open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
કુંથુનાથ

**કુંથુનાથ** જૈન ધર્મ અનુસાર હાલમાં ચાલી રહેલા અવસર્પિણીકાળના ૧૭મા તીર્થંકર, ૬ઠ્ઠા ચક્રવતી બારમા કામદેવ છે. જૈન મત અનુસાર તેમણે પોતાન સર્વ કર્મોનો ક્ષય કર્યો અને પોતાના આત્માને મુક્ત કરી સિદ્ધ બન્યા. તેમનો જન્મ ઈક્ષ્વાકુ કુળમાં હસ્તિનાપુરમાં  સૂર્યરાજા અને શ્રીદેવી રાણીને ઘેર થયો હતો. 

## નામ વ્યૂત્પત્તિ 
*કુંથુ* શબ્દનો અર્થ રત્નોનો ઢગલો થાય છે.

## જીવન 
તેમનો જન્મ ઈક્ષ્વાકુ કુળમાં હસ્તિનાપુરમાં સૂર્યરાજા અને શ્રીદેવી રાણીને ઘેર થયો હતો. અન્ય સૌ ચક્રવર્તીઓની જેમ તેમણે પણ સર્વ ભૂમિ પર આઅધિપત્ય મેળવ્યું હતું અને ત્યાર બાદ તેઓ પર્વતોની તળેટીઓ પર પોતાનું નામ લખવા ગયા. ત્યાં તેમણે જોયું કે ત્યાં અન્ય ચક્રવર્તીઓના નામ પહેલેથી અંકિત હતા, તે જોતા તેમને પોતાની મહત્ત્વકાંક્ષા અલ્પ ભાસી.  તે ઘટનાથી પ્રેરિત તેમણે સર્વ સંસાર ત્યાગ્યો અને તપ કરવા માટે સાધુજીવન (દીક્ષા) અંગીકાર કરી. ૯૫,૦૦૦ વર્ષની ઉંમરે તેમણે સમ્મેત શિખર પર તેમના આત્માને મુક્તિ મળી અને તેમને મોક્ષ મેળવ્યું.

## જાણીતા મંદિરો 
* પ્રાચીન બડા મંદિર, હસ્તિનાપુર, ઉત્તર પ્રદેશ
* ગણીગિત્તી જૈન મંદિર, હમ્પી
* કુંથુનાથ મંદિર, જેસલમેર કિલ્લો, રાજસ્થાન

File:National Museum - Chaubisi of Kunthunatha.jpg|રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલય , નવી દીલ્હી, કુંથુનાથની ચૌવીસી. (૧૫મી સદી) 
Vishal-singh-dwaar-big.jpg|પ્રાચીન બડા મંદિર, હસ્તિનાપુર
Kunthunath_Temple,_Madhuban.jpg|કુંથુનાથ મંદિર, મધુબન

## આ પણ જુઓ 
* અરિહંત (જૈનધર્મ)

## સંદર્ભો 
## સ્રોત 
* 
* 
* 
* 
* 

શ્રેણી:વર્તમાન ચોવીસીના તીર્થંકરો
અનંતનાથ

**અનંતનાથ** જૈન ધર્મ અનુસાર હાલમાં ચાલી રહેલા અવસર્પિણીકાળના ૧૪મા તીર્થંકર છે. જૈન મત અનુસાર તેમણે પોતાના સર્વ કર્મોનો ક્ષય કર્યો અને પોતાના આત્માને મુક્ત કરી સિદ્ધ બન્યા. 

## જીવન 
અનંતનાથ જૈન ધર્મ અનુસાર હાલમાં ચાલી રહેલા અવસર્પિણીકાળના ૧૪મા તીર્થંકર છે. જૈન મત અનુસાર તેમણે પોતાના સર્વ કર્મોનો ક્ષય કર્યો અને પોતાના આત્માને મુક્ત કરી સિદ્ધ બન્યા.

અનંતનાથનો જન્મ ઈક્ષ્વાકુ કુલમાં અયોધ્યાના રાજા શિંહસેના અને રાણી સુયશાને ઘેર થયો હતો. ભારતીય પંચાંગ અનુસાર તેમની જન્મ તિથિ વૈશાખ વદ તેરસ છે.

## સાહિત્ય 
*અનંતનાથ પુરાણ* જના દ્વારા ઈ.સ. ૧૨૩૦માં લખવામાં આવ્યું હતું.

## જાણીતા મંદિરો 
* અનંતનાથ સ્વામી મંદિર  કાલપેટ્ટા, કેરળ

## ચિત્રો

File:Jain_temple_in_Wayanad_Kerala.jpg|અનંતનાથ સ્વામી મંદિર  કાલપેટ્ટા, કેરળ
JAINA 7.jpg|અનંતનાથ સ્વામી મંદિરની છબી
Ananthnath Temple, Madhuban.jpg|અનંતનાથ મંદિર , મધુબન

## સંદર્ભો 
## સ્રોત 
* 
* 
* 
* 

## બાહ્ય કડીઓ 
* 

શ્રેણી:વર્તમાન ચોવીસીના તીર્થંકરો
નૃસિંહાવતાર

**નૃસિંહાવતાર** એ મણિલાલ નભુભાઈ દ્વિવેદી કૃત પૌરાણિક નાટક છે. આ નાટક મણિલાલે ૧૮૯૬માં લખ્યું હતું, અને તે મણિલાલના મૃત્યુ પછી ૧૮૯૯માં મુંબઈ ગુજરાતી નાટક કંપની દ્વારા ભજવાયું હતું. *નૃસિંહાવતાર* ૧૯૫૫માં ધીરુભાઈ ઠાકર દ્વારા સંપાદિત થઈને પુસ્તક સ્વરૂપે પ્રકાશિત થયું હતું.

## ઈતિહાસ
મુંબઈ ગુજરાતી નાટક મંડળીએ મણિલાલનું કાન્તા નાટક 'કુલીન કાન્તા' નામે ૧૮૮૯માં ભજવ્યું હતું. આ મંડળીની માંગણીથી મણિલાલે 'નૃસિંહાવતાર' નાટક ૧૮૯૬ના અંતભાગમાં લખ્યું હતું.

## કથાવસ્તુ
મણિલાલે આ નાટકની રચના શ્રીમદ્ ભાગવતના સાતમા સ્કંધમાં આવતા પ્રહલાદવૃત્તાંતને આધારે કરી હતી. વ્યવસાયી નાટકમંડળી માટે લખાયેલું હોવાથી લેખકે રંગભૂમિ અને લોકરુચિને ધ્યાનમાં રાખી આ નાટકમાં પૌરાણિક કથાવસ્તુ સાથે સમકાલીન ગૃહસંસારનું ચિત્ર પણ પ્રસ્તુત કર્યું છે.

સનકાદિના શાપથી વિષ્ણુના દ્વારપાળ જય-વિજય પૃથ્વી ઉપર કશ્યપ ઋષિને ત્યાં અનુક્રમે હિરણ્યાક્ષ અને હિરણ્યકશિપુ તરીકે અવતરે છે. વરાહાવતારથી હિરણ્યાક્ષનું મૃત્યુ થયાનું સાંભળતાં નાનો ભાઈ હિરણ્યકશિપુ વિષ્ણુનો વેરી થાય છે. પોતાનું મૃત્યુ કોઈ રીતે ન થાય એવું વરદાન પ્રજાપતિ પાસેથી લેવા તે તપ કરવા જાય છે. દરમિયાન ઇંદ્ર તેની સગર્ભા રાણીને ઉપાડી જાય છે. નારદ રાણીનું અને તેના પુત્ર પ્રહલાદનું રક્ષણ કરે છે ને વરદાન લઈને પાછા આવેલ હિરણ્યકશિપુને તેની રાણી અને પુત્ર સોંપે છે. પ્રહલાદને ઉંમર થતાં ગુરુને ત્યાં ભણવા મોકલવામાં આવે છે. તે વિષ્ણુનો પરમ ભક્ત હોઈ પિતાની આજ્ઞા વિરુદ્ધ પણ નારાયણનું જ રટણ કરે છે. હિરણ્યકશિપુ તેને વિવિધ રીતે મારવા પ્રયત્ન કરે છે, પણ પ્રભુ તેને ઉગારે છે. છેવટે સભા મધ્યે તપેલા લોહસ્તંભને પ્રહલાદને બાઝવાનું કહેતાં નૃસિંહસ્વરૂપે ભગવાન સ્તંભમાંથી પ્રગટ થઈને હિરણ્યકશિપુનો સંહાર કરે છે.

## સન્નિવેશ
* અરણ્ય, વિષ્ણુનું મંદિર, કશ્યપનો આશ્રમ, પારિજાતવન, દૈત્યરાજસભા, રણવાસ, રાજભવનનો બહારનો ચોક, ઇંદ્રસભા, અંતરિક્ષ, અરણ્ય
* દૈત્યરાજસભા, રણવાસ, શુક્રનો આશ્રમ, વિદૂષકનું ઘર, શુક્રનો આશ્રમ, હિરણ્યકશિપુનો ખાનગી ઓરડો, રણવાસ, દીવાનખાનું, રણવાસ, અરણ્ય
* રાજગૃહ, અરણ્ય, યાંત્રિકનું ઘર, સમુદ્રતટ, રણવાસ, અરણ્ય, સોમદત્તનું ઘર, રણવાસ, રાજદરબાર

## ભજવણી
ઈ. સ. ૧૮૯૯ માં મુંબઈ ગુજરાતી નાટક કંપનીએ સૌપ્રથમ આ નાટક ભજવ્યું હતું, જે નિષ્ફળ નિવડ્યું હતું. એના દિગ્દર્શક અને મુખ્ય પાત્ર તરીકે પારસીઓ હતા - એને કેટલાક લોકો આ નિષ્ફળતાનું કારણ માને છે. ત્યારબાદ ૧૯૦૬-૦૭ માં એ જ કંપનીએ આ નાટકનો ફેરપ્રયોગ કર્યો હતો જે સફળ રહ્યો હતો. આ નાટક ત્યારે ત્રીસેક નાઈટ્સ સુધી ચાલ્યું હતું. આ નાટકમાં પ્રહલાદનું પાત્ર પ્રભાશકર 'રમણી'એ, લક્ષ્મીનું પાત્ર જયશંકર 'સુંદરી' તેમજ વિષ્ણુનું પાત્ર બાપુલાલ નાયકે ભજવ્યું હતું.

## સંદર્ભો
## બાહ્ય કડીઓ
* 

શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્ય
શ્રેણી:મણિલાલ દ્વિવેદીની કૃતિઓ
શ્રેણી:નાટક
મુનિસુવ્રત

**મુનિસુવ્રત** (મુનિસુવ્રત સ્વામી અથવા મુનિસુવ્રત નાથ) એ જૈન ધર્મ અનુસાર હાલમાં ચાલી રહેલા અવસર્પિણીકાળના ૨૦મા તીર્થંકર છે.  જૈન મત અનુસાર તેમણે પોતાના સર્વ કર્મોનો ક્ષય કર્યો અને પોતાના આત્માને મુક્ત કરી સિદ્ધ બન્યા. શાસ્ત્રો અનુસાર જૈન રામાયણ મુનિસુવ્રતના કાળમાં ઘટી હોવાનું  જણાવાયું છે. તેમના મુખ્ય ગણધર મલ્લિસ્વામી હતા.

## દંતકથા 
મુનિસુવ્રત એ જૈન ધર્મ અનુસાર હાલમાં ચાલી રહેલા અવસર્પિણીકાળના ૨૦ મા તીર્થંકર છે.

જૈન શાસ્ત્રો અનુસાર ૧૯ મા તીર્થંકર મલ્લિનાથના જન્મ પછી ૩૪,૫૦,૦૦૦ વર્ષે થયો હતો. આણત કલ્પ નામના દેવલોકમાં આયુષ્ય પૂર્ણ કરી તેમનો  જીવ હરિવંશ કુળના રાણી પદ્મા અને રાજા સુમિત્રને ઘેર આસો સુદ બારશના દિવસે જન્મ લીધો. તેની પહેલાના જન્મમાં મુનિસુવ્રત મહાવિદેહ ક્ષેત્રમાં ચંપાના રાજા હતા. તેમનું નામ સુરશ્રેષ્ઠ હતું.

શ્રાવણ મહિનાની વદ ત્રીજના દિવસે રાજગૃહીની રાણી પદ્માએ ૧૬ સ્વપ્ના જોયા. આ વાત તેમણે રાજાને કરી અને રાજાએ તેનો અર્થ સૂચવતા જાણાવ્યું તેમને ઘેર તીર્થંકરનો જન્મ થવાનો છે.  ત્યાર બાદ શ્રાવણ સુદ પૂનમે ઈ.સ. પૂર્વે ૧૧,૮૪,૯૮૦માં મુનિસુવ્રતનો જન્મ થયો.

જૈન ગ્રંથો અનુસાર કુમારાકાળના ૭૫૦૦ વર્ષો પછી, મુનિસુવ્રતે ૧૫,૦૦૦ વર્સો સુધી તેમન દેશ પર રાજ (રાજકાળ) કર્યું.  ત્યારબાદ તેઓ રાજપાટ આદિનો ત્યાગ કરી દીક્ષા અંગીકાર કરી સાધુ બન્યા. દીક્ષા લીધા બાદ ૧૧ મહિના સુધી તેઓ કર્મોનો ક્ષય કરતાં કરતાં છદમસ્ત રૂપે (છદમસ્તકાળ) વિચર્યા અને ત્યાર બાદ કેવળજ્ઞાન પામ્યા.

