાતુ છે. આ ધાતુ હોવા છતાં પ્રવાહી સ્વરુપમાં જ હોય છે. પારાની ઘનતા કોઇપણ પ્રવાહી કરતાં વધારે હોય છે. એક ઘન સે. મી. પાણીનું વજન ૧ ગ્રામ હોય છે, જ્યારે એક ઘન સે. મી. પારાનું વજન લગભગ ૧૩ થી ૧૪ ગ્રામ થાય છે. પ્રવાહી હોવા છતાં તેનાથી કોઇ વસ્તુ પલળતી નથી.
પારો જમીનમાંથી મરક્યુરી સલ્ફાઇડના ગાંગડા સ્વરુપે મળતું એક ખનીજ છે. આ મરક્યુરી સલ્ફાઇડ પર રાસાયણિક પ્રક્રિયા કરી ચાંદી જેવા રંગનું પારાનું પ્રવાહી મેળવવામાં આવે છે.
થર્મોમીટરની ટ્યુબમાં ઉષ્ણતામાનનો આંક બતાવતી રૂપેરી રંગની લીટી હોય છે, જે પારો જ હોય છે. આ ઉપરાંત આપણા ઘરમાં વપરાતી ટ્યુબલાઇટમાં પારાની વરાળ ભરવામાં આવે છે. દિવાળીમાં ફટાકડામાં સાપોલિયાની ગોળી હોય છે, તે પણ પારામાંથી જ બનાવવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત પણ ઘણા ઉદ્યોગોમાં આ ધાતુનો વપરાશ થાય છે. આ ઝેરી ધાતુ છે.
﻿

શ્રેણી:ધાતુ તત્વો
ટિમ ઝોહરર

**ટિમ ઝોહરર** (અંગ્રેજી:Zoehrer, Timothy Joseph) (જન્મ:સપ્ટેમ્બર ૨૫, ૧૯૬૧ પશ્ચિમ ઓસ્ટ્રેલિયાના એડેલેઈડ શહેરમાં) એ એક ઓસ્ટ્રેલિયા દેશ તરફથી રમતા ઓસ્ટ્રેલિયન ક્રિકેટ ખેલાડી છે. હાલ તેઓ ક્રિકેટની રમતમાંથી નિવૂત થઇ ચુક્યા છે. તેઓ વિકેટકીપર તરીકે રમતા હતા. આ ઉપરાંત તેઓ લેગબ્રેક ગેંદબાજી પણ કરી શકતા હતા.

## બાહ્ય કડીઓ 
* ટીમ ઝોહરરની કારકિર્દીના આંકડાઓ (ક્રિકઇન્ફો નામની વેબસાઇટ પર)

શ્રેણી:૧૯૬૧માં જન્મ
શ્રેણી:વિકેટકીપર
શ્રેણી:ઓસ્ટ્રેલિયન એકદિવસીય ક્રિકેટ ખેલાડી
શ્રેણી:ઓસ્ટ્રેલિયન ટેસ્ટ ખેલાડી
મેઢાળા (તા. થરાદ)

**મેઢાળા (તા. થરાદ)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા વાવ-થરાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા થરાદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મેઢલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શ્રેણી:થરાદ તાલુકો
શાલીગ્રામ

**શાલીગ્રામ** એ ભારતીય ઉપખંડના પુરાતન એવા હિંદુ ધર્મની પરંપરાગત માન્યતા પ્રમાણે લંબગોળાકાર પથ્થર હોય છે, જેને ભગવાન વિષ્ણુનું સ્વરુપ માંનવામાં આવે છે અને તેની પૂજા-અર્ચના કરવામાં આવે છે. ભારત દેશના પડોશી તેમજ હિંદુ રાષ્ટ્ર એવા નેપાળ દેશમાં ગંડકી નદીના તળમાંથી શાલીગ્રામ તરીકે ઓળખાતા પથ્થરો મળી આવે છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
* સામાન્યપણે અલભ્ય શાલીગ્રામ શિલાનું દર્શન 
* શાલીગ્રામ શિલા વિશે એક લેખ 
* શાલીગ્રામ શિલા વિશે માહિતી ધરાવતું વેબસાઇટ 
* શાલીગ્રામ શિલા વિશે માહિતી 

