open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
फिलीप पेरेरा

**फिलीप पेरेरा**   ह्यांचो जल्म 18 एप्रील 1937  वर्सा पणजी हांगा जालो.
सेबास्तियांवपेरेराआनी रोजालिना रॉड्रिगीज हीं ताचीं आवय - बापूय. ताचो मूळ गांव कुट्ठाळे. ताचें भुरगेपण ताच्या दोगां भावां आनी भयणी बरोबर ताणें  ह्याच गांवांत सारलें. ताचें लग्न जाल्या उपरांत तो चिंबेल रावपाक लागलो.

फिलीप पेरेरा   जेन्ना स वर्सांचो आसताना ताका भाग फावो जालें. तें म्हणल्यार ताच्या शेजाऱ्याक सर्गेस्त लुईस रॉड हो म्हान तियात्रिस्त आपल्या घरांत येसायो मारतालो तो त्यो पळयतालो. फिलीप पेरेरा   तांचे नाद आयकून आनी शिकून घेतालो आनी घरा पावल्या उपरांत आपूण गुणगुणायतालो.‘सितिदान पांयघाल रे जाकी’हो एक  प्रसिध्द आनी लोकप्रिय सोलो जो सौजा फेरांवान रोचललो, तो ताका  खूब  आवडतालो.

कारमोनाकाम करता आसतना ताका जमनिवेलो खेळ  नाचपाक संदी फावो जाली.हे जमनिवेले खेळ  साश्टी वाठारांत खूब लोकप्रिय आसले.ते खेळ कारनिवाला वेळार आयोजीत जाताले. तो 18 वर्साचो आसलो तेन्ना ताका राय गांवांत फेस्ता दिसा तियात्रांत भाग घेवपाक मेळ्ळें. कारमोनाचो  एन्टनी जो ताचो लागींचो इश्ट ताणें ताका ही संद फावो केली.  विनोदी सोलो ‘आतांचे चेडे’हें कांतार ताणें गायलें तेन्ना ताका तीन पावटी परतून आपयलो.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
सुरेन्द्र डी. रानकाले

**सुरेन्द्र डी. रानकाले** हाका तियात्र वा खेळ-तियात्र माचयेर बाबू ह्या नांवान वळखतात.
 
## जल्म
ताचो जल्म मर्शें गावांत 9 मार्च 1945 वर्सा जालो. ताची आवय-बापूय गावांन कोलापूरचीं. पूण सुरेन्द्र बाब गोयांत जल्मलो आनी वाडलो.

## वावर
आठ वर्सांचे पिरायेचो आसतना ताका तियात्राचो मोग लागलो आनी जंय जंय तियात्र जातले, ते तियात्र पळोवंक तो वतालो.

ताणें आपलें सगळें जिवीत तियात्राचो ‘प्रोम्पटर’ कसो सारलां. प्रिमेर ग्रावशिकताना पुर्तुगेजींतल्यान कोंकणी वाचूंक आनी बरोवंक शिकलो. ताणें जायत्या तियात्रीस्तांक तांच्या तियात्रांत बरपावळ करूंक आदार दिलो. आयच्या काळार ‘प्रोम्पटींगाची’ गरज आसना कित्याक सगळे डायरेक्टर बरे तरेन ‘येसाय’(rehearsal)  करून आपल्या कलाकरांक बरे भाशेन तयार करतात आनी तियात्र माचयेर हाडटात,पूण एक काळ आसलो जेन्ना ‘प्रोम्पटर’ नासतना तियात्रमुखार वचनासलो आनी असल्या ह्या काळार सुरेन्द्र बाबान जायत्या नांववस्त्यातशेंच नव्या बरयणारांक आनी दिगदर्सप्यांक तांचे तियात्र माचयेर हाडूंकआपलो आदार दिला. वेवसायीक मळार तो एक मोटर सायकल पायलट.

आयजमेरेन ताणें जायत्या नांववस्त्या खेळ-तियात्रीस्तांक आनी तियात्रीस्तांच्या तियात्रांची बरपावळ आनी ‘प्रोम्पटींग करून आदार दिला जशेपरीं पॅट्रिक दॉवरादो हाचे ‘मिरा’, ‘सुकणें’, ‘ओस्तरी’, ‘वारें’, ‘तें कशें मेलें’, स्टार औफ कुरतोरीं हाचे ‘सेजा पाय’, ‘कांट्यांतलें फूल’, मांय दुखी सासूमांय सुखी’, प्रेम कुमार हाचे ‘वावराडी’, ‘अर्दी भाकरी’, ‘खोटो पयसो’, रॅमी कॉलासो हाचे ‘घराचें सूख’, एम. बॉयर हाचो ‘एकूच रस्तो’ शालिनी हिचो ‘नशिबाचो गाडो’, जासिंतो वाझ हाचो ‘बॉम्बे देखो’, ‘तो आमकां विसरलो’, बाब पिटर ओफेलिया हांचो ‘मिजास’,. तशेंच जायत्या नवोदीत तियात्रीस्तांकूय ताणें आपलो आदार दिल्लो आसा।

## पुरस्कार
तियात्र मळार ताणें केल्लो हो मोलादीक वावर तियात्र अकादमीन मानून घेतला आनी ‘लाय्फटाय्म कॉन्ट्रिब्युशन टू खेळ/खेळ तियात्र २०१२’ हो पुरस्कार भेटवन ताचो सत्कार केला.

## संदर्भ

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
आगोस्तिनो डीकोस्ता

**आगोस्तिनो डीकोस्ता** हाो एक फामाद तियात्रिस्त।

## जल्म
मोरियल ट्रस्ट शिरोडाहाणीं तांचो तियात्राखातीर दिल्ल्या योगदानालागून सतकारकेला. आगोस्तिनोडीकोस्ता हांचो जल्म १७मार्च१९४१ दिसा जालो.

## वावर
माणकें शिरोडा हांगा रावपी.ताणें आपल्या भुरगेपणांत ल्हान काणयो बरवपाक सुरवात केली. "सीनताईमस", "वावराड्यांचोईश्ट","गोंयचोमोग", “डेली उजवाड" ह्यां नेमाळ्यांक तांचें बरप जालें. १९७८ह्या वर्सा ताणें तियात्रांत आपलो वेवसाय चालू केलो.संगीत खेळ "तुंचतो?" जोऑलइंडियारेडियोकोंकणीपणजी हाचेर प्रसारीत केलो.ताचेंउपरांतताणेंआपलोपयलोतियात्र" चुरचुरे" सांत ऐनतोनी ईर्गजेंतपंचवाडीइशटराच्याआयतारा१५ऐप्रील१९७९ दिसा सादर केलो. तेजाफाटोफाट "समाजाचीकीड"-(१९९१) "चिंतूक ना"-(२००९) "उजवाड"-(२०१०) आनी "तोन्हिदोंकना"-(२०१२) सादरकेले.

आगोस्तिनान संगीत खेल बरोवपाचेचालूचदवरलेंजेऑलइंडियारेडियोचेरवितरायले."सगलेंचबंद"-(१९८२) "बांयलाचीसंगां"-(१९८६) "जिवोदेवचार"-(१९८५) "उंड्याकलागोन"-(१९८७) हेकांयसंगीतखेळ.समाजाचीकीड"-(१९९१) ह्यावर्साऑलइंडियारेडियोचेरवितरायलो.

गोंयसरकाराचेंउदकसंचालयखातेंहांतुतल्यान तो निवृत्त जाला.  शिरोडापंचायतआनीसर्गेस्तक्षीअंकुशनायकमे

## संदर्भ

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
सांतानो फिलोमिनो सिरयाको कामिलो डायस

**सांतानो फिलोमिनो सिरयाको कामिलो डायस** हो एक तियात्र कलाकार.हांचो जल्म तां १६ मार्च १९३७ वर्सा आंबोरा, कामूरली, साश्टी, गोंय हांगा जालो. तियात्र माचयेर ताका सिरयाकोडायस ह्या नांवान वळखतात.बापायचें नांव पिटर जॉन मिनिनो डायस आनी आवयचें नांव मारिया हॅनरिकेटा डायस, गौरावाडो, कालांगूट, गोंय हांगा रावतात.

ताणें आपलें पयलें अभिनय १९४४ वर्सा च्या में म्हयन्यांत आपल्या वाडयांतल्या इगर्जेच्या संगीत कार्यावळीक दोन कांतारां गावन केलें,जें लोकांक खूब आवडलें.
.
 बोमायच्या परेल वाठाराच्या सांत. पेद्रू महाविद्यालयांत शिकतना ताका एके हिन्दी फिल्मान अभिनय करपाची संधी मेळली जातूंन एके कक्षांत १० मोस्ते चले अशें दृश्य जावन आसलें.

ताणें आपलो पयलो तियात्र ”जोमीन आमची हुकूम तुमची?” बरयलो पूण तो लोकांची स्वतंत्रतायेचेर आसलो.हो तियात्र ताणें सादर केलो ना. तरीपूण ताणें “जिगजिगता तितलें भांगर न्हय” हो सामाजीक तियात्र १९५६ वर्सा में च्या ९ तारीखेक बरयलो, दिग्दर्शक,रंगमाचयेर हाडपाचे यत्न आनी अभिनयूय केलें,जें खूब फामाद जालें.

ताणें जायते तियात्रांनी अभिनय केलें जे त्या काळाच्या फामाद दिग्दर्शकान केले म्हणल्यार एलेक्सीन्हो दे कांदोली, दोतोर सायमन सी. फर्नांडीस, सी. आल्वारेस, एम. बॉयर, प्रेमकुमार, रेम्मी कुलासो, जासींतो वाज, रॉबीन वाज, आलफ्रेडरोज, जे. पी. सौजालिनो, सौजाफे रांव, स्टार ओफ आरोस्सीम, ओफिलिया आनी हेर दुसरे. 
ताचें जिवीताचे वाटेंत ताणें एक हजारा वयर तियात्रांत अभिनय आनी सुमा र४०००-४५०० प्रस्तुतीकरण केलां.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
एन्थनी आलवारीस

**एन्थनी आलवारीस** सांगोल्डा गांवचो पूत.वर्सा सॅबास्तियान वितोरीन आनी विर्जिन्यां आलवारीस हांकां मुंबयच्या शारांत.

## जल्म
कोंकणी माचयेर टोनी किंग म्हूण तो फामाद जालो.
ल्हानूच आसतना बारा वर्सांचे पिरायेर तियात्रांत काम करपाक सुरू केलें आनी पयलोच तियात्र म्हळ्यार ‘जल्माचो गुट’ जो बरयल्लो चॅम्पियन आलवारीस एकोणीशें पंचावन वर्सा. आनी त्या उपरांत तियात्रांत.

## वावर
करपाचें ताचें कार्या चालूच उरलें. ताणें आपली कला क्रिसपॅरी हाच्या तियात्रांत 'तूं आनी हांव', 'शेजारी कोंबो', 'बॉम्बे टू गल्फ' हो सी. आल्वारीस हाचो. 'म्हजें म्हाका दी' हो रोझारियो दे बेनावली हाचो. तशेंच चॅम्पियन आल्वारीस हाणें बरयल्लो 'जेझूची इमाझ' 'क्युओ वादीस' मानुयेल डीलिमा हाचो. आनीक म्हळ्यार प्रेम कुमाराचो 'मारीया माग्दालेन' हो तियात्र आनी आदीं.

आनीक जायत्या तियात्रांत आनी म्युझिकल शो हातूंत ताणें आपली कला दाखयल्या. फिदेलीस फेर्नांडीस, जोसिन्हो डिसोझा  आग्नेलो डायस, बाबूश फेर्नांडीस, मारियानो रॉड्रिगीस, तियो आल्वारीस, रॉक दे सालसॅट, जेरॉम डिसोजा, विल्फि रॅमिम्बस, मानुयेल आल्फोंसो, डे ब्रेकर्स, बालताझार, मार्शल रोझ, आल्वीन गोम्स आनी आदीं हांच्या बरोबर ताणें आपलो वावर केला.
तियात्रांत नाचपा आनी मुझ्ग वाजोवपा भायर ताणें आपणें जायते तियात्र बरयल्यात.'नशिबाचें नकेत्र', 'मावोडेचो जावूंय' आनी 'दीस आनी चंद्रिम' त्या भायर तियो आल्वारीस हाच्या सांगाता जायते कोंकणी आल्बंम्स मुझ्ग दिवन उजवाडाक हाडल्यात।.

## संदर्भ

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
बोनिफासियो डायस

**बोनिफासियो डायस**

## जल्म

## 17 नोव्हेंबर 1947 उसकय बार्देस हागां जालो
ताचया आवय-बापायचें नांव एन्थोनी डायसआनी शांता डायस.

## वावर
1977 वर्सा ताणी ताचो पयलो तियात्र  गुपीत मोग  बरयलो आनी दिग्दर्शीत केलो. उपरांत 1979 वर्सा ताणें गुपीत चोरी होतियात्र भायर काडलो. ताणे तशी आनीक तियात्रा बरयले: संवसारकोणाक जाय, ईतल्यान रस्ते बंद, म्हजो आंकल तुजो पाय,झुलम,दोत आनी देणें साउदी अरेबीचें, तो न्हय भाव म्हजो,आदी.एम.बोयर,टोनी सेक्स, मारसेलिनो दे बेतीं,जो रोझ,एस.लेमोस,लूसीयन डायस,रोबीन वाज,रोम टोनी,एनटोनेटे मेनडेस,रेम-रोम रोड,याग चिको,विल्मिक्स शेरोन,फिलोमेना,जेसी डायस,साबिना,जोसेफीन,होरटेन्स,विलयम दे र्कुटोरीं,बेटी फन्स, बेटी आलवारीस,एनटोने.मेनडेस,मायक मेहता , सुकोरिना, रोझारिओ डायस,मीनी डाईगो,जुन्यर रोड,अनील कुमार ,फातिमा,प्रिन्स जाकोब,हमबेर्तो, मारियो मिनेझेस, जुन्यर नेलसन,क्लारा, फेल्सी, आपलोन, एनी क्रोडरोस, पिटर डी कोस्टा, डेनी बोय, बेरनारड दे आलदोना,डोल, मेक्सी पेरेरा, आदी.

हांच्यांनी बोनफासियोच्या तीयात्रांनी काम केलां.
1982 वर्सा बोनिफासियो साउदीत काम करताले,थयसून तो परत आयलो,तेन्ना तांचें लक्ष सिनेमा कडेन गेलें आनी तो आपली सवताची कोकणी सिनेमा करपाक आनी काडपाक लागलो.ताणी ताचे थोडे तियात्र सुद्दां कोंकणी सिनेमा केलीं. देखीक -जुलूम,दोत आनी देणें साउदी अरेबीचें,आदी.जूलूम हें तांचें पयलें सिनेमा .
त्या उपरांत ताणी जायतीं सिनेमा काडलीं जसी-तो न्हूय भाव म्हजो,जबाबदारी,मोरियाद,तो दीस उदेलो,आद.

## पुरस्कार
बोनिफासियोचें काम आनी देणगी खूबशया संस्थांनी वलखल्यो आनी ताचो सत्कार आनी सनमान केलो.कला गैरव दिवन गोंय सरकारान 26 जानेवारी 1993 वर्सा तेन्नाचो राज्यापाल क्षी.बानू
प्रकाश सींग हाणी तांचो सत्कार केला.

## संदर्भ

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
लॉरेन डायस

**लॉरेन डायस** ही एक तियात्र कलाकार.

जल्म
लॉरेन डायस हिचो जल्म 13 मार्च 1963 हया दिसा जालो. ती ल्हानपणासून माचयेर आपले कलेचें सादरिकरण करताली. ती सदाच आपल्या शाळेच्या कार्यक्रमानी आनी साद्या तियात्रानी भाग घेताली. ती आपल्या सात भाव-भयणां मदली सगळ्या परस धाकली.  ती जेनॅट आनी रोबट डायस हांची चली. तिचो गांव आसागांव, बारदेश. तिचो पाय सर्गेस्त रोबट एक तियात्रीस, कमपोसर आनी कलाकार आसलो आनी लॉरेनान ही कला आपल्या पायकडल्यान फावो जाली. लॉरेनाक कोंकणी माचयेर संगळ्यां परस क्षेष्ट नटी म्हूण वळखतात.
सर्गेस्त जेरी दे वेरें हाणी तिका आपल्य कोंकणी तियात्रांत काम दिलें. हें तिचे  पयलें वेवसायीक माचयेर अभिनय आसलें. हो तियात्र गोंयच्या वेग वेगळ्या वाठारानी दाखयलो. मागीर तिणें विलयम दे कुरतोरींचो लोकप्रिय तियात्र "बायलांची दादागिरी घो रत्नागिरी" आनी बॅटी अलवारीस हिचो तियात्र "मोरगाद पूत". प्रिन्स जेकब हाणी तिका "रोडो नाकात" हांतूंत घेतलो. मागीर ताणें  "राजवोटकी",  "सांतो आनटोनियो" आनी "रोजिया "हया सारकेल्या तियात्रानी भाग घेतलो. लॉरेनान  आल्फी दे दिवार प्रोडाक्शनाक काम केलां.  'पांज', पिसोणें', 'पाकां', पातिंबो' आनी 'पुल्लां हे तियात्र कला अकादेमीचे तियात्र स्पर्धेंत खूब पुरस्कार जिकूंक पावले. लॉरेनान नाटकाक आनी गायनाक लागून खूब पुरस्कार जिकल्यात. लॉरेनाक पुल्लां ह्या तियात्राक केल्या आपल्या अभिनया खातीर क्षेष्ट नटीचो पुरस्कार प्राप्त जाला. तिणें 'नो टायम' ह्या विडियो प्रेसनटेशन जो सुकोरो दे सांता क्रज हाणी केलो, तातूंत काम केलां. आनी जेकबाचें फिल्म 'रोडो नाका' हातूंत ल्हानशें अभिनय  केलां.ती एक जीव घालून काम करपी कलाकार. तियात्र माचयेक मोलादीक योगदान दिल्ल्या खातीर तियात्र अकादमी गोंय हिणें तिचो भोवमान केलो .

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
ब्राझीनो सुआरेज

## जल्म
**ब्राझीनो सुआरेज** वा ब्राझीनो दीसांता नुनीला सुआरेज वा जांका तियात्र मोगी ब्राझीनो सुआरेज ‘कालापूरकर’ ह्या नांवान वळखतात. हांचो जल्म 24 ओक्टोबर, 1938 ह्या दिसा जालो.

## वावर
पारुकेल स्कुलांत शिक्षण घेताना लुईस गोंसाल्वीसाच्या ‘जुरामेंत भोगसोणा’ ह्या फामाद तियात्रांत कुड्ड्या चल्याचो अभिनय करून पयले फावट तांणी अभिनयाची चव घेतली. तियात्र सर्तींनी कायतान परेरान बरयल्ल्या तियात्रांनी वांटो घेवन तांणी 3 फावटी उत्कृश्ट नेपथ्या खातीर पयलें इनाम जोडला. तशेंच एंथनी परेराचो ‘किरमीदोर भाव’, पावलीनो डायसाचो ‘नोर्तोन आदवोगाद’, पीटर फर्नांदीशाचो ‘नोशिबांतलें चुकोना’, ह्या तियात्रांनीय तांणी अभिनय केला.

तेच तरेन तांणी ‘मोगाचो शेवोट’, ‘शिमितेरींत’, ‘कोण तो खुनी’ आनी ‘भुताचें घर’ सारके कांय फामाद तियात्र बरयले. एफ्. एक्स्. डायस हांणी बरयल्ल्या ‘गोंयची सुटका’ तियात्रांत ब्राझीनोन 4 वेग-वेगळ्या पात्रांची भुमिका केली. साबार प्रकाशनां खातीर तांणी निरंतर लेख, लघु-कथा, निबंद, नाटक आनी कवितांचें लिखाण करून योगदान दिला. आपल्या हेर तीन वांगड्या बरोबर तांणी ‘हो तो मनीस’ आनी ‘सोडवोंडार मेळ्ळो’ ह्या क्रिडांचें लिखाण आनी दिग्दर्शन केला.

बरपावळ आनी तियात्राचें लिखाण करपा वांगडाच तांका कोंकणी पुस्तकां आनी तियात्राच्यो जायराती एकठांय करपाची आवड आसा. आजवेर तांच्या व्यक्तीगत ग्रथालयांत सुमार 2000 कोंकणी पुस्तकां आनी पुर्तुगेज काळा वयल्यो सुमार हजारा वयर हातांनी वांटप जाल्ल्यो जायराती आसात. 2007 वर्सा कुवेत शारांत, ‘कुवेत गोवंस तियात्रीस्तांची संस्था’ हिच्या आपोवण्या निमतान तांका ह्या जायरातींचें तशेंच तियात्र पुस्तकांचें प्रदर्शन करपाक एक संद मेळ्ळी.

## पुरस्कार
त्याभायर तांचे प्रतिश्ठेक जायत्या पुरस्कार आनी सत्काराचो वांगड आसा. तांच्यांतले नांव घेवपा सारके कांय पुरस्कार म्हळ्यार ‘कला आकादेमीच्या तियात्र सर्तीचो रुप्या महोत्सव पुरस्कार’, दालगाडो अकादेमीचो ‘दायज पुरस्कार’, ‘जॅक सिक्वेरा पुरस्कार’ आनी ‘गुलाब’मासिका कडल्यान सत्कार. तशेंच ते साहित्य क्षेत्राच्या ‘राज्य संस्कृताय पुरस्कारा’चे धारक आसात।

## संदर्भ

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
सिरिलो दुमिंगोस फेर्नांडीस

**सिरिलो दुमिंगोस फेर्नांडीस** हो एक तियात्र कलाकार.

## जल्म
सिरिलो दुमिंगोस फेर्नांडीस हाका सिरिलो फेर्नांडीस म्हूण कोंकणी माचयेर वळखतात. ताचो जल्म बानावले गांवांत जाल्लो.

## वावर
१२ वर्सांचे पिरायेचो आसतना ताणें कविता बरोवपाक सुरू केलें. ताणें सुमार ५०० कविता आनी ९० कांतारां बरयल्यात. तशेंच ताणें कांय रोमी आनी नागरी कोंकणींत पुस्तकां बरयल्यांत. सिरिलो फेर्नांडीसाचो 'सोड्यार वोंपिल्ली जीण' आनी 'म्हज्या बानावले गांवांत' हे कवितेंचे झेले उजवाडाक आयल्यात.

'सुरक्षा', 'अबसुयेग', 'देखलें म्हूण चाखलें न्हय', 'तूं म्हजो पूत' आनी 'मामी... बरी खबर' अशा नांवानी एक-पत्री प्रकार ताणें खेळयल्यात.

'इमटो भाटकार', 'दुडवांक लागून', 'निराशी', 'दुसरेपणी काजार', फावोना तें मेळोना', 'दुर्दशा', 'इनोसेंत प्रिजांव' आनी 'हे जिणेंत कांटेच कांटे' हे तियात्र आनी तेचपरी 'विस्वासाचो हारसो', 'बाणशिरें', 'तो देश प्रेमी', 'मंत्री जालो', 'जिवीताची आशा', 'तुटलोलो घराबो', 'वेसन', 'निर्णय', 'तांचेर अन्याय कित्याक?' आनी 'नातालांची भेट' हीं एकांकी नाटकुलीं बरोवन माचयेर दाखयल्यात आनी तातूंत भूमिकाय केल्या.

नांवस्ते तियात्र बरोवपी सर्गेस्त एम. डोड दे वेरना, सर्गेस्त फादर फ्रेडी जे. द कोस्ता, जेस फेर्नांडीस, विन्सी परेरा, एलेक्स फेर्नांडीस आनी हेरांच्या तियात्रानी ताणें भूमिका केल्या.

ताचे कांय तियात्र, पुस्तक रूपानूय छापून आयल्यात.

## पुरस्कार
राज्यांच्या पांवड्यार घडोवन हाडिल्ल्या गावपाच्या आनी एकांकी नाटकांच्या स्पर्धानी सिरिलाक साबार इनामा फावो जाल्यांत. साहित्यीक मळार ताका दालगडो कोंकणी अकादेमीचो 'दालगडो साहित्यक पुरस्कार' तशेंच तियात्राच्या मळार ताका गोंय सरकाराचो 'कला गौरव पुरस्कार' आनी गोंय तियात्र अकादमीचो 'Lifetime Contribution to Tiatr Award 2016' फावो जाल्यात.

## संदर्भ

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
सॅंमसन गॉमीस

**सॅंमसन गॉमीस** हो एक तियात्र कलाकार.

## जल्म
सॅंमसन गॉमिसाचो जल्म जानेराच्या 3 तारखेर 1953 वर्सा  पणजे शारांत जाल्लो.

## वावर
16वर्साचे पिरायेर ताणे जुआंव पॉल परेरा हांच्या ‘ती म्हजी मांय’ ह्या तियात्रांत भाग घेवन तियात्र माचयेर पयले पावल दवरलें. ह्या तियात्रा-उदेशी ताका तियात्र पळोवप्यांची बरीच शाबासकी मेळ्ळी आनी ताका हेर वेगवेगळ्या तियात्रानीं भाग घेवूक आपोवणे येवपाक लागली.
नांववस्ती तियात्र बरोवपी जासींत वाझ, एरिस्तीदेस डायस,सेझार दिमेलो, कायतान परेरा आनी हेरांच्या तियात्रानी ताणे साबार भूमिका केल्यात, तशेंच मालगडे तियात्रिस्त सी. दी सिल्वा, पास्कुवाल रॉडिगीस आदी हाच्या पंगडानी तो बरीच वर्सा वावुरला.

सॅंमसन बाबान आपल्या पेन-चेर ‘भिकारी’ आनी ‘घरकान्न’ हे दोन तियात्र सादर केल्यात तशे साबार तियात्रदिगर्दोशीत करून तियात्र मोग्याचीं काळजां धादोशी केल्यात.
सॅमसन बाबान गावपांतूय आपली हुशारकाय दाखयल्या ताणे आपली घरकान्न कॉसेसाव हिच्या वांगडा गायलेली ‘डूयेट’ लोकांनी बरीच वाकाडल्यात.

## संदर्भ

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
जुआंव त्रावासो

**जुआंव त्रावासो** हो एक तियात्र कलाकार.
## जल्म
जुआंव त्रावासो हो कोण्डी केपेंचो. तो लॉरेन्सो त्रावासो आनी केतरिना कोस्ता हांचो चलो. तांचो जल्म केपें ११ मार्च १९४२ वर्सा जालों.

## वावर
तो जेन्ना १६ वर्सांचो आसलो तेन्ना तांकां अभिनयचो माग लागलो. तो पयले फावट स्टेजीर गेलो एका गांवच्या फेस्ताच्या तियात्राक.

हाचें उपरांत ताणें आपले अभिनय स्त्री भुमिकान खेळ-तियात्रान सुरू केलें आनी तो लोकप्रिय अभिनय जालो.ताची अभिनय करपाची कला उत्कृश्ट आसली. ताकां प्रसिध्द खेल लेखक जशे आंतोनियो मोरायस आनी शालिबाई तांकां स्त्री भुमिके खातीर आपले खेळांनी घेताले. असो तो लोकप्रिय जालो.

१९६७ वर्सा ताणें गांवच्या युवकांक संहितां नासतना कारनिवालाच्या वेळार पोदेर कामील हो खेळ शिकयलो आनी हो खेळ लोकांक खूब आवडलो.  ताणेंसुमार 100 गितां रोचल्यांत आनी सुमार 60 ताचीं गितां दुसरे कलाकार गायतात. ताणें आपलो सुवादीक आवाज ' जेवण आजिलांत दी' हे सिडी खातीर दिल्ल्लो आसा जी सिडी ताच्या पुतान लॉरी त्रावासोन निर्माण केल्ली आसा. 12 वर्सां गल्फांत शोफेर म्हण वावर करताना ताणेंथंय तियात्रानी कामकेलें.

## जिण
ताचें लग्न लॉरेन सिन्हाकडेन जाल्या उपरांत ताचें अभिनय आनीक फुलून गेलें.

वर्ग:देवनागरी पानां
वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
जॉन वाज

**जॉन वाज** हो एक तियात्र कलाकार.जॉन वाज,माचयेवेलें नावं मारकूस वाज.

## जन्म
हांचो जन्म२६ एप्रील १९९६ बॅन्ड्रा मुंबय हांगा जालो. 
जॉज लॉरेन्सो वाज (नावाधीक अनुभवी तियात्र आटिस्ट जाका मास्टर वाज ह्या नांवान वळखतात) आनी मैरिएन पियादाद हांचो चलो.ताचो बापूय कल्विम, आल्दोनाचो आशिल्लो पूण मागीर तो उतोरडा, सालसेट रावंक लागलो, थंय ताचे बायलेचे मूळ घर आशिल्ले.

## शिक्षण
मारकूस हाणें सेंट एंथोनी हाई स्कुल माजोर्डा हांगाच्यान शिक्षण प्राप्त केलें.

## वावर
मारकूस, ८ वर्सांचो आशिल्लो तेन्नाताणें आपली व्हडली भयण;‘फेलिसिया’ वांगडा आपलें पयलेंअभिनय ‘वडपण,’ ह्या तियात्रांत केलें. आयज पासून ताणें ७ तियात्र केल्यात ते म्हणल्यार ‘मूठ भर माती’,’ रगताक रगत’, ‘आलमाच्या दिसा’, ‘रगताचो फातर’, ‘शीम ओ शीमतेर,’‘भयणीचो सांभाळ’, आनी ‘पांपरेल.’
कांय हेर तियात्रिस्तांचे  तियात्रतातूंत ताणें अभिनय केलां, ते म्हणल्यार ‘केन्ना उद्देतलो तो दीस’,‘बायलांची रीत’,‘वावराडी पाय’,‘फोटकीरो’, ‘उपकार नासलो,’‘बायलेक लागून’, ‘आतां कोण घातकी’, ‘एकूच काजार’,‘गोंयचें उदक’,‘बुनियाद नासलेलें घर’,‘के सेरा सेरा’,‘हातिचीं पांच बोटां’,‘पाद्री मोगापडलो’,‘वेळ’,‘देवासपण’,‘पाय’,‘स्ट्र्ईक’,‘क्वेशन मार्क’,‘रिपोटर’,‘बावलेलीं फुलां’,‘पिसोडलेलीं फुलां’,’सांडलेलीं फुलां’,’मोगाचीं फुलां’,’निवार आमकां’,’गुन्याव कोणाचो’,’भुरग्यां सांगाताक’ आदी.

तियात्रमाचयेर तांचें खाशेलेपण म्हणल्यार तांचें सुवादीक ताळयान गावप.  एक घर चार वांटे, पदोन तियात्रिस्ट, बोंम्बे देखो, राखणो, दया, अपघात, सवसारांत कोण व्हडलो, काजाराचो इनाम, तान आनी घर ह्या तियात्रांनी ताणी कांतारां गावप केलां. विटोरिन परेरा, पौट्रिक डोरादो, रोबिन वाज, एम बॉयर, जासिंत वाज, सी आल्वेरस, मेंडेस ब्रास, रोजफन्स, मारियो मिनेझिस, मिलाग्रिस, मेनीनो दी बांदार, टोनी डायस, एच ब्रिटोन, रिको रोड, नेल्सन, जॉन डिसिल्वा, रेमि कोलेको, लॉवरी त्रावासो,फ्रांसीस डी तुवें, मेनीनो मारिओ, मारियन फनांडीस, रोमाल्डीनो फनांडीस, फिलिप आनी जेनेट, सेमि टावारीस आदी हांच्या वांगडा ताणी भुमिका केल्यात.

मार्कस वाज हाणें दोन सिडी ‘गोंयची गिरेस्काय’ आनी ‘बारा म्हयने’ आनी एक विसिडी ‘ग्रीन कार्ड’ उजवाडाक हाडल्यो. ताणें आपलें गायन विसिडी,सिडी आल्बमांत रेकॉर्ड केलां. हांचे परस ताणे अखिल भारतीय रेडियो आनी गोवा दुरदर्शन विभिन्न अभिनयात आनी गायन कायक्रमांत अभिनय केले.

## पुरस्कार
कोंकणी तियात्राक ताणें दिल्ल्या योगदानाक लागून ताका जायत्या संस्थानांनी सम्मानीत केला. १९७६ ह्या वर्सा ‘दी बेस्ट चरित्र अभिनेता’ गोवा कला अकदेमीचे खेळ सर्तीत फावो जालो. सिनेमाटाईम्स (बोंम्बे) पुरस्कार.२००८ आनी २००९ दोन फावटी सर्वश्रेष्ठ संगितकार आनी गायक आशिल्यान ताका डॉ. जॅक डी सिक्वेरा पुरस्कार फावो जालो.२०१६ ह्या वर्सा ताका ‘टायम्स पुरस्कार’ फावो जालो. टी.ए.जी लोकप्रिय तियात्र सर्तींत २०१५ सर्वश्रेष्ठ गायक आनी २०१६ सर्वश्रेष्ठ गीतकार अशे पुरस्कार फावो जाले.
ताका २२ मे २०१७ ह्या दिसा मारगांव ‘तियात्र सेलब्रेशन कमिटीनपासून’ ताका तांच्या १२५वी जयंती दिसा सम्मनीत केलो. मारकूस हाणें मारयानो फर्नाडीस, रोमेल्डिना जे फर्नाडीस, फिलीप आनी जेनेट, सेमी टावारीस आदी हांच्या वांगडा तियात्र भुमिका करपाक यूके, यूएसए बी भोंवन आयला.

## संदर्भ

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
जुआंव मानवेल मार्सेलीनो फेर्नांडीस

‌**जुआंव मानवेल मार्सेलीनो फेर्नांडीस** हो एक तियात्र कलाकार.

## जल्म
‌जुआंव मानवेल मार्सेलीनो फेर्नांडीसहांका यंगमार्सेलीनो ह्य नांवान तियात्र माचयेर वळखतात. तांचो जल्म ६ एप्रील १९४३ ह्या वर्सा मुंबईशारांत जालो.जॉखीमसॅबीस्तींआंव फेर्नांडीस आनी युजिन्या जॉखिनासॅबीस्तींन्याफेर्नांडीसहांच्या घरांत तो जल्माक आयलो.

## वावर
वर्सा १९५७,डीनीज सिक्वेरा हांच्या तियात्रांत ताणें पयलें फावट “कारमीचें बेतीत” ह्या तियात्रांत भुमिका केली.ताणें डीनीज हाच्या तियात्रांत जशे:'दोगुय म्हजें पूत', 'मांय पुताचेंकाजार' आनी ‘जालांच पाहिजे’ हातूंतअभिनय केलें.ताच्या उपरांत ताणें ऍरीस्टीड हांच्या तियात्रांत 'सोत भावार्थाचें' ,'दोळें' आनी 'डीर्वास' , मागीर नेल्सनऑलफान्सोहांच्या तियात्रांत 'काट्यांतलें फूल' आनी ‘दोलोरोसा’, मागीर डोड द र्वेना हांच्या तियात्रांत 'भोगणार' मागीर जॅ.पिसौजालीन हांच्या तियात्रांत 'ओरखाचे पांच मीस्टर' , ‘सात्त दुखी' आनी स्टार ऑफ कुरतोरीम हांच्या तियात्रांत ‘गोंयचो सांयब' आनी ‘शेजा पांय' हातूंत अभिनय केलें.
ताणें आपलेंस्वता कांतारां बरोवन एकटो वा दुस-या वांगडा आपलींकांतारां गायलीं.रेस्पेरा दीस हो तियात्राचो लेखन आनी दिग्दर्शन ताणें केलां.ताणें खूब कश्ट करपी कलाकार जशें जॅफ्सीस हीठलर, ऍंग मिनेजीस, चेंपीयन पीटर, डोमीनीक वाज हांच्या वांगडा तियात्रांत काम केलां.

## पुरस्कार
कला आनी संस्कृती संचालनालय ताचे तियात्रांत केल्ली कलाबद्दल सेवा वळखून ताका प्रतिष्ठित “कला गौरव पुरस्कार” प्रदान केलो.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
जुआंव तेरतुलियानो कारवाल्हो

**जुआंव तेरतुलियानो कारवाल्हो**, तियात्र माचयेर  ताका जॉन दे नुवेम ह्या नांवान वळखतात.

## जल्म
ताचो जल्म २४ नोव्हेंबर १९२८ ह्या दिसा जालो.

## शिक्षण
ताणें ताचें सुरवातेचें शिक्षण पुर्तूगेजांत केलें. ताणें त्या वेळार सातवी म्हळ्यार आतांची धावी मडगांवच्या युवनियन स्कूलांत केल्ली. हें स्कूल मागीर सेंट पोल्स सोसायटीन आपल्या नांवार करून ताचें नांव लोयोला हाय स्कूल दवरलें आनी १९४८ ह्या वर्सा ताचें उजगाटन केलें. तो ५ वर्साचो आसतना ताच्या बापायन ताका माडेलच्या एलॅक्स मेस्त्री कडेन वायोलीन शिकपाक धाडलो. मागीर ताणे ताचे कडल्यान ट्रमपेट सुद्दां शिकून घेतलें आनी ताच्या बँन्डांत रुजू जालो जो त्या वेळार पुराय गोंयात लग्नाक आनी नाचपा खातीर खूब न एलेक्स मेस्त्री आनी तो सोडून ताचे बाकीचे वांगडी कुरतोरींचो रोझारीयो (सेक्साफोन आनी क्लेरीनेट ),जोकीम आंतोनियो(बॅन्जो) आनी माडेलचो फ्रांसिसको आंतिनयो (ड्रम) हे ह्या बॅन्डांत आशिल्ले.

## वावर
१९७६ ह्या वर्साच्यान एलेक्स आनी ताच्या वांगड्यानी लग्नाचो आनी नाचाचो बॅन्ड सोडलो आनी तियात्रांतले संगीत वाजोवपाचें थारायलें.ताच्या ह्या बँन्डाचो एक नवो पंगड तयार जालो 'यॅग स्टार्स ऑफ गोवा' तातूंन डोड दे वेरना, त्रियो ऑफ कोनसेपशन-नेलसन एन्थोनी, अरिसटीडस डायस, लुसियानो डायस आनीक हेर जाण आसले.

## संदर्भ

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
स्टिफन कायतानो डायस

**स्टिफन कायतानो डायस** हो तियात्र कलाकार

## जल्म
स्टिफन कायतानो डायसाचो जल्म 4 जानेवारी 1982, आसगांव बारदेज गोवा हांगा
जालो.

## वावर
कितलींच वर्सां ताणें माची मांडावळ, आवाजाची मांडावळ, आनी लायटीची
सजावोट करपाचो वावर तियात्रा खातीर केला.
ताणें सगल्यांत पयली आपल्या पयल्या गिरायकाक बोनावेंचर दी पिएत्रो हांका फकत
आवाजाची मांडावळ करून एका तियात्राक घातली. मागीर ताणीं आवाजाची मांडावळ
करून लेगीत माचयेची मांडावळ, लायटीची मांडावळ फा. नेवील ग्रेशियेस हांका ताच्या
लॅन्टन तियात्राक आनी बोनावेंचर दी पिएत्रो हांका दिली.
	
तियात्र सादर करपी जशे मार्टीन फेर्नांडीस दे वागातोर ,पेदरो मेन्डोन्सा दे अनजुना ,ताचया
गांवांत आनी शेजारच्या गांवांत जाल्या सगल्या तियात्राक ताचे कडल्यान माचयेची
मांडावळ, आवाजाची मांडावळ , लायटीची बंदाबस करून घेताले .
तो चडान चड 70 टकके तियात्र दर वर्सा लायटीची सजावट, आवाजाची मांडावळ, माचयेची
मांडावळ करतालो.

ताणें 1000 अदीक तियात्र बारदेस, तिसवाडी तालुक्यांत आनी
सावंतवाडी हांगा माचयेची मांडावळ, लायटीची सजावट, आनी आवाजाचो बंदाबस केला.
फामाद तियात्र दाखोवपी जशे रोसफन्स ,प्रिन्स जेकब ,आगोस्तीनो तिमूद ,मारियो
मिनेजीस ,कोमेडीयन डोमनीक ,एल्वीस कारमेन आदी हांका लेगीत फाटलीं जायतीं वर्सा
माचयेची मांडावळ, लायटीची सजावट, आनी आवाजाचो बंदाबस केला.

## संदर्भ

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
मींगेल डायस

**मींगेल डायस** चड करुन 'मींगलु दे मेरसेस' ह्या नावान वळखळो वता। ताचो जल्म ष्री 'मारीयो सेबेस्तीआंव डायस' आनी 'सेराफिना डायस' हांकां १० जुलय १९२९ वर्सा मेरसे गावांत जालो। ताणे १० वर्सांचो आसतना पयले पावट तीयात्राचे माचयेर पांय दवरलो। ताका हसया अभीनेताची खुब आवड आशील्ली। तो भुरगेपणांत अभीनेती कांतारा बरयतालो आनी गायतालो। तो शेजारच्या भुरग्यांक एकथालो आनी दारा दारांनी वचोन गायतालो। ताची आवय ताका मोगान मींगलु म्हणताली जें फुडाराक ताका माचये् नांव पडलें।

मींगलु स्वता आपली आपलीं गीतां घडतालो तीं सुद्दां कागज आनी लापीस वापरीनास्तना। ताणें केन्नाच आपलीं गीतां बरवन दवरली ना तो तांका घट मनान ढरून रावतालो। आयज मेरेन मींगलुन १०० कांतारां घडल्यान तीं तो आनी बाकिचे कांतारीस्त गायतात। जशे तरेन कीशोर कुमार हिंदी गीतां गायतालो ते तरेन गावपाची कला मींग्ललुकडेन आसली। मींगलु ताच्या न्हू गो वोय, केस गेले आनी सुपांत वारो ह्या कांतारांक लागुन आपणांल्या आंकवारपणांत सालसेट गावांत खुब फामाद जाल्लो। तांणें 'एमीसोरा दे गोवा' आतां 'ओल ईंडिया रेडीओ' हाचेर ३ महिने गायपाचें कांम केलां। थोडे दीस पयली की मींगलु पुर्ण वेळ हांगां काम करचो आसलो ते म्हणसर गोंयचेर बोम्ब पडलो आनीं गोंय स्वतंत्र जालें।

मिंग्लुचो आनी एक् गुड ताचे बायलांचे भाग लोकांक खूब अवडत्ताले। गांवच्या तीयात्रीस्ता वांगडा कांम करून सुद्दा ताणें मींगेल रोड, आंतोनी मेंडीस, जेसींथ वाझ, मीस जुली, एंम बोयर अश्या जायत्या तीयात्रीस्ता वांगडा काम केलां। 
मिंग्ल् अश्या तीयात्रांनी काम केलां ज्या वेळार बीजली नाशील्ली, मांयक नाशिल्ले, आनी केन्ना केन्ना सामकि मांची देखुन नाशिल्ली। ताचे भायर मींग्लुन "नोवरो कुवेटकार, गुन्यांव कोनाचो आनी गुन्यांव मुनशाचो" हे तियात्र बरोवन दिर्गदशिक केल्यात।
४३ वर्सांचे पीरायेर काळजाचो धोको येवन पासुन ताका अभीनेता आनी गावपाक खुब आवडता।

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
जुझे ऍन्टोनियो आगोस्टिनो फेर्नांडीस

**जुझे ऍन्टोनियो आगोस्टिनो फेर्नांडीस** हो अंथनी सेन म्हण फामाद आशिल्लो।

## जल्म
ताचो जल्म 13 जून 1956 सांगे जालो.

## शिक्षण
7 वरसाचो आसतना ताच्या शाळेच्या कार्यक्रमाक ताणें आल्फ्रेड रोझाचे एक फामाद  गीत “ आइ लव ऐस्ता, लवली ऐस्ता ” गायलें आनी ताका सगळ्यांनी उबे रावन ताळ्यो मारल्यो  आनी हाकालागून गीत गावपाक ताका  खूब प्रेरणा मेळ्ळी  आनी हांगासावन ताणें गीत केरियराची सुरवात केली.

## वावर
अंथनी सान एक व्हड तियात्रिस्त आशिल्लो  जाणें गायन आनी आवाज मोड्यूलेशनान पदवी घेतल्ली.‘कला अकादमी स्कूल ऑफ वॅस्टर्न म्यूजीक’हांगा लिओपोल्डिना फिगरेडो हांचे कडल्यान प्रशिक्षिणजाले. शुबर्ट कोता  जो एक शास्त्रिय गिटारांत फिशाल,ताणें ताका गिटार वजोवपाक शिकयलें. ताणे ‘म्युजिक सरकल’ जी एक प्रतिष्ठित संगीत शाळा जावन आसा जी मडगांव आसा, तांतूत  ताणें नोंदणी केली कारण ताका आपली गावपाची कला बरी करपाक जाय आशिल्ली.

ताणें‘ओपेरास’ सादर केला आनी हाची शिकवणी ताणी सर्गेस्त मायेस्ट्रो फा. लुऊडिनो बारेटो आनी फा. कामीलो झेवियर हांचेकडल्यान घेतली.
ताणें पयलो फावट तियात्रांत 19 वर्सा ह्या पिरांयचेर रेम्मी कोलासो हाचोतियात्र  “दोन काळजां”काम केलें. ताणें खूब नामनेचे तियात्र कलाकार जशे सौझा फेरांव,सी.अल्वारीस,ऐम. बॉयर ,जासिंटो वाझ , ऍटोनेट मेनडिस ,अलफ्रेड रोझ ,रिता रोझ , औफेलिया , बेटी नाझ हाच्या बरोबर माची गाजयली. ताणें रोझारीयो डायस हाचो“ बेमान आवयचो बदमास पूत ” हातूंत भुमिका केली.

## संदर्भ

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
विन्सेंट दुमिंगोस जेरोनिमो फेर्नांदीस

**विन्सेंट दुमिंगोस जेरोनिमो फेर्नांदीस** हो  एक तियात्र कलाकार.

जल्म 
विन्सेंटदुमिंगोस जेरोनिमो फेर्नांदीस हांचो जल्म सप्टेंबर 30 वेर 1944 हया वर्सा कुलाबा,नलाबार हील मुंबय,हांगा जालो.

तो एक फामाद तियात्र बरोवपी, दिग्दर्शक आनी तियात्रांनी भाग घेवपी कलाकार. ताणीं आतां मेरेन जायते नामनेचे तियात्र बरयल्यात. देखीक पायचो जुरामेंत, दोतिचें केस्तांव, निर्मिलेली व्होकल, हेचं म्हजें नोशीब, रक्तान भोल्लेली सूरी, काळोखांतलो गूट, गुन्यावकारी, शिराप, म्हजी सून आदी.
तशेंच बाब विन्सेंट हाणीं जायत्या तियात्रांनी वांटोय धेतिल्लो आसा. देखीक सायबिणीच्यो सात दुखी, असनोडेचो किस्तुलो, सा.फ्रान्सिस झेवियस, मेरी मेगडालीन, काकूट, अबदुल नारायण डिसौझा, हिमटयाचे भोगणार, राखणो, बुराक पडलेलो रस्तो, भुरगीं ओ भांगर, आदी.
त्याभायर बाब विन्सेंट हांणी गोंयांत, पुण्या आनी मस्कट हांगा सुमार अंयशावयर कातारां रचयल्यात आनी गायल्यांत.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
उबालदो पॉल फर्नानडीस

**उबालदो पॉल फर्नानडीस** हो एक तियात्र कलाकार.

## जल्म
उबालदो पॉल फर्नानडीस हांचो जल्म २० मार्च १९५१ ह्या दिसा मुंबय हांगसर जाल्लो. ताच्या आवयचे नाव मारीया जाक्विना आल्मेडा आनी बापायचें नाव जोझ पॉल फर्नानडीस. तांचो मुळावो गाव मार्ना शिवोली जावन आशिल्लो.

## वावर
बेर्नार्द दे आल्दोना हांच्यानी बरयल्या ‘गुन्याव कोणाचो’ ह्या तियात्रांत ७ जानेर १९६७ ह्या दिसा पी.टी भांगवाडी हांगसर तांच्यानी आपल्या जिवितातलो पयलो पार्ट केल्लो. गोंयान आनी मुंबयन तांच्यानी ३०० तियात्रानी वाटो घेतला तातूतली ‘वावराडी’, ‘भीम तोशे भाट’, ‘सात दुखी’, ‘मनीस व्हो देवचार’, ‘बेबदो’, ‘खरो अमीग कोण’, ‘माय म्हाका सांगताली’, ‘दोयालपोन्न’, आदी ही कांय तियात्रां जावन आसात.

ताणी कीड बॉक्सर, आल्फ़्रेड रोज, जे.पी. सोब्जालीन, सायब रोचा, डॉ. वी.आंतांवँ, वाझ दे पिलेर्न, जेआर. रॉड, सी.आल्वारीस, आदी सारकील्ल्या डायरेक्टरांच्या तियात्रांनी वाटो घेतला.

पोलियो हें दुयेंस आसताना सुद्दा उबालदो माचियेर तियात्रांनी वाटो घेतलो आनी कातारां सुद्दा गायतालो. कुवेटाक पांच वर्सा टेलर म्हूण कांम करताना ताणे एच.ब्रीटोन, मेंडीस ब्रोझ, मार्कुस वाझ, झेवियर गोम्स, जेआर कुगन, दोस्त कुमार आदी हांचे खातीर तियात्रांनी कांम केल्ले.

उबालदोन ‘घुट’ ह्या सी आल्वारीस हांच्या टँली फिल्मांतली सगळी कातारां गायल्यांत.

## पुरस्कार
तांच्या तियात्रांचे माचयेवयलो वावर पोळोवन कला अकादमीन तियात्र दिसा, ताचों भोबमान केलों, आनी ताचें सुवातीर सेंट एन्थनी आर्ट प्रोडकशन, शिवोली हांनच्यानीय तांचो सत्कार केला.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
क्रिस्तीना वाझ

**क्रिस्तीना वाझ** ही एक तियात्र कलाकार.

क्रिस्तीना वाझ हांचो जल्म ७ डिसेंबर १९४४ ह्या दिसां जालो. तांच्या बापायचे नाव माथीयस फनाडिस आनी आवयचे नाव रुझारीया फनाडिस.
क्रिस्तीना हांणी १९८६ वर्सा पयलें फावट मारोल,अंधेरी,मुबंई हांगा 'बोरीम होरान' हया तियात्रांत काम केले.
क्रिस्तीना वाझ हाणी 'पयिलिचो मोग', 'घराबें सांबाळुंक' आदी सारकीं तियात्रां बरयली आनी दिग्दर्शित केलीं. बायलां पात्र आशिल्ले 'बायलांचो एकवट' हे तियात्र क्रिस्तीना हांणी निर्मित केलें.
क्रिस्तीना वाझ हाणीं 'पयिलिचो मोग' हे मदर तेरेजा हांचेर आदारुन तियात्र सिडी(CD) रुपांत निर्मित केले.'खोरी खबर' सारकें तियात्र ध्वनीमुद्रित केलो.तांणी शंबरा वयर गितांचो संग्रह केला. 
तांच्या हया कार्याची दाखल घेवन, आनी संस्कृत संचालना गोय सरकार हांनी तांका कला गौरव पुरस्कार दिवन समान्नीत केला.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
रोज़ कारमेन लोबो

**रोज़ कारमेन लोबो** हिचो जल्म 8 मार्च

रोज़ कारमेन लोबो

रोज़ कारमेन लोबो हिचो जल्म 8 मार्च 1933 वर्सा लुईसदि सौज़ा आनारीतादि सौज़ा हांका मुंबईशा रांत ज़ल्मलें.

सी. आलवरेसहयामाहानतियात्रिस्ताच्यातीयात्रांनीतिणें१९६३हयावर्सापयलीचफावटतियात्राचेमाचयेरमीसरोज़ज़वनआपलेंपावलदवरलें. अनीउपरांततिकासरगेस्तअल्फ्रेडरोज़ानकारमेंनहेंनांवतिकादिलें.तीपांचभुरग्यांचीआवयजावनआनीजायतेकश्ट-त्रासकाडून 15 वर्सांकतियात्राचेमाचयेरफामादकलाकारांवांगडांआपलेंव्हडपणदाखयलेंजशेसी.आल्वारीज , एमबॉयर, कीडबॉकसर, जे. पी.सौजालीन, जासींतवाज , एंथोनीमेंड़ीस, सौज़ाफेरांवआदी.

कारमेंनरोज़ानज्यातियात्रांनीभागघेतलांत्योजावनआसात:आतम्याच्योसुनो , आंकवारवोकाजारी, बायलांचीरीत, कोर्तुबआवयचें , घरकानमांय, बायलदेतारवटी,गोंयचोमोग ,पातकीन्हयघातकी, डॉ.साइमन (सगलेसी.आल्वारीजहाचे) बेकारएमप्रेगाद , बेसांव(एम.बॉयर) आदी. तिणेंमर्चेंटऑफवेनीसहातूंतपासूनभागघेतलाजाचोडिरेक्टरआनीप्रोदुवसरजावनआसाडॉ.सायमोनफेर्नान्देस.

तिणेंतीयात्रानूचएक्टिंगन्हयपूणमानवोकुमपारआनीगुन्यांवकोणाचो ?ह्योदोनतियात्रबरयलेआनीडाइरेक्टकेल्यात.ओलइंडियारेडियोहाचेरतिणेआपल्यामधूरआवाजानजायत्यालोकांकखुशालकेले. ‘डॉकटरडॉकटरमाकाघुंवळयेता

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
गिल्हेरमीना लैतांव

**गिल्हेरमीना गुदिन्हो लैतांव** ही एक तियात्र कलाकार.
गिल्हेरमीना गुदिन्हो लैतांव ही मिना लैतांव म्हूण तियात्रा माचयेर फामाद आसली. तिचो जल्म 12 जानवरी, 1955 दिसा आरोसीं कांसावले जालो. आपली गायनाची आनी अभिनय करपाची आवड तिणे शालेंत सावन लोकां फुडल्यान प्रदर्शित केली. मागीर ती क्रिस्टीफर लैतांव एक बरो सुंदर रुपाचो चलो जो त्या तेंपार तियात्रा माचयेर खूब फामाद आसलो, हाका मेळली. तीं दोगांय काजार जालीं आनी मागीर तीं तियात्राच्या जगांत सगळ्यांत चड मागण्यात आशिल्लें जोडपें जालें. काजारा उपरांत गिल्हेरमीना तियात्रानी आनी खेळ तियात्रानी आपल्या घोवा सयत अभिनय करूंक लागली आनी तांकां मिना लैतांव अशें माचयेर नांव पडलें.
 
तियात्राचे माचयेर आपलो पयलो प्रवेश तिणें लिगोर्यो फर्नांडिसच्या खेल तियात्र 'आपोवणें' हातूंत प्रमुख भूमिका निभयली. तिच्या सांगाता फामाद अभिनेत्री प्रेमानंद लोटलीकर आसले. त्या तियात्रान तिणें आपली कला दाखोवन लोकांक सामके चकीत करुन दवरले. पेट्रीक दाउराडाच्या 'ओस्तोरी' ह्या तियात्रांत तिणें काम केलें. ह्या तियात्रा वरवीं तिणें खूब यश प्राप्त केले आनी तियात्राच्या मांच्येर ती एक प्रमुख महिला म्हूण थारावली. मिना आनी क्रिस्टीफरान आपली मंडळी स्थापीत केली आनी ताचें नांव 'क्रिस-मिनाप्राडाक्शन' नांव दवरलें. मागीर तांच्यानी कितलेशेच तियात्र बरयलें. जशे की 'मनीस नांवाची मोनजात' , 'रीण', 'आंवाडो,गल्फांतली गिरेस्तकाय', 'सूख' , 'म्हजी नीत कोरात' आनी 'निशाणी' . तांच्यानी गोयांत आनी प्रदेशांत आपले खूब शो केले.
 
तांचे तियात्र जिणेंत खूब बरे दीस आयले तेन्ना , आपल्या घोवाची वेळा पयली अकस्मात मरणाक खातीर मिनाचें जिवीत उलटलें. आपल्या तीन चल्यांक वयर काडपाचो भार आतांच तिका व्हडलेंवजन कशें दिसपाक लागलें. मात ती आपल्या लक्षाचेर काळजा मनातसावन दिश्ट धरून आसलें आनी तियात्रानी काम करुन करून आपल्या भुरग्यांक बरी शिक्षण आनी बरे गूण दिवन आपल्या भुरग्यांक वयर उबारलीं आनी आपल्या लक्षांत सफल जाली. तिणें 'क्रिस्टीफर सोपलो ओ सोपयलो ', 'रगताचे शिराप'हे तियात्र बरयले आनी डिरेक्ट केले.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
जुझे मासकारेनस

**जुझे मासकारेनसाचें** पुराय नांव बवेंतुरा नातविदाद जुझे इनासियो मासकारेनस. 8 वर्सांचे पिरायेचेर तियात्र माचयेर पयलें पावल दवरलें. सर्गेस्त कासिआनो दाकोस्ता हांच्या ‘ती म्हजी जाव’ ह्या तियात्रांत ताणी ‘ओपनींग कोरस’ गावन तियात्र पोळेणारांक बरेच दिपकायले.
1962 वर्सा ताणी ‘आतांचो संवसार’ हो आपलो पयलो तियात्र बरोवन कोलवा गावांत सादर केलो. आतां मेर्येन ताणीं 16 तियात्र बरोवन आनी निर्देशीत करुन तियात्र मोगयांक धादोशी केल्यात. ताच्या काय तियात्रांची नावां अशीं आसात ‘पांचवो मानामेंत’,’फटकिरी आशा’, ‘नागवण्याचें फारिकपण’, ‘दुस्मानकाय’, ‘सत कोडू’, ‘क्रिम केदींच भोगसोना’, ‘जल्माच्या दिसाक’, ‘वायट येता बऱ्याक’, ‘तुंच तो जाबाबदार’, ‘कितें हांवें केलां?’, ‘तुकाच लागोन’, ‘आडेचो सोयरो, ‘तूजी उतरां म्हजे दोळे’, ‘देव दोतोर दुडू’, ‘1993 वर्सांत’ आदी.1977 वर्सा ‘डबल स्टेज’ वापरून सादर केल्ल्या ‘तुजीं उतरां म्हजे दोळे तियात्राच्या पळेणारांनी बरीच तखणाय केली.
जुझे बाबान गांवाच्या भुरग्यांक खेळ शिकल्यात, तशेंच गांवच्या तियात्रांनी भाग घेतला. नांवादीक तियात्र बरोवपी सर्गेस्त कासिआनो दाकोस्ता, सर्गेस्त पाद्री पलेंटन फार्या आनी हेरांच्या तियात्रांनी ताणें भुमिका करचे करून कांतारंय गायल्यांत.
‘इम्टो बाकार’, ‘जाता तें जांव’ आनी ‘नोवरो शेंकर’ हे खेळ बरोवन जुझे मासकारेनसान तियात्र मोग्यांची काळजां जिकल्यांत.
ताणें ‘देव दोतोर दुडू’ नांवाचे एका सिनेमा निर्मिती केल्या. ओल ईंडया रेड्यो आनी गोवा दूरदरशनाचेर ताणें गायलेलीं  कांतारां आयज पासून कानार सादवतात.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
लिडविन्डा आनास्तासिया क्लारा कोरिया ए डायस

लिडविन्डा आनास्तासिया क्लारा कोरिया ए डायस.

## जल्म
लिडविन्डा आनास्तासिया क्लारा कोरिया ए डायस गांवान ओर्लीं सालसेट गोंय हांगाची.14 एप्रील 1946 मुंबई हांगा तिचो जल्म जालो
बापायचें नांव सेमियल कोरिया आनी आवयचें नांव डेलिसियोसा कोरिया. जॉन डायस हाचे कडेन तिचें लग्न जालें.

## वावर
1962 हया वर्सा तिणें वार्केच्या जोकिम फ्रेनाडिसाच्या “कोको बेन्डोन” गायन केलें. स. एल. डी कोस्ताच्या‘सुकती केदना’ हया तियात्रांत डोमनीक वाझान तिका तियात्र माचयेची वळख करुन दिली.1964 जॉन क्लारोच्या मुंबईच्या भागवादी माचयेर “गुपीत कारण” हया तियात्रांत काम केलां. जेक सौझाफ्रेरांव, मेथीव, प्रेम कुमार, अनील कुमार, मायक मेता, एम बॉयर, रोझफंस, आदी. हांच्या तियात्रानी तिणें अभिनय केलां. बोनिफेसियो डायस हाणें निर्माण केल्ल्या“जवाबदारी” आनी “मोरयाद” हया व्हिडियो फ्रिल्मांत अभिनय केलां.तेग नोवरी आनी गोयकार हया औडियो आल्बमांत तिणें गायलां. ती दूरदशनाच्या कार्यावळीत आनी रेडिवोचेर तिणें आपलें योगदान दिलां. तिका 2001 वर्सा तियात्राच्या दिसा कलाअकादेमीन तिचो भोवमान केला.तिणें 4000 तियात्रांनी भाग घेतला.

## संदर्भ

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
आनतोन्यो झेवियर फ्रानसिस्को डायस

नांव: **आनतोन्यो झेवियर फ्रानसिस्को डायस**.
माचयेवयलेंनांव: कमेडीयन डायस भूत जाकी.
नामो: कोलवा,सालसेट गोंय.
जल्म: १४डिसेंबर १९२८.
जल्म थळ:कोलवा, सालसेट गोंय.
बापायचें नांव:ऐडर्वड कन्सेसांव डायस.
आवयचें नांव: ऐना मारिया डायस.

* १९४०वर्सा ताणें  वेवसायीक तियात्रात अभिनय केलें त्या तियात्राचो दिग्दर्शक प्रो. गॉमीशरावपी चिंचोणें आनी ताचेचवांगडा आसपी लुकास दे कोलवा आनी कामत दे आसल्ना.
* ताणें खूब खेळ तियात्रांत अभिनय केलां जाचें लेखक आनी दिग्दर्शक आसलें शालीबाय,पेट्रीक दैराडो,ऐडर्वड अल्मेदा, क्रिस्तोफर, अरास्टिड्स डायस, सी.डीसिल्वा आदी.
* तो जल्मासून एक विनोदी अभिनेतो आनी तो आपल्या एकमेव कृतीन आनी तोंडावयल्या भावान लोकांक हासंव शकतालो.
* १९९३वर्सा तियात्राक १०० वर्सां जालींतेन्ना कला अकादेमीन ताचो सत्कार केलो.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
बेनेडिक्टो फेर्नांडीस

बेनेङीक्टो फेरनानङीस हो बेनी दे ओलदोना ह्या नांवान फामाद आसा. बेनी दे ओलदोनाचो जल्म 27 जून 1944 कारोना हांगा जालो. 18 वर्सांच्या वयाचेर ‘उनियेचें बोग्लांट’ ह्या तियात्रांत बेनीन पयलें अभिनय केलें.हो तियात्र ताणेंच बरयल्लो आनी दिग्दर्शीत केल्लो. ताचो दुसरो तियात्र ‘दूख’. हो तियात्र तो खोरजुऐआनी कालवीं ह्या गावांत जाले. ताचे फाटल्यान ‘तिगूय म्हजे पूत’ हो तियात्र आकाराक आयलो. बेनीन खूबशा तियात्रानींमुखेल भुमिका केल्लीआसा  देखीकनिमणी चीट आनी बरो रोस्तो  ह्या आलेशिन्हो दे माशें हांच्यातियात्रांनी. जेन्ना तो कुवेटाक काम करतालो तेन्ना ताणीवेग वेगळ्या तियात्रानी अभिनय केलें देखीक ‘रोगताची आसिनाद’एलेक्स र्माटींज  हाचो तियात्र तशेंच’ शिराप वो आशिर्वाद’ हो दोस्त कुमार हाचो तियात्र,‘पूत कोणाचो’ हो फ्रान्सीस दे आलदोनाहाचो तियात्र आदी. जेन्ना तो कूवेटासूनपरतून आयलो तेन्ना ताणे ट्रियो हातून भर्ती जालो जो बेनी- मारकूस- झेवियर ट्रियो नांवरुपाक आयलो.
बेनीन जोन ङायस दे आकोय  हाचो  तियात्र ‘म्हजो ङेङी’  तसोच ‘गुन्यांव म्हाका भोगोस’ ह्या  तियात्रांचें दिग्दर्शन केलें . ताणें गोंयांत तशेच कुवेटाक मिवजिकल शोज जशे‘दोग नोवरे’सादर केले.पोवलो दे ओलदोना हाचो तियात्र ‘म्हजी मांय म्हजो देव’अभिनय केलें.
तेन्नाचे ओलदोनाचे आमदार दयानंद नारवेकार हाणें आयोजीत केल्ल्या संगीत संमेलनाक बेनीक हिन्दिच्या सेलेब्रिटी  नाना पाटेकरा कङल्यान  ताचोभोवमान जालो.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
फ्रांसिसको ब्रिंगॅल

**फ्रांसिसको ब्रिंगॅल**, हो यांग चिको म्हण तियात्र पालकार खूब
फामाद आसा.

**जल्म**

ताचो जल्म २६ जानेवारी १९५२, म्हापसा हांगा
जल्मा आयलो. अॅमेरीको आनी आयडा ब्रिंगॅल हीं ताची आवय
आनी बापूय. गिरीं बारदेज हांगा रावपी.

**वावर**

भांगराचो ताळो आसललो मनीस,यांग चिकोन तियात्राच्या माचेर
'सॅझा पाय'ह्या तियात्र आपली सुरवात केली.सर्गेस्त विनसेंट दे कुरतोरीम या स्टार आफ कुरतोरीम,हया नावांन बी ताका
वळखतात,हाणीं १९७६ ह्या वर्सान हो तियात्र बरयल्लो आनी
प्रत्यक्ष केल्लो.
मुखार यांग चिकोन तरा तरा दिग्दर्शकांक जशे, जासिंट वाझ, एम
बॉयर, रॅमी कोलाको, फादर. फ्रेडी दे. दाकास्ता, प्रेम कुमार, सि.आलवारीस, पॅटरीक दैराडो, अनील पेडणेकर, अॅनथनी
सिलवॅशटर, आल्फ्रेड रोझ, इनासियो दे. कानाकोणा, अॅनथनी
सान आनी खुबश्या अश्या दिग्दर्शकांक आपलीं कातारां गायल्यांत.
तियात्रांत कातारां म्हणून ते भायर यांग चिकोन खुबश्या कोकणीं
ओडियो आल्बमां काडल्यांत, जीं खुबश्या उत्पादक्यानीं उत्पाद
केल्यांत. ताणीं गोवान सगळ्या जागयांचेर, देल्ही, पूने, कॅलकटा,
मुंबय, कुवेट, दुबय, आबू धाबी, दोहा काटार आनी खुबश्या अश्या सुवातींचेर कातारांचो सांझ करून प्रयोग केला. अशें एका प्रसंगीक,दुबायच्या लोकानीं यांग चिकोक ;भांगराचो ताळो आसललो मनीस ; असो नामलेख दिलो.
वर्साच्या वर्सा यांग चिको कला अकादेमीन तियात्राच्या सर्तीत
वांटो घेतालो. ताका कला अकादेमी गोवा कडसून तियात्राचो
दिसा ; ताची सेवा पळोवन ताचो भोवमान केला.
ओल इंडीया रेडियो आनी एफ. एमाचेर यांग चिकोचो ताळो
आयकपाक येता. आपले धुवेन, भुशका हाणीं ;आदयूस मोगा ; हें सिनेमा काडलें तेन्ना ताणी तातूंत कांतार गायलां. तेभायर ताणीं
गिरेस्तकाय  ह्या कोकणीं चित्रपाठांत कातारां म्हणल्यांत.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
बॅटी फर्न्स

**बॅटी फर्न्स** ही एक तयात्र कलाकार.

## जल्म
मारीया विटल फर्नांदीश जी 'बॅटी फर्न्स' ह्या नांवान फामाद आसात, ही मुंबय शारांत 4 नोव्हेंबर, 1946 ह्या दिसा लुईस मानुयेल फर्नांदीश आनी जोसफीन फर्नांदीश हांकां जल्माक आयली. तांच्या बापायचो मूळ गांव म्हळ्यार बार्देस तालुक्यातलो सांगोल्डा वाठार.

## वावर
1968 वर्सा एन्थनी फर्नांदीश (प्रोम्पटर)हांणी लिखाण आनी दिग्दर्शन केल्ल्या 'नशीब स्ट्रायक वाल्यांचें', ह्या तियात्रांत कुशळटाय आशिल्ले बॅटीक पयलेच फावट अभिनय करपाक एक संद मेळ्ळी. तिच्या पंचवीस वर्सांच्या अभिनय प्रवासांत तिणें तियात्र माचये वेल्या कांय फामाद तियात्रिसांच्या तियात्रांनी अभिनय केला. देखीक सी.आल्वारीसाचे 'भरवंसो' आनी 'खंयचो साक्रामेंत', कीड बॉक्सराचो 'पबरे फिदल', प्रेम कुमारचे 'जिवीत एक सपन', 'दुबाव', 'वावराडी', 'नो टायम्', 'रीण', आनी मॅन्डीस ब्रदर्सांचे 'उपकार नासललो', 'गुटाची बाटली' आनी 'बॉम्बेचो दादा'. तशेंच रॅमी कोलासोचो 'घराचें सूख' (भाग 1 आनी भाग 2), एम्. बॉयराचे ‘मोग काजार डायव्होर्स' आनी 'आदीं तें आतां हें', क्रीस पॅरीचे 'नवरो म्हजो देंवचार' आनी 'तूं आनी हांव', रिको रॉडाचो 'झगझगता तें भांगर न्हय', मायक मेहताचो 'ग्रांत रोड' आनी ज्यो रोझाचे ‘एकूच रगत’ आनी 'देव कोणाचो' आदी.

तियात्रांत अभिनय करपा वांगडाच तिणें, सी. आल्वारीस, प्रेम कुमार, बाब पीटर, साल फर्न्स, कापुसीनो आल्वारीस, ज्यो रोझ आदी हांणी निर्मिती केल्ल्या श्राव्य आल्बमांनी आपलो सुंदर आवाज दिला. त्या भायर अंबिका फिल्म्स ह्या संस्थेन दुरदर्शीत केल्ल्या क्रिस पॅरीच्या 'भुंयेरांतलो मनीस' आनी 'गिरेस्तकाय' ह्या चलचित्रां खातीरूय तिणें अभिनय केला. उपरांत 1979 वर्सा 'मांय कोणांक जाय' ह्या तियात्राचें लिखाण आनी दिग्दर्शन तिणें केलें.

## पुरस्कार
माचये वेली येसस्वी कलाकार म्हूण जैत मेळयल्या उपरांत, बॅटी फर्नांदीश मुंबय शारांत राबितो करून आपली जीण सारता.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
अन्सु रोड्रिगीज

**अन्सु रोड्रिगीज**  ही एक तियात्रीस्त

## जल्म
ती संगीताची परंपरा लाबिल्ल्या घराण्यांत जल्मांक आयिल्ली. तिचो बापूय दियागो रोड्रिगीज हो दिग्गू मेस्त्री हया नांवान लोक तांकां वळखतालें, कुडचडे आनी सरभोंवतणच्या वाठारांतल्या साबार गायकांनी तांचे कडल्यान संगिताचे धडे घेतिल्ल्यान ते तांचे गुरू आसले.

## वावर
भुरगेपणा सावन ते संगीत, गायन, नाच आनी अभिनयांत वांटेकार जाताले. १९५७-५८ ह्या  काळांत ते एमिसोरा दे गोवा जी उपरांत ऑल इंडिया रेडियो ह्या नांवान वळखुपाक लागले आनी आता ताका एफ. एम. रेडियो म्हण वळखतात थंय तांणी नियमीत गायक आनी नाटककार म्हण वावर केलो. तिने जासीन्त वाज, क्रुज जाजवाला, एलन कोस्टा, दिउगिनो डिमेलो, जियोर्जीना जेक्युज, रेजिनाल्ड फर्नांडीस आनी खुबश्या नामनेच्या कलाकारा वांगडा काम केल्लां, जे आता हया संवसाराक अंतरल्या. तिका रेमी कोलाको हाचे वांगडा लेगीत काम करपाची संद मेळल्या आनी तेच बरोबर आपल्या घरकारान मेथीव परेरा जांकां मेथीव पेर्री ह्या नांवान वळखता तांणी बरयल्ल्या आनी बसयल्या नाटकांनी लेगीत काम केलां.
तिची खुबशीं ध्वनिमुद्रणां एफ. एम. रेडिओचेर आजुनूय आयकुपाक मेळटात. जरी तिची आता पिराय जाल्या तरी ती आयजूय तिका गावपाची संद मेळ्ळी जाल्यार, ती व्हडा उमेदीन सहगायका बरोबर सांस्कृतीक कार्यवळींनी सहभागी जाता.

वर्ग:देवनागरी पानां
कारिदाद फेर्नांडीस

**कारिदाद फेर्नांडीस** हो एक तियात्रीस्त. ताका बाबुश म्हूण वळखतात.
 
## जल्म
कारिदाद फेर्नांडीस हांचो जल्म 18 सप्टेंबर 1940 ह्या वर्सा आराम्बॉल म्हालांत जाल्लो. ताच्या बापायचें नांव श्री बँनडिक्टो फेर्नांडीस आनी आवयचें नांव श्रीमती मारीया विटोर ब्रिटो.

## शिक्षण
ताणीं पुर्तुगेज भाशेंत शिक्षण (प्रिमायरो ग्राओ) घेतलें आनी  इंग्लीश भाशेंत तिसरे मेरेनचें शिक्षण ताणीं माउंट कार्मेल माध्यमीक शाळा आराम्बॉल हांगा केलें. 12 वर्सांचे आसतना ताणीं संगीत (सोल्फागीऒ) शिकपाक सुरवात केली. ताणीं संगीताचें शिक्षण आराम्बॉल रावपी सर्गेस्त मेस्त्री कायतान डिसौझा हांच्या कडल्यान घेतलें.

## वावर
ते एक फामाद संगीतकार. ताणीं पयल्या फावट सर्गेस्त सी. आल्वारीस हांच्या तियात्राक 1967 वर्सा संगीत दिलें. उपरांत ताणीं नामनेच्या तियात्रिस्तांच्या तियात्रांनी काम केलें, जे फामाद लेखक आनी दिग्दर्शक आशिल्ले आनी जांणीं तियात्राची माची गाजयली जशें एम बॉयर, आल्फ्रेड रोझ, जेमी कुलासो, रिको रॉड, जॉ रोझ, रोबीन वाझ, रोजफर्न्स, विल्फी रिबिम्बस (मंगळुर) हांकां ताणीं 25 वर्सां संगीत दिलें.हॅनरी डिसौझा आनी मेल्वीन डिसौझा हांच्यां खातिरूय तांणीं काम केलां.
तांणीं तियात्र आनी संगीत कार्याळींनी आपलें संगीत सादर केलां. त्याभायर तांणींजायते कोंकणीं ऑडयो आल्बमांखातीर आपलें संगीत दिलां.

## पुरस्कार
तांच्या तियात्रांतल्या संगीत योगदानां खातीर तांचो कांय संस्थांनी सत्कार केला. जशें ‘तियात्र दिसा’ निमतान कला अकादमी गोंय, गुलाब पुरस्कार, कांदोळे जाल्ल्या रुप्यामहोत्वा वेळार तांकां ‘कला मोगी’ पुरस्कार भेटयला.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
रोकी आंतोनियो डायस

**रोकी आंतोनियो डायस** हो एक तियात्रीस्त.

## जल्म
रोकी डायस हांचो जल्म 1952, बार्देझ तालुक्यांतल्या बास्तोरा गांवात जालो.

## वावर
ताच्या तियात्राच्या जिवीताचो प्रवास 1963 ह्या वर्सा बोमोयकान – जाचो लेखक जो पेरी हांच्या तियात्रांत जालो. पयली ताणीं हळदोणा जमनीवयल्या खेळांनी आनी कलंगूटच्या जागरांनी आपली कला दाखयली.1961 ते 2018 हया वर्सांनी ताणें 102 तियात्र दिग्दर्शकांबरोबर अभिनय केले जशें की सी.आल्वारीस, आल्फ्रेड रोझ,प्रेम कुमार, जासिंतो वाज, एरिस्टायडस डायस, लिगोरयो फेर्नांदीस, रोसारयो डायेस, प्रेमानंद सांगोडकार, जॉ रोझ, अनील कुमार, सी.दिसिल्वा, सेम्यएल कार्वालो, फा.फ्लँन्थन फारिया, रॉबीन वाझ, ऍम बोयर.
अभिनय करून लेगीत ताणें तियात्र बरयल्यात आनी माचयेर सादर केल्यात जशें की ‘केन्ना पूण सांपोडटलो’(1970), ‘जुरामेंत’ (1973), ‘हांव एकलोच’ (1974), ‘तुका लागोन’(1977), ‘चेडो आनी चेडूं’ (1979), ‘गोवाय ना’(1984), ‘तूं म्होज्या जिवितांत एक नागीन’ (2001).

ताचे कडेन आपल्यो 6 ओडियो कॅसेट आनी डी.वी.डी आसा जशें की ‘उगडास फलोरयन वाझाचो’(1987), ‘रोख स्टार’ (1988), ‘म्हाका नीत जाय’ (1991), ‘जायनाका फोटकिरो’ (2001), ‘फलोरयन वाझ पयलो मातियेर’ वी.सी.डी (2010), ‘तुमचो उपकारी हांव’ (2014).
ताणें गोंयभर संगीताचे कार्यक्रम प्रदर्शीत केल्यात. तो आयज पासून तितलेच उमेदीन तियात्रांत अभिनय करता आनी गितां लेगीत गायता.

## पुरस्कार
कला अकादेमीन आयोजीत केल्ल्या तियात्राचे सर्तींत तो सदांच वांटेकार आसलो आनी ताका जायतीं इनामां फावो जाल्यांत.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
शालीनी मार्डोलकर

**शालीनी मार्डोलकर** ही एक तियात्रीस्त.

## जल्म
शालीनी मार्डोलकर हिचो जल्म १५ आगोस्त १९३९ ह्या दिसा जालो. तिचो जल्म पणजी गोंय हांगा जालो. ती सद्याक वासाय, मुंबय हांगा रावता.

## वावर
ती पांच वर्साची आसली तेन्ना तिणें वर्सुकी जात्रेच्या सुवाळ्यांत तिणें पयले फावटी आपले पावल मराठी नाटकाचे माचयेर दवरलें. ती प्रभात तियात्र कम्पनी, पुणे हातूंत भितर सरली आनी मराठी वेवसायीक माचयेर जैत मेळयलें.तिणें गुजराती नाटकां लेगीतत अभिनय केला. १९४९ ह्या वर्सा तियात्राचे माचयेर आयली जेन्ना तिणें आपलें पात्र सर्गेस्त सी.आल्वारीस हाचे बरोबर केल्ले.त्या तियात्राचे नांव 'भाव-भयण' जो ऍन्थनीफ्रॅकलीन कुयेलो हाणें बरयिल्लो आनी दिग्दर्शीत केल्लो.

सी.आल्वारीस, एम्.बॉयर, प्रेम कुमार, सौजालीन, आल्फ्रेड रोज, जासींत वाज ह्या फामाद निर्माण आनी दिग्दर्शीतकेल्ल्या तियात्रीस्तां बरोबर ताणें अभिनय केला.  ताणें गोंयच्या तशेंच दुसर्याद जाग्यांनी तियात्र मोग्याचेर आपलेनिमाणें छाप सोडले जेन्ना तिणें सायबीण मायचें पात्र 'सात दुख्खी' ह्या तियात्रांत केलें.जो सौजालीनान हाणे दिग्दर्शीत केल्लो. तिणें 'दुखांत बोरलोली सायबीय माय' हें पात्र खूब बरेतरेन केलें. 
अभिनय सोडून तिणें'कोरता तो भोगता' हो तियात्र बरयलो आनी दिग्दर्शक केल्लो. कोंकणी फिल्मांतहिरॉयन शालीनी आजून पासून अपुर्व आसा.तिणेंसामान्य भायले फिल्मांत प्रस्तुतीकरण केलां जशें 'निर्मोण' आनी 'म्होजी घोरकान्न.

## पुरस्कार
भारताच्या प्रदान मंत्री, सर्गेस्त श्रीमतीइंदिरा गांधी हिच्या हांतांतल्यान ऊंचपावड्यांचे पिल्म 'निर्मोण' ह्या फिल्माक राष्ट्रीय पुरस्कार फावो जाला.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
मारिया प्लाटीलडा

**मारिया प्लाटीलडा** ही एक तियात्रीस्त.

## जल्म
मारिया प्लाटीलडा हांकांआमी कॉमेडीयन म्हूण वळखतात. तांकां तियात्राची कॉमेडीची राणी अशें म्हूण वळखतात. तांची कॉमेडी प्रेक्षकांक खूबआवडटा. लोकांक तांची कॉमेडी, उलोवपाची शैली आनी ताचो आवाज खूब आवडटा. तिचो जल्म 2 ऑगस्ट 1944 ह्या वर्सा जाल्लो. तिची पिराय 61 वर्सा. मारिया प्लाटीलडा रोबर्ट आफन्सो आनी अमांसिया आफन्सो हांची चली. तें बेताळा भाटीं साश्ट ह्या गांवात रावतालें.

## वावर
कॉमेडीयन मारिया प्लाटीलडान प्रीमेरीयो अनोदोलिसीयू पुराय केल्लें. तें 10 वर्सांचें आसतना तिणें तियात्राचे माचयेर आपलें पावल दवरलें. तिणें पुर्तूगेज पदान आपल्या भावावांगडा अभिनय केल्लो. ताच्या भावाचे नांव एरीस आनी तांणीं दोगांयनी अभिनय बेताळ भाटीं ह्या गांवात केल्लो. तिणें पयल्या तियात्रांत थिवोय थोमस हातूंत अभिनय केल्लो. तें खूब बरें कलाकार आनी कातारिस्त. तें जायत्या तियात्रांनी वांटेकार जालां. त्या तियात्रांचीं नांवां बायलेक लागून, अलमासदो ऑत्रोमुंडो,सांडलोलें तीक, धर्मांचो बावटो, सात-दुखी, एकूच काजार, घोराचें सूख, वावराडी, आदी.

तिणें आपल्या फुडल्या साडेपांच वर्सांत कलाकार आनी कांतारिस्त म्हूण जायत्या तियात्रांनी वावरली.तिणे मुंबयच्या फामाद दिग्दर्शकांच्या तियात्रांनी कामा केली. तांची नांवा प्रेमकुमार, सी.आलवारीस, रोबीन वाज, वीलमिक्स, पीटर ऑपेलीया, क्रिसपेरी,आदी. तिणे कांय गोंयच्या दिग्दर्शकां वांगडा तियात्रांनी कामां केल्यांत. तांचीं नांवां जे.पी.सौजालीन, अलेक्स जीनोदी कांदोलीं, यांग स्टार ऑफ गोवा, नॅलसन, एमबॉयर, स्टार ऑफ कूर्तोरीं, साहेब रोचा,आदी. त्या भायर तें कांय नामनेच्या दिग्दर्शकां वांगडा अभिनय करतालें जशें कीजाकोब, रोजफर्न्स, मिनी मारियो, रोजारियो रोड्रीगीस, क्रिसमिना, पाश्कोवाल, जॅकफेरी, मिलाग्रेस दे चांदोर,आदी.

तिणें तियात्रांनी कांतारां म्हणल्यांत जशे की तूं आनी आमी, रुदान, डॉयवस, बायलांचो पार्लामेंट, देव पोदवेदार, दिलोलो जुरामेंत, दोलोरोसा आनी केल्यार चूक काबार सूख.

## पुरस्कार
कॉमेडीयन प्लाटीलडाच्या नांवान स्वर्गवासी क्रिस पेरी हांचो एक ग्रामापोन रिकॉर्ड केला. तिणें सुमार 100 वयर ओडियो आनी व्हिडियो कॅसेट/डि.व्ही.डी’त कांतारां गायल्यांत.
तिणे फक्त तियात्रांनीच न्हय तर कोंकणीं फिल्मांनी लेगीत काम केलां जशे की म्हजी घरकान्न आनी गिरेस्तकाय. तिणें ऑल इंडिया रेडियो आनी दूर दर्शननाचेर फामाद कलाकार म्हूण नामना जाल्या.

2010 ह्या वर्सा तिका तियात्राक लागून राज्य सांस्कृतीक पुरस्कार फावो जाला.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां