open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
દૈયડ

દૈયડ(અંગ્રેજી-Magpie Robin) એ સોંગબર્ડ કુળનું એક પક્ષી છે જે પહેલા થ્રશ વર્ગમાં ગણવામાં આવતું હતું, પણ હવે તે માખીમાર વર્ગમાં ગણવામાં આવે છે. આ એક અનોખું કાળું-ધોળુ પક્ષી છે જેની પૂંછડી મોટેભાગે ઉંચી રાખે છે. આ પક્ષી લગભગ આખા ભારતીય ઉપમહાદ્વિપમાં જોવા મળે છે.

દૈયડ એ બાંગ્લાદેશનું રાષ્ટ્રીય પક્ષી છે.

## વર્ણન
આકારમાં તે એકદમ યુરોપિયન રોબીન જેવી જ હોય છે પણ દૈયડની પૂંછડી થોડી લાંબી હોય છે. તેની લંબાઈ લગભગ ૧૮-૨૦ સે.મી. જેટલી હોય છે. નરનો ઉપરનો ભાગ, ગળું અને માથું કાળું હોય છે. તેના ખભાના ભાગે સફેદ પટ્ટી હોય છે. માદા રાખોડી કાળી હોય છે. તે તેની પૂંછડી ઊંચી નીચી કરતા રહે છે. તે સામાન્ય રીતે એકલા અથવા જોડીમાં જોવા મળે છે. તે મોટેભાગે ખુલ્લા જંગલોમાં, લીલા અને પાણીવાળા વિસ્તારો, બાગ બગીચાઓ જોવા મળે છે. ઘણીવાર વિવિધ જૂથોમાં અન્ય પક્ષીઓ સાથે પણ હોય છે. તે એક મિલનસાર પક્ષી છે. તમને આ નાનું પક્ષી સંધ્યાકાળની આસપાસ ખુબ જ પ્રવૃત્તિશીલ જોવા મળશે. તે આસપાસ ફરે છે અને આવાજ કરી તેના સાથીને બોલાવે છે. તે સુંદર ગાયક પક્ષી છે. તે પાંદડા વગરની ડાળખી કે સાફ જગ્યા પર બેસીને ચીઈઈઈ જેવી સીટી અથવા ચી ચપ ચપ જેવો અવાજ કરે છે.

## ભૌગોલીક વિસ્તાર
દૈયડ મોટેભાગે ઉષ્ણકટિબંધીય દક્ષિણ એશિયામાં જોવા મળે છે. તે બાંગ્લાદેશ, લગભગ સંપુર્ણ ભારત, પુર્વીય પાકિસ્તાન, પુર્વીય ઇન્ડોનેશિયા, થાઇલેન્ડ અને શ્રીલંકામાં જોવા મળે છે. ઓસ્ટ્રેલિયામાં તેમને કૃત્રીમ રીતે વસાવવામાં આવ્યા છે.

## ખોરાક
તેઓ મોટેભાગે નાના જીવજંતુઓ પર નિર્ભર રહે છે. આ ઉપરાંત તેઓ ખુબ નાના ફળો અને અનાજના દાણાથી પણ કામ ચલાવી લે છે. જયારે તેઓ બચ્ચાઓને ખોરાક આપે છે ત્યારે મુખ્યત્વે જીવાંત અને ઈયળો આરોગે છે. ઉડતા-ઉડતા જ હવામાં જીવાંત પકડવામાં તે ખુબ જ કુશળ હોય છે.

## વર્તન અને સંવનન
તેઓનો સંવનનકાળ મુખ્યત્વે માર્ચથી જુલાઈ સુધીનો હોય છે. સંવનન સમયે નર પોતાના પીંછા અને શરીર ફુલાવી માદાને આકર્ષિત કરે છે. તેઓ માળો બનાવવા માટે ઝાડના પોલાણો, દીવાલ કે મકાનના ગોખલા અને પોલાણો પસંદ કરે છે. માળો મોટા કદનો, અવ્યવસ્થિત અને આકારમાં છીછરા કપ જેવો હોય છે. આ ઉપરાંત, માણસો દ્વારા કૃત્રીમ રીતે બનાવેલ "નેસ્ટ બોક્ષ"નો ઉપયોગ પણ કરે છે. તેમાં સુંદર લીલાશ પડતાં ભૂરા રંગના અને તેમાં રતાશ પડતાં ડાઘાવાળા ૩ થી  ૫ ઈંડા મૂકે છે. ઈંડાને ફક્ત માદા જ સેવે છે, જ્યારે બચ્ચાંના ઉછેરમાં નર માદાનો સરખો હિસ્સો હોય છે. 

શ્રેણી:પક્ષી
શ્રેણી:ગુજરાતનાં પક્ષીઓ
શ્રેણી:પ્રાણીશાસ્ત્ર
શ્રેણી:ચટકાકાર ગોત્રના પક્ષીઓ
ધ બિટલ્સ

thumb|alt=ધ બિટલ્સ|ધ બિટલ્સ
**ધ બિટલ્સ** એક ઇંગ્લિશ બેન્ડ હતું, જેની સ્થાપના ૧૯૬૦માં લિવરપુલ ખાતે થઈ હતી. તે રૉક મ્યુઝિકના યુગમાં વ્યવસાયિક રીતે સૌથી સફળ બેન્ડ હતું જેને વિવેચકો પણ વખાણતા હતા.. તેમણે ૧૯૬૦થી ત્રણ વર્ષ લિવરપુલ અને હેમ્બર્ગ ખાતે વિવિધ ક્લબમાં સંગીત પ્રદર્શન આપી પ્રસિદ્ધિ મેળવેલ. મેનેજર બ્રાયન એપ્સ્ટિને તેમને વ્યવસાયિક રીતે ઘડ્યા અને નિર્માતા જોર્જ માર્ટિને બેન્ડના સંગીતની ક્ષમતા વધારી. ૧૯૬૨માં તેમના ગાયન "લવ મી ડુ(Love me do)" દ્વારા બેન્ડ યુનાઇટેડ કિંગડમમાંં ખૂબ પ્રસિદ્ધિ પામ્યું. ત્યાર બાદ લોકો તેમને "ફેબ ફોર" તરીકે પણ ઓળખવા લાગ્યા.

## સંદર્ભો
શ્રેણી:સંગીતકાર
રવીન્દ્ર પ્રભાત

રવીન્દ્ર પ્રભાત (૫ એપ્રિલ,૧૯૬૯  ના રોજ જન્મેલા) હિન્દી કવિ, વિદ્વાન, પત્રકાર, નવલકથાકાર અને ભારત એક ટૂંકી વાર્તા લેખક છે.તેમણે સંચાલક, સંપાદક, સંશોધક અને, અને સ્ક્રીન પ્લે લેખક તરીકે સેવા આપી છે. તેઓ ઇતિહાસકાર તરીકે મુખ્ય દૈનિક અખબાર માટે લખે છે.તેમણે પણ કેટલાક એવોર્ડ મળ્યા છે.

## વ્યક્તિગત જીવન
માતાનો પ્રભાત જન્મ 5 એપ્રિલ, 1969 ના રોજ મહીન્દ્વારા, સીતામઢી,બિહાર, ભારત માં થયો હતો.તેમણે થયો હતો અને પ્રાથમિક શિક્ષણ ત્યાં મળ્યો હતો. તેમણે બીઆર મુઝફ્ફરપુર માં આંબેડકર બિહાર યુનિવર્સિટી ભૂગોળ સન્માન ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવી, બાદમાં ઉત્તર પ્રદેશ રાજર્ષિ ટંડન ઓપન યુનિવર્સિટી, અલ્હાબાદ માંથી જર્નાલિઝમ અને માસ કોમ્યુનિકેશન માસ્ટર ઓફ (MJMC) અભ્યાસ કર્યો.

## સાહિત્યિક કારકિર્દી
પ્રભાત વિવિધ વિષયોમાં કરવામાં આવ્યું છે જે છેલ્લા બે અને અડધા દાયકા સુધી લેખિત. તેની રચનાઓને લગભગ ભારત અને વિદેશમાં તમામ મુખ્ય હિન્દી સમાચારપત્ર દ્વારા પ્રકાશિત કરવામાં આવે છે.તેમની કવિતાઓમાં એક અર્ધ ડઝન કવિતા સંગ્રહો માં કમ્પાઇલ કરવામાં આવે છે. ડેઇલી ન્યૂઝ એક્ટિવીસ્ટ અને Jansandesh ટાઇમ્સ હિન્દી દૈનિક લખનૌ પ્રકાશિત માટે નિયમિત કટાર લેખક.તેમણે પણ વાત્વ્રીક્ષ મુખ્ય સંપાદક (હિન્દી પત્રિકા) છે.

## ગ્રંથસૂચિ
**કવિતા સંગ્રહો**

**હમસફર* (૧૯૯૧)

**મત  રોના  રંજની  ચાચા* (૧૯૯૯)

**સ્મ્રીતી  શેષ* (૨૦૦૨)

**સાહિત્ય**

** તાકી બચા રહે લોકતંત્ર* નોવેલ (૨૦૧૧)

**પ્રેમ ના હાટ બિકાય* નોવેલ (૨૦૧૨)

**બિન સાહિત્ય**

*"હિન્દી બ્લોગીંગ ઓફ* ઇતિહાસ* (૨૦૧૧ જટિલ લખાણો)

**સમકાલીન  નેપાળી  સાહિત્ય* (જટિલ લખાણો નિબંધો, અને ઇન્ટરવ્યુ, ૧૯૯૫)

**હિન્દી બ્લોગીંગ : અભિવ્યક્તિ કી નયી ક્રાંતિ *(નિબંધો અને જટિલ લખાણો, ૨૦૧૨) 

**ડૉક્યુમેન્ટ્રી**

**નયા બીહાન* (સ્ક્રીન પ્લે રાઇટર, ૧૯૯૨)

## એવોર્ડ
*સંવાદ એવોર્ડ (૨૦૦૯)
*બ્લોગ્શ્રી  એવોર્ડ (૨૦૧૧)
*બ્લોગ ભૂષણ અવાર્ડ (૨૦૧૧)
*નાગાર્જુન જન્મશતી કથા અવાર્ડ (૨૦૧૧)
*પ્રબ્લેસ બ્લોગર શિખર અવાર્ડ (૨૦૧૧)
*સ્રીજન શ્રી એવોર્ડ, આંતરરાષ્ટ્રીય હિન્દી કોન્ફરન્સ બેંગકોક માં થાઇલેન્ડ
*સાહિત્ય  શ્રી  અવાર્ડ  (૨૦૧૨) મુંબઈ માં.

## સંદર્ભો
## બાહ્ય લિંક્સ
* http://www.parikalpna.com/
*કવિતા કોશ માં રન્વીન્દ્ર પ્રભાત 
*ગળ્યા કોશ માં રન્વીન્દ્ર પ્રભાત 

શ્રેણી:હિંદી સાહિત્યકાર
શ્રેણી: હિન્દી કવિ
શ્રેણી: હિન્દી લેખક
શ્રેણી: હિન્દી કટારલેખક
શ્રેણી: હિન્દી પત્રિકા સંપાદક
શ્રેણી:૧૯૬૯માં જન્મ
કોલ્ડપ્લે

**કોલ્ડપ્લે** એક બ્રિટિશ રૉક બેન્ડ છે જેની રચના ૧૯૯૬માં ગાયક ક્રિસ માર્ટિન અને ગીટારીસ્ટ જોન બકલેન્ડ દ્વારા કરવામાં આવી હતી. તેમની રચના પેક્ટોરાલ્ઝ નામે થઇ હતી અને બેઝિસ્ટ ગાય બેર્રિમેનનાં બેન્ડમાં જોડાણ બાદ બેન્ડનું નામ "સ્ટારફીશ" રાખવામાં આવ્યુ હતું. વીલ ચેમ્પિયન ડ્રમ્મર, ગાયક, અન્ય વાજિંત્ર વગાડનાર તરિકે જોડાયા. મેનેજર ફિલ હાર્વી અનધિકૃત પાંચમાં સભ્ય તરીકે પણ ઓળખાય છે. બેન્ડે ૧૯૯૮માં પોતાનું નામ બદલી "કોલ્ડપ્લે" કર્યું.