તેમની ઊંચાઈ ૨૦ ધનુષ (૬૦ મીટર) હતી.

કેવળ જ્ઞાન પામ્યા પછી મુનિસુવ્રત ૩૦,૦૦૦ વર્ષો સુધી વિચર્યા હોવાનું મનાય છે અને ત્યાર બાદ ફાગણ વદ બારસના સમ્મેત શિખર પર નિર્વાણ પામ્યા.

## સાહિત્ય 
*સ્વયંભુસ્રોત*  - આચાર્ય સામંતભદ્ર રચિત સ્વયંબુસ્રોત ચાર તીર્થંકરોના ગુણગાન કરે છે તેમાંથી પાંચ શ્લોક મુનિસુવ્રતનાથના ગુણોનું વર્ણન કરે છે.

જૈન રામાયણની ઘટનાઓ મુનિસુવ્રતના કાળમાં ઘટેલી હોવાનું જૈન શાસ્ત્રોમાં લખેલું છે.

## મુખ્ય મંદિરો 
* ચતુર્મુખ બાસડી, કર્ણાટકમાં આવેલું એક જાણીતું જૈન મંદિર છે. આ મંદિર અરનાથ, મલ્લિનાથ અને મુનિસુવ્રતને સમર્પિત છે.
* શ્રી મુનિસુવ્રત-નેમિ-પાર્શ્વ જિનાલય - સંથુ રાજસ્થાન
* પૈઠણ જૈન તીર્થ.
*ગુપ્તીધામ ગનૌર

## ચિત્રો 
## આ પણ જુઓ 
* અરિહંત (જૈનધર્મ)

## નોંધ 
## સંદર્ભો 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

શ્રેણી:વર્તમાન ચોવીસીના તીર્થંકરો
વૈજનાથ મંદિર

**વૈજનાથ મંદિર**, ભારતના હિમાચલ પ્રદેશના કાંગડા જિલ્લાના વૈજનાથ ગામમાં આવેલું નાગર શૈલીમાં બનેલું હિન્દુ મંદિર છે. તે વર્ષ ૧૨૦૪ માં અહુકા અને મન્યુકા નામના બે સ્થાનિક વેપારીઓ દ્વારા બનાવાયું હતું. શિલાલેખો મુજબ વર્તમાન વૈજનાથ મંદિરની રચનાથી પૂર્વ પણ ત્યાં ભગવાન શિવનું એક મંદિર અસ્તિત્વમાં હતું. મંદિરના ગર્ભગૃહમાં શિવલિંગ છે, બહારી દિવાલો પર ચિત્રો નક્કાશવામાં આવ્યા છે.

## પુરાતત્વશાસ્ત્ર 
મંદિરના મુખ્ય કક્ષમાં બે મોટા શિલાલેખ છે, આ શિલાલેખ સંસ્કૃત ભાષા અને સ્થાનિક ટકરી લિપિનો ઉપયોગ કરીને લખવામાં આવ્યા હતા. આ શિલાલેખો શક સંવત વર્ષ ૧૧૨૬માં મંદિરના નિર્માતા વેપારીઓ અહુકા અને મન્યુકાની માહિતી આપે છે, તદ્ઉપરાંત ભગવાન શિવની પ્રશંશા, શિવ ઉપાસક રાજા જય ચંદ્ર, વાસ્તુકારોની યાદી અને દાતા વેપારીઓના નામ પણ સામેલ છે. અન્ય શિલાલેખમાં કાંગડાનું જૂનું નામ નાગરકોટ આપેલું છે.

## શિલ્પો 
મંદિર ની દિવાલો પર અસંખ્ય મુર્તિઓ નક્કાશવામાં આવી છે. જેમાં મુખ્ય મુર્તિઓ, ભગવાન ગણેશ, ભગવાન હરિહર અને અંધક નામના રાક્ષસનો સંહાર કરતા ભગવાન શિવની છે. તેમાં કલ્યાણસુંદર ની મુર્તિઓ પણ છે.

## છબીઓ 

File:Baijnath Temple.jpg|પ્રવેશદ્વાર
File:BaijNath.jpg|મંદિર, નજીકથી
File:The encient shiva teple baijnath.jpg|બગીચો અને પ્રવેશદ્વાર
File:Shivling at Baijnath Shiv Temple Kangra HP.jpg|શિવલિંગ

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:મંદિરો
શ્રેણી:હિમાચલ પ્રદેશ
નાઓમી ઓસાકા

**નાઓમી ઓસાકા***(大坂 なおみ)* એ એક જાપાની ટેનિસ ખેલાડી છે. તેણી *ગ્રાન્ડ સ્લૅમ* પૃથક પ્રતિયોગીતા જીતનાર સૌપ્રથમ જાપાની બની છે. હાલ તેઓ પોતાની કારકિર્દી ના સર્વશ્રેષ્ઠ ક્રમાંક ૭ પર પહોંચી ગયા છે. તેઓ જાપાની માતા અને હૈતિઅન પિતાના સંતાન છે, તેમના બહેન **મારી ઓસાકા** પણ જાણીતા ટેનિસ ખેલાડી છે.

thumb

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ખેલાડી
અફઘાન અફઘાની

**અફઘાની** (؋ - Afs) એ અફઘાનિસ્તાનનું રાષ્ટ્રીય ચલણ છે, જેનું નિયમન *ડા અફઘાનિસ્તાન બેંક* કરે છે. તેને સામાન્યરીતે રીતે ૧૦૦ *પલ* માં પેટાવિભાગિત કરવામાં આવે છે, જોકે હાલમાં ચલણમાં કોઈ *પલ* સિક્કાઓ નથી. અફઘાની પહેલાં અફઘાનિસ્તાનનું રાષ્ટ્રિય ચલણ ***અફઘાન રુપયા*** હતું.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:નાણું
શ્રેણી:અફઘાનિસ્તાન
વિદિશા કિલ્લો

thumb|પૌરાણિક કિલ્લો
**વિદિશા કિલ્લો ** પથ્થરોના મોટા-મોટા ખંડો વડે બનાવવામાં આવેલ છે. તેની આસપાસ મોટા મોટા દ્વ્રારોની જોગવાઈ છે. કિલ્લાની આસપાસની પહોળી દિવાલ પર અલગ અલગ સ્થાન પર તોપ રાખવા માટેની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી. ગઢના દક્ષિણ પૂર્વ તરફના દરવાજા બાજુ પર હજુ પણ કેટલીક તોપો જોઈ શકાય છે.

## નિર્માણ 
આ કિલ્લોના નિર્માણનો સમયકાળ સ્પષ્ટ નથી. ફણનીસી દફતરના દસ્તાવેજો અનુસાર તેને ઔરંગઝેબ દ્વારા કરાવવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ ઘણા વિદ્વાનો એમ માને છે કે આ કિલ્લો ખૂબ જ પ્રાચીન છે. એક શક્યતા મુજબ, તે ઈસ્વીસન પૂર્વેની સદીના એક શ્રીમંત પશુઓના વેપારી ભૈંસા શાહ દ્વારા બંધાવવામાં આવ્યો હતો. આ વંશના આ શાહની પુત્રી સાથે અશોકનું લગ્ન થયું હતું. વારંવાર હુમલાને કારણે આ કિલ્લાને નુકશાન થતું રહ્યું હશે. સમયાંતરે તેની દિવાલો પર મંદિરોમાં વાપરવામાં આવતા કેટલાક પથ્થરો લગાવવામાં આવ્યા હશે.

## રાયસેન દરવાજા 
ગઢની દક્ષિણ-પૂર્વમાં સ્થિત આ દરવાજાને "રાયસેન દરવાજા' કહેવામાં આવે છે, કારણ કે આ દિશામાં રાય્સેન શહેર આવેલ છે. દરવાજામાં એક બારી લગાવવામાં આવેલ છે, જે દરવાજાની બંધ સ્થિતિમાં વ્યક્તિઓની અવરજવર માટે કામ આવતી હતી. દરવાજા ઉપર પથ્થર વડે બનાવવામાં આવેલ શહતીર વિજયમંડલ દરવાજાની શહતીર છે.

## ગાંધી દ્વાર 
આ ગઢનો બીજો દરવાજો ઉત્તરપૂર્વ દિશામાં હતો. આ મુખ્ય પ્રવેશદ્વાર હતું  અને  હતી. 

## વૈસ દ્વાર 
કિલ્લો તરફથી નદી બાજુ આવેલ દ્વાર વૈસ દરવાજા તરીકે ઓળખાતો હતો. રક્ષણાત્મક દૃષ્ટિકોણ ધ્યાનમાં રાખી આ દરવાજાના બધા ફાટક એક જ લાઈનમાં બનાવવામાં આવેલ નથી. આ દરવાજાથી લઇને નેત્રવતી નદીના મહેલ ઘાટ સુધી પાકો સડક માર્ગ બનાવેલ હતો. 

## ખિડકી દ્વાર 
ચોથું દ્વાર, જે હાલમાં અસ્તિત્વમાં નથી, પશ્ચિમ ભાગમાં બનાવવામાં આવ્યું હતું. આ દ્વારને ખિડકી દરવાજા કહેવામાં આવે છે. આ પ્રવેશદ્વારની અંદર કિલ્લામાં શાસક ઉપરી અધિકારીઓનો વસવાટ હતો. નજીકમાં જ એક સુંદર ચતુષ્કોણીય સરોવર બનાવવામાં આવેલ છે. તેને ચૌપરા કહેવામાં આવે છે. કટોકટીની પરિસ્થિતિઓમાં પણ આ જળાશય કામમાં લેવામાં આવતું હતું. મરાઠા શાસનકાળમાં ચૌપરા નજીક કિલ્લાની દિવાલ અડીને મહેલ બનાવવામાં આવ્યા હતા. તેમાં સૂબા, તાલુકા - કચેરીઓ આવેલ હતી, જે વર્ષ ૧૯૩૦ પછી કિલ્લાની બહાર ખસેડવામાં આવેલ છે.

## આ પણ જુઓ 
* વિદિશા

શ્રેણી:ભારતના કિલ્લાઓ
શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશ
મુઅમ્મર ગદ્દાફી

**મુઅમ્મર અલ-ગદ્દાફી** જેઓ **કર્નલ ગદ્દાફી** નામે જાણીતા હતા, લિબિયાના તાનાશાહ હતા.વર્ષ ૧૯૬૧ થી ૨૦૧૧ સુધી તેઓએ લિબીયા પર એકાત્મુખ શાસન ચલાવ્યું હતું. *આરબ રાષ્ટ્રવાદ* અને *આરબ સમાજવાદ* ની વિચારધારાને અનુસરનાર ક્રાંતિકારી નેતા હતા. તેમનો જન્મ સિર્તે નજીક બેદુઈન જાતિના આરબ વણઝારા પરિવારમાં થયો હતો. નાનપણથી જ તેઓ આરબ રાષ્ટ્રવાદના સંપર્કમાં રહ્યા હતા અને ઉચ્ચ શિક્ષણ લીધા બાદ લિબીયાની સૈન્ય અકાદમી સાથે જોડાયા હતા. સેનામાં નિર્દેશક અધીકારી તરીકે જોડાયા હતા અને ફરજ દરમિયાન જ ગદ્દાફીએ ક્રાંતિકારી પ્રવૃતિઓ શરૂ કરી દીધી હતી, સૈન્ય વિદ્રોહ કરી તેઓ લિબીયાના શાસક બન્યા હતા અને મૃત્યુ સુધી લિબિયા પર શાસન કર્યું હતું.

શ્રેણી:રાજકારણી
શ્રેણી:૧૯૪૨માં જન્મ
ડોન કિહોટે

***ડોન કિહોટે*** (મૂળ નામ: ***El Ingenioso Hidalgo Don Quijote de la Mancha***), મિગેલ દિ'સર્વાન્ટીસ દ્વારા સ્પેનિશ ભાષામાં લખાયેલ એક નવલકથા છે, આ નવલકથાને આધુનિક વિશ્વની સૌપ્રથમ નવલકથા માનવામાં આવે છે. આ નવલકથાને બે ભાગોમાં દસ વર્ષના અંતરાલે પ્રકાશિત કરવામાં આવી હતી. આ પુસ્તકનું અન્ય ઘણી બધી ભાષાઓમાં ભાષાંતર કરવામાં આવ્યું છે.

## પટકથા 
આ કથા ઓલોન્સો કિહાનો નામના એક સમૃદ્ધ અને મધ્યમ વયના વ્યક્તિ વિશે છે. કિહાનો, પરાક્રમી પુરુષો વિશે ઘણી બધી વાર્તાઓ વાંચ્યા બાદ પાગલ થઇ જાય છે અને પોતાને *ડોન કિહોટે* નામનો પરાક્રમી માનવા લાગે છે, પોતાના સાથીદાર સાંકો સાથે દેશભરમાં સફર કરે છે, જેમાં સાહસો છે. કિહાનો માને છે કે તેના સાહસ-પરાક્રમો વાસ્તવિક છે, પરંતુ સમાજમાં તે હાંસીપાત્ર બને છે. 

પુસ્તકના અંતે, ઓલોન્સો કિહાનો ઘરે પાછા ફરે છે, ખુબ જ દુ:ખી થાય છે. હવે તેઓ સમજદાર બની જાય છે, પછી મૃત્યુ પામે છે.

