open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
સોક્રેટિસ

મહાન ગ્રીક તત્ત્વજ્ઞાની તથા પ્લેટોના ગુરુ  **સોક્રેટિસ** (; અંગ્રેજી:ˈsɑkrətiːz; ગ્રીક: , *Sōkrátēs*; ૪૬૯ ઈ.પૂ.–૩૯૯ ઈ.પૂ.) પશ્ચિમી તત્ત્વજ્ઞાન ના પ્રણેતા માનવામાં આવે છે. સોક્રેટિસનો જન્મ ડેમ, એલોપેસ, પ્રાચીન એથેન્સમાં ઈ.પૂ. ૪૬૯માં થયો હતો. ૩૯૯ ઈ.પૂ. આશરે ૭૧ વર્ષની આયુએ પ્રાચીન એથેન્સમાં તેમનું અવસાન થયું. તેઓ પાશ્ચાત્ય દર્શનશાસ્ત્ર કે તત્ત્વચિંતનનાં પ્રણેતાઓમાંના એક ગણાય છે.

## જીવન
સોક્રેટિસ વિશેની આધારભૂત માહિતીઓનો અભાવ હોવાથી તેમના જીવન અને કાર્ય અંગે સુનિશ્ચિત માહિતી મળતી નથી. તેમ છતાં, તેમના બે શિષ્યો ઝેનોફોન અને પ્લેટો દ્વારા આપણને સોક્રેટિસ વિશે માહિતી મળે છે.

સોક્રેટિસનો જન્મ ગ્રીસના એથેન્સ નગરમાં ઈ.સ. પૂર્વે ૪૬૯ની સાલમાં થયો હતો. તેમના પિતા શિલ્પી હતા અને માતા દાયણ હતાં. ઉંમરલાયક થતાં તેઓ પિતાના શિલ્પકામના કામમાં જોડાયા, પરંતુ વિજ્ઞાન અને તત્ત્વજ્ઞાનમાં રસ જાગતાં તેમણે શિલ્પકામ છોડી દીધું અને ચિંતનમાં સમય ગાળવા લાગ્યા.

## મૃત્યુ
સોક્રેટિસ સોફિસ્ટો (કે જે સંપ્રદાયના અનુયાયીઓ ધર્મમાં માનતા ન્હોતા) ની જેમ અધાર્મિક માણસ છે - એવી વાત ફેલાવીને તેમની ઉપર ત્રણ આરોપ મૂકવામાં આવ્યા હતા: (૧) સોક્રેટિસ રાજ્યના દેવોને માનતા નથી, (૨) નવા દેવોની સ્થાપના કરે છે અને (૩) એથેન્સના યુવાનોને અવળા માર્ગે દોરે છે. આ તહોમતનામું ઘડવામાં રાજદારી પુરુષ એનિટસ અને કવિ મિલેટસ એમ બે વ્યક્તિઓએ અગત્યનો ભાગ ભજવ્યો હતો. આ તહોમતો અંગે ન્યાયાલયમાં સોક્રેટિસ સામે મુકદ્દમો ચલાવ્યા બાદ અંતે સોક્રેટિસને ધતૂરાનું ઝેર પીવડાવીને મારી નાખવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો.

### છેલ્લા શબ્દો
સોક્રેટિસે મૃત્યુ પહેલા છેલ્લે ક્રીટોને સંબોધન કરેલું. તેમને ક્રીટૉને કહેલુ: (ગુજરાતી ભાષાંતર)

## સંદર્ભો
## પૂરક વાચન
* સૉક્રેટિસ અને તેનો છેલ્લો સંવાદ (૧૯૧૬); અનુવાદક: જીવનલાલ અમરશી મહેતા,જેઠાલાલ હરિલાલ શાહ

## બાહ્ય કડીઓ 
* Original Fresque of Socrates in Archaeological Museum of Ephesus 
* Socrates Narrates Plato's The Republic 
* Apology of Socrates, by Plato. 
* Greek Philosophy: Socrates 
* Project Gutenberg e-texts on Socrates, amongst others:
** The Dialogues of Plato (see also Wikipedia articles on Dialogues by Plato)
** The writings of Xenophon, such as the *Memorablia* and *Hellenica*.
** The satirical plays by Aristophanes
** Aristotle's writings
** Voltaire's *Socrates*
* A free audiobook of the Socratic dialogue *Euthyphro* at LibriVox
* Socratic Method Research Portal
* *Socrates*, from Stanford Encyclopedia of Philosophy (2005)
* Video on Socratic method 

શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:તત્ત્વજ્ઞાન
પ્લેટો

**પ્લેટો** (Greek: ''*, *Plátōn*, "broad") (૪૨૮/૪૨૭ ઈ.સ. પૂર્વે - ૩૪૮/૩૪૭ BC), તત્ત્વચિંતક હતા. તેઓ સોક્રેટિસના શિષ્ય અને એરિસ્ટોટલના ગુરુ હતાં. પશ્ચિમ જગતમાં ઉચ્ચ અભ્યાસ માટેની પ્રથમ સંસ્થા પ્લેટોનિક એકેડમિની તેમને સ્થાપના કરી હતી. પાશ્ચાત્ય તત્ત્વજ્ઞાનના ઈતિહાસ પર પ્લેટોની અસાધારણ અસર પડી હતી.

## જીવન
 દોરેલ ચિત્ર *ધ સ્કૂલ ઑફ ઍથેન્સ''માં ર્દષ્ટિમાન પ્લેટો (ડાબે) અને તેમના શિષ્ય એરિસ્ટોટલ (જમણે)]]
પ્લેટોનો જન્મ એટિકાના દરિયાકિનારે આવેલા એજિના નામના ટાપુમાં ઈ. સ. પૂર્વે ૪૨૮ અથવા ૪૨૭માં ગ્રીસમાં થયો હતો. તેમના પિતાનું નામ એરિસ્ટોન અને માતામું નામ પૅરિક્ટીઓન હતુ, તથા તે બંને એથેન્સવાસી હતા. પ્લેટોને બે મોટાભાઈ અને એક મોટા બહેન હતાં. પ્લેટોની બે-ત્રણ વર્ષની ઉંમરે તેમના પિતા એરિસ્ટોનનું અવસાન થતાં, માતા પૅરિક્ટીઓને પાયરીલેમ્પ્સ નામના રાજપુરુષ સાથે પુરર્લગ્ન કર્યું હતું. પ્લેટોના પૂર્વજોએ એથેન્સના રાજકારણમાં સક્રિય ભાગ ભજવ્યો હતો. પ્લેટોનું મૂળ નામ તેમના દાદા એરિસ્ટોક્લીઝના નામ પરથી રાખવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ પ્લેટો નામ તેમના દેખાવ પરથી પાડવામાં આવ્યું હતું. વિશાળ છાતી, ખભા અને વિશાળ લલાટ હોવાને લીધે પ્લેટો (Plato = વિશાળ) એવા નામે તેમને બોલાવવામાં આવતા હતા. તેથી આ જ હુલામણું નામ આખરે કાયમી બની ગયું.

## મૃત્યુ
પ્લેટોના મૃત્યુ અંગે ઘણા એકથી વધુ મતમતાંતરો પ્રવર્તે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે પ્લેટો ૮૦ વર્ષની ઉંમરે પોતાના મિત્રના લગ્ન સમારંભમાં હાજરી આપવા ગયા ત્યારે ત્યાં જ તેમનું ઈ.સ. પૂર્વે ૩૪૭ અથવા ૩૪૮માં અવસાન થયું.

## વધુ વાચન
* 
* 
* 

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ
* , હિન્દી પુસ્તક.

શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:તત્ત્વજ્ઞાન
કે.લાલ

**કે. લાલ** ભારત દેશનાં એક મહાન જાદુગર હતા, તેઓ ગુજરાતી હોવાને નાતે ગુજરાતનું ગૌરવ સમાન છે. તેઓનો જન્મ ૧૭ જાન્યુઆરી, ૧૯૨૪ના રોજ થયો હતો. તેમણે તેમની કારકિર્દીની શરૂઆત સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારના જુનાગઢ પાસેના વંથલી ગામે ૧૬ વર્ષની કિશોરવયે સૌ પ્રથમ જાદુનો ખેલ કરીને કરી હતી. કે. લાલે 61 વર્ષની તેમની કારકિર્દીમાં 22,400 જેટલા મેજિક શૉ યોજીને વિશ્વ વિક્રમ નોંધાવ્યો હતો. કે.લાલના 60 વર્ષીય પુત્ર હસુભાઇ પિતાના માર્ગે આગળ વધ્યા અને તેમની સાથે શૉ કરતા હતા. તેમની ચોથી પેઢી પણ આ ક્ષેત્રમાં આવી છે.  ૨૩ સપ્ટેમ્બર -૨૦૧૨ના રોજ તેમણે આ ફાની દુનિયામાંથી વિદાય લીધી.

## જન્મ અને બાળપણ 
કે. લાલનું મૂળ નામ કાંતિલાલ અને પિતાનું નામ ગિરધરલાલ વોરા હતું, તેઓનો જન્મ અમરેલી જિલ્લાના બગસરા ગામમાં થયો હતો. તેમના દાદા નગરશેઠ હોવાને નાતે કલાના પુજારીઓ તેમને આંગણે હર હંમેશ ઉતારા નાંખતા. ૩૦ના દાયકામાં તેમાનાં કુટુંબ સાથે તેઓ કલકત્તા સ્થાયી થયા, જ્યાં તેમના પિતાએ કાપડનો વ્યવસાય શરૂ કર્યો હતો. બંગાળ કે જે ભારતમાં જાદુનું પાટનગર ગણાય છે, તેનું પાટનગર કલકત્તા બાળ કે.લાલને જાદુ શીખવાનો માર્ગ મોકળો કરી આપવા તેમાના જીવનમાં આવ્યું જ્યાં તેમની મુલાકાત તે સમયનાં મહાન જાદુગર ગણપતી ચક્રવર્તી સાથે થઈ, અને તેઓએ કાંતિલાલને પોતાના શિષ્ય તરીકે સ્વીકાર્યા..

## જીવન ઝરમર 
**મહંમદ છેલ**ની જાદુની વાતો સાંભળીને કાંતિલાલને જાદુ પ્રત્યે આકર્ષણ થયેલું. ઇ.સ. ૧૯૩૮માં માઇટી ચેંગના જાદુના ખેલ જોઇને પોતે પણ જાદુગર બનવાનો નિર્ણય કર્યો. મદારીઓ અને નાના જાદુગરો પર તેમને પહેલેથી પ્રેમ હતો. તેમની પાસેથી જાદુના નાના પ્રયોગો બાળપણમાં શીખ્યા.
*1931 – કાકાને ઘેર કલકત્તા વસવાટ; બંગાળના જાણીતા જાદુગર ગણપતિ ચક્રવર્તી તેમના ગુરૂ;
*1939- વિશ્વ યુધ્ધ ફાટી નીકળતાં બગસરા પાછા;
*1940- વંથળી એક જાનમાં જતાં અડધો કલાક જાદુનો પ્રયોગ કર્યો, લોકોને ગમ્યો પણ કુટુંબ અને સમાજમાં ‘ કાંતિયો સ્મશાનમાં જઇ કાળો જાદુ શીખી લાવ્યો છે’ તેવી નામોશી મળી;
*1943- કલકત્તા પાછા સ્થળાંતર; ગીતાકુમાર નામના જાદુગર પાસેથી જાદુના શો કરવાનું શીખ્યા;
*1947- શ્યામબજાર , કલકત્તામાં જાદુગરોના અધિવશનમાં અપમાન થતાં ઉપરના શબ્દો ઉચ્ચાર્યા અને જીવન જાદુને સમર્પિત;
*1951- રોક્સી થીયેટર , કલકત્તામાં 200 જાદુગરોને આમંત્રણ આપી, અડધા કલાકના જાદુના શોનો રિવાજ છોડી ત્રણ કલાકનો પૂર્ણ ભારતીય પહેરવેશ સાથે અને અવનવી લાઇટીંગ અને સાઉન્ડ *સીસ્ટમ સાથે પ્રયોગ કર્યો ;
*જાદુના શોનું ભારતીયકરણ કરનાર પહેલા જાદુગર;
*60 વર્ષમાં 18,000 થી વધુ જાદુના શો કર્યા;
*જાદુ વિદ્યાના 10,000 થી વધુ પુસ્તકોનું અંગત પુસ્તકાલય.

**સન્માન**

*જાપાન સરકારનો સર્વોચ્ચ ગણાતો ‘સાકી’ ખિતાબ;
*જુદા જુદા દેશના 250 થી વધુ એવોર્ડ મળ્યા છે;
*1968 – અમેરીકામાં ’ઇ ન્ટરનેશનલ બ્યુરો ઓફ મેજીશીયન્સ’ તરફથી દુનિયાના સૌથી મહાન અને ઝડપી જાદુગર તરીકેનો એવોર્ડ.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* કે.લાલ જાદુગરનું પોતાની વેબસાઇટ 

શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:જાદુગર
શ્રેણી:૧૯૨૪માં જન્મ
શ્રેણી:૨૦૧૨માં મૃત્યુ
ગ્રહ

સૂર્ય અથવા કોઈ અન્ય તારાની ચારે તરફ પરિક્રમા કરતા ખગોળ પિંડોને **ગ્રહ** કહેવાય છે. આંતરરાષ્ટ્રીય ખગોળ સંઘની પરિભાષા અનુસાર આપણા સૌરમંડળમાં આઠ ગ્રહ છે - બુધ, શુક્ર, પૃથ્વી, મંગળ, ગુરુ (બૃહસ્પતિ), શનિ, યુરેનસ અને નૅપ્ચ્યુન. આ ઉપરાંત ત્રણ નાના ગ્રહો - સીરિસ, પ્લૂટો અને એરીસ પણ સૌરમંડળમાં આવેલા છે.

શ્રેણી:ખગોળશાસ્ત્ર
શ્રેણી:વિજ્ઞાન
બાગેફિરદોશ કમ્યુનિટિ હોલ,સી.ટી.એમ.

**બાગેફિરદોશ કમ્યુનિટિ હોલ** ગુજરાત રાજ્યના અમદાવાદ શહેરના સી.ટી.એમ. વિસ્તારમાં આવેલો કમ્યુનિટિ હોલ છે. ગુજરાતનો આ સૌપ્રથમ મલ્ટિપ્લેક્સ હોલ છે. આ ભવનનું મુહુર્ત ૪ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૦૯ના રોજ કરવામાં આવ્યું હતું.

શ્રેણી:અમદાવાદ
તારાપુર

**તારાપુર** ગુજરાત રાજયનાં આણંદ જિલ્લામાં આવેલા એક નાનકડા વિકાસશીલ તારાપુર તાલુકાનું વડુ મથક છે.

ગુજરાતનાં ચરોતર અને સૌરાષ્ટ્રને જોડતું આ નાનકડું શહેર જેની વસ્તી આશરે ૫૬,૦૦૦ છે તે મુખ્ય માર્ગ મુંબઇ ભાવનગર એક્સપ્રેસ હાઇવે નં ૮ પર આવેલું છે, જેના થકી અહીં હોટલ વ્યવસાય ખુબ મોટા પાયે વિકાસ પામ્યો છે. જ્યાં રાત્રે 'મિનિ લાસવેગાસ' જેવો નજારો જોવા મળે છે. ૨૪ કલાક ધબકતું નાનકડુ શહેર છે જે અમદાવાદ જિલ્લાની નજીક આવેલુ છે. સાબરમતી નદીનાં પાણી અહીંથી પસાર થઇ છેલ્લે અરબી સમુદ્રમાં મળે છે.

## વ્યયસાય
અહીં રોજગારી માટે રાજ્યના છેવાડાના જિલ્લાઓમાંથી શ્રમિકો કામ માટે આવે છે. આજુબાજુ ના ૪૨ ગામનાં સમુહનુ આ મુખ્ય ખરીદ વેચાણ કેન્દ્ર છે.

## કૃષિ
અહીં અન્ન ઉત્પાદનમાં મુખ્ય પાકો ઘઉ અને ડાંગર, શાક-ભાજી, વિગેરે છે. ટામેટાંની ખેતી પણ અહીં સારી એવી જોવા મળે છે, જેની નિકાસ સુરત અને મહારાષ્ટ્રમાં છેક મુંબઇ સુધી પહોંચે છે. 

 

શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
શ્રેણી:ચરોતર
શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
શ્રેણી:તારાપુર તાલુકો
ભગવદ્ગોમંડલ

**ભગવદ્ગોમંડળ**ની રચના ગોંડલનાં મહારાજા ઠાકોર સગરામજી બીજાનાં પુત્ર ભગવતસિંહજીએ કરી. તેમણે છવ્વીસ વર્ષના સંશોધનને અંતે ગુજરાતી ભાષા માટેનો ગ્રંથ "ભગવદ્ગોમંડલ" રચ્યો, જેને ફક્ત શબ્દકોશ જ ન ગણતા, તેની ગણના જ્ઞાનકોશ તરીકે કરવામાં આવે છે.

## વ્યુત્પત્તિ
ભગવદ્ગોમંડલ શબ્દની સંધી છૂટી પાડતા, 'ભગવત્' અને 'ગોમંડલ' એમ બે શબ્દો મળે છે. માટે આ શબ્દની વ્યુત્પત્તિ વિષે અનેક તર્ક છે, જેને આધારે તેનો અર્થ કંઇક આ રીતે કરી શકાય: 'ભગવત્' એટલે ભગવતસિંહજી, બૃહત્, સમૃદ્ધિવાન, જ્ઞાનભરપૂર, પ્રભુપ્રેરિત કે ગૌરવવંતુ. જ્યારે 'ગોમંડલ' એટલે શબ્દસંગ્રહ, શબ્દકોશ, જ્ઞાનકોશ, સરસ્વતીભંડાર કે ગોંડલ. આમ, ભગવદ્ગોમંડલ એટલે (૧) ભગવતસિંહજી શબ્દસંગ્રહ (૨) બૃહત શબ્દકોશ (૩) સમૃદ્ધિવાન જ્ઞાનકોશ (૪) જ્ઞાનભર્યો સરસ્વતી-ભંડાર (૫) પ્રભુપ્રેરિત વ્યાપક વાણી અને (૬) ગૌરવવંતું ગોંડલ.

## સંશોધન
, ૧૯૧૧.]]
સર ભગવતસિંહજીએ ઈ.સ. ૧૯૧૫ની આસપાસ એવા ગુજરાતી શબ્દો શોધવાની શરૂઆત કરી કે જે કોઈપણ કોશમાં ન જોવા મળતા હોય, તેમના આ સંશોધન માટે તેમણે પ્રમાણભૂત ગ્રંથો, મહત્ત્વનાં પુસ્તકો, નવલકથાઓ, કાવ્યસંગ્રહો વગેરેનો જ નહિ પરંતુ વર્તમાનપત્રો, સામયિકો, નિવેદનો, જાહેરખબરો, નાટક સિનેમાનાં ચોપાનિયાંઓ, ચીજવસ્તુઓની મૂલ્યપત્રિકાઓ, વિગેરેમાંથી ઉપયોગી જણાતા શબ્દોનો સંગ્રહ કરવા માંડ્યો અને આ પૈકી જે શબ્દોમાં તેમને સચ્ચાઈ જણાઈ તેનો તેમણે કોશમાં સમાવેશ કર્યો. તેમનો આગ્રહ હતો કે ગુજરાતી લોકોની બોલચાલની ભાષાનું પ્રતિબિંબ તેમાં હોય. શબ્દોના અર્થની સાથે સાથે, તેની વ્યુત્પત્તિ અને જોડણીના નિયમોને પણ ધ્યાનમાં લેવામાં આવ્યા.

## તવારિખ અને તથ્યો
પહેલી ઓક્ટોબર ૧૯૨૮ના દિવસે ગોંડલમાં 'ભગવદ્ગોમંડલ' કોશની કચેરી શરૂ કરી જેમાં તેમણે ત્યાર સુધીનાં કરેલા સંશોધનમાં એકત્ર કરેલા વીસેક હજાર શબ્દોથી કોશ રચવાની શરૂઆત કરી. ભગવદ્ગોમંડલનો પ્રથમ ગ્રંથ ૨૫મી ઓગષ્ટ ૧૯૪૪ના રોજ પ્રસિદ્ધ થયો જેમાં ૯૦૨ પાનાં હતાં જેમાં ૨૬,૬૮૭ શબ્દો અને તેનાં ૫૧,૩૩૮ અર્થોનો સમાવેશ થયેલો હતો, આ ગ્રંથશ્રેણીનો અંતિમ નવમો ગ્રંથ ૯ માર્ચ ૧૯૫૫ના પ્રસિદ્ધ થયો હતો. આમ ૧૯૪૪થી ૧૯૫૫ એમ, ૧૧ વર્ષ દરમ્યાન પ્રકાશિત થયેલા નવ ગ્રંથોનાં કુલ ૯૦૦૦થી વધુ પૃષ્ઠોમાં આશરે ૨,૮૧,૩૭૭ શબ્દો, તેના ૮,૨૧,૮૩૨ અર્થો અને ૨૮,૧૫૬ જેટલાં રૂઢિપ્રયોગોનો સંગ્રહ છે.

છવ્વીસ વર્ષની જહેમતને અંતે પ્રસિદ્ધ થયેલા નવ ગ્રંથો પાછળ, તે સમયે લગભગ સાડાપાંચ લાખ રૂપિયા ખર્ચ કર્યો હતો. આ નવ ગ્રંથોના સંગ્રહની કિંમત તે સમયે રૂ ૫૪૫ હતી, પરંતુ રાજ્યાશ્રયને કારણે તે ૧૪૬ રૂપિયામાં પ્રાપ્ત થતો હતો. આ ગ્રંથના રચયિતા મહારાજા ભગવતસિંહજી તેનું અંતિમ સ્વરૂપ જોવા ન પામ્યા, પ્રથમ ગ્રંથ પ્રસિદ્ધ થયાનાં ૪ મહિના પહેલા, ૧૯૪૪ની નવમી માર્ચે ૭૮ વર્ષની વયે તેમનું અવસાન થયું.

૧ જાન્યુઆરી ૨૦૧૬ના રોજ ભગવદ્ગોમંડલનો પ્રકાશનાધિકાર સમાપ્ત થયો હતો અને પબ્લિક ડોમેનમાં તેનો સમાવેશ થયો હતો.

## સંદર્ભ
## બાહ્ય કડીઓ
* ભગવદ્ગોમંડળ વેબસાઇટ - શબ્દ શોધ કરી શકાય તેવા સ્વરૂપમાં.
* ભગવદ્ગોમંડળ તેના મૂળ રૂપે - પુસ્તકનાં પાના શોધ કરી શકાય તેવા સ્વરૂપમાં.

શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્ય
શ્રેણી:ગોંડલ
શ્રેણી:પુસ્તક
ડોગરી ભાષા

**ડોગરી ભાષા** (डोगरी or ڈوگرى) એ ભારત અને પાકિસ્તાનનાં અંદાજે ૨૦ લાખ લોકો દ્વારા બોલાતી ઇન્ડો-આર્યન ભાષા છે. જે મુખ્યત્વે જમ્મુ અને કાશ્મીરનાં જમ્મુ વિસ્તારમાં બોલાય છે,પરંતુ ઉતર પંજાબ,હિમાચલ પ્રદેશ અને કાશ્મીરનાં અન્ય ભાગોમાં પણ બોલવામાં આવે છે. ડોગરી ભાષા બોલનારા ડોગરા લોકો કહેવાય છે,અને અને આ ભાષા જ્યાં બોલાય છે તે વિસ્તારને ડુગ્ગર (Duggar) કહે છે. ડોગરી ભાષા પશ્ચિમી પહાડી જુથની ભાષા છે. આ ભાષાને પાકિસ્તાન અને પાકિસ્તાન હસ્તક કાશ્મીર(POK)માં "પહાડી" (पहाड़ी કે پھاڑی) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
## આ પણ જુઓ 
ભારતની ભાષાઓની સૂચી

શ્રેણી:ભારતની ભાષાઓ
બંગાળી ભાષા

**બંગાળી ભાષા** અથવા **બાંગ્લા ભાષા** એ પૂર્વીય ભારતીય ઉપખંડની ઇન્ડો-આર્યન ભાષા છે, જેનું મુળ "માગધી પ્રાકૃત" અને "સંસ્કૃત" ભાષામાં પડેલ છે. બંગાળી ભાષા ભારતનાં પશ્ચિમ બંગાળરાજ્ય, આસામનાં કેટલાક પ્રદેશો અને ભારતના પડોશી દેશ બાંગ્લાદેશમાં બોલાય છે. આ ભાષા અંદાજે *૨૩ કરોડ* લોકો દ્વારા બોલાય છે, આમ બંગાળી ભાષા દુનિયાની લગભગ પાંચમા કે છઠા ક્રમાંકે સૌથી વધુ બોલાતી ભાષા છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* બાંગ્લા ભાષા જ્યોતિ  (હિંદી માધ્યમ માટે બંગાળી ભાષા બોલતાં શીખવા માટેની ઉત્તમ સામગ્રી)

શ્રેણી:ભારતની ભાષાઓ
કાશ્મીરી ભાષા

thumb|કાશ્મીરી ભાષાની ત્રણ લિપિઓમાં શબ્દ "કશુર"
**કાશ્મીરી ભાષા** (*કશુર* : , कॉशुर) એ ભારતીય-યુરોપીય ભાષાસમૂહના જૂથમાંની એક ભાષા છે. આ મુખ્યત્વે ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા જમ્મુ અને કાશ્મીરના કાશ્મીર ખીણ તરીકે ઓળખાતા પ્રદેશમાં બોલાતી ભાષા છે. ભારત દેશમાં ૨૦૧૧ ની વસ્તી ગણતરી મુજબ આ ભાષા બોલતા લોકોની સંખ્યા અંદાજે ૬૭,૯૭,૫૮૭ છે. આ ભાષા બોલતા અંદાજે ૩,૫૦,૦૦૦ લોકો પાકિસ્તાન દેશમાં પણ છે, જેમાંનાં મોટાભાગનાં કાશ્મીર ખીણનાં હિજરતીઓ છે અને તેમાંના થોડા લોકો નિલમ જિલ્લાનાં સરહદી વિસ્તારોમાં વસે છે.

