open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
थियोदोर आल्वारीस

**थियोदोर आल्वारीस** हो एक तियात्रीस्त.

## जल्म
संगीत तियात्र माचयेचो मुखेल भाग जावन आसा.तियात्र जल्माक आयला तेन्ना सावन कांतारां गावप्यांनी गोंयच्या संगीतकारांनी बरें संगीत निर्माण करून कांतारां गावून एक वेगळोच संगिताचो दर्जो उखलून दवरला.तियात्र माचयेचो असो एक संगीतकार जावन आसा ट्रामपेटर थियोदोर आल्वारीस, जाका लोक थियो आल्वारीस ह्या नांवांन वळखतात. थियो एका कलाकाराच्या घराब्यांत 9 नोव्हेंबर 1942 दिसा मुंबय शारांत जल्मलो. सेबास्तियांव आल्वारीस आनी वर्जीन आल्वारीस हीं थियोचीं बापूय आनी आवय. थियोचीं मुळां संगितांत मिसळ जालीं. ताचो बापूय तियात्र माचयेर फामाद बरोवपी ,दिग्दर्शक आनी निर्मातो आशिल्लो आनी ताका चॅम्पियन आल्वारिसूय म्हूण वळखताले. तो आनी फामाद तियात्रिस्त सी. आल्वारीस सोयरे आशिल्ले. थियोचो भाव टोनी किंग लेगीत एक नामनेचो संगीत कलाकार आशिल्लो.

## शिक्षण
आपल्या बापायच्या इश्टाच्या चीक- चॉकलेट हाच्या घरांत मुंबय आसतना थियोची ट्रामपॅटा वांगडा सुरवात जाली .जेन्ना तो आनी ताचो बापूय भासाभास करताले तेन्ना थियोन आपले हात चीक – चॅाकलेटिच्या ट्रामपॅटार दवरले आनी वाजोवपाक लागलो. ल्हान थियोचें संगीत पयलेच फावट आयकून चीक- चॅाकलेटान ,थियोच्या बापायक ताका ट्रामपेट शिकपाक धाड म्हूण सांगलें आनी होच थियो फुडें मुखार एक व्हड ट्रमपेटर म्हूण संगीत मळार आयलो.

## वावर
ट्रामपॅट शिकल्या उपरांत ल्हानपणांत तांणी "ग्रेट बॉम्बे सर्कस ” हाच्या बॅन्डांत दोन वर्सां काम केलें. मागीर तांणी बीट ग्रुपांत वांटो घेतलो जे पंजाब हॅाटेलांत आसले. भारतांतल्या फामाद हॅाटेलांनी काम करून जाल्या उपरांत तो कुवेट स्थायीक जालो आनी भारतांत येवचे पयली गल्फांत बारा वर्सां काम केलें.
थियोन 1962 वर्सा तियात्र माचयेर," मोर्गादपूत,डायरेक्टराचो रेफ्री " ह्या ताच्या बापायच्या तियात्रांतल्यान आपले पयलें पावल दवरलें.

गोंयांत 19 व्या काळांत तियात्र मोग्यांनी थियोक पयलेच खेप आल्फ्रेड रोजाच्या म्युझीक शोवांत आयकलो. उपरांत तो गोंयात येत रावतालो आनी वेगवेगळ्यो कार्यावळी करतालो.

थियोन संगीत फक्त कोंकणी माचयेक दिवंक ना तर हिंदी फिल्मांनी लेगीत पावयलां. नामनेच्या संगीतकारांक देखीक बप्पी लहरी , आर.डी बर्मन, लक्ष्मीकांत प्यारेलाल ,आदी हांचे वांगडा ताणे काम केलां. फामाद तियात्रीस्त ,दिग्दर्शकांक ,निर्मात्यांक,गावप्यांक देखीक सी.आल्वारीस ,क्रीस पेरी ,प्रेम कुमार , ज्यो र्रोज ,रोजफर्न्स ,लोर्ना , विल्मीक्स-शेरोन , बेन इवॅनजेलिस्टो ,लोरी ट्रावासो , मिलाग्रीस दे चांदोर , सुकूरो दे सांताक्रूज ,अन्टोनी सेन , ओलाव ,मील-मेल-नेल , सॅम्यूल कार्व्हालो , जेक रोडसन आदी . हांच्या वांगडा कोंकणी माचयेर ताणीं संगीत दिलां.

## पुरस्कार
थियोन कोंकणी माचयेक आनी संगिताच्या मळार दिल्ल्या योगदाना खातीर जायत्या संस्थांनी ताचो सत्कार केलो.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
रेमॅडियो फेर्नांडीस

**रेमॅडियो फेर्नांडीस** हो एक तियात्रीस्त.

## जल्म
रेमॅडियो फेर्नांडीस हाका रेमी म्हूण तियात्राच्या माचयेर वळखतात. तो रॉम रीम रॉड ह्या तियात्राचो एक वांटेकार. रेमी हो झॅवीयर फेर्नांडीस आनी ऍडलीना क्रास्टो हांचो पूत. ताचो जल्म 16 डिसेंबर 1941 ह्या वर्सा बेतीं इल्लास गोंय हांगा जाल्लो.

## वावर
सातवो साक्रामेंत ह्या तियात्रांत रेमीन माचयेर पयलेच फावटअभिनय केलो. त्या तियात्राचो लेखक जॅराल्ड फेर्नांडीस. 1954 ह्या वर्सा ताणे बेतीं जाग्यार हो तियात्र सादर केल्लो. रेमीन भुरगेपणांत अभिनय करपाक सुरवात केली. तो गांवच्या भुरग्यांक एकठांय करून गांवच्या फेस्ताक तियात्र सादर करतालो. ताच्या उपरांत रेमी जायत्या तियात्रांनी वांटेकार म्हूण वावुरलो. तांची कांय तियात्रांची नांवा बीरमोट, गोटालो, मोग कसलो हांचे दिग्दर्शक फिलोमीना रिबेलो, नेशनलीस्ट, घराबो आदि. नॅलसन रॉम टोनी आनी आदी.
 
रेमी कोकणीं माचयेचो अभिनय करपी, दिग्दर्शक आनी निर्मातो म्हूण काम केलां. ताणेंहेर तियात्रीस्तां वांगडाकाम केलां. तांची नांवा डोड दी वेरना, अलफ्रेड रोज, जासिंतवाज, प्रेम कुमार, सी.आलवेरा ग्रेज दी कांदोलीं, जे.पी सौजालीन, पीटर चॅम्पियन, रिको रॉड, मॅनडीस ब्रदर्स, रोबीन वाज, एम्. बॉयर आदी.

रेमीन माचयेर चलयेचे कपडे घालून लेगीत मरणाचो अभिनय केल्लो आमकां दिश्टी पडटा. ताणें तियात्राचे माचयेक म्हत्वाचे अभिनय दिल्ले आसा. रेमी एका फामाद ट्रोमाचो वाटेकार जांवन आसा. त्या ट्रोमाचें नांव रॉम रीम रॉड. ऍन्थनी नॅलसन हो एक कोंकणी मोगी आनी कांतारीस्त. ताणें गोंयच्या पोलिटीक्स, पोलिटीशन आनी समाज सेवा हांचेर जायतीं कातारां म्हणिल्लीं आसात.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
एनथोनी फेर्नाडीस

**एनथोनी फर्नान्डीसाचो** हो एक तियात्रीस्त.

## जल्म
एनथोनी फर्नान्डीसाचो जल्म 27 सप्तेंबर 1940 ह्या वर्सा जाल्लो.

## वावर
एनथोनी फर्नान्डीसाक ल्हानापणासावनच कोकणी तियात्राची भोव आवड आशिल्ली .ताणे मागीर तियात्रा बरोवपाची सुरवात केली.ताणे पयले तियात्र बरयले ते ‘इनोसन्टपोण’ आनी 1963 ह्या वर्सा ताणे शिवोली ताच्या गांवात पयले फावट मॉचेर हाडले. ताचे दुसरे तियात्र ताणे बरयले ते ‘इस्कोलातलो मोग’ ताच्या मागीर ताणे तो एका फाटी एका बरोवन मुखार हाडली जशी ‘बीम तोखेम भाट’, घांतकी अस्तूरी’, ‘ड्युटी ती ड्युटी आनी मोग’,’ बोदमाश भाव’, ‘दोना पावुला’, एकुच रोगोत’, ‘घातकेक घात’, ‘घरची पाउणी’, ‘पुर्वोजांची कुराड’, ही तातुली काय नांवा. 
दुर्देवान एनथोनीक पेरालीटीक एटेक आयलोतसोच तो तीन वर्सा त्या दुयेसा पासुन झुजलो आनी तो ल्हव ल्हव करुन सारको जावपाक लागल्लो, पुण ह्या दुयेसाक लागून ताचो तियात्रा विशी उमेद वा मोग कमी जालो ना. त्या दुयेसान ताची तियात्रा खातीर उमऴशीक कमी केली ना. 2008 ह्या वर्सा ताणे ताच्या गांवच्या काय तरणाट्याच्या आदारन ‘ताणे घातकेक घात’ हे तियात्र मॉचेर हाडले आनी तातुत ताणे जायते गरजे प्रमाण बदल केले ताच्या वांगडात मिलाग्रीस कारनीरीयो तियात्र ‘घोव आसा क्विट, बायल खाता स्विट’ जातुत ताणे र्निमातो आनी दिगदर्शक म्हणुन सेंट एनथोनी आर्ट प्रोडॉकशन हाच्या बेनरा सकयल ताणे काम. गोंयच्या सुवर्णोत्सवाच्या सुवाऴयाक ताणे गोंयची ‘सुटकेची 50 वर्सा’ हे तियात्र मॉचेर हाडले. ताणे जायत्या तरणाट्याक तियात्रान खेऴपाक तयार केले आनी ताणे जायती संघरणां नामनेक हाडली जशी ‘कारनेरीयो मालटीमिडीया प्रोडॉक्शन’, ‘आगनेलो एन्ड एगी प्रोडॉक्शन’ अशी जायती मोलादीकआनी उणेपडना जितले योगदान ताणे तियात्र क्षेत्राक दिला.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
आंतोनेत दि सौजा ए मेंदीस

