open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
नागेश करमली

**नागेश करमली** चो जल्म ५ फेब्रुवारी १९३३ वर्सा काकोडें,केपें हांगा जालो. तांच्या बापायचें नांव रामदास माधव नायक करमली.तांणी मुळावें शिक्षण मराठी आनी पुर्तुगेज भाशेंतल्यान घेतलें. ते खण उद्योगांत नोकरी करताले।उपरांत १९६२ वर्सा तांणी कामगार चळवळींत वांटो घेतलो. १९६६ वर्सा सावन आकाशवाणीच्या पणजी केंद्राचेर **स्टाफ आ्रर्टिस्ट** म्हूण नोकरी केली आनी १९९१ वर्सा ते आकाशवाणीचे सेवेंतल्यान निवृत जाले।

तांकां भुरगेपणांतच शिकता आसतना साहित्याची गोडी लागली।कविवर्स बाकीबाब बोरकार हांचें मार्गदर्शन तांकां मेळळें. तेच परीं शणै गोंयबाबांची बरपावळ वाचून तांकां कोंकणी भक्तीचो दिश्टावो जालो. १९५२ वर्सा कोंकणीच्या वावरा कडेन तांचो संबंद आयलो।तातुंतल्यानच फुडें तांणी गोंयचें सुटके चळवळींत वांटो घेतलो.

**राष्ट्रीय कॅाग्रेस-गोंय** हे संघटने वरवीं दक्षिण गोंयांत सुटके चळवळीचो प्रचार करपांत तांचो म्हत्वाचो वांटो आसा. सुटके झुजारी **अॅन्थनी ऊर्फ टॉनी द सौझा** हांच्या मार्गदर्शना खाला तांणी १९५२ वर्सा सावन लोकांच्या मनांत पुर्तुगेज राजवटी आड जाग हाडपाक जायतो वावर केलो.

१६ सप्टेंबर १९५४ दिसा गोंयांत तेरेखोल दीस मनोवपाचें थारायल्ले. ह्या निमतान १५ सप्टेंबर दिसा रिवण हया वाठारांत भूंयगत वावर करता आसतना पोलिसानी तांकां धरले. लश्करी कोर्टोन तांकां धा वर्सां खर बंदखणीची ख्यास्त फर्मायली. ते भायर १५ वर्सां खातीर तांचे राजकी हक्क काडून घेतले.
म्हयने आनी दोन दीस ख्यास्त भोगतकच १७ मे १९५९ दिसा ख्यास्त सोंपचे आदीच तांची आग्वादाचे बंदखणींतल्यान सुटका जाली. उपरांत गोंय सुटके मेरेन तांणी वेगवेगळ्या रुपांत मुक्ती चळवळीचो वावर केला.

तांणी फाटल्या चाळीस वर्सां वयर कोंकणीचे उदरगती खातीर बरोवपी,वावुरपी आनी संघटक म्हूण वावर केला. ते कोंकणी भाशा मंडळाचे एक संस्थापक वांगडी जावन आसा.

गोंयांतल्या लळीतक ह्या साहित्य दर्शनाचे कार्यावळीचे ते प्रवर्तक आसात. तांकां कोंकणी भाशे वांगडाच मराठी,हिंदी,इंग्लिश आनी पुर्तुगेज ह्यो भासो येतात.

कोंकणी पाठय पुस्तकां तयार करपाचे नदरेन गोंय माध्यमीक आनी उच्च् माध्यमीक शिक्षण मंडळ,तेच परी गोंय राज्य शिक्षण संस्थेच्या वावरांत तांणी वांटो घेतलो. गोंय सरकाराच्या गॅझटेियर संपादक मंडळाचे ते वांगडी आसात. गोंयच्या स्वातंत्र्य सैनीक चरित्र कोशाच्या संपादन वावरांत तांचो वांटो आसा.

तांणी कोंकणी आनी मराठी भासांतल्यान वेगवेगळ्या त﻿रेचें बरोवप केलां. तातूंत काव्य हो प्रकार मुखेलपणान केलां. आकशवाणी खातीर तरेकवार बरपावळ रचल्या.

## साहित्यीक वावर
* जोरगत(१९७९)
* सांवार(१९७९)
* वंशकुळाचे देणें(१९८९)

## अणकार
तांणी आद्य रंगाचार्य हांच्या **केळु जनमेजया** नाटकाचो आनी ,मोहन राकेश हांच्या **आधेअधुरे** नाटकाचो कोंकणी अणकार केला.

## गौरव-पुरस्कार-भौंमान
* १९७२ वर्सा भारतीय स्वतांत्र्याच्या रुप्या उत्सवी वर्सा निमतान भारत सरकारान ताम्रपत्र दिवन तांचो गौरव केला.
* जोरगत कविता झेल्याक-कोंकणी भाशा मंडळ आनी गोंय कला अकादेमीचे राज्य,साहित्य पुरस्कार मेळ्ळ्यात.
* १९८३ वर्सा कुडचडें हांगा जालल्या अखिल भारतीय कोंकणी लेखक संमेलनाचे ते येवकार अध्यक्ष आशिल्ले.
* १९९२ वर्सा-वंशकुळाचें देणें कविता संग्रहाक साहित्य अकादेमी पुरस्कार

## संदर्भ

वर्ग:! गोयेकार - फामाध व प्रसिद
वर्ग:Goemkar – Famadh / Prosidh
वर्ग:Prosidh, Famadh Monxeam
वर्ग:देवनागरी पानां
वर्ग:गोंयकार फामाद मनीस/Goenkar famad monis
वर्ग:कोंकणी लेखक
वर्ग:सुटके झुजारी/suttke zuzari
नारायणन रामन

**नारायणन रामन** स्वतंत्र भारताचो 11 वे राष्टपती .तांचो जल्म 27 ऑक्टोबर 1920 त उजावुर-कोट्टायम,केरळ हांगासल्ल्या गरीब दलीत कुटुंबात जालो.विद्यार्थी दशे सावन ते एक हुशार विद्यार्थी .शिश्यवृत्यो  म्हणून नामनेक पावले.पावले.शिश्यवृत्यो मेळोवन आनी शिकोवणे दिवन तांणी आपलें सुरवेचें शिकप पुराय केलें.1943त थिरुअनंतपुरमच्या विद्यापीठ महाविद्यालयांतल्यान बरे गूण मेळोवन तांणी पदवी घेतली.

कॉलेजींत व्याख्यातो म्हणून तांणी आपले जिणेची सुरवात केली.उपरांत तांणी पत्रकारिता (टायम्स ऑफ इंडिया-मुंबय.हिंदू -मद्रास)आपणायली ह्याच वेळार टाटा स्कॉलरशिपय तांकां मेळ्ळी आनी ते लंडन स्कूल ऑफ इकोनॉमिक्स हांगा फुडलें शिकप घेवपा खातीर गेले.

हे पदवेचें शिकप करतनाच के.एम.मुन्शी हांच्या संपादना खाला भायर सरपी सोशल वेल्फेर(मुंबय) खातीर तें लंडन वार्ताहार म्हणून वावुरले.हांगा संवसारीक किर्तौचे विचारवंत प्रा.हेरोल्ड लास्की हांचें मार्गदर्शन लाबलें.राज्यशास्त्र हो खाशेलो विशय घेवन 1948त तांणी अर्थशास्त्रांतली पदवी पयल्या वर्गांत उर्तौण जावन मेळयली.प्रा.लास्की हांणी तांची शिफारस पं.जवाहरलाल नेहरुं कडेन केली पं.नेहरुनी 1949 तांकां भारतीय विदेशी सेवेंत घेतले आनी थंयच्यान तांचे राजनैतीक जिणेक सुरवात जाली.आपली तल्लख बुदवंतकाय आनी वेवसायीक राजनीत हाचो फिशालकायन उपेग करुन तांणी आपली छाप भारतीय विदेशी राजनितीचेर घाली.बरेच राजनैतीक प्रस्न तांणी सुटावे केले.

थायलंड आनी तुर्कस्थांत भारताचे राजदूत म्हणून ते वावुरले.

वर्ग:प्रसीध, फामाध मंश्यां
वर्ग:देवनागरी पानां
निमार्ण-म्हयनाळें

**निमार्ण-म्हयनाळें**निर्माण हें कोंकणींतलें एक 
म्हयनाळें जावन आनी तातुंल्यान हें म्हयनाळें म्हळ्यार सामकें हालीचे .
कोंकणींत सातत्यान 
चलपी नेमाळयां भितन निमार्ण म्हयन्याळयाचें 
नांव येता

## मुखेल संपादक
सिध्देश कामुलकार

## मुद्रक आनी प्रकाशक
सिध्देश कामुलकार

## छापणावळ
संजय ग्रामोपाध्ये
मॉर्सन ग्राफिक्स
फोंडें-गोंय

## देणगी मोल
50 रुपया

## व्यवस्थापक
बालाजी शणै

## अक्षर जुळवणी आनी मांडावळ
अमोल नारकार

## संपादकीय पत्रवेव्हारचो पत्तो
घर क्रमांक 5/15,सुंरीगभाट
मंगेशी.फोंडें

## संदर्भ

वर्ग:देवनागरी पानां
पांडुरंगराव दाजीसायब देसाय

**पांडुरंगराव दाजीसायब देसाय**हे कोंकणींतले एक लेखक।तांची सविस्तर म्हायती अशी आसा।

## जल्म
तांचो २५-२-१९३८ वर्सा गोंयांतल्या सांखळे गांवांत,खाशे कुटुंबात जालो.

## शिकप
शिकप मराठी आनी पुर्तूगेज भाशेंत जाले़. भुरगेंपणासावन फुटबॉल खेळाची ताका आवड आशिल्ली. शेती आनी बागायती हो पूर्वजांकडल्यान चलत आयिल्लो वेवसाय आपणायलो.

## वावर
ल्हानपणासावन नाटकांत सवंगां करपाचो आनी नाटकां पळोवपाची ताका आवड आशिल्ली. हेच आवडीतल्यान कोंकणीतल्यान नाटयलेखन करपाची उर्बा आयली. **सुक्या वांगडा वलां** हें तांगेले दोन विनोदी नाटकुल्यांचें दुसरें पुस्तक.

तांणी नाटकुल्यां शिवाय कोंकणीत आनी मराठींत कविता आनी कांय स्फूट स्वरुपाचें बरप केल्लें आसा.

## संदर्भ

वर्ग:! गोयेकार - फामाध व प्रसिद
वर्ग:Goemkar – Famadh / Prosidh
वर्ग:Prosidh, Famadh Monxeam
वर्ग:गोंयकार फामाद मनीस/Goenkar famad monis
वर्ग:देवनागरी पानां
वर्ग:कोंकणी लेखक
पीटर आल्वारीस

**पीटर आल्वारीस** हांचो जल्म 31 मार्च 1908 दिसा पर्रा, बार्देस हांगा जालो. तांचे बापायचें नांव आगुस्त जॉन व्हिसेंत आल्वारीस.

भारताचेर इग्लिंश राज्य करताले आनी तांकां भारतांतल्यान धांवडावचे खातीर तरणाटे जिवाची पर्वा करिनासतना स्वातंत्र्याच्या झुजांत वांटेकार जाताले. घरदार, संवसार, नोकरी सगळें सोडून समर्पित भावनेन, एकच ध्येय सामकार दवरुन तरणाटे भारताचे सुटके झुजांत वांटो घेताले. तांतुतलेच एक पीटर आस्वारीस आशिल्ले.तांणी पोर्टे ट्रस्ट ऑफ इंडियाची नोकरी सोडली आनी सुटके झुजांत वांटेकारी जाले.

