open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
क्रुज कुतीन्हो

**क्रृज मार्सिलीनो कुतीन्हो** हो एक तियात्र कलाकार.

## जल्म
क्रृज हांचो जल्म 4 मे, 1951 ह्या दिसा मोरायलीं कुडचडें हांगां जुवांव कुतिन्हो आनी रोजादा फेर्नांडीस हांगेर जाल्लो.

## वावर
तियात्रांतल्यान माचयेर पावल दवरलें. ह्या तियात्रांत तांणी खलनायकाची भुमिका केल्ली. तांणी जॅरोम द पंचवाडी हांणी बरोवन दिग्दर्शीत केल्ले खेळ तियात्र, जें ऑल इंडिया रेडियो, पणजी हांगां प्रकाशीत जाल्ल्या खेळ तियात्रांनी काम केला. तशेंच दर वर्सा ख्रिस्मसाच्या वेळारे मोरयलें गांवांत आपूण तियात्र बरोवन, वाडयावयल्या भुरग्यांक एकठांय करून, तांकां शिकोवन तियात्र माचयर हाडटालो.

तांणी खेळ तियात्रांक संगीत दिले. ताणे सी. डी. सिल्वा हांच्या ‘मानका मोतिया’ ह्या तियात्रांत भाग घेतिल्लो.

2 ऑक्टबर 1977 ह्या दिसा सोंट्रो सोश्यल ऍजो क्सटोडीयो, कुडचडे हे संस्थेंन गांधी जयंती निमतान आयोजीत केल् कार्यावळींत क्रुज हांणी ट्रंपेटान स्पेनीश आयज् ही धून पयले फावट वाजयिल्ली.उपरांत ताचो भाव बेंजामिन कुतिन्होहाचो आदार घेवन ते1977 खेळ तियात्रान वांटेकार जाले आनी आयज मेरेन आपले ट्रंपेट सकयल काडूंक ना.

## वेवसाय
रोखडोच क्रुज हो एक फामाद तियात्र संगीतकार जालो. वाजोप्यांच्यापंगडाचो मुखेली जावन ताणे मिस्टर लिनो दि गुडी, एती दि नुवें आनी जायते लोकल अशें तियात्रांक जे सांगें, कावेलोसीं, शिराडा, चांदोर, कोरतालीं हांका तियात्रांक संगीत ताणे दिले. वेवसायीक तियात्राचे माचयेर  फामाद आनी लोकप्रिय तियात्र आनी खेळ तियात्राचे दिग्दर्शक सेनचूरी किंग रोज फन्स, क्रिस-मिना, मेनिनो मारियो, सि. डि. सिल्वा, अनिल पेडणेकर, परमानंद लोटलिकार, पिटर रोशन आदि खातीर संगीत तांणी वाजयलां. उल्हास बुयांव, सुकोरो दि सांता क्रुज, लोरना, सिध्दार्ध बुयांव हांच्या संगीत कार्यावळींत तांणी वाजयलां.

13 वर्सा 1992-2005 मेरेन पिंस जेकोब हांच्या उत्पादनाक तांणी आपले संगीत दिले. ते आपले पंगड  कूवेट, कतार, बारेन, मुस्काट, दुबय, अबु-दाबी आदि गल्फ देशांनी भोंवल्यात. 2005 ते आजुन मेरेन डबलसेनचूरी किंग  मॅनिनो दि बांदारहांच्या वाजोवप्याच्या पंगडाचो मुखेली म्हण काम करतात.

तो पेंपारे वा टनोर सॅकसोफोन आजुन लेगीत वाजयता आनी ताका आजुन मेरेन ताच्या तियात्राचे वेवसायीक कलाकार आनी तियात्र पळोवपी लोक मान दितात.

## नाटकुली
1970-1972 ह्या काळार चलिल्ल्या आंतर गांव एकांकी सर्तीं खातीर तांणी ल्हान नाटकुली बरोवन दिग्दर्शीत केल्यात. तांची कांय फामाद नाटकुली म्हळयार ‘वायट येता ते बोरयाक’, ‘इलेक्शन’, ‘पोरोत एकवोट’, ‘ड्रग्ज’.
सांस्कृतीक श्रेत्रांत सक्रीय आशिल्ल्यान भारतांतल्या नवी दिल्ली, केरला, हिमाचल प्रदेश, मेघालया, आसाम, बिहार, कोलकाता, हरयाना ह्या शारांची भोंवडी केल्या.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
लुईस सार्तूनिनो कोता

**लुईस सार्तूनिनो कोता** हो एक कातारीस.

## जल्म
लुईसाचो जल्म 29 नोव्हेंबर 1938 ह्या दिसा सांता क्रूजाच्या माणकुल्या गांवात जालो. ताचें आवयचे नांव पियेदाद सिलवा आनी बापायचें नांव जुझे सांतान कोता आशिल्लें.

## भुरगेंपण
ताणे आपल्या  संगीताच्या कारकीर्दीची  सुरवात 15 वर्साचे तरणें पिरायेर केली. 1953 वर्सा ते एकादेमया दे मियूजीका ( कला अकदामीन ) ह्या संस्थेंत भितर सरलें. आनी फामाद मेस्त्री जशें आतोनियो फिगेरिदो , फा. लुदिनो बरेटो , फा. कामील झेवियर ,फा. मारटीन नऱ्होना  हांच्या मार्गदर्शनाखाला संगिताच्या कार्यावळीनीं रेबेक वाजयले. तशेंच ते कांय वेळा खातीर अकदामीन अध्यापन लेगीत करताले.

## वावर
त्या वेळार रेबेक सोडून खंयच्या दुसऱ्या वाद्यचेर यश मेळोवपाक सोदतालो. त्याच वेळार ताच्या बापायन तांका ‘’ सेक्सफोन ‘’ भेट दिली . ताचो सर्गेस्त बापूय लेगीत एक व्हड वाजोवपी आशिल्लो.
1959 वर्सा लुईस कोता हांणी सेक्साफोन इमिसोरा दे गोंवा म्हणल्यारूच आता ऑल इडिया रेडियो खातीर वाजोवपाक सुरू केलें. इतलेंच न्हय तर रेबेक , पियानो असली वाद्या वाजयली . बान्दा दे पोलिसिया हाचो ते भाग आशिल्लें.  गोंय मुकती पयली आनी उपरांत लेगींत ताणें हांगां काम केले. 1983 वर्सा तांणी निवृत्ती घेतली आनी ताणें आपल्या संगिताच्या वाटेन आनीक मेहनत करपाची थारायली. 
तांणी कार्निवालाक, खेळ तियात्रां खातीर स्वता कातारां रचपाक आनी संगित दिवपाक सुरवात केली. 1961 वर्सा गांवाच्या तियात्रान लेगींत ताचें संगीत फामाद जाले. गांवच्या कोपेलाच्या फेस्तांक तशेंच इगर्जेच्या फेस्तांक तियात्रा जावपाक  लागली. 
1993 वर्सा ताणी गोंयच्या दुरदर्शनांत कोंकणी पदां खातीर सेक्साफोनाचेर संगीत दिवपाक सुरू केले . इतलेच न्हय तर गोंयच्या तियात्रांत , तशेंच कोंकणी संगीत आल्बमाक , तशें हेर कार्यावळींक लेगींत संगीत रचला आनी वाजयला. तशेंच ताणें जायत्या तरणाट्याक कोयेर पंगडा खातीर तयार केल्यात. तशेंच डम्र , सेकसफोन, रेबेक आदी , वाद्या वाजोवपाक विद्यार्थ्यांचे मार्गदर्शन केला ,आनी आता ते तियात्र अकदामीच्या खाला गोंयच्या भुरग्यांचे मार्गदर्शन करतात.

## जिवीत
एक व्हड संगीतकार ‘कोता’घराणयातलो गोंयचो पूत, लुईस सार्तूनिनो कोता जाका लोक लुईस कोताच्या नांवान वळखतात हांणी तियात्राच्या माचयेर खूब नांव जोडले लुईस कोता हे भोवगुणी कलाकार जांणी आपले पुराय जिवीत संगीता खातीर ओंपलें.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
विल्सन माजारेल्लो

**विल्सन माजारेल्लो** हो एक तियात्र कलाकार.

## जल्म
विलम्किस  हांचो जल्म 19 जूलय 1946  वर्सा ईनग्रासियानो माजारेल्लो आनी लोरडीना वियगस माजारेलो हांच्या घरांत जालो.

## वावर
तियात्राच्या मळार विलम्किस नांवांन लोकप्रिय जाल्ल्या ह्या तियात्रिस्तान माचयेर आनी माचये भायर कामां केल्ल्यात. विलम्किसान आपलो गांव वेळ्ळी,  सालसेट – गोंय हांगाच्यान  कोंकणी तियात्रान काम करपाक सुरवात केली १९ डिसेंबर १९७२ माइस्टेरो फ्राक फर्नाड आनी रीक रोड हांच्या जोड दिग्दर्शनान तयार केल्ल्या "बेकार पात्रांव" ह्या तियात्रातल्यान तांणी माचयेर पयलें पावल दवरलें. तें तांचे पयले वेवसायीक तियात्र  आसले.
40 वर्साच्या काळांत तांणी चडश्या  लोकप्रिय कोंकणी तियात्र  दिग्दर्शकाच्या जशें सी.अलवारिस, एम. बोयर ,जासींत वाज, रेम्मी कुलासो, प्रेम कूमार, रोबीन वाज, ओपहिलीया/बाब पिटर, अरीसटेड्यस डायस, जॉन क्लारो  आदी. वांगडा काम केला.

तांणी स्वता 20 तियात्र बरयल्यात आनी दिग्दर्शीत केल्ल्यात. तातूंतलें कांय तियात्र अशें आसात. तियात्रिस्त, सुकती बोरती, दुरीग, कोंकणो, लॅडीज स्पेशलीस्ट, संवसार आनी सोर्ग,  देवाचें उतोर हें आदी. तांणी  विलम्किस  त्रीयो तयार केलो. हे त्रीयोस मूंबय आनी गोंयांत खूब फामाद जाले. 
विलम्किसान २० ओडीयो अल्बामाचे काडले.  तातूंत पॉप कांतारा, देवाची कांतारा आनी भुरग्याखातीर गीत काण्यो आसात.

## पुरस्कार
हेतुतले पुरसकार धनीपण याद आपल्या कामार सिने टायम्स पुरस्कार (१९८६), मेयर ऑफ  मूंबय पुरस्कार (१९८७), तियात्राच्या  योगदानाचो खातीर पुरस्कार,  गोवा कोंकणी अकादेमी पुरस्कार (१९९३),बरो   अभिनयाचो   पुरस्कार,कोवीट,(२००२), आदी.

