open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bebinka

**Bebinka** ho ek gõycho paromporik godd jin'nos. Taka *bebika*, *bebinca* oxem-i mhonnttat. Zori tem gõyant khub famad asa tori tem purtugalak pasun tem famad asa. Porompore promann dor bebinkak 7 xiro astat, punn kaim pautti chodd aspak xoktat. Pitt, sakor, tup, tanteacho boll, nal'lache ros he tache samgri zaun asa. Eka kunneant sonn'nnam ghalun taka uzo laitat ani tachea voir handdyent bebinkak toyar kel'lo ros il'lo il'lo korun ghaltat. Bebinkacheo xiro ek ek korun bhajpak zai. Bebinka gõychea festank, kazarank toxench kristi somazache her mhotvache porbamni vaprotat. Kaim lok bebinka gõychea bhair pasun dhaddtat.

## Itihas
Bebinka gõyant toyar zal'lem oxem mhonnttat. Sompeponni mell'llil'le samgri vaprun toyar kortat. Kalla promann bebinka toyar korpache pod'dhotint bodol ghoddot aila.

## Bebinkachi samagri
* 1/4 kil pitt
* Mitt
* 800 gram sakor
* 15-16 tanteache boll
* 3 nal'lacho ros
* Tup
* Zaifoll

## Bebinka koxem toyar korop
Bebinka toyar korpak poilim sakor ani udok chulyer dourun tachem mel kortat. Uprant tantut pitt ani mitt ghalun doullotat. Magir zaifollacho pitto ghaltat. Ani tantunt tanteacho boll ghalun porot doullotat. Atam dusre handdyent nal'lacho ros datt ani patoll oxe don vantteamni dourat. Poilim datt ros gallun ghalpacho ani uprant patoll ros ghalpacho. Chulyer handdi dourun tantunt ghi ghalpachi ani taplea uprant thoddo ros ghalun to bhajlea uprant ani thoddo ros ghalpacho ani to bhajlea uprant ani thoddo ros ghalun sonn'nna ghatil'lea kunn'nnem te handdir dourun dusri xir toyar korpachi ani ti toxich bhajpachi. Oxem korit vochpachem, 7 xiro zai pasun nazalear ros somp pasun. Hache bhair ani zaite toramni bebink toyar korpak xoktat.

## Bebinkachem vaddop ani khaup
Bebinka barik katrun khatat. Punn tem aiskrimi vangdda vaddttat. Tem choddxem kazarak, vadd'dis, festank kristi somazant vaddttat.

## Sondorbh

वर्ग:Goenchim Khannam jevnnam
वर्ग:Romi panam
पोस

**पोस** भारतांतल्या कोंकण वाठारांतलो, गायच्या वा म्हशीच्या दिकापासून वाफेवन तयार केल्लो एक गोड पदार्थ. पोसांत गोड, दूद, नाल्लाचो रोस, वेलची, हळदीची पानां अशा हेर नगांचो आस्पाव आसता. पोसाक केका भशेन घटसाण आसता, पूण तो केका इतलो सुको नासता.

वर्ग:देवनागरी पानां
वर्ग:गोंयचीं खाणां-जेवणां
दांगर

**दांगर** भारतांतल्या गोंय राज्याच्या नुस्त्याच्या जेवणांतलो एक जिन्नस. दांगर कटलेट कशे दिसतात, आनी तशेच तरेन तव्याचेर तेलांत तळून रांदतात. दांगर चड करून सुंगटां जांव कालवां पासून करतात, आनी तातूंत कांदो, नाल्लाची सोय, तांदळाचें पीठ, सांबार मसालो हांचो मुखेलपणान आस्पाव आसता.

वर्ग:देवनागरी पानां
वर्ग:गोंयचीं खाणां-जेवणां
सान्नां

**सान्नां** भारताच्या अस्तंत दर्यादेगेवेल्या कोंकण वाठारांतल्या जेवणांतल्यो वाफेवन केल्ल्यो तांदळाच्यो फुसफुशीत केकी. सान्नां गोंयच्या आनी मंगळूरच्या कोंकणी समाजांत (हिंदू आनी कातल्क दोनूय), कर्नाटकाच्या आनी केरळच्या हेर कोंकणी लोकांमदीं तशेंच मुंबयच्या पूर्व भारतीय कातल्क आनी कुपारी समाजांत खूब आवडीचीं जावन आसात.

हिंदू आनी कातल्क दोनूय प्रकारानीं सान्नांचे तयारेंत तांदूळ आसतात. हिंदू लोकांच्या सान्नांचें वांटप आंबेवपाक उड्डांची दाळ, नाल्लाचें उदक आनी नाल्लाचो रोस हांचो उपेग जाता. त्या मानान हिंदू सान्नां इडल्यां सारक्यो. कातल्क लोकांच्या सान्नांनी माडाची सूर वा दीख आनी साखर हांचो उपेग जाता. हिंदू लोक सान्नां चवथ, संवसार पाडवो आनी मकर संक्रात सारक्या सणापरबांक, जाल्यार कातल्क लोक सान्नां इगर्जेच्या फेस्तां दिसांनी करतात. केन्ना-केन्नाय गोड घालून गोडाची सान्नां केल्लीं मेळटात.

सान्नां मासाच्या कडये वांगडा जावं चटणी आनी सांबारा वांगडा खावंक जातात, वा वेलची आनी गोड घालून सुवादीक केल्ल्या नाल्लाच्या रोसांत बुडोवन खावंक जातात.

वर्ग:देवनागरी पानां
वर्ग:गोंयचीं खाणां-जेवणां
सोरपोतेल

**सोरपोतेल** (वा सोरपातेल) हो मूळचो पुर्तुगेज जेवणांतलो जिन्नस, जो भारताच्या कोंकण वाठारांत, खास करून गोंयांत, मंगळूरांत आनी मुंबयच्या पूर्व भारतीय कातल्कांमदीं रांदपाक येता. उत्तर-पूर्व ब्राझीलांतूय हो करपांत येता. 'सोरपोतेल' ह्या उतराचो सरळ अर्थ घुस्पागोंधळ असो जाता, आनी हें उतर सोरपोतेलांत उपेग जावपी विंगड-विंगड नगांवेल्यान आयलां आसूं येता. हातूंत दुकराचें मास, काळीज, यकृत, जीभ आनी केन्नाकेन्नाय रगताचो आस्पाव जाता. पूण हालिंच्या काळांत शुद्ध रगत मेळप कुस्तार जाता देखून सोरपोतेलांत रगताचो चडसो उपेग जायना.

## रांदपाची पद्धत
सोरपोतेल करपाक पयलीं मास अर्दें उकडून ताजे कुडके करतात, आनी मागीर ते तळसून विनाग्र घाल्ल्या चमचमीत खळांत शिजयतात. वेगवेगळ्या वाठारांतल्या सोरपोतेलाचो सुवाद आनी मसाले भिन्न आसतात, देखीक, कांय कडेन विनाग्राचो चड उपेग जाता. मासाच्या कुडक्यांचो आकार आनी रांदपाची पद्दत हातूंतुय फरक आसता: कांय कडेन उकडिल्लें मास खळांत शिजोवचे आदीं तळसून घेतात, जाल्यार बाकीचे लोक मासाचे कुडके खळांत थेट शिजयतात. गोंयांत आनी मंगळूरांत सोरपोतेल खूबदां सान्नां (तांदूळ आनी नाल्लाच्यो उकडून केल्ल्यो केकी) वांगडा वाडटात. सोरपोतेल पावावांगडा वा शितावांगडा, नाजाल्यार उंड्यांत घालून लेगीत खावपाक जाता.

## इतिहास
सोरपोतेल मूळचो ब्राझीलांतल्या आफ्रिकी गुलामांच्या खाणांतलो जिन्नस, जातूंत दुकराची शेंपडी, कान, आंतां, जीभ आनी इल्लेंशें रगत हांचो आस्पाव आसतालो. पुर्तुगेजांनी सोरपोतेल भारतांत हाडलें, पूण तांचे वांगडा आयलो तो पोर्तुगालाच्या आलेंतेज प्रांतांतलो लोकप्रिय प्रकार. तातूंत गोंयच्या कातल्कांनी आनी पूर्व भारतीय मुळाच्या लोकांनी रूच वाडोवपाक फेरबदल केले. आयच्या खाणाजेवणांत तोच प्रकार पळोवंक मेळटा.

वर्ग:देवनागरी पानां
वर्ग:गोंयचीं खाणां-जेवणां
आर. एस. भास्कर

**आर. एस. भास्कर** हो केरळांतले कोंकणी लेखक. तांणी कोंकणींत विपूल अशेंं लेखन केलां.

## जीण आनी वळख
आर. एस. भास्कर हे मूळ केरळचे.
 
### लेखन

#### पुरस्कार
तांच्या युगपरिवर्तनांचो यात्री पुस्तकाक २०२० वर्साचो साहित्य अकादेमी पुरस्कार फावो जाला.

## संदर्भ

वर्ग:देवनागरी पानां
वर्ग:कोंकणी लेखक
सुकें

**सुकें** गोंयच्या जेवणांतलो, चड करून नुस्त्याच्या जेवणांतलो एक जिन्नस. सुकें नुस्त्याचें, सुंगटांचें वा तिसर्यांचें करूंक जाता, आनी तातूंत कांदो, नाल्लाची सोय आनी मसाले जांव मसाल्यावांगडा सोयेचें वांटप हांचो आस्पाव आसता. सुक्याक तोणाका परस चड दाटसाण आसची पडटा.

वर्ग:देवनागरी पानां
वर्ग:गोंयचीं खाणां-जेवणां
मणगणें

**मणगणें** भारतांतल्या कोंकण वाठारांतल्या हिंदू जेवणांतलें एक गोडशें. मणगण्यांत मुखेलपणान चण्याची दाळ, नाल्लाचो रोस आनी गोड हांचो आस्पाव जाता. मणगण्याक खीर वा पायसा परस मातशी चड दाटसाण आसची पडटा. हिंदू धार्मिक सुवाळ्यांच्या वा सणापरबांच्या शिवराक जेवणांत मणगणें खूबदां दिसून येता.

वर्ग:देवनागरी पानां
वर्ग:गोंयचीं खाणां-जेवणां
पी.टी. उषा

thumb|पी.टी. उषा
**पी.टी. उषा** हांचें पुराय नाव पिलावुलकांडी थेककेपरंबिल उषा. तीचो जल्म जून १९६४ ह्या दिसा, पाययोली, कोझिकाडे, केरेला जाल्लो. ती भारतीय ऐथ्लेटिक संघटनाची १९७९ सान वागडी आशिल्ली. तीका “क्वीन अफ ट्रैक फील्ड” अशें पाचारतात.

षान आकर्शकपणान थोडे अंतर भरधाव मारून ऐशयन ट्रैक फील्डान २३ मेडल मेळ्ळे जातूतल्यो १४ गोल्ड मेडल आशिल्यो.जेन्ना ती मेदानांन धावताली, ती सगळ्या लोकांच्या मोगाची आसली. तीका लोक मोगान पाययोली एक्सप्रेस आनी गोलडन गर्ल ह्या नावांन उलो करताक. जुलय २०२२ महिन्यात, तीका राजसभा ह्या भारतीय संसदेंच्या वरच्या सभागृहाचेर संसद सदस्य म्हणून नामांकित केले.

## आयुश्यक्रम
पी.टी.उषान आपल्या आयुश्यक्रमकाची सुरवात शाळेक साकून चालू केल्ले, थंय तीणें आपणाकून व्हड आशिल्याक फाटी घातील्लें आनी हे पळोवन तीच्या गुरूक तीचें भितर शक्यताय दिसली. १९ वर्साची आसतना ती भारतांतली तरणी धावपी आशिल्ली जिणें भारताक फुडें वेल्लो.पी.टी उशा हीचो पयलो आंतरराष्ट्रिय खेळ  पाकिस्तान इंटरनेशनल मीट ह्या स्पधेत जाल्ले ताका समळ्याता चद प्रसीदी 1984 लेंस एंजेलिस ऑलिपिक स्पधात गावली. खेळाक 4 प्रथम पदक आनी। दूसरे पदक मेळले 1986 ते 1998 ह्या वर्सा ताका एशीयन चम्पनशीप हातून एकूण 23 पदका लाबीली ह्यात चड शी प्रथम आशीली.

## प्राप्ती
पी.टीं उशान, ४x१०० मीटर रीलेन, वालदिवल जयालक्ष्मी, रचीता मिसत्री आनी इ.बी.शायला हांचा सांगाता भारताक १९९८ ऐशयन चैम्पीअन्शिपीन मुखार वरून आपणाल्या खेळगडयांचा सांगाता भारतीक गोल्ड मेडल फावो केलें. 

## '''पुरस्कार आनी समान'''
अर्जुन पुरस्कार - 1984

पड्मश्री पुरस्कार-1985

सन्मानित डॉक्टरेट कन्नूर विधापीठान 2000 दिसा दिल्ले.

सन्मानित डॉक्टरेट-आय आय.टि. कानपूरान 2017 दिसा दिल्ले.

सन्मानित डॉक्टरेट कालीकट विधापीठान 2018 दिसा दिल्ले.

IAAF वेटरन पिन- 2019 दिसा दिल्ले.

सन्मानित डॉक्टरेट सेंटल यूनिव्हर्सिटी ऑफ केरळान 2023 दिसा दिल्लें.

सन्मानित डॉक्टरेट सेंट्रल युनिव्ह‌र्सिटी ऑफ केरळान 2023 दिसा दिल्ले.

## रिटाइमॅट
पी.टी.उषान १९९० ह्या वर्सा खेळांतल्यान परतरपाचो निवाडो केलो. 1915 वर्सा एका जखमाक लागून पी.टी. उषाच्या धोपराचे ओपरेसाव जाल्लें जें परत मुखार आयलें आनी हाका लागून तिका चार म्ह्यने कांयच करूंक मेळूंक ना. हाकाच लागून तिचें खेळांत परतुपाची शक्यताय कमी जाली. आपल्या बर्याच खातीर तिणें सेवावृत्तीची घोशणा केली.

## संदर्भ

वर्ग:देवनागरी पानां
हार्दिक पांड्या

thumb|हार्दिक पांड्या
**हार्दिक पांड्या**चे पुराय नाव जावन आसा हार्दिक हिमांशु पांड्या. ताचो जल्म ११ अक्टूबर १९९३ सूरत गुजरात सूरत ह्या गावांन जाल्लो. ताजो बापूय एक ल्हानसो गाडयांचो धंन्दो चलयतालो पुण तो बंद पडल्या कारणान हार्दिक पांड्याच्या कुटुबाक सुरत गाव सोडून बरोडा योवन रावचे पडले.

हार्दिकाक एक व्हडलो भाव आसा ताचे नाव जावन आसा कूणाल पांड्या. तांचो बापूय तांका क्रिकेट शिकपाखातीर तांका किरण मोरे कोचाकडे घालता. हार्दिकाचो कुटूंब ल्हान पणाच्यान खूब गरीब आसलो. पूण तो मेहनत करीत रावलो आनी ताणी आपली जिद्द सोडली ना.
 
ताणे आपल्या कैरीयराची सुरवात २६ जनवरी २०१६ ट्वेन्टी ट्वेन्टी ऑस्ट्रेलिया वागडा केली. तोच चैंपियन ट्रॉफी २०१८ भारत आनी पाकीस्थानाची मैच आसली तेन्ना ताचे खूब बरे प्रर्दशन जांल्या कारणान ताका भारतीय टीमीन स्वागत केलो.

## संदर्भ

वर्ग:देवनागरी पानां
सुशील कुमार

**सुशील कुमार**  तो भारताचो पयलीचो रेसलींग खेल्गाडी.

## जल्म आनी घरचीं
सुशील कुमाराचो जल्म २६ मे १९८३ ह्या वर्सा  बाप्रोला ह्या वाठारांत दक्षिण दिल्ली हांगा जालो. ताचो बापूय दिवान सिंग एक द्रायवर आसलो. तो आपल्या बापाय आनी बापूल भावा बशेन जावपाक सोद्तलो. ताचो भाव एक रेस्टलिंग खेळगडौ आसलो पूण फॅमिलींत एकलोच रेस्लेर केळगडो आसपाक जाय म्हूण ताणें उपरांत सोडलें. कुमार पेलवानी हांगा रेस्टलीग शिकलो. थय खेळाचो चड बंदोबस्त नासलो. तीच सुविधा घेवून तो वाडलो आनी जेन्ना २००८ ऑलंपिक टिमिंत जेन्ना तो पावलो ताची घरचीं ताका जेवणाचो बंदोबस्त करतालीं. ताका दूद, घी, खावपाक भाजी दितालीं कारण तो सारको हिन्दू धर्म पाळटालो आनी मासाक हात लायनासलो. २०१२ लंडन ओलंपिका च्या उड्गाव्नेच्या मळार भारताचो बाव्टो पयलो उबरलो.

## खेळाची सुरवात आनी परजळ
कुमारान आपले रेसलिंग ट्रेन्निंग पेलवणी ह्या गावन चत्रासल ह्या स्तादियमान १४ वर्साचो आस्ताना . तो आखदा हांगा ट्रेंनिंग ताका याश्विर रांपल आनी उपरांत आर्जून आवर्ड जिकलोलो सत्पाल आनी उपरांत भारतीय रेलगाडी हाच्या खाला ग्याना सींग आनी राजकुमर बेस्ला गुर्जार . जेन्ना तांनें आपलो खेळ बदलो तेन्ना ताका ताचो पयलो फल वर्ल्ड कॅडेट केलांन मेल्लो तानें गॉल्ड मेडल जिक्लो १९९८ ह्या वर्सा . ताच्या उपरांत ताका आनीक एक गौल्ड मेडल २००० ह्या वर्सा आशियन जुनियर चापमायोंशीप. २००३ ह्या वर्सा ताका ब्रोन्झे मेडल २००५ आनी जायते इनाम जोडले . २०१२ ह्या वर्सा ताने सिल्वर मेडल जिकलो लंडन ऑलंपिकस हातून. २०१४ ताशेट २०१८ ह्या वर्सा तांने गोलड मेडल जीकलो.
ताची २००८ ह्या वर्सा मेडल जीकिल्ली दुसरी भारताक आनी खासाबा जाधवा उपरांत जाने भारताक पयली ब्रोंझे मेदल रेस्टलींग हाच्या मालांत  १९५२ ओलंपिक हातुन मेळयली . २००९ ह्या वर्सा ताका द्यान चंद खेल रत्ना हो पुरस्कार फाव जालो जो भारताच्या खेल्गाड्यांक सग्ल्यान उंच. ३ ऑक्टोबर २००८ ह्या वर्सा ताने रण्येचो बैटन राजकूमार चर्ल्स हाच्या हातन दिलो २०१० कॉमेन व्ल्थ खेल चल्ताले तेन्ना. सुशिल कुमारन पयलो इनाम गोल्ड मेदल ७४ किलोग्राम ह्या वतीन २०१४ कॉमन वेल्थ खेलान

## शिक्षण आनी हेर वावर
सुशील कुमारान बी. पी. एडाचें  शिकवण नॉय्डा कॉलेज ऑफ फिसिकल एडिकेशन हातूंत पुराय केलें. सद्याक तो भारतीय रेलगाडी हतून कमर्शियल मैनेजर हाची पद्वी घेवुन आसा. कुंमारान मांवटेन ड्यु , एचियर ट्रेक्टर्स, आनी राष्ट्रीय तात्या संधेन पर्टनर्शिप केल्या जातुन ताका १० मिलेनचो इनकम आसा. ताने ५ मिलेनची जोड सोडली ताका एका सोर्याच्या कॉपणीन एक एद करपाक संग्लो पूण ताणे तो स्वीकार करुंक ना .

ताणे एका भारतीय दोकुमेनटरीन काम केला. ( Carve your destiny) जे अनुभाव सृवस्ताव हांने बरयला. ताने आनीक टीवी शोवान काम केल्या जशे तो जुड्ज अस्लो (MTV ROADIES) भारताचो रियलिटी शोव. तशेच दी कपिल शर्मा शोव  आनी कॉमेडी नायट्स विथ कपिल

दिल्ली पोलीसन ताका आरॅस्ट केल्लो आसा कारण  तो एक ज्युनियर खेल्गादी सागर धांकुर हाचो खेळटना घात घेत्लो म्हूण. उपरांत ताका पोलिसन आदलता फुडे हजिर केलो and ६ दीसाक बँडकानिट घटलो. ओक्टोबर २०२१ ह्या वर्सा आडलतान ताका पुराय सबूटा बरोबर अरॅस्ट केलो आनी बंडकानिट घत्लो

## संदर्भ

https://en.wikipedia.org/wiki/Sushil_Kumar

वर्ग:देवनागरी पानां
श्रेयस अय्यर

thumb|श्रेयस अय्यर
**श्रेयस सनतोश अय्यर** हो ६ डिसम्बर १९९४ घ्या वर्सा जाल्लो तो एक भारतीय क्रिकेट खेळगडो आनी दिल्ली टीमीचो कपतान जावन आसा तो माहाराष्ट्राच्या एका गावात जल्लो. प्रविण आमरे हाणी तो बारा वर्साचो आसताना क्रिकेटीन वाट केल्ली. ताचे मार्गदर्शन श्रेयस अय्यराक आयज मेरेन खूब मोलादिक आसा.

हालीत ताणे न्यूजीलैंडा वागडा आपली पयली टेस्ट मैच खेळून शतक मारले आनी आपलो भारतीय टेस्ट टीमीन जागो केलो.

ताणी आपलो अंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कैरियराची सरवात ९ नोवेंम्बर २०१७ न्यूजीलैंडा वागडा केल्लो. त्याच तरेन इंडियन प्रीमियर लीग खेळटा आसताना २०१६ ह्या वर्सा क्रिकेट ऑफ द ईयर पुरस्कार फावो जालो.

## संदर्भ

वर्ग:देवनागरी पानां
दीपा करमाकर

thumb|दीपा करमाकर
**दीपा करमाकर** हेएक भारतीय कसंरतपटू (gymnast), करमाकरान सगया लोकाचं आपणा कडेन २०१४ वसा "लासगो" हांगा जाया कोमन वेतखेळांत कायपयक मेळोवन ओडली. ते पैले भारतीय कसरतपटू जाकाह गा खेळांत इतहासाची पदक मेळ.

ताचो जल्म ९ ऑगट १९९३ वर्सा अगरताला हांगा जलो. ताया मुखेलशकाचें नाव भवेशवर नंद, ताया बापायचनावं लालकरमाकरताया भयणीचेनावं पुजा करमाक. 

दीपा करमाकरान ६ वसाचरे खेळां खातीर सरावसुकेलो. या वेळार भरतात खेळा खातीर कसलेबारेसरावकनासले. तरी पूण ताणे १४ वसा ची परायेचरे बालराटयखेळांत पादक जोडले. ताणी २०१६ वसा "रयो ओलंपस" खेळा खातीर भारताचे तनधीव केले. तेकायआकं नी मेडलापासुन वंनचीत उरल. पूणहजारारानी भरुयाकआनी तरनााका खेळांकडेन आकशत केल. दपा करमाकरा खेळा खातीर जाय ती इनामां फावा जाली, तातुली मूखेलहयार २०१५ चे "अर्जुना अवोर्ड" २०१६ चे "मेजर द्यानचंद खेळ रत्न पुरकार".

जरी तांची उंचाय ४ फूट ११ आसली तरी पूणताणी भारताचेनावं ससारक खेळांत मुकार हाडले. या खेळा बलकोणाक खबर नाशलया खेळांची वळखभारतीय लोकाकं जवे णदलीआनी आपया अथकं यनानी हजारांनी खेळगाका खेळांकडेआकशत केल. इंलीश भाशत ताच एक आपजीण "मोल वँडर" नांवान शीत जाया. खयानी दीपा करमाकर हेएक हान सो अजूबो.

## संदर्भ

https://en.wikipedia.org/wiki/Dipa_Karmakar

वर्ग:देवनागरी पानां
नीरज चोप्रा

**नीरज चोप्रा** हो एक ट्रैक आनी फील्ड ऐथ्लीट. जो भालो फेंक खेळगडो (जावेलीन थ्रो) ताचो जल्म २४ डिसेंबर १९९७ ह्या वर्सा पानीपत जिल्लो, हरयाणाच्या खांडरा ह्या गांवांत जालो. भारताचे आर्मीत तो एक जुनियर कमिशन ऑफिसर.नीरज हो पयलोच ट्रैक आनी फील्ड ऐथ्लीट जाका २०२० टोकयो ऑलिम्पिकांत भारताक भागरां पदक फावो जालां.

## जिवीत आनी शिक्षण
नीरज्याक दोन भयणी ताचे आवय-बापायचें नांव सरोज देवी आनी सतीश कुमार, ताचो बापूय एक शेतकामती जावन आसा.  नीरज चोप्रान दयानंद एंग्लो वैदिक ह्या कॉलेजीतल्यांन आपलें शिक्षण पुराय केलें. 

## ताचें ट्रेनींग
जायते ताचे वांगडी ताच्या फोफशेपणा खातीर ताका चाळयताले.पूण नीरजाच्या बापायन ताका व्यायामशाळा हाचो वांगडी केलो. मागीर फुडें ताका पानीपत जीमाचो वांगडी केलो, जेन्ना शिवाजी स्टेडीअम पानीपत तो खेळटना ताणें जायते भाले उडोवपी(जावेलीन थ्रो) पळयले. ताकां पळोवन नीरजान आपणें भाग घेवपाक सुरवात केली. नीरज जायते फावटीं स्पोर्टस् अथॉरिटी ऑफ इंडिया हांगा वयतालो थंय ताका प्रशिक्षक जयवीर चोद्री मेळ्ळो. ताणें ताका प्रशिक्षण नासतना ४० मिटर भालो उडयता तें पळोवन तो ताचो पयलो प्रशिक्षक जालो. नीरज जायतें नवें शिकून ताका डिस्ट्रिक्ट चैम्पीअन्शिपान काश्या पदक फावो जालें तेन्ना ताणें आपल्या फामिलीक सागूंन पानीपत रावपाचें चितलें. २०१४ वर्सा युत ऑलिम्पिकांत ताका रुपें पदक फावो जालें, २०१७ वर्सा ओडिसा एशियन ऐथ्लीटीक चैम्पीअन्शिप हांगा ताका भागरां पदक मेळ्ळें. 

## २०२० टोकयो ऑलिम्पिक
२०२० टोकयो ऑलिम्पिकांत भारताचो भालो फेंक खेळगडो नीरज चोप्रान ७ ऑगस्ट २०२१ टोकयो ऑलिम्पिक सर्तींत भागंरा पदक जिखून इतिहास रचलो. नीरजान ८७.५८ मीटर लांब भालो उडोवन ही कामगिरी केल्या.नीरजान भागरां पदक मेळोवन हे सर्तींचो शेवट गोड केलो. बिजींग ऑलिंम्पिक २००८ उपरांत हें भारताचें पयलें पदक जावन आसा. ह्या भांगरा कामगिरी उपरांत नीरजाचेर तोखणायेचो पावस पडलो. राष्ट्रपती रमनाथ कोविंद प्रधानमंत्री नरेंद्र मोदी आनी जायत्या मानेस्तानी नीरजाचें अभिनंदन केलें. हरयाणाच्या मुख्यमंत्री मनोहरलाल खट्टर नीरजान भांगरा पदक जोडलें म्हूण ताका ६ कोटी रूपयांचो इनाम दिलो. 

## पुरस्कार
नीरजाक अरजुना पुरस्कार-२०१८,  विशिश्ट सेवा मेडल आनी ध्यान चंद खेल रतना-२०२१ अशें पुरस्कार फावो जाल्यात

## संदर्भ

https://en.wikipedia.org/wiki/Neeraj_Chopra

वर्ग:देवनागरी पानां
विश्वनाथन आनंद

thumb|विश्वनाथन आनंद

## आयुश्यक्रम
विश्वनाथन आनंद हाचो जल्म ११ डिसेंबर १९६९ ह्या दिसा जालो . विश्वनाथन आनंद हाचे नांव आनंद आनी विश्वनाथन हे ताचे आड नांव जावन आसा. ताचो जल्म चन्नाय‌, तमिलनडु हांगा शारांत जालो आनी हांगाच तो व्हड जालो. ताच्या बापायक लोक कृष्णा विश्वनाथन म्हुण वळखताले तो दक्षिण रेलवे खातयाचो मुखेली आसलो. आनि ताचे आवयचे नांव सुशिला आसले. ताचिआवय एक व्हड बुद्धिबळ खेळगडी. ति बुद्धिबळाच्यो सर्तिचश चुकयनासली.

## शिक्षण
आनंदान पयले पावट आपले आवयकडल्यान बुद्धिबळ खेळपाक सुरवात केली. आपल्या आवयक तो आपली पयली शिक्षक असो मानता. ताची आवय आनंदा परस बुद्धिबळ खेळांत हुशार आसली अशें म्हणतात. आनंद ल्हान आसतनाच ताचें आवयन ताका बुद्धिबळ खेळपाची रूच लायल्ली. आनंद आपल्या दोंन भयण भांव परस सगल्यान धाकलो आसले कारणान ल्हान आसतना ताची चड अपुरबाय जाल्ली. आनंदान स वर्साचो आसतनाच बुद्धिबळ खेळपाक सुरवात केल्ली.

विश्वनाथन आनंद हाणि आपले शिक्षण डॉन बॉस्को मॅट्रिकुलेशन हाय सेकेंड्री स्कूल हातूंत पुराय केले.

## सर्तेनी मेळ्ळिल्ले पुरस्कार
विश्वनाथन आनंद पांच पावट अंतरराष्ट्रीय बुद्धिबळ वस्ताद २००२ वर्स मेरेन राविल्लो आसा. ताणे एलॅक्सै शिरोव हाका हरोवन स-व्या खेळाक २००० वर्सा (FIDE) अंतरराष्ट्रीय बुद्धिबळ वस्तादपण मेळोवन घेतली. आनी हे पद ताणे२००२ वर्स मेरेन सांबाळ्ळे. ते उपरान आनंद अनिर्विवाद विश्व वस्ताद २००७ ह्या वर्सा हे पद मेळोवन घेतले आनी व्लादिमीर क्रैमनिक हांचे कडल्यान २००८, वॅस्लिन तोपालाॅव २०१०, बॉरिस गॅलफॅन्ड २०१२, मेरेन राखले. २०१३ ह्या वर्सा आनंद मॅगनस कार्लसन ह्खा खेलगड्या कडल्यान हरले. तसोच २०१४ ह्या वर्सा मॅगनस कार्लसन हाचे कडल्यान दुसरे पावट हरलो.

## प्राप्ती
क्रामनिक, तोपालॉव आनी गॅरी कासपारॉव हांचे फाटल्यान २००६ ह्या वर्सा आनंद इतिहासांतलो २८०० एलॉ मार्क फि.डे. सर्तित चवथो बुद्धिबळ खेळगडी म्हुण परजळ्ळो. ताणे २१ म्हयन्याक आपले पयले पद सांबाळ्ळे. विश्वनाथन आनंद सगळ्यापरस बेगीन खेळपी म्हुण वळखतात. १९८० ह्या वर्सा ताच्या आयुश्यक्रम सुरु जावचे पयली तो पयलोंच एक फामाद खेळगडी जाल्लो. ताणे फि. डे. अंतरराष्ट्रीय बुद्धिबळ सर्तित २००३ आनी २०१७ आनी वल्ड बल्टिस कप २००० अशे जायते ईनाम मेळोवन घेतल्या.‌ विश्वनाथन आनंद पयलो खेळगडी जाणे १९९१-९२ हया वर्सा राजिव गांधी खेल रत्न पुरस्कार मेळोवन घतलो.

## संदर्भ

https://en.wikipedia.org/wiki/Viswanathan_Anand

वर्ग:देवनागरी पानां
साइखोम मीराबाई चानू

## आयुश्यक्रम
08 1994 ह्या दिसा नोनपोग कोकचंग ह्या गांवान जाल्लो. तें ऐक भारतीय वजन उखलपी जावन आसा. तांणे 2020 वर्ष टोकिओ ऑलिंपिक्सात आमच्याच भारताक चंद्राची मेघाल हाडली. हो आमच्या भारताक एक व्हड अभिमान जावन आसा. ताचे हे उदरगती खातीर ताका जायते पुरस्कार फावो जाले. ताका पदमा त्री पुरस्कार आमच्याच भारतान दिलो आनी 2018 वर्ष ताका दयान चंद खेळ रतना पुरस्कार फावो जालो. 12 वरसाच्य पीरायेर ते आपल्या घरच्याक घरची काम करपिक हात घालताले. रानान वचुन जड जड झाडाचो खांदयो उखलीत घरची वाठ चलत वताले. ताच्या वडल्या भावाक लेगीतइतले जड वजन उखलपाक जायनाशीले पुण मीरा बाय ते काय नय करून उखलताले, ताचो बळ पळोवन ताच्या घरच्याक हे मोठे अजाप दीपक लागले.

## ताचें जिवीत आनी शिक्षण
ताच्या घरच्यानी ताचो हो वावर पारखीलो, आनी ताका व्हड तेको दीलो. ताणे आपले प्रशिक्षण मनीपुरच्या स्पोर्ट्स एकडमीतल्यान आपणायले. जायते फावट ते वाटे टक ड्रायवर कडल्यान लीफट मागुन ते घरा परतताले, ह्या चाली वरवी एक वेगळो संबंध ताणे जोडलो. ताणी सगळ्या डक डायवराक आपोवन आपली उदरगत विख्यावुन तांचो आशीर्वाद घेतलो. जेन्ना ते टोकियो ऑलिंपिक्स जीकून आयले तेदना ताका 1 करोड ईनाम ताका बायजु हाणी फावो केलो.

## प्राप्ती
50 लाखाचो ईनाम ताका भारतीय सरकारान फावो केलो, 1 लाख ताका मनीपुरच्या सरकारान कडल्यान मेळ्ळे. 2 करोड ताका भारतीय रेल्वेतल्यान फावो जालो. हेच नय पुण हेर काय व्हड व्हड पुरस्कार व्हडा उमेदीन ताका फावो केले. 2013 ह्या व्यसा ते रीयो ऑलिंपिक्सात योग उमेदवार जाले. पुण ते फुडे ते तीन फालट साडले. पुण ताणे हार मानली ना. फुडे ताणी विजय प्राप्त करून ताका जायते पुरस्कार प्राप्त करून घेतले. ताची देख जण एकल्यान आपणावप गरजेची, केदीच हार मानची नय. उठुन परीसतेतीक फुडो करचो.

## संदर्भ

https://en.wikipedia.org/wiki/Saikhom_Mirabai_Chanu

वर्ग:देवनागरी पानां
मेरी कोम

**मांगते चुंगनेजंग मेरी कोम** तिचो जल्म २४ नोव्हेंबर १९८२ जाल्लो. ही एक भारतीय बॉक्सिंग चेंपियन. मेरी कोम हाणी "महिला जागतिक हौशी बॉक्सिंग अजिंक्यपद" जिंकली. २०१२ लंडन ऑलिंपिक स्पर्धेत फ्लायवेट प्रकारामध्ये तिने कांस्यपदक मिळवले. 

२०१३ रान मेरी कोमान अनब्रेकेबल नावाचे आत्मचरित्र घेत्ले. २०१४ हया वार्सान, तिच्या जीवितावयर आधारित मेरी कोम ह्याच नावाचें हिंदी चित्रपट प्रदर्शित जालें. त्या चित्रपटात मुखेल  अभिनेत्री प्रियांका चोप्रा हिने मेरी कोमची भूमिका बेस बरे तरेन केल्या.

तिचो जलम मणापूरमधील दुर्गम खेड्यात, कांगथेईमध्ये एक गरीब कुटुंबात जाला. आनी **गरिब कुतुंबान जाल्लान मेरी कॉम  खूब गरिब्सनिन वाडली व्हड जाली. तिणें आपल्या** जिवीतांत खूब कश्ट दूख अभव केल्ल्यात. भूरग्या पणात रावन मेरी कोमाक बॉक्सीगान खूब रुची आशिल्ली, आनी मेरी कोंम तातून खूब बरै आशिल्ले.  मणिपुरी बॉक्सर “डिंको सिंग” (२०००) हाका पळोवन तिका बॉक्सीगान रूची आयली. त्याच वर्सा सावन तिणे आपली ट्रेनिंग "नारजित सिंग" जो मणिपुर राज्याचो बॉक्सींग कोच आशिल्लो, हाचें कडसून "खूमन लांमपक, इंमपाल" हांगा घेतलें. मेरी कोम हाणी "वर्ल्ड बॉक्सींग चेंम्पियनशीप" एके दिकेन फाटफाट जिकून घेतल्या. ती एक अशी बायल जावन आसा जाणी "मेडल आनी ट्रोफी" स पावटी वर्ल्ड चेंम्पियनशिपानसून जिकून घेतल्यात. तशेंच "लंडन ओल्म्पिक" हांगाय तिणें पावल मारुन क्वालीफाय जाल्लीं. मेरी कॉम हिणे सगिल्ले की २०१६  रियो ओल्म्पिक गेम्स उपरांत ती बोसिंग सोडतली म्हूण कित्याक ताची कुड आदले भाशेंत घटमूट नाशिल्ली.

मेरी कोम हाका जायते वडले वडले पुरस्कार मळिल्लें आसात. तांची नावा म्हळ्यार :-
* २००३ ह्या वर्सा मेरेन “मेरी कोमाक” अर्जुन पुरस्कार प्रदान केलो.
* पद्मश्री (खेळ), जो तिका “२००६” ह्या वर्सा मेळिल्लो.
* राजीव गांधी खेलरत्न पुरस्कार जो “२००९” ह्या  वर्सा मेळिल्लो.
* पद्मभूषण (खेळ), “२०१३” ह्या वर्सा मेळिल्लो.
* अर्जुन पुरस्कार (बॉक्सिंग) “२००३” ह्या वर्सा मेळिल्लो.
* पद्मविभूषण पुरस्कार (खेळ),”२०२०” ह्या वर्सा मेळिल्लो.

मेरी कोम धाक्टे अस्तानाच पासुन तांनी खूब कश्ट, त्रा्स, दुख सोस्ले. आनी सगले कडेन एक नाव जोडून घेतले. आइस “मेरी कोंम” ह्या नावाक कोणुच वल्खाना आशे ना. आता पुराय संवसार तिका जाणा. दूसर्या बायला खातिर ती एक प्रेणा जावान आसा. दोन भुग्यांक जल्म दिवुन पासून तिणें  आपलें खेळपाचे सोडले ना. आपल्या जिवितांत ती मुखार वचात रावली आनी मुखावयलो पावडो, आपले कश्टावरवी हासिल केलो. आनी हे तरेन हे परी मेरी कॊमान आख्या संवसाराक  आपलें नांव जाहिर केले.

## संदर्भ

https://en.wikipedia.org/wiki/Mary_Kom

वर्ग:देवनागरी पानां
महेंद्र सिंह धोनी

## जल्म
**महेंद्र सिंह धोनी**चो जल्म ७ जुलय ह्या दिसा रांची बिहार ह्या गांवांत जाल्लो. तो एक राजपूत घरांत जल्माक आयिल्लो. ताच्या आवयचें नांव देवकी देवी आनी बापायचें नांव पान सिंह. तशेंच धोनीक एक भाव नरेंद्र धोनी आनी भयण जयंती गूपता. महेंद्र सिंह धोनीक लोक माही वा एम एस धोनी म्हूण वळखतात. ताणें आपले पुराय शिक्षण द एक वील जवाहर विघालय मंदिर हांगा केलें.

## करियर
धोनीचे ३०० वा खेळटाना ताणें ८०० परस अदिक विजय मेवली. महेंद्र सिंह धोनी एक भारतीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळगडो. क्रिकेटिच्या इतिहासांत सर्वात म्हान कर्णघार मानले आनी जायतो यश ताका मेळ्ळो. तो उजव्या हातांत खेळपी खेळगडो आशिल्लो आनी ताच्या नेतृत्वाखाला भारतीय क्रिकेट संघान विऋचषक जिखले. धोनीन २००४ ह्या वर्सा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मध्ये पदापर्ण भाग घेतलो आनी थंय सेचरी करुन स्वताक आपूण स्थापन जालो. २००७ ह्या वर्सा एका दिसाची कर्णघारपद स्वीकारली आनी भारताक विशय विजेता ही शीर्षक मेळय.

## संदर्भ

https://en.wikipedia.org/wiki/MS_Dhoni

वर्ग:देवनागरी पानां
सुनील छेत्री

thumb|सुनील छेत्री
**सुनील छेत्री** एक भारतीय फुटबॉलर जावन असा, जो एक स्ट्राइकर या ववगरचे रुपाांन खेळ खेळटा आनी इांडीयन सुपर लीगचे क्लब बेंगळूरू एफसी आनी भारतीय राष्ट्रीय टीम दोनी हेतून तो कॅ प्टन असा. लोकाांच्या नजरेन तो कॅ प्टन फां टास्स्ट्टकच्या रुपान जाणा जावन असा, जेतून क्रिस्स्ट्तयानो रोनाल्डोच्या उपराांत सक्रिय खखलाडीच्या मधी आांतरराष्ट्रीय मॅचाण सवााधधक गोल करपाच्या बाबतीत दुसरो पद मेळून घेतला.

## उपलब्धी
देशातले सवोच्च आांतरराष्ट्रीय सांघटन फुटबॉल गोलाची सगळे ममळून स्ट्कोर ११२ आनी सामान्य मॅधचांन ७२ राष्ट्रीय गोल के ला. हो एक सगळ्या भारतीय राष्ट्रीय साांगाखातीर सगल्यान चड गोल करपी खेळाडूअसा. सुनील छेत्रीच्या त्याच्या ३४ व्या वाढददवसाननममत्त AFC द्वारा ताका एमशयन आयकॉन म्हणून घोवित करपाक आयले.

## हेर जाग्यार ताच्या खेळाची सहभागीता
छे त्रत्रन २००९ साली मोहन बागान आपल्या व्यवसानयक कायाकतीन सुरवात के ले. त्या उपराांत ते JCT हातून गेलो थय तानी ४८ सामान्य भीतून २१ गोल के ले. तो २०१०, साली मेजर मलग सॉकरच्या कॅ न्सस मसटी ववझाडेसकडून खेळला. परदेशात वचपी उपखांडातलो नतसरो खेळाडू जालो. तशेच, युनायटेड स्ट्टेटान तो चड काळ दटकांूक ना आनी तो बेगीनुच इांडडया आय-मलगान परतलो. थय ताणे धचराग यूनाइटेड आनी मोहन बागानकडून खेळलो. भायर परदेशात वयच्या पयली ताका प्रायमरा मलग स्ट्पॉदटांग क्लब डी पोतुागाल करारबद्द के ले, थय ताने क्लबा वाटेल खेळो.

तानी भतााक २००७ नेहेरु कप, २००९नेहेरू चिक तसेच 2011 SAIF चॅस्म्पयन मशप जीकपाक मदत के ली. २००८ च्या AFC चॅलेंज कप वेळार तो भारताच्या सवा कृष्ट्ट खेळाडू पैकी एक असलो. त्याच्या खातीर भारतात ही मॅच स्जकली आखण त्याच्या खातीर 27 वसाातले त्याांच्या पदहल्या AFC अमशयाई चिका खानतर पात्र ठरले. त्या उपराांत 2011 AFC आमशयाई कपान दोन गोल के ले. छेत्रीन २००७, २०११, २०१३, २०१४, २०१७, आनी २०१८-१९ या वसाान स फावटी अखखल भारतीय फुटबॉल महासांघाचे वसाातलो सवोत्तम खेळाडू म्हणून घोवित करपा आय.

## संदर्भ

:hi:सुनील छेत्री

वर्ग:देवनागरी पानां
लिएंडर पेस

**लिएंडर पेस** हाचो जल्म १७ जून १९७३ वर्सां कोलकत्ता शारांत जालो. तो भारताचो एक नामनेचो टेनिसपटू, तशेंच टेनिसांत-दुहेरी हातूंत नांव जोडला. लिएंडराचें भुरगेपण कलकत्ता शारांतुच गेलें, मुखार कलकत्ता हांगा ला मारतिनिये ह्या फामाद शाळेंत तशेंच कलकत्ता विध्यापिठांत सेंट झेव्हियरस कॉलेज हांगा ताणें आपलें शिक्षण घेतलें. १९८५ वर्सां लिएंडरान मद्रासाक ब्रीटानिया अमरुतराज टेनिस अकादमींत आपलो दाखलो घेतलो थंय ताचें टेनिसांत जिवीत सुरू जालें.पेसाच्या जिविताची वाट पुरांय खेळांत आसली कारण ताच्या आवय बापायचो मुखेल संबंद हॉकी आनी बास्केटबॉल ह्या खेळांत आसलो. पूण लिएंडर पेसान आपली वाट टेनिस खेळांत मुखार व्हेली. तर सुरवातेक ताका १५ ग्रेंड स्लेम पदक फावो जालें.

## दुहेरींत पदकां
उपरांत १९९२ ते २०१२ मेरेन स ऑलंपिक स्पर्धेंनी भाग घेवपी पेस हो एकलोच भारतीय खेळगडो आनी संवसारांत एकलोच असो टेनिस खेळगडो जावन आसा,जायत्या एकेरो भाग घेवन लिएंडर पेसान देशाखातीर कितलेंशेंच पुरस्कार फावो केल्यात. १९९० वर्सां ज्युनियर विम्बल्डन स्पर्धेंन जैत मेळयलें तेन्ना तो ज्युनियर पंगडांत पयल्या पांवड्यार आशिल्लो. १९९३ वर्सां लिएंडर पेसान अथेन्स ऑलंपिक्सान टेनिस चल्यांच्या-एकेरींत कांस्य पदक मेळयलें. एकेरी परस दुहेरींत ताणें टेनिसांत नांव जोडला. १९९९ वर्सां रशियाचें  लिसा रेमंड हाच्या वांगडा पेसान विम्बल्डनांक दुहेरींत अजिंक्यपद मेळयलें, मुखार २००३ वर्सां मार्टिना नावराती हाच्या सांगाता लिएंडरान विम्बलडन आनी ऑस्ट्रेलियन उगत्या स्पर्धेंत जैत फावो केलें.तशेंच २००६ ह्या वर्सां झेक  प्रजासतकाच्या मार्टिन डॅम वांगडा खेळटना तो ऑस्ट्रेलियन उगत्या स्पर्धेंच्या शेवटच्या सामान्यामेरेन पावलो. तर डॅ वांगडा ताणी अमेरिकन उगत्या टेनिस स्पर्धेंत पदक मेळयले, उपरांत त्याच वर्सां दोहा हांगा आशियाई स्पर्धेंत पेसान महेश भुपती आड खेळटना चल्यांच्या दुहेरींत आनी सानिया मिर्झावांगडा खेळटना दुहेरींत सुवर्ण पदक मेळयलें. अशेंच जायत्या खेळगड्या आड लिएंडर पेसान पदका फावो केल्यांत.

## पुरस्कार
तर ह्या ताच्या कश्टाक लागून वेगळें वेगळें पुरस्कार लेगीत फावो जाल्यात. १९९६-१९९७ ध्यान चंद खेल रत्न पुरस्कार जो भारताचो खेळांत व्हडलोपुरस्कार जावन आसा तो प्राप्त जालो, तशेंच अरजूना पुरस्कार १९९० वर्सांमेळलो, पद्मा श्री पुरस्कार २००१, आनी भारताचो तिसरो व्हड नगरीपुरस्कार जानेवारी २०१४, तर मुखेल देसाच्या योगदानाखातीर टेनिसान ताका पद्म भुशण इनाम फावो जालें.

## संदर्भ

https://en.wikipedia.org/wiki/Leander_Paes

वर्ग:देवनागरी पानां
कपिल देव

## '''जल्म'''
कपिल देव हाचे पुराय नांव कपिल देव रामलाल निखंज जावन आसा. ताचो जल्म ६ जानेवारी १९५९ ह्या वर्सा जालो. तो भारताचो आदलो क्रिकेट खेळगडो. ताणें भारताक क्रिकेट विश्व कप जिखोवन हाडपाचो माथाळो १९८३ वर्साक फुडाकार दिलो.  तांच्या पंगडात  तो फास्ट बोलर आनी नेटान मारपी बॅट्समॅन आशिल्लो. २००२ ह्या वर्सा कपिल देवाक ‘ विजडन ’ ह्या शेंकड्यांतलो भारतीय क्रिकेटर हे नांव दिल्लें.

## '''अभिलेख'''
कपिल देव हाका २४ वर्साचे पिरायेर क्रिकेट विश्व कप जिखपी तरुण क्रिकेट प्रमुख हो अभिलेख आसा.कपिल देवान क्रिकेट खेळूंक पयली सुरवात आपल्या राज्य हरयाना हाका खेळून केली. उपरांत ताणें भारतीय राष्ट्रीय पंगडात संयोग १९७८-७९ ह्या वर्सा केलो जेन्ना ते पाकिस्तान पंगडा विरोध टेस्ट सिरींज सुरू जाल्यो.

१९८०-८१ ऑस्ट्रेलियाचे भोंवडे मदीं कपिल देवाक जाखम जाल्यान लेगीत तो शेवटाच्या दिसा खेळ्ळो आनी वयल्यान भारत ती मॅच जिखले. ताणे त्या मॅचिन पयले ५० धावडीसंख्या न्यूजीलैंड हांच्या विरोधी केल्यो. त्याच वर्सा ताका खूब नामना प्राप्त जाली. ताणें भारताक जिखून हाडूंक दोन या फुडाकार दिलो.

## '''पुरस्कार'''
कपिल देव हाका भारतीय उच्च नागरीक पुरस्कारान सामान्य केल्यात. पद्म श्री(१९८२) आनी पद्म भूषण( १९९१) पुरस्कार  आनी अर्जुन पुरस्कार फावो जाल्यात.

## '''संदर्भ'''
https://www.britannica.com/biography/Kapil-Dev

वर्ग:देवनागरी पानां
ध्यानचंद

**ध्यानचंद** हो एक भारताचो हाॅकी प्लेयर. ध्यानचंद 29 आगस्ट 1905 ते 3 डिसेंबर 1979 ह्या वर्सा तो भारताचे हाॅकी फुल्डाचो प्लेयर आसलो. तो हाॅकी फील्डातलो एक फामाद प्लेयर म्हुण जाना जावन आसलो. ताच्यो हाॅकी खेळपाच्यो कला एका फुटबॉल प्लेयर पेले हाका कमपोर करताले. ताचो जल्मचो दिस 29 आगस्ट आनी ह्या दिसा भारतांत राष्ट्रीय खेळ दिवस ह्या रूपांत मनयतात वर्साच्या वर्सा.

## पुरस्कार
1956 ह्या वर्सा भारत सरकारांत ताका पदमाभुषण फावो जाल्लो. ताणी हाॅकी फिल्डान तीन फावटीं ओलम्पिकाक गोल्ड मेदल घेतिल्लीं. 1928 एम्सटरदेम ओलम्पिक, 1932 लाॅस एंजेल्स ओलम्पिक आनी 1936 बलिन ओलम्पिक ह्या वर्सांत आनी ह्या जाग्यार गोल्ड मेदल घेतल्यात.

## जल्म
ध्यानचंदाचो जल्म 29 आगस्ट 1905, अलाहाबाद हांगा जाला. तो एका राजपूत घराण्यांत जाल्लो. चंद जेन्ना 16 वर्साचो आसलो तेन्ना ताणीं आर्मीक जोय्न जाल्लो. ताच्या बापायचें नांव समेश्वर सिंग आनी आवयचें नांव शारदा सिंग आशिल्ले. चंदाक एक भाव आशिल्लो ताचें नांव रुप सिंग आशिल्ले. ताचो व्हडलो भाव रुप सिंग भारताचे हाॅकी पंगडाक खेळटालो. रुप सिंग 1932 आनी 1936 ह्या वर्सांत हाॅकी फील्डात ओलम्पिकाक खेळ्ळा.

## कॅरियर
चंदाचे पयले अंतराष्ट्रीय सत्ताभारतीय फौज हांचे वांगडा निव्जलेंद हांगा जाल्ले. मागीर आर्मितल्यांत ताका भारताचे ओलम्पिक पंगडाक हाॅकी फील्डांत वचपाक अनुमती दिली. तातूंत भितर तो इतलो तरबेज जालो की आंतरराष्टीय करियरांत ताका हाँकीचो जादुगार म्हणतात. चंदाक दोन पावट ओलम्पिकाच्या पंगडाक कांयच परिक्षा वा ट्रायल दिनासतना पंगडाक वेचून काडलो. 1932 ह्या वर्सांत आनी 11 आॅगस्ट ह्या दिसा भारताचो पंगड फाय्नलीक पावून गोल्ड मेदल जिकिल्ले आनी तशेंच 1936 ह्याय वर्सांत फायनलीक पावून जिकिल्ले. ध्यानचंदाक बेस बरो खेळटालो आनी ताका हाँकी खेळाचो जादुगर अशें म्हण्टाले.

## संदर्भ

https://en.wikipedia.org/wiki/Dhyan_Chand

वर्ग:देवनागरी पानां
ಭಾರತಾಚ್ಯಾ ಸಂವಿಧಾನಾಚಿ ಪ್ರಸ್ತಾವನ್

## ಭಾರತಾಚ್ಯಾ ಸಂವಿಧಾನಾಚಿ ಪ್ರಸ್ತಾವನ್

**ಆಮಿ ಭಾರತಾಚಿ ಪ್ರಜಾ ** , ಭಾರತಾಕ್ **ಸಾರ್ವಭವ್ಮ್ , ಸಮಾಜ್‌ವಾದಿ , ಧರ್ಮ್ ನಿರೆಪೇಕ್ಷ್ , ಲೋಕ್‌ಶಾಹಿ ಗಣತಂತ್ರ್** ಜಾವ್ನ್ ರಚುಂಕ್ ಆನಿ ತಾಚ್ಯಾ ಸರ್ವ್ ನಾಗರಿಕಾಂಕ್ :

ಸಾಮಾಜಿಕ್ ಆರ್ಥಿಕ್ ಆನಿ ರಾಜಕೀಯ್ **ನ್ಯಾಯ್** 

ವಿಚಾರಾಚೆ, ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಚೆ, ವಿಶ್ವಾಸಾಚೆ, ಭಾವಾರ್ಥಾಚೆ  ಆನಿ ಆರಾಧಾನಾಚೆ **ಸ್ವಾತಂತ್ರ್** 

ದರ್ಜ್ಯಾಚಿ ಆನಿ ಸಂದೆಚಿ **ಸಮಾನತಾಯ್** 
ಹ್ಯಾ ಸರ್ವಾಂ ಮಧೆಂ 

ವೈಯುಕ್ತಿಕ್ ಘನ್ ತಶೆಂಚ್ ರಾಷ್ಟ್ರಾಚೊ ಎಕ್ವಟ್ ಆನಿ ಎಕ್ವಟಿತ್‌ಪಣಾಕ್ ಪಾಟಿಂಬೊ ದಿವ್ನ್ ಸಮೆಸ್ತಾಂ  ಥಂಯ್ **ಭಾವ್ ಬಾಂದವ್ಪಣ್** ಆಸಾ ಕರುಂಕ್.

**ಹ್ಯಾ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಸಂವಿಧಾನಾಚ್ಯಾ ಸಂರಚನ್ ಸಭೆಂತ್** ಹ್ಯಾಚ್ ನವೆಂಬರಾಚ್ಯಾ 26 1949 ವೆರ್ **ಹ್ಯಾ ಮಾರಿಫಾತ್ ಅಮಿ ವಯ್ಸಿತಾಂವ್, ಶಾಸನ್ ಕರ್ತಾಂವ್ ಆನಿ ಆಮ್ಕಾಂಚ್ ಹ್ಯಾ ಸಂವಿಧಾನಾಕ್ ಸಮರ್ಪಿತ್ ಕರುನ್ ಘೆತಾಂವ್.** 

वर्ग:ಕನ್ನಡ್ ಪಾನಾಂ
ಗಣಿತ್

ಗಣಿತ್‌ಶಾಸ್ತ್ರ್ ಭೋವ್ ಪ್ರಖ್ಯಾತ್ ಶಾಸ್ತ್ರಾಂ ಪಯ್ಕಿ ಏಕ್. ಹೆಂ ಶಾಸ್ತ್ರ್ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ದಿಸ್ಪಡ್ತ್ಯಾ ಜೀವನಾಂತ್ ಚಡ್ ಮಹತ್ವಾಚೆ.

ಗಣಿತಾಂತ್ ಮುಖ್ಯ್ ರಿತಿನ್ ತೀನ್ ಭಾಗ್ ಆಸಾತ್ :
# **ಅಂಕ್‌ಗಣಿತ್** (Arithmetic)
# **ಬೀಜ್‌ಗಣಿತ್** (Algebra)
# **ರೇಖ್‌ಗಣಿತ್** (Geometry)

ಹೆಂ ಲೇಖನ್ ಹಾಂಗಾಸರ್ ಸೊಂಪಾನಾ. ಹಾಕಾ ಚಡಿತ್ ವಿಷಯ್ ಮೆಳೊಂಕ್ ಆಸಾತ್. ಜರ್ ತರ್ ತುಮ್ಕಾಂ ಕಿತೆಂಯೀ ವಿಷಯ್ ಸೆರ್ವೊಂಕ್ ಆಸಾ ತರ್, ತುಮಿ ತೆಂ ಬೊರೊವ್ನ್ ಘಾಲ್ಯೆತ್. ಹೆಂ ಆಮ್ಕಾಂ ಉಪ್ಕಾರಾಚೆ ಜಾತೆಲೆ. ಕಿತೆಂ ತರಿಯಿ ಅಕ್ಷರಾಂತ್ ಚುಕಿ ಆಸ್ಲ್ಯಾರ್ ತೆಂ ತಿದ್ವಿತೆಲ್ಯಾಂವ್.

वर्ग:ಕನ್ನಡ್ ಪಾನಾಂ
ಮೂಳೊ ಪೊಳೊ

**ಮೂಳೊ ಪೊಳೊ** ಮುಳ್ಳೆಂ ಏಕ್ ಪೊಳಿ. ಏ ಅಮ್ಚಾ ಆರೋಗ್ಯಾಕ್ ಭಾರಿಸ್ ಬರೆಂ. ಹ್ಯಾ ಪೊಳಿಂತ್ ಮಸ್ತ್ ವಿಟಮಿನ್ ಅನಿ ಉದ್ಕಂಚೆ ಅಂಶ್ ಅಮ್ಚಾ ಜಿವಾಕ್ ಮೇಳ್ತಾ. ಏ ಏಕ್ ಅಪರೂಪಾಚೆ ಖಾಣ್. ಹಪ್ತ್ಯಾಂತ್ ಏಕ್ ಪೌಟಿ ಮೂಳೊ ಖೌಂವ್ಚ್ಯಾಂತ್ ಪೈಲ್ಸ್, ಪಿಶರ್, ಪಿಸ್ತೂಲ ಏನಾ.

## ಜಾಯ್ ಅಸ್ಚೆಂ ಸಮಾನ್
*ತಾಂದು ಧೇಡ್ ಕೋಪ್
*ಮೂಳ್ಯಾಚೆಂ ಖಾತ್ ಕಾಡ್ನ್ ಕಾಂತ್ಲ್ಲೆಂ
*ಘಟಿ (ತಂಮ್ಡಿ) ಮಿರ್ಸಾಂಕ್ 
*ರುಚಿಕ್ ಜಾಯ್ ಆಸ್ಚೆಂ ಮೀಟ್
*ತೇಲ್ ಅನಿ ತೂಪ್ 

## ಕರ್ಚೆಂ ವಿಧಾನ್
ತಾಂದು ಏಕ್ ಗಂಟೊ ಬಿಜೊವ್ನ್ ಧವರ್ಚೆಂ. ಬಿಜೊವ್ನ್ ಧವರ್ಲೆ ತಾಂದು, ಮಿರ್ಸಾಂಕ್, ಮೂಳೊ ಸೆರ್ವೊನ್ನು ಸನ್ ಕರ್ನ್ ವಾಟ್ಚೆಂ. ಹ್ಯಾ ಪೀಟ್ಯಾಕ್ ಮೀಟ್ ಬೊರ್ಸುನ್ ತಕ್ಷಣ್ ಪೊಳಿ ಕರ್ಚೆಂ. ಪೊಳಿ ಕರ್ತನಾ ತಕಾ ತೇಲ್ ಆನಿ ತೂಪ್ ಗಲ್ಚೆಂ.

## ಉಲ್ಲೇಖ್

वर्ग:ಕನ್ನಡ್ ಪಾನಾಂ
Xacuti

**Xacuti** (Shagoti) Konkani lokancho khaan.

## Sondorbh

वर्ग:Goenchim Khannam jevnnam
वर्ग:Khannam jevnnam
वर्ग:Lipiantor korpachim panam
वर्ग:Romi panam
एस्त‌र नोरोन्हा

**एस्त‌र वालारी नोरोन्हा** अभिनेत्री.

वर्ग:देवनागरी पानां
ಲಿಂಬ್ಯಾಚಿ ಚಟ್ನಿ

**ಲಿಂಬ್ಯಾಚಿ ಚಟ್ನಿ** ಏಕ್ ವಿಶೇಷ್ ಚಟ್ನಿ. ಹೆಂ ಚಟ್ನಿ ವೊಂಕ್ ಆಸ್ತಾನಾ ಪೆಜ್ಯೆ ಒಟ್ಟುಕ್ ಜೊಂವ್ಕ್ ಭಾರಿಸ್ ಬರೆಂ.ಹೆಂ ಆರೋಗ್ಯಾಕ್ ಬರೆಂ ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಹಾಂತುನ್ ವಿಟಮಿನ್ ಸಿ ಆಸಾ.

## ಜಾಯ್ ಅಸ್ಚೆಂ ಸಮಾನ್
*ಲಿಂಬೊ ಕುಡ್ಕೆ ಕೆಲ್ಲೆ
*ಪಿಟೊ ಮೀಟ್
*ಮಿರ್ಸಾಂಕ್ ಪಿಟೊ
*ತೇಲ್

## ಕರ್ಚೆಂ ವಿಧಾನ್
ಕುಡ್ಕೆ ಕೆಲ್ಲೆ ಲಿಂಬ್ಯಾಂಕ್ ಪಿಟೊ ಮೀಟ್ ಬೊರ್ಸುನ್ ದೋನ್ ದೀಸ್ ದಂಪುನ್ ದೊರಿಜೆ. ತಿಸ್ರ್ಯಾ ದೀಸಾ ದಂಪುನ್ ದವರುಲ್ಲ್ಯೆ ಲಿಂಬೆ ಕಾಡ್ನ್ ತ್ಯಾತ್ ಲಿಂಬ್ಯಾ ಉದ್ಕ ಒಟ್ಟುಕು ವಾಟಿಜೆ. ವಟ್ಟಾನ್ನಾ ತಾಕ ಮೀರ್ಸಾಂಕ ಪಿಟೊ ಗಲಿಜೆ. ತೇಲ್ ಉನ್ ಕರ್ನ್ ಚೂರ್ ಸಾಸವ್, ಈಂಗ್ ಆನಿ ವಾಟಲ್ಲೆಂ ಮಿಶ್ರಣ್ ಗಲ್ನ್ ಹಲ್ಟಾರ್ ಕಾಂಚಿಚ ಬಟ್ಲ್ಯಾಂತ್ ಗಲ್ಚೆ.

## ಆರೋಗ್ಯಕ್ ಉಪಯೋಗ್
ವೊಂಕಿಕ್, ಕಾತಿಕ್, ಸೊರಬ್ ಜಿರೋಂವ್ಚಾಕ್ ಮೊಸ್ತ್ ಬರೆಂ ವೊಕಾತ್.

## ಉಲ್ಲೇಖ್

वर्ग:ಕನ್ನಡ್ ಪಾನಾಂ
आनातॉल फ्रांस

**आनातॉल फ्रांस** (जल्म: १६ एप्रिल १८४४; पॅरिस; मरण: १३ ऑक्टोबर १९२४, तूर). 

नोबॅल पुरस्कार फावो जाल्लो नामनेचो फ्रांसेझ कादंबरीकार. ताचे मुळ नांव आनातॉल फ्रांस्वा तीवो. पॅरिसांतल्या ‘कॉलेज स्तानिस्लास’ हे रोमन कॅथलिक शाळेंत ताणें आपलें शिक्षण पुराय केलें. ताच्या बापायचो पुस्तकां विकपाचो वेवसाय आशिल्ल्यान ताका खूब प्रमाणांत वाचन करूंक मेळ्ळें. ताणें ग्रीसी-लॅटीन साहित्यकृतीचो पुराय अभ्यास केलो. तातूंतल्यान ताचेर मानवतावादी विचारांचे संस्कार जाले. 

सुरवेक ताणें कविता बरोवंक सुरवात केली. ‘पारनॅसिअन’ ह्या कलावादी फ्रांसेझ काव्यसंप्रदायाचो प्रभाव ताचे कवितेचेर दिश्टी पडटा. ते नदरेन ताचो ‘पोॲम दॉरे’ (१८७३) हो उल्लेख करपासारको कविता झेलो. पूण ताची ल क्रीम द सिल्वेस्त बॉनार ही कादंबरी १८८१ वर्सा उजवाडा येतकच कादंबरीकार म्हणून ताची नामना जाली. फुडें ताच्यो ताईस (१८९०), ला रोतिसरी द ला रॅन पेदोक (१८९३), लेखोपिनिआँ द मस्य जेरोम व्कान्यार (१८९३), लिस्वार काँतांपॉरॅन ह्यो कादंबर्ये उजवाडाक आयल्यो. ताचे लिस्त्वार काँतांपॉरॅन हे कादंबरेचे चार खंड आसून तांची नांवां अशीं – लॉर्म द्यू माय (१८९७) इंग्लीश नांव द एल्म ट्री ऑन द मॉल; ल मानकॅ दोझिएअ (१८९७) इंग्लीश नांव द विकर-पर्क वुमन; लानो दा मेस्तीत (१८९९) इंग्लीश नांव द ॲमेथिस्ट रिंग; आनी मस्य बॅरजॅर आ पारी (१९०१) इंग्लीश नांव मस्य बॅरजॅर इन पॅरीस. ताच्या कादंबरीवरवीं पॅरिसांतल्या समकालीन समाजांतल्या वेगवेगळ्या वर्गांचें संकुचीतपण, पूर्वग्रहदुशीत नदर ह्या सारक्या दोशांचेर ताणें बोट दवरलां. हेभायर ताणें लांफॅर क्रँकबीच (१९०१) ही कथा, क्रँकबीच (१९०३) ही नाट्यकृती, ल दियेझाँ स्वाफ (१९१२) आनी लील द पँग्वँ ह्यो रुपात्मक कादंबरी उजवाडा आयल्यात. 

ताणें १८८६-१८९३ ह्या काळांत ल तां (द टायम) ह्या नेमाळ्याखातीर जायते लेख बरयलें. ताचे सुरवेचे लेख साहित्यीक विशयांवयले आसले तरी फुडें तो इगर्ज आनी प्रस्थापित समाजीक-राजकीय संस्थांचेर खर टिका करपी लेख बरोवंक लागलो. ताणें ‘ल तां’ ह्या नेमाळ्याखातीर बरयल्ले लेख ला व्हि लितेरॅर (४ खंड, १८८९-९२) ह्या नांवान संग्रहीत केल्ले आसा. ताचे बरपावळींत ल लिव्र द माँ आमी (१८८५; माय फ्रँड्स बूक) आनी ‘ल पॅतीत पॅर’ (१९१८-लिटल पॅर) ह्या स्मृतिचित्रांचो आस्पाव जाता. 

१८९६ फ्रांसेझ अकादमीचेर ताची नेमणूक जाल्ली. १९२१ वर्सा ताका साहित्याचो नोबॅल पुरस्कार दिवन ताच्या साहित्यिक वावराचो भोवमान केलो. 

वर्ग:देवनागरी पानां
Anatole France

## Anatole France (1844–1924), French author and journalist

## Sondorbh

## Polleiat
Anatole_France

वर्ग:Konknni
वर्ग:Sonvsaracho Prosidh vo Famadh Lok
वर्ग:Romi panam
लिंब्याचि चटनी

thumb|लिंबू
**लिंब्याचि चटनी** एक विशेष चटनी. हें चटनी वोंक आस्ताना पेज्ये ओट्टुक जोंवक भारिस बरें. हें आरोगयाक बरें कित्याक म्हळ्यार हांतुन विटमिन सि आसा.

## संदर्भ


वर्ग:देवनागरी पानां
Young Chico

**Young Chico** (26 Janer 1952 − 2 Janer 2019), zolmol'lo **Francisco Xavier Paulino Dias dos Milagres Bringel**, Goencho gavpi.

## Sondorbh

वर्ग:Tiatrist
वर्ग:Gavpi
वर्ग:Romi panam
ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ರೆಡ್ಡಿ

**ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ರೆಡ್ಡಿ** ಏಕ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಾಕಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ, ತಾಂಚೆ ನಾಂವ್ ಘರಾನ್ ಘರ್ ಪಾಸರ‍್ಲಾಂ.ದೂರದರ್ಶನಾಂತ್ ಪ್ರಸಾರ್ ಜಾಂವ್ಚೆಂ ತಿಚೆಂ ರಾಂದ್ಪಾಚೆಂ ಕಾರ‍್ಯಕ್ರಮ್ ಮಸ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ್ ಜಾಲಾಂ. ಕನ್ನಡಚ್ಯಾ ಮಾಸಿಕ್ ಪತ್ರಿಕ್ ಜಾವ್ನ್ ಆಸ್ಚ್ಯಾಂ ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಪುಸ್ತಕಾಂತ್ ಮಸ್ತು ವರ್ಸಾಂ ಥಾವ್ನ್ ತಿಚೆಂ ಸವಿರುಚಿ ಮುಳ್ಳೆಂ ಏಕ್ ರಾಂದ್ಪಾ ಅಧ್ಯಾಯ್ ಮಸ್ತು ನಾಂವ್ ಕೆಲಾಂ. ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಪತ್ರಿಕೆಂತೀ ಅಪರೂಪಕ್ ವಿವಿಧ್ ರಾಂದ್ಪ ವಿಷ್ಯಾಂತ್ ತಿ ಬರೊವ್ಚೆಂ ಆಸಾ. ಎಂ.ಎ ಪದವಿದಾರ್ ಜಾಲ್ಯಾಂ.

ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ರೆಡ್ಡಿಕ್ ಲಾನ್ಪಣಾ ಥಾವ್ನೀ ರಾಂದ್ಪ ವಿಷ್ಯಾಂತ್ ಅತೀ ಆಸಕ್ತ್. ಹೊಟೆಲ್ ಮ್ಯಾನೆಜ್‌ಮೆಂಟಾಂತ್ ಡಿಪ್ಲೋಮಾ ಕೆಲ್ಲ್ಯಾಂ. ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬೆಂಗ್ಳೂರಾಂತ್ ಪಾತ್ಲ್ಯಾಂ ಪಂಚೀಸ್ ವರ್ಸಾಂ ಥಾವ್ನ್ ರಾಂದ್ಪಾಸಾಲ್ ಸಲೋವ್ನ್ ಆಸಾ. ಹ್ಯಾ ರಾಂದ್ಪಸಾಲಾಂತ್ ತರ್ಬೆತ್ ಕಾಣ್ಗೆಲ್ಲ್ಯಾಂತ್ ಗೃಹಿಣಿ, ದೂರದರ್ಶನ ಕಲಾವಿದಂ, ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಇಂಜಿನಿಯರಾಂ, ದಾಕ್ತೆರಾಂ ಇತ್ಯಾದಿ ಆಸಾತ್. ರಾಂದ್ಪಾಕ್ ಸಂಬಂದ್ ಪಡ್‌ಲ್ಲೆಂ ತಿಣೆಂ ಪ್ರಸ್ತುತ್ ರ‍್ಚೆಂ ರ‍್ಯೇಕ್ ಪ್ರಾತ್ಯಾಕ್ಷಿಕೆ ಕನ್ನಡಚ್ಯಾ ಸಗ್ಲ್ಯಾಂ ಟಿ.ವಿ ವಾಹಿನಿಂತ್ ಎತಾತ್. ಈ-ಟಿ.ವಿ ಕನ್ನಡ ವಾಹಿನಿಚೀ, ಕರ್ನಾಟಕ ಮಿಲ್ಕ್ ಫೆಡರೇಶನಚಿ ಸಲಹಗಾರ್ ಜಾವ್ನ್ ಆಸ್ಚಿ ತಿ ಪಾಕಾಶಾಸ್ತçಚಾ ಪುಸ್ತಕಾಚಿಂ ಲೇಖಕಿ ಜಾವ್ನ್ ಆಸಾ, ತಾಂತುನ್ ಪ್ರಮುಖ್ ಪುಸ್ತಕ್ ಜಾವ್ನ್ ಆಸಾತ್ 'ಆಂದ್ರ ಗುಮಗುಮಲು', 'ಚಾಕೊಲೇಟ್ಸ್', ಕೋಡಿ ಮಸಾಲಾ'.

## ಪ್ರಮುಖ್ ಪುಸ್ತಕ್
* ಆಂದ್ರ ಗುಮಗುಮಲು
* ಚಾಕೊಲೇಟ್ಸ್
* ಕೋಡಿ ಮಸಾಲಾ

वर्ग:ಕನ್ನಡ್ ಪಾನಾಂ
ಚಾರ್ಲಿ ಚಾಪ್ಲಿನ್

**ಚಾರ್ಲಿ ಚಾಪ್ಲೀನ್** ಮುಳ್ಯಾರ್ ಸಗ್ಳಾಚ್ಯಾಂ ಮುಸ್ಕರಾರ್ ಹಾಸೊ ಏಂವ್ಚೆ ಸಹಜ್. ಆಪ್ಣಾ ಒಟ್ಟುಕ್‌ಅಲ್ಲೆಂದೂಕ್ ಲಿಪೊವ್ನ್ದುಸ್ಯಾಂಕ್ ಹಾಸೊಂವ್ಚಿ ಕಲಾ ಸಗ್ಯಾ ಲಾಗ್ಗಿ ಆಸಾನಾ ಮುಣ್ ಸಾಂಗ್ಯೇತ್. ತಲೆಂ ಸಾಧನ್‌ಕೆಲ್ಲ್ಯಾಂತ್ಲೊ ಎಕ್ಲೊ ಚಾರ್ಲಿ. ಮತ್ಯಾರ್‌ ಏಕ್‌ಟೊಪ್ಪಿ, ಹಾತಾಂತ್‌ ಏಕ್‌ದಾಂಡೊ, ಪೀಂದೋನ್‌ ಗೆಲ್ಲೆಂ ಕೋಟ್, ವೊಂಟಾ ವಯ್ರ್ ಲಾನ್ಶೆ ಮೀಶೊ ದೋರ್ನು ಸಗ್ಳ್ಯಾಂ ಸಂಸಾರಾಕ್ ಹಾಸೊಂವ್ಚೆ ಸಾಧನ್‌ ಕೆಲ್ಲೊ ಚಾರ್ಲಿ ತಾಕಾ ಸಮಾಸಮ್‌ ಜಾಲ್ಲೊ ಕೋಣಿಯೀ ನಾ.

ಹೋ ಎಕ್ಲೊಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಬರಯ್ಣಾರ್, ಜೋಕರ್, ಚಲನ್‌ಚಿತ್ರ‍್ಕಾರ್, ನಿರ್ದೇಶಕ್ ಆನಿ ನಟಯೀ ವಯ್. ಚಾರ್ಲಿ ಎಪ್ರೀಲ್ ೧೬, ೧೮೮೯ ಂತ್ ಇಂಗ್ಲೇಂಡಾಚ್ಯಾ ರಾಜಧಾನಿ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾಂ ಲಂಡನಾಂತ್‌ ಜಲ್ಮಾಲೊ.ತಾಚೆಂಜಲ್ಮಾಚೆಂ ನಾಂವ್‌ ಜಾವ್ನ್ಆಲ್ಲೆಂ ಚಾಲ್ಸ್ ಸ್ಪೆಂಸರ್‌ ಚಾಪ್ಲೀನ್. ಚಾರ್ಲಿಕ್‌ ತಾಚಿ ಆವಯ್‌ ಆದರ್ಶ್. ತಾಚಿ ಆವಯ್ ಬಾಪಯ್‌ ದೊಗಾಂಯ್ ಹಾಸ್ಯ್ಕಲಾಕರಾಂಜಾವ್ನ್ಆಸ್‌ಲ್ಲಿಂ. ಚಾರ್ಲಿತಾಚ್ಯಾ ಸತ್ವ್ಯಾಂ ವರ್ಸಾಂತಾವ್ನ್ ಬಣ್‌ಗಾಲ್ನ್ ನಟನ್‌ಕರುಂಕ್ ಪ್ರಾರಂಭ್‌ರ‍್ತಾ. ಆಪುಣ್‌ಜಲ್ಮಲ್ಲೊ ದೇಶ್‌ ತಾಕಾ ಬಾರ್ಯ್ ಗಾಲ್ತಾ. ಉಪ್ರಾಂತ್‌ತೊ ಏಕಾ ಚಲಿಯೇ ಒಟ್ಟುಕ್ ಲಗ್ನ್ಜಾತಾ. ತಾಚಿ ಬೊಂವ್ಡಿ ಪೊಳೆವ್ನ್ ತಾಚಿ ಬಾಯ್ಲ್ತಾಕಾ ಸೊಡ್ತಾ. ತರೀಚಾರ್ಲಿತೆ ಖಂಚೆಂಯೀ ತಕ್ಲೆಕ್ ವರಿನಾಸ್ತನಾತಾಚೆಂ ಪ್ರತೀ ಸಗ್ಳ್ಯಾಂ ಸಂಸರಾಕ್‌ ದಾಕಯ್ತಾ. ಚಾರ್ಲಿ ೧೯೧೩ ರಾಂತ್ ಹೊಲಿವುಡ್‌ಕ್‌ ಯೆತಾ. ತೊ ೧೯೧೪ ಂತ್‌ ಏಕ್ ಚಲನ್‌ಚಿತ್ರ್ ಕರ‍್ತಾ. ತ್ಯಾ ದಿಸಾನಿಂ ಸಬ್ದ್ಆಯ್ಕೊಂಚಿಂಚಿತ್ರ ನಾತ್‌ಲ್ಲ್ಯಾಂ ವೆಳಾರ್, ತಾಳೊ ಆಯ್ಕೊಂಕ್ ನಾತ್‌ಲ್ಲ್ಯಾಂ ವೆಳಾರ್, ಮಾಗಿರ್ ಸಡ್ ಪ್ರಖ್ಯಾತ್ ನಾತ್‌ಲ್ಲ್ಯಾಂ ತ್ಯಾಯುಗಾಂತ್ ಸಬಾರ್ ಸಿನೆಮಾ ತೊರ‍್ತಾ, ನಿರ್ದೇಶನ್‌ರ‍್ತಾ ಆನಿ ಸಗ್ಳ್ಯಾಂ ಸಂಸಾರಾಂಕ್ ಹಾಸೈತಾ. ತಾಚಾ ಒಟ್ಟುಕ್‌ ಆಲ್ಲೆ ತೆದೂಖ್‌ತೊಕೊಣಾಕಡೆನ್ ವಾಂಟುನ್‌ ಕಾಣ್ಗೆನಾತ್ಲೊ. 

ಚಾರ್ಲಿ ಚಾಪ್ಲೀನ್‌ ತಾಚ್ಯಾ ಜಿಣ್ಯೆ ಚರಿತ್ರೆಂತ್ ಸಾಂಗ್ತಾ ಮುಳ್ಯಾರ್ "ಮಕಾ ಪಾವ್ಸ್ ಮುಳ್ಯಾರ್ ಮಸ್ತು ಖುಷಿ ಹಾಂವ್ ಪಾವ್ಸಾಂತ್ ಬಿಜೊವ್ನಾಸ್ತನಾ ಮಜಿಂದುಖಾಂ ಬೊಬ್ ಮರ‍್ನ್ಆಪೊವ್ನ್ ಪಾವ್ಸಾಒಟ್ಟುಕ್‌ದಾಡ್ತಾಂ".ಚಾರ್ಲಿಚಾಪ್ಲೀನ್ ಮುಳ್ಳೊ ವಡ್ಲೊ ಸಾಧಕ್ ಸಗ್ಳ್ಯಾಂಕ್ ಮಾರ್ಗ್ದರ್ಶನ್‌ಜಾವ್ನ್ ಆಸಾ.

वर्ग:ಕನ್ನಡ್ ಪಾನಾಂ
Balkunje

Dakshina Kannada jillechya Mulky  talukacha(poilen Manglore tq) tenka bhaganth aschi laan halli Balkunje. Gude, dongor, thlin,totan, boil, raan ason sobayek navn gello gavn Balkunje.

## Ithihas
Mostu gude patrani boron asulli halli ‘Balkunje’. Hya karanak lagon hei hallek Balkunje mun nav ailen. Udupi ani Dakshin Kannada jillo vibhajit kerchi sobit Shambhavi nain(Shambhavi river) asa.

## Lagshile jage
Hya gavncha mudlak Ulepady, padlak Karnire ani Kavthar, badgak Kollur, ani tenkak sobit nain ‘Shambhavi’.

## Krushi
Balkunje kobu(sugar cane) belyak nav gello gavn.tashens iter vyavasai, tarkari, thot hangaser polevnk melta

## Dharm
Christavn, Hindu , Muslimani borullo lokamogal gavn.hangaser St.Paul's church, Vithoba rukumai bhajana mandir, ani  Hayatul Islam mdarasa, Umamaheshwari devastana polevnk melta.

## Bhaugolik pradesh
Manglore tavn 36&nbsp;km poison asso hyo gavn Balkunje 384.56hectares vistirn ason hangaser 315 kutma vosti kern asat.sumar 1270 lok hangaser asa.

## Shikshan saulattyo
Sarkarachi anganavadi tashens anudanita St.Paul's primary school hangaser burgi shikshan shikon asat .
बालासाहेबंची शिवसेना

**बालासाहेबंची शिवसेना**  हो एकनाथ शिंदे हाच्या फुडारपणाखाल 2022 वर्सा स्थापन जाल्लो एक पुरातनवादी  भारतीय राजकी पक्ष . ताका वेंचणूक आयोगान मुखेल शिवसेनेपसून वेगळें नवे चिन्न दिल्लें . आतां तो दोन वेगवेगळ्या गटांतलो एक गट, दुसरो शिवसेना (उद्धव बालासाहेब ठाकरे) . 2022 वर्सा महाराष्ट्रांतल्या राजकी संकश्टाचो परिणाम म्हणून हे गट तयार जाल्यात . सद्या तो महाराष्ट्र राज्यांत भारतीय जनता पक्षावांगडा सत्ताधारी पक्ष आसा .

पक्षीय बाळासाहेब ठाकरे' əsas हिंदुत्व və qeyri-azlıqların sakitləşməsi विचारधारा əsasında qurulub. ओ, छत्रपती शिवाजी महाराज्य büt kimi izləyir.
Sant Severo Viencho

**Viencho Sant Severo** (melo sumar 455) ho Fransantlea Iserantlea Vien xarant missonar padri. Taka Katolk sant mhunn mann ditat. Severo zolman Indiecho aslo ani girest kuttumbantlo oxem mhunntat. Sant Severochi porob Agostache 8er asta. Romi Rogtsakxinchi Kotha Pustokant (*Roman Martyrology*-an) tachi nond oxi asa:

:"*Fransantlea Vien hanga Sant Severo, padri ani confesor (kobuli diupi), zani tea xarant xubh vortoman porgottche khatir Indientlean ek dukhicho provas kelo, ani aplea vavra ani milagri vorvim khotteam devank mandpi sabar lokank Kristachea bhavartan haddlo*"

Severo sumar 430 chea vorsan Vienant boslo. Italiant taka moronn ailem, punn tachi kudd porot Vienant haddli ani tannench bandlelea, poilo martir Sant Estevak bhettoilelea igorjent purli.

## Sondorbh

## Anik vach
* 
*
Helsinki

**Helsinki** xar zaun asa Finlandchi rajdhani.

वर्ग:Sonvsarachim Prosidh/Famadh Xharam, Ganv ani Zage
वर्ग:Itihas / History
वर्ग:Romi panam
भोजपुरी भास

**भोजपुरी भास** (/ˌboʊdʒˈpʊəri/; तर (help·info)) ही भारतांतल्या भोजपूर-पूर्वांचल वाठारांत आनी नेपाळांतल्या तेराय वाठारांतली मूळची इंडो-आर्य भास.  हें मुखेलपणान अस्तंत बिहार, उदेंत उत्तर प्रदेश आनी वायव्य झारखंडांत उलयतात. ही उदेंत इंडो आर्य भास आसून २००० मेरेन भारतांतली सुमार ५% लोक भास उलयतात.

वर्ग:भास
डेलायला लोबो

**डेलायला मायकल लोबो** (जल्म: १९७८) ही गोंयची भारतीय राजकारणी आनी वेवसायीक. ती सध्या गोंय विधानसभेची वांगडी, सिओलीम विधानसभा मतदारसंघाचें प्रतिनिधित्व करता. 2022 वर्सा गोंय विधानसभेचे वेंचणुकेंत लोबो भारतीय नॅशनल काँग्रेसीचे तिकेटीन सिओलीम मतदारसंघ जिखलो. भारतीय जनता पक्षाचे चार फावटीं आमदार दयानंद मांद्रेकार हांकां तिणें 1727 मतांच्या अंतरान हारयलो.

## सुरवातीचें आनी वैयक्तीक जिवीत
डेलायला मायकल लोबो हिचो जल्म मेल्कियादेस व्हिन्सेंट लोबो आनी आल्मिरा लोबो हांच्या घरा जालो. राजकारणी आनी वेवसायीक मायकल लोबो हाचे कडेन तिचें लग्न जालां. तिणें उच्च माध्यमीक शाळेचें प्रमाणपत्र पुराय केलें आनी १९९८ वर्सा ज्ञानप्रस्सरक मंडळाच्या कॉलेजींतल्यान वाणिज्य पदवी मेळयली.

## राजकीय कारकिर्द
गोंय विधानसभेची वेंचणूक लढोवचे पयलीं लोबो पांच वर्सांचो पंच आशिल्लो. तशेंच धा वर्सांचो आदलो सरपंच आनी भाजपा महिला मोर्चाचो आदलो राज्य उपाध्यक्ष आसून तिणें 11 जानेवारी 2022 दिसा आपल्या घोवा मायकल लोबो वांगडा इंडियन नॅशनल काँग्रेस पक्षांत सामील जावपा खातीर पद सोडलें.

14 सप्टेंबर 2022 दिसा लोबोन आपल्या घोवा वांगडा आनी भारतीय नॅशनल काँग्रेस पक्षाच्या हेर स आमदारांक घेवन भारतीय जनता पक्षांत प्रवेश घेतलो.

## वाद
५ मे २०२२ दिसा मापुसा पुलिसांनी गोंयच्या पर्रा हांगा बेकायदेशीर जमीन भरपा खातीर लोबो आनी तिच्या घोवा आड एफआयआर नोंद केलो. कागाळदार, उत्तर गोंय नियोजन आनी उदरगत प्राधिकरण (एनजीपीडीए) हांणी टीसीपी मंत्री विश्वजीत राणे हांच्या सांगण्या प्रमाण एफआयआर दाखल केला.

## संदर्भ
जॉर्ज एम. मोरायस

**जॉर्ज मार्क मोरायस** (११ मे १९०५ – एप्रिल १९९४) जो **जॉर्ज एम. मोरायस** ताच्या नांवार २९ वयर इतिहासीक आनी संशोधन ग्रंथ आसात जे ७४ प्रकाशनांनी आनी ५४२ ग्रंथालय होल्डिंगांनी उजवाडाक आयल्यात. ताका गोंयचो एक व्हड बुदवंत आनी इतिहासकार मानतात. मोरायस हाचो ‘द कदंब कुला’ (१९३१) ह्या पुस्तका खातीर चड नामना आसा.

## सुरवातीचें जिवीत आनी शिक्षण

जॉर्ज मार्क मोरेस हाचो जल्म ११ मे १९०५ दिसा बेंकलीमवाडो, कुंकोलीम हांगा जालो. ताणें इंग्लीशींतल्यान तत्वगिन्यानाचो डॉक्टरेट (पीएच.डी.) पुराय केल्लो.

## करिअर
मोरायस मुंबयच्या सेंट झेवियर कॉलेजींत इतिहासाचो प्राध्यापक आशिल्लो. ‘द कदंब कुला’ (१९३१) हें ताचें पुस्तक कदंबवंशाचेर ताणें केल्लें संशोधन. गूगल बुक्साच्या मतान ताचो वावर संस्कृतीक नदरेन म्हत्वाचो आशिल्ल्यान अभ्यासकांनी वेंचून काडलो आनी आतां तो संस्कृतायेच्या संकल्पनेचो एक भाग जाला. तशेंच ताणें ‘हिस्ट्री ऑफ क्रिस्तांव इन इंडिया’, ‘हिस्टोरिओग्राफी ऑफ इंडियन लँग्वेज’ आनी हेर जायते पुस्तक बरयल्यात आनी तीं जायत्या आवृत्त्यांनी उजवाडाक आयल्यात.

तशेंच, रॉयल एशियाटिक सोसायटी आनी इंडियन हिस्टोरिकल रिसर्च कमिशन ह्या सारक्या वयल्या पांवड्यावेल्या संस्थांनी मोरेसाचो काम आशिल्लो.

## लिगसी
मोरेसाच्या सन्मानार्थ वाचनालय स्थापन करपाचो यत्न थळाव्या थोड्याच लोकांनी केलो. 18 जुलय 2020 दिसा थळाव्या लोकांनी नव्यान बांदिल्ले गोंय राज्य शार उदरगत एजन्सीचे इमारतीचें नांव ताच्या नांवान दवरपाची मागणी केली.

## उपरांतचो परिणाम
बेंकलीमवाड्डो, कुंकोलीम हांगाचें मोरेसाचें दायज घर 17 जुलय 2020 दिसा सतत पावस पडपाक लागून कोसळ्ळें. जायतीं वर्सां ती वायट स्थितींत आशिल्ली आनी काळा प्रमाण ती वायट जायत गेली. 2019 वर्सा पावसाच्या दिसांनी घराची कमान कुसकुसली आनी उरिल्लो घर कुसकुसलो.

मोरेसाचे पयसुल्ले नातेदार ही मालमत्ता विकपा खातीर मालकी हक्क सांगपाचे प्रक्रियेंत आशिल्ले. पूण कुंकोलीमच्या थळाव्या लोकांनी कुसकुसपा पयलीं कुंकोलीम पालिका मंडळाक जमीन आनी उल्लेख केल्लें दायज घर मेळोवपाचें आवाहन केल्लें की मोरेसाच्या नांवान भुरग्यांचो उद्यान बांदचें.

उपरांत थळाव्या लोकांनी अधिकार् यांक प्रस्न केलो की राज्य प्रशासन आनी थळाव्या सरकारान मोरायसाचें घर इतिहासीक दायज म्हूण सांबाळपा खातीर कसलोच फुडाकार कित्याक केलो ना.

## संदर्भ
जॉन डिसोझा

**जॉन मॅरियन डिसोझा** हो गोंयचो भारतीय राजकारणी. गोंय, दमन आनी दीव विधानसभेचो आदलो वांगडी आशिल्लो आनी १९६३ ते १९६७ मेरेन कालंगूट विधानसभा मतदारसंघाचें प्रतिनिधित्व करतालो.संयुक्त गोंयकार पक्षाचो तो वांगडी आशिल्लो.

## करिअर

1963 वर्सा गोंय, दमन आनी दीऊ विधानसभेचे वेंचणुकेंत कलंगूट विधानसभा मतदारसंघांतल्यान युनायटेड गोंयकार पक्षाचेर लढो दिलो आनी महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्षाच्या उमेदवाराक 1,702 मतांनी हारोवन जैतिवंत जावन उदेलो. उपरांत ताचे उपरांत व्हॅलेंट सेक्वेरा मतदारसंघाचो वांगडी जालो.

## संदर्भ
प्रमोद सावंत

**प्रमोद सावंत** (जल्म: २४ एप्रिल १९७३) हो भारतीय राजकारणी आनी गोंयचो इकरावो आनी सध्याचो मुख्यमंत्री. सावंत गोंय विधानसभेंत सांकेलीम मतदारसंघाचें प्रतिनिधित्व करता आनी भारतीय जनता पक्षाचो वांगडी आसा.

तो वेवसायान आयुर्वेद वैद्यकर्तो. मुख्यमंत्री म्हणून सोपूत घेवचे पयलीं, बसून आशिल्ले मुख्यमंत्री मनोहर पर्रीकाराच्या मरणा उपरांत ते गोंय विधानसभेचे अध्यक्ष म्हणून काम करताले.

## सुरवातीचें आनी वैयक्तीक जिवीत
सावंताचो जल्म २४ एप्रिल १९७३ दिसा पांडुरंग आनी पद्मिनी सावंत हांच्या घरा जालो. कोल्हापूर हांगाच्या गंगा एज्युकेशन सोसायटीच्या आयुर्वेदीक वैजकी म्हाविद्यालयांतल्यान आयुर्वेद, वैजकी आनी शस्त्रक्रिया विशयांतली पदवी आनी पुण हांगाच्या तिलक महाराष्ट्र विद्यापिठाची समाजीक वावरांतली पदव्युत्तर पदवी मेळयली.

सावंत हो जातीप्रमाण कुंबी-मराठा. बिचोलीम हांगाच्या श्री शांतादुर्गा उच्च माध्यमीक शाळेंत रसायनशास्त्राचो शिक्षक आशिल्ल्या सुलक्षणा कडेन ताचें लग्न जालां. तशेंच ती भारतीय जनता पक्षाची फुडारी आनी सध्या भाजपा महिला मोर्चाच्या गोंय युनिटाची अध्यक्ष आसा.

## राजकीय कारकिर्द
thumb|सावंत आनी रियर एडमिरल विक्रम मेनन, 2022 वर्सा ध्वज अधिकारी कमांडिंग गोवा नौदल क्षेत्र आनी ध्वज अधिकारी नौदल विमानन.
2008 वर्साच्या पाले मतदारसंघांतल्या पोटवेंचणुकेंत भारतीय जंता पक्षाच्या तिकेटाचेर लढो दिलो आनी भारतीय नॅशनल काँग्रेसीच्या प्रताप प्रभाकर गौन्स हाचे कडेन हारलो तेन्ना सावंतान वेंचणुकेची कारकीर्द सुरू केली. 2012 वर्साचे विधानसभा वेंचणुकेंत ताणें सांकेलीम मतदारसंघांतल्यान लढो दिलो. भारतीय नॅशनल काँग्रेसीचे प्रताप प्रभाकर गौन्स हांकां हारून ताणें मतदारसंघांत १४,२५५ (66.02%) मतांनी जैत मेळयलें. थोडो काळ भारतीय जनता पक्षाच्या गोंय युनिटाचो प्रवक्तो म्हणूनय ताणें काम केलें. उपरांत 2017 वर्सा भारतीय नॅशनल काँग्रेसीच्या धर्मेश सगलानी हांकां 10,058 (43.04%) मतांनी हारोवन त्याच मतदारसंघांतल्यान तो गोंय विधानसभेंत परतून वेंचून आयलो. 22 मार्च 2017 दिसा गोंय विधानसभेचो अध्यक्ष म्हणून तो वेंचून आयलो.

### गोंयचे मुख्यमंत्री
मनोहर पर्रीकाराचो निधन जाले उपरांत गोंयचे मुख्यमंत्र्याची सुवात रिती जाली. उपरांत प्रमोद सावंत हाका विधानसभेन वेंचून काडलो आनी उपरांत तांणी १९ मार्च २०१९ दिसा गोंयचो तेरावो मुख्यमंत्री म्हणून सोपूत घेतलो.

## संदर्भ

वर्ग:देवनागरी पानां
वर्ग:Prosidh, Famadh Monxeam
काशीनाथ शेटगांवकार

**काशीनाथ अनंत शेतगांवकार** हो गोंयचो भारतीय राजकारणी. तो गोंय विधानसभेचो आदलो वांगडी आशिल्लो आनी १९६३ ते १९६७ मेरेन पेर्नेम विधानसभा मतदारसंघाचें प्रतिनिधित्व करतालो.महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्षाचो वांगडी म्हणून ताणें काम केलें.

## वैयक्तीक जिवीत
शेतगांवकाराक जयेश काशीनाथ शेतगांवकार (जल्म: १९८१) हो एक पूत आशिल्लो जो गोंयांतल्या मोर्मूगांवचो राजकारणी आनी वेवसायीक.

## करिअर
शेतगांवकारान 1963 वर्सा गोंय, दमन आनी दीव विधानसभेचे वेंचणुकेंत पेर्नेम विधानसभा मतदारसंघांतल्यान महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्षाच्या तिकेटाचेर येसस्वीपणान लढो दिलो. ताणें इंडियन नॅशनल काँग्रेसीच्या उमेदवाराक 1,273 मतांनी हारयलो. 1967 वर्सा गोंय, दमन आनी दीव विधानसभेचे वेंचणुकेंत शेतगांवकारा उपरांत त्याच पक्षाचो भालचंद्र किनलेकार सत्तेर आयलो.

## संदर्भ