## સંદર્ભો
## વધુ વાંચન
*
ગાંધીપુર (તા. હળવદ)

**ગાંધીપુર** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હળવદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગાંધીપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

શ્રેણી:હળવદ તાલુકો
વેંજાલી (તા. ઉમરપાડા)

**વેંજાલી (ઉમરપાડા)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાના ઉમરપાડા તાલુકાનું   ગામ છે. વેંજાલી ગામના લોકોના મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું ડુંગરાળ ભૂપૃષ્ઠ ધરાવતું ગામ છે. અહીં મુખ્યત્વે વસાવા, ચૌધરી તેમ જ ગામિત જેવા આદિવાસી જાતિના લોકો રહે છે. ગામના લોકો ડાંગર, જુવાર, વરાઇ, નાગલી વગેરે ધાન્યોની ખેતી કરે છે. ગામના કેટલાક લોકો જંગલમાંથી પ્રાપ્ત થતી લાકડા સિવાયની વસ્તુઓ (ખોરાક તરીકે વાપરી શકાય તેવી તેમ જ વેચાણ કરી પૈસા મેળવી શકાય તેવી વસ્તુઓ) મેળવી તેના વડે પણ જીવન ગુજારે છે. વેંજાલી ગામમાંથી મહુવન નદી ૫સાર થાય છે. જે ગામની જીવોદારી સમાન ગણાય છે.આ ગામની વસ્તી આશરે ૮૦૦ ની છે.

શ્રેણી:સુરત જિલ્લો
શ્રેણી:ઉમરપાડા તાલુકો
કેમ્પર્સ નેટવર્ક

કેમ્પર્સ નેટવર્ક કે કેમ્પર્સ એરિયા નેટવર્ક કે કોર્પોરેટ એરિયા નેટવર્ક કે CAN કમ્પ્યુટર નેટવર્ક માર્યાદિત ભૌગોલિક વિસ્તારમાંના એક થી વધુ LANને જોડતું નેટવર્ક છે. તેમાં વપરાયેલ નેટવર્કિંગ ઉપકરણો (જેવાકે સ્વીચ, રાઉંટર વિ.) અને પ્રસારણ માધ્યમો (જેવાકે ઓપ્ટિકલ ફાઈબર, Cat6 કેબલ વિ.) વિગેરે જે તે (એન્ટરપ્રાઇસ, વિદ્યાલય, સરકારી વિ.) કેમ્પર્સની માલિકીનું હોય છે. 

## વિદ્યાલય સંકૂલ 
મોટા વિદ્યાલયો તેના સંકૂલમાં એક થી વધારે ઈમારતો ધરાવતા હોય છે. આ વિવિધ ઈમારતોમાં રહેલા વિદ્યાલયના વિવિધ વિભાગોના કમ્પ્યુટર કે બીજા ઉપકરણોને એક બીજા સાથે જોડવા માટે એક નેટવર્કની રચના થાય છે જેને આપણે કેમ્પર્સ એરિયા નેટવર્ક કહી શકીએ. આ નેટવર્કમાં કમ્પ્યુટર, પ્રિન્ટ ઉપકરણો ઉપરાંત લેપટોપ, હાજરી માટેના પંચ મશીન, ફેક્ષ મશીન, કોપીયર મશીન, વિગેરે ઉપકરણોનો સમાવેશ થાય છે. સંકૂલમાં રહેલા નેટવર્કોમાં જરૂરીયાત મુજબ પ્રવેશ અપાય છે. વિદ્યાર્થીઓ, આધ્યાપકો, ટેકનીશીયન, સંકૂલના વ્યવસ્થાપકો વિ.ને તેમની જરૂરીયાત પ્રમાણે ઈન્ટરનેટ બેન્ડવિથની વહેચણી કે વાયરલેસ નેટવર્કની વહેચણી થયેલી હોય શકે છે. 

જાણીતા વિદ્યાલય સંકુલોમાં Stanford University Network at Stanford University, Project Athena at MIT, અને Andrew Project at Carnegie Mellon University નો સમાવેશ થાય છે. 

## વ્યવસાયિક સંકુલ 
વિદ્યાલય સંકુલ નેટવર્કની જેમ વ્યવસાયિક સંકુલ નેટવર્ક પણ તેના સંકુલમાં રહેલી ઈમારતોના લોકલ એરિયા નેટવર્કને અંદરો-અંદર જોડે છે. આ નેટવર્કોમાં અત્યાધુનિક ઉપકરણોનો ઉપયોગ થયેલો હોય શકે છે. મોટા જાણીતા વ્યવસાયિક સંકુલ નેટવર્ક 10 Gigbit ઈથરનેટથી જોડાયેલ છે. Googleplex અને Microsoft ના સંકુલો જાણીતા સંકુલોમાંના એક છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:કમ્પ્યુટર વિજ્ઞાન
મેટ્રોપોલિટન એરિયા નેટવર્ક

મહાનગરીય નેટવર્ક (મેટ્રોપોલિટન એરિયા નેટવર્ક – MAN) એક એવું કમ્પ્યુટર નેટવર્ક છે જેનો વિસ્તાર એક પુરા શહેરમાં ફેલાયેલ હોય શકે કે ખુબ જ મોટા સંકુલ (જેમાં નાનું ગામ સમાઈ શકે) જેટલો હોઈ શકે છે આવા વિસ્તારોના નેટવર્કિંગ ઉપકરણોને એકબીજા સાથે જોડવા અને તેમાં રહેલી વિવિધ પ્રકારની LANને હાઈ-સ્પીડ વાળા બેકબોનથી જોડાઈ છે આ બેકબોન નેટવર્ક બનાવવા માટે ઓપ્ટિક ફાઈબર કે 10 Gigbit ઈથરનેટનો ઉપયોગ થયેલો હોઈ શકે છે. 
IEEE 802-2002 MANને નીચે મુજબ વ્યાખ્યાયિત કરે છે. 

મેનેજમેન્ટ ઇન્ફોર્મેશન સિસ્ટમ્સ:મેનેજીનીગ ધ ડીજીટલ ફર્મ (૧૦મી આવૃત્તિ) ના લેખકો Kenneth C. Laudan અને Jane P. Laudon પ્રમાણે MANની વ્યાખ્યા :

## અમલીકરણ 
આ હેતુ માટે કેટલીક તકનીકોનો ઉપયોગ થાય છે જેમકે : Asynchronous Transfer Mode (ATM), FDDI અને SMDS.MANમાં વાયર વગરની લીંક જેવીકે માઈક્રોવેવ, રેડિયો કે ઇન્ફ્રા-રેડ લેસર જેવી લીન્કોનો ઉપયોગ થયેલો હોય શકે છે. ઘણી કંપની આવી લીન્કોને શહેરમાં રહેલી સંસ્થાઓને જોડવા માટે ભાડે લઇ શકે છે. 

DQDB – Distributed-Queue Dual-Bus એ મેટ્રોપોલીટન એરિયા નેટવર્કનું ડેટા સંચાર માટેનું નેટવર્ક ધોરણ છે. જેને IEEE 802.6 તરીકે વ્યાખ્યાયિત કર્યું છે. DQDBનો ઉપયોગ કરીને નેટવર્કને ૨૦ માઈલ (૩૦ કિમી) સુધી લંબાવી શકાય છે અને તેને ૩૪ થી ૧૫૫ Mbit/S ની ઝડપે સંચાલિત કરી શકાય.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:કમ્પ્યુટર વિજ્ઞાન
બાપુસાહેબ યશવંતરાવ ગાયકવાડ

**બાપુસાહેબ ગાયકવાડ** (૧૭૭૯-૧૮૪૩) ગુજરાતી કવિ હતા. એમણે ભક્ત કવિ ધીરા ભગતને પોતાના ગુરુ માની અનેક ભક્તિ પદોની રચના કરી હતી. એમના સમયમાં શુદ્ધ ગુજરાતી ભાષામાં કાવ્યસર્જન માટે તેઓ જાણીતા હતા.

એમનો જન્મ સંવત ૧૮૩૫ (ઇ.સ. ૧૭૭૯)માં થયો હતો. તેઓ વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા સાવલી નજીક આવેલ ગોઠડા ગામના જાગીરદાર હતા. વડોદરા શહેરમાં મહમદવાડી વિસ્તારમાં મોટી વહોરવાડ ખાતે તેમનો નિવાસ હતો. એમના પિતા યશવંતરાય ગાયકવાડને બે પત્ની હતી. એક મરાઠી અને બીજી રજપૂતાણી. એમનો રજપૂતાણીમાતાની કુખે જન્મ થયો હતો. એમના ત્રણ પુત્રો હતા : દોલતરાવ, પ્રતાપરાવ અને શિવરાવ.

જીવનના ઉત્તરાર્ધમાં દળિયા કણબીઓના ગુરૂ દેયાણના નીરાંત ભગતને પણ ગુરૂ તરીકે સ્વીકાર્યા હતા.

## સર્જન
બાપુસાહેબ બ્રહ્મજ્ઞાની હતા. તેમણે શાંતરસની અનેક કવિતાઓ રચી છે. એમણે જ્ઞાનોપદેશ, બ્રાહ્મણશુદ્રભેદ, ધર્મવેશનાં અંગ, બ્રહ્મજ્ઞાનના પદ, જ્ઞાન ભક્તિ વગેરે વિષયો પર અનેક પદ રચ્યા છે. અન્ય રચનાઓમાં મહિના, પરજિયા, જ્ઞાનોપદેશની કાફી, સિદ્ધિમંડન વગેરેનો સમાવેશ થાય છે. તેમની રચના ‘રામરાજિયો’ આજે પણ મરણ પશ્ચાત ગવાય છે.

## અવસાન 
એમનું અવસાન આસો સુદ ૧૧, સંવત ૧૮૯૯ (ઇ.સ. ૧૮૪૩)ના દિવસે થયું હતું.

## બાહ્ય કડીઓ
* વિકિસ્ત્રોત પર બાપુસાહેબની રચનાઓ
* 

શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર
રતાળુ

**રતાળુ** ભારતમાં લગભગ સર્વત્ર થાય છે. ચીનમાં પણ રતાળાનું વાવેતર સારા પ્રમાણમાં થાય છે. રતાળુ ગુજરાતમાં સુરત જિલ્લામાં ખૂબ વધારે થાય છે. અમેરિકા અને એશિયા ખંડના વિષુવવૃતીય પ્રદેશોમાં રતાળાના વર્ગની વનસ્પતિઓ ખોરાક તરીકે મહત્વની ગણાય છે. એ વનસ્પતિઓમાં ખોરાક તરીકે મહત્વની ગણાય છે. એ વનસ્પતિઓમાં કાર્બોહાઈડ્રેટ વધારે પ્રમાણમાં હોય છે. તેની જાતો વચ્ચે મૂળ, કંદ અને રંગ પરત્વે ઘણો તફાવત પડે છે. કેટલાકનો રંગ સફેદ હોય છે, તો કેટલાકનો પીળો, કેટલીક જાંબલી ગરવાળી જાતો દક્ષિણ ભારતમાં વધુ લોકપ્રિય છે.

રતાળુ એ જમીનમાં થનારું કંદ છે. તેના વેલા થાય છે. રતાળુના પાક માટે ઊંડી ફળદ્રુપ, ભરભરી અને સારા નિતારવાળી જમીન ઉત્તમ ગણાય છે. રેતાળ બેસર કે બેસર જમીન તેને વધારે માફક આવે છે . જમીન જેમ પોચી અને ખાતર બરદાસ્ત વધારે તેમ રતાળા સારા થાય છે.

ચૈત્ર-વૈશાખમાં માંડીને અષાઢ માસ સુધી રતાળાની વાવણી થાય છે. સારી આંખોવાળા તેના કાંદાના કકડા કરીને રોપાય છે. તેના બે છોડ વછે ત્રણ-ત્રણ ફૂટનું અંતર રાખી ક્યારાની પાળી ઉપર તેને રોપવામાં આવે છે.

તેના પાનનો આકાર કંઇક અંશે નાગરવેલના પાનને મળતો આવે છે. રતાળાના વેલા જમીન પર પથરાય છે, પણ માંડવા ઉપર ચડાવવાથી  વધુ સારું રહે છે. મહાફાગણ માસમાં તેને  કાઢવામાં આવે છે. એક એકરમાં આશરે ચારસો મણ જેટલા રતાળા થાય છે. રતાળા બે જાતના થાય છે: લાલ અને સફેદ. રતાળામાં લાંબુ અને ગોળ એવા બે ભેદ છે.

સફેદ કે ધોળા રતાળાને ગરાડું કહે છે. ગરાડું રતાળુ છોલ્યા પછી સફેદ દેખાય છે. ગરાડું રતાળા પણ લાંબા અને ગોળ એમ બે જાત  થાય છે. ગરાડું કરતા લાલ રતાળુ વધારે મીઠા અને સ્વાદિષ્ટ હોય છે અને તેનો ભાવ પણ વધારે હોય છે.

