open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
આલ્ફ્રેડ નોબેલ

**આલ્ફ્રેડ નોબલ**નો જન્મ ૨૧ ઓક્ટોબર ૧૮૩૩ના રોજ સ્વિડનમાં બાલ્ટિક સમુદ્રના કાંઠે આવેલા સ્ટોકહોમમાં થયો હતો. પિતાના આઠ સંતાનો પૈકી તેઓ ત્રીજા સંતાન હતા. તેઓ નાનપણથી જ વિસ્ફોટકોમાં રસ ધરાવતા હતા. તેમનું શરૂઆતનું શિક્ષણ સ્ટોકહોમમાં થયું. યુવાવસ્થામાં રસાયણશાસ્ત્ર અને ઈજનેરીના અભ્યાસ માટે ફ્રાન્સ અને અમેરિકામાં રહ્યાં. તેમની મુખ્ય ઓળખ રસાયણશાસ્ત્રી, ઈજનેર, વ્યાપારી અને વિશેષતઃ દાનવીર તરીકેની છે. નોબલના નામે ૩૫૫ પેટન્ટની નોંધણી થયેલી છે. તેમાં સૌપ્રથમ ગન પાવડર બનાવવાની રીત હતી. તે પછી નાઈટ્રો-ગ્લિસરીનનો ઉપયોગ, ડિટોમિટર, બ્લાસ્ટીંગ કેપ અને ૧૮૬૭માં શોધાયેલ ડાઈનેમાઈટ હતું. ડાઈનેમાઈટ નામના પ્રસિદ્ધ વિસ્ફોટકના શોધક આલ્ફ્રેડ વિશ્વમાં ભાવિ સંશોધનો માટે સતત સચેત હતા. ૧૮૮૪માં તેઓ રોયલ સ્વિડીશ એકેડમી ઓફ સાયન્સમાં સક્રિય સભ્ય તરીકે ચૂંટાયા હતા. નોબેલે વૈજ્ઞાનિક શોધો દ્વારા અઢળક પ્રમાણમાં ધન પ્રાપ્ત કર્યું હતું. તેમણે કમાયેલા ધનના વ્યાજબી ઉપયોગ માટે ૨૯ જૂન ૧૯૦૦ના રોજ *નોબલ ફાઉન્ડેશન*ની સ્થાપના કરી. તેમની મિલકતના વ્યાજમાંથી સાહિત્ય, વૈદક, ભૌતિક વિજ્ઞાન, અર્થશાસ્ત્ર, રસાયણ વિજ્ઞાન અને શાંતિ એમ કુલ છ ક્ષેત્રોમાં નોંધપાત્ર યોગદાન આપનાર વ્યક્તિવિશેષને દર વર્ષે એક એક કરોડની સ્વિડિશ રાશિનું પારિતોષિક એનાયત કરવામાં આવે છે. ઇ.સ. ૧૯૦૧ના વર્ષથી આ નોબેલ પારિતોષિકો નિયમિતપણે એનાયત કરવામાં આવે છે. વિશ્વ ઈતિહાસમાં નોબલ પુરસ્કારથી સૌથી મોટો પુરસ્કાર ગણાય છે.

આલ્ફ્રેડ નોબલનું અવસાન ૧૦ ડિસેમ્બર ૧૮૯૬ના રોજ ઈટલીમાં થયું હતું.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* 

શ્રેણી:વૈજ્ઞાનિક
સિહોરી માતાનું મંદિર

સિહોર શહેરની મઘ્યમાં ઉંચી ટેકરી ૫ર સિહોરની ગામદેવી સિહોરી માતાનું નાનકડું મંદીર આવેલુ છે. લગભગ ૩૦૦ જેટલા ૫ગથીયાનું ચડાણ છે.

અહીંથી આખુ સિહોર શહેર દેખાય છે. સિહોરી માતા જાની બ્રાહ્મણ કુંટુંબના કુળદેવી છે. લગ્ન થયા ૫છી વરઘોડીયાના છેડાછેડી અહીં છૂટે છે અને બાળકોના કર ૫ણ અહિંં થાય છે. આ દેવી લોકમાતા છે તેમ રાજની ૫ણ દેવી છે. આ મંદીર મહારાજા તખ્તસિંહજીએ બંધાવેલુ. ત્યાથી જુના ખોદકામના મળેલા ૫થ્થરોમાં “મારૂદેવી” નામ વાંચવા મળે છે. ગોહિલવાડના ગોહિલ મારવાડમાંથી આવેલા એટલે તેઓ મરૂરાજા કહેવાયા. ભુતકાળમાં જયારે સિંહ૫ુર નામથી સિહોર ઓળખાતું ત્યારે ૫ણ આ પ્રતિષ્ઠા થયેલી હતી. ત્યારે એ સિંહપૂરી માતા તરીકે ઓળખાતા હતા.

## સ્થળ 
આ મંદિર જિલ્લા મથક ભાવનગરથી ભાવનગર-રાજકોટ રોડ, રાજ્ય ધોરીમાર્ગ ર૫ ૫ર ર૩ કી.મીના અંતરે સિહોર શહેરમાં આવેલુ છે. શહેર સુધી ૫હોંચવા માટે ભાવનગરથી એસ.ટી. બસો અથવા રીક્ષાઓ/છકડા દ્વારા ૫હોંચી શકાય છે.

શ્રેણી:ભાવનગર જિલ્લો
શ્રેણી:સિહોર તાલુકો
રામ લક્ષ્મણ મંદિર, બરડીયા

**રામ લક્ષ્મણ મંદિરો** અથવા **સાંબ લક્ષ્મણ મંદિરો** એ ૧૨મી સદીના ઉત્તરાર્ધમાં બંધાયેલા યુગ્મ હિંદુ મંદિરો છે, જે ગુજરાતના દેવભુમિ દ્વારકા જિલ્લામાં ઓખામંડળ તાલુકાના બરડીયા ગામમાં આવેલા છે. બરડીયા ગામ દ્વારકાથી લગભગ ૫ કિ.મી.ના અંતરે અગ્નિ દિશામાં આવેલું છે. આ સિવાય અન્ય કેટલાક મંદિરો પણ ગામની હદમાં દરિયાકિનારા પાસે આવેલાં છે.

## ઇતિહાસ 
આ મંદિરો સોલંકી વંશના રાજા ભીમદેવ (દ્વિતીય) સોલંકીનાં શાસન દરમ્યાન ૧૨મી સદીના ઉત્તરાર્ધમાં બાંધવામાં આવ્યાં હતા. આ મંદિરો ગુજરાતનાં સૌથી જૂના હયાત વૈષ્ણવ મંદિરો પૈકીના છે. આ મંદિરોને ભારતીય પુરાતત્વ વિભાગ દ્વારા રાષ્ટ્રીય મહત્વનાં સ્મારક (N-GJ-125) જાહેર કરવામાં આવ્યા છે.

## સ્થાપત્ય 
thumb|મુખ્ય બાંધકામ પરની કોતરણીઓ
આ મંદિરો મારુ-ગુર્જર શૈલીનાં મંદિરો છે જે ઊંચા પાયા (જગતી) પર બાંધવામાં આવેલા છે. આ એકખંડીય મંદિરોમાં ચાર વિભાગ છે; મંડપ, અંતરાલ, સભામંડપ અને પરસાળ. આ મંદિરોના ગર્ભગૃહમાં હવે રામ, લક્ષ્મણ કે સાંબ, વગેરે કોઇની મૂર્તિઓ નથી. આ મંદિરો ઘુમલીના નવલખા મંદિર જોડે સમાનતા ધરાવે છે અને બંને વચ્ચે પાયાની રચના અને શિલ્પોમાં સામ્યતા છે. ભદ્રના કુંભ પર રહેલી બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને શિવની મૂર્તિઓ પણ એજ સ્વરૂપે મૂકવામાં આવી છે. નકશા મુજબ, તેઓ પરસાળમાં રહેલા બે થાંભલાઓ સિવાય સુણાકના મંદિરો સાથે સામ્યતા ધરાવે છે.

પશ્ચિમમાં આવેલું પૂર્વાભિમુખ મંદિર ઘણું જૂનું છે અને સુંદર કોતરણી વાળા શિલ્પો ધરાવે છે.

નજીકનાં અન્ય મહત્વનાં મંદિરોમાં સૂર્ય મંદિર, ચંદ્રભાગા મંદિર અને મહાપ્રભુની બેઠકનો સમાવેશ થાય છે.

## છબીઓ 

File:Temple of Rama Laxman, View from Inside.jpg|મંદિરની અંદરથી બહારની બાજુ
File:RAM LAXMANA OR SAMB LAXMANA TEMPLE @ BARADIA 1.JPG|ઉત્તર બાજુ
File:Temple of Rama Laxman, - Dwaraka side.jpg|ઉત્તર બાજુ
File:Temple of Rama Laxman, Inside View.jpg|આંતરિક રચના

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:દેવ ભૂમિ દ્વારકા જિલ્લો
શ્રેણી:રાષ્ટ્રીય મહત્વનાં સ્મારકો
રેઇનર વાઇસ

રેઇનર વાઇસ (; જન્મ: ૨૯ સપ્ટેમ્બર 1932) અમેરિકન ભૌતિકશાસ્ત્રી છે જેઓ મુખ્યત્વે તેમના ગુરૂત્વાકર્ષણ ભૌતિકી અને ખગોળશાસ્ત્રના પ્રદાન માટે જાણીતા છે. તેઓ મેસૅચ્યુસેટ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ખાતે ભૌતિકશાસ્ત્રના પ્રાધ્યાપક તરિકે ફરજ બજાવે છે. તેઓ 'લેસર ઇન્ટરફેરોમીટર પ્રયુક્તિ' વિકસાવવા બદલ જાણીતા છે જે 'લેસર ઇન્ટરફેરોમીટર ગ્રેવિટેશનલ વેવ ઓબ્ઝર્વેટરી' (LIGO) ખાતે થયેલ પ્રયોગ માટે આધારસ્તંભ હતી.

ગુરૂત્વાકર્ષણ તરંગોની શોધ બદલ, ૨૦૧૭ માં તેમને અન્ય બે ભૌતિકશાસ્ત્રી બેરી સી. બેરીસ અને કિપ એસ. થ્રોન સાથે ભૌતિકશાસ્ત્રનું નોબેલ પારિતોષિક પ્રાપ્ત થયેલ છે. આ તરંગો વિશેની સૈદ્ધાંતિક ભૂમિકા આઇન્સ્ટાઇન દ્વારા ૧૯૧૩માં આપવામાં આવી હતી.

## સંદર્ભો
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:વૈજ્ઞાનિક
ભાવવિલાસ પેલેસ

**ભાવવિલાસ પેલેસ** કે **ભાવવિલાસ** એ ભાવનગરના ગોહિલ-વંશના રાજવીઓ દ્વારા બાંધવામાં આવેલો એક મહેલ છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ભાવનગર
શ્રેણી:ગુજરાતના મહેલો
રેતીયો (સર્પ)

**રેતીયો** (અંગ્રેજી:Condanarus Sand Snake; દ્વિપદ-નામ: Psammophis condanarus) એ ગુજરાતમાં દેખાતી સર્પોના કુલ બાર(૧૨)  કુટુંબોની ત્રેસઠ (૬૩) જાતિઓમાંની એક **આંશીક ઝેરી** સર્પની જાતી છે.
## ઓળખ
મહત્તમ ૪૨ ઈંચ સુધીની લંબાઈ નોંદાયેલી છે. સમગ્ર ગુજરાતમાં જોવા મળે છે પણ અસામાન્ય ગણાય છે.
## આહાર
દેડકા, ગરોળી, કાચિંડા અને અન્ય નાના કૃતંક પ્રાણીને ભોજન બનાવે છે. ક્યારેક પોતાના કરતા નાના સર્પ પણ ખાતો જોવા મળે છે.
## પ્રજનન
ઇંડા મુકે છે.
## સંદર્ભ
શ્રેણી:સર્પ
શ્રેણી:આંશિક ઝેરી સર્પ
શ્રેણી:ઈંડા મૂકતા સર્પ
પટ્ટીત રેતીયો (સર્પ)

**પટ્ટિત રેતીયો** (અંગ્રેજી:Leith’s Sand Snake, Indian Ribbon Snake; દ્વિપદ-નામ: Psammophis leithi) એ ગુજરાતમાં દેખાતી સર્પોના કુલ બાર(૧૨)  કુટુંબોની ત્રેસઠ (૬૩) જાતિઓમાંની એક **આંશીક ઝેરી** સર્પની જાતી છે.
## ઓળખ
## આહાર
## પ્રજનન
## આ પણ જુવો
* ગુગલ ઈમેજ સર્ચ પર પટ્ટિત રેતીયાની છબીઓ

## સંદર્ભ
શ્રેણી:સર્પ
શ્રેણી:આંશિક ઝેરી સર્પ
શ્રેણી:ઈંડા મૂકતા સર્પ
અલ્પેશ ઠાકોર

**અલ્પેશ ખોડાજી ઠાકોર** ગુજરાતના ઠાકોર સમુદાયના નેતા અને રાજકારણી છે અને રાધનપુર વિધાનસભા બેઠકનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. તેમણે *ગુજરાત ક્ષત્રિય-ઠાકોર સેના* અને *OSS એકતા મંચ*ની સ્થાપના કરેલ છે.

