सावय-वेरें (उत्तर गोवा)

## सावय-वेरें (६२६८४६)
सावय-वेरें हे उत्तर गोवा जिल्ह्यातल्या फोंडें तालुक्यातील ३५८.८७ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आसून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ७०० कुटुंबाचे व पुराय ३१८७ लोकसंख्या आसा. हांगा लागीचे शार फोंडा १६ किलोमीटर अंतरावर आसा. हांगा १५६६ दादले आनीक १६२१ बायला आसा. हांगा अनुसूचित जातीचे लोक ९ आसून अनुसूचित जमातीचे २२० लोक आसात. ह्या गावाचो जनगणनेतलो स्थल निर्देशांक ६२६८४६   आसा.

## साक्षरताय
* एकूण साक्षर लोकसंख्या: २५७२
* साक्षर पुरुश लोकसंख्या: १३५७ (८६.६५%)
* साक्षर स्त्री लोकसंख्या: १२१५ (७४.९५%)

## शैक्षणिक सुविधा
﻿गांवांत १ खाजगी पूर्व-प्राथमिक शाळा आसा.
गांवांत ५ शासकीय प्राथमिक शाळा आसा. ﻿गांवांत १ खाजगी प्राथमिक शाळा आसा.
﻿गांवांत १ शासकीय कनिष्ठ माध्यमिक शाळा  आसा. ﻿गांवांत १ खाजगी कनिष्ठ माध्यमिक शाळा  आसा.
﻿गांवांत १ शासकीय माध्यमिक शाळा आसा. ﻿गांवांत १ खाजगी माध्यमिक शाळा आसा.
सगळ्यांत लागीं उच्च माध्यमिक शाळा (खांडोळाC T) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
सगळ्यांत लागीं पदवी महाविद्यालय (खांडोळाC T) ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
सगळ्यांत लागीं अभियांत्रिकी  महाविद्यालय (बांदोडाC T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
सगळ्यांत लागीं वैजकी महाविद्यालय (बांबोळी C T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
सगळ्यांत लागीं वैवस्थापन  संस्था  (पणजी) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
सगळ्यांत लागीं पॉलिटेक्निक (पणजी) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
सगळ्यांत लागीं वेवसायिक प्रशिक्षण शाळा (बांदोडाC T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
सगळ्यांत लागीं अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र  (फोंडा) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
सगळ्यांत लागीं अपंगांखातीर खाशेली शाळा (कवळेC T) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.

## वैजकी सुविधा (शासकीय)
सगळ्यांत लागीं समाजिक आरोग्य केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
सगळ्यांत लागीं प्राथमिक आरोग्य केंद्र ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
﻿गांवांत १ प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र  आसा.
सगळ्यांत लागीं प्रसूति आनी बालकल्याण केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
सगळ्यांत लागीं क्षयरोग उपचार केंद्र  १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
सगळ्यांत लागीं अ‍ॅलोपॅथी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
सगळ्यांत लागीं पर्यायी वैजकी रुग्णालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
﻿गांवांत १ दवाखानो आसा.
सगळ्यांत लागीं पशुवैजकी रुग्णालय ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
﻿गांवांत १ कुटुंब कल्याणकेंद्र आसा.

## वैजकी सुविधा (अशासकीय)
﻿गांवांत १ बाह्यरुग्ण वैजकी सुविधा आसा.
﻿गांवांत १ निवासी आनी बाह्यरुग्ण वैजकी सुविधा आसा.
﻿गांवांत १ एमबीबीएस पदवीधर वैजकी वेवसायी आसा.
﻿गांवांत १  अन्य पदवीधर वैजक वेवसायी आसा.
गांवांत ५ पिढीजात वैद्य आसा.

## पिवपाचे उदक
गांवांत शुद्धीकरण केल्लें नळाचें उदक पुरवण आसा.
गांवांत शुद्धीकरण करूंक नशिल्लें उदक पुरवण आसा.
गांवांत धापिल्लें बांयचें उदक पुरवण आसा.
गांवांत उघड्या बांयचें उदक पुरवण आसा.
गांवांत हॅन्डपंपचें उदक पुरवण ना.
गांवांत ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलाचो उदक पुरवण आसा.
गांवांत झरीचें उदक पुरवण आसा.
गांवांत न्हय/खाजनाचें उदक पुरवण आसा.
गांवांत तळी/कोंड उदक पुरवण आसा.
गांवांत अन्य पद्धतीचे उदक पुरवण ना.

## नितळसाण
गांवांत बंद गटार उपलब्ध ना.
गांवांत उघडें गटार उपलब्ध आसा.
नीट जलस्त्रोतांत सोडिल्ले सांड उदक
हें क्षेत्र पुराय तरेन स्वच्छता अभियानांत ना
गांवांत न्हाणीघर आनी सार्वजनिक स्वच्छता घर  उपलब्ध ना.
गांवांत न्हाणीघर सोडून सार्वजनिक स्वच्छता घर उपलब्ध ना.
गांवांत ग्रामीण उत्पादक केंद्रे ना जाल्यार सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना.
गांवांत ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेअर मांड उपलब्ध ना.
गांवांत सामूहिक बायोगॅस ना जाल्यार उत्पादक पुनर्वापराची वेवस्था उपलब्ध ना.

## दळणवळण आनीक येरादारी
गांवांत पोस्ट ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट ऑफीस १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
गांवांत उपपोस्ट ऑफीस उपलब्ध आसा.
गांवांत पोस्ट आनीक तार ऑफीस उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं पोस्ट आनीक तार ऑफीस १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
गावाचो पीन कोड ४०३४०१  आसा.
गांवांत दूरध्वनी उपलब्ध आसा.
गांवांत सार्वजनीक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध आसा.
गांवांत मोबाईल फोन सुवीधा उपलब्ध आसा.
गांवांत इंटरनेट सुवीधा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं इंटरनेट सुवीधा १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
गांवांत खाजगी कूरियर उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं खाजगी कूरियर १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
गांवांत शासकीय बस सेवा उपलब्ध आसा.
गांवांत खाजगी बस सेवा उपलब्ध आसा.
गांवांत रेल्वे स्थानक उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं रेल्वे स्थानक १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
गांवांत ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं ऑटोरिक्षा व टमटम १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
गांवांत टॅक्सी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं टॅक्सी १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
गांवांत व्हॅन उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं व्हॅन १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
गांवांत ट्रॅक्टर उपलब्ध ना.
गांवांत सायकल रिक्षा (पायचाकी) उपलब्ध ना.
गांवांत सायकल रिक्षा (यांत्रिक) उपलब्ध ना.
गांवांत बैल आनी अन्य जनावरांनी ओढिल्ली गाडी उपलब्ध ना.
गांवांत समुद्र/नदी बोट सेवा उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समुद्र/नदी बोट सेवा ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
राष्ट्रीय महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राष्ट्रीय महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
राज्य महामार्ग गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं राज्य महामार्ग १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
जिल्ल्यातलो मुखेल रस्तो गांवाक जोडला.
जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो गांवाक जोडूंक ना.सगळ्यांत लागीं जिल्ल्यातलो अन्य रस्तो ५ किलोमिटरा परस कमी अंतराचेर आसा.
सगळ्यांत लागीं वाहतुकी करपासारखो जलमार्ग ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.

## बाजार आनी सावकारी पेडी
गांवांत एटीएम उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एटीएम ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
गांवांत वेपाराविशी सावकारी पेडी उपलब्ध आसा.
गांवांत सहकारी सावकारी पेडी उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सहकारी सावकारी पेडी ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
गांवांत शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं शेतकी कर्ज संस्था ५ ते १० किलोमिटराच्या अंतराचेर आसा.
गांवांत स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आसा.
गांवांत रेशन मांड उपलब्ध आसा.
गांवांत मंडी / कायमचे बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं मंडी / कायमचे बाजार १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
गांवांत आठवडयाचो बाजार उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं आठवडयाचो बाजार १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
गांवांत कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं कृषी उत्पन्न बाजार समिती १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.

## आरोग्य आरोग्य, पोषण आहार आनी मनोरंजन सुविधा
गांवांत एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
गांवांत बालवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आसा.
गांवांत इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आसा.
गांवांत 'आशा' कर्मचारी उपलब्ध आसा.
गांवांत समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं समाज भवन (टीव्ही वेवस्था आशिल्ली/नाशिल्ली) १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
गांवांत खेळांमळ उपलब्ध आसा.
गांवांत खेळ / मनोरंजन केंद्र उपलब्ध आसा.
गांवांत चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
गांवांत सार्वजनिक पुस्तकालय उपलब्ध आसा.
गांवांत सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध ना.सगळ्यांत लागीं सार्वजनिक वाचनालय १० किलोमिटर परस चड अंतराचेर आसा.
गांवांत खबरेपत्र पुरवण उपलब्ध आसा.
गांवांत विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आसा.
गांवांत जन्म मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध आसा.

## वीज
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखा तीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा.
२४ वरां वीज पुरवण घरगुती कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
२४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा.
२४ वरां वीज पुरवण शेतकामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
२४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा.
२४ वरां वीज पुरवण वेपाराविशी कामाखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.
२४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हुनाळ्यांत (एप्रिल-सप्टेंबर) दर दीसा उपलब्ध आसा.
२४ वरां वीज पुरवण सगळ्यांखातीर हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) दर दीसा उपलब्ध आसा.

## जमिनीचो वापर
सावय-वेरें ह्या गावात जमिनीचो वापर सकयलदिल्ल्याप्रमाण जाता (हेक्टर- क्षेत्रफळ):
* रान  : ०
* शेतकामा खातीर ना वापरिल्ली जमीन: ०
* ओसाड आनी लागवड ना केल्ली जमीन: ०
* कुरणे आनी अन्य मळ: ०
* विबिन्न झाडांपेडा, पीकांतर्गत येवपी जमीन: ०
* लागवडयोग्य पडीक जमीन: ११०.७२
* कायमस्वरूपी पडीक जमीन: १२६.८४
* सद्यस्थितींत पडीक जमीन: ०
* पिकां सकयली जमीन: १२१.३१
* एकूण कोरड व्हांवपी जमीन: १०१.९
* एकूण बागायत जमीन: १९.४१

## शिंपणावळ सुविधा
शिंपणावळ करपा खातीर स्रोत अशे आसात (क्षेत्रफळ हेक्टरांनी) :
* कालवे: ०
* बांयो / कूप नलिका: ०
* तळी: १९.४१
* ओढे: ०
* हेर: ०

## उत्पादन
सावय-वेरें ह्या गावांत सकयल दिल्ल्या वस्तूंचें उत्पादन जाता( महत्वाचें सकयल दिल्ल्या प्रमाणें): शीत, काजू-बी, नाल्ल, सुपारी

## Text merged from [[सावय वेरें]]
The following text is copied from सावय वेरें. It has to be merged with the text above.

** सावय वेरें **हो वाठार सगळ्यांक सवकळिचो “सख्याहरी माझा पांडुरंगा हरी रे माझा पांडुरंगा” अशें म्हणपी मनशाक पळोवंन कोणूय म्हणन की हो सावय वेरेंकार आ! ह्या वाठाराक एक व्हड संस्कृती दायज आसा, आपली अशी एक परंपरा आसा. सांस्कृतीक जीण, वातावरण आनी सैमाचो सुंदर सांगोड हे गजालीक लागून हो वाठार चड फळादीक जावंक पावला.

ह्या वाठाराच्या एका कुशीर मांडवी न्हंय, एका कुशीर दोंगरांक वेंगायत येवपी थंड शीतळ वारें, खळखळीत हासपी झरे, वझरे, हांगाच्या वाठाराच्या मोगान निर्माण जाल्ली मासाळ माती दर्या कुशीक माड आनी माडांच्या आडसरानी अमृतपाणी. ह्या वाठारातल्यान वर्साचे बाराय म्हयने हांगा सुख पातळटा, वा शीपडटा अशें म्हणल्यार अतिताय जावची ना. . ह्या वाठारांत चड हिंदूच लोक मेळटात. क्रिस्तांव हाताच्या बोटार मेजपा इतले आनी मुसलमान तर नाच. हिंदू धर्मा मदीं बंडारी, वाणी, खारवी, भट, बामण, सतरकार, गावडे, मराठा, धनगर हाणी हेर पोट जातींतले लोक एकामेकां कडेन बरे वागून आयल्यात हें आमकां पळोवंक मेळटा. हो वाठार गोंयच्या प्रियोळ मतदार संघात आसपावता. जाण्ट्याल्यांची नदर त्या काळार खर आसली. हो गांव वयर काडपाक तांणी मोलाचो हातबार लायला. त्या वेळार गांवांत विजेची साधना पावूंक नाशिल्लीं. मिणमीणटे दिवे लावन रात काडची पडटाली. ह्या वाठारांतलो समाज तसो दुर्बळ, कश्टकरी आनी हातूंतल्यान एकूच प्रश्न उप्रासतालो. तो पोट कशें भरचें हो. आमी शीकले ना पूण आमच्या भुरग्यांक आमी शीकयतले हो हावेस बाळगून हे जाण्टेले वावूरले. ह्या जाण्टेल्यानी आपल्या पोटाक चीमटो काडून आपल्या भुरग्याक शीकयले हेच भुरगे आयज गोंयच्या साबार मळांचेर दोळे दिपकायतना आमकां पळोवंक मेळटात. हो लोक मोटो जालो तो हांगासरली संस्कृताय घेवन. ते जगले ते हांगसरलें संस्कृतायेचें दायज आपणावन.