રતાળાને છોલીને તેનું શાક બનાવવામાં આવે છે. ખાસ કરીને શિયાળામાં ખવાતા એક મિશ્ર શાક, ઊંધિયામાં તેનો ઉપયોગ મહત્વનો છે. તેનાથી ઊંધિયું વધુ સ્વાદિષ્ટ બને છે. તેની પુરી, ભજીયાં, ખીર વગેરે પણ થાય છે. ઉપવાસના દિવસે ફળાહાર તરીકે બહુ છૂટથી વપરાય છે. રતાળાને બાફી-સૂકવીને બનાવેલો લોટ બીજા લોટ વગેરેમાં ભેળવવામાં આવે છે. રતાળાના વેલાના પાનનું પણ શાક થાય છે. શાક કરતાં પહેલાં પાનને તવા પર શેકી લેવા પડે છે.

## ગુણધર્મો 
રતાળુ બળ આપનાર છે, સ્નિગ્ધ, ભારે, હ્દયના કફનો નાશ કરનાર અને ઝાડાને રોકનાર છે. તેને જો તેલમાં તળ્યું હોય તો બહુ જ કોમલ અને રુચિપ્રદ નીવડે છે. સફેદ રતાળું મધુર, શીતળ, વૃષ્ય અને ભારે અને પૌષ્ટિક છે. એ શ્રમ, દાહ અને પિત્તનો નાશ કરે છે. સુશ્રુત રતાળુ ને કફ કરનાર, ભારે અને વાયુનો પ્રકોપ કરનાર ગણે છે. વાગ્ભટ તેને તીખું, ગરમ તેમજ વાયુ તથા કફને મટાડનાર ગણે છે. રતાળાના વેલાનાં પાન વાટી વીંછીના ડંખ પર ચોપડવાથી વીંછી ઊતરે છે. સુકાયેલું રતાળું પણ ઘસીને વીંછીના ડંખ પર ચોપડાય છે.

શ્રમ-મહેનત કરનાર માણસોને રતાળુ જલ્દી પચે છે અને માફક આવે છે. પરંતુ નબળા તથા બેઠાડું લોકોને તે માફક નથી આવતું. સામાન્ય રીતે રતાળુ વાયુ કરે છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:શાકભાજી
શ્રેણી:જમીનની અંદર થતાં શાકભાજી
બેકબોન નેટવર્ક

બેકબોન નેટવર્ક કે નેટવર્ક બેકબોન એ કમ્પ્યુટર નેટવર્ક સ્થાપત્યનો એક એવો ભાગ છે જે જુદા જુદા નેટવર્કો કે ઉપનેટવર્કોને જોડે છે અને તેમની વચ્ચે માહિતીની આપ-લે કરે છે.  એક બેકબોન એક સાથે એક જ ઈમારત કે જુદી જુદી ઈમારતમાં રહેલા કેમ્પર્સ કે તેની બહારના વિવિધ નેટવર્કોને એક તાંતણે બાંધે છે. સામાન્ય રીતે આ બેકબોન નેટવર્ક તેની સાથે જોડયેલા (કે તેના દ્વારા જોડાયેલા) સામાન્ય નેટવર્કથી વધુ પ્રેષણદરે ડેટાનું વહન કરવા માટે બનાવેલા હોય છે. 

એક મોટુ કોર્પોરેશન જેની તેની ઘણીબધી શાખાઓ શહેરમાં કે દુર દેશમાં ફેલાયેલ છે. આ શાખાઓના નેટવર્કોને જે તે કોર્પોરેશનના મુખ્ય નેટવર્ક જોડે જોડાણ તેમજ ઝડપી ડેટા પ્રેષણ કરવાની જવાબદારી બેકબોન નેટવર્કની છે. બેકબોન નેટવર્કમાં એક થી વધારે લીન્કો રાખવાની હોય છે જે લીન્કો વિવિધ નેટવર્કો વચ્ચે ડેટાનું લોડબેલેન્સ કરવા કે કોઈ લીંક તૂટી જતા જે તે નેટવર્ક માટે ડેટા પહોચાડવાનું છે. નેટવર્ક બેકબોન નેટવર્કની જરૂરિયાત મુજબ ડીઝાઇન કરાય છે. નેટવર્ક બેકબોન ની ડીઝાઇન વખતે નેટવર્કમાં થતા ડેટા-ભીડ ના પ્રકારોને ધ્યાન માં લેવાય છે દા.ત. વિડીઓ, ઓડીઓ, ડેટાબેઝ વિ. ના ડેટા-ભીડ

બેકબોન નેટવર્કમાં વપરાતા ઉપકરણો ખુબ જ ખર્ચાળ હોય છે. તેને નેટવર્કની જરૂરિયાત પ્રમાણે રૂપરેખાંકિત કરવા નિષ્ણાત, અનુભવી નેટવર્ક ઈજનેરની જરૂર પડે છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:કમ્પ્યુટર વિજ્ઞાન
જુવાર

**જુવાર** એ ભારતમાં પ્રચલિત એકદળ અનાજ છે.  આને અંગ્રેજીમાં સોર્ગમ (Sorghum) કહે છે. જુવારના દાણાનો ઉપયોગ ભોજન માટે અને એનો છોડ પ્રાણીઓના ચારામાં વપરાય છે. આમ ક્યારેક ચારા માટે પણ જુવારની ખેતી કરવામાં આવે છે. ગરમ વાતાવરણ ધરાવતા પ્રદેશોમાં સમગ્ર વિશ્વમાં જુવારની ખેતી થાય છે.

## વાવેતર અને વપરાશ
thumb|મધ્ય અમેરિકામાં જુવારનું એક ખેતર.|alt=
જુવારની એક પ્રજાતિ સોર્ગમ બાઈકલર તરીકે ઓળખાય છે. આ પ્રજાતિ વિશ્વનો એક પ્રમુખ પાક છે. એના દાણા ખોરાક તરીકે વપરાય છે. આ સિવાય તેનો ઉપયોગ માદક પીણા બનાવવામાં, ચારા તરીકે અને જૈવિક ઈંધણ તરીકે પણ થાય છે. આ પ્રજાતિ વિશ્વનું પાંચમુ સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ અનાજ છે.  આ પ્રજાતિને આફ્રિકા, દક્ષિણ એશિયા અને મધ્ય અમેરિકામાં વિપુલ પ્રમાણમાં ઊગડવામાં આવે છે. જુવારની મોટા ભાગની દરેક પ્રજાતિઓ ગરમી અને શુષ્ક વાતાવરણ પ્રત્યે સહનશીલ હોય છે. આને કારણે શુષ્ક ગરમ આબોજવા ધરાવતા પ્રદેશમાં જુવાર એ રોજિંદો આહાર હોય છે.  

જુવારની મૌક પ્રજાતિ તેના વિકાસના શરૂઆતના સમયમાં ભયજનક માત્રામાં હોર્ડેનાઈન નામનું હાયડ્રોજન સાયનાઈડ તત્ત્વ ધરાવે છે. આવા છોડ તેને ચરનારા પ્રાણી માટે ઘાતક નીવડી શકે છે. દુકાળ કે શુષ્ક વાતાવરણમાં પણ જુવારના છોડવામાં સાયનાઈડ અને નાઈટ્રેટનું પ્રમાણ ઝેરી સ્તર સુધી વધી શકે છે. 

ઝોન્સન ઘાસ નામની જુવારની પ્રજાતિને અમેરિકાના ખોરાક અને ઔષધ ખાતાએ આક્રમક પ્રજાતિ ઘોષિત કરી છે.

જુવારની અન્ય પ્રજાતિ શોરગમ વલ્ગેર અને ટેક્નીકમને બ્રુમ કોર્ન પણ કહે છે. 

## જુવારનો જીનોમ
૨૦૦૯માં આંતરરાષ્ટ્રીય સંશોધકોએ જુવારનો જીનોમ ઉકેલ્યાને જાહેરાત કરી હતી.

## સંદર્ભ
*Watson, Andrew M. *Agricultural Innovation in the Early Islamic World: The Diffusion of Crops and Farming Techniques, 700–1100*. Cambridge: Cambridge University Press, 1983. ISBN 0-521-24711-X.

## બાહ્ય કડીઓ
* Species Profile- Johnsongrass (*Sorghum halepense*) , National Invasive Species Information Center, United States National Agricultural Library.  Lists general information and resources for Johnsongrass.
*Crop Wild Relatives Gap Analysis Portal  reliable information source on where and what to conserve *ex-situ*, regarding *Sorghum* genepool
* FAO Report (1995) "Sorghum and millets in human nutrition" 
* FAO "Compendium on post-harvest operations" —Contains discussion on origin, processing and uses of sorghum
* Grain Sorghum Irrigation 
* Sorghum on US Grains Council Web Site
* National Grain Sorghum Producers
* National Sweet Sorghum Producers and Processors Association 
* Sorghum handbook , US Grain Council
* Sorghum Growth Stages 
* Sweet Sorghum Ethanol Association, organization for the promotion and development of sweet *Sorghum* as a source for biofuels, especially ethanol
* Milo, Grain Sorghum
* Cyanide (prussic acid) and nitrate in sorghum crops - managing the risks 

શ્રેણી:અનાજ
શ્રેણી:ધાન્ય
ગુજરાત રાજ્ય સહકારી ખાંડ ઉદ્યોગ સંઘ લિમિટેડ

ઔપચારિક રીતે ગુજરાત રાજ્ય સહકારી ખાંડ ઉદ્યોગ સંઘ લિ.ની સ્થાપના ઈ.સ. ૧૯૬૦માં અમદાવાદ ખાતે થઇ. સંઘનો મુખ્ય ઉદેશ્ય સહકારી ખાંડ મંડળીઓના વિવિધ હેતુમાટે થયો, જેમકે,વિવિધ સહકારી સુગર ફેક્ટરીઓની પ્રવૃત્તિઓને સંકલિત કરવી, ટેક્નીકલ અને વિસ્તરણ માટે આધાર માર્ગદર્શન પૂરું પાડવું અને તેના ઉત્પાદનના ઉપયોગ અને વેચાણ દ્વારા હાલના એકમોનું આધુનિકીકરણ તથા નવીનીકરણ કરવુ, સભ્ય એકમો માટે સરકારી સંસ્થાઓ અને નાણાકીય સંસ્થાઓ પાસેથી નાણા સહાય મેળવવામાં મદદ કરવી, શેરડીની સારી ગુણવત્તા માટે સંશોધન કરવા પ્રોત્સાહિત કરવા જેથી મહતમ ઉત્પાદન હાંસલ થાય, ખેડૂતોને તકનીકી અને વ્યવસાયિક તાલીમ આપવી જેથી ખેડૂતો પોતાના ક્ષેત્રમાં સુધારો કરી શકે, સહકારી ખાંડ કારખાનાઓ અને સરકારી સંસ્થાઓ વચ્ચેની મહત્વની કડી તરીકે વર્તવું, વગેરે.

## ભારતમાં સહકારી પ્રવૃત્તિ 
સહકારી પ્રવૃતિઓનો પાયો ઈંગ્લેન્ડમાં ૧૯૪૪માં નંખાયો અને ભારતમાં ઈ.સ. ૧૯૦૪માં શરાફી કાયદાથી સહકારી પ્રવૃત્તિ શરૂ થઇ. ૧૦૯ વર્ષોના ઈતિહાસમાં ભારતમાં લગભગ ૬ લાખ જેટલી સહકારી મંડળીઓ અને તેના ૨૫ કરોડ જેટલા સભાસદોના આર્થિક ઉત્થાન માટે મથામણ કરી રહેલ છે.

## ગુજરાતની ખાંડ મંડળીઓ 
સમગ્ર ગુજરાતમાં સહકારી પ્રવૃત્તિનો વ્યાપ જુદા જુદા ક્ષેત્રોમાં વધ્યો છે. ગુજરાતમાં ૬૫ હજાર કરતા પણ વધુ સહકારી મંડળીઓ છે, જેની સાથે ૧ કરોડ ૩૦ લાખ કરતા વધુ સભાસદો જોડયેલ છે. ભારત દેશના કુલ ખાંડ ઉત્પાદનમાં સહકારી ખાંડ ફેકટરીઓનો હિસ્સો ૫૯.૮ % રહેલો છે. 
માત્ર ગુજરાત જ એવું રાજ્ય છે જેમાં ખાંડ ઉદ્યોગ એક માત્ર સહકારી ક્ષેત્રે સ્થપાયો છે અને વિકસ્યો છે. ગુજરાત રાજ્યની ૨૫ ખાંડ મંડળીઓ ગુજરાત રાજ્ય સહકારી મંડળી ખાંડ ઉદ્યોગ સંઘનું સભ્યપદ ધરાવે છે. જે પૈકી ૧૭ ખાંડ મંડળીઓ કાર્યાન્વિત છે, જેમાં ૧૫ મંડળીઓ દક્ષિણ ઝોનમાં છે. તથા ૬ નવી ખાંડ મંડળીઓ છે, જે પ્રાથમિક તબક્કામાં છે. કાર્યરત ૧૭ ખાંડ મંડળીઓની દૈનિક પિલાણ ક્ષમતા ૬૫૦૦૦ મેં. ટન શેરડીની છે. છેલ્લા પાંચ વર્ષ દરિમયાન થયેલ ઉત્પાદનના આંકડા નીચે કોષ્ઠકમાં છે.  