## અંગત જીવન 
તેમને કુટુંબમાં પત્ની કિરણ ઠાકોર અને બે પુત્રો ઉત્સવ અને અભય છે.

## કારકિર્દી 
કોંગ્રેસ પક્ષથી તેમણે પોતાનું રાજકીય જીવન શરૂ કર્યું હતું. શંકરસિંહ વાઘેલા રચિત શક્તિ દળમાં યુવા આગેવાન રહ્યા. ૨૦૦૮માં કોંગ્રેસ પાર્ટીમાંથી અલગ અને નિષ્ક્રિય થઈ ઠાકોર ચળવળમાં ભાગીદાર થયા. ૨૦૧૩માં ઠાકોરસેનાની સ્થાપના કરી. ૨૦૧૬માં પાટીદાર આંદોલનના પગલે *oss એકતા મંચ*ની સ્થાપના કરી. ૨૦૧૭ માં કોંગ્રેસમાં જોડાયા. ૯ એપ્રિલ ૨૦૧૯ના રોજ કોંગ્રેસના તમામ હોદ્દાઓ પરથી રાજીનામું આપ્યું અને બનાસકાંઠામાં ઠાકોરસેનાના અપક્ષ ઉમેદવારનો પ્રચાર કર્યો. તેમણે કોંગ્રેસમાંથી આપેલ રાજીનામાંની જાણ પક્ષે વિધાનસભા સચિવને કરી અને જુલાઈના રોજ ભાજપમાં જોડાયા. ઓક્ટોબર ૨૦૧૯ની ગુજરાત વિધાનસભાની પેટાચૂંટણીમાં રાધનપુરની બેઠક પરથી તેમનો ૩૫૦૦ મતોથી પરાજય થયો હતો. તેમણે ડિસેમ્બર ૨૦૨૨માં ગુજરાત વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં ગાંધીનગર દક્ષિણ બેઠક પર વિજય મેળવ્યો હતો.

## વિવાદ 
પરપ્રાંતીયો પર થયેલી હિંસામાં ક્ષત્રિય ઠાકોર સેનાના સદસ્યો પર ભડકાઉ નિવેદન કરવાના આરોપ લાગ્યા હતા.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:રાજકારણી
રુક્મિણી દેવી મંદિર

**રુક્મિણી દેવી મંદિર** કે **રુકમણી દેવી મંદિર** ગુજરાત રાજ્યના દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા દ્વારકાથી, ના અંતરે આવેલું શ્રીકૃષ્ણની પટરાણી રુક્મિણી (સ્થાનિક બોલીમાં રુકમણી)ને સમર્પિત મંદિર છે. આ દેવસ્થાન ૨,૫૦૦ વર્ષ જૂનું હોવાનું કહેવાય છે પરંતુ હાલના બાંધકામ પરથી સાંપ્રત મંદિર ૧૨મી સદીનું હોવાનું જણાય છે. આ મંદિર રાષ્ટ્રીય મહત્વનું સ્મારક (ક્રમાંક N-GJ-128) છે.

## વર્ણન 
મંદિરમાં બાહ્ય દિવાલો પર દેવી-દેવતાઓના શિલ્પો કંડારેલા છે અને ગર્ભગૃહમાં રુક્મિણીની મૂર્તિ આવેલી છે. મંદિરના સ્તંભો પર માનવ આકૃત્તિઓ અને હાથીઓનું નિરૂપણ કરવામાં આવ્યું છે.

## દંતકથા 
રુકમણી અને તેમના પતિ કૃષ્ણના અલગ અને એકબીજાથી દૂર રહેલા મંદિરો માટેની રસપ્રદ દંતકથા છે. એવું કહેવાય છે કે, દુર્વાસા ઋષિની વિનંતી પર કૃષ્ણ અને રુક્મિણી ભોજન માટે તેમને રથમાં જાતે ખેંચીને લઈ જઈ રહ્યા હતા. માર્ગમાં જ્યારે રુક્મિણીને તરસ લાગી ત્યારે કૃષ્ણએ પાણી માટે પોતાનો અંગૂઠો જમીનમાં ખોસી ને ગંગાનું અવતરણ કર્યું. રુક્મિણીએ તે પાણીથી પોતાની તરસ છીપાવી પરંતુ પોતાને પાણી માટેનું ન પૂછાતાં દુર્વાસાને અપમાનજનક લાગ્યું અને તેમણે રુક્મિણીને તે તેના પતિથી અલગ રહેશે તેવો શ્રાપ આપ્યો હતો.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:દેવ ભૂમિ દ્વારકા જિલ્લો
શ્રેણી:રાષ્ટ્રીય મહત્વનાં સ્મારકો
શ્રેણી:મંદિરો
સચોકરી રેતીયો (સર્પ)

**સચોકરી રેતીયો** કે **સચોકરી રેસર** (અંગ્રેજી:Afro-Asian Sand Snake, Forskal’s Sand Snake, Schokari Sand Snake, Schokari Sand Racer; દ્વિપદ-નામ: Psammophis schokari) એ ગુજરાતમાં દેખાતી સર્પોના કુલ બાર(૧૨)  કુટુંબોની ત્રેસઠ (૬૩) જાતિઓમાંની એક **આંશીક ઝેરી** સર્પની જાતી છે.
## ઓળખ
## આહાર
## પ્રજનન
## સંદર્ભ
શ્રેણી:સર્પ
શ્રેણી:આંશિક ઝેરી સર્પ
શ્રેણી:ઈંડા મૂકતા સર્પ
રુબે

thumb|200px|રુબે સિટી હોલ
**રુબે** (; ફ્રેંચ ઉચ્ચારણ: [ʀuˈbɛ]) એ યુરોપ ખંડમાં આવેલા ફ્રાન્સ દેશના ઉત્તર ભાગમાં અને બેલ્જિયમની સરહદ નજીક આવેલું એક જુનું ઔદ્યોગિક શહેર છે. રુબેમાં આશરે ૯૬,૦૦૦ લોકો રહે છે. ઔદ્યોગિક ક્રાંતિ દરમ્યાન કાપડ ઉદ્યોગનું તે મુખ્ય બની ગયું અને અહીં સ્થપાયેલા ટેક્સ્ટાઈલ ઉદ્યોગને કારણે તેને 'માન્ચેસ્ટર ઓફ ધ ફ્રાન્સ' તરીકે ઓળખવામાં આવતું હતું.

## બાહ્ય કડીઓ 
* રુબેની અધિકૃત વેબસાઇટ 

શ્રેણી:ફ્રાન્સનાં શહેરો
મટકું (જુગાર)

**મટકું**, કે **વરલી મટકું** એ ભારતમાં રમવામાં આવતા એક ગેરકાયદેસર જુગારનું નામ છે. 

## સંદર્ભ
વરુણ કુમાર (પત્રકાર)

**વરુણ કુમાર** એક ભારતીય પત્રકાર છે. તેમનો જન્મ ૨૮ એપ્રિલ ૧૯૮૫ના રોજ ઉત્તર પ્રદેશના બુલંદ શહેરમાં થયો હતો. હાલમાં, તેઓ અલીબાબા ગ્રૂપના મેનેજર તરીકે કામ કરે છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:પત્રકાર
શ્રેણી:૧૯૮૫માં જન્મ
કચ્છ રાજ્ય

**કચ્છ રાજ્ય** ૧૯૪૭ થી ૧૯૫૬ દરમિયાન પ્રજાસત્તાક ભારતમાં આવેલું એક રાજ્ય હતું. તેની રાજધાની ભુજ હતી.

રાજ્યના વિસ્તારોનો હવે ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લામાં સમાવેશ થાય છે.

## ઇતિહાસ
મહારાઓ શ્રી વિજયરાજજી શાસિત કચ્છ રજવાડાનું ૧૫ ઑગસ્ટ ૧૯૪૭થી ભારત સાથે વિલિનીકરણ બાદ કચ્છ રાજ્યની રચના કરવામાં આવી હતી.

ભારત સાથે વિલિનીકરણ બાદ કચ્છ રાજ્યનું શાસન મહારાઓ શ્રી વિજયરાજજીના મૃત્યુ સુધી (૨૬ ફેબ્રુઆરી ૧૯૪૮ સુધી) તેમના જ હાથમાં રહ્યું. ત્યાર બાદ મહારાઓ શ્રી મેઘરાજજી શાસક બન્યા. ૧ જૂન ૧૯૪૮ના દિવસે રાજ્યશાસન ભારત સરકારને સોંપાયું. અને ૧૯૪૭ થી ૧૯૫૬ સુધી ભારત સરકારના ચીફ કમિશનર અથા મુખ્ય મંત્રી શ્રી શેઠ રાજમલશા દ્વારા શાસન ચલાવવામાં આવ્યું.

શરૂઆતમાં કચ્છ એક રજવાડું હતું, ૨૬ જાન્યુઆરી ૧૯૫૦ના દિવસે ભારતીય સંવિધાન અસ્તિત્વમાં આવતા કચ્છ "ક્લાસ સી" રાજ્ય બન્યું. એટલે કે કચ્છનું સાશન સીધું ભારતની કેન્દ્ર સરકાર હેઠળ હતું. 

૧ નવેમ્બર ૧૯૫૬ના દિવસે સ્ટેટ્સ રીઓર્ગેનાઈઝેશન એક્ટ હેઠળ બોમ્બે સ્ટેટનું પુનર્ગઠન કરવામાં આવ્યું જેની હેઠળ કચ્છ રાજ્યને બોમ્બે સ્ટેટમાં સમાવી લેવાતા કચ્છ રાજ્યનું અસ્તિત્વ સમાપ્ત થયું.  ત્યાર બાદ આ રાજ્ય બોમ્બે સ્ટેટનો એક ભાગ કચ્છ જિલ્લો બન્યો. ૧ મે ૧૯૬૦ના દિવસે ભાષા આધારે બોમ્બે સ્ટેટના ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્ર એવા બે ભાગ પડ્યા અને ક્ચ્છ જિલ્લો ગુજરાતનો એક ભાગ બન્યા.

શ્રેણી:કચ્છ જિલ્લો
નારાયણ હેમચંદ્ર

**નારાયણ હેમચંદ્ર દીવેચા** (૧૮૫૫–૧૯૦૪) જેઓ **નારાયણ હેમચંદ્ર** તરીકે વધુ જાણીતા છે, એક ગુજરાતી લેખક, અનુવાદક અને કવિ હતાં. તેમના જીવનનો ગાંધીજી પર પ્રભાવ હતો. ગાંધીજી તેમને ઇંગ્લેન્ડમાં મળ્યા હતાં અને તેમને વિચિત્ર દેખાવ અને વિચિત્ર પોષાક ધારણ કરનાર તરીકે વર્ણવ્યા હતાં અને તેમના મતે તે અણગમતી શારીરિક ગંધ પણ ધરાવતા હતા, પણ તેઓને પોતાના દેખાવ, વસ્ત્રો કે નબળી અંગ્રેજીનો આદિનો કોઈ છોછ ન હતો. ગાંધીજીએ તેમના પુસ્તક સત્યના પ્રયોગો અથવા આત્મકથામાં નારાયણ હેમચંદ્રની અન્ય સંસ્કૃતિનો અભ્યાસ અને ભાષા શીખવાના તેમના ઉત્સાહની વાત વર્ણવી છે.

## સર્જન 
નાના-મોટાં એમ બધાં મળીને આશરે બસો જેટલાં પુસ્તકો એમણે આપ્યાં છે. તેમણે રવિન્દ્રનાથ ટાગોરના લેખનોનું ગુજરાતીમાં ભાષાંતર કર્યું છે અને પયગંબર મુહમ્મદની જીવન કથા પણ લખી છે.

જૂન ૧૮૯૩માં ગુજરાત વર્નાક્યૂલર સોસાયટી દ્વારા તેમના દ્વારા લખાયેલ "ધાર્મિક પુરુષો" નામના પુસ્તકનું પ્રકાશન થયું હતું. આ પુસ્તક ચૈતન્ય, ગુરુ નાનક, સંત કબીર અને રામકૃષ્ણ પરમહંસ જેવા સંતોનું ચરિત્ર ધરાવે છે.

તેમના દ્વારા લખાયેલ *હું પોતે* (૧૯૦૦)એ ગુજરાતી ભાષામાં પ્રકાશિત થયેલ પ્રથમ આત્મકથા હતી, અલબત્સૌ  પ્રથમ આત્મકથા લખવાનો શ્રેય નર્મદને જાય છે ‍(પ્રકાશન ૧૯૩૩).