આ ભાષા ઇન્ડો-યુરોપિયન ભાષા સમુહનાં પેટા સમુહ તરીકે ઓળખાતા 'દર્ડિક' સમુહની ભાષા છે. જે ભારત દેશની ૨૨ અધિકૃત ભાષાઓમાં સમાવિષ્ટ છે. કાશ્મીરી ઉર્દૂ ભાષા સાથે, જમ્મુ અને કાશ્મીરની અધિકૃત ભાષા પણ છે. ઘણાં કાશ્મીરી ભાષીઓ ઉર્દૂ અથવા અંગ્રેજીને દ્વિતિય ભાષા તરીકે વાપરે છે. આ ભાષામાં ફારસી ભાષાનાં ઘણાં શબ્દોનો ઉપયોગ થાય છે. થોડા દાયકાઓ પહેલાં કાશ્મીરી ભાષાને રાજ્યનાં વિશ્વવિધાલયોમાં એક વિષય તરીકે ભણાવવાનું શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું, અત્યારે જમ્મુ અને કાશ્મીરની તમામ શાળાઓમાં આ ભાષાનો અભ્યાસ ફરજીયાત કરાયેલ છે.

## આ પણ જુઓ 
* ભારતની ભાષાઓની સૂચી

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ભારતની ભાષાઓ
શ્રેણી:જમ્મુ અને કાશ્મીર
શ્રેણી:ભારતીય સંસ્કૃતિ
પંજાબી ભાષા

thumb|શાહમુખી અને ગુરમુખી લિપિઓમાં શબ્દ "પંજાબી"

**પંજાબી ભાષા** ( *શાહમુખી લિપિમાં*, ਪੰਜਾਬੀ *ગુરમુખી લિપિમાં*) એ ઔતિહાસિક પંજાબ ક્ષેત્ર (જે હવે ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે વિભાજીત છે)નાં નિવાસીઓ દ્વારા બોલાતી ઇન્ડો-આર્યન ભાષા છે. જેમાં ઇસ્લામ, શીખ ધર્મ, હિંદુ ધર્મ નાં માનવા વાળાઓ સામેલ છે. આ ભાષા લગભગ ૧૨ કરોડ લોકો દ્વારા બોલવામાં આવે છે, જે તેને લગભગ દુનિયાની ૧૦મી સૌથી વધુ બોલાતી ભાષા બનાવે છે. બ્રિટનમાં લગભગ ૧૩ લાખ લોકો પંજાબી ભાષી છે,અને કેનેડામાં ૨૦૦૧ની વસ્તી ગણતરી મુજબ પંજાબી ભાષા ૬ઠા ક્રમાંકે આવતી ભાષા છે. .

પંજાબી ભાષાના લખાણનો માપદંડ લગભગ ૧૦૦૦ વર્ષથી માઝી બોલી પર આધારીત છે,જે ઔતિહાસીક માઝા વિસ્તારની બોલી છે. જેની અવધી પાકિસ્તાનનાં પંજાબ પ્રાંતના લાહોર, શૈખપુરા, કાસુર, ગુજરાનવાલા, શિયાલકોટ, પશ્ચિમી કોટલી લોહારન અને નારોવાલ જિલ્લાઓ અને ભારતનાં પંજાબરાજ્યનાં અમૃતસર અને ગુરદાસપુર જિલ્લામાં પથરાયેલ છે. 

## આ પણ જુઓ 
ભારતની ભાષાઓની સૂચી

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* ઓનલાઇન પંજાબી શીખો
* પંજાબી ભાષાનો ઇતિહાસ 
* પંજાબી થી હિન્દી યાંત્રિક ભાષાંતર પ્રણાલી 
* Online translator અંગ્રેજી-પંજાબી ભાષાંતર 
* પંજાબી શબ્દકોષ (ગુરુમુખી) 
* પંજાબી કોષ  નિઃશુલ્ક યુનિકોડ આધારીત પંજાબી->અંગ્રેજી->પંજાબી શબ્દકોષ.
* ગુરુમુખી શીખો-સ્વર અને ચિત્રો 
* Intuitive predictive transliteration technology for Punjabi 

શ્રેણી:ભારતની ભાષાઓ
મણિપુરી ભાષા

**મણિપુરી ભાષા** (মিণপূির),મૈતેઇ-લોન (ৈমৈতেলান্),મૈતેઇ-લોલ (ৈমৈতেলান্),(અને ૧૯ મી સદીની બ્રિટિશ પ્રથા મુજબ મૈથેઇ (ৈমৈত),જે લોકોનું નામ છે,ભાષાનું નહીં) એ ભારતનાં ઉત્તરપૂર્વીય રાજ્ય મણિપુરનીં મુખ્ય અને સામાન્ય ભાષા છે.તે રાજ્યની અધિકૃત ભાષા પણ છે. આ ભાષા મણિપુર ઉપરાંત ભારતનાં આસામ અને ત્રિપુરા તેથા બાંગ્લાદેશ અને બર્મા(હવે મ્યાનમાર)માં પણ બોલાય છે.

"મૈતેયિ-લોન" ભાષાને ભારતમાં "મણિપુરી" તરીકે ઓળખાવવામાં આવે છે,અને તેનો બંધારણનાં ૮ માં પરિચ્છેદમાં ૧૯૯૨નાં ૭૧ માં સુધારા દ્વારા  ભારતની અધિકૃત ભાષાઓમાં સમાવેશ કરવામાં આવેલ છે. મણિપુરી ભાષાનો ભારતના વિશ્વવિધાલયોમાં અનુસ્નાતક (Ph.D)સ્તરે અભ્યાસ કરાવવામાં આવે છે, મણિપુર રાજ્યમાં સ્નાતક સ્તર સુધી માધ્યમની ભાષા તરીકે તેનો અભ્યાસ થાય છે. 

"મૈતેયિ-લોન" ભાષાને મણિપુરી તરીકે ઓળખાવવાને કારણે તેનો, મણિપુરમાંજ વપરાતી અન્ય ઇન્ડો-આર્યન ભાષા "વિષ્ણુપ્રિયા મણિપુરી" સાથે,ઐક્ય હોવાનો ગોટાળો ન કરવો.    
 
## બાહ્ય કડીઓ
*મૈતેયી માયેક (મણિપુરી લીપિ)
**મણિપુરી/ મૈતેયીલોન: પરિચય
**મણિપુરી* મુળાક્ષરો
*મણિપુરી બોલતા શીખો, સાચા ઉચ્ચારો સાથે
*મણિપુરી શીખો
*મણિપુરી કાવ્યો

શ્રેણી:ભારતની ભાષાઓ
શ્રેણી:મણિપુર
સંથાલી ભાષા

**સંથાલી ભાષા** ઔસ્ટ્રો-એશિયાટીક (Austro-Asiatic) સમુહનાં પેટા સમુહ મુંડા સમુહની ભાષા છે, જેનો સંબંધ 'હો ભાષા' (Ho) અને મુંડારી ભાષા સાથે છે. આ ભાષા ભારત, બાંગ્લાદેશ, નેપાળ તથા ભૂતાનમાં મળી લગભગ ૬૦ લાખ લોકો દ્વારા બોલવામાં આવે છે. આ ભાષા બોલતા મોટા ભાગનાં લોકો ભારતમાં ઝારખંડ, આસામ, બિહાર, ઓરિસ્સા, ત્રિપુરા અને પશ્ચિમ બંગાળ રાજ્યોમાં વસવાટ કરે છે. આ ભાષાને તેની પોતાની જ વર્ણમાળા છે, જે 'ઓલ ચિકી' (Ol Chiki) તરીકે ઓળખાય છે. પરંતુ તેનો સાક્ષરતા દર ઘણો નીચો છે, ફક્ત ૧૦ થી ૩૦% સંથાલ લોકો જ સંથાલી ભાષા બોલે છે. આ ભાષા ભારતની અધિકૃત ભાષાઓમાં સમાવિષ્ટ છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* Ethnologue report on Santali
* "અમે સંથાલો" વેબ
* અંગ્રેજી->સંથાલી->અંગ્રેજી શબ્દકોષ

શ્રેણી:ભારતની ભાષાઓ
માહે જિલ્લો

**માહે જિલ્લો** ભારતનાં કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ પોંડિચેરીના ચાર માંનો એક જિલ્લો છે. જે ૯ વર્ગ કિ.મી.નો વિસ્તાર ધરાવે છે. અને સંપૂર્ણ માહે વિસ્તારનો તેમાં સમાવેશ થાય છે. 

## આ પણ જુઓ 
* માહે
* પોંડિચેરી

## બાહ્ય કડીઓ
* માહે જિલ્લાની અધિકૃત વેબસાઇટ
ઓડિયા ભાષા

**ઓડિયા** ( ; કે જે અગાઉ **ઓરિયા** તરીકે ઓળખાતી હતી) એ ભારતના ઓડિશા રાજ્યમાં બોલાતી એક ઈન્ડો-આર્યન (ભારત-આર્યન) ભાષા છે.

તે ઓડિશા (જે અગાઉ ઓરિસ્સા તરીકે ઓળખાતું હતું) ની સત્તાવાર ભાષા છે,  જ્યાં ભાષાના મૂળ વક્તાઓ વસ્તીના ૮૨% છે.  આ સિવાય પશ્ચિમ બંગાળ,  ઝારખંડ, છત્તીસગઢ  અને આંધ્રના ભાગોમાં પણ આ ભાષા બોલાય છે. ઓડિયા ભારતની ઘણી સત્તાવાર ભાષાઓમાંની એક છે; તે ઓડિશાની સત્તાવાર ભાષા અને ઝારખંડની બીજી સત્તાવાર ભાષા છે.   છત્તીસગઢમાં ઓછામાં ઓછા ૧૦ લાખ લોકોની વસ્તી દ્વારા પણ આ ભાષા બોલાય છે.

લાંબી સાહિત્યિક ઇતિહાસ ધરાવતા અને અન્ય ભાષાઓ પાસેથી મોટા પ્રમાણમાં ઉધાર લીધા ન હોવાના આધારે ઓડિયા એ ભારતમાં ક્લાસિકલ લેંગ્વેજ (પ્રમાણિત ભાષા) તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવેલી છઠ્ઠી ભારતીય ભાષા છે.ઓડિયાને ૨૦૧૪માં ક્લાસિકલ લેંગ્વેજનો દરજ્જો અપાયો હતો.  ઓડિયામાં સૌથી પ્રાચીન શિલાલેખ એ ૧૦ મી સદીનો છે.

## ભૌગોલિક વિતરણ 
### ભારત 
ઓડિયા મુખ્યત્વે પૂર્વ ભારતના ઓડિશા રાજ્યમાં બોલાય છે, પરંતુ આંધ્રપ્રદેશ, મધ્યપ્રદેશ, પશ્ચિમ બંગાળ, ઝારખંડ અને છત્તીસગઢ જેવા પડોશી રાજ્યોમાં નોંધપાત્ર ઓડિયાભાષી વસ્તી છે; તેમજ ત્રિપુરા અને પાડોશી દેશ બાંગ્લાદેશમાં પણ તેઓ વસેલા છે.

મજૂરીના કારણે વધતા સ્થળાંતરને લીધે, પશ્ચિમ ભારતના ગુજરાત રાજ્યમાં પણ ઓડિયા બોલનારાઓની વસ્તીમાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે.