શ્રેણી:હિંદુ ધર્મ
હેરી બ્રેર્લી

**હેરી બ્રેર્લી** (અંગ્રેજી:**Harry Brearley**) (ફેબ્રુઆરી ૧૮, ૧૮૭૧ – ઓગસ્ટ ૧૨, ૧૯૪૮) એ પ્રસિદ્ધ ધાતુશાસ્ત્રી હતા. 

## વિગત
તેમણે અનેક સંશોધનો કરી સ્ટેઇનલેસ સ્ટીલની શોધ કરી હતી અને એ શોધથી લોખંડને કાટ લાગવાની પ્રક્રિયાની સમસ્યાનો જગતભરને ઉકેલ મળ્યો હતો. તેઓ ઈંગ્લેન્ડના વતની હતા. 
thumb|right|300px|ભુતપૂર્વ બ્રાઉન ફર્ધ રીસર્ચ લેબોરેટરીઝ ખાતે હેરી બ્રેર્લીનું સ્મારક
## બાહ્ય કડીઓ 
* જીવનવૃતાંત (Biography) 
શ્રેણી:ધાતુશાસ્ત્રી
શ્રેણી:શોધક
શ્રેણી:ઇંગ્લેન્ડ
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:૧૯૪૮માં મૃત્યુ
ખંજરી (વાદ્ય)

**ખંજરી** એક સાદું તથા નાનું વાદ્ય યંત્ર છે, જે બે-અઢી ઇંચ પહોળી લાકડાની પટ્ટીને ગોળાકારે જોડી તેની પરિઘ પર એક તરફ ચામડા વડે મઢાવામાં આવ્યું હોય છે. એની બીજી તરફ ખુલ્લી રહેતી હોય છે. આમ થાળી જેવા આકારનું આ વાદ્ય બને છે. થાળી જેવી કિનારમાં થોડા-થોડા અંતરે જગ્યા કરીને તેમાં ધાતુની નાની નાની ૨-૩ તક્તિઓ એક સળીયા પર પરોવીને લગાવેલી હોય છે. આ વાદ્યને એક હાથમાં પકડીને બીજા હાથ વડે થાપ મારી વગાડવામાં આવે છે. જેનો ઝાંઝની જેમ થાપ પડતાંની સાથે જ સ્વત: ઝંકાર ઉઠે છે. આ વાદ્યનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે ભજનોમાં અને મંદિરોમાં આરતિ-કિર્તન દરમ્યાન સંગીત માટે કરવામાં આવે છે, આ ઉપરાંત ગીત ગાઇને ભીખ માગવા વાળા ભિખારીઓ તથા લોક સંગીતમાં પણ થતો આવ્યો છે.

શ્રેણી:સંગીત વાદ્ય
હોળીનાં લોકગીતો

thumb|right|280px|ભારતીય ગ્રામીણ લોકગાયકો
**હોળીનાં લોકગીતો** એ ઉત્તર ભારતના લોકો માટે અત્યંત લોકપ્રિય લોકગીતો છે. આ ગીતોમાં હોળી રમવાનું વર્ણન આવતું હોય છે. આ ગીતો હિંદી ભાષા ઉપરાંત વ્રજ ભાષા, રાજસ્થાની, પહાડી, બિહારી, બંગાળી વગેરે અનેક પ્રદેશોની અનેક ભાષાઓ અને બોલીઓમાં ગાવામાં આવતાં હોય છે. આ ગીતોમાં દેવી દેવતાઓના હોળી રમવાથી લઇને અલગ અલગ શહેરોમાં લોકો હોળી રમે તેનું વર્ણન આવતું હોય છે. દેવી દેવતાઓ પૈકી રાધા-કૃષ્ણ, રામ-સીતા તથા શિવ દ્વારા હોળી રમવાનાં વર્ણન જોવા મળે છે. આ સિવાયનાં અન્ય લોકગીતોમાં હોળીના તહેવારના વિભિન્ન રિવાજોનાં વર્ણન પણ જોવા મળતાં હોય છે.

આ લોકગીતો શાસ્ત્રીય અથવા ઉપશાસ્ત્રીય સંગીતમાં ધ્રુપદ, ઘમાર, ઠુમરી કે ચૈતી રાગોમાં પણ ગવાતાં હોય છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:સંગીત
લીંબુડા

**લીંબુડા**, ભારત દેશ ના પશ્ચિમ માં આવેલ ગુજરાત રાજ્ય ના સૌરાષ્ટ્ર માં આવેલ મહત્વ ના જુનાગઢ જિલ્લાના માણાવદર તાલુકાનું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, મગફળી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

## વસ્તી 
૨૦૦૧ની વસ્તી ગણતરી મુજબ ગામની વસ્તી નીચે મુજબ હતી.

## મંદિરો
# મદન મોહનજીની હવેલી
# શિવ મંદિર
# ગઢેશ્રી-લીંબોડી માતાજીનુ મંદિર
# હસમુખા હનુમાનજીનુ મંદિર
# હર્ષદ માતાજીનુ મંદિર
# સ્વામિનારાયણ મંદિર