1942 वर्सा भारत देश स्वतंत्रतायेच्या प्रेरणेन भारतभर भारत छोडो आंदोलनाक सुरवात जाल्ली.तेन्ना पीटर आल्वारीस  आशिल्ले. तांणी पोर्टे ट्रस्ट ऑफ इंडियाची नोकरी सोडली आनी सुटके झुजांत वांटेकारी जाले. 1942 वर्सा भारत देश स्वतत्रंतायेच्या प्रेरणेन पेटून उठिल्लो आनी भारतभर भारत छोडो आंदोलनाक सुरवात जाल्ली. तेन्ना पीटर आल्वारीसांनी त्या आंदोलनांत भाग घेतिल्लो. चळवळींत वांटेकार जाल्ले म्हणून तांकां दोन वर्सां बंदखणीची ख्यास्त जाल्ली.

ग्रेट इंडियन पेनिनस्यूलर रेल्वे पंचायत आनी हेर भारतीय रेल्वेच्या संघटनाचे ते संस्थापक आशिल्ले.1956 वर्सा नागपुरांत भरिल्ल्या अधिवेशनांत अखिल भारतीय कामगार महासंघ हाचे सहाय्यक सरचिटणीस म्हूण तांची नेमणूक जाली, उपरांत ते अध्यक्ष जाले.

मुंबय सावन उजवाडाक येवपी जनता ह्या समाजवादी सातोळ्यांत तांचें बरप उजवाडाक आयलां.

वर्ग:देवनागरी पानां
अंत्यमस्तिष्क

**अंत्यमस्तिष्क**
(Cerebrum)मेंदवाचो ८५% भाग हो अंत्यमस्ति आसता. हो भाग मेंदवाच्या निमिस्तिष्क आनी मेंदवाचें खोड ह्या भागांवयर पुरायतरेन घेरता. हेर प्राण्यांपरस मनशाच्या प्राण्यांपरस मनशाच्या मेंदवाच्या ह्या भागाची वाड चआशिल्ल्यान ताका विचार करून पावलां उबारणी प्राणी अशें म्हण्टात,animal). तो जें कितें आयकता,पळेता, रूच घेता,वस घेता, वस्त सांमेंदवाच्या ह्या भागांतच जाणविकाय जाता. बरें कितें,वायट कितें, तें ताकाह्या तेभायर तो विचार करूंक शकता, भाशेचो वापर करूंक शकता,बरी-वायट गुण परिणाम करूंक शकता.मेंदवाचो अंत्यमस्तिष्क हो भाग मनशाचें गिन्यान मेळॉवपाचें एक केंद्र

वर्ग:देवनागरी पानां
मुखेल पान

type=create
 width=40
 bgcolor=#FFFFFF
 preload=Template:Standard content for new page
 editintro=Template:Instructions
 default=
 buttonlabel=पान रचात / Pan rochat
 break=no

 

कार्य-सुची / Karya-suchi / ಕಾರ್ಯಾ ಸುಚಿ  योगदान दिवपी / Yogdan diupi / ಯೋಗದಾನ ದಿಯಾ  सगळे वर्ग / Soglle vorg


__NOTOC__ __NOEDITSECTION__
पोकु काशिनाथ नायक

**पोकु काशिनाथ नायक**हो कोंकणींतलो एक लेखक. तो एक कोंकणी मोगी.

## जल्म
29 जानेवारी 1962

## जल्मस्थळ
तरवळें-शिरोडें,,गोंय

## शिक्षण
* बी.कॉम्
* बी.पी.एड्

## लेखन
1990 वर्सासावन लेखनाक आरंब. आपउलोवपां बरोवन लेखनाक सुरवात.कांय एकांकी गोवा कला अकादेमी आयोजीत विद्यालयीन एकांकी सर्तींनी सादर जाल्यात.

लेखना वांगडा समाजीक आनी संस्कृतीक कार्यावळींनी वांटो घेवपाची आवड.

## इनामां
* गोवा कला अकादेमी आयोजीत एकांकी सर्तींत भुरगींपणां देव जाणां आनी गीत गावंया सैमाचें,ह्या दोनूय एकांकींक लेखनाचीं दुसरी इनामां
* नमन गीत गावंया सैमाचें आनी साधुबाबाकी जय ह्या एकांकीक दिग्दर्शनाचीं दुसरीं इनामां फावो जाल्यात.
* तशेंच गोंय पांवडयाचेर हेर साबारकडेन इनामां फावो जाल्यांत.

## वेवसाय
1989 वर्सा भाऊसाहेब बांदोडकार शिक्षण संस्थेच्या नवजीवन विद्यामंदिर,धारबांदोंडें हांगा शिक्षक म्हूण रुजू 1990 वर्सा गोमंतक विद्यालय,,तीस्क हांगा ,बदली 2003 वर्सासावन अभिनव विद्यामंदीर मोले हांगा शिकयता.

## संदर्भ

वर्ग:Goemkar – Famadh / Prosidh
वर्ग:Prosidh, Famadh Monxeam
वर्ग:देवनागरी पानां
वर्ग:गोंयकार फामाद मनीस/Goenkar famad monis
वर्ग:कोंकणी लेखक
वर्ग:लेखक/Lekhok
फ य प्रभुगांवकार

**फ. य प्रभुगांवकार**

म्हालवाडो, पैंगीण, काणकोण, गोंय.

निवृत्त मुख्याध्यापक, शिक्षणतज्ञ.

गोंय मुक्तिलढ्यांत वांटो.

'भागशिक्षणाधिकारी' म्हूण गोंय सरकाराच्या (तेन्नाचें गोंय, दमण, दीव)
शिक्षणखात्यावरवीं शिक्षणीक मळावयल्या वावराक आरंब.

१९६७ वर्सा सावन श्री श्रध्दानंद ज्ञानप्रसारक मंडळाच्या श्री श्रध्दानंद विद्यालयांत 'मुख्याध्यापक' म्हूण जापसालदारकी.

१९९५ वर्सा मुख्याध्यापक पदावयल्यान निवृत्त जातासर विद्यालय सगल्याच आंगांनी घटमूट करून गोंयांत आनी गोंयांभायरूय नांवारुपाक हाडपाक जैतवंत.

निवृत्ती उपरांत त्याच विद्यालयाचे संस्थेच्या कार्यकारिणीचे अध्यक्ष,वेवस्थापक म्हूण लांब काळच्या अणभवाचो संस्थेक लाब करून दिवपाचो वावर.

गोवा बालभवन सल्लागार मंडळाचेर कांय वर्सा काम.

विंगड- विंगड दिसाळ्यांनी, म्हयनाळ्यांनी मराठींतल्यान आनी कोंकणींतल्यान लिखाण.

समाजीक- शिक्षणीक विशयांतल्या लेखनाचेर भर.

श्यामची आई (काणयेरुपान पू. सानेगुरूजीलें प्रसंग कथन)चें लेखन.

वाचन, लेखनाप्रमाण बागायतीच्या कामाची आवड. आदर्श शेतकरी म्हूण गौरव.

वर्ग:देवनागरी पानां
बंकिमचंद्र चटर्जी

**बंकिमचंद्र चटर्जी***(१८३८-१८९४)* बंगालच्या साहित्य संवसारांत वयर सरले ते सामके मळबांत सूर्य उदेवंचो ते भाशेन।तांच्या साहित्यांचे लिखतेविशीं वा गुणवत्तेविशी आमी कितेंय म्हूण।एक गजाल खरी आधुनिक भारताचो पयलो कादंबरीकार म्हणु तांची सुवात थीर आसता।आमच्या व्हड कादंबरूीकारा मदले एक अशेंच तांकां लेखतले।.

बंक्रिमचंद्र व्हड कादंबरीकार तर आसलेच।त्या भायर ते एक नामनेचे टीकाकारुय आसले सृजनशील कलाकार म्हणु तांची नामना जाली आनी आधुनिक भारतीय पुनरुत्थानाक तांचो खूब हातभार लागलो।हाकाच लागून तांच्या समिक्षा साहित्या कडेन आनी तत्सम वावरा कडेन आमचे दुर्लक्ष जाला।.

बंक्रिमचंद्राचे **वंदेमातरम्** म्हळ्यार भारतीय संस्कृतीयेचें एक अनुपम भांडार ह्या गीतान आनी चडकरुन ताचे सुरवेचे घोशणेन। भारताच्या राजकी आनी सांस्कृतीक स्वातंत्र्य संग्रामांत खूब स्फूर्त दिली। भारतीय राष्ट्रवाद्यांचे ते एक घोषवाक्य जाल्ले।.

## संदर्भ
बंक्रिमचंद्र चटर्जी-सुबोधचंद्र सेनगुप्त, साहित्य अकादेमी, १९९१.

वर्ग:देवनागरी पानां
वर्ग:प्रसीध, फामाध मंश्यां
बडयांनी -एक खेळ

**बडयांनी** ह्या खेळांक दोग आनी चडांत चड कितलेय गडे वांटो घेतात।

## साहित्य
दरेका गडयाकडेन ल्हानशी एक बडी सुमार कमर भर लांब आसता।.

## खेळपाची पद्दत
हो खेळ खेळूंक सूरवात करतना पयली १०,२०,३० ते १०० मेरेन एकेक गडयार मेजतात।१०० आंकडो येता तो कडेक रावता।.

वर्ग:देवनागरी पानां
बायणा

**बायणा** बायणा हो वाठार लेगीत वेगवेगळ्या आसा. ह्या वाठारांत सुमार सगळ्या धर्माचे तशेच कितलेशेच भायले गांवचे लोक रावतात. ह्या लोकांची उलोवपाची भास लेगीत वेगळी. ह्या वाठाराक red light area हाका लागून हांगा रावपी लोकांक वायट ध्यानांत घेताले. हो वाठार 40 वर्सा पयलीं अविकसीत आशिल्लो. हांगा कांयच उदरगत जायनाशिल्ली. पूण 14 जून 2004 उपरांत ह्या जाग्यार उदरगत करपाचो गोंय सरकारान आदेश दिलो, आता हे वास्कोचे एक पर्यटक स्थान पर्यटक स्थान एक दर्यावेळ आसा

वर्ग:देवनागरी पानां
वर्ग:गोंय/Goem
वर्ग:दक्षिण गोंय/Dokxinn Goem
वर्ग:मुरगांव तालुका/Mormugao Taluka
बहुरत्ना वसुंधरा-चंद्रकांत केणी

**बहुरत्ना वसुंधरा-चंद्रकांत केणी** 
 
## लेखक
चंद्रकांत केणी

## पयली खेप
डिसेंबर २००४

## मुद्रण
सुरेश ति।शे।काकोडकार
आमेगो एन्टरप्रायझेस
श्रेयस, विद्यानगर कॉलनी, विद्यानगर

## प्रकाशन
दामोदर नरसिंह नाईक
अध्यक्ष, चंद्रकांत केणी सत्कार समिती
पो।बॉ।नं ४०३ ००५

## मोल
१५० रुपया

## मुखपृष्ठ
लक्ष्मण पै हांच्या बरेपणान.

## संदर्भ

वर्ग:देवनागरी पानां
वर्ग:प्रसीध, फामाध मंश्यां
भावे शास्त्री,गोविंद हरी

भावे शास्त्री,गोविंद हरीः(जल्मः२० जुलय १९११,धावें-सत्तरी,मरणः२६ एप्रुल १९७४).
सुटकेझुजारी.नॅशनल कॉंग्रेस गोवा हें संघटनेचो तो वांगडी आशिल्लो.१९४८त वाळपय मराठी वाचनालय सुरु करपाचो यत्न केल्ल्यान ताका अटक केलो आनी तीन दीस बंदखणींत दवरलो.पिटर आल्वारीश आनी महादेवशास्त्री जोशी ह्या सिटकेझुजा-यां कडल्यान स्फूत घेवन २६ जानेवारी १९५५ ह्या दिसा तो २५ सत्याग्रहींचो पंगड घेवन धाव्यां गेलो.तेन्ना पुलिसांनी ताका अटक केलो..र्पदेशीक लश्करी न्यायालयामुखार उबो करुन २२ जून १९५५ ह्या दिसा ताका णव वर्सां खर बंदखण,दिसाक १० इश्कूद ह्या र्पमाण दोन वर्सां दंड आनी १५ वर्सांखातीर ताचे राजकीय हक्क काजून घेवपाची ख्यास्त फार्मायली..ताका आल्तिन्यार बंदखणींत दवरील्लो.थंय ताचे खूब हाल करताले.तो सामको शिवराक आशिल्ल्यान ताच्या तोंडांत बळयां गायचें मांस कोंबताले.

