open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
પ્રવરા નદી

**પ્રવરા નદી** મહારાષ્ટ્રરાજ્યના અહમદનગર જિલ્લામાંથી પસાર થતી એક નદી છે. આ નદીમાં મુળા, આઢળા, મ્હાળુંગી જેવી ઉપનદીઓ મળે છે અને આ નદી આગળ જતાં ગોદાવરી નદીમાં ભળી જાય છે.

પ્રવરા નદીના કિનારા પર અકોલા, સંગમનેર, કોલ્હાર, નેવાસા વગેરે મુખ્ય ગામો વસેલા છે. આ નદીનો ઉદ્ગમ રતનવાડી ગામ પાસેથી થઈ પ્રવરાસંગમ પાસેથી વહીને ગોદાવરી નદીમાં ભળી જાય છે. પ્રવરા નદીના પ્રવાહને ભંડારદરા બંધ પાસેથી ઓઝર સુધી નહેર (કેનાલ) ગણવામાં આવે છે. આ નદીમાંથી અલગ અલગ કાંઠેથી બે નહેરો નીકળે છે.

## નહેરો 
## બંધ 
પ્રવરા નદી પર ભંડારદરા બંધ અને નિળવંડે બંધ એમ બે સિંચાઈ યોજનાઓ કાર્યરત છે.

શ્રેણી:ભારતની નદીઓ
નવદીપ સિંઘ

લેફ્ટ્નન્ટ નવદીપ સિંઘ, એસી એ ભારતીય ભૂમિસેનાની મરાઠા લાઇટ્ ઇન્ફન્ટ્રી રેજિમેન્ટની ૧૫મી પલટણની ઘાતક પ્લાટુનના કમાન્ડર હતા.

તેમણે જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં ઘૂસણખોરી કરી રહેલા ૧૭ તાલીમબદ્ધ અને સશસ્ત્ર આતંકવાદીઓને મારવા માટે ઘાત લગાવી અને હુમલો કરવાની તૈયારી કરી હતી. તે કાર્યવાહીમાં તેમણે ચાર આતંકવાદીઓને ઠાર માર્યા અને એક ઘાયલ સાથીને સલામત સ્થળે પહોંચાડ્યો. પરંતુ નજીકથી થયેલ ઘાતક ઇજાને કારણે તેઓ શહીદ થયા. તેમને ભારતના રાષ્ટ્રપતિએ ૬૩મા ગણતંત્ર દિવસના પ્રસંગે ભારતના શાંતિકાળના સર્વોચ્ચ વીરતા પુરસ્કાર અશોક ચક્ર વડે મૃત્યુપર્યંત સન્માનિત કર્યા.

## પરિવાર અને કારકિર્દી 
સિંઘનો જન્મ ગુરદાસપુર, પંજાબ ખાતે થયો હતો. તેઓ તેમના પરિવારમાંથી ત્રીજી પેઢીના સૈનિક હતા. તેમના દાદા જુનિયર કમિશન અધિકારી હતા અને તેમના પિતા જોગીન્દર સિંઘે બેંગાલ સેપર્સમાં ૩૦ વર્ષ સુધી સુબેદાર મેજર તરીકે સેવા આપી અને ઓનરરી કેપ્ટન તરીકે નિવૃત્ત થયા. સિંઘે વિજ્ઞાન શાખામાં ડિગ્રી હાંસલ કરી અને ૨૦૦૬માં હોટલ મેનેજમેન્ટ પૂર્ણ કર્યું. તેમણે કોલકત્તાના આર્મી ઇન્સટીટ્યૂટ ઓફ મેનેજમેન્ટની ડિગ્રી પણ મેળવી. તેમણે ખાનગી કંપનીમાં કામ કરવાનું છોડી અને ભારતીય સેનામાં અફસર તરીકે જોડાવા અફસર તાલીમ અકાદમિમાં દાખલ થયા. તેમને ૨૦૧૦માં આર્મી ઓર્ડિનન્સ કોરમાં નિયુક્તિ આપવામાં આવી. ભારતીય સેનાના કાયદા અનુસાર સેનાના બિન લડાયક વિભાગમાં નિયુક્તિ પામતા અફસરોએ બે વર્ષ માટે યુદ્ધક્ષેત્ર અથવા આતંકવાદ વિરોધિ અભિયાનમાં કાર્યરત પાયદળ પલટણ સાથે ફરજ બજાવવી આવશ્યક હોય છે. તે સમયગાળામાં અફસર જે તે પલટણને જ જવાબદાર હોય છે. લેફ્ટ. સિંઘને ૧૫મી મરાઠા લાઇટ્ ઇન્ફન્ટ્રીમાં જમ્મુ અને કાશ્મીર ખાતે તૈનાત કરવામાં આવ્યા.

## કાર્યવાહી 
ઓગષ્ટ ૨૦, ૨૦૧૧ના રોજ લેફ્ટ સિંઘે જમ્મુ અને કાશ્મીરના ગુરેઝ ક્ષેત્રમાં ઘૂસણખોરી કરી રહેલા ૧૭ આતંકવાદીઓને ઠાર મારવા અથવા પકડવાની કાર્યવાહીનો આરંભ કર્યો. તેમણે આતંકવાદીઓ માટે ઘાત લગાવી અને હુમલો કરવા નિર્ણય કર્યો અને તેમના સાથીઓને હુકમ આપ્યો કે જ્યાં સુધી પોતે ગોળીબાર શરૂ ન કરે ત્યાં સુધી અન્યોએ પણ ન કરવો. તેમણે ઘૂસણખોરોને પાસે આવવા દીધા અને હુમલો કરતાં પહેલાં નબળી પરિસ્થિતિમાં લાવી દીધા. તેમણે પોતે સૌથી ઓછી આડ ધરાવતા સ્થાન પર જગ્યા લીધી હતી અને તેમની ટુકડીને મોટા ખડક પાછળ ગોઠવી હતી. હુમલા દરમિયાન તેમણે ત્રણ આતંકવાદીઓને ઠાર માર્યા અને તેમને ઘાયલ સાથીને આડ પાછળ ખેંચતા આશરે પાંચ મિટર દૂરથી જ એક ગોળી માથામાં વાગી. તેમ છતાં તેમણે ગોળી મારનાર ચોથા આતંકવાદીને મારી નાખ્યો. તેમણે ઘાયલ સાથીને બચાવી લીધો અને આખરી શ્વાસ સુધી ગોળીબાર કરતા રહ્યા.

મુઠભેડ લગભગ આઠ મિનિટ ચાલી અને તેમાં ૧૨ તાલીમબદ્ધ આતંકવાદીઓને ઠાર મરાયા. તેમના પાર્થિવ શરીરને શ્રીનગર ખાતે લઈ જવાયું.

## બહુમાન 
સિંઘના પાર્થિવ શરીરને તેમના વતન ગુરદાસપુર ખાતે લઈ જવાયું અને સંપૂર્ણ સૈન્ય સન્માન સાથે હજારો લોકોની હાજરીમાં અંતિમસંસ્કાર કરાયા.

તેમને ભારતના તત્કાલીન રાષ્ટ્રપતિ પ્રતિભા પાટીલના હસ્તે મૃત્યુપર્યંત અશોક ચક્ર એનાયત કરાયું.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:અશોક ચક્ર વિજેતા
ડી શ્રીરામ કુમાર

લેફ્ટ. કર્નલ **ડી શ્રીરામ કુમાર**, એસી (જન્મ ૧૯૮૧) એ ભારતીય ભૂમિસેનાના એક અધિકારી છે. તેઓ ૨૦ માર્ચ ૨૦૦૪ના રોજ નિયુક્ત કરાયા હતા. તેમને ભારતનો શાંતિકાળનો સર્વોચ્ચ વીરતા પુરસ્કાર અશોક ચક્ર એનાયત કરાયો હતો. હાલમાં, તેઓ ભારતીય સૈન્ય અકાદમી ખાતે ફરજ બજાવી રહ્યા છે.

## બાળપણ 
કુમારનો જન્મ ૧૯૮૧માં કોઇમ્બતુર, તામિલ નાડુ ખાતે થયો હતો અને તેમણે અભ્યાશ સૈનિક સ્કુલ, અમરાવતી નગર, ઉડુમલપેટ ખાતે કર્યો હતો. કોલેજ અભ્યાશ તેમણે મદુરાઇ ખાતે આવેલી અમેરિકન કોલેજમાં કર્યો હતો.

## સૈન્ય કારકિર્દી 
કુમાર ઓક્ટોબર ૨૦૦૨માં અફસર તાલીમ અકાદમિ, ચેન્નઈ ખાતે જોડાયા હતા અને તેમને ૯૦ મધ્યમ રેજિમેન્ટ (તોપખાનું)માં નિયુક્તિ અપાઈ હતી. તેમણે અરુણાચલ પ્રદેશમાં *ઓપરેશન ઓર્કિડ* અને મણિપુરમાં *ઓપરેશન હિફાઝત*માં ૩૯મી આસામ રાઇફલ્સના ભાગરૂપે ફરજ બજાવી હતી.

તેમને ૧૨ આતંકવાદીઓને ઠાર મારવા અને ૨૩ આતંકવાદીઓની ધરપકડ કરવાનું શ્રેય આપવામાં આવે છે. આ કાર્યવાહીઓ માટે તેમને અશોક ચક્ર એનાયત કરવામાં આવ્યું હતું.

## બહુમાન 
* અશોક ચક્ર

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:જીવિત લોકો
શ્રેણી:અશોક ચક્ર વિજેતા
શ્રેણી:૧૯૮૧માં જન્મ
મીઠી વાવ, પાલનપુર

**મીઠી વાવ** ગુજરાત રાજ્યના બનાસકાંઠા જિલ્લાના પાલનપુર શહેરમાં આવેલી પ્રાચીન અને ઐતહાસિક વાવ છે. ૮મી સદીમાં બંધાયેલી આ વાવ પરમાર વંશના શાસનની એકમાત્ર નિશાની તરીકે બાકી રહી છે.

## સ્થાન 
મીઠી વાવ પાલનપુરના પૂર્વ ભાગમાં આવેલી છે. આ વાવમાં પાંચ માળ આવેલા છે, જેમાં પશ્ચિમ બાજુથી પ્રવેશી શકાય છે.

## શૈલી 
તેની સ્થાપત્ય શૈલી પરથી એવું મનાય છે કે તેનું બાંધકામ મધ્યયુગના અંતમાં થયું હોવું જોઇએ પરંતુ દિવાલો પરની મૂર્તિઓ તેના કરતાં જૂની હોઇ શકે છે. મૂર્તિઓમાં ગણેશ, શિવ, અપ્સરાઓ, નૃત્યાંગનાઓ, પૂજા કરતું યુગલ વગેરેનો સમાવેશ થાય છે અને તે ઉપરાંત ફૂલબુટ્ટા તેમજ ભૌમિતિક આકારોની કોતરણીઓ જોવા મળે છે. વાવમાં ડાબી બાજુની દીવાલ પરની એક મૂર્તિ પર લગભગ અસ્પષ્ટ થયેલો એક શિલાલેખ આવેલો છે તે સંવત ૧૩૨૦ની (ઇ.સ. ૧૨૬૩) સાલ દર્શાવે છે.

## છબીઓ 

Idol, Mithi Vav, Palanpur 01.jpg|મીઠી વાવમાં મૂર્તિ
Mithi Vav 2, Palanpur.jpg|મીઠી વાવ
Mithi Vav 3, Palanpur.jpg|મીઠી વાવ

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:પાલનપુર
શ્રેણી:રાજ્ય સંરક્ષિત સ્મારક
શ્રેણી:ગુજરાતની વાવો
મહીપતરામ રૂપરામ નીલકંઠ

**મહીપતરામ રૂપરામ નીલકંઠ** ગુજરાતી કેળવણીકાર, સુધારક, નવલકથાકાર અને ચરિત્રકાર હતા.

## જીવન 
તેમનો જન્મ ૩ ડિસેમ્બર ૧૮૨૯ના રોજ સુરત ખાતે વડનગરા નાગર બ્રાહ્મણ કુટુંબમાં રૂપરામ નીલકંઠ અને ગિરજાગૌરીને ત્યાં થયો હતો. તેઓ દોઢ વર્ષના હતા ત્યારે તેમની માતાનું નિધન થયું હતું. જ્યારે તેઓ ચાર વર્ષના હતા ત્યારે તેમનું સગપણ ત્રણ વર્ષની કન્યા પાર્વતીકુંવર સાથે થયું. તેમણે પ્રાથમિક શિક્ષણ સ્થાનિક 'ગામઠી શાળા' માં ગોપીપુરા, સુરતમાં પૂર્ણ કર્યું જે પ્રાણશંકર મહેતાની શાળા તરીકે ઓળખાતી હતી. પાછળથી તેઓ સરકારી અંગ્રેજી માધ્યમની શાળામાં દાખલ થયા. તેમના શાળા જીવન દરમિયાન તેઓ તેમના શિક્ષકો અને સુધારકો દુર્ગારામ મહેતા અને દાડોબા પાંડુરંગ, જેઓ પ્રાર્થના સમાજના સ્થાપક આત્મારામ પાંડુરંગના ભાઇ હતા, વગેરેથી પ્રભાવિત થયા હતા. તેમણે તેમના દ્વારા ચલાવવામાં આવતી માનવ ધર્મ સભાની સાપ્તાહિક બેઠકોમાં પણ હાજરી આપી હતી.

