Tetã Pindoráma Róga techaukarã jekái

**Tetã Pindoráma Róga techaukarã jekái** oikókuri pyharekue, ára 2 jasyporundy ary 2018-pe, upe Tetã Pindoráma Róga techaukarãme opytáva Quinta da Boa Vista rendápe, Rio de Janeiro távape, jekái guasu ohundi haimete opa tembikuaa rembiechapyrã oñembyaty va'ekue upe ógape 200 ary pukukue jave, amo 20 sua tembiechapyrã hepyite oĩ akue ku óga ipype.

Umi tembiecharã hepy hi'ári, oñehundi avei upe óga guasu héra Paço de São Cristóvão ipype oguereko akue techaukahápe, Pindoráma Mburuvichavete róga guasu ymaite, hóga ahoja ho'apa ha hogyke ikuapaite, umi mbohapy ijyvy atã oñehundi avei.

## Jekái

Ára 2 jasyporundy 2018-pe, oñembotymi rire pe óga techaukarã, oñepyrũ tata guasu oñemosarambíkuri umi mbohapy óga ijyvy atãre, upe okarusu héra Quinta da Boa Vista-pe, Rio de Janeiro távape. Tata mboguehára aty oñehenói 19 aravo mbytépe, ha pya'e oguahẽ upépe.

Oikóvo 21 aravo, tata guasu osẽma mboguehára poguýgui, sapy'ánte okapu, tata okakuaave ha ipochyve, irundy tata mboguehára aty oho va'erã. Tapichakuéra ku óga hi'aguĩ oikóva oho Quinta da Boa Vista-pe ohecha hag̃ua pe jekái. Ohasa rire 15 aravo'i, peteĩ tata mboguehára aty ambuéva, ikatupyryvéva, oike ku óga techaukarãme omboty hag̃ua umi koty ne'ĩra oñehundíva ha ohecha hag̃ua mboy mba'e tembiechapyrã hepy oñehundímava.

Amo 22 aravópe, umi omba'apóva óga techaukarãme mombyrýgui ohecha tata mboguehára aty omomichĩvo tata pochy. Umi mokõi mbohapýgui ijyvy atã oñehundímava ha hóga ahoja ho'apaitémava. He'iháicha karai Edson Vargas da Silva, aranduka ñangarekohára omba'apóva óga techaukarãme 43 ary ojapo ha oimékuri upépe oñemboguévo upe tata guasu, “Hetaite kuatia oĩ, hóga ahoja niko yvyra ijapopyre, heta mba'e pya'eite ojehapýva”.

## Mba'e oñehundi

### Tembiechapyrã hepy oñembyaímava

Tetã Pindoráma Róga techaukarã niko óga ijyvy joa mbohapýva, umi mbohapy ijyvy atã oñehundi ha hóga ahoja ho'apaite. He'iháicha upe karai omotenondéva ku óga techaukarã, Luiz Fernando Dias Duarte, opa umi Mburuvichavete Teresa Cristina hembiapo ha mba'ekuéra ojehapypa, táva yma Pompéja ra'anga guasu oñehundipa, Tetã yma Ndaome Mburuvichavete apyka guasu, Pindoráma ypykue ñe'ẽnguéra rembikuaa oñembyai ave. Umi mba'e tembiechapyrã oñehundímava apytépe oĩ yvypóra kangue itapyre tujavéva ojejuhúmava Pindoráma retãme, ojejuhu ary 1974-pe ha oñembohérakuri*Luzia*. Hetaite tejurusu kanguekue Pindoráma retãme ojejuhu akue oñehundi. Avano'õ opaichagua rembireja ha rembiapo hepy ojehapypa avei, Áfrika ha Amérika ypykuekuéra rembiapo, oĩkuri avei Polinésia ypykuekuéra rembiapo.

Ojekuaa oĩ heta mba'e tembiechapyrã hepy noĩri upe ógape, ha upévare noñehundíri. Táva Rio de Janeiro mymbarenda techaukarã guasu, pe jekái hi'aguĩete opytáva, noñehundíri avei. Umi irundy kuimba'e oñangareko pe ógare oiko aja jekái guasu osẽkuaákuri óga techaukarãgui ha avave nomanói.



File:MaxakalisaurusTopai Rec.jpg| *[[Maxakalisaurus]]*
File:Afresco de Pompéia 02.jpg|Ta'anga ymaite táva Pompéja pegua
File:Museu Nacional - UFRJ - Detalhe Teto.jpg|Ta'anga porã oĩva peteĩ koty ahojáre
File:FileBendegó meteorite, front, National Museum, Rio de Janeiro2.jpg|Bendegó arapyrendy, ojejuhúva 1784 arýpe, noñehundíri
File:Trono de Daomé MN 01.jpg|Tetã yma Ndaome Mburuvichavete apyka guasu
File:Múmia pré-histórica de indivíduo do sexo masculino 01.jpg|Te'õngue kã Atakáma pegua, amo 4000 ary orekókuri.



## Mandu'apy


Ñemohenda:Táva Rio de Janeiro