### ટૂંકી વાર્તા 
* *પાંચ વાર્તા* (૧૯૦૩)
* *ફૂલદાની અને બીજી વાર્તાઓ* (૧૯૦૩)

### નવલકથા 
* *વૈદ્યકન્યા* (૧૮૯૫)
* *સ્નેહકુટિર* (૧૮૯૬)
* *રૂપનગરની રાજકુંવરી* (૧૯૦૪)

### વિવેચન 
* *જીવનચરિત્ર વિશે ચર્ચા* (૧૮૯૫)
* *સાહિત્યચર્ચા* (૧૮૯૬)
* *કાલિદાસ અને શૅક્સપિયર* (૧૯૦૦)

### અનુવાદ 
* *ડૉકટર સામ્યુઅલ જોનસનનું જીવનચરિત્ર* (૧૮૩૯)
* *માલતીમાધવ* (૧૮૯૩)
* *પ્રિયદર્શિકા*
* *સંન્યાસી*

## નોંધ 
## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* 
* ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ પર પરિચય
* સત્યના પ્રયોગો અથવા આત્મકથામાં ગાંધીજી દ્વારા નારાયણ હેમચંદ્ર પરનું લેખન

શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર
શ્રેણી:૧૯૦૪માં મૃત્યુ
દેવ પ્રયાગ

**દેવપ્રયાગ** ભારત દેશના ઉત્તરાખંડ રાજ્યમાં આવેલું એક નગર અને પ્રખ્યાત યાત્રાસ્થળ છે. તે અલકનંદા અને ભાગીરથી નદીઓના સંગમ પર સ્થિત છે. આ સંગમસ્થળ પછી આ નદી સૌ પ્રથમ ગંગા તરીકે ઓળખાય છે. અહીં શ્રી રઘુનાથજી મંદિર છે, જ્યાં હિન્દુ યાત્રાળુઓ દર્શન માટે ભારતના ખૂણેખૂણેથી આવે છે. તે તેહરી ખાતેથી ૧૮ માઈલનાં અંતરે દક્ષિણ-અગ્નિ દિશામાં સ્થિત છે. પ્રાચીન હિન્દુ મંદિરને કારણે આ સ્થળનું ખાસ મહત્વ છે. નદીઓનો સંગમ થતો હોવાને કારણે તિર્થરાજ પ્રયાગની માફક આ સ્થળનું નામકરણ પણ પ્રયાગ તરીકે થયેલ છે.

દેવ પ્રયાગ ખાતે સંગમ સ્થળ દરિયાઈ સપાટીથી ૧૫૦૦ ફૂટ ઊંચાઈ પર સ્થિત છે અને નગરની સરેરાશ ઊંચાઈ ૨૭૨૩ ફૂટ જેટલી છે. નજીકના મુખ્ય શહેર ઋષિકેશ ખાતેથી સડક માર્ગ દ્વારા આ સ્થળ ૭૦ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલું છે. આ સ્થળ ઉત્તરાખંડ રાજ્યના 'પંચ પ્રયાગ' પૈકીનું એક ગણાય છે. એમ કહેવાય છે કે જ્યારે રાજા ભગીરથે ગંગાજીને પૃથ્વી પર ઉતરવા માટે સમજાવી લીધા પછી ૩૩ કોટિ દેવતાઓ પણ ગંગાજી સાથે સ્વર્ગમાંથી ઉતર્યા હતા. પછી તેઓ દેવ પ્રયાગ ખાતે રહ્યા હતા, જે ગંગા નદીની જન્મ ભૂમિ છે. ભાગીરથી અને અલકનંદા નદીઓના સંગમ પછી આ પવિત્ર નદી ગંગા અહીંથી ઉદ્‌ભવે છે અને અહીં જ પ્રથમ વાર આ નદી ગંગા નામથી ઓળખાય છે.

ગઢવાલ પ્રદેશમાં ભાગીરથી નદી સાસુ અને અલકનંદા નદી વહુ કહેવાય છે. અહીંના મુખ્ય આકર્ષણમાં સંગમસ્થળ ઉપરાંત એક શિવ મંદિર અને રઘુનાથ મંદિર છે, જે રઘુનાથ મંદિર દ્રવિડ શૈલીમાં નિર્મિત છે. દેવપ્રયાગ પ્રાકૃતિક સંપદાથી પરિપૂર્ણ છે. અહીંની સુંદરતા અનન્ય છે. નજીકમાં દંડા નાગરાજ મંદિર અને ચંદ્રવદની મંદિર પણ દર્શનીય છે. દેવ પ્રયાગને 'સુદર્શન ક્ષેત્ર' પણ કહેવામાં આવે છે. અહીં કાગડા જોવા મળતા નથી, જે એક આશ્ચર્ય છે.

## ભૂગોળ અને વસ્તી 
right|thumb|240x240px|ડાબી બાજુ અલકનંદા અને જમણી બાજુ ભાગીરથી નદીનો દેવ પ્રયાગ ખાતે સંગમ થાય છે અને અહીંથી આ નદી 'ગંગા નદી' તરીકે ઓળખાય છે.
અલકનંદા નદી, ઉત્તરાખંડના સતોપથ હિમખંડ અને ભાગીરથી નદી ગંગોત્રી હિમખંડમાંથી નીકળી અહીં સુધી પહોંચે છે. અહીંની સરેરાશ ઊંચાઇ  છે. ૨૦૧૧ના વર્ષની ભારતીય વસ્તી ગણતરી મુજબ દેવપ્રયાગની કુલ વસ્તી ૨૧૫૨ છે.

આ નગર બદ્રીનાથ ધામના પંડાઓનું પણ નિવાસ સ્થાન છે.

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* દેવપ્રયાગ અધિકૃત વેબસાઇટ 

શ્રેણી:ઉત્તરાખંડ
શ્રેણી:યાત્રાધામ
ભોળાનાથ દિવેટિયા

**ભોળાનાથ સારાભાઇ દિવેટિયા** (૧૮૨૨ – ૧૧ મે ૧૮૮૬) ભારતના ગુજરાતી કવિ અને ધાર્મિક સુધારક હતા.

## જીવન 
તેમનો જન્મ અમદાવાદમાં એક નાગર બ્રાહ્મણ કુટુંબમાં થયો હતો. તેમણે કાયદાનો અભ્યાસ કર્યો હતો અને ભારતમાં બ્રિટિશ શાસન દરમિયાન સરકારી નોકરી કરી હતી. તેમની બઢતી પ્રથમ દરજ્જાના ઉપ-ન્યાયાધીશ તરીકે થઇ હતી અને તેઓ ૧૮૭૪માં નિવૃત્ત થયા  હતા અને તેમને બ્રિટિશ સરકાર દ્વારા *રાય બહાદુર* ઇકલાબ એનાયત થયો હતો. તેમનો જન્મ રૂઢિચુસ્ત ધાર્મિક અને મૂર્તિ પૂજામાં માન્યતા ધરાવતા કુટુંબમાં થયો હતો, પરંતુ તેઓ નિરાકાર ભગવાનમાં આસ્થા ધરાવતા હતા. તેમણે ધાર્મિક સુધારણા માટે પ્રાર્થનાસમાજ અને ધર્મસભાની સ્થાપના કરી હતી. તેઓ ગુજરાતી લેખક નરસિંહરાવ દિવેટિયાના પિતા હતા.

૧૧ મે ૧૮૮૬ના રોજ તેમનુ અવસાન થયું હતું.

## સર્જન 
તેઓ ગુજરાતી, અંગ્રેજી, મરાઠી, ફારસી અને સંસ્કૃત ભાષાઓના જાણકાર હતા. *ઇશ્વર પ્રાર્થનામાળા*ના બે ભાગ તેમનો પ્રાર્થના સંગ્રહ છે, જે મહિનાના ત્રીસ દિવસોની પ્રાર્થનાઓ ત્રીસ વિભાગોમાં સમાવેશ કરે છે. છેલ્લા બે વિભાગો તેમના પુત્ર, નરસિંહરાવ દિવેટિયા દ્વારા પૂર્ણ કરવામાં આવ્યા હતા, કારણ કે તેઓ તે પહેલા મૃત્યુ પામ્યા હતા. *અભંગમાળા* તેમનો દક્ષિણ ભારતની અભંગ અને દિંદિ કવિતા સ્વરૂપ ધરાવતો કાવ્ય સંગ્રહ છે.

## સ્મારક 
ભોળાનાથની ૨૦૦ વર્ષ જૂની હવેલી હવે અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન દ્વારા સ્મારક તરીકે જાહેર કરવામાં આવી છે. તેના પર લીલા અને સોનેરી રંગના ફૂલોનું કોતરણીકામ કરવામાં આવ્યું છે. ભોળાનાથના જીવન પહેલા અખા ભગત જેવા પ્રસિદ્ધ કવિઓ વડે વારંવાર આ હવેલીની મુલાકાત લેવામાં આવી હતી.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર
શ્રેણી:૧૮૮૬માં મૃત્યુ
ભુમ્મન શાહ

**બાબા ભુમ્મન શાહ**, (**બાબા ભુમ્મન શાહ** તરીકે ઓળખાય છે, જન્મનું નામ **ભુમીયા હસ્સા**) ભારતના સૌથી ઉમદા સૂફી સંતોમાંના એક હતા. તેમનો જન્મ એપ્રિલ ૧૪, ઈ.સ. ૧૬૮૭ના રોજ બેહ્લોલપુર ગામ, દીપલપુર તહેસીલ, ઓકાડા જિલ્લા, પંજાબના એક કંબોજ ખાનદાનમાં થયો હતો. તેમના પિતા ચૌધરી હસ્સા રામ બેહ્લોલપુરના એક નુંબરદાર અને એક જાણીતા મકાન માલિક હતા. હસ્સા રામ અને તેમના પત્ની માતા રજોબાઇ શીખ પંથના ગુરુનાનક અને ઉદાસી પંથના બાબા શ્રી ચંદના મજબૂત ધાર્મિક ભક્તો હતા.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:સૂફી સંત
શ્રેણી:પંજાબ
શ્રેણી:શીખ ધર્મ
જય કિશન દાસ

**રાજા જય કિશન દાસ ચૌબે**, સીએસઆઇ, રાય બહાદુર (૨૪ નવેમ્બર ૧૮૩૨ – ૩૦ એપ્રિલ ૧૯૦૫) એક ભારતીય સંચાલક અને અલીલઢ મુસ્લિમ યુનિવર્સિટીના સ્થાપક સર સૈયદ અહમદ ખાનના નજીકના સહયોગી હતા.

## જીવન 
તેમનો જન્મ ૨૪ નવેમ્બર ૧૮૩૨ના રોજ મુરાદાબાદના એક હિંદુ કુટુંબમાં થયો હતો. તેમના પિતાનું નામ બૃદાબન દાસ ચૌબે હતું. તેમનાં શિક્ષણ સંપન્ન કરવા પછી, તેમણે ભારતીય સિવિલ સેવામાં શામેલ થયા અને બાદમાં તેઓ અલીગઢ જિલ્લાના નાયબ કલેકટર બન્યા. સર સૈયદ અહમદ ખાન, અલીગઢ મુસ્લિમ યુનિવર્સિટીના સ્થાપક સાથે તેમની નજીકની દોસ્તી હતી.

## સંદર્ભો 
### નોંધ 
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:૧૯૦૫માં મૃત્યુ
ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણી, ૨૦૧૭

ભારતના ગુજરાત રાજ્યમાં ચૌદમી વિધાનસભા ચૂંટણી ડિસેમ્બર ૨૦૧૭ દરમિયાન ૧૮૨ બેઠકો માટે યોજવામાં આવી હતી.

## પાશ્વભૂમિકા 
ભારતના અન્ય રાજ્યોની જેમ ગુજરાતમાં વિધાનસભાની ચૂંટણી યોજાય છે. સરકાર જો બહુમતી હોય તો જ સત્તામાં રહી શકે છે. ગુજરાતનો દરેક નાગરિક ૧૮ કે તેથી વધુ વય ધરાવે છે, મત આપી શકે છે. ચૂંટણીના પરિણામ પછી ગર્વનર બહુમતી ધરાવતા પક્ષને સરકાર રચવા માટે આમંત્રણ આપે છે. ગુજરાતમાં ભારતીય જનતા પક્ષ ‍(ભાજપ) અને ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ (કોંગ્રેસ‌)ની પકડ રહી છે.

### ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં ફેરફાર
VVPAT ‍(Voter-verified paper audit trail) લગાવેલા EVM વડે રાજ્યમાં ૫૦,૧૨૮ મતદાન મથકો પર ચૂંટણી યોજવામાં આવશે. સમગ્ર રાજ્યમાં VVPATનો ઉપયોગ પ્રથમ વખત થાય છે.

ગુજરાતમાં ૪ કરોડ ૩૩ લાખ મતદારો ૨૫ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૭ મુજબ નોંધણી થયેલા છે.

## આયોજન 
ગુજરાત વિધાનસભાની ચૂંટણી બે તબક્કાઓમાં ૯ ડિસેમ્બર અને ૧૪ ડિસેમ્બર ૨૦૧૭ના રોજ યોજાઇ હતી.

## ચૂંટણી પહેલાના તારણો 
## પરિણામો 
મતગણતરી ૧૮ ડિસેમ્બર ૨૦૧૭ના રોજ કરવામાં આવી હતી. કુલ મતોના ૧.૯% મતોએ 'ઉપરમાંથી કોઇ નહી' (None of the Above) વિકલ્પ પસંદ કર્યો હતો, જેની સંખ્યા ૫ લાખથી વધુ હતી

### મતવિસ્તાર પ્રમાણે પરિણામ 
## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* Election Commission of India 
* Gujarat Legislative Assembly, Official website 

શ્રેણી:ગુજરાતનું રાજકારણ
જશોદાબેન મોદી

thumb|જશોદાબેનનું રેખાચિત્ર.