૧૮૫૦માં તેમણે *પરહેજદાર* સામયિકનું સંપાદન કર્યું હતું અને શૈક્ષણિક માસિક *ગુજરાત શાળા પત્ર* (૧૮૬૨-૭૮, ૧૮૮૭-૯૧)નું પણ સંપાદન કાર્ય કર્યું હતું. ૧૮૫૭માં દસ મહિના માટે તેમણે સુધારાવાદી સાપ્તાહિક *સત્યપ્રકાશ*નું સંપાદન કાર્ય સંભાળ્યું હતું. બ્રિટિશ પ્રવાસ લેખક પિકો ઐયર તેમના પ્રપૌત્ર છે.

તેમણે લોકકલા ભવાઇના ઓગણીસ વેશો અંગેનો પ્રથમ સંગ્રહ *ભવાઇ સંગ્રહ* તરીકે રજૂ કર્યો હતો. તેમણે તેની પ્રસ્તાવનામાં ભવાઇને ફરીથી પ્રસ્થાપિત કરવાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે ગરબીઓનો સંગ્રહ તેમજ *બોધવચન* સંગ્રહ પ્રગટ કર્યો હતો, જે કહેવતોને કાવ્યાત્મક સ્વરૂપમાં રજૂ કરતો હતો.

૧૮૫૬ પછી તેમણે કોલંબસ, ગેલિલિયો ગેલિલી, આઇઝેક ન્યૂટન વગેરેના જીવન વૃત્તાંતો લખ્યા હતા. તેમણે ચેમ્બરના સર્જનનો નાનાભાઇ હરિદાસની સાથે અનુવાદ કર્યો હતો. તેમણે શાળાના પાઠ્યપુસ્તકો; *ગુજરાતી ભાષાનું નવું વ્યાકરણ* (૧૮૮૩) અને *વ્યુત્પત્તિપ્રકાશ* (૧૮૮૯) લખ્યા હતા. તેમણે શિક્ષણ, ભૂગોળ, ભૂસ્ત્રવિજ્ઞાન, વિજ્ઞાન, વૈદકશાસ્ત્ર વગેરે વિષયો પર પણ પુસ્તકો લખ્યા હતા, જે મોટે ભાગે વિદ્યાર્થીઓ માટેના અનુવાદ હતા.

## પૂરક વાચન 
* 

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર
શ્રેણી:૧૮૯૧માં મૃત્યુ
બેજા રજવાડું

thumb|બેજા હુકુમતનો મહેલ/કિલ્લો
thumb|બેજા રજવાડાના છેલ્લા રાજા લક્ષ્મણ ચાંદ તેની પત્ની સાથે
**બેજા રજવાડું ** ભારતના વર્તમાન હિમાચલ પ્રદેશ રાજ્યના વિસ્તારમાં આવેલ એક રજવાડું (રિયાસત અથવા હકુમત) હતું. આ રજવાડાની સ્થાપના ૧૮મી સદીમાં થઈ ત્યારથી ૧૫મી એપ્રિલ, ૧૯૪૮ના દિન સુધી તોમર વંશે તેનું શાસન સંભાળ્યું હતું. આ રજવાડું સિમલાના ૧૬ પર્વતીય રાજ્યો પૈકીનું એક હતું અને કસૌલીથી નીચેના પશ્ચિમ ભાગમાં ફેલાયેલ હતું. અન્ય રજવાડાં માહલોગ, પતિયાલા, કુથાર અને શિમલા જિલ્લાનો બરૌલી ભાગ આ રજવાડાની પડોશની સરહદ સાથે જોડાયેલ હતા. આ હુકુમતમાં ૪૫ ગામો હતા, જે ૧૩ ચોરસ કિમી અથવા ૫ ચોરસ માઈલ જેટલા વિસ્તારમાં ફેલાયેલા હતા. 

## ચિત્રો 

File:Ruines of fort of Beja State ,Simla Hill States,Himachal Prades,India.jpg|બેજા રજવાડાના કિલ્લાનો ખંડેર થયેલ ભાગ
File:Fort of Beja Princely State ,Simla Hill States,Himachal Prades,India.jpg|બેજા રજવાડાનો કિલ્લો
File:Ruines of fort of Beja State ,Simla Hill States,Himachal Prades,India.jpg|બેજા રજવાડાના કિલ્લાનો ધ્વસ્ત થયેલ ભાગ
File:Sh. Vijay Chand,Son of Sh.Luxmi Chand, last king of Beja Princely State ,Himachal Prades, India.jpg|બેજા રજવાડાના છેલ્લા રાજા લક્ષ્મણ ચાંદના પુત્ર વિજય ચાંદ
File:View from the roof of fort of Beja State part of Simla Hill States,Himachal Prades,India.jpg|બેજા રજવાડાના કિલ્લાની છત પરથી આ દ્રશ્ય

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:ઇતિહાસ
શ્રેણી:હિમાચલ પ્રદેશ
મહંમદ ઘોરી

**મોઇઉદ્દિન મહંમદ ઘોરી** અથવા મૂળ નામ પ્રમાણે **શહાબુદ્દીન મહંમદ ઘોરી** (૧૧૪૯ - માર્ચ ૧૫, ૧૨૦૬) એ ઘોરી સામ્રાજ્યનો સુલતાન/રાજા હતો જેણે તેના ભાઈ ઘીયાસુદ્દીન મહંમદની જોડે ભાગીદારીમાં ૧૧૭૩થી ૧૨૦૨ સુધી અને અંતમાં મુખ્યત્વે ૧૨૦૨ થી ૧૨૦૬ના ૪ વર્ષના ટૂંકા ગાળા દરમ્યાન ઘોરી સામ્રાજ્ય પર એકલા રાજ કર્યું હતું.

મહંમદ બિન કાસમ દ્વારા ઇસ ૭૧૨માં કરવામાં આવેલ સિંધ ઉપરના હુમલા બાદ પૂરા ૫૫૦ વર્ષ સુધી ભારતના ઉત્તર-પૂર્વીય ભાગો ઉપર ઇસ્લામિક આક્રમણોનો ક્રમ ચાલુ રહ્યો હતો. મહંમદ ઘોરીએ તે ક્રમ ચાલુ રાખતાં તેના શાસન દરમ્યાન ભારતમાં કાયમી ઇસ્લામિક રાજ્ય સ્થાપિત કરવા માટે પાયાનું કામ કર્યું હતું.

## શરૂઆતનો જીવનકાળ
ઘોરીનો જન્મ ૧૧૪૯માં હાલના અફઘાનિસ્તાનમાં આવેલ ઘોર પ્રદેશમાં થયો હતો. તે પ્રદેશના સ્થાનિક વડા નો પુત્ર હતો અને તેનો એક મોટો ભાઈ હતો.

## ભારત ઉપર આક્રમણ
મોટા ભાઈને મદદ કરીને ઘોરી સામ્રાજયને પશ્ચિમમાં વિસ્તાર્યા બાદ તેણે પૂર્વમાં ભારત તરફ ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું. ૧૧૭૫માં મુલતાન જીત્યા બાદ ૧૧૭૮માં તેણે સૈન્યને દક્ષિણમાં હાલના પાકિસ્તાનમાં સ્થિત ઉચ્ચ તરફ વાળ્યું અને હાલના ગુજરાત-રાજસ્થાનનો રણ-પ્રદેશ ઓળંગીને ચાલુક્ય વંશના પાટનગર અણહીલવાડ (પાટણ) તરફ આગળ વધ્યો. મૂળરાજે (બીજો) તેનો હાલના રાજસ્થાનના સિરોહી જીલ્લામાં સ્થિત એવા માઉન્ટ આબુની નજીકના ક્યારા (ભૂતકાળમાં કયાદરા તરીકે ઓળખાતા) ગામે સામનો કર્યો અને ઘોરીનો કારમો પરાજય થયો. અહી નોંધવા જેવી વાત એ હતી કે અન્ય હિંદુ રાજાઓએ મૂળરાજને ટેકો આપ્યો હતો અને તેઓએ ભેગા લડીને વિજય મેળવ્યો હતો.

શ્રેણી:ઇતિહાસ
સાંગ (લોકકળા)

thumb|સાંગ (સ્વાંગ) યુગલ
**સાંગ** એ હિન્દી શબ્દ 'સ્વાંગ'નો અપભ્રંશ છે. ઉત્તર ભારતમાં હરિયાણા, ઉત્તર પ્રદેશ અને રાજસ્થાન રાજ્યોમાં પ્રચલિત સાંગ એક પ્રકારની સંગીતમય નાટિકા હોય છે, જેમાં લોકકથાઓ, લોકગીત અને નૃત્ય વગેરેનો ઉપયોગ કરી નાટ્યબદ્ધ કરવામાં આવે છે.

આ વિદ્યામાં *પંડિત લક્ષ્મીચંદ*નું નામ અત્યંત સન્માનપૂર્વક લેવામાં આવે છે. તેમણે લગભગ ૬૫ જેટલા સાંગ લખ્યાં છે, આ કારણે તેમને *સાંગ-સમ્રાટ* તેમ જ *હરિયાણાના સૂર્યકવિ* કહેવામાં આવે છે. 

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:સંગીત
શ્રેણી:ભારતીય સંસ્કૃતિ
લક્ષ્મીચંદ (સૂર્યકવિ)

**દાદા લક્ષ્મીચંદ** હરિયાણવી સાહિત્યકાર હતા. તેમને હરિયાણવી રાગિણી અને સાંગના સૂર્ય કવિ (સૂર્ય કવિ) તરીકેનું સન્માન આપવામાં આવ્યું હતું. તેમને હરિયાણાના શેક્સપિયર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. તેમનો જન્મ હરિયાણા રાજ્યના સોનીપત જિલ્લાના જટ્ટી કલાં ગામમાં ગૌર બ્રાહ્મણ પરિવારમાં થયો હતો અને તેઓ માત્ર ૪૨ વર્ષની ઉંમરમાં મૃત્યુ પામ્યા હતા. ૨૦૧૩ના વર્ષના હેવાલ મુજબ તેમના નામનો એવોર્ડ સાહિત્યક્ષેત્રે યોગદાન કરતા લોકોને આપવામાં આવેલ છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:સાહિત્યકાર
શુભાંગી કુલકર્ણી

**શુભાંગી કુલકર્ણી** (*Shubhangi Kulkarni, *જન્મ: જુલાઈ ૧૯, ૧૯૫૯), ભારતની મહિલા ટેસ્ટ ક્રિકેટ ટીમની સભ્ય હતી. તેણી ૧૯ મહિલા ક્રિકેટ ટેસ્ટ મેચ, ૨૭ એક દિવસીય આંતરરાષ્ટ્રીય મેચ રમી ચૂકી છે. વર્ષ ૧૯૭૬ થી વર્ષ ૧૯૯૧ સુધીના સમયમાં, ભારતીય મહિલા ક્રિકેટ ટીમની સભ્ય હતી તેમ જ એક દિવસીય આંતરરાષ્ટ્રીય મેચમાં વર્ષ ૧૯૭૭ થી વર્ષ ૧૯૮૬ સુધી તેણીએ ભારતીય મહિલા ક્રિકેટ વતી ભાગ લીધો હતો.

શ્રેણી:ભારતીય મહિલા ક્રિકેટર
શ્રેણી:૧૯૫૯માં જન્મ
ઇસ્લામિક આક્રમણો

## સાસનીદ/ફારસી સામ્રાજય પરનું આક્રમણ
"ફારસી" એ મૂળ પારસી શબ્દનો ગુજરાતી અપભ્રંશ છે. ફારસી સામ્રાજય (હાલનું ઈરાન)નો અંત ઇસ પૂર્વે ૬૫૧માં આવ્યો હતો અને ત્યારબાદ ક્રમશ: તેમના જરથોસ્તી ધર્મનો પ્રભાવ અને પહોંચ ઘટી ગઈ.

એક સમયનું શક્તિશાળી ગણાતું પારસી સામ્રાજ્ય પૂર્વી રોમન સામ્રાજ્ય સાથે સદીઓ સુધી લડીને પોતાના માનવીય તેમ જ ભૌતિક સંપદા ગુમાવી ચૂક્યું હતું. તે સમયે અરાજકતા, સામાજિક, આર્થિક અને લશ્કરી નબળાઈઓ વગેરેએ પારસી સામ્રાજ્યને ઘેરી લીધા હતા અને સંજોગવશાત એજ કાળ દરમ્યાન ઇસ્લામની શરૂઆત થયેલ હતી. 

અરબસ્તાનના મુસલમાનોએ ખાલીદ બિન વાલીદની આગેવાનીમાં મેસોપોટેમીયા (હાલનું ઈરાક) ઉપર ઇસ પૂર્વે ૬૩૩માં પહેલીવાર પારસીઓ પર હુમલો કર્યો. મેસોપોટેમીયા પારસીઓનું આર્થિક તેમ જ રાજકીય દ્રષ્ટિએ મુખ્ય કેન્દ્ર હતું. ખાલીદને અધવચ્ચે પૂર્વી રોમન સામ્રાજ્ય તરફ યુધ્ધમાં મોકલવામાં આવ્યો અને જેથી કરીને પારસીઓ સાથેના આ પહેલા યુધ્ધમાં આરબોને ખાસ સફળતા મળી નહીં. 