**आंतोनेत दि सौजा ए मेंदीस** हो एक तियात्रीस्त.

## जल्म
आंतोनेत दि सौजा ए मेंदीस जल्म 10 मे 1944.जल्म स्थळ मुंबय प्रिंनसेस स्रीट.

## वावर
आंतोनेत 15 वर्सा पिरायेचे आसतना प्राफेश्नल तियात्रान काम करपाक सुरु केले.तिज्या बापायच्या तियात्रान तिणें काम केलें –  “हांव तो तारवाटी”ती तियात्रान माचयेर अभिनय करतालीतशेत कोंकणीं माची अर्थातु जाचे  बरोवपीआनी निर्देशक , प्रोड्युसर - कीड बॉकसर, आल्फ्रेड रोज , म बॉयर , सी. अल्वेरस , जाशींत वाज , जे पी सौजालीन , प्रेमकूमार , अनील कुमार , जो रोज , रोबीन वाज , विल्मिक्स, कामत चोलचो, अलेक्षींहो दे  कांदोली ,उल्हास बुयओ , मास्टर वाज , रिको रोड , क्रीस पैरी आनी दुसरे. 
तियात्रानी तिणें फक्त अभिनेत्री म्हुण काम करुना तिणें निद्रेशक आनी दिर्गदशकाचे पात्र लेगीत खुब बरे तरेन केलां तेंतियात्रांनी दिसून येता . तिचे फामाद तियात्र म्हणल्यार – ‘’ दिलोलो जुरुमेंत’’, ‘’ऑबगात’’ , ‘’तुं सायबा कोण’’ , ‘’दोन घरां.’’
ती कातारा सुदा गायताली तीजो म्होंवाळ आवाजाच्यो 14 कैसेटी तिज्या घोवान रोमीयो मैंडीस हांणी  मरपा पयली काडल्यो. ‘’जिवीत एक सपन’’ , ‘’रोसाचो दीस’’ , ‘’पाद्र आगनेल’’ ,’’ हे फामाद आलबमांची नांवां’’.
तिणें 5000 वयर कांताराओडीयो विडीयो कैसैटीक गायल्यांत.
तिणें आकाशवाणीन सुद्दांखूब कार्यक्रम केले आनी दुरदर्शनान लेगीत काम केलें.
तशेत तिणें कोकणीं फिल्मान लेगीत काम केला – ‘’आमचेंम नोशीब’’, ‘’निरमोण’’, ‘’सुखाचें सोपन’’ , ‘’जब्बादारी’’ . तशेत हिंदी फिल्मान’मोहबत जिंदगी है’’.हातुंत लेगीत काम केलां
तशेंच तिणें 2000 वयर तियात्रांनी काम केलां.ती पर्रदेशान लेगीत आपली कला दाखोवंक‘’घल्फ’’ , ‘’युरोपीयन’’ , ‘’आफरीकेक’’ लेगीत गेली.

## पुरस्कार
तिका तशें खूब पुरस्कार फावो जाले आसा कला अकादेमी गोंवा 1993,अखील भारतीय संगीत संमेलनएवर्ड 2002, दौहा कौटर एवर्ड 2002 , कोका कला एवर्ड आदी...

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
जॉन चालर्स फेर्नाडीस

**जॉन चालर्स फेर्नाडीस** हो एक तियात्रीस्त.

## जल्म
श्री. जॉन चालर्स फेर्नाडीसं लौकप्रीय नावान चार्ला म्हण वळखताले. ताचो जल्म २४ मे १९५० सांकवाळ गोंय जालो.

## वावर
ताणे माचयेर आपले पयलेंच पावल घातलें, अनुबोधक कसो तियात्रान जो दिर्गदर्शक जे.आर.रोड. मागीर १९७४ ताणी बरयले दिर्गदर्शक आनी अभिन्य केलो तियात्रान 'उपकार' आनी ताका तियात्र मोगयाकडल्यान बरो प्रतिसारमेळो.
आयज परयान ताणे १८ तियात्र बरयल्या. दिर्गदर्शीक आनी अभिन्य केलो देखीक 'शिराप बूजलो', 'घातक्यांक घात',  'पोस्सको', 'तुफान', 'आसरो',  'फोटकिरो',  'ओडरूस्ट',  'पावला', 'बोदलो",  'खोटो', 'पोयसो'. आदी हातूतले ८ तियात्र सादर जाल्ले कला अकदमीच्या वर्सान तियात्र सर्तीन.

फाटली याद काडपा सारकी वर्सा ताणे ताच्या व्हडील तियात्रिसांचि खूब सेवा केली तांचे तियात्र सादर करपाक पुराय गोंय आनी मूंबई. जेन्ना-केन्ना तियात्रांतले तियात्रिस करपाक पावनासले तेन्ना ताचे दिर्गदर्शक ताका तांचे कार्य करपाक सांगताले आनी तो ते कार्य उमेदिन करतालो आनी लोक ताची जायति तूस्त करताले.फाटली ४३ वर्सा श्री.जॉन चाल्स फेर्नाडीस हाणे जायति बरी तियात्राची सेवा केली जसो एक बरोवपी, दिर्गदर्शक,  कलाकार,  प्रॉम्टर,  माचयेवयल्या ननाटकाची वेवस्था करपी अशो जायत्यो सेवा केल्या.

## पुरस्कार
१२५ तियात्राच्या वर्षिक उत्सवा दिसा तियात्र पंगडान ताचो अभीनंदन केलो , मार्चाचे २० तारखेर २०१७ वर्सा ताचे सेवे खातीर तियात्रा पासत कला संचालक मंडळ आनी संस्कूती हाणी ताका 'कला गवरव पुरसकार' लाबयलो जो फेब्ररिचा ५ तारखेर तियात्र हत्लेका खातीर मेवळो २०१७—२०१८ ह्या वर्सा.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
ऐनसल्म गोम्स

**ऐनसल्म गोम्स** हो एक तियात्रीस्त.

## जल्म
ऐनसल्म गोम्साचो जल्म 21एप्रिल,1933 वर्सा पाझरखण, कुंकळ्ळी हांगा जालो.

## शिक्षण
लोयोला उच्च माध्यमीक विद्यालय, मडगांव, हांगा पुर्तुगेज सेगुन्दग्रांव आनी धावेक येस मेळयलें. उपरांत ताणें आपली विश्वविद्यालयाची पदवी स्कूल ऑफ अकाउंटन्सी, मडगांव हांगा मेळयली. उपरांत तो मुंबय आयलो आनी होरनीमान कॉलेज, मांटुगा हांगासल्यान एक वर्साचो जर्नलिजम डिप्लोमा पुराय केलो.

## वावर
मुंबय आसतना तो आपल्या इश्टांक सिरियाको डायस जे एक फामाद तियात्रीस्त आशिल्ले तांका मेळ्ळे. जेन्ना ते दोगूय वांगडा आसताले तेन्ना ते तियात्राचेर भासाभास करताले. सिरियाकोच्या प्रोत्साहना खातीर ताणे "कासतामचो दुव्र" नाटक उजवाडाक हाडलें. ऐनसल्म आपलो तियात्र मुंबय शारांत सादर करपाचो आसलो, पूण दुर्दैवान तांची भलायकी बरी नाशिल्ल्या कारणान तांकां गोंयां येवचे पडलें.

भलायकी बरी नासतना लेगीत तांणी आपली तियात्रां जशी 'गोरिबाक फोट मारची न्होय' , 'कोरीत तो भोगीत', 'घातकी बापूय', 'तुकाच लागोन', 'भावार्थ' आनी 'लोकांक फोटोयतात' स्वता घडोवन हाडली आनी ह्या तियात्रांनी मुखेल भुमिका केली.
ते कुंकळ्ळेचे तियात्र ड्रामाटीक्स स्टार्स ऑफ कुंकळ्ळी हे संस्थेचे एक मुखेल खांबो आसात. थळावे कलाकार सोडल्यार, जासिन्तो वाज, यंग मिनेझीस, ए.एस. कोनसेपशन, ई. आल्मेदा, जेफसीस हिटलर, सालुसिनो, चॅम्पियन पीटर, नेल्सन, डोमनीक वाज, एरिस्टीडस आनी लुसीयानो डायस अशा वेवसायीक तियात्रांनी काम करपी तियात्रिस्तांनी काम केला.

तांका ऐलेक्स दे कुंकळ्ळेच्या तियात्रांनी ताचे नांव 'डिसग्रेस एलेक्साचे' आनी जोकसी दे वेरोडा हांच्या तियात्र ' माय माजो गुन्यांव जालो' हांतून मुख्य भुमिका करपाक आनी दिग्दर्शक जावपाक तांका संद मेळली. तांणी रानुल्फो कुतिन्हो आनी जोन गोमस हांच्या 'कोकोय' तियात्रान काम केले.

## पुरस्कार
तांका कला अकादेमी , कुंकोळी युथ असोसिएशन, कुंकोळी युनियन हांणी तांचो भोवमान केला. गोंय सरकारान तांका तांणी तियात्राक दिल्ल्या तांच्या योगदाना खातीर कला गौरव पुरस्कार दिवन भोवमान केला.

## संदर्भ

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
कायतानो पेरेरा

**कायतानो पेरेरा** हो एक तियात्रीस्त़़.

## जल्म
कायतानो पेरेरा हांचो जल्म मेरशे गांवांत ३१ ऑगस्ट १९४६ वर्सा जालो.

## शिक्षण
## वावर
तांणे ‘हें तुवें कितें केलें’ हो तांचो पयलो तियात्र १९७० वर्सा उजवाडा हाडून तियात्राचो पयलो पांवडो ते चडलो. तांची उपरांतची तियात्रां म्हणल्यार बेपत्ता, आपस्वार्थी, वजन, उगडास, तुकाय तेच, आकांत, म्हाका जाप जाय, जी खूब यशस्वी जाल्या. तांणीं एक अंकी खेळ बरयल्यात जाची नांवां परिस्थितीक लागून, भुकेक लागून, सिरविसेक लागून, दोतीक लागून आशीं आसात.

## पुुरस्कार
तांच्या आकांत ह्या तियात्राक कला अकादमी तियात्र सर्तींत उत्तम तियात्र आनी उत्तम मार्गदर्शन केल्ल्यान दुसरें इनाम फावो जाला. मागीरच्या काळांत तांणीं ते टेलीफिल्म आनी पुस्तक रुपांत छापलें. तांणे साबार संगीत खेळ जशे भावाचो एकवोट, लीडर, बेपत्ता, शेतकामती, हें अशेंच चलतले, मोग दाखोवंक जाय, स्वाभिमान  ऑल इंडिया रेडियो, पणजी हांगा प्रसारीत केलां. गुपीत मोग हो ताचो संगीताचो आल्बम जावन आसा. ताचो तियात्र उगडास आनी म्हाका जियेंवक जाय हिवूय पुस्तक रुपांत प्रकाशीत जाल्यात. 
तांच्या आकांत ह्या तियात्राक कला अकादमी तियात्र सर्तींत उत्तम तियात्र आनी उत्तम मार्गदर्शन केल्ल्यान दुसरें इनाम फावो जाला. मागीरच्या काळांत तांणीं ते टेलीफिल्म आनी पुस्तक रुपांत छापलें. तांणे साबार संगीत खेळ जशे भावाचो एकवोट, लीडर, बेपत्ता, शेतकामती, हें अशेंच चलतले, मोग दाखोवंक जाय, स्वाभिमान  ऑल इंडिया रेडियो, पणजी हांगा प्रसारीत केलां. गुपीत मोग हो ताचो संगीताचो आल्बम जावन आसा. ताचो तियात्र उगडास आनी म्हाका जियेंवक जाय हिवूय पुस्तक रुपांत प्रकाशीत जाल्यात.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
प्रेमानंद सांगोडकर

**प्रेमानंद सांगोडकर** हो एक प्रतिष्ठीत हिंदू तियात्र कलाकार जाणें तियात्र माचये खातीर आपलें म्हत्वाचें योगदान दिलें.

## जल्म
प्रेमानंद सांगोडकरचो हाचो जल्म 16 एप्रिल 1941 ह्या दिसा जाल्लो.

## शिक्षण
1957 पुर्तूगेजाच्या काळात ताणें आपले मॅट्रीकेचें शिक्षणमॉडेल (भाटीकार) इंग्लीश  माध्यमीक शाळा,मडगांव हांगा पुराय केलें. मागीर ताणे मुंबय विद्यापिठांतल्यान पदवी मेळयली तेन्ना गोंय स्वंतत्र जावंक नाशिल्लें.
1967 वर्सा सावन निर्मला शिक्षण संस्था, पणजी हांगा ताणे बी.एड.ची पदवी मेळयली.

## वावर
तो एक प्रतिष्ठीत हिंदू तियात्र कलाकार जाणें तियात्र माचये खातीर आपलें म्हत्वाचें योगदान दिलें.1967-1980 मेरेन तो मराठी माचयेचो क्रियाशील कलाकार म्हूण आशिल्लो. त्या उपरांत 2010 मेरेन तो वेवसायीक तियात्र माचयेर वावुरलो.त्या भायर ताणेंऑल इंडिया रेडियो पणजी हांगा 35 वर्सां काम केलां.1962 वर्सा जेन्ना गोंय स्वंतत्र जाल्याउपरांत तो गोंयांत आयलो आनी ताणें स्वताचो छापखान्याचो वेवसाय सुरू केलो. ताच्या उपरांत 1962 वर्सा ताणेंमाध्यमीक शाळेंत शिकोवपाच्या विद्याशाखेंत प्रवेश केलो आनी 1967 वर्सा सावन निर्मला शिक्षण संस्था, पणजी हांगा ताणे बी.एड.ची पदवी मेळयली. ताका 1968 ह्या वर्सा सेंट ऍलोयसियस माध्यमीक शाळा, माजोड्डा हांगा हेडमास्तराची पदवी मेळ्ळी.

1970 वर्सा ताणें शिकोवपाचे सोडले आनी परतून वेवसायांत परतलो . तियात्राच्या क्षेत्रांत नामनेचे दिग्दर्शक जशे एम बॉयर, जासींत वाज, सी. आल्वारीस, प्रेम कुमार , शॅरोन विलमिक्स,मॉयक मेहता, जॉन क्लारो,पैट्रीक दौरादो,मारियो मिनेझीस, आदी. हांणीं ज्यो वेवसायीक तियात्र बरयल्यात तातूंत प्रेमानंदान एक तियात्र कलाकार म्हूण अभिनय केला. फक्त अभिनय न्हय तर ताणे जायत्यो वेवसायीक तियात्र  बरयल्यात आनी घडोवन हाडल्यात दिग्दर्शन लेगीत केल्यात. देखीक दोळे धांपचे आदी, वाट चुकली, दुसरो रस्तो, आंकवार आवय, पवित्र दान, आदी.हे तियात्रगोंय,मुंबय,पुणे, सारकील्या  शारांत सादर केल्ले. प्रेमानंद तियात्र माचये खातीर वावूरलो ते भायर जायत्या क्षेत्रांनी तो वावुरला. जशें गोंय सरकाराच्या कला आनी संस्कृती मंडळांत सल्लो दिवपी सदस्य म्हूण गोंय राज्याच्या संस्कृती पुरस्कारा खातीर,  गोंय राज्य वेंचणी मंडळाचो सदस्य म्हूण , गोंयच्या तियात्र अकादमीचो पयलो नियामक मंडळाचो सदस्य आनी गोमंतक विद्या निकेतन तशेंच कोंकणी भाशा मंडळाचो जिवीत सदस्य आसा. मंडगांवच्या दैवदन्या समाजाचो संस्थापक सदस्य आनी लॉयन्स कॅल्ब, नावेलीं हाचो आदलो अध्यक्ष आशिल्लो .
कोंकणी तियात्र सादरीकरणाखातीर तियात्र कलाकार म्हूण तो कुवेत, दुबय,कतार  बाहरेन, आदी सारकेल्या विदेशांत आनी भारतांत दिल्ली, पुना, मंगळूर आदी सुवातेर प्रवास केला.

## पुरस्कार
गोंयच्या कला अकादमी तशेंच जायत्या संस्थानी प्रेमानंदाचो मराठी आनी कोंकणी माचये खातीर गरजे वेळार वावूरला म्हूण ताचो सत्कार केल्लो. ताणेंमराठी आनी कोंकणी नाटकांनी तशेंच तियात्रांनी अभिनय करून जायतीं इनामां जोडल्यांत. 2011-12 ह्या वर्सा तियात्राखातीर गोंय राज्याचे सांस्कृतीक पुरस्कार घेवपी प्रेमानंद सांगोडकर.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
केजीटन पिन्टो

**केजीटन पिन्टो** हो एक तियात्रीस्त.

## जल्म
ताचो जल्म 29 जानेवारी,1941वांशी, गोंय हांगा जालो.ताच्या बापायचें नांव मानुयेल विसेन्ट पिन्टो आनी आवयचें नांव एनजीलीना पिन्टो

## वावर
केजीटन पिन्टो हाका तियात्राच्या मळार कायती म्हूण वळखतात.तो ल्हानपणासावन तियात्राचो मोगी आशिल्लो आनी एकूय तियात्र चुकय नासलो. ताका जर संद मेळ्ळी जाल्यार तो रंगवण कुडांत वचून मेक-अपकसो करतात तें तो बारीकसाणेन पळयतालो.

1961 ह्या वर्सा ताणीं मिस्टर. वेल्नटे मास्करेन्हस जो मुंबय शारांत तियात्र कलाकाराची रंगवण करतालो ताका मदत करपाक सुरवात केली.

एक दीस जेन्ना मिस्टर. वेल्नटे मास्करेन्हस सादरीकरणाखातीर पावलो ना तेन्ना सर्गेस्त ऍन्थनी मेन्डीस हाणें केजिटनाक रंगवण करपाची विनंती केली. त्या दिसा सावन केजीटन रंगवण करपी मनीस “  कायती  ” (माचयेर नांव केजीटन) म्हूण जल्माक आयलो.

ताणें आदल्या काळावयल्या सुमार सगळ्याच तियात्र कलाकरांची रंगवण केल्ली आसा.तियात्र माचयेर नामनेचे दिग्दर्शक देखीक सी.अल्वारीस, एम.बोयर, रेमी कुलासो, प्रेम कुमार, आल्फ्रेड रोज, बाब पिटर, टोणी मार्टीन, क्रिस पेरी, कीड बोक्सर, रोबीन वाज, आदी. हाच्यांनी तियात्र माचयेर गरजेप्रमाण कलाकराची रंगवण करपाखातीर कायती हाचो आदार घेतला.

हजारांनी गोंयच्या मुंबय आनी जायत्या शारांतल्या तियात्रांनी ताणें रंगवणीच्या आदारान आपलें योगदान एक खरे पद्दतीचो कलाकार घडोवपाक दिल्लें आसा.

एक कलाकार जाणे पड्डया फाटल्यान रावन आपल्या कामां वरवीं तियात्राच्या सादरीकरणाक अर्थान भरिल्लें आनी शिटूकसाणेचें केलें म्हूण कायती हाचो उगडास करता.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
लुसियानो डायस

**लुसियानो डायस** हो एक तियात्रीस्त.

## जल्म
लुसियानो डायस हाचो जल्म 1 एप्रील 1933 ह्या दिसा आर्लें राय ह्या गांवांत जालो. ताच्या बापायचें नांव आंतोनियो डायस आनी आवयचें नांव रीटा डायस.

## वावर
ताणें आपल्या अभिनयाची सुरवात एके बायलेच्या भुमिकेंत “धोर्मांचो बावटो ”ह्या तियात्रांत केली.1960 वर्साचे सुरवातेक एलेक्सीनो दे कांदोलीं हाणें हो तियात्र बरयिल्लो आनी दिग्दर्शीत केल्लो.ताणें एरिस्तिदेस डायस, एम बॉयर, युवा मिनेझीस, सूजा फेर्रांव, जेपसीस हिटलर, प्रेम कुमार, अनील कुमार, ऍन्थनी सान, रेमी कुलासो, नेल्सन, कामत दे आसोलना, पैट्रिक दौरादो, ऍन्थनी मेंडीस, हे सारकिल्ल्या नामनेच्या दिग्दर्शकांनी दिग्दर्शीत केल्ल्या तियात्रांनी अभिनय केला.तो एक बरो हस्तलेख बरोवपी आनी ताणें आपलोच तियात्र दिग्दर्शीत केला आनी ताचो हस्त लेख बरयला आनी त्या तियात्रांची नांवा :- खोशयेभायर काजार, पातकाची सावळी, महापाप आनी सुनो.ताणेंफक्त गोंयांतूच न्हय जाल्यार मुंबय आनी कुवेट लेगीत आपले तियात्र सादर केल्यात.तो एक बरो गीतकार आनी गायक जावन आसा. ताणें 200 वयर गितां रचलीं आनी गायलीं.ताणें ‘सोमाज बोदोलता’  ह्या ऑडियो आल्बमाची निर्मिती केली.

## पुरस्कार
ताणें तियात्र माचयेक दिल्ल्या गिरेस्त योगदान मान्य करून ऑल इंडिया रेडियो, कला आनी संस्कृती विभाग, कुवेट कोंकणी केंद्र, आर्ले यूथ एसोसिएशन आनी अखील गोंय वळेरी जमात एक्शन कमिटी ह्या सारकिल्ल्या संस्थांनी ताचो भोवमान केला.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
जॉन गॉमीस

**जॉन गॉमीस** हो एक तियात्रिस्त.

## जल्म
जॉन गॉमीस (कोकोय) पांजोरकोणी, कुंकोळी गोंय ह्या गांवचो.

## वावर
ताचो आंकल कायतानो रिबेलो हाणीं ताका आपल्या तियात्रांत पयलो माचयेर हाडलो. कोकोयान कांतार म्हणिल्लें तेन्ना ताका लोकांकडल्यान बरी शाबासकी आनी बरो प्रतिसाद मेळ्ळो. ताच्या उपरांत ताणें फा. पेदरू झेवियर ओझोरियो हाच्या तियात्रांत अभिनय केलो. तशेंच ताणें व्हडल्या दिग्दर्शकाच्या तियात्रांनी वांटो घेतिल्लो आसा जशें ऍन्थनी डिसा, प्रेम कुमार, सॅबी कुतिन्हो आनी रॉबीन वाझ.
कोकोय हो एक बरो रचपी, घडोवपी आनी एक कांतारिस्त.

ताणें 3000च्या वयर कांतारां रचल्यात आनी सिसिल्या, फिलोमेना आनी सिन्तियाँ, आदी वांगडा मेळून कांतारां गायल्यांत आनी ऍडी मास्कारेन्हस हांचे वांगडां ताणें जोडगितांगायल्यांत.
कोकोय हाणीं जायते तियात्र बरयल्यात. तांतूतले कांय जावन आसा 'आतांचो संवसार', 'देवाचो हुकुम पाद्रींचो घुट', 'गुन्यांव कोणाचो', 'दुबाव', 'पोरिक्षा' आनी 'फुकोट चारली'.
कोकोय हे ऑल इंडिया रेडियो हाचे कलाकार जावन आसले आनी आपल्या कांतारांच्यो दोन आयकपाच्यो कॅसटी ताणीं काडल्यात. त्यो म्हणल्यार 'सोपोन' आनी 'गोंय आपोयता'.
तियात्राच्या माचयेर तांचो म्हत्वाचो योगदान म्हणल्यार ताणीं तियात्र, तांचीं कांतारां आनी तांच्या संगिता विशीं जायतें बरोवप केलां. ताणीं तियात्र आनी तियात्रांतल्या मनशांचेर पुस्तकां उजवाडाक हाडल्यांत.

## पुरस्कार
तांकां खूब पुरस्कार लाबल्यात जशे की :
गोंय सरकाराचो गोवा स्टेट कलचरल पुरस्कार.
कोंकणी म्हयन्याळें जशें गुलाब आनी जिवीत हाणीं तांचो सत्कार केला.
दालगादो कोंकणी अकादमीन ताचो सत्कार केला.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
टिट्टा प्रेटो

**टिट्टा प्रेटो** हो एक तियात्रीस्त

## जल्म
टिट्टा प्रेटो हाचो जल्म 4 जानेर 1933 आल्दोना, गोंय ह्या गांवांत जालो. तो सद्याक मुंबय रावता.

## वावर
15 वर्सांचो आसतना 1948 ह्या वर्सा ए. एम. बेंगालो हाणे बरयिल्ल्या 'चिकोट पांकोट' ह्या तियात्रांत ताणें पयले फावट अभिनय केलो.

रोकडेंच ताणें आतांचीं काजारां हो तियात्र बरोवन ताचे दिग्दर्शन करून सादर केलो जो खूब फामाद जाल्लो. 'मोगाक लागून' 'दीसग्रास' आनी 'सोयतानाची ताळणी' हे ताचे कांय हेर फामाद तियात्र.

तो एक भोवगुणी विनोदी कलाकार आनी ताणें कांय नामनेच्या दिग्दर्शकां खातीर तांच्या तियात्रांनी अभिनय केला. देखीक सायब रोशा, सौजालीनो, सी. आल्वारीस, एम. बॉयर, रॅमी कुलासो, मिंगेल रॉड, जासिंतो वाझ, रिको रॉड, प्रेम कुमार, आल्फ्रेड रोज, कीड बॉक्सर, ऑफेलीया, बाब पीटर, आदी.

ताणें गोंय, मुंबय आनी जगाच्या हेर भागांनी सुमार हजार तियात्रांनी अभिनय केला.
तो एक बरो गावपी आशिल्लोच वांगडाच ताणें 'गोवा आमचो गांव' 'डोंट वरी बी हॅप्पी' आनी 'रिटायर्ड तारवोटी' अशें तीन ऑडियो आल्बम्स् तयार केल्यात जाणे संगीत मोगी गोंयकारांचें काळीज जिखलां.
टिट्टा प्रेटो हाणें अभिनया भायर हेर कांय दिग्दर्शकांक तियात्राचो प्रयोग मुंबय शारांच्या वेगवेगळ्या भागांनी करपा खातीर मदत केल्या.
ताणें तियात्र माचयेची 59 वर्सां सेवा केल्या आनी आजून मेरेन करीत आसा.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
वेलेरियो डी मेलो

**वेलेरियो डी मेलो** हो एक तियात्रीस्त.

## जल्म
वेलेरियो डी'मेलो हे गोंयचे एक फामाद तियात्रीस्त. हांचो मूळ गांव सायपें, कांदोळ्ळे. ताचो जल्म १६ नोव्हेंबर १९५८ ह्या वर्सा बेळगांवांत जाल्लो. ताच्या बापायचें नांव डिनिसीयो डी् मेलो आनी आवयचें नांव ऍना डी् मेलो. ते मुखार 'वोली' ह्या नावांन प्रसिध्द जाले. आतां ते मेरशे तिसवाडी हांगा रावतात.

## वावर
'वोली' ह्या नावांन प्रसिध्द जाले. आतां ते मेरशे तिसवाडी हांगा रावतात.
वोली हाणीं १९६३ ह्या वर्सा सायपें गांवच्या फेस्ताक जुआंव दे देऊस कार्दोजान बरयिल्ल्या तियात्रांतल्यान तियात्राच्या माचयेर आपलें पयलें पावल दवरलें.

न्हय' 'ओके बाय बाय' 'म्होवाळ वीख' वोली कला मोगा कांदोळे हाचे एक वांगडी. तोमाजीन कार्दोजान बरयिल्ल्या आनी दिग्दर्शीत केल्ल्या खुबश्या प्रसिध्द तियात्रांनी ताणीं काम केलां. चड प्रसिध्द जाल्या तियात्रांचीं नांवां जावन आसा 'इंस्पॅक्टर' 'आयचो सोमाज' 'मनशापण' 'दिता तोशें घेता' 'भुरगीं आमचीं गिरेस्तकाय' 'जिविताचो उजवाड' 'जोगजोगता तितलेय भांगार 'कोण जायत तो'.

ताणीं स्वता एक तियात्र बरयला आनी दिग्दर्शीत केला. ताचें नांव जावन आसा 'देव न्हिदोंक ना' तो सुंदर आशिल्ल्यान तांका मुख्य भुमिकाच करपाक मेळटाल्यो आनी तो एक बरो गायक लेगीत आसलो. ताणें बरयिल्ल्या गितांक लागून वोलीक पुरस्कार फावो जाल्या.

१९७८ ह्या वर्सा मेरेन कला मोगी कांदोळेच्या सगल्या प्रोडाक्शनांत काम केला.

## पुरस्कार
वोलीक जायते प्रसिध्द पुरस्कार फावो जाले. ताचे हे कलेक लागून कला अकादमी आनी कला मोगी ह्या संस्थांनी ताचो भोवमान केलो. कला आनी संस्कृती खात्यान ताका ताच्या जिवितांतलो सगल्यां परस व्हडलो कला गौरव पुरस्कार २००९ ह्या वर्सा दिलो.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
एन्तनी दे तेलांवली

**एन्तनी दे तेलांवली** हो एक फामाद तियात्रिस्त.

## जल्म
जानेराच्या 3 तारखेर 1944 ह्या वर्सा श्री आंतोनिओ सी.एफ.पायस दे मिनेझीस ऊर्फ बाबीत नावेलीं,सालसेट ह्या गावांत झुझे मिगेल पायस दे मिनेझीस आनी मारथा ओलिंदा लुयझा गोमीश हांकां जल्मलो.

## शिक्षण
ताणें पुर्तुगेजांत सेगुंदो आनो हें शिकप केले. तो जेन्ना शाळेंत शिकतालो तेन्ना ताका तियात्राची आवड उतपन्न जाली आनी ताणें माच्येर 12 वर्सांचो आसतना अभिनय करपाक सुरू केले.

## वावर
ताणें प्रयोगसाळ तंत्रज्ञ कसो डॉ. टिटो वाझ प्रयोगशाळेंत, मडगांव हांगा 49 वर्सां सेवानिवृत जांवचे पयलीं काम केले.22 वर्साचे पिरायेर व्हडल्या माच्येर भितर सरून जे. एम. फॅराव हाच्या लिपलोलो गूठ ह्या तियात्रांत अभिनय केलो. ताणें स्वताक दोन तियात्र सोपूत भुझलो आनी इंस्पॅक्टर बरयलो आनी दिगदर्शन केले.

तेंच परी ताणें वेगळ्या वेगळ्या तियात्रांत गितां समेट केल्या आनी गायल्यात. आंतोनिओक लिगोरिओ फर्नांदीस हाच्या परम (सुपर) हीट खेळ तियात्र जुलियस सिझर हांतून ताका अभिनय करपाची संध मेळी जाचे 80 शोज अखेर मेरेन गोयां, पुणें आनी मुंबय पूर्ण जाले. तेच भाशेन ताणें सी. दिसिल्वा, मिनिनो दे बांदार, प्रेमानंद सांगोडकर, अनील कुमार, फादर ए. बोनामीस, आदी सारक्या फामाद तियात्राच्या दिगदर्शकावांगडा अभिनय केले.

ताची सगळ्यांत यादस्तीक भुमिका सी. दिसिल्वाच्या बोरेपोण ह्या तियात्रांत जावन आसलो. खेरीत भाशेन अभिनय आनी गायन करचे सोडून ताणें जायते तियात्र दुस-या बरोवप्यांचे दिगदर्शन केले जशें की विश्वाशी कोण, हेंच तुकां फावो, देवाची ख्यास्त, कोणांक चुकोणा आनी काजाराची रात्री. ताणें दुस-याय तियात्रांत अभिनय केला देखीक विझमीत, वेसोण, पिशें, आदीं.
तुस्त करपी गायक आसून लेगीत, अँतनी दे तेलांवली हाणी फक्त एक गावपी कसो बेमान इश्ट, आमचें भोगणार, शिंकोप, कायदो तो कायदो, आदी तियात्रानी भाग घेतलो.

## पुरस्कार
2004 वर्सा कला अकादेमींत ताच्या जिवीत भरच्या योगदानाक आनी गोंयच्या संस्कृतीक तियात्राच्या प्रचाराक लागून आनी तेच भाशेन गोंय सरकाराच्या कला गौरव पुरस्कार धारण करून ताचो सत्कार केलो. हाच्या खेरीज नावेलिच्या गांवकारानी मुख्यमंत्री चर्चील आलेमाव आनी लुईजिन्हो फलेरो आनी पयलिचे नुस्तेमारी आनी कामगार मंत्री आवेर्सानो फुर्ताडो हांच्या हातांतल्यान ताचो सत्कार केलो. 
हालीच ताका 125 वार्षिकोत्सवाच्या तियात्र कला आनी संस्कृती हाचे वेवस्थापक उत्सव मंडळ आनी गोंय तियात्र अकादेमीन, तियात्राच्या 150व्या उत्सवाक ताचोसत्कार केलो.

## संदर्भ

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
रिकार्डो रॉड्रीगीज

**रिकार्डो रॉड्रीगीज** हो एक तियात्रीस्त.

## जल्म
तो साश्ट तालुक्यांतल्यांत शिरलीं,चिंचोणेंह्या गांवांत रावतालो

## शिक्षण
रिको रॉड हांचे मुळावें शिक्षण गोंयांत जालें आनी फुडलें शिकप पुराय करपाक तो मुंबय गेलो.

## वावर
रिको रॉडान आपली पयली सुरवात 1943 ह्या वर्सा खेळ हातूंत केली.हो ‘खेळ’ रचून हाडपी ताच्या गांवचे तरणाटे चले आसले.जेन्ना इगर्जेच्या फेस्ताक जी कार्यावळ गांवांनी जाताली तेन्ना तो गांवांतल्या संगीत मेळ्यांनी कातारां गायतालो.रिको रॉड हांकां पयली संद आपल्या भावाच्या तियात्रांत मुंबय मेळ्ळी.हातूंत ताका एके बायलेचो अभिनय करचो पडलो पूण जेन्ना त्या तियात्रांतल्या विनोदी पात्राक अचकीत गोंयांत येवचो पडलो तेन्ना रिको रॉडा बगर विनोदी अभिनय करपाक कोणूच नाशिल्लो.ह्या वेळार सगळ्यांक दिसलें की रिको रॉड हो अभिनय करुंक शकतलो आनी ताणीं ताका हो विनोदी अभिनय करपाक प्रोत्साहन दिलें. रिको रॉडान ही भुमिका इतली बरी केली की रिकोचो विनोद करपाचो गूण पळोवन प्रेक्षकांचे दोळे दिपकावले.त्या उपरांत ताणें खूब वेग-वेगळ्या तियात्रांनी अभिनय केले जाचे दिग्दर्शक सेबी कुतिन्हो,आल्वारीस चॅम्पीयन,आल्फ्रेडरोजाच्या तियात्रांतले दोन अभिनय ‘पेसांवकार’ आनी ‘दोतोर आदवोगाद’ हेंलोकांक चड आवडले देखून ताणें ताची खूब तोखणाय केली.
रिको रॉड हाणें जायते तियात्र बरयले जशे ‘नांव नासलोलो,  पांयचे व्हडपण,तोरूय कित्याक सोतायताय?आनी बेकार पात्राव.

रिको रॉड हाणें आपलीं खुबशीं कांतारां एच.एम.वी रिकोर्ड्स आनी ऑलइंडिया रेडियो हाचेर रिकोर्ड करून दवरल्यात.
तशेंच ताणें आपल्या गितांच्यो 3 ध्वनीफीत तयार केल्यात.
रिको रॉड हाणें तीन कोंकणी फिल्मांनी अभिनय केल्यात जशे सुखाचें सोपोन,कर्तुबांचो सोंवसार आनी म्होजी घोरकान्न. रिको रॉड हाणें भार घेवन यंग मिनेझीस,कीड बाक्सरआनी आल्फ्रेड रोज हांच्या तियात्रांनी कामां केल्यांत.

## पुरस्कार
* रिको रॉडान तियात्राच्या मळार केल्ल्या मोलादीक वावराक लागून ताका वेग-वेगळे पुरस्कार दिवन ताचो भोवमान केला.
* दालगादो कोंकणी अकादमी हाणीं 2004 ह्या वर्सा ताचो भोवमान केलो.
* ताका राज्य सांस्कृतीक पुरस्कार 1999-2000 ह्या वर्सा फावो जालो.
* ताका गोंयचे माचयेवयलो म्हान कलाकार म्हण 1998 वर्सा पुरस्कार फावो जालो.
* गोंयांतल्या,कलाअकादमीन ताचो भोवमान करून ताका 17 एप्रील 2007 ह्या वर्सा पुरस्कार दिलो.
* द सम्राट क्लब हाणीं 2009 ह्या वर्सा पुरस्कार दिवन ताचो भोवमान केलो.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
आलेगरो रॉकी थियोडोरियो आन्तांव

**आलेगरो रॉकी थियोडोरियो आन्तांव** हो एक तियात्रीस्त।

## जल्म
तो सांत.इस्तेव पालमार वाड्यार रावतालो. तो लोरेन्सो पियेदाद आन्तांव आनी ऍसकोसियेना दिनीज हांकां 11 सप्टेंबर 1932 वर्सा जल्मलो.

## वावर
ताणें सुमार बारा तियात्र बरयल्यात. तांतुतले कांय तियात्र जावन आसात- तारवाची वियाज, गांव भाव, फुलगोडें, शेतकामती, दोर्जी कामील, कुडमी ओन्तोन, रिटायड तारवोटी, आमेमियो दुस्मान, बायलांचो पार्लमेंन्ट, कोरुंक ना तें, आसोन दुडू सोंवसार कोडू आनी बाक्रो डेमोक्रसी.
वयर सांगिल्ल्या तियात्रां मदल्या 9 तियात्रांचें ताणें दिग्दर्शन केलां. मिंगेल रॉड, कीड बॉक्सर, एम बॉयर, रेमी कोलासो, सी आलवारीस,जासींत वाज, आलफ्रेड रोज,सोजालीन आनी अँथनी मॅन्डीसअश्या ह्या फामाद कोंकणी माचयेच्या विस्वाशी मनशांनी बरयिल्ल्या आनी दिग्दर्शीत केल्ल्या तियात्रांनी ताणें अभिनय केला आनी गीतां गायल्यांत.
ताणें जायत्या तियात्रांनी संगीत वाजयलें. तशेंच ताणें हिंदी फिल्म उद्देगांतलो नामनेचो संगीतकारप्रसिद्दअँथनी गोन्साल्वीस हाचे बरोबर फिल्मांनी लेगीत संगीत वाजयलां. तांणे बोन्गोस, कोंगो, त्याचबरोबर महारकास वाजयल्यांत.

ताचेकडेन सुमार 15 कांतारांचें रँकोर्डींग केल्लें श्रेय आसा. तांतूतलीं कांय कांतारां जावन आसात- निर्मोण, तांबडें बोंदेर, फुलूस सोट्टी, बिरमोत, होनराद तारवोटी, शीत कोडी, बाय गो रिटा, भोयणी , लादायेन, मारवोडो, लियो मोगा आनी मोग थोडो थोडो कोरूया, आदीं.
फामाद कोंकणी फिल्म, आमचें नोशीब हांतूंत ताणें अभिनय केल्लो.त्याभायर ताणें फिल्मांत गितां गायल्यांत.तशेंच ताणें सुकाचें सोपोन ह्या कोंकणी फिल्माक गितां तयार केल्लीं.

## पुरस्कार
तशेंच ताका जायते पुरस्कार फावो जाल्ले आसात ते म्हणल्यार:- 
* गोंयच्या राज्यपलान 2002-2003 ह्या वर्सा ताचो सम्मान केल्लो.
* ताका राज्य सांस्कृतीक पुरस्कार 2000-2003 ह्या वर्सा फावो जालो.
* कला आनी संस्कृती खात्यान 2002-2003  ह्या वर्सा ताचो सत्कार केलो.
* दालगादो कोंकणी अकादमी आनी तियात्र अकादमी हांणीय ताचो सत्कार केलो.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
मानुऍल दौरादो

**मानुऍल दौ्रादो** हो एक तियात्रिस्त
 
## जल्म
जल्म 27 नवंबर 1933 ह्या दिसा मडगांव जालो.

## शिक्षण
सुरवातेचें शिक्षण बाणावलेच्याइगर्जेच्या शाळेंत जाल्या उपरांत कांतार म्हणपाक आनी सोल्फां गावपाक तो शिकलो. त्या उपरांत ताणें आपलें प्राथमीकशिक्षण सुरावलेच्या पुर्तुगेज शाळेंत केलें आनी थंय ताणें प्रिमियेरो ग्राऊकेल्या उपरांत इंग्लेजीचें शिक्षण आदर्श ह्या स्कुलांत केलें. पूण दुडवांची तांक बरी नाशिल्ल्यान तो फुडलें शिक्षण घेवंक पावलो ना.

## वावर
18 वर्सांचे पिरायेर तो कदेलां-मेजां करपाच्या धंद्यांतभितर सरलो आनी शेजारच्या राज्यांतल्यान कदेलां-मेजां हाडून गोंयांत विकपाचोधंदो करपाक लागलो. हातूंत ताका उत्तेजन मेळ्ळें आनी बाणावले आपल्या घरांत कदेलां-मेजां करपाचें वर्कशॉप ताणें उबारलें.मानुऍलएक शिस्तबद्द आनी कश्टी मनीस जो सत उलोवपी आनी आपल्या मनांत येवजिलां तें काम पुराय करपी मनीस आसलो. 18 वर्सांचे पिरायेर तो कदेलां-मेजां करपाच्या धंद्यांतभितर सरलो आनी शेजारच्या राज्यांतल्यान कदेलां-मेजां हाडून गोंयांत विकपाचोधंदो करपाक लागलो. हातूंत ताका उत्तेजन मेळ्ळें आनी बाणावले आपल्या घरांत कदेलां-मेजां करपाचें वर्कशॉप ताणें उबारलें.

जायते त्रास घेवन वावुरल्या उपरांत कदेलां-मेजां करपाच्या धंद्यांत ताका खूब येस मेळ्ळें आनी तो एक हुशार मेस्त जालो. तो बारीकसाणीन पळोवपी आसो आनी गांवांत फेस्ताक जाल्ले तियात्र तो पळयतालो ज्या जाग्यार उपाट लोक भरतालो. पूण थंय माटोव आनी माची मांडावळ ल्हान आसली आनी कलाकरांक आपली कला दाखोवपाक फावो त्यो सवलती नासल्यो.

1958 वर्सा ताणें 1500 ते 2000 लोकांक बसूंक मेळटात तसले माटोव ताणें बांदले. त्या भायर ताणें कलाकार मेकळेपणान भोंवून आपली कला दाखोवंक शकतात तसली व्हडली माची बांदली.

आरिस्तीदीस डायस, रोजफर्न्स, रुजारियो रोड्रिगीस, लिगोरियो फेर्नांडीस, पॅट्रीक दौरादो, तोमाजीनो कार्दोजो, प्रिन्स जॅकब, आदी. असल्या दिग्दर्शकांनी ताची तुस्त तोखणाय केली आनी तियात्र क्षेत्रांत ताका व्हड नामना फावो जाली. सगले लोक माटोव आनी माची मांडावळ करपाक मानुऍलाकूच व्हरताले. आपलो धंदोताणें खूब ऊंच पावयलो. तांतूत आपल्या कुटुंबाचो बरे भशेन परामस करून एक फामाद धंदेकार तो जावपाक पावलो.

आरिस्तीदीस डायस, सौजालीन, किड बॉक्स, सी. आल्वारीस, एम्. बॉयर, जॉन क्लारो, जासींत वाज, रॉबीन वाज, आदी ह्या कोंकणी तियात्र माचये वयल्या म्हालगड्यां सांगाता केल्ल्या वावराची याद मानुऍल आयज पासून काडटा.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
ज्युआंव कारमीन ब्रगांझा

**ज्युआंव कारमीन ब्रगांझा** हो एक मुज्ग वाजोवपी.

## जल्म
ज्युआंव कारमीनो ब्रगांसा हाचो जल्म 23 जून 1930 वर्सा मेरसे जालो.

## शिक्षण
धा वर्साचे पिरायेचेर ताणी रेबेक आनी सरगम हें दोनूय समकालीन मेरसेच्या मायस्त्रो जुझे कायतानो फेर्नांनदीस हाच्या कडल्यान शिकलो, ताणें हें शिक्षण ‘ पेरोकीयाल स्कूल ऑफ आवर लेडी ऑफ मेरसेज चर्च’ मेरसे हांगा घेतले. 1948 वर्सा ताणें ‘पिरमेयरो ग्राओ’ हें शिकप पुर्ण केलें, उपरांत मेरसेच्या मायस्त्रो वारेला कायादो हांच्या कडल्यान रेबेक शिकलो. 1955 वर्सा सुमार 25 वर्साचे पिरायेर तो मायस्त्रो जुझे कायतान फेर्नानदीस हाच्या आस-या खाल युफोनियम शिकलो. ताका आनीक वाध्यां शिकपाची खर इत्सा आसली आनी हाका लागून तो क्लॅरिनेट आनी उपरांत आल्टो सेक्साफोन शिकलो.

## वावर
1963 वर्सा वाध्यां सारकी वाजोवंक शिकल्या उपरांत ज्युआंव कारमिनो ब्रगांसा, मायस्त्रो वारेला कायादो हाच्या आस-या खाल ब्रास बॅण्डांत वाजोवंक लागलो. ह्या बॅण्डान “ जारदीं ग्रासिया दे ओर्ता” पणजे आनी “जारदीं दे लुईस गोम्स” कामपाल अश्या जाग्यांचेर सादर केलें. उपरांत तो तियात्राच्या बॅणडांत भितर सरलो जंय तांणें गोंयच्या म्हान संगीतकारांच्या परस्परांक रावन ताणें आल्टो सॅक्साफोन वाजयलो, म्हान संगीतकार जशे की डुमिंगोस कायतानो ब्रगांसा (पेंपरे(ट्रम्पेट),ट्रॅम्बोन, सॅक्साफोन, क्लॅरिनेट, आदी), फ्रान्सीस झेवियर आजावेदो (धोल/ड्रम्स), आन्तोनियो जीजस फेर्नांनदीस मेरसेचो आनी लुईस रॉडरीगीज (पेंपरे/ट्रम्पेट) रायबंदर. वेगवेगळ्या गांवांतले दिगदर्शक जशें की दुमिंगोस ज्युआंव फेर्नांनदीस मेरशेचो, मिस्टर लोबो जुआरी गोआ-वेल्हाचो आनी गोंय भर आशिल्ल्या हेर दुस-यानी माचयेर हाडिल्ल्या तियात्रांक बॅण्डांन संगीत फावो केले. जायत्यो संदी तांकां मेळ्ळ्यो जशें की काजाराचो समारंभ, वार्षिकोत्सव, नातालां आनी नव्या वर्साच्या नाचाक तांकां बराबर सादर करूंक मेळ्ळे सांत इस्तेवाच्या क्रुनर हिलारियानो कॉस्ता हांच्या परस्परांक. सांन्ता क्रुजच्या मायस्त्रो लुईस कोटा हाच्या आस-या खाल ताणें गोंयांत पुर्तुगेज कॉन्सुलेटाच्या उदघाटनाच्या समारंभाक ब्रास बॅण्डांत प्रयोग केलो. हाच्या खेरीज 80-90 वर्साच्या शेवटाक तो सेंट सिसिल्या म्युजीक स्कूल, सां तोमे-पणजी हांतूंत रेबेक (वायलन) आनी सरगमाचो (सोल्फेज्योस) हाचो शिक्षक आशिल्लो.

सध्या तो उमळशीक आशिल्लया तरणाट्यांक मेरसे आपल्या घरा रेबेक शिकयता आनी तेच परी ताणें तियात्र अकेडमी गोआ स्कीम हाच्या खाल “प्रमोशन ऑफ तियात्क म्युजीक” हांतूंत फुंकून वाजोवपाच्या यंत्रान शिक्षक म्हूण नोंदणी केल्या. आपल्या कुटुंबां वांगडा तो ब्रास बॅणडांत फेस्तांक आनी हेर दुस-या प्रसंगांक तो आपल्या चेड्या आनी नातवां वांगडा प्रयोग करता.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
फिलोमेना ब्राज क्रास्तो

**फिलोमेना ब्राज क्रास्तो** ही एक तियात्रीस्त.

## जल्म
हिचो जल्म 24 सप्टेंबर 1933मुंबय ह्या शारांत जालो. ताच्या बापायचे नांवडॉ नाजारेत आनी आवयचें नांव कान्दीदा ब्राज. तिच्या घोवाचे नांव डॅनीस रिबेलो. तिच्या घोवाचें घर चिचोणें, साश्ट, गोंय.

## वावर
तिच्या भुरगेपणांत सावन तिका तियात्राचो खूब मोग आशिल्लो आनी ती सदांचशाळेंतल्या नाटकुल्यांनी वांटो घेताली.

अशेंच एका हॉली नेम हाय स्कूल,दाबूल हांगा आयोजीत केल्ल्या नाटकांत तीं वांटेकार जाल्ली तेन्ना तिका सर्गेस्त आल्फ्रेड रोज हाणें पळयली आनी उपरांत तिका पयलेच फावट ‘जोतकाक्षी दोरजी’ ह्या नाटकुल्यांत माचयेर हाडिल्ली.

तेन्ना सावन तिणें आनीक फाटी वळून पळोवंक ना.तिच्या काळावयले फामाद दिग्दर्शकां वांगडा तीं वावुरली देखीक जे.पी.सोझालीन,प्रेम कुमार,एम.बॉयर,सी.आलवारीस,रेमी कोलासो,टोनी मारटीनस, आदी.
ती चड करून कॉमेडी करताली पूण ताणीं हेरूय अभिनय तितल्याच नेटान केल्यात.
दूरदर्शनार सादर जावपी जायत्या नाटकांत तिचो आस्पाव जाल्लो आसा.तिची थोडीं नाटकां पुराय भारतांत रेडियोचेर सादर जाल्यांत.

तिणें आपले हात दिग्दर्शकाच्या कामांतूय घातले.’आशेची दोशा’ हो स्वता बरयिल्लो तियात्र तिणें दिग्दर्शीत केलो आनी तो मुंबय आनी पुणे हांगा सादर केलो.
तिणें मुंबय,पुणे,गोंय आनी दिल्ली जाल्ल्या कितल्याश्याच तियात्रांनी अभिनय केल्लो.तिची भलायकी बरी नाशिल्ल्या कारणाक लागून तिका अभिनय करपाचें सोडचें पडलें..
तिच्या वावराक लागून जायते फावटी तिच्या कार्यांनी बंदना येवपाक लागलीं. राष्ट्रीय टॅक्सटायल कॉर्पोरेशन मिल्स,दादर हांगा टेलीफोन ऑपरेटर म्हूण कामार आसली आनी विस्वाशीपणान तिणें आपलें काम केलें.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
जॉन ग्रासियास

**जॉन ग्रासियास** हो एक तियात्रीस्त.

## जल्म
जॉन ग्रासियास हांचो जल्म सारजोरा चिंचोणे साश्ट गोंय ह्या गांवांत 20 एप्रील 1954 ह्या वर्सां एफरमियानो ग्रासियास आनी ऍरमेलिंडा कारवाल्हो हांकां जालो. तांचो आजो सर्गेस्त सांतान जाका लोक ‘पोको’ सांतान म्हूण गांवांत फामाद आशिल्लो ताका जोमनीवयलो खेळ(खेळ) कलाकार म्हूण वळखताले.

## भुरगेपण
ताच्या भुरगेपणांत सावन जॉन हांकां गायनाची खूब आवड आशिल्ली. तांचो काका शेजारच्या बाल्कनींत तियात्र दाखयतालो जंय जॉनाक एक कांतार म्हणपाक लायिल्लें.ह्या तियात्राचे पड्डे चादरां गेवन तयार केल्ले. आयकुपी ताचें हें कांतार आयकून अजापीत जाले आनी तांचेकडल्यान प्रोत्साहन लेगीत मेळ्ळें.

## वावर
गोंय संस्कृताय आनी सामाजीक केंद्रान घडोवन हाडिल्ल्यामांडो उत्सवांत जॉन एक उत्कृश्ट आनी मुखेल गायक म्हूण मांडो उत्सवांत प्रा.सी.ए.गोमिस हांच्या मांडो पंगडांत वांटेकार जाल्लो.तांच्यानी प्रा.लुबियानो मेंडोस हांच्या मांडो पंगडांत चिंचोणेचीं रोझां हांगासर लेगीत गायलां.

जॉनान गांवांतल्या तियात्रांनी भाग घेवपाक सुरवात कोली आनी बेगीनूच ताका वेवसायीक तियात्रिस्त पेत्रिसियो दी चिंचिणीं हांच्यानी तियात्रांअभिनयकरपाक संद दिली. ताच्या उपरांत ताणें नामनेच्या तियात्र दिग्दर्शकां बरोबर काम केले जशें जॉन गोम्स कोकोय, रोकी डायस, ज्यो मेनी, फोली कार्दोसो दी सारझोरा, जॉन क्लारो, झीमिक्स, सामिएल कारव्हालो, आदी.

तांणींकोंकणी तियात्र माचये वयले संगीतकार लोरी त्रावासो, कॉनी एम.हांचे वांगडा कितलेशेन कोंकणी संगिताच्यो कार्यावळी सादर केल्यात. 1994 ते 2004 पर्यंत आर्लें उत्सवांत ते सदांचेच अभिनय करपी.रॉकी डायसानतयार केल्ल्या जायनाकाय फोटकिरो ह्या ओडियो आल्बमांत ताणींगितां गायल्यांत. भायर कार्निवालाचे दीस आनी दिवली हें संगीत लोकां खेळ ताणें दिग्दर्शीत करून रिकॉर्ड करून लेगीत दवरल्यात. ताणींगोंय दूरदर्शनाक 7 रिकॉर्डींग्स आनी 28 कांतारां वेगवेगळ्या वर्गांत जशें सोलोस, ड्युएट, ड्युओस, त्रिओस आदीगावून आपलें योगदान दिलां. ते एच.सी.एन., प्रुडण्ट मिडीया सारकिल्ल्या गोवन चॅनलांचेर लेगीत आपलीं गितां सादर केल्यांत.

## पुरस्कार
वरिश्ट तियात्र कलाकार ‘रिको रोड’ हांणीं 2011 वर्साजॉनानतियात्राच्या मळार दिल्ल्या ताच्या योगदानाक लागूनसंस्कृतायेचो दबाजो, माडेल,मडगांवां हाणीं ताचो भोवमानकेलो.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
जे. रॉड

**जे.रॉड**

## जल्म
जे. रॉड हांचें पुराय नांव जावन आसा जुल्यांव हिलारीस प्युरीफीकासांव रॉड्रिगीज. रॉड्रिगीज. जे.रॉड हांचो जल्म १४ जेनवरी १९४९ ह्या वर्सा कुठ्ठाळे ह्या गांवांत जालो.

ताच्या बापायचें नांव सर्गेस्तमिंगेल रॉड्रिगीज आनी ताच्या आवयचें नांव मारिया
ताचो बापूय सर्गेस्त मिंगेल रॉड्रिगीज जाका लोक मिंगेल रॉड म्हूण वळखताले. तो एक भोवगुणी तियात्रांतलो संगीतकार आशिल्लो. ताचो गूण आमका जे. रॉडा भितरदिसून येता.

## वावर
आपल्या बापाय भशेन जे. रॉड चड बरो भावनेचे संगीतकार आनी संगीत घडोवपी आसलो. तशेंच तियात्र पळोवपी लोक आनी कोंकणी संगीताचे मोगी आनंद घेताले. तो आठ वर्साचो आशिल्लो तेन्ना ताणें ताचो बापायक गायताना आनी माचियेर अभिनय करतना पळयले आनी हो मोग पळोवन तो ह्या शेत्रात भितर सरलोश. आपल्या बापायची प्रेरणा घेवन जे रॉडान बरी देख दिवपी गितां रचलीं.

तांचो पयलो अभिनय सांकळे ह्या गांवांत जालो. थंय तांणी आपलें पयलें गीत गायलें जें पुर्तुगेज भाशेंत आसलें. ताका लोकांनी ताळ्यांचो गडगडाट केलोआनी ह्या दिसाच्यान ताच्या बापायन ताका आपल्या तियात्रांत अभिनय करपाक लायलें. तशेंच दुसऱ्या तियात्राच्या दिग्दर्शकांनी तांकां माचयेर काम करताना पळयलें आनी आपल्याय तियात्रांनी गावपाक आनी अभिनय करपाची संद दिली.

जे. रॉड हाणीं जायत्या फामाद दिग्दर्शकाच्या तियात्रांनी अभिनय केले आनी जायतीं गितां गायलीं. कांय दिग्दर्शकांची नांवां अशीं आसात : सोजा फेर्रांव, जासींत वाज, सी. आल्वारीस, प्रेम कुमार, ऐरीस्टीडीस, आनी लुईस डायस, जॉन क्लारो, आल्फ्रेड रोज, कामत दी. आसोलना, मेन्डीस ब्रादर्ज, टोनी सॅक, एम .डॉड,फा. फ्रेडी .जे. दा कोश्ता, चॅम्पीयन पीटर, ग्रेग-सबीना, एम. बोयर, कोन्सेपशन-नेल्सन-टोनी, एच.ब्रिटोन, रोम टोनी, पॉल सुवारीस, जुजे रोड, डि’लीमा,लिगोरीयो फेर्नांडीस, मिनीनो दे बांदार,क्रिस्टीफर, मारीयान्हो फेर्नांडीस, कॉमेडीयन डॉमनीक, आदी.

आपल्या बापायच्या तियात्राचें दिग्दर्शक करून तांणी आपलेस्वताचे तियात्र बरयले आनी दिग्दर्शकलेगीत केले. ताची कांय तियात्राचीं नांवां अशीं आसात: "पायची गिरेस्तकाय" "पायन इबाडलो पुतान सांबळ्ळो" "रुजार माशेकार" "हेंच तें"आदी. 
ताचीं गितांतलीं उतरां आनी रचना सदांच बरी शिकवण दिवपी आनी एक बरो संदेश तीं लोकां मेरेन पावयतात.

कलाकार आशिल्ल्या करणान तो दिल्ली, मुंबय,गल्फ,लंडन आदी देशांनी भोंवलो.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
जोसीन्हो सौजा

**जोसीन्हो सौजा**

## ज्ल्म
जोसीन्हो सौजा हांचो जल्म गोंयच्या जायनो वेलॅम ह्या गांवांत जालो. ताच्या बापायचें नांव कायतानो पियेदादसौजा आनी आवयचें नांव लुईजीना फिलोमेना लुईस.ताचो जल्म 15 जुलाय 1941 ह्या दिसा जालो.

## वावर
जोसीन्हो जेन्ना तेरा वर्सांचो आशिल्लो तेन्ना ताणें आपल्या बापाय वांगडा क्लेरीनेट वाजोवपाकसुरवात केली. 1965 ह्या वर्सा ताणें आपले बॅन्ड चालू केलें.ताचें नांव ताणे A.V.C. POPS दवरलें. तो 1966 ते 1970 मेरेन तोळेकांटो वेल्म ह्या गांवच्यासेण्ट रॉक्स माध्यामीक शाळेत संगीत शिकयलें. संगिताच्या क्षेत्रांत व्हड गिन्यान आशील्लो जोसीन्हो सोझा हो एक संगीतकार.

ताणें कोंकणी संगीतान आनी गितान आदार खूब नमुल्य आसा. ताणीं सुमार 3000 तियात्रांनी पुराय भारतांत तशेंच गल्फ देशांत आनी लंडनांत संगीत वाजयलां. ताणीं तियात्रांनी दोळ्यां मुखार संगीत {live music} तशे बेगरावंड संगीत दिवपाक सुरवात केली. कांय तियात्रांनी ताणीं दिल्ल्या बेगरावंड संगीताचीं नांवां अशीं आसात :‘पातोक’,’घातकी भोयण’,’सुकूरीना’,’दुडू जिणेंत’’सोवसारांत आसताना दाय्त’ आनी ’ओस्तुरी’.
ताणीं सुमार 230 ओडियो कॅसेटी काडल्यो.

जोसीन्होन तीन तियात्र बरयल्यात :‘मांय पायचे दुखीक लागोन’, ‘आंगोवणेचो पूत’,’तोड्डोकी पाय’.

## पुरस्कार
2005 ह्या वर्सा जोसीन्हो हांकां स्टार ओफ द मन्त म्हूण वेंचून काडिल्लो.
तांकां कोंकणी तियात्रांतलीं गितां आनी संगिताक लागून जायते पुरस्कार फावो जाल्यात. तांचे कांय पुरस्कार अशे आसात :
तांकां 1996 ह्या वर्सा गुलाब पुरस्कार फावो जालो.
2002 ह्या वर्सा कुवेट ह्या देशात तांकां कल्चर ओवरसीज बेस्ट संगीत हो पुरस्कार फावो जालो.
2003 ह्या वर्सा ‘रॅटर’ह्या तियात्राक पयलो ईनाम फावो जालो.
2008 ह्या वर्सा तांकां प्रेस्टीज्यस गोवा स्टेट कलचरल पुरस्कार फावो जाल्लो.
आनी 2009 ह्या वर्सा तांकां डॉ. जेक सिक्वेरा पुरस्कार फावो जाला.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
मास्टर वाझ

**जुझे वाझ** हो एक तियात्रीस्त.

## जल्म
जुझे लोरेन्स वाझ हांकां सगळे फामाद मास्टर वाझ ह्या नांवान वळखतात.हो अरोरा आनी बेंजामीन हांकां सप्टेंबराचे 6 तारकेर 1927 ह्या दिसा म्हापश्यां तियात्रिस्तांचे फामिलींत जल्मलो.

## वावर
आयज तो 84 वर्साचे पिरायेर सर्गेस्त मिंगेल रोड हांचो एकूच जीवंत शिश्य. तो थोड्या भोव जीवंत कलाकारां मदलो असो एक कलावंत जाणे तियात्राच्या क्षेत्रांत पाय तियात्रिस्त जुआंव आगुस्तीन फेर्नांडीस, सायब रोशा, दियोगीन डिमेलो, कीड बॉक्सर आनी हेर म्हालगड्या तियात्रिस्तांच्या तियात्रांनी अभिनय केला.

अर्नस्ट रिबेलो हाणें आपल्या ‘बोंबोयची इश्टील’ह्या तियात्रांत मास्टर वाझ हांची बाल कलाकार म्हूण माचयेर वळख करून दिली. ताच्या बापायक तियात्राचे माचयेर मास्टर वाझ म्हूण वळखताले देखून ताच्या चल्याकूय मास्टर वाझ हें नांव दिलें.

तो बायलेच्या भुमिके खातीर चड गाजलो आनी ताची उमेद आनी कृती आधुनीक काळांतल्या जायत्या बायल कलाकारां परस खूब बरी आशिल्ली. ताची उलोवपाची आनी चलपाची तरा, आदी. थोडक्यांत ताणें केल्ली बायलेची पूशेणटेलेर्णत्व वागणूक खंयच्याय मनशाक ताचो बिनचूक बायलेचो अभिनय नदरेक फटोवन वतालो.

मास्टर वाझान आपली प्रतिभा अभिनया पुरतीच मर्यादीत दवरूंक ना.पूण ताणें आपल्याक उत्तम संहिता लेखक म्हूण विकसीत केलो. ताणें बरयिल्लो पयलो तियात्र ‘जॅक आनी मॅक तारवार जाले पॅक’ हो हांसयाळो विनोदी तियात्र आशिल्लो.

## योगदान
ताणें सगळे मेळून 25 तियात्र बरयल्यात आनी दिग्दर्शीत केल्यात. ‘बापूय’, ‘मालगोडो पूत फुलगोडो’, आनी ‘घोराचो दिवो’ हे तांचे सगळ्यांत बरे तियात्र जावन आसात. ताणें तियात्र सादर करपाक गोंयांतूच प्रवास करूंक ना तर भारताच्या वेगवेगळ्या भागांनी तो गेलो. जशें पुणे, मालवण, वेंगुर्ला, सावंतवाडी,बेळगांव ,दिल्ली आनी दामान. तशेंच ताणें आपली नाटकुलीं काराची आनी आफ्रिकेच्या वेगवेगळ्या शारांनी जशें मुंब्बासा, नायरोबी, नाकुरू आनी काम्पाला हांगां सादर केलीं.

तो एक उत्तम कांतारां रचपी आनी ताणें आपल्या लांबदीक जिवितांत हजारांनी कातारां रचलीं.तांच्या कांतारांचीं उतरां सदांच आकर्शक आनी अर्थपूर्ण आसतालीं आनी ताकाच लागून ताचीं जायतीं कांतारां खास करून ताचे डुयेट चड गाजले.

मोगाचो आंवडो’ ह्या पयल्या कोंकणी फिल्माच्या सुरवातेच्या गिताचीं उतरां मास्टर वाझ हांणी रचलीं.तशेंच ताणें ‘म्होजी घोरकान्न’ ह्या आनीक एका कोंकणी फिल्माच्या गिताचीं उतरां स्वता बरयली. आपूण एक गीतकार आशिल्ल्यान तो बायलेच्या भुमिकेन डुयेट कातारां गायतालो. ताणें कोंकणी माचयेर बळिश्टपणान डुयेट कातारां गायलीं.मास्टर वाझान‘ऑल इंडिया रेडियोचेर’ जायती लोक-नाटकुलीं बरयलीं आनी सादर केलीं आनी आपल्या नाटकी प्रतिभेचो लाब ताणें गोंयच्या लोकांक दिलो. ‘विस्वाशी घोरकान्न’,‘विज्मीत’, गांवची सेवा’,आदी हीं थोडीं नाटकुलीं ‘ऑल इंडिया रेडियोचेर प्रसारीत जाल्यांत.

## पुरस्कार
ताणें तियात्राच्या उदरगतीखातीर दिल्ल्या मोलादीक योगदाना खातीर खास करून कांतारांक आनी संगिताखातीर ताणें जायते पुरस्कार जोडल्यात.गोंय कोंकणी अकादेमीन ताणें तियात्राखातीर जिवीत भर दिल्ल्या योगदानाखातीर 1992 वर्सा सेनेटरी सुवाळ्यां निमतान तांचो सत्कार केलो.कुवेत कोंकणी हेरीटेज ह्या संस्थेन मास्टर वाझाक ताणें तियात्राच्या उदरगती खातीर दिल्ल्या समर्पीत सेवेखातीर तांकां पुरस्कार दिवन तांचो भोवमान केलो. युनायटेड क्लब ऑफ उत्तोर्डान ‘प्राइड ऑफ उत्तोर्डा’ हो माथाळो ताका अर्पण केलो. 2000 वर्सा गोंय सरकारान ताका सगळ्यांत भोवमानाचो गोंय राज्य सांस्कृतीक पुरस्कार भेटयलो.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
जॅन फ्रांसिस्को डायस पीयुकसा

**जॅन फ्रांसिस्को** डायस पीयुकसा हो एक तिया़त्रिस.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
तिमोथी डायस

**तिमोथी डायस** हाका लोक चड करून आंतोनीयो डायस ह्या नांवान वळखतात.

## जल्म
तिमोथी डायस हाचो जल्म 4 जून 1952 ह्या दिसा जालो. ताचोबापूय डियोगो डायस आनी आवय मारिया डायस.तो ऑर्डा, कांदोळे, बारदेस गोंय हांगा रावता.

## वावर
15 वर्सांच्या पिरायेचेर आंतोनीयो डायसान1967 वर्सा पयलेच फावट “म्होजो बौल” ह्या तियात्रांत काम केले. तांतूत ताका 2 कांतारां गावपाची संद मेळ्ळी. तेन्ना पळोवप्यांनी लेगीत तांची खूब तोखणाय केली. ह्याखातीर ताका तियात्रांत अभिनय चालू दवरपाची स्फूर्त मेळ्ळी. ताच्या गांवांत त्या वेळार स्क्रिप्ट बरोवपी चड लोक नाशिल्ले, म्हूण ताणें स्क्रिप्ट बरोवपाक सुरवात केली. तियात्र बरोवन तो गांवच्या फेस्ताक सादर करतालो. ताणें बरयिल्ले तियात्र म्हणल्यार “नीतचुकोना”, “गुन्यांवकारी कोण?, “इन्सपेक्टर डिसोजा”, “पोस्को”,“सुनीता”,“मीस मिना मेहता”,“अडेची सावळी”,“उपकार नासलोलो”,“विस्वासघात”, आनी “तुटलोले धागे”.
ह्या सगळ्या तियात्रांचे ताणीं दिग्दर्शन केलें आनी गांवांतल्या लोकांक घेवन गांवच्या फेस्ताक तो सादर करतालो. तशेंच ताणें गांवच्या खुबशा तरणाट्यांक तियात्रांतभाग घेवपाक स्फूर्त दिली.
आंतोनियोन कला अकादमीत जाल्ला वर्सुकी तियात्र सर्तींत वाटेकार जावन तोमाजिनो कार्दोज हाणी बरयल्या आनी दिग्दर्शीत केल्ल्या तियात्रांत तो माची सजोवपाचें काम करतालो. कांय तोमाजीन कार्दोजाच्या तियात्रांक जांकां इनामां मेळल्यांत आनी तिमोथी डायसान तांचीं माची घोडोवणी केल्यात ते तियात्र म्हळ्यार “झोग-झोगता तितलेंय भांगर न्हय”,“दिता तोशें घेता”,“ओके बाय-बाय”,“म्होवाळ वीख”,“सोमाज सेवा”,“आमी सोगली एक”,“सांकल्यो”,“ओर्थ”,“ओदृश्टी जिवीत”,“ऍकसीडंन्ट”,“नीत-ओनीत”,“आम आदमी”,“विवा लंडंन”,“कांटेंच कांटे”, आदी.

## पुरस्कार
आंतोनियो हाका खुबशा तियात्र सर्तींत माची सजावटी खातीर जायतीं जैतिवंत इनामां फावो जाल्यांत तीं म्हळ्यार अशीं:-
पयलोइनाम “सांकळ्यो” तोमाजीन कार्दोज हांणी बरयिल्ल्या तियात्राखातीरकला अकादमी कडल्यान. 
दुसरो इनाम “ओदृश्टी जिवीत”तोमाजीन कार्दोज हांणी बरयिल्ल्या तियात्राखातीर – वंदना प्रकाशन-बोरी.
तांकां खुबशा सामाजीक संघटनांनी ताच्या बऱ्याच तियात्रांत दान दिल्ले आशिल्यान ताचो भोवमान केला. हालींच 125 व्या तियात्र वर्धापना दिसा डायरेक्टर ऑफ आर्ट एन् कलचर , तियात्र अकादमी ऑफ गोंय हाणीं 125 व्या तियात्र उत्सवाक हनुमान नाट्यग्रुह म्हापसा हांगां ताचो भोवमान केलो.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
मनोहर पुंडलीक भोसले

**मनोहर पुंडलीक भोसले** हो एक तियात्रीस्त.

## जल्म
मनोहर पुंडलीक भोसले 29 ऑगस्ट 1941 हया वर्सा जल्माक आयिल्लो.

## वावर
मनोहर पुंडलीक भोसले एक बरो चरित्र कलाकार जाणे कला अकादमीन आयोजीत केल्ल्या वसुर्की तियात्र उत्सवाच्या माध्यमांतल्यान तियात्र माचयेक आपले योगदान दिलें. ताणें आपलें कार्य तियात्र माचये पुरतेच सिमीत दवंरूक ना जाल्यार ताणे गोंयच्या लोकनाचाचे उदरगती खातीर केल्ल्या वावराक लागून ताका नामना मेळयली. तो मराठी माचयेचो एक परीपक्व अभिनेतो आनी दिग्दर्शक आसलो.. ताच्या अभिनय़ाचें खाशेलेपण म्हळ्यार तो जें पात्र सादर करता ताका तो माचयेर जिवीत करता.एक नाटय कलाकार म्हूण ताणें राज्य स्थराचे सर्तीनी मराठी आनी कोंकणी नाटकांनी तशेंच तियात्रांनी आनी एकपात्री सर्तींनी तो वाटेकार जाल्लो. 1982 हया वर्सा ताणे, मयूर फोल्क डान्स ट्रूप हया संस्थेची स्थापना केली. हया संस्थेच्या माध्यमांतल्यान ताणें संगीत कला, नाच आनी खास करून लोकनाच हांचो प्रसार केलो. ताणे देशांतल्या वेगवेगळ्या दर्जात्मक उत्सवांनी वांटो घेतला. त्या भायर ताच्या नेतृत्वा सकयल आशिल्ल्या पंगडान खुबश्या गोंयच्या लोकनाचाच्यो कार्यावळी गोंयांत आयोजीत केल्ल्यो. ताका एम.सी. पिंटो दिग्दर्शीत ‘नागपंचमी’ हया चलचित्रान म्हत्वाची भुमीका करपाची संद मेळ्ळी. तो फ्रान्सांत आयोजीत केल्ल्या फिल्म फेस्टीवलांत वांटेकार जाल्लो जंय ‘नागपंचमी’ प्रदर्शीत जाल्लें. भोसलेन साबार गोंयच्या लोकनाचाक आदारून व्हिडियो कॅसेटी लेगीत निर्मिती केल्ल्या. त्या भायर ताणें खास तियात्रांक दिशा दिवपी अनुक्रम, घुमट प्रशिक्षण, शिबीरां भजन कार्यावळी लेगीत आयोजीत केल्ल्यो. गोंयच्या वेगवेगळ्या भागांनी आयोजीत केल्ल्या सर्तींनी तांकांपरीक्षक म्हूण आपयल्ल्यात. गोंयच्या सांस्कृतीक मळार सक्रीय वांटेकारी आशिल्ल्यान ताका कला अकादमीच्या कार्यकारी बोर्डांत तांची सदस्य म्हूण नेमणकू जाल्ली. तशेंच लोककला सल्लागार बोर्ड, कला अकादमी हांगा तो सदस्य म्हूण आसलो. मयूर फोल्क डान्स ट्रप हाचो अध्यक्ष तो आशिल्लो.

## पुरस्कार
तियात्रांत मोलादीक वावराखातीर ताका साबार इनामां लाबल्यांत जशीं:-साबार कला अकादमीन आयोजीत केल्ल्या वसुर्की तियात्र उत्सवांनी ताच्या चरित्र भुमिकेक पुरस्कार फावो जाल्यात, जे तोमझीन कार्दोज, सेजार डिमेलो हया सारकिल्ल्या दिग्गजानी दिग्दर्शीत केल्ले.गोंयच्या सांस्कृतीक मळार सक्रीय वांटेकारी आशिल्ल्यान ताका कला अकादमीच्या कार्यकारी बोर्डांत तांची सदस्य म्हूण नेमणकू जाल्ली. तशेंच लोककला सल्लागार बोर्ड, कला अकादमी हांगा तो सदस्य म्हूण आसलो. तो स्वास्तीक ड्रमेटीक एसोसिएशन, बेतीं हाचो संस्थापक आनी 1990-1991  ह्या वर्सा गोवा स्टेट यूथ अवार्ड विनर इन्सटिटयूशन हो पुरस्कार मेळिल्लें 1999-2000 हया वर्सा ताका दिग्दर्शन आनी अभिनय केला म्हूण ताका कला अकादमीच्या तियात्र रूपया उत्सवाक पुरस्कार फावो जाला.ताका कला अकादमीच्या रंगसम्मान पुरस्कार 2002-2003 हया वर्सा फावो जाला.ताका गोंय सरकाराच्या वतीन गोवा स्टेट कलचरल अवार्ड 1999-2000 हया वर्सा फावो जाला.त्या भायर गोंयच्या साबार संस्कृतीक आनी सामाजीक संस्थांनी ताणें दिल्ल्या योगदाना खातीर ताचो भोवमान केला.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां