open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
કિરીટકુમાર મનસુખલાલ આચાર્ય

**કિરીટકુમાર મનસુખલાલ આચાર્ય** ભારતીય ત્વચારોગ વિશેષજ્ઞ છે, જે રક્તપિત નાબૂદી માટે તેમની સેવાઓ માટે જાણીતા છે. ભારત સરકારે ચિકિત્સા અને સમાજ સેવાના ક્ષેત્રે તેમના યોગદાન બદલ ૨૦૧૪ માં, દેશના ચોથા સર્વોચ્ચ નાગરિક પુરસ્કાર પદ્મશ્રીથી તેમનું સન્માન કર્યું હતું. 

## જીવન 
કિરીટકુમાર મનસુખલાલ આચાર્ય, તેમના લોકપ્રિય નામ, કેએમ આચાર્યથી વધુ જાણીતા છે. તેઓ પશ્ચિમ ભારતના ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્રના વતની છે. તેમની તબીબી કારકિર્દી મુખ્યત્વે જામનગરની એમ. પી. શાહ મેડિકલ કોલેજમાં પ્રોફેસર અને ત્વચા, જાતીય રોગો અને રક્તપિત્ત વિભાગના વડા તરીકે રહી હતી. સેવામાંથી નિવૃત્તિ લીધા પછી તેઓ મહાત્મા ગાંધી લેપ્રસી સોસાયટી ચલાવે છે.  

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* 

શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ
એ. એન. જાની

**અરુણોદય નટવરલાલ જાની** (૨૦ નવેમ્બર ૧૯૨૧ - ૧૬ મે ૨૦૦૩), જેઓ **એ. એન. જાની** તરીકે જાણીતા હતા, ગુજરાતી અને સંસ્કૃત વિદ્વાન ભારતીય ઈતિહાસકાર હતા.

## જીવન 
તેમનો જન્મ ૨૦ નવેમ્બર ૧૯૨૧ના રોજ બરોડામાં થયો હતો. તેમણે ૧૯૪૬માં એમ.એ. પૂર્ણ કર્યું અને ૧૯૫૪માં બોમ્બે યુનિવર્સિટીમાંથી પીએચ.ડી. મેળવી. તેમણે નૈષધીયચરિત પર પોતાનો મહાનિબંધ લખ્યો હતો, જે ૧૨મી સદીના સંસ્કૃત કવિ શ્રીહર્ષ દ્વારા લખાયેલ મહાકાવ્ય છે. ૧૯૬૨માં, તેમણે એમ.એસ. યુનિવર્સિટીમાંથી જર્મનમાં ડિપ્લોમાનો અભ્યાસ કર્યો, અને તે જ યુનિવર્સિટીમાંથી ૧૯૬૪માં ફ્રેન્ચમાં પ્રમાણપત્ર મેળવ્યું. તેમણે ૧૯૬૭–૧૯૮૦ દરમિયાન એમ.એસ. યુનિવર્સિટીમાં પ્રોફેસર અને પાછળથી સંસ્કૃત વિભાગના વડા તરીકે કામ કર્યું હતું. તેઓ ૧૯૭૫–૧૯૮૧ દરમિયાન ઓરિએન્ટલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ, બરોડાના ડિરેક્ટર તરીકે નિયુક્ત થયા. 

તેમણે તેમના પ્રોફેસર જી. એચ. ભટ્ટ પાસેથી ભારતીય દર્શનની વિવિધ શાખાઓમાં રસ કેળવ્યો. તેમના નોંધપાત્ર વિદ્યાર્થીઓમાં એસ. એન. પેન્ડસેનો સમાવેશ થાય છે, જેમણે એ. એન. જાનીના માર્ગદર્શનમાં બી.એ.નો અભ્યાસ કર્યો હતો.

## સર્જન 
એ. એન. જાનીના પ્રકાશનોની પસંદિત સૂચિ: 

* *અ ક્રિટિકલ સ્ટડી ઓફ શ્રીહર્ષ નૈષધીયચરિતમ* (૧૯૫૭)
* *કાલિકપુરાણ* (૧૯૭૨) ( ગુજરાતી અનુવાદ સાથે સંપાદિત)
* *શ્રીહર્ષ* (૧૯૯૬) (સંસ્કૃત કવિ શ્રીહર્ષના જીવન અને સર્જન પર)
* *સપ્તસતી* (ગુજરાતી અનુવાદ સાથે સંપાદિત)

## પુરસ્કારો 
૧૯૮૨માં તેમને ભારત સરકાર દ્વારા મહામહોપધ્યાયના બિરુદથી નવાજવામાં આવ્યા હતા.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર
શ્રેણી:૧૯૨૧માં જન્મ
શ્રેણી:૨૦૦૩માં મૃત્યુ
રામવડ નેશ (તા. દસાડા)

**રામવડ નેશ (તા. દસાડા)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા દસાડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. રામવડ નેશ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:દસાડા તાલુકો
સુથારી કામ

**સુથારી કામ** લાકડાને કાપવાનું, આકાર આપવાનું અને ઇમારત, જહાજ અથવા મકાનોના બાંધકામમાં સ્થાપિત કરવાનું કામ છે. સુથારી કામ સામાન્ય રીતે કુદરતી રીતે મળતા લાકડા પર થાય છે. પરંતુ, હવે કારખાનાંઓમાં બનાવેલા કાચા સામાન પર પણ થાય છે.

## સંદર્ભ
ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણી, ૨૦૨૨

ગુજરાત વિધાનસભાની હાલમાં કાર્યરત સરકાર જે ૨૦૧૭માં ચૂંટાઈ હતી, તેની મુદત ૧૮ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૩ના રોજ સમાપ્ત થઈ હતી. વિધાનસભાના ૧૮૨ સભ્યોને ચૂંટવા માટે ડિસેમ્બર ૨૦૨૨માં **વિધાનસભાની ચૂંટણી** યોજવામાં આવી હતી.

ભારતીય જનતા પક્ષે ૧૫૬ બેઠકો જીતીને સ્પષ્ટ બહુમત મેળવીને ગુજરાતના ઈતિહાસમાં સૌથી મોટો વિજય મેળવ્યો હતો. ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ પક્ષે ૩ દાયકામાં સૌથી ઓછી બેઠકો મેળવી હતી જ્યારે નવા પક્ષ આમ આદમી પાર્ટીએ થોડી બેઠકો પર જીત મેળવી હતી.

## સમયપત્રક 
ભારતીય ચૂંટણી પંચે ૩ નવેમ્બર ૨૦૨૨ના રોજ ચૂંટણીનું સમયપત્રક જાહેર કર્યું હતું જે અનુસાર ૧ અને ૫ ડિસેમ્બર એમ બે તબક્કામાં મતદાન થયું હતું અને ૮ ડિસેમ્બરના રોજ મત ગણતરી કરવામાં આવી હતી. પ્રથમ તબક્કામાં વિધાનસભાની ૮૯ અને બીજા તબક્કામાં ૯૩ બેઠકો માટે મતદાન થયું હતું.

## પક્ષો અને જોડાણ 
###  
###  
###  
## પરિણામ 
### ગઠબંધન અને પક્ષ પ્રમાણે પરિણામ 
### મતદાન તબક્કા પ્રમાણે પરિણામ 
### જિલ્લા પ્રમાણે પરિણામ 
### મતવિસ્તાર પ્રમાણે પરિણામ 
## આ પણ જુઓ 
* ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણી, ૨૦૧૨
* ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણી, ૨૦૧૭

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતનું રાજકારણ
ચંદ્રશેખર આગાશે

thumb
**ચંદ્રશેખર આગાશે** (14 ફેબ્રુઆરી 1888 - 9 જૂન 1956) એ ભારતીય ઉદ્યોગપતિ અને વકીલ હતા, જે બૃહાન મહારાષ્ટ્ર સુગર સિન્ડિકેટ લિમિટેડના સ્થાપક તરીકે યાદ કરે છે.

## ગ્રંથસૂચિ 
* 
* 
* 
* 
*
આવર્તકાળ

**આવર્તકાળ** એટલે એક કંપન થતાં લાગતો સમય.

## આ પણ જુઓ 
* આવૃત્તિ

શ્રેણી:ભૌતિકવિજ્ઞાન
આવૃત્તિ

એક સેકન્ડમાં થતાં કંપનોની સંખ્યાને **આવૃત્તિ** કહેવામાં આવે છે.

## આ પણ જુઓ 
* આવર્તકાળ

## બાહ્ય કડી 
* 

શ્રેણી:ભૌતિકવિજ્ઞાન
બિનજોડાણવાદી ચળવળ

**બિનજોડાણવાદી ચળવળ** (નોન્-અલાઇનમેન્ટ મૂવમેન્ટ) એ ૧૨૦ વિકાસશીલ દેશોનો એક મંચ છે, જે ઔપચારિક રીતે કોઈ મોટી વિશ્વસત્તા સાથે અથવા તેની સામે પક્ષ-જોડાણમાં નથી. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર પછી, તે વિશ્વભરના દેશોનું સૌથી મોટું જૂથ છે.

સામ્યવાદી અને મૂડીવાદી રાજ્યો વચ્ચેના શીત યુદ્ધથી ધ્રુવીકૃત વિશ્વને ટાળવા માટે કેટલાક દેશોના પ્રયાસ રૂપે ૧૯૫૦ના દાયકામાં આ આંદોલનની શરૂઆત થઈ. ૧૯૫૫માં બંદુંગ સંમેલનમાં સંમત થયેલા સિદ્ધાંતોમાંથી પ્રેરણા લઈ, બિનજોડાણવાદી ચળવળની સ્થાપના ૧૯૬૧માં ભારતના વડા પ્રધાન જવાહરલાલ નહેરુ, ઘાનાના રાષ્ટ્રપતિ ક્વામે એનક્રુમાહ, ઈન્ડોનેશિયાના પ્રમુખ સુકર્ણો, ઇજિપ્તના રાષ્ટ્રપતિ ગમલ અબ્દેલ નાસેર, યુગોસ્લાવીયાના પ્રમુખ જોસિપ બ્રોઝ ટીટો દ્વારા બેલગ્રેડ, યુગોસ્લાવિયામાં કરવામાં આવી. આના લીધે બિન-જોડાણવાદી દેશોના રાજ્યના વડાઓ અથવા સરકારોની પ્રથમ કોન્ફરન્સ થઈ. *બિનજોડાણવાદી ચળવળ* શબ્દ પ્રથમ વખત ૧૯૭૬માં પાંચમી પરિષદમાં દેખાય છે, જેમાં ભાગ લેતા દેશોને "ચળવળના સભ્યો" તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.

સંગઠનનો હેતુ સૌપ્રથમ વાર ફિડેલ કેસ્ટ્રો દ્વારા ૧૯૭૯માં હવાના ડિક્લેરેશનમાં જાહેર કરી દેવામાં આવ્યો હતો. આ હેતુ "સામ્રાજ્યવાદ, સંસ્થાનવાદ, નવસંસ્થાનવાદ, નસ્લવાદ, અને બીજા દરેક પ્રકારના વિદેશી આક્રમણ, કબ્જા, વર્ચસ્વ, દખલગીરી અને આધિપત્ય" સામે "બિનજોડાણવાદી ચળવળના દેશોની રાષ્ટ્રીય સ્વતંત્રતા, સાર્વભૌમત્વ, સીમાની અખંડતા, અને સુરક્ષા"ને સુનિશ્ચિત કરવાનો છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:ભારતની વિદેશનીતિના સિદ્ધાંતો
નીલિમા અરુણ ક્ષીરસાગર

**નીલિમા અરુણ ક્ષીરસાગર** એફ.સી.સી.પી., એફ.આર.સી.પી., એફ.એન.એમ.એસ. એફ.એન.એસ. (જન્મ 1949) એ ભારતીય ક્લિનિકલ ફાર્માકોલોજિસ્ટ છે જેણે 1993 માં લિપોસોમલ એમ્ફોટોરિસિન બી અને તેની ડ્રગ ડિલીવરી સિસ્ટમ વિકસાવી અને પેટન્ટ આપી હતી. તે કિંગ એડવર્ડ મેમોરિયલ હોસ્પિટલ અને સેથ ગોર્ધનદાસ સુંદરદાસ મેડિકલ કોલેજના ભૂતપૂર્વ ડીન છે. તે ઈન્ડિયન કાઉન્સિલ Medicalફ મેડિકલ રિસર્ચ (આઈસીએમઆર) માં ક્લિનિકલ ફાર્માકોલોજીમાં રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ છે અને અમેરિકન કોલેજ ઓફ ક્લિનિકલ ફાર્માકોલોજીના દક્ષિણ એશિયન અધ્યાયના પ્રમુખ છે. તે ઉત્પાદન વિકાસ અને ડ્રગ આંકડા પદ્ધતિ વિશે ડબ્લ્યુએચઓ સમિતિની સભ્ય છે.