## ઇતિહાસ 
thumb| ભારતનું લિપી વૃક્ષ
ઓડિયા એ ભારત-આર્યન ભાષા પરિવાર સાથે સંકળાયેલી પૂર્વીય ભારત-આર્યન ભાષા છે. એવું માનવામાં આવે છે કે તે સીધી જ મગધિ પ્રાકૃતમાંથી ઉદ્ભવી હતી. અર્ધ મગધિ જેવી જ રીતે મગધિ પ્રાકૃત પણ પૂર્વ ભારતમાં ૧૫૦૦ વર્ષ પહેલાં બોલાતી હતી અને હજુ પણ પ્રારંભિક જૈન ગ્રંથોમાં વપરાતી પ્રાથમિક ભાષા છે.  ફારસી અને અરબીની અન્ય મુખ્ય ઉત્તર ભારતીય ભાષાઓ પર અસર જોતા, તેમની સરખામણીમાં ઓડિયા પર સૌથી ઓછી અસર હતી એવું દેખાય છે.

## ભાષાના નમૂના 
ઓડિયામાં માનવાધિકારની સાર્વત્રિક ઘોષણાત્મક લેખનો પ્રથમ લેખ 

ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମକାଳରୁ ସ୍ୱାଧୀନ. ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଓ ଅଧିକାର ସମାନ. ପ୍ରଜ୍ଞା ଓ ବିବେକ ନିହିତ ଅଛି. ପରଷ୍ପର ପ୍ରତି ଭ୍ରାତୃଭାବ ପୋଷଣ କରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଦରକାର.

*બધા મનુષ્ય મુક્ત છે અને સમાન માન અને અધિકારમાં જન્મે છે.* *તેઓ તર્ક અને વિવેકથી સંપન્ન છે અને તેથી ભાઈચારાની ભાવનાથી એક બીજા પ્રત્યે વર્તવું જોઈએ.*

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* 
શ્રેણી:ભાષાઓ
બોડો ભાષા

**બોડો ભાષા** તિબેટો-બર્મન ભાષા છે,જે ઉતર પૂર્વીય ભારત તેમજ નેપાળ અને બાંગ્લાદેશમાં વસતા બોડો જાતિનાં લોકો દ્વારા બોલવામાં આવે છે. આ ભાષા આસામ રાજ્યની અધિકૃત ભાષાઓમાંની એક અને ભારતની ૨૨ અધિકૃત ભાષાઓમાંની એક ભાષા છે.

શ્રેણી:ભારતની ભાષાઓ
કુબેર

હિંદુ ધર્મ અનુસાર **કુબેર** યક્ષોના રાજા અને ધન-સંપતિનાં દેવ ગણાય છે. તેમને 'ધનપતી' તરીકે પણ ઓળખાય છે. તે દશ દિક્પાલોમાંનાં એક છે, જે ઉત્તરદિશાનાં દિક્પાલ મનાય છે.

કુબેર વિશ્રવા ઋષીનાં પુત્ર છે અને આ નાતે તે રાવણનાં મોટાભાઈ પણ થાય છે. નર્મદા નદીને કિનારે કુબેરનો જન્મ થયાનું મનાય છે. જ્યાં તેમના પિતા ઋષી વિશ્રવા રહેતા હતા. આ પ્રદેશ ગંધર્વ રાજ્ય તરીકે પણ ઓળખાય છે.

કહેવાય છે કે તેમણે એક હજાર વર્ષ સુધી તપશ્ચર્યા કરી હતી, જેનાં વરદાન રૂપે બ્રહ્માએ તેમને અમરત્વ પ્રદાન કર્યું અને સંસારનાં તમામ ઐશ્વર્યનાં ખજાનચી બનાવ્યા અને જેમનાં ભાગ્યમાં હોય તેમને આ નિધિ આપવાની સત્તા સોંપી.

બ્રહ્માએ તેમને ધન-સંપતીનાં દેવ નિયુક્ત કર્યા બાદ લંકાને તેમની રાજધાની તરીકે સોંપી, ઉપરાંત તેમણે તેમને પુષ્પક વિમાન પણ આપ્યું કે જે ધારકની ઇચ્છામુજબ અને અદભુત વેગથી ગતી કરનારૂ હતું. જ્યારે રાવણે લંકા પડાવી લીધી ત્યારે કુબેર હિમાલયમાં પોતાના નગર અલ્કાપુરીમાં ચાલ્યા ગયા અને ત્યાં તેમણે યક્ષ સામ્રાજ્ય સ્થાપ્યું.

એમ પણ મનાય છે કે તેમની ભક્તિથી પ્રસન્ન થઇ અને ધનની દેવી આદિલક્ષ્મી તેમને ત્યાં નિવાસ કરતાં, તેમને વિશાળ સંપતિ પ્રદાન કરી તથા સંસારનાં તમામ ઐશ્વર્યના રક્ષક તરીકે તેમની નિમણુક કરી. 

એક ધાર્મિક કથા મુજબ કુબેરે ભગવાન વિષ્ણુ કે વેંકટેશ્વરને તેમનાં દેવી પદ્માવતી સાથેનાં વિવાહ વખતે ધન ઉછીનું આપ્યું હતું . આની યાદગીરી રૂપે, શ્રધ્ધાળુઓ આજે પણ તિરૂમાલા વેંકટેશ્વર મંદિર-તિરુપતિ જઇ અને ભગવાન વેંકટેશ્વરની હુંડીમાં સંપતિનું દાન કરે છે, જેથી તેઓ કુબેરને તેમનું ધન પરત કરી શકે. વિષ્ણુ પુરાણ અનુસાર આ પરંપરા કળિયુગનાં અંત સમય સુધી ચાલુ રહેશે.

## અન્ય ધાર્મિક કથા 
કુબેર રાવણનો સૌથી મોટો ભાઈ હતો અને તેની સાવકી મા નો પુત્ર હતો. જયારે કુબેર ગાદી પર હતો ત્યારે તેની પાસે પુષ્પક વિમાન હતુ, રાવણ આ ગાદી તેમજ પુષ્પક વિમાન મેળવવા માટે કુબેર ને હેરાન કરવા લાગ્યો. આખરે રાવણે શિવજીની આરાધના શરુ કરી અને તેણે શિવજીને પ્રસન્ન કરી લીધા, ત્યાર બાદ વર પામી તે કુબેર ને હેરાન કરવા લાગ્યો, આથી છેવટે કુબેર અકળાઇ ને ચણોદ, ગુજરાત પાસે કરનાળી મુકામે ભાગી આવ્યા અને ત્યાં આવી ને શિવજીની આરાધના કરવા લાગ્યા , ત્યારે શિવજીએ તેમને અંબા માતાની આરાધના કરવા કહ્યું કારણ કે રાવણ પણ તેમનો ભક્ત હતો. ત્યાર બાદ કુબેરે અંબામાતાની આરાધના કરીને તેમને પ્રસન્ન કરી લીધા, આથી શિવજીએ ખુશ થઇને કુબેરને દેવોનો ખજાનચી બનાવી દીધો અને આજે તે *કુબેરેશ્વર* ના નામે કરનાળી ગામે પુજાય છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
શ્રેણી:દેવી દેવતા
કોંકણી ભાષા

**કોંકણી ભાષા** (દેવનાગરી: कोंकणी; રોમન: Konknni; કન્નડ: ಕೊಂಕಣಿ; મલયાલમ: കൊങ്കണി; IAST: koṃkaṇī) એ ઇન્ડો-યુરોપિયન કુળની ઇન્ડો-આર્યન ભાષા છે. જે ભારતનાં કોંકણ કાંઠે બોલાય છે. આ ભાષાનાં બે સ્વતંત્ર ભાગ છે, 'કોંકણી' અને 'ગોઆ કોંકણી', જે બન્નેનાં મળીને લગભગ ૭૬ લાખ બોલનાર લોકો છે.

કોંકણી ભાષા ભારતનાં ગોઆ રાજ્યની અધિકૃત ભાષા છે અને ભારતની ૨૨ અધિકૃત ભાષાઓ માં પણ તેનો સમાવેશ થાય છે. કોંકણી ભાષાના પોતાની કોઇ લીપિ નથી, પરંતુ બોલનારની અનુકુળતા મુજબની અન્ય પ્રાંતિય ભાષાઓની લીપિ વપરાય છે. જોકે અનિવાર્ય રીતે દેવનાગરી લીપિને અધિકૃત માનવામાં આવે છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
* ઓનલાઇન ગોઆ કોંકણી શીખો 
* ઓનલાઇન કોંકણી શીખો 
* ઓનલાઇન મેંગ્લોરીયન કોંકણી શીખો 
* કોંકણી ભાષાનું મુળ
* An excellent article on Konkani history and literature by Goa Konkani Academi 
* ઓનલાઇન કોંકણી શબ્દકોષ

શ્રેણી:ભારતની ભાષાઓ
કાંજણહરિ

**કાંજણહરિ** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં સૌથી છેલ્લા આવતા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વલસાડ તાલુકાનું ગામ છે. કાંજણહરિ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.

આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.

શ્રેણી:વલસાડ જિલ્લો
શ્રેણી:વલસાડ તાલુકો
દાંતનું ચોકઠું

thumb|300px|A maxillary denture.
[thumb|300px|[Commonly used terms of relationship and comparison in dentistry|Occlusal view of the same maxillary denture.]]
નકલી દાંતની બનાવટને **દાંતનું ચોકઠું** કહેવામાં આવે છે. ચોકઠું એ એક દાંતનું કે વધારે દાંતોનું કે મોઢામાં બધા જ દાંતોનું, કાયમી કે સહેલાઈથી કાઢી શકાય તેવુ હોય શકે. ચોકઠાંને તેના આકાર (આખું કે ફક્ત બે થી ત્રણ દાંત નુ), સ્થાન (ઉપરના જળબાનું કે નીચેના જળબાનુ) અને બનાવવામાં વપરાયેલા પદાર્થને આધારે ઘણા બધા વિભાગોમાં વહેંચી શકાય.

## ચોકઠાના ફાયદા 
દાંત વગરની વ્યક્તિને ચોકઠું પહેરવાને કારણે ખોરાક ચાવવામા સરળતા રહે છે.
નકલી દાંતને કારણે મોઢાની સુદંરતા જળવાય રહે છે.
ચોકઠું શબ્દો ઉચ્ચારણ પાછું જાળવવામાં ખાસ મદદ કરે છે. જેથી બોલવામાં સહેલાઈ રહે છે.
ચોકઠું પહેરવાથી માણસને ખોવાયેલો આત્મવિશ્વાસ પાછો મળે છે.

## ચોકઠાંના પ્રકાર 
દાંતના ચોકઠાંને મુખ્ય બે વિભાગોમાં વહેચવામાં આવે છે. આખું ચોકઠું (complete denture or full denture) અને અરધું ચોકઠું (partial denture).

શ્રેણી:માનવ શરીર
શ્રેણી:કુત્રિમ અંગ
ગ્રેનવિલ ઔસ્ટિન

**ગ્રેનવિલ સેવર્ડ ઓસ્ટિન** (૧૯૨૭ - ૬ જુલાઈ, ૨૦૧૪) ભારતીય બંધારણના અમેરિકન ઇતિહાસકાર હતા.

## શિક્ષણ 
ઓસ્ટિને તેમનું મોટાભાગનું પ્રારંભિક શિક્ષણ નોર્વિચ, વર્મોન્ટ, યુ.એસ.એ.માં મેળવ્યું હતું. તેઓ ડાર્ટમાઉથ કોલેજમાંથી અમેરિકન લિટરેચરમાં બી.એ. સાથે સ્નાતક થયા. ત્યારબાદ તેણે ઓક્સફર્ડ યુનિવર્સિટીમાંથી આધુનિક ભારતીય ઇતિહાસ વિષયમાં ડોક્ટરેટની પદવી મેળવી હતી.

## કારકિર્દી 
ઓસ્ટિને પત્રકાર/ફોટોગ્રાફર તરીકે કામ કર્યું હતું અને બાદમાં તેમણે યુ.એસ.માહિતી સેવા, રાજ્ય વિભાગ, આરોગ્ય,શિક્ષણ અને સહાય વિભાગ, અને યુ.એસ સાંસદનાં ખાતામાં પણ કાર્ય કર્યું. તેમણે ઓક્સફર્ડની સેન્ટ એન્ટની કૉલેજ, ફોર્ડ ફાઉન્ડેશન, ફૂલબ્રાઇટ પ્રોગ્રામ, અમેરિકન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઇન્ડિયન સ્ટડીઝ, રોકફેલર ફાઉન્ડેશન, વૂડરો વિલ્સન ઇન્ટરનેશનલ સેન્ટર ફોર સ્કોલર્સ, રાજીવ ગાંધી ફાઉન્ડેશન અને ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ કરન્ટ વર્લ્ડ અફેર્સમાંથી ફેલોશિપ્સ અથવા ગ્રાન્ટ્સ મેળવી હતી.