## અનુવાદ
આ નવલકથાનો ગુજરાતીમાં અનુવાદ ચંદ્રવદન મહેતા દ્વારા કરવામાં આવ્યો હતો, જે સાહિત્ય અકાદમી, દિલ્હી દ્વારા પ્રકાશિત થયેલ છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:નવલકથા
નમિનાથ

**નમિનાથ** એ જૈન ધર્મ અનુસાર હાલમાં ચાલી રહેલા અવસર્પિણીકાળના ૨૧મા તીર્થંકર છે. જૈન મત અનુસાર તેમણે પોતાના સર્વ કર્મોનો ક્ષય કર્યો અને પોતાના આત્માને મુક્ત કરી સિદ્ધ બન્યા. 

## જીવન 
નમિનાથનો જન્મ ઈક્ષ્વાકુ કુળના મિથિલાના રાજા વિજય અને રાણી વિપ્રાને ઘેર શ્રાવણ વદ આઠમના દિવસે થયો હતો. જ્યારે નમિનાથ માતાના ગર્ભમાં હતા ત્યારે શક્તિશાળી શત્રુ રાજાઓએ મિથિલા પર આક્રમણ કર્યું હતું. નમિનાથના પ્રભાવથી દરેક શત્રુ રાજા વિજય રાજાને શરણે થયો. 

તેમણે બોરસલી/બકુલના વૃક્ષ નીચે કેવળ જ્ઞાન મેળવ્યું. તેમને ૧૭ ગણધરો હતા, તેમાં સુપ્રભા પ્રમુખ હતો. જૈન મત અનુસાર તેમણે પોતાના સર્વ કર્મોનો ક્ષય કર્યો અને આવનારા તીર્થંકર નેમિનાથથી ૫૦,૦૦૦ વર્ષ પહેલાં પોતાના આત્માને મુક્ત કરી સિદ્ધ બન્યા.

## આ પણ જુઓ 
* અરિહંત (જૈનધર્મ)
* જૈન ધર્મ

## સંદર્ભો 
### નોંધ 
### સ્રોત 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

શ્રેણી:વર્તમાન ચોવીસીના તીર્થંકરો
આઈઝિસ

'*આઈઝિસ*(Isis)*** ઇજિપ્તની પૌરાણિક કથાઓમાં દેવી હતી. તે ઓઝિરિસની બહેન અને પત્ની હતી, અને તેઓના દિકરાનું નામ હોરસ હતું. આઈઝિસ બાળકોને સુરક્ષિત રાખે છે, બિમારોને સાજા કરે છે અને તે જાદુની પણ દેવી છે. તે પ્રાચિન મિશ્રની સૌથી મહાન દેવી છે.

## શક્તિઓ 
આઈઝિસ પાસે રક્ષણ અને જાદુની ઘણી બધી શક્તિઓ છે. તેને **રા*' પણ કહેવામાં આવે છે. તેની શક્તિઓનું શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ એ છે જ્યારે તે, પોતાની શક્તિઓ વડે ઓઝિરિસને એક રાત માટે સ્વર્ગમાંથી પૃથ્વી પર પાછો લાવે છે. તેની શક્તિઓ ઘણી મજબુત છે.

## શારીરિક દેખાવ 
આઈઝિસ ના માથા પર એક સૂર્ય ની તકતી દર્શાવાય છે. તેણીને એક રાણી તરીકે બતાવવામાં આવે છે, આઈઝિસને *હંસનું ઇંડું* પણ કહેવામાં આવે છે કારણ કે ગૅબ આઈઝિસના પિતા છે અને તેમનું પ્રતિકચિહ્ન હંસ છે. તેણી રાણી હોવાનો સંકેત આપવા તેના માથા પર સિંહાસન પણ દર્શાવાય છે.

## બાહ્ય કડીઓ
* ટુરઈજીપ્ત
* અેન્સિએંટ-ઈજીપ્ત
* ટુરઈજીપ્ત/આઈઝિસ
આરીફ અલ્વી

**આરીફ-ઉર-રહેમાન અલ્વી***(عارف الرحمان علوی)* એક પાકિસ્તાની રાજકારણી છે. તે ૯ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૮થી પાકિસ્તાનના તેરમા અને વર્તમાન રાષ્ટ્રપતિ છે.

તેઓ વર્ષ ૨૦૧૩માં પાકિસ્તાનના સંસદ સભ્ય બન્યા હતા અને વર્તમાન શાસક પક્ષ *પાકિસ્તાન તહેરિક-એ-ઇન્સાફ* સ્થાપક સભ્ય છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:રાજકારણી
શ્રેણી:૧૯૪૯માં જન્મ
શ્રેણી:જીવિત લોકો
જુઝૅપ્પે ગેરિબાલ્ડી

**જુઝૅપ્પે ગેરિબાલ્ડી** એ એક ઈટાલિયન સેનાપતિ અને રાષ્ટ્રવાદી હતા. તેમને ઈટાલીનું એકિકરણ કરી ઈટાલી રાજ્યની સ્થાપના કરી હતી. તેમને આધુનિક વિશ્વના સૌથી મહાનોત્તમ સેનાપતિ માનવામાં આવે છે.

ગેરિબાલ્ડીના યુરોપ અને દક્ષિણ અમેરિકાના સૈન્ય પરાક્રમોને કારણે તેઓ *બે વિશ્વના હિરો* તરિકે પણ જાણીતા છે. 1848માં ઈટાલીના એકિકરણમાટે ગેરીબાલ્ડીએ અનેક યુદ્ધો લડ્યા હતા. ગેરિબાલ્ડી તેમના સમયમાં દેશ-વિદેશમાં પ્રખ્યાત હતા અને લોકો તેમનું ખુબ સન્માન કરતા.2 જુન 1882ના રોજ ગેરીબાલ્ડીનું કુદરતી મૃત્યુ થયું.

## સંદર્ભ
અંશુમન રથ

**અંશુમન રથ** એ હોંગકોંગ ના ક્રિકેટર છે, અને રાષ્ટ્રીય ક્રિકેટ ટીમના વર્તમાન કપ્તાન છે. હોંગકોંગમાં જ જન્મેલા ભારતિય મુળના અંશુમનને ક્રિકેટનો વારસો તેમના પિતા તરફથી મળ્યો હતો, નાની ઉંમરથી તેઓએ ક્રિકેટમાં નિપુણતા હાંસલ કરી હતી. ૨૦૧૪થી આંતરાષ્ટ્રિય ક્રિકેટમાં પદાર્પણ કરનાર અંશુમન આજે હોંગકોંગ રાષ્ટ્રિષ ક્રિકેટ ટીમના કપ્તાન છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:૧૯૯૭માં જન્મ
શ્રેણી:ક્રિકેટર
સૂર્યવર્મન દ્વિતીય

**સૂર્યવર્મન દ્વિતીય***(សូរ្យវរ្ម័នទី២)* એ ખ્મેર સામ્રાજ્યનો રાજા હતો, જેણે ખ્મેર સામ્રાજ્ય પર વર્ષ ૧૧૧૩ થી ૧૧૪૫/૫૦ સુધી રાજ કર્યુ હતું. વિશ્વ વિખ્યાત અંગકોર વાટ વિષ્ણુ મંદિરનું નિર્માણ પણ તેણે જ કરાવ્યું હતું. તેમના શાસનની સમયના સ્મારકો, અસંખ્ય સૈન્ય ઝુંબેશો અને મજબૂત રાજ્યની પુનઃસ્થાપનાના કારણે ઇતિહાસકારોએ સૂર્યવર્મન દ્વિતીયને ખ્મેર સામ્રાજ્યના મહાનોત્તમ રાજા તરીકે સ્થાન આપ્યું છે.

## મૃત્યુ અને ઉતરાધ 
શિલાલેખોના પુરાવા સૂચવે છે કે સૂર્યવર્મન દ્વિતીયનું મૃત્યુ શક્યતઃ વર્ષ ૧૧૪૫/૫૦ વચ્ચે થયું હતું, સંભવતઃ ચાંપા રાજ્ય સામેના યુદ્ધ દરમિયાન. ત્યારબાદ તેના પિતરાઈ ભાઈ ધરણીન્દ્રવર્મન દ્વિતીયે તેમનું પદ સંભાળ્યું. સુર્યવર્મન દ્વિતીયના મૃત્યુ બાદ ખ્મેર સામ્રાજ્યના નબળા શાસન અને સંઘર્ષનો સમય શરૂ થયો.

## સંદર્ભ
ભારતીય દંડ સંહિતાની કલમ ૨૦

ભારતીય દંડ સંહિતાની કલમ ૨૦ ન્યાયની અદાલત વિશે છે. આ કલમ જણાવે છે: 

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ભારતીય કાયદો
નુસરત ફતેહ અલી ખાન

**નુસરત ફતેહ અલી ખાન** એક પાકિસ્તાની ગાયક, ગીતકાર અને સંગીતકાર હતા.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગાયક
શ્રેણી:સંગીતકાર
શ્રેણી:૧૯૪૮માં જન્મ
શ્રેણી:૧૯૯૭માં મૃત્યુ
અ

**અ** *(ə)* ગુજરાતી લિપિનો પ્રથમ સ્વર છે. આ દેવનાગરી સ્વર **अ** માંથી ઉતરી આવેલો છે, **અ** નું ઉચ્ચારણ **અ** જ થાય છે.

શ્રેણી:ગુજરાતી ભાષા
શ્રેણી:મૂળાક્ષરો
ર

**ર** *(ɾə)* ગુજરાતી લિપિમાળાનો વ્યંજન છે. આ દેવનાગરી સ્વર **र** માંથી ઉતરી આવેલો છે, **र** નું ઉચ્ચારણ **ર** જ થાય છે.

શ્રેણી:ગુજરાતી ભાષા
જ

**જ** *(dʒə)* ગુજરાતી લિપિનો મુળાક્ષર છે. તે દેવનાગરી સ્વર **ज** માંથી ઉતરી આવેલો છે, **જ** નું ઉચ્ચારણ **જ** થાય છે.

શ્રેણી:ગુજરાતી ભાષા
શ્રેણી:મૂળાક્ષરો
ન

**ન** *(nə)* ગુજરાતી લિપિમાળાનો વ્યંજન છે. આ દેવનાગરી સ્વર **न** માંથી ઉતરી આવેલો છે, **न** નું ઉચ્ચારણ **ન** થાય છે.

શ્રેણી:ગુજરાતી ભાષા
અફઘાનિસ્તાન ક્રિકેટ બોર્ડ

**અફઘાનિસ્તાન ક્રિકેટ બોર્ડ** એ અફઘાનિસ્તાનમાં ક્રિકેટનું નિયમન કરનારી આધિકારીક સંસ્થા છે. તેનું મુખ્ય મથક કાબુલમાં છે. અફઘાનિસ્તાન આંતરાષ્ટ્રિય ક્રિકેટ પરિષદનું પૂર્ણ સભ્ય છે. અતિફ માશલ, અફઘાનિસ્તાન ક્રિકેટ બોર્ડના વર્તમાન ચૅરમેન છે.

## સંદર્ભ
પદ્મપ્રભ

**પદ્મપ્રભ**, અથવા **પદ્મપ્રભુ**, એ જૈન ધર્મ અનુસાર હાલમાં ચાલી રહેલા અવસર્પિણીકાળના ૬ઠ્ઠા તીર્થંકર છે. જૈન મત અનુસાર તેમણે પોતાના સર્વ કર્મોનો ક્ષય કર્યો અને પોતાના આત્માને મુક્ત કરી સિદ્ધ બન્યા.

જૈન માન્યતા પ્રમણે તેમનો જન્મ ઈક્ષ્વાકુ કુળમાં કૌશમ્બીમાં (હાલમાં ઉત્તરપ્રદેશમાં) રાજા શ્રીધર અને રાણી સુષિમાદેવીને ઘેર થયો હતો  

તેમની જન્મ તિથિ કારતક વદ બારસ છે. માગસર વદ અગિયારસના દિવસે તેમણે તેમના ૩૦૮ અનુયાયીઓ સાથે સમ્મેત શિખર પરથી મોક્ષમાં ગયા. 

## પૂર્વ ભવ 
ઘાતકી ખંડના પૂર્વવિદેહ ક્ષેત્રના વસ્ત દેશમાં મહારાજા અપરજીત સુશિમા નગરમાં રાજ્ય ચલવતા હત.  તેઓ સરળ અને ધાર્મિક વ્યક્તિ હતા.ત્યાં વિચરતા અરિહંતની વાણી સાંભળી તેમને વૈરાગ્ય ઉપજ્યો અને તેમણે આચાર્ય પીહિતાશ્રવ પાસે દીક્ષા અંગીકાર કરી. આધ્યાત્મિક ધર્મ કરણીથી તેમણે તીર્થંકર નામ-ગોત્ર-કર્મ ઉપાર્જીત કર્યું. ત્યાં આયુષ્ય પૂર્ણ કરી તેઓ ગ્રવેયક દેવલોકમાં દેવ તરીકે અવતર્યા. 

## જીવન (જૈન પરંપરા અનુસાર) 
દેવલોકનું આયુષ્ય પૂર્ણ કરી, તેઓ રાણી સુષિમાના ગર્ભમાં ઉત્પન્ન થયા. જે કૈશમ્બીના રાજા શ્રીધરના પત્ની હતા. એક દિવસ તેમને કમળના બનેલી ગાદી પર સુવાનો દોહદ ઉત્પન્ન થયો. તે એક તીર્થંકરના ગર્ભવતી રાણીની ઈચ્છ હોવાથી દેવોએ તેવી વ્યવસ્થા કરી. કારતક વદ બારસના દિવસે તેમણે એક પુત્રને જન્મ આપ્યો. નવા જન્મેલ બાળની આછા ગુલાબી રંગની કમળના ફૂલ જેવી આભા હતી. આથી તેમનું નામ પદ્મપ્રભ રાખવામાં આવ્યું (અર્થ કમળ જેવી આભા)

અમુક સમયમાં રાજકુમાર યુવાન બન્યા અને તેમના લગ્ન કરવામાં આવ્યા. તેમના પિતાએ સંસાર છોડી આધાત્મિક જેવન જીવવા પ્રયાણ કર્યો અને પદ્મપ્રભ રાજા બન્યા.  લાંબા અને સફળ રાજ્યકારભાર પછી અમુકકાળે તેમના ત્રિકાળ જ્ઞાન અનુસર તેમણે જાણ્યું કે હવે સંસારનો ત્યાગ કરવાનો સમય આવ્યો છે અને તેમણે સંયમ અંગીકાર કર્યો. છમહિને તપસ્યા કર્યા પછી ચૈત્ર સુદ પુનમના દિવસે વડના વૃક્ષ નીચે કેવળજ્ઞાન પ્રાપ્ત થયું. લોકોમાં સાચા ધર્મનો પ્રસાર કરી તેઓ સમ્મેત શિખર આવ્યા. માગસર વદ અગિયારસના દિવસે તેઓ નિર્વાણ પામ્યા. 

## સંબંધ 
પદ્રપ્રભને લાલ કમળના ચિન્હ, છાત્રભ વૃક્ષ, મનોવેગ (દિ.) અને મનગુપ્ત (શ્વે.) યક્ષ અને સ્યામા અચ્યુત (શ્વે.) યક્ષીસાથે દર્શાવવામાં આવે છે.

## જાણીતા મંદિરો 
* પદ્મપુર જૈન મંદિર, જયપુર, રાજસ્થાન
* મહુડી જૈન મંદિર, ગાંધીનગર, ગુજરાત

## ચિત્રો 

Padmaprabhu Tonk, Shikharji.jpg|પદ્મપ્રભુ ટૂંક, શિખરજી
Footprint at Padmaprabhu Tonk, Shikharji.jpg| પદ્મપ્રભુ ટૂંક પર પદ્મપ્રભની પગલી, શિખરજી
Padmaprabha Temple, Madhuban.jpg|પદ્મપ્રભ મંદિર, મધુબન
File:Padampura.jpg|પદ્મપ્રભ
Mahudi_Temple.jpg|પદ્મપ્રભુ જૈન મંદિર, મહુડી
Padmaprabh_Swami_Bhagwan.jpg| મહુડીના મંદિરમાં પદ્મપ્રભુની મંદિર

## આ પણ જુઓ 
* અરિહંત (જૈન ધર્મ)

## Notes 
## સંદર્ભો 
* 
* 
* 
* 

શ્રેણી:વર્તમાન ચોવીસીના તીર્થંકરો
ડ

**ડ** *(ɖə)* ગુજરાતી લિપિનો એક વ્યંજન છે.

શ્રેણી:ગુજરાતી ભાષા
શ્રેણી:મૂળાક્ષરો
પ્રણામાસન

**પ્રણામાસન** એ સૂર્યનમસ્કાર વેળાનું એક ચરણ છે. શરીરને લચીલું બનાવવા માટે આ આસન ઉપયોગી છે. આસન કરતી વખતે શ્વાસનું નિયમન કરવું મહત્વનું છે.

## સૂર્યનમસ્કાર પ્રક્રિયા ક્રમ 
### સૂર્યનમસ્કારની પ્રક્રિયા દરમિયાન થતાં આસનો 
## આ પણ જુઓ 
* યોગાસન
* યોગ

શ્રેણી:યોગાસન
ગુલામ વંશ

**ગુલામ વંશ** અથવા **મામલુક વંશ** (), () મઘ્ય એશિયાના ગુલામ સરદાર કુતુબઉદ-દિન ઐબક વડે શરૂ કરાયેલો વંશ હતો. આ વંશે ઇ.સ. ૧૨૦૬ થી ઇ.સ. ૧૨૯૦ સુધી શાસન કર્યું હતું. આ વંશ દિલ્હી પર ઇ.સ. ૧૫૨૬ સુધી શાસન કરનાર પાંચ અસંબધિત વંશોમાંનો એક હતો. ઇ.સ. ૧૧૯૨ થી ઇ.સ. ૧૨૦૬ સુધી ઐબક ઘોરી વંશના સંચાલક તરીકે રહ્યો હતો, જે સમયગાળામાં તેણે ગંગાના મેદાનો પર આક્રમણો કરીને શાસનનો વિસ્તાર વધાર્યો હતો.

## નોંધ 
## સંદર્ભ 
* 
* 
* Dynastic Chart  The Imperial Gazetteer of India, v. 2, *p.&nbsp;368.*

શ્રેણી:ઇતિહાસ
ખિલજી વંશ

**ખલજી વંશ** અથવા **ખિલજી વંશ** ઇ.સ. ૧૨૯૦ થી ઇ.સ. ૧૩૨૦ સુધી ભારતીય ઉપખંડના મોટા વિસ્તારોમાં શાસન કરનાર મુસ્લિમ વંશ હતો. તેની સ્થાપના જલાલ ઉદ્ દીન ફિરોઝ ખિલજીએ કરી હતી અને તે દિલ્હી સલ્તનત વડ ભારતમાં શાસન કરનાર બીજો વંશ બન્યો હતો. આ વંશ તેના અવિશ્વાસ, ક્રુરતા તેમજ દક્ષિણમાં હિંદુઓ પરના આક્રમણો વડે

## નોંધ 
## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ભારતનો ઇતિહાસ
દેવકી-કૃષ્ણ મંદિર, ગોઆ

350px|thumb|દેવકી-કૃષ્ણ મંદિર, મારસેલ, ગોઆ
**દેવકી-કૃષ્ણ મંદિર** ભારત દેશના ગોઆ રાજ્યના ઉત્તર ગોઆ જિલ્લાના પોન્ડા તાલુકામાં આવેલ મારસેલ નામના નાના શહેરમાં આવેલ છે. મારસેલ ખાતે હિંદુ ધર્મના ૧૫ જેટલાં દેવીદેવતાઓના મંદિરો આવેલ છે. મારસેલ પોન્ડા તાલુકામાં પણજીથી ૧૭ કિલોમીટર જેટલા અંતરે પણજી થી પોન્ડા જતા માર્ગ પર બાણસ્તારી પુલથી ૩ કિલોમીટર દૂર આવેલ છે.

આ મંદિરનું વિશિષ્ટ લક્ષણ એ છે કે આ ભારત દેશમાં એકમાત્ર એવું મંદિર છે, જ્યાં માતા દેવકીની સાથે ભગવાન કૃષ્ણની પૂજા કરવામાં આવે છે. અહીં મુખ્ય પ્રતિમા દેવકીકૃષ્ણ સાથે ભૂમિકાદેવી, લક્ષ્મી રાવલનાથ, મલ્લિનાથ, કાત્યાયાની, ચોડણેશ્વર અને ધડા શંકરની પ્રતિમાઓ પણ છે, જે મૂળ ચુડામણી ટાપુ (હાલનો શોરાવ ટાપુ) પર સ્થિત હતી.

પોર્ટુગીઝ તપાસ દરમિયાનની સતામણી ટાળવા માટે આ પ્રતિમાઓ બિકોલિમના માયેમ ખાતે લઈ જવામાં આવી હતી અને ત્યાંથી મારસેલ ખાતે હાલના મંદિરના સ્થળે ખસેડવામાં આવી હતી.

મંદિરના ગર્ભગૃહ ખાતે કાળા પથ્થરમાંથી કોતરકામ કરી બનાવવામાં આવેલ માતા દેવકી અને ભગવાન કૃષ્ણના બાળસ્વરૂપની સુંદર મૂર્તિ છે.

## ઉજવણી 
ચાતુર્માસ સિવાયના શુક્લ પક્ષની તેરસના દિવસે પાલખીયાત્રા યોજવામાં આવે છે. રામનવમી અને ગોકુળ અષ્ટમીના તહેવાર પણ મોટા પાયે ઉજવવામાં આવે છે. અહીંનો મુખ્ય તહેવાર માન્ની પૂર્ણિમા (પોષ મહિનાની પૂનમ) છે, જે અહીં ખૂબ ઉત્સાહ અને ઉત્તેજના સાથે ઉજવવામાં આવે છે.

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* શ્રી દેવકી કૃષ્ણ રાવલનાથ સંસ્થાન - મારસેલ ગોઆ 

શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
શ્રેણી:ગોઆ
તુઘલક વંશ

**તુઘલક વંશ** અથવા **તઘલખ વંશ** તુર્ક-ભારતીય મૂળનો મુસ્લિમ વંશ હતો જેણે દિલ્હી સલ્તનત પર શાસન કર્યું હતું. તેના શાસનની શરૂઆત ઇ.સ. ૧૩૨૦માં ગઝની મલિક વડે ગિયાથ અલ-દિન તુઘલક નામ ધારણ કરીને કર્યું હતું. આ વંશનો અંત ૧૪૧૩માં આવ્યો હતો.

મહમદ બિન તુઘલકના શાસનમાં ઇ.સ. ૧૩૩૦ થી ૧૩૩૫ વચ્ચે આ વંશનો વિસ્તાર તેની ટોચ પર પહોંચ્યો હતો. તેનું શાસન ક્રુરતા અને બળવાઓથી ભરેલું રહ્યું હતું, જે કારણે ૧૩૩૫ પછી શાસનનો વિસ્તાર ઘટતો ચાલ્યો હતો.

## સંદર્ભ
લોદી વંશ

**લોદી વંશ**દિલ્હી સલ્તનતનો એક અફઘાન વંશ હતો, જેણે ઇ.સ. ૧૪૫૧થી ઇ.સ. ૧૫૨૬ સુધી શાસન કર્યું હતું. દિલ્હી સલ્તનતનો આ છેલ્લો વંશ હતો. તેનો સ્થાપક બહબલ ખાન લોદી હતો, જેણે સૈયદ વંશની જગ્યાએ પોતાનો વંશ સ્થાપ્યો હતો.

## અંત 
thumb|ઇબ્રાહિમ લોદી, લોદી વંશનો છેલ્લો શાસક
આ વંશનો અને દિલ્હી સલ્તનતનો અંતિમ શાસક ઇબ્રાહિમ લોદી હતો. ઇ.સ. ૧૫૨૬માં અફઘાનિસ્તાનના ફરગાનામાથી આવેલ બાબર સાથેના પાણીપતના પ્રથમ યુદ્ધમાં ઇબ્રાહિમ લોદીની હાર થતાં દિલ્હી સલ્તનતનો અંત આવ્યો હતો અને મુઘલ સામ્રાજ્યની સ્થાપના થઇ હતી.

## સંદર્ભ
૩

**૩** ગુજરાતી લિપિમાં પ્રયુક્ત થનારી એક સંખ્યા છે, આ સંખ્યા ને **ત્રણ** બોલવામાં આવે છે. આ સંખ્યાનું મુલ્ય ત્રણ એકમો જેટલું થાય છે. આ સંખ્યા ત્રણની સંજ્ઞા દેવનાગરી લિપિની સંખ્યા **३** માંથી ઉતરી આવી છે. સંખ્યા ૩ પહેલાં સંખ્યા ૨ અને પછી સંખ્યા ૪ આવે છે.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:સંખ્યા
અબ્ખાજિયા

**અબ્ખાજિયા** અધિકૃત નામે **અબ્ખાજિયાનું ગણરાજ્ય** એ કાળા સમુદ્રના કાંઠે વસેલું વાસ્તવિક અને આંશિક માન્યતા પ્રાપ્ત ગણરાજ્ય છે. ૮,૬૬૦ વર્ગ કિમી વિસ્તારમાં ફેલાયેલો આ દેશ લગભગ ૨૪૫,૦૦૦  જેટલી વસ્તી ધરાવે છે. સુખુમિ આ દેશની રાજધાની છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:દેશ
૪

**૪** ગુજરાતી લિપિમાં પ્રયુક્ત થનારી એક સંખ્યા છે, આ સંખ્યા ને **ચાર** બોલવામાં આવે છે. આ સંખ્યાનું મુલ્ય ચાર એકમો જેટલું થાય છે. આ સંખ્યા ચારની સંજ્ઞા દેવનાગરી લિપિની સંખ્યા **४** માંથી ઉતરી આવી છે. સંખ્યા ૪ પહેલાં સંખ્યા ૩ અને પછી સંખ્યા ૫ આવે છે.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:સંખ્યા
ચંદ્રવંશ

પુરાણોમાં જેનો વારંવાર ઉલ્લેખ થાય છે તે **ચંદ્રવંશ** (IAST: **Candravaṃśa**)  ક્ષત્રિય વર્ણનો એક મુખ્ય વંશ છે. ચંદ્રવંશમાં જન્મેલ વ્યક્તિને ચંદ્રવંશી કહેવાય છે. આ વંશ રાજા ચંદ્રથી ઉતરી આવ્યો છે. આ રાજકુળ સોમ એટલે કે ચંદ્ર સાથે સંબંધિત છે. બહ્માના પુત્ર બ્રહ્મર્ષિ અત્રિ હતા અને અત્રિના પુત્ર સોમ હતા, જેની ચંદ્ર તરીકે પુજા થાય છે.

પુરુના પુત્રોથી પુરુવંશ સ્થાપિત થયો જેમાં આગળ જતાં શંતનુ, ભીષ્મ, ધૃતરાષ્ટ્ર, પાંડુ, અને કૌરવો તથા પાંડવનો સમાવેશ થાય છે. આ વંશને કુરુના નામે કુરુવંશ પણ કહેવાય છે. બીજી તરફ આ વંશમાં યદુનો પણ જન્મ થયો જેમના થકી યદુવંશની શરુઆત થઈ જેમાં આગળ જતાં વાસુદેવ, શ્રીકૃષ્ણ, શ્રી બલરામ ઇત્યાદિનો સમાવેશ થાય છે. આ કુળના લોકોને યાદવ પણ કહેવાય છે.

યાજ્ઞવલ્ક દ્વારા રચિત શતપથબ્રાહ્મણમ્ નામના યજુર્વેદના ભાષ્ય પ્રમાણે પુરુરવાઃના પિતા બુધ હતા, બુધના લગ્ન ઇલા સાથે થયા હતા. બુધ પોતાને સોમ એટલે કે ચંદ્રપુત્ર ગણાવે છે. ઇલા સ્વેચ્છિક સમયે પોતે નારી અથવા પુરુષ બની શકતા હતા. ઇલા મનુના સંતાન હતા. યયાતિ પુરુરવા અને તેમના પત્ની અપ્સરા ઉર્વશીના પ્રપૌત્ર હતા અને તેઓ ચક્રવર્તી હતા. યયાતિને પાંચ પુત્રો હતા. તેમના પરથી જે વંશ ચાલુ થયા તેનો વેદોમાં જુદી જુદી આદિવાસી જાતિઓ બન્યાનો ઉલ્લેખ છે.
 ***Āryāvarta*** is highlighted in pale yellow]]
#**યદુ** જેમનાથી યદુકુળ બન્યું જેમાં આગળ જતાં વાસુદેવ, શ્રી કૃષણ, શ્રી બલભદ્ર (જે દાઉ, બલરામના નામે પણ ઓળખાય છે.) જેવાં મહાન વ્યક્તિઓ થયા. યદુના માતા દેવયાની છે.
#**તુર્વશુ ** તેમના સંતાનોથી યવનકુળ અસ્તિત્વમાં આવ્યું.
# **દ્રુહુ** તેમનાથી ત્વિપ્રા રાજવંશની સ્થાપના થઈ.
#**અનુદ્રુહુ ** તેમનાથી મલેચ્છ જાતિ અસ્તિત્વમાં આવી. અનુદ્રુહુનું બીજું નામ અનુ પણ છે. વાયુપુરાણમાં દર્શાવ્યા મુજબ આગળ જતાં અનુના વારસદારોએ માદ્ર રાજ્યની સ્થાપના કરી, માદ્ર એ ગંધારની દક્ષિણસ્થિત પ્રદેશ છે. સહદેવ અને નકુળનાં માતા માદ્રી એ માદ્રના રાજકુમારી હતાં. આ માદ્ર નજીક બહ્લિકનો વાહિલક પ્રદેશ પણ આવેલો છે.
#**પુરુ** તેમના થી પુરુવંશ ચાલ્યો જેમાં આગળ જતાં મહાપ્રતાપી રાજા કુરુ થયા, જેમના બાદ આગળ ચાલેલા આ વંશને કુરુવંશ પણ કહેવાય છે.

 
મહાભારતમાં જણાવ્યા મુજબ ચંદ્રવંશના જનક ઇલાની રાજધાની પ્રયારરાજ હતી. તેમને શશબિંદુ નામનો પુત્ર હતો જેનું રાજ્ બાહલી હતું. બુધ અને ઇલાના પુત્ર પુરુરવાથી ચંદ્રવંશની શરુઆત થઈ હોવાનું મનાય છે.

## મહાભારતમાં 
સનાતની દસ્તાવેજ મહાભારત પ્રમાણે કુરુક્ષેત્રનું યુદ્ધ ચંદ્રવંશના બે પ્રતિદ્વંદ્વિ કૌરવો અને પાંડવો વચ્ચે થયું હતું. આ ચુદ્ધની શરુઆત પહેલાં વિષાદગ્રસ્ત અર્જુનને તેમના માર્ગદર્શક શ્રી કૃષ્ણ દ્વારા શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતાનો ઉપદેશ આપવામાં આવ્યો હતો. તેમાં શ્રી કૃષ્ણ અર્જુનને બોધ કરાવે છે કે ધર્મ સૌથી ઉપર છે અને માનવજીવનની પ્રાથમિકતા છે. 

કુરુક્ષત્રના યુદ્ધ બાદ યદુવંશનો સમુળગો નાશ થાય છે અને તે લગભગ લુપ્ત થઈ જાય છે. જો કે, તેમાં અપવાદરૂપે વજ્ર રાજાનો અર્જુન દ્વારા બચાવ થાય છે, જે વખત જતાં મથુરાના રાજા બને છે. 

## Branches and rulers of dynasty 
## See also
* સુર્યવંશ
* મહાભારત
* હિંદુ સંસ્કૃતિનો ઇતિહાસ
* પુરુ અને યદુ રાજવંશ

## References
### Sources
*

## External links
*
૨૦૧૮ એશિયા કપ

**૨૦૧૮ એશિયા કપ** એ એક દિવસીય આંતરાષ્ટ્રિય ક્રિકેટ પ્રતિયોગીતા છે  જેનું આયોજન સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૮ દરમિયાન સંયુક્ત આરબ અમિરાતમાં કરાયું છે. એશિયા કપનું આ ૧૪મું સંસ્કરણ છે. સંયુક્ત આરબ અમિરાતમાં આ ૩જી વખત એશિયા કપનું આયોજન થયું છે, આ પહેલા વર્ષ ૧૯૮૪ અને ૧૯૯૫માં એશિયા કપ ક્રિકેટનું આયોજન સંયુક્ત આરબ અમિરાતમાં કરાયું હતું. ૨૦૧૬ એશિયા કપ પ્રતિયોગીતામાં ભારત વિજેતા થયું હતું.

એશિયન ક્રિકેટ પરિષદના પાંચ પૂર્ણ સભ્યો આ પ્રતિયોગીતામાં ભાગ લેશે : અફઘાનિસ્તાન, બાંગ્લાદેશ, ભારત, પાકિસ્તાન અને શ્રી લંકા. જેમની સાથે હોંગ કોંગ જોડાશે, કે જે એશિયા કપ ક્વોલિફાયરનું વિજેતા છે.

## ટીમો 
*  અફઘાનિસ્તાન
* &nbsp;બાંગ્લાદેશ
*  ભારત
* &nbsp;પાકિસ્તાન
* &nbsp;શ્રીલંકા
* &nbsp;હોંગકોંગ

### ગ્રુપ 
## ક્રિકેટરોની યાદી 
## સ્થાનો 
## અંક કોષ્ટક 
#### ગ્રુપ એ 
#### ગ્રુપ બી 
## સંદર્ભ
વિજયાલય ચોલ

**વિજયાલય ચોલ** તંજાવુર ના રાજા હતા. તેઓ ચોલ સામ્રાજ્યના સ્થાપક અને રાજવંશના પ્રથમ સમ્રાટ હતા. તેમણે કાવેરી નદીના ઉત્તર પ્રદેશમાં શાસન કર્યુ હતું.

## સંદર્ભ
સરિતા ગાયકવાડ

**સરિતાબેન લક્ષ્મણભાઈ ગાયકવાડ** (જન્મ ૧ જૂન ૧૯૯૪) એક ભારતીય દોડવીર મહિલા છે, જે ૪૦૦ મીટર દોડ અને ૪૦૦ મીટર વિઘ્નદોડમાં નિષ્ણાત છે. તેણી ૪ × ૪૦૦ મીટર રીલેદોડની ભારતીય મહિલા ટીમની પણ સભ્ય હતી કે જેણેએશિયન રમતો ૨૦૧૮ દરમિયાન સુવર્ણચંદ્રક પ્રાપ્ત કર્યો છે. તેણી ગુજરાત સરકારના "બેટી બચાવો અભિયાન"  માટેની બ્રાન્ડ એમ્બેસેડર પણ છે.

## પ્રારંભિક જીવન 
સરિતા ગાયકવાડનો ૧ જૂન ૧૯૯૪ના દિવસે ભારત દેશના ગુજરાત રાજ્યના ડાંગ જિલ્લાના કરડીઆંબા ગામ ખાતે એક આદિવાસી પરિવારમાં થયો હતો. તેણીએ રાજ્ય તરફથી રાષ્ટ્રીય કક્ષાની ખો-ખો સ્પર્ધામાં વર્ષ ૨૦૧૦ સુધી ભાગ લીધો હતો, ત્યાર પછી તેણી દોડવીર તરીકે ભાગ લે છે. વર્ષ ૨૦૧૮ના અહેવાલ મુજબ તેણી આવકવેરા વિભાગમાં કાર્ય કરે છે.

## કારકિર્દી 
ઓસ્ટ્રેલિયા ખાતે ૨૦૧૮ કોમનવેલ્થ ગેમ્સ ખાતે સરિતા ગાયકવાડને  ૪ × ૪૦૦ મીટર રિલેદોડની ભારતીય મહિલા ટીમ માટે પસંદ કરવામાં આવી હતી  છે. તેણી આ સાથે પ્રથમવાર ગુજરાત રાજ્યમાંથી કોમનવેલ્થ ગેમ્સ માટે પસંદગી પ્રાપ્ત કરનાર ટ્રેક અને ફિલ્ડ પ્રથમ ખેલાડી બની હતી. આ ભારતીય ટીમ આ રમતોત્સવમાં સાતમા ક્રમે આવી હતી, જેનો સમય ૩:૩૩.૬૧ હતો. ત્યાર પછી તેણીને ૨૦૧૮ એશિયન ગેમ્સ માટેની ૪ × ૪૦૦ મીટર રિલેદોડની ભારતીય મહિલા ટીમ માટે પસંદ કરવામાં આવી હતી. આ ચાર જણની ટુકડીમાં સરિતા ગાયકવાડ ઉપરાંત એમ. આર. પૂવમ્મા, હિમા દાસ અને વી. કે. વિસ્મયા હતા અને એમણે અંતિમ સ્પર્ધામાં 3:28.72 જેટલા સમય સાથે સુવર્ણચંદ્રક મેળવ્યો છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:જીવિત લોકો
શ્રેણી:ખેલાડી
શ્રેણી:ડાંગ જિલ્લો
શ્રેણી:૧૯૯૪માં જન્મ
ઐવો જિલ્લો

**ઐવો** જે **ઐઊ** નામથી પણ ઓળખાય છે, પેસિફિક દેશ નૌરુનો એક જિલ્લો છે. આ જિલ્લો ઐવો સંસદીય ક્ષેત્ર અંતર્ગત આવેલો છે. ઐવોના જિલ્લાધ્યક્ષ જેરીટ્ટ મોરપાક છે.

## ભૂગોળ 
ઐવો જિલ્લો, નૌરુ ટાપુના પશ્ચિમમાં સ્થિત છે, તે ૧.૧ વર્ગ કિલોમીટર વિસ્તાર ધરાવે છે અને તેની વસ્તી ૧,૩૦૦ છે. તેને કેટલીક વાર નાૌરુની બિનસત્તાવાર રાજધાની પણ કહેવામાં આવે છે.

## સંદર્ભ
અનાબર જિલ્લો

**અનાબર**, જે **અનેબ્વોર** નામથી ઓળખાય છે, પેસિફિક દેશ નૌરુનો એક જિલ્લો છે.

## ભુગોળ 
**અનાબર** દેશના ઉત્તરપુર્વમાં આવેલો છે. આ જિલ્લો ૧.૫ વર્ગ કિલોમીટર વિસ્તાર ધરાવે છે. આ જિલ્લો ૫૦૦ની વસ્તી ધરાવે છે.

## સંદર્ભ
અનેતાન જિલ્લો

**અનેતાન** પેસિફિક દેશ નૌરુનો જિલ્લો છે. આ જિલ્લો અનેતાન સંસદીયક્ષેત્ર અંતર્ગત આવેલો છે. નૌરુ દેશના રાષ્ટ્રપતિનું આધિકારીક નિવાસસ્થાન આ જિલ્લામાં આવેલું છે.

## ભુગોળ 
આ જિલ્લો નૌરુના ઉત્તરમાં છે. આ જિલ્લો ૧ વર્ગ કિલોમીટર વિસ્તાર ધરાવે છે. અનેતાન જિલ્લો, નૌરુ દેશનો સૌથી નાનો જિલ્લો છે. આ જિલ્લો લગભગ ૬૦૦ની વસ્તી ધરાવે છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
*
રુપિન ઘાટ

**રુપિન ઘાટ** હિમાલયની પર્વતમાળામાં હિમાચલ પ્રદેશ, ભારત માં આવેલો એક ઉંચાઇ પર આવેલો ઘાટ છે. તે ધૌલા, ઉત્તરાખંડથી શરૂ થઇને સાંગલા, હિમાચલ પ્રદેશ સુધી જતો પરંપરાગત રસ્તો છે. આ રસ્તો મોટાભાગે નિર્જન સ્થળોથી પસાર થાય છે અને સમુદ્ર સપાટીથી ૪૬૫૦ મીટરની ઊંચાઇ ધરાવે છે.

## છબીઓ 

ચિત્ર:AjitHota RupinPass LowerwWaterfall view.jpg|રુપિન ઘાટનો ધોધ
ચિત્ર:AjitHota RupinPass UpperWaterfall.jpg|રુપિન ધોધથી રુપિન ઘાટનો દેખાવ
ચિત્ર:Uw rupin.jpg
ચિત્ર:Rainbow rupin.jpg

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* રુપિન ઘાટની છબીઓ

શ્રેણી:હિમાચલ પ્રદેશ
શ્રેણી:ઘાટના રસ્તાઓ
સંયુક્ત આરબ અમીરાત

**સંયુક્ત આરબ અમીરાત** (English: United Arab Emiates)એ અરેબિયન દ્વિપકલ્પમાં આવેલો એક દેશ છે, જે પુર્વમાં અરબી સમુદ્ર અને દક્ષિણમાં સાઉદી અરેબીયા અને ઓમાનથી ઘેરાયેલ છે. અબુધાબી તેનું પાટનગર છે. આ દેશ ૬ જુદીજુદી અમીરાતો જેવીકે અજમાન, દુબઈ, રસ અલ ખૈમાહ, શારજાહ અને ઉમ અલ કવાનનો બનેલો છે. દરેક અમીરાતનો વહિવટ જે તે શેખ દ્વારા થાય છે. ઇસ્લામ આ દેશનો સત્તાવાર રાજધર્મ છે અને અરબી તેની સત્તાવાર ભાષા છે. ૧૮૨૦ની સંધિ અનુસાર આ અમીરાતો બ્રિટનના વાલીપણા હેઠળ હતી જેનો ૧૯૭૧માં અંત આવ્યો હતો અને ત્યારબાદ આ અમીરાતોએ ભેગા મળીને સંયુકત આરબ અમીરાતની સ્થાપના કરી હતી.

દેશનુ અર્થતંત્ર મહદઅંશે ખનીજતેલ અને કુદરતી ગેસ પર આધારીત છે. ૮૦ના દાયકાના અંત પછી અર્થતંત્રનો ખનીજતેલ પર આધાર ઘટતો ગયો છે અને પ્રવાસન અને અન્ય ઉદ્યોગોનો ફાળો વધતો ગયો છે. દુબઈ અને અબુધાબી દુનીયાના અન્ય ભાગો સાથે હવાઇમાર્ગે જોડાયેલ છે અને એમિરાટસ અને એતિહાદ એર લાઇન્સના મુખ્ય મથકો હોવાથી યુરોપ, આફ્રિકા અને એશિયા ખંડને જોડતી મહત્વની કડી સમાન છે. દેશની વસ્તીના લગભગ ૮૮% લોકો બહારના દેશોથી આવેલા કામચલાઉ વસાહતીઓની છે. દુબઈ, અબુધાબી, શારજાહ, અજમાન અને ફુજીરાહ દેશના મોટા શહેરો છે. જયારે ખલીફા બંદર, ઝાયેદ બંદર, જેબલ અલી અને બંદર રાશીદ અહીંના મુખ્ય બંદરો છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:દેશ
મોલોસિયા

**મોલોસિયા** જે અધિકૃત રીતે **મોલોસિયા ગણરાજ્ય** ઓળખાય છે, કેવિન બાઘ દ્વારા સ્થાપિત એક સુક્ષ્મરાષ્ટ્ર છે. મોલોસિયા ગણરાજ્ય દ્વારા પોતાને એક સાર્વભૌમ રાષ્ટ્ર જાહેર કરવામાં આવ્યું છે પરંતુ તે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સંઘ અથવા કોઈ પણ અન્ય માન્ય સાર્વભૌમ રાષ્ટ્ર દ્વારા રાષ્ટ્ર તરીકે માન્ય નથી. એપ્રિલ ૧૬, ૨૦૧૬ના રોજ, કેવિને મોલોસિયાના પ્રવાસનું આયોજન કર્યું હતું, જે *એટલાસ ઓબ્સકુરા* નામની વેબસાઇટ દ્વારા પ્રાયોજિત હતો. કેવિને *સ્ટોરી કાઉન્ટી*ને મોલોસિયાની જમીન પર મિલકતવેરો ચૂકવવાનું ચાલુ રાખ્યું છે, જો કે કેવિન તેને "વિદેશી સહાય" તરિકે ઓળખાવે છે. કેવિને કહ્યું હતું કે "અમે બધા વિચારીએ છીએ કે આ અમારો પોતાનો દેશ છે, પણ તમે જાણો છો કે અમેરિકા ઘણો મોટો છે".

## ઇતિહાસ 
મોલોસિયાની ઉત્પત્તિ "સુક્ષ્મરાષ્ટ્ર બાળપણ યોજના" માંથી આવી છે, જેને મે ૨૬, ૧૯૭૭ ના રોજ કેવિન અને જેમ્સ સ્પિલમેન દ્વારા સ્થાપિત **ધ ગ્રાન્ડ રિપબ્લિક ઑફ વલ્ડસ્ટાઇન** કહેવામાં આવે છે. વલ્ડસ્ટાઇનનું શાસન રાજા જેમ્સ પ્રથમ (સ્પિલમેન) અને વડા પ્રધાન કેવિન દ્વારા ચલાવવામાં આવતું હતું અને ત્યાંના નાગરિક પણ તેઓ બે માત્ર જ હતા, જો કે રાજા જેમ્સે ટૂંક સમયમાં જ વલ્ડસ્ટાઇન છોડી દીધું. યુરોપમાં મુસાફરી કરતી વખતે કેવિને ઘણા નોમેડીક સામ્રાજ્યો માટે આ નામનો ઉપયોગ કર્યો હતો. ૧૯૯૮ થી ૧૯૯૯ સુધી, મોલોસિયા "યુટોપિયા યુનાઈટેડ પ્રોવિન્સ"નું સભ્ય હતું. સપ્ટેમ્બર ૩, ૧૯૯૯ ના રોજ, કેવિને વલ્ડેસ્ટાઇનના અનુગામી દેશ તરીકે **મોલોસિયા ગણરાજ્ય** બનાવ્યું અને પોતાને રાષ્ટ્રપ્રતિ જાહેર કર્યા.

નવેમ્બર ૧૩, ૨૦૧૨ ના રોજ કેવિન બોઘે પોતાના સુક્ષ્મરાષ્ટ્રને અધિકૃત માન્યતા આપવા માટે, અમેરિકન સરકારની અધિકૃત *વી ધ પીપલ્સ* વેબસાઇટ પર એક અરજી કરી હતી. મોલોસિયાએ પોતાની છેલ્લા વસ્તી ગણતરીમાં ૨૭ની વસ્તી હોવાનું પર જાહેર કર્યું હતું.

શ્રેણી:દેશ
વસ્તુગત સહસંબંધક

**વસ્તુગત સહસંબંધક** () અથવા **વસ્તુલક્ષી સહસંયોજક** એ અંગ્રેજી કવિ ટી. એસ. એલિયટે સ્થાપેલો પશ્ચિમના વિવેચન-સાહિત્યનો મહત્ત્વનો સિદ્ધાંત છે. એલિયટે આ સંજ્ઞા સૌપ્રથમ ૧૯૧૯માં શેક્સપિયરના કરુણ નાટક *હૅમ્લેટ* અંગે લખેલા 'હૅમ્લેટ અને એની સમસ્યાઓ' નામક લેખમાં પ્રયોજી હતી. પોતાને પ્રગટ કર્યા વગર પોતાની વાત કરવામાં, પોતાના અંગત ભાવને કલાત્મક ભાવમાં રૂપાન્તરિત કરવામાં, પોતાના અંગત ઈતિહાસમાં નહિ પણ કવિતામાં ભાવનો પ્રાણ રોપવામાં એલિયટે વસ્તુલક્ષી સહસંબંધકને એક મહત્ત્વનું રચનાતંત્ર ગણ્યું હતું. એલિયટે આપેલી આ સંજ્ઞા પાછળ એલિયટનો ભાવલોપ અને વ્યક્તિલોપનો સિદ્ધાંત, એનો બિનંગત કવિતાનો સિદ્ધાંત પડેલો છે.

સર્જકમાં પ્રવર્તતી ચોક્કસ એવી લાગણીઓને પ્રસ્તુત કરવાની પ્રતિભા રૂપે કે લાગણીની અભિવ્યક્તિ માટે એનાથી સંબંધિત વસ્તુઓની શોધ તરીકે એલિયટની પૂર્વે વૉશિંગ્ટન ઑલ્સ્ટને અને સારોયાન સન્તયાને આ સંજ્ઞાનો ઉપયોગ કર્યો હતો, પરંતુ એલિયટની વિચારણામાં પ્રવેશ્યા પછી આ સંજ્ઞાએ સાહિત્યસિદ્ધાંત તરીકેનું રૂપ ધારણ કર્યું. ગુજરાતી સાહિત્યમાં આ સંજ્ઞાના વિવિધ પર્યાયો રચવામાં આવ્યા છે. નગીનદાસ પારેખે એને 'પદાર્થરૂપ નિત્યસંબંધ' એવું નામ આપ્યું છે, તો અન્ય વિદ્ધાનોએ 'વસ્તુનિષ્ઠ સમીકરણ', 'પરલક્ષી સહસંબંધક', 'વસ્તુલક્ષી સહસંયોજક' તેમજ 'વસ્તુગત સમવાય સંબંધ' તરીકે એની ઓળખ આપી છે. પાછળથી એલિયટને આ સંજ્ઞા અપ્રસ્તુત લાગી હતી, પણ સાહિત્ય-વિવેચનક્ષેત્રે એ ખાસ્સી ચલણમાં રહી છે.

## પૂર્વભૂમિકા
ટી. એસ એલિયટ નવી પરંપરાના કવિ-વિવેચક હતા. તેમની વિવેચનાને કારણે જ્યૉર્જિયન વાતાવરણમાં વર્ચસ્વ ધરાવતી રોમૅન્ટિક અને વિક્ટૉરિયન પરંપરાની કવિતાનો વિરોધ કર્યો. આને કારણે કવિતામાં અંગત ભાવ નહિ પરંતુ કલાત્મક પ્રક્રિયાની ઉત્કટતાથી રૂપાન્તરિત બિનંગત ભાવ, કલાત્મક ભાવ મહત્ત્વના બન્યા. કવિતા પરના અને કલાત્મક પ્રક્રિયાની ઉત્કટતા પરના ભારને કારણે ભાવ અને વ્યક્તિલોપની ક્રિયા આગળ આવી. પોતાને સહેજ પણ પ્રગટ કર્યા વિના પોતાના અંગે વાત કરવાનું, પોતાના અંગત ભાવને કલાત્મક ભાવમાં રૂપાન્તરિત કરવાનું કવિતા દ્વારા શરૂ થયું.

## ઈતિહાસ
એલિયટે આ સંજ્ઞા ૧૯૧૯માં શેક્સપિયરના કરુણ નાટક *હૅમ્લેટ* અંગે લખેલા 'હૅમ્લેટ અને એની સમસ્યાઓ' નામક લેખમાં પ્રયોજી છે. હૅમ્લેટના ઓઢી લીધેલા ગાંડપણ સંબંધે ઊભી થતી સમસ્યાને કારણે હૅમ્લેટ પૂરેપૂરી રીતે પોતાને વ્યક્ત કરી શક્યો નથી અને એ રીતે હૅમ્લેટનું પાત્ર રચવામાં શેક્સપિયર નિષ્ફળ નીવડ્યા છે, કારણ કે શેક્સપિયર હૅમ્લેટ અંગેની કોઈ વસ્તુગત અભિવ્યક્તિની પૂરતી સામગ્રી એટલે કે વસ્તુગત સહસંબંધક (ઑબેજેક્ટિવ કૉરિલેટિવ) શોધી શક્યા નથી, એવા તારણ પર એલિયટ આવે છે.

*હૅમ્લેટ* પરના લેખમાં એલિયટે વસ્તુગત સહસંબંધક સંજ્ઞાની સમજ આપી છે:

દેખીતી રીતે જ એલિયટ અહીં કહેવા માંગે છે કે, સર્જક લાગણીને સીધેસીધી પ્રગટ ન કરે. વસ્તુગત સહસંબંધક સંજ્ઞા આ રીતે કૃતિની સંરચના પર ભાર મૂકે છે. કવિ પોતાની લાગણીઓ કે વિચારો પોતાના ચિત્તમાંથી સીધી વાચકચિત્તમાં પહોંચાડી શકતો નથી, વાચક સુધી પહોંચવા માટે વસ્તુઓ પરિસ્થિતિઓ અને ઘટનાઓની શ્રેણીઓનું અવલંબન જરૂરી છે. આ અવલંબન દ્વારા જ સર્જક અને ભાવક વચ્ચેનું સંક્રમણ શક્ય બને છે. અહીં સર્જકને જે કહેવું છે તે વસ્તુલક્ષી રૂપ ધારણ કરે છે.

## વિવેચન
એલિયટનો આ સિદ્ધાંત વિવાદાસ્પદ રહ્યો છે. એલિસીઓ વિવાસે કહ્યું હતુ કે, કવિ શબ્દસ્થ કરતાં કરતાં પોતાની લાગણીને પામતો હોય છે, જ્યારે એલિયટના સિદ્ધાંતમાં કોઈ ચોક્કસ લાગણી અને પછી એની અભિવ્યક્તિની વાત આવે છે, જે બરાબર નથી. વધુમાં એલિયટની બિનંગત કલા વિશેની માન્યતા પણ લેખકના અને વાચકના મનોવિજ્ઞાનને બાદ કરીને ચાલે છે.