## ગુજરાતની સહકારી ખાંડ મંડળીઓની માહિતી 
## ગુજરાતની ખાંડ મંડળીઓની ૨૦૧૦-૧૧ની આંકડાકીય માહિતી  
## સંદર્ભો 
શ્રેણી:ઉદ્યોગ
શ્રેણી:ભારતની સહકારી સંસ્થાઓ
શ્રેણી:કંપનીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતનાં ઉધોગો
એસ્થર ડેવિડ

**એસ્થર ડેવિડ** (આખું નામ: એસ્થર રુબિન ડેવિડ) એ અમદાવાદના જાણીતા શિલ્પ કલાકાર, કળા સમીક્ષક, પ્રાધ્યાપક તથા સાહિત્યકાર છે.

એમનો જન્મ ૧૭ માર્ચ, ૧૯૪૫ના રોજ થયો હતો. એમણે પારંભિક અભ્યાસ શ્રેયસ શાળા તેમ જ કોન્વેન્ટ હાઇસ્કૂલ ખાતે પૂર્ણ કરી, ફાઇન આર્ટ્સ કોલેજ, વડોદરા ખાતેથી સ્નાતકની ઉપાધિ પ્રાપ્ત કરી હતી. એમના પિતા રૂબિન ડેવિડ અમદાવાદ કાંકરિયા તળાવ ખાતે આવેલા પ્રાણી સંગ્રહાલયના દૃષ્ટા, સ્થાપક તેમ જ સર્જક હતા. એમના માતા સારાહ ડેવિડ શિક્ષિકા હતાં. તેઓએ ૪૬ વર્ષની વયે લેખિકા તરીકે કારકિર્દી શરૂ કરી હતી. તેઓને ફ્રાન્સના સાહિત્ય જગતમાં પણ સ્થાન મળ્યું. તેમની પહેલી નવલકથા 'ધ વોલ્ડ સિટી' હતી. 'બૂક ઓફ રેચલ' માટે ઈ સ ૨૦૧૦માં રાષ્ટ્રીય સાહિત્ય અકાદમીનો પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો.

## સર્જન 
* *ધ વોલ્ડ સીટી* ૧૯૯૭
**ધ બૂક ઓફ એસ્થર* 
**શલોમ ઇન્ડિયા હાઉસિંગ સોસાયટી* (૨૦૦૭)
**વન ચર્ચ, વન ઓલ જ્યૂઇશ ફેઇથ, વન ગોડ* (૨૦૦૮)
**ધ મેન વિથ ઇનરોમોયસ વિંગ્સ* (૨૦૧૦) પેંગ્વિન બુક્સ
### સહલેખક 
**સારી સુત્ર*, બેને ઇઝરાયલ પરનું પ્રકરણ.
**સીટી સ્ટોરીસ* "ધ વરી બોક્સ એન્ડ ધ લાફિંગ લેડી" સ્કૂલોસ્ટિક ઇન્ડિયા.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* 
* Esther's Impressions, Reading Rainbow 

શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:સાહિત્યકાર
શ્રેણી:૧૯૪૫માં જન્મ
અધેળાઇ (તા. ભાવનગર)

**અધેળાઇ** (તા. ભાવનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ભાવનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અધેળાઇ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામ ભાલ વિસ્તારનુ ગામ છે.

અધેળાઇ ધોલેરા અને ભાવનગરને જોડતા મુખ્ય માર્ગ પર આવેલું હોવાથી અને અહીંથી જ વેળાવદર કાળિયાર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન - જે ફ્ક્ત ફક્ત દશ કિલોમીટર દુર આવેલ છે - તરફ જવા માટે રસ્તો ફંટાતો હોવાથી અહીંયા પ્રવાસી અને મુલાક્તી માટે વિવિધ વાનગીઓ પીરસતા ભોજનાલયો પણ આવેલા છે. વાહનો માં બળતણ પુરવા માટે અહીં પેટ્રોલ અને ડીઝલ પંપ પણ ઉપલબ્ધ છે.

શ્રેણી:ભાવનગર તાલુકો
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
શ્રેણી:ભાલ વિસ્તાર
મધર ઇન્ડિયા

**મધર ઇન્ડિયા** (અંગ્રેજી:Mother India) ૧૯૫૭ના વર્ષમાં રજુઆત થયેલ એક હિન્દી મહાકાવ્ય મેલોડ્રામા ફિલ્મ હતી, જેના નિર્માતા મહેબૂબ ખાન તેમ જ અભિનેતા નરગીસ, સુનિલ દત્ત, રાજેન્દ્ર કુમાર, અને રાજકુમાર હતા. આ ચલચિત્રના સંગીતકાર નૌશાદ અને ગીતકાર શકીલ બદાયુની હતા.

શ્રેણી:હિન્દી ચલચિત્ર
રૂબિન ડેવિડ

**રૂબિન ડેવિડ** ‍(૧૯ સપ્ટેમ્બર ૧૯૧૨ - ૨૪ માર્ચ ૧૯૮૯) એ ભારતીય પ્રાણીવિદ્દ અને કાંકરિયા તળાવ, અમદાવાદના કિનારે આવેલા પ્રાણી સંગ્રહાલય તેમ જ બાલવાટિકાના સ્થાપક હતા.

તેઓ પશુપંખી પ્રેમી એવા પર્યાવરણવિદ્ હતા. ઈ. સ. ૧૯૭૫માં કાંકરિયા પ્રાણીસંગ્રહાલય ખાતે કરેલ યોગદાન બદલ તેમને પદ્મશ્રી પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. એમણે નિવૃત્ત થયા પછી પણ એમના પૂર્ણ સમયની સેવાનો લાભ સંગ્રહાલયને આપ્યો હતો. એમનાં પત્ની સારાહ શિક્ષક હતાં તેમ જ એમનાં પુત્રી એસ્થર ડેવિડ ગુજરાતી સાહિત્યકાર છે.

તેઓએ કેટલાંક જંગલી પ્રાણીઓને પકડ્યાં પણ હતાં. તેઓ આ પ્રકારનાં બચાવ-કાર્ય દરમ્યાન બેભાન કરવાની દવા કે ઇંજેક્શન આપવાનું પણ ટાળતા. તેઓ વધારે વય હોવા છતાં પ્રાણીઓ સાથેના સતત સહવાસના કારણે ગળાના કેન્સરનો ભોગ બન્યા હતા અને અંતે એમનું ૨૪ માર્ચ, ૧૯૮૯ના રોજ અવસાન થયું હતું.

## પુસ્તકો 
*  - રૂબિન ડેવિડનું જીવનવૃત્તાંત.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતાઓ
શ્રેણી:૧૯૧૨માં જન્મ
શ્રેણી:૧૯૮૯માં મૃત્યુ
૨૦૦૨ ગુજરાત હિંસા

**2002 ગુજરાત હિંસા** એ ઘટનાઓની હારમાળા છે. તેમાં ભારતના ગુજરાત રાજ્યના પૂર્વ ભાગમાં આવેલ ગોધરા ખાતે ટ્રેન સળગવાનો અને ત્યારબાદ ગુજરાતના અન્ય ભાગોમાં થયેલ હિંદુઓ અને મુસ્લિમો વચ્ચેની કોમી હિંસાનો સમાવેશ થાય છે.

27 ફેબ્રુઆરી 2002 ના રોજ ગોધરા ખાતે મુસ્લિમ ટોળા એ સાબરમતી એક્ષ્પ્રેસના ડબ્બાને આગ લગાડી હતી. અયોધ્યાથી પરત ફરી રહેલા 58 યાત્રી હુમલામાં મૃત્યુ પામ્યા. તેના કારણે બીજે દિવસે મુસ્લિમો સામે અને ત્યારબાદ બંને કોમ વચ્ચે હિંસા અને હુલ્લડો શરુ થયા જે જુન મહિનાના મધ્ય સુધી ચાલ્યા. તેમાં 790 મુસ્લિમ અને 254 હિંદુ મૃત્યુ પામ્યા અને અન્ય 223 વ્યક્તિ ખોવાયેલ જાહેર થયા. 536 ધાર્મિક સ્થળોને નુકશાન થયું જેમાં 273 દરગાહ, 241 મસ્જિદ, 19 મંદિરો અને 3 દેવળનો સમાવેશ થાય છે.  અંદાજે 61,000 મુસ્લિમ અને 10,000 હિન્દુઓએ પોતાના ઘર છોડવા પડ્યા હતા.  હુલ્લડ અટકાવવાના ભાગ રૂપે 17,947 હિંદુઓ અને 3,616 મુસ્લિમોની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. કુલ 27,901 હિંદુઓ અને 7,651 મુસ્લિમોની ધરપકડ થઇ હતી.

આ ઘટનાઓ ભારતમાં રાજકીય રીતે હંમેશા વિવાદાસ્પદ રહી છે. કેટલાક ટિપ્પણી કરનારાઓ એ હિંદુઓ અને મુસ્લીમોના મૃત્યુને હત્યાકાંડ જણાવ્યો છે જેમાં સરકારે ભાગ ભજવ્યો હતો, તો અન્યો એ હિંદુઓ અને મુસ્લીમોના મૃત્યુને હુલ્લડો અને હિંસક બનાવોના શિકાર ગણાવ્યા છે. 

## સંદર્ભ
શ્રેણી:મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓ
શ્રેણી:ગુજરાતનો ઇતિહાસ
હરિવંશરાય બચ્ચન

**હરિવંશરાય શ્રીવાસ્તવ બચ્ચન** (૨૭ નવેમ્બર ૧૯૦૭ – ૧૮ જાન્યુઆરી ૨૦૦૩) હિન્દી ભાષાના એક પ્રસિદ્ધ કવિ તેમ જ લેખક હતા. તેઓ હિન્દી કવિતાના ઉત્તર છાયાવાદ કાળના મુખ્ય કવિઓમાંના એક ગણાય છે. એમની સૌથી પ્રસિદ્ધ કૃતિ *મધુશાલા* છે. તેઓ ભારતીય ફિલ્મ ઉદ્યોગના પ્રખ્યાત અભિનેતા અમિતાભ બચ્ચનના પિતા છે.

તેમને ભારત સરકાર દ્વારા ઈ. સ. ૧૯૭૬ના વર્ષમાં "સાહિત્ય તેમ જ શિક્ષણ"ના ક્ષેત્રમાં પદ્મભૂષણ પુરસ્કાર વડે સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા.

શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:હિંદી સાહિત્યકાર
શ્રેણી:પદ્મભૂષણ પુરસ્કાર વિજેતા
શ્રેણી:૧૯૦૭માં જન્મ
શ્રેણી:૨૦૦૩માં મૃત્યુ
અશોક (વનસ્પતિ)

**અશોક** મધ્યમ કદનું સદાહરિત સુંદર દેખાતું વૃક્ષ છે. આ વૃક્ષનું થડ કથ્થાઈ, ખરબચડું અને ડાળીઓ બરડ હોય છે. દેખાવમાં આંબા જેવું, પાન સંયુક્ત, ચળકાટ મારતાં અને         નીચેની તરફ લટકતાં હોય છે. નવાં પર્ણો ચીકણાં, તામ્રવર્ણોવાળાં, કુમળાં, ચળકાટ મારતાં, ગુલાબી કથ્થાઈ રંગના અને નીચેની તરફ લટકતાં હોય છે. આ વૃક્ષનાં ફૂલની ગણતરી સુંદર ફૂલો તરીકે કરવામાં આવે છે. અશોકનાં ફૂલો ગુચ્છાદાર, લાલ, પીળા, નારંગી બદલાતાં રંગનાં મિશ્રણમાં અને સુગંધિત હોય છે, જે જાન્યુઆરીથી અપ્રિલ માસ સુધી લાગે છે.

શ્રેણી:વનસ્પતિશાસ્ત્ર
શ્રેણી:ગુજરાતની વનસ્પતિ
ચક્રવ્યુહ

**ચક્રવ્યુહ** એ મહાભારત ના યુધ્ધની એક એવી રણનીતિ હતી, જે દ્રોણાચાર્ય વડે ઉપયોગમાં લેવાઇ હતી અને તેમાં અભિમન્યુ યુધ્ધમાં માર્યો ગયો હતો. અર્જુને તેનો બદલો લેવા માટે જયદ્રથનો વધ કરેલો.

## ઉપયોગ
તેનો ઉપયોગ નીચેના કારણોથી થાય છે:

* કોઇ એક વ્યક્તિને પકડવા માટે.
* કોઇ એક વ્યક્તિને બચાવવા માટે.
* સામેની સેનામાં કોઇ આ વ્યુહનો જાણકાર ના હોય ત્યારે સેનાનો વિનાશ કરવા માટે.

આ વ્યુહ માટે વિશાળ સેનાની જરૂર પડે છે.

## રચના 
thumb|ચક્રવ્યુહની રચના
આ વ્યુહરચના માટે વિશાળ સેનાની જરૂર પડે છે અને એમાં સાત ગોળાકારમાં સેનાની ગોઠવણ કરવામાં આવે છે, જે ચક્ર અથવા કમળ જેવો આકાર બનાવે છે.

## આ પણ જુઓ 
* અભિમન્યુ
* મહાભારત

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:મહાભારત
શબ્દસૃષ્ટિ

**શબ્દસૃષ્ટિ** ગુજરાતી ભાષાનું સાહિત્યિક સામયિક અને ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમીનું મુખપૃષ્ઠ છે. તે દર મહિનાની ૫મી તારીખે પ્રકાશિત થાય છે. આ સામયિકની શરૂઆત ૧૯૮૩માં ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમીની ૧૯૮૨માં સ્થાપના થયા બાદ થઈ હતી. *શબ્દાખ્યજ્યોતિ પ્રકાશો* (દેવનાગરી: शब्दाख्यज्योति प्रकाशो) સામયિકનું સૂત્ર છે.

## ઈતિહાસ
**શબ્દસૃષ્ટિ**નો પહેલો અંક ઓક્ટોબર ૧૯૮૩માં સુમન શાહના સંપાદનમાં પ્રકાશિત થયો હતો. શ્રી શાહે મે ૧૯૮૬ સુધી તંત્રી તરીકે સેવાઓ આપી. તેમના અનુગામી તરીકે જ્યોતિષ જાનિ જોડાયાં. તેઓ ઓક્ટોબર ૧૯૮૬થી ફેબ્રુઆરી ૧૯૯૦ સુધી માનાર્હ સંપાદક રહ્યા. સામયિકના ત્રીજા તંત્રી તરીકે પ્રવીણ દરજી એ પદભાર સંભાળ્યો. તેમનો કાર્યકાળ જાન્યુઆરી ૧૯૯૨થી ડિસેમ્બર ૧૯૯૪ સુધીનો રહ્યો. ત્યારબાદ જાન્યુઆરી ૧૯૯૫થી લઈને ઓક્ટોબર ૨૦૧૩ સુધી હર્ષદ ત્રિવેદી તંત્રી રહ્યા હતા. હર્ષદ ત્રિવેદીની પદમુક્તિ બાદ તંત્રી સ્થાન રિક્ત રહ્યું. આ પરિસ્થિતિમાં ભાગ્યેશ જ્હા, રાજેન્દ્ર પટેલ અને દક્ષેશ ઠાકરના સહ લેખનમાં સામયિક ચાલતું રહ્યું. મે ૨૦૧૭માં વિષ્ણુ પંડ્યા અકાદમીના અધ્યક્ષ બન્યા અને ત્યારથી આ સામયિક એમનાં તંત્રીપદ હેઠળ પ્રકાશિત થવા લાગ્યું. હાલમાં સામયિકનું પ્રકાશન ભાગ્યેશ જ્હાના તંત્રીપદ હેઠળ થાય છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:ગુજરાતી સામયિકો
કૃષિ યુનિવર્સિટી, જૂનાગઢ

**જૂનાગઢ કૃષિ યુનિવર્સિટી** એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલી કૃષિ યુનિવર્સિટીઓ પૈકીની એક સંસ્થા છે.

## બાહ્ય કડીઓ 
* જૂનાગઢ કૃષિ યુનિવર્સિટીનું અધિકૃત વેબસાઇટ

## સંદર્ભ
શ્રેણી:શિક્ષણ
શ્રેણી:ગુજરાતની યુનિવર્સિટીઓ
ફિબોનાકિ

**ફિબોનાકિ** એક સરળ શ્રેણી છે. દા.ત. ૦, ૧, ૧, ૨, ૩, ૫, ૮, ..., n

## ફિબોનાકિ શ્રેણી 
પ્રથમ પહેલાં બે આંકડાઓ લો અને તેનો સરવાળો ત્યાર પછી દર્શાવો અને આ પરિણામને શ્રેણીમાં મૂકો અને તેનો આગલા આંકડા સાથે સરવાળો કરો. દા.ત. ૦ + ૧ = ૧, અને ૧ + ૧ = ૨,  ૧ + ૨ = ૩, ..

## સંદર્ભો
## બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગણિત
કબીર બીજક

**કબીર બીજક** એ સંત કબીર રચિત એમની રચના જેમાં સંગ્રહિત છે તે ગ્રંથનું નામ છે.

## વિભાગો 
# રમૈની (Ramaini)
# શબદ (Shabd)
# જ્ઞાન-ચૌતીસા (Gyan-chautisa)
# વિપ્રમતીસી (Vipramatisi)
# કહારા (Kahara)
# બસન્ત (Basant)
# ચાચર (Chachar)
# બેલી (Beli)
# બિરાહુલી (Birahuli)
# હિંડોલા (Hindola)
# સાખી (Sakhi)

## સંદર્ભો
* 
* 
* 

## બાહ્ય કડીઓ 
* કબીર બીજકનું અંગ્રેજી ભાષાંતર
*કબીર રમૈની સુધા - સરળ ગુજરાતીમાં સમજૂતી
*કબીર શબ્દ સુધા - સરળ ગુજરાતીમાં સમજૂતી
*કબીર પદ સુધા - સરળ ગુજરાતીમાં સમજૂતી
*કબીર સાખી સુધા - સરળ ગુજરાતીમાં સમજૂતી

શ્રેણી:પુસ્તક
એમ. જી. સાયન્સ કોલેજ

**એમ. જી. સાયન્સ ઇન્સ્ટિટ્યુટ** અથવા **એમ.જી. સાયન્સ કોલેજ** એ () ભારત દેશના અમદાવાદ શહેરમાં આવેલ વિજ્ઞાન પ્રવાહનું મહાવિદ્યાલય (કોલેજ) છે. આ મહાવિદ્યાલય અમદાવાદ એજ્યુકેશન સોસાયટી (AES) દ્વારા સંચાલિત છે.

## સંદર્ભ
## બાહ્ય કડીઓ 
* અધિકૃત વેબસાઇટ

શ્રેણી:અમદાવાદમાં આવેલી શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ
રાજકોટ બીઆરટીએસ

**રાજકોટ બીઆરટીએસ** યોજના એ રાજકોટ શહેરમાં ઝડપી માર્ગ પરિવહન પૂરું પાડવા માટે વિક્સાવાઈ રહેલ યોજના છે. તેનું પ્રથમ તબક્કાનું લોકાર્પણ ઓક્ટોબર ૧, ૨૦૧૨માં થયું. તેનું સંચાલન રાજકોટ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન તેમજ રાજકોટ રાજપથ લિ. દ્વારા કરાય છે.

શ્રેણી:રાજકોટ જિલ્લો
સુગ્રીવ

ભારતીય મહાકાવ્ય રામાયણમાં, ***સુગ્રીવ*** () વાલીનો નાનો ભાઇ હતો, કિષ્કિંધા અને વાનરો નો રાજા બન્યો હતો. તે એક મહાન લડવૈયો હતો. રુમા તેની પત્નિ હતી.

તેના મંત્રીમંડળમાં હનુમાન, અંગદ તેમજ જાંબવાન જેવા મંત્રીઓ નો સમાવેશ થતો હતો.

શ્રેણી:રામાયણ
શ્રેણી:પૌરાણિક પાત્રો
વરલ (તા. સિહોર)

**વરલ (તા. સિહોર)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રાંતના ભાવનગર જિલ્લાના સિહોર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, પંચાયત ઘર તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સગવડો છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.

શ્રેણી:સિહોર તાલુકો
તુંગનાથ

thumb|300px|right| તુંગનાથ મંદિર
**તુંગનાથ** ભારત દેશની ઉત્તર દિશામાં આવેલી હિમાલય પર્વતમાળામાં આવેલા ઉત્તરાખંડ (પૂર્વે ઉત્તરાખંડ તરિકે જાણીતું) રાજ્યમાં આવેલું હિંદુ ધર્મના લોકોનું મહત્વનું તીર્થસ્થળ છે. આ તીર્થધામનો હિમાલયના પાંચ કેદારમાં સમાવેશ થાય છે.ઉત્તરાખંડ રાજ્યના ગઢવાલમાં આવેલ ચમોલી જિલ્લામાં સ્થિત તુંગનાથ પર્વત પર આવેલું છે. તુંગનાથ મંદિર ૩,૬૮૦ મીટર (૧૨,૦૭૩ ફૂટ) જેટલી ઊઁચાઈ પર આવેલું છે તેમ જ પંચ-કેદારોમાં સૌથી વધારે ઊઁચાઈ પર આવેલું છે. આ મંદિર ૧,૦૦૦ વર્ષ જેટલું પુરાણું માનવામાં આવે છે, અને અહિંયા ભગવાન શિવની પંચ-કેદારોમાંથી એક સ્વરૂપ તરીકે પૂજા કરવામાં આવે છે. એમ માનવામાં આવે છે કે આ મંદિરનું નિર્માણ પાંડવો દ્વારા ભગવાન શિવને પ્રસન્ન કરવા માટે કરવામાં આવ્યું હતું, જે કુરુક્ષેત્રમાં થયેલા નરસંહારને કારણે પાંડવો પર રીસે ભરાયા હતા. તુંગનાથનું પર્વતશિખર ત્રણ ધારાઓનો સ્રોત છે, જેમાંથી અક્ષકામિની નદી નીકળે છે. મંદિર ચોપતાથી ૩ કિલોમીટર દૂર આવેલું છે.

## સંદર્ભો 
## બાહ્ય કડીઓ 
* તુંગનાથ મંદિર (Tungnath temple)
* તુંગનાથ-ચિત્રદર્શન-૧
* તુંગનાથ-ચિત્રદર્શન-૨ 

શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
શ્રેણી:ઉત્તરાખંડ
શ્રેણી:પંચકેદાર
પ્રિયામણિ

**પ્રિયા વાસુદેવમણિ ઐયર** કે જે **પ્રિયામણિ** તરીકે જાણીતી છે. તે એક ભારતીય અભિનેત્રી અને મોડેલ પણ છે, જે મુખ્યત્વે દક્ષિણ ભારતીય સિનેમામાં કાર્ય કરે છે.

## પ્રારંભિક જીવન
પ્રિયામણિનો જન્મ કેરલા રાજ્યના પલક્કડ વિસ્તારમાં થયો હતો. તેના માતાપિતા લથા મણિ તથા વાસુદેવ મણિ છે.

તેણીએ હાલમાં મનોવિજ્ઞાન માં આર્ટસ સ્નાતક ની ડિગ્રી મેળવી છે. હિન્દી સિનેમા ની અભિનેત્રી વિદ્યા બાલન તેની પિતરાઇ છે.

## સંદર્ભો
## બાહ્ય કડીઓ
* 

શ્રેણી:અભિનેત્રી
શ્રેણી:૧૯૮૪માં જન્મ
પારેવાળા (તા. જસદણ)

**પારેવાળા  (તા. જસદણ)** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા જસદણ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પારેવાળા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલી, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક અને માધ્યમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

અહીં જીનીંગ (કપાસ ફોલવાનો) ઉદ્યોગ પણ સારો એવો વિકસ્યો છે.

શ્રેણી:જસદણ તાલુકો
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
જબ તક હૈ જાન

***જબ તક હૈ જાન*** () જે ***જેટીએચજે*** તરીકે પણ ઓળખાય છે, તે યશ ચોપરા દ્વારા નિર્દેશિત કરાઈ હતી. તેમના ઉત્પાદન બેનર યશ રાજ ફિલ્મ્સ હેઠળ તેનું ઉત્પાદન કરાયેલ. તે ૨૦૧૨માં પ્રદર્શિત ભારતીય રોમેન્ટિક ડ્રામા ફિલ્મ છે. તેનું લેખન આદિત્ય ચોપરા દ્વારા કરાયેલ.

## સંદર્ભો
નામસ્મરણ

**જપ** અથવા **નામસ્મરણ** એ ઇશ્વરની ભક્તિની એક પ્રાચીન પદ્ધતિ છે. ભારતીય મૂળના  હિંદુ, જૈન, બૌદ્ધ વગેરે ધર્મોમાં તેનું સવિશેષ મહત્વ છે. મુસ્લિમ ધર્મમાં પણ તપશી (માળા) કરવામાં આવે છે. કોઇ એક જ નામને સતત જપવાની ક્રિયાને નામસ્મરણ કહેવામાં આવે છે. કોઇ ચોક્કસ સંખ્યામાં જપ કરવાના અનુષ્ટાન કરવામાં આવે છે અને અજપાજપ એટલે કે જપ કર્યા વગર આપમેળે સતત (ઊંઘમાં પણ) ૨૪×૭ જપ થતા જ રહે તે સ્થિતિ પણ પ્રાપ્ત કરી શકાય છે.

અનેક સંતો-મહંતો દ્વારા નામસ્મરણના મહિમાનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે. તુલસીદાસે રામાયણમાં નામસ્મરણ વિશે લખ્યું છે કે, 'કળિયુગ કેવલ નામ આધારા; સુમિર સુમિર ઊતરહી ભવપારા.' પુરાણોમાં નવધા ભક્તિનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે જે નવ પ્રકારોમાં એક પ્રકાર ઇશ્વરનું નસ્મરણ છે.

ગુજરાતમાં થઇ ગયેલા સંત યોગેશ્વરે જપ વિશે લખ્યું છે કે, 'નામસ્મરણનું સાધન સરળ, સીધું, સારવાહી, અત્યંત અસરકારક, આશીર્વાદરૂપ અને અમોઘ છે, સર્વે સાધનોના સારરૂપ છે. શાસ્ત્રો જણાવે છે કે સત્યયુગમાં ધ્યાનથી, ત્રેતાયુગમાં યજ્ઞયાગથી, દ્વાપરમાં સેવા અને આરાધનાથી ઈશ્વરપ્રાપ્તિ થઈ શકતી ને જીવનનું પરમ સાર્થક્ય સધાતું, પરંતુ કલિયુગમાં તો ભગવાનના નામસ્મરણ કે નામસંકીર્તનથી એ હેતુની સિદ્ધિ થાય છે. કલિયુગમાં કેવળ નામનો જ આધાર છે, બીજી કોઈ જ ગતિ નથી, શક્તિ કે સાધનસામગ્રી નથી. કલિયુગ જેવો સ્વલ્પ સાધને મહાન ફળ આપનારો, ઓછી મૂડીએ મોટો નફો કરાવનારો બીજો કલ્યાણકારક યુગ નથી. એ દરમિયાન ભગવાનના નામનો ગુણાનુવાદ કરવાથી સંસારને અનાયાસે પાર કરી શકાય છે.'
## પદ્ધતિ
નામસ્મરણ માટેની અમુક ચોક્કસ પદ્ધતિઓ છે અને કોઇ જ પદ્ધતિને અનુસર્યા વગર પણ નામસ્મરણ કરી શકાય છે. આવી જ રીતે કોઇપણ ભગવાનના કોઇપણ નામ કે મંત્રનું સ્મરણ કરી શકાય છે. એક એવા નિયમનું પાલન કરવામાં આવે છે કે જે પણ નામ કે મંત્ર પસંદ કરવામાં આવે તેને વારંવાર બદલવાના બદલે એને જ વળગી રહેવું જોઇએ અને સતત એ એકનો જ જપ કરવાથી ફાયદો થાય છે એવું માનવામાં આવે છે.

સામાન્ય રીતે એક પ્રચલિત રીત મુજબ વહેલી સવારે કે સંધ્યા સમયે સ્નાન કરી, સ્વચ્છ વસ્ત્રો ધારણ કરી, પોતાના ઇષ્ટ દેવની મંર્તિ કે છબીની સામે અથવા એવુ કશુ રાખ્યા વગર બેસી, ગણતરી કરવા માટે માળા લઇને કે માળા વગર પણ જપ કરવામાં આવે છે. મંત્રનું અનુષ્ટાન પણ કરવામાં આવે છે અને સતત જપ કરીને અજપાજપની સ્થિતિ સુધી પણ પહોચી શકાય છે.
### અનુષ્ટાન
અનુષ્ટાન એ એક એવી રીત છે જેમાં અમુક ચોક્કસ મંત્રના અમુક ચોક્કસ સંખ્યામાં જપ કે પરશ્વરણ કરવામાં આવે છે. આ રીતે અમુક લાખ કે કરોડની સંખ્યામાં જપ કરાય છે. નિશ્ચિત સંખ્યા પૂર્ણ થાય એટલે અનુષ્ટાન પૂર્ણ થયું એમ માનવામાં આવે છે.

### મંત્રની પસંદગી
#### પ્રણવ
### અજપાજપ
## નામસ્મરણ વિશે સંશોધન
શ્રેણી:આધ્યાત્મ
નસ્લી વાડિયા

**નસ્લી વાડિયા** એક ભારતીય પારસી ઉદ્યોગસાહસિક છે, તેઓ રિયલ એસ્ટેટ તેમજ કાપડ ઉદ્યોગની મહત્વની વ્યક્તિ છે. તેઓ નેવિલ વાડિયા અને દિના ઝીણાના પુત્ર છે તથા પાકિસ્તાનના સ્થાપક મહમદ અલી ઝીણાના પૌત્ર છે.

## કારકિર્દી
નસ્લી વાડિયા એક મોટી ભારતીય કાપડ કંપની બોમ્બે ડાઇંગના ચેરમેન અને બહુમતી માલિક છે અને મુંબઇના રિયલ એસ્ટેટ ધારક છે.

## અંગત જીવન
નસ્લી વડિયાનો જન્મ માતા દિના ઝીણા (મુસ્લિમ) તથા પિતા નેવિલ વડિયા પારસી કુંટુબમાં થયો હતો. તેમના દાદા પાકિસ્તાનના સ્થાપક કાઇદે-આઝમ મહમદ અલી ઝીણા અને દાદી મરિયમ ઝીણા છે.

તેમના લગ્ન પૂર્વ હવાઇ પરિચારિકા મૌરીન વાડિયા સાથે થયા છે. તેમને બે પુત્રો નેસ વાડિયા અને જહાંગીર વાડિયા છે.

નેસ વાડિયા બોમ્બે ડાઇંગના વ્યવસ્થા નિર્દેશક તથા કિંગ્સ XI પંજાબ ટીમ ઇંડીયન પ્રિમિયર લીગના સહ માલિક છે. જહાંગીર વાડિયા *ગો એર*ના માલિક છે.

શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
મૂળદાસ

**મૂળદાસ** (૧૬૭૫-૧૭૭૯) નરસિંહ મહેતાની હરોળના જાણીતા સંતકવિ છે.

## જીવન 
તેમનો જન્મ ભારતના ગુજરાત રાજ્યના જૂનાગઢ જિલ્લાના ઉના તાલુકાના આમોદરા ગામે લુહાર જ્ઞાતિમાં વિ.સં. ૧૭૩૧ કારતક સુદ ૧૧ને સોમવારના રોજ થયો હતો. પિતાનું નામ કૃષ્ણ અને માતાનું નામ ગંગાબાઇ. ગોંડલના લોહલંગરીબાપુ તેમના ગુરુ હતા. શીલદાસ, હાથીરામ અને જદુરામ નામે તેમના શિષ્યો થયા હતા. જામનગરના રાજા રાવળજામે પણ તેઓને પોતાના ગુરુ પદે સ્થાપ્યા હતા અને કંઠી બંધાવી હતી. ૩૦૦થી વધુ વર્ષ પૂર્વે સંવત ૧૭૬૮માં તેમણે અમરેલીમાં આશ્રમ સ્થાપ્યો હતો. તેઓના જીવન સાથે અનેક ચમત્કારો પણ વણાયેલા છે. તેમજ તેઓના ઉતકૃષ્ઠ જીવનના પાસાને ઉજાગર કરતી કેટલીક ઘટનાઓ આજે પણ લોકમુખે ભૂલાઇ નથી. તેઓના કેટલાક ભજનો અને ગીતો આજે પણ જાણીતા છે અને ઘરે ઘરે ગવાય છે. અમરેલીમાં તેમનો આશ્રમ અને ત્યાં તેમની સમાધી આવેલા છે. એક વખત રાતના સમયે આશ્રમ પાસે એક સ્ત્રી કૂવામાં પડવા માટે આવી, તેના પેટમાં કોઇનું સંતાન હતું જેના પિતા તરીકે તે તે વ્યક્તિનું નામ આપી શકે તેમ નહોતી. મહાત્માએ તેને મરતા અટકાવી અને પિતા તરીકે પોતાનું નામ આપવા જણાવ્યું. બીજાનું કલંક પોતાના ઉપર લઈ લીધું. આ વાત જાહેર થતા અમરેલીના લોકોએ અવળા ગધેડે બેસાડીને તેમને શહેરમાં ફેરવ્યાં. બાદમાં સત્ય બહાર આવતા માફી માગી. આ સ્ત્રીને જે સંતાન થયું તેનું નામ રાધા હતુ. આ રાધાના પુત્ર સ્વામિનારાયણ સંપ્રયના જાણીતા સંત મુક્તાનંદ સ્વામી તરીકે પ્રસિદ્ધ થયા.

પત્ની વેલુબાઈનુ અવસાન થતા (સં.૧૭૭ર, ઇ.સ.૧૭૧૬) તેમણે વેલુબાઈ પાછળ ભંડારો કર્યો. પછી આશ્રમનો વહીવટ શીલદાસ નામના શિષ્યને સોંપીને દ્વારકાની યાત્રાએ નીકળ્યા. તેમણે સં. ૧૮૩પ‚ ચૈત્ર સુદ ૯ ને દિવસે અમરેલી મુકામે જીવતા સમાધી લીધી હતી.

## સર્જન 
આ સંતકવિએ ભક્તિ વૈરાગ્યબોધ અને આત્માવિષયક આરતી, કીર્તન, ગરબી, બારમાસી, ભજન જેવી પદ પ્રકારની ગુજરાતી-હિન્દી રચના કરી છે.

આ ઉપરાંત ટૂંકી આખ્યાન્ત્મક કૃતિઓ તથા ભાગવતનો બીજો સ્કંધ તેમણે આપ્યા છે. એ સિવાય હિન્દી ભાષામાં 'ચોવીસ ગુરુદત્તલીલા' અને કેટલાંક પદો તથા 'બારમાસી'‚ 'હરિનામલીલા', 'ગુરુગીતા', 'સાસુવહુનો સંવાદ સમસ્યાઓ'‚ મર્કટીનું આખ્યાન‚ 'ભગવદ્દગીતાનો અનુવાદ', 'ભાગવત બીજો સ્કંધ' વગેરે રચનાઓ. જેમાં મહાપંથની અસરો દેખાડતી ભજનવાણી 'ચૂંદડી'‚ રૂપકગર્ભ પદો અત્યંત લોકપ્રિય થયાં છે.

## સંદર્ભ
* 
* ગુજરાતી ચલચિત્રઃ  મહાત્મા મૂળદાસ

## બાહ્ય કડીઓ
* અમરેલી જિલ્લા પંચાયતની વેબસાઇટમાં અધિકૃત માહિતી 

શ્રેણી:ગુજરાતનાં સંતો
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર
બન્ની

**બન્ની** ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લામાં ભારત-પાકિસ્તાન સરહદને અડીને રણકાંધીએ આવેલો વિસ્તાર છે.

૧૯૬૯ની મહેસૂલી ગામોની માપણી પ્રમાણે બન્નીનાં ૪૮ ગામોનું ક્ષેત્રફળ ૧૯૫૫૬૬.૩૮ હેકટર છે તથા ૨૦૦૫-૦૬ની સૂકા રણની માપણી પ્રમાણે રણ વિસ્તાર ૫૩૪૩૦.૮૮ મળી બન્નીનું કુલ ક્ષેત્રફળ ૨૪૮૯૯૭ .૨૬ હેકટર છે. જે કચ્છ જિલ્લોના પાંચ તાલુકાનાં ૪૨ ગામોની હદોને સ્પર્શે છે. અહીંના લોકો સિંધી મિશ્રિત કચ્છી બોલી બોલે છે. મોટા ભાગના લોકો ઇસ્લામ ધર્મ પાળે છે. જેમાં જત, મૂતવા, હાલેપોત્રા, રાયસીપોત્રા, હિંગોરજા,બંભા, સુમરા, નોડે, કોરાર, થેબા, વાઢા, શેખ તથા સૈયદ તેમજ હિન્દુ ધર્મમાં મેઘવાળ તથા વાઢા જેવા  સમુદાયો વસવાટ કરે છે.

## ઇતિહાસ 
અહીંના લોકો અંદાજિત ૭૦૦ વર્ષ પહેલાં સિંધમાથી આવેલા હોવાનું મનાય છે. અત્યારે પણ અહીં સિંધની સૂફી સંસ્કૃતિની અસર જોવા મળે છે. ૧૧ જાન્યુઆરી ૧૯૫૫ના જાહેરનામાથી બન્નીને રક્ષિત જંગલ જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું. જૂના સમયમાં બન્ની વિસ્તારમાં લોકો ખેતી કરતા હતા. કહેવાય છે કે જ્યારે સિંધુ નદીનાં પાણી બન્નીમાંથી વહેતા ત્યારે અહીં ચોખાનું પુષ્કળ ઉત્પાદન થતું, પરંતુ ૧૮૫૬ના ભૂકંપને કારણે મોટા રણમાં કુદરતી રીતે બંધ અલ્લાહ બંધ બની જવાથી સિંધુ નદીએ વહેણ બદલતાં ખેતીને મોટો ફટકો પડ્યો.

## લોકજીવન 
બન્નીના લોકોનું જીવન અનેક મુશ્કેલીઓથી ભરેલું છે. રણકાધીએ આવેલો જંગલ વિસ્તાર હોવાથી અહીં સતત વેગીલા પવન ફૂંકાતા રહે છે. સ્થાનિક પાણીનો કોઇ સ્ત્રોત ન હોવાથી તંત્ર દ્વારા ૬૦થી વધુ કિ.મી. લાંબી પાઇપલાઇન બિછાવીને બન્નીને પાણી આપવામાં આવે છે. પણ, તેમાં વારંવાર ભંગાણ થવાથી દિવસો સુધી પાણી મળતું નથી. અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય પશુપાલન છે. અહીં માણસો કરતાં પશુની સંખ્યા વધારે છે. સારા ચરિયાણ વિસ્તારને કારણે લોકોએ પશુપાલનનો વ્યવસાય અપનાવ્યો છે. બન્ની વિસ્તારમાં રક્ષિત જંગલ હોવાથી અહીંના ગામોને મહેસૂલી દરજ્જા પ્રમાણે ગામતળ, સીમતળ, ગૌચર કે ઘાસચારો ઉગાડવા માટે પણ જમીન ફાળવવામાં આવી નથી. ગામોનો પોતાની જમીન ઉપર કોઈ કાયદેસર અધિકાર નથી. આવી સ્થિતિ હોવાને કારણે પંચાયતો રહેણાંક માટેના પ્લૉટ ફાળવી શકતી નથી તેમ જ જમીન સંબધિત સરકારી યોજનાઓના ધારાધોરણ પ્રમાંણે લાભાર્થી હોવા છતાં લોકોને લાભ મળતો નથી.

## બન્ની ભેંસ 
ગીર ગાયની જેમ બન્ની નસલની ભેંસને કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા રાષ્ટ્રિય માન્યતા મળેલી છે. અહીં દરવર્ષે પશુમેળો યોજાય છે જેમાં ભેંસોની લે-વેચ થાય છે.

## ઘાસિયા મેદાનો 
બન્નીમાં એશિયાના સૌથી મોટા વિશાળ ઘાસિયા મેદાનો આવેલા છે. ઘાસિયા મેદાનોના કારણે આ વિસ્તાર દુનિયાભરમાં પ્રસિદ્ધ થયો છે.

## આ પણ જુઓ 
* કચ્છનું રણ
* ચીર બત્તી
* છારી-ઢંઢ જળપ્લાવીત ભૂમી સંવર્ધન ક્ષેત્ર

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
* બન્ની પંચાયત પરિષદ

શ્રેણી:કચ્છ જિલ્લો
મરિઉપોલ

**મરિઉપોલ**  (રશિયન ભાષા - Мариуполь) - યુક્રેન ના દક્ષિણ પૂર્વમાં આવેલ એક નગર છે. તે મોટા પાયે ઉદ્યોગ ધરાવતું ઔદ્યોગિક શહેર છે. તે રેલવે અને મોટી ગોદી સાથે જોડાયેલ છે. તેની વસ્તી આશરે 500,000 જેટલી છે. તેની સ્થાપના ૧૭૭૮માં થઈ હતી.
નમાઝના ફર્ઝ

નમાઝ માં ૧૪ ફર્ઝ છે. જે નીચે મુજબ છે.

**બહારના ૭ ફર્ઝ**

#જમીનનું પાક હોવું.
#કપડા પાક હોવા.
#શરીરનું પાક હોવું.
#વક્તનું પહેચાનવું.
#કિબલા તરફ રૃખ હોવું. (રૃખ એટલે મોં)
#નિયત કરવી.
નિયમ

યોગના નિયમોનો સંબંધ શરીર ઇન્દ્રિયો અને અંતઃકરણની સાથે છે. નિયમોના યથાર્થ પાલનથી શરીર અને આંતરમન રાજસી, તામસી પ્રકૃતિ, વિક્ષેપ અને આવરણરૂપ મેલથી ધોવાયને દિવ્ય બની જાય છે. અષ્ટાંગ યોગમાં **શૌચ, સંતોષ, તપ, સ્વાધ્યાય** અને **ઇશ્વર પ્રણિધાન** એ પાંચ નિયમો સૂચવાયા છે.

## શૌચ 
**શૌચ**ના બે પ્રકાર છે, બાહ્ય શૌચ અને આંતર શૌચ. શરીર, જીવન જરૂરીયાતમાં ઉપયોગ માટેના સાધનો વગેરેને સ્વચ્છ રાખવા, કપડા પણ સ્વચ્છ અને પવિત્ર પહેરવા, શુદ્ધ અને સાત્વિક ખોરાક લેવો, બસ્તી, નૈતી, ધોતી વગેરે યૌગીક ક્રિયાઓ દ્વારા શરીરનું શુદ્ધિકરણ કરવું વગેરેને બાહ્ય શૌચ કહે છે. એ રીતે મનમાં જે બધા મેલ છે રાગ, દ્રેષ, મોહ, મત્સર, અભિમાન, ઇર્ષા, અસૂયા, ગમો-અણગમો, ટેવો, વિક્ષેપો આ બધામાંથી મુક્ત થઇને આંતરશુદ્ધિ કરવી તેને આંતર શૌચ કહે છે.

## સંતોષ 
**સંતોષ** એટલે કે ઇશ્વર તરફથી સામર્થ્ય અનુસાર યોગ્ય પ્રયત્નો કર્યા બાદ જે કંઇ પણ ફળ મળે, જીવનમાં જે પણ મળ્યું હોય તે બધામાં ઉણપ ન વર્તાવી તે. લોભ વગેરેમાંથી મુક્ત થઈને પરમ સંતોષ મેળવી શકાય છે. આવા વ્યક્તિને દુઃખ સ્પર્શી શકતું નથી. અહીં સંતોષનો અર્થ એટલે ભોગવટા બાદ તૃપ્તિનો અનુભવ થાય એ સંતોષ નથી પણ અભાવમાં પણ અભાવો ન વર્તાય, મન વિચલિત ન થાય તે પ્રકારના સાત્વિક સંતોશની વાત છે.

## તપ 
**તપ** એટલે કે શરીર, પ્રાણની વૃત્તિઓ, મન અને ઇન્દ્રિઓ વગેરેને વશમાં રાખીને તેના પર કાબુ મેળવવો તે. તેનાથી યોગી પ્રકૃતિની દ્વંદ અવસ્થામાંથી મુક્ત થઈને સમતા ધારણ કરી શકે છે. સુખ-દુઃખ, સંતોષ-અસંતોષ વગેરે પરસ્પર વિરોધી તત્વો ત્યાં એક થઈ જાય છે. જે રીતે અગ્નિમાં તપાવવાથી ધાતુનો મેલ બાળી નાખવાની પ્રક્રિયા છે તે જ રીતે તપ એ મનના મેલ બાળી નાખવા માટેની ક્રિયા છે.

## સ્વાધ્યાય 
**સ્વાધ્યાય** સ્વ-અધ્યયન. ધાર્મિક અને આત્મોન્નતિ કરાવે તેવા સાહિત્યનો અભ્યાસ કરવો એ સ્વાધ્યાય છે.

## ઇશ્વર પ્રણિધાન 
**ઇશ્વર પ્રણિધાન** એટલે ફળ સહિત બધા કર્મો ઇશ્વરને અર્પણ કરવા, પોતે જાણે ઇશ્વરનું એક યંત્ર છે અને જે કઈ થાય કરે તેનો કર્તા ઇશ્વર જ છે તેવો સતત ભાવ રાખવો તે. આનાથી યોગી કર્તાભાવથી મુક્ત રહે છે. ઇશ્વર ભક્તિનો પણ આ એક પ્રકાર છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડીઓ 
*અષ્ટાંગ યોગ નિયમ
*નિયમ 

શ્રેણી:હિંદુ દાર્શનિક વિભાવનાઓ
શ્રેણી:યોગની પદ્ધતિઓ
શ્રેણી:યોગ
શ્રેણી:સંસ્કૃત શબ્દો અને શબ્દસમૂહો
શ્રેણી:નિયમ
શ્રેણી:આધ્યાત્મિક અભ્યાસ
યમ

**યમ** એ અષ્ટાંગ યોગનું મહત્વનું અને પ્રથમ અંગ છે. યોગમાર્ગે જવાની લાયકાત કેળવવા માટે સૌપ્રથમ યોગીએ આ યમો દ્વારા પોતાના જીવનને સાત્વિક અને દિવ્ય બનાવવું પડે છે. ભારતીય સંસ્કૃતિમાં દર્શાવાયેલો આ એક મહાન આદર્શ છે.

યમો પાંચ છે જે નીચે પ્રમાણે છે.
#અહિંસા
#સત્ય
#અસ્તેય
#બ્રહ્મચર્ય
#અપરિગ્રહ

## વિવરણ 
***અહિંસા**
અહિંસા એટલે કે કોઇ પ્રકારની હિંસા કરવી નહિ તે. કોઇ પણ પ્રાણીનો જીવ લેવો કે શારિરીક પીડા આપવી તેને શારીરિક હિંસા, કોઇ પણ રીતે કોઇના મનને દભાવવું તેને માનસિક હિંસા પોતાના અંતઃકરણને હિંસાના કલિષ્ટ સંસ્કારોથી દૂષિત કરવું તેને આત્મિક હિંસા કહે છે. યોગી આ હિંસાથી મુક્ત થવા માટે પ્રયત્ન કરે છે.

***સત્ય**
વસ્તુ, વાત, ઘટના કે કંઇ પણના યથાર્થપણાને સત્ય કહેવામાં આવે છે. આ સત્ય કલ્યાણકારી હોવું જોઇએ. યોગી સત્યનું પાલન કરે છે. સત્યના અનેક પ્રકારો છે. યોગીએ હંમેશા આ સત્યનું પાલન કરવાનું હોય છે. લગભગ તમામ ધર્મોમાં સત્યપાલનને પાયાનો સિદ્ધાંત ગણાવવામાં આવ્યો છે.

***અસ્તેય**
કોઇ પણ જાતની ચોરી ન કરવી તે અસ્તેય છે. સ્તેય એટલે કે જેના ઉપર પોતાનો અધિકાર નથી તેમ છતાં બીજાના અધિકારક્ષેત્રમાંથી તેને છીનવી લેવું તે કે મંજૂરી વગર તેનો અનુચિત લાભ ઊઠાવવો તે. સામન્ય જીવનમાં લોકો દ્વારા થતી ચોરીના અનેક ઉદાહરણો આપી શકાય તેમ છે. ચોરી કરવાના મૂળમાં લોભ કે કોઇ વસ્તુમા રાગ રહેલો હોય તે છે.

***બ્રહ્મચર્ય**
મૈથુન કે અન્ય કોઇ પણ પ્રકારથી વિર્યનો નાશ ન કરવો તે અને ઇન્દ્રિયો ઉપરનો સંયમ એ બ્રહ્મચર્ય છે. યોગી તમામ વિશ્ધયવાસનાઓથી મુક્ત બનીને પ્રાણની વૃત્તિઓ ઉપર સંપૂર્ણ કાબૂ મેળવી લે છે.

***અપરિગ્રહ**
કશું પણ સંઘરવું નહિ તેને અપરિગ્રહ કહે છે. યોગની ભાષામાં સ્થૂળ વસ્તુઓ ઉપરાંત માન્યતાઓ, વિચારો, ટેવો, ગમો-અણગમો વગેરેમાંથી મુક્ત થવું તેને પણ અપરિગ્રહ કહે છે. અપરિગ્રહના નુકરણથી સ્થૂળ રીતે જ નહિ પણ મનમાં પણ જે જે સંગ્રહેલું હોય તેધું કાઢવાનું હોય છે.