## उपाद्यो
1..मिनिस्टरी ऑफ हुमन रिसोस , नवी दिल्ली, ताच्या संशोधन वावरा खातीर ताका फेलोशीप पुरस्कार मेळ्ळो. 
२. तांणी  ४१० पानांचो ‘कोंकणीचो तियात्राचो इतिहास  १०० वर्साचो काळ’ हो ग्रंथ   बरयला.  हो ग्रंथ गोंय सरकाराच्या कला आनी संस्कुती संचालनालयान  प्रकाशीत केला. 
: ३. तांणी " सुकती भोरती" आनी "दूरीग" ह्या 2 कोंकणी तियात्राची पुस्तकां प्रकाशीत केल्ल्यात. 
४. तांणी  बरयिल्ली २० कोंकणी  तियात्रां पुराय गोंय, महाराष्ट्र, कर्नाटक आनी गूजरात ह्या वाठारांत सादर केल्यात. 
५.तांणी १००० कांतारा रचल्यात. जीं सदांच पंणजे रेडियोचेर. (A.I.R)  आनी दुरदर्शनाचेर (गोंय) आयकतात.
 ६.  तांणी रचिल्ली लोकगितां देखीकः मडगांव- प्रासार, पावसाचो - दिस आनी पिकनीक गोंयच्या मांडेच्या पुस्तकांत प्रकाशीत जाल्ल्यात. 
७.  ते सदांच  गोंयच्या कला आनी संस्कृतायेर गोंयच्या खबरपत्रांनी बरयतात.
८.  ताणें २७ ऑडिओ प्रोग्राम तयार केल्यात. तातूंत भुरग्यांची, धार्मिक,क्रिस्ताव  कॅरोल ट्रियो लोक गितांचो आस्पाव  आसा.
९.कोंकणीत ताणें खुप एकांकिका बरयल्यात.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
आनतोनियो डिसौझा

**आनतोनियो डिसौझा** हो एक तियात्र कलाकार.

## जल्म
आनतोनियो जुझे डिसौझाहो फ्रानसिस्को डि.सोजा आनी फेलिसीया डायस मानदोलिन हाचो चलो . 9 फरवरी 1950 मुंबईन ताचो जल्म जालो. आंतोनियो जोस डिसोझा हो चड व्हडलो फामाद तियात्र कलाकार आनी ताका जिम्मि बोसआनी जो दी कावेलोसींह्या नांवान तियात्र माचयेर वळखताली.

दाकलेपणान सावन तांका गावपाची आनी नाटकान काम करपाची आसली.तो फ्कत 10 वर्सोचो आसलो ताणेन पयलो तियात्रान माचयेर भाग घेतलो आपल्या स्वताच्या गावान तांचेकडेन मजबूत आवाज आसा. ताका लोकानी खूब शाबासकी दिल्ल्या.

## वावर
ताचो एकटीग पळोवन आनी गायन इतलो फामाद जालो ताका सगळ्या फेस्ताक तियात्राक आपोवपाक लागले ताच्या गावांत आनी भोवतणी गावात फातोड्डे चांदोर आनी सांगेम आनी जायतो जाग्यार जोव खंय खय वचून आपले गायनाचे भाग इतले बरे तरेन नावं आपणून घेतले.
ताका लोकानी खूब बरे तरेन ताचे अभिनंदन केले. एक कार्यक्रम आसलो तेन्ना ताच्या गावातलो मेनुयाल पेरेरान ताका एक टायल दिलो 'जोव दी कावेलोजिम. तेन्ना सान तो व्हडलो आनी फामाद त्या नावान जालो.

ताच्या वेळार 'जोमनीवयलो खेळ ' हो इंतरूज कारनिवल फामाद आनी हो खेळ मेसत्री  कासमीरो ताणेन आपल्या खेळान घेतलो 'सुवरनाचेम झाड'
हाच्या उपरांत तो एक फामाद आनी व्हडलो मनीस जालो खेल अरेना आनी दुसरे आवाज.

जोव दी कावेलोजीम ताचो पयलो ब्रेक्र मेळ्ळो. तांचो प्रोफेशनल स्टेज 1975 ह्या वर्सा. ताका नोन स्टोप उतमान डायरेकटरान आपल्या ड्रामान एक्ट करपाक सांगले . मागीर ताका ओफर मेळपाक लागल्यो पेटरीक डूआरदोस '' निराकशी" 'फेमलीक वळखना' 'ओस्तोरी' देव बोरोम कोरु' लोक किते म्हूणटोलो' वारे आनी 'ते कोशे मेले'. हे टायमार तो खुब फामाद जालो आनी सगळे व्हड आरटीस्ट ताका अभिमान दिवपाक लागले. ताणे 12 वेळ चडान चड परफौमंस पेट्रोक 'दुवारडो' आनी 'देव बोरे करु.

ताका लागून जोव दी कावेलेजिम ताणे जायतो तियात्रान काम केला 'ताबडी माती बरयला 'सूकुरीना' इंडियेची मेम ,'आदार' मिगुयेल दि बोनायलिम 'नवरो' हाच्या बरोबर नाटक आनी तियात्र आनी दुसरो डायरेक्टर . जोव आपणेनूच तियात्र बरयलो आपलो स्वताचो तियात्र 'विज' 'चूक कोणाची' 'म्हजो पुत' गरामेम' आदि हे करुन ताणेन तियात्रान जोव आपले बायले बरोबर रुफिना आल इंडिया रेडियोचेर गायन केला

## पुरस्कार
ताका पुरस्कार कला अकादमी गोवा हातूंत तियात्रान सहभाग फावो जालो आनी सगळेकडेन फामाद आनी पुरस्कार मेळपाक लागले.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
फ्रांसीस झेवयर मेंडीस

**फ्रांसीस झेवयर मेंडीसाचो** हो एक तियात्रीस्त.

## जल्म
फ्रांसीस झेवयर मेंडीसाचो जल्म 16 मे 1950 ह्या वर्सा जालो. ताका कोंकणी माचयेर लोक झेवियर म्हण वळखतात.

## शिक्षण
स्वताचो त्रियो घडयल्या उपरांत, शिंकोप हें तांचे पयलें बरयल्लें कांतार जावन आसले. तांच्या सुमार 100 वयर कांतारा बरयल्यात आनी गायल्यात जातूंत झेवियराक संगीत मांडूंक चड आवडटाले.

‘मांड्डोना’, ‘कॅबरेट’, ‘कसायवाला’, ‘लिखर आंटी’, ‘खापुर्लें’, ‘इजडो’, ‘आमची माय’ हीं कांतांरां मेंडीस त्रियोचीं कांय फामाद कांतारां. झेवियर दुसऱ्याची नक्कल करूंक उत्तम आसलो जाची लोकांनी खूब तोखणाय केली. ट्रपेट हें वाद्या नासतना फक्त तोंडांत ट्रपेटाचो आवाज काडपाक तो शकतालो तशेंच चलयांच्या आवाजाची नक्कल करतालो.

कांय तेंपान, ताच्या भयणीन तेरेझान क्रिस पेरीचो तियात्र ‘नोवरो म्होजो देंवचार’ हातूंत ‘घेवून नाचोता’ हें कांतांर म्हणपाक सांगांत दिलो.

## वावर
ह्या घडणेन, आरोसीच्या नखेत्रान झेवियराक 1956 वर्सा ‘कुणबी आंतोन’ ह्या तियात्रांत भुरग्याचो भाग दिलो. लोकांक ताच्या अभिनयाची तोखणाय दिसली. त्याच तियात्रांत ताणें ‘रॉक ऍड रोल’ हे गीत एका चेडवा वांगडा नाचून गायलें जें खूब फामाद जालें. ह्या तियात्राचे आनीक खूब शॉ जावपाचे आसले पूण ताच्या बापायन ताका बंद केलो कारण तो आजून स्कुलांत आसलो.

ताच्या बापायच्या मरण उपरांत कांय तेपान, सर्गेस्त मी. सी आल्वारीसान ‘फामिलीची सोवोस्काय’ हो तियात्र दिग्दर्शन करूंक आदार दिलो. हो तियात्र ताच्या सर्गेस्त बापायन ऍथंनी मेंडीसान बरयल्लो. ह्या तियात्रांत ताणें आपल्या बापायचो कॉमिडीयनाचो भाग घेतिल्लो.

उपरांत, झेवियराचो भाव, डेरीकान झेवियराक ‘रॉक ऍड रोल’ हो दुयो गावंक सांगांत दिलो जें खूब फामाद आनी लोकप्रीय जालें. कांय तेंपान, व्हडलो भाव फेलीक्स आयलो आनी तांच्यानी मेंडीस ब्रो नांवांचो त्रियो सुरू केलो.

## कॉमिडी अभिनय
झेवियराचे चडशे अभिनय कॉमिडी आसले. पूण ताका आपूण अभिनय केल्ल्या तियात्रांची नांवां तितली याद नात. प्रेम कुमाराचो तियात्र ‘फुलां आनी कांटे’ हातूंत ताणे लेजात मनशाचो अभिनय केल्लो जाका बेस्ट सपोर्टींग एक्टर म्हण पुरस्कार फावो जाल्लो; जो रोजाचो – एकूच रोगोत, एम. जे द लिमाचो सोर्वोडार, रिको रोडाचो झोगझोगता तें भांगार न्हय, बाब पिटराचो कोण न्हंय कोणाचो, आरीस्तेदाचो डिवोर्स, रोबीज वाजाचो डॉमनीक सावयो. ताणे सी आल्वारीसाच्या तियात्रांत लेगीत काम केला पूण ताका याद तियात्रांची नांवां याद नात.

झेवियर आपल्याक दिल्ल्या देण्याखातीर देवाक दिनवासता कारण आपल्या देणी कोंकणी माचयेर ताका वापरूंक मेळ्ळी आनी आपले आवय भाशेची सेवा करूंक मेळ्ळे.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
अनील देवुलकर

**अनील चंद्रकांत देवुलकर** (अनील कुमार) हो एक तियात्र कालाकार.

## जल्म
अनील चंद्रकांत देवुलकर  हे अनील कुमार म्हूण पालकाचेर लोकाप्रिय आसात.ताचो जल्म १२ मार्च १९५१ गोंयातल्या चांदोर वाठारांत जालो.

## वावर
कडक आवाजा वांगडाच ल्हानपणा सावन अभिनयाच गूण तांचया आंगांत आशिल्ले. १९७० वर्सा ताणें  आंतोन मोरियास हाच्या ‘जोल्माची खोपटी’ तियात्रातल्यानपयलेच फावट माचयेर पावल घातले त्याच वर्सा पेट्रीक दुराडोन ताका आपल्या ‘तीन थेंबे’ नांवाच्याखेळ तियात्रान व्हेलो.
तें उपरांत ए.मोरियास आनी पेट्रीक दुराडो हांच्या तियात्रा भायर चडश्या लोकप्रिय दिगदर्शका वांगडां काम केला. देखीक, सी आलवारीस, जासींत वाज, रुजारीयो रॉड्रीगीस, ए.एम पचेको, सी.डी सिलवा, एम.बोयर, प्रेमकुमार,जॉन डी सिलवा, प्रिन्स जाकोब आदी.

तांणी दुसऱ्या कलाकरा वांगडा फकत अभिनयूच करुना तर ताणें आपणे स्वता बरोवन २५ तियात्र सादर केल्ले आसात. थोडे ताचे प्रसिद्ध तियात्र जावन आसात ‘भिरांत’,‘देव पोदवेदार’, ‘सावळी’, ‘दिव्या पोदांक’ आदी. जे तांणी प्रकाशीत केल्यात आनी ते पुस्तक रुपान आमकां मेळटात.
तियात्र प्रदर्शीत करच्या करुन ताणें काताराचे आल्बम लेगीत उजवाडाक हाडल्यात. देखीक ‘अनीफा’‘देणें’ ‘हेलो लंडन’ आदी. तशेंच तांणी विडयो चलाचित्रांत लेगीत अभिनय केला. देखीक‘कोण जबाबदार?’, ‘जबाबदारी’,  ‘भितरल्या मनाचो मनीस’ आदी. आनी ताणें ओल इंडीया रेडीयो आनी गोवा दुरदर्शनार जायत्यो कार्यावळी केल्यात. 
तांणी रुपेरी पड्डयार लेगीत आपलें योगदान दिलां. ‘गिरेस्तकाय’ ‘तो दीस उदेलो’ ‘दोवलोत’ ‘काटयातलें फूल’ आदी.

