open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
भूंयवर्णन आनी हवामान

**भूंयवर्णन आनी हवामान** युक्रेन हो व्हडलीं सपाट मळां आशिल्लो देश. देशाचे नैर्ऋत्येक कार्पेथियन पर्वतांवळ आसा. काळ्या दर्या लागसार सकयलो भुंयप्रदेश आसा आनी सींफ्यिरॉपल हो चड सपाट भाग स्टॅप प्रदेशांत मोडटा. उदेंतेक डोनेट्स देगण आसा. देशाचें हवामान सादारणपणान सुकेंच आसता. चेर्निगॉव्ह, व्हॉलिन्य, लाव्हॉव्ह हीं दाट रानांची क्षेत्रां. देशाचे उत्तरेक आनी दक्षिणेक लोएस हे पिकाळ काळे मातयेचे दाट थर आसात. निपर, नीस्तर आनी डॅन्युबे ह्यो देशांतल्यो मुखेल न्हंयो.

**इतिहासः** युक्रेन म्हळ्यार राजनगरीचो एक भाग. सोळाव्या शेंकडयांत युक्रेन हें नांव प्रचारांत आयलें. झाराच्या तेंपार ह्या प्रदेशाचो ‘धाकले रशिया’ असो उच्चार जातालो. १२४०त मंगोल लोकांनी कीव राजनगराचेर घुरी घालून ताचो विध्वंस केलो. १३८७त पोलंडी लोकांनी हो प्रदेश आपल्या शेकतळा हाडलो. उपरांत १३९२त लिथ्युएनियन सरदारान ताचेर जैत मेळयलें. फुडें सुमार दोन शेंकडयाउपरांत लिथ्युएनिया आनी पोलंडाचें एकीकरण जाल्ल्यान, युक्रेन होय पोलंडी साम्राज्याचो एक भाग जालो. पोलंडी राजा आनी सरदारांनी युक्रेनाची पिकाळ जमीन हातासून थंयच्या शेतकामत्यांक ते गुलाम कशे वागोवपाक लागले. पोलंडीकडच्यान जावपी अन्यायांक लागून साबार युक्रेनीयन नीपर न्हंयेच्या सकयल्या देगणांत वचून रावले. फूडें हांकांच कझाक हें नांव पडलें. तांणी शिमेदेगांनी आपलें स्वतंत्र सैन्य उबारून ते थंय शासन चलोवपाक लागले. सतराव्या शेंकडयांत जेझुईत मिशनऱ्यांनी थंय कॅथलीक धर्मप्रसाराचो वावर सुरू केल्लो तेन्ना कझाक लोकांनी तांचेआड बंड केल्लें. उपरांत अशेंच बंड पोलंडीकडेन करून बॉदॅम रव्मेलनीत्सकी हाच्या फुडारपणखाला स्वंतत्र कझाक राज्याची स्थापणूक केली. उपरांत पोलंडी घुरयो परतावना लावपाखातीर कझाक राज्यकतर्यांनी झाराकडेन कबलात करून, युक्रेनांत रशियन सैन्य

वर्ग:देवनागरी पानां
Colvachem Fama

Fam' hem vhodda umedin kolvechea gamvant monoitat. Minin jezuchea festachi maddi mhollear fam' ji kolvechea merses saibinniche igrjent zata. Hi igrz 400 vorsachi asa.Hanga festa poros fam' vhodda dobajean monoitat.Fam' novenachea poilea disa ani maddyecher besamv ghalun suru kortat. Okttoborachea dusrea somara fam' vhodda umedin kortat.Zom-i hozaramni lok ekttam-i yeun imajicho umamv gheupak yetat. Nnou disachim novenam fattlean fest monoitat.[1]

## Itihas

Eka thollavi akheayike promann minin jezhuchi imaz muzambik doreadeger 17 vea xenkddeant mell'llil'li.Ti imaz fador bentto ferera ek jezhuit padrichea fuddakaran vochpi bottir asli ji doreadeger vochun adll'lli.Fador benttochi bodli 1648 vorsa kolveam zali.Ten'na ti imaz gheun kolveam gelo.Tichekhatir ek altar sozoilo ani thoim bosoili.[2]

Kaim vorsa uprant vorsan vors fam' monoupachi survat zali.Hea disa minin jezhuchi imaz lokank polloupak dourunk lagle.Tea imajichem besamv gheupak hozaramni lok ekttam-i yeupak lagle.Punn purtugalant zaupi kaim rajkaronni karnnank lagun sogllea dhormachea vhoddilamni jezhuit padrink raxol seminarint vochpapo adex dilo.Tachea vangdda te imazuy gheun gele.

Kolvenchea lokamni ti imaz portun haddpacho proitn kelo punn kaim faido zaunk na.Nimannem tea imaji bhoxen anik ek imaz toyar keli.Punn tea imajik mullave imajichi mudi ghatli ji tankam uprant mell'lli.Ani hache voilean portun xrod'dha nirmann zali.[3]

## Fama dis

Fama disa poilim vhoddlem mis suru zata ani uprant imaz sokoil demvytat tacher mukutt ghaltat, moche, bhangor ani hatint zonddo ditat.Tache kopdde bhangor ani moteamni nettoil'le asta.

Misa uprant padri vigar ani komfrareacho mukheli ti imaz lokank dakhoitat ani magir tachem pursamv kaddttat.Pursamv zatkoch imaz altarar dourotat ani taka nhamvoitat.Taka dhove kopdde ghalun lokankhatir umamv gheupak fuddem kaddttat.

Denngi mhonnun ful va paklli ditat.Ani igrje bhair misam choltat.Bhurgim naxil'lim auy bapuy thoim magpak yetat, ani zankam angounn kelea upront bhurgim zolmoleat oxem mantat tim angounn farik korpak yetat ani bhurgeancher arxivad ghalpak altarar dourotat.Tea disa besamv ghatil'lim bentinam vantt'ttat.[4]

## Sandarbh

वर्ग:Konknni
वर्ग:Festam, Zatra ani Porbo
वर्ग:Romi panam
लुझियदश

**लुझियदश** पुर्तुगालाचे राष्ट्रीय महाकाव्य, श्रेश्ठ पुर्तुगेज कवी लुईशद कामोंयश (१५२४ - ८0) हो ताचो कर्तो. लुझियदश ह्या उतराचो अर्थ 'लुझुचे पूत' वा 'पुर्तुगेज'. लुझितालेिया हें पुर्तुगालाचे लॅटीज जांव, लुझू हो ताचो निथ्य कथात्मक जायक, ‘ओताव्हा रिमा' हैं वृत्ताज बरयल्लया ह्या महाकाव्य वट्ट पद्यसंख्या १,90२ आसूज ती धा मणजिी विभाणिल्ली आसा. वाश्कु द गामाची उदकांतली भॉवडी आजी ताचे भारतांत आणमज ह्या विशयाचे चौकटेंत पुर्तुगालच्या पुशय इतिहाझांतले उज्वल रवीण कवीज ह्या महाकाव्यांत चित्रीत केल्ले आझात. किश्झितांव कवीचो अभिमाज प्रभावीपणाज प्रतीत जाता. लुझियदश हें किरिश्तांवी महाकाव्यय म्हणू येता. पूण पेणज मिथ्य कथांच्या संवसाराचे रंगूय हांगा ठळकपणानं दिशटी पडटात. ह्या महाकाव्याचो रिचर्ड फॅल्शॉज केल्लो इंग्लीश अणकार १६७५त उजवाडाक आयलो. जे.डी. एम्. फोर्ड हाणे लुझियदश मूळ पुर्तुगेज संहिता इंग्लीश टिपांसयत उजवाडायला (१९४६). - - कों, वि. सं. मं.

## संदर्भ

वर्ग:देवनागरी पानां
Holi

**Holli** ho hindu dhormantolo ek namnecho lokutsou. Holli hea utsovak zaitim namvam asat. Ut'torent haka hori, moharaxttrant holli va ximog ani konkonn - gõyant xigmo oxim namvam asat.