**જશોદાબેન નરેન્દ્રભાઈ મોદી** (જન્મ ૧૯૫૨) એ ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના પત્ની છે. તેમના લગ્ન બાળ વયમાં વડનગરમાં તેમના કુટુંબીઓ દ્વારા કરાવાયા હતા. ઈ.સ. ૧૯૬૮માં જ્યારે નરેન્દ્ર મોદી ૧૮ વર્ષના હતા ત્યારે તેમના લગ્ન થયા હતા તે સમયે જશોદાબેન ૧૬ વર્ષના હતા. લગ્ન બાદ અમુક સમયમાં જ નરેન્દ્રભાઈએ જશોદાબેન સાથે રહેવાનું છોડી દીધું અને તેઓ સંન્યાસ અંગીકાર કરવા ૩ વર્ષ સુધી ભ્રમણ કર્યું, તેમના કાકા સાથે ધંધાર્થે જોડાયા અને ત્યારબાદ સમાજ જીવનની શરૂઆત કરી. જશોદાબેન પોતાને નરેન્દ્રભાઈના પત્ની તરીકે જ ઓળખાવે છે. આગળ જતા તેમણે પોતાનો અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યો અને શિક્ષિકા તરીકે કારકીર્દી બનાવી.

શિક્ષિકાના કાર્યમાંથી નિવૃત્તિ મેળવી તેઓ પ્રાર્થનામય શાંત જીવન જીવે છે.

## પૂર્વ જીવન, લગ્ન, અને વ્યવસાય 
જશોદાબેનન્નો જન્મ ૧૯૫૨માં થયો હતો. તેઓ બે વર્ષના હતા ત્યારે તેમની માતા અવસાન પામ્યા હતા.

નરેન્દ્ર મોદી અને જશોદાબેનના લગ્ન તેમની જ્ઞાતિના રીતિ રિવાજ અનુસાર વડનગરમાં વડીલો દ્વારા કરાવવામાં આવ્યા હતા. લગભગ ૩ કે ૪ વર્ષની વયે તેમનું સગપણ નક્કી થયું હતું. જ્યારે મોદીની ઉંમર ૧૩ વર્ષની હતી ત્યારે તેમના લગ્ન લેવાયા હતા. તે સમયની જ્ઞાતિ પ્રથા અનુસાર દંપત્તિએ ૧૯૬૮માં દાંપત્ય જીવન શરૂ કર્યું જ્યારે મોદી ૧૮ વર્ષના હતા.

લગ્નના અમુક સમય બાદ મોદી તેમની પત્નીથી જુદા પડ્યા અને હિમાલયની કોતરોમાં સંન્યાસ લઈ સાધના કરવા લાગ્યા. અમુક મહિના સુધી જશોદાબેને મોદી કુટુંબ સાથે રહ્યા. લગ્ન પછી તેમણે શાલેય અભ્યાસ ફરી શરૂ કર્યો. બે વર્ષ પછી તેમના પિતાજી પણ મૃત્યુ પામ્યા. તેમણે પોતાનો અભ્યાસ ચાલુ રાખ્યો અને ૧૯૭૨માં માધ્યમિક શાલેય પ્રમાણપત્ર મેળવ્યું.

સૌ સગા વહાલાં આદિના સંપર્કથી ૩ વર્ષ દૂર રહ્યાં પછી મોદી પાછા ફર્યા અને પરિવારનો સંપર્ક કર્યો. અત્યારે જશોદાબેન તેમના ભાઈ અશોક અને ભાભી સાથે ઉંઝા ખાતે રહે છે. તેઓ સાદું અને પ્રાર્થનામય જીવન જીવે છે. સવારે પાંચ વાગે ઊઠે છે અને મંદિરે જતાં પહેલાં પ્રાર્થના કરે છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:૧૯૫૨માં જન્મ
શ્રેણી:ભારતીય હિન્દુઓ
શ્રેણી:જીવિત લોકો
બીબીસી ગુજરાતી

**બીબીસી ગુજરાતી** એ બીબીસી દ્વારા ગુજરાતી ભાષામાં એક આંતરરાષ્ટ્રીય સમાચાર સેવા છે. 2 ઓક્ટોબર 2017ના રોજ તેની શરૂઆત થઇ. આ સેવા સંચાલિત વેબસાઇટો અને સામાજિક નેટવર્કિંગ સાઇટો માધ્યમથી કામગીરીમાં આવી છે. ગુજરાતી અને અન્ય ભારતીય ભાષાઓમાં આ સેવાઓની શરૂઆત 1940ના દાયકા પછી બીબીસીનું સૌથી મોટું વિસ્તારણ છે.

સત્તાવાર બીબીસી વેબસાઇટ મુજબ ગુજરાતી 50&#x20;મિલિયન (5 કરોડ) લોકો દ્વારા બોલાય છે અને તેથી તે દુનિયાની 26 સૌથી વધુ બોલાતી ભાષાઓમાંની એક છે.

## આ પણ જુઓ 
* બીબીસી

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* બીબીસી ગુજરાતી

શ્રેણી:સમાચાર
શ્રેણી:બીબીસી
રાણીપુર, સિંધ

**રાણીપુર** (સિંધી: راڻي پور, ) એ પાકિસ્તાન દેશના દક્ષિણ પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સિંધ સૂબાના ઉત્તર ભાગમાં આવેલું એક નગર છે. આ નગર ખૈરપુર શહેરથી ૫૦ કિલોમીટર દૂર સ્થિત છે અને પ્રાચીન કોટ દિજી કિલ્લાથી આશરે ૩૦ કિલોમીટર દૂર સ્થિત છે. રાણીપુરમાં પ્રખ્યાત સૂફી સંત સચલ સરમસ્તનું તીર્થસ્થળ આવેલું છે, જે પરંપરાગત સિંધી નળિયાંશૈલીની અનોખી મિસાલ છે.

શ્રેણી:સિંધ
સચલ સરમસ્ત

**સચલ સરમસ્ત** (૧૭૩૯-૧૮૨૯) (સિંધી ભાષામાં:  سچلُ سرمستُ, ઉર્દૂ: سچل سرمست‎) સિંધના પ્રખ્યાત સૂફી કવિ હતા. તેમનો જન્મ રાણીપુર નજીક દરાઝા, સિંધમાં થયો હતો. તેમનું અસલ નામ અબ્દુલ વહાબ ફારૂકી હતું પરંતુ તેમની નિર્મળતા જોઈને તેમને "સચલ" કે "સચ્ચું" કહેવાય છે. તેમણે પોતાના સર્જનોમાં પણ તે નામ હેઠળ લખ્યા. સિંધીમાં "સચ્ચું"નો મતલબ "સાચો" છે અને "સરમસ્ત"નો મતલબ "ફકીર" થાય છે. અતઃ સચલ સરમસ્તનો શબ્દશઃ અર્થ "સાચો ફકીર" થાય છે. સરમસ્તની ઉંમર નાની હતી ત્યારે તેમના પિતાનું મૃત્યુ થયું હતું અને ત્યારબાદ તેમના કાકાએ તેમનો ઉછેર કર્યો અને તેમને આધ્યાત્મિક માર્ગદર્શન આપ્યું હતું. તેમના કાકાનું નામ મિઆં અબ્દુલ હક્ક ફારૂકી હતું, જેમના સંબંધ સૂફીવાદની કાદિરી પરંપરા સાથે હતો. લગ્નના બે સાલ પછી જ તેમની પત્નીનું અવસાન થયું હતું.

## સર્જન 
સચલ સરમસ્તની શાયરી સિંધી સિવાય પંજાબી, હિંદી, ફારસી અને અન્ય ભાષાઓમાં પણ રચાઇ છે. તેમણે સાત ભાષાઓ: અરબી, સિંધી, સરાયકી, પંજાબી, ઉર્દૂ, ફારસી અને બલોચીમાં કાવ્યોની રચના કરી. અતઃ તેઓ શાયર-એ-હફત-એ-ઝબાં કહેવાય છે.

## સંદર્ભો 
## આ પણ જુઓ 
* શાહ અબ્દુલ લતીફ ભીતાઈ

## બાહ્ય કડીઓ 
* સચલ સરમસ્તજો સિંધી કલામ (સચલ સરમસ્તનો સિંધી કલામ - સિંધી ભાષામાં) 

શ્રેણી:સૂફી સંત
શ્રેણી:સિંધી વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:કવિ
ઈસ્માઇલ પહેલા

**ઇસ્માઇલ પહેલા** (, જુલાઇ ૧૭, ૧૪૮૭ – મે ૨૩, ૧૫૨૪), જેઓ **શાહ એસ્માઇલ પહેલા** () તરીકે પણ ઓળખાય છે, ઈરાનના સફવી રાજવંશના સ્થાપક અને ૧૫૦૧થી મે ૨૩, ૧૫૨૪ સુધી તેમનું શાસનકાળ રહ્યું. તેઓ ઈરાનના ઇતિહાસનાં સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ વ્યક્તિત્વોમાંનાં એક છે — ૧૫૦૧માં તેમના રાજ્યારોહણ પહેલાં, ઈરાન પર અરબ ખલીફો, તુર્ક સુલતાનો અને મોંગોલ ખાનોનું શાસન સહ્યું.

ઈસ્માઇલ પહેલા દ્વારા સ્થાપિત આ રાજવંશનું શાસન સદીઓ સુધી રહ્યું છે, તેનાં ચરમ પર આ દુનિયાનાં સૌથી શક્તિશાળી રાજવંશોમાંનો એક હતો. તે સમયનાં સામ્રાજ્યમાં અઝેરબીજાન, આર્મેનિયા, જ્યોર્જીયા, ઉત્તર કાકેશસ, ઈરાક, કુવૈત, અફઘાનિસ્તાન, સિરિયા, તુર્કસ્તાન, પાકિસ્તાન, ઉઝબેકિસ્તાન, તુર્કમેનિસ્તાનના મોટા ભાગોનો સમાવેશ થાય છે. 

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:ઈરાન
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
ઑલ ઇંડીયા મજલિસ-એ-ઇત્તેહાદુલ મુસ્લિમીન

**એઆઇએમએમ** એટલેકે **ઑલ ઇંડીયા મજલિસ-એ-ઇત્તેહાદુલ મુસ્લિમીન** (AIMM, ભાષાંતર: *સર્વભારતીય મુસલમાની સંઘ*) ભારત દેશ અને ખાસ કરીને તેલંગાણા રાજ્યનો મહત્વનો રાજકીય પક્ષ છે. પક્ષની મુખ્ય કચેરી હૈદરાબાદના જૂના શહેરમાં આવેલી છે. તે પક્ષના મૂળ 1927માં બ્રિટિશ ભારતનાં હૈદરાબાદ રજવાડુંમાં સ્થાપિત **મજલિસ-એ-ઇત્તેહાદુલ મુસ્લિમીન **પક્ષમાંથી છે. આ પક્ષને લાંબા સમય સુધી ભારતના રાજ્ય આંધ્ર પ્રદેશ, અને હવે તેલંગાણા રાજ્યના મુસલમાનોનું પ્રતિનિધિત્વ તરીકે ઓળખાવામાં આવે છે.

આ પક્ષે પ્રથમ વખત 1984માં ચૂંટણીમાં ભાગ લીધો. 2014માં પક્ષે તેલંગાણા વિધાનસભા ચૂંટણીમાં સાત બેઠકો જીતી અને એના પરિણામ રૂપે આ પક્ષે ભારતીય ચૂંટણી પંચમાંથી એક "ક્ષેત્રીય પક્ષ"નો દરજો પ્રાપ્ત કર્યો હતો.

## ચૂંટણી ઇતિહાસ 
### લોકસભા 
*સ્રોત* 

### આંધ્રપ્રદેશ વિધાનસભા 
*સ્રોત* 

### તેલંગાણા વિધાનસભા 
### મહારાષ્ટ્ર વિધાનસભા
## સંદર્ભો
દક્ષિણ આફ્રિકાનું બંધારણ

**દક્ષિણ આફ્રિકાનું બંધારણ** દક્ષિણ આફ્રિકા દેશનો સર્વોચ્ચ કાયદો છે. તે પ્રજાસત્તાકના અસ્તિત્વ માટેનો કાનૂની પાયો છે, તેમાં નાગરિકોના હુક્કો અને ફરજો દર્જ છે, અને સરકારનું માળખું વ્યાખ્યાયિત છે. વર્તમાન બંધારણ, દેશનું પાંચમું, પ્રથમ બિન-વંશીય ચૂંટણીઓમાં 1994 માં ચૂંટાયેલા સંસદ દ્વારા રચવામાં આવ્યું હતું. તે ૧૮ ડિસેમ્બર, ૧૯૯૬ના રોજ રાષ્ટ્રપ્રમુખ નેલ્સન મંડેલા દ્વારા જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું અને ૪ ફેબ્રુઆરી ૧૯૯૭ના રોજ આ બંધારણે ૧૯૯૩ના આર્ઝી બંધારણની પ્રતિસ્થાપના કરી હતી.

## નોંધ 
શ્રેણી:દક્ષિણ આફ્રિકા
અસદુદ્દીન ઓવૈસી

**અસદુદ્દીન ઓવૈસી** (, હૈદરાબાદ) એક ભારતીય રાજકારણી છે. તેઓ ભારતના રાજકીય પક્ષ ઑલ ઇંડીયા મજલિસ-એ-ઇત્તેહાદુલ મુસ્લિમીનના રાષ્ટ્રીય પ્રમુખ છે.

ઓવૈસીનો જન્મ 13 મે 1969ના રોજ હૈદરાબાદ, આંધ્ર પ્રદેશમાં થયો હતો. તેઓ હૈદરાબાદમાંથી લગાતાર 3 વાર સાંસદ રહી ચૂક્યા છે. તેઓ સુલતાન સલાહુદ્દીન ઓવૈસીના દીકરા અમે અકબરુદ્દીન ઓવૈસીના મોટા ભાઈ છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:રાજકારણી
શ્રેણી:૧૯૬૯માં જન્મ
શ્રેણી:ભારતીય મુસ્લિમો
શ્રેણી:જીવિત લોકો
અબ્બાસ ઝરિયાબ

**અબ્બાસ ઝરિયાબ** (13 ઓગસ્ટ, 1919 – 3 ફેબ્રુઆરી, 1995) () એક ઇતિહાસકાર, ભાષાંતરકર્તા, સાહિત્ય પ્રાધ્યાપક અને વિદ્વાન હતા. તેમણે અનેક પુસ્તકો લખ્યા. પયગંબર મુહંમદનું જીવનચરિત્ર, *ફારસી જ્ઞાનકોશ* (ઈરાનમાં પ્રકાશિત)ના કેટલાક હિસ્સાઓ, પશ્ચિમી પીઅર સમીક્ષિત જર્નલો તેમજ *ઇરાનિકા,* વગેરે કૃતિઓમાં તેમણે યોગદાન આપ્યું હતું.

## જીવન 
તેમનો જન્મ ખોય, પશ્ચિમ અઝરબૈજાન, ઈરાનમાં થયો હતો. તેમણે માઇન્ઝ યુનિવર્સિટીના ઇતિહાસ વિભાગમાંથી પોતાની ડૉક્ટરની ડિગ્રી પ્રાપ્ત કરી હતી.

શ્રેણી:ઇતિહાસકાર
જાક રૂસો

**જાક રૂસો** (1683, જિનેવા - 1753, ઇસ્ફાહન) એક સ્વિસ ઘડીયાળ હતા. ફ્રાન્સના લૂઈ ચૌદમાના હુકમ પર તેઓ 1708માં મુત્સદ્દીગીરી કાર્ય માટે ઇસ્ફાહન, પર્શિયા (હવે ઈરાન)માં મોકલવામાં આવ્યા હતા. ત્યાં તેઓ પર્શિયાના શાહ હુસૈનના ઝવેરી બન્યા જ્યારે તેમના ભાઈ આઇઝેક રૂસો (બંનેના પિતા લખનાર અને ફિલસૂફ જાન-જાક રૂસો હતા) કોન્સ્ટેન્ટિનોપોલમાં (1705-1711) ઓટ્ટોમન સુલતાન અહમદ ત્રીજાના ઝવેરી અને ઘડીયાળ બન્યા. 

જાકનું અવસાન ઇસ્ફાહનમાં જ થયું હતું, જ્યાં તેમની કબ્ર આર્મેનીયાઈ ખ્રિસ્તી કબ્રસ્તાનમાં આવેલી છે.

તેમના લગ્ન રેને ડી લ'એસ્તોઇલે સાથે થયા અને તેમના દીકરા જાન-ફ્રાન્ચવા રૂસો અને તેમના પૌત્ર જીન બાપ્તિસ્તે રૂસો બંને પણ પર્શિયામાં મુત્સદ્દીઓ અને પ્રાચ્યવાદીઓ બન્યા.

## સંદર્ભો
* 
* 
*  Florence Hellot-Bellier, *France-Iran : quatre cents ans de dialogue*, in *Studia Iranica*, Cahier 34, 2007, Paris.

શ્રેણી:સફવી સામ્રાજ્ય
જિન-જાક રુસો

**જિન-જાક રુસો** (ફ્રેન્ચ: [ʒɑ̃ʒak ʁuso]; 28 જૂન 1712 – 2 જુલાઇ 1778) 18મી સદીના યુરોપના એક સ્વિસ ચિંતક અને લેખક હતા. તેઓ પશ્ચિમના જ્ઞાનોદય યુગના ચિંતકોમાંના એક હતા. તેમની રાજકીય ફિલસૂફીએ ફ્રાંસની ક્રાંતિને અને આધુનિક રાજકીય, સામાજિક અને વિદ્યક ચિંતનના કુલ વિકાસને પ્રભાવિત કર્યો. પરંતુ આંતરવિરોધો અને વિરોધાભાસો સાથે ભરેલા હોવાને કારણે તેમની ફિલસૂફીનું સ્વરૂપ વિવાદાસ્પદ રહ્યું છે. પોતાના યુગની ઉપજ હોવા છતાં તેમણે તત્કાલીન માન્યતાઓનો વિરોધ કર્યો હતો. તર્કવાદના યુગમાં તેમણે તર્કની આલોચના કરી અને માનવીય લાગણીઓને ખૂબ મહત્વ આપ્યું. 

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:લેખક
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
મિર્ઝા બદી-ઉઝ-ઝમાન સફવી

**બદીઉજ્જમાન સફવી શાહનવાઝ ખાન** (અવસાન: 1659), **મિર્ઝા દક્કન** તરીકે પણ જાણીતા, ઈરાન (પર્શિયા)ના સફવી રાજવંશના શહેઝાદા અને શાહજહાંનાં શાસનકાળ દરમ્યાન મુઘલ દરબારમાં એક શક્તિશાળી અમીર હતા. તેઓ ઔરંગઝેબ આલમગીર અને તેમના નાના ભાઈ શહેઝાદા મુરાદ બક્ષના શ્વસુર પણ હતા.

## શરૂઆતનું જીવન 
શાહનવાઝ ખાનના પિતા મિર્ઝા રુસ્તમ સફવી હતા. તેમના પરદાદા એસ્માઇલ સફવી હતા, જેમણે ઈરાનમાં સફવી સામ્રાજ્યની બુનિયાદ રાખી. 

## અંગત જીવન 
શાહનવાઝ ખાનના લગ્ન નૌરસ બાનો બેગમ સાથે થયા, જે મિર્ઝા મુહંમદ શરીફની દીકરી હતી. શાહનવાઝ ખાનના બે દીકરાઓ અને પાંચ દીકરીઓ હતા. એક દીકરી દિલરસ બાનો બેગમના લગ્ન 1637માં ઔરંગઝેબ આલમગીર સાથે થયા જ્યારે બીજી દીકરી સકીના બાનો બેગમના લગ્ન 1638માં મુરાદ બક્ષ સાથે થયા હતા.

## મુઘલ દરબારમાં 
શાહનવાઝ ખાનને શાહજહાં દ્વારા ગુજરાતના સૂબેદાર તરીકે નિયુક્ત થયા હતા. આ ઉપરાંત, તેઓને શહેઝાદા મુરાદ બક્ષના *આતાલીક* તરીકે પણ નિયુક્ત થયા હતા. તે વખત શાહજહાં દક્કનમાં રહેતા હતા. 

1658માં તખ્તમાટેના યુધ્ધ દરમ્યાન શાહનવાઝ ખાને ઔરંગઝેબને ઠેકાણે દારાશિકોહની હિમાયત કરી હતી, તેને કારણે 1658માં ઔરંગઝેબના હુકમ પર તેઓ બુરહાનપુર કિલ્લામાં કેદ કરવામાં આવ્યા. સાત મહિનાઓ પછી શાહનવાઝ ખાનને રિહાઈ મળી હતી. તે પછી ઔરંગઝેબની દીકરી, ઝૈબ-ઉન-નિસાની સિફારિશ પર શાહનવાઝ ફરીથી ગુજરાતના સૂબેદાર તરીકે નિયુક્ત થયા હતા.

## અવસાન 
14 માર્ચ 1659ના રોજ શાહનવાઝ ખાનનું અવસાન થયું હતું. ઔરંગઝેબ આલમગીરના હુકમ પર તેઓ અજમેર દરગાહમાં દફન કરવામાં આવ્યા હતા.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:મુઘલ સામ્રાજ્ય
શ્રેણી:સફવી સામ્રાજ્ય
શ્રેણી:ગુજરાતનો ઇતિહાસ
સંત તારણ

**સંત તારણ** કે જેઓ **તારણ સ્વામી** તરીકે જાણીતા છે, દિગંબર જૈન ધર્મના એક સંત હતા. તેમણે તારણ પંથની સ્થાપના કરી હતી.

## જીવન
તેમનો જન્મ વિ.સં. ૧૫૦૫માં પુષ્પાવતી નગરીમાં થયો હતો. તેમના માતા વીરશ્રી અને પિતા ગઢાશાહ હતા. સંત તારણની દીક્ષા વસંત પંચમીને દિવસે સેમરખેડીમાં થઈ હતી. તેમની વિહાર ભૂમિ સૂખા નિસઇજી છે. સંત તારણની સમાધિ વિ.સં. ૧૫૭૨ ને નિસઇજી મલ્હારગઢમાં થઈ હતી. તેઓ ૧૫૧ મંડળના આચાર્ય હોવા કારણે મંડળાચાર્ય કહેવાય છે, જેમાં ૭ મુનિ, ૩૬ આર્યિકા, ૬૦ શ્રાવક, ૨૩૧ શ્રાવિકાઓનો સમાવેશ થતો હતો.

## ગ્રંથ
તેમણે ૫ મતોમાં ચૌદ ગ્રંથોની રચના કરી હતી.

### વિચાર મત
* માલારોહણજી ગ્રંથાધિરાજ
* પંડિતપૂજાજી ગ્રંથાધિરાજ
* કમળબત્તીસીજી ગ્રંથાધિરાજ

### આચારમત
* શ્રાવકાચાર

### સારમત
* ન્યાનસમુચ્યસાર
* ઉપદેશશુધ્દસાર
* ત્રિભંગીસાર

### મમલમત
* ચૌબીસઠાણા
* મમલપાહુડ

### કેવલમત
* સુન્નસ્વભાવ
* સિધ્દીસ્વભાવ
* છદ્મસ્થવાણી
* નામમાલા
* ષાતિકાવિશેષ

## સંદર્ભ 
## પુસ્તક સંદર્ભ 
* 

શ્રેણી:જૈન ધર્મ
વિષ્ણુ પંડ્યા

**વિષ્ણુ પંડયા** ગુજરાતના પત્રકાર, ચરિત્ર લેખક, કવિ, નવલકથાકાર, લેખક, રાજકીય વિશ્લેષક અને ઇતિહાસકાર છે. તેઓ ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમીના ચેરમેન છે. તેઓ રાજકારણ, ઇતિહાસ અને ઐતિહાસિક સ્થળો પર ગુજરાતી અખબારો અને સામયિકોમાં સૌથી વધુ વંચાતી કટારોમાં નિયમિત લખે છે. તેઓ પત્રકારત્વ ક્ષેત્રમાં છેલ્લા ૪૦ વર્ષો થી સક્રિય છે. ગુજરાતી દૈનિકોમાં કટાર લખવાની સાથે તેઓ *વિશ્વ ગુજરાતી સમાજ*ના જનરલ સેક્રેટરી છે.

## પ્રારંભિક જીવન 
તેમનો જન્મ જુનાગઢ જિલ્લાના માણાવદરમાં થયો હતો. તેમણે બહાઉદ્દીન કોલેજ, જુનાગઢ ખાતે શિક્ષણ મેળવ્યું. તેમના પિતા દક્ષિણ આફ્રિકામાં વ્યવસાય કરતા હતા, પરંતુ બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછી ભારત પરત ફર્યા હતા. તેઓ માણાવદરમાં જિલ્લા શિક્ષણ અધિકારી હતા.

## કારકિર્દી 
તેમણે પોતાની કારકિર્દી સાધના સાપ્તાહિક સાથે શરૂ કરી અને તેઓ ૨૨ વર્ષની ઉંમરે તેના સંપાદક બન્યા. ભારતીય કટોકટીનો વિરોધ કરવા માટે તેમનું ઓલ ઇન્ડિયા ન્યૂઝપેપર એડિટર દ્વારા સન્માન કરવામાં આવ્યું હતું. વાણી અને અભિવ્યક્તિ સ્વાતંત્ર્ય પર નિયંત્રણનો તેમણે વિરોધ કર્યો હતો. મે ૨૦૧૭માં તેમની ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમીના ચેરમેન તરીકે નિમણૂક કરવામાં આવી હતી.

## પુરસ્કારો અને સન્માન 
* ૧૯૭૫-૭૬ની કટોકટી દરમિયાન તેમને કેદ કરવામાં આવ્યા હતા. તે સમયે તેમના પ્રથમ પુસ્તક, હથેળીનું આકાશ, ગુજરાત સરકાર દ્વારા પુરસ્કાર પામ્યું હતું, પરંતુ તેમણે આ પુરસ્કારનો સ્વીકાર કર્યો નહોતો.
* ૧૯૯૧ - નર્મદ સુવર્ણ ચંદ્રક *ગુજરાતના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામનો ઇતિહાસ* માટે નર્મદ સાહિત્ય સભા તરફથી.
* ૨૦૧૭ - પદ્મશ્રી.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:જીવિત લોકો
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર
શ્રેણી:પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતાઓ
શ્રેણી:નર્મદ સુવર્ણચંદ્રક વિજેતા
શ્રેણી:૧૯૪૫માં જન્મ
જાતિવાદ

**જાતિ** એ મોટાભાગે વ્યવસાય આધારિત અને વારસાગત ઉતરી આવેલું સામાજીક માળખું છે, જે ખાસ સામાજીક નિયમો અને પ્રતિબંધો ધરાવે છે. જાતિનો ખ્યાલ વિવિધ ધર્મોમાં રહેલો છે, પરંતુ તે ભારતીય સમાજમાં લાંબા સમયથી હજુ સુધી વ્યાપેલ છે. જોકે, ભારતના જાતિવાદનું આર્થિક મહત્વ શહેરીકરણને લીધે ઘટી ગયું છે. જાતિ પ્રથાને ઘણી વખત કીડી જેવા પ્રાણીઓમાં રહેલા સામાજીક માળખા સાથે પણ સરખાવાય છે.

## સંદર્ભ
ઉન્નત પ્રૌદ્યોગિકી રક્ષા સંસ્થાન

**ઉન્નત પ્રૌદ્યોગિકી રક્ષા સંસ્થાન** () ભારતમાં સંરક્ષણ તકનીકી શિક્ષણમાં અગ્રણી સંસ્થાન છે. આ સંસ્થાનું વિત્ત-સંચાલન સંરક્ષણ સંશોધન અને વિકાસ સંગઠન, સંરક્ષણ મંત્રાલય, ભારત સરકાર હેઠળ છે. આ સંસ્થા પુણે, મહારાષ્ટ્રના ખડકવાસલા બંધ નજીક "ગિરિનગર" વિસ્તારમાં આવેલી છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:યુનિવર્સિટી
ગંજબાસૌદા

**ગંંજબાસૌદા** અથવા **બાસૌદા** મધ્ય પ્રદેશના વિદિશા જિલ્લામાં આવેલું એક નગર છે.

## જોવાલાયક સ્થળો 
ગંજ બાસૌદા નજીક ઉદયપુર ‍(મધ્ય પ્રદેશ‍)માં ભગવાન શિવનું મંદિર આવેલું છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશ
ભોજેશ્વર મંદિર

**ભોજેશ્વર મંદિર** (કે **ભોજપુર મંદિર**) મધ્ય પ્રદેશનાં પાટનગર ભોપાલથી ૨૦ કિલોમીટર દૂર સ્થિત ભોજપુર ગામમાં આવેલું એક અધુરું હિંદુ મંદિર છે. આ મંદિર બેતવા નદીના કિનારે વિન્ધ્ય પર્વતમાળાઓ વચ્ચેની એક પહાડી પર આવેલું છે. મંદિરનું બાંધકામ અને તેના શિવલિંગની સ્થાપના ધારના પ્રસિધ્ધ રાજા ભોજ (ઈ. ૧૦૧૦ - ૧૦૬૩)એ કરી હતી. તેમનાં નામ પરથી આ મંદિર "ભોજેશ્વર મંદિર" કે "ભોજપુર મંદિર" કહેવાય છે. આ મંદિર "ઉત્તર ભારતનું સોમનાથ" તરીકે પણ ઓળખાય છે. અહીંના શિલાલેખોમાંથી ૧૧મી સદીનાં હિંદુ મંદિર બાંધકામની સ્થાપત્યકળાની માહિતી પ્રાપ્ત થાય છે અને જણાય છે કે મંદિરનો ગુંબજ ભારતીય સ્થાપત્યમાં ઇસ્લામનાં આગમનથી પહેલાં વાપરવામાં આવ્યો હતો. આ અધુરા મંદિર સંપન્ન કરવાની યોજના નજીકની પથ્થરશિલાઓ પર લખાયેલ છે. તે નક્શાઓ અને રેખાકૃતિઓ મુજબ અહીં એક પ્રભાવશાળી મંદિર પરિસર બનાવાની યોજના હતી. મંદિર પરિસરને ભારતીય પુરાતત્વીય સર્વેક્ષણ વિભાગ દ્વારા રાષ્ટ્રીય મહત્વનું સ્મારક તરીકે જાહેર કરાયું છે અને મંદિરનું સમારકામ કાર્ય કરાયું હતું.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
શ્રેણી:મંદિરો
શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશ
શ્રેણી:રાષ્ટ્રીય મહત્વનાં સ્મારકો
બુદ્ધ ઉદ્યાન, રાવંગલા

thumb|બુદ્ધ ઉદ્યાન ખાતે પ્રવેશ કરતા દલાઈ લામા
thumb|તથાગતા ત્સાલ, રાવંગલા, દક્ષિણ સિક્કિમ જિલ્લો, સિક્કિમ, ભારત
**બુદ્ધ ઉદ્યાન, રાવંગલા** રાબોંગ (રાવંગલા), દક્ષિણ સિક્કિમ જિલ્લો, સિક્કિમ, ભારત ખાતે આવેલું છે અને *તથાગતા ત્સાલ* તરીકે પણ ઓળખાય છે. તેનું નિર્માણકાર્ય વર્ષ ૨૦૦૬ થી ૨૦૧૩ સુધી થયું હતું. ૨૩ એકર જેટલા વિસ્તારમાં ફેલાયેલા આ ઉદ્યાનનું મુખ્ય આકર્ષણ ૧૩૦ ફૂટ ઊંચી બુદ્ધ પ્રતિમા છે. રાબોંગ બૌદ્ધ મઠ (ગોમ્પા)ના પરિસરમાં આવેલ આ સ્થળની પસંદગી સદીઓ જૂના ધાર્મિક સ્થળ હોવાને કારણે કરવામાં આવી હતી. આ સ્થળની નજીક આવેલ રાલંગ બૌદ્ધ મઠ પણ તિબેટીયન બોદ્ધ ધર્મના મુખ્ય મઠો પૈકી એક છે.

આ પ્રતિમા ૨૫મી માર્ચ, ૨૦૧૩ના રોજ ૧૪મા દલાઈ લામા દ્વારા પવિત્ર કરવામાં આવી હતી અને આ સ્થળ 'હિમાલયન બૌદ્ધ યાત્રા'નું એક ધામ બન્યું. આ ગૌતમ બુદ્ધની ૨૫૫૦મી જન્મ જયંતી પ્રસંગની યાદગીરીમાં બનાવવામાં આવેલ છે. આ પ્રતિમા સિક્કિમ સરકાર અને રાજ્યના લોકોના સંયુક્ત પ્રયાસો દ્વારા બનાવવામાં આવી હતી તેમ જ સ્થાપના આ જગ્યાએ કરવામાં આવી હતી. બૌદ્ધ સર્કિટના આ ઉદ્યાનનું નિર્માણ રાજ્ય સરકાર પ્રોજેક્ટ હેઠળ આ પ્રદેશમાં યાત્રાધામ અને પ્રવાસનના વિકાસ માટે કરવામાં આવ્યું હતું. આ પરિસરમાં જંગલો દ્વારા ઘેરાયેલું ચો જો તળાવ (Cho Djo lake) પણ આવેલ છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* www.tathagatatsal.com

શ્રેણી:સિક્કિમ
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
આરંભડા (તા. દ્વારકા)

**આરંભડા** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા તેમજ ત્રણ બાજુએથી દરિયા વડે ઘેરાયેલા ઓખામંડળ તરીકે ઓળખાતા દ્વારકા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આરંભડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

શ્રેણી:દ્વારકા તાલુકો
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
સમાનતાની મૂર્તિ

**સમાનતાની મૂર્તિ** ડો. બાબાસાહેબ આંબેડકરની ૧૨ એકર વિસ્તારમાં  ઉંચી પ્રસ્તાવિત પ્રતિમા છે જે મુંબઈ, મહારાષ્ટ્રમાં બનાવવાની યોજના છે.આ પ્રતિમા ભારતના પ્રથમ કાનુન મંત્રી અને ભારતીય સંવિધાન સમિતિના પ્રમુખ ડૉ. ભીમરાવ રામજી આંબેડકર સાહેબ માટે મહારાષ્ટ્ર સરકાર દ્વારા પ્રસ્તાવિત છે. આ સ્થળ ડૉ. આંબેડકરના સમાધિ સ્થળ ચૈત્ય ભૂમિની નજીકમાં આવેલ છે.

સ્મારકની જાહેરાત ભારતના ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન મનમોહનસિંહે ૧૮ ઓગસ્ટ ૨૦૧૨ના રોજ કરી હતી. ત્યાર પછી ૧૧ ઓક્ટોબર ૨૦૧૫ ના રોજ આ સ્મારકની શિલાન્યાસ વિધિ ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ઓક્ટોબર ૨૦૧૫ના રોજ કરી હતી અને સ્મારકનું કામ નવેમ્બર ૨૦૧૫માં શરૂ કર્યું હતું. આ સ્મારક બનાવવા માટેનો પ્રારંભિક ખર્ચ રૂ. ૪૨૫ કરોડ આંકવામાં આવ્યો છે. આના મુખ્ય આકર્ષણ એક તળાવની ચારેય બાજુ ૨૫,૦૦૦ ચો. ફીટનો સ્તૂપ હશે. અહીં ડો. આંબેડકરના જીવન સાથે સંકળાયેલા સંગ્રહાલય આવેલું હશે.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:સ્થાપત્ય
શ્રેણી:ડૉ. બાબાસાહેબ આંબેડકર
ટપકેશ્વરી મંદિર, ભુજ

thumb|ટપકેશ્વરી દેવી
thumb|ટપકેશ્વરી દેવી મંદિર

**ટપકેશ્વરી મંદિર** ટેકરીઓની હારમાળા વચ્ચે ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના મુખ્ય શહેર ભુજના જ્યુબીલી સર્કલથી આશરે ૮ (આઠ) કિલોમીટર જેટલા અંતરે દક્ષિણ દિશામાં આવેલ છે. ટપકેશ્વરી મંદિર એક હિન્દુ મંદિર છે, જે ટપકેશ્વરી દેવીને સમર્પિત છે. આ મંદિર ટેકરીઓ દ્વારા ઘેરાયેલ ખીણમાં સ્થિત છે.

## ગુફાઓ 
આ સ્થળ નજીકની ટેકરીઓમાં કેટલીક ગુફાઓ સ્થિત છે.

## વનસ્પતિ અને પ્રાણીસૃષ્ટિ 
આ ટેકરીઓની હારમાળામાં વિવિધ પ્રકારની વનસ્પતિઓ જોવા મળે છે અને પ્રાણીસૃષ્ટિ વસવાટ કરે છે.

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* કચ્છનાં જોવાલાયક સ્થળો  (અંગ્રેજી ભાષા)

શ્રેણી:ગુજરાતની ગુફાઓ
શ્રેણી:કચ્છ જિલ્લો
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
દુર્ગાવતી દેવી

**દુર્ગાવતી દેવી** (**દુર્ગા ભાભી**) (૭ ઓક્ટોબર ૧૯૦૭ – ૧૫ ઓક્ટોબર ૧૯૯૯) ભારતીય ક્રાંતિકારી અને સ્વતંત્રસેનાની હતા. તેઓ બ્રિટિશ રાજની સામે સશસ્ત્ર લડત ચલાવી રહેલા જૂજ મહિલા ક્રાંતિકારીઓમાંના એક હતા. તેઓ અંગ્રેજ અધિકારી સોન્ડર્સની હત્યા પછી ભગતસિંહ સાથે ટ્રેનમાં નાસી છૂટવાની ઘટનાથી જાણીતા બન્યા હતા, અને તેઓ ક્રાંતિકારી ભગવતીચરણ વોહરાના પત્નિ હતા, તેથી હિંદુસ્તાન રીપબ્લિકન એશોસિયેશનના અન્ય સભ્યો તેમને ભાભી કહીને સંબોધતા હતા અને આમ તેઓ ક્રાંતિકારીઓમાં *દુર્ગા ભાભી* વડે જાણીતા બન્યા હતા.

## જીવન 
તેમનો જન્મ પિતા બાંકે બિહારીલાલ ભટ્ટ, વડનગરા નાગરને ત્યાં ૭ ઓક્ટોબર ૧૯૦૭ના રોજ થયો હતો. તેમના પિતા એક નિવૃત્ત જજ હતાં. દુર્ગાદેવીની માતા દુર્ગાદેવીના નાનપણમાં જ અવસાન પામેલા. માતાના અવસાન પછી માત્ર અગિયાર વર્ષની ઉંમરે તેમના લગ્ન ભગવતીચરણ વોહરા, વિસનગરના વતની સાથે થયા હતા. ભગવતી ચરણ વેપારી અને એક ક્રાંતિકારી પણ હતા. તેમના સંબંધો ચંદ્રશેખર આઝાદ, ભગતસિંહ સાથે હતા. તેમણે જ દુર્ગાદેવીને ક્રાંતિના પાઠ ભણાવ્યા હતા.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:સ્વાતંત્ર્ય સેનાની
શ્રેણી:૧૯૦૭માં જન્મ
શ્રેણી:૧૯૯૯માં મૃત્યુ
ડો. જે. જે. ચિનોય

**ડૉ. જે. જે. ચિનોય** (આખું નામ: જમશેદજી જીજીભાઈ ચિનોય) (૧૮ ફેબ્રુઆરી, ૧૯૦૯ – ૧૨ માર્ચ, ૧૯૭૮) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના એક વૈજ્ઞાનિક અને વનસ્પતિશાસ્ત્રી હતા. એમનો જન્મ કચ્છ જિલ્લાના મુખ્યમથક ભુજ ખાતે થયો હતો.

## અભ્યાસ 
એમણે વર્ષ ૧૯૨૯માં મુંબઈ યુનિવર્સિટી ખાતેથી વનસ્પતિશાસ્ત્રના વિષયમાં ઉચ્ચ વર્ગમાં તેમ જ પ્રથમ નંબર સાથે સ્નાતક (બી.એસસી.) થયા હતા. એમને મુંબઈ યુનિવર્સિટી તરફથી વધુ અભ્યાસ માટે શિષ્યવૃત્તિઓ તથા ફેલોશીપ એનાયત કરવામાં આવ્યા હતા. ત્યારબાદ તેઓ ઇંગ્લેન્ડની *રોયલ ઈમ્પીરીયલ કૉલેજ*માં વધુ સંશોધનો કરી અને ડૉક્ટરેટનો અભ્યાસ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરી ભારત પાછા આવ્યા હતા..

## કારકિર્દી 
દેશમાં પરત આવ્યા બાદ તેઓ ભારતની *કેન્દ્રિય કપાસ કમિટી*માં વિજ્ઞાની તરીકે જોડાયા હતા. ૧૯૪૧ના વર્ષમાં તેઓ *ભારતીય કૃષિ સંશોધન સંસ્થાન*માં વનસ્પતિશાસ્ત્રી તરીકે જોડાયા હતા. આ સમય દરમ્યાન દેશને સ્વતંત્રતા મળી અને તેઓ *દિલ્હી યુનિવર્સિટી* ખાતે વનસ્પતિશાસ્ત્રનાં સંશોધક બન્યા. લગભગ ૨૨ વર્ષના દીર્ઘકાળ સુધી આ સંસ્થામાં કામગીરી બજાવ્યા પછી ૧૯૫૯ના વર્ષમાં ગુજરાત યુનિવર્સિટી ખાતે વનસ્પતિશાસ્ત્રના અધ્યાપક તરીકે જોડાયા હતા. આ પદ પર સેવા આપતાં તેમણે વનસ્પતિશાસ્ત્રને લગતાં ઘણાં સંશોધનો કર્યા અને દેશ વિદેશમાં ખ્યાતિ મેળવી હતી. ઇંગ્લેન્ડ, હોલેન્ડ, ફ્રાન્સ, જર્મની, સ્વિડન જેવા દેશોમાં જૈવિક સંશોધન ક્ષેત્રની મુલાકતો લઈ માર્ગદર્શન પૂરું પાડ્યું હતું. વર્ષ ૧૯૭૪માં તેમને *ભારતીય કૃષિ સંશોધન કાઉન્સિલ* દ્વારા કૃષિ-સંશોધનક્ષેત્રે બજાવેલ કામગીરી બદલ *રફી મહંમદ કીડવાઈ એવોર્ડ* એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો.

ડૉ. જમશેદજી ચિનોય પરિશ્રમી અને શિસ્તબધ્ધ વૈજ્ઞાનિક હતા. સાદાઈ અને નમ્રતા જેવા ગુણો ધરાવતા આ વૈજ્ઞાનિક મૃદુ સ્વભાવના અને મીતભાષી હતા. એમણે વનસ્પતિ દેહધર્મવિદ્યાના વિષય પર ઘણાં પુસ્તકો પણ લખ્યા હતાં. એમના કાર્ય અને સ્વભાવને કારણે તેઓ સાથીદારો, સહકાર્યકરો અને વિદ્યાર્થીઓમાં પ્રિય રહ્યા હતા. વનસ્પતિશાસ્ત્રના આ જાણીતા અધ્યાપક અને સંશોધકનું અવસાન ૧૨ માર્ચ ૧૯૭૮ના દિવસે થયું હતું. એમણે અનેક કર્તવ્યનિષ્ઠ શિષ્યોની દેશને ભેટ આપી છે. એમના ખેતીના પાક વિષયક સંશોધનોએ ખેડૂતોને અનેક ગણો પાક લેવામાં સફળતા આપી છે.

## સન્માન 
તેમના સન્માનમાં વનસ્પતિશાસ્ત્રીઓને ડૉ. જે.જે. ચિનોય સુવર્ણ ચંદ્રક એનાયત કરાય છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:વૈજ્ઞાનિક
શ્રેણી:૧૯૦૯માં જન્મ
શ્રેણી:૧૯૭૮માં મૃત્યુ
ભૂતેશ્વરનાથ મંદિર, મરૌદા

**ભૂતેશ્વરનાથ મંદિર** ભારત દેશના છત્તીસગઢ રાજ્યના રાયપુર જિલ્લામાંથી છૂટા પાડી અલગ રચવામાં આવેલા ગરિયાબંદ જિલ્લાના મરૌદા ગામમાં ગાઢ જંગલોની વચ્ચે એક પ્રાકૃતિક શિવલિંગ છે. આ સ્થળ જિલ્લામથક ગરિયાબંદથી આશરે ત્રણ કિલોમીટર જેટલા અંતરે દક્ષિણ-પશ્ચિમ દિશામાં આવેલ છે.

આ વિશ્વમાં સૌથી મોટું પ્રાકૃતિક શિવલિંગ ગણાય છે. આ શિવલિંગ વિશે ખાસ બાબત છે કે એની લંબાઈ અને જાડાઈ જાતે જ વધી રહી છે. આ શિવલિંગ ૧૮ ફુટ ઊંચાઈ અને ૨૦ ફુટ જેટલો ઘેરાવો ધરાવે છે. દર વર્ષે આની ઉંચાઈ માપવામાં આવે છે, જે ૬ થી ૮ ઈંચ જેટલી દર વર્ષે વધતી હોવાનો ઉલ્લેખ છે.

આ શિવલિંગ ગાઢ જંગલમાં સ્થાપિત છે, તો પણ અહિંંયા મોટી સંખ્યામાં ભક્તો દર્શનાર્થે આવે છે. આ શિવલિંગ સાથે જોડાયેલા ચમત્કારોના કારણે આ લોકોના આકર્ષણનું કેંદ્ર બનેલું છે. કેટલાક ભક્તો તો દર વર્ષે શિવલિંગની વધતી લંબાઈનો ચમત્કાર જોવા જાય છે. કહેવાય છે કે અહીં કરેલી પ્રાર્થના જરૂર પૂરી થાય છે.

આ સ્થાન *ભકુરા મહાદેવ* નામથી પણ ઓળખાય છે. આ શિવલિંગનો ઉલ્લેખ કેટલાક પુરાણોમાં પણ મળે છે, એમાં દર્શાવ્યા મુજબ આ એક અજોડ અને મહાન શિવલિંગ છે, જેની પૂજા-અર્ચના કરવાથી ભક્તોની બધી જ મનોકામના પૂર્ણ થાય છે.

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* ગરિયાબંદ જિલ્લાના અધિકૃત જાળસ્થળ પર ભૂતેશ્વર વિશે માહિતી (હિંદી ભાષા)

શ્રેણી:છત્તીસગઢ
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
અબ્દુસ સલામ

thumb|અબ્દુસ સલામ
**અબ્દુસ સલામ** (જ. ૨૯ જન્યુઆરી ૧૯૨૬, પંજાબ, પાકિસ્તાન (તે વખતનું હિન્દુસ્તાન) - અ. ૨૧ નવેમ્બર ૧૯૯૬, ઑક્સફર્ડ, ઈંગ્લૅન્ડ) પાકિસ્તાની સૈદ્ધાંતિક ભૌતિકવિજ્ઞાની હતાં. તેઓને ૧૯૭૯નું ભૌતિકવિજ્ઞાનનું નોબૅલ પારિતોષિક, અન્ય બે વૈજ્ઞાનિકો સ્ટીવન વાઈનબર્ગ અને શેલ્ડન લી ગ્લાસો સહિત, એનાયત થયું હતું. આ પારિતોષિક તેમને એકીકૃત વિદ્યુત-મંદ સિદ્ધાંત (unified electro weak theory) ની શોધ માટે એનાયત થયેલું. આ સિદ્ધાંત દ્વારા તેમણે મૂળભૂત કણો વચ્ચે પ્રવર્તતી મંદ-ન્યૂક્લિયર અને વિદ્યુત-ચુંબકીય આંતરક્રિયાઓને એકીકૃત કરેલી.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:વૈજ્ઞાનિક
શ્રેણી:નોબેલ પારિતોષિક વિજેતાઓ
શ્રેણી:૧૯૨૬માં જન્મ
શ્રેણી:૧૯૯૬માં મૃત્યુ
શ્રેણી:ભૌતિકવિજ્ઞાન
રોબર્ટ કોચ

**રોબર્ટ કોચ** એક જર્મન વૈજ્ઞાનિક હતા, જેમને માઇક્રોબાયોલોજી ક્ષેત્રમાં યુગપુરુષ માનવામાં આવે છે. તેમણે કોલેરા, એન્થ્રેક્સ અને ક્ષય જેવા રોગો પર ઊંડો અભ્યાસ કર્યો હતો. આ અભ્યાસમાં રોબર્ટ કોચ સાબિત કરવામાં સફળ થયા કે ઘણા રોગ સુક્ષ્મસજીવોને કારણે થાય છે. તે માટે ઈ. સ. ૧૯૦૫માં તેમને ચિકિત્સાક્ષેત્રમાં ઉમદા કાર્ય બદલ નોબેલ પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. રોબર્ટ કોચે રોગો અને તેમના કારક સજીવની શોધ કરવા માટે કેટલીક પરિકલ્પનાઓ કરી હતી, જે આજે પણ વપરાશમાં છે.

અગિયાર ડિસેમ્બર, ૨૦૧૭ના દિવસે ગૂગલના ડૂડલ પર આ જર્મન વૈજ્ઞાનિક ડૉ. રોબર્ટ કોચને સ્થાન આપવામાં આવ્યું હતું. તેમના જન્મ દિવસના સન્માનમાં તેમનું આ ડૂડલ બનાવવામાં આવ્યું હતું..

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:વૈજ્ઞાનિક
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:જર્મની
શ્રેણી:૧૯૧૦માં મૃત્યુ
કર્ણમુક્તેશ્વર મહાદેવ, અમદાવાદ

**કર્ણમુક્તેશ્વર મહાદેવ** એ એક પ્રાચીન મંદિર છે, જે ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલ મુખ્ય શહેર અમદાવાદના સારંગપુર દરવાજા નજીક આવેલ છે. આ પ્રાચીન મંદિર ૧૧મી સદીમાં રાજા કર્ણદેવ દ્વારા સ્થાપવામાં આવ્યું હતું તેમ જ તેના નિર્માણ અને વિકાસનું કાર્ય સિદ્ધરાજ જયસિંહ દ્વારા કરાવવામાં આવ્યું હતું. ગુજરાત સરકારના ગેઝેટીયર, ભાગ-૨માં કર્ણદેવ સોલંકી દ્વારા સ્થાપિત કર્ણમુક્તેશ્વર શિવાલયનો ઉલ્લેખ થયેલ છે.

આ શિવમંદિર ખાતે લક્ષ્મી અને તિલક કન્યાનાં ૯૦૦ વર્ષ જૂનાં શિલ્પો, ૧૨મી સદીની મહીષાસુર મર્દની માતાની પ્રતિમા તથા ચર્તુભૂજ વિષ્ણુ ભગવાનની પ્રતિમા વર્તમાન સમયમાં હયાત છે. મરાઠા સામ્રાજ્યના સમયમાં આ મંદિરની શાસ્ત્રોક્ત પૂજા, વહિવટ માટેનું કાર્ય બાપાશાસ્ત્રી અને કુટુંબીજનોને સોંપાવામાં આવ્યું હતું.

આ મંદિરમાં શ્રાવણ માસમાં વિશેષ પૂજા અર્ચના અને હવન પણ કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત દર વર્ષે પરશુરામ જયંતી પર્વની ઉજવણીના અવસરે આ મંદિરથી નગરયાત્રા નીકળી શહેરમાં ફરી પાછી પરત મંદિરે આવે છે.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:અમદાવાદનાં જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં શિવાલયો
ક્ષેત્રી

**ક્ષેત્રી** અથવા **છેત્રી** (નેપાલી:ક્ષેત્રી) ક્ષત્રિય જાતિના લોકો ખસ લોકો ખા જૂથમાં, એક ઈન્ડો -આરીન નૃણ-ભાષાકીય જૂ. સામાન્ય રીતે પાર્વવેત / પહારી (પર્વતીય) ક્ષત્રિયને ક્ષેત્રીય તરીકે ઓળખવામાં આવે છે અથવા * ખસ ક્ષેત્રી * તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. ઘણા ઇતિહાસકારોએ ખેતરિસને * ખસ રાજપૂત * તરીકે ઓળખાવ્યા હતા. ક્ષેત્રી તેમના જાતિ મુજબ શાસકો, સંચાલકો, રાજ્યપાલો અને યોદ્ધાઓ તરીકે સેવા આપી હતી. તેઓ ૧૯૫૧ એડી સુધી સરકારી અને લશ્કરને મોનોપોલીંગ કરીને નેપાળના મોટા ભાગનાં ઇતિહાસ પર પ્રભુત્વ ધરાવતા હતા. નેપાળમાં લોકશાહી બાદ, ક્ષેત્રે હજી પણ સરકારમાં પ્રભુત્વ ધરાવતું હતું, ખાસ કરીને પંચાયતી સરકાર પર પ્રભુત્વ ધરાવતા હતા અને હજુ પણ નેપાળી આર્મીના ઉચ્ચ કક્ષાઓનું એકાધિકાર.
, નેપાળના પ્રધાનમંત્રી તરીકેનું પ્રથમ મુખ્તિયાર, ક્ષેત્રી જાતિકે ઐતિહાસિક રાજનેતા]]
1854 ના નેપાળના 'મુલકી ઐન' (કાયદાકીય સંહિતા) મુજબ, ક્ષેત્રીસ * તાગાધારી * (યજ્ઞોપવીત) અને 'બે વાર જન્મેલા' (દ્વિજ) હિન્દુઓ ને અનુસરે છે.

## ઈતિહાસ
]]
કાજિ ખલક (ક્ષત્રિય સામન્ત) નામના સમૂહમાં નેપાળની રોયલ કોર્ટમાં 5 મુખ્ય ક્ષેત્રી પરિવારોની રચના કરવામાં આવી હતી. તેઓ છે; બસ્ન્યાત, પાંડે, થાપા, કુંવર અને બિષ્ટ. બસ્ન્યાત, પાંડે અને થાપાસ શિવરામસિંહ બસ્ન્યાત, કાલુ પાંડે અને બીરભદ્ર થાપા નેપાળના એકીકરણમાં સૌથી શક્તિશાળી છત્રી જૂથો હતા.
## ક્ષેત્રીકો થર વા પારિવારિક નામ
અધિકારી, બગાલે, બરુવાલ, બોહોરા, બસ્ન્યાત / બસ્નેત, ભંડારી, બિષ્ટ, બુઢા, બુઢાથોકી, ચૌહાણ, છત્રી/છેત્રી, ચિલુવાલ, દેઉજા, ગોદાર, કાલિકોટે, કાર્કી, કટવાલ, ખડાયત, કઠાયત, ખબતરી, ખડ્કા, ખત્રી / ખત્રી છત્રી (કેસી), ખુલાલ, ક્ષેત્રી/ક્ષત્રી, કુંવર, મહત, મહતારા, મરહઠ્ઠા, પાંડે, પુંવર, રાણા, રાનાભાટ, રાઠોર, રાઉત / રાવત, રાવલ, રાય, રાયમાજી, રોકાયા / રોક્કા, સિલવાલ, સુઅલ, ટંડન, થાપા, etc.
જીએમઈઆરએસ મેડીકલ કોલેજ, સોલા

**જીએમઈઆરએસ મેડીકલ કોલેજ, સોલા** (અંગ્રેજી:GMERS Medical College Sola) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલ ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલ અમદાવાદ શહેરના સોલા વિસ્તાર ખાતે આવેલ દાક્તરી અભ્યાસ માટેની કોલેજ છે. મેડિકલ કાઉન્સિલ ઓફ ઈન્ડિયા માન્ય આ સંસ્થા ખાતે સ્નાતક તેમ જ અનુસ્નાતક કક્ષાના દાક્તરી અભ્યાસક્રમો ચાલે છે. આ કોલેજ સરખેજ-ગાંધીનગર હાઇવે પર સોલા સિવિલ હોસ્પિટલ પરિસરમાં આવેલ છે.

આ કોલેજ ગુજરાત મેડીકલ એજ્યુકેશન એન્ડ રીસર્ચ સોસાયટીના ઉપક્રમે વર્ષ ૨૦૦૯ના સમયમાં આરોગ્ય મંત્રીના હસ્તે ખુલ્લી મૂકવામાં આવી હતી. અહીં દર વર્ષે ૧૫૦ વિદ્યાર્થીઓને એમ.બી.બી.એસ.ના અભ્યાસક્રમમાં પ્રવેશ આપવામાં આવે છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
* અધિકૃત જાળસ્થળ

શ્રેણી:અમદાવાદ
શ્રેણી:શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ
ખલીલ જિબ્રાન

**ખલીલ જિબ્રાન** (૬ જાન્યુઆરી ૧૮૮૩ – ૧૦ એપ્રિલ ૧૯૩૧) લેબેનોનના લેખક, કવિ અને કલાકાર હતા.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:લેખક
શ્રેણી:૧૯૩૧માં મૃત્યુ
અશ્વમેધ

**અશ્વમેધ** કે **અશ્વમેધ યજ્ઞ** વૈદિક અને પૌરાણિક કાળમાં થતાં એક પ્રકારના યજ્ઞો હતા, આ યજ્ઞમાં અશ્ચની બલિ ચડાવવામાં આવતી હતી. વૈદિક વખતમાં આ યજ્ઞ પ્રજા ઉત્પન્ન કરવા માટે કરવામાં આવતો, પણ પાછળથી તે માત્ર ચક્રવર્તી રાજાઓ જ કરતા. તેમાં ઘોડાના હોમની સાથે બીજાં પણ ઘણાં પશુનો વધ કરવામાં આવતો. પહેલાં તો અમુક ક્રિયા વખતે ઘોડા અને બીજાં પ્રાણીઓને ફક્ત બાંધવામાં આવતાં. ખરેખરી રીતે હોમવાની વિધિ પાછળથી દાખલ થયાંનું જણાય છે.

જો કે ત્યાર પછીના સમયના સાહિત્યમાંથી મળતી વિગતો મુજબ તથાગત બુદ્ધે આવી પ્રથાઓની નિંદા કરી હતી એટલે કંઈક અંશે આવા યજ્ઞો બંધ થયા હતા.

## ઐતિહાસિક યજ્ઞો
ઇતિહાસમાં સૌથી વધુ પ્રસિદ્ધ અને સૌને જાણ એવો અશ્વમેધ યજ્ઞ મહાભારતનો યુધિષ્ઠિરે કરેલો યજ્ઞ છે જેનું વર્ણન મહાભારતના અશ્વમેધિકા પર્વમાં કરવામાં આવ્યું છે. એ પહેલા રાજા ભરતે સેંકડો અશ્વમેધ યજ્ઞો કર્યાનો ઉલ્લેખ પણ મહાભારતમાં મળે છે. આ ઉપરાંત લંકાનાં યુધ્ધ પછી રામે ઘણા અશ્ચમેધ યજ્ઞ કર્યા હતા તેમ રામાયણમાં જણાવેલું છે. 

અયોધ્યામાંથી મળી આવેલા રાજ ધનદેવના શિલાલેખ પરથી જાણવા મળે છે રાજા પુષ્યમિત્ર શુંગે આશરે ઈ.પૂ. ૧૮૫-૧૫૦ના અરસામાં જ્યારે યવનોના આક્રમણ પર વિજય મેળવ્યો હતો ત્યારે અશ્ચમેધ યજ્ઞ કર્યો હતો. ૪થી શતાબ્દીમાં થયેલા રાજા સમુદ્રગુપ્ત બીજાએ પણ પોતાની જીત પર ઉપરોક્ત યજ્ઞ કર્યો હતો. તેજ રીતે પાંચમી શતાબ્દીમાં થયેલા રાજા મહેન્દ્ર વર્માએ, ૭મી શતાબ્દીમાં થયેલા ગુપ્ત રાજા આદિત્ય સેને તેમજ તે પછીના સમયમાં દક્ષિણ ભારતીય ઘણા બધા રાજાઓએ સમય-સમયે પોતાની જીત પર આવા યજ્ઞ કર્યાની કથાઓ મળે છે.

## સંદર્ભ
શ્રેણી:હિંદુ ધર્મ
બહારવટીયો

**બહારવટીયો** ‍() એટલે કોઈ પણ રજવાડાંનો સામાન્ય માનવી અથવા રાજની સાથે સંકળાયેલ કોઈ પણ પસાયતો, અમલદાર, ગરાસિયો કે સામાન્ય માણસ. એને જ્યારે સામસામે વાંધો પડે અને તેમાંથી તે નિયમ કે પ્રતિજ્ઞા કરી, રાજના કાયદાની અવગણના કરે. રાજસત્તાની સામે પોતાની વાત વાજબી છે તેવું ઠરાવવા, પોતાને થયેલ અન્યાય સામે ન્યાય મેળવવા ઘરબાર છોડી, પોતાનાં વિશ્વાસુ સાગરિતો સાથે બહારની વાટ પકડે તે બહારવટીયો. પોતે રાજની સામે વેર વાળવા અન્યાય ના અંત સુધી અથવા પોતાના અંત મૃત્યુ સુધી સફળ કે નિષ્ફળ પ્રયાસ કરે તે બહારવટીયો.

## પૃષ્ઠભૂમિ 
રજવાડાંનો સમય હતો. નાના મોટા રાજાઓ અલગ અલગ વિસ્તારમાં પ્રજા પર રાજ કરતા હતા. એ રાજાઓ દેશમાં હોય કે વિદેશમાં હોય અથવા કોઈ પણ ભૂમિ પર. તેની પાસે પોતાના રાજ સૈનિકો હોય, પોતાનાં વહીવટદાર કે કારભારી વગેરે હોય. તેમાંથી કે ગરાસદારને અથવા તો સામાન્ય માણસને જ્યારે નીતિગત વિખવાદ થાય ત્યારે તે માણસ પોતાની જેવા અન્યાય સહનકર્તા ને ભેગા કરે. અને હથિયાર ભેગા કરી જેતે રજવાડાંની સામે રાજના કાયદાની અવગણના કરી, આતંક મચાવવા નીકળી પડે છે. તેમાં કોઈ ખેડૂત હોય, કોઈ ગરાસિયો કાઠી હોય, અથવા કોઈ માથાફરેલ માણસ પણ હોય. જેઓ કાંતો પોતાનો ગામ ગરાસ બચાવવા, કે કોઈ પોતાની જમીનનો ટુકડો બચાવવા મરણિયો થાય.

## ધ્યેય 
રાજની સામે મનદુઃખ થયેલા બહારવટીયાનો ધ્યેય માત્ર યેનકેન પ્રકારે પોતાને થયેલ અન્યાય સામે ન્યાય મળે એટલાં માટે ક્યારેક ક્યારેક સામાન્ય પ્રજાને પરેશાન કરતો હોય છે. પરંતુ વધારે તો એ શેઠ શાહુકારને દમતો હોય છે. રાજના સિપાહીઓને, રાજના અન્ય અમલદારોને પીડા આપવાનું, લૂંટફાટ કરવાની, ઘણીવાર તો જાસા ચીઠ્ઠી (ધમકી આપતો પત્ર) થી દમવાનો- માનસિક રીતે અસ્વસ્થ કરવાનો ધ્યેય વધારે હોય છે. રાજના માલસામાનની લૂંટફાટ કરવાની, હથિયારો લૂંટી લેવા, રાજનો ખજાનો લૂંટી લેવો વગેરે જેવા પરાક્રમો કરી રાજાને માનસિક પીડા આપીને ધ્યાન દોરવાના પ્રયાસ કરતાં હોય છે. આ સિવાય બહારવટીયાનો કોઈ ખરાબ હેતુ હોતો નથી એવું બહારવટીયાના મળતા ઈતિહાસ પરથી જાણવા મળે છે.

## નિયમ 
બહારવટે ચડેલા માણસના તથા તેના સાગરીતોને માટે કેટલાક મહત્ત્વના અલિખિત નિયમો હતાં. અને તે સ્વયંભૂ રીતે અને પોતાની માન્યતા પ્રમાણે કે પોતાના ધર્મ પ્રમાણે હોય છે. 

અત્યાર સુધીના થયેલા બહારવટીયાના જીવનમાં ડોકિયું કરતાં તેઓ કેટલાક નિયમો પોતાના જીવનના અંતિમ શ્વાસ સુધી પાળે છે. તેવું દેખાય છે. તેમાં "સ્ત્રી જાતિનું સંપૂર્ણ સન્માન", "દયા દાન", "દેહ દમન" એટલે કે પોતાના શરીરને આપવામાં આવતું કષ્ટ. વગેરે જેવા મહત્વના નીતિ વિષયક નિયમો પાળતા હોય છે. અને એ નિમય પાળવાથી જ પોતે રાજની સામે વેર વાળવા ઘણા લાંબા સમય સુધી ટકી શકે છે એવી એની માન્યતા રહેલી હતી. ઘણી વખત મુખ્ય બહારવટીયાથી કોઈ પણ ગરીબ લોકો સાથે અન્યાય પૂર્વક વ્યવહાર થયો હોય કે કોઈ પણ ની બહેન દીકરી પ્રત્યે ગેરવર્તણૂક થઈ હોય, અથવા પોતાના જ સાગરીતે ભૂલ કરી હોય ત્યારે તે પોતાને કે પોતાના વફાદાર સાગરિત ને સજા કરતાં અથવા મૃત્યુદંડ દેવામાં અચકાતા ન હતા.

## પ્રસિદ્ધ બહારવટીયા 
* વિદેશી
** રોબિન હુડ
* ભારતીય
** સોરઠી/કાઠિયાવાડ
*** કાદુ મકરાણી
*** મુળુ માણેક
*** જોગીદાસ ખુમાણ
*** રાયદે બૂચડ ચારણ 

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
શ્રેણી:ઇતિહાસ