कोंकणी चलाचित्रांत अभिनय केला. ते भायर तांणी‘लक्ष्मण रेखा’ह्या हिंदी चलचित्रांत लेगीत अभिनय केला.
तांणी जायत्या आदल्या तियात्रीस्तांचे तियात्र परतुन आनीक एक फावट माचयेर दाखोवपाचो प्रयत्न केला. देखीकः एम. बोयराचो ‘संवसार सुदरलो’ , प्रेमकुमाराचो ‘अर्दी भाकरी’, पाय तियात्रीस्त जुआंव आगोस्तीन फेर्नाडीस.
 
## पुरस्कार
अनील कुमाराक जायत्या संस्थाचे पुरुस्कार फावो जाल्यात. तशेच ताचो भौवमान लेगीत केल्लो आसा. देखीकः मुरली दियोरा ट्रोफी, मुंबर्इ १९८६ बेस्ट अँक्टर, कला अकादेमी गोंय तियात्र दिसाच्या समरंभन यू. के गोवन्स, बारीन गोवन्स, कुवेट गोवन्स आदी.
अनीलाक हेर कांय पुरस्कार लाबिल्ले आसात गोंवा स्टेट फिल्म फेसटिवल ,–बेस्ट डायलोग – तो दीस उदेलो, बेस्ट लिरीक्स - काटयांतले फुल, बेस्ट एक्टर – भितरल्या मनाचो मनीस.

## संदर्भ

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
आग्नेलो डायस

**आग्नेलो आगातो फ्रांस्सिको डायस** हो एक तियात्र कलाकार.
## जल्म
ताचो जल्म 10 जानेवरी 1952 ह्या दिसा जालो.ल्हानपणी सावन कोँकणी कांताराक आनी संगीताचो ताका चड मोग आशिल्लो. ल्हान आसतना तो आपल्या शेजाऱ्यागेर वचून ग्रामाफोनाचेर कोंकणी कांतारा आयकतालो आनी तीच कांतारा तो आपूण गायतालो.गांवांत जेन्ना फेस्ता जाताली तेन्ना, तो संगीतकाराक आपल्या हातान कागोद दवरुन, तांका ते दाखोवन, वाजोवपाक आदार करतालो.हाचे वयल्यान कळून येता की ताका संगिताचो कितलो मोग आशिल्लो.

## शिक्षण
ताची संगीताची आवड पळोवन ताच्या पायन कालीस्तो मारटीन्हो जुआंव डायस हाणे ताका मेरशेच्या मिस्री फ्रांसिस्को फर्नांडीसाच्या मार्गदर्शना खाला पारोकियल स्कूलांत ‘सोलफेगो’ शिकोवंक घातलो.तशेच तो मूज्ग मिस्री आंतोनियो फिगेरीडो आनी मिस्री जोस सांताना कोता हांच्या हाता खाला शिकलो.

## वावर
आगनेलो डायस 1973 ह्या वर्सामूजगाचो पंगड सूरू करून तियात्रांनी वाजोवपाक सूरू केले. ताणे शेगूनद भायरो, सांतक्रुसह्या वाठारांतल्या डॉमनीक पिरीस हांच्या तियात्रांत पयलें फावट मुज्ग वाजयले. ताचे मूज्ग लोकांक खूब आवडले आनी तो सगळयाकून बरो वाजोवपी मूजगाकारवाडयानी आनी दूसऱ्या गावांनी फामाद जालो.
आगनेलो डायसाच्या बरया नशिबान ताका 260 पिस मूजगाच्या मंडळान वांगडी जावपाक मेळ्ळे आनी ह्याच बरया नशिबाक लागून ताका 6 फेब्रुवारी 1986 कंपाल, पणजी हांगा ह्या मंडळा वांगडा पापसायबाच्या मिसाक वाजोवपाक मेळ्ळे.फा.पिटर कार्दोजो आनी फा.बरनाडो कोता हांच्यानी हो पंगड निर्देशित केलो आनी ह्या ओरकेस्टाच्यापगडांत आगनेल डायसान ट्रमपेट वाजयले.ताणे आपली मूज्गाची कला गोंयानूच न्हय तर भायल्या देशांनी दाखयली. देखीकेः यूनायटीट किंगडम,दुबाय,कुवेट,ब्हारेन,दोहा,कटार,मस्कट,आबु दाबी आदी.
फाटल्या 38 वर्सांत तांणी अदमासाक 3500 तियात्रांक आपले मूज्ग दिला.हांचेमदले सगळयाकून ‘निज मोग’ आनी ‘पुलिस’ ह्या तियात्राक दिल्ले मुज्ग बेसबरें आसा अशें ते मानतात. पुलिस पार्ट-1,गौडफादर आनी पबलिक सारकिल्ल्या तियात्रांक शेकडो आनी दोन शेकडे मेळोवपाक आगनेल डायसाच्या मूज्गान आदार केला.
ऑल इंडिया रेडियो, पणजी हांच्या माध्यामांतल्यान संगीत खेळसांबाळपाक, ताचो विकास आनी उदरगतकरपाक आगनेलो डायसान जायतो आदार दिला.तशेच ताणे ऑल इंडिया रेडियोचेर सूमार 100 कांताराक बरें मूज्ग दिला.दूरदर्शन क्रेंद, पणजी हाचेर येवपी कोंकणी कांतारा खातीर तांच्या योगदाना खातीरताची तोखणाय जाल्या.
आतां मेरेन तांणी सूमार 38 ऑडियो आलबमसाक मूज्ग दिल्यात. तेचभशेन ताणे पयलो आनी दुसरो ट्रमपेट मूज्ग सूमार 77 ऑडियो आलबमाक दिल्यात जे दुसऱ्या मुज्ग दिग्दर्शकानी रचल्यात.. तेचभशेन तांणी सी.आलवारीस,एम बॉयर,जसीन्ता वाज,प्रेम कुमार,रेमी कोलाको,फा.फ्रेडी डिकोस्टा ते विलमीक्स/शेरोन,तोमाझिनो कारदोसो,सिझर डिमेलो आनी आदी... म्हान तियात्रिस्तांच्या तियात्रां खातीर आनी कातारां खातीर आपले मुज्ग दिला.

## पुरस्कार
वर्साच्या वर्सा कला अकादमींत जावपी तियात्रांनी आगनेल डायसाक आपली संगिताची कला दाखोवपाक खूब संदी दिल्यो.ताच्या अथपूर्ण आनी मंत्रमुग्द करपी मूज्गाक लागून ताका 19 फावटी पयलें इनाम मेळ्ळां.37 वर्सा भितर 19 फावटी पयलें इनाम मेळपी ते पयलेंच वाजोवपी आसले. ताका आनीकूय जायते पुरस्कार मेळ्ळयात जशे पुरस्कार गुलाब नेमाळें, वंदना उत्पन्न,कला मोगी कांदोली आनी काणकोण नागरीक गोंय हांचे वतीन आदी....तेचभशेन डॉ.जॅक दी सिकवेरा हांच्या मेमोरीयल पुरस्कार 2010 तांकां फावो जाला.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
ओस्वी वियगस

**ओस्वी सेबास्टियांव क्रुझ लुडर्स वियगस** हाे एक तियात्र कलाकार.

## जल्म
ओस्वी सेबास्टियांव क्रुझ लुडर्स वियगस हाचो जल्म 11फेब्रुवारी,1949 वर्सा मडगांव हांगा जालो.
ताणे 1 वर्स पुर्तुगेज आनी इंगलीश मीडीयमान एस.एस.सी केल्या.ओस्वी णव वर्साचेर `तुका लागोन' ह्या तियात्रान बाल कलाकार म्हणून काम केले.

## शिक्षण
ताणे 1 वर्स पुर्तुगेज आनी इंगलीश मीडीयमान एस.एस.सी केल्या.ओस्वी णव वर्साचेर `तुका लागोन' ह्या तियात्रान बाल कलाकार म्हणून काम केले.

## काम
ओस्वी पदा म्हणटालो आनी तांचे गायन आनी अभिनय कौशल्याचे दृष्टीकोन नाझरेथ आनी ब्रो पीटर कार्डोजो आनीछान छान आसले. ओस्वीसाचो आवाज ऐक मजेदार आवाज आसलो त्या खातीर तेका गायक म्हणून मागणी आयली आनी दिग्दर्शकांकडेन तेची मागणी केली. ओस्वी हाणे आपल्या काळातल्या लागसील्या सुप्रसिध्द संचालकांकडून मिन्नीनो नोरान्हा, ए.मोरेस, सी.अल्वारेस, ए.मेन्डेस, जँकिन वँझ, राँबिन वँझ, रेमेईकोलाको, कामत डी जे पी सऊझालिनो, लोजीरियो फेर्नाडिस, फली लुकास आनी अनील कुमार, जो रोझ, माईकमेहता, एफ कार्डोज सारख्या तरुण पिढीसह. मारियो मेनेझिस, काँ.एगोस्टिन्हो, मेनिनो डी बंधार,ख्रिस मीना, काँम अम्बे.ओस्वी हाणे आँडिओ अल्बमाच्यो वेग वेगळये उत्पादना आँल इंडिया रेडिओ पदा म्हणल्या आनी आँल इंडिया रेडिओ आनी गोवा दुरचारन हागा काम केल्ले आसा तियात्र स्टेजीर 56 वर्साकेली तरी ओस्वी अजून गायन आनी अभिनय करता.तियात्राचा योग दानात खूप संस्थानी ताका सन्मानित केला ,आनी ताचो गौरव केला.

## पुरस्कार
1.गुलाब पुरस्कार (सर्वोत्कृष्ट गायक 2005).
2.डाँ.जँक डी सेकीरा पुरस्कार (सर्वोत्कृष्ट गायक).
3.कुवैत गोअन्सचे अभिनंदन,1995.
4.ओमान एव्हीसी, ककोलिम 2010 हांचे अभिनंदन.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
मिनयन फेर्नाडीस

**मिनयन फेर्नाडीस** हाे एक तियाञ कलाकार.

## जल्म
मिनयन फेर्नाडीस फामा तरेन मिनयन दि बनदर अशे वळखुक येता.ताचो जल्म १७ फेब्रुवारी १९५७ ह्या वर्सा जालो.तो भानाव्लिम, गोंयात रावता.

## शिक्षण
मिनयन फेर्नाडीस हॅाली ट्रिनिटी हायस्कूल,भानाव्लिम हागा शिकतालोतो .७ वे कक्षात आसता सून ताणे माचयेर वचपाक सुरवात केली.

## वावर
ताचे 'जोमनिवयलो खेल' 'बिकारी'
कार्निवालाच्या दिसानी माच्येर प्रसतुत जालो. 'खेल' पळोवन मिनयनाचो
बापुय ताच्या चेडयान बरो कायक्रम उत्पादक केल्ले कारणात ताका
शाब्बासकी दिता. उपरांतच्या वर्सानी ताणे कार्निवालाच्या आनी इस्टराच्या
वेळार ३ 'जोमनिवयलो खेल' माच्येर गेलो. दर्शकाच्या प्रोत्साहित आनी मान्यताच्या खातीर, तोत्यावाटेन आनी कफुडेवचून, ताणे कोंकणी नाटका/तियाञा आपनायली आनी माच्येचे नांव मिनयन दि बनदर दवरल्ले. 
जशे वेळगेलो 'खेल' हे तियाञ रोसिरीयो रोडिग्रेस हाच्या प्रयत्नाक लागोन लोकामदी खुब फामाद जाले.आनी रोसियो रोडिग्रेज ताका 'नॅान-स्टोपडॅरामा' अशे म्हणटाले, मिनयन दि बनदर हाणेआपली पयली
नॅान स्टोप डॅरामा "नोजिम" आनी "तुफान" ताच्या नॅान स्टोप डॅरामातली
"दुडु आनी ज्ञिन्यान "दर्शकानी आपनायलेआनी एक नॅान स्टोप डॅरामाचो
संचालक म्हण ताची प्रतिश्टा वाडयली आनी ताका फामाद केलो.

तरताचो "खेल-तियाञाक" ताचो वड आदार आसल्या कारणात ते नॅान  स्टोप डॅरामा 'सुकोरीना' पाञ रुपात आयले.हे नाटकान कोंकणी मोगीक दडकेन काडले.दोन वर्सा भितर ते २१५ नाटका जाली, आनी ताका 'किंग अॅफ सॅनचरीस' म्हण पदवी जोडली. 'सुकोरीना' हाचे सादरीकरण गॅल्फात मिनयन दि बनदर कोंकणी माचयेचे वड संचालक म्हण वळखता.

हेर अवसरा कतो आपल्या वागडत्या वागडा 'गॅल्फ' बोवडेक वतालो
आनी ताच्या दर्शकाक संतॄष्ट करतालो. तो तसोएकुत संचालक आसलो जाणी वडान-वड मुबंयातले कलाकार नांव अशी, सि.एलवरेस, बाब पिटर,रिटा रोस,लफ रेडरोस,टिटा,बैटी फर्नान्डिसा आनी बैटीनाज हाका आपल्या
वागडा माचयेर 'फलोरेन वाज पयलो मातिएर ' तियाञ प्रसत्तु करपाक वेले.आनीक एकदा हे तियाञाचे सादरीकरण सामान्यभायले आसले
गॅल्फ देश सडून ताणे लंडनात भी आपले तियाञ सादरीकरण केला, देखिक: स्वीडन,करोयडोन आनी सविनडोन.

## पुरसकार
ताका 'किंग अँफ तिप्पलसॅनचरी' पाञ फावो जालो,कारण
तो पयलो संचालक आसलो जाणे ३०० नॅान स्टोप डॅरामा'सुकरीना' १९८५ वर्सा कायक्रम केले. ताची प्रतिश्टा सडून,ताजे कडेन खुबशे नॅान-स्टोप डॅरामा आसा,जे १०० सुमार कायक्रमा जाल्यात, जशे 'दुडु आनी ज्ञिन्यान', 'घराया', '१०लाख' ,ताका गुलाब पुरस्कार,कोका कोला पुरस्कार,सिन टायमस पुरस्कार,तियाञ
अकादमी पुरस्कार-तिसरो दरजो बरी तियाञ सादरीकरणाक पयल्या फामाद तियाञ उत्सवात हागा मेवळ्ळो आनी ताचो सत्कार सुवाळो
तियाञ उत्सव मंडळ हांच्या १२५ वर्साव्यादिसा जालो.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
श्रीरंग नार्वेकर

**श्रीरंग नार्वेकर** हो एक तियात्रिस.

## वावर
श्रीरंग पांडुरंग नार्वेकर  ल्हान पणापासून मराठीनाटकांत अभीनय करतालो. गोयचे मराठी रंगमंचेक ताची वर्गणी खूब व्हडली आसा. श्रीरंग खूब कश्ट करून कोंकणी नाटकाचो बंदोबस्त करतालो, जेन्ना रंगमंचर नाटका करपाक रंगमांची नासली हाचे खातीर ताका गोंय तीयात्र अकदमी कडसून मान म्हणून ‘लाईफ कोन्टिबुशन टू तीयात्र’ पुरस्कार फावो जालो. कोंकणी रंगमंचीर श्रीरंग नार्वेकर नाटकांत भाग घेतिल्लो. त्या नाटकांचे नांव ‘ताची कोरामोत.’ हे नाटक पूंडलीक नारायण दांडे हाणी बरयल्ले. गोंय स्वातंत्र जाले उपरांत, चडशे मुंबईतलें नाटक रंगमेळ समाशेक्ष करून तीयात्राचे रंगमेळ गोयांत येवन नाटक करपाक लागले. पयली माचयेर खेळ करपाची क्रुती श्रेष्ठ आडखळ आशिल्ली कारण गोयांत नाटक घर मांडपाचे नासले. श्रीरंग नार्वेकर स्वता एक कलाकार आशिल्लो. ताका अशे सादले की बार्देस आनी तीसवाडींतले लोकांक प्रत्यक्ष पळोवपाक मेळपाक जाय जे प्रयोग मुंबईतल्यान येतात. देखून ज्याचे ताचे नगरपालीकेंतल्यान परवांगी घेवन ताणे मापुसा आनी पणजींत तातपुरते माटोव घातलो. मापुसामाटोवांक श्री. शांतादुर्गा नाट्य ग्रिह अशे नांव दिले आनी पणजी माटवाक श्री. माहालक्ष्मी नाट्य ग्रिहअशे नांव दिले. ताणे हजारानी तियात्र त्या माटवांत रचले. त्या माटवांक लोक नार्वेकराचो माटो अशें म्हणटाले.

अशे एक भी अणभवी तीयात्र कलाकार आशचे ना जांचे तियात्र मांचेर घालपाक नार्वेकरान मदत केली ना. जे.पी सैझालीन, ते. सी. आलवारीस, सौझा फेराव, आन्टोनी मेनडीस, आल्फ्रीड रोज, जासीन्टो वाझ, एम.बोयॅर, एरीसटाईड्स डायस, नेल्सन अफोन्सो आदी हांका नार्वेकराच्या माटवामत तीयात्र करपाची संद माचेर मेळ्ळी. 
जरी श्रीरंग नार्वेकर मराठी नाटकांत वयर सरला तरी तो कोंकणी तीयात्राचो बळीश्ट आदार जावन आसा. आनी ताणे केन्नाच मराठी नाटक कलाकार आनी तीयात्राच्या कलाकारा मदी भेद भाव करूंक ना. श्रीरंग नार्वेकराचे हे खाशेले गूण ताका खरो ‘कल्चरल एक्टिविस्ट ओफ गोवा’ अशें म्हणटात. तीयात्राचेर मांडी घालपाचे काम, ते भायर श्रीरंग नार्वेकरान कोंकणी सीनेसटान काम केले. ताचे नांव जावन आसा ‘सुखाचे सोपाण.’ तो तांतून लक्ष्मण शेट हाची भुमीका करतालो. तो उगडास उरपा सारको आशिल्लो.

श्रीरंग नार्वेकरान चडशे सगळे रचील्ले चळवळींत भाग घेतिल्लो कित्याक तर गोंय आनी गोयकारांच्या तीयात्राचे उमेदीची जतनायेक लागून. ताणें ‘ऑपीनीयन पोल’1967 वर्सा हातूंत भाग घेतील्लो. आनी गोंय वीलीनीकरण महाराष्टांत विरुध्द झुझले. परत, 1978 वर्सा, तो कोंकणी गतींत मुखेली आशिल्लो. जे कोंकणी भास गोंयचे कचेरींतली भास करपाक आसले. श्रीरंग नार्वेकर हो एक लेखकूय आशिल्लो.

## पुरस्कार
 मागीर रशीयाची भोवडी करून ताणी ‘म्हजी रशीयाची भोनडी’ हो कोंकणींत पुस्तक बरयलो जो की रोमी लिपीयेंत आशिल्लो ताका कोंकणी कला केंद्र म्हापसा कडसून लीटररी पुरस्कार फावो जाले. ताणे मराठी भाशेंत सुद्दा एक पुस्तक बरयलो. ‘रंगात रंगलो मी’ जो फामाद जाल्लो. ताचे नाटकांक खातीर योगदान हाकांच लागून ताका कल्चरल असोसियेशना कडसून खूबशे पुरस्कार फावो जाले. 
* बालशोव रंगमंच मोसकोव ताका आमंत्रीत रशीयात केले आनी पुरस्कार दिलो. 
* स्टेट गोवरमेंट 2001 ताका पुरस्कार दिल्लो. 
* गोय कला-अकदमींत ताका‘रंग पुरस्कार’ फावो जालो.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
जॉनक्लारो फर्नांडीस

**जॉनक्लारो फर्नांडीस** हो कोंकणी तियात्र माचयेचो फकिवंत कलाकार.

## जल्म
जॉनक्लारो फर्नांडीस, 5 डिसेंबर 19—ह्या दिसा जल्मलो.

## वावर
फाटल्या 60 वर्सा पसून तियात्राची परंपरा राखून दवरपा खातीर तशेंच तियात्राच्या प्रगती खातीर ताणे योगदान दिलां. ते एक अशे तियात्रिस्त जाणे तियात्राचो इतिहास समाजा मुखार खूब वावुरले. कोंकणीचो पयलो तियात्र ‘इटालियान भुरगो’ हो 17 एप्रील 1892 वर्सा माचयेर हाडिल्लो म्हण ताणे सोद केल्लो.हो पयलो तियात्र न्यू आल्फ्रेड थिएटर, मुंबय हांगां सादर जाल्लो. आयज त्या जाग्यार पुलीस कमीशनराचे मुखेल ऑफीस आसा.

२५ डिसेंबर १९५३ रोजी 'कामील बॉटलेर' नांवाच्या तियात्रांत काम करून आपल्या वावराची सुरवात केली. आजपर्यंत, ताणे १५ तियात्र बरयल्या जाची नांवांरिणकारी जांवोय, निर्मिलोलीसून, गुपीत कारण, घराब्याची दुर्दोशा, उतराचीमुदी, पुर्तुगेज कोलवोंत, त्रेवीस वोर्सां, कोंकणी आदवोगाद, इंग्लेज मॅडम, तांबडीमाती, रोस्तादाकओस्ताद, विंगळीनाचपीण, सिव्हिलकाझर आनी अमेरिकन डॉलर.
ताचो तियात्र पुर्तुगेज कोलवोंत हो फामाद जाल्लो तियात्र तशेंच 100 वयर प्रस्तुती करपी पयलो तियात्र.पुर्तुगेज कोलवोंत हो सगल्यात लोकप्रीय आसून लेगीत ताका आपल्या ‘23 वोर्सां’ ह्या तियात्राची संहिता आवडटा.

ल्हानपणापासून कोंकणींतल्यान तो बरयतालो. ताचे पयलें लेखन 'चाबूक' रोमीं लिपीयेंतल्या नेमाळ्याचेर छापून आयलें. खरे म्हणल्यार ते चाबूक ह्या नेमाळ्याचेर सततपणी बरोवपी आशिल्ले. ताचो चडशे बरोवप ल्हान कथा आशिल्ल्यो. सोपूत, बिरमोत. हें कोण जायत? आनी तें कोण जायत? ह्यो तांच्यो लोकप्रीय जाल्ल्यो काय कथा.
गोवा टाइम्स,सोत उलोय, गोवाएक्सप्रेस,नवीगोवा,गोंयचोआवाज,गुलाब,गोवन रिवीवह्या नेमाळ्यांनी तशेंच म्हयन्याळांनी तो बरयतालो.

गोंय स्वतंत्र जाल्या उपरांत ते गोंयां आयलें आनी आपलें लिखाण चालूच दवरलें. नवीन टायम्स्, हेराल्ड आनी गोमंतक टायम्स् सारक्या दिसाळ्यांनी ताचे लिखाण छापून आयलां. तियात्राचेर, ताच्या रक्षणाचेर, प्रगतीचेर आनी गोंयच्या समाजांत तियात्राचें म्हत्व दाखोवन दिवपाचो श्रेय फक्त ह्या म्हान मनशाक वता जाचे नांव जॉन क्लारो फेर्नांडीस.

ते एक कादंबरीकार आनी तांच्यानी आपली पयली कादंबरी नोर्सीचो मोग 1966 वर्स छापून हाडली. तशेंच तांचो तियात्र 23 वोर्सां कला अकादमीन प्रकाशीत केल्ल्या तियात्राचो जेलो ह्या पुस्तकांत आस्पावला.
गोंय मुक्ती पयली ऑल इंडिया रेडियो, मुंबय हांगां आपलीं नाटकां सादर करून कोंकणी तियात्राक म्हत्वाचें योगदान दिलां.  तांकां जायत्या पुरस्कारानी सम्मानीत केल्लो आसा.

## पुरस्कार
* 1980 वर्सा कोंकणी दिसाळें गोंयचो मोग हाणे तांकां मॅन ऑफ द यीर म्हण वेंचून काडिल्लो.
* १९९३ह्या वर्सा तियात्राची१००वर्साजाल्ल्या निमतान तांच्या योगदानाखातीर तांचो भोवमान केल्लो. 
* २००३हयावर्सा अखिल भारतीय कोंकणी साहित्या सम्मेलनांत तांचो भोवमान केल्लो.
* 1995 वर्सा गोंय सरकारान तांकां गोंय राज्या संस्कृतीक पुरस्कार 93-94 दिल्लो.
* २००४ह्या वर्सा दाल्गाद कोंकणी अकादमी हाणी दाल्गाद कोंकणी अकादमी पुरस्कार दिवन तांच्या वावराचो भोवमान केल्लो.
* कलाआनीसांस्कृतिकसंचालनालय,गोंय सरकारान2009 वर्सा तियात्र अकादमीच्या उक्तावण सुवाळ्याक तांचो भोवमान केल्लो.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
ಅನುಶ್ರೀ

ಟಿ.ವಿರ್, ಕನ್ನಡ ಚಾನೆಲಾಂತ್ ಕಾರ್ಯೆಂ ನಿರ್ವಾಹಕ್ ಜಾವ್ನ್ **ಅನುಶ್ರೀ** ಕಾಮ್ ಕರ್ನ್ ಆಸಾ. ತಿಣೆಂ ಪ್ಲೀಮಾಂತ್‌ಯಿ ಕಾಮ್ ಕೆಲಾ. ತಿಕಾ *ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್* ಆನಿ ಮೊಸ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಾಭ್ಯಾತ್.

## ಲ್ಹಾನ್ ಪಣಾರ್

ಬೆಂಗಳೂ‌ರ್‌ಚ್ಯಾ ತುಳು ಭಾಷೆಂತ್ ಉಲೊಂವ್ಚ್ಯಾ ಕುಟ್ಮಾಂತ್ ಅನುಶ್ರೀ ಜಲ್ಮಲ್ಲೆ. ತೆಂ ಲ್ಹಾನ್ ಪಣಾರ್ ಆಸ್ತಾನಾ ತಾಚ್ಯಾ ಆವಯ್- ಬಾಪಾಯ್ ಥಾವ್ನ್ ಪಯ್ಸ್ ಆಸ್‌ಲ್ಲೆ. ತಿಚ್ಯಾ ಭಾವಾಚೆಂ ನಾಂವ್ **ಅಭಿಜಿತ್**. ತಿಣೆಂ ೫ನೇ ಕ್ಲಾಸ್ ಸೈಂಟ್ ಥೋಮಸ್ ಬೆಂಗಳೂರಾಂತ್ ಶಿಕ್‌ಲ್ಲಿ ಮಾಗಿರ್,ತಿಕಾ ಪ್ಲೀಮಾಂತ್  ಕಾಮ್ ಕರುಂಕ್ ಫಾವೊ ಜಾಲೆಂ.

## ಕಾಮ್

ಅನುಶ್ರೀ ಪಯ್ಲೆಂ ಈ ಟಿ.ವಿ ಕನ್ನಡ ಚಾನೆಲಾಂತ್ **ಡಿಮ್ಯಾಂಡಪೊ ಡಿಮ್ಯಾಂಡು** ಮ್ಹಳ್ಯಾಂತ್ ಕಾರ್ಯೆಂ ನಿರ್ವಾಹಕ್ ಜಾವ್ನ್ ಕಾಮ್ ಕೆಲಾ ಆನಿ ತಿಚೆಂ ಪ್ರತಿಭೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಲಾ. ತಿಂ *ಬಿಗ್ ಬಾಸ್* ಮ್ಹಳ್ಯಾ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋಂತ್ ಪ್ರಾತ್ ಕೆಲಾ. ಥಂಯ್ ೮೦ ದೀಸ್ ವಸ್ತಿ ಕರ್ನ್ ಆಸ್‌ಲ್ಲೆ. ಹೆಂ ಸೊಡ್ನ್ ಕಾಮಿಡಿ ಕಿಲಾಡಿ ತಶೆಂಚ್ ಕಾಮಿಡಿ ಕಪ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಾಂತ್ ಪಾತ್ರ್ ಕೆಲಾ. ಬೆಂಕಿಪಟ್ಟಣ ಮ್ಹಳ್ಯಾ ಪ್ಲೀಮಾಂತ್ ತಿಣೆಂ ಕಾಮ್ ಕೆಲಾ. ಹ್ಯಾ ಪ್ಲೀಮಾಂತ್ ಕಾಮ್ ಕೆಲ್ಲ್ಯಾಕ್ **ಬೆಸ್ಟ್ ಡಿಬೇಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ**  ಆನಿ ತಶೆಂಚ್ ಮುರಳಿ ಮೀಟ್ಸ್ ಮೀರಾ ಮ್ಹಳ್ಯಾ ಪ್ಲೀಮಾಂಕ್ **ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಫಿಲ್ಮ್** ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಾಬ್ಲ್ಯಾ.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿ

## ಟಿ.ವಿಂತ್ ಕಾಮ್

#೨೦೦೫-ಟೆಲಿ ಅಂತಾಕ್ಷರಿ
#೨೦೦೬-ಡಿಮ್ಯಾಂಡಫ್ಫೊ ಡಿಮ್ಯಾಂಡು
#೨೦೦೬-ಸ್ಟಾರ್ ಲೈವ್
#೨೦೦೭-ನಮಸ್ತೇ ಕಸ್ತೂರಿ
#೨೦೧೫-ಬಿಗ್ ಬಾಸ್
#೨೦೧೫-ಸರಿಗಮಪ
#೨೦೧೭-ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಡ್ಯಾನ್ಸ್
#೨೦೧೮-ಸರಿಗಮಪ 
#೨೦೧೯-ಸರಿಗಮಪ ಲಿಟಲ್ ಚ್ಯಾಪ್

## ಉಲ್ಲೇಖ್

वर्ग:ಕನ್ನಡ್ ಪಾನಾಂ
ಅರ್ಚನಾ ಉಡುಪ

**ಅರ್ಚನಾ ಉಡುಪ** ಏಕ್ ಭಾರತಾಚ್ಯಾ ವಿಶಿಸ್ಟ್ ಗಾವ್ಪಿ ಜಾವ್ನಾಸಾ. ಸಡಾವತ್ ಜಾವ್ನ್ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಂತ್ ತಿಣೆಂ ಗಾಯನ್ ಕೆಲಾಂ.

## ಬಾಲ್ಯ ಜೀವನ್ ಆನಿ ವೃತ್ತಿ

ಅರ್ಚನಾ ಉಡುಪ **ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ**, **ಹೊಸನಗರು** ಮ್ಹಳ್ಳ್ಯಾ ತಾಲೂಕಾಂತ್ ಜಲ್ಮಲ್ಲಿ. ಝೀ.ಟಿವಿ ಕನ್ನಡ ಚಾನೆಲಾಂತ್ ಸ.ರಿ.ಗ.ಮ.ಪ. ಸ್ಪರ್ಧ್ಯಾಂತ್ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ್ ತಿಕಾ ಫಾವೊ ಜಾಲೆಂ. *ಹಾಡುತ್ತಿದೆ ಕನ್ನಡ ಕೋಗಿಲೆ* ಮ್ಹಳ್ಳ್ಯಾ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ ಂತ್ ಜಡ್ಜ್ ಜಾವ್ನ್ ವಾವ್ರ್ ಕರ್ನ್ ಆಸಾ.

## ಮುಖ್ಯ್ ಪದಾಂ

#ಬರೆಯದ ಮೌನದ ಕವಿ
#ನನ್ನ ಮನೆ
#ಮನಸ್ಸೇ ಮನಸ್ಸೇ
#ಕಲ್ಯಾಣವೆನ್ನೀರೆ
#ಎಲ್ಲಿರುವೆ ನೀನು
#ಹಬ್ಬ
#ಇಂದು ಶುಕ್ರವಾರ

## ಪುರಸ್ಕಾರ್

*ನವರಸ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
*ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಭಾಗಿರತಿ ಮ್ಹಳ್ಯಾ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ ೨೦೧೨ ಂತ್ ಪದವಿ
*ಆರ್ಯಭಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-೧೯೯೯-೨೦೦೦
*ಹೆಮ್ಮೆಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-೨೦೦೦-೨೦೦೧
*ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-೨೦೦೧-೨೦೦೨

## ಉಲ್ಲೇಖ್

वर्ग:ಕನ್ನಡ್ ಪಾನಾಂ
सेबासत्यांव इनासियो दे सोजा

## जल्म
सेबासत्यांव इनासियो दे सोजा हांचो जल्म १९३३ वर्सा फेब्रुवारीच्या ९ तारकेर, बार्देज तालुक्यांतल्या आसगांव ह्या गांवात जालो.

## तियात्राची आवड
आपल्या बापायक आनी काकाक कार्नावालाच्या खेळांनीं, तियात्रांनीं आनी गांवांत जावपी हेर सणांनीं अभिनय करतात ते पळोवन, ६-८ वर्सांचे पिरायेरूच तांचे मन तांचेकडेन आकृष्ट जालें. कांय वेळान तेवूय तांच्यावांगडा तातूंत भाग घेवपाक लागले आनी तांणी तियात्रांत अभिनय करपाची तशीच तियात्र बरोवपाची कलालेगीत आत्मसात केली.

## मुखेल तियात्र
१९ वर्सांचे पिरायेर तांणीं आपलो पयलो तियात्र ‘तोड्डोकी बोर्नाल’ (१९५२) बरयलो. ताचे उपरांत ‘दोन दिसांचो भाटकार’ (१९५४), ‘कोण दिता नासलेल्यांक आदार’ (१९५७), ‘कोण ती ओस्तोरी?’(१९५९), ‘म्हाका फावो जालें’ (१९६१), ‘लव मॅरेज’ (१९६२), ‘कोरतुबांचें फारिकपोण’ (१९६३), ‘फावो ना तें मेळोना’ (१९६४), ‘विझमितांचो खुरिस’ (१९६५), ‘शेतकार गोंयकार’ (१९६८), ‘म्होजें नोशिब’ (१९६९), ‘उगडासार विसोर’ (१९६९), ‘फुडाराचेर शेवोट’ (१९७०), ‘घात आपल्याक सोंतोस पेल्याक’ (१९७२), ‘आयज ना तोर फाल्यां’ (१९७४) आनी ‘तुका लागोन’ (२००१) हे तियात्र बरयले.

## दुस-यो आवडी
 हाचेभायर मोंसिगनोर सेबासत्यांव रुदोल्फ़ दाल्गाडो, ह्या आसगांवच्या पूताचे यादीन तांणीं एक खास कांतार बरयलें आनी तें १९५७ वर्सा आपल्या तियात्रांत गायलें. तशेंच तांणीं १२५-साकून चड कांतांरां घडयल्यांत. तांतूंत मांडो, डुओ, डुएट, त्रियो आनी क्वॉर्टेट समाविश्ट आसात.

## हेर कार्यां
इगर्जेंखातीर, क्लबांखातीर, भुरग्यांची बाग, आदी सामाजिक कार्यांखातीर फंड एकठांय करपाक अशा ब-या कारणांखातीर तांणी बरयल्ल्या चडश्या तियात्रांचें माचयेर प्रदर्शन जालां. ते आपणाल्या गांवच्या क्रिस्तांव तश्याच हेर धर्मांच्या लोकांचे रिणी आसात, चडकरून श्री. पियो पिंटोचे जाणीं ताकां सांस्कृतीक कार्यावळींचें आयोजन करपाक नैतिक तसोच आर्थिक तेंको दिलो.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
Natalam

**Natalam** ani Paskam – heo Kristanvanleo don mukhi an vhodd porbo.  Natalanche porbent Jezucho zolm somarombhtat. Dusrea utramni sangchem zalear Devacho Put monis-rupan hea sonvsarant zolmolo ho gutt somarombhtat.  Paskanchie porbent Jezuchem mornnacher zoit somarombhtat.  Jezu morun tisrea disa novena jivont zalo. Jezuchea punorjivontponnachi porob. Dusrea utramni, hi porob, Kristi ani taronnik nodren, Paskanchea ghuttachi porob. Patkanche Soddvonnechi porob.

#### Natalam

Natalam, Kristi bhavatiank Kristachea dusrea yenneak toyar korta.  Hem Kristachem dusrem yennem fuddarak ek khori ghoddnni.  Ti ken'na ghoddttoli hem ami nook.  Tea khatir ami amchea patkantlim utthun Krista vatten vollunk goroz.  Patok Devachea Rajeachea yenneak addkholl zaunk favonam.  Zuanv Batista bhaxen Povitr Sobha, Kristavank sogllo vell monstap (repentance) porgott korta ani Somiachea hea dusrea yenneak toyar asunk ulo marta.

Sumar chovtea xekddeant thavn Kristanvam Jezucho zolm (Natalam) somarombhunk laglim.  Natalam ho ek chodd umedicho sonn.  Zoxem zoxem hi porob lagim pavot ieta toxem-toxem ek attvich umed ani anon dattun yeta.  Khuxalkai bhoron yeta.

Natalanchi porob Goychea vatavoronnant Goykarank ek soglleant vhodd ani anondbhorit porob.  Somest Goykarank ektthaim haddpi hi porob. He porbe nimitan soirim-dairim, ixtt-mitram ekamekak mellttat, vicharpus kortat. Kitlei motbhed,vaittponn aslear legit, Natalanchea disa sogllim ektthaim zatat.  Pordesant ani aispos aslolim Goykaram Natalank aplea ganv-ghora yevpacho nem dhortat.  Aplea kuttumba vangdda hi porob korunk anvddetat. Natalam khorench ek kuttumbik porob.

Aiz Natalam ek jagtik (global) somarombh zala.  He porbe vixim poramporo dosturio (customs) ani jevnnam-khannam zori desam, sonskrutayam ani hovamana pormannem veg-vegllim tori tea disachi umed sogllim ontoram hupta.  Ho porbecho dis soglleank suttiecho dis zal'lean hi porob konnachoi somaromb koso zala.  Je bhaxen aiz him Natalam zatat te drixttin hie porbent sonvsari ani udeogi mon dhirim-dhirim bhitor sorunk laglam.

Pun khorea Natalanchie porbecho orth Biblient melltta. Xubvortomanachea don pustokancher tacho ul'lekh asa : Matev 1: 18-25 ani Lukas 2 : 1-20.  konn bhaxen Mariek Jezu zolmolo tem hea avesvoramni sanglam.  Tachea zolma vixim jeo vichitr vostu ghoddleo teo Devachie yevzonne pormannim zaleo oxem Kristanvam sotmantat.  Jezu ek khalto ani durboll monis-rupan ailo.  Provadianchea pustokamni tachea zolmachi khobor adim guddench sangloli asli.

“Sobd monis zalo ani amchea modem jielo”  ho Dev-monisponnacho ghutt, Natalant, Kristanv somarombhtai

वर्ग:Totvaxastr / Philosophy
वर्ग:Dhorm / Religion
वर्ग:Itihas / History
वर्ग:Romi panam
जॅसी डायस

**जॅसी डायस** हो एक ति़यात्र कलाकार

## जल्म
मारीया कोसेसाव कारदोझो हाका जॅसी डायस ह्या नावान वळखतात.ती जोस मानुयेल कार्दोज आनी रोबटीना पेटरोसीना हांची धूव.  तांचो जल्म 30 में 1946 ह्या वर्सा मुंबईच्या जे.जे हॅास्पिटलांत जालो.

## वावर
जॅसीचे आवयक तशेच तिच्या दोगूय भावांक तियात्राची खूब आवड आसली. तिचो व्हडलो भाव लूकास कोकणी नाटकुली बरयतालो. णव वर्साचे पिरायेची आसताना ताणी आपल्या भावान बरयल्ल्या एकसुरो नावाच्या नाटकांत काम केले. 10 वर्साचे पिरायेची आसताना फ्रेनसिस्को-दे-पार्रा हे एक बरे नाटक बरोवपी आनी घडोवपीहाणी तांका तांच्या  'लागमोडी सून' नावाच्या तियात्रांत वावरपाची संद दिली. तिणे आपली पार्ट बेस बरे तरेन सादर केलो आनी हाजीर आशिल्ल्या दर्शकांची काळजा जिकून घेतली. सिरियाको डायस हांचे लागी ती काजार जाली.ते एक सुटके झुजारी तशेच नामनेचे कलाकार आसले.

तिच्या कामाची सुरवात 1963 वर्साक जाली. तेन्रा आलफ्रेड रोझ आपले "दोतोर आदवोगाद' आनी डायरेक्टर सायब नावाची नाटका घेवून सादर करपाक गोयांत आयिल्ले. तेन्रा जॅसीक तांच्या पगडा वागडा काम करपाची संद मेवली कारण मुंबईच्या एका कलाकाराक येवपाक शक्य ना जाले. तिणे त्या पात्राचे हाव भाव एकाच दिसान शिकली आनी माचयेर घेली. तिणे पटोवन दिले की ती एक बरी गायक आनी अभिनेत्री.
आयज मेरेन जॅसीन सुमार 90 डायरेक्टराच्या तियात्रानी ती वावुरल्या, प्रेम कुमार हांचो 'काकुत नासलोलो' ,'कोणाक म्हूणो माय', 'मोरतीकार', मिंगेल  रोडस हाच्या 'बापुल भाव', 'घोरचे केस्ताव' , रिको रोड्स हांच्या 'पायचे व्होडपोण', 'बायलेक लागोन', डेनीस सिक्वेराचो 'दोगुय म्होजे पूत',आलफ्रेड रोजाच्या 'मुनीस वो देवचार', रोबीन वाज हांच्या 'शांतीचे लोगीन', सी आलवारीसाचो 'भाटकार दे गोवा', 'म्होजी वोनी', पुण सगळ्यांत आवडीचो आसलो सी आलवारिस.

तिका सुरवातेक मुखेल पात्राची भुमिका करपाक दिल्ली, पुण तिका ड्रामेटीक घडणुको हे करपाक तिका जमताले आनी हातूंत तिका यस लेगीत मेवलो. तिणे सी. आलवारिस, आलफ्रेड रोज, आनी एम बोयरावांगडा डुयेट म्हूटल्यात. तिणे आरोसिम आनी सोझा , रोबीन आनी ग्रेग हांच्या सागातान त्रायो गायल्ल्यात. तशेच तिणे ओडीयो केसेटीचेर गायला जशे बाब लोरेन्स दे तिराकोल हाची 'भांगराचे ताडू' बाब पिटर हाची 'ट्युरिस्ट सेंटर'.कोकणी विडयो फिल्म 'गिरेस्तकाय', 'झाबाबदारी' आनी उडटा तो बुडटा असल्या कोकणी विडियो फिल्मसांत तिणे अभिनय 
केला.

कत तियात्रूच न्हय तर खेळ तियात्रानुय तिणे अभिनय केला.तातूतले काय जावन आसा लिगोरियो फर्नाडीस हाचो 'ओरोंब आनी शेवोट ' ए. एम पाचेको हांचो 'फातोर' एनथनी सांस हाचो 'दारवोटो' .'उजवाड पालोयलो' हातूंत तिणे आपल्या अभिन्याचो शाप सोडलो.
तिणे आपल्या तीन तियात्रांचे मार्गदर्शण केला ते जावन आसा 'सालाझार' 'चित्राकार' आनी 'कोणाक म्हूणो माय?'.

## पुरस्कार
जायते पुरस्कार तिका फावो जाले.रेमी को
लाको हाणे बरयल्लो तियात्र 'घोराचे सुख' तातुत तिका सायन टायम्सांसून बेस्ट अभिनेत्रिचो पुरस्कार फावो जालो. में 20,1993 वर्सा हनुमन नाट्य घर म्हापसा काला मोगी कांदोली तिचो सतमान केलो.तियात्रा खातीर केल्या प्रदशणाखातीर तिका पुरस्कार दिलो. गोय राज्य संस्क्र्त पुरस्कार तिका फावो जालो.

वर्ग:तियात्रिस्त/Tiatrist
वर्ग:देवनागरी पानां
कोण तो खूनी (तियात्र)

'कोण तो खूनी'  हें तियात्र, सोवारीस ब्राझीनो कालापूरकार हांणी बरयलआ।

## पात्रां
रमेश        – दिलीपाचो बापूय
दिलीप       – रमेशाचो पूत
कुजूमेंत      – रांदपी
सालाद पेद्रू    – रांदपी
मेटिल्डा       – फ्रेडिची आवय
फ्रेडी         – मेटिल्डाचो पूत
एनाक्लेटो      – हिल्दाचो तितीव 
मारिया        – विनोदी कलाकार
हिल्दा        – फ्रेडिचे मोगी
मोकेम्बो       – एक गुंडा
मि. एक्स     – गुंडाचो सांगाती
मि.007      – गुंडाचो सांगाती
पुलीस
डॉक्टर

## कथानक
पयल्या पड्ड्यान आमका दाखयला, रमेश आनी कुजूमेंत उलयता इतल्यान दिलीप भितर सरता. रमेश ताका पयशे दिता आनी सिग्रेटीचें पॅकीट हाडपाक सांगता. दिलीप वता. 
एक मनीस घरांत भितर सरता आनी रमेशाक प्रोपर्टीच्या कागदांचेर सिग्नेचर कर म्हूण धमकायता. ताचेर गुळी मारता आनी जबरदस्तीन सिग्नेचर करून घेता. रमेश मरच्या पयली, ताणें आत्महत्या केल्या म्हूण सांग म्हणता ना जाल्यार ताच्या पुताकूय जितोच मारता.अशें सांगून तो मनीस वता. रमेश मरता.

कांय दिसा उपरांत दिलीपाक जाणून येता, आपल्या बापायन आत्महत्या करुंक ना, ताचो कोणी तरी खून केला. हीं गजाल तो फ्रेडीक आनी हिल्दाक सांगता. ती दोगांय दिलीपाक मदत करपाक तयार जाता. फ्रेडिची आवय {मेटिल्डा} हिल्दागेर कामाक आसता. हिल्दाची आवय- बापूय भायर पडिल्ल्यान ताच्या तितीवान {एनाक्लेटो} ताका सांबाळिल्ले आसता पूण ताचो तितीव सामको सुवार्थी आसता. ताणें हिल्दाच्या बापायची सगळीं जमीन आपल्या नांवार करून घेतिल्ली आसता. फ्रेडी खूब गरीब आसता म्हूण एनाक्लेटोक फ्रेडी आनी हिल्दाचे मोगाचे नातें मंजूर ना. 
फ्रेडी आनी हिल्दाज्या जाग्यार मेळटा थंय एनाक्लेटो लिपून रावता { हिल्दा फ्रेडीक मेळूंक वता कांय ना तें पळोवपाक..}. दिलीप - फ्रेडी आनी हिल्दाक आपल्या तकलेन आयिल्ले दुबाव सांगता...ह्यो सगल्यो गजाली एनाक्लेटो आयकता.

मागीर एनाक्लेटो थोड्या गुंडांक आपयता {मि. मोकेम्बो, मि. एक्स आनी मि.007} आनी फ्रेडी आनी हिल्दाक किडनॅप करपाची सुपारी दिता. तांका किडनॅप करता आनी बांदूनदवरता. फ्रेडी आनी हिल्दा एकामेकाची दोरी सोडयतात, ती लिपतात इतल्यान थंय एक मनीस येता...ताचे तोंड धापलेले आसता पूण ताच्या उलोवप्यान फ्रेडी आनी हिल्दाक तो मनीस कोण हें कळटा.
फ्रेडी आनी दिलीप एनाक्लेटोगेर पुरावे सोदपाक वतात,दिलीप दारार उबो रावून कोण येता जाल्यार पळयता. हे एनाक्लेटो पळयता आनी ताचेर फार सोडटा आनी पिस्तोल दिलीपाकडेन उडयता. दिलीप मरता.
हे पळोवन फ्रेडी काचाबूल जाता आनी पिस्तोल आपूण हातांत धरता...पुलीस फ्रेडीक दिलीपाचो खून केला म्हूण ताका धरून व्हरता.फ्रेडीची सुटका जाता..पुलीस एनाक्लेटोगेर वता आनी पिस्तोलाविशी विचारता...ताचे कडेन जाप आसना..पुलीस ताका अरेस्ट करता.

मनशान इतलोय सुवार्थी आसपाक जायना. आपलेकडेन जें कितें आसा तातूंत आमी सुखी रावपाचो प्रयत्न करपाक जाय.

## संदर्भ

वर्ग:Tiatr / तियात्र
वर्ग:देवनागरी पानां
काळो फातर (तियात्र)

**काळो फातार** हें तियात्र सिझार डिमेलो हांणी बरयला.

## पुस्तकाची म्हायती

हें पुस्तक उजवाडावपी सिझार ड्रामेटीक ट्रुप पणजें–गोंय.छापपी आल्त टायपसेटर, मिरामार पणजें-गोंय.ह्या पुस्तकाची 
पयली आवरुत्ती सप्टेंबर 2011 आयल्ली आनी ह्या पुस्तकाचे मोल 70/-

## पात्रां

• निवेदक

• कार्लोस

• बॉस्को

• मोनू

• इमिल

• सरिता

• झिको

• डॉ.कुलासो

## कथानक

कार्लोस खूब खोशी आसलो कारण ताका धा वर्सानी चलो जाल्लो.पूण ताका उपरांत कळता ताची घरकान्न भायर पडल्या.ताचो भुरगो कोणतरी चोरुन वरता.तो त्या रागान दोन न्रिदोष भुरग्यांचो आपलोंच भुरगो म्हण जीव घेता.कार्लोसक त्या भुरग्यांचो खून करतना मोनू पळयता आनी ताचें घर आनी भाट आपल्या नांवार करुन मानू ताका मारुन उधयता.20 वर्सा उपरांत देखाव दाखयला सरिता पयलेंच खेपे आदवोगादपणाची कॅस हातांत घेता पूण ताका खबर नासता झिको मोनूचो चलो म्हण.कार्लोसाचो आत्मो काळ्या फातरान आसलो.ताका आपल्या पुताक पळोवपाची उमळशीक लागिल्ली.झिको आपल्या बापायक वाचोवपाक एक तर्क काडटा सरिता आपल्या खोशयेन जर कॅस हरले जाल्यारच तो तेच्या वांगडा लग्न जातलो.मोनू आपलो जीव घेता आनी मरचा आदी एक चीट बरयता,ताणें कशें कार्लोस भाटकाराचे घर आपल्या नांवार केले तें सांगपाक.

## संवाद

सादी आनी सोपी भास वापरल्या.थोड्या उतरांचो अर्थ कळना.
निवेदक “ आयज काल समाजांत अशेंच वयता थंय जीव दिता कोणूच आपलें काळीजदारपोन धाकूंक तयार ना.”

## संघर्ष

ह्या तियात्रान कार्लोस आनी ताच्या पुता वांगडा संघर्ष दाखला.कार्लोसाचो आत्मो ल्हान आसतना चोरुन वेल्ल्या पुताक पळोवंक सोदतालो.
झिको आनी सरिता मदीं संघर्ष दाखला.सरिता झिकोच्या भुरग्याची आवय जावपाचे आसता मागीर तो ताका धमकायता जर तें कॅस जीकत जाल्यार ताका तो सोदून वतलो.
कार्लोस आनी मोनू मदीं संघर्ष दाखला.मोनू अंधश्रध्देच्या नांवार कार्लोसा कडल्यान निश्पाप भरग्याचो खून करता.

## वातावरण निर्मिती
 
गार्डनाचो देखाव बोस्को आनी इमिल तांच्या भुरग्याक पायण्यात घालून हाडटा.
घर आनी काळ्या फातराचो देखाव आदवोगाद सरिता मोनूच्या घराची तपासनी करता थंयच ताका काळो फातर दिसता.
कोर्टाचो देखाव आदवोगाद सरिता आपली पयली कॅस झगडपाक कोर्टात वता.

## संदर्भ

काळो फातर ह्या तियात्राच्या पुस्तकांच्यान घेतला.

वर्ग:देवनागरी पानां
जिवित सांबाळुन (तियात्र)

**जिवित सांबाळुन** हो तियात्र सुकुरो रिबेलो हांणी बरयला।
               
## लेखकाची म्हायत्ती
सुकुरो  रिबेलो  हांचो जल्म चिचोण्या गांवांत जालो. ते कथा, कविता, संगीत- नाटक, तियात्र बरयतात.“नोवी कोमरी” हे  नाटकुल्याचे पुस्तक 2007 ह्या वर्सांक उजवाडाक आयला.कोंकणी भाशे खातीर ते वावुरतात.

## पात्रां
* डेवीड - डॅडी
* सीमा –  मामी
* माय –  सासूमाय
* निफा – चेडु
* मिकी – निफाचो पयलो मोगी
* टिना- सीमाची इश्टीण
* रिकी – निफाचो दुसरो मोगी
* भुरगो – ओनाथ भुरग्यांच्या आश्रमांतलो
* सिस्टर – मादर्

## कथानक
जिवित सांबाळुन ह्या तियात्रांत निफा जे आसा ते नकळत आवयपणाच्या भेशार आसता.ताचो आवय बापुय ताका त्या भुरग्याक कुसव्यांत मारपाक सांगता पुण ताचे मन ताका अशें करपाची गवाय दिना आनी ते त्या भुरग्याक जल्माक हाडुन अनाथ आश्रमांत दिवपाचे थारायता.जेन्ना निफाक कळटा ते स्वता एक अनाथ आश्रमांतले भुरगे आसा तेन्ना ताचो पयलो मोगी ताका सोडून वता ते आपलो जीव सोपोवपाचो प्रयत्न करता. पुण ताच्या आवय-बापायच्या सांगण्यान  ते आपलो निर्णय बदलता. जेन्ना निफा त्या भुरग्याक जल्म  दिवन आश्रमांत वरता तेन्ना तांचो दुसरो मोगी रिकी मुखार येता. तो ताच्या लागी काजार जावपाक तयार जाता आनी त्या भुरग्याक पोशपाक आनी आपले नांव दिवपाक तयार जाता.

## म्हणीचो वापर
ह्या तियात्रांत कांय म्हणीचो वापर केलो आसा .देखीक-- KAM ’ZALEM ANI VOIZ MELO ANI VOIZACHEA  HATANT DANDDO DILO.

## भाशा शैली
ह्या तियात्रांत थोड्या कठीन शब्दांचो वापर केलो आसा. तियात्राची भाश सादी सोपी आसा लोकांक एकदा वाचल्यार समजूपी अशी.

## सघंर्श
ह्या तियात्रांत आमकां डॅडी आनी माय म्हणचे पूत आनी आवय हांच्या मदी सघंर्श दिश्टी पडटा तो तिच्या सुनेक लागुन जाता. सीमा आनी टिना मदी सघंर्श जो टिनाच्या नसायपणाखातीर जाता.निफा आनी मिकी मदी जालो सघंर्श जेन्ना मिकिक कळटा निफा ताच्या आवय-बापायचे चेडु नासुन एक अनाथभुरगे जावन आसा.

## तियात्राची  विशेशताय
ह्या तियात्राचो विशय खुब गंमबीर आसा.ह्या तियात्रान समाजान जें घट्टा ताचे पडबींब दाखवपाचो लेखकान प्रयत्न केला.

## संदर्भ
जिवित सांबाळुन

वर्ग:Tiatr / तियात्र
वर्ग:देवनागरी पानां
फूट(तियात्र)

**फूट** हें तियात्र फॉस्तो व. द. कोस्ता हाणीं बरयलां.

## बरोवप्याची म्हायती
फॉस्तो व. द. कोस्ता, हांचो जल्म 2 जुलै 1958 वर्सा साश्टी वाठारांत जालो.मुंबयच्या गोरेगांव हांगा सेंट. प्यूज कॉलेजींत  10 वर्सा कोंकणी शिकोवपी म्हूण वावुरलें.  ताणें आपले तियात्र गोंय तशेंच मुंबयंत माचयेर हाडून नामना जोडल्यात. खरो इश्ट, होच तो मनीस, अनुपकारी पूत, दयाळ काळजाचो आनी फूट हें तांचे तियात्र गोयांत तशेंच मुंबयंत खूब गाजल्यात. मुंबय, गोंय आनी पुण्यांत ह्या तियात्राचे सुमार 63 प्रयोग जाल्ले. तोच तियात्र ऑडियो कॅसेटी रुपानूय प्रस्तूत जाल्लो आसा.मुंबयच्या आकाशवाणिचेर भासाभास,मुलाखत आनी भाशणां वरीं तें सदांच आयकूंक येतात.गोंयच्या संस्कृती संगिताचेर आधारीत ताणें खुबश्यों गीत -संगिताच्यो कॅसेटी प्रस्तूत केल्यात.

1983 वर्सा “फूट” ह्या तियात्राक तांका “मॅन ऑफ द  इयर” पुरस्कार फावो जालो.तांच्या साबार जिणेंत तें लेखक, शिक्षक, संपादक, प्रकाशक, पत्रकार, नाटककार, संगितकार म्हण वावुरल्यात. तांच्यानी साहित्यीक आनी संस्कृतीक मळार खूब वावर केल्लो आसा.

## पात्रां
* **हास्तेन**
* **नोरान्हा**
* **पावलू**
* **ब्रॅंडा**
* **रिगो**
* **लोविना**
* **रोल्दावं**

## कथानक
हास्तेनाची मोगिका(ब्रॅंडा) एका तोव्याची धूव, नोरोन्हाक ते मान्य आसना आनी ताका दिसता एका तोव्याची धूव तांच्या घरांत सोबचिना आनी देखून तो हास्तेनाक ब्रॅंडा लागी काजार जावपाक दिना.आनी सांगता जर तूं ब्रॅंडालागी काजार जातलो जाल्यार आपूण तुका घराचो, दोवलतिचो वांटो दिवचोना, भिकाऱ्याक वाट्टलो आनी मुंडकाराक घर दितलो. हास्तेन घर सोडून वचपाचे चित्ता. हास्तेन आपली सुटकेस घेवन पावलुचे घरा वता आनी आपणाक थोडेदिसांखातीर आस्रो मागता. पावलू ताका घरांत रावूंक दिता.ब्रॅंडा आनी हास्तेनाचे काजार जाला.

हास्तेनाचो एक्सिडेंट जाला आनी तो घरा उरला. तांच्यानी घेतिल्ले रीण फारीक करुंक जाय आसले म्हण ब्रॅंडा ओवरटायम करताले तें हास्तेनाक खबर नासले आनी तो ताचेर दुबाव घेवूंक लागता, ताका दिसता की ब्रॅंडा आनी रिगो मदी कितें तरी चालू आसा आनी देखून तो ताका सद्दा घरा पावूंक उशीर जावपा फाटले कारण विचारता, जाल्यार तें सरळ ताका आपूण उशीर पावपा फाटले कारण सांगता. लोविनाचो बॉस हास्तेन आनी तें लोविना हास्तेनाच्या मोगान पडला.

हास्तेनाच्या घरा कोण ना ते पळोवन सद्दा हास्तेनाच्या घरा ताची खबर घेवंक येताले.
ब्रॅंडा बाबाची फी, दुडू नाशिल्ल्यान भरूंक पावना आनी हास्तेन पर्चेज मॅनेजर आसून लेगीत फी भरूंक शकना हाचेर ब्रॅंडाक आपलीच लज दिसता. ताच्या भिकारपणाक तो ब्रॅंडाक दोशी थारायता.
लोविना हास्तेनाच्या मनांत ब्रॅंडा बद्दल वायट ताच्या मनांत भरता. हास्तेनाकूय आता लोविनाचेर मोग जाता. लोविना हास्तेनाक ब्रॅंडाक डिवोर्स दी म्हण्टा, हास्तेन लेगीत ताका वचून विचारता, ब्रॅंडा डिवोर्स दिवूंक तयार जाता पुणून ताका सांगता की आपल्याचेर दोन उपकार कर, पयले- आमच्या पुताक आपूण व्हरतली आनी दुसरे- तूं तुज्या सेक्रेटरीक आमगेर घेवन यो. हास्तेन ताका मान्य जाता. पूण लोविना मात येवूंक तयार नासले, शेवटाक तें येता आनी ब्रॅंडा ताका म्हणटा हास्तेन आपल्याबराबर धा वर्सा रावलो आनी अचकीत तूं मेळे आनी आमच्या संसारात फूट घातली तर अशेंच तुजाय जिवितांत कोणूय फूट घालू येता हे आयकताच तें हास्तेनाक सोडून वता.

## संघर्श
लोविना आनी ब्रॅंडा मदी हास्तेनाखातीर संघर्श.

हास्तेन आनी ब्रॅंडा मदी जेन्ना हास्तेनाचे लोविना बराबर अफॅर चलिल्लें.

## संदर्भ

वर्ग:देवनागरी पानां
आमी सगळीं एक ( तियात्र)

**पुस्तकाची म्हायती**

-        प्रकाशन—गोवा कोंकणी अकादेमी अंक 78

-        पयली आवरूत्ती –2006

-        उजवाडावपी – गोपाल कशण पाडगेंवकर

-        छाप्पी – स्वर्णमुद्रा प्रिंटस

-        मुखेल चित्र – डोमनीक कोरदो

-        मोल – 25 रुपया

**तोमाझीनो कारदोज**

**लेखकाची म्हायती**

•      तांच्यानी बी.एस.सी ...बीएड...एम.ए चें शिकप केंला.

•      सुरवातीच्यान ते कोंकणी भाशेचे  चळवळींत वाटेकार आशिल्ले.

•      तांच्यानी आयज मेरेन 17 पुस्तकां उजवाडायल्या.

•      11 तियात्र.

•      पांच वर्सा विधान सभेचे सभापती

•      कोंकणी भाशा मंडळ आनी अनेक संवस्थेचे साहीतीक पुरस्कार फावो जाल्या.

**पात्रां**

•      बाप्पा (शेजारी)

•      रोजीन (शेजान)

•      दोतोर

•      रवी (बाप्पाचो पूत)

•      मिकेल (रोजीनाचो पूत)

•      सान्तु (गांवचो एक आंकल)

•      रापोसो (राजकी फुडारी)

•      नेन्सी (रापोसोची धुव)

•      चिमुलकार (राजकी फुडारी)

•      शीला (चिमुलकाराची धुव)

•      भाटकार (गांवचो भाटकार)

**कथानगक**

आमी सगळी एक ह्या तियात्रान बरोवपी तोमाझीनो कारदोज दोन धर्मा मदी राजकारणर्यांनी आपणाक मतां मेळपाखातीर कसो ह्या कोंकणो आनी क्रिस्तांव शेजा-या मदी फूट घालता हें स्पशटपणान तियात्राच्या माध्यमांतल्यान प्रेक्शकांच्या दोळ्यामुखार मांडलां.

ह्या तियात्रान कोंकणी आनी क्रिस्तांव धर्माची घरा दाखयल्यात . हे दोन धर्म वेगळे आसून सुध्दा बाप्पा आनी रोजीन मांय हांचेमंदी धर्माचो बंधन नासून एकवटान रावपी एकामोकांच्या ब-या वायटाक पावपी आनी तोंच्या भुरग्यां मदी इश्टागत दाखोवन दिल्या.

तियात्रान मिकेल आनी रोवीच्या मोगीकां विशी मांडला पुण दोगांय शीला आनी नेन्सी दोगांयच्या बापांयक { रापोसो / चिमुलकार } तांच्या लग्न जावपाचेर न्हयकार आशिल्लो . चिमुलकार आनी रापोसो राजकारणी आशिल्ल्यान दोगुय बाप्पाक आनी रोजीनाक एकामेकां विशी भडकायतात  आनी ती दोगांय एकांमेकांक माराक उडटात हें ते फकत मतां खातीर करतात. निमणेकडेन रवीक  दुयेत पडटा आनी ताका रगताची गरज आसता आनी मिकेल ताका रगत दिता आनी तो वाचता .मागीर बाप्पा आनी रोजीनाक कळून चुकता की तांच्यामदी फूट घालपी ते राजकारणी म्हण.

**संघर्श**

बाप्पा आनी रोजीन – कारण तीं दोगांय रीजकारण्यींच्या सांगण्यान एकामेकामदी दुसमानकाय हाडटा.

नेन्सी आनी रापोसो -- कारण रीपोसो ( नोन्सीचो बापुय) नेन्सी आनी मीकेलाच्या आड येता.

शीला आनी चीमुलकार – हांगासरुय तशेच शिला आनी ताच्या बापायमदी  लग्नाक न्हयतकार दिल्लयान वाद दिश्टी पडटा.

**भास**

•      कांय उतरां वाचपाक कठीण लागता.

•      भास सोपी आसा.

**म्हजें मत**

ह्या तियात्रान कळून येता की तीसरो मनीस आमच्या इश्टगतीन फूट घालपाक आयलो तरी इश्टागतीचेर विश्वास आसपाक जाय.

वर्ग:Tiatr / तियात्र
वर्ग:देवनागरी पानां
घोराचे सुख

**घोराच्ये सुख** हे एक तियात्राचें पुस्तक।

## पुस्तकाची  म्हायती
हे पुस्तक लेखक रेमी कोलासो हांचानी बरयला. पुस्तकाची पयली आवृती – 2006,उजडावपी:गोपालक्रिशना पाडगांवकर सचिव, गोंय कोंकणीअकादमी,पणजी,छापपी:कस्तुरी ग्राफिक्स,धावली फोंण्या गोंय, मुखेल आनी भितरले चित्र:दोमनीक कोरडो, मोल:50 रूपया.

## लेखकाची म्हायती
लेखकाचो जल्म 19 सितेंमबर 1925 सांवोड्या जालो. मुळावे शिक्षण गोंयान जाले. 25 वर्सा फुडले शिक्षण घेवपाक मोंबय गेलें. भागींत्लो मोग तियात्रेक ओसतोरेची भुमिका करून कानकोनचे माचेयेर पयलेच फावट पावले. 1995 वर्सा आपलो पयलो तियात्र सातवो साक्रमेंत बरोवन माचयेर दाखयलो. भावपानाचो कायदो, सुख तरवोतेंचे, म्हजो कुनहेड, घोराच्ये सुख, चोवथो मांदमेंट, जोलमाचो गाव, दोन कालजा, आता कोन सुखी, आताचो तेप, कितेक उपकारले, ओसतोरेचो मोग हि तियात्र माचयेर दाखयली. घराचे सुख नावाची केसेट उजवाडायली.

लेखकाक कलेच्या मळार 1991-92 वर्सा गोय राज्य संस्क्रुत पुरस्कार आनि 1971 वर्सा सिने टायमस पुरस्कार फावो जाला.

## पात्रां
* मारियन - बापूय
* ऑनथिनीयो - व्हाडलो पूत
* कारमेलीन - बायल
* ओलवो - दूसरो पूत
* हेलन - ओलव्याची बायल
* जोस - तीसरो पूत
* बेटी - जोसची बायल
* मारीयो - धाकटो पूत
* लिलीयन - भोयन
* बोसटीयो - वोलखीचो मनीस
* पा.विगर - गावचो विगर
* फ्रांक - सोयरिकेचो पयलो न्हवरो
* इवोन - सोयरिकेचो दुसरो न्हवरो

## कथानक
लग्न जावच्या पयली चारूय भाव बरे मिळोन रावताले. तांचामदी कसलोच वाद जाय नासलो. चारूय भाव भयणीक खूप बरे करताले. तिन पूतांचे काजार जाल्या उपरान घरान वाद जावपाक सुरवाद जाला. धाकटो पूत पाद्रिचे शिक्षण घेतालोल. लिलीयनाक पयली फटिगं सोयरिक येता. सुनां मदि झगडी जाता. बायलांखतिर पूतां मदि गैरसमज जाता. सुनों वेगळेचार करपाक सोदतात. बापूय वेगळेपणाच्या र्निणया विरुद आसता. सुनों मदि मारहाण जाता. चुकिची जाणीव जाता. लिलीयनचे आयवोन बरोबर लग्न जाता. शेवटाक तिगूय सुनों आपूण आवय जावपाची गजल सांगतात. सगळे जांण कातार म्हूणोन तियात्र काबार जाता.

## भाशा-शैली
क्रिस्ती समाजाची भास आसल्या कारणान मातशे समजोन घेवन थोड्या उतरांक अर्थ लावचो पडलो. थोडी उतरां वाचपाक कठिन आशिल्ली.

## संवाद
सगळी जाणां उलयल्यांत. सगळ्यांमदी भासाभास जाला ती समजता.

## वातावरण र्निमीती
तिनूय सुनों मदी झगडी जाता. ती एकामेकाक मारतात, आड्ड्यो मारतात, व्हडलो बोवाळ जाता. कोणाचो हात मोडटा, कोणाचो पाय मोडटा. तांचा मदी झगडी मिटोवपाक नन्डन मुखार वता. तेन्हा ताजा नाकाक धाकट्या भावाची बायल (बेटी) घास काट्टा.

## संदर्भ

वर्ग:देवनागरी पानां