## વધુ વાચન
* 

## સંદર્ભો
## બાહ્ય કડીઓ
* 

શ્રેણી:સાહિત્ય
૨૦૧૯ લોકસભા નિર્વાચન

ભારતની ૧૭મી લોક સભાનું ગઠન કરવા માટે ૨૦૧૯માં ભારતમાં લોકસભા નિર્વાચનનું આયોજન થશે. ભારતમાં લોક સભા નિર્વાચનનું આયોજન **ભારતીય નિર્વાચન આયોગ** કરે છે.

આંધ્ર પ્રદેશ, અરુણાચલ પ્રદેશ, ઑડિશા અને સિક્કિમ રાજ્યોની વિધાનસભાઓનું નિર્વાચન પણ લોકસભાની સાથે કરવામાં આવશે.

## નિર્વાચન પ્રણાલી 
લોક સભાની કુલ સભ્ય સંખ્યા ૫૪૫ છે. જેમાંથી, ૫૪૩ સભ્યો પોતપોતાના સંસદીય ક્ષેત્રોમાંથી નિર્વાચિત થઇને આવે છે અને ૨ એંગ્લો-ભારતીય સભ્યોને રાષ્ટ્રપતિ નિયુક્ત કરે છે.

## આયોજન 
૨૦૧૯ લોકસભાની ચૂંટણી ૭ તબક્કામાં થશે. ૨૩ મે ૨૦૧૯ના રોજ પરિણામો જાહેર થશે.
પોળ

right|thumb|377x377px|અમદાવાદની એક પોળ
**પોળ** () ભારતમાં ઘરોનો સમૂહ છે, જેમાં ચોક્કસ જૂથ, જ્ઞાતિ, વ્યવસાય કે ધર્મના લોકો વસે છે. પોળ ગુજરાતમાં ખાસ કરીને જૂના અમદાવાદ શહેરમાં જોવા મળે છે.

## નામ 
પોળ શબ્દની વ્યુત્પત્તિ સંસ્કૃત શબ્દ *પ્રાટોલી* વડે થઇ છે, જેનો અર્થ *બંધ વિસ્તારનો પ્રવેશ* થાય છે.

## અમદાવાદની પોળો 
જૂના અમદાવાદ શહેરમાં સાબરમતી નદીની પૂર્વ દિશામાં કોટ વિસ્તારમાં આશરે ૩૬૦ જેટલી પોળો આવેલી છે. અમદાવાદની સૌપ્રથમ પોળનું નામકરણ *મૂહર્ત પોળ* કરવામાં આવ્યું હતું, જે માણેક ચોકને અડીને બાંધવામાં આવેલી.

## આ પણ જુઓ 
* અમદાવાદની પોળોની યાદી
* માણેક ચોક
* ભદ્રનો કિલ્લો

## સંદર્ભ 
## નોંધ 
* 

## બાહ્ય કડીઓ 
* Historic City of Ahmedabad (UNESCO)
* The Pols of Ahmedabad 
* Vaarso

શ્રેણી:અમદાવાદ
પાક્કિમ હવાઈમથક

**પાક્કિમ હવાઈમથક** () ભારતના સિક્કિમ રાજ્યની રાજધાની ગંગટોક નજીક આવેલું હવાઈમથક છે. ૪૦૦ હેક્ટરથી વધુ વિસ્તાર ધરાવતું આ હવાઈ મથક, ગંગટોકથી ૩૫ કિલોમીટર દક્ષિણે પાક્કિમ ગામમાં સ્થિત છે. ૪,૫૦૦ ફુટ ઉંચાઈ પર સ્થિત પાક્કિમ હવાઈમથક એ ભારતનું પાંચમું સૌથી વધુ ઉંચાઈ પર આવેલું હવાઈમથક છે. તે ભારતના ઉત્તર-પૂર્વનું પ્રથમ અને ભારતનું ૧૦૦મું સંચાલિત હવાઈમથક છે, સિક્કિમનું આ એકમાત્ર હવાઈમથક છે.  પાક્કિમ હવાઈમથક એ વિશ્વનું સૌથી ઉંચું પ્રબલિત માટીનું માળખું છે.

આ હવાઈમથક સપ્ટેમ્બર ૨૪,૨૦૧૮ના રોજ ખુલ્લુ મુકવામાં આવ્યુ઼ં છે. ઓક્ટોબર ૨, ૨૦૧૮ના રોજ થી વ્યાવહારિક હવાઈપરિવહનનો આરંભ થશે.

શ્રેણી:ભારતનાં હવાઈમથકો
એંગોલા

**એંગોલા** સત્તાવાર નામે **એંગોલા પ્રજાસત્તાક**, મધ્ય આફ્રિકાના પશ્ચિમ કિનારે આવેલો દેશ છે. તે આફ્રિકાનો સાતમો સૌથી મોટો દેશ છે, એંગોલાની દક્ષિણમાં નામિબીઆ, ઉત્તરમાં કોંગોનું ડેમોક્રેટિક રિપબ્લિક, પૂર્વમાં ઝામ્બિયા અને પશ્ચિમમાં એટલાન્ટિક સમુદ્ર છે. એંગોલાની રાજધાની અને સૌથી મોટું શહેર લૌન્ડા છે.

એંગોલાના ભુ-પેટાળમાં વિશાળ ખનિજ ભંડાર અનામતો છે, એંગોલાનું અર્થતંત્ર એ વિશ્વના સૌથી ઝડપથી વૃદ્ધિ પામતા અર્થતંત્ર પૈકીનું છે, ખાસ કરીને ગૃહ યુદ્ધના અંતથી; જો કે, મોટાભાગની વસ્તીનું જીવનધોરણ ખુબ નીચું છે, એંગોલાનો આર્થિક વિકાસ અત્યંત અસમાન છે, કારણ કે દેશની મોટા ભાગની સંપત્તિ વસ્તીના પ્રમાણમાં નાના ક્ષેત્રોમાં કેન્દ્રિત છે.

એંગોલા સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સંઘ, ઓપેક, આફ્રિકી સંગઠન, પોર્ટુગીઝ ભાષાના રાષ્ટ્ર સમુદાય અને દક્ષિણ આફ્રિકી વિકાસ સમુદાયનું સભ્ય રાજ્ય છે. એક બહુ જાતિય દેશ, એંગોલાના ૨૫.૮ મિલિયન લોકો આદિવાસી જૂથો, રિવાજો અને પરંપરાઓ ધરાવે છે. એંગોલાની સંસ્કૃતિ પર પોર્ટુગીઝ ભાષા અને કેથોલિક ચર્ચનું ખાસ પ્રભુત્વ છે.

## વ્યુત્પતિ 
**એંગોલા** નામ પોર્ટુગિઝ વસાહતી નામ *રિનો ડી અંગોલા* પર થી આવ્યું છે, જેનો પ્રથમુલ્લેખ ડિઆસ ડી' નોવઆઈસ ના ૧૫૭૫ના ચાર્ટરમાં કરાયો હતો. પોર્ટુગિઝોએ *અંગોલા* શબ્દ ન્દોન્ગો રાજાઓના રાજશિર્ષક શબ્દ **ન્ગોલા** પરથી લીધો હતો.

## ઇતિહાસ 
આધુનિક એંગોલા પહેલાં નોમાડિક ખોઈ અને સાન જાતિના આદીવાસીઓ દ્વારા વસેલું હતું. ખોઈ અને સાન પશુપાલકો કે ખેડુતો નહતા, પરંતુ શિકારીઓ હતા. તેઓને ઉત્તરથી આવતા બન્ટુ લોકો દ્વારા વિસ્થાપિત કરવામાં આવ્યા હતા, બન્ટુ લોકોએ એંગોલાની ભુમી પર સૌપ્રથમવાર ખેતી અને પશુપાલનની શરુઆત કરી હતી.

### પોર્ટુગિઝ વસાહતીકરણ 
પોર્ટુગિઝ સાહસિક ડિઓગો કાઓ વર્ષ ૧૪૮૪માં આ વિસ્તારમાં પહોંચ્યા હતો. પાછલા વર્ષે, પોર્ટુગલે કોંગો સાથે સંબંધો સ્થાપિત કર્યા હતા. પોર્ટુગિઝોએ તેમની પ્રથમ વેપારી કોઠી સોયામાં સ્થાપિત કરી હતી, જે એંગોલાનું ઉત્તરીય શહેર છે. પાઉલો ડિઆસ ડી' નોવઆઈસે ૧૫૭૬ માં સાલો પૌલો ડિ લુઆન્ડા ની સ્થાપના કરી હતી, પોર્ટુગિઝ વસાહતીઓના ૧૦૦ કુટુંબો અને ચારસો સૈનિકો સાથે.

પોર્ટુગિઝોએ એંગોલન દરિયાકાંઠાની સાથે સાથે અન્ય ઘણી વસાહતો, કિલ્લાઓ અને વેપારી કોઠીની સ્થાપના કરી, મુખ્યત્વે બ્રાઝિલમાં ખેતી માટે અંગોલન ગુલામોનો વેપાર કરવા. સ્થાનિક વેપારીઓ યુરોપમાં ઉત્પાદીત થતા માલના બદલામાં મોટી સંખ્યામાં પોર્ટુગીઝ સામ્રાજ્ય માટે ગુલામો પ્રદાન કરતા હતા. એટલાન્ટિકમાં ગુલામોના વેપારનો આ રસ્તો બ્રાઝિલની સ્વતંત્રતા પછી ચાલુ રહ્યો હતો.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:દેશ
શ્રેણી:આફ્રિકા
રાજરાજ ચોલ પ્રથમ

**રાજકેસરી રાજા રાજરાજ ચોલ** જન્મ નામે **અરુલ મોઝિ ચોલન** એ ચોલ વંશના સમ્રાટ હતા. તેમણે વર્ષ ૯૮૫ થી ૧૦૧૪ સુધી ચોલ સામ્રાજ્ય પર રાજ કર્યુ હતું. તેમના રાજમાં ચોલ સામ્રાજ્ય ઉત્તરમાં કલિંગ સુધી વિસ્તરેલું હતું.  તેમણે ઘણા બધા નૌસૈન્ય અભિયાન ચલાવ્યા હતા જેના ફળસ્વરુપ શ્રીલંકા, માલદીવ્સ અને અગ્નિ એશિયાનો વિશાળ પ્રદેશ ચોલ સામ્રાજ્યના આધિપત્ય હેઠળ આવ્યો હતો.

વિશાળોત્તમ હિંદુ મંદિરોમાંના એક એવા બૃહદેશ્વર મંદિરનું નિર્માણ પણ રાજરાજે કરાવ્યુ હતું. તેમના શાસન દરમિયાન જ **તિરુમુરાઇ** નામના પ્રસિદ્ધ તમિલ કાવ્ય સંગ્રહનું સંકલન કરવામાં આવ્યુ હતું. તેમણે પોતાના રાજમાં જમીન માપણી અને મુલ્યાંકનનો કાર્યારંભ કરાવ્યો હતો, જેથી વિશાળ રાજ્યને *વેલાનાડુસ* નામે ઓળખાતા ચોક્કસ એકમોમાં માપી શકાય. વર્ષ ૧૦૧૪માં તેમના મૃત્યુ બાદ તેમના પુત્ર રાજા રાજેન્દ્ર ચોલ પ્રથમે તેમની ગાદી રાજગાદી સંભાળી હતી.

## પૃષ્ઠભુમી 
રાજરાજનો જન્મ વર્ષ ઇ.સ. ૯૪૭માં તમિલ કેલેન્ડરના ઐપાસિ મહિનાના સાધ્યમ તારકના દિવસે તંજાવુરમાં થયો હતો. તેઓ તેમના પિતા પરાંતક સુંદર અને માતા વનાવન મહાદેવીના ત્રીજા સંતાન હતા, જન્મ સમયે રાજરાજને **અરુલ મોઝિ** નામ આપાયુ હતું. તેમને આદિત્ય કારિકલન નામના એક ભાઈ અને કુંડાવાઈ પિરાત્તિયાર નામના બહેન હતા. પરાંતક સુંદરના મૃત્યુ બાદ આદિત્ય ચોલ સામ્રાજ્યના સમ્રાટ બન્યા હતા, પરંતુ કોઈક કારણોસર વર્ષ ૯૬૯માં તેમનું મૃત્યુ થયુ અને ત્યારબાદ રાજા ઉત્તમ ચોલ સામ્રાજ્યના સમ્રાટ બન્યા. વર્ષ ૯૮૫માં ઉત્તમના મૃત્યુ બાદ રાજરાજ ગાદી પર આવ્યા હતા, શિલાલેખોમાં પ્રાપ્ત માહિતીમુજબ રાજરાજને ચોલ રાજપરિવાર દ્વારા લોકતાંત્રિક પદ્ધતિથી રાજા તરીકે ચુંટવામાં આવ્યા હતા.

રાજરાજ નું અન્ય એક નામ **રાજરાજ શિવપદ શેખર** પણ હતુ઼ં. રાજરાજને ચાર રાણીઓ હતી, જેમનાં થકી રાજરાજને ત્રણ પુત્રીઓ અને એક પુત્ર હતા. વર્ષ ૧૦૧૪ના તમિલ કેલેન્ડરના મકા મહિનામાં રાજરાજનું ૬૭ વર્ષની ઉંમરે મૃત્યુ થયું અને ત્યારબાદ તેમના એકમાત્ર પુત્ર રાજેન્દ્ર સિંહાસન પર આવ્યા.