ઓસ્ટિન ભારતના બંધારણના બે અંતિમ રાજકીય ઇતિહાસના લેખક હતા, *ધ ઇન્ડિયન કોન્સ્ટિટ્યુશન: કોર્નરસ્ટોન ઓફ અ નેશન* તથા *વર્કિંગ અ ડેમોક્રેટિક કોન્સ્ટિટ્યુશન: ધ ઇન્ડિયન એક્સપિરિયન્સ.*

## પુરસ્કાર 
વર્ષ ૨૦૧૧માં, ભારતીય બંધારણના ઘડતર અને કાર્ય પર તેમના લેખનના સન્માનમાં, ગ્રાનવિલે ઓસ્ટિનને પદ્મશ્રી પુરસ્કારથી નવાજવામાં આવ્યા હતા, જે પ્રજાસત્તાક ભારતનું ચોથું સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન છે. ભારત સરકારના માનવ સંસાધન વિકાસ મંત્રાલયના રાષ્ટ્રીય અનુવાદ મિશન અંતર્ગત ભારતીય ભાષાઓમાં અનુવાદ માટે તેમના પુસ્તક 'ધ ઇન્ડિયન કોન્સ્ટિટ્યુશન: કોર્નરસ્ટોન ઓફ અ નેશન* પસંદ કરવામાં આવ્યું હતું જેનો તેલુગુ, મરાઠી, પંજાબી, ઓડિયા, હિન્દી અને મલયાલમ ભાષાઓમાં અનુવાદ પ્રકાશિત થઈ ચૂક્યો છે.

## પુસ્તક સૂચિ 
**The Indian Constitution: Cornerstone of a Nation*
**Working a Democratic Constitution: The Indian Experience*
**Retrieving Times'' (White River Press, 2008)

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* ગ્રેનવિલ ઔસ્ટિન વેબસાઇટ 

શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:૧૯૨૭માં જન્મ
શ્રેણી:૨૦૧૪માં મૃત્યુ
શ્રેણી:પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતાઓ
માહે

**માહે**,દક્ષિણ ભારતનાં સમુદ્રકિનારે કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ પોંડિચેરીમાં આવેલ,૯ વર્ગ કિ.મી.નું નાનું શહેર છે. જેનું સ્થાનિક મલયાલમ ભાષામાં અધિકૃત નામ 'મય્યાઝી'(**Mayyazhi** (മയ്യഴി)) છે. મય્યાઝીનોં અર્થ 'સમુદ્રની ભ્રમર'("eyebrow of the sea") તેવો થાય છે. આ શહેરની ત્રણ બાજુ કેરળ રાજ્યના કન્નુર જિલ્લા થી ઘેરાયેલ છે.
 
આ ભુતપૂર્વ ફ્રેન્ચ વસાહત, હવે માહે જિલ્લાની નગરપાલિકા છે.પોંડિચેરીની ધારાસભામાં અહીંના બે ધારાસભ્ય પ્રતિનિધિત્વ કરે છે,એક 'માહે'નાં અને બીજા 'પલ્લુર' માંથી. માહે માં મુખ્યત્વે મલયાલમ ભાષા બોલવામાં આવે છે.
 
## વસ્તી
શ્રેણી:કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો
શ્રેણી:ભારતનાં રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો
વાંકલ (તા.વલસાડ)

**વાંકલ** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના વલસાડ જિલ્લાના વલસાડ તાલુકાનું ગામ છે. વાંકલ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી, પંયાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. ગામ વલસાડ-ધરમપુર રાજ્ય ધોરી માર્ગ આવેલું હોવાથી વાહનવ્યહવારનિઇ સગવડ સારી છે. ખેતી ક્ષેત્રે પણ તેનો વિકાસ નોંધપાત્ર છે. હાફૂસ, કેસર, લંગડો, રાજાપૂરી જેવી પ્રખ્યાત કેરીની જાતોનું અહી ઉત્પાદન થાય છે. શેરડી અને ડાંગરના ઉત્પાદન ક્ષેત્રે પણ વાંકલ ગામનું પ્રદાન નોંધપાત્ર છે.

આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.

શ્રેણી:વલસાડ જિલ્લો
શ્રેણી:વલસાડ તાલુકો
નવનીત મદ્રાસી

**નવનીત મદ્રાસી** ‍(૨૭ જાન્યુઆરી ૧૯૧૯ - ૧૭ મે ૨૦૦૬) સ્વાતંત્ર્ય સેનાની અને લેખક હતા.

તેમનો જન્મ મદ્રાસ (હાલનું ચેન્નાઈ)માં થયો હતો. તેઓએ પોતાના જીવનકાળ દરમ્યાન ૧૦૦થી પણ વધુ પુસ્તકોનો અનુવાદ કરીને તેને ગુજરાતી વાચકોને ઉપલબ્ધ કરાવી છે. ખાસ કરીને તેમનું દક્ષિણ ભારતીય ભાષાઓ પરનું કાર્ય વધુ જાણીતું છે. તેમણે ચારેય દક્ષિણ ભારતીય ભાષાઓમાંથી (તમિલ, તેલુગુ, મલયાલમ અને કન્નડ) પુસ્તકોનું ભાષાંતર કર્યું. આ ઉપરંત તેઓએ અંગ્રેજી અને ઉર્દૂ પુસ્તકોનું પણ ભાષાંતર કર્યું છે. તેમના ભાષાંતરિત કેટલાક પુસ્તકો નેશનલ બુક ટ્રસ્ટ ઓફ ઇન્ડિયા, સાહિત્ય અકાદમી-દિલ્હી અને ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી-ગાંધીનગર દ્વારા પણ પ્રકાશિત થયા છે.

તેઓએ ૧૯૪૩માં 'આદર્શ પુસ્તક ભંડાર' નામે પોતાનું પ્રકાશન ગૃહ શરું કર્યું હતું જે આજે 'આદર્શ પ્રકાશન' તરીકે ઓળખાય છે અને અમદાવાદમાં ગાંધી માર્ગ પર બાલા હનુમાન પાસે કાર્યરત છે.

નવનીત મદ્રાસીનું સંપૂર્ણ જીવનચરિત્ર 'પડકાર સામે પુરુષાર્થ' પુસ્તક આદર્શ પ્રકાશન દ્વારા પ્રકાશિત કરવામાં આવેલ છે.

૧૭ મે ૨૦૦૦૬ના રોજ તેમનું અવસાન થયું હતું.

શ્રેણી:સાહિત્યકાર
શ્રેણી:૧૯૧૯માં જન્મ
શ્રેણી:૨૦૦૬માં મૃત્યુ
ઉર્દૂ ભાષા

**ઉર્દૂ ભાષા** એ ઇન્ડો-યુરોપિયન કુળનાં ઇન્ડો-ઇરાનિયન સમૂહના પેટા સમૂહ મધ્ય ઇન્ડો-આર્યન સમૂહની ભાષા છે. ઉર્દૂ ભારતની  અધિકૃત ભાષાઓમાં સમાવિષ્ટ છે, તે પાકિસ્તાનની પણ અધિકૃત ભાષા છે. તેનો શબ્દકોષ ફારસી ભાષા, અરબી ભાષા અને તુર્કિશ ભાષામાંથી વિકસિત થયેલ છે, જે 'ખડી બોલી'થી પ્રભાવિત છે. મુઘલ સામ્રાજ્ય દરમિયાન, સને ૧૫૨૬-૧૮૫૮ના સમયમાં, દક્ષિણ એશિયામાં આ ભાષાનો વિકાસ થયો.    

વિશ્વમાં લગભગ ૬થી ૮ કરોડ લોકો ઉર્દૂ (ખડી બોલી કે ખરી બોલી) ભાષીઓ છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
* Urdu language at *Encyclopædia Britannica*
* Directory of Urdu websites.
* Type in Urdu
* Urdu Scholarship-Maldonado Garcia
* Urdu Digital Library
* ترتیب وڈیزائننگ ایم پی خاؿ اردولشکری زبان

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ભારતની ભાષાઓ
અંબિકા નદી

**અંબિકા નદી** ભારત દેશના ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા ડાંગ અને નવસારી જિલ્લાઓની મહત્વની નદી છે.

અંબિકા પશ્ચિમ દિશા તરફ વહેતી નદીઓ પૈકીની એક મહત્‍વની નદી છે. આ નદીનો સ્‍ત્રાવક્ષેત્ર ગુજરાત અને મહારાષ્‍ટ્ર રાજ્યમાં આવેલો છે. આ નદી મહારાષ્ટ્રમાં આવેલા નાસિક જિલ્‍લાના સુરગાણા તાલુકામાં આવેલા કોટાંબી ગામ નજીકથી સાપુતારાના ડુંગરોમાથી નીકળે છે અને નવસારી જિલ્લાના બીલીમોરા નજીક અરબ સાગરમાં ભળી જાય છે. આ નદી ૧૩૬ કિલોમીટર જેટલુ અંતર કાપી અરબી સમુદ્રમાં ભળે છે. આ નદીનો પરિસર ર૦° ૧૩° થી ર૦° પ૭° ઉત્તર અક્ષાંસ વચ્‍ચે અને ૭રં° ૪૮° થી ૭૩° પૂર્વ રેખાંશ વચ્‍ચે આવેલ છે, જેનો સ્‍ત્રાવ ક્ષેત્ર વિસ્‍તાર ર,૮૧પ ચોરસ કિલોમીટર જેટલો છે. આ પરીસરમાં ગુજરાત રાજ્યના નવસારી, ડાંગ અને સુરત જિલ્લાનો તેમજ મહારાષ્‍ટ્રના નાસિક જિલ્‍લાના થોડાક ભાગનો સમાવેશ થાય છે.

આ નદીમાં તેની ઉપનદીઓ પૈકી મહત્વનું યોગદાન આપતી ખાપરી, કોસખાડી, વોલણ, ખરેરા તેમ જ કાવેરી નદીઓ ભળી જાય છે.

અંબિકા નદીના કિનારા પર સાકળપાતળ, નાનાપાડા, બારખાંધ્યા, રંભાસ, વઘઇ, ડુંગરડા, વાટી, કાળાઆંબા, સરા, પદમડુંગરી, ઉનાઇ, સિણધઇ, વહેવલ, ઉમરા, કાંકરીયા, જોગવાડ, બોરીઆચ, વેગામ, પીંજરા, ઇચ્છાપોર, માણેકપોર, ગડત, સોનવાડી, અજરાઈ, કછોલી, તલોધ, હાથિયાવાડી, ધમડાછા, બીલીમોરા વગેરે ગામો આવેલાં છે.

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* India - WRIS (Water Resources Information System) પર અંબિકા નદી વિશે માહિતી 

શ્રેણી:ગુજરાતની નદીઓ
શ્રેણી:ડાંગ જિલ્લો
શ્રેણી:નવસારી જિલ્લો
રાજપીપલા

**રાજપીપલા** અથવા **રાજપીપળા** ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા તેમ જ વનાચ્છાદિત ડુંગરાળ પ્રદેશ ધરાવતા નર્મદા જિલ્લાનાં નાંદોદ તાલુકામાં આવેલું નગર છે, જે નાંદોદ તાલુકાનું તથા નર્મદા જિલ્લાનું મુખ્ય મથક પણ છે.

## ભૂગોળ 
રાજપીપલા નગર કરજણ નદીના કિનારે  પર સ્થિત છે. વસેલું છે. રાજપીપલાની સરેરાશ ઉંચાઇ ૧૪૮ મીટર છે.

## જોવાલાયક સ્થળો 
અહીં રાજમહેલ, હરસિધ્ધિમાતાનું મંદિર, ગાયત્રી યજ્ઞ શાળા, કરજણ ડેમ, સરદાર સરોવર બંધ, શૂલપાણેશ્વર અભયારણ્ય, ગરૂડેશ્વર વગેરે જોવાલાયક સ્થળો છે.

### હરસિધ્ધી માતાનું મંદિર 
રાજપીપલામાં હરસિધ્ધી માતાનું વિશાળ મંદિર આવેલું છે. આ મંદિરનું માહત્મ્ય રાજપીપલા અને આજુબાજુના વિસ્તારમાં ઘણું છે. આસો માસમાં આવતી નવરાત્રી વખતે મેળો પણ ભરાય છે.