ક્ષીરસાગર ભારતની નેશનલ એકેડેમી Sciફ સાયન્સિસના સાથી છે, ઇંગ્લેન્ડના સેરલ રિસર્ચ સેન્ટરના ફેલો, ફાર્માસ્યુટિકલ મેડિસિન યુકેની ફેકલ્ટી અને યુએસએના અમેરિકન કોલેજ ઓફ ક્લિનિકલ ફાર્માકોલોજીના ફેલો. તે ભારતના ફાર્માકોવિજિલન્સ પ્રોગ્રામના મુખ્ય તાલીમ પેનલના અધ્યક્ષ છે.

તેણે કેઈએમ હોસ્પિટલમાં અને નાયર હોસ્પિટલ મુંબઇ ખાતે ક્લિનિકલ ફાર્માકોલોજીના વિભાગો સ્થાપ્યા. 2021 ની ભારતીય મ્યુકોર્માઇકોસિસ રોગચાળાની સારવાર માટે ઉપયોગમાં લેવાતી દવા લિપોસોમલ એમ્ફોટોરિસિન-બી, 1993 માં નલિની ક્ષીરસાગર દ્વારા ભારતમાં વિકસિત અને પેટન્ટ કરાઈ હતી.
સંતરામ મંદિર

**સંતરામ મંદિર** ગુજરાત રાજ્યના નડીઆદ શહેરમાં આવેલું એક પ્રખ્યાત મંદિર છે. તે ગુજરાતના પ્રખ્યાત સંત સંતરામ મહારાજનું સમાધી સ્થળ છે. અહીં કોઈ દેવી-દેવતાની મૂર્તિઓ સ્થાપિત કરેલી નથી, પરંતુ અવધૂત સંતરામ મહારાજની સમાધિ વખતે પ્રગટેલી અખંડ જ્યોતના દર્શન થાય છે.

સંતરામ મંદિર જરૂરીયાતમંદોને મદદ માટે અને અન્ય સામાજિક પ્રવૃત્તિઓ માટે પ્રખ્યાત છે. સંતરામ મંદિર ટ્રસ્ટ ફિઝીયોથેરાપી સેન્ટર, આંખનું દવાખાનું તેમજ અન્ય વિવિધ સેવાભાવી સંસ્થાઓ ચલાવે છે. તે વિવિધ સાંસ્કૃતિક પ્રવૃત્તિઓ પણ કરે છે. ગુજરાતમાં વડોદરા, કરમસદ, ઉમરેઠ, કોયલી, રધુ, પાચેગામ, પાદરા, સોજિત્રા, ચકલાસી, વરદ અને કાલસરમાં પણ 'સંતરામ મંદિર' આવેલા છે.

સંતરામ મહારાજની સમાધિના દિવસે (મહા સુદ પૂનમ) મંદિરના પ્રાંગણમાં દર વર્ષે મોટો મેળો ભરાય છે. આ ઉપરાંત ભક્તો દ્વારા પોતાના સંતાનો બોલતા થાય તેની માનતા માટે પોષ માસ ની પૂનમ (પોષી પૂનમ) ના દિવસે બોર ઉછાળવામા આવે છે

૧૯૯૩માં ત્યારના ભારતના પ્રધાનમંત્રી પી .વી. નરસિંહારાવ દ્વારા કોમી એકતા માટેનો કબીર પુરસ્કાર મંદિરના મહંતશ્રી નારાયણ દાસ મહારાજને આપવામાં આવ્યો હતો.

## ઇતિહાસ 
### ગાદીપતિ મહંતોની યાદી 
## પ્રવૃત્તિઓ 
* શૈક્ષણિક:
** શ્રી સંતરામ શિશુ કેન્દ્ર (બાલ વાટીકા)
** શ્રી સંતરામ વિદ્યાલય (પ્રાથમિક, માધ્યમિક, ઉચ્ચતર માધ્યમિક) (ધોરણ ૧ થી ૧૨ ગુજરાતી માધ્યમ) અંગ્રેજી માધ્યમ (નર્સરી, જુનીયર કે.જી., સીનીયર કે.જી., ધોરણ ૧)
** શ્રી સંતરામ ગુરુકુળ (છાત્રાલય )
** શ્રી સંતરામ છાત્રાલય (શાંતિ સદન )
** શ્રી સંતરામ વનવાસી છાત્રાલય

* આરોગ્ય:
** શ્રી સંતરામ સોનો -એકસ -રે સેન્ટર
** શ્રી સંતરામ નેત્ર ચિકિત્સાલય
** શ્રી સંતરામ ફીજીયોથેરાપી તથા પોલીયો ફાઉન્ડેશન
** શ્રી સંતરામ લેબોરેટરી
** શ્રી સંતરામ સી.ટી. સ્કેન સેન્ટર
** શ્રી સંતરામ દર્દી સેવા કેન્દ્ર (જનરલ ડીસ્પેન્સરી)
** શ્રી સંતરામ ઈ.સી.જી. વિભાગ
** શ્રી સંતરામ માનદ સેવા તબીબ વિભાગ
** શ્રી સંતરામ ડેન્ટલ વિભાગ (દંત સારવાર)
** શ્રી સંતરામ આયુર્વૈદિક સારવાર વિભાગ
** શ્રી સંતરામ હોમીયોપેથીક વિભાગ
** શ્રી સંતરામ નિ;શુલ્ક ઔષધાલય વિભાગ
** શ્રી સંતરામ નિ;શુલ્ક આરોગ્ય રાહત અને દર્દી નિદાન કેમ્પ વિભાગ
** શ્રી સંતરામ નિ;શુલ્ક વિવિધ દર્દોના નિદાન અને ઓપરેશન કેમ્પ
** શ્રી સંતરામ નિ;શુલ્ક ઓક્સીજન વિતરણ વિભાગ
** શ્રી સંતરામ નિ;શુલ્ક એમ્બુલન્સ અને શબ વાહીની સેવા વિભાગ

* સામાજિક અને ધાર્મિક:
** શ્રી સંતરામ ભોજનાલય (અન્ન પૂર્ણા)
** શ્રી સંતરામ ગર્ભ સંસ્કાર કેન્દ્ર (તપોવન)
** શ્રી સંતરામ દેરી સંસ્કાર વર્તુળ
** શ્રી સંતરામ અતિથિ ગૃહ
** શ્રી સંતરામ ગીતા પ્રચાર સત્ર
** શ્રી સંતરામ યુવા સભા
** શ્રી સંતરામ બાળ સંસ્કાર કેન્દ્ર
**  નિવાસી છાત્રાલય, હોસ્પિટલ, પરિક્રમાવાસી, પાઠશાળા અને અન્ય સંસ્થાઓને અન્ન સહાય વિભાગ
** જરૂરિયાત મંદ વ્યક્તિઓને અન્ન સહાય વિભાગ
** શ્રી સંતરામ કુદરતી આપતિ સમય સહાય વિભાગ
** શ્રી સંતરામ જ્યોતિષ કાર્યાલય વિભાગ
** શ્રી સંતરામ સિવણ ક્લાસ સેવા કેન્દ્ર
** શ્રી સંતરામ વિકલાંગ સહાય કેન્દ્ર
** શ્રી સંતરામ અસ્થિ વિસર્જન સેવા
** શ્રી સંતરામ પાનખરની હાશ (વડીલો માટેનુ ક્રિડા કેન્દ્ર)

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* સંતરામ મંદિર વેબસાઇટ

શ્રેણી:નડીઆદ તાલુકો
શ્રેણી:મંદિરો
વાનકુવર

**વાનકુવર** કેનેડાનું ત્રીજું સૌથી મોટું શહેર છે. આ શહેર કેનેડાના પશ્ચિમ કાંઠે આવેલા બ્રિટિશ કોલંબિયામાં આવેલું છે અને પ્રશાંત મહાસાગરનું મોટું બંદર અને તેના પ્રાકૃતિક સૌંદર્ય માટે જાણીતું છે. વાનકુવર કેનેડાનું સૌથી વધુ વંશીય વિવિધતા વાળું શહેર છે. દુનિયામાં રહેવાલાયક શહેરોમાં તે છેલ્લા ઘણા વરસોથી પ્રથમ પાંચમાં આવે છે. વાનકુવરનું બંદર ઉત્તર અમેરિકાનુ ચોથું સૌથી મોટું અને કેનેડાનુ સૌથી મોટું છે. અહીં ખીલેલા ચલચિત્ર ઉદ્યોગને કારણે તેને ઉત્તરનું "હોલીવુડ" પણ કહે છે. બ્રિટીશ નાવિક જ્યોર્જ વાનકુવર, કે જેણે બરાર્ડની ખાડીની સૌ પ્રથમ મોજણી કરી હતી, તેની યાદમાં શહેરનું નામ રાખવામાં આવેલ છે.

## ઇતિહાસ
વાનકુવરમાં છેલ્લા ૮૦૦૦ થી૧૦૦૦૦ વર્ષોથી અહીંના મૂળ નિવાસીયો કે જેઓ ઇન્યુઇટ કે "નેટીવ ઇન્ડિયન" તરીકે ઓળખાય છે તેઓ વસતા હતા. સાઇમન ફ્રેઝર એ પહેલો યુરોપીઅન હતો કે જેને યુરોપીઅન લોકોની વસાહત સ્થાપી હતી. ૧૮૫૮માં વાનકુવર પાસેના ફ્રેઝર કેન્યોન પાસે મોટાપાયે સોનાના ભંડારો મળી આવતા લગભગ ૨૫૦૦૦ માણસોએ અહીંયા પોતાનો વસવાટ સ્થાપ્યો. ૧૮૬૦ પછી લાકડાની મીલોની શરૂઆત અને કેનેડિયન પેસેફિક રેલવેના આગમન પછી વાનકુવરનો વિકાસ ઝડપભેર થવા લાગ્યો હતો. ૧૮૮૬માં વાનકુવર મહાનગરપાલિકાની સ્થાપના થઇ હતી.

## ભૂગોળ 
વાનકુવર કેનેડાના બ્રિટિશ કોલંબિયા રાજ્યના દક્ષિણ પશ્ચિમે પ્રશાંત મહાસાગરને કાંઠે આવેલું શહેર છે. શહેરની ઉત્તરે બરાર્ડની ખાડી (ઇનલેટ) આવેલ છે, જ્યારે દક્ષિણે ફ્રેઝર નદી આવેલ છે. પશ્ચિમે જ્યોર્જીયાની સમુદ્રધુની આવેલ છે, જે તેને વાનકુવર ટાપુથી જુદું પાડે છે અને શહેરનો પૂર્વભાગ બરનબી શહેરને અડીને આવેલ છે. વાનકુવરમાં ઉત્તર અમેરિકાનો સૌથી મોટો એવો શહેરી ઉદ્યાન સ્ટેન્લી પાર્ક આવેલો છે, જે શહેરનું એક જાણીતું પ્રવાસી આકર્ષણ છે. બૃહદ વાનકુવર પાસે આવેલ બરનબી, કોકવીટલામ, રીચમંડ, ન્યુ વેસ્ટમિનિસ્ટર, સરી અને ઉત્તર વાનકુવર જેવા અન્ય શહેરોનો પણ સમાવેશ થાય છે.

## આબોહવા
વાનકુવરનું હવામાન કેનેડાના અન્ય શહેરોની સરખામણીએ સૌથી વધુ સમઘાત છે. અન્ય શહેરોની તુલનામાં અહીંનો શિયાળો ઘણો ઓછો ઠંડો હોય છે. પ્રશાંત મહાસાગરના કિનારે અને "કોસ્ટલ માઉન્ટેન"ની વચ્ચે આવેલ હોવાને કારણે વાર્ષિક ધોરણે ૧૨૦૦ થી ૧૫૦૦ મિમિ જેટલો વરસાદ વરસે છે. ઉનાળાના ૩ મહિનાને બાદ કરતા દરેક મહિનામાં વરસાદ પડે છે જયારે વાર્ષિક ધોરણે સરાસરી ૩૮ સે.મી. જેટલો બરફ પડે છે, જે દેશના અન્ય શહેરની સરખામણીમાં ખુબ ઓછો છે.  

## અર્થકારણ 
વાનકુવર  કેનેડાના આંતર્દેશીય સડક માર્ગ અને રેલવે વ્યવસ્થાના પશ્ચિમ વિભાગનું અંતિમ સ્થાન છે અને દેશ નું આયાત નિકાસનું મોટ બંદર  છે. કેનેડીઅન નેશનલ અને કેનેડીઅન પેસિફિક રેલવેના અંતિમ સ્ટેશનો પણ  અહીં  આવેએ છે.વાનકુવર કેનેડાને એશિયા પ્રશાંત ક્ષેત્રને જોડતું અગત્યનું હવાઈ મથક છે.આ ઉપરાંત ખનીજ નિસ્કર્ષણ ,જંગલ પેદાશો,સોફટવેર ,જૈવિકવિજ્ઞાન ,વીમાન ઉદ્યોગ ,વિડિઓ ગેમ અને એનિમેશન જેવા ઉદ્યોગોનો પણ વિકાસ થયેલ છે.પ્રવાસ અને ફિલમ ઉદ્યોગ શહેરના અર્થતંત્રના વિકાસમાં ખુબ મોટો ફાળો આપે છે.