ઇસ. ૬૩૬માં સાદ બિન અબી વકાસની આગેવાનીમાં બીજો હુમલો થયો અને કાદીસીયાહના યુધ્ધમાં પારસીઓએ પશ્ચિમ ઈરાન ઉપરનો કબજો ગુમાવ્યો. જાગ્રોસ પર્વતમાળા એ પારસી અને રાશીદુન ખિલાફત વચ્ચે એક કુદરતી દીવાલ બની. પારસીઓને સતત ચાલુ રહેલા છૂટાછવાયાં હુમલાઓને ધ્યાનમાં લઈને ખલીફા ઉમરે ઇસ. ૬૪૨માં તેમના ઉપર મોટું આક્રમણ કરવાનો આદેશ આપ્યો. અને લગભગ ૯ વર્ષના પ્રયાસો બાદ ૬૫૧માં પારસી સામ્રાજ્યનો અંત આવ્યો. મદીનામાં બેઠા-બેઠા, રણમેદાનથી આશરે ૧૬૦૦ કિમી દૂરથી, ઉમરની યુદ્ધ વ્યૂહરચના અને યુદ્ધ કૌશલ્યના લીધે ઈરાનનું પતન થયું. આ વિજયે ઉમરને ઇતિહાસમાં મહાન લશ્કરી અને રાજકીય કુનેહ ધરાવતા વડા તરીકે સ્થાન અપાવ્યું.

## ભારતીય મહાખંડ પરનું આક્રમણ
## સંદર્ભ
કરડ નદી

**કરડ નદી** મહી નદીની ડાબા કાંઠાની ઉપનદી છે. ગોમા નદી આ નદીની મુખ્ય ઉપનદી છે. આ નદી પર ૧૩ કિ.મી.ના અંતરે કરડ બંધ આવેલ છે, જેનો સ્‍ત્રાવવિસ્તાર ૧૩૦ ચો.કિ.મી. છે.

## નદીકાંઠાના ગામો 
* રતનપુર
* નેવરીયા

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતની નદીઓ
શોભા પંડિત

**શોભા પંડિત** (જન્મ ૧૧ ફેબ્રુઆરી, ૧૯૫૬ માં મુંબઇ, મહારાષ્ટ્ર) એક ભૂતપૂર્વ મહિલા ક્રિકેટર છે. તેણી ભારતીય મહિલા ક્રિકેટ ટીમ તરફથી ટેસ્ટ અને વન ડે આંતરરાષ્ટ્રીય મેચમાં રમી ચૂકી છે. તેણી મહારાષ્ટ્ર રાજ્ય તરફથી સ્થાનિક સ્તરે રમતી હતી. તેણીએ આઠ ટેસ્ટ મેચ અને બે એકદિવસીય આંતરરાષ્ટ્રીય મેચ રમી છે.

## References 
શ્રેણી:ભારતીય મહિલા ક્રિકેટર
શ્રેણી:જીવિત લોકો
શ્રેણી:૧૯૫૬માં જન્મ
નેહા તન્વર

**નેહા તન્વર **(Neha Tanwar) એક ભારતીય મહિલા ક્રિકેટરછે. તેણી જમણેરી બેટ્સવુમન અને જમણેરી ઓફ-બ્રેક બોલર છે.

## આંતરરાષ્ટ્રીય કારકિર્દી 
### એક દિવસ આંતરરાષ્ટ્રીય મેચ (ODI) 
* એક દિવસીય આંતરરાષ્ટ્રીય મેચમાં ભારતીય મહિલા ટીમમાં પદાર્પણ (ભારત વિરુદ્ધ વેસ્ટ ઈન્ડિઝ મેચ, રાજકોટ ખાતે, જાન્યુઆરી ૧૮, ૨૦૧૧ 
* છેલ્લી એક દિવસીય આંતરરાષ્ટ્રીય મેચ (ભારત વિરુદ્ધ ન્યુઝિલેન્ડ મેચ, એસ્ટોન રોવાન્ટ, જુલાઈ ૭, ૨૦૧૧

### ટ્વેન્ટી20 આંતરરાષ્ટ્રીય મેચ (T20I) 
* ટ્વેન્ટી20I આંતરરાષ્ટ્રીય મેચમાં શરૂઆત (ઇંગ્લેન્ડ વિરુદ્ધ ભારત) ટાઉન્ટોન (Taunton), જૂન ૨૬, ૨૦૧૧
* છેલ્લી ટ્વેન્ટી20I આંતરરાષ્ટ્રીય મેચ (ભારત વિરુદ્ધ ન્યુઝિલેન્ડ) એલ્ડરશોટ (Aldershot), જૂન ૨૭, ૨૦૧૧

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:૧૯૮૬માં જન્મ
શ્રેણી:જીવિત લોકો
શ્રેણી:ભારતીય મહિલા ક્રિકેટર
સુખી નદી

**સુખી નદી** નર્મદા નદીની ઉપનદી એવી ઓરસંગ નદીની ઉપનદી છે. આ નદી પર ડુંગરવાંટ ગામ પાસે બંધ બાંધી જળાશય બનાવવામાં આવેલ છે.

## આ પણ જુઓ 
* સુખી બંધ

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:ગુજરાતની નદીઓ
હડફ નદી

**હડફ નદી** મહી નદીની ડાબા કાંઠાની ઉપનદી પાનમ નદીની ઉપનદી છે. હડફ નદીની મુખ્ય ઉપનદીઓ કબુતરી નદી અને વાંકડી નદી છે. હડફ નદી પર હડફ બંધ છે. જેનો સ્‍ત્રાવવિસ્તાર ૫૦૮ ચો.કિ.મી. છે. આ નદી પર ઉમરિયા બંધ ૧૩ કિ.મી.ના અંતરે આવેલ છે, જેનો સ્‍ત્રાવવિસ્તાર ૭૩ ચો.કિ.મી. છે.

## નદીકાંઠાના ગામો 
* લીમખેડા

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતની નદીઓ
વિકી બત્રા (ટીવી કલાકાર)

**વિકી બત્રા** એક ભારતીય ટેલિવિઝન અભિનેતા છે. તેમણે *દેવોં કે દેવ...મહાદેવ* ધારાવાહિકમાં ચંદ્ર દેવ તરીકે અને *જોધા અકબર ધારાવાહિકમાં *રાજકુમાર સુજામલ તરીકે અભિનય કર્યો છે .

તેમણે એક એપિસોડ સોની ટીવી પરના અદાલત નામના શોમાં અને તેમણે ઝી ટીવી પરની સફળ શ્રેણી જોધા અકબરમાં સુજામલનો અભિનય કરે છે.

## ટેલિવિઝન કારકિર્દી 
* *દેવોં કે દેવ...મહાદેવ* માં ચંદ્રદેવ તરીકે
* *જોધા અકબર*માં રાજકુમાર સુજામલ તરીકે
* *હમ ને લી હૈ - શપથ*માં ટ્રીમેન તરીકે
* *સૂર્યપુત્ર કર્ણ*માં ધૃષ્ટ્દ્યુમન તરીકે

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:જીવિત લોકો
આક્રિત જસવાલ

**આક્રિત જસવાલ** (અંગ્રેજી:Akrit Jaswal) વર્ષ ૧૯૯૩ના એપ્રિલ મહિનાની ૨૩મી તારીખે હિમાચલ પ્રદેશના નુરપુર શહેરમાં જન્મેલ ભારતીય બાળક છે, જે અસાધારણ પ્રતિભા ધરાવતો છોકરો છે. આ બાળકે ૨૦૦૦ના વર્ષમાં માત્ર સાત વર્ષની ઉંમરમાં આઠ વર્ષની છોકરી માટે સફળ સર્જિકલ ઓપરેશન કરી તેની પાંચ વર્ષથી એકબીજી આંગળીઓની દાઝી જવાને કારણે ચોંટી ગયેલ ચામડીને છુટી પાડી હતી. દસ વર્ષ પહેલાંથી આક્રિત દાક્તરી ક્ષેત્રમાં કાર્ય કરે છે અને હાલમાં તે તબીબની પદવી મેળવી ચૂક્યો છે.

ઈન્ટેલિજન્સ ટેસ્ટ (IQ test) દરમ્યાન આક્રિતે ભાષાકીય તેમજ સામાન્ય માહિતી મુદ્દાઓ વિશે આ વયના જૂથ પૈકી ટોચનું સ્થાન હાંસલ કર્યું છે. પરંતુ દાક્તરી તેમ જ વિજ્ઞાન ક્ષેત્રમાં અત્યંત રસ દાખવ્યો હતો.

## સ્ત્રોતો 
* www.mymultiplesclerosis.co.uk 
* TV4 ચેનલ પર, એક દસ્તાવેજી ચિત્રણ, ફિનલેન્ડ ખાતે ૧૯-૦૯-૨૦૦૬.
શ્રેણી:ભારતીય વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:હિમાચલ પ્રદેશ
પાનમ નદી

**પાનમ નદી** મહી નદીની ડાબા કાંઠાની ઉપનદી છે.

પાનમ નદી મધ્ય પ્રદેશના વિંધ્યાચલના ઉત્તરી ઢાળ નજીક ભદ્ર આગળ સમુદ્રથી ૩૦૦ મીટર ઊંચાઈએથી નીકળે છે અને ઉત્તર-પશ્ચિમ દિશા તરફ વહી ગુજરાતના પંચમહાલ જિલ્લામાં લુણાવાડા તાલુકાના કાકચીયા ગામ પાસે મહી નદીને મળે છે.

આ નદી પર ૮૩ કિમીના અંતરે પાનમ બંધ આવેલો છે, જેનો સ્ત્રાવ વિસ્તાર ૨૩૧૨ ચોરસ કિલોમીટર જેટલો છે. હડફ નદી અને કોલિયારી નદી એમ બે ઉપનદીઓ પાનમ નદીમાં મળે છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતની નદીઓ
જ્યોત્સના પટેલ

**જ્યોત્સના પટેલ** (અંગ્રેજી:Jyotsna Patel) એક ભૂતપૂર્વ ભારતીય મહિલા ટેસ્ટ ક્રિકેટર છે. તેણીનો જન્મ ઇન્દોર, મધ્ય પ્રદેશ ખાતે થયો હતો,  અને તેણી ભારતીય મહિલા ક્રિકેટ ટીમ વતી બે ટેસ્ટ મેચ રમી હતી.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:ભારતીય મહિલા ક્રિકેટર
શ્રેણી:જીવિત લોકો
બંગાળની ખાડી

right|thumb|બંગાળની ખાડી (Bay of Bengal)
**બંગાળની ખાડી** (અંગ્રેજી:**Bay of Bengal)** એ એશિયા ખંડમાં આવેલ એક દરિયાઈ ખાડી છે. તે હિંદ મહાસાગરનો ઉત્તર-પૂર્વ ભાગ છે. આ ખાડીના પૂર્વ ભાગમાં મલય દ્વિપકલ્પ છે અને તે ભારત દેશના ઉત્તર-પૂર્વભાગના પશ્ચિમ ભાગમાં છે. આ ખાડીનો આકાર ત્રિકોણ જેવો છે. આ ખાડીના ઉત્તર ભાગમાં ભારતનું પશ્ચિમ બંગાળ રાજ્ય અને બાંગ્લા દેશ આવેલ હોવાને કારણે તે બંગાળની ખાડી અથવા બંગાળાની ખાડી તરીકે ઓળખાય છે

શ્રેણી:ભારત
શ્રેણી:બાંગ્લાદેશ
મેઘના નદી (બાંગ્લા દેશ)

[right|thumb|[બાંગ્લાદેશના નકશામાં મેઘના સહિત અન્ય નદીઓ]]
**મેઘના નદી** (બંગાળી: মেঘনা নদী) બાંગ્લાદેશમાં વહેતી એક મુખ્ય નદી છે. તે ગંગા નદીના મુખ પર મુખત્રિકોણ (ડેલ્ટા) બનાવતી ત્રણ મુખ્ય ઉપનદીઓ પૈકીની એક છે. આ નદીઓ વિશ્વની સૌથી મોટો મુખત્રિકોણ (ડેલ્ટા), સુંદરવન બનાવે છે, જે બંગાળની ખાડીમાં આવેલ છે. મેઘના નદીમાં પદ્મ નદી ચાંદપુર જિલ્લામાં જોડાય છે અને આખરે આ નદી ભોલા જિલ્લામાં બંગાળની ખાડીમાં ભળી જાય છે.
left|thumb|મેઘના નદી (પુલ પરથી દેખાવ)
સંપૂર્ણપણે બાંગ્લાદેશની સીમાઓની અંદર મર્યાદિત રહેતી નદીઓમાં મેઘના નદી સૌથી પહોળા પટવાળી છે. ભોલા નજીકના એક સ્થળે આ નદીનો પટ ૧૨ કિલોમીટર પહોળો છે. અંતિમ સફરમાં આ નદી લગભગ એક સીધી લીટીમાં વહે છે. શાંત અને સૌમ્ય સ્વરૂપ હોવા છતાં પણ આ નદી દર વર્ષે ઘણા જાનમાલની નુકશાની માટેનું કારણ બને છે. ઘણી ફેરી બોટ સેવા આપતી નૌકાઓ તેમાં ડૂબી જાય છે, જે સેંકડો મૃત્યુનું કારણ હોય છે. ખાસ કરીને તે ચાંદપુર જિલ્લા નજીક આ નદીનો પ્રવાહ ખૂબ જ ખતરનાક છે. 