### વાડિયા પેલેસ 
રાજપીપલામાં ઘણા મહેલો આવેલા છે. *વાડિયા પેલેસ* આ પૈકીનો એક મહેલ છે, જેનું મૂળ નામ તો 'ઇન્દ્રજીત પદ્મિની પેલેસ' છે. આ રાજમહેલ હાલમાં ગુજરાત સરકાર હસ્તક છે અને અહીં વન ખાતાની કચેરી ઉપરાંત રોપ ઉછેર કેન્દ્ર ચાલે છે. મહેલનાં પ્રાંગણમાં ઔષધિય વનસ્પતિ ઉદ્યાન (Medicinal Plant Garden) બનાવવામાં આવ્યો છે, જેમાં અનેક લુપ્ત થઈ રહેલી તથા દુર્લભ જડીબુટ્ટીઓ ઉછેરવામાં આવી રહી છે. આ ઉદ્યાનમાં અશોક, વા લાકડી, દંતી, હરડે, ટેંટુ, અર્જુન, ભિલામો, લસણવેલ, મધુનાશિની, વિદારી કંદ, લીંડીપીપર, ગજપીપર, કાળો ખેર, ચિત્રક જેવી વિવિધ વનસ્પતિઓ છે. આ ઉદ્યાનનું નિયમન ગુજરાત સરકારનાં સ્વાસ્થ્ય અને કુટુંબ કલ્યાણ વિભાગ દ્વારા કરવામાં આવે છે. અહીંથી આશરે ૧૦ કી.મી.ના અંતરે જીતનગર, ડેમ ફળીયા પાસે બીજો એક આયુર્વેદીક વનસ્પતિ ઉદ્યાન પણ આવેલો છે, ત્યાં પણ વિવિધ વનસ્પતિઓ જોવા મળી શકે છે. આ ઉદ્યાનનુ સંચાલન તાજેતરમાં ગુજરાત ઔષધીય વનસ્પતિ બોર્ડ, ગાંધીનગરને સોંપાયુ છે. વાડિયા પેલેસ ખાતેસરકારી આયુર્વેદિક ફાર્મસી પણ મહેલનાં એક ભાગમાં આવેલી છે. જ્યાં પહેલાંના સમયમાં મહારાજાનું રસોડું હતું, ત્યાં હાલમાં આ ફાર્મસી બનાવવામાં આવી છે.

## રાજ કુટુંબ 
રાજકુમાર માનવેંદ્રસિંહ ગોહીલ (પ્રિન્સ માનવ અથવા તો માનવ તરીકે વધુ જાણીતા) ઘણી સેવાભાવી સંસ્થાઓ સાથે જોડાયેલા છે અને વડોદરામાં *લક્ષ્ય* નામે એક સેવાભાવી સંસ્થા ચલાવે છે, જે સજાતિય પુરુષોમાં એઇડ્સ વિષે જાગૃતિ લાવવાનાં કાર્યમાં પ્રવૃત્ત છે.

## શિક્ષણ 
રાજપીપલામાં ઘણી શિક્ષણ સંસ્થાઓ આવેલી છે. પૂર્વ પ્રાથમિક, પ્રાથમિક, માધ્યમિક, ઉચ્ચતર માધ્યમિક તથા કોલેજનું શિક્ષણ પણ સુલભ છે. જેમાં એમ. આર. વિદ્યાલય, નવદુર્ગા હાઇસ્કુલ, કન્યા વિનય મંદિર, ગવર્મેન્ટ હાઇસ્કુલ અને અંબુભાઈ પુરાણી હાઇસ્કુલ મુખ્ય છે. બી.એડ. કોલેજ, પીટીસી કોલેજ, ફોરેસ્ટ કોલેજ, આર્ટસ કોલેજ, કોમર્સ કોલેજ, સાયન્સ કોલેજ પણ આવેલી છે.

## આ પણ જુઓ 
* નાંદોદ તાલુકો

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* રાજપીપલા ખાતે શ્રી હરસિદ્ધિ માતાજીનું મંદિર વિકિમેપિયા પર
* Genealogy of the Rajpipla house
* રાજપીપલા: રજવાડું 
* Open library resource 
* Playne, Somerset; Solomon, R. V. ; Bond, J. W.; Wright, Arnold; Indian States

શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
શ્રેણી:નાંદોદ તાલુકો
સ્વિડન

**સ્વિડન** અથવા **સ્વીડેન** (સ્વીડિશ: Konungariket Sverige *કૂનુઙારીકેત્ સ્વેરિયે*) યુરોપ મહાદ્વીપમાં સ્થિત એક દેશ છે. સ્વિડનની રાજધાની સ્ટૉકહોમ છે. મુખ્ય અને રાજભાષા સ્વીડિશ ભાષા છે. આ એક સંવૈધાનિક અને લોકતાંત્રિક રાજતંત્ર છે. ૪,૫૦,૨૯૫ ચો.કિમીના ક્ષેત્રફળ સાથે તે યુરોપનો ત્રીજો મોટો દેશ છે. જેની વસ્તી લગભગ ૯.૫ કરોડ જેટલી છે. સ્વીડન મા વસ્તીગીચતા ખુબજ ઓછી છે, લગભગ ૨૧ લોકો પ્રતિ ચો.કિ.મી, દેશની મોટા ભાગની વસ્તી લગભગ ૮૫% લોકો દક્ષિણ ભાગમા શહેરોમાં રહે છે. ૧૯મી સદીની શરૂઆતથી જ સ્વીડન શાંતિપ્રિય દેશ રહ્યો છે અને તેણે યુધ્ધો કર્યા નથી.

## સંદર્ભ 
## નોંધ 
શ્રેણી:યુરોપ
શ્રેણી:દેશ
વિશ્વની સાત મોટી ભૂલો

**વિશ્વની સાત મોટી ભૂલો** એ મહાત્મા ગાંધીએ તેમનાં પૌત્ર અરૂણ ગાંધીને, પોતાનાં જીવનનાં અંતિમ દિવસોમાં, એક કાગળની ચબરખી પર લખીને આપેલી યાદી છે, જે નીચે દર્શાવ્યા પ્રમાણે છે:

* **શ્રમ વિનાની સંપત્તિ** (Wealth without work)
* **આત્મચેતના વિનાનો આનંદ** (Pleasure without conscience)
* **ચારિત્ર્ય વિનાનું જ્ઞાન** (Knowledge without character)
* **નૈતિક્તા વિનાનો વ્યાપાર** (Commerce without morality)
* **માનવતા વિનાનું વિજ્ઞાન** (Science without humanity)
* **બલિદાન વિનાની પ્રાર્થના** (Worship without sacrifice)
* **સિદ્ધાંત વિનાનું રાજકારણ** (Politics without principle)

આ યાદી ગાંધીજીએ હિંસાના મૂળ કારણને શોધવાનાં પ્રયત્નો દરમિયાન બનાવી હતી. આ કૃત્યોને તેઓ નિષ્ક્રિય હિંસા કહેતા. પોતાની જાતને અને સમાજને હિંસકવૃત્તિથી બચાવવાનો ઉત્તમ માર્ગ, આ ભુલોથી બચવું તે છે.

આ યાદીમાં, અરૂણ ગાંધીએ આઠમી ભુલ, "**જવાબદારીઓ વિનાના હક્કો**" (rights without responsibilities), ઉમેરી છે.

## ટિપ્પણીઓ 
અરૂણ ગાંધી એ આના પર ટિપ્પણીઓ આપેલ છે. સ્ટિફન કોવનાં કહેવા મુજબ, આ તમામ ભુલો સામાજીક અને રાજકીય પરિસ્થિતિઓ સાથે સંકળાયેલ છે, અને આ તમામ "કાતિલ પાપો" નો ઇલાજ  સ્પષ્ટ બાહરી માનક, કે કુદરતી સિદ્ધાંતો કે કાયદાઓમાં છે, સામાજીક મુલ્યોમાં નહીં. તેમણે ચોથી ભૂલને, 'આદમ સ્મિથે' પોતાના પુસ્તક 'નૈતિક ભાવનાઓનો સિદ્ધાંત' (The Theory of Moral Sentiments)માં આપેલ વિચાર સાથે સરખાવ્યો, જે વર્ણવે છે કે,આપણી સિસ્ટમની સફળતાનો પાયો નૈતિક આધાર પર છે. તે દાવો કરે છે કે, "અત્યાધિક પ્રભાવશાળી લોકોની સાત આદતો" આ સાત ભુલોથી બચવામાં મદદ કરે છે. 

અરૂણ ગાંધીનાં કહેવા મુજબ, પ્રથમ ભુલનોં વિચાર જમીનદારી પ્રથામાંથી ઉદ્ભવેલ છે. ઉપરાંત પ્રથમ અને દ્વિતિય ભુલો એક બિજા સાથે સંકળાયેલ છે.

## આ પણ જુઓ 
* સાત અજાયબીઓ (પ્રાચીન)
* મહાત્મા ગાંધી

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* ગાંધી ઇન્સ્ટિટ્યુટ.ઓર્ગ 
* લિબરિન્થ વિન્ટર પર માહિતી 

શ્રેણી:મહાત્મા ગાંધી
અપ્પુઘર

**અપ્પુ ઘર**   ભારત દેશનું સૌ પ્રથમ  મનોરંજન સંકુલ(Emusement park) છે, જે આપણા ભારત દેશના પાટનગર નવી દિલ્હી સ્થિત પ્રગતિ મેદાન ખાતે આવેલું છે.  આ સંકુલ ૧૫.૫ એકર ક્ષેત્રમાં ફેલાયેલું છે. આ અપ્પુઘરનું ઉદઘાટન ૧૯ નવેમ્બર ૧૯૮૪ના દિવસે તત્કાલીન વડાપ્રધાન શ્રી રાજીવ ગાંધીએ કર્યું હતું.
જ્યોતિર્લિંગ

**જ્યોતિર્લિંગ** એટલે ભગવાન શંકરનાં એવા લિંગો કે જે સ્વયંભૂ પ્રગટ થયા છે. ભારતમાં આવા બાર જ્યોતિર્લિંગો છે.

## શ્લોક 
*द्वादश ज्योतिर्लिंग स्तोत्रम्* ૧૨ જ્યોતિર્લિંગોનું વર્ણન કરે છે:

## યાદી 
શિવપુરાણની શતરુદ્રસંહિતા (સંહિતા ૩)ના અધ્યાય ૪૨, શ્લોક ૨-૪માં આ જ ૧૨ જ્યોતિર્લિંગો થોડા જૂદા ક્રમમાં વર્ણવ્યા છે, એ ક્રમ મુજબ જ્યોતિર્લિંગોની યાદી:

सौराष्ट्रे सोमनाथश्च श्रीशैले मल्लिकार्जुनः ।
उज्जयिन्यां महाकाल ओंकारे चामरेश्वरः ।।
केदारो हिमव त्पृष्टे डाकिन्याम्भीमशंकरः ।
वाराणस्यां च विश्वेशस्त्र्यम्बको गौतमीतटे ।।
वैद्यनाथश्चिताभूमौ नागेशो दारुकावने ।
सेतुबन्धे च रामेशो घुश्मेशश्च शिवालये ।।

## સંદર્ભ 
;ગ્રંથસૂચિ

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## બાહ્ય કડીઓ 
* ત્રંબકેશ્વર જ્યોતિર્લિંગ
* વૈદ્યનાથ ધામ 
* જ્યોતિર્લિંગો વિશે જાણો 
* ૧૨ જ્યોતિર્લિંગો સાથેની ભગવાન શિવની વાર્તા 
* હિન્દુઇઝમટુડે 
* મુક્તિગુપ્તેશ્વર

શ્રેણી:હિંદુ ધર્મ
વાંઝણા

**વાંઝણા** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તથા વલસાડ જિલ્લાનું વિભાજન કરી નવા બનાવવામાં આવેલા નવસારી જિલ્લામાં આવેલ કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ચિખલી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગામમાં ડાંગર તેમ જ શેરડી મુખ્ય પાક છે અને કેરી, ચીકુની વાડી સાથે કેળાની વાડીઓ પણ છે. ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. ગામની નજીકમાં ધોડીયા સમાજના જ્ઞાનકિરણ ટ્રસ્ટ તરફથી બનાવવામાં આવેલું ભવન આવેલું છે.

## ભૂગોળ 
વાંઝણા ગામ ચિખલીથી ૧૨ કિલોમીટરના અંતરે (ચિખલી-સાપુતારા રાજ્ય ધોરીમાર્ગ પર) આવેલા રાનકુવા ગામથી ૩ કિલોમીટર ઉત્તર દિશામાં ખારેલ જવાના રસ્તે આવ્યું છે. તે  અરબી સમુદ્ર થી ૨૫ કિલોમીટરના અંતરે અને દરિયાની સપાટીથી ૧૫ મીટરની ઊંચાઈએ આવેલું છે.