## વસ્તીવિષયક 
બૃહદ વાનકુવર વિસ્તારની વસ્તી અત્યારે  લગભગ ૨૪ લાખની છે અને પશ્ચિમ કેનેડાનો સૌથી મોટો શહૅરી વિસ્તાર છે.વાનકુવરમાં યુરોપીય વસાહતીઓ સાથે ચીની,ભારતીય ફિલિપિનો અને મૂળ વસાહતીઓ  એવા 'નેટિવ ઇન્ડિયન'ની પણ ઘણી મોટી વસ્તી છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી: કેનેડા
નો ફર્સ્ટ યૂઝ

**નો ફર્સ્ટ યૂઝ** **(NFU- પ્રારંભિક ઉપયોગ નહીં)** એ એક પરમાણુ રાષ્ટ્ર માટેની એક પ્રતિજ્ઞા અથવા એક નીતિને દર્શાવે છે. આ સિદ્ધાંત ભારતની એનએફયુ નીતિના કિસ્સામાં રાસાયણિક અને જૈવિક યુદ્ધને પણ લાગુ પડે છે.  

ચીને ૧૯૬૪માં આ નીતિને સ્વીકારી હતી અને ત્યારબાદ તેને કાયમ રાખી છે. ભારતે ૧૯૯૮માં આ નીતિ સ્વીકારી હતી અને તેને કાયમ રાખી છે.

*નાટો* દેશો આ નીતિનો વિરોધ કરે છે અને દલીલ કરે છે પ્રારંભિક અણુ હુમલો એક પાયાનો વિકલ્પ હોઈ શકે, જેથી પારંપરિક રીતેના યુદ્ધમાં થયેલા નુકશાનની ભરપાઈ થઈ શકે. ૧૯૯૩માં રશિયાએ આ પ્રતિજ્ઞા તોડી હતી; જે ૧૯૮૨માં લિયોનીડ બ્રેઝનેવ દ્વારા લેવામાં આવી હતી. ઇસવીસન ૨૦૦૦માં રશિયાના મિલિટરી ડોક્ટ્રીને કહ્યું હતું કે, "મોટા પાયાના પારંપરિક આક્રમણમાં થયેલા નુક્સાનના જવાબ" માટે રશિયા તેનો ઉપયોગ કરવાનો હક સુરક્ષિત રાખે છે.

## સંદર્ભો
શ્રેણી:ભારતની વિદેશનીતિના સિદ્ધાંતો
બાબા કાંશીરામ

**બાબા કાંશીરામ** (૧૧ જુલાઈ ૧૮૮૨ – ૧૫ ઓક્ટોબર ૧૯૪૩) એ ભારતીય કવિ અને ભારતીય રાજ્ય હિમાચલ પ્રદેશમાં જન્મેલા સ્વતંત્રતા કાર્યકર્તા હતા.

## સ્વતંત્રતા અભિયાન 
૧૯૩૧માં ભગતસિંહ, રાજગુરુ અને સુખદેવને આપવામાં આવેલી ફાંસીની સજાની તેમના પર ઘણી અસર પડી હતી. તેમણે ભારત આઝાદી ન મેળવે ત્યાં સુધી કાળા કપડાં પહેરવાની પ્રતિજ્ઞા લીધી હતી. ૧૫ ઓક્ટોબર, ૧૯૪૩ના રોજ તેમનું અવસાન થયું ત્યાં સુધી તેમણે પોતાની પ્રતિજ્ઞાનું પાલન કર્યું અને પ્રેમથી ''સિયાહપોશ જરનલ (ધ બ્લેક જનરલ) તરીકે ઓળખાવા લાગ્યા.

૧૯૩૭માં પંડિત જવાહરલાલ નહેરુએ તેમને પહાડી ગાંધી તરીકે ઓળખાવ્યા હતા.

## સંદર્ભ 
## પૂરકવાંચન 
*નારાયણ પરાશર દ્વારા બાબા કાંશીરામનું જીવનચરિત્ર

શ્રેણી:સ્વાતંત્ર્ય સેનાની
શ્રેણી:કવિ
શ્રેણી:૧૯૪૩માં મૃત્યુ
નગીનદાસ સંઘવી

**નગીનદાસ સંઘવી** (૧૦ માર્ચ ૧૯૨૦ - ૧૨ જુલાઈ ૨૦૨૦) ગુજરાત, ભારતના રાજકારણશાસ્ત્રના અધ્યાપક, લેખક અને અંગ્રેજી, હિન્દી અને ગુજરાતી ભાષાના કટારલેખક હતા. તેમને ભારતનો ચોથો સર્વોચ્ચ નાગરિક પુરસ્કાર પદ્મશ્રી ૨૦૧૯ના વર્ષમાં મળ્યો હતો.

## જીવન 
તેમનો જન્મ ભાવનગરમાં થયો હતો અને તેમણે શિક્ષણ ત્યાં મેળવ્યું. શિક્ષણ પૂરું થયા પછી તેણે રૂ. ૩૦ના માસિક પગાર પર એક જાહેરાત કંપનીમાં ટાઇપિસ્ટ તરીકેની કારકિર્દી શરૂ કરી. બીજી ઘણી નોકરીઓ પછી તેણે શિક્ષણ તરફ વળ્યા. સંઘવીએ તેમની શિક્ષક કારકિર્દી (૧૯૫૧-૮૦) ભવન્સ કોલેજ, અંધેરીથી શરૂ કરી હતી. પછીથી તેઓ રૂપારેલ કોલેજ, માહીમ અને મીઠીબાઈ કોલેજ, વિલેપાર્લેમાં રાજકારણશાસ્ત્ર ભણાવતા હતા. કોલેજમાં ભણાવતી વખતે તેમણે સમાચારપત્રોમાં લખવાનું શરૂ કર્યું હતું. નિવૃત્તિ પછી તેમને ૭૦૦ રૂપિયાનું પેન્શન મળતું હતું, જે પૂરતું નહોતું અને તેમણે લખવાનું ચાલુ રાખ્યું.

## સર્જન 
તેમણે ગુજરાતી અને અંગ્રેજીમાં કુલ ૨૯ પુસ્તકો લખ્યા છે. તેઓ ગુજરાતી સામાયિક ચિત્રલેખામાં રાજકીય કટાર લખતા હતા. તેમને વજુ કોટક ગોલ્ડ મેડલ પણ મળ્યો હતો.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* 

શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર
શ્રેણી:૨૦૨૦માં મૃત્યુ
શ્રેણી:૧૯૨૦માં જન્મ
વિદ્યુત વાહન

**વિદ્યુત વાહન** (**ઇલેક્ટ્રીક વ્હીકલ,** ટૂંકમાં **ઇ.વી.**) એ એક વાહન છે જે એક અથવા વધુ ઇલેક્ટ્રિક મોટરો અથવા ટ્રેક્શન મોટર્સનો ઉપયોગ પોતાના સંચાલન માટે કરે છે. વિદ્યુત વાહન કલેક્ટર સિસ્ટમ દ્વારા વાહનની બહારના સ્રોતોથી ઉત્પન્ન થતી વીજળી દ્વારા સંચાલિત થઈ શકે છે, અથવા બળતણને વીજળીમાં રૂપાંતરિત કરવા માટે બેટરી, સોલર પેનલ્સ, બળતણ કોષો અથવા ઇલેક્ટ્રિક જનરેટરથી સ્વયં સમાવિષ્ટ હોઈ શકે છે.  આ પ્રકારના વાહનોમાં માર્ગ અને રેલ વાહનો, સપાટી પરનાં અને અંડરવોટર જહાજો, ઇલેક્ટ્રિક એરક્રાફ્ટ અને ઇલેક્ટ્રિક અવકાશયાન શામેલ છે, પરંતુ આ વાહનો માત્ર તે પૂરતાં મર્યાદિત નથી.

વિદ્યુત વાહનો પહેલીવાર ૧૯મી સદીના મધ્યમાં અસ્તિત્વમાં આવ્યાં, જ્યારે વાહનના મોટર સંચાલન માટેની પસંદગીની પદ્ધતિઓમાંની એક વીજળી હતી; જે તે સમયની ગેસોલીન કારો દ્વારા પ્રાપ્ત કરી શકાતી ન હતી તેવા આરામ અને કામગીરીની સરળતા પૂરી પાડતી હતી. આધુનિક ઇંટર્નલ કમ્બશન એંજીન લગભગ 100 વર્ષથી મોટર વાહનો માટેની પ્રબળ પદ્ધતિ છે, પરંતુ અન્ય વાહનના પ્રકારોમાં, જેમ કે ટ્રેનો અને તમામ પ્રકારના નાના વાહનોમાં ઇલેક્ટ્રિક પાવર સામાન્ય સ્થાન ધરાવે છે.

સામાન્ય રીતે, ઇવી શબ્દ ઇલેક્ટ્રિક કારનો સંદર્ભ લેવા માટે વપરાય છે. ૨૧મી સદીમાં, તકનીકી વિકાસ,  નવીનીકરણીય ઊર્જા પર કેન્દ્રિત ધ્યાન, અને વાતાવરણના પરિવર્તન અને અન્ય પર્યાવરણીય મુદ્દાઓ પરિવહનની અસરના સંભવિત ઘટાડાને કારણે ઇવીએ પુનરુત્થાન જોયું છે. પ્રોજેક્ટ ડ્રોડાઉન, ઇલેક્ટ્રિક વાહનોને આબોહવા પરિવર્તનને સંબોધવા માટેના ૧૦૦ શ્રેષ્ઠ સમકાલીન ઉકેલોમાંના એક તરીકે વર્ણવે છે.

ઇવીના માલિકો વધારવા માટે સરકારના પ્રોત્સાહનોની શરૂઆત સૌ પ્રથમ ૨૦૦૦ના દાયકાના અંતમાં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને યુરોપિયન યુનિયન સહિતના દેશોમાં કરવામાં આવી હતી, જેના કારણે ૨૦૧૦ના દાયકામાં વાહનોના વિકસતા બજારમાં વધારો થયો હતો. લોકોના વધતાં જતાં હિત અને જાગૃતિ અને માળખાકીય પ્રોત્સાહનો, જેમ કે COVID-19 મહામારી પછી ગ્રીન રીકવરી કરવામાં આવી રહી છે, ઇલેક્ટ્રિક વાહન બજારમાં મોટા પ્રમાણમાં વૃદ્ધિની અપેક્ષા રખાવે છે. ઇલેક્ટ્રિક વાહનનું વેચાણ વર્ષ ૨૦૧૬માં વૈશ્વિક શેરના ૨% થી વધીને ૨૦૩૦ સુધીમાં ૩૦% થઈ શકે છે. ઉત્તર અમેરિકા, યુરોપ અને ચીન જેવા બજારોમાં આ બજારની મોટાભાગની વૃદ્ધિની અપેક્ષા છે;
## સંદર્ભો
શ્રેણી:વિદ્યુત ઇજનેરી
પ્રશાંત મહાસાગર

**પ્રશાંત મહાસાગર** વિશ્વનો સૌથી મોટો મહાસાગર છે. તે ઉત્તરમાં આર્કટિક મહાસાગરથી એન્ટાર્કટીકા સુધી વ્યાપેલો છે અને પશ્ચિમમાં એશિયા અને ઑસ્ટ્રેલિયા અને પૂર્વમાં અમેરિકા ખંડની વચ્ચે આવેલો છે.

પ્રશાંત મહાસાગરનો કુલ જળ વિસ્તાર ૧૬,૫૨,૫૦,૦૦૦ ચોરસ કિમી છે, જે દુનિયાના જળવિસ્તારનો ૪૬% અને દુનિયાના કુલ ભૂવિસ્તારનો ૩૨% જેટલો છે. ફિલિપાઇન્સ પાસેના મરિના ટ્રેન્ચ પાસે તે ૧૦,૯૨૮ મીટર જેટલો ઊંડો છે અને તે દુનિયાની સૌથી વધુ ઊંડી જગ્યા છે. આ મહાસાગરમાં અનેક નાના મોટા સમુદ્રો જેવાકે જાપાનનો સમુદ્ર, દક્ષિણ ચીનનો સમુદ્ર, ફિલિપાઇન્સનો સમુદ્ર, કોરલ સમુદ્ર, તાસ્માન સમુદ્ર અને ઓખોટસ્ક સમુદ્ર આવેલા છે. પોર્ટુગીઝ અને સ્પેનિશ ભાષામાં તેનો અર્થ શાંત મહાસાગર થાય છે. આ મહાસાગર અમેરિકા ખંડને એશિયા અને ઓસ્ટ્રેલિયા ખંડથી છુટા પાડે છે. પ્રશાંત મહાસાગરને કાંઠે દુનિયાના ઘણા મોટા અને આર્થિક રીતે સમૃદ્ધ એવા અમેરિકા, ચીન, જાપાન, ઓસ્ટ્રેલિયા, કોરિયા, ચીલી, કેનેડા, મલેશિયા, ઇન્ડોનેશિયા, વિયેતનામ, રશિયા, થાઇલેન્ડ અને ન્યુઝીલૅન્ડ જેવા દેશો આવેલા છે. ઓકલેન્ડ, બેકોંક, બુસાન , ગ્વાન્ગઝો, હોંગકોંગ, લોસ એન્જેલસ, સાન ફ્રાન્સિસ્કો, સિએટલ, વાનકુવર, મનિલા, મેલબોર્ન, સીડની, ઓસાકા, નાગોયા , ટોક્યો, શાંઘાઈ, સિંગાપુર અને વ્લાડિવોસ્ટોક જેવા મોટા બંદરો પ્રશાંત મહાસાગરને કિનારે આવેલા છે.

શ્રેણી:મહાસાગર
દાદરા અને નગર હવેલી અને દમણ અને દીવ

**દાદરા અને નગર હવેલી અને દમણ અને દીવ** પશ્ચિમ ભારતમાં આવેલો કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ છે.  તે દાદરા અને નગર હવેલી અને દમણ અને દીવના ભૂતપૂર્વ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના જોડાણ દ્વારા બનાવવામાં આવ્યો હતો. જુલાઈ ૨૦૧૯માં ભારત સરકાર દ્વારા સૂચિત જોડાણની યોજનાઓની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી અને ડિસેમ્બર ૨૦૧૯માં ભારતની સંસદમાં જરૂરી કાયદો પસાર કરવામાં આવ્યો હતો અને ૨૬ જાન્યુઆરી ૨૦૨૦ના રોજ કાયદો અમલમાં આવ્યો હતો.  આ પ્રદેશ ચાર અલગ ભૌગોલિક પ્રદેશો દાદરા, નગર હવેલી, દમણ અને દીવ ટાપુથી બનેલો છે. આ ચારેય ક્ષેત્રો પોર્ટુગીઝ ભારતનો ભાગ હતા, તેઓ ૨૦મી સદીના મધ્યમાં ભારતીય વહીવટ હેઠળ આવ્યા. આ પ્રદેશની રાજધાની દમણ છે, જ્યારે સેલ્વાસ સૌથી મોટું શહેર છે.

### જિલ્લાઓ 
આ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ ત્રણ જિલ્લાઓથી બનેલો છે:

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* દાદરા અને નગર હવેલી અને દમણ અને દીવ વહીવટ
* દાદરા અને નગર હવેલી અને દમણ અને દીવ પ્રવાસન 

શ્રેણી:ભારતનાં રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો
શ્રેણી:કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો
એટલાન્ટિક મહાસાગર

**એટલાન્ટિક મહાસાગર** વિશ્વનો બીજા ક્રમનો સૌથી મોટો મહાસાગર છે. તેનો કુલ જળવિસ્તાર ૧૦૬,૪૬૦,૦૦૦ ચોરસ કિમી છે, જે વિશ્વના કુલ ભૂવિસ્તારના ૨૦% અને જળવિસ્તારના ૨૯% છે. તે ઉત્તર અને દક્ષિણ અમેરિકાને યુરોપ અને આફ્રિકાથી જુદો કરે છે. તેની ઉત્તરે આર્કટિક મહાસાગર, દક્ષિણ-પશ્ચિમમાં પ્રશાંત મહાસાગર અને દક્ષિણ પૂર્વમાં હિંદ મહાસાગર આવેલા છે. ભૂમધ્ય સમુદ્ર, ઉત્તર સમુદ્ર, કેરેબિયન સમુદ્ર, કાળો સમુદ્ર, સારગોસા સમુદ્ર અને બાલ્ટીક સમુદ્ર એટલાન્ટિક મહાસાગરમાં આવેલા મુખ્ય સમુદ્રો છે. સારગોસા સમુદ્રને કોઈ દેશ સાથે સીમા નથી પરંતુ, તે દરિયાઈ પ્રવાહોના હલનચલનથી ભેગા થયેલ દરિયાઈ ઘાસનો બનેલો છે જે તેના વિશિષ્ટ પર્યાવરણને કારણે જાણીતો છે. આ મહાસાગરને કિનારે આર્થિક રીતે ખુબજ વિકસેલ એવા કેનેડા, અમેરિકા, મેક્સિકો, આર્જેન્ટીના, બ્રાઝિલ, ઉરુગ્વે, યુકે, ફ્રાન્સ, રશિયા, ઇઝરાયેલ, મોરોક્કો, નાઇજીરિયા, દ.આફ્રિકા અને પોર્ટુગલ જેવા દેશો આવેલા છે. એટલાન્ટિક મહાસાગરને કાંઠે કાસાબ્લાન્કા, લિસ્બન, રિકજાવીક, માયામિ, ન્યુયોર્ક, બોસ્ટન, હેલિફેક્સ, સેન્ટ જ્હોન, રિયો ડી જાનેરો, મોન્ટેવિડીયો, બ્યુઓનીસએરીસ, લાગોસ અને કેપટાઉન જેવા મોટા બંદરો આવેલા છે. એટલાન્ટિક મહાસાગરમાં વહેતા દરિયાઈ પ્રવાહોની નજીકના ભૂભાગોના વાતાવરણ પર ઘણી મોટી અસર છે. 'ગલ્ફ'નો ગરમ પ્રવાહ નોર્વેના કિનારાને શીયાળામાં હુંફાળો બનાવે છે, જયારે લાબ્રાડોરનો ઠંડો પ્રવાહ કેનેડાના પુર્વકાંઠાને ઠંડુ અને ધુમ્મસવાળું બનાવે છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:મહાસાગર
કલ્પ

**(૨) કલ્પ:**

·        **ક્લ્પ શબ્દનો અર્થ:-** કલ્પ એટલે કર્મકાંડનું વિજ્ઞાન. અર્થાત્ વેદમાં બતાવેલ કર્મકાંડનું શાસ્ત્રીય વર્ણન, સમજ અને નિર્દેશન રજૂ કરનાર શાસ્ત્ર. કલ્પગ્રંથો સૂત્ર, એટલેકે સંક્ષિપ્ત કાવ્યમય રચનાના રૂપમાં હોવાથી ‘કલ્પસૂત્રો’ તરીકે ઓળખાય છે. કલ્પસૂત્રો વેદમાં બતાવેલ ક્રિયાકાંડ, કર્તવ્ય અને ધાર્મિક વિધિઓને વેદઆધારિત પદ્ધતિઓ દ્વારા વિગતવાર છતાં સરળ રીતે સમજાવે છે. એટલે ક્રિયા કરનાર હાથના સ્વરૂપસમા કલ્પને ‘વેદના હાથ’ કહેવામાં આવે છે (हस्तौ कल्पोSथ पठ्यते I)

      **કલ્પસૂત્રો ચાર પ્રકારનાં છે:**

**૧) શ્રોતસૂત્ર:** વેદમાં બતાવેલ દર્શપૂર્ણમાસ, ચાતુર્માસ્ય, સોમયાગ, વાજપેય, અશ્વમેઘ જેવા અનેક યજ્ઞોના પ્રકાર, પધ્ધતિ અને તેની વિધિને લગતાં કર્મકાંડનું વર્ણન અને તેના વિષે સમજ આપનાર સૂત્રોને શ્રોતસૂત્ર કહેવામાં આવે છે.

**૨) ગૃહ્યસૂત્ર:** ગૃહસ્થના જન્મથી મૃત્યુ સુધીનાં સોળ સંસ્કાર જેવાં કર્તવ્યો અને અનુષ્ઠાનોનું વર્ણન કરનાર સૂત્રોને ગૃહ્યસૂત્ર કહેવામાં આવે છે.

**૩) ધર્મસૂત્ર:** ધાર્મિક, સામાજિક અને રાજનૈતિક કર્તવ્યોનું વર્ણન કરનાર સૂત્રોને ધર્મસૂત્ર કહેવામાં આવે છે. અહીં વર્ણવ્યવસ્થા, રાજાની ફરજો જેવા અનેક વિષયોનું વિવરણ છે.

**૪) શુલ્બસૂત્રો:** યજ્ઞકુંડના માપ અને ભૂમિતિની વિગતો, યજ્ઞની સામગ્રીની વિગતો  તથા તેની રચનાની પધ્ધતિઓનું વર્ણન જે ગ્રંથોમાં થયેલું છે, તે શુલ્બસૂત્રો છે. શુલ્બ એટલે માપવાની દોરી અને શુલ્બસૂત્ર એટલે માપનું વિજ્ઞાન. આ ગ્રંથોને રેખાગણિત (Geometry)નાં મૂળ સ્ત્રોત કહી શકાય. વળી નિર્માણશાસ્ત્ર (બાંધકામ વિજ્ઞાન)નાં બીજ પણ આ ગ્રંથોમાં છે.      

વેદની દરેક શાખાનું એક કલ્પસૂત્ર હોવું જોઈએ. તે પ્રમાણે કુલ ૧૧૩૦ કલ્પસૂત્રો હોવાં જોઈએ. પરંતુ આમાંથી હાલ ફક્ત ૪૦ કલ્પસૂત્રો ઉપલબ્ધ છે. આમાંથી મહત્વનાં કલ્પસૂત્રો આ મુજબ છે:
આર્કટિક મહાસાગર

**આર્કટિક મહાસાગર** પૃથ્વીના પાંચ મહાસાગરોમાં વિસ્તારમાં સૌથી નાનો અને છીછરો મહાસાગર છે. આ મહાસાગરનો કુલ વિસ્તાર ૧૪,૦૬૦,૦૦૦ ચોરસ કિ.મી છે અને તે બધા મહાસાગરોમાં સૌથી વધુ ઠંડો છે. આર્કટિક મહાસાગર ઉત્તર ગોળાર્ધમાં ઉત્તર ધ્રુવ પાસે યુરેશીયા અને ઉત્તર અમેરિકાથી ઘેરાયેલો છે. ઉતર ધ્રુવની પાસે હોવાને કારણે તે બારેય મહીના બરફથી ઢંકાયેલ હોય છે. બેફીનનો ઉપસાગર, બેરેન્ટસ સમુદ્ર, બ્યુફોર્ટ સમુદ્ર, ચુક્ચિ સમુદ્ર, પુર્વ સાઈબીરીયન સમુદ્ર, ગ્રિનલેન્ડનો સમુદ્ર, આઇસલેન્ડનો સમુદ્ર, નોર્વેજીયન સમુદ્ર અને હડસનનો ઉપસાગર આ મહાસાગરના ભાગ છે. આર્કટિક મહાસાગરને કિનારે કેનેડા, રશિયા, ગ્રિનલેન્ડ (ડેન્માર્ક) જેવા દેશો આવેલા છે. ઉત્વીગ્વિક, ચર્ચિલ અને મુર્મુન્સકુ જેવા મોટા બંદરો આ મહાસાગરને કાંઠે આવેલ છે.

## સંદર્ભ 
* 

શ્રેણી:મહાસાગર
ઝિંકા વાઇરસ

શરૂઆત :- સૌ પ્રથમ ૧૯૪૭માં આફ્રિકાના યુગાન્ડા દેશમાં જોવા મળે છે.

ફેલાવો :- એડીસ ઇજિપ્તી માદા મચ્છરના  કરડવાથી 

એજન્ટ :- ઝીંકા (ફલેવી વાઇરસ - RNA વાઇરસ)

લક્ષણો :-  તાવ સાથે માથાનો દુખાવો.

ઠંડી લાગે  - ધ્રુજારી  

વા મળે

શ્રેણી:વિષાણુ
પ્રિયંકા ગોસ્વામી

**પ્રિયંકા ગોસ્વામી** (જન્મ: ૧૦ માર્ચ ૧૯૯૬) એક ભારતીય ખેલાડી છે, જે ૨૦ કિલોમીટર ચાલવાની સ્પર્ધામાં ભાગ લે છે. તેણીએ ટોક્યો ઓલિમ્પિકમાં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું હતું અને ૧૭માં ક્રમે આવી હતી. ૨૦૨૨ કોમનવેલ્થ રમતોમાં ૧૦,૦૦૦ મીટર સ્પર્ધામાં તેણીએ રજત ચંદ્રક જીત્યો હતો.

## જીવન 
ગોસ્વામીએ એથ્લેટિક્સમાં આવતા પહેલાં થોડા મહિના શાળામાં જિમ્નેસ્ટિક્સમાં ભાગ લીધો હતો. દોડવાની સ્પર્ધામાં સ્પર્ધકોને મળતી ઇનામોને કારણે તે દોડવા માટે આકર્ષાઇ હતી.

ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૧માં, તેણી ૨૦ કિમી ચાલવાની સ્પર્ધા (*ઇન્ડિયન રેસવોકિંગ ચેમ્પિયનશીપ*) જીતી હતી અને તેમાં ભારતનો નવો કિર્તીમાન ૧.૨૮.૪૫ બનાવ્યો હતો તેમજ ૨૦૨૦ની ઓલિમ્પિકમાં પસંદ થઇ હતી. આ અગાઉ તેણીએ ૨૦૧૭માં આ સ્પર્ધા જીતી હતી.

તે ભારતીય રેલ્વેમાં કારકુન તરીકે કામ કરે છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* "Racewalker Priyanka Goswami had no idea about Olympics. And then Tokyo 2020 happened." (from thebridge.in)

શ્રેણી:જીવિત લોકો
શ્રેણી:ખેલાડી
શ્રેણી:૧૯૯૬માં જન્મ
નીરજ ચોપરા

**નીરજ ચોપરા** (જન્મ ૨૪ ડિસેમ્બર ૧૯૯૭) એક ભારતીય ખેલાડી છે, જે ભાલાફેંક સ્પર્ધામાં ભાગ લે છે. તે ભારત માટે ઓલમ્પિક સુવર્ણ ચંદ્રક જીતનાર પ્રથમ એથ્લેટ છે, અને નોર્મન પ્રિચાર્ડ પછી ભારત માટે બીજો ઓલમ્પિક એથ્લેટિક્સ મેડલ વિજેતા છે, જેમણે ૧૯૦૦ના ગ્રીષ્મ ઓલમ્પિક દરમિયાન બે રજત ચંદ્રક જીત્યા હતા.  

## નોંધ 
## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* 

શ્રેણી:અર્જુન પુરસ્કાર વિજેતાઓ
શ્રેણી:જીવિત લોકો
શ્રેણી:૧૯૯૭માં જન્મ
દક્ષિણ મહાસાગર

thumb|દક્ષિણ મહાસાગરનું સ્થાન
દક્ષિણ મહાસાગર  પૃથ્વીના દક્ષિણ ગોળાર્ધમા દક્ષિણ ધ્રુવ પાસે આવેલો છે અને પાંચ મહાસાગરોમા બીજા ક્રમે સૌથી નાનો મહાસાગર છે.આ મહાસાગર એન્ટાર્કટિક મહાસાગરથી પણ ઓળખાય છે.એન્ટાર્કટિકા ખંડથી ૬૦ ડિગ્રી દક્ષિણ અક્ષાંશ સુધીના જળવિસ્તાર ને આ મહાસાગરના નામે ઓળખવામાં આવે છે. આ મહાસાગરની સીમાઓ પ્રશાંત મહાસાગર,હિંદ મહાસાગર અને એટલાન્ટિક મહાસાગરથી ઘેરાયેલ છે.દક્ષિણ મહાસાગરનો સૌથી ઊંડો  ભાગ દક્ષિણ સેન્ડવીચ ખાઈ( ટ્રેન્ચ) પાસે ૭૨૩૬ મીટર જેટલી છે. વેડેલ સમુદ્ર, લાઝારેવ સમુદ્ર,કોસ્મોનટસ સમુદ્ર ,રોઝ સમુદ્ર અને એડમન્ડઝ સમુદ્ર આ મહાસાગરના ભાગ છે.બારેમાસ બરફ આચ્છાદિત હોવાને કારણે કોઇ મોટુ બંદર આ મહાસાગરમા નથી પરંતુ રોથેરા સ્ટેશન,પામર સ્ટેશન અને મૌસન સ્ટેશન જેવી વહાણો લાંગરવાની જગ્યાઓ છે.દુનિયાના વિક્સિત ભૂમીવિસ્તારથી અતી દૂર અને વિષમ આબોહવાને કારણે જળવહન અને વ્યાપાર માટે બહુ ઉપયોગી નથી.

શ્રેણી:મહાસાગર
ઝામ્બિયા

ઝામ્બિયા  આફ્રિકાની દક્ષિણ-પુર્વમાં આવેલો એક  સ્વતંત્ર દેશ છે અને તેની રાજધાની લુસાકા છે.

## ઇતિહાસ 
ઈ.સ ૧૮૯૦ પહેલા ઝામ્બિયામાં સ્વતંત્ર  અને આફ્રિકાના સ્થાનીક ર઼ાજવીઓ દ્વારા રાજ ચાલતુ હતુ. ઈ.સ ૧૮૯૦થી ૧૯૨૩ સુધી ઝામ્બિયા સર સિસિલ રહોડસ દ્વારા સ્થાપીત બ્રિટિશ દક્ષિણ આફ્રિકા કંપની જેણે તેને પોતાનું સંસ્થાન બનાવી તેના દ્વારા ચાલતુ હતું અને  ૧૯૧૧ થી ૧૯૬૪ દરમ્યાન તે ઉત્તર રહોડેશીયાના નામથી જાણીતું હતું.૧૯૬૪થી ૧૯૮૦ સુધી ગોરી લઘુમતી પ્રજા દ્વારા વહિવટ ચાલતો હતો જેનો ૧૯૮૦મા પુર્ણ સ્વતંત્રતા સાથે અંત આવ્યો હતો.૨૪મી ઓક્ટોબર ૧૯૮૦થી ઝામ્બિયા કેનેથ કોન્ડાના નેત્રુત્વ હેઠળ સંપુર્ણ પ્રજાસત્તાક ગણરાજ્ય બન્યુ હતું.

## ભૂગોળ 
ઝામ્બિયા  ઉત્તરમાં કોંગો ગણરાજ્ય,ઉત્તર-પુર્વમા ટાન્ઝાનિયા,પુર્વમા મલાવી,દ્ક્ષિણ-પુર્વમા મોઝામ્બિક,દક્ષિણમા ઝિમ્બાબ્વે અને બોટસવાના,દક્ષિણ-પશ્ચિમમાં નામિબીયા અને પશ્ચિમમાં એંગોલા આવેલા છે.ઝામ્બિયાનુ નામ દેશમાંથી પસાર થતી ઝામ્બેઝી નદી ઉપરથી પડેલ છે. દુનીયાનો સૌથી મોટો જળ ધોધ "વિક્ટોરીયા ધોધ" ઝામ્બિયા અને ઝિમ્બાબ્વેની સરહદ ઉપર આવેલ છે. ઝામ્બેઝી અને કોંગો ઝામ્બિયાની બે સૌથી મોટી નદીઓ છે. ઝામ્બિયા ઉષ્ણકટિબંધમાં આવેલ છતાં ૧૨૦૦મિટરની સરેરાસ  ઊંચાઈ ધરાવતો ઉચ્ચપ્રદેશ હોવાથી વાતાવરણ મોટે ભાગે સમઘાત રહે છે. દેશમાં નવેમ્બરથી અપ્રિલ દરમ્યાન વરસાદી રુતુ હોય છે જ્યારે મે-જુનથી ઓક્ટોબર સુધી સુકુ હવામાન હોય છે.

## ઉદ્યોગ 
ઝામ્બિયા મા મુખ્યત્વે મકાઈ,સોરગમ,ચોખા,મગફળી,તમાકુ,શેરડી અને કોફીનો પાક લેવાય છે. ઝામ્બિયાનું અર્થતંત્ર ખનીજો અને ખનીજ શુધ્ધીકરણ પર આધારીત છે. ઝામ્બિયામાં તાંબુ,કોબાલ્ટ,જસત,સીસુ,સોનુ,ચાંદી અને કોલસો જેવા ખનીજોના મોટા ભંડાર આવેલા છે.

## વસ્તીવિષયક 
દેશની મોટાભાગની વસ્તી બાન્ટુ જાતીના આફ્રિકન લોકોની છે અને તેઓ મુખ્યવે ખ્રિસ્તી ધર્મ પાળે છે. દેશનો સત્તાવાર રાજ્યધર્મ પણ ખ્રિસ્તી છે પરંતુ અન્ય ધર્મ પાળવાની સ્વતંત્રતા છે. અંગ્રેજી દેશની સત્તાવાર રાજભાષા છે અને બીજી ઘણી સ્થાનીક ભાષાઓનો પણ ઉપયોગ થાય છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:દેશ
શ્રેણી:આફ્રિકાના દેશો
મોઝામ્બિક

**મોઝામ્બિક** આફ્રિકા ખંડના દક્ષિણ-પૂર્વમાં આવેલો એક દેશ છે. તેની ઉત્તરમાં ટાન્ઝાનિયા, પૂર્વમાં હિંદ મહાસાગર, વાયવ્યમાં મલાવી અને ઝામ્બિયા,પશ્ચિમમાં ઝિમ્બાબ્વે અને દક્ષિણ-પૂર્વમાં દક્ષિણ આફ્રિકા અને સ્વાઝીલેન્ડ આવેલા છે. પૂર્વમાં તે મોઝામ્બિકની ખાડીથી કોમોરસ અને મેડાગાસ્કર ટાપુથી જુદો પડે છે. મોઝમ્બિકની રાજધાની માપુટો શહેરમાં આવેલી છે. ૧૯૭૫માં મોઝામ્બિકે ૪૦૦ વરસની ગુલામી પછી પોર્ટુગિઝ શાસનમાંથી મુક્તિ મેળવી અને ત્યાર પછી સ્વતંત્રતા મેળવી હતી. પોર્ટુગિઝએ દેશની સત્તાવાર રાજભાષા છે, આ ઉપરાંત સ્વાહિલી અને એમાખુવા ભાષાનો ઉપયોગ પણ વ્યાપક રીતે થાય છે. મોઝામ્બિકના લોકો મુખ્યત્વે ખ્રિસ્તી ધર્મ પાળે છે, જ્યારે મુસ્લીમ અને પરંપરાગત પ્રકૃત્તિપૂજક આદિવાસી લોકો પણ મોટી સંખ્યામાં વસે છે. દેશની પ્રજામાં બાન્ટુ લોકોનું પ્રમાણ પણ ઘણું મોટુ છે. વિષુવવૃત્તની પાસે અને સમુદ્ર પાસે હોવાથી તેની આબોહવા ઉષ્ણકટીબંધીય પ્રકારની છે, જેથી ઓક્ટોબરથી માર્ચ મહિના સુધી વરસાદ અને એપ્રિલથી સપ્ટેમ્બર મહિના સુધી સુકી અને ગરમ રહે છે. દેશનું અર્થતંત્ર ખેતી, ખાદ્ય પદાર્થો બનાવવાના, રસાયણ, કુદરતી ગેસ આધારીત અને પ્રવાસન પર આધાર રાખે છે. મોઝામ્બિક વિશ્વના પછાત અને ગરીબ દેશોમાંનો એક છે અને માનવ વિકાસ આંકમા અન્ય દેશોની સરખામણીમાં ઘણો પાછળ છે. મોઝામ્બિક સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘ, આફ્રિકન યુનિયન, બિન જોડાણવાદી દેશો અને 'લુસોફોન' પોર્ટુગિઝ ભાષીય દેશોના સમુહનો સભ્ય છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:દેશ
શ્રેણી:આફ્રિકાના દેશો
ઝિમ્બાબ્વે

**ઝિમ્બાબ્વે** આફ્રિકાની દક્ષિણ-પુર્વમાં આવેલો એક દેશ છે અને તેની રાજધાની હરારે છે.

## ઈતિહાસ 
૧૯૬૫થી ૧૯૮૦ની વચ્ચે તે રહોડેશીયાથી પણ ઓળખાતુ હતું. ૧૯૬૫માં ગોરી લઘુમતી સરકાર દ્વારા બ્રિટનથી સ્વતંત્રતા જાહેર કરવામાં આવી હતી અને ત્યારબાદ ૧૫ વરસ સુધી આંતરિક ગૃહયુદ્ધ ચાલ્યા પછી ૧૯૮૦માં દેશ પુર્ણ સ્વતંત્ર થયો હતો. ઝિમ્બાબ્વે સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘ, રાષ્ટ્રકુળ અને આફ્રિકન સંઘ જેવી સંસ્થાઓનું સભ્ય છે. ઝિમ્બાબ્વેની રાજ્યવ્યવસ્થા પ્રમુખશાહી પ્રકારની લોકશાહીથી ચાલે છે.

## ભૂગોળ 
ઝિમ્બાબ્વેની દક્ષિણમાં દક્ષિણ આફ્રિકા, દક્ષિણ-પશ્ચિમમાં બોટસ્વાના, ઉત્તરમાં ઝામ્બિયા અને પુર્વમાં મોઝામ્બિક  જેવા દેશો આવેલા છે. તેની સીમાઓ આફ્રિકાની બે મોટી નદીઓ ઝામ્બેઝી અને લિમ્પોપોને સ્પર્શે છે, પરંતુ ઝિમ્બાબ્વે અન્ય દેશોથી ઘેરાયેલ હોવાથી કોઇપણ સમુદ્ર કાંઠો ધરાવતો નથી. ઝિમ્બાબ્વેની આબોહવા ઉષ્ણકટીબંધીય પ્રકારની છે અને વરસમાં બે ઋતુઓ અનુભવાય છે. ઓક્ટોબરથી માર્ચ મહીનામાં વરસાદ વરસે છે જ્યારે બાકીના મહીનાઓ દરમ્યાન સુકુ અને ગરમ વાતાવરણ રહે છે. દેશનો મોટાભાગનો વિસ્તાર સવાન્ના પ્રકારના ઘાસના મેદાનોનો બનેલો છે.

## ઉદ્યોગો 
ખનિજો, સોનું, હિરાનું ખોદકામ અને ખેતીએ ઝિમ્બાબ્વેના અર્થતંત્રના ના મુખ્ય પાયા છે. દુનિયાનો સૌથી મોટો જળપ્રપાત "વિક્ટોરિયા ફોલ" ઝિમ્બાબ્વે અને ઝામ્બિયાની સરહદ ઉપર આવેલો છે, જે પ્રવાસન ઉદ્યોગમાં મોટો ભાગ ભજ્વે છે.

## વસ્તી 
ઝિમ્બાબ્વેની વસ્તી લગભગ ૧.૫ કરોડ જેટલી છે, જે મોટા ભાગે બાન્ટુ આફ્રિકન જાતીની છે. દેશની મોટાભાગની પ્રજા પ્રોટેસ્ટંટ ખ્રિસ્તી ધર્મ પાળે છે. દેશની મુખ્ય ભાષાઓમાં અંગ્રેજી, શોના અને એન્ડેબલ છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:દેશ
શ્રેણી:આફ્રિકાના દેશો
બૂચ (વૃક્ષ)

***બૂચનું વૃક્ષ*** અથવા **બૂચ** (અંગ્રેજીમાં  **Indian cork tree**), એ મિલિંગટોનીઆ ગોત્રનું એક માત્ર સભ્ય છે. આ વૃક્ષ દક્ષીણ અને દક્ષીણ-પુર્વ એશીયાનું મુળ વતની છે. આ વૃક્ષના લાકડા અને છાલમાંથી બોટલને મારવા માટે લાકડાના બૂચ બનતા હોવાથી વૃક્ષનું નામ પણ બૂચ પડ્યું છે.

## વર્ણન
આ વૃક્ષ ઉચાઈમાં ૧૮ થી ૨૫ મીટર જેટલું વધે છે અને ૭ થી ૧૧ મીટર જેટલા ઘેરાવામાં વધે છે. છ થી આઠ વરસમાં એ પૃખ્તા પ્રાપ્ત કરી લે છે અને આશરે ૪૦ વરસનું એનું આયુષ્ય હોય છે. આ વૃક્ષ વિવિધ પ્રકારની જમીનમાં વાવી શકાય છે. પણ ભેજવાળી આબોહવામાં એ વધુ ખીલે છે. બૂચના વૃક્ષ દેખાવે સુંદર અને ઊંચાં થાય છે  અને લાકડું હાથીદાંત જેવું સફેદાઈ પર થાય છે. 

File:Millingtonia hortensis (Akash Neem) in Hyderabad, AP W IMG 1483.jpg|બુચનું વૃક્ષ
File:Millingtonia hortensis (Akash Neem) pod in Hyderabad W IMG 7057.jpg|બુચના વૃક્ષનું થડ
File:Millingtonia hortensis in Hyderabad W2 IMG 7056.jpg|બુચના વૃક્ષની શીંગો (ફળ)
File:Millingtonia hortensis in Hyderabad, AP W IMG 1482.jpg|બુચના વૃક્ષનો પુષ્પવિન્યાસ
File:Millingtonia hortensis in Hyderabad, AP W IMG 1481.jpg|બુચના વૃક્ષ પર્ણવિન્યાસ
File:Millingtonia hortensis in Hyderabad W IMG 7056.jpg|બુચના વૃક્ષની શીંગો (ફળ)

## સંદર્ભ
શ્રેણી:વનસ્પતિ
શ્રેણી:વૃક્ષ
કોસ્ટા રિકા

**કોસ્ટા રિકા** મધ્ય અમેરિકામાં આવેલો એક દેશ છે.સ્પેનિશ ભાષામા તેનો અર્થ 'રીચ કોસ્ટ ' થાય છે. તેની ઉત્તરમાં નિકારાગુઆ,ઉતર-પુર્વમા એટલાન્ટિક મહાસાગર,દક્ષિણ-પુર્વમાં પનામા અને દક્ષિણમા પ્રશાંત મહાસાગર આવેલા છે.તેનો કુલ ભુવિસ્તાર ૫૧,૬૦૦ ચોરસ કિ.મી જેટલો છે જ્યારે રાજધાની સાન હોઝે છે.કોસ્ટા રિકા બંધારણીય રીતે પ્રમુખશાહી દેશ છે.દેશની સતાવાર રાજભાષા સ્પેનિશ છે અને અંગ્રેજીનો પણ વ્યાપક ઉપયોગ થાય છે.બહુ થોડા દેશોમાંનો આ એક દેશ છે જ્યા દેશ પાસે પોતાની સેના નથી.કોસ્ટા રિકા ૧૮૨૧માં સ્પેનના આધિપત્યમાંથી સ્વતંત્ર દેશ બન્યો હતો.દેશના અર્થતંત્રમા ખેતી,દવા ઉદ્યોગ અને પર્યાવરણને આધારીત પ્રવાસન ઉદ્યોગ મુખ્ય છે. વિષુવ્રુતથી નજીક હોવાને કારણે તેની આબોહવા ઉષ્ણકટીબંધીય પ્રકારની છે. કેથોલિક( ખ્રિસ્તી) સંપ્રદાય દેશનો સત્તાવાર રાજ્યધર્મ છે.કોસ્ટા રિકાનો માનવવિકાસ આંક મધ્ય અને દક્ષિણ અમેરિકાના અન્ય દેશની સરખામણીમા ઘણો ઊંચો છે.

સંદર્ભો:

શ્રેણી:દેશ
શંખપુષ્પી

**શંખપુષ્પી** અથવા **અપરાજીતા** ભારતીય ચિકિત્સા પદ્ધત્તિમાં ઉપયોગમાં લેવામાં આવતી વનસ્પતિ છે. એના નાના વેલા થાય છે અને એના પર ઘેરા ભૂરા રંગના ફુલો આવે છે. આ છોડના અન્ય નામો શંખાવલી, શંખાવ્હા, માંગલ્યકુસુમા છે.  ઉપરાંત લોકબોલીમાં ગયણી અને અપરાજીતા પણ કહે છે.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:વનસ્પતિ
શ્રેણી:ઔષધીય વનસ્પતિ
જોહાન સેબેસ્ટિયન બાચ

**જોહાન સેબેસ્ટિયન બાચ** (માર્ચ ૨૧, ૧૬૮૫ - જુલાઈ ૨૮, ૧૭૫૦) બેરોક સમયગાળાના જર્મન સંગીતકાર હતા. તેમને પશ્ચિમી ઇતિહાસમાં વ્યાપકપણે સૌથી મહાન સંગીતકાર તરીકે ગણવામાં આવે છે. બાચનો મોઝાર્ટ, બીથોવન અને બ્રહ્મસ જેવા સંગીતકારો પર પ્રભાવ હતો, કારણ કે તેમણે તેમના સમયના સંગીતના સ્વરૂપોને કલાત્મક શ્રેષ્ઠતાના ઉચ્ચ સ્તર સુધી પહોંચાડ્યા હતા. તેમના સંગીતની ગુણવત્તાને કારણે, વ્યાવસાયિક સંગીતકારો ઘણીવાર તેમને પશ્ચિમી ઇતિહાસના શ્રેષ્ઠ સંગીતકાર માને છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:સંગીતકાર
ક્યુબા

**ક્યુબા** કેરેબીયન સાગરમાં આવેલો એક સ્વતંત્ર ટાપુ રાષ્ટ્ર છે અને હવાના તેની રાજધાનીનું શહેર છે.

## ઇતિહાસ 
સ્પેનિશ સંસ્થાનવાદીઓના આગમન પહેલા ક્યુબામા અમેરિકાના મુળ અદિવાસીઓ વસ્તા હતાં. કોલંબસના અમેરિકાના આગમન બાદ ૧૫૧૧માં સ્પેનિશ લોકોએ અહીં તેનુ સંસ્થાન સ્થાપ્યુ હતુ અને તે સમયે ક્યુબામાં ત્યાંના સ્થાનીક ટાઇનો અદિવાસીઓ, યુરોપિઅન ગોરાઓ અને આફ્રિકાના કાળા ગુલામો વસ્તા હતા. ૧૮૯૮મા ક્યુબાના લોકોએ અમેરિકાની મદદથી સ્પેનિશ સંસ્થાનાદીઓથી મુક્ત કરેલ હતું અને સ્થાનિક લોકોની સરકાર બનાવી હતી. ૧૯૫૯મા ફિડલ કાસ્ટ્રોની આગેવાની હેઠળ તત્કાલીન શાસક બેટીસ્ટાના શાસનને હઠાવીને સામ્યવાદી એકહથ્થુ શાસન સ્થાપ્યુ હતું જે આજે પણ તેજ પધ્ધતીથી ચાલે છે.

## ભૂગોળ 
ક્યુબા કેરેબિયન સાગર, મેક્સિકોના ઉપસાગર અને એટલાન્ટિક મહાસાગરના સંગમ સ્થાને આવેલ છે. તેનીં પશ્ચિમે મેક્સિકોના યુકાટન દ્વિપકલ્પ, ઉત્તરમાં અમેરિકાનું ફ્લોરિડા રાજ્ય અને બહામા, દક્ષિણમાં જમૈકા અને કેયમેન ટાપુઓ આવેલા છે. ક્યુબાનો કુલ વિસ્તાર ૧૦૯,૮૮૪ ચોરસ કિ.મી જેટલો છે. ક્યુબામાં ક્યુબા ઉપરાંત હુવેન્ટેડ ટાપુ (આઇલ ડી લા હુવેન્ટેડ-યુવાનોનો ટાપુ) આવેલ છે. ક્યુબાનુ હવામાન કેરેબિયન પ્રવાહ અને વિષુવવ્રુતની પાસે આવેલ હોવાથી ગરમ રહે છે.નવેમ્બરથી અપ્રિલ માસ દરમ્યાન વાતાવરણ સુકુ હોય છે જ્યારે મે મહિનાથી ઓક્ટોબર સુધી વરસાદની રુતુ હોય છે.

## ઉદ્યોગ 
ક્યુબાનું અર્થતંત્ર સમાજવાદી અને સામ્યવાદી પ્રકારનું છે જેમાં સમગ્ર ઉદ્યોગો અને ખેતીવાડી સરકારી અંકુશ હેઠળ છે. કયુબાની મુખ્ય ખેત પેદાશોમા શેરડી,તમાકુ,કોફી,ખાટા ફળો,ચોખા અને બટાટા છે.નિકલ ક્યુબામાંથી મળી આવતુ ખનીજ છે.ખાંડ,સીગરેટ અને પ્રવાસન દેશના મુખ્ય ઉદ્યોગો છે અને તે તેની સિગાર માટે જાણીતુ છે.

## વસ્તીવિષયક 
કયુબાની વસ્તી ૧૧,૨૧,૧૬૧ છે જે મુખ્યત્વે સ્પેનિશમૂળના ગોરાઓ,આફ્રિકાના મૂળવશંજો અને બંનેના મિશ્રણથી બનેલી મુલાટો પ્રજાની છે. દેશનીમોટા ભાગની પ્રજા ખ્રિસ્તી ધર્મ પાળે છે ઉપરાંત ઇશ્વરમા ન માનવાવાળી પણ ઘણી છે. ક્યુબાની મુખ્ય ભાષા કયુબન છાંટવાળી સ્પેનિશ છે.

## નોંધ 
## સંદર્ભો 
શ્રેણી:દેશ
કચ્છ રણ અભયારણ્ય

**કચ્છ રણ અભયારણ્ય** ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના કચ્છના મોટા રણમાં આવેલું અભયારણ્ય છે, જે ફેબ્રુઆરી ૧૯૮૬માં જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું. વિસ્તાર પ્રમાણે તે ભારતનું સૌથી મોટું અભયારણ્ય છે.

૦.૫ થી ૧.૫ મીટર ખારા પાણીની ઊંડાઇ ધરાવતું આ સૌથી મોટા અભયારણ્યોમાંનું એક છે. દર વર્ષે ઓક્ટોબર-નવેમ્બર દરમિયાન વરસાદી પાણી સૂકાઇ જતા સમગ્ર વિસ્તાર ખારાપટનો બની જાય છે. અભયારણ્યમાં વિવિધ પ્રકારના જળપક્ષીઓ અને સસ્તન પ્રાણીઓ જોવા મળે છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતના અભયારણ્યો
મધ્ય ઝોન, અમદાવાદ શહેર

**મધ્ય ઝોન, અમદાવાદ શહેર** એ અમદાવાદ શહેરનું સંચાલન કરનાર અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન દ્વારા સંચાલનની સરળતા માટે શહેરને વિભાજીત કરતો વહીવટી વિભાગ છે. આ ઝોનમાં નીચેના સ્થળોએ નાગરિકો માટે અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનની સેવાઓ ઉપલબ્ધ છે.

## સંદર્ભ
દીવ કિલ્લો

**દીવ કિલ્લો** ભારતના પશ્ચિમ કિનારે દીવમાં આવેલો એક પોર્ટુગીઝ કિલ્લો છે. ૧૬મી સદી દરમિયાન દીવ ટાપુની પૂર્વીય ટોચ પર પોર્ટુગીઝ ભારતની રક્ષણાત્મક કિલ્લેબંધીના ભાગરૂપે આ કિલ્લો બનાવવામાં આવ્યો હતો. દીવ નગરની સરહદ ધરાવતો આ કિલ્લો ઇ.સ. ૧૫૩૫માં ગુજરાતના સુલતાન બહાદુર શાહ અને પોર્ટુગીઝોની સંધિ પછી બનાવવામાં આવ્યો હતો, જ્યારે મુઘલ બાદશાહ હુમાયુએ આ પ્રદેશ પર આક્રમણ કર્યું હતું. ૧૫૪૬ સુધી તેને મજબૂત બનાવવામાં આવ્યો હતો. ઇ.સ. ૧૫૩૭થી પોર્ટુગીઝોએ ડિસેમ્બર ૧૯૬૧માં ભારત સરકારે દીવ પાછું મેળવ્યું ત્યાં સુધી આ પ્રદેશ પર શાસન કર્યું હતું. આજે તે દીવનું એક સીમાચિહ્ન છે અને વિશ્વમાં પોર્ટુગીઝ મૂળની સાત અજાયબીઓમાંનો એક છે.

## છબીઓ 

ચિત્ર:Diu Fortress, Nov. 2005-2.jpg
ચિત્ર:Portugese relic - in diu.jpg|દીવ સંગ્રહાલયમાં લાકડાની પોર્ટુગીઝ મૂર્તિ
ચિત્ર:Diu relics.jpg|દીવ સંગ્રહાલયમાં પોર્ટુગીઝ કૃતિઓ
ચિત્ર:Diu Fortress, overlook, Nov. 2005.jpg|દીવ કિલ્લાથી સમુદ્રનો દેખાવ
ચિત્ર:Diu Fortress, Nov. 2005-1.jpg|કિલ્લાની અંદરનો દેખાવ
ચિત્ર:Diu Fortress cannons, Nov. 2005-2.jpg|તોપ
ચિત્ર:Diu2.jpg|દીવ કિલ્લાની દીવાલ
ચિત્ર:Eglise St Paul.jpg|સેન્ટ પોલ ચર્ચ, દીવ

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
શ્રેણી:દાદરા અને નગર હવેલી અને દમણ અને દીવ
શ્રેણી:દીવ જિલ્લો
બોત્સવાના

બોત્સવાના આફ્રિકાના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલો એક દેશ છે અને તેની રાજધાની ગેબેરોની છે.

## ઇતિહાસ 
બાન્ટુ પ્રજાનીજ એક પ્રજાતી એવી ત્સાવાના પ્રજા વર્ષોથી આ પ્રદેશમાં સદીઓથી રહેતી હતી. ૧૮૮૫માં બ્રિટને આ દેશને તેનુ સંસ્થાન બનાવીને તેનુ નામ બેચુઆનાલેન્ડ રાખ્યુ હતું. ૩૦મી સપ્ટેમ્બર ૧૯૬૬ ના દિવસે બોત્સ્વાના પુર્ણ સ્વતંત્ર રાષ્ટ્ર બન્યુ હતુ.

## ભૂગોળ 
બોત્સવાનાનો કુલ વિસ્તાર ૨,૨૪,૬૦૭ ચોરસ્ કિ.મી જેટલો છે. બોત્સવાનાની ઉત્તરે અને પશ્ચિમમાં નામિબિયા ,ઉત્તર અને પુર્વમાં ઝામ્બિયા અને ઝિમ્બાબ્વે ,દક્ષિણ-પુર્વમા દક્ષિણ આફ્રિકાનુ ગણરાજ્ય આવેલ છે.બોત્સવાનાની તમામ સરહદો અન્ય દેશોને અડીને આવેલ હોવાથી તેને કોઇ સમુદ્ર કિનારો નથી. બોત્સવાનાની આબોહવા સુકી અને ગરમ જે રણપ્રદેશની  આબોહવાની લાક્ષણીક્તાઓ ધરાવે છે.દેશ્શ્નો મોટાભાગનો પ્રદેશ સવાન્નાહ પ્રકારના ઘાસનો બનેલો છે જેમા  જિરાફ,હાથી અને સિંહ જેવા અનેક જંગલી પ્રાણીઓ વસે છે.  આફ્રિકા ખંડના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલ કલહરીનુ રણ બોત્સવાનાના મોટા વિસ્તારમાં આવેલ છે.

## ઉદ્યોગો 
બોત્સવાનાના મુખ્ય પાકોમા મકાઈ,સોરગમ અને સુર્યમુખી છે. કાચા હિરા,તાંબુ,નિકલ,કોલસો,કોબાલ્ટ,મેંગેનીઝ અને એસ્બેસ્ટોસ એ બોત્સવાનામાંથી નીકળતા મુખ્ય ખનિજો છે આ ઉપરાંત પશુપાલન અને તેના સંબધી ઉદ્યોગોનો પણ વિકાસ થયેલ છે. કાચા હિરાનુ નિષકર્ષણ એ દેશનૉ મુખ્ય ઉદ્યોગ છે.

## વસ્તીવિષયક 
બોત્સવાનાની  મોટા ભાગની પ્રજા બાન્ટુ જાતીનીજ એક પ્રજાતી એવી ત્સાવાના લોકોની બનેલી છે.અંગ્રેજી અને સેત્સવાના દેશની મુખ્ય ભાષાઓ છે. દેશની ૭૫% થી પણ વધુ પ્રજા ખ્રિસ્તી ધર્મ પાળે છે જ્યારે બાકીની પ્રજા પરંપરાગત પ્રક્રુતીપૂજક છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:દેશ
શ્રેણી:આફ્રિકાના દેશો
હિરોયુકી મત્સુશીતા

ચેમ્પ કાર અને ફોર્મ્યુલા એટલાન્ટિક શ્રેણીમાં ભૂતપૂર્વ ડ્રાઇવર છે જેમણે 1989 માં ટોયોટા એટલાન્ટિક ચેમ્પિયનશિપ (પેસિફિક) પ્રથમ અને એકમાત્ર જાપાનીઝ ડ્રાઇવર તરીકે જીત્યા હતા. તે ઇન્ડિયાનાપોલિસ 500 (ઇન્ડી 500) માં દોડનાર પ્રથમ જાપાનીઝ ડ્રાઇવર પણ છે. તે કોનોસુકે મત્સુશિતા ના પૌત્ર છે, પેનાસોનિક ના સ્થાપક, અને માસાહારુ મત્સુશિતા ના પુત્ર છે, જેમણે 1961 થી શરૂ થયેલા સોળ વર્ષ માટે પેનાસોનિક ના બીજા પ્રમુખ તરીકે સેવા આપી હતી.

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:ઉદ્યોગપતિ
શ્રેણી:૧૯૬૧માં જન્મ
શ્રેણી:જીવિત લોકો
પેનાસોનિક

એક વિશાળ જાપાની બહુરાષ્ટ્રીય કોર્પોરેશન ઇલેક્ટ્રોનિક્સ કંપની છે, જેનું મુખ્ય મથક કડોમા, ઓસાકા, જાપાનમાં છે. તેની સ્થાપના ૧૯૧૮માં કોનોસુકે મત્સુશિતા દ્વારા કરવામાં આવી હતી.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:વેબકંપની
અલંગ કિલ્લો

**અલંગ કિલ્લો** (જે **અલંગડ** અથવા **અલંગ** તરીકે પણ ઓળખાય છે) પશ્ચિમ ઘાટની કળસુબાઇ પર્વતમાળામાં આવેલો કિલ્લો છે. અલંગ કિલ્લો, મદનગડ કિલ્લો અને કુલંગ કિલ્લો અને તેને જોડતો માર્ગ અલંગ-મદન-કુલંગ તરીકે ઓળખાય છે. અલંગ કિલ્લો આ પ્રદેશનો સૌથી વધુ મુશ્કેલ સ્થળોમાંનું એક માનવામાં આવે છે. મહારાષ્ટ્ર સરકારની સંસ્કૃતિ વિભાગની વેબસાઈટ પ્રમાણે, "અલંગ-મદન-કુલંગ ખાસ કરીને તેના પ્રવાસમાં આવતા જળમાર્ગ અને ગાઢ જંગલોના કારણે મહારાષ્ટ્રના સૌથી પડકારરૂપ પ્રવાસ સ્થાન પૈકીનું એક છે." આ માર્ગ અનુભવી પર્વતારોહકો માટે યોગ્ય છે. જ્યારે ભારે સ્થાનિક વરસાદ અને નબળી રીતે ચિહ્નિત માર્ગોને કારણે કિલ્લાઓ સુધી પહોંચવું મુશ્કેલ છે. આ સ્થળ એક લોકપ્રિય પર્યટન સ્થળ છે.

આ કિલ્લો એક વિશાળ કુદરતી ઉચ્ચપ્રદેશ પર આવેલો છે. કિલ્લાની અંદર બે ગુફાઓ, એક નાનું મંદિર અને ૧૧ પાણીના કુંડ છે . બે ગુફાઓમાં ૪૦ લોકોનો સમાવેશ થઇ શકે છે. ઐતિહાસિક ઇમારતોના અવશેષો સમગ્ર કિલ્લામાં ફેલાયેલા છે. કિલ્લાની પૂર્વમાં કલસુબાઈ, ઔંધ કિલ્લો, પટ્ટા અને બિતનગડ; ઉત્તરમાં હરિહર, ત્રિંબકગડ, અને અંજનેરી, અને દક્ષિણમાં, હરિશ્ચંદ્રગડ, આજોબાગડ, ખુટ્ટા અને રતનગડ આવેલા છે.

આ માર્ગ દૂર આવેલો હોવાથી અનુભવી પ્રવાસીઓને પણ પૂરતા પ્રમાણમાં ખોરાક અને પાણી લઇ જવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.

## માર્ગ 
અલંગ જવા માટે અંબેવાડી ગામથી જઇ શકાય છે. જ્યારે કસારા અથવા ઇગતપુરી ટ્રેન અથવા બસ દ્વારા પહોંચી શકાય છે. ગોટીથી અંબેવાડી ૩૨ કિમીના અંતરે આવેલું છે, જે બસ વડે ત્રણ કલાકનો સમય લે છે. અંબેવાડીથી અલંગ, મદન અને કુલંગ જોઈ શકાય છે.

અલંગ કિલા પર જવા માટે ઘાટઘરથી ગોટી-ભંડારદારા જઇ શકાય છે. ત્રીજી ગુફા પર ૨.૫ કલાકમાં ભંડારદારા ઉદડવાડેથી જઇ શકાય છે. તે એક ઉચ્ચપ્રદેશ સુધી લઇ જાય છે અને બીજા માર્ગ સાથે જોડાય છે.

## છબીઓ 

ચિત્ર:Alang Curvature.jpg
ચિત્ર:Alang Construction.jpg
ચિત્ર:Water storing on Alang.jpg|પાણીની ટાંકીઓ
ચિત્ર:Anang Madan Kulang - 3 forts range.jpg
ચિત્ર:Sunset from fort Alang.jpg
ચિત્ર:Alang view with caves.jpg

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:મહારાષ્ટ્રના કિલ્લાઓ
શ્રેણી:નાસિક જિલ્લો
પાવ ગાઠીયાં

**પાવ-ગાઠીયા** એ ભાવનગરમાં બનાવવામાં આવતી એક વાનગી છે.

## ઘટકો
આ વાનગીના મુખ્ય ત્રણ ઘટકો છે. 
# પાવ
# તીખા-લસણીયા ગાંઠીયા
# ટામેટા, ડુંગળી  અને લસણની ચટણી

## સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતી વાનગી
સુભદ્રા કુમારી ચૌહાણ

**સુભદ્રા કુમારી ચૌહાણ** (૧૬ ઓગસ્ટ ૧૯૦૪ – ૧૬ ફેબ્રુઆરી ૧૯૪૮) ભારતીય કવયિત્રી હતા. *ઝાંસી કી રાની* એ તેમની સૌથી લોકપ્રિય કવિતાઓમાંની એક છે.*

## જીવનપરિચય
તેમનો જન્મ ઉત્તર પ્રદેશના પ્રયાગરાજ જિલ્લાના નિહાલપુર ગામના રાજપૂત પરિવારમાં થયો હતો. તેમણે પોતાનું પ્રાંરભિક શિક્ષણ પ્રયાગરાજની ક્રોથવેઇટ ગર્લ્સ સ્કૂલમાંથી મેળવ્યું હતું અને ૧૯૧૯માં મિડલ સ્કૂલની પરીક્ષા પાસ કરી હતી. ૧૯૧૯ ના વર્ષમાંજ તેમના લગ્ન ખંડવાના ઠાકુર લક્ષ્મણ સિંહ ચૌહાણ સાથે લગ્ન થયા હતા. તેમને પાંચ બાળકો હતા.

૧૯૪૧માં સુભદ્રા કુમારી અને તેમના પતિ મહાત્મા ગાંધીના અસહયોગ આંદોલનમાં જોડાયા હતા. આંદોલનમાં તેમની ભૂમિકા બદલ નાગપુરમાં ધરપકડ થનાર તેઓ પ્રથમ મહિલા સત્યાગ્રહી હતા. ૧૯૨૩ અને ૧૯૪૨માં બ્રિટિશ શાસન સામેના વિરોધ પ્રદર્શનમાં સામેલ થવા બદલ તેમને બે વખત જેલમાં ધકેલી દેવામાં આવ્યા હતા.

તેઓ તત્કાલીન મધ્ય પ્રાંત વિધાનસભાના સભ્ય હતા. વિધાનસભા સત્રમાં ભાગ લીધા બાદ નાગપુરથી જબલપુર પરત ફરતી વખતે મધ્ય પ્રદેશના સિવની નજીક કાર અકસ્માતમાં ૧૯૪૮માં તેમનું અવસાન થયું હતું.

## કારકિર્દી
સુભદ્રાકુમારીએ હિન્દી કવિતામાં ઘણી લોકપ્રિય કૃતિઓ લખી હતી. તેમની સૌથી પ્રખ્યાત રચના *ઝાંસી કી રાની* છે, જે રાણી લક્ષ્મીબાઈના જીવનનું વર્ણન કરતી ભાવનાત્મક રચના છે. કવિતામાં બ્રિટિશ ભારત અને ૧૮૫૭ની ભારતીય ક્રાંતિમાં લક્ષ્મીબાઈની ભૂમિકા તેમજ રાણીના જીવનનું ભાવનાત્મક રીતે વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે.
કવિતાના પ્રત્યેક અંતરામાં પુનરાવર્તિત થતી જાણીતી પંક્તિઓ આ મુજબ છે:

*ઝાંસી કી રાની* અને તેમની અન્ય કવિતાઓ: *જલિયાંવાલા બાગ મેં બસંત*, *રાખી કી ચુનૌતી*, અને *વિદા* ખુલ્લેઆમ સ્વતંત્રતા ચળવળ વિશે વાત કરે છે. કહેવાય છે કે તેમની આ રચનાઓએ ભારતીય સ્વતંત્રતા ચળવળમાં ભાગ લેવા માટે મોટી સંખ્યામાં ભારતીય યુવાનોને પ્રેરણા આપી હતી. *ઝાંસી કી રાની* કવિતાનો પ્રારંભિક અંતરો આ પ્રમાણે છે:

સુભદ્રા કુમારી ચૌહાણે હિન્દીની ખડીબોલીમાં  સાદી, સ્પષ્ટ શૈલીમાં લખ્યું હતું. તેમણે શૌર્યપૂર્ણ કવિતાઓ ઉપરાંત બાળકો માટે કવિતાઓ પણ લખી હતી. આ ઉપરાંત, તેમણે મધ્યમ વર્ગના જીવન પર આધારિત કેટલીક ટૂંકી વાર્તાઓ પણ લખી હતી.

## સર્જન
### કાવ્ય સંગ્રહ
* ખિલૌનેવાલા
* ત્રિધારા
* મુકુલ (૧૯૩૦)
* યે કદમ્બ કા પેડ
* સીધે-સાદે ચિત્ર (૧૯૪૬)
* મેરા નયા બચપન (૧૯૪૬)
* બિખરે મોતી (૧૯૩૨)
* ઝાંસી કી રાની

### ટૂંકી વાર્તાઓ
* હિંગવાલા

## વિરાસત
ભારતીય તટરક્ષક દળના એક જહાજને સુભદ્રા કુમારી ચૌહાણનું નામ આપવામાં આવ્યું છે. 

૧૬ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૧ના રોજ સર્ચ એન્જિન ગૂગલે સુભદ્રા કુમારીને તેમની ૧૧૭મી જન્મજયંતિ પર ગૂગલ ડૂડલ સાથે યાદ કર્યા હતા. ગૂગલે ટિપ્પણી કરી હતી કે: “સુભદ્રાકુમારી ચૌહાણની કવિતા ઐતિહાસિક પ્રગતિના પ્રતીક તરીકે ઘણા ભારતીય વર્ગખંડોમાં મુખ્ય છે, જે ભાવિ પેઢીઓને સામાજિક અન્યાય સામે ઉભા થવા અને રાષ્ટ્રના ઇતિહાસને આકાર આપતા શબ્દોની ઉજવણી કરવા પ્રોત્સાહિત કરે છે.”

## સંદર્ભ 
## નોંધ 
## પૂરક વાંચન
* 
*

## બાહ્ય કડીઓ
* 
* ઝાંસી કી રાની કવિતાની ટૂંકી નોંધ અને પાઠ
* ઝાંસી કી રાની કાઝી મુહમ્મદ અહકમ દ્વારા અંગ્રેજી અનુવાદ  
* *ભારત દર્શન માં સુભદ્રા કુમારી ચૌહાણ''

શ્રેણી:૧૯૦૪માં જન્મ
શ્રેણી:હિંદી સાહિત્યકાર
શ્રેણી:૧૯૪૮માં મૃત્યુ
સાવિત્રી ખાનોલકર

**સાવિત્રી ખાનોલકર** (૨૦ જુલાઈ ૧૯૧૩ – ૨૬ નવેમ્બર ૧૯૯૦) ત્યારબાદ તેમણે પોતાનું નામ બદલીને સાવિત્રીબાઈ ખાનોલકર કરી દીધું. તેમણે હિન્દુ ધર્મ અપનાવી ભારતીય નાગરિકતા મેળવી હતી. 

## ભારતીય જોડાણ
સાવિત્રી ખાનોલકરે હિન્દુ પરંપરાઓ અને આદર્શો સાથે એટલી નજીકથી ઓળખ કરી હતી કે ભારતીય સમાજમાં તેમનું એકીકરણ સરળ અને સહજ હતું. તેઓ શાકાહારી હતા, અસ્ખલિત મરાઠી, સંસ્કૃત અને હિન્દી બોલતા શીખ્યા હતા અને ભારતીય સંગીત, નૃત્ય અને ચિત્રકામ પણ શીખ્યા હતા. તેઓ હંમેશાં દાવો કરતા કે તેઓ "ભૂલથી યુરોપમાં જન્મ્યા છે" કારણ કે તેમનો આત્મા ભારતીય હતો. તેઓ ભારતીય સંસ્કૃતિથી એટલા આકર્ષિત હતા કે તેમણે હિન્દુ ધર્મગ્રંથોનું વિસ્તૃત વાંચન કર્યું હતું અને ભારતના પ્રાચીન ઇતિહાસ અને દંતકથાઓનું ઊંડું જ્ઞાન મેળવ્યું હતું. આ જ્ઞાનને કારણે પરમ વીર ચક્રની ડીઝાઇન માટે મેજર જનરલ હીરા લાલ અટલે સાવિત્રી બાઈની મદદ માંગી હતી.

## પરમ વીર ચક્રની ડિઝાઇન
ભારતની સ્વતંત્રતા બાદ જનરલ મેજર જનરલ હીરા લાલ અટલેને સ્વતંત્ર ભારતના નવા સૈન્ય સન્માન તૈયાર કરવાની અને નામ આપવાની જવાબદારી સોંપવામાં આવી હતી. ખાનોલકરના ભારતીય સંસ્કૃતિ, સંસ્કૃત અને વેદોના ઊંડા અને ગહન જ્ઞાનને કારણે જનરલ હીરાલાલને આશા હતી કે તેઓ ડિઝાઇનને ખરેખર ભારતીય લોકાચાર આપશે. પરિણામે, યુદ્ધમાં બહાદુરી માટેના ભારતના સર્વોચ્ચ પુરસ્કાર પરમવીર ચક્ર ડિઝાઇન કરવા સાવિત્રી ખાનોલકરની પસંદગી કરવામાં આવી હતી.

સાવિત્રીબાઈએ તૈયાર કરેલી પદકની ડિઝાઇન માટે તેમણે દધીચી ઋષિને પ્રેરણાસ્રોત માન્યા હતા. વૈદિક ઋષિ દધિચી, જેમણે દેવતાઓને અંતિમ બલિદાન આપ્યું. તેમણે પોતાનું શરીર ત્યજી દીધું જેથી દેવતાઓ તેમની કરોડરજ્જુમાંથી એક ઘાતક શસ્ત્ર, વજ્રનું નિર્માણ કરી શકે. આ ઉપરથી પ્રેરિત થઈને સાવિત્રીબાઈએ વજ્રની ડિઝાઇન મેજર જનરલ હીરા લાલ અટલને આપી. કહેવાય છે કે સાવિત્રી બાઈએ ભારતના ઇતિહાસનો અભ્યાસ કર્યા બાદ શિવાજીને શ્રદ્ધાંજલિ આપવા માટે શિવાજીની તલવાર ભવાનીને ભારતના સર્વોચ્ચ યુદ્ધકાળના ચંદ્રકમાં મૂકવામાં આવી છે, તેમણે એવી ડિઝાઇન બનાવી હતી જેમાં ઇન્દ્રના વજ્રને શિવાજીની તલવાર ભવાનીએ બે બાજુથી ઘેરી લીધી હતી.

પરમ વીર ચક્ર ચંદ્રક કાંસાની ધાતુમાંથી ૩.૫ સેમી વ્યાસનો બનેલો છે અને ચારે બાજુ ચાર વજ્ર પ્રતીકો ધરાવે છે. મેડલનો મધ્ય ભાગ ઉપસેલો રાખવમાં આવ્યો છે અને તેના પર રાષ્ટ્રનું પ્રતીક કોતરવામાં આવ્યું છે. મેડલની બીજી બાજુ કમળનું નિશાન છે અને પરમ વીર ચક્ર હિન્દી અને અંગ્રેજીમાં લખવામાં આવ્યું છે.

યોગાનુયોગ, પ્રથમ પરમવીર ચક્ર તેમની મોટી પુત્રી કુમુદિની શર્માના બનેવી મેજર સોમ નાથ શર્માને એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. તેઓ ૧૯૪૭-૪૮ના ભારત પાકિસ્તાન યુદ્ધ વખતે શ્રીનગર હવાઈ મથક પરથી દુશ્મન ઘૂસણખોરોને ખદેડતી વખતે તેઓ શહીદ થઈ ગયા હતા.

## જીવન ઉત્તરાર્ધ
સાવિત્રી ખાનોલકર હંમેશાં સામાજિક કાર્યો સાથે સંકળાયેલા રહ્યા હતા. તેમણે સૈનિકો અને તેમના પરિવારો તથા ભાગલા દરમિયાન વિસ્થાપિત થયેલા શરણાર્થીઓ માટે કામ કર્યું હતું. ૧૯૫૨માં પતિના અવસાન બાદ તેઓ આધ્યાત્મિકતા તરફ વળ્યા હતા અને શેષ જીવન રામકૃષ્ણ મઠમાં ગાળ્યું હતું. તેમણે મહારાષ્ટ્રના સંતો પર એક પુસ્તક લખ્યું હતું જે આજે પણ લોકપ્રિય છે.

## અવસાન
સાવિત્રી ખાનોલકરનું અવસાન ૨૬ નવેમ્બર ૧૯૯૦ના રોજ થયું હતું.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:૧૯૧૩માં જન્મ
શ્રેણી:૧૯૯૦માં મૃત્યુ
કોનોસુકે મત્સુશિતા

(૨૭ નવેમ્બર ૧૮૯૪ - ૨૭ એપ્રિલ ૧૯૮૯) જાપાનીઝ ઉદ્યોગપતિ હતા, જેમણે જાપાનીઝ ગ્રાહક ઇલેક્ટ્રોનિક્સ કંપની પેનાસોનિક સ્થાપના કરી હતી. 

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* The Founder, Konosuke Matsushita

શ્રેણી:ઉદ્યોગપતિ
શ્રેણી:૧૯૮૯માં મૃત્યુ
શિવ પુરાણ

**શિવ પુરાણ** હિંદુ ધર્મના સંસ્કૃત ગ્રંથો ૧૮ પુરાણોમાંનું એક છે. તે મુખ્યત્વે શિવ અને પાર્વતીના શ્લોકો ધરાવે છે, પરંતુ અન્ય દેવી-દેવતાઓના ઉલ્લેખ પણ તેમાં છે.

## સંદર્ભ 
### ગ્રંથસૂચિ 
* 
* 
* 
* 

શ્રેણી:પુરાણ