ह्या वाठाराचो मुखेल व्यवसाय शेती. ह्या वाठारांत दोन तरेची पिकां आसात. सर्दे आनी वायंगण. हें पीक येवपाक हांगासरल्या मोट्या प्रमाणात आशिल्लया उदका खातीर शक्य जाता. कुळागर आनी काजू हातूंतल्यानूच हांगासरल्ल्या शेतकाराक उत्पन्न मेळटा. तांदूळ, नाचणें, कुळीय, वरयो, चवळी, मिरसांगो, तांबडी भाजी, मुळे, भेंडे, मिरयां, पोपायो, चिकू, पणसुलां, आंबे, पेरां आनी हेर तरांची पिकां शेतकार हांगा काडटात हांगासर सालदारीं, रसपाळीं, सावरबोंडी, मयंडोळीं, तांबडी, आमटी, सुकूण्णी ह्या सारक्या केळ्यांचें उत्पादन जाता. 
मुट्ट्यांच्या रोसांचो भाटी लावन सोरो काडटात. हुराक आनी फेणी, काजूचो रोस काडपाक पावण्यो जातात. हो वाठार काजुचेर आदारून आशिल्ल्यान हांगा काजू कारखानेय (फोडणावळ) खूब आसात. पयलीं काळार माडाची सूर काडून माडाफेणी तयार करताले पूण हाली तेपार हो प्रकार कमी जाला.
हांगासरल्लो दुसरो व्यवसाय म्हणल्यार दर्यावर्दी व्यवसाय दर्याचेर आदारून आशिल्लो व्यवसाय. हांगासरले ताखटी लोक फांटली कितलीशींच वर्सा जालीं दर्यात बुडी मारून दर्यातली रेंव काडटात आनी ही रेंव गोंयच्या साबार वाठारानी कामा खातीर वापरतात. फाटल्या चाळीस वर्सां पयली ही रेंव होड्यानी भरून पावयताले. आयज काळावांगडा सगळें बदललां आनी आयज साधन सुविधा आशिल्ल्यान ती ट्रकानी वा पीकअपिनी व्हरून पावयतात. नुस्ते मारप होवूय हांगासरलो एक मुखेल व्यवसाय खुटावणी, दिपोवणी, गरोवप गावचे लोक एक जावन पागप, वेणी घालप ह्या सारक्या तरानी हांगा नुस्तें धरतात.

## लाकूड व्यवसाय
फाटल्या पंचवीस – तीस वर्सां पयली हांगासरलो तारवटी मनीस लाकडांचोय व्यवसाय करतालो. हांतूंत जळावू लाकूड आनी मदेराचे लाकूड हांचो आस्पाव जातालो. हे लाकूड व्हड्यांनी भरून पणजे, म्हापशां, हळदोणे, चोडणां, दिवाडे, वास्को आनी गोंयच्या हेर दर्याक लागी आशिल्ल्या गांवांनी मोट्या प्रमाणान पावयताले. पूण आयज हो व्यवसाय पुरायेन ना जाला. ताका पर्यावरणीय कारणां आसात. दर्याचेर चलपी हे व्यवसाय त्या वेळार घरांत चार पैशे येवपाचे साधन जाल्लें आनी दर्या म्हणजेच मांडवी न्हंय धादोसकाय आनीक समृध्दतायेचे प्रतिक जावन आशिल्ली.

## मायनींग व्यवसाय
मांडवी न्हंय हुपून जर आमी पलतडी गेले जाल्यार आमकां दिसता – सुर्ला मायणी, नावेली, सांखळी, हरवळे, दिवचल, वेगळे, पाळी होंडा, उसगांव, पिसुर्ले, वागूस, तिशें, कोठंबी ह्या सारक्या गांवांत मायनींगचो व्यवसाय मोट्या तेजींत चलता आनी ह्या वाठारांतलो मनीस थंय कामाक वचून आपले पोट भरता. मायनींग व्यवसाय हो पुरायेन दर्यावर्दी व्यवसाय नासलो तरीय दर्याकडेन संबंद दवरून आशिल्लो व्यवसाय जाला. मीनाच्यो राशीं व्हरपी बार्जी ह्या दर्यातल्यानूच वतात आनी जपान, ऑस्ट्रेलीया आनी कोरीया सारकिल्ल्या देशांनी हे मीन निर्गत जाता. हांगासरल्या मायनींगच्या प्लॉटार काम करपी मनशाची नाळ ह्या बार्जीतल्यान वचपी म्हालाच्या रुपान विदेशाकडेन जोडल्या.