## રાજ વહિવટ 
રાજરાજના શાસન પહેલા ચોલ સામ્રાજ્યના વિવિધ પ્રાંતો પર વારસાગત સામંતો અને રાજકુમારો દ્વારા શાશન કરવામાં આવતુ હતું, જેઓનું ચોલ સમ્રાટો સાથે સામાન્ય શાંત જોડાણો ધરાવતા હતા. રાજરાજના શાસનમાં સામંતો અને રાજકુમારોને બદલી તેમના સ્થાને ચોલ વહિવટદારોની નિમણુંક કરવામાં આવી જેથી પ્રાંતો ચોલની સિધી દેખરેખ હેઠળ આવ્યા. રાજરાજે સ્થાનિક સ્વરાજ સંસ્થાઓને વધુ મજબુત બનાવી અને તેમની સ્વાયતતાને પ્રાથમિકતા આપી હતી. સામ્રાજ્યના વેપારના પ્રોત્સાહન માટે ચીનમાં ચોલ પ્રતિનીધીઓ પણ મોકલ્યા હતા.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* 
શ્રેણી:ચોલ સામ્રાજ્ય
અરુબા

**અરુબા** એ દક્ષિણ કેરિબિયન સમુદ્રમાં એક ટાપુ અને નેધરલેન્ડ્સના રાજ્યનો એક ઘટક દેશ છે, અરુબા એક ટાપુ રાષ્ટ્ર છે. અરુબાની રાજધાની ઓરેન્જેસ્ટેડ છે, લગભગ ૧૭૮ વર્ગ કિમીમાં ફેલાયેલું અરુબા ૧ લાખથી વધુની વસ્તી ધરાવે છે.

મોટાભાગના કેરેબિયન ટાપુઓથી વિપરીત, અરુબામાં શુષ્ક આબોહવા અને કેક્ટસ-સ્ટ્રેન્ડેડ લેન્ડસ્કેપ છે. આ આબોહવાએ અરુબાના પ્રવાસનને મદદ કરી છે કારણ કે પ્રવાસીઓ અરુબામાં ગરમ, ઉજાસી હવામાનની વિશ્વસનીય અપેક્ષા રાખી શકે છે. અા દેશ હરિકેન એલીની બહાર આવેલો છે.

## વ્યુત્પતિશાસ્ત્ર 
**અરુબા** નામની ઉત્પતિ સ્થાનિક ભાષાના શબ્દો *ઓરા* અને *ઔબૌ* માંથી થયેલી છે. જેનો અર્થ *છીપ ટાપુ* થાય છે. જો કે, કેટલાકના મતે **અરુબા** નામ સ્પેનિશ ભાષાના શબ્દો *ઓરો હુબા*નો બનેલો છે જેનો ભાષાકીય અર્થ *ત્યાં સોનું છે* એવો થાય છે.

## શિક્ષણ 
અરુબાની શિક્ષણપદ્ધ, ડચ શિક્ષણપદ્ધતિ આધારીત છે. અરુબા સરકાર જાહેર રાષ્ટ્રીય શિક્ષણનું નિયમન કરે છે. અરુબામાં મોટાભાગની જાહેર શાળાઓ છે, ત્યાં ખાનગી શાળાઓ પણ છે, જેમાં *ઇન્ટરનેશનલ સ્કુલ ઓફ અરુબા* અને *શેક્કેલ કૉલેજ* સૌથી મહત્વની છે. ત્યાં બે તબીબી શાળાઓ છે, *ઔરિયસ યુનિવર્સિટી સ્કૂલ ઓફ મેડિસિન* અને *ઝેવિયર યુનિવર્સિટી સ્કૂલ ઓફ મેડિસિન*, તેમજ અરુબાને પોતાનું રાષ્ટ્રીય વિશ્વવિદ્યાલય, *અરુબા યુનિવર્સિટી* પણ છે. 

શ્રેણી:કેરિબિયન દેશો
શ્રેણી:નેધરલેંડ
રાજેન્દ્રસિંહ ઘનશ્યામસિંહ રાણા

**રાજેન્દ્રસિંહ ઘનશ્યામસિંહ રાણા** (જન્મ ૨૨ મે ૧૯૫૬) ભારતીય રાજકારણી છે, જેઓ ૧૯૯૬થી ૨૦૧૪ સુધી ભારતીય સંસદના નીચલા ગૃહ લોક સભામાં સભ્ય રહ્યા હતા.

તેઓ સરદારસિંહજી રાણાના ‍‍‍‍(૧૮૭૦-૧૯૫૭) પ્રપૌત્ર છે, જેઓ ભારતીય રાજકીય કાર્યકર, પેરિસ ઇન્ડિયન સોસાયટીના સ્થાપક સભ્ય અને ભારતીય હોમ રુલ સોસાયટીના ઉપ-પ્રમુખ હતા.

## રાજકીય કારકિર્દી 
તેમણે ભાવનગર મતવિસ્તારનું લોક સભામાં પાંચ વખત પ્રતિનિધિત્વ કર્યું હતું. તેઓ ભારતીય જનતા પાર્ટી (ભાજપ)ના સભ્ય છે અને ૧૯૯૮થી ૨૦૦૪ સુધી પ્રદેશ પ્રમુખ રહ્યા હતા. તેમણે ૨૦૧૪ લોક સભાની ચૂંટણી લડી ન હતી.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* પાર્લામેન્ટ ઓફ ઇન્ડિયા વેબસાઇટ પર સત્તાવાર જીવનચરિત્ર

શ્રેણી:ગુજરાત રાજ્યના સાંસદ
શ્રેણી:જીવિત લોકો
શ્રેણી:૧૯૫૬માં જન્મ
ખાંદેરી બેટ

**ખાંદેરી બેટ** (અથવા **ખાંદેરી દરિયાઈ ટાપુ**) એક કિલ્લા સાથેનો દ્વિપ છે, જે ભારત દેશના મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના મુખ્ય શહેર મુંબઈ નજીકના અરબી સમુદ્રમાં દરિયાકિનારાથી દક્ષિણ દિશામાં આવેલ છે.

## ભૌગોલિક સ્થાન અને ઇતિહાસ 
ખાંદેરી બેટ (સત્તાવાર નામ: *કાન્હોજી આંગ્રે ટાપુ*) મહારાષ્ટ્રના દરિયાકિનારે આવેલ થાલ તેમ જ કિહિમ ખાતેથી ૫ કિલોમીટર અંતરે અને મુંબઈ થી દક્ષિણ દિશામાં ૨૦ કિલોમીટર જેટલા અંતરે દરિયામાં આવેલ છે. સાથે સાથે તેનો જોડિયા કિલ્લો ઉંદેરી કિલ્લો (જળદુર્ગ) પણ નજીકમાં આવેલ છે. મહારાષ્ટ્રના દરિયાકિનારાના સંરક્ષણની મજબુતાઈ માટે આ બંને દરિયાઈ કિલ્લાઓ પહેલાં શિવાજીના નિયંત્રણ હેઠળ અને પછીના સમયમાં તેમના વિરોધીઓ સિદીઓના હસ્તક રહ્યા હતા.

આ ટાપુ પર બે ઊંચી ટેકરીઓ આવેલ છે, જે ઉત્તર અને દક્ષિણના ભાગ પાડે છે. શરૂઆતના સમયમાં આ ઉંદેરી અને ખાંદેરી ટાપુઓ નિર્જન હતા. વર્ષ ૧૬૭૯માં ખાંદેરી ટાપુ પર શિવાજીના લશ્કર દ્વારા કબજો કરવામાં આવ્યો હતો, જે અહીંથી દરિયાઈ પહેરો ભરતા હતા. ત્યારબાદ મરાઠા રાજા શિવાજીના  શાસન દરમિયાન વર્ષ ૧૬૬૦માં સિદીઓના મુરુડ-જંજિરા કિલ્લા પર દેખરેખ રાખવા ખાંદેરી કિલ્લો બાંધવામાં આવ્યો હતો 
આ કિલ્લો શિવાજીના લશ્કર અને સિદીઓના નૌકાદળ વચ્ચેના ઘણા યુદ્ધોનો સાક્ષી રહ્યો છે. આ બેટ ખાતે બે કુવાઓ આવેલ છે, જે લશ્કર માટે પાણી પુરવઠો પાડતા હતા. આ ઉપરાંત એક મંદિર આવેલ છે, જે વૈતાળ દેવતાને સમર્પિત છે.

આ કિલ્લો ત્યારબાદ વર્ષ ૧૮૧૮માં બ્રિટિશ ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપનીના મુંબઈ ખાતેનાં દળોએ પેશવાઈ પ્રદેશ તરીકે કબજો લીધો હતો.

મોટા ભાગનો કિલ્લો હજુ પણ અકબંધ છે, સાથે સૌથી અગ્ર માળખું અષ્ટકોણીય દીવાદાંડીનું છે, જે અંગ્રેજો દ્વારા વર્ષ ૧૮૬૭ના જૂન મહિનામાં બે માળનું મકાન  સહિત બનાવવામાં આવેલ છે. આ દીવાદાંડી ૨૨ ફુટ ઊંચાઈ ધરાવે છે અને ૧૩ કિલોમીટર અંતર થી જોઈ જોઇ શકાય છે. 

હાલમાં આ કિલ્લો એક પ્રતિબંધિત વિસ્તાર છે, કે જે ભારતીય નૌકાદળના અધિકારક્ષેત્ર હેઠળ છે.

વધુમાં, આ કિલ્લા પર કેટલીક જૂની ધાતુની તોપો, એક સ્થાનિક ફકીર દાઉદ પીરની કબર,  અને એક સંગીતમય પથ્થર કે કે જેના પર આઘાત કરતાં સંગીતમય અવાજો બહાર નીકળે છે. અહીંથી એક ગુપ્ત માર્ગ અલીબાગ ખાતેના કુલાબા કિલ્લા પર જવા માટે છે.

વર્ષ ૧૯૯૮માં ખાંદેરી બેટને મરાઠા સરદાર કાન્હોજી આંગ્રેના સન્માનમાં *કાન્હોજી આંગ્રે ટાપુ* નામ આપવામાં આવ્યું હતું.

વર્ષ ૨૦૧૩ના સપ્ટેમ્બર મહિનામાં *ભારતીય પ્રવાસન મંત્રાલય* અને *વહાણવટા મંત્રાલય* દ્વારા ખાંદેરી બેટ અને તેના પરના અષ્ટકોણ દિવાદાંડી (પ્રકાશ ઘર)ને પ્રવાસન સ્થળ તરીકેના વિકાસ માટે યોજના બનાવવામાં આવેલ છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:મહારાષ્ટ્રના કિલ્લાઓ
શ્રેણી:ઇતિહાસ
સીંગવડ તાલુકો

**સીંગવડ તાલુકો** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દાહોદ જિલ્લાનો તાલુકો છે. સીંગવડ આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.

## ઈતિહાસ 
સીંગવડ તાલુકાની રચના ૧ મે ૨૦૧૭ના રોજ લીમખેડા તાલુકામાંથી કરાઇ હતી.

## સીંગવડ તાલુકાના ગામો 
## સંદર્ભ
## બાહ્ય કડીઓ 
* સીંગવડ તાલુકા પંચાયત 

શ્રેણી:દાહોદ જિલ્લો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
હેલોજન

**હેલોજન** (IPA: hælədʒən) આવર્ત કોષ્ટકનું એક જૂથ છે જેમાં પાંચ રાસાયણિક રીતે સંબંધિત ઘટકો છે: ફ્લોરિન (**F**), ક્લોરિન (**Cl**), બ્રોમિન (**Br**), આયોડિન (**I**) અને એસ્ટાટીન (**At**). કૃત્રિમ રીતે બનાવેલ તત્વ ૧૧૭ (ટેનેસીન, **T**) પણ હેલોજન હોઈ શકે છે. આધુનિક **IUPAC** નામકરણમાં, આ જૂથને જૂથ નંબર ૧૭ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. પ્રતીક **X**નો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે કોઈપણ હેલોજન માટે કરવામાં આવે છે.
ગણેશ વાસુદેવ માવળંકર

અને ગણેશ માવળંકર, અમદાવાદ મ્યુનિસિપાલીટી ખાતે એક કાર્યક્રમમાં, ૧૯૩૫]]

**ગણેશ વાસુદેવ માવળંકર** (૨૭ નવેમ્બર, ૧૮૮૮- ૨૭ ફેબ્રુઆરી, ૧૯૫૬) દાદાસાહેબના નામથી જાણીતા સ્વાતંત્ર્ય કાર્યકર, કેન્દ્રીય ધારાસભાના (૧૯૪૬થી ૧૯૪૭ સુધી) પ્રમુખ, ભારતીય બંધારણ સભાના સ્પીકર અને પાછળથી ભારતીય સંસદના નીચલા ગૃહ લોકસભાના પ્રથમ અધ્યક્ષ બન્યા હતા.
## સંદર્ભ 
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:રાજકારણી
શ્રેણી:સ્વાતંત્ર્ય સેનાની
શ્રેણી:૧૯૫૬માં મૃત્યુ
શ્રેણી:ગુજરાત રાજ્યના સાંસદ
શ્રેણી:૧૮૮૮માં જન્મ