આ નદી સરેરાશ ઊંડાઈ છે ૧૦૧૨ ફુટ (૩૦૮ મીટર) અને મહત્તમ ઊંડાઈ છે ૧૬૨૦ ફુટ (૪૯૦ મીટર).

આ નદી ભારતના પશ્ચિમ બંગાળ રાજ્યમાંના ગંગાના મુખત્રિકોણના ભાગમાં નદીમુખ (estuary) બનાવતી બંગાળની ખાડીને મળે છે. ગંગા અને બ્રહ્મપુત્રા નદીના મોટા ભાગના પાણીને આ નદી સમુદ્ર સુધી પહોંચાડે છે. આ નદી તેની સાથે મોટા પ્રમાણમાં માટી ઘસડી લાવીને અહીં પાથરે છે. આ નદી ક્યારેક પાંચ કે છ જળ પ્રવાહોમાં વહેંચાઈ જાય છે. ક્યારેક તે વિશાળ વિસ્તારમાં ચાદરની જેમ ફેલાઈને વહે છે. તેના મુખ પર ત્રણ મુખ્ય ટાપુઓ છે. તેમાં આખું વર્ષ વજનદાર નૌકાઓ અને સ્ટીમર સરળતાથી ચલાવી શકાય છે, પરંતુ કિનારાઓ રેતાળ હોવાથી ધસી પડે છે, જે નૌકા માટે હાનિકારક છે. વરસાદના સમયે આ ખતરો વધી જાય છે.

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* બાંગ્લાપીડિયામાં  મેઘના નદી પર લેખ

શ્રેણી:બાંગ્લાદેશ
શ્રેણી:વિશ્વની નદીઓ
વારલી

right|thumb|322x322px|વારલી શૈલીનું એક ભીંતચિત્ર
**વારલી** મહારાષ્ટ્ર ‍(મોટાભાગે પાલઘર, નાસિક, ધુલે જિલ્લાઓમાં), ગુજરાત (વલસાડ, ડાંગ, નવસારી અને સુરત જિલ્લાઓમાં) અને દાદરા અને નગર હવેલીના કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશમાં વસવાટ કરતી એક આદિવાસી જાતિ છે.

વારલી ચિત્રકળા એ વારલી આદિવાસીઓની વિશેષતા છે. આ લોકો પોતાની ખાસ માન્યતાઓ, સમજૂતી, જીવનપ્રથા અને પરંપરાઓ ધરાવે છે.

તેમની કુલ વસ્તી ૫,૬૭,૦૯૩ (૧૯૮૧) જેટલી હતી.

## વ્યુત્પત્તિશાસ્ત્ર 
વારલી નામની વ્યુત્પત્તિ વિશે વિદ્વાનોમાં એકમત નથી અને તેના સંબધિત ઘણી કથાઓ, કિવદંતીઓ અને દંતકથાઓ પ્રસ્તુત થયેલ છે. પ્રાચીન સાહિત્યમાં આ લોકોનો અલગ અલગ નામ દ્વારા ઉલ્લેખ મળે છે. કાત્યાયને પોતાની વાતમાં નિષાદ, વ્યાસ અને વરુડ એમ ત્રણ અનાર્યોનો ઉલ્લેખ કર્યો છે, તે પૈકી વરુડ વારલી હતો, એમ વિ.કા. રાજવાડે દ્વારા કહેવામાં આવેલ છે. 'વરુડ' શબ્દ પરથી વરુડાઈ-વારુલી-વારલી એમ તેમણે વ્યુત્પત્તિ આપેલ છે. ડૉ. વિલ્સનના મત અનુસાર દક્ષિણની સાત કોંકણા પૈકી વરલા (મરાઠી ભાષામાં વરલા એટલે ઊંચાઈ પર રહેતા) કોંકણી એટલે વારલી એમ વ્યુત્પત્તિ આપેલ શબ્દ છે. આર.ઈ. એન્થોવેન અને લાથેમ દ્વારા આ વારલી લોકો ભીલ લોકોની એક પેટા જાતિ હોવાનો ઉલ્લેખ કરાયો છે.

## સંગ્રહ 
* નવી દિલ્હી ખાતે આનંદગ્રામમાં વારલી સંસ્કૃતિનું સંગ્રહાલય છે. ત્યાં વારલી ચિત્રો જોવા મળે છે.
* યશોધરા દાલમિયા રચિત પુસ્તકમાં વારલી ભીંતચિત્રોની પ્રતિકૃતિ છે. આ પુસ્તકમાં મૂળ ચિત્રો ૨૫૦૦ થી ૩૦૦૦ વર્ષ પહેલાંના હોવાનું માનવામાં આવે છે. મધ્ય પ્રદેશમાં ભીમ બેટકાની ગુફાઓમાં ખડકો પરનાં ચિત્રો ૫૦૦ થી ૧૦૦૦૦ વર્ષ પૂર્વેના સમયગાળા દરમિયાનના હોવાનું મનાય છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:આદિવાસી સંસ્કૃતિ
દાભોસા ધોધ

thumb|267x267px|દાભોસા ધોધ, ચોમાસા દરમિયાન
**દાભોસા ધોધ **(અંગ્રેજી: Dabhosa Waterfalls) એક ધોધ છે, જે દાભોસા ગામ, જવ્હાર તાલુકો, પાલઘર જિલ્લો, મહારાષ્ટ્ર, ભારત ખાતે આવેલ છે. આ મુંબઇ નજીક આવેલું સૌથી વધુ ઊંચાઈ ધરાવતા ધોધ પૈકીનો એક છે. આ ધોધ લેન્ડી નદી પર આવેલ છે, જે દમણગંગા નદીની ઉપનદી વાઘ નદીની ઉપનદી છે. આ ધોધ ૩૦૦ ફૂટ જેટલી ઊંચાઇ પરથી નીચે પડે છે. દાભોસા ધોધ ખાસ કરીને ચોમાસાની મોસમ દરમિયાન જોવાલાયક સુંદર ધોધ છે.

દાભોસા ધોધ એક સાહસિકો માટેનું સ્થળ છે, જે કાયકિંગ, ટ્રેકિંગ, ખીણ ભ્રમણ અને માછીમારીના રસિકો માટે ઉપયોગી છે. આ ધોધ નજીક *દાભોસા ધોધ રિસોર્ટ* અને *જવ્હાર હિલ સ્ટેશન રિસોર્ટ* એમ બે આવાસ વિકલ્પો ઉપલબ્ધ છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:પાલઘર જિલ્લો
કોકલીયર પ્રત્યારોપણ

thumb|કોકલીયર પ્રત્યારોપણ સર્જરી
જન્મથી કે આકસ્મિક રીતે બંને કાનમાં સાંભળવાની (બહેરાશની) સમસ્યાવાળા કે તકલીફ ધરાવતા દર્દીના કાનમાં આધુનિક રીતે શસ્ત્રક્રિયા કરીને ઈલેક્ટ્રોનિક ચેતા (વીજાણુ કર્ણચેતા)નું પ્રત્યાર્પણ કરવામાં આવે છે તે **કોકલીયર પ્રત્યારોપણ** તરીકે જાણીતી શસ્ત્રક્રિયા (ઓપરેશન) છે. સાલ 2014ના સમયગાળામાં સંપૂર્ણપણે બહેરાશની સમસ્યા ધરાવતા કેટલાક દર્દીઓના એક કાનમાં આવી ઈલેક્ટ્રોનિક ચેતાનું પ્રત્યાર્પણ કર્યા બાદ તેઓ સાંભળીને કેવી રીતે અને કેવું બોલતાં શીખે છે તે માટે પ્રાયોગિક ધોરણે સંશોધનો કરવામાં આવેલાં. શસ્ત્રક્રિયામાં ઉપયોગમાં લેવાતાં કેટલાક ઈલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણો જેવાં કે માઈક્રોફોન તથા અન્ય, કે જે કાનની પાછળના ભાગે બહાર જ રાખવામાં આવે છે, જેના દ્વારા સાંભળવાની સામાન્ય પ્રક્રિયાને બાયપાસ (અવગણના) કરીને ધ્વનિના તરંગોને ઈલેક્ટ્રોનિક સ્વરૂપમાં રૂપાંતરણ કરીને સાંભળવાની ચેતા (કર્ણચેતા) સુધી પહોંચાડવામાં આવે છે.

આ શસ્ત્રક્રિયા માટે દર્દીને સંપૂર્ણ બેભાન અવસ્થામાં રાખીને કરવામાં આવે છે. શસ્ત્રક્રિયા દ્વારા સંભવિત જોખમોમાં કાન પરના સોજા, ચહેરાની ચેતાને નુકસાન પહોંચવું, કર્ણની અસ્થિ(હાડકાં)ને નુકસાન થવું તથા વાઢ-કાપ દરમિયાન થયેલા ઘા પર ચેપ લાગવા જેવી સંભાવનાઓ નકારી ન શકાય. શસ્ત્રક્રિયા બાદ દર્દી થોડા ચક્કર આવવાની તથા સંતુલન (બેલેન્સ) જાળવવાની તકલીફની પણ ફરિયાદ થોડા સમય માટે કરે છે જે થોડા સમય પૂરતી જ હોય છે અને સામાન્ય રીતે તેનું સમાધાન પણ થઈ જાય છે. એક સર્વે મુજબ 70 જેટલાં દર્દીઓ આ સમસ્યાથી મુક્ત થઈ શક્યા ન હતાં.

આ ઉપકરણના પ્રત્યાર્પણ બાદ ગુણવત્તાના પુરાવાઓ એવું કહે છે કે, સાંભળવાની ગંભીર સમસ્યાવાળા જે દર્દીના બંને કાનમાં આ ઉપકરણ પ્રત્યાર્પણ કરવામાં આવેલું છે તેઓ સાંભળવાની પ્રક્રિયામાં સુધારો મેળવે છે પરંતુ ઘોંઘાટવાળી જગ્યાઓએ સાંભળવાની પ્રક્રિયામાં મોટો સુધારો અનુભવતા નથી. સાંભળવામાં સુધારો લાવવા માટે કોકલીયરનું પ્રત્યાર્પણ યોગ્ય છે તેવા પુરાવાઓ છે, પરંતુ સાંભળવાની સંવેદના(ક્ષમતા)ના સુધારા માટે શક્યતા નથી કે જે લોકોને જન્મજાત રીતે સાંભળવાની સંવેદનાની સમસ્યા છે.

આ કોકલીયરના ઉપકરણ માટે ઘણા બધા વિરોધાભાસ પ્રવર્તે છે, આ ઉપકરણ વિશે મજબૂત રીતે વિરોધ કરનાર બહેરાશ ધરાવનાર વ્યક્તિઓનો સમુદાય જ છે. બહેરાશની સમસ્યા ધરાવતા વર્ગનો એક સમુદાય કોકલીયલ પ્રત્યારોપણ શસ્ત્રક્રિયાને તેમની સંસ્કૃતિનું અપમાન સમજે છે અને એવું કારણ બતાવે છે કે સાંભળી શકતા લોકોના મોટા સમુદાય દ્વારા તેમને આ શસ્ત્રક્રિયા એક બળજબરી સમાન જ છે.

શ્રેણી:જીવવિજ્ઞાન
પાંડવ ધોધ

આ **પાંડવ ધોધ **એક ધોધ છે, જે ભારત દેશના મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યના પન્ના જિલ્લો ખાતે આવેલ છે.

## ધોધ 
આ ધોધ  ઊંચો છે. આ પાંડવ ધોધ કેન નદીની એક ઉપનદી પર આવેલ છે, જ્યાંથી ધોધ સ્વરૂપે તે કેન નદીમાં જોડાય છે.

## પૌરાણિક કથાઓ 
આ ધોધનું નામ એક સ્થાનિક દંતકથા મુજબ મહાભારત કાળમાં દેશનિકાલ થયેલ પાંડવ ભાઈઓએ આ પ્રદેશની મુલાકાત લીધી  છે. આ દંતકથાના તથ્યો પૂલ આસપાસ નીચે આવેલ ગુફાઓ અને દેવસ્થાનોમાં જોઈ શકાય છે.

## માર્ગદર્શન 
પાંડવ ધોધ ધોરીમાર્ગ પર થી  જેટલા અંતરે આવેલ છે. તે પન્ના થી   અને ખજુરાહોથી   જેટલા અંતરે આવેલ છે. રાનેહ ધોધ અહીંથી નજીકમાં આવેલ છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશ
શ્રેણી:ભારતના જળધોધ
વિનાયક દામોદર સાવરકર

**વિનાયક દામોદર સાવરકર** (૨૮ મે ૧૮૮૩ - ૨૬ ફેબ્રુઆરી ૧૯૬૬) ભારતીય સ્વતંત્રતા આંદોલનના અગ્રિમ હરોળના સક્રિય કાર્યકર અને પ્રખર રાષ્ટ્રવાદી નેતા હતા. જેથી તેઓ **વીર સાવરકર** નામથી જાણીતા થયા.

## જીવન 
હિંદુ રાષ્ટ્રની રાજનીતિક વિચારધારા (હિંદુત્વ) ને વિકસિત કરવાનો સંપૂર્ણ શ્રેય સાવરકરને ફાળે જાય છે. સ્વતંત્રતા સેનાની હોવાની સાથે-સાથે તેઓ મહાન ક્રાંતિકારી, વિચારક, સિદ્ધહસ્ત લેખક, કવિ, પ્રખર વક્તા તથા દુરદર્શી રાજનેતા પણ હતા. તેઓ એક એવા ઈતિહાસકાર પણ હતા કે જેમણે હિંદુ રાષ્ટ્રના વિજયના ઈતિહાસને પ્રમાણિકપણે શાબ્દિક રીતે કંડાર્યો હતો. તેમણે ૧૮૫૭ના પ્રથમ સ્વતંત્રતા સંગ્રામનો જીવંત અહેવાલરૂપી ઈતિહાસ *ધ ઈન્ડિયન વૉર ઓફ ઈન્ડિપેન્ડન્સ* નામના પુસ્તકમાં લખ્યો જેનાથી બ્રિટિશ શાસકોમાં ખળભળાટ મચી ગયો. *ધ ઈન્ડિયન વૉર ઓફ ઈન્ડેપેન્ડન્સ* મૂળ મરાઠી ભાષામાં ૧૯૦૮ની સાલમાં તેમણે લખી જેનો અંગ્રેજી ભાષામાં અનુવાદ ઈન્ડિયા હાઉસમાં રહીને છ જેટલા વિદ્યાર્થીઓએ કર્યો. એ સમયે ભારતમાં મુદ્રણકાર્ય શક્ય ન હતું. તેમના આ પુસ્તકનું મુદ્રણ કાર્ય ઈંગ્લેન્ડ અને જર્મનીમાં પણ ન થઈ શક્યું. અંતમાં આ પુસ્તક ૧૯૦૯ની સાલમાં હોલેન્ડમાં મુદ્રિત થયું. સમયાંતરે આ પુસ્તકનો અનુવાદ ઉર્દૂ, હિન્દી, પંજાબી અને તામિલ ભાષામાં પણ થયો. આ પુસ્તક પર બ્રિટિશ શાસકો દ્વારા પ્રતિબંધ લગાવાયો હતો. પ્રતિબંધ દરમિયાન ડૉ. ક્યુતિન્હોએ આ પુસ્તકને એક ધાર્મિક ગ્રંથની જેમ સાચવીને રાખેલો. આ પ્રતિબંધને ૧૯૪૬ના મે મહિનામાં મુંબઈ સરકાર દ્વારા હટાવાયો હતો.

## નોંધ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* સાવરકર નેશનલ મેમોરિયલ ટ્રસ્ટ
* સાવરકરનું સાહિત્યિક સર્જન 

શ્રેણી:ભારતીય ક્રાંતિકારી
શ્રેણી:મરાઠી લોકો
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:૧૯૬૬માં મૃત્યુ
મીનોતી દેસાઈ

**મીનોતી દેસાઈ** (અંગ્રેજી:Minoti Desai) (જન્મ ૧૫ માર્ચ ૧૯૬૮માં મુંબઇ, મહારાષ્ટ્ર ખાતે) એક ભૂતપૂર્વ મહિલા ટેસ્ટ ક્રિકેટર અને મહિલા વન ડે આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટર છે, જે ભારત તરફથી રમી હતી. તેણી ડાબેરી બેટ્સવુમન અને ડાબેરી સ્પીન બોલર તરીકે રમતી હતી. તેણીએ એક ટેસ્ટ અને એક એકદિવસીય મેચમાં ભારતીય મહિલા ટીમ વતી ભાગ લીધો હતો.

## References 
શ્રેણી:ભારતીય મહિલા ક્રિકેટર
શ્રેણી:જીવિત લોકો
પાતાળપાણી ધોધ

right|thumb|400x400px| પાતાળપાણી ધોધ
400px|thumb|ઈન્દોર થી ૩૫ કિલોમીટર મહુ તરફ જતાં આવેલ પાતાળપાણી ધોધ
આ **પાતાળપાણી ધોધ** ભારત દેશના મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યના ઈન્દોર જિલ્લામાં પાતાળપાણી ગામ ખાતે આવેલ છે. આ ધોધ આશરે ૩૦૦ ફુટ જેટલી ઊંચાઈ ધરાવે છે. આ સ્થળ આસપાસના વિસ્તાર માટે એક લોકપ્રિય પ્રવાસન સ્થળ તેમ જ ટ્રેકિંગ સ્પોટ છે.

આ પાણીનો પ્રવાહ વરસાદની મોસમ (સામાન્ય રીતે જુલાઈ પછી) દરમિયાન સૌથી વધુ રહે છે. પછી આ પ્રવાહ ઘટી જાય છે, લગભગ ઉનાળાની મોસમમાં આ પ્રવાહ માત્ર ટપકતો હોય છે.

## વ્યુત્પત્તિશાસ્ત્ર 
સ્થાનિક લોકસાહિત્ય અનુસાર, આ ધોધનો ખાડો (*કુંડ*) તળિયામાં ઘણો ઊંડો હોવાથી પાતાળ તરીકે (ભારતીય પૌરાણિક) ઓળખાય છે. તેથી આ ધોધને પાતાળપાણી કહેવામાં આવે છે.

## સ્થાન 
પાતાળપાણી રેલ્વે સ્ટેશન સૌથી નજીકનું રેલ્વે સ્ટેશન છે (૨ કિ. મી.) જે ઇન્દોર-ખંડવા રેલમાર્ગ પર આવેલ છે. મહુ નજીકનું શહેર છે.

## ૨૦૧૧ અકસ્માત-મૃત્યુ 
ચોમાસા (જુલાઈ-સપ્ટેમ્બર) દરમિયાન આ વિસ્તારમાં એકદમ રેલ (ફ્લેશ ફ્લડ) આવે છે. ૧૭ જુલાઈ ૨૦૧૧ના રોજ ઉપરવાસમાં ભારે વરસાદ આવ્યો હતો. આ વેળા અહીં ૫૦ મુલાકાતીઓ હતા, તેમાંથી ઘણા પિકનિક મનાવતા ધોધ નજીક બેઠા હતા. તે સમયે સ્થાનિક ગ્રામજનોએ ચેતવણી આપી તેમને આ જોખમી છે અને તેમને પાણીથી દૂર ખસેડવા કહ્યું હતું. ઘણા મુલાકાતીઓ સલામતી માટે દૂર ખસી ગયા, પરંતુ પાંચ લોકો ત્યાં જ રહ્યા હતા. ત્યારે આ પાણીનો પ્રવાહ વધવાની શરૂઆત થઈ ગઈ હતી. આથી તેઓ ત્યાંથી ખસવા માટે પ્રવાહ પાર કરવાનો પ્રયત્ન કરતા હતા. પરંતુ તેઓ પાણીના પ્રવાહમાં ઘસડાઈ ગયા હતા. એમાંથી માત્ર બે જ જણ બચી ગયા હતા. એક સપ્તાહ પછી તેમનાં મૃત શરીર મળી આવ્યા હતાં. જેમનાં નામ છે : ચાવી ધૂત (૧૮ જુલાઇ), તેના પિતા ચંદ્રશેખર (૧૯ જુલાઈ) અને મુદિતા રાઠી (૨૦ જુલાઈ). આ ઘટનાનો એક વિડિઓ પણ વાયરલ થયો છે. ત્યારબાદ, સ્થાનિક વહીવટ દ્વારા દુર્ઘટના ટાળવા પુલ અને પગથિયાંવાળો રસ્તો બાંધવામાં આવેલ છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશ
શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
ચોસઠ જોગણી મંદિર, ખજુરાહો

thumb
**ચોસઠ જોગણી મંદિર** ભારત દેશના મધ્ય ભાગમાં આવેલ મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યમાં છત્તરપુર જિલ્લામાં ખજુરાહો ખાતે સ્થિત દેવીનું મંદિર છે, જે ધ્વસ્ત હાલતમાં છે. આ ખજુરાહોનું સૌથી પ્રાચીન મંદિર છે, જે હજુ પણ અસ્તિત્વ ધરાવે છે. અન્ય સ્થળોએ પણ ચોસઠ જોગણી મંદિર છે , પરંતુ આ એકમાત્ર મંદિર છે જેના બાંધકામનું આયોજન લંબચોરસ આકારમાં કરવામાં આવેલ છે.

શિવસાગર સરોવરની દક્ષિણ-પશ્ચિમમાં સ્થિત ચોસઠ જોગણી મંદિર ચંદેલ કલાની પ્રથમ કૃતિ છે. આ મંદિર ભારતનાં સમસ્ત જોગણી મંદિરોમાં ઉત્તમ છે અને તે નિર્માણની દૃષ્ટિએ સૌથી પ્રાચીન છે. આ મંદિર ખજુરાહોનું એક માત્ર મંદિર છે, જે સ્થાનિક કણાશ્મ પત્થરોમાંથી બનાવેલ છે અને તેના રૂપરેખાંકન ઉત્તર-પૂર્વ થી દક્ષિણ-પશ્ચિમ બાજુ તરફ છે  અને આ મંદિર ૧૮ ફૂટ જગતી પર સાથે લંબચોરસ આકારે બનાવવામાં આવેલ છે. એમાં ઘણા કક્ષ બનાવવામાં આવેલ છે. દરેક કક્ષ ૨.૫ ફુટ પહોળા અને ૪ ફુટ લાંબા છે. તેમના પ્રવેશદ્વાર ૩૨ ઇંચ ઊંચા છે અને ૧૬ ઇંચ પહોળા છે. દરેક એક કક્ષ ઉપર નાના નાના કોણસ્તુપ આકારના શિખર છે. શિખરના નીચેના ભાગમાં ચૈત્યગવાક્ષો જેવાત્રિભુજાકાર છે.

શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશ
ગુજરાતમાં રાજ્ય સંરક્ષિત સ્મારકોની યાદી

આ યાદી ભારતના ગુજરાત રાજ્યના પુરાતત્વ વિભાગ (આર્કિયોલોજિકલ સર્વે ઓફ ઇન્ડિયા) ની સત્તાવાર તથા વેબસાઇટમાં ઉપલબ્ધ **ગુજરાતમાં રાજ્ય સંરક્ષિત સ્મારકોની યાદી** છે. આ સ્મારકોનો ઓળખક્રમ રાજ્ય, ASI વર્તુળ અને ક્રમનું સંયોજન છે. કુલ ૩૧૭ સ્મારકોને આ યાદીમાં સમાવવામાં આવ્યા છે. આ ઉપરાંત રાષ્ટ્રીય મહત્વના સ્મારકોને પણ અલગ ક્રમ અને યાદી અપાયેલ છે.

## રાજ્ય રક્ષિત સ્મારકોની યાદી 
|}

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતનો ઇતિહાસ
પદ્મશ્રી પુરસ્કાર યાદી ૧૯૫૪ -૧૯૫૯

આ યાદી ભારત સરકાર દ્વારા અપાતા ભારતના ચોથા ક્રમના સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન **પદ્મશ્રી પુરસ્કાર ૧૯૫૪-૫૯** ની યાદી ધરાવે છે.

## પુરસ્કાર યાદી 
## ક્ષેત્ર દ્વારા પુરસ્કાર 
### પદ્મશ્રી પુરસ્કાર યાદી - વર્ષ, ક્ષેત્ર, અને રાજ્ય / દેશ 
## સંદર્ભ 
શ્રેણી:પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતાઓ
શ્રેણી:પુરસ્કાર
બોંદલા વન્યજીવ અભયારણ્ય

thumb|પ્રવેશદ્વાર - બોંદલા અભયારણ્ય
**બોંદલા વન્યજીવ અભયારણ્ય**  ભારત દેશના પશ્ચિમ તટે આવેલા ગોવા રાજ્યના ઉત્તરપૂર્વીય ભાગમાં આવેલા પોન્ડા તાલુકામાં સ્થિત છે. આ અભયારણ્યનો કુલ વિસ્તાર ૮ ચો.કિ.મી. છે. તે પ્રવાસીઓ અને શાળાના વિદ્યાર્થીઓ બંને માટે એક લોકપ્રિય પર્યટન સ્થળ છે. પ્રાણીજીવનની વિવિધતા મોટા પ્રમાણમાં આ અભયારણ્યમાં જોવા મળે છે, જેમ કે સાબર, હરણ, ભારતીય જંગલી ભેંસ, મલબાર મહાકાય ખિસકોલી, ભારતીય મોર અને સાપની ઘણી પ્રજાતિઓ અહીં જોવા મળે છે.

બોંદલા અભયારણ્ય માનવ હસ્તક્ષેપને કારણે ઘાયલ થયેલા ચિત્તાઓને આશ્રયસ્થાન પૂરું પાડે છે, આ ઉપરાંત "નાચતા" રીંછ અને કોબ્રા નાગને પણ અહિં આશ્રય મળે છે કેમકે કાયદામાં લુપ્ત થઈ રહેલા જીવોને પાળવા અને તેમની પાસેથી ખેલ કરાવવાના કામ પર પ્રતિબંધ ફરમાવ્યા બાદ આ જીવો અને તેમના મદારીઓને પણ વૈકલ્પિક જીવન નિર્વાહની આવશ્યકતા ઊભી થઈ છે. કમનસીબે આ અભયારણ્યમાં હાથીઓ માટે સગવડ કરવામાં આવી નથી, માત્ર બે હાથી નસીબદાર છે જેમને અભયારણ્યની મુલાકાતે આવતા સહેલાણીઓને સહેર કરાવવા માટે રાખવામાં આવ્યા છે. બંને હાથીઓ વારાફરતી આ કામમાં જોડાય છે અને જ્યારે તેમની રજા હોય ત્યારે તેમને છૂટથી વિહરવા દેવામાં આવે છે.

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* 
* Bondla Wildlife Sanctuary on goatourism.gov.in

શ્રેણી:ગોઆ
શ્રેણી:ભારતના પર્યટન સ્થળો
ગોવા ક્રાંતિ દિન

**ગોવા ક્રાંતિ દિવસ** (ગોવા ક્રાંતિ દિવસ) દર વર્ષે ૧૮ જૂનના દિવસે મનાવવામાં આવે છે. ઇસ ૧૯૪૬માં આ દિવસે ડૉ. રામ મનોહર લોહિયાએ ગોવાના લોકોને પોર્ટુગીઝો સામે અવાજ ઉઠાવવા માટે પ્રેરિત કર્યા હતા. ૧૮ જૂનના દિવસને ગોવાના સ્વતંત્રતા સંઘર્ષના ઇતિહાસમાં સુવર્ણ અક્ષરો વડે લખવામાં આવેલો છે. ૧૮ જૂન ૧૯૪૬ના દિવસે ડૉ. રામ મનોહર લોહિયાએ ગોવા લોકોને એક થવા માટે અને પોર્ટુગીઝ શાસન સામે લડાઈ કરવાનો સંદેશ આપ્યો હતો. ૧૮ જૂને થયેલા આ ક્રાંતિના જોશીલા ભાષણ દ્વારા સ્વતંત્રતાની લડાઈને મજબૂતાઈ બક્ષી અને આગળ ધપાવી હતી.

ગોવાની મુક્તિ માટે એક લાંબા સમય માટે ચળવળ ચાલી. અંતે ૧૯ ડિસેમ્બર, ૧૯૬૧ના દિને ભારતીય સેનાએ ગોવા પર આક્રમણ કરી આ વિસ્તારને પોર્ટુગીઝ આધિપત્યમાંથી મુક્ત કરાવ્યું અને ગોવાને ભારતમાં સામેલ કરી લેવામાં આવ્યું હતું.

## આ પણ જુઓ 
* ગોવા મુક્તિ દિવસ

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ઇતિહાસ
શ્રેણી:ગોઆ
શ્રેણી:મહત્વના દિવસો
સોંસોગોર પર્વત

**સોંસોગોર પર્વત** () ભારત દેશના ગોવારાજ્યનો સૌથી વધુ ઊંચાઈ - દરિયાઈ સપાટી થી ૧,૧૬૬ મીટર (૩,૮૨૫ ફુટ) ઊંચાઈ ધરાવતો એક પર્વત છે. તે સત્તારી તાલુકામાં આવેલ છે. તેને **સોંસોગોડ**, **દર્શિંઘા** અથવા **દર્શિંગા** પણ કહેવામાં આવે છે. તે પશ્ચિમ ઘાટ પર્વત શ્રેણીનો એક ભાગ છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ભારતના પર્વતો
શ્રેણી:ગોઆ
અરપા નદી

**અરપા નદી**નું મૂળ ભારતના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છત્તીસગઢ રાજ્યના પેન્ડ્રાના ઉચ્ચ પ્રદેશમાં આવેલ પહાડોમાંથી થાય છે. તે મહા નદીની સહાયક નદી શિવનાથ નદીની એક ઉપનદી છે. તે બિલાસપુર તાલુકામાં વહે છે અને બરતોરી ગામ નજીક ઠાકુર દેવા નામના સ્થળ પર શિવનાથ નદીમાં મળી જાય છે. તેની લંબાઈ ૧૪૭ કિ.મી. જેટલી છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:છત્તીસગઢ
શ્રેણી:ભારતની નદીઓ
અરિજીત સિંઘ

**અરિજીત સિંઘ** () (જન્મ:૨૫ એપ્રિલ ૧૯૮૭) એક પ્રસિદ્ધ ભારતીય પાર્શ્ચગાયક છે. તેમનો જન્મ પશ્ચિમ બંગાળમાં મુર્શિદાબાદ ખાતે થયો હતો. તેમણે તેમની કારકિર્દીની શરૂઆત ૨૦૦૫માં એક રિયાલિટી શો 'ફેમ ગુરુકુલ' દ્વારા કરી હતી. તેમણે વર્ષ ૨૦૧૩માં ફિલ્મ 'આશિકી ૨'માં જ્યારે 'તુમ હી હો...' ગીત ગાયું ત્યારે એમને પ્રસિદ્ધિ મળી હતી. આ ગીતના ગાયક તરીકે તેમને ફિલ્મફેર એવોર્ડ મળ્યો છે. આ પુરસ્કાર વેળાએ તેમને 'શ્રેષ્ઠ પુરુષ ગાયક' તરીકે પસંદ કરવામાં આવ્યા હતા. આ ઉપરાંત તેઓએ 'કિલ દિલ' ફિલ્મમાં પણ આવું જ ગીત ગાયું છે, જેનું નામ 'સજદા' હતું. જાન્યુઆરી ૨૦૧૬માં ૬૧મા ફિલ્મફેર પુરસ્કાર વેળા તેમણે ફિલ્મ 'રોય' માટે ગાએલા 'સૂરજ ડૂબા હૈ...' ગીતને શ્રેષ્ઠ ગીત તરીકે પસંદ કરવામાં આવ્યું હતું.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:૧૯૮૭માં જન્મ
શ્રેણી:ગાયક
શ્રેણી:જીવિત લોકો
ધ્રાંગધ્રા રેલ્વે સ્ટેશન

**ધ્રાંગધ્રા રેલવે સ્ટેશન** અમદાવાદ ડિવિઝનમાં આવેલું પશ્ચિમ રેલવેનું એક રેલ્વે જંકશન છે.

## ઇતિહાસ 
ધ્રાંગધ્રા રેલવેની માલિકી ધ્રાંગધ્રા રજવાડાની હતી. તેની શરૂઆત ૧૮૯૮માં કરવામાં આવી હતી. ધ્રાંગધ્રા અને વઢવાણ વચ્ચે ૧૯૦૫માં એક નાના મીટર ગેજ વિભાગની શરૂઆત કરવામાં આવી હતી.

## યાત્રી સુવિધાઓ 
અહીંથી વિશાખાપટ્ટનમ, મુંબઈ, હાવડા, શાલીમાર, બેંગલોર, પુણે, ગાંધીધામ જવા માટેની ટ્રેનો મળે છે. દરરોજ લગભગ દસ ટ્રેનો આ સ્ટેશન પરથી પસાર થાય છે. ભાવનગર-ધ્રાંગધ્રા પેસેન્જર ટ્રેન આ સ્ટેશન પરથી શરૂ થાય છે અને અંત પામે છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ભારતીય રેલ
ઓઇલ એન્ડ નેચરલ ગેસ કોર્પોરેશન

**ઓઇલ એન્ડ નેચરલ ગેસ કોર્પોરેશન** (ઓએનજીસી) એક ભારતીય સાર્વજનિક ક્ષેત્રની પેટ્રોલિયમ કંપની છે. ઓએનજીસીને ૨૦૧૬માં, ફોરચ્યુન ગ્લોબલ ૫૦૦ દ્વારા વિશ્વની સૌથી મોટી કંપનીઓની યાદીમાં ૩૬૭મું સ્થાન મળ્યું હતું. તે ભારતમાં કાચા તેલના કુલ ઉત્પાદન માં ૭૦% અને ગેસ ના કુલ ઉત્પાદન માં ૬૨% યોગદાન આપે છે. તે ભારતની સાર્વજનિક ક્ષેત્રની સૌથી વધારે નફો કરવા વાળી કંપની છે. ઓએનજીસીમાં ભારત સરકારની કુલ ઇક્વિટી હિસ્સેદારી ૬૮.૯૪% છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:કંપનીઓ
દાતરડું

[right|thumb|250x250px|ધાન્ય પાક કાપવાના સમયે એક મહિલા દાતરડાંની ધાર સજાવે છે. ([ઉત્તરાખંડ)]]
right|thumb|250x250px|માથા પર ચારનો ભારો અને હાથમાં દાતરડું લઈ ઘરે પરત થતી કેરળની એક મહિલા
**દાતરડું** (અંગ્રેજી:sickle) એ હાથ વડે પકડીને પાક અને ઘાસ વગેરે કાપવામાં કામ આવતું એક કૃષિ સાધન છે . 

## બનાવટ 
દાતરડાંનું પાનું વક્રાકાર (curved) હોય છે. આ વક્રાકાર પાનાના આંતરિક ભાગ પર તીક્ષ્ણ ધાર હોય છે, જેના વડે પાકના આધારની વિરુદ્ધ દિશામાં ખેંચી/ચલાવી પાક કાપી શકાય છે. કાપવાના પાકને એક હાથમાં મુઠ્ઠી વડે પકડીને અન્ય હાથ વડે એવી રીતે ખેંચવામાં આવે છે, કે જેના કારણે પકડેલી વસ્તુ તેના આધારમાંથી કપાય જાય છે.

શ્રેણી:ખેતી
શ્રેણી:ઓજાર
કુહાડી

thumb|200x200px|કુહાડી
thumb|267x267px|વિવિધ આકારની કુહાડીઓ
**કુહાડી** અથવા કુહાડો, (અન્ય ગુજરાતી શબ્દ ફરસો અથવા પરશુ) એક સાધન છે, જે સદીઓથી લાકડાંને આકાર આપવા અથવા ટુકડાઓ કરવા, વન માંથી લાકડા કાપવા, યુદ્ધમાં શસ્ત્ર તરીકે અને એક ઔપચારિક પ્રતીક તરીકે ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. કુહાડીને વિવિધ કાર્યો અનુસાર ઘણા અલગ રૂપ આપવામાં આવે છે, પરંતુ સામાન્ય કુહાડીનું માથું લોખંડ કે સ્ટીલનું અને લાકડાનો હાથો હોય છે . 

કુહાડીના પ્રાચીન પ્રકારોમાં તેના હાથા લાકડાના અને ફળું  પથ્થરનું બનતું હતું. સંસ્કૃતિમાં પ્રગતિ અને વિકાસની તકનીકો સાથે કુહાડીના ફળાં તાંબુ, પિત્તળ, લોખંડ અને સ્ટીલમાંથી બનાવવાં શરૂ થયાં.

શ્રેણી:ઓજાર
શ્રેણી:કૃષિ
કોદાળી

right|thumb|400x400px|જાપાનીઝ કોદાળી
**કોદાળી**, ખેતીવાડીમાં ઉપયોગમાં આવતું એક સાધન છે. તેના વડે જમીન ખોદવામાં આવે છે. તે ખાડા ખોદવા, નહેર-નિર્માણ, માટી-ઉત્ખનન વગેરેના કામમાં આવે છે. તેમાં લોખંડમાંથી બનાવવામાં આવેલ એક ફળું અથવા પાનું (બ્લેડ) હોય છે, જેને લાંબો લાકડાનો હાથો કાટખૂણે લગાવેલ હોય છે. 

તેને સંસ્કૃતમાં कुद्दाल, कुद्दार; પ્રાકૃતમાં कुदृलपा, कुद्दाली; અંગ્રેજીમાં spade, Hoe; પંજાબીમાં કુદાલ; બંગાળીમાં કોદાલ, મરાઠી માં કુદલ કહે છે. 
right|thumb|350x350px|કોદાળી-પાવડાના વિવિધ પ્રકારો

## આ પણ જુઓ 
* હળ
* ખુરપી
* કુહાડી
* દાતરડું
* પાવડો
* ત્રિકમ
* પાવડો

## બાહ્ય કડીઓ 
* "Scuffle hoe" અથવા "Dutch hoe" તરીકે વ્યાખ્યાયિત Memidx/WordWeb શબ્દકોશ/સમાનાર્થક શબ્દોનો કોશ દ્વારા 

શ્રેણી:ખેતી
શ્રેણી:ઓજાર
ઝારી

right|thumb|પાણી પાવાની ધાતુની ઝારી
right|thumb|પાણી પાવાની પ્લાસ્ટિકમાંથી બનાવવામાં આવેલ ઝારી
thumb|એક લીલા રંગની, ૨ લીટર કદની ગેલ્વેનાઇઝની ઝારી
**ઝારી** એ પાણી સિંચવા માટેનું એક ઉપકરણ છે, જે ઉંચકી શકાય તેટલા કદના સંગ્રહ સાથે સામાન્ય રીતે હોય છે અને એક નળી પાણી સીચવાના ઉપયોગ માટે હોય છે. આનો ઉપયોગ છોડને માણસ પોતાની જાતે સિંચાઈ કરવા માટે કરે છે. તેનો ઉપયોગ ઓછામાં ઓછા ૧૭મી સદી કરવામાં આવ્યો અને ત્યારથી તેમાં ઘણા સુધારા-વધારાઓ કરવામાં આવ્યા છે. સિંચાઈ સિવાય તેનો વિવિધ ઉપયોગ કરવામાં આવે છે, કારણ કે તે ખૂબ જ ઉપયોગી સાધન છે.