६ ऑगस्ट १९५९ दिसा ताची सुटका जाली.सुटके उपरांत तो परतो राष्ट्रीय वावर करुंक लागलो.लोकांची शिक्षणीक उदरगत जावंची देखून ताणें जायतो वावर केला.आंबेडे नगरगांवांत ताणें वेदशास्त्र संवर्धक मंडळ नांवांची संस्था सुरु केली.ताच्या मरणा उपरांत ताच्या उगडासाक धावें-आंबेडेंच्या रस्त्याक ताचें नांव दिसां.१८ जून १९८५ दिसा गोंय सरकारान ताचो मरणोत्तर भोवमान केला.

वर्ग:देवनागरी पानां
भासभास

**भासभास**

## लेखक
डॉ माधवी सरदेसाय

## पयले खेप
1993

## मखचित्र
डॉ सुबोध केरकार

## उजवाडावपी
सुमंत रामचंद्र केळेकार
जाग प्रकाशन
प्रियोळ, म्होड्डोळ,
गोंय 403 404

## छापपी
राजेश रत्नाकार भाटीकार
तन्वी ग्राफिक्स
मडगांव, गोंय 403 601

## संदर्भ
(हें पुस्तक गोवा कोंकणी अकादेमीच्या पयलो चंवर अनुदान येवजणेखाला छापलां)

वर्ग:देवनागरी पानां
भुरग्यांलो देस

**भुरग्यांलो देस**
(तीन म्हयनाळें)
 
## संपादक
गोरख शिरसाट आनी
कृपाली नायक

## सल्लागार मंडळ
गुरुनाथ केळेकार
माधवी सरदेसाय
लक्ष्मी मावजो

वर्ग:देवनागरी पानां
माहादेव नायक

**महादेव नारायण नाईक** हे भारतीय जनता पक्षाचे मंत्री। ते शिरोडे मतदार संघाचे आमदार आनी राज्याचे उद्देग मंत्री।
## खाजगी जिवीत।
तांचो जल्म १४ फॅब्रुवारी १९५८ ह्या दिसा जालो। ते गांवान परताल शिरोडेचे। तांच्या बापायचे नांव नारायण म। नाईक आनी आवयचें गोकुल न। नाईक।तांणी १९७४ वर्सा मडगांवचे श्रीमती पारवतीबाय चौगुले म्हाविद्यालयेंत कला शाकेंतल्यान पयलें वर्स शिक्षण घेतलें। योगिनी नाईक हिचे कडेन ताचे लग्न जालें आनी तांकां दोन भुरगीं आसात।
## समाजीक आनी सांस्क्रुतीक वावर।
फोंडा तालुक्यांतल्या वेगवेगळया समाजीक आनी सांस्क्रुतीक संघटनें कडेन संघटीत आसा।

वर्ग:देवनागरी पानां
यमन(कविता झेलो)

**यमन(कविता झेलो)**

## '''कवि'''
माधव बोरकार

## '''पयले खेप'''
मे 1999

## '''मुखचित्र'''
दिगंबर शिंगबाळ

## '''मोल'''
100 रुपयां

## '''छापपी'''
मौज प्रिंटींग ब्युरो
खटाववाडी,गिरगांव
मुंबय 400 004

## '''उजवाडावपी'''
मनकर्णिका वेणिमाधव बोरकार
ए-एफ-2
ग्रीनपीस कॉ.
हाऊजींग सोसायटी
नागाळी ताळगांव
गोंय-403 002

## '''संदर्भ'''

वर्ग:देवनागरी पानां
युवा महोत्सवा खातीरचीं मुखेल पदां

**युवा महोत्सवा खातीरचीं मुखेल पदां**
युवा म्होत्सवांत दोन मुखेल पदां आसतात ती म्हळ्यार

: १) येवकारध्यक्ष - थळावी म्हत्वाची वजनदार व्यक्ती.
: २) अध्यक्ष-कोंकणी भाशा मंडळाचो अध्यक्ष
: ३) कार्याध्यक्ष-गोंयांतलो युवा महोत्सवाचो खडेगांठ वावुरपी. हें पद वावुरप्याच्या कामाविशींचो भौमान.हें पद वावुरप्यांच्या शक्यतो सिनीयोरीटीचेर थारायतात.कार्याध्यक्ष हो थळावोच आसूंक जाय अशें ना.सत्तरीच्या युवा महोत्सवांत केपेंचो,कुडचडेंच्या युवामहोत्सवांत काणकोणचो आनी सावयवेरेंच्या युवा महोत्सवांत कुडचडेचो कार्याध्यक्ष जाला आनी असोच जावंक येता.

## कार्याध्यक्षाचीं कामां

* पुराय आयोजनांत सुसूत्रताय हाडप.
* कार्यावळ समितीवरवीं,परीक्षकांक, संयोजक,मुलाखत दिवप्यांक आनी उक्तावण-समारोप कार्यावळींतल्या मानेस्तांक पत्रां बरोवन तांचो
* हयकार घेवप.
* युवा महोत्सवाच्या दिसांनी मानेस्तांची सरबराय करप.
* युवामहोत्सवा उपरांत मानेस्तांक उपकाराची पत्रां बरोवप.

## ४) मुखेल संयोजक
थळावो जबाबदार कार्यकर्तो. हें पद चडच म्हत्वाचें पुराय समित्यांच्या कोकॉओर्डीनेशनची आनी मिटींगाच्या आयोजनाची जापसालदारकी मुखेल संयोजकाची. ताका पुराय/अर्ध्या/जावंक नाशिल्ल्या प्रत्येक कामाची खबर आसूंक जाय. प्रत्येक समितीक जागोवन तांची कामां करुन घेवपाचें काम मुखेल संयोजकाचे.

: ५) **सरचिटणीस**
: ६) **जोडचिटणीस**
: ७) **भांडारी**
: ८) **जोड भांडारी**

## संदर्भ

वर्ग:देवनागरी पानां
रजनी अशोक भेंब्रे

**रजनी अशोक भेंब्रे** ही एक **कथाकार आनी बाल साहित्यकार**. ती जी ३ अत्रेय अर्पाटमेंटस, दुर्गानंद नगर, कुडचडे हांगासर रावता

## वेवसाय
कुडचडयावेल्या सर्वाेदय एज्युकेशन सोसायटीच्या हायस्कुलांत वट्ट ३४ वर्सांची शिक्षणी पेशाची सेवा दिवन आपूण जावन निवृत्ती(व्ही,आर।एस). सद्या पुराय वेळ कोंकणी सेवेक ओंपून घेतलां.

## मेळिल्ले पुरस्कार
* कोंकणी भाशा मंडळ गोंय संस्थेचो घुस्मट कथा संग्रहाक साहित्य पुरस्कार.
* **यशादमिनी** समाज कल्याण खात्यावरवीं दिवपी गोंय राज्याचो पुरस्कार.
* **कला गौरव** कला आनी संस्कृती खात्याचो गोंय राज्याचो पुरस्कार.
* बाल साहित्य कोंकणी कला साहित्य केंद्राचो **रामनाथ मथा पुरस्कार**.

## हेर वावर
* अखिल भारतीय कोंकणी परिशदच्या **२० व्या अखिल भारतीय कोंकणी साहित्य संमेलनांत** ,बाल साहित्याचेर सोद निबंद.
* **मार्ग** अभियानाची सक्रिय वांगडी.
* कोंकणीच्या भाशीक, साहित्यीक,सांस्कृतीक वावरांत वांटेकार. बायलांच्या समाजीक चळवळींनी वांटेकार जावन बायलांच्या समाजीक दर्जाक उंचाय दिवपा खातीर आनी तांच्या कलागुणांक संद दिवपाखातीर पणजी आकशवाणी आनी पणजी दूरदर्शनावेल्यान बायलांच्या कितल्याश्याच कार्यावळींचें सादरीकरण.
* भुरग्यांची कला फुलची, फळची आनी तांका माचयेर वावरुंक मेळचें म्हूण ल्हान ल्हान नाटकुल्यांची बरपावळ. आकशवाणी आनी दुरदर्शनाचेर दोनशां वयर कार्याचळींचें सादरीकरण.
* कोंकणी भाशा मंडळावरवी शणै गोंयबाब कथामाळेच्या आयोजनांत निमंत्रक म्हण क्रियाशील वांटो.
* साहित्य अकादेमी, दिल्ली संस्थेच्यो आदल्यो सल्लागार समितीच्यो सामितीच्यो वांगडी.

## प्रकाशीत साहित्य
आयजवेर सतरा पुस्तका प्रकाशीत जाल्यांत.ती अशी आसात-

* घुस्मट(कथासंग्रह)
* सुखी संवासर(संवाद)
* कोंकणी निबंद-१
* कोंकणी निबंद-२
* पांच पांकळ्यो(बालसाहित्य)
* हांव कोण(बालसाहित्य)
* मोराची करामत(बालसाहित्य)
* आळ(बालसाहित्य)
* सोपूत(बालसाहित्य)
* अडेचो वेगळोचार (बालसाहित्य)
* झॉसीची राणी (बालसाहित्य)
* लोकमान्य टिळक
* कोयरांतल्यान उपेगी वस्त
* पारखणी
* पर्यावरणाची राखण
* नसती अंधश्रध्दा

## संदर्भ

वर्ग:गोंयकार फामाद मनीस/Goenkar famad monis
वर्ग:Goemkar – Famadh / Prosidh
वर्ग:Prosidh, Famadh Monxeam
वर्ग:देवनागरी पानां
वर्ग:कोंकणी लेखक
वर्ग:लेखक/Lekhok
विजय सरदेसाय

श्री. **विजय सरदेसाय** हो फार्तोडा गांवचो आमदार.

## बापायचें नांव
तांच्या बापायचें नांव डॅा. जयवंत सरदेसाय

## जल्म तारीख
तांचो जल्म १४ जून १९७० ह्या दीसा जालो.

## जल्म सुवात
ब्युनूस आयरीस, आरजेंटिना हांगां ताचो जल्म जालो.

## पत्तो
घर नं.१/२५४३,
दावोंडें, फार्तोडा साश्ट, गोंय

## मतदारसंघ
फार्तोडा

## शिक्षणीक पात्रताय
बी.ए.सी (कोकण शेती)१९९२
दापोली जिल्लो रत्नागिरी, महाराष्ट्र.

## खाशेली ओड
पेनां, घडयाळी बी एकठांय करप.

## आवड
इतिहासीक आनी कृतात्मक चलचित्रां पळोवपाक तशेंच वाचपाची आवड.

## देशाची फेरी
यू.स.ए, यू.के, स्पेन, पुर्तुगाल, फ्रांस, ऑस्ट्रीया, यू.ए.इ, मलेशिया, चायना, हाॅगकॅाग, रशिया.

## समाजीक आनी सांस्कृतीक कार्या
वेवस्थापक (मेनेजिंग)ट्रस्टी ऑफ व्ही फोर फार्तोडा चेरिटी असोशियेशनाचो अध्यक्ष, 
उदरगत (प्रोग्रेसिव) गोवा रेस्टलीग असोशियेशनाचो अध्यक्ष.

## खेळाखातीर केल्लो वावर
फार्तोडा वाठारांत तांणी सोसर, क्रिकेट आनी वॉलिबॉल ह्या सारकेल्या खेळाखातीर पालव दिला.
गोवा डोजबॅाल असोशियेशनाचो ते अध्यक्ष.

## संदर्भ

वर्ग:देवनागरी पानां
लँब, विलिस यूजीन

**लँब, विलिस यूजीन**
अमेरिकन भौतिकीविज्ञ.हायड्रोजन वर्णपटाचे सुक्ष्मसंरचनेसंबंदीं ताणें लायिल्ल्या सोदाखातीर लायिल्ल्या सोदाखातीर भौतिकीच्या नोबॅल पुरस्काराचो भोवमान पॉलिकार्प कूश ह्या अमेरिकन भौतिकीविज्ञानावांगडा मेळ्ळो.

लँब हाणें बर्कलीच्या कॅलिफोर्निया विद्यापिठांत शिक्षण घेवन 1934 वर्सा रसायनशास्त्राची बी. एस्. पदवी घेतली.त्याच विद्याविठांत जे. रोबर्ट ओपेनहायमर हाच्या मार्गदर्शनाखाल अणुकेंद्रीय प्रणालीच्या विद्युत् चुंबकीय अणुकेंद्रीय प्रणालीच्या विद्युत् चुंबकीय गुणधर्मांचेर संशोधन करून ताणें 1938 वर्सा भौतिकींतली पीएच्.डी. पदवी घेतली.त्याच वर्सा तो कोलंबिया विद्यापिठांत निदेशक म्हणून काम करूंक लागलो आनी 1948 वर्सा तो प्राध्यापक जालो.1943 – 51 ह्या काळांत ताणें कोलंबिया रेडिएशन लॅबोरेटरींतय काम केलें.

1951 वर्सा स्टॅनफर्ड विद्यापिठांत भौतिकीच्या प्राध्यापकपदाचेर ताची नेमणूक जाली.1953-54त तो हार्वर्ड विद्यापिठांत मॉरिस लोब अध्यापक आनी 1953-62 ह्या काळांत इंग्लंडांतल्या ऑक्सफर्ड विद्यापिठांत न्यू कॉलेजचो अधिछात्र आनी भौतिकीचो वायकॅम प्राध्यापक आशिल्लो . ते उपरांत यॅल विद्यापिठांत तो 1962 वर्सा भौतिकीचो हॅन्री फोर्ड प्राध्यापक आनी 1972 त गिब्ज प्राध्यापक जालो 1974 वर्सासावन तो ॲरिझोना विद्यापिठांत भौतिकी आनी प्रकाशकी विज्ञानाचो प्राध्यापक जालो दुसऱ्या म्हाझुजाउपरांत रोखडेंच लँब हाणें हायड्रोजनाच्यो ऊर्जा पातळ्यो आनी वर्णरेशा हेसंबंदी पॉल डिरॅक हाणें सांगिल्ल्या भाकितांची अचुकताय तपासपाचें कार्य सुरू केलें रेडिओ कंप्रता अनुस्पंदन तंत्राचो उपेग करून लँब हाणें 1947त केल्ल्या अचूक कार्यावयल्यान ह्या ऊर्जा पातळ्यांत सूक्ष्म फरक आशिल्ल्याचें समजलें. ह्या फरकाक लँब स्थानच्युती म्हण्टात. हाका लागून इलॅक्ट्रॉन आनी विद्युत् चुंबकी प्रारण हातुंतले आंतरक्रियेसंबंदींच्या सिध्दातांत सुदारणा

वर्ग:देवनागरी पानां
वळेसर (ललित लघुनिबंद संग्रह)

**वळेसर** (ललित लघुनिबंद संग्रह)

## लेखक
मुकेश थळी

## पयली उजवाडावणी
मार्च १९९५

## उजवाडावणी
भिकू बोमी नायक
जैत नायक
बेतकी-माशेल,गोंय ४०३१०७

## छापपी
श्रीकांत आमोणकार

सम्राट प्रिंटर्स

बाणस्तारी-गोंय

## मुखचत्रि
डॅा सुबोध केरकार

## मोल
३२ रुपया

## संदर्भ

वर्ग:देवनागरी पानां
वेवसायीक तियात्र

**वेवसायीक तियात्र** हें अशें तियात्र जातूंतल्यान येणावळ मेळटा आनी येणावळीचींच मोख दवरून ते बसयल्ले आसतात. तियात्राचो दिग्दर्शक,कांतारिस्त,नायक तियात्र हो एक वेवसाय म्हण निवडटा.

## जल्म
**१८९२** तियात्राची सुरवात जाल्ली. १०० वर्साचो काळ तियात्र हूपलो. हया मजगती लोकांच्या मनांत तियात्राविशीं मोग, आपूलकी निर्माण जाली. पयली तियात्र फक्त क्रिस्तांव समाजाक वेटाळो घालून आशिल्ले. तियात्र फक्त क्रिस्तांव समाजापुरतोच मर्यादींत आशिल्लो.हो प्रकार तांचोच असो लोकांचो समज आशिल्लो. पूण जसो-जसो काळ बदलत गेलो तसो समाजूय बदलत गेलो. हेर धर्मांचे लोकूय तियात्राकडेन ओडपाक लागले.हिंदू तशेंच हेर जातीचे लोक तियात्रांत दिसपाक लागले. आनी तियात्र सर्वधर्म समभाव जालो.

## उदरगत
ह्या सगळ्यांनी मेऴून तियात्राक एका उंचेल्या पांवड्यार पावयला.तशेंच वेवसायाच्या नदरेंतल्यान बळिश्ट केला. अशे कितलेशेंच तियात्रिस्त आसात जे आवड म्हण तियात्रांत काम करतात. पूण तेच बरोबर ते आपल्या पोटा-पाण्याचे साधन म्हण तियात्रांनी काम करतात.

सर्तीतले तियात्र आनी वेवसायीक तियात्र हांचे मदी खूब फरक आसा. सर्तील्या तियात्रांनी कांय नेम, बंदना आसतात. आनी सर्तींत वांटेकार जावप्यांनी ते पाळप खूूब गरजेचे आसता. पूण वेवसायीक तियात्रांनी अशें नासता हातूंत तांका कसलीच बंदना वा नेम आसना.

वेवसायीक तियात्र दिसानदीस चडूच अवास्तव, अडेचो आनी हिंदी फिल्मांवरी भडक जावंक लागला. हिंदी गल्लो भरू फिल्माकडेन गोंयचो तियात्र सर्त करूंक लागला हे नितळ बरें जाणवल्या बगर रावना.

आयज तियात्राच्यो *सी.डी, वि.सी.डी* बाजारान मेळटात. माचयेर शॉ जातातच त्याच बरोबर *सी.डी, वि.सी.डी* ची विक्री जाता तशी तांकां येणावळ मेळटा.

*प्रिन्स जाकोब,मारियो मिनेझिस, आनिल पेडणेकार* हे कांय नामनेचे वेवसायीक तियात्रिस्त.

## संदर्भ

वर्ग:देवनागरी पानां
श्री मंगेश देवस्थान, मंगेशीं

**श्री मंगेश देवस्थान, मंगेशीं**

पयलींच्या काळांत हें देवूळ साश्टी म्हालांतल्या कुशस्थळी ह्या वाठारांत आसले.परशुरामान गोंयांत वसोवपाखातीर त्रिहोत्रपुरासावन दशगोत्री ब्राह्मण आनी तांची 64 कुळां हाडलीं अशें म्हणतात.
ह्या कुळांनी मंगेश, शांतादुर्गा, नागेश, महालक्ष्मी, सप्तकोटेश्वर, म्हाळसा आदी. आपल्या कुळदेवतांच्यो प्रतिमाय हाडून गोंयांत स्थापन केल्यो.तांतूंतले मंगेश दैवत मुळ कुशस्थळी
आतांचे कुठ्ठाळे स्थापन केल्लें.फुडें 1510 वर्सा गोंयाचेर पुर्तुगेजांची सत्ता येतकच तांणी हांगां हिंदु धर्मियांचो नाश करपाचें सत्र चलयलें.

जेन्ना कुशस्थळीच्या श्री मंगेश देवस्थानाच्या कुळावी लोकांक खबर कळ्ळी की पुर्तुगेजांनी साश्टी तालुक्यांतल्या लोकांक बाटोवन थंयच्या देवळांचो नाश करपाचो कट रचला, तेन्ना तांणी रातोरात गुपीतपणान मंगेश देवाचे लिंग उखलून शेजारच्या आदिलशहाच्या राज्यांत जंय हिन्दू सरदार ते वेळार अधिकाराचेर आशिल्ले त्या फोंडें म्हालांत प्रियोळ गांवांत व्हरून स्थापन केलें.

ही स्थापना आल्केवाहन शके 1482 नाम सवंत्सरी म्हळ्यार इसवी सन 1560 वर्सा जाली अशी म्हायती आमकां त्या देवस्थानाच्या पूर्विल्ल्या इतिहासांत मेळटा.हें स्थलांतर 1 मे 1560 ह्या दिसा जाल्ले. ह्या देवळाची इमारत त्या जेजुइत पाद्रींनी आपले इगर्जेखातीर वापरली आनी आपल्या धर्माच्योदेवता थंय स्थापन केल्यो. उपरांत दुसरे देवुळ मराठेशाहीच्या वैभव काळांत बांदील्लें. ताचे उपरांत इ.स. 1890 वर्सा त्याच जाग्यार तिसरेखेपेक देवूळ बांदले. चवथे खेपे ह्या देवळाचो जिर्णोध्दार शके 1894माघ शुक्ल पुनवेक पुराय जालो त्याच दिसा शुभ म्हुर्तार 17 फेब्रुवारी 1973 देवळाचेर भांगराचो कळस बसयलो.

## कुळावी
ह्या देवस्थानाचे कुळावी वत्स आनी कौंडिण्य ह्या दोनूय गोत्रांचे आसात.

## जात्रोत्सव
मंगेशी जंय श्री मंगेश देवाची जात्रा जाता ती जात्रा खुब फामाद आसा.जात्रा रथसप्तमी दिसा सुरू जाता आनी आठ दीस चलता. आठूय दीस एकेक तरेचा वाहनांत बसून भायर सरता.
पयल्या दिसा देव विजयरथार बसता, दुस-या दिसा हत्ती अंबारींत बसून देवाची मिरवणूक जाता. तिस-या दिसा रौप्य शिबिकोत्सव जाता, चवथ्या दिसा खांद्यावयल्या रथांत बसून देवाची पालखी भायर सरता. पाचव्या दिसा रौप्य शिबिकोत्सव जाता, सव्या दिसा म्हाध्यानी पंचमूर्ती दर्शन रातचे नौकारोहण सांगोड, सातव्या दिसा सुखासेनात्सव आनी आठव्यादिसा रथांतल्यान देवाची मिरवणूक जाता. दिपोत्सव आनी रोशणाय जाता. णव्या दिसा म्हळ्यार निमण्या दिसा महापर्वणी जाता आनी व्हडल्या रथान मिरणूक जाता, महाप्रसाद जाता, सार्वजनीक समराधना जाता, दिपोत्सव मुकतधारा जाता आनी सार्वजनिक गाराणें जाता.

वर्ग:देवनागरी पानां
श्रीकांत शंभू नागवेंकार

**श्रीकांत शंभू नागवेंकार**

## जल्म
२४ ऑक्टोबर १९४९ ह्या दिसा मडगांव-गोंय हांगा जालो. विज्ञान शिक्षक म्हणून फाटलीं ३० वर्सां काम करतात.

## शिक्षण
मुळावें शिक्षण मराठींत आनी माध्यमिक शिक्षण इंग्लीशींत जालें. बी एससी आनी बी.एड ह्यो पदवी परिक्षा पास केल्यात. भुरगेपणांत सावन विज्ञान नमुने करपाची आवड. राज्य आनी राष्ट्रीय पातळीचेर विज्ञान प्रदर्शनांनी भाग आनी इनामां मेळयल्यांत. गोंय राज्य पातळीवयल्या राष्ट्रीय बाल विज्ञान कॉंग्रेसीचें लागून पांच वर्सा यश्स्वी आयोजान केलां.

## वावर
पंचवीस वर्सा वयर विज्ञान लोकसंचार चळवळीचें कार्य करतात. सुनापरान्त आनी नवहिंद टाइम्स ह्या कोंकणी आनी इंग्लीश दिसाळ्यांत विज्ञान सदर फाटलीं तीन वर्सां सावन बरयतात. रेडियो आनी टी.व्ही चेर विज्ञान कार्यावळी सादर केल्यात.

खगोलशास्त्र इष्टमंडळ गोवा आनी गोवा अंधश्रध्दा निर्मुलन समीतीचे पदाधिकारी आसात. विंगड विंगड विज्ञान संस्थांचे वांगडी आसात.m शिक्षण पत्रिकांनी लिखाण आनी संमेलनांनी वांटो घेतला.

सायन्स स्टेजशो ह्या कार्यक्रमांचे शंबरां वयर प्रयोग केल्यात.

## संदर्भ

वर्ग:प्रसीध, फामाध मंश्यां
वर्ग:देवनागरी पानां
शंकर- शंकर भांडारी स्मृती अंक १९८८

**शंकर- शंकर भांडारी स्मृती अंक १९८८**
संपादन सहाय्य
शैलेंद्र मेहता

कला निर्देशक आनी कलाकार
हर्षदा केरकार 
गोविंद नाईक

प्रतिगंट छापणावळ
एलिगंट ऑफसेट
बेळगांव

संपादक
दिलीप बोरकार

कला मार्गदर्शन
नरेंद्र सिंह पनवार

मुखपृष्ठ छापणावळ
जे.डी. फेर्नांडीस ऑफसेट
पणजी गोंय

जायरात वेवस्था
मोहिनी पै गांगुलीकार

वर्ग:देवनागरी पानां
सुरंगा विलास मडकयकार

**सुरंगा विलास मडकयकार**अवर लेडी अॉफ पायटी हायस्कूल, कुळें, हांगा शिशिका म्हण नोकरी करता.

१९७३ वर्सा सावन बरोवपाक आरंभ।ल्हान नाटकुलीं तशेंच आपउलोवपां बरोवन लेखनाक सुरवात केली।सांगें आनी केपें म्हालांतल्या एकांकी सर्तिनी नाटकुल्यांक इनामां लाबल्यांत.

## संदर्भ

वर्ग:प्रसीध, फामाध मंश्यां
वर्ग:देवनागरी पानां
सौ.स्मिथा भांडारी कामत

**सौ.स्मिथा भांडारी कामत** हाणीं मास्टर्स पदवी परिक्षेत **बिझनेस स्टडीज** हे विशयांत पयले स्थान मेळयला।

## वावर
* पणजेच्या धेंपो वाणिज्य कॉलेजित वरिष्ठ प्राध्यापिका म्हण काम करता
* गेली १४ वर्सा सावन सतत इंग्लिीशींत कथा,कविता,मिडल्स बुक रिव्हयू बरयता।
* तांच्यो कांय कविता आनी कथा एन् डी टी व्ही।डॉट कोमांत निवडल्यात ताचे कथेक **story of the week** हो मान फावो जाला।
* तांच्यो इंग्लीशींतल्यो तीन कविता पोएट्री डॉट कॉमांत फायनल आनी सेमी फायनल थराचेर आसा।
* पणजे आकाशवाणीचेर इंग्लीश कथा सादर केल्यात।
* चर्चीस ऑफ गोवा ह्या चारकोल पेन्टींग प्रदर्शनाक दर्शकांनी खुब बरो प्रतिसाद दिला।

## प्रकाशीत साहित्य
* **पोरसांतली फुलां** (बाल साहित्य)
* **फुलती फुलां** (बाल साहित्य)

## संदर्भ

वर्ग:प्रसीध, फामाध मंश्यां
वर्ग:देवनागरी पानां
सुचेता कृपलानी

**सुचेता कृपलानी** (जल्म - सुचेता मजूमदार) (२५ जून, १९०८ - १ दिसम्बर, १९७४) एक भारतीय सुटके झुजारी आनी
राजकारणी आशिल्ली. ती उत्तर प्रदेशची (तशेंच भारताची) पयली बायल मुख्यमंत्री जालीं. सुटके झुजाच्या आदोलनांत श्रीमती सुचेता कृपलानीच्या योगदानाची सदांच याद काडटात. १९०८ जल्मिल्ली सुचेताचे शिक्षण लाहौर आनी दिल्लींत जालें. स्वतंत्रा आंदोलनांत वांटेंकारी जाल्या खातीर तिका जेलांत वच्चें पडलें. १९४६ तिका संविधान सभाची वांगडी म्हण वेंचुन काडली. १९५८ ते १९६० मेरेन भारतीय राष्ट्रीय कांग्रेसाची महासचीव आशिल्लीं.

१९६३ ते १९६७ मेरेन ती उत्तर प्रदेशाची मुख्यमंत्री आशिल्ली. 1 डिसेंबर १९७४ तिका मरण आयलें. आपल्या शोक संदेशान इंदिरा गांधीन म्हळें सुचेता खूब साहशी आनी चरित्राची बायल आशिल्ली. जातूंतल्यान भारतीय बायलांक सम्मान मेळटा. सुचेता कृपालानी देशाची पयली मुख्य मंत्री आशिल्ली. ती फाळणी वेळार म्हात्मा गांधीक खूब लागीं आशिल्ली. सुचेता 
कृपलानीचे नांव त्या बायलांमदीं येता जाणें म्हात्मा गांधी बरोबर रावन स्वतंत्रता आंदोलन केलें. 1963 वर्सा उत्तर प्रदेशाची मुख्यमंत्री जावच्या पयलीं ती दोन फावट लोकसभा खातीर वेंचून आयिल्लीं सुचे ता मोव काळजाची आशिल्ली पूण प्रशासकी निर्णय घेतना ती काळजाची तर तकलेचो वापर करताली. ती मुख्यमंत्री आसतना एकदा राज्यांतल्या कामगारांनी 62 दीस उपोशण केलें पूण ती तांच्यो माग्णयो आयकपाक तेन्नाच तयार जाल्ली.

जेन्ना तांच्यानी कांय मागण्यो फाटीं घेतल्यो. तांचो घोव आचार्य कृपलानी खूब खूब समाजवादी आशिल्ली.

## संदर्भ

वर्ग:देवनागरी पानां
सुमित्रानंदन पंत

**सुमित्रा नंदन पंत** भारतीय ज्ञानपीठ पुरस्कार फाव जाल्ले हिंदी कवी।ताचें मूळ नांव **गुसाई दत्त**,पूण तांणी काव्य लिखाणा खातीर हें टोपण नां घेतलें।तांचो जल्म **२० मे १९००** दिसा कौसानी-उत्तर प्रदेश हांगा जालो।तांच्या भुरगेपणांतच तांचे आवयक मरण आयलें।तांच्या बापायन आनी आजयेनच तांकां ल्हानाचे व्हड केले।महाविद्यालयीन शिक्षण घेवपा खातीर तांणी बनारस हांगाच्या क्कीन्स कॉलेजीत नांव घाल्लें।पूण असहकार चळवळीच्या प्रभावान तांणी शिक्षण अर्द्यारच सोडलें।

तरी तांचो सभाव सभाभीरु आनी एकांतप्रिय आशिल्ल्यान ते राजकारण पसून तशे पयसूच आशिल्ले।संस्कृत,इंग्लीश आनी बंगाली भाशा साहित्याचो तांका अभ्यास आशिल्लो।इंग्लिश काव्याचें तर तांणी खाशेलें परिक्षण केल्लें।१९५०-५७ ह्या काळांत तांणी आकशवाणीचेर हिंदी विभाग मुखेली म्हूण आनी १९५८ उपरांत सल्लगार म्हणून काम पळयलें ह्या काळांत तांकां जायते भोवमान आनी पुरस्कार फावो जाल्ले।

## संदर्भ

वर्ग:देवनागरी पानां
१८वो गोवा युवा महोत्सव (१२, १३ जानेवारी २०१३)

**१८वो गोवा युवा महोत्सव(१२, १३ जानेवारी २०१३)** १८वो गोवा युवा महोत्सव १२ आनी १३ जानेवारी २०१३ सेंट
जॉझेफ़ हायस्कूल मैदान पेडणे हांगां अयोजीत केल्लो.

उक्तावण सुवाळ्याखातीर पुनम बुर्ये आनी तन्वी कामत बांबोळकार हांणी सुत्रसंचालन केलें. लोकमांड, नमन, कॉमेडी सर्कस, गीत गायतना, थोडें आमचें थोडें तुमचें, शुटिंग, वादावादी, नाच नाच नाचुया, प्रस्मानची, रांगोळी, कवन काळजांतले आदी सर्ती आयोजित केल्ल्यो.

१८व्या गोवा युवा महोत्सवाच्या यादस्तीकाचे नांव **पुनव** आशिल्लें. ह्या युवा महोत्सवांत **युव संजिवनी** पंगड जैतीवंत थारलो. ह्या १८व्या गोवा युवा महोत्सवाक शिरीश नायक हांणी कार्याध्यक्ष म्हुण जापसालदारकी सांबाळ्ळी.

## संदर्भ

वर्ग:देवनागरी पानां
देवचार परत येता वपार

## देवचार परत येता वपार
Devchar Porot Ieta Vopar - The Demon's Invasion ( Parable )

## वपारिंचो हेतू

तेदनां शिसांनीं लागीं सरुन ताका विचारलें: *"वपारींनीं तांचे कडे कित्याक उलयताय?"* ताणें परतीपाळ केलो: *"कित्याक सर्गींच्या राज्याचे गूट वळखूंचें देणें तुमकां दिल्लें आसा; तांकां हेरांक ना. आसा तांकां देव आनींक-उय दितलो आनी तांचें माप भरन अत्तलें; पूण ना तांकां, आसा तें पोरयान तांचे कडलें देव काडून घेतलो. देखून हांव वपारींनीं तांचे कडे उलयतां, कित्याक पळेवन-उय तांकां दिसना, आनी आयकुन-उय तांकां आयकना आनी समजयी ना."*

इजायासान अशें आदींच सांगललें तें तांचे सवें पाळोन येता:

*"आयकुन-आयकून तुमकां काय, समजचें ना; पळेवन-पळेवन तुमकां काय दिसचें ना. कित्याक ह्या लकाचें काळीज जोड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दोळे धांपलले आसात; ना तर दोळयांनीं तांकां दिसूंक लागतलें, कानांनीं तांकां सारकें आयकुंक मेळतलें, मनान तांकां समजतलें, आनी, तीं परतून येवन, हांव तांकां बरीं करीन ."*

## देवचार परत येता वपार

पवित्र पुसतक ː लुकास ११:१५-२६ (मार्क ३:२४-२७; मातेव १२:२९)

२४ म्हेळो आत्मो मनशा वेलो भायर सरतोच, सुक्या सोड्यार विसव सोदीत भोंवता, आनी ताका विसव मेळोना जावन म्हणटा: हांव भायर सोरलोलों त्या म्हज्या घरा भितर हांव परत रिगतलों. २५ आनी थय ये जाल्यार, तें झाडललें आनी नेटयल्लें ताका मेळता. २६ तेदनां तो वचून आपणा-वन अदिक नश्टे आनिंक सात आत्मे आपणा बराबर घेवन येता; आनी भितर रिगून, थय ते आपलें ठीकाण करतात; आनी त्या मनशाची मागिरली दशा ताचे आदले गती परस पाश्ट जाता.

“वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसललेो वसतू उक्तेो कर्तलं”, हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें.  (मातेव १३:३५)

## पळेइयात न्याळ

The Demon's Invasion, Commentary & Meditation 

## भायळो आधार आनी गुंतन्नी

* वपाऱ्यो
* जेजूच्यो वपाऱ्यो
* Another list, slightly different and only of the synoptic Gospels
* Catholic Encyclopedia: Parable

## संदर्भ

वर्ग:जेजुच्यो वपाऱ्यो
वर्ग:देवाचें उतर
वर्ग:देवनागरी पानां
निर्मला शिक्षण संस्था

**निर्मला शिक्षण संस्था** हीं एक दर्जेदार शिक्षणीक संस्था. ही गोंयांतली सगळ्यांत आदली शिक्षणीक संस्था.

## थळ
हीं संस्था गोंयच्या पणजे शारांतल्या आल्तीन वाठारांत आसा.

## इतिहास

## शिक्षक
डॉ डेंजील मार्टीन्स 
मीस विदा स्कि्वेरा

## आदले प्राचार्य

## हेर कर्मचारी

## वावर

## Polleiat

Goy Wikivoyage

वर्ग:गोयेचीं शहारां, गांव आनी जागे
वर्ग:देवनागरी पानां
अलिना सालदाना

## श्रीमती. अलिना सालदाना
श्रीमती. अलिना सालदाना ही गोंयच्या मंत्रीमंडळात एकलीच बायल मनीस मंत्री आसा.तीं भारतीय जनता पक्षाची प्रतीनिधी जावन आसा.

## जल्म
श्रीमती. अलिना सालदाना हांचों जल्म २७ फेब्ररी १९५२ ह्या वर्सा जालो.

## शिक्षण

## वावर
श्रीमती. अलिना सालदाना ही सद्या गोंयच्या वन खात्याची मंत्री आनी कुठ्ठाळी मतदारसंघाची आमदार कशी वावरता.0

वर्ग:देवनागरी पानां
९वो गोवा युवा महोत्सव (१७, १८ जानेवारी २००४)

**९वो गोवा युवा महोत्सव(१७,१८ जानेवारी २००४)** ९वो गोवा युवा महोत्सव १७ आनी १८ जानेवारी २००४ ह्या दिसा सावयवेरें फ़ोंडे ह्या गांवांत आयोजीत केल्लो. गोंयचे मानादीक मुख्यमंत्री श्री. मनोहर पर्रीकर हांणी दिवली पेटोवन उक्तावण केलें. ह्या युवा महोत्सवाक वट्ट **१७२४** लोक आयिल्ले.

कॉलेजीच्या भुरग्यांची तर उमेद वेगळीच. हो उत्सव दर वर्सा भशेन दोन दीस आशिल्लो. सुमार **१५** कोलेजींनी वांटो घेतिल्लो. गीत तुजें गायतना, ब्रेकांतर, मुस्तायकी, प्रस्नमाची आदी साबार सर्ती आसल्यो. ह्या युवा महोत्सवांत **ओंकार संस्कृती मंडळ** हो पंगड जैतीवंत जालो. ह्या महोत्सवा निमतान काडिल्ल्या यादस्तीकेचें नांव **विजयरथ** आसलें. कार्याध्यक्ष म्हूण प्रदीप काकोडकार हांणी जापसालदारकी सांबाळळी.

## संदर्भ

वर्ग:देवनागरी पानां
अध्याय ३ - कर्मयोग

कर्मयोग ह्या अध्यायांत कर्माचें म्हत्व सांगला. समाजसेवा बरे भशेन चलपाक सुवार्थ सोडून दर एकल्यान आपलीं कामां समाजाच्या हितापासत आनी लागणूक म्हूण करची आसतात. कर्मां करप हो मनीस सभाव. कर्म केल्या खेरीज कोणाकूच रावूंक येवचें ना अशी शिकवण हो अध्याय दिता.
अंती सगल्या ज्ञानांत ज्ञानयज्ञ व्हड; सगल्या यज्ञांची अखेर आत्मज्ञानात जाता; ज्ञाना भाशेन ह्या जगांत कांयच पवित्र ना असो ज्ञानाचो म्हयमा सांगून, श्रद्धाळू, इंद्रिया जिखिल्लो आनी म्हजेंच ध्यान करतलो जावन तूं ज्ञान मेलय आनी अशें केल्यार तुका शांती मेळटली, अशें श्री कृष्णान अर्जुनाक सांगून हो अध्याय सोंपयला.

## पळेयांत
* श्रीमद् भगवद् गीता

वर्ग:देवनागरी पानां
अरब सागर

**अरब सागर(अरबी समुद्र/बहर अल-अरब/मरे एरियथएम)**, हो एक व्हड समुद्र. हो समुद्र एशिया खंडांत आसा.

## भुगोल
हो समुद्र हिंद माहासागर्चो एक अन्ग. हचे पुर्वान्त भारत,उत्तरान्त पाकिस्तान आनी इरान,पश्चिमान्त अरब राज्य, दक्षिणान्त केप गुआर्दफ़ुइ दकून एक लकीर,आनी उत्तर-पुर्वान्त सोमलिया-सोकोत्रा-कन्याकुमारी मोदे एक लकीर.

हची दोन मुख्य खाडी अस्सा - एड्न्ची खाडी आनी ओमान्ची खाडी. एड्न्ची खाडी दक्षिण-पुर्वन्त अस्सा आनी हे बाब-एल-मन्डेब झाउन’रेड सी’वचुन मेळता. ओमान्ची खाडी उत्तर-पश्चिमान अस्सा आनी हे पर्सी खाडी वचुन मेळता. हन्गा दोन सान खाडी - खमभातची खाडी आनी कछ्छन्ची खाडी अस्सा. हन्गचे मुख्य द्विप सोकोत्रा आनी लक्शद्विप.

## इतिहास
वेद काळान्त हाचो नाव’सिन्धु सागर’ अशिलो, आनी हो २री सदि दकुन एक मुख्य जल-मर्ग झाउन अशिलो. हे समुद्रान ’अरबियन नाईट्स’ आनी ’सिंदबाद’कणिक जन्म दिलो.

हाची मुख्यता पोळोन इजिप्टन्चे फ़रो तन्नि हन्गा मेळ्चे ’केनाल’(नहार/जलमर्ग) बंदिले.

## विस्तार
हो समुद्र २४०० कि मि लाम्ब अस्स अनि ४६५२ मि गुंडि अस्स। हे समुद्र भारत्चे दक्षिण भागन्चि उचाइर अस्सा। सिन्दु नोदि हन्गा अन्त झताली सक्डा पोशि लाम्ब नोदि। हन्तु नेत्रावति,शरावति,नर्मदा,तापी,माही अनि केरळ्ची सुमार नोदिन्चो अन्त झता। हचे कोंकण तट अनि मलबार तट खुब प्रसिद्ध।

हचे तटार अस्चे मुक्य देश - भारत,पाकिस्तान,श्रिलंका, येमेन,ओमान,इरान,सोमालिया अनि मालडीव्स।

हचे तटार अस्चे मुक्य शार - मुंबई, सुरत,मंगळूर,कोच्चि,कराची,गवादर,एड्न,अल्मुकल्लाह अनि सललाह।

## भायर्चि कडी
*अरब सागर

वर्ग:देवनागरी पानां
आमस आचें पुस्तक

## आमस आचें पुस्तक
**Book of Amos**

आंसाच्या पुस्तकांत समाजीक नित उखलून धरल्या. अनितीचेर, अप्रमाणिकपणाचेर, गरीबांचे पिडणूकेचेर, हें पुस्तक निशेद मारता.

आमस, तेकराचो गोंवळी (१/); तो प्रवादीय न्हय आनी प्रवादयांचो पुतूय न्हय, पूण सर्वेस्परान ताका हिंद चरयतालो थंयचो आपोवन भाकीत करूंक पाठयलो (७/१४). थोड्याच काळार ताणें आपलें मुनियारपण चलयलें मागीर ताका भायर घातलो आनी तो आपल्या आदल्या वावराक परतलो ( ७/१०; ३/९; ४/१; ६/१).

सर्वेस्पर आठ राष्ट्रांची मनसुबी करुन फर्मण मारता तें सुरवातेकूच मेळता. हीं आठ राष्ट्रां म्हळ्यार : दामास्कुस, गाजा, तिर, एदम, आमन, माद, जुदा आनी इसरायेल. जुदा आनी सर्वेस्पराच्यो आदनिया आनी उपदेस मोडले जाल्यार उरलल्या सव राष्ट्रांनीं जुदा आनी इसरायेला आड करार मोडलो. इसरायेलाच्या जिवितांत लाँच घेवप, ब्रश्टाच्यार करप, गरीबांक पिडनूक दिवप आसलें देखून सर्वेस्परान ताचेर फर्मण मारलें.

यी, (७८३ ७४३) हाच्या काळार ताणें आपलें मुण्यारपण चलयलें. त्या काळार गिरेस्तांनीं गरीबांक फटयले, बरो सेवाधर्म केलो पूण तांतूंत देवाची भक्ती नासलली. तेदना आंसान देवाच्या नांवान उलोवन ब्रश्टाचारी जिविताचेर, समाजीक अनितीचेर, तोंडापुरती भक्तींचेर खरायेन निशेद मारलो (५/२१-२२). सर्वेस्पर, आक्ख्या संवसाराचो श्रेश्ट धनी, राष्ट्रांक खास्त लावपी ( अवेस्वर १-२). जांकां देवान वेंचून काडल्या ताणीं झर खोटेपणां करित जाल्यार देव तांकां कडक खास्त लायतलो (३/२). सर्वेस्पोराचो दिस, उजवाडाचो न्हय पूण काळोखाचो जातलो (५/१८); देव एका राष्ट्राक उपजयता (६/१४). तें राष्ट्र म्हळ्यार आससिरिया, जरूय ताचें नांव सांगूंक ना पूण सदांच तें प्रवादीयाच्या मनांचेर आसलें.

तर आमस, एक भरवानसो दिता, तो जाकब घराण्यांच्या तारणाची वात पळेता (९/८); तशेंच जुजेच्या उरलल्या जम्याची (५/१५), सर्वेस्पर दया करतलो अशें आमस म्हणटा.

## पळेइयात

Book_of_Amos

Books_of_the_Bible

Bible

## Sandarbh


वर्ग:आदल्या कराराचीं पुसतकां (Old Testament Books)
वर्ग:देवाचें उतर
वर्ग:देवनागरी पानां
अध्याय १ - अर्जुनविषादयोग

गीतेच्या पयल्याच अध्यायाच्या पयल्याच श्लोकांत राजा धृतराष्ट्र संजय ह्या आपल्या सारथ्या कडसून भारतीय युद्धाची गजाल समजून घेव्पाखातीर ताका प्रस्न विचारता. दुसऱ्या श्लोकांत धृताराष्ट्राचो पूत दुर्योधन द्रोणाचार्य कडेन गेल्ल्याची खबर संजय ताका दिता.

आपणाक कोणा कडेन झुजपाचें आसा हें समजुपा खातीर श्रीकृष्ण ताचेच सांगणे वयल्यान अर्जुनाचो रथ दोनूय सैन्यां मदीं उबो करता. उपरांत आपले आप्त, इश्ट आनी घरचे झुुजपाक तयार जाल्यात हें पळोवन, अर्जुन दुख्खान आकूळ जाता. झुुजांत आपल्या घरच्यांकूच मारून आनी झूज जिखल्यार राज्य, भोग आनी सुखां मेलोवन, आपणाक कितें लाभ जातलो असो खेद अर्जुनाक जाल्ल्यान ह्या अध्यायाक अर्जुनविषादयोग अशें नांव दिलां.

## पळेयांत
* श्रीमद् भगवद् गीता

वर्ग:देवनागरी पानां
इजायास आचें पुस्तक

## इजायास आचें पुस्तक
**Book of Isaiah**

इजायास प्रवादी ७६५ वर्सा क्रिस्ती शका आदीं जल्मलो. उज्जयाह राजा ७४० वर्सा मेलो आनी जेदना इजायास जेरुसाल्याच्या मंदीरांत आसलो तेदना ताका प्रवादयाचें आपोवणें आयलें. इसरायेल आनी जुदा हीं राष्ट्रां देवाक अविस्वाशी जालीं देखून तांकां खास्त कशी ह्या दोनूय राष्ट्रांचें निसंटन जातलें म्हण परगट करूंक इजायास प्रवादयाक कारीया दिलें (६/१-१३), चाळीस वर्सां ताणें आपलें मुनियारपण चलयलें. ह्या काळार, आससिरिया कडल्यान आनी जुदाक धमकी पडताली. इजायास प्रवादयाचो काळ आमच्यान चार भागांनीं वांटूं येता :

**1.** पयलो काळ थोड्या वरसांचो ताका प्रवादयाचें आपोवणें आयलें तें आहाज राजा जाय मेरेन ७३६ क्रिस्ती शका आदीं. ह्या काळांत इजायास ब्रश्टाचाराचेर आड निशेद मारतालो. (१-५).

**2.** दामासाचो राजा, राजन आनी राजा पेकाह आससिरियाच्या राजा तिगलाथ-पिलॅसेर येय हाचे आड झुजूंक, जुदाच्या राजाचें मन वळयतात. जेदना तो नाकारता तेदना ते ताचेर हल्लो करता आनी तो आससिसरयेच्या राजाचो आदार मागता. हो सगळो गोंदळ वाटावंक, इजायास मदेस्ती जाता (७/१ ११/ ९).

**3.** आहाजान, तिगलाथ-पिलॅसेराक मजत कर म्हण उलो मारलो : ह्या वरवीं जुदाक आससिरियेचो आलाशिरो मेळ्ळो आनी उत्तरेच्या राजवटकेचें ७३४ वर्सा निसंटन वेगीं जालें. ७२१ वर्सा, सामारयेचेंय निसंटन जालें. ७१६ वरसांत आहाजाच्या जाग्यार हेजेकीया राजा जालो. तो एक भक्तिवंत राजा आसलो आनी नवसरणी करूंक वावुरतालो. मागीर राजकारण जालें. हे पावट, एजीपत्कारांनीं, आससिरिये आड झुजूंक सहकार दिलो. इजायासान तांकां देवाचेर विस्वास दवरूंक उलो केलो. (१४/२८-३२; १८; २०; २८/२-२२; २९/१-१४; ३०/८-१७).

**4.** थोडो काळ अगेपणान सारल्या उपरांत, इजायसान ७०५ वर्सा नव्यना भाकीत केलें. जुदाचो राजा, जेरुसाल्याची बाजू घेतलो आनी इजायासान ताका सहर दिलो आनी देवाचो आदार आसतलो म्हण ताका भास दिली. खरें म्हळ्यार कांयच नुकसाण जावंक ना. ताचीं कांय भाकितां म्हळ्यार ९; १०/५-१५, २७ब-३२; १४/२४-२७ आनी अव. २८-३२. ७०० वर्सा उपरांत इजायासाचे कारकीर्दाची खबर मेळोना. मानाससेच्या काळार ताचो खून जालो म्हण जुदेवांची परंपरा सांगता

## पळेइयात

Book_of_Isaiah

Books_of_the_Bible

Bible

## Sandarbh


वर्ग:आदल्या कराराचीं पुसतकां (Old Testament Books)
वर्ग:देवाचें उतर
वर्ग:देवनागरी पानां
इतिहासाचीं पुस्तकां

## इतिहासाचीं पुस्तकां
**Book of Chronicles 1 and 2**

इतिहासाचीं दोनूय पुस्तकां इसरायेलाच्या इतिहासाविशीं चडश्यो नव्यो वस्तु शिखयनांत. जी खबर राजांच्या आनी सामुयेलाच्या पुस्तकांनीं मेळता तीच खबर मातशी वेगळे नदरेंतल्यान बरोवप्यान दिल्या. म्हळ्यार आपणांक जाय त्योच घडन्य वेंचून काडल्यात आनी एकदों बरे तरेन बरयल्यात. तशेंच सुरवातेच्यो वनशावळी, उत्पती आनी लोकगंटी ह्या पुस्तकांच्या आदारान बरयल्यात.

देवाक विस्वाशी रावून, म्हळ्यार मयजेसान दिलली समूर्त पाळून आनी खऱ्या मनान देवाची भक्ती केल्यार जुदेव लोकांचो फुडार पर्जळीत जातलो म्हण बरोवपी दाखोंवक सोदता.

इतिहासाच्या पुस्तकाचो बरोवपी जावन आसा जेरुसाल्यांतलो एक लेवीत, तो देवमंदीराची बारीकसाणेन खबर दिता. ताच्या बरोवपांत जायत्या यादनिकांची तशेंच गावपी आनी दार राखणे मुखेली जागो घेतात. दाविदाच्या फुडारीपना खाल, बारा कुळां एकठांय येवंक ताचे अत्रेक. सगळीं म्हळ्यार अनभावार्थी लेगून देवाच्या मंदीरांत येवन मागणें करूंक जाय म्हण तो बरयता. ताका 'इसरायेल' म्हळ्यार देवाच्या भावार्थ्यांचो समुदाय. ह्या देवान जायतीं वर्सां पयलीं हे परजे लागीं करार केलोलो आनी दाविदा उदेशीं तो पवित्र करार नवसरलोलो. आक्ख्या देसांत जर सगळ्यांनीं फक्त एकूच दीस देवाची समूर्त आसा तशी पाळ्ळी जाल्यार 'मेस्सीयास' येतलो म्हण लोक म्हणटालो

वंशावळी - १लत्. १- ९

सावलूचें मरण -१लत्. १०/१-१४

दाविदाची राजवटकी-१लत्. ११

## पळेयात

Books_of_Chronicles

Books_of_the_Bible

Bible

## Sandarbh


वर्ग:आदल्या कराराचीं पुसतकां (Old Testament Books)
वर्ग:देवाचें उतर
वर्ग:देवनागरी पानां
उड्पी

*उड्पी*' हे भारतातल्या कर्नाटक राज्यातलीं एक सुवात. हे उड्पी जिल्ह्याचे मुख्यालय. हांगाचे अिन मठ देवस्थान खूब फामाद आसा. अिन हांगा 'पर्याय' एक मुख्य तेह्वारु.

## धर्मीक म्हत्व
हांगा उडुपी कृष्ण मठ आसा आनी गुरु मध्वाचार्य हांचो जल्म हांगाच जाल्लो. 
.
## लोकसंख्या आनी शिक्षण

२००१न्चे कानिश्मरिन्चे प्रकार उड्पी नगरान्ची जानासंख्या ११३,०३९।

हन्तु दर्लमन्शे ४९% अिन बाइलमन्शे ५१%।

दर्लमन्शन्तु िशक्वाण दर ८६% अिन बाइलमन्शन्तु ८१%.

## भास

तुळू, कोंकणी आनी कन्नड हांगाची मुखेल भास. केलाव जन ब्यारी वई उल्लैतान्ची ।

## पळोवपासारक्यो सुवाती

उड्पी जिल्ह्यातल्यो पळोवपासारक्यो सुवाती.
* श्री कृष्ण देवस्थान
* आश्ट मठ
* मल्पे
* कापु
* मरवन्ते
* कोल्लुरु
* पजाका
* मिलाग्रेस चर्च
* कर्काळ
* मुडि्बद्री
* बर्कुर
* सालिग्रामा
* सोमेश्वर वायल्ड्लायफ सेन्चुरी

## लोक संस्कृती

भुत्ता कोलु,आित कलन्ज, करन्गोलु अनि नगरधने हन्गान्चि सन्स्क्रुतिंचे अटुट अन्ग।
याक्श्गान हन्गन्चे मुख्य लोक न्रुत्य।

## संदर्भ
*उड्पी
*दक्शिण कन्नड गासेटीर १८९४,१९३८,१९७३

वर्ग:देवनागरी पानां
उत्पती चें पुस्तक

## उत्पती चें पुस्तक
**Genesis**

आक्ख्या पवित्र पुस्तकांतलें तशेंच समूर्तींतल्या ( पेंतातेवक) पांच पुस्तकांतलें पयलें पुस्तक.

हेबरेव भाशेन ताचें सुरवातेचें उतर बेरेसह्यत (अरंबाक) आनी ग्रीक भाशांतरान "गेनेसीस" ह्या माथाळ्यान ताचें नांव. हीं खेरीत उतरां उत्पती पुस्तकाक आक्ख्या अरंबांचें पुस्तक म्हण खात्री करता : अरंब आक्ख्या संवसाराचो आनी मनीसकुळाचो. "अरंबाक देवान सर्ग आनी पृथूं रचलीं" (उत. १/१; २/४). अरंब पाथाचो आनी सर्व वायटाचो, अरंब जिन्नस पर्जांचो, संवस्कृतायांचो आनी भासांचो; अरंब वेग-वेगळ्या वावरा-धद्याचो, वाद-विवादाचो आनी झुजाचो; अरंब मरणाचो (!) हो विश्व देखाव खेरीत अरंबाचो, उत्पतीच्या पयल्या भागांत आमकां दाखळ जाता (उत. १-११). दुसऱ्या भागांत (उत. ११२-५०) हेबरेव पर्जेचो अरंब तिच्या मूळपूर्वजां कडल्यान आमकां कळीत जाता : आब्रांव, (१२-२५), आनी जाकब (२६-३६) आनी हाचो पुत जुजे (३७-५०). ह्या कुटुबांचो इतिहास, सर्वेस्परा देवाची सोडवणेची येवजण, ताची भासावणी आनी विंचून काडप आमकां थावें करता.

जावं सर्गा आनी पृथुमेचो देव-रचणेंतल्यान जावं पात्रीयारकांच्या रंग-रंगीत आनी विचित्र इतिहासांतल्यान जायते धर्मिक विशय आनी शिकवण आमकां स्पश्ट जातात. ते म्हळ्यार : देव सासणाक जियेता नी तो अरं आनी शेवट सगळ्या वस्तूंचो; सगळ्या रचणां मदें मनीस देवाचे व्हड अपुर्बायेचो; आपल्या सारक्याचीं आनी रुपाचीं देवान दादल्याक आनी बायलेक रचल्यांत; देव- रचणेंची जाणवाय आनी पदवी, ताची विचित्र मांडावळ, लग्नांची स्थापणी, उधार काळजान मनशाक दिल्लें देणें, म्हणगे खुर सत्त्या; मनशाचें मूळ पातक आनी देवाची खास्त; गर्वान भरलोलो मनीस देवाचे नेम-कायदे पाळूंक राजी ना, तोरयासताना देव ताका पातकांतली सोडवण भासायता: देवाची सासाय आनी मनषाचो भरवानसो. देव मनशाचेर आशिर्वाद घालता आनी आपल्या करारां वरवीं आपल्या एकवटान जियेवंक ताका परतून-परतून आपयता. खेरितपणीं आब्राहामाक ताच्या थिर आनी निश भावार्था पासत आपल्या आशिर्वादान भरता आनी ताच्याच कुटूंबांतलो येतल्या मेस्सीयासा वरवीं सगळ्या राष्ट्तरांचेर आनी आक्ख्या मनीस कुटूंबाचेर व्हडांतलो व्हडलो आशिर्वाद घालता.

आपल्या जिव्या सब्दांतल्यान देव आक्खो संवसार रचता. ताचें उतर म्हळ्यार एक आदनिया, एक बरी खबर, एक भासावणी आपल्या सांगाता आनी आपले इश्टागतींत जियेवंक दर-एका मनशाक एक मोगाचें आमंत्रण. मनशान देवाचें उतर स्विकार करूंक गरज, आनी खालतिकायेन ताची आदनिया पाळून, देवाचे सोडवणेची येवजण आनी इतिहास ह्या संवसारांत फुडें व्हरूंक मनषाची जबाब्दारी.

पुर्विल्या लागींच्या उदेंतीच्या पुराणांतल्या जिन्नस खतांचो वापर करुन तेच परीं शेंकडे पटीं मुटुंबांनीं तोंडीं सांगील्ल्या करिनां / परंपरां उदेशीं, हें उत्पतिचें पुस्तक उजवाडाक आयलां. वेग-वेगळ्या साहितीक आनी धर्मिक परंपोरांची निमाणी संपादनी करूंक पवित्र बरोवप्याक सुमार पांच शेंकडे लागले (X-VI क्रिस्त उगा आदीं).

## पळेयात

https://en.wikipedia.org/wiki/Book_of_Genesis

Books_of_the_Bible

Bible

## Sandarbh


वर्ग:आदल्या कराराचीं पुसतकां (Old Testament Books)
वर्ग:देवाचें उतर
वर्ग:देवनागरी पानां
उपदेशक हें पुस्तक

## उपदेशक हें पुस्तक
**Ecclesiastes**

ग्रीक भाशेन एक्कलेसियास्तेस आनी हेबरेव भाशेन अहेलेत, ह्या सब्दांचो अर्थ म्हळ्यार एके धर्मिक जमातिचो फुडारी व एक धर्मिक जमात घडून हाडपी आनी ह्या अर्थान त्या मनशाक एक प्रवचनकार व सभेमाजार उलोवपी अशें म्हणूं येता. हे खेरीत दिशेन कोंकणींतल्यान त्या सब्दाचो ओंकार म्हळ्यार उपदेशक.

ह्या पुस्तकाच्या बरोवप्यान (जावं तो एक व सोबार लेखक) दिसा-दिसपट्त्या जिविताचो खल अणभव घेतला. दिसता ते परीं ताणें मनषाच्या जिविताच्या जिन्नस भाजूंचें बारिक शिकप केलां आनी जायत्यो भोंवंड्यो मारुन, वेग-वेगळी मनषाची परिस्थिती अणभवल्या.

ताचो मुखेल संदेश पुस्तकाचे सुरवातेकूच एका श्लोकान (१/२) पांच पावट तेंच उतर आनी शेवटाक (१२/८), स्पश्ट जाता : "पल्केपणाचें पल्केपण, सगळें म्हळ्यार पल्केपण.

मनशाचें जिवीत म्हळ्यार एक अर्थ नाशिल्ल्या घडण्यांची सांखळ ३/१-१३! सगळ्यो वस्तु मनशाक फसयतात. सगळो ताचो कश्टी वावर निर्फळ (१/४-११); जाणवाय अदिक गुस्पागोंदळ आनिंक नष्ट वाडयता (१/१२-१८); संवसारी खुशालकाय मनशाक तगता तसलें धादोसपण दिना (२/१-१२); बऱ्या आनी वायट मनषाचो, जाणाराचो आनी पिश्याचो शेवट एकूच (२/१३-१७); ग्रेस्तकाये आनी व्हडपणा पाटल्यान धांवतलो मनीस वाऱ्या पाटल्यान धांवतल्या एका पिसाट मनशा सारखो (२/१८-२६). सूर्या पोंदाक घडतल्या घडन्यांचेर मनशाक विस्वास ना; सगळ्याची ताका वाज आनी विट आयल्या; खैंचेच वस्तूक मोल ना ! "बऱ्या व प्रमाणीक मनशाक देव ह्या संवसारांत इनाम दिता तर वायटव्याक आनी नश्ट्या मनशाक तो खास्त लायता' ही परंपरेची शिकोवण जबा परीं, उपदेशक नयकारता आनी तें तत्व सारखें न्हय म्हण आपल्या खाशा अणभवांतल्यान सोबार पुरावे दिता (७/२५-८/१४). फुडाराचें चिंतल्यार मनशाक खरी सुरक्षा आनी शानताताय मेळोना (३/२१; ९/१०; १२/७); खरेपणीं, शाण्याक आनी मुरखाक, ग्रेस्ताक आनी दुबळ्याक, मनशाक आनी जनावराक एकूच शेवट : मरन कोणाकूच चुकना (२/१३-१७; ३/१८-२०). आक्ख्या पुस्तकांत, उपदेशक तरे-तरेचीं नश्टां व वायटां दाखळ करता आनी सूर्या पोंदाक ह्या संवसारांत घडता तितलेंय एक पल्केपण म्हण परतून परतून सांगता.

## पळेइयात

Ecclesiastes

Books_of_the_Bible

Bible

## संदर्भ


वर्ग:आदल्या कराराचीं पुसतकां (Old Testament Books)
वर्ग:देवाचें उतर
वर्ग:देवनागरी पानां
उल्हास बुयांउ

**ऊल्हास बुयांव**(२१ जून १९४४ - १६ फ़ेब्रवरी २००७)एक संगीतकार, तियात्रिस्त आनी कोंकणी कार्यकारी आसले.तांका गोंय शाहीर अशें नांव दिलें .

## जल्म
ऊल्हास बुयांउ हांचो जल्म गोंया २१ जुन १९४४ या दीसा जांबावळे हांगा जालो.

## कार्य
कोंकणी भाशे खातीर तांच्या ४० वर्सांच्या बलिदानाखातीर TSKK संस्थेन तांकां २५ ऑगस्ट २००६ या दिसा आंतोनिओ परैरा कोंकणी पुरस्कार सम्मान दिलो.ताणीं ४० वर्सां कोंकणी पदां, संगीत बरयलें आनी नाटकांत काम केलें. तांकां २००६ गोंयं राज्य कला आनी संस्क्रुती पूरस्कार मेळ्ळा.

ल्हानपणाथावन तांका संगीताचें मोग आसलें. १९६३ थावन ताणीं 'All India Radio' वयर सुमार पाचशें कार्यावळींत भाग घेतलो. आपल्या जीवितांत ताणीं कितकेशेंच कोंकणी केसेटी आनी CD काडल्यो.

१९६७ वर्सा , गोंयच्या फ़ुडारार लोकमत मतदानांत ताणीं मुखेल भाग घेतलो. गांव-गांवाक वसुन, पदां आनी भाषणाची मजत घेउन ताणीं गोंयाक म्हाराष्ट्रांत जोडचो विरोध लोकांक जागृत केलों. गोंयांत विंगड विंगड जाग्यांत ७५ कार्यावळी केले. 'गोंयच्या म्हज्या गोंयकारांनो' हे तेन्नाचे तांचे गाजलेले एक गीत. १९८६ च्या कोंकणीक राजभास करच्या आंदोलोनांत ताणीं भाग घेतलो.

ताणीं "रात राणी" कोंकणी नेमाळें रोमि लिपिंत छापयले. ताणीं बरयिल्ली काय फामाद पुस्तकां:"राम गीता", "हांगा खून ज़ालां" आनी "यो गो तूं मांदार", "नवी फ़ांतोद". कोंकणी भासेक रोमि लिपि औप्चारिक करुंक ताणीं सहयोग दिलो.

वर्ग:! गोयेकार - फामाध व प्रसिद
वर्ग:Goemkar – Famadh / Prosidh
वर्ग:Prosidh, Famadh Monxeam
वर्ग:गोंयकार फामाद मनीस/Goenkar famad monis
वर्ग:देवनागरी पानां