## ल्हानसूर
हो मनीस हांगासरलोच. पूण केन्ना तरी घाटार वचून राविल्लो पूण ह्याच कुळाचो तारवटी. ताचे नांव मुळयेर पयशांनी गर्भश्रीयंत, सावकार म्हणूक सोब येता असो. पूण ताका एकूच दुख्ख आशिल्ले. कुशीक भुरगे नाशिल्ले. त्या खातीर तो दुसरे लग्न जालो. तरीय भुरगे जालेच ना. भुरगे ना हो विचार ताका एकसारको सतयतालो. एक दीस तो घाट सोडून हांगा आयलो. आपल्या कुळाक देवीक ताणे सांगणे केले. “तुका हांगाच रावल्यार एक वेळ भुरगे जांव येता.” - ताका कोणे तरी सल्लो दिलो. त्या खातीर तो जागो सोदूंक लागलो आनी गांवचे शिमेर ताका एक बरें व्हडले भाट मेळ्ळे. थंयच तो रावूंक लागलो.

भुरगे जालेचना देखून ताका जिवाचो बेजार आयलो. ‘भुरगे ना ते ना. मागीर कोणाखातीर हे सगळे? कोणाखातीर जगप? असो विचार करून ताणे (कांय जाणांच्या मता प्रमाण) देहत्याग केलो. (कांय जाणांच्या मता प्रमाण) ताणे समाधी घेतली.
तो मरतकच ताच्यो दोनूय बायल्यो ताच्या सरणार सती गेल्यो. त्या घरांत तांचो एक सुणो आसलो. सामको स्वामीभक्त. त्या सरणार ताणेय उडी मारली आनी आपलो जीव सोपयलो. ह्या जाग्याक आयजूय ‘सतयाकडे’ अशें म्हणटात. कांय तेपान थंय तीन फातर ‘सैमा’ आयले अशें म्हणटात. तो मरतकच तो ज्या गोत्राचो आशिल्लो त्या गोत्रांतल्या मनशाक एक दीस दृश्टांत जालो. आपल्या यादीक एक उत्सव करचो. त्या प्रमाण त्या गोत्रातल्या एकल्यान हो उत्सव सुरू केलो.
मुळयेरान ज्या जाग्यार आपलो देहत्याग केलो आनी बायलो सती गेल्यो त्या जाग्यार त्या गोत्रातल्या मनशान एक कुंड बांदले आनी हे कुंड माडाचे सुरीन भरचें अशें थारायले. त्या प्रमाण जांका भुरगे ना तांणी ह्या कुंडांत घालपाक सूर आंगोवची अशें थारले. त्या प्रमाण ह्या उत्सवा दिसा हे कुंड सुरीन उपाट भरप जावंक लागले. हो उत्सव म्हणल्यार ‘ल्हानसूर’.

हो उत्सव सुरू जाता तेन्ना त्या गोत्रातल्या मनशाचेर भार येतालो. ताच्यावांगडा आनीकूय खूब जाणांचेर ‘चिंचकांचो’, देवचार, राखणदार, कुड्डो आजो, खुट्येमळा वयलो देवचार, म्हारू ह्या लोक दैवतांचो भार येतालो. ह्या मुळयेरा वांगडा दोगा बायलांचेरूय भार येताले. भारार हो मुळयेर खूदत खूदत त्या बायलांक घट धरून त्या कुंडा कडेन वतालो. तांच्या वांगडा सुरीची आंगवण केल्ले आनी करूंक नाशिल्ले अशे लोक फाटीर आनी माथ्यार सुरीन भरिल्ले बुडकूले, मडक्यो घेवन त्या कुंडा कडेन येताले आनी त्या कुंडांत वोतयताले. कुंड उपाट भरताले तें भरून जातकच हो मुळयेर सगल्यां लोकांक परतुपाचो आदेश दितालो. सगळे लोक गेल्या उपरांत मुळयेर एक नाल्ल शेंवटून मारतालो आनी त्या बायलां वांगडा खुदतूच परतालो. गेली तीस – पस्तीस वर्सा जाली हो ‘ल्हानसुरीचो’ उत्सव बंद जाला.

## संदर्भ

वर्ग:देवनागरी पानां
वर्ग:गोंय/Goem
वर्ग:उत्तर गोंय /ut'tor Goem
वर्ग:फोंडा तालुका/Ponda Taluka
वर्ग:गोंयचीं शारां आनी जागे