શ્રેણી:ચિખલી તાલુકો
ડુંગરપુર (જુનાગઢ)

**ડુંગરપુર** ભારતનાં ગુજરાતરાજ્યમાં જુનાગઢ જિલ્લાનાં જુનાગઢ તાલુકાનું ગામ છે. આ ગામ જુનાગઢ શહેરથી લગભગ ૧૦ કિ.મી. દુર ગિરનાર પર્વતની ધાર પાસે આવેલું છે. અહી જુનાગઢનાં પ્રખ્યાત ચુનાના પથ્થર (પાણા)ની ખાણો આવેલી છે. આ વિસ્તારમાં બાંધકામ ઉધોગમાં મહદઅંશે આ પથ્થરજ વપરાય છે. 

શ્રેણી:જૂનાગઢ તાલુકો
આણંદપુર

**આણંદપુર** ભારતનાં ગુજરાતરાજ્યમાં જુનાગઢ જિલ્લાનાં જુનાગઢ તાલુકાનું ગામ છે. આ ગામ જુનાગઢ શહેરથી લગભગ ૧૦ કિ.મી. દુર આવેલું છે. અહી જુનાગઢ શહેરને પાણી પુરૂં પાડતો "આણંદપુર ડેમ" (જળબંધ) આવેલ છે. હાલમાં આ ડેમને નર્મદા નહેર સાથે જોડી દેવાયો છે જેથી જરૂરતનાં સમયે નર્મદાનાં પાણીથી આ ડેમ ભરી શકાય. અહીંથી પંપિંગ દ્વારા પાણી જુનાગઢ ઉપરકોટમાં આવેલ સાત તળાવમાં જાય છે અને ત્યાંથી "ફિલ્ટર પ્લાન્ટ" મારફત શુદ્ધ થઇ અને ગુરુત્વાકર્ષણ બળથી શહેરમાં પહોંચે છે.

## વસતી 
વસતી ગણતરી ૨૦૧૧ પ્રમાણે ગામમાં ૨૯૯ કુટુંબો મળી કુલ વસતી ૧૫૦૫ની છે. જેમાં ૭૮૭ પુરુષો અને ૭૧૮ સ્ત્રીઓ છે. જેમાં ૦-૬ વર્ષ વયજુથનાં બાળકોની સંખ્યા ૧૨૩ છે. અહીં ૬૪૭ પુરુષો અને ૫૧૦ સ્ત્રીઓ મળી કુલ ૧૧૫૭ લોકો ભણેલાં છે, આમ સાક્ષરતા દર ૭૬.૮૭ % છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:જૂનાગઢ તાલુકો
બિલખા

**બિલખા** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશમાં આવેલા જુનાગઢ જિલ્લાના જુનાગઢ તાલુકાનું  એક મોટું ગામ છે. આ ગામ જુનાગઢ શહેરથી ૨૦ કિ.મી. દૂર આવેલું છે. જિલ્લા તેમ જ તાલુકાના મુખ્ય મથક સાથે આ ગામ રેલવે તથા રાજ્ય ધોરી માર્ગ વડે જોડાયેલું છે. અહીં પ્રખ્યાત ચેલૈયાની જગ્યા અને આનંદ આશ્રમ આવેલા છે.

## ઇતિહાસ
એક દંતકથા અનુસાર બિલખા એ બલિ રાજાનું રહેઠાણ - બલિસ્થાન હતું. તે વામનસ્થલી (હાલનું વંથલી)થી પૂર્વ દિશામાં ૧૮ માઈલ દૂર આવેલું છે.

બ્રિટિશ રાજ દરમ્યાન આ ગામ જેતપુરના વાળા વંશના કાઠીઓના તાબામાં હતું. ઈ.સ. ૧૮૮૦માં વાળા કાળા દેવદાન નામના તાલુકાદાર હતાં તેમના ગામો પર ચોથા દરજ્જા શાસક તરીકેનો ક્ષેત્રાધિકાર હતો. ભીમા સાટાના પુત્રો, વાળા આલા અને દેસા, એ બન્નેનો તેમના ગામો પર છઠ્ઠા દરજ્જા શાસક તરીકેનો ક્ષેત્રાધિકાર હતો. આ બંનેનો બિલખા પર અધિકાર હતો એટલે તેનો વહીવટ જેતપુર તાલુકા ન્યાયાલય હેઠળ થાણેદારને આધિન હતો.

ઘણાં લોકો એમ પણ કહે છે કે સાગળશા એ શિયાળ બેટમાં રહેતો હતો અને તે ત્યાંનો રાજા હતો.

## સાહિત્યમાં
સાગળશાની દંતકથાને આધારે ઘણાં લોકગીતો બન્યા છે. ઈ. સ. ૧૯૭૮ની ગુજરાતી ફિલ્મ *શેઠ સાગળશા* આ કથાને આધારે બની હતી.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* 

શ્રેણી:જૂનાગઢ તાલુકો
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ક્ષેત્રફળ પ્રમાણે વિશ્વના દેશોની યાદી

thumb|right|ક્ષેત્રફળ પ્રમાણે દેશ

આ ક્ષેત્રફળ પ્રમાણે વિશ્વના દેશોની યાદી છે. 

## Map 
## ક્ષેત્રફળ પ્રમાણે દેશ 
:Source, unless otherwise specified:
::

## References 
## See also 
* List of political and geographic subdivisions by total area
* List of major geographic bodies by area
* List of islands by area
* Orders of magnitude (area)
* List of island countries by area
દોલતપરા

**દોલતપરા** ભારતનાં ગુજરાતરાજ્યમાં જુનાગઢ જિલ્લાનાં જુનાગઢ તાલુકાનું ગામ છે. આ ગામ હવે જુનાગઢ મહાનગર પાલિકામાં ભેળવી દેવાયેલ છે. જુનાગઢ થી રાજકોટ તરફ જતાં ૫ કિ.મી.નાં અંતરે મુખ્ય રસ્તા પર આવેલું છે. અહીં મુખ્યત્વે ગુજરાત ઔધોગિક વિકાસ નિગમ (GIDC) સંચાલિત ઔધોગિક વસાહતો આવેલી છે. તે ઉપરાંત જોવા લાયક સ્થળોમાં 'ઇન્દ્રેશ્વર મહાદેવ'નું મંદિર આવેલું છે, જ્યાં શ્રાવણ માસનાં સોમવારે શ્રધ્ધાળુઓનો મેળો ભરાય છે. 

શ્રેણી:જુનાગઢ શહેર તાલુકો
ભવનાથ

**ભવનાથ** ભારતનાં ગુજરાત રાજ્યમાં જુનાગઢ જિલ્લાનાં જુનાગઢ તાલુકાનું ગામ છે. જો કે હવે આ ગામ જુનાગઢ મહાનગર પાલિકામાં ભેળવી દેવાયું છે. જુનાગઢ શહેરથી ભવનાથ ૭ કિ.મી. દુર આવેલું છે. પ્રસિધ્ધ ગિરનાર પર્વતમાળાની તળેટીમાં વસેલું આ ગામ હિંદુ અને જૈન ધર્મના અનુયાયીઓ માટેનું યાત્રાસ્થળ છે.

અહીં પ્રસિધ્ધ ભવનાથ મહાદેવનું મંદિર, મૃગીકુંડ તથા અનેક પુરાણા અને પ્રસિધ્ધ મંદિરો આવેલાં છે. સમ્રાટ અશોક દ્વારા અહીં બંધાવાયેલું સુદર્શન તળાવ ઔતિહાસિક સ્થળ ગણાય છે. ગિરનાર પર્વત પર ચઢવા માટેનાં પગથીયાં અહીંથી શરૂ થાય છે. અહીં અનેક નામી અનામી હિંદુ અને જૈન ધર્મશાળાઓ આવેલ છે, જે યાત્રિકોને માટે રહેવા-જમવાની સુવિધાઓ પુરી પાડે છે. મહાશિવરાત્રીનો મેળો તથા ગિરનારની લીલી પરિક્રમા એ અહીં યોજાતા બે મોટા ઉત્સવો છે. 

## છબીઓ 

ચિત્ર:Bhavnath Mahadev.jpg|ભવનાથ મહાદેવ મંદિર
ચિત્ર:Girnar_1.jpg|ગિરનાર પર્વત
ચિત્ર:Naga Shadhu With Chalam.jpg|ભવનાથના મેળામાં સાધુ

## આ પણ જુઓ 
* ભવનાથનો મેળો

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:જુનાગઢ શહેર તાલુકો
હસ્નાપુર

**હસ્નાપુર** ભારતનાં ગુજરાતરાજ્યમાં જુનાગઢ જિલ્લાનાં જુનાગઢ તાલુકાનું ગામ છે. હસ્નાપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. આ ગામ ગિરનાર પર્વતની ઉત્તર તરફની ધારમાં આવેલું છે. જ્યાં જુનાગઢ-ભેંસાણ રોડ દ્વારા જઇ શકાય છે. અહીં "હસ્નાપુર ડેમ" (જળબંધ) આવેલ છે. જે જુનાગઢ અને આસપાસનાં વિસ્તારોમાં પીવાલાયક અને ખેતીલાયક પાણી પુરૂં પાડવામાં સહાયક છે.

શ્રેણી:જૂનાગઢ તાલુકો
જાલણસર

**જાલણસર** ભારત દેશનાં પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્રવિસ્તારમાં આવેલા જુનાગઢ જિલ્લાનાં જુનાગઢ તાલુકામાં આવેલું એક નું ગામ છે. આ ગામ જુનાગઢ-ધોરાજી રોડ પર આવેલું,જુનાગઢ તાલુકા અને જિલ્લાનું અંતિમ ગામ છે,અહીંથી રાજકોટ જિલ્લાનીં હદ શરૂ થાય છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:જુનાગઢ તાલુકાનાં ગામ
આમચક

**આમચક** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાના મહુવા તાલુકાનું ગામ છે. આમચક ગામના લોકો મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન નો વ્યવસાય કરે છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, શેરડી, કેળાં, તુવર, કેરી, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શ્રેણી:મહુવા તાલુકો(જિ.સુરત)
ચોકી

**ચોકી** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાતરાજ્યના જુનાગઢ જિલ્લાનાં જુનાગઢ તાલુકાનું ગામ છે. આ ગામ જુનાગઢથી રાજકોટ જતા રાજ્ય ધોરી માર્ગ પર આવેલું છે. અહીં રાજ્ય અનામત પોલીસદળ (SRP)નું થાણું તથા તાલીમ મથક આવેલું છે.

શ્રેણી:જૂનાગઢ તાલુકો
સાગડીવિડી

**સાગડીવિડી** ભારતનાં ગુજરાતરાજ્યમાં જુનાગઢ જિલ્લાનાં જુનાગઢ તાલુકામાં આવેલું છે.

અહીં જુનાગઢ કૃષિ વિશ્વવિધાલય હેઠળનું કેન્દ્રીય પ્રાયોગિક સંશોધન મથક (Central Experimental Research Station)આવેલ છે, જે "સાગડીવિડી ફાર્મ" તરીકે પણ ઓળખાય છે. અહીં મુખ્યત્વે મગફળીનાં બિયારણની વિવિધ જાતો વિકસાવવામાં આવે છે. અહીં વિકસાવેલી અમુક જાણીતી જાતો 'જી-૨','જી-૨૦','જી-૭' વગેરે ભારતભરનાં ખેડુતોમાં પ્રસિધ્ધ છે. 

## બાહ્ય કડીઓ
* જુનાગઢ કૃષિ વિશ્વવિધાલય,સાગડીવિડી ફાર્મ

શ્રેણી:જૂનાગઢ તાલુકો
મજેવડી

**મજેવડી** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાતરાજ્યના જુનાગઢ જિલ્લાનાં જુનાગઢ તાલુકાનું ગામ છે. મજેવડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.  આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. આ ગામ ઉબેણ નદીને કિનારે વસેલું છે.

અહીં પ્રસિધ્ધ *દેવતણખીની જગ્યા* આવેલી છે, જ્યાં દર વર્ષે અષાઢી બીજનો મેળો ભરાય છે. જાગનાથ મહાદેવ મંદિર અહીં આવેલું છે. આ ઉપરાંત જુનાગઢના ઇતિહાસના અમર પાત્ર રાણકદેવી પણ આ ગામના હતા.

અહી અતુલ કાસ્ટિંગનુ કારખાનું આવેલું છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:જૂનાગઢ તાલુકો
અવાજની ઝડપ

અવાજની ઝડપ **(ગતિ) ૧૨૩૫ કિલોમીટર (૭૬૭ માઇલ) પ્રતિ કલાકે અથવા ૩૩૦ મીટર (૧૦૮૩ ફૂટ) પ્રતિ સેકન્ડ જેટલી ભેજરહિત હવામાં હોય છે. અવાજ પ્રવાહી તેમજ ઘન પદાર્થમાંથી હવા કરતાં વધારે ઝડપથી પસાર થાય છે. અવાજની ઝડપ તાપમાન પર આધારિત હોય છે. ઓછા તાપમાને અવાજનો વેગ ઓછો હોય છે.**

અવાજનો વેગ ગણવાનું વ્યવહારિક સુત્ર આ મુજબ છે:

a = \sqrt{\gamma*R*T}

જ્યાં:
\gamma  વિશિષ્ઠ ઉષ્ણતાનો ગુણોત્તર (૧.૪ હવા માટે) છે,

R હવાનો અચળાંક (287 N*m/kg*K for air) છે,

T તાપમાન (in Kelvins) છે.

અંગ્રેજી ભાષામાં અવાજની ઝડપને The speed of sound અથવા Mach તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
વાઘેશ્વર

**વાઘેશ્વર** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાના મહુવા તાલુકાનું મહત્વનું ગામ છે. વાઘેશ્વર ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે.
રવિવાર

**રવિવાર** એ અઠવાડિયાનો પહેલો દિવસ છે. અઠવાડિયામાં કુલ સાત દિવસ હોય છે. રવિવાર પહેલાંનો દિવસ શનિવાર તેમ જ રવિવાર પછીનો દિવસ સોમવાર હોય છે.

સંસ્કૃતમાં રવિવારને (भानुवासरम्) થી ઓળખવામાં આવે છે.

ગુજરાત રાજ્યમાં દરેક રવિવારના દિવસે સાપ્તાહિક રજા હોય છે. ભારતભરમાં તેમ જ વિશ્વના મોટા ભાગના દેશોમાં પણ રવિવારના દિવસે સાપ્તાહિક રજા હોય છે.

શ્રેણી:સમય
શ્રેણી:ભારતીય સમય
અઠવાડિયું

**અઠવાડિયું** કુલ સાત દિવસનું હોય છે.

* રવિવાર એ અઠવાડિયાનો પહેલો દિવસ છે.
* સોમવાર એ અઠવાડિયાનો બીજો દિવસ છે.
* મંગળવાર એ અઠવાડિયાનો ત્રીજો દિવસ છે.
* બુધવાર એ અઠવાડિયાનો ચોથો દિવસ છે.
* ગુરુવાર એ અઠવાડિયાનો પાંચમો દિવસ છે.
* શુક્રવાર એ અઠવાડિયાનો છઠ્ઠો દિવસ છે.
* શનિવાર એ અઠવાડિયાનો સાતમો તેમ જ છેલ્લો દિવસ છે.

આખા વર્ષના કુલ ૫૨ (બાવન) અઠવાડિયાં હોય છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
* 

શ્રેણી:સમય
શ્રેણી:ભારતીય સમય
મંગળવાર

**મંગળવાર** એ અઠવાડિયાનો ત્રીજો દિવસ છે. અઠવાડિયામાં કુલ સાત દિવસ હોય છે. મંગળવાર પહેલાંનો દિવસ સોમવાર તેમ જ મંગળવાર પછીનો દિવસ બુધવાર હોય છે.

સંસ્કૃતમાં મંગળવારને (भौमवासरम्) થી ઓળખવામાં આવે છે. આ વાર યુદ્ધનાં દેવ મનાતા મંગળ ગ્રહ સાથે જોડાયેલ છે. જોકે ગુજરાતી ભાષામાં "મંગળ"નો અર્થ "કલ્યાણકારી" તેમ પણ થાય છે.

શ્રેણી:સમય
શ્રેણી:ભારતીય સમય
તરસાડી

**તરસાડી** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાના મહુવા તાલુકાનું ગામ છે. તરસાડી ગામ મહુવાથી બારડોલી જતા રાજ્ય ધોરી માર્ગ પર આવેલું છે. સૌથી નજીકનું રેલ્વે મથક બારડોલી તેમ જ સૌથી નજીકનું હવાઇ મથક સુરત ખાતે આવેલું છે.

તરસાડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર,  શેરડી, કેરી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. આ ગામમાં ગાયત્રી માતા તેમ જ મહાદેવજીનાં મંદિરો આવેલાં છે.

આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે. 

શ્રેણી:મહુવા તાલુકો(જિ.સુરત)
બુધવાર

**બુધવાર** એ અઠવાડિયાનો ચોથો દિવસ છે. અઠવાડિયામાં કુલ સાત દિવસ હોય છે. બુધવાર પહેલાંનો દિવસ મંગળવાર તેમ જ બુધવાર પછીનો દિવસ ગુરુવાર હોય છે.

સંસ્કૃતમાં બુધવારને (सौम्यवासरम्) થી ઓળખવામાં આવે છે.

શ્રેણી:સમય
શ્રેણી:ભારતીય સમય
ગુરુવાર

**ગુરુવાર** એ અઠવાડિયાના સાત દિવસો પૈકીનો પાંચમા ક્રમે આવતો દિવસ છે. અઠવાડિયામાં કુલ સાત દિવસ હોય છે. ગુરુવાર પહેલાંનો દિવસ બુધવાર તેમ જ ગુરુવાર પછીનો દિવસ શુક્રવાર હોય છે.

સંસ્કૃતમાં ગુરુવારને (गुरूवासरम) થી ઓળખવામાં આવે છે. ગુજરાતી ભાષામાં "ગુરુ" નો અર્થ મોટું, વિશાળ તેવો થાય છે. શિક્ષણની પરિભાષામાં "ગુરુ" નો અર્થ શિક્ષક એવો થાય છે. આ વાર સૌથી મોટા ગ્રહ 'ગુરુ' સાથે સંબંધ ધરાવે છે.

શ્રેણી:સમય
શ્રેણી:ભારતીય સમય
પાદરીયા

**પાદરીયા** ભારતનાં ગુજરાતરાજ્યમાં જુનાગઢ જિલ્લાનાં જુનાગઢ તાલુકાનું ગામ છે. અહીં બાંધકામમાં વપરાતા ચૂના પથ્થરનીં ખાણો આવેલી છે. જુનાગઢ થી બિલખા તરફ જતાં પહેલું જ આ ગામ આવે છે, હવે તો લગભગ જુનાગઢ શહેરનાં વિકાસથી આ ગામ શહેર સાથે ભળી ગયેલું લાગે છે. ગ્રામજનોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખાણકામ ઉપરાંત ખેતી છે. ખેતીના પાકમાં મુખ્યત્વે મગફળી, કપાસ, અને એરંડા છે. ખાણઉદ્યોગને કારણે ખાણકામ સંલગ્ન મશિનરી વગેરેનું રિપેરીંગકામ વગેરે તથા ટ્રક-ટ્રેક્ટર ચાલનનો ઉદ્યોગ પણ સારા એવા પ્રમાણમાં છે.

શ્રેણી:જૂનાગઢ તાલુકો
શનિવાર

**શનિવાર** એ અઠવાડિયાનો સાતમો દિવસ છે. અઠવાડિયામાં કુલ સાત દિવસ હોય છે. શનિવાર પહેલાંનો દિવસ શુક્રવાર તેમ જ શનિવાર પછીનો દિવસ રવિવાર હોય છે.

સંસ્કૃતમાં શનિવારને (स्थिरवासरम्) થી ઓળખવામાં આવે છે. હિંદુ શ્રધ્ધાળુઓમાં શનિવાર શનિદેવ તથા હનુમાનની પુજા અર્ચન માટે ઉત્તમ મનાય છે.

ગુજરાત રાજ્યમાં શાળાઓનો સમય શનિવારના દિવસે અન્ય દિવસો (રજા સિવાયના દિવસો) કરતાં માત્ર અડધો જ હોય છે. આ ઉપરાંત ભારતભરમાં દર મહિનાના બીજા અને ચોથા શનિવારના દિવસે સરકારી ઓફિસોમાં રજા હોય છે. ઘણા દેશોમાં પાંચ દિવસ કાર્ય અને બે દિવસ રજાના હોય છે. આ બે દિવસની રજામાં પહેલો દિવસ શનિવારનો અને બીજો દિવસ રવિવારનો હોય છે.

શ્રેણી:સમય
શ્રેણી:ભારતીય સમય
ઝાંઝરડા

**ઝાંઝરડા** ભારતનાં ગુજરાતરાજ્યમાં જુનાગઢ જિલ્લાનાં જુનાગઢ તાલુકાનું ગામ છે. જે હવે જુનાગઢ મહાનગર પાલિકામાં ભેળવી દેવાયેલ છે. આ ગામ જુનાગઢની પશ્ચિમ બાજુએ જુનાગઢ-રાજકોટ બાયપાસ પર આવેલું છે. 

શ્રેણી:જુનાગઢ શહેર તાલુકો
પત્રાપસર

**પત્રાપસર** ભારતનાં ગુજરાતરાજ્યમાં જુનાગઢ જિલ્લાનાં જુનાગઢ તાલુકાનું ગામ છે. આ ગામ જુનાગઢથી ૧૭ કિ.મી.નાં અંતરે ઉત્તર-પૂર્વ દિશામાં મજેવડી ગામથી ૫ કિ.મી.નાં અંતરે આવેલું છે. અહીંથી થોડે દુર ઉબેણ નદી, સોનરખ નદી અને લોલ નદીનો ત્રિવેણી સંગમ થાય છે. ગામમાં મુખ્યત્વે સોરઠીયા આહિર લોકોની વસ્તી છે.

અહીં પ્રાચીન હનુમાન મંદિર, સ્વામિનારાયણ મંદિર આવેલા છે.

## ચિત્ર ગેલેરી

Image:Chetan Hanuman.jpg|ચેતન હનુમાન મંદિર, હનુમાન ચાલીસા સાથે
Image:Chetan Hanuman 2.jpg|ચેતન હનુમાન મંદિર
Image:Hanuman temple.jpg|ચેતન હનુમાન મંદિર, બાહ્ય દેખાવ
Image:Samnathaji samadhi.jpg|યોગી શામનાથજીનું સમાધી સ્થાન

શ્રેણી:જૂનાગઢ તાલુકો
પર્થ

350px|thumb|right| પર્થ
પર્થ એ ઑસ્ટ્રેલિયાના પશ્ચિમી ઓસ્ટ્રેલિયા રાજ્ય (વેસ્ટર્ન ઑસ્ટ્રેલિયા સ્ટેટ)નું પાટનગર છે. ૧૫,૫૪,૭૬૯ (૨૦૦૭)ની વસ્તી ધરાવતું આ શહેર, વસ્તીની રીતે રાજ્યનું પ્રથમ ક્રમાંકનું તેમ જ રાષ્ટ્રનું ચોથા ક્રમાંકનું શહેર છે, કે જેનો વિકાસ દર રાષ્ટ્રના સરેરાસ વિકાસ દર કરતાં વધુ છે. આ શહેરની સ્થાપના ૧૨મી જુન, ૧૮૨૯ના દિને કેપ્ટન જેમ્સ સ્ટર્લિંગે કરી હતી.

શ્રેણી:ઓસ્ટ્રેલિયા
ઝેરવાવરા

**ઝેરવાવરા** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાના મહુવા તાલુકાનું ગામ છે. ઝેરવાવરા ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે.

ગામના લોકો મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન નો વ્યવસાય કરે છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, શેરડી, કેળાં, તુવર, કેરી, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શ્રેણી:મહુવા તાલુકો(જિ.સુરત)
ધંધુસર (તા. વંથલી)

'''''' ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારના જૂનાગઢ જિલ્લામાં આવેલા વંથલી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

## સંદર્ભો
સોમવાર

**સોમવાર** એ અઠવાડિયાનો બીજો દિવસ છે. અઠવાડિયામાં કુલ સાત દિવસ હોય છે. સોમવાર પહેલાંનો દિવસ રવિવાર તેમ જ સોમવાર પછીનો દિવસ મંગળવાર હોય છે.

સંસ્કૃતમાં સોમવારને (इन्दुवासरम्) થી ઓળખવામાં આવે છે. દુનિયાની મોટાભાગની ભાષાઓમાં આ વારનાં નામનો અર્થ 'ચંદ્રનો વાર' તેવો થાય છે, અમુક ભાષાઓમાં તેનો અર્થ 'રવિવાર પછીનો' અને અમુકમાં 'પ્રથમ દિવસ' તેવો અર્થ પણ થાય છે. હિંદુ ધર્મના લોકોમાં સોમવારના દિવસે શિવજીના દર્શન અને પૂજા કરવાનો તેમ જ ઉપવાસ (એકટાણું) કરવાનો અનેરો મહિમા છે. એમાં પણ વિશેષ કરીને શ્રાવણ મહિનામાં સોમવારનું ધાર્મિક મહત્વ અત્યંત વધારે હોય છે.

શ્રેણી:સમય
શ્રેણી:ભારતીય સમય