## છબીઓ 

ચિત્ર:Madan Mohanji's Haveli.png|મદન મોહનજીની હવેલી
ચિત્ર:Shiva Temple.png|શિવ મંદિર
ચિત્ર:Gadheshwari-Limboshwari (Limbodi) Mataji Temple.png|ગઢેશ્રી-લીંબોડી માતાજીનુ મંદિર
ચિત્ર:Hanuman Temple.png|હસમુખા હનુમાનજીનુ મંદિર
ચિત્ર:Harshad Mataji Temple.png|હર્ષદ માતાજીનુ મંદિર

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:માણાવદર તાલુકો
શ્રેણી:માણાવદર તાલુકો
ક્રેગ મેકડરમોટ

**ક્રેગ મેકડરમોટ ** (અંગ્રેજી:Craig, McDermott) (જન્મ:૧૪ એપ્રિલ, ૧૯૬૫ ઓસ્ટ્રેલિયા દેશના ક્વિન્સલેન્ડ શહેરમાં) એ એક ઓસ્ટ્રેલિયા દેશ તરફથી રમતા ઓસ્ટ્રેલિયન ક્રિકેટ ખેલાડી છે. હાલ તેઓ ક્રિકેટની રમતમાંથી નિવૃત થઇ ચુક્યા છે. તેઓ જમણેરી ઝડપી ગેંદબાજ તરીકે રમતા હતા. તેઓ તેમના દેશ તરફથી એકદિવસીય આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટ તેમજ ટેસ્ટ ક્રિકેટ રમી ઉજ્જવળ દેખાવ કરી ચુક્યા છે.

## સંદર્ભો 
*

## બાહ્ય કડીઓ 
* ગોલ્ડ કૉસ્ટ સ્પોર્ટિંગ હૉલ ઓફ ફેઇમ પર ક્રેગ મેકડરમોટ વિશે માહિતી 

શ્રેણી:જીવિત લોકો
શ્રેણી:ઓસ્ટ્રેલિયા
શ્રેણી:૧૯૬૫માં જન્મ
સાડી

thumb|200px|સાડી પહેરીને બેઠેલી સ્ત્રીઓ 
**સાડી** (કેટલાક વિસ્તારોમાં **સારી** પણ કહેવામાં આવે છે.) ભારતીય મહિલાઓનો મુખ્ય પહેરવેશ છે. સાડી કદાચ વિશ્વમાંના સૌથી વધુ લંબાઇ ધરાવતા તથા પુરાણા પરિધાનોમાંથી એક ગણાય છે. સાડી લગભગ ૫ થી ૬ યાર્ડ લંબાઇ ધરાવતો સીવવા વગરનો કાપડનો એક ટુકડો હોય છે, જે બ્લાઉઝ અથવા ચોળી તથા ચણિયા ઉપર લપેટીને પહેરવામાં આવતો હોય છે.

## પ્રકારો 
સાડી પહેરવા માટેની જાત જાતની અલગ અલગ રીતો હોય છે, જે ભૌગોલિક સ્થિતિ તથા પરંપરાગત મૂલ્યો અને રુચિઓ પર નિર્ભર કરે છે. અલગ-અલગ શૈલીની સાડીઓમાં કાંજીવરમ સાડી, બનારસી સાડી, પટોળા સાડી અને હકોબા મુખ્ય હોય છે. મધ્ય પ્રદેશની ચંદેરી, મહેશ્વરી, મધુબની છપાઈ, આસામની મૂંગા રેશમ, ઓરિસ્સાની બોમકઈ, રાજસ્થાનની બંધેજ, ગુજરાતની ગઠોડા, પટોળા, બાંધણી, બિહારની ટસર, કાથા, છત્તીસગઢની કોસા રેશમ, દિલ્હીની રેશમી સાડીઓ, ઝારખંડની કોસા રેશમ, મહારાષ્ટ્રની પૈઠણી, તમિલનાડુની કાંજીવરમ, બનારસી સાડીઓ, ઉત્તર પ્રદેશની તાંચી, જામદાની, જામવર તેમજ પશ્ચિમ બંગાળની બાલૂછરી તથા કાંથા ટંગૈલ વગેરે ભારતીય પ્રદેશોની પ્રસિદ્ધ સાડીઓ છે.

## આ પણ જુઓ 
* ઝભ્ભો

## બાહ્ય કડીઓ 
શ્રેણી:વસ્ત્ર