Ñe'ẽjoajukatu

**Ñe'ẽjoajukatu** () ha'e ñe'ẽtekuaa vore ñenerekombo'éva mba'éichapa ñambojoajuva'erã ñe'ẽ ñe'ẽjoajúpe. 

## Ñemboja'o
### Ñe'ẽjoajukatuete
Ñe'ẽjoajukatuete () ha'e pe ñanerekombo'éva mba'eichapa ñambojoajukatuva'erã ñe'ẽ ñe'ẽjoajúpe. Ñamohendaraẽva'erã teroñe'ẽ ha upéi ae teroñe'ẽje'éva. 

Techapyrã:

Pe karai marangatu  oguata pya'e iñangirü ndive
*teroñe'ẽ		teroñe'ẽje'éva
*(Sujeto)		(Predicado)

### Ñe'ẽjoajukatu ha'angáva
Ñe'ẽjoajukatu ha'angáva () ha'e pe ñanerekombo'éva mba'éichapa jaipurukatuva'erã ñe'ẽ hemiandu porã ha hemiandu mbareteve hag̃ua. Oñemboja'ojey kóicha:		

#### Temiandu ta'ãnga puru (Figuras de Pensamiento)
* Mbojoavýva (*antítesis*): Kóva ojehu ojehu jave peteĩ ñe’ẽjoajúpe mokõi temiandu ojoavýva. 

**Pe karai oñe'ẽrõ nde rekirirĩ.**

* Mbosyrysóva (*apóstrofe*): Kóva ojehu ñañehendukárõ ñande remiandu (ñande py’aite guive osẽva) peteĩ tapicha añóme.

**Che ru! rohechaga'u jepémo remanóma.**

* Moñondivéva (*comparación*): Kóva ojehu ñambojoja jave mokõi temiandu ha jajuhu ndojoavyiha, Ojojogua hikuái. 

**Pe mitã iporã yvotýicha.**

* Mbotuicháva (*hipérbole*): Kóva ojehu ñambotuichaitereírõ peteĩ mba’e.
  
**Hova atãve itágui.**

* Mbojoguáva (*metáfora*): Kóva ojehu jaipurúrõ ñe’ẽ jere ja’e hag̃ua peteĩ mba’e, ambue ñe’ẽ térã ñe’ẽ’apesã rupive.	
	
**Nde resa kuarahy'ãme tapytu'u.**

* Mbo'aváva (*personificación*): Kóva ojehu ñambohekovérõ peteĩ mba’e hekove’ỹva. 	
	
**Yvága ohekuavo hesay nembyasývo.**

#### Ta'ãnga apopygua puru (Figuras de Construcción)
* Moimba'ỹva (*elipsis*): Kóva ojehu nañamoĩmbáirõ ñane remiandupegua. Sapy’ánte peteĩ ñe’ẽjoajúpe tero ipore’ỹ, ndaipóri ha katu oñeñandu oĩha.	
	
**...resẽta che ndive.**

* Mboje'ejeýva (*pleonasmo*): Kóva ojehu ñambojo’áro peteĩ ñe’ẽ (ña-mombaretevévo upe ja’eséva),  jepémo natekotevẽi. 	

**Che resa rupi ahecha.**

* Ñe'ẽmomýiva (hipérbaton): Ñe’ẽjoajúpe oĩ ñe’ẽ omyikuaáva hendágui ha jepémo upéicha naiñambuéi pe he’iséva.

**Kalo oguata kuehe<br>**
**Kuehe Kalo oguata<br>**
**Oguata kuehe Kalo<br>**

### Ñe'ẽjoajukatu apopyguáva
Ñe'ẽjoajukatu apopyguáva () ha'e pe ñanerekombo'éva mba’éichapa ñambojoajuva'erã ñe'ẽ ñe'ẽjoajúpe hesakã ha oñeikümbyporãhag̃uáicha. 

Techapyrã:
*Oguata Kalo pya'e katupyry ndive Peru mitãrusu peve Chore (Ndaja’ekuaái).
*Kalo, mitãrusu katupyry, oguata pya'e Peru ndive Chore peve (Ja’ekuaa).

### Ñe'ẽjoajukatu poguyguáva
Ñe'ẽjoajukatu poguyguáva () ha'e pe ñanerekombo'éva mba'éichapa jaipurukatuva'erã ñe'ẽ ha ñe'ẽpehẽtai moĩmbahárõ. Techapyrã: 
*Pe mitã ou ñúgui (Ja’ekuaa)
*Mitã pe ou gui ñu (Ndaja’ekuaái).

"Gui" niko ñe’ẽriregua, upévare -héra he’iháicha- oñemohenda’arã ñe’ẽ rire mante, araka’eve ñe’ẽ mboyve. Upéicha avei, teroja moteĩva techaukarã "pe", katuete oñemohendava’erã tero mboyve, araka’eve tero rire.

### Ñe'ẽjoajukatu mbojojáva
Ñe'ẽjoajukatu mbojojáva () ha'e pe ñanerekombo'éva mba'éichapa ñambojojakatuva'erã umi ñe'ẽ ñe'ẽjoajúpe. Techapyrã: 
*Pe mitãita oguata pya'e (Ndaja’ekuaái)
*Pe mitã oguata pya'e  (Ja’ekuaa)
*Mitãita oguata pya'e (Ja’ekuaa)
*Pe karai oguatajoa korapýre (Ndaja’ekuaái)
*Umi karai oguatajoa korapýre (Ja’ekuaa)
*Ore jaguapy oñondive (Ndaja’ekuaái)
*Ñande jaguapy oñondive (Ja’ekuaa)

## Mandu'apy
*Por David Galeano Olivera (ATENEO DE LENGUA Y CULTURA GUARANI)

Ñemohenda:avañe'ẽ