## સંદર્ભ 
## બાહ્ય કડી 
*દિવ્ય ભાસ્કરમાં યમ વિશે લેખ 
*સ્વરાંજલીમાં યમ વિશે લેખ 

શ્રેણી:યોગ
શ્રેણી:યોગની પદ્ધતિઓ
શ્રેણી:હિંદુ દાર્શનિક વિભાવનાઓ
શ્રેણી:સંસ્કૃત શબ્દો અને શબ્દસમૂહો
શ્રેણી:મન અને શરીરની દરમિયાનગિરી કે દ્વંદ્વ
મરિયમ ઝીણા

**મરિયમ ઝીણા** લગ્ન પહેલા રતનબાઇ પેટીટ તરીકે જાણીતા હતા. તેઓ ભારતીય સ્વતંત્રતા ચળવળકાર અને ત્યારબાદ પાકિસ્તાનનાં સ્થાપક મહમદ અલી ઝીણાના બીજા પત્ની હતા.

તેઓ મુંબઇના ધનાઢય પારસી શ્રીમાન દિનશા પેટીટના એકમાત્ર પુત્રી હતા.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:૧૯૨૯માં મૃત્યુ
શ્રેણી:૧૯૦૦માં જન્મ
નિઝર

**નિઝર** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના તાપી જિલ્લાના નિઝર તાલુકાનું નગર અને તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.

શ્રેણી:નિઝર તાલુકો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
ટ્રાન્સપોર્ટ ફોર લંડન

**ટ્રાન્સપોર્ટ ફોર લંડન** (, **ટીએફએલ**) એ સ્થાનિક સરકારી નિગમ છે જે ગ્રેટર લંડન વિસ્તારના પરિવહન માટે જવાબદાર છે. તે સમગ્ર લંડન વિસ્તારમાં પરિવહનનું વ્યૂહાત્મક રીતે પ્રબંધન કરે છે. તેનું મુખ્યાલય વેસ્ટમિનિસ્ટર શહેરમાં વિન્ડસર હાઉસ ખાતે આવેલ છે.

## ઈતિહાસ
તેની શરૂઆત ૩ જુલાઈ ૨૦૦૦ના રોજ ગ્રેટર લંડન ઓથોરિટી એક્ટ, ૧૯૯૯ હેઠળ ગ્રેટર લંડન ઓથોરિટીના ભાગ રૂપે થઈ. તેની મોટાભાગની કાર્યરીતિ સાલ ૨૦૦૦માં તેણે તેના પુરોગામી લંડન રીજીયોનલ ટ્રાન્સપોર્ટ પાસેથી મેળવી. તેના પ્રથમ આયુક્ત બોબ કાઈલી હતા. તેના પ્રથમ પ્રમુખ લંડનના મેયર કેન લિવિંગસ્ટોન અને પ્રથમ ઉપ-પ્રમુખ ડેવ વેટ્ઝેલ હતા. તે બંને ૨૦૦૮માં બોરીસ જ્હોનસનની ચૂંટણી સુધી પદ પર રહ્યા. ટ્રાન્સપોર્ટ ફોર લંડને ૨૦૦૩માં વિવાદાસ્પદ પબ્લિક પ્રાઈવેટ ભાગીદારી હેઠળ જાળવણીનો કોન્ટ્રાક્ટ માટે સહમતી બાદ જ લંડન અન્ડરગ્રાઉન્ડની જવાબદારી સંભાળી.

૭ જુલાઈ ૨૦૦૫ના બસ અને અન્ડરગ્રાઉન્ડના બોમ્બ ધડાકા બાદ ટ્રાન્સપોર્ટ ફોર લંડનના ઘણા કર્મચારીઓને તેમની કામગીરી માટે ૨૦૦૬ના નવા વર્ષના સન્માનીયની યાદીમાં સમાવાયા હતા. તેઓએ ઘાયલોને સારવાર માટે ખસેડ્યા, મૃતદેહોને દૂર કર્યા અને પરિવહન વ્યવસ્થા ફરીથી સક્રિય કરી દીધી.

## સંગઠન
ટ્રાન્સપોર્ટ ફોર લંડન એક બોર્ડ દ્વારા સંચાલિત છે જેના સભ્યોની નિમણૂક લંડનના મેયર દ્વારા થાય છે,

## સંદર્ભ
## બાહ્ય કડીઓ
* ગુજરાતી ભાષામાં માહિતી
અનીડા (તા.ગઢડા)

'''''' ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા બોટાદ જિલ્લાના ગઢડા (સ્વામીના) તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તથા પશુપાલન છે. ગામમાં પ્રાથમિક અને માધ્યમિક શાળા આવેલી છે. ઉપરાંત પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સગવડો પણ ઉપલબ્ધ છે.

## સંદર્ભ 
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
મેરી કોમ

મૈંગતે ચંગ્નેઇઝેંગ મેરી કોમ (એમ. સી. મેરી કોમ) (જન્મ: ૧ માર્ચ ૧૯૮૩ ) જે મેરી કોમના નામે વિખ્યાત છે, તેઓ એક ઓલિમ્પિક કાંસ્યપદક વિજેતા ભારતીય મહિલા મુક્કેબાજ છે. તેણી ઉત્તર-પૂર્વી રાજ્ય મણિપુરની *કોમ* જનજાતિમાં જન્મી હતી. મેરી કોમ પાંચ વિશ્વ મુક્કેબાજી સ્પર્ધા (*વર્લ્ડ બોક્સિંગ કમ્પીટિશન*) ની વિજેતા રહી ચુકી છે અને તેણી ૬ *વર્લ્ડ ચેમ્પિયનશિપ*માંની દરેકમાં ૧ પદક (મેડલ) જીતનારી વિશ્વની એકમાત્ર મહિલા મુક્કેબાજ છે. તેણી ૨૦૧૨ સમર (લંડન ) ઓલિમ્પિક્સમાં ભાગ લેનારી અને *ફ્લાયવેઇટ કેટેગરી*માં (૫૧ કિલોગ્રામ વર્ગમાં) કાંસ્યપદક જિતનારી એકમાત્ર ભારતીય મહિલા ખેલાડી છે. તેણીથી પ્રભાવિત થઈને *ઇન્ટરનેશનલ એમેચ્યોર બોક્સિંગ એશોસિએશને* (AIBA) તેણીને *મેગ્નિફિસન્ટ મેરી* (પ્રતાપી મેરી)નું સંબોધન આપ્યું છે. તેણીની સફળતાએ અનેક ગરીબ પરિવારની યુવતીઓને પહેલા માત્ર પુરુષોની ગણાતી એવી મુક્કેબાજીની સ્પર્ધામાં ભાગ લેવા માટે પ્રભાવિત કરી છે.

## પ્રારંભિક જીવન અને પરિવાર 
મેરી કોમનો જન્મ ઉત્તર-પૂર્વી રાજ્ય મણિપુરના ચુરચાનપુર જિલ્લામાં આવેલા કાંગાથેઇ ગામના એક ગરીબ ખેડૂત કુટુંબમાં થયો હતો. મેરીકોમને બાળપણથી જ રમતગમતમાં રુચિ હતી. તેણીના મનમાં મુક્કેબાજી પ્રત્યેનું આકર્ષણ ૧૯૯૯માં પેદા થયું હતુ જ્યારે તેણે *ખુમાન લમ્પક સ્પોર્ટ્સ સેન્ટર*માં કેટલીક છોકરીઓને *બોક્સિંગ* રિંગમાં છોકરાઓ સાથે પ્રેક્ટિશ કરતી જોઇ. તેણીની મુક્કેબાજીમાં રુચિ સાથી મણિપુરી પુરુષ મુક્કેબાજ ડિંગો સિંહની સફળતાથી પણ પ્રેરિત હતી. તેણીએ ૨૦૦૦ની સાલમાં મણિપુર રાજ્ય મુક્કેબાજી પ્રશિક્ષક એમ. નરજિત સિંહના માર્ગદર્શન હેઠળ, *ખુમાન લમ્પક સ્પોર્ટ્સ સેન્ટર* ખાતે મુક્કેબાજીની તાલીમ લેવાનું શરુ કર્યું હતું. મેરી કોમના લગ્ન ૨૦૦૫ની સાલમાં *કરુન્ગ ઓંકોલર કોમ*ની સાથે થયા અને તેઓને *રેચુંગવાર* અને *ખુપ્નેવાર* નામે જોડિયા પુત્રો છે. 

## બોક્સિંગ (મુક્કેબાજીમાં) કારકિર્દી 
શરુઆતમાં મેરી કોમે મુક્કેબાજીની રુચિ પરિવારથી છુપાવી હતી કારણ કે એ સમયે મુક્કેબાજીને મહિલાઓ માટે અયોગ્ય રમત ગણાતી હતી.  ૨૯ જુલાઇ ૨૦૦૯ના રોજ તેણીને ભારતનો સર્વોચ્ચ રમતગમત ખિતાબ- રાજીવ ગાંધી ખેલ રત્ન એવોર્ડ એનાયત કરાયો. ઓગસ્ટ, ૨૦૧૩ની *લંડન ઓલિમ્પિક્સ*માં તેણી *પોલેન્ડ*ની *કેરોલિના મિકાલઝુક* અને *ટ્યુનિશિયા*ની *મરુઆ રહાલી*ને હરાવીને ભારત માટે મહિલા મુક્કેબાજીમાં કાંસ્ય પદક જીતી લાવી.
 જાન્યુઆરી ૨૦૧૩માં મેરી કોમને ભારત સરકારે મેરી કોમને પદ્મ ભુષણથી સમ્માનિત કરી.

## ઇનામો અને સમ્માન 
* પદ્મભુષણ (રમતગમત), ૨૦૧૩ 
* પદ્મશ્રી (રમતગમત), ૨૦૦૬
* આઇબીએ (*Interantional Boxing Association*) તરફથી મહિલા મુક્કેબાજી પ્રતિનિધિનો ખિતાબ, ૨૦૦૯ 
* *સ્પોર્ટસવુમન ઓવ ધ યર*, સહારા ઇન્ડિયા પરિવાર, ૨૦૧૦ 
; '''*લંડન ઓલિમ્પિક્સ* ૨૦૧૨ માં ભારત માટે કાંસ્ય પદક જીતવા માટે'*
*  નું રોકડ ઇનામ રાજસ્થાન સરકાર તરફથી
*  નું રોકડ ઇનામ અને ૨ એકર જમીન મણિપુર સરકાર તરફથી
*  નું રોકડ ઇનામ આસામ સરકાર તરફથી
*  નું રોકડ ઇનામ અરુણાચલ સરકાર તરફથી
*  નું રોકડ ઇનામ *મિનિસ્ટરી ઓવ ટ્રાઇબલ અફેર્સ* તરફથી
*  નું રોકડ ઇનામ ઉત્તર-પૂર્વીય *કાઉન્સિલ'' તરફથી 

## સંદર્ભો
## બાહ્ય કડીઓ
* મેરી કોમ - અધિકૃત વેબસાઇટ (અંગ્રેજીમાં) 
* લંડન ઓલિમ્પિક્સ ૨૦૧૨ (અંગ્રેજીમાં)

શ્રેણી:ભારતીય વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:૧૯૮૩માં જન્મ
ઇશ્વરીયા (તા.ગઢડા)

**ઇશ્વરીયા** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા બોટાદ જિલ્લાના ગઢડા (સ્વામિના) તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સુવિધા ઉપરાંત પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી પણ ઉપલબ્ધ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તથા પશુપાલન છે.

## વસતી 
વસતી ગણતરી ૨૦૧૧ પ્રમાણે ગામમાં કુલ ૧૯૭ કુટુંબ મળી ૧૨૪૨ લોકોની વસતી છે, જેમાં ૬૪૦ પુરુષો અને ૬૦૨ સ્ત્રીઓ છે.

## સંદર્ભો 
શ્રેણી:ગઢડા તાલુકો
દેશલપર (તા.રાપર)

**દેશલપર** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લામાં આવેલા રાપર તાલુકામા આવેલુ  ગામ છે. દેશલપર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમજ પશુપાલન છે.  આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમજ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શ્રેણી:રાપર તાલુકો
શ્રેણી:વાગડ
ભડલા

**ભડલા** ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લાના બોટાદ તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સુવિધા ઉપરાંત પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી પણ ઉપલબ્ધ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તથા પશુપાલન છે. ભડલા ગામ તાલુકા મથક બોટાદથી ૨૫ કિ.મી. અને પાળિયાદથી ૧૨ કિ.મી. દૂર આવેલું છે. ગામની વસ્તી આશરે ૩,૫૦૦ જેટલી છે. 

ભડલા ગામમાં રામદેવ પીર, મહાદેવ દાદા અને ભુપતદાદાના મંદિર આવેલા છે. ગામની નજીકમાં જ સુખભાદર બંધ પણ આવેલો છે.

શ્રેણી:બોટાદ તાલુકો