## Holli monoupafattolem karonn

Holli monoupafattole ji akheayika asa ti oxi, hirnnyokoxop ho rakxosancho raza axil'lo to apnnak devo mhunn lokank sangtalo. Konney zor devachem namv ghetlem zalear to tanka martalo. Hirnnyokoxopochi bail koyadu hi vixnnuchi bhokt asta. Hirnnyokoxop ho taka tachea rajeant devachem namv legit naka oxem mhonnttalo ani hakanch lagun devo vixnnu koyaduchea pottantlean zolm' gheta ani tachem namv asta prolhad. Ho prolhad bhurgemponnapasunuch vixnnucho bhokt asta tachea tonddar fokot narainn narainn hachoch uchchar astalo tem aikun hirnnyokoxopak khub rag yetalo prolhad kitem-i kelear apnnalea tonddatlean vixnnuche namv soddinasolo ani hakacholagun hirnnyokoxopan taka marpacho zaito proitn kel'lo. Punn protyek fautti vixnnu taka vachoitalo. Hirnnyokoxopak kitem korchem kainch somzona zaun to hiddimba ji hirnnyokoxopochi bhoinn axil'lim, jika vixnnun vor dil'lo asta tu ken'nach ujean bhosm' zauchina punn zor tor tuven hea voracho durupoyopog kelo zalear tu bhosm' zatli hi hiddimba aplea bhavak hirnnyokoxopak sangta hamv prolhadak gheun ujean bosta ani to lasun votlo punn apleak kainch zauche na. Oxem zata ki tich ujean bhosm' zata karonn tinne tichea voracho durupoyog kel'lo asta ani ti ujean bhosm' zata vaitt soglle ujean zollun gele oxem somzun sogllea lokank anond zata ani holli ho sonn monoupak hea disachean survat zata. Soglle lok ekttham-i zaun eke suvater baram vorancher holli pettoitat. Ek abeacho khando kapun haddttat ho khando haddttona zaiteo galli marit haddttat to abeacho khando modi haddun dourotat ani lakddam tachea sorbhoutonni dourotat ani hanka fulamni sozoitat. Hollyechi puza hi vattun dil'li asta. Holli zaucheam char dis poili hea suvatemvoilem lok boska ghetat. Lokanchi namvam boroun chitteo ghaltat. Te chittyen konnache namv ailam tanne hollyem disa puza ani pujecho her khorch korcho poddtta. Lokankoddlean denngi vhortat lok khoxyen hollyekhatir tanka zata title poixe ditat. Hollyedisa sokalli jea konnak hi puza ailea tanni hollyekodden xenn kaddun rangolli ghalun hollyek fulamni sozoun tichi puza korchi poddtta. Sanjeche hangsor bhurgeankhatir vexbhuxam sort zata. Tachea uprant nachachi sort dhakttoya ani vhoddlea bhurgeankhatir zatat. Tachea uprant bailankhatir kaim sorti douril'leo astat uprant inama bhettounn suvallo zata.Magir ratchea bara vorancher arti korun sogllizannam hollyek payam poddttat.Lokak prosad, tirth vaddttat ani uprant holli pettoitat. Holli pettoun zalea uprant lok sogllem ghoram votat ani dusroya disa sokalli rongponchomi monoitat lok ekamekanger vochun ekamekank rong laitat ani hollyechi porbi ditat. Tachem uprant magir bhurge, zanntte ddhol, taxe gheun ghoranghoramni bhoutat ani hollyecho anond lutt'tat. Toxech rostean je lok bhoutat tankaim rong laitat ani tanka porbi ditat. Oxem toren holli ho lokutsou vhodda umedin maitat.

## Polleiat
Holi

वर्ग:Festam, Zatra ani Porbo
वर्ग:Romi panam
Iran

****, आशीयांतलो देस आसा। ताची राजधानी तेहरान नगर आसा।

## Polleait

## Sondorbh

वर्ग:Sonvsarachim Raxttram
वर्ग:Sonvsarachim Prosidh/Famadh Xharam, Ganv ani Zage
वर्ग:Asia chim Raxttram
वर्ग:Romi panam
Turkey

****, आशीयांतलो देस आसा। ताची राजधानी अंकारा नगर आसा।

## Sondorbh

वर्ग:Turkey
वर्ग:Asia chim Raxttram
वर्ग:Sonvsarachim Raxttram
वर्ग:Romi panam
Kuwait

thumb|Kuwait Towers, the country's most famous landmark

## Polleait
Kuwait

वर्ग:Sonvsarachim Raxttram
वर्ग:Sonvsarachim Prosidh/Famadh Xharam, Ganv ani Zage
वर्ग:Asia chim Raxttram
वर्ग:Romi panam
Chandra Shekhar Azad

**Chandrashekar Azad** (Zolm - 23 zuloi 1906, bhaura-modhy prodex; mornn - 27 februvari 1931, olahabad-ut'tor prodex). Bharti-i svatontry-cholloullintolo ek krantivir addnamv tivari. Bapaichem namv pom. Sitaram' ani auychem namv zograni devi. Tachea bapaichi ddak vibhagantoli nokri komi pogarachi axil'lean to xikpakhatir bonarosak gelo. Thoim ek chhatronivasant tachi fukott veustha zali.

Bonarosak xikta astona, 1921 vorsa ddyuk ef vinddsoroche bhetticher bohixkar kheast zali. Ten'na mejisttrettan taka vichal'lem, ‘ tujem namv kidem ? ’ tannem thonddsannin zap dili- ‘ mhojem namv azhad. Mhojea bapaichem namv svadhin ani mhojem ghor asa bondkhonnit. ’ ten'na saun to brittix sorkarachea motan dohxotovadi tharlo.

Kaxi raxttri-i videapitthant xikta astona tachem purai lokx krantikarok cholloullinkodde axil'lem. 1925 chea kakori (lokhnovo) hangachea aggaddi uddoupachea kottant tannem vantto ghetlo. Kottantlea mukhel guneamvokarank dhorle punn chondroxekhor polisanchea hatank laglona. Soxstr kranti korpachea hetan tannem ‘ hindusthan ripblik ososiexon ’ he porne somsthechem ‘ hindusthan soxlistt ripblik ososiexon ’ hatunt rupkar kelo ani apnne svota he songhttonechem senapotipod apnnailem. He somsthecho lahor kott uktaddak ayil'lean ti somstha visrjit zali. Torikuy chondroxekhor azhad aplea soxstr krantichea dhyeyaposun mat'tuy fattim sorlona. Dil'lintlea peddhiuyole ani ponzab bonketole dorodde, sonddrs hea polis odhikareavelo hol'lo, kanpurak suru kel'lo gupt bambancho karkhano hea prokronnant chondroxekhoran sokri-i fuddakar ghetlo. Polisanchea hatak to kosoch lagna mhunn brittix sorkaran taka dhorun haddpakhatir 10 hozar rupeanchem inam' douril'lem. Dhoxttopuxtt kuddicho ani nigrohi vrit'ticho ho krantivir olahabad hangachea alfredd parkant polisankodden zal'le chokmokint jivitak ontorolo.

## Polleiat
Chandra_Shekhar_Azad

वर्ग:Itihas / History
वर्ग:Prosidh, Famadh Monxeam
वर्ग:Romi panam
Ekalavya

Nixadoraz hirnnyodhonu hacho put. Kourou pamvancho dhonurvidhyentolo guru dronnachary hachekodden dhonurvidhea xokpakhatir ekolvy gel'lo. Ten'na to hin kullantolo asa oxem sangun dronncharean taka vidhea divpachem nhoikarolem. Eklavean dronnchareacho matyecho putllo kelo ani taka guru manun vhodd bhavartan dhonurvidhyecho svotach obheas kelo.

Hea prosongauporant, ekdam dronnachary kourou ani panddou hogea aplea xixeamvangodda ranant bhomvta astona tanchea vangdda ayil'lea kutreachem tondd sat bann marun konn tori bond kel'lem tankam dislem. Dhonurvidhyentolo to chomtkar polloun drinnchareasokott soglleank ozap zalem. Hi koramot ekolveachi axil'li. Dronncharean apnnak dhonurvidhea divpachem nhoikarolem, tori apnne taka guru manun dhonurvidhyechi sadhna keli ani hi vidhea prapt keli. Oxem sangun,taka aplo xixy nanun gheucho oxem dronnachareak ekolvean venoilem. Ekolveachi gurubhkti parkhupakhatir asumye, dronnacharean dhonurvidhyent samko gorjecho oso ujvea hatacho angttho gurudkxinna mhunn ekolveakodden maglo. Ekolvean rokhddoch to kapun dilo. Dhonurvidhyent orzunaporos ekolvy vhodd zait hea bhoyan ekolveacho angttho manlo ani ekuveacher vhodd onyai kelo, oso arop kaim zannakosun dronnachareacher zata. Kourou-panddou modlea bharti-i zhuzant ekolvy kourvanche votten panddou add zhujlo.

## Polleiat
Ekalavya

वर्ग:Itihas / History
वर्ग:Prosidh, Famadh Monxeam
वर्ग:Romi panam
Ahmednagar

**Ahmodnogor** Moharaxttr Rajeantlea ohmodonogor jil'leachem mukhel tthannem.

Loksonkhea: 1,81,210 (1981). Kxetrofoll: 31.76 chovo. Kimi. Sina nhoinche ut'tor deger, doundd-monmadd relvemargar doundd saun 82 kimi. Ani punne-ourongabad rajyomargar punne saun 116 kimi. Ontracher hem xar voslam. Hangachi hova suki ani vorsuki paus 46 sem'mi asta.Bohamoni samrajeacher rajy korpi ohmodoxah bohiri hannem thoinchean vegllo sorun 1489 to aple nizamoxahichi hanga thapnnuk keli ani hea xarak ohmodonogor hem namv dourolem.Nizamoxahichea deddxem vorsanchea kallant xarachi khub udrogot zali. 1636 to hea xaracher xohazohanachi sot'ta aili. Ourongojeb badxoha dokxinneche mohimecher astona taka hangachea sodeachea bhingar hea vattharant mornn ailem. Fuddem 1759 to hem xar morattheanchea xekatolla ailem. 1797 vorsa hanga doultoravo sindhia hacho xek choltalo. 1817 to brittixamni morattheam koddlean tem aplea tabeant ghetlem. Brittixamni hea xarachem loxkori mhotv lokxant gheun hangam konttonomentt vibhagachi thapnnuk keli. 1942 vorsa bhartachea suttke khatir zal'lea andolonant bhartantlea vhodd vhodd fuddareank hea xarantlea bhuikott kil'leant bondkhonnint douril'le. Heach kil'leant ponddit zovahorolal nehru hannem ‘ddiskouri ef inddia’ hem pustok boroil'lem.

Ohmodonogor jil'leant zaupi vostum'modim sakar, kapus, kopdde, viddeo, aidonam, dhany adinchea nireati khatir ani jil'leant ayat zaupi vostunche ayatikhatir hem xar utaropetth somzotat. Dekhunoch moharaxttr rajeantlea sogllea mukhel xarank hem xar rosteamni zoddlam. Kapus pinzor, tel, obhiantriki, hatmagaveli ani yontromagaveli patllam, ayurvedik vokhdam,tambe, pituxochim aidonam adinche karkhane hanga asat. 1854 vorsa hanga nogropalikechi thapnnuk zali. Hea xarank pimpddogamv ani kapurovaddi hangasl'lea tolleantlean udkapurounn zata. Hanga videaloyam, mohavidealoyam ani ayurvedik mohavidealoyam asat.

Hangachea bhuikott kil'lea khatir xarak agllench mhotv asa. Ho tantea akaracho kil'lo 1494 te 1560 hea kallant bandil'lo oso ul'lekh melltta. Hea kil'leak 2.4 kimi. Chem fatrachem durig asun tache sokol vhodd chor asa. Hea xarant axil'leo moxidi, ohmodoxohachi kobor, forahobag, hotsobihist bag, ourongojeb badxohacho dorgo, nogropalikechem songrohaloi ani purabhilekh vibhagachem songrohaloi adim vastu polloupa sarkeo asa. Ohmodonogor xarache udentek nnou kimi. Ontracher solabotozongachi kobor asa, jika chandbibicho mohal mhonnttat. Hache bhair hanga nizamoxahintole dorge, bago ani her imaroti asat.

## Polleiat
Ahmednagar

वर्ग:Indie-cheo Prosidh/Famadh Xharam, Ganv ani Zage
वर्ग:Itihas / History
वर्ग:Romi panam
Diwali

…. Page needs to be Edited.

## Polleiat
Diwali

वर्ग:Festam, Zatra ani Porbo
वर्ग:Itihas / History
वर्ग:Romi panam
Ratnagiri

…. Page needs to be Edited.

Rotnogiri he bharotnche moharaxttront ek xar। he bharotnche dokxinn-poxchim' bhagnt ossa। hoche leggi soheadri gudd'dde(hils)oni orob mahasomudr ossont। hongonche lamb tott oni bondor bhari prosidy। hongocho hofus ambo bhari prosidy। honga tondull,narl oni kazu khub sonkheant zhota।
rotnagiri

svotntra soinik bal gongadhor tillkcho zonm' hanga zhal'lo।

## Polleiat
Ratnagiri

वर्ग:Konknni
वर्ग:Indie-cheo Prosidh/Famadh Xharam, Ganv ani Zage
वर्ग:Itihas / History
वर्ग:Romi panam
Radha

…. Page needs to be Edited.

## Polleiat
Radha

वर्ग:Konknni
वर्ग:Itihas / History
वर्ग:Prosidh, Famadh Monxeam
वर्ग:Romi panam
Gujrat

**Gujrat** zaun asa Bharotache ek rajya.

## Polleiat
Gujarat

वर्ग:Bharotachem rajyam
वर्ग:Romi panam
Ahmedabad

Gujrat Rajeachi adli rajdhani ani ek mhotvachem udyegik xar. Lokhsonkhea 25,15,000 (1981). Kxetrofoll 92.98 chovo. Kimi. Mumboiche ut'torek ostont relve margan hem xar 492 kimi. Ontracher asa.

Axapl'li (atanchem axaul) hi bhil'lanchi rajdhani raza kornn hannem ikravea xenkddeant jikhli ani tichea xejrach tannem kornnauti nograchi thapnnuk keli. Pondravea xenkddeachea poilea ordant sultan ohmodoxah hannem hea don nograchea ovxexancher sodeachem ohmodabad xar vosoilem. 15 vea xenkddeantolea bhomvddekaranchea likhannavelean tea kallantolem hem zogantolem sobit ani girest xar axil'lem hem disun yeta.

Sollavea xenkddeant zhuzank lagun hea xarant osthirotai axil'li. Nimannem, okboran hem xar jikhlem ani hangachi poristhiti sudaroli. Hea kallant vepar dhondeak boroch nett ailo.Bhangor, chandi, zori- rexmi, sutikamachem kosob, koriukam', dhatuchim kamam haka lagun ohmodabad xarak khub mhotv ailem. Punn ourongojebachea kallant hangachi sthiti khalauli.1817 vorsa meren hanga morattheanchi razoutt choltali. Fuddem brittix razouttint hangachi sthiti sudarot geli. Udyegodhondeant lhou lhou korun zom' bosunk laglo. Kaim vorsamni kapddacheo girnneo suru zaleo, ani vepar dhondeant mumboiche fattofatt ohmodabad xaracho kromank laglo.

Visavea xenkddeachea dusrea doxkant hangachea upnogorant mohatma gandhichea sabromoti axromachi thapnnuk zali. He ghoddnnuken ohmodabad xarak dexachea rajki-i ani somajik nodren mhotv ailem. Dex svotontr zatkoch bhaxavar rajeam zali ani ohmodabad xar gujratochi poilim rajdhani zali.

Rochnnuk, manddaull, veuhar adim gozalimvelean ohmodabad hea xarache don vibhag korum yeta. Adlem ani novem ohmodabad. Adlem ohmodabad, sabromoti nhomyechea udent tiracher asa. Somudrosopatti posun fokot 55&nbsp;mi. Unchayecher axil'lean ken'na ken'nai hea xarak humvarachi bada zata. Adlea ohmodabad nograk 4.5 te 6&nbsp;mi. Unchayecho tott asa ani tatunt bhitor axil'li vosti adlea xarachi kolpona dita. Novea xaracho vistar soglle kodden patll'lla ani tatunt ud'degik porisoraxivai elis briz, xahibag oxim adhunik upnogoram-i asat.

Ohmodabad xarant kapddacheo girnneo, suti rexmi, kritrim' dhage, lokhonn, vokhdam ani her utpadonache karkhane asat. 1930 vorsa saun hem xar xikxonnachea mollar fuddarolam. Gujratachea bhaxa, somskriti ani uchch xikxonnachem hem kendr asa. Kopddeavelem vinnkam', bhortokam', rongkam', lankddavelem korivo he porne kole vangddach adhunik kolechea vikasacheo hanga zaiteo yeuzonno choltat.

Hea xarant pondravea xenkddeantoli zum'ma moxid, sollavea xenkddeantoli ranni siprichi moxid, xahibag, narainn mondir adim zaitim polloupa sarkim thollam asat. Te bhair hangam 125 voir zoin mondiram asat. Hanga axil'lo mohatma gandhicho sabromoti axrom' tor antororaxttri-i smarok zalam.

Ohmodabadchean sumar 25 kimi. Ontracher sodeachi gujratochi rajdhani gandhinogor asa. Relvemarg, roste ani vimanomarg adi yeradarichea sadhnamni hem xar bhartantlea her xarankodden zoddlam.

## Polleiat
Ahmedabad

वर्ग:Indie-cheo Prosidh/Famadh Xharam, Ganv ani Zage
वर्ग:Romi panam
Karwar

…. Page needs to be Edited.

## Polleiat
Karwar

वर्ग:Indie-cheo Prosidh/Famadh Xharam, Ganv ani Zage
वर्ग:Romi panam
अणवेकार, केदार विनायक

**अणवेकार, केदार विनायक**( जल्मः 1920, चिंचणी- सालसेत, मरणः 5 जुलै 1955).

गोंयचो सुटके झुजारी. बांबोळी-पणजी हांगासर आशिल्ल्या गोंय आकाशवाणीचेर तो मॅकानीक म्हूण काम करतालो. तो आझाद गोमंतक दल ह्या संघटनेचो वांगडी आशिल्लो. भुमीगत कार्यकर्त्यांक रावपाक आदार दिवप आनी पोर्तुगेज सत्तेआड राजकीय वावर करप असलीं कामां तो करतालो. बॉंम्ब घालून गोंयचें आकाशवाणी केंद्र उडोवपाचो बेत ताणें आंखिल्लो. पूण 5 जुलै 1955 ह्या दिसा बॉंम्ब आपशींच फुटलो आनी ताका मरण आयलें. 18 जून 1984 ह्या दिसा गोंय सरकारान ताचो मरणोत्तर भोवमान केलो.

**अणुबॉंम्बः** प्लुटोनियम(239) वा युरेनियम (235) ह्या सारक्या समस्थानिकांचें अणुकेंद्र भंजन (फुटप - fission) वा संघटन (एकठावप- fusion) करून ह्या अणुकेंद्रीय विक्रियांवरवीं स्फोटक ऊर्जा (energy) तयार जाता. ह्या स्फोटक ऊर्जेचो सांठो आशिल्ल्या अण्वस्त्राक अणुबॉंम्ब अशें म्हणटात. युरेनियम(235), युरेनियम (233), प्लुटोनियम (239) हातूंतली भंजन- विक्रियांची सांखळी स्वयंचलीत आसता. पूण युरेनियम (238), थोरियम (232) हांचे भंजन भायल्या साधनांनी, म्हळ्यार बळिश्ट न्यूट्रॉनांची एकसारकी पुरवण करून सांबाळचें पडटा.पयल्या प्रकाराक फकत ‘भंजन’ असें म्हणटात आनी दुसऱ्याक ‘बहिःपोषित भंडन’ अशें म्हणटात. ह्या दोनूय प्रकाराच्या स्फोटांत वस्तुमानाचें (mass) ऊर्जेंत (energy) रुपांतर जाता.

## संदर्भ

वर्ग:देवनागरी पानां
Nag Panchami

Nagponchom' xraunnachea xudhd ponchmik monoitat. Xraunn mhoino suru zaun soglleant poilim yeupi ho utsou. Hea ponchmi disa ghoramni nagachi puza kortat, taka lagun tika ‘nagponchom'’ va ‘nagponchomi’ oxem namv poddlam. Ved kalla saun ho utsou monoit aileat. Hea sombondit sabar kanneo aikuvopak mellttat.

- xri krixnn jen'na kalika nagak porajit korun yomuna nhoinchea patallatlean sukhrup bhair ailo to dis xraunn xudhd ponchmicho axil'lo. Tea disa saun nagpuza korpak survat zali oxem mhonnttat.

- panch yugam poilim ‘sotyexvori’ namvachi ek devi axil'li. Ticho bhavo nagponchomichea adlea disa somvsarak ontorolo. Tea dukhan tinnem tea disa on'nacho konn pottant ghetlo na. Hea khatir, bhoinnin nagponchomichea adlea disa aplea bhavak dirgh ayuxy prapt zaunchem hea ud'dexan upvas korun devak magnneantolean vinoilo. Hea disa nagachi puza korpa fattlem karonn mhollear, sotyexvorik aplo bhavo tea disa nagrupat dislo. Ten'na tinnem tea nagrupak aplo bhavo manlo. Tea vellar nagdevan soput ghetlo ki, ji bhoinn taka bhavo manun tachi puza kortoli tichem to rokxonn kortolo. Haka lagun hea disa bailam nagrazachi puza kortat.
Nagponchom' xudhd xraunn ponchmik monoitat

hea nagponchomi vixim purannant ek kotha asa. ‘tokxok’ nagan kel'lea opradha khatir kheast mhunn raza zonmezoyan sorpoigone suru kelo. Hatunt tannem sogllea sorpanchi ahuti divpak survat keli. Tokxok nag aplo jivo vattaupa khatir indrakodden gelo. Razan “indrai svaha, tokxai svaha” mhonnun indrodevachi legit ahuti tokxok naga vangdda dili. Hatlean, opradh korta ani tachem rokxonn korta to legit opradhi hem dakhoun dilem. Astik rixin razak top korun prosn'n kelo.Zonmezoyan jen'na taka vor magpak lailo ten'na astik rixin sorpoigone thamboupacho vor maglo. To dis xraunn xudhd ponchmicho aslo ani heach disa xri krixnnan kalia nagacho vodh kel'lo.

Horxim nag vixari punn, bharti-i somskritit nagak devo manla. Nagponchomi disa bailam nagachi puza kortat.

## Polleiat
Nag_Panchami

वर्ग:Itihas / History
वर्ग:Romi panam
वज्रेश्र्वरी

**वज्रेश्र्वरी**: एक देवता. महाराष्ट्रांतल्या ठाणे जिल्ह्याच्या भिवंडी तालुक्यांत हिचें स्थळ आसा. ह्या गांवचें मूळ नांव वडवली अशें आसून आतां ह्या गांवांक वज्रेश्र्वरी ह्याच नांवान वळखतात. ह्या गांवांत आशिल्ले उल्हास नांवाचे न्हंयेचे देगेर एके दोंगुल्लेचेर हें देवूळ आसा. हे देवीक वज्रेश्र्वरी हें नांव कशें मेळ्ळें तेविशीं कथा सांगतात ती अशी : फग्रासूर नांवाच्या एका शर असुराक सिंहमार आनी कलिकाल नांवाचे दोन हुशार पूत आशिल्ले. आपल्या शक्तीच्या बळार ते ऋषींक त्रास दिताले. ताकालागून देवाची कृपा मेळोपपाक ऋषींनी एक यज्ञ सुरू केलो. ह्या यज्ञाचो ऋत्विक वसिष्ठ ऋषी आशिल्लो. यज्ञांत इंद्र सोडून सगळ्या देवांक हविर्भाग मेळ्ळो. ताका लागून इंद्रान रागान वसिष्ठाचेर आपलें वज्र मारलें. तेन्ना पार्वतीन प्रकट जावन तें वज्र गिळून उडयलें, देखून तिका वज्रेश्र्वरी दें नांव मेळ्ळें.

हे देवीच्या देवळाचें तोंड उदेंतेकडेन आसून ताचे भोंवतणी व्हड कोट बांदिल्लो आसा. पयलो बाजीराव पेशवा हो वज्रेश्र्वरीचो भक्त आशिल्लो आनी ताणेंच हिचें देवूळ बांदलें अशें सांगप जाता. पूण इतिहास पंडितांच्या मताप्रमाण हें देवूळ चिमाजीअप्पान बांदलां. कारण वसईचो किल्लो हस्तगत करपाखातीर हांगाचे देवीनच चिमाजीअप्पाक दृश्टांत दिल्लो असें म्हण्टात. किल्लो हस्तगत जातकच देवीविशींच्या भावार्थान ताणें आपले देखरेखीखाल हें देवूळ बांदलें. सभामंडपाचो भाग श्रीमंत खंडेरावमहाराज गायकवाड हाणें आनी सपणां तशेंच दीपमाळो नासिकचो सावकार नाना चांदवडकर हाणें आनी बांदल्यो. देवळांत दोन गाभारे आसून मुखेल गाभाऱ्यांत पांच मूर्ती आसात. तातूंत मदीं वज्रेश्र्वरी, तिचे उजवे वटेन सावित्री, सरस्वती आनी दावे वटेन लक्ष्मी भार्गव आसात. दुसऱ्या गाभाऱ्यांत गणपती, वेताळ, काल भैरव आदी देव आसात.

आश्र्विनांत आनी चैत्र म्हयन्यांत हांगा जात्रा भरता. चैत्र उमाशेक भरपी जात्रा व्हड आसता. वज्रेश्र्वरी गांवाच्या वाठारांत जायतीं हून उदकांचीं कुडां आसून हें उदक आरोगयदायक आसा. नित्यानंद स्वामीचो एक आश्रमय हांगा आसा.

## संदर्भ

*कोंकणी विश्वकोश खंड 4

वर्ग:देवनागरी पानां
वझे, दामोदर विश्र्वनाथ

**वझे, दामोदर विश्र्वनाथ**: (जल्म: १६ सप्टेंबर १९३०, सोनारभाट,दिवचल - गोंय).

सुटकेझुजारी. ताणें माध्यमिक मेरेन शिक्षण घेतलें. तो आझाद गोमंतक दल संघटनेचो वांगडी आशिल्लो. सुटके झुजाच्या काळांत वण्टीपत्रकां लावप, पुस्तिका वाटप, सुटके झुजाऱ्यांक आदार करप, तांकां पोलिस कारवायांविशीं खबरो पावोवप असलीं कामां तो करतालो. १२ फेब्रुवारी १९५५ ह्या दिसा अस्नोडा पोलिसठाण्याचेर हल्लो करपांत वांटो घेतला ह्या दुबावाखाल पोलिसांनी ताका अटक केलो. उपरांत बावीस म्हयने ताका बंदखणीची ख्यास्त जाली आनी ३१ डिसेंबर १९५६ ह्या दिसा ताची सुटका जाली. भारत सरकारान ताम्रपत्र दिवन सुटके झुजांतल्या ताच्या वावराचो भोवमान केलो.

## संदर्भ


वर्ग:देवनागरी पानां
वर्ग:गोंयचो सुटके झुजारी
वझे, प्रभाकर विश्र्वनाथ

**वझे, प्रभाकर विश्र्वनाथ** : (जल्म: ७ ऑगस्ट १९३२, अस्नोडा - बारदेस).

सुटकेझुजारी. ताणें इंग्लिशींतल्यान माध्यमिक मेरेन शिक्षण घेतलें. तो आझाद गोमंतक दल संघटनेचो वांगडी आशिल्लो. सुटके झुजाच्या काळांत लोकांक सुटके झुजाचें म्हत्व पटोवन दिवप, वण्टीपत्रकां लावप, तिरंगी बावटे लावप असलीं कामां तो करतालो. ८ फेब्रुवारी १९५५ ह्या दिसा अस्नोडा पोलिस ठाण्यार हल्लो करपांत ताचो हात आशिल्लो ह्या निमताखाल पोलिसांनी ताका अटक केलो. तशेंच कांय पत्रकां आनी तिगंगी बावटे ताचेकडल्यान जप्त केले. पोलिसांनी ताका धरून बरोच मार दिलो आनी प्रादेशिक लश्करी न्यायालयामुखार उबो करून दोन वर्सां बंदखणीची ख्यास्त दिली. बंदखणींतल्यान सुटका जाल्या उपरांतय तो राश्ट्रीय वाठारांनी वांटो घतालो. १९७२ वर्सा भारत सरकारान ताम्रपट दिवन सुटके झुजांतल्या ताच्या वावराचो भोवमान केलो.

## संदर्भ


वर्ग:देवनागरी पानां
वर्ग:सुटके झुजारी
युगांडा

**युगांडा** आफ्रिका खंडांतलो एक आदलो ब्रिटीश रक्षीत देश. लृलृक्षेत्रफळ २४१,१३९ चौ.किमी. लोकसंख्या १,२६,३०,०७६ (१९९१). विस्तार ४ ७’ उत्तर ते १ ३०’ दक्षिण अक्षांश आनी २९ ३३’ उदेंत ते ३५ २०’ उदेंत रेखांश. देशाचे उत्तरेक सुदान, उदेंतेक केनया, दक्षिणेक टांझानिया आनी खांडा, जाल्यार अस्तंतेक झायरे देश आसात. युगांडा हें नांव ‘बुगांडा’ ह्या विक्टोरिया तळ्यावयल्या स्वाहिली राज्याच्या नांवावयल्यान आयलां. कांपाला हें देशाचें राजपाटण.

वर्ग:देवनागरी पानां
वझे, रामकृष्णबुवा

**वझे, रामकृष्णबुवा** : (जल्म: ? ऑक्टोबर १८७३, ओझरे - सावंतवाडी; मरण: ५ मे १९४५ पुणें).
Vaze_Ramkrishnabuaa.

महाराष्ट्रांतलो व्हड गायक. ताच्या भुरगेपणांतूच ताच्या बापायक मरण आयलें देखून ताचे आवयन ताका ल्हानाचो व्हड केलो. ताचें भुरगेपण खूब कश्टांत आनी हालअपेश्टांत गेलें. ताचें मुळावें शिक्षण चवथी मेरेन मराठींतल्यान जालें.

भुरगेपणासावन ताका गावपाचो नाद आशिल्लो. देखून कागलचो गायक बळवंतराव पोहरे हाचेकडल्यान ताणें गावपाचें मुळावें शिक्षण घेतलें. उपरांत मालवणाक वचून वर्सभर विठोबा अण्णा हडप हाचे कडल्यान तालीम घेतली. वयाच्या बाराव्या वर्सा लग्न जाल्या उपरांत गायक जावपाचे इत्सेन ताणें घर सोडलें आनी पांयानी भोंवडी करीत तो पुण्याक गेलो. थंयच्यान तो इंदूराक गेलो. थंयचो नामनेचो पखवाज वादक नानासाहेब पानसेगेर तो रावलो. गायन शिकपाची रामकृष्णबुवाची जिद्द जाणून पानसेन ताका ग्वाल्हेराक वचपाक सांगलें. तो ग्वाल्हेराक आयलो आनी ग्वाल्हेर घराण्याचो सुप्रसिध्द उस्ताद निसार हुसेनखाँकडे गायन शिकूंक लागल. सामकी कश्टांनी आनी पोटाखातीर माधुकरी मागून ताणें गायनविद्या संपादन केली. कांय तेंप गोंयांत रावून ताणें गायन विद्येचें शिक्षण दिलें. ताच्या शिश्यांचे वळेरेंत ताचो चिरंजीव शिवरामबुवा वझे, हरिभाउ घांग्रेकर, केशवराव भोसले, मा. दीनानाथ बापूराव पेंढारकर, भालचंद्र पेंढारकर, दन्नीबाई, तानीबाई, कागलकर बुवा ह्या कलावंत मंडळीचो आस्पाव जाता.

तो गाण्याच्यो शिकवण्योय करतालो. 'बलवंत संगीत मंडळी' आनी 'ललितकलादर्श' ह्या नाट्यमंडळांत ताणें संगीत गुरू म्हूण कांय तेंप काम केलां. ताच्या 'संगीत कलाप्रकाश' (१९३८) ह्या पुस्तकांत ताच्या कांय चिजांचो आस्पाव आसून, ताचें आत्मचरित्रय थोडक्यांत दिल्लें आसा. ताचे गायकीन मराठी रंगभूंयेक संगीत दिवन नाट्य संगितांत मोलाची भर घाल्या. तो संगीतक्षेत्रांतलो गायक, विव्दान आनी बहुरंगी कलावंत आसून, 'गायनाचार्य' म्हण ताका नामना प्राप्त जाली.

## संदर्भ


वर्ग:देवनागरी पानां
युरिपिडीझ

**युरिपिडीझ (सुमार ४८०-४०६ इ.स.आदीं)**
एक व्हड ग्रीसी नाटककार. सालामिस गांवांत ताच्या घराब्याची मालमत्ता आशिल्ली. थंयच ताणें आपली पुराय जीण सारली. थंयचे एके व्होंवरेंत बसून तो बरप वाचप करतालो. ग्रीसी तत्वगिन्यानी अनॅक्सॅगोरस आनी संगीतकार टिमोथीअस हे ताचे इश्ट आशिल्ले. तो व्यायामपटू आनी चित्रकार आशिल्लो. अशीय म्हायती मेळटा. इ.स.आदीं ४०८ उपरांत मॅसेडोनियाचो राजा आर्किलेअस हाच्या दरबारांत युरिपिडीझ आशिल्लो आनी मॅसेडोनियेकूच ताका मरण आयलें.

ताणें चडशो शोकांतिका बरयल्ल्यो. ताचें पयलें नाटक ‘द डॉटर ऑफ पोलिअस (इ.स.आदीं ४५५). हाचे भायर ताणें ९२ नाटकां बरयलीं अशें सांगतात. पूण सदया ताचीं अठराच नाटकां उपलब्ध आसात. तीं नाटकां अशीं- १)अल्सेस्टिस (इ.स.प.४३८) २)मीडाअ (इ.स.प.४३१) ३)हिपॉलिटस (इ.स.प.४२८) ४)ट्रोजन विमॅन (इ.स.प.४१५) ५)हेलन (इ.स.प.४१२) ६)ओरेटीझ (इ.स.४०८) ७)इफिजिनिआ अॅट औलिस (इ.स.प.४०५) ८)बॅकी (इ.स.प.४०५) ९)अँड्रोमकी १०)चिल्ड्रन ऑफ हीरॅक्लीझ ११)हेक्युबा १२)सप्लायंट्स १३)इलॅक्ट्रा १४)मॅडनॅस ऑफ हीरॅक्लीझ १५)इफिजिनिआ इन टोरिस १६)आयन १७)द फिनिशियन मेडन्स १८)सायक्लोप्स.

ताच्या ह्या नाटकांवरवीं ताणें बायलो, धर्म आनी झूज ह्या विशयांचेर चड उजवाड घाला. ताची नदर वास्तववादी आसा. ताचे संवाद सदच्र्या वेव्हारांतल्या संवादांवरी सादे, सोपें पूण परिणामकारक अशे आसात. त्या काळांतल्या समाजीक, राजकीय आनी तत्वगिन्यानी विशयांची ताका आवड आशिल्ली. कर्तव्य आनी मोग, बुध्दी आनी भावना, निरपवाद मुल्यां आनी सापेक्षा मुल्यां, मुल्यां आनी प्रत्यक्ष आचरण हांचे मदलो संघर्ष हो युरिपि़डीझच्या नाटय जगताचो गाभो आशिल्लो. मानवी आशा आकांक्षांचें आकलन आनी मनशाक भोगपाक लागपी यातनांविशींची सहानुभूती हें युरिपिडीझचें खाशेलपण. ताणें आपल्या नाटकांत आरंभकाचो (प्रोलॉग्स) बरोच उपेग करून घेतिल्लो दिसता.

वर्ग:देवनागरी पानां
युरी, हॅरल्ड क्लेटन

**युरी, हॅरल्ड क्लेटनः (जल्मः २९ एप्रिल १८९३ वॉकरटन (इंडियाना), [[अमेरिकेचीं संयुक्त संस्थाना|अमेरिका]]; मरणः ५ जानेवारी १९८१,ला हॉइया, कॅलिफोर्निया).**

अमेरिकन रसायनशास्त्रज्ञ. डयुटेरियमाच्या सोदाक लागून ताका १९३४ वर्साचो रसायनशास्त्राचो नोबॅल पुरस्कार मेळ्ळो.

युरीचें शिक्षण वॉटरलू इंडियानांत जालें. १९११ ते १९१४ ह्या काळांत ताणें थंयच शिक्षक म्हणून काम केलें. १९१७ वर्सा ताणें प्राणिशास्त्रांत पदवी मेळयली. उपरांत दोन वर्सां ताणें झुडासामुग्री तयार करपाच्या कारखान्यांत आनी ताचे फुडलीं दोन वर्सां म्हळ्यार ते १९१९ ते १९२१ माँटॅना विद्यापिठांत अध्यापनाचें काम केलें. कॅलिफोर्निया विद्यापिठांत जी. एन्. लूइस हाच्या मार्गदर्शनाखाला संशोधन करून ताणें १९२३ वर्सा रसायनशास्त्रांतली डॉक्टरेट पदवी घेतली. उपरांत एक वर्सभर नील्सटटट बोर हाचेवांगडा कोपॅनहायनाक संशोधन करतकच १९२४ ते १९२९ ह्या पांच वर्सांच्या काळांत ताणें अमेरिकेंतल्या जॉन हॉपकिन्स विद्यापिठांत प्राध्यापक आशिल्लो. दुसऱ्या म्हाझूजाच्या काळांत तो कोलंबिया विद्यापिठांतल्या एस.ए.एम.प्रयोगशाळेचो संचालक आशिल्लो. १९३१ वर्सा ताणें आपल्या वांगडयांच्या आदारान डयुटेरियमाचो सोद लायलो आनी ताच्या गूणधर्मांचो अभ्यास केलो. डयूटेरियम आनी जड उदक हांचो अणुबाँब तयार करपाक खूब उपेग जाता. डयुटरियमाचो शांतीकायेच्या वावराखातीर उपेग केल्यार ताचेपासून तयार जावपी उर्जा संवसाराक अब्जांनी वर्सांक पुरो अशें ताचें मत आशिल्लें. मूलद्रव्यांच्या समस्थानिकांच्या (अणूकेंद्रांतली प्रोटॉनांची संख्या) तोच पूण वेगवेगळो अणूभार आशिल्ल्या पांच मूलद्रव्यांच्या रसायनीक गूणधर्मांतल्या फरका वयल्यान युरी हाणें जुरासिफ (सु. १८.५ ते १३.५ कोटी वर्सांपयलींच्या) काळांतल्या धर्तरेवयल्या म्हासागरांचें तेन्नाचें तापमान काडपाची पद्दत सोदून काडली. ह्या अभ्यासाक लागून तो भूया यरसायनशास्त्राकडेन गेलो आनी ताणें मूलद्रव्यां आनी तांचे समस्थानिक हांचे धर्तरेवयलीं कोश्टकां तयार केलीं. ताका लागून धर्तरेचो जल्म कसो जालो आसुयें, तिचेर मेळपी मूलद्रव्यां कशीं निर्माण जालीं आसुंये ह्या प्रस्नांचेर उजवाड पडलो. जिवाचे उत्पत्तीविशीं युरी आनी ताचो विद्यार्थी स्टॅन्ली मिलर हाणें १९५१ वर्सा शिकागो विद्यापिठांत एक अभिजात प्रयोग केलो. तांणी एके बंद नळयेंत मिथेन, आमोनिया आनी उदकाची वाफ हांच्या मिश्रणांतल्यान वयलेवयर विद्युत् स्फुल्लिंगांचें विर्सजन केलें. एका सप्तकाभितर ते भरसणेक तांबडो रंग आयलो आनी ताचें विश्र्लेशण करतकच तातूंत आमोनिया आम्लांची जटिल भरसण तयार जाल्ल्याचें समजलें. अॅमिनो आम्लां प्रथिनांचे मूलभूत घटक आसात. ह्या प्रयोगाक लागून धर्तवयलें वातावरण क्षपक जाता आनी क्षपक वातावरणांत जीवोत्पत्ती जाली आसुंये हे कल्पनेक आदार मेळ्ळो.

हे भायर युरीन विश्र्वाची उत्पत्ती, रेणुंची संरचना, शोशण मर्णपट ह्याय विशयांचें संशोधन केलें. अॅटम्स, मॉलिक्युल्स अँड क्वांटा (१९३०) आनी द प्लॅनेट्स (१९५२) हीं ताणें बरयल्लीं पुस्तकां आसात. बऱ्याचशा विद्यापिठांनी ताचो भोवमान केला.

वर्ग:देवनागरी पानां
वत्स

**वत्स** :एक पुर्विल्लें जनपद. सनआदीं ६ व्या शतमानाचे सुरवातेक उत्तर भारतांत सोळा महाजनपदां आशिल्लीं. तातुंतलीं मगध, कोसल आनी वत्स हीं चड म्हत्वाचीं आशिल्लीं. वत्स हो वाठार समृध्द आसून ताची तलम सुती वस्त्रांखातीर नामना आशिल्ली. कौशांबी ही त्या वाठाराची राजधानी. संशोधकाच्या मताप्रमाण यमुनेचे देगेर प्रयागसावन ३० मैलांचेर कोसाम नांवाच्या गांवांत हें पुर्विल्लें नगर आशिल्लें.

काशीचो राजा दिवोदास हाचो नातू वत्स हाणें आपल्या राज्याचो विस्तार करता आसताना कौशांबीच्या भोंवतणच्या वाठाराचो तातूंत आस्पाव केलो आनी ताका लागून ह्या प्रदेशाक वत्सभूमी हें नांव मेळ्ळें. भारतीय झुजांत काशीचो राजा पांडवांवटेन आशिल्लें. उपरांत पौरव वंशांतल्या निचक्षूच्यावेळार कुरू देशाचेर व्हड अरिश्टां आयलीं. गंगेक हुंवार आयिल्ल्यान हस्तिनापूर ही ताची राजधानी व्हांवन गेली आनी टोळधाडीक लागून दुकळ पडलो. ताका लागून थंयच्या लोकांनी स्थलांतर करून ते वत्सभुंयेंत येवन स्थायिक जाले. थंय तांणीं राज्यय स्थापन केलें. कौशांबी ही तांची राजधानी आशिल्ली.
त्या वंशांतलो उदयन हो गौतम बुध्दाच्या काळांतलो आनी महापराक्रमी आशिल्लो. फुडें हें राज्य मगध साम्राज्यांत विलीन जालें. मगध सम्राट शिशुनाग हाणें तें जिखिल्लें.

## Sandarbh


वर्ग:देवनागरी पानां
वराह उपनिषद

**वराह उपनिषद** : एक उपनिषद. शांतिपाठाप्रमाण हें उपनिषद कृष्ण यजुर्वेदीय आसा. ह्या उपनिषदांत वट्ट पांच अध्याय आसून कांय श्र्लोकबध्द जाल्यार कांय गद्य आसात. वराहरूपी विष्णून ऋभूक जी ब्रह्मविद्या सांगल्या ती ह्या उपनिषदांत आसा. पयल्या अध्यायांत ९६ तत्त्वां सांगल्यांत. दुसऱ्या अध्यायांत ब्रह्मविद्येची वेगवेगळीं साधना सांगल्यांत. वैराग्यादिचतुष्ट्य, नित्यानित्यविवेक, इहामुत्रविरागता, शमदिषट्कचसमंपत्ती, आदींचो तातूंत उल्लेख आयिल्लो आसा. मनशाचो जल्म दुलर्भ आसा देखून तो मेळटा तेन्ना ताचें आत्मस्वरुप जाणून घेवप गरजेचें अशें म्हळां. हातूंत समाधीचें जें लक्षण सांगलां तें अशें-
सलिले सैन्धवं यव्दत्साम्यं भवति योगत:।

तथाSSत्ममनसोरैक्यं समाधिरिति कथ्थते ।।

अर्थ : उदकांत मीठ भरसतकच ते दोनय पदार्थ जशे एकजीव जातात. तेप्रमाण आत्मो आनी मन हांचो एकचार जावप हाका समाधी म्हण्टात.
तिसऱ्या अध्यायांत 'सत्यं ज्ञानमनन्तं ब्रह्म' आनंदरूप जाल्ल्या मुक्त जिवाक जो अणभव येता तेविशीं एक श्र्लोक आसा तो असो - मेघा यथा व्योम न च स्पृशन्ति ।
संसारदु:खानि न मां स्पृशन्ति ।।
अर्थ : ढग जेवरी मळबांत आसुनूय णळबाक स्पर्श करीनात तेप्रमाण संसार दुख्खां म्हाका स्पर्श करीनात. ब्रह्मरूपस्थितींत संवसारांतल्यो सगळ्यो गजाली लय पावतात, जेवरी उदकावांगडा उदकांत पडिल्लें सुर्याचें पडबींबूय हालता, तेवरी अहंकारासंबंदान आत्म्याक संवसारी रूप येता.
चवथ्या अध्यायांत जिवन मुक्तीचीं लक्षणां सांगिल्लीं आसून शूभेच्छा, विचारणा, तनुमानसी, सत्त्वापत्ती, असंसक्ती, पदार्थभावना आनी तरीयगा ह्या सात जिवनमुक्तांच्यो भुमिका वर्णिल्ल्यो आसात. जिवनमुक्ताचें वर्णन केल्लो श्र्लोक असो आसा :
रागव्देषभयादीनामनुरूपं चरन्नपि ।
योSन्तर्व्योमवदच्छन्न : स जीवन्मुक्त उच्यते ।।
अर्थ : राग, व्देष, भंय, आदी विकारांक अनुरूप अशे तरेन आचरण करता आसतनाय जो अंतरांत मळबावरी निर्लेप आसा तो जीवन्मुक्त समजुंचो.
ते उपरांत मुक्तीचे विहंगममार्ग आनी पिपीलिकीमार्ग अशे दोन मार्ग सांगिल्ले आसात.
पांचव्या अध्यायांत हठयोग आनी अष्टांगयोग हांचें विवरण केल्लें आसा. निमाणें तो कोण ह्या उपनिषदाचें अध्ययन करता तो पंचपातकांतल्यान मुक्त जावन विष्णुच्या परमपदामेरेन वता अशें सांगिल्लें आसा.

## संदर्भ


वर्ग:देवनागरी पानां
Adlo korar

**Adlo korar** zaun asa Povitr Pustokacho poilo bhag. Hem Hebrevanchem Povitr Pustokacher adharlelem asa. Hebrevanchem Povitr Pustok mhonnge Israelitanche khup pornneo dhormik boroupam. Povitr Pustokacho dusro bhag zaun asa Novo korar.
 
Adlea korarant veg-vegleo pustokam asat jim veg-veglea lokamnim boroilelim asat. Povitr pustokache *experts* mantat ki Adlea Korarant Jobachem pustok soglleavon adlem mhonn jem 1500BC-int boroilelem ani Malakiachem soglleavon novem mhonn, jem 400BC-int boroilelem.
 
Adlea korarachim 46 pustokank kai bhaganim vantunk zata:
 
* Poilim panch pustokam, Pentateuch:
**Utpoti chem Pustok
**Suttka chem Pustok
**Levi-Xastr hem Pustok
**Lokgonnti chem Pustok
**Dusri Somurt Pustok
* Itihasachim Pustokam, jim Israelitancho itihasachi khobor sangtat:
**Joshua achem Pustok
**Fuddareanchem Pustok
**Ruth achem Pustok
**Samuel achim Pustokam
**Razanchim Pustokam
**Itihasachim Pustokam
**Ezra achem Pustok
**Nehemias achem Pustok
**Tobit achem Pustok
**Judit achem Pustok
**Esther achem Pustok
**Makabeus achem Dusrem Pustok
**Makabeus achem Poilem Pustok
* Zannvaiechim pustokam, jim sonvsarant borem ani vaita vixim asat:
**Job achem Pustok
**Stotram anchem Pustok
**Mhonn'nneo achem Pustok
**Upodexok hem Pustok
**Gitantlem Git hem Pustok
**Zannvaie hem Pustok
**Sirak achem Pustok
* Provadianchim pustokam, jim Deva-kodchean pois vochpachim pornamam vixim zagrut kortat:
**Izaias achem Pustok
**Jeremias achem Pustok
**Vilap hem Pustok
**Baruk achem Pustok
**Ezekiel achem Pustok
**Daniel achem Pustok
**Hosea achem Pustok
**Joel achem Pustok
**Amos achem Pustok
**Obadia achem Pustok
**Jonas achem Pustok
**Mika achem Pustok
**Nahum achem Pustok
**Habakuk achem Pustok
**Zefania achem Pustok
**Haggai achem Pustok
**Zekaria achem Pustok
**Malaki achem Pustok

वर्ग:Devachem Utor
वर्ग:Konknni
वर्ग:Dhorm / Religion
वर्ग:Totvaxastr / Philosophy
वर्ग:Romi panam
Thomas Stephens Konknni Kendr

**Thomas Stephens Konknni Kendr (TSKK)** ek Jesuitancho *research institute* zaun asa jem Konknni Bhas, sahitya, xikop ani sonvskrute che udorgote khatir vavr korta. Hem Alto Porvorim hanga sthapit asa.

Jun 1999 savn Goy Vishvavidyalayan TSKK-k ek *Konknni research institute* mhonn mandun ghetlam. Hea institutachem nanv eka Ingles Jesuit Padri, Thomas Stephens, hachem nanva voir dovorla. Tannem poilich pavtt 1622 vorsant Konknnint vyakoronachem pustok bhair kadlem. Thomas Stephens Goyan melo.

TSKK ek *research bulletin* bhair kaddta zachem nanv asa 'Sod'. Adim, TSKK Pri. Mathew Almeida, SJ choloitalo, tachem uprant, Pri. Pratap Naik, SJ.
atachem sonchalok jaun asa Pri. Appolinario Cardozo, SJ.

वर्ग:Konknni
वर्ग:Romi panam
भारतांतली जमात

भारतांत तशें पळोवंक गेल्यार जायत्यो जमाती आसात. भारतांत एकूण २९ राज्यां आशिल्ल्यान कितल्योश्योच जमाती आमकां हांगा पळोवंक मेळटात.

वर्ग:देवनागरी पानां
वरूण

300px|thumbnail|वरूण देवता
**वरूण** : (1) एक म्हत्वाची वैदिक देवता. वरूणाच्या मूळ स्वरुपाविशीं वेगवेगळीं मतां विव्दानांनी मांडिल्लीं आसात. ‘वरूण’ हें उतर ‘वृ’ ह्या ‘धांपप’, ‘आस्पावन घेवप’ ह्या अर्थाच्या धातूपसून साधित जालां अशें मतींत धरून वरूणाक सामान्यपणान आकाशदेवता मानपांत आयलें. ग्रीक आकाशदेवता यूरेनॅास वा यूरानस हिचेकडेन ताचें नांव –स्वरूप-साद्दश्र्च कल्पिल्लें आसा. हाच्याभायर वरूणाच्या फकत कांय वैशिश्ट्यांचेर भर दिवन ताका रातदेवता, चंद्रदेवता, जलदेवता, वा सपूत देवता अशेंय मानतात.
वरूण : (1) एक म्हत्वाची वैदिक देवता. वरूणाच्या मूळ स्वरुपाविशीं वेगवेगळीं मतां विव्दानांनी मांडिल्लीं आसात. ‘वरूण’ हें उतर ‘वृ’ ह्या ‘धांपप’, ‘आस्पावन घेवप’ ह्या अर्थाच्या धातूपसून साधित जालां अशें मतींत धरून वरूणाक सामान्यपणान आकाशदेवता मानपांत आयलें. ग्रीक आकाशदेवता यूरेनॅास वा यूरानस हिचेकडेन ताचें नांव –स्वरूप-साद्दश्र्च कल्पिल्लें आसा. हाच्याभायर वरूणाच्या फकत कांय वैशिश्ट्यांचेर भर दिवन ताका रातदेवता, चंद्रदेवता, जलदेवता, वा सपूत देवता अशेंय मानतात.
वैदिक आर्य फुडें आपल्या संस्कृतीक इतिहासाच्या विकासक्रमांत आपल्या विजिगीषू प्रवृत्तीकडेन अनुरूप अशा 'वृत्रहा' इंद्र हे देवतेक सगळ्यांत व्हड मानपाक लागले. हाकालागून वरूण आनी इंद्र दोगांच्याय अनुयायांत एके तरेची सर्त निर्माण जावप सभावीक आशिल्लें. पूण ते सर्तीचे वायट परिणाम टाळपाखातीर वैदिक ऋषींनी चडकरून वसिष्ठांनी व्हड हुशारेन त्या देवतांचें कार्यक्षेत्र निश्र्चित केलें आनी इंद्रावरूणौ हे व्दंव्ददेवतेची संकल्पना मुखार हाडली.
वेदोत्तर काळांत जायत्या कारणांकलागून वरूणाचें वैश्र्विक आधिपत्य संपुंश्टांत आयलें आनी फकत दर्याचो अधिश्ठाता देव हें ताचें व्यक्तिमत्व प्रस्थापित जालें.

## Sandarbh


वर्ग:देवनागरी पानां
वरी

**वरी** : (मराठी: वरी; हिंदी: चेना, बरी; कन्नड: बरगू; गुजराती: चेनो; संस्कृत: वरक; इंग्लीश :कॅामन मिलेट, प्रोसो मिलेट, हॅाग मिलेट; लॅटीन: पॅनिकम मिलिएशियम; कूळ: ग्रॅमिनी)
ही वनस्पत सुमार ०.९ ते १ मी. उंच वाडटा. तिचीं पानां १५ - ३० सेंमी. लांब आनी ६ - २० मिमी. रूंद आसतात. सप्टेंबरांत खोडाच्या तोंकार खूब खांद्यांचो फुलारो येता. परीमंजरी सुमार ४५
सेंमी. लांब, दाट आसून, कणिशकां खांदयेच्या तोंकार ४ - ५ मिमी. लांब, एकोडीं वा जोडयेन येतात. तांचो रंग पाचवो वा तपकिरो पाचवो आसता. फळाची कल्लां तपकिरी हळडुवीं आसतात.
दाणे सडल्या उपरांत भितर धव्या तांदळा भाषेन आसतात. तांकां 'वरयांचे तांदूळ' वा 'भगर' म्हण्टात.
उश्ण आनी उपोश्ण कटिबंधांतल्या देशांत ह्या तृणधान्याची लागवड जाता. हें मुळचें मध्य वा उदेंत आशियांतलें आसुयें. भारताशिवाय हें मंगोलिया, मांचुरिया, जपान, दक्षिण आनी मध्य रशिया, मध्य युरोप, अमेरिका, इराण, इराक, सिरिया, अरबस्तान ह्या प्रदेशांत ताची लागवड करतात.
भारतांत दोंगरा वाठारांनी हें पीक घेतात. हें पीक तमिळनाडू, कर्वनाटक, आंध्र प्रदेश आनी महाराष्ट्र, बिहार, पंजाब, उत्तर प्रदेश, मध्य प्रदेशांत ह्या पिकाची मातशी चड प्रमाणांत लागवड जाता.

### प्रकार
वनस्पतीचो रंग तिचे वयले केसाळ आवरण आनी दाण्यांचो रंग हे बाबतींत ह्या पिकांत वेगळेपण दिसता. ताका लागून ह्या पिकाचे खूब प्रकार आसात. तमिळनाडूंत पी.व्ही. १४ आनी पी.व्ही. २६ आनी महाराष्ट्रांत वरी १० ह्यो सुदारीत जाती लागवडींत आसात.

ह्या पिकाक दमट उबदार हवामान आनी उदकाची गरज कमी लागता. सादारणपणान हें पीक हलक्या प्रकारच्या जमनींत घेतात. पठारी प्रदेशांत हें पीक बरें येता. हिमालयांत २,७०० मी. उंचायेच्या प्रदेशांत हें पीक वाडटा.
तमिळनाडू, गुजरात ह्या भागांनी बांयच्या उदकान शिंपून हें पीक घेतात. हेर कडेन हें पीक पावसांत घेतात.

### लागवड
जमनीची पुराय नांगरण (मशागत) नासण्याच्या पिकाप्रमाण करतात. पेरणी जुलय म्हयन्यांत बीं शिंपडून वा मेरांमदीं २२ - २५ सेंमी. अंतर दवरून करतात.
नासण्यांभशेन ह्या रोपाचें स्थलांतर करून लागवड करतात. फोकून वा पाभरीन ओंपणेखातीर हेक्टराक ८ ते १० किग्रॅ. बी लागता. स्थलांतर पध्दतींत ३ ते ४ किग्रॅ. लागता. बिंयांसावन तयार जाल्लीं रोपां हेक्टर क्षेत्राखातीर पुरो जातात. ह्या पिकाक खताची गरज नासता. बागायती पिकाखातीर हेक्टराक ५ - ८ टन शेणखत वा कंपोस्ट नांगराच्या वेळार जमनींत मिस्तूराद करतात. पेरपाच्या वेळार २५ किग्रॅ. नायट्रोजन आनी २० किग्रॅ. फॅास्फोरिक अम्ल वयर खताच्या रुपान दितात. बागायती पिकाक दोनदां उदक लायतात. पेरणीसावन ९० - १०० दिसांनी पीक तयार जाता. पीक तयार जाले उपरांत काडलें ना जाल्यार दाणे शेतांत पडटात. तें रोंप जमनीसकट कापून बैलांच्या पांयांखाला घालून माडोवन मेळटात.

### उत्पन्न
कड्डें वाहू पिकाचे हेक्टराक ४०० ते ६०० किग्रॅ. आनी बागायती पिकाचे १,१२५ ते १,७०० किग्रॅ. दाण्यांचें उत्पन्न मेळटा. पेंडयांचें हेक्टरी उत्पादन दाण्यांइतलें थोडें चड आसता (१,००० ते २,५०० किग्रॅ.).
वऱ्याचे तादूळ पौश्टीक आसून ताचें शीत करतात आनी पिठाच्यो भाकऱ्यो करतात. वरी भाजून ल्हायो करतात. तण जनावरांक खावपाक घालतात. परदेशांत दुकराच्या खाणाखातीर वरीचो उपेग करतात. ही वनस्पत वखदी आसा.

### रासायनिक संघटन
वरीच्या दाण्यांनी जलांश ११.९०%, प्रथिना १२.५%, वसा १.१%, कार्बोहायड्रेटां ६८.९%, तंतू २.२% आनी क्षार ३.४% आसतात.

### रोग आनी उपाय
ह्या पिकाक रोग वा किडीचो त्रास ना. केन्ना केन्नाय हाका काणी रोग जावंक शकता. गंधक बूं पेरल्यार या रोगाक आळो बसता.

## संदर्भ


वर्ग:देवनागरी पानां
Dako

Drakx khub vorsam jieupi bollixtt oxi vel. Panancho akar sadaronn monxachea kallzachea akarabhoxen. Fulam lhan pachvim, follam poptti va levo pachvea korachim. Kaim zatinchim drakxam zambllea korachim-i astat. Follam ghosamni zatat follamni 2 te 5 barik bio astat. Kaim zatichea follamni bio asnat. Hi vonspot mullchi ostont axiantlea kespiyon dorea vattharantoli asum yeta, oxem togoneachem mot asa. Sumar 6,000 hozar vorsampoilim hi vel ijipt dexant laitalem oxi nond melltta. Noa hannem layil'lea drakxanchea molleacho ul'lekh baibolant asa. I. So. 1300 chea sumarak irann ani ofgannistan hea dexantlean drakxam veli bhartant haddleo oxe purave mellttat.

Frams, ittli, spen, turkosthan, roxia, purtugal hea dexamni drakxanchi vhodd promannant lagoudd kortat. Te fattofatt omerika, aljeria, rumania, arjenttina, gris, irann, ofgaristan, dokxinn afrika, esttrelia, bharot hea dexamni drakxanchi lagoudd zata. Dexant sumar 10,000 hektter suvatint drakxanchi lagoudd zata. Gõychem hovaman drakxanche lagouddik yogy na. Taka lagun gõyant drakxanchi lagoudd korinat.

Drakxancheo sumar dha hozar zati asat. Blek prins, khonddari ddak, thomson siddles, sultana, khixmix vhaitt, bengllur blu, ponchdrakx, onab - xahi, chima sahebi heo kaim zati bhartant vepari totvacher laitat.

Drakxanchea pikak sukea hovamanachi goroz asta. Hem pik valichem axil'lean taka mattvachi goroz lagta. Valinchi lagoudd chhatt kolmaposun kortat. Drakxam laupacheo torekovar pod'doti asat. Tatuntole 'hedd sisttim'' he pod'dotint chodd korun drakxanchi lagoudd kortat. He pod'dotint 2.5 te 3.0&nbsp;mi. Ontracher chhatt kolmam laitat. Drakxanchi lagoudd zanevari - februvari hea mhoineamni kortat. Teuporant valik neman udok ditat. Toxench dor valik neman udok ditat. Toxench dor valik 25 - 30 kigre. Xennkhot ghaltat. Tebhair dor valik 75 grem' notr, 50 grem' sfurod ani 125 grem' polax ditat. Ekttobor mhoineant valichi chhattnni kortat. Drakxanchem utpon'n hem zaticher ani laupache pod'dticher adarun asta. Eka hektteraposun sorasori 25-30 tton utpon'n melltta. Pusa siddles ani thomson siddles hea bio naxil'lea drakxanchem utpon'n hektterak 15-20 tton melltta. Drakxancheo vali 2-3 vorsamni follam divpak suru kortat. Ekdam laile uprant ti val 15-20 vorsam utpon'n dita.

Drakxanchea pikak khubxa kiddincho toxench rogancho tras zata. Fli bittol, thripos, chakor bittol, skelos, valltti, heo kiddi ani xeunnim drakxanchem luksann kortat.

Drakxanchem foll godd ani rosall asta. Foll piktokoch khaupakhatir vaprotat. Follaposun soro toyar kortat. Drakxam sukoun tanchemposun khismis toyar kortat. Drakxasou ani drakxarixtt him drakxamposun toyar kel'lim vokhdam. Sukoil'lem drakx angak thonddavo dita, mut limp korta. Toxench bhuk vaddoita.

## Polleiat

Grape

## Chitr Prodorxonn


Image:GrapesBuds.JPG|Flower buds
Image:GrapesFlowers.JPG|Flowers
Image:TenderGrapes.JPG|Immature fruit
File:Grapes Angoor.JPG|Grapes in Iran
File:Grapes.jpg|Wine grapes
Image:Cyprusgrapefarm.jpg|Vineyard in the Troodos Mountains


## Sondorbh

वर्ग:Konknni
वर्ग:Foll
वर्ग:Ruk, Zhaddam , Fullam, Follam ani Bhaji
वर्ग:Romi panam
José Alves Ferreira

**José Alves Ferreira** (1891 - 19??) ek Portugez rajkarbhari (politician) aslo, ani 1947-48 vorsant Goencho vella pavtti (interim) rajiopal (governor).

वर्ग:Romi panam
दक्षिण गोंय

**दक्षीन गोंय** जावन आसा गोंयचे दन जिल्ल्यां मदलें एक. हाचें area जावन आसा 1966&nbsp;km² आनी उटर दिशेन उत्तर गोंय जिल्लो आसा जाल्यार उदेंत आनी दक्षीन दिश्यानीं कर्नाटकाचो उत्तर कन्नद जिल्लो.

वर्ग:गोंयचे जिल्ले
वर्ग:देवनागरी पानां
Dokxin Gõy

**Dokxin Gõy** zaun asa Goenche don zilleam modlem ek. Hachem area zaun asa 1966&nbsp;km² ani ut'tor dixen Ut'tor Gõy zillo asa zalear  udent ani dokxin dixeanim Kornattokacho Ut'tor Konnod zillo.

वर्ग:Gõyche zille
वर्ग:Romi panam
Ut'tor Gõy

**Ut'tor Gõy** zaun asa Goenche don zilleam modlem ek. Hachem area zaun asa 1736&nbsp;km² ani hache ut'tor ani undent dixeanim Maharashtrache Sindhudurg ani Kolhapur zille asa zalear, dokxinek Dokxin Gõy.

वर्ग:Gõyche zille
वर्ग:Romi panam
Inglez

**Inglez** zaun asa ek *West Germanic* bhas ji Englandan suru zali ani atam akhea sounsarak uloitat. Konknni bhaxin hi-ui ek *Indo-European* familichi bhas zaun asa. Hi 60 desanchi *official* bhas zaun asa, ani sounsarachi tisri soglleavon chodd uloileli bhas zaun asa (Chinese ani Espanol-a uprant). Bharotant ani Gõyant-ui Inglez khup uzar zata.

वर्ग:Bhas
वर्ग:Romi panam
हुमाणें

**हुमाणें** हो पुर्विल्लया काळासावल चलत आयिल्लो झाहित्यप्रकार, हुमाण्यांक धर्म आली संस्कृती हांचीय बसका आसा.

हुमाण्यांक संस्कृतांत प्रहेलिका अशें म्हण्टात.

वर्ग:देवनागरी पानां
उत्तर गोंय

**उत्तर गोंय** जावन आसा गोंयचे दन जिल्ल्यां मदलें एक. हाचें area जावन आसा 1736&nbsp;km² आनी हाचे उटर आनी उंदेंत दिश्यानीं माहारासह्त्राचे सिंधुदूर्ग आनी कल्हापूर जिल्ले आसा जाल्यार, दक्षिनेक दक्षिण गोंय जिल्लो.

वर्ग:गोंयचे जिल्ले
वर्ग:देवनागरी पानां
वर्मा, निर्मल

**वर्मा, निर्मल : (जल्म: ३ एप्रिल १९२९, सिमला).**
ज्ञानपीठ पुरस्कार फाव जाल्लो नामनेचो हिंदी कथाकार. ताचें भुरगेंपण दोंगुल्ल्याच्या वाठारांत गेलें. दिल्लीच्या सेंट स्टीफेंस कॅालेजीत ताणें इतिहास विशयांत एम्.ए. ची पदवी मेळयली. उपरांत तो कांय वर्सां अध्यापनाचें काम करतालो. १९५९ वर्सा ताका चेकोस्लोवकिया हांगा प्राच्यविद्या संस्थान आनी चेकोस्लावाक लेखक संघ हाचेवतीन ताका आमंत्रण आयलें. थंय तो सात वर्सां उरलो. ताणें थंय चेक कथांचो अणकार केलो. उपरांत तो लंडनांत गेलो. ताचे युरोप भोंवडेवेळार ताणें टाइम्स ऑफ इण्डियाखातीर थंयचे संस्कृतीक राजनितीक अडचणींचेर लेख बरयले. १९६८ वर्सा तो भारतांत आयलो. कांय तेप तो निराला सृजनपीठ आनी यशपाल सृजनपीठ हांचो अध्यक्ष आशिल्लो.
ताचो पयलो कथासंग्रह 'परिंदे' १९५८ वर्सा उजवाडाक आयलो आनी तेन्नाच्यान ताका खर संवेदनाचो रचनाकार म्हूण नामना मेळ्ळी आनी कथांच्या मळार तो सर्वश्रेश्ठ कथाकार थारलो. ताच्यो नामनेच्यो कथा अशो : माया दर्पण, देढ इंच उपर, धूप का टुकडा, अँधेरे में, लंदन की एक रात, जलती झाडी, जिन्दगी यहाँ और वहाँ आदी.

- कों. वि. सं. मं.

## संदर्भ


वर्ग:देवनागरी पानां