આની જળ-સંગ્રહ ક્ષમતા જુદી જુદી એટલે કે ૦.૫ લીટર (ઘરની અંદરના છોડ માટે)  થી ૧૦ લીટર (સામાન્ય બગીચાના ઉપયોગ માટે) હોય છે. તે સામાન્ય રીતે ધાતુ, સિરામિક અથવા પ્લાસ્ટિકમાંથી બનાવવામાં આવે છે. ઝારીમાં પાણી છાંટવા માટે એક નળી હોય છે, જેને અંતે એક ટોપી જેવું ઉપકરણ હોય છે, જેમાં નાના છિદ્રો હોય છે, જેને કારણે નાજુક છોડ પર પડતું પાણી ફુવારા જેવા નાના પ્રવાહમાં વહેંચાઈ જાય છે, આથી પાણીના પ્રવાહને કારણે છોડના મૂળ પરથી માટીનું ધોવાણ થતું નથી તેમ જ છોડ વાંકો વળી જતો નથી..

## ઇતિહાસ 
ઝારીનો અંગ્રેજી શબ્દ "વોટરીંગ કેન" સૌ પ્રથમ ૧૬૯૦ના વર્ષમાં દેખાયાના અહેવાલ છે. અગાઉ તેનો ઉપયોગ પખાલ (વોટરીંગ પોટ) નામના સાધન વડે કરવામાં આવતો હતો.

૧૮૮૬ના વર્ષમાં "હોવઝ વોટરીંગ કેન" નામના સાધનની જ્‌હોન હાવ્ઝ દ્વારા પેટન્ટ કરવામાં આવી હતી. આ પેટન્ટ વાંચો: "This new invention forms a watering pot that is much easier to carry and tip, and at the same time being much cleaner, and more adapted for use than any other put before the public."

## આધુનિક ઉપયોગો 
માળીઓ ઉપરાંત ઝારીનો ઉપયોગ આસ્ફાલ્ટના સડક-નિર્માણ વેળા કામદારો દ્વારા કરવામાં આવે છે.

## સાંસ્કૃતિક લોકપ્રિયતા 
* માર્થા સ્ટુઅર્ટ તેની વેબસાઇટ પર ઝારીની મદદથી કામ કરવાથી કે અન્ય કારણોસર ગંદા થયેલા પગ ધોવાનું સૂચવે છે.
* અગ્રગણ્ય ફ્રેન્ચ કલાકાર પિયર-ઓગસ્ટે રેનોઇર  દ્વારા દોરવામાં એક કલાત્મક ચિત્રમાં એક છોકરી ઝારી વડે સિંચાઈ કરે છે.
* જ્હોન ક્લિઝ દ્વારા ૧૯૬૩ના વર્ષમાં કેમ્બ્રિજ યુનિવર્સિટી ફૂટલાઈટ રીવ્યૂ ("કેમ્બ્રિજ સર્કસ")ના સ્કેચ "જજ નોટ"માં ઝારીનું વર્ણન: "એક મોટા, નળાકાર, ટીન-પ્લેટેડ સાધન છિદ્રિત જલધારા ભાગ સાથે, નીચલા વર્ગો દ્વારા ખૂબ ઉપયોગમાં લેવાતું માટે કૃત્રિમ જમીન સિંચાઈનું સાધન.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:કૃષિ
શ્રેણી:ઓજાર
રંદો

right|thumb|રંદો અથવા રંધો
frame|લાકડાને છોલતો જાપાનીઝ રંદો
**રંદો** અથવા **રંધો** () એક સાધન છે, જેનો ઉપયોગ સુથાર અને ફર્નિચર ઉત્પાદકો દ્વારા ફર્નિચર બનાવવાના કામમાં કરવામાં આવે છે. રંદો લાકડું અને લોખંડ વડે બનાવવામાં આવે છે.

## ઉપયોગ 
ફર્નિચર બનાવતી વખતે લાકડાની સપાટી લીસી, સ્વચ્છ અને એકદમ સીધી રાખવી પડે છે, આ સમયે રંદાનો વપરાશ કરવામાં આવે છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:ઓજાર
શિવસાગર સરોવર

thumb|શિવસાગર સરોવર
**શિવસાગર સરોવર** (), એક જળાશય છે, જે ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના સાતારા જિલ્લા ખાતે આવેલ છે. આ તળાવની રચના કોયના નદીના પાણી કોયના બંધ બાંધી રોકવાના કારણે થઈ હતી. આ સરોવરની લંબાઇ  અને ઊંડાઈ  જેટલી છે.

## પણ જુઓ 
* કોયના જળવિદ્યુત યોજના
* કોયના બંધ
* કોયના વન્યજીવન અભયારણ્ય

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર
શ્રેણી:ભારતના જળબંધો
શ્રેણી:સરોવર
આંધી

[thumb|આંધીનું તોફાન નજીક આવે છે એવું  એક દૃશ્ય, [ટેક્સસ|ટેક્સાસ, ૧૯૩૫ના વર્ષની તસવીર]]
**આંધી** હવામાન સંબંધિત એક ઘટના છે, જેમાં સખત વેગીલા પવન સાથે ધૂળ ઉડે છે અને તેના ગોટેગોટા ઉડીને દૃશ્યતામાં ઘટાડો કરે છે. ક્યારેક ક્યારેક આંધી ઝંઝાવાતી અને ચક્રવાતી વાવાઝોડાના પ્રથમ ભાગને પણ કહેવામાં આવે છે, જેમાં વરસાદ થતો નથી.

શ્રેણી:હવામાન
કાચા કરા

thumb|333x333px|વેસ્ટવુડ,મેસેચુસેટ્સ ખાતે તા.૦૨-૦૨-૨૦૧૦ના રોજ પડેલા બરફના કાચા કરા
**કાચા કરા** (અંગ્રેજી:Graupels) વરસાદનો એવો પ્રકાર હોય છે, જેમાં પાણીનાં અતિશીતળ ટીપાં હિમકણની સપાટી પર પડે છે અને જામી જઈ ૨ થી ૫ મીમી વ્યાસના ગોળાની રચના કરે છે અને આ પ્રક્રિયામાં હિમકણ ઘનીકરણના બીજક રૂપમાં કાર્ય કરે છે. તે નાના કરા (smaall hail) કરતાં અલગ હોય છે જે બરફના ગોળાઓના ઘન બરફમાં ભળી જવાથી બને છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:હવામાન
કોયના નદી

**કોયના નદી** એ મહારાષ્ટ્ર રાજ્યની મુખ્ય નદી છે. આ નદીનો ઉદ્ગમ દરિયાઈ સપાટીથી ૧૪૩૮ મીટરની ઊંચાઈ પર આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના મહાબળેશ્વર ખાતે મહાબળેશ્વર મંદિરથી થાય છે. આ કૃષ્ણા નદીની ઉપનદી છે. કરાડ ગામ નજીક બંને નદીઓનો સંગમ થાય છે.

## કોયના બંધ 
આ નદી પર કોયના બંધ બાંધવામાં આવેલ છે, જ્યાં જળવિદ્યુત ઉત્પન્ન કરવામાં આવે છે. કોયના જળવિદ્યુત યોજના ભારતની બીજા ક્રમની સૌથી મોટી જળવિદ્યુત યોજના છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ભારતની નદીઓ
શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર
ગોપીનાથ મંદિર, ઉત્તરાખંડ

**ગોપીનાથ મંદિર** એક હિન્દુ મંદિર છે જે ભારતના ઉત્તરાખંડ રાજ્યના ચમોલી જિલ્લામાં ગોપેશ્વર ખાતે આવેલ છે. ગોપીનાથ મંદિર ગોપેશ્વર ગામમાં છે, જે હવે ગોપેશ્વર નગરનો એક ભાગ છે.

ગોપીનાથ મંદિર એક પ્રાચીન મંદિર છે, જે ભગવાન શિવને સમર્પિત છે. આ મંદિર તેના વાસ્તુ-સ્થાપત્યને કારણે અલગથી ઓળખાય છે; તેમાં એક શિખર તરીકે ગુંબજ તેમ જ ૩૦ ચોરસ ફુટનું ગર્ભગૃહ છે, જેમાં ૨૪ દ્વારો પરથી દાખલ થઈ શકાય છે.

મંદિરની આસપાસ તૂટેલી મૂર્તિઓના અવશેષ એ બાબત સૂચવે છે કે પ્રાચીન સમયમાં અહીં અન્ય પણ ઘણાં મંદિરો હતાં. આ મંદિર આંગણાંમાં એક ૫ મીટર ઊંચું ત્રિશુળ છે, જે ૧૨મી સદીનું છે અને અષ્ટધાતુમાંથી બનેલ છે. તેના પર નેપાળના રાજા અનેકમલ્લ, જેનું ૧૩ સદીમાં અહીં શાસન હતું, તેના ગુણગાનનો અભિલેખ છે. ઉત્તરકાળમાં દેવનાગરીમાં લખાયેલ ચાર અભિલેખોમાંથી ત્રણની ગૂઢલિપિ વાંચવા/સમજવાની હજી બાકી રહેલ છે.

એવી દંતકથા છે કે જ્યારે ભગવાન શિવે કામદેવતાને મારવા માટે પોતાનું ત્રિશૂળ ફેંક્યું તે અહિંયાં જમીનમાં ખૂંપી ગયું. ત્રિશુળની ધાતુ હજુ પણ સારી સ્થિતિમાં છે, જેના પર હવામાનનો પ્રભાવ પડ્યો નથી અને આ એક આશ્ચર્ય છે. એવું માનવામાં આવે છે કે શારીરિક બળથી આ ત્રિશુળને હલાવી પણ શકાતું નથી, પણ જ્યારે જો કોઈ સાચા ભક્ત તેનો સ્પર્શ પણ કરે તો તેમાં કંપન થવા લાગે છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
* ગોપીનાથ મંદિર (શિવ મંદિર)  (અંગ્રેજી)

શ્રેણી:ઉત્તરાખંડ
શ્રેણી:મંદિરો
શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
હોસદુર્ગ (કેરળ)

thumb|હોસદુર્ગ કિલ્લો
**હોસદુર્ગ** એક કિલ્લો છે, જે ભારતના કેરળ રાજ્યમાં કાસરગોડ જિલ્લામાં આવેલ કાન્હનગડ ખાતે આવેલ છે. દુરથી જોતાં હોસદુર્ગ તેના ગોળ આકારને કારણે આલીશાન લાગે છે. સોમશેકરા નાયકા, જે ઈક્કેરીના *કેલાડી નાયકા* રાજવંશમાંથી આવે છે, તેમણે આ કિલ્લાનું નિર્માણ કરાવ્યું હતું. આ સ્થળ બનાવવાનું કાર્ય *નિત્યઆનંદાશ્રમ* દ્વારા ૪૫ ગુફાઓના નિર્માણ સાથે કર્યું હતું. આ કિલ્લો હવે ખંડેર હાલતમાં છે, પરંતુ તેની નજીકમાં એક શાળા અને કેટલીક સરકારી કચેરીઓ છે. કિલ્લાની દક્ષિણ-પશ્ચિમ બાજુ પર એક મંદિર છે, કે જે નાયકાઓ દ્વારા બનાવવામાં આવ્યું હતું. આ મંદિર ભગવાન શિવને સમર્પિત છે, જેને *પૂન્કાવનમ કર્પૂરેશ્વરા મંદિર* એવું નામ આપવામાં આવ્યું છે.

## કેરળના કિલ્લાઓ 
* બાકેલ દુર્ગ
* કન્નૂર દુર્ગ
* થાલાસેરી દુર્ગ

શ્રેણી:કેરળ
શ્રેણી:ભારતના કિલ્લાઓ
બલેશ્વર મંદિર, ચંપાવત

**બલેશ્વર મંદિર** એક પ્રાચીન મંદિર છે જે ભગવાન શિવને સમર્પિત છે. આ મંદિર ઉત્તરાખંડમાં આવેલા ચંપાવત શહેરમાં છે.

આ મંદિર ચાંદ રાજવંશના શાસકો દ્વારા બાંધવામાં આવ્યું હતું. બલેશ્વર મંદિર પથ્થર કોતરકામનું એક શાનદાર પ્રતીક છે. મંદિર નિર્માણની સમયનોંધ કે ઐતિહાસિક હસ્તપ્રતોની કોઇ નોંધ ત્યાં નથી; જો કે એમ માનવામાં આવે છે કે તે ઇ.સ. ૧૦મી અને ૧૨મી સદી વચ્ચેના સમયકાળમાં બનાવવામાં આવેલ છે.

## ઝાંખી 
મુખ્ય બલેશ્વર મંદિર ભગવાન શિવ (જે *બલેશ્વર* તરીકે પણ ઓળખાય છે), તેમને સમર્પિત છે. આ સંકુલના બે અન્ય મંદિરોમાં, એક રત્નેશ્વરને સમર્પિત છે અને બીજું ચંપાવતી દુર્ગાને સમર્પિત છે. બલેશ્વર મંદિર નજીક "નૌલા" (તાજા પાણીનો સ્ત્રોત) છે. મહાશિવરાત્રિના દિવસે બલેશ્વર મંદિર ખાતે ખૂબ જ મોટો મેળો રાખવામાં આવે છે.

રત્નેશ્વર અને ચંપાવતી દુર્ગાના મંદિરના બાહ્ય ભાગમાં વિવિધ સ્થાનિક દેવતાઓના ચિત્રોની કોતરણી છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
* બલેશ્વર મંદિર ફોટા: હિમવન ડૉટકોમ ફોટો ગેલેરી 
* બલેશ્વર મંદિર સચિત્ર અહેવાલ
* ચંપાવત સત્તાવાર વેબસાઇટ 

શ્રેણી:ઉત્તરાખંડ
શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
વિશ્વ મોહન ભટ્ટ

**વિશ્વ મોહન ભટ્ટ** અથવા **પંડિત વિશ્વ મોહન ભટ્ટ** ભારતીય સંગીતના મુખ્ય કલાકારો પૈકીના એક છે.

## જીવન 
તેમનો જન્મ ૧૯૫૨ના વર્ષમાં રાજસ્થાનમાં જયપુર ખાતે થયો હતો. તેઓ પંડિત રવિશંકરના શિષ્યોમાંથી એક હતા. તેઓ મોહન વીણાના જનક છે.

## સન્માન 
તેમને ૨૦૦૨ના વર્ષમાં પદ્મ શ્રી પુરસ્કાર, ગ્રેમી એવોર્ડ અને ૨૦૧૨ના વર્ષમાં રાજસ્થાન રત્ન પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવેલ છે. વર્ષ ૨૦૧૭માં તેમને ભારત સરકાર દ્વારા પદ્મભૂષણ પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો.

## ચિત્ર-દર્શન 

Pandit_Vishv_Moohan_Bhatt.jpg|પંડિત વિશ્વ મોહન ભટ્ટ મધ્ય પ્રદેશ આદિવાસી સંગ્રહાલય, ભોપાલમાં કાર્યક્રમ રજૂ કર્યા બાદ, ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૭
Vishwa_Mohan_Bhatt_playing_Mohan_Veena_(1).jpg|પંડિત વિશ્વ મોહન ભટ્ટ , મોહન વીણા વગાડતા, ભોપાલ, ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૭
Vishwa_Mohan_Bhatt_playing_Mohan_Veena_(3).jpg|પંડિત વિશ્વ મોહન ભટ્ટ , મોહન વીણા વગાડતા, ભોપાલ, ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૭
Vishwa_Mohan_Bhatt_playing_Mohan_Veena_(9).jpg|પંડિત વિશ્વ મોહન ભટ્ટ , મોહન વીણા વગાડતા, ભોપાલ, ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૭

શ્રેણી:સંગીત
શ્રેણી:સંગીતકાર
શ્રેણી:૧૯૫૨માં જન્મ
એબીબી ગ્રુપ

**એબીબી** ‍(પુરુ નામ: ઍસિઆ બ્રાઊન બોવેરિ‌) મુખ્યત્વે ઉર્જા અને રોબોટિક્સના ક્ષેત્રોમાં કામ કરતી એક સ્વિડીશ બહુરાષ્ટ્રીય કંપની છે. તેનું મુખ્યાલય ઝુરિખ, સ્વિત્ઝરલૅન્ડમાં છે. આવક મુજબ ફોર્ચ્યુન ગ્લોબલ ૫૦૦ કંપનીઓની યાદીમાં એબીબી દુનિયાની ૨૮૬માં ક્રમની એંજિનિયરિંગ કંપનીઓમાંની એક છે. એબીબી વિશ્વના ૧૦૦ જેટલા દેશોમાં કાર્યરત છે અને એમાં લગભગ ૧,૩૨,૦૦૦ જેટલા કર્મચારીઓ કામ કરે છે.

## ઓર્ગેનાઇઝેશન સ્ટ્રક્ચર 
એબીબી વિજળી ના ગ્રિડ બનાવતિ વિશ્વ ની સૌથી મોટી કંપની છે. એબીબી ઉર્જા તથા રોબોટીક્સ ના મુળ કરોબાર સિવાય બીજા ક્ષેત્રો મા પણ સક્રિય છે.

* ઇલેક્ટ્રિફીકેશન પ્રોડક્ટસ
* રોબિટિક્સ અને મોશન
* ઇન્ડસ્ટ્રિઅલ ઓટોમેશન
* પાવર ગ્રિડ્સ

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:કંપનીઓ
રા' નવઘણ

'''રા' નવઘણ''' જૂનાગઢના રાજા હતા. એવી લોકવાયકા છે કે તે તેમની માતાના ઉદરમાં નવ ચોમાસાં (ઘન) એટલે કે નવ વર્ષ રહ્યો હતો, તેથી તેમનુ નામ નવઘણ પડ્યું. તે ચુડાસમા રાજા રા' ડિયાસનો પુત્ર હતો. તેમણે જુનાગઢના વંથલી પર ઇસ. ૧૦૨૫થી ૧૦૪૪ સુધી રાજ કર્યું હતું. પાટણના રાજા દુર્લભસેન સોલંકીએ જુનાગઢ પર ચડાઈ કરી અને તેમાં રા' ડિયાસનો પરાજય થતા રા' નવઘણની માતા રાણી સોમલ દે' સતી થયા અને તેની દાસી વાલબાઈએ છૂપા વેશે નવઘણને લઈ જઈ ને ચુડાસમા રાજના વફાદાર એવા દેવાયત બોદર નામના આહિરના ઘેર ઉછેર કર્યો હતો. સોલંકી રાજાએ રા' દિયાસના એકના એક પુત્રને મારી નાખીને તેનો વંશ ખતમ કરવાના ઇરાદાથી તેના સૈન્યને એ કુંવરને શોધી લાવવા મોકલ્યું હતું. સિપાઈઓ શોધતા-શોધતા દેવાયતના ઘરે પહોંચ્યા. જ્યાં આહિર અને આહિરાણીએ પોતાના સગા દિકરા વાસણ(ઉગા)નું બલિદાન આપીને રા' નવઘણને બચાવ્યો હતો. 

જ્યારે નવઘણ નાના  હતા ત્યારે દેવાયત બોદરે ચાલુક્ય વંશના તાબા હેઠળના જુનાગઢ પર ચડાઈ કરી હતી. 

રા' નવઘણનો પુત્ર રા' ખેંગાર તેના પછી વંથલીની ગાદીએ બેઠા હતા. જેનું કારણ રા' નવઘણનો આહિરના ઘરમાં થયેલો ઉછેર છે.

## આ પણ જુઓ 
* નવઘણ કૂવો

## સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતનો ઇતિહાસ
ગુજરાતી બ્રેઇલ

**ગુજરાતી બ્રેઇલ** અથવા **અંધલિપિ** ભારતી બ્રેઇલ વર્ણમાળાઓમાંની એક છે અને તે મોટે ભાગે અન્ય ભારતી વર્ણમાળાઓને અનુસરે છે.

## વર્ણમાળા 
ગુજરાતી બ્રેઇલ મૂળાક્ષરો નીચે પ્રમાણે છે. 

બે જોડાક્ષરો આ મુજબ લખાય છે,

અને હલન્ત, અનુસ્વાર, વિસર્ગ, ચંદ્રબિંદુ, અવગ્રહ આ મુજબ,

## વિરામ ચિહ્નો 
વિરામચિહ્નોની વધુ માહિતી માટે જુઓ: Bharati Braille#Punctuation.

કેટલાક વિરામચિહ્નો માટેના બ્રેઇલ અન્ય અક્ષરો માટેના બ્રેઇલને મળતા આવે છે.

## અંક
અંકની શરૂઆત પહેલા ખાસ એવું બ્રેઇલ  વચ્ચે ખાલી જગ્યા છોડ્યા વગર મુકવામાં આવે છે જે દર્શાવે છે કે હવે પછીના બ્રેઇલ અંક દર્શાવે છે.

## અન્ય વપરાશના બ્રેઇલ
ભારત સરકાર દ્વારા ગાણિતિક અને વૈજ્ઞાનિક સંજ્ઞાઓ ઉપરાંત હિન્દુસ્તાની અને કર્ણાટકી સંગીત દર્શાવવા વપરાતી સંજ્ઞાઓ માટે ખાસ બ્રેઇલ નક્કી કરવામાં આવ્યા છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતી ભાષા
શિવનાથ નદી

**શિવનાથ નદી** એ મહા નદીની મુખ્ય સહાયક નદી છે. આ નદી રાજનાંદગાંવ જિલ્લાના અંબાગઢ તાલુકામાં આવેલ દરિયાઈ સપાટીથી ૬૨૫ મીટર ઊંચાઈ પર આવેલ પાનાબરસ પહાડી ક્ષેત્રમાંથી નીકળે છે અને બલૌદાબાજાર તાલુકા નજીક મહા નદીમાં ભળી જાય છે. તેની મુખ્ય ઉપનદીઓ લીલાગર, મનિયારી, આગર, હાંપ સુરહી, ખારુન અને અરપા વગેરે છે. તેની કુલ લંબાઈ ૨૮૦ કિલોમીટર છે. મહા નદી અને શિવનાથ નદી જ્યાં જોડાય છે, તે સ્થળ જૈસર ગામની નજીકમાં છે. આ નદીના કેટલાક ભાગોમાં માત્ર વરસાદની ઋતુમાં જ હોડીઓ ચાલે છે. અને ક્યાંક-ક્યાંક કેટલાક ભાગોમાં જુલાઇ થી ફેબ્રુઆરી સુધી હોડીઓ ચાલે છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:છત્તીસગઢ
શ્રેણી:ભારતની નદીઓ
સેતગંગા, છત્તિસગઢ

**સેતગંગા** અથવા **શ્વેતગંગા** એ ભારત દેશના છત્તીસગઢ રાજ્યમાં આવેલ મુંગેલી જિલ્લામાં આવેલું એક પ્રવાસન સ્થળ છે. અહીં આવેલું શ્રી રામ જાનકી મંદિર ખૂબ જ પ્રાચીન છે. મુંગેલી શહેરથી પશ્ચિમ દિશામાં લગભગ  દૂર, બિલાસપુરથી પશ્ચિમ દિશામાં  દૂર અને કવર્ધાથી પૂર્વ દિશામાં  દૂર આવેલ છે. આ સ્થળ રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ નં. ૧૩૦ - એ (NH-130A) પર આવેલું છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:છત્તીસગઢ
ગરૂડેશ્વર

**ગરૂડેશ્વર** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના પૂર્વપટ્ટીમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ગરૂડેશ્વર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. ગરૂડેશ્વર ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.

ગરૂડેશ્વર ગરૂડેશ્વર તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.

શ્રેણી:ગરૂડેશ્વર તાલુકો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
ભોયરા (તા. વીંછીયા)

**ભોયરા (તા. વીંછીયા)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વીંછીયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભોયરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

## ઇતિહાસ 
બ્રિટિશ શાસન દરમિયાન ભોયરા જસદણ રજવાડા હેઠળ હતું. આ ગામનું નામ તેની નજીક આવેલી ટેકરીની ગુફા પરથી પડેલું છે, જ્યાં કિલ્લો પણ આવેલો છે. આ કિલ્લાનો રા' ખેંગાર દ્વિતીય દ્વારા નાશ કરાયો હતો.

## વસ્તી 
ભોયરા ગામની વસ્તી ૧૮૭૨માં ૫૮૪ અને ૧૮૮૧માં ૫૨૬ વ્યક્તિઓની હતી.

૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરી પ્રમાણે ગામમાં ૧૩૩૧ વ્યક્તિઓ વસે છે.

## સંદર્ભ 
 આ લેખ હવે પબ્લિક ડોમેનમાં આવેલા  પ્રકાશનમાંથી લખાણના અંશો ધરાવે છે
 

શ્રેણી:વીંછીયા તાલુકો
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
બ્રહ્મા મંદિર, પુષ્કર

**બ્રહ્મા મંદિર** ભારતના રાજસ્થાન રાજ્યમાં અજમેર જિલ્લામાં આવેલ પવિત્ર સ્થળ પુષ્કર ખાતે આવેલું એક હિંદુ મંદિર છે. આ મંદિરમાં બ્રહ્માંડના પિતા બ્રહ્માજીની મૂર્તિ સ્થાપિત છે. ભારતમાં બ્રહ્માજીના ગણ્યાંગાંઠ્યાં મંદિરો જ આવેલા જે પૈકીનું પુષ્કરનું આ મંદિર સુપ્રસિદ્ધ છે.

આ મંદિરનું નિર્માણ લગભગ ચૌદમી સદીમાં કરવામાં આવ્યું હતું.

આ મંદિર મુખ્યત્વે આરસપહાણના પથ્થરોથી નિર્મિત છે.કારતકી પૂનમ (દેવ દિવાળી)ના તહેવાર દરમ્યાન અહીં મંદિર ખાતે હજારોની સંખ્યામાં ભક્તો આવતા હોય છે.

## આ પણ જુઓ 
* ખેડબ્રહ્મા

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:મંદિરો
શ્રેણી:રાજસ્થાન