open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
انجیر

left|thumb|انجیر

left|thumb|انجیر

انجیر درخت  که اونه ایسم علمی فیکوس (Ficus) ایسه جه خانواده (Moracee) موراسه ایسه و دارای 600 گونیه. که ویشتر وحشی یا زینتی ایسده مانند درخت معروف به درخت کاتوچو (فیکوس الاستیکا) که هم زینتیه و هم صنعتی . فیکوس بنگالنسیس و فیکوس رلیگیوزا انواع زینتی ا گیاه ایسده که تزئینات مین و به عنوان آپارتمانی گیاه مصرف زیادی داره.

انواعی که باغبانی مین مصرف واسی  مورد ایستفاده قرار گیرده عبارتده جه: فیکوس کاریکا ، فیکوس پالماتا و فیکوس پودوکاریکا. فیکوس کاریکا همان انجیر معمولی ایسه که به عنوان میوه مورد ایستفاده قرار گیره . ولی فیکوس پالماتا و فیکوس پودوکاریکا ویشتر تلقیح انواع انجیر خوراکی واسی کاشته به. 

## عکسان



Image:Nargil.jpg|نارگیل
Image:Ananas.jpg|آناناس 
Image:Fandogh.jpg|فندق
Image:Anate1.jpg|انار
Image:Sib1.jpg|سیب
Image:Limoo.jpg|ترش لیمو
Image:Esfenaj.jpg|اسفناج
Image:Khorma.jpg|خرما
Image:Khrrboze.jpg|خریزه
Image:Khiar.jpg|خیار
Image:Khakshir.jpg|خاکشیر
Image:Adas.jpg|عدس




رده:زیست
کلبادشرقى دهستان

## کلبادشرقی دهستان روستاهان
کلباد شرقی ایسم ایته دهستان ایسه شهرستان گلوگاه مین جه اوستان مازندران.

*لمراسك
*تيرتاش
*سراج محله
*ريحان اباد

رده:مازندران
کلبادغربى دهستان

## کلباد غربی دهستان روستاهان
کلباد غربی ایسم ایته دهستان ایسه شهرستان گلوگاه مین جه اوستان مازندران.

*مهديرجه
*قلعه پايان
*ولمازو
*سنگ يابسر

رده:مازندران
أردبيل

**أردبيل** ايته شأر ايران ٚ خۊرخۊسي کلسيا ناحيه مئن ايسه. أ شأر أردبيل ٚ اۊستان ؤ أردبيل ٚ شأرستان ٚ مرکز ايسه. أردبيل ٚ جمعيت ۱۳۹۵ سال ٚ مئن ۵۲۹,۳۷۴ نفر (۱۵۸,۶۲۷ خانوار) بۊ.

## توشکه

## سربس

رده:جوغرافی
فارس ٚ اۊستان

**فارس ٚ اۊستان**، ایته جه ايران ٚ اۊستانان ایسه گه ايران ٚ نسا نهأ. أ اۊستان ۱۲۲,۶۰۸ کيلۊمتر مۊربع پيلئکي أمرأ، ايران ٚ چارؤمي پيله اۊستان ؤ ۵,۰۵۴,۷۰۰ نفر جمعيت ٚ أمرأ (۱۴۰۰ شمسي سال، ايران ٚ آمار ٚ مرکز ٚ جمعيتي برآورد ٚ أساس)، ايران ٚ چارؤمي پۊرجمعيت ٚ اۊستان محسۊب به. ۱۴۰۲ شمسي سال ٚ کيشۊري تخسيمان ٚ أساس، فارس ٚ اۊستان ۳۷ شأرستان، ۹۷ بخش، ؤ ۱۲۴ شأر دأشتي. فارس ٚ اۊستان ٚ مرکز، شيراز ایسه گه ويشترين جمعيت-أ أ اۊستان ٚ مئن دأره ؤ کيشۊر ٚ پنجؤمي پۊرجمعيت ٚ شأر محسۊب به. شيراز ٚ پسي، مرودشت، جهرم ؤ فسا شأران، ترتيب ٚ أمرأ أ اۊستان ٚ پيله شأران ایسد ؤ هرته ويشتر جه ۱۰۰ هيزار نفر جمعيت دأرده. أ اۊستان ٚ مۊهم ٚ ايقتصادي منابع، کيشاورزي ؤ دامداري، مۊختلف صنعتي شأرکان، پالايشگاهان، پترؤشيمي صنعتان، ؤ مۊختلف نيرۊگاهان ايسده. فارس ٚ اۊستان ٚ آو ؤ هوا متنوع ايسه ؤ سه نؤع کۊهستاني، معتدل، ؤ گرم ٚ مئن تخسيم به. فارس ٚ اۊستان، خۊ فرهنگي، تاريخي، طبيعي، ؤ مذهبي جاذبه‌ئن ٚ أمرأ، ايته جه ايران ٚ مۊهم تۊريستي مرکزان ایسه. هأتؤني، اي سري جه ايران ٚ مۊهم دانشگاهي مرکزان ني فارس ٚ اۊستان ٚ مئن نهأده.

## کيشوري تخسيمان
left|thumb|فارس اوستان

left|thumb|فارس اوستان

## سربس
جرگه:ايران ٚ اۊستانان
کۊردستان ٚ اۊستان

**کۊردستان** ايته جه ايران ٚ اۊستانان ايسه. أ اۊستان ٚ مرکز سنندج ايسه ؤ کلسيا جه خۊرخۊسي آذرباىجان ؤ زنجان ٚ اۊستانان، خۊرتاو ٚ جه زنجان ؤ همدان ٚ اۊستانان، نسا جه کرمانشاه اۊستان ؤ خۊرخۊس ٚ جه عراق ٚ کۊردستان-أ فأرسه. کۊردستان ٚ اۊستان، عراق ٚ أمرأ ويشتر جه ۲۰۰ کيلۊمتر سامانسر دأره. کۊردستان ٚ اۊستان ايران ٚ کيشوري تخسيم ٚ أساس ٚ سر ۱۰ شأرستان، ۲۹ شأر، ۳۱ بخش، ۸۶ دهستان ؤ ۱۶۹۷ مسکۊني رۊستا دأره.
أ اۊستان ٚ پيلئکي ۲۹,۱۳۷ کيلۊمتر مربع ايسه ؤ ايران ٚ ۱۶اؤمی پيله اۊستان ايسه. براساس ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن، أ اۊستان ٚ جمعيت ۱,۶۰۳,۰۱۱ نفر بۊ.

## کيشوري تخسيمان
left|thumb|کۊردستان ٚ شأرستانان

## سربس
جرگه:ايران ٚ اۊستانان
خۊزستان ٚ اۊستان

**خۊزستان اۊستان**، ايته جه ايران ٚ اۊستان ايسه گه ايران ٚ خۊرخۊسي نسا مئن نهأ ؤ اۊن ٚ نسا فارس ٚ خليج ٚ ورجه قرار بيگيته دره. خۊزستان اۊستان ٚ پيلئکي ۶۴,۰۵۷ کيلۊمتر مۊربع ایسه ؤ ۴,۷۱۰,۵۰۹ نفر جمعيت ٚ أمرأ (۱۳۹۵ خ.)، ايران ٚ پنجؤمي پۊرجمعيت ٚ اۊستان ایسه. ۱۳۰۳ سال ٚ مئن، خۊزستان ٚ اۊستان ٚ مرکز شۊشتر ٚ جه أهواز-أ مۊنتقل بؤبؤست ؤ تا هأسأ، أهواز أ اۊستان ٚ مرکز ؤ پيله شأر ایسه. خۊزستان ٚ اۊستان، فارس ٚ خليج ؤ أروندرۊد ٚ ورجه نهأ. أ اۊستان ايته راهبردي ؤ ترانزيتي جۊغرافي جيگا مئن نهأ. خۊزستان، تئران ٚ اۊستان ٚ پسي، ايران ٚ اۊستانان مئن ويشترين ناخالص ٚ توليد-أ دأره. تاريخي نظر ٚ جه، خۊزستان ايته جه ايران ٚ فلات ٚ قديمي‌ترين مسکۊني منطقه‌ئن ایسه گه انسان ٚ زيوش اۊن ٚ مئن ۲,٧٠٠ سال مسیح ٚ ميلاد ٚ قبل ؤ عيلام تمدؤن ٚ شکل گيري ميلاد ٚ قبل ٚ سوؤمي هيزاره-أ واگرده. خۊزستان، کلسيا جه لؤرستان ٚ اۊستان، خۊرخۊسي کلسیا جه ايلام، خۊرتاوي کلسيا ؤ خۊرتاو ٚ جه چارمحال ؤ بختياري اۊستان، خۊرتاوي نسا جه کۊهگيلۊیه ؤ بؤیرأحمد ٚ اۊستان، نسا جه بۊشهر ٚ اۊستان ؤ فارس ٚ خليج، ؤ خۊرخۊس ٚ جه عراق ٚ کيشۊر ٚ أمرأ سامانسر دأره. خۊزستان ٚ اۊستان هأسأ ۱۸ نماینده ايسلامي شؤرا مجلس ٚ مئن ؤ ۶ نماینده رابري خبرگان مجلس ٚ مئن دأره.

left|thumb|خوزستان اوستان

## کيشوري تخسيمان

## سربس
جرگه:ايران ٚ اۊستانان
پيلا داريۊش

**پیلا داریۊش** هخامنشيئن ٚ چارؤمي شا بۊ ؤ ویشتاسپ ˇ وچه، آتوسا همسر و پیلا کۊرؤش بو.
جایگزین=پیلا داریوش|بندانگشتی|پیلا داریوش

## پادشاه هخامنشیان

* سلطنت:۵۲۲–۴۸۶ پیش از میلاد (۳۶ سال)

* پیشین:گئومات

* جانشین:خشایارشا

## سربس

* تاریخ ایران از حسن پیرنیا
اردشیر یکم (هخامنشی)

اردشیر یکم ایته از هخامنشی پادشاهون ، خشایارشاهِ زأک ایسه.
## هخامنشیان پادشاهان

رده: تارئخ
خولو

یه بخش انسان جه بدن که اویجه گو بوورون آیه و موت خاج میان (کون خاله) قرار بیگیفته داره
مرکزي اۊستان

**مرکزي** ايته جه ايران ٚ اۊستانان ايسه. أ اۊستان ٚ مرکز ؤ پيله شأر أراک ايسه ؤ کلسيا جه ألبۊرز ٚ اۊستان، خۊرخۊسي کلسيا جه قزوين ٚ اۊستان، خۊرتاوي کلسيا جه تئران ٚ اۊستان، خۊرتاو ٚ جه قؤم ٚ اۊستان، خۊرخۊس ٚ جه همدان ٚ اۊستان، خۊرخۊسي نسا جه لؤرستان ٚ اۊستان ؤ خۊرتاوي نسا جه اصفهان ٚ اۊستان-أ فأرسه. مرکزي اۊستان، سابق عراق نام دأشتي ؤ عربان ٚ زمات اۊن ٚ نام «عراق العجم» بۊ. عراق هۊ أراک ٚ معرب بۊبؤسته واجه ايسه. مرکزي اۊستان ايران ٚ کيشوري تخسيم ٚ أساس ٚ سر ۱۲ شأرستان، ۳۵ شأر، ۲۶ بخش، ۶۶ دهستان ؤ ۱۳۹۴ مسکۊني رۊستا دأره.
أ اۊستان ٚ پيلئکي ۲۹,۵۳۰ کيلۊمتر مربع ايسه ؤ ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن أساس ٚ سر، أ اۊستان ٚ جمعيت ۱,۴۲۹,۴۷۵ نفر بۊ.

## قدیمی آثار
اراک مدرسیه سپهدار - اراک حمام چار فصل - اراک بازار مجمو عیه تاریخی - آتشکوه آتشکده -  دوریه اشکانی ستونان - ساوه مسجید جامع آجری مناره , ..

## مرکزی صنعت

اوستان مركزی جه اوستانان صنعتی كیشور به حیساب آیه ، وجود صنايع مادر اراك مین ا شهرا به ایته جه قطبان صنعتی كیشور تبدیل بوگوده هطویی وجود كارخانان زیاد و توليدی ساوه شهرستان هم خودش ا مسئلبا بازگو کونه. 

اوستان موهمترين صنعتی كارخانان عبارتده : لاستیک چاکونی پارس (تایر پیروزی ) ماشين چاکونی ، الومينيوم چاکونی ، كابل چاکونی – كمباين چاکونی ، كارخانه هپكو(سازندیه ماشين آلات راه سازی) كارخانان پروفيل چاکونی و لولهان آبياری آلومينيومی ، كارخانان آونگان (سازندیه پايه فلزی انتقال نيرو)- ادوات كشاورزی كارخانه - توليد نورد آلومينيوم كارخانه - روناس رنگ - پالايشگاه - پتروشيمی – آذرآب نيروگاه و ....

## کیشاورزی
حدود 19 درصد اوستان مساحتا كیشاورزی زمینان ، 57 درصد زمینان مرتعی ، 24 درصد زمینان غير کیشاورزی مانند  درياچه ، كوير ، جاده و شهران تشكيل دهده. اوستان كیشاورزی محصولان شامل: توليد  گندم ، جو ، حبوبات ، آفتابگردان ، پنبه ، چوغندر قند ، پامودور و پياز ایسه. 

قسمتی جه تولیدان شهرستانان که صادر هم بده:

*اراك شهرستان جا: گندم ، جو ، انگور ، سبزيان و خشكبار
*ساوه شهرستان جا: انار و طالبی و پسته
*محلات شهرستان جا: كاهو و گل
*تفرش شهرستان جا: بادام و آغوز
*خيمن شهرستان جا: پايز و لوبيا و گندم 

حدود 50 درصد مردوم ا اوستان روستان مین زیندگی کونده و اوشان شغل اصلی كیشاورزی و دامداری ایسه.

## سرشناسان

امام خمینی،
قائم مقام فراهانی ،
امیر کبیر،
دوکتر محمد مصدق،
دوکتر مصطفی چمران،
کربلایی کاظم،
ایت الله اراکی .

## جورواجور

 مرکزی اوستانداری

ساوه فرمانداری

اراک فرمانداری

## تاتايي‌ئن



Image:ar21.jpg|مشهد میقان
Image:ar22.jpg|اراک فرش بازار
Image:ar23.jpg|چهار سوق
Image:ar24.jpg|اراک بازار




## سربس
جرگه:ايران ٚ اۊستانان

رده:مردوم
رده:تارئخ
رده:جوغرافی

رده:جوغرافی
رضوي خۊراسان ٚ اۊستان

**رضوي خۊراسان** ايته جه ايران ٚ اۊستانان ايسه. أ اۊستان ٚ مرکز مشهد ايسه ؤ کلسيا جه تۊرکمنستان ٚ کيشور، خۊرخۊس ٚ جه سمنان ؤ کلسيايي خۊراسان ٚ اۊستانان، نسا جه نسايي خۊراسان ٚ اۊستان ؤ خۊرتاو ٚ جه أفغانستان ؤ تۊرکمنستان-أ فأرسه. تا ۱۳۸۳ سال، ايران ٚ کيشوري تخسيمان ٚ مئن أ اۊستان نسايي خۊراسان ؤ کلسيايي خۊراسان ٚ أمرأ ايجايي ايته اۊستان بۊد کي اۊن ٚ نام خۊراسان ٚ اۊستان بۊ ولي بأزۊن ايته مصوبه أمرأ اۊ اۊستان سۊته اۊستان ٚ مئن تخسيم بۊبؤسته.
أ اۊستان ٚ پيلئکي ۱۱۸,۸۵۴ کيلۊمتر مربع ايسه ؤ ايران ٚ پنجؤمي پيله اۊستان ايسه. براساس ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن، أ اۊستان ٚ جمعيت ۶,۴۳۴,۵۰۱ نفر بۊ ؤ جمعيت ٚ نظر ٚ جه ايران ٚ دۊوؤمي اۊستان تئران ٚ اۊستان ٚ پسي ايسه.
## کشوري تخسيمان
بندانگشتی|345x345پیکسل
رضوي خۊراسان ٚ اۊستان ۳۴ شأرستان، ۸۲ بخش، ۱۷۹ دهستان و ۹۶ شأر دأره:

## جمعيت

رضوي خۊراسان ٚ جمعيت براساس ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن، ۶,۴۳۴,۵۰۱ نفر بۊ کي جمعيت ٚ نظر ٚ جه ايران ٚ دۊوؤمي اۊستان تئران ٚ پسي ايسه.
هأتؤني براساس ۱۳۹۵ سال ٚ سرايمشاردن ۲۱۹,۴۴۲ نفر کي أفغانستان ٚ شين ايسد أ اۊستان ٚ مئن زيوده.

## تاتايي‌ئن


پرونده:RezaShrine.jpg|ايمام رضا حرم
پرونده:Mosalla-Mashhad3.jpg|مصلای پایین خیابان
پرونده:هارونیه (6).jpg|هارۊنيه گنبد
پرونده:Tomb of Hassan Modarres2021-03-23 36.jpg|سید حسن مدرس ٚ مقبره
پرونده:Imamzadeh Hamzah2021-05-10 2.jpg|ايمامزاده سیدحمزه کاشمر
پرونده:Imamzadeh Morteza2021-05-14.jpg|ايمامزاده سید مرتضی
پرونده:Mausoleum of Omar Khayyám.jpg|عمر خىام ٚ مقبره
پرونده:Al Mahruq Mosque of Nishapur.jpg|ايمامزاده محمد محرۊق
پرونده:Attar Mausoleum 295A2288.jpg|عطار نىشابۊري مقبره
پرونده:Mulla Hadi Sabzevari Tomb (ADI3475-05).jpg|ملا هادي سبزواري مقبره
پرونده:Historical Mosalla of Sabzevar 2.jpg|سبزوار ٚ مصلی
پرونده:Jameh Mosque of Sabzevar 01.jpg|سبزوار ٚ مسجد جامع 
پرونده:Abdolabad Mosque2021 3.jpg| عبدل آباد ٚ مقبره
پرونده:Aliabad Tower2021 17.jpg|علي آباد ٚ بؤرج 
پرونده:Firuzabad Tower2021.jpg|فيرۊز آباد ٚ بؤرج
پرونده:K.sh.baran9.jpg|بزنجرد ٚ قلعه
پرونده:Kondor Castle2021 31.jpg|کندر ٚ قلعه
پرونده:Kondor-2 Ab Anbar2021.jpg|آب‌انبار کندر ۲
پرونده:کاخ خورشید واقع در کلات نادر 03.jpg|کلات ٚ کاخ
پرونده:مقبره تربت شیخ جام.jpg|شىخ أحمد جامي مقبره
پرونده:Molanataybadi.jpg|مؤلانا زین الدین أبۊبکر تایبادي مقبره
پرونده:مزار قطب الدین.jpg|قطب الدین حیدر ٚ مسجد
پرونده:Rashtkhar great mosque.jpg|رشتخوار ٚ جامع مسجد
پرونده:آرامگاه بابا لقمان.jpg|بابا لؤقمان ٚ مقبره
Image:tab56.jpg|ايمام رضا حرم
Image:tab57.jpg|فردؤسي مقبره
Image:tab59.jpg|فردؤسي مقبره
Image:tab60.JPG|کلات نادري
Image:tab61.jpg|کاشمر
Image:tab62.jpg|خۊراسان ٚ زعفران
Image:tab63.jpg|قدمگاه




## باخي اطلاعات

## سربس

رده:مردوم
رده:تارئخ
رده:جوغرافی
جرگه:ايران ٚ اۊستانان
لؤرستان ٚ اۊستان

**لؤرستان ٚ اۊستان**، ایته جه ايران ٚ خۊرخۊسي اۊستانان ایسه. أ اۊستان ۲۹,۳۰۸ کيلۊمتر مۊربع پيلئکي ؤ ۱,۷۶۰,۶۴۹ نفر جمعیت دأره. أ اۊستان، ايران ٚ سيزدهؤمي اۊستان جمعیت ٚ نظر جه ایسه. خۊرم‌آباد ٚ شأر، أ اۊستان ٚ مرکز ایسه گه ايران ٚ بيستؤمي پيله شأر محسۊب به. لؤرستان ايته کۊهستاني سامان ايسه ؤ سيوا جه چن‌ته کۊچي دشت، أن ٚ محدۊده-أ زاگرؤس ٚ کۊهان پۊرأگۊدئد. أ اۊستان ٚ جؤرترین نۊقطه، أشترانکۊه، ۴,۱۵۰ متر ارتفاع ٚ أمرأ، دؤرۊد، أزنا، ؤ أليگۊدرز ٚ شأرستانان ٚ حد فاصل ٚ مئن نهأ ؤ اۊن ٚ جۊلف ٚ جيگا ني أ اۊستان ٚ نسايي ناحيه مئن نهأ گه نزیک ۵۰۰ متر دریا ٚ سطح ٚ جه ارتفاع دأره. باستان‌شينأسي یافته‌ئان ثابت بۊگۊده گه أ اۊستان ايته جه بشر ٚ کؤنه مسکۊني جيگایان ايسه ؤ لؤرستان ٚ مفرغ باستانی‌شينأسي مئن پۊر شهرت دأره. لؤرستان، ایران ٚ تنئا اۊستاني ایسه گه اۊن ٚ تاريخي أهميت ٚ وأسي، ايران ٚ ميللي مۊزه چارته أصلي بخش ٚ جه، ايته لؤرستان ٚ شينه. لؤرستان ٚ اۊستان کيشور ٚ سوؤمي پۊرآو ٚ اؤستان ایسه ؤ ايران ٚ شيرين ٚ آوان ٚ ۱۲ درصد-أ دأره. أ اۊستان، با أنکي سامانسري نيه ؤ عراق ٚ نزيکي ننأ، ولي ایران ؤ عراق ٚ جنگ ٚ مئن پۊر خسارت بيده.

## لؤرستان ٚ کۊهان
[پیش فرض|بندانگشتی|چپ|[سپیددشت]]
اشترانکوه - قالی کوه - تمندر - چهل نابالغان - رباط کوه -  گرین کوه - سرسبز کوه - میش پرور - هنجیس کوه - ویلو کوه - نیر کوه - رال کوه - شاه نشین کوه - سفید کوه - علی بلاغی کوه - هشتاد پهلو - تاف - منگنی - مخمل کوه - کبیر کوه - یافته کوه

## لؤرستان ٚ پيله کسان
دوکتر شهید هوشنگ اعظمی لرستانی ،آیت الله حسین بروجردی، آیت الله احمد کروبی، آیت الله روح الله کمالوند و آیت الله سیدحسن طاهری خرم آبادی.

مهرداد اوستا - بابا طاهر عریان - مهدی زین الدین - ملاپریشان - عبدالحسین زرین کوب - سید جعفر شهیدی - مسعود رایگان. 

## کيشوري تخسيمان
left|thumb|لؤرستان ٚ اۊستان

left|thumb|لؤرستان ٚ اۊستان

## سربس
جرگه:ايران ٚ اۊستانان
چارمحال ؤ بختياري اۊستان

**چارمحال ؤ بختياري اۊستان**، ايته جه ايران ٚ مرکزي اۊستانان ایسه ؤ شهرکرد اۊن ٚ مرکز ایسه. أ اۊستان ۱۶,۴۲۱ کيلۊمتر مۊربع پيلئکي أمرأ، مساحت ٚ نظر ٚ جه ايران ٚ بيس و دۊوؤمي پيله اۊستان ایسه. چارمحال ؤ بختياري اۊستان، ايران ٚ مرکزي فلات ٚ کۊهستاني بخشان مئن نهأ. أ اۊستان کلسيا ؤ خۊرتاو ٚ جه ايصفهان ٚ اۊستان، خۊرخۊس ٚ جه خۊزستان ٚ اۊستان، نسا جه کۊهگيلۊیه ؤ بؤیرأحمد ٚ اۊستان، ؤ خۊرخۊسي کلسيا جه لؤرستان ٚ اۊستان ٚ أمرأ سامانسر دأره. شهرکرد ۲,۰۶۶ متر بۊلندي أمرأ دريا سطح ٚ جه، ايران ٚ بۊلندترين اۊستاني مرکز ایسه. چارمحال ؤ بختياري اۊستان ٚ بۊلندي ميانگين ۲,۱۵۳ متر ایسه.

## کيشوري تخسيمان

## سربس
جرگه:ايران ٚ اۊستانان
خۊرخۊسي آذربایجان ٚ اۊستان

left|thumb|خۊرخۊسي آذرباىجان
left|thumb|ایران

**خۊرخۊسي آذرباىجان** ايته جه ايران ٚ اۊستانان ايسه. أ اۊستان ٚ مرکز اۊرۊميه ايسه ؤ کلسيا جه آذرباىجان ٚ جؤمۊري ؤ تۊرکيه، خۊرخۊس ٚ جه تۊرکيه ؤ عراق، خۊرتاو ٚ جه خۊرتاوي آذرباىجان ٚ اۊستان ؤ زنجان ٚ اۊستان ؤ نسا جه کۊردستان ٚ اۊستان-أ فأرسه. أ اۊستان تنئا اۊستان ايران ٚ مئن ايسه کي تۊرکيه أمرأ سامانسر دأره. أ اۊستان ٚ پيلئکي ۳۷,۴۳۷ کيلۊمتر مربع ايسه ؤ ايران ٚ سيزدهؤمي پيله اۊستان محسۊب به ؤ ۲/۲۵ درصد جه ايران ٚ مساحت-أ تشکيل دهه. أ اۊستان ٚ جمعيت طبق ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن، ۳٬۲۶۵٬۲۱۹ نفر ايسه ؤ ۴٫۰۸ درصد جه ايران ٚ جمعیت اۊن ٚ مئن زيوده ؤ جمعيت ٚ نظر ٚ جه، ايران ٚ هشتؤمي اۊستان ايسه.

left|thumb|خۊرخۊسي آذرباىجان

## شأرستانان
ارومیه ، اشنویه ، بوکان ، پیرانشهر ، تکاب ، چالدران ، خوی ، شاهین‌دژ ، ماکو ، مهاباد ، میاندوآب ، نقده

## شأران

ارومیه،اشنویه،آواجیق ،ایواوغلی،باروق ،
بازرگان،بوکان،پلدشت،پیرانشهر،
تازه‌شهر،تکاب،چهاربرج،خوی،ربط،
سردشت،سرو،سلماس،سیلوانه ،سیمینه،
سیه‌چشمه،شاهین‌دژ،شوط،فیرورق،قره‌ضیاءالدین،قوشچی،کشاورز ،گردکشانه،ماکو،
محمدیار،محمودآباد،مهاباد،
میاندوآب ،میرآباد،نالوس،نقده،نوشین‌شهر.

## دئني جيگایان
left|thumb|ارومیه دریاچه
ارومیه دریاچه،
مارمیشو دریاچه،
خوشاکو اسکی پیست،
شیخ تپه پارک جنگلی،
سه گنبد جیگا،
مسجید جامع،
مارسر گیز کلیسا،
ننه مریم کلیسا،
مطلب خان مسجید،
شمس تبریزی مناره،
دروازه سنگی،
پورد قطور،
سورپ کلیسا،
بستام قلعه،
ارومیه موزه.

## جیر نیویس

آذربایجان غربی اوستانداری

گردشگری سایت

## تاتايي‌ئن



Image:tab50.jpg|ماکو
Image:tab51.jpg|باغچه جوق کاخ
Image:tab52.jpg|انصاری خانه
Image:tab53.jpg|قاسملو دره
Image:tab54.jpg|ارومیه مسجد جامع




## باخي اطلاعات

## سربس

رده:مردوم
رده:تارئخ
رده:جوغرافی
جرگه:ايران ٚ اۊستانان
خۊرتاوي آذربایجان ٚ اۊستان

left|thumb|آذربایجان شرقی
left|thumb|ایران

**خۊرتاوي آذرباىجان** ايته جه ايران ٚ اۊستانان ايسه. أ اۊستان ٚ مرکز تبريز ايسه ؤ کلسيا جه آذرباىجان ٚ جؤمۊري ؤ أرمنستان، خۊرخۊس ٚ جه خۊرخۊسي آذرباىجان ٚ اۊستان، خۊرتاو ٚ جه أردبيل ٚ اۊستان ؤ نسا جه زنجان ٚ اۊستان-أ فأرسه. أ اۊستان ٚ آو ؤ هأوا سرد ؤ کۊهستاني ايسه ؤ اۊن ٚ ويشتر ٚ محدۊده‌ئن ني کۊ ؤ جؤرا جه تشکيل بۊبؤستده. أ اۊستان ايران ٚ تنها اۊستان ايسه کي أرمنستان ؤ آذرباىجان ٚ أمرأ ايجايي سامانسر دأره. خۊرتاوي آذرباىجان ٚ مئن ألبۊرز ؤ زاگرؤس ٚ کۊهان متصل-أ بد. أ اۊستان ٚ باخي مۊهم شأران ٚ جه شأ مراغه، ميانه ؤ مرند-أ ايشاره گۊدن.

## شأرستانان

آذرشهر ، اسکو ، اهر ، بستان‌ آباد ، بناب ، تبریز ، جلفا ، چاراویماق ، سراب ، شبستر ، عجب‌ شیر ، کلیبر ، مراغه ، مرند ، ملکان ، میانه ، ورزقان ، هریس ، هشترود

## شأران

آبش‌ احمد،آذرشهر،آق ‌کند،اسکو،اهر،ایلخچی،
باسمنج،بخشایش،بستان‌ آباد،بناب،بناب جدید،
تبریز،ترک،ترکمان ‌چای،تسوج،تیکمه ‌داش،جلفا،خاروانا،خامنه،خراجو،خسروشهر،خضرلو،خمارلو،خواجه ،دوزدوزان،زرنق،زنوز،سراب،سردرود،سهند،سیس،سیه‌رود،شبستر،شربیان،
شرفخانه،شند آباد،صوفیان،عجب ‌شیر،
قره‌آغاج،کشک‌ سرای،کلوانق ،کلیبر،کوزه‌کنان،
گوگان،لیلان،مراغه،مرند،ملکان،ممقان،
مهربان،میانه،نظرکهریزی،
وایقان،ورزقان،هادی‌شهر،هریس،هشترود،هوراند،یامچی.

## خۊرتاوي آذرباىجان ٚ پيله کسان

علی رضا عباسی،
تهمینه میلانی،
جعفر پناهی،
جمال شورجه،
جمیله شیخی،
احمد کسروی،
ایرج میرزا،
پروین اعتصامی،
شهریار،
مهدی باکری،
داریوش اقبالی،
فرهاد فخرالدینی،
ابراهیم حکیمی،
رامین جهانبگلو،
سید علی خامنه ای،
علی مشکینی،
محمد خیابانی،
مهدی بازرگان،
محمود جم،
میر حسین موسوی،
فاضل لنکرانی،
کریم باقری،
حمید استیلی،
رسول خطیبی،
یحیی گل محمدی،
جبار باغچه بان،
شمس تبریزی.

## دئني جيگایان

left|thumb|تبریز شهرداری میدان

تبریز بازار،هشترود قلعه ضحاک،بابک قلعه،سهند کوه،
قوش گلی،کندوان روستا،جلفا آسیاب خرابه،
تبریز شهرداری میدان(ساعت)،تبریز ایلگلی،
کلیبر منطقیه توریستی،آراز رود،مراغه رصد خانه،
نوبر حمام،نخ فروشان بازار،تبریز بازار فرش،و.....

آذربایجان شرقی دئنی جیگان

## جیر نیویس
عکسان

آذربایجان شرقی اوستانداری

## تاتايي‌ئن




Image:tab10.jpg|تبریز
Image:tab11.jpg|ضحاک قلعه
Image:tab13.jpg|بابک قلعه
Image:tab14.jpg|بابک قلعه
Image:tab11.gif|تبریز فرش بازار
Image:tab15.jpg|اوستاد شهریار
Image:tab16.jpg|کندوان
Image:tab17.jpg|خانیه علوم




## باخي اطلاعات

## سربس

رده:مردوم
رده:تارئخ
رده:جوغرافی
جرگه:ايران ٚ اۊستانان
هؤرمؤزگان ٚ اۊستان

**هؤرمؤزگان ٚ اۊستان**، ايته جه ايران ٚ اۊستانان ؤ اۊن ٚ مرکز، بندرعباس ایسه. هؤرمؤزگان تۊريستي، نيظامي، ژئؤپؤلتيک، تجاري، بندري ؤ صیادی حؤزه‌ئان ٚ مئن أهميت دأره. أ اۊستان ٚ مۊهم شأران ٚ جه، بندرعباس، کيش، قشم، ؤ بندرلنگه-أ شأ نام بؤردن. أ اۊستان، کلسيا ؤ خۊرتاوي کلسيا جه کرمان ٚ اۊستان، کلسيا ؤ خۊرخۊسي کلسيا جه فارس ٚ اۊستان، خۊرخۊس ٚ جه بۊشهر ٚ اۊستان، ؤ خۊرتاو ٚ جه سيستان ؤ بلۊچستان ٚ اۊستان ٚ أمرأ همسایه ایسه ؤ اۊن ٚ نسا-یأ فارس ٚ خليج ؤ مکران ٚ دریا نهأده گه نزيک ۹۰۰ کيلۊمتر نواري ساحل دأره. هؤرمؤزگان ٚ جمعيت-أ ۱۳۹۵ سال ٚ مئن ۱,۷۷۶ ميليۊن نفر تخمين بزئده.

## کيشوري تخسيمان
left|thumb|هرمزگان اوستان

left|thumb|هرمزگان اوستان

## سربس
جرگه:ايران ٚ اۊستانان
سيستان ؤ بلۊچستان ٚ اۊستان

**سيستان ؤ بلۊچستان ٚ اۊستان**، ايته جه ايران ٚ اۊستانان ایسه گه زاهدان ٚ شأر اۊن ٚ مرکز ایسه. أ اۊستان، ايران ٚ خۊرتاوي نسا مئن قرار بيگيته دره ؤ کرمان ٚ اۊستان ٚ پسي، ايران ٚ دۊوؤمي پيله اۊستان مساحت ٚ نظر ٚ جه محسۊب به. سيستان ؤ بلۊچستان ٚ اۊستان، کلسيا جه نسايي خۊراسان ٚ اۊستان، خۊرخۊس ٚ جه کرمان ؤ هؤرمؤزگان ٚ اۊستانان، نسا جه مکران ٚ دریا، ؤ خۊرتاو ٚ جه پاکستان ؤ أفغانستان ٚ کيشۊران ٚ أمرأ سامانسر دأره. أ اۊستان ٚ مۊهم ٚ شأران ٚ جه، زاهدان، زابل، ايرانشهر، ؤ چابهار-أ شأ نام بؤردن. هأتؤني، ايران ٚ تنئا ؤ مۊهم ٚ اۊقيانۊسي بندر، چابهار، ني هأ اۊستان ٚ مئن نهأ. زاهدان، اۊستان ٚ مرکز، راآهين ٚ أمرأ ميرجاوه ؤ پاکستان ٚ أمرأ ارتباط دأره ؤ کرمان ٚ جه ني ايران ٚ سراسري راآهين-أ متصل ایسه. هأتؤني، زاهدان-چابهار راآهين خط ٚ کامل بؤستن ٚ أمرأ، نسا جه اۊقيانۊس-أ متصل به. سيستان ؤ بلۊچستان ٚ اۊستان، بازرگاني-ترانزيتي استراتژيک ٚ جيگا، اۊستوايي باغان، تاريخي ؤ طبيعي جاذبه‌ئان، ؤ مترقي صنعت ٚ أمرأ، توسعه وأسي پۊر ظرفيت ؤ توانايي دأره. أ اۊستان، ۱۳۳۶ سال ٚ مئن، «فرمانداری کل بلوچستان» نام دأشتي ؤ بأزين گه ايران ٚ کيشوري تخسيمان ٚ مئن فرمانداري-أ اۊستان ٚ أمرأ عوض-أ گۊدئد، «استان بلوچستان و سیستان» تأسيس بؤبؤست ؤ چن سال ٚ پسي ني أن ٚ نام-أ ايواردئه تغيير بدأد ؤ آخرپسي أ اۊستان-أ «استان سیستان و بلوچستان» نام بنأده.

## کيشوري تخسيمان
left|thumb|سیستان و بلوچستان اوستان

## سربس
جرگه:ايران ٚ اۊستانان
کۊهگيلۊیه ؤ بؤیرأحمد ٚ اۊستان

**کۊهگيلۊیه ؤ بؤیرأحمد ٚ اۊستان**، ايته جه ايران ٚ اۊستانان ایسه گه ياسۊج اۊن ٚ مرکز ایسه. أ اۊستان، ۱۶,۲۴۹ کيلۊمتر مۊربع پيلئکي أمرأ، زاگرؤس ٚ کۊهستانان ٚ ورجه قرار بيگيته دره گه کلسيا جه چارمحال ؤ بختياري، خۊرخۊس ٚ جه خۊزستان، نسا جه بۊشهر، ؤ خۊرتاو ٚ جه فارس ؤ ايصفهان ٚ اۊستانان ٚ أمرأ سامانسر دأره. ايران ٚ آمار ٚ مرکز کۊهگيلۊیه ؤ بؤیرأحمد ٚ جمعيت-أ ۱۳۹۵ سال ٚ مئن، ۷۱۳,۰۵۲ نفر اعلام بۊگۊده گه ۵۰ درصد جه أ جمعيت بؤیرأحمد ٚ شأرستان ٚ مئن ايسأده. أ اۊستان، نزيک ۱ درصد جه ايران ٚ مساحت-أ شامل به، اما ويشتر جه ۲۵ درصد نفت ؤ گاز، ۱۰ درصد روان‌ ٚ آوان، ۲۰۰۰ گياهي نؤع گه ۴۵۰ نؤع جه اۊشان درماني گياه ايسد، أ اۊستان ٚ مئن نهأده. أ اۊستان ايته جه ايران ٚ محرۊم ٚ اۊستانان ايسه. کۊهگيلۊیه ؤ بؤیرأحمد ٚ اۊستان، کيشۊر ٚ جنگلان ٚ ۹ درصد (زاگرؤس ٚ جنگل ٚ ۲۰ درصد) دأره ؤ أ اۊستان ٚ مساحت ٚ ۵۶ درصد-أ جنگل تشکيل دهه. جنگلي پۊشش ٚ نظر ٚ جه، أ اۊستان کيشۊر ٚ مئن أوؤلي رۊتبه-أ دأره. أ اۊستان، خۊزستان ٚ پسي، کيشۊر ٚ دۊوؤمي اۊستان نفت ٚ تؤليد ٚ مئن ایسه ؤ ويشتر جه ۹۰ درصد ايران ٚ نفت خۊزستان، کۊهگيلۊیه ؤ بؤیرأحمد، ؤ بۊشهر ٚ اۊستانان ٚ مئن تؤليد به.

## کيشوري تخسيمان
left|thumb|کهگیلویه و بویر احمد اوستان

## سربس
جرگه:ايران ٚ اۊستانان
سیب

سيب Apple 
ایسم علمی Nigella Sativa

سيب درخت ویشتر نقاط دنيا مین پرورش پیدا کونه  و سيب ميوه ای ایسه كه شا گفتن  هر جای دنيا مین  وجود داره و همیه مردم دنیا اونا شناسده.

## خاصیتان

آب ایضافیه بدنا خارجا کونه.

برطرف کنندیه اسهال کودکانه.

کلسیم زیادی داره .

یبوست برطرف کونه

کبد قوی کونه و اشتها اوره.

درمان نفس تنگی ره مفیده.

* سیبا حتمن اونه پوست امرا بخورید.

## بیرون پیوندان
 پارسی طب

## عکسان



Image:Nargil.jpg|نارگیل
Image:Ananas.jpg|آناناس 
Image:Fandogh.jpg|فندق
Image:Anate1.jpg|انار
Image:Sib1.jpg|سیب
Image:Limoo.jpg|ترش لیمو
Image:Esfenaj.jpg|اسفناج
Image:Khorma.jpg|خرما
Image:Khrrboze.jpg|خریزه
Image:Khiar.jpg|خیار
Image:Khakshir.jpg|خاکشیر
Image:Adas.jpg|عدس




رده : زیست
نارگیل

left|thumb|نارگیل

**نارگيل** با ایسم علمی (Coeos nucifera) گياهی ایسه كه حدود سه هیزار سال پيش آسيا جنوب مین  كشت بستی هسا به صورت درخت نارگيل تمام مناطق استوايی مین  وجود داره. اقيانوس آرام مردم جه تمام قسمتان ا درخت ایستفاده کونده و اونه به عنوان ایته غذای اصلی مصرف کونده.

شیر نارگیل سنگ کلیه تاوده و بیجیر امون تب ره مفیده.

ا ميوه گوشت دارای آنزيمان مختلف انورتين ، اكسيداز و كاتالاز ایسه و اونه شیر مین اسيد آمينه مختلف موجود ایسه.

نارگیل دیر هضمه و بدن مین تولید خلط کونه پس بهتره با شکر خورده ببه.

## عکسان



Image:Nargil.jpg|نارگیل
Image:Ananas.jpg|آناناس 
Image:Fandogh.jpg|فندق
Image:Anate1.jpg|انار
Image:Sib1.jpg|سیب
Image:Limoo.jpg|ترش لیمو
Image:Esfenaj.jpg|اسفناج
Image:Khorma.jpg|خرما
Image:Khrrboze.jpg|خریزه
Image:Khiar.jpg|خیار
Image:Khakshir.jpg|خاکشیر
Image:Adas.jpg|عدس




رده : زیست
اسفناج

left|thumb|اسفناج

*اسفناج Spinach
*ایسم علمی Spinacia oleracea

اسفناج ایران گیاه بومی ایسه و جه اولان قرن اول میلادی کم کم به نقاط دیگر دنیا راه پیدا گوده.اسفناج قرن هفتم چین مین و قرن دوازدهم اسپانیا مین کشت بوستی . کشت اسفناج سال 1806 آمریکا مین شروع ببو.

اسفناج گیاهی ایسه یکساله دارای ساقهان راست به بلندیه نیم متر که اونه برگان پهن و نرم مثلثی شکل برنگ سبزایسده . اسفناج نسبت به زمستان سرما مقاوم ایسه.

دو نوع اسفناج داریمی بهاره و پاییزه . اسفناج دارای مواد غذایی فراوانی ایسه .

## خاصیتان

اسفناج ولگ منبع غنی [ويتامين A ، B3 ، [[C و [آهن و پتاسيم ایسه.

بدنا قلیایی کونه

خنک کنندیه و تبا بیجیر اره.

ریه ورمه ره مفیده.

یبوست بر طرفا کونه.

لاغرا بستن و وزن کما گودن ره خوبه.

اسفناج خوردن جه بین شون تشنگی ره خوبه.

کلسترول خونا بیجیر اره.

اسفناج جارو مانستان پیله رودیه تمیزا کونه .

رماتیسم درمان کونه.

## بیرون پیوندان
 پارسی طب

## عکسان



Image:Nargil.jpg|نارگیل
Image:Ananas.jpg|آناناس 
Image:Fandogh.jpg|فندق
Image:Anate1.jpg|انار
Image:Sib1.jpg|سیب
Image:Limoo.jpg|ترش لیمو
Image:Esfenaj.jpg|اسفناج
Image:Khorma.jpg|خرما
Image:Khrrboze.jpg|خریزه
Image:Khiar.jpg|خیار
Image:Khakshir.jpg|خاکشیر
Image:Adas.jpg|عدس




رده : زیست
آناناس

left|thumb|آناناس
left|thumb|اناناس

آناناس سرشار جه ويتأمينان و مواد مغذى مثل كلسيم، پتاسيم، فيبر و ويتامين ث ایسه علاوه بر اشان خیلی كم چربی و كم كلسترول ایسه.

ا خواصا شا جه مصرف كمپوت آناناس، اونه تازه ميوه ، ميوه يخ بزی يا حتى آب آناناس به دست آوردن.

آناناس ایته جه خاصیتان کمک گودن به چاگودن استخوانان سالم و محکما گودن اوشان ایسه . آناناس کلی منیزیم ایسه 

ایته فنجان آناناس حدود ۷۳ درصد منيزيم مورد نياز روزانیه بدنا تأمين كونه، 

سرما خوردگی واسی خوبه .

## عکسان



Image:Nargil.jpg|نارگیل
Image:Ananas.jpg|آناناس 
Image:Fandogh.jpg|فندق
Image:Anate۱.jpg|انار
Image:Sib۱.jpg|سیب
Image:Limoo.jpg|ترش لیمو
Image:Esfenaj.jpg|اسفناج
Image:Khorma.jpg|خرما
Image:Khrrboze.jpg|خریزه
Image:Khiar.jpg|خیار
Image:Khakshir.jpg|خاکشیر
Image:Adas.jpg|عدس




رده : زیست
ترش لیمو

left|thumb|لیمو

*ليمو ترش Lemon
*ایسم علمی ‍Citrus limon 

ترش ليمو بعلت داشتن خواص اسيدی ضد عفونی كننده قوی ای ایسه . اگر مسافرتان مین  به آب آشاميدنی مشكوك ایسیدی و ترسیدی اونه بخورید كافيه چند قطره ترش ليمو آب اونه مین دوکونید . آب خوب استرليزه کونه و میکروبانی که آب مین درده کوشه. 

كسانيكه خوایده لاغرا بد  اگر صبح ناشتا ترش ليمو آبا با ایته ليوان آب مخلوط بوکوند و ایپچی عسل بآن ایضافه کوند واونا بخورد تا ظهر گرسنه نبده و بدين ترتيب جه شر چربيان ایضافی راحت بده .

## خاصیتان

ترش لیمو بخترین دوا گلو درد واسی ایسه.(غرغر گودن)

 
اگر شیمی صورت مین  لكه و جوش قرمز رنگ وجود داره اونه درمان با آب ليمو و نمك ایسه.

لیمو آب غذا مین به عنوان طعم دهنده یا چاشنی ایستفاده کونده.

و...
## بیرون پیوندان
 پارسی طب

## عکسان



Image:Nargil.jpg|نارگیل
Image:Ananas.jpg|آناناس 
Image:Fandogh.jpg|فندق
Image:Anate1.jpg|انار
Image:Sib1.jpg|سیب
Image:Limoo.jpg|ترش لیمو
Image:Esfenaj.jpg|اسفناج
Image:Khorma.jpg|خرما
Image:Khrrboze.jpg|خریزه
Image:Khiar.jpg|خیار
Image:Khakshir.jpg|خاکشیر
Image:Adas.jpg|عدس




رده : زیست
پرتقال

left|thumb|پرتقال

*پرتقال Orange
*ایسم علمی Citrus sinensis

پرتقال ایته کوچی درختی ایسه دارای برگان سبز و گلان سفيد پوست پرتقال نارنجی رنگ ، كمی ناصاف و اونه میوه بسته بانواع مختلف شيرين و ترش ، زرد رنگ و يا قرمز ایسه .

پرتقال ایته جه قديمی ترين ميوهانی  ایسه كه بشر جه اون ایستفاده بوگوده و حدود 500 سال قبل ميلاد مسيح كنفوسيوس جخ اون نام ببرده.

هسا ويشتر جه 200 نوع پرتقال آمريكا مین كشت به و آمريكا نصف كل محصول پرتقال دنيایا توليد کونه.

پرتقال اول چين جا به هندوستان ببرده ببوسته و بعد جه اویا به نقاط ديگر دنيا راه پیدا گوده. 

## خاصیتان

جه سرطان لوزالمعده جلوگیری کونه

کلسترول بیجیر اره.

معده قوی کونه و ضد گاز معدیه.

خون تمیزا کونه.

آرام بخشه.

و...

## بیرون پیوندان
 پارسی طب

## عکسان



Image:Nargil.jpg|نارگیل
Image:Ananas.jpg|آناناس 
Image:Fandogh.jpg|فندق
Image:Anate1.jpg|انار
Image:Sib1.jpg|سیب
Image:Limoo.jpg|ترش لیمو
Image:Esfenaj.jpg|اسفناج
Image:Khorma.jpg|خرما
Image:Khrrboze.jpg|خریزه
Image:Khiar.jpg|خیار
Image:Khakshir.jpg|خاکشیر
Image:Adas.jpg|عدس




رده : زیست
پسته

left|thumb|پسته

*پسته Pistachio
*ایسم علمی Pistaca

پسته درخت دوپايه ای ایسه كه اونه بلندی به حدود پنج متر فارسه و بحالت خودرو ايران و افغانستان مین رشد کونه.

## خاصیتان

پسته مغز جه نظر قدیم ایران طب گرم و خشک ایسه.

به علت داشتن آهن خون چاگپکونه ، و اوشانی که کم خونی دارده باید پسته بخورد.

نیروی جنسیا زیادا کونه.

مغز و ذهنا تقویت کونه.

قلب آرامش ده و اعصاب هم هطو.

باعث تقویت معده به.

برای خوب بستن خوس مفیده

و...

## بیرون پیوندان
 پارسی طب

## عکسان



Image:Nargil.jpg|نارگیل
Image:Ananas.jpg|آناناس 
Image:Fandogh.jpg|فندق
Image:Anate1.jpg|انار
Image:Sib1.jpg|سیب
Image:Limoo.jpg|ترش لیمو
Image:Esfenaj.jpg|اسفناج
Image:Khorma.jpg|خرما
Image:Khrrboze.jpg|خریزه
Image:Khiar.jpg|خیار
Image:Khakshir.jpg|خاکشیر
Image:Adas.jpg|عدس




رده : زیست
توت فرنگی

left|thumb|توت فرنگی
left|thumb|توت فرنگی

توت فرنگی ایته گیاهی ایسه با ایسم علمی FRAGARIA VESCA  جه خانوادیه گل سرخ ROSACACEAE كه دو تا نوع ساقه راست و بخوفته داره‌. اونه گلان منظم و به رنگ سفيد ایسه . 
  
توت فرنگی به حالت خودرو ايران بعضی نواحی شمالی  مین وجود داره و بعضی وقتان  به خاطر خوش طعمی‌، اونه ميوا پرورش مصنوعی دهده. همیه قسمتان ا گياه مصرف دارویی داره  و جه اونه برگ و ريشه كه حاوی مقدار قابل توجه ای تانن ایسه به عنوان ضد اسهال و ادرارآور استفاده کونده. 

left|thumb|توت فرنگی

توت فرنگی ایته میوه ای ایسه شبیه توت ولی یه کم درشت تره  و اونه رنگ قرمز ایسه. اونه بوته کوتاه و اونه برگان دروشت و اونه ساقان باریک ایسده که زمین رو خوسه و ریشه کونه . 

## خواص
توت فرنگی منبع خوبی جه فيبر ، ويتامين C ، فولات ، پتاسيم و آنتی اكسيدان ایسه كه ا مواد غذایی باعث به توت فرنگی بعنوان ایته جايگزين شيرين، باعث افزايش سلامت قلب ، کما بستن خطر ابتلا به انواع سرطان و در كل بجور شونه سلامتی بدن به .
## بیرون پیوندان
 پارسی طب

## عکسان



Image:Nargil.jpg|نارگیل
Image:Ananas.jpg|آناناس 
Image:Fandogh.jpg|فندق
Image:Anate1.jpg|انار
Image:Sib1.jpg|سیب
Image:Limoo.jpg|ترش لیمو
Image:Esfenaj.jpg|اسفناج
Image:Khorma.jpg|خرما
Image:Khrrboze.jpg|خریزه
Image:Khiar.jpg|خیار
Image:Khakshir.jpg|خاکشیر
Image:Adas.jpg|عدس




رده : زیست
جوانه گندم

left|thumb|گندم جوانه

جوانیه گندما هم خورده و هم جه اونه ماسک ایستفاده کونده الان انواع شامپو ، کرم و.. جوانه گندم بازار مین نها.

جوانه گندم پودر ایته مکمل غذايی پر ارزش و سرشار جه ويتامينE و ويتامينان گروه B ایسه . 

هطویی او کسانی که يبوست جا، خستگی و بی حالی ، کلسترول بالا و دردان عضلانی جا رنج برده، بايد جه ا مادیه غذايی کمک بیگیرد.

## عکسان



Image:Nargil.jpg|نارگیل
Image:Ananas.jpg|آناناس 
Image:Fandogh.jpg|فندق
Image:Anate1.jpg|انار
Image:Sib1.jpg|سیب
Image:Limoo.jpg|ترش لیمو
Image:Esfenaj.jpg|اسفناج
Image:Khorma.jpg|خرما
Image:Khrrboze.jpg|خریزه
Image:Khiar.jpg|خیار
Image:Khakshir.jpg|خاکشیر
Image:Adas.jpg|عدس




رده : زیست
جو

left|thumb|جو

جو هزاران سال  مردم جهان غذای اصلی بو. 

جو ماده غذايی شفابخش نام داره و مبارزه با سرطان مین ، كلسترول تنظيما گودن ره و هطو يبوست درمان ره موثر ایسه . 

جو دارای تركيبان شيميايی با ایسم پروتوآزاينهبيور  "Protease inhibitors"  (مهار كننده آنزيم ،  پروتئين تجزیه کونه) ایسه . ا تركيب عوامل توليد سرطان روده مینا متوقف کونه و جه ايجاد توموران جلوگيری كونه.

قیبری که جومین دره باعث به قند و کلسترول خون بوجور بشه

خوردن سوپ جو صبحانه مین باعث جلوگیری ضعف حافظه به .

## عکسان



Image:Nargil.jpg|نارگیل
Image:Ananas.jpg|آناناس 
Image:Fandogh.jpg|فندق
Image:Anate1.jpg|انار
Image:Sib1.jpg|سیب
Image:Limoo.jpg|ترش لیمو
Image:Esfenaj.jpg|اسفناج
Image:Khorma.jpg|خرما
Image:Khrrboze.jpg|خریزه
Image:Khiar.jpg|خیار
Image:Khakshir.jpg|خاکشیر
Image:Adas.jpg|عدس




رده : زیست
کشکش

left|thumb|کشکش

left|thumb|کشکش

انگور خشکا بسته  که همه اونا به ایسم کشمش شناسده ، قرن ها پيش به وجود بومو. کشمش ايران و مصر  مین 2000 سال قبل ميلاد، توليد ببسته بو.

## خاصیتان

پر انرژی ، کم چرب و کم سدیم

کشمش دارای خاصيت آنتی اکسيدان  ایسه

منبع خوب ويتامين Dو هورمون استروژن ایسه.

کشمش  مقدار زيادی آهن داره. 600 گرم کشمش، 90 درصد آهن مورد نياز روزانیه بدنا تأمين کونه.

کشمش جه سرطان جلوگیری کونه.

باعث تقویت اعصاب به.

دهانا خوشبو کونه.

## بیرون پیوندان
 پارسی طب

## عکسان



Image:Nargil.jpg|نارگیل
Image:Ananas.jpg|آناناس 
Image:Fandogh.jpg|فندق
Image:Anate1.jpg|انار
Image:Sib1.jpg|سیب
Image:Limoo.jpg|ترش لیمو
Image:Esfenaj.jpg|اسفناج
Image:Khorma.jpg|خرما
Image:Khrrboze.jpg|خریزه
Image:Khiar.jpg|خیار
Image:Khakshir.jpg|خاکشیر
Image:Adas.jpg|عدس




رده : زیست
سیر

left|thumb|سیر

## خواص
ایته جه قديمی ترين گياهان مورد مصرف غذايی و دارويی گياه سير ایسه .  قديمی ترين سندی که به جا بمانسته درباریه سير مربوط به سومريان کتيبان ایسه که جه2600 سال قبل ميلاد مسيح به جا بمانسته.

هطویی سير ایته جه مهمترين داروهان مصر باستان ایسه که حداقل 22 خاصيت درمانی اونه ره قائل ببستده  و پاپيروسان بجا بمانسته مین جه 1550 سال قبل ميلاد مسيح ثبت ببوسته. 

left|thumb|سیر

ا- چربی خونا بیجیر آوره. که باعث جلوگیری قلب ناراحتن به و جه سکته قلبی جلو گیری کونه

2- کلسترول خونا کما کونه که جه تنگا بوستن عروق قلبی جلوگیری کونه

3- سیر تانه قند خونا کما کونه(البته کم)

4 - فشار خونا بیجیر اره

5 - سیر میکروبان و ویروسان بدنا نابودا کونه

6- سیر اعضای داخلیه بدن و رودیا پاکا کونه و اونه انگلان کوشه

7- و...

## بیرون پیوندان
 پارسی طب

## عکسان



Image:Nargil.jpg|نارگیل
Image:Ananas.jpg|آناناس 
Image:Fandogh.jpg|فندق
Image:Anate1.jpg|انار
Image:Sib1.jpg|سیب
Image:Limoo.jpg|ترش لیمو
Image:Esfenaj.jpg|اسفناج
Image:Khorma.jpg|خرما
Image:Khrrboze.jpg|خریزه
Image:Khiar.jpg|خیار
Image:Khakshir.jpg|خاکشیر
Image:Adas.jpg|عدس




رده : زیست
سویا

*لوبيای سويا Soy bean
*ایسم علمی Soja hispida Moench 

ايالات متحده آمريكا پیله ترین توليد كننده سويا ایسه و تقريبا دو سوم محصول كل دنيایا توليد کونه.ايران  مین سويا  بنام (لوبيا روغنی) ،‌( لوبيا چينی ) سویا و دانه سويا معروف ایسه. 

سويا گياهی ایسه يكساله دارای ساقه پرشاخه ، اونه برگان بيضی ، نوك تيز و سبز رنگ ایسده. اونه ميوه شبيه لوبيا ایسه كه اونه هر غلاف مین سه تا پنج دانه جدای يكديگر وجود داره . رنگ دانه سويا بر حسب انواع مختلف متفاوت ایسه و برنگان زرد ، سفيد ،‌سياه ، خاكستری و خالدار ایسه.

## خاصیتان

سویا مقوی و باد شکنه

سویا دانه تب بر ایسه

سویا شیر ایته غذای مقوی زاکانه ایسه

سویا نان بیماران دیابتی ره مفیده

سویا سس تحریک اشتها واسی به کار شه.

سویا سرطان سینا جلو گیری کونه.

## بیرون پیوندان
 پارسی طب

## عکسان



Image:Nargil.jpg|نارگیل
Image:Ananas.jpg|آناناس 
Image:Fandogh.jpg|فندق
Image:Anate1.jpg|انار
Image:Sib1.jpg|سیب
Image:Limoo.jpg|ترش لیمو
Image:Esfenaj.jpg|اسفناج
Image:Khorma.jpg|خرما
Image:Khrrboze.jpg|خریزه
Image:Khiar.jpg|خیار
Image:Khakshir.jpg|خاکشیر
Image:Adas.jpg|عدس




رده : زیست
ریواس

left|thumb|ریواس
ریواس بومی آسیا شینه  و به احتمال زیاد سیبری و یا هیمالیا کوهان شین ایسه . قرن شانزدهم اروپا مین کشت بستی . و بینیویشتان نیشان دهه که قبل میلاد مسیح  چین مین به عونوان گیاه دارویی ایستفاده بستی . 

ریشه: ریواس دارای ایته ریشه معمولی ایسه که یک تا دو متر خاک مین رشد کونه. ریواس ریشه سرما و یخبندان مین مقاوم ایسه.

ساقه: ریواس دو نوع ساقه داره. ایته ساقه زیرزمینی که اونه ریزوم هم گده. ریزوم بعد رشد  گوشتی و چوبی بده که جه اونه جوانان، ساقه‌ان هوایی و برگان پهن بوجود آیده . نوع دوم ریواس ساقه  ، ساقهان هوایی ایسه که تا حدود یک متر هم رشد کونده.

گل: به تعداد زیاد و به صورت خوشه آخر ساقه اصلی ایجاد به و گلان به رنگ سبز ایسده و بر اثر تلقیح بذرا تشکیل دهده. 

برگ: ریواس دارای برگهانی ایسه که جه جوانه جانبی ریزومها بوجود آیده . برگان دارای پهنک پهن ایسده . دمبرگ ریواس که اونه قسمت خوراکیا تشکیل دهه ، گوشتی ایسه و اونه طول به ویشتر 50 سانتیمتر ایسه.

## عکسان



Image:Nargil.jpg|نارگیل
Image:Ananas.jpg|آناناس 
Image:Fandogh.jpg|فندق
Image:Anate1.jpg|انار
Image:Sib1.jpg|سیب
Image:Limoo.jpg|ترش لیمو
Image:Esfenaj.jpg|اسفناج
Image:Khorma.jpg|خرما
Image:Khrrboze.jpg|خریزه
Image:Khiar.jpg|خیار
Image:Khakshir.jpg|خاکشیر
Image:Adas.jpg|عدس



رده : زیست
نارنگی

فسفر ، كلسيم  ایسه.

## خاصیتان

خون تصفیه و زیادا کونه

تشکیل استخوان و  بدن اسکلت موثره

مسکن اعصابه

## بیرون پیوندان
 پارسی طب

## عکسان



Image:Nargil.jpg|نارگیل
Image:Ananas.jpg|آناناس 
Image:Fandogh.jpg|فندق
Image:Anate1.jpg|انار
Image:Sib1.jpg|سیب
Image:Limoo.jpg|ترش لیمو
Image:Esfenaj.jpg|اسفناج
Image:Khorma.jpg|خرما
Image:Khrrboze.jpg|خریزه
Image:Khiar.jpg|خیار
Image:Khakshir.jpg|خاکشیر
Image:Adas.jpg|عدس




رده : زیست
نعناع

left|thumb|نعناع
left|thumb|نعناع

نعناع گیاهی ایسه علفی و چند ساله .
اگر شما فقط ایته نعناع ساقیا باغچه مین بکارید به زودی تمام باغچیا جه نعناع پرا به. نعناع برگان بیضی شکل ، نوک تیز و دندانه‌دار ایسده.

اونه گلان بسته به نوع نعناع ممکنه قرمز ، ارغوانی یا سفید ببه. نعناع مناطق معتدل و آفتاب‌گیر مین به خوبی رشد کونه. نعناع جه قدیمان به عنوان ایته گیاه معطر و اشتها آور و دستگاه گوارش ناراحتی‌ ره بکار شویی. بقراط علم طب پئر نعناع جا خو نوشتهان مین یاد بوگوده . 

## عکسان



Image:Nargil.jpg|نارگیل
Image:Ananas.jpg|آناناس 
Image:Fandogh.jpg|فندق
Image:Anate1.jpg|انار
Image:Sib1.jpg|سیب
Image:Limoo.jpg|ترش لیمو
Image:Esfenaj.jpg|اسفناج
Image:Khorma.jpg|خرما
Image:Khrrboze.jpg|خریزه
Image:Khiar.jpg|خیار
Image:Khakshir.jpg|خاکشیر
Image:Adas.jpg|عدس




رده : زیست
نخۊت

نخۊت گياهی ايسه  يكساله و جه حبوبات خانواده كه اونه بوته بلندی به حدود 30 سانتيمتر فارسه. ا گیاه ساقه جه تاران غده ای پوشيده ایسه . اونه برگان مركب جه 13 تا 17 برگچه كوچیك و دندانه دار ایسه. اونه گلان سفيد رنگ مايل به قرمز يا آبی بطور تك تك بر روی ساقه قرار داره. اونه ميوه بصورت نيام و اونه غلاف كوچیك ،‌متورم و نوك تيز بطول 2 تا 3 سانتيمتر ایسه كه اونه مین ایته دانه نخود به رنگ نخودی يا سياه قرار داره. 

نخۊت صد گرم مین مواد زير دره : 

*آب                           10 گرم 

*پروتئين                    20 گرم 

*نشاسته                   155 گرم 

*كلسيم                   150 ميلی گرم 

*فسفر                    35 ميلی گرم 

*آهن                      7 ميلی گرم 

*سديم                   25 ميلی گرم 

*پتاسيم                 780 ميلی گرم 

*ويتامين آ                50 واحد 

*ويتامين ب 1         0/3 واحد 

*ويتامين ب 2       0/15واحد 

*ويتامين ب 3       2 ميلی گرم 

*مواد روغنی        5 گرم 

جرگه:حۊبۊبات
خربزه

left|thumb|خریزه

خربزه دارای مقدار زيادی ويتامين A,C و سلولز ایسه . به طوركلی خربزه خانواد شامل انواع گرمك و طالبی هم به كه البته ا دو نوع كم آب تر جه خربزه ایسده. و بهترين نوع اوشان شيرين ترين و كم تفاله ترين اوشانه به طوری  كه به راحتی دهان مین آب ببد. طالبی  شيرين اغلب بيمارئن واسی  تجويز و اونه خوردن به هضم غذا كمك کونه و گرمك يرقان و يبوست واسی مفيد ایسه.

## خاصیت
left|thumb|خریزه

بیوست بر طرف کونه . 

هضم غذایا کمک کونه.

ادرار آوره.

کم خونی و سنگ مثانه بر طرف کونه.

خوردن خربزه با عسل خطرناک ایسه . 

## بیرون پیوندان
 پارسی طب

## عکسان



Image:Nargil.jpg|نارگیل
Image:Ananas.jpg|آناناس 
Image:Fandogh.jpg|فندق
Image:Anate1.jpg|انار
Image:Sib1.jpg|سیب
Image:Limoo.jpg|ترش لیمو
Image:Esfenaj.jpg|اسفناج
Image:Khorma.jpg|خرما
Image:Khrrboze.jpg|خریزه
Image:Khiar.jpg|خیار
Image:Khakshir.jpg|خاکشیر
Image:Adas.jpg|عدس




رده : زیست
خاکشیر

left|thumb|خاکشیر
left|thumb|خاکشیر

*خاكشير FLixweld 
*ایسم علمی Descurainia sophia 

خاكشير ایته گياهی ایسه علفی يكساله يا دو ساله كه اونه ساقه بلندی تا يك متر هم فارسه . گياه بیجیر كرك دار ایسه .

## خاصیت
خاكشير التهاب كليا برطرفا  کونه .

خاكشير دارای تعدادی اسيد چرب مانند اسيد لينوئيك، اسيد لينولنيك، اسيد اولئيك، اسيد پالمتيك و اسيد استئاريك ایسه . ا گياه آرام کنندیه زخم و جراحت ایسه و اونه جوشانده رفع اسهالان ساده واسی مفيد ایسه. خاكشير تب‌ بر ایسه، ا گياه همچنين ادرار آوره.  
سرخک و مخملک درمانا کونه. رفع گرفتگیه صدا ره خوبه . و..
## بیرون پیوندان
 پارسی طب

## عکسان



Image:Nargil.jpg|نارگیل
Image:Ananas.jpg|آناناس 
Image:Fandogh.jpg|فندق
Image:Anate1.jpg|انار
Image:Sib1.jpg|سیب
Image:Limoo.jpg|ترش لیمو
Image:Esfenaj.jpg|اسفناج
Image:Khorma.jpg|خرما
Image:Khrrboze.jpg|خریزه
Image:Khiar.jpg|خیار
Image:Khakshir.jpg|خاکشیر
Image:Adas.jpg|عدس




رده : زیست
خیار

left|thumb|خیار
left|thumb|خیار

خيار گياه بوم هندوستان ایسه و جی اویه به تمام نقاط دنیا راه پیدا گوده . حدود بيست قرن قبل ميلاد مسيح مصريان قديم اونه جا ایستفاده گودیدی . خيار گياهی ایسه علفی و يكساله دارای ساقه خزنده و پوشيده جه نازك خار و خشن .اونه برگان پیله دانیه.
اونه گلان زرد رنگ كه به دو صورت نر و ماده روی ایته پايه قرار دارده اونه ميوه سبز رنگ و خوره کوچیک و بزرگ داره.

*انرژی 8 كالری    
*كلسيم 25 ميلی گرم   
*پروتئين 0.6 گرم  
*پتاسيم 160 ميلی گرم  
*مواد چربی 0.1 گرم  
*ويتامين آ  250 واحد  
*مواد نشاسته 2.5 گرم  
*سديم 6 ميلی گرم  
*فسفر 30 ميلی گرم 
*ويتامين ب 1 0.03 ميلی گرم  
*آهن 0.2 ميلی گرم  
*ويتامين ب 2  0.04 ميلی گرم  
*ويتامين ث 7 ميلی گرم 
*ويتامين ب 3  0.2 ميلی گرم    

## خاصیت
1 - خیار جه نظر طب قدیم سرده و خنک کنندیه بدن و به هضم غذا کمک کونه.

2 - خیار ادرار آوره.

3 - خون تصفیه کونه.

4 - خیار تشنگیا جی بین بره.

5 - خیار آب خارشه ره مفیده.

ضرران

او کسانی که ناراحتیه معده دارده  نبايد مصرف خيار مین زياده روی بوکوند چون ممكنه  دستگاه هضم باعث اختلال ببه.

## بیرون پیوندان
 پارسی طب

## عکسان



Image:Nargil.jpg|نارگیل
Image:Ananas.jpg|آناناس 
Image:Fandogh.jpg|فندق
Image:Anate1.jpg|انار
Image:Sib1.jpg|سیب
Image:Limoo.jpg|ترش لیمو
Image:Esfenaj.jpg|اسفناج
Image:Khorma.jpg|خرما
Image:Khrrboze.jpg|خریزه
Image:Khiar.jpg|خیار
Image:Khakshir.jpg|خاکشیر
Image:Adas.jpg|عدس




رده : زیست
خرما

left|thumb|خرما

## خواص
خرما يا به انگليسی DATES ميوای ایسه بسيار مقوی ، که مواد معدنی زیادی مثل آهن ، پتاسيم ، روی ، منگنز، و ويتامين A – B - E داره .

صد گرم خرمای تازه دارای 163 کيلو کالری 0.9 گرم پروتئين ، 0.3 گرم چربی ، 38 گرم گلوسيد ، 30 ميلی  گرم فسفر ،1.3 ميلی گرم آهن ، 51 ميلی گرم کلسيم و 10 ميلی گرم ويتامين C ایسه. 

left|thumb|خرما

صدگرم خرمای خشک دارای 300 کالری ، 2 گرم پروتئين ، 0.6 گرم چربی ، 73 گرم گلوسيد ، 60 ميلی گرم گوگرد، 50 ميلی گرم فسفر، 650 ميلی گرم پتاسيم ، 65 ميلی گرم منيزيم ، 70 ميلی گرم کلسيم ،2 ميلی گرم آهن ، 2/2 ميلی گرم نياسين ، سديم و اونه ويتامين A قابل توجه نیه.

## بیرون پیوندان
 پارسی طب

## عکسان



Image:Nargil.jpg|نارگیل
Image:Ananas.jpg|آناناس 
Image:Fandogh.jpg|فندق
Image:Anate1.jpg|انار
Image:Sib1.jpg|سیب
Image:Limoo.jpg|ترش لیمو
Image:Esfenaj.jpg|اسفناج
Image:Khorma.jpg|خرما
Image:Khrrboze.jpg|خریزه
Image:Khiar.jpg|خیار
Image:Khakshir.jpg|خاکشیر
Image:Adas.jpg|عدس




رده : زیست
عدس

left|thumb|مورجه(عدس)

left|thumb|مورجه(عدس)

عدس ایته جه حبوباتی ایسه كه قديمان جا جه خیلی نقاط دنيا مین كشت بستی  . گياه شناسان اعتقاد داریدی كه عدس حتی قبل تاريخ هم وجود داشتی  . عدس جه نظر مقدرپروتئين خیلی غنی ایسه و گیاهان مین فقط لوبيای سویا ويشتر جه عدس پروتئين داره.

عدس ایته گیاهی ایسه يكساله كه اونه بلندی  30 سانتيمتر  ویشتر نیه. اونه برگان دارای 6 تا 14 برگچه ایسده  كه اونه ته مین پيچك قرار داره . عدس گلان سفيد رنگ و دارای رگه هانی به رنگ بنفش ایسه . اونه ميوه ایته کوچی غلاف ایسه و هر غلاف مین  1 تا 3 تا عدس وجود داره.

مواد موجود 100 گرم عدس مین : 

*انرژی                   340 كالری 

*پروتئين                  25 گرم 

*چربی                     1 گرم 

*مواد نشاسته ای       60 گرم 

*كلسيم                  80 ميلی گرم 

*فسفر                     380 ميلی گرم 

*آهن                         7 ميلی گرم 

*پتاسيم                   8 ميلی گرم 

*ويتامين آ                600 واحد بين المللی 

*ويتامين ب 1           0/4 ميلی گرم 

*ويتامين ب2            0/2 ميلی گرم 

*ويتامين ب 3             2 ميلی گرم 

*آرسنيك                  1 ميلی گرم 

## خاصیتان

1 - زیاد کننده شیر مادره. ماران باید حتما جه اون ایستفاده بوکونن

2- درمان زخم دهان و گلو ره اونه پزده و اون آبا غرغر کونده.

3 - تقویت معده ره و گاز معده ره اونه پزده با سرکه خورده.

4 - آش عدس با روغن بادام دوران نقاهت ره بهترین غذا ایسه.

5- عدس بپخته زخمانه ره به عونوان پماد شا ایستفاده گودن.

و...

## بیرون پیوندان
 پارسی طب

## عکسان



Image:Nargil.jpg|نارگیل
Image:Ananas.jpg|آناناس 
Image:Fandogh.jpg|فندق
Image:Anate1.jpg|انار
Image:Sib1.jpg|سیب
Image:Limoo.jpg|ترش لیمو
Image:Esfenaj.jpg|اسفناج
Image:Khorma.jpg|خرما
Image:Khrrboze.jpg|خریزه
Image:Khiar.jpg|خیار
Image:Khakshir.jpg|خاکشیر
Image:Adas.jpg|عدس




رده : زیست
کنجد

left|thumb|کنجد
left|thumb|نان کنجدی

كنجد ایته گیاهی ایسه یك ساله با بلندی حدود یك متر كه قسمت آخر اونه ساقه جه كرک پوشیده بوسته. اونه برگان بیضی ، باریك و نوك تیز ایسه. اونه گلان به رنگ سفید یا قرمز، به طور تك تك ایسده.

میوه ا گیاه به صورت كپسول و محتوی کوچی دانان و مسطح و بیضوی ایسه كه اونه دانه كنجد گیدی و قسمت مورد ایستفاده ا گیاه ایسه.

هندوستان وطن اصلی کنجده ، الانی  چین پیله ترین تولید كننده كنجد ایسه دنیا مین . هندوستان و حبشه جه نظر تولید، بعد چین قرار داریدی . ایران مین هم مقداری كنجد تولید به كه ویشتر آن به مصرف تهیه روغن و حلوا ارده فارسه.

## خاصیتان
1 - چاقا بستنه ره و قوی بستن نیروی جنسی ره خوبه.

2 - کنجد گرفتگیه صدایا جه بین بره.

3 - روده و معده نرما کونه.

4 - برگ کنجدا اگر به سر بمالید باعث رشد و سیاهی موی سر به.

5 - کنجد فشار خون بجورا ، کما کونه.

6 - کنجد ضد رماتیسم ایسه .

7 - روغن کنجد سوزش ادرارا رفع کونه.

8 - روغن کنجد رشد زاکان واسی خیلی موثر ایسه.

9- روغن آرگان

10- روغن خراطین

## بیرون پیوندان
 پارسی طب

## عکسان



Image:Nargil.jpg|نارگیل
Image:Ananas.jpg|آناناس 
Image:Fandogh.jpg|فندق
Image:Anate1.jpg|انار
Image:Sib1.jpg|سیب
Image:Limoo.jpg|ترش لیمو
Image:Esfenaj.jpg|اسفناج
Image:Khorma.jpg|خرما
Image:Khrrboze.jpg|خریزه
Image:Khiar.jpg|خیار
Image:Khakshir.jpg|خاکشیر
Image:Adas.jpg|عدس




رده : زیست
کیوی

left|thumb|کیوی
left|thumb|کیوی
left|thumb|کیوی

دانشمندان ايتاليايی مطالعان نیشان بدا  كه ديابتیانی كه مرتب مقدار زيادی ويتامين C دريافت کونده ، ميزان كلسترول و انسولين بیجیری دارده. كيوی تامين ويتامين C واسی منبع خوبی ایسه.

كيوی دارای آنزيمانی ایسه كه پروتئينانا تجزيه کونه. متأسفانه ا آنزيمان معده مین به وسيله اسيد معده جه بين شده، بطوريكه معده و روده مین اثری نداره. ولی اسيد معده بعد خوردن غذان گوشتی و لبنی زياد، مقداری خنثی بده و كيوی آنزيمان تانده مدت كوتاهی فعاليت بوکونن.

جدول ترکیبات موجود 100 گرم کیوی مین :

 

*انرژی                 08/61کالری

کربوهیدرات         87/14 گرم 

*پروتئین               989/0

*چربی               439/0

*فیبر                   495/4

*ویتامین C           03/98میلی گرم 

*ویتامین A           5/17

*ویتامین E          2/2 میلی گرم 

*فولات                 03/38میگروگرم 

*پتاسیم              6/331میلی گرم 

*کلسیم             05/26میلی گرم 

*فسفر                40میلی گرم 

*نیاسین              5/0میلی گرم 

*ریبوفلاوین           05/0 میلی گرم

## عکسان



Image:Nargil.jpg|نارگیل
Image:Ananas.jpg|آناناس 
Image:Fandogh.jpg|فندق
Image:Anate1.jpg|انار
Image:Sib1.jpg|سیب
Image:Limoo.jpg|ترش لیمو
Image:Esfenaj.jpg|اسفناج
Image:Khorma.jpg|خرما
Image:Khrrboze.jpg|خریزه
Image:Khiar.jpg|خیار
Image:Khakshir.jpg|خاکشیر
Image:Adas.jpg|عدس




رده : زیست
نوکندکلا دهستان

## نوکندکلا دهستان روستاهان
نوکندکلا ایسم ایته دهستان ایسه قایم شهر شهرستان مین جی اوستان مازندران.

*چمازكتی
*المشير
*كلاگرمحله
*بالالموك
*پرچيكلا
*افراپل
*ديوكلاسفلی
*هردورود
*دوك روستا
*ركابداركلا
*حاجی اباد
*اهنگركلانوكنده
*ابجر
*كاسگر كلا
*ذيلت
*پايين جاده
*كروا
*گيله كلا
*ديوكلاعليا
*رستم كلا
*موارم كلا
*لهمال
*نوده
*زاهدكلا
*قاديكلا
*چفت سر
*خميركنده
*خناردرويش
*اوجابندان
*دشتيان
*فوريجا

رده:جوغرافی
على‌آباد دهستان

## علی آباد دهستان روستاهان
علی آباد ایسم ایته دهستان ایسه قایم شهر شهرستان مین جه اوستان مازندران.

*شهرك يثرب
*قاديكلابزرگ
*ملك كلا
*متان كلا
*اسكندركلا
*اهنگركلا
*وسطی كلا
*تالارپشت سفلی
*واسكس
*شهرودكلا
*تالارپشت عليا
*فولادكلا
*ابمال
*مچه بن
*گل افشان
*دنجكلا
*چپی
*چاله زمين

رده:جوغرافی
بیشه‌سر دهستان

## بیشه سر دهستان روستاهان
بیشه سر ایسم ایته دهستان ایسه قائم شهر شهرستان مین جه اوستان مازندران.

*قاديكلاارطه
*كفشگركلاارطه
*جوجاده ارطه
*ابوخيل ارطه
*قاسم خيل ارطه
*بورخيل ارطه
*بالاافراكتی
*لهرم تلوك
*افراتخت
*پايين افراكتی
*پايين لموك
*مهدی اباد
*پاشاكلا افرا كتی
*شيخ رجه
*ارطه دشت

رده:جوغرافی
قراخيل

قراخیل ایسم ایته روستا ایسه جه بالاتجن دهستان قائمشهر شهرستان بخش مرکزی جه اوستان مازندران شومال ایران مین.
خطيركلا

خطیر کلا ایسم ایته روستا ایسه جه بالاتجن دهستان قائمشهر شهرستان بخش مرکزی جه اوستان مازندران شومال ایران مین.
ديلمي تقويم

گیلکؤن، قديم قديمؤنِ جی تا هسا، خوشؤنِ ره تقويم و سال‌شوماری داشتن کی هو دیلمی يا گالشی تقويم يا ديلمی تقويم ايسه.

ای تقويمِ ريشه، قديمی يزدگردی تقويمه وگردنه .

قديم، ايران و ايرانی‌ئنِ سال گردان بو. يعنی ۱۲ تا سی‌روزه ما داشتن کی بونا بو ۳۶۰ روز. چون اوشؤنِ سال، پنج روز و خورده‌ای، خورشيدی سالِ جی کم داشت، هر ۴ سال، سالِ سر کی هو نوروز بو يک روز خو اصلِ جيگا جی فاصله گيت.

ای چرخسن و نوروزِ جابه‌جايی هوتو ادامه داشت تا زمانی کی ديلمی‌ئن تصميم بئيتن خوشؤنِ سالِ سره ثابت بدارن.

ايرانِ مئن، گيلانِ مردوم، اوّلين کسانی بؤن کی ای ضرورته درک بئودن و خوشؤنِ ساله ۳۶۵ روزه بئيتن.

## گالشی تقويمِ مبدأ

دوروس هو زماتی کی قديمی يزدگردی نوروز اون‌قدر جابه‌جا بوبؤ بو کی دکته بو تاوسؤنِ وسط، چون خوروم زمات بو و کشاورزی محصولؤنِ فيچئنِ وخت بو و خراج و ماليات هدأنِ ره خوروم بو، سالِ سره هويه ثابت بداشتن و هو روز و سال بوبؤ گالشی سالِ مبدأ.

يعنی او روز کی دوشنبه روز، اولين روز جه قديمی يزدگردی سال بو، بوبؤ نؤروز ما اوّل، سال اول گالشی. او روزِ جی تا هسا، ۱۵۸۰ سال بوگذشته و جالب اينه کی گالشی سالِ مبدأ، نه سياسی موناسبته و نه مذهبی موناسبت. يه‌ته علمی تفاق ايسه. يعنی هو روزی کی مردوم ای ضرورته بفهمسن کی ساله وا ثابت داشتن و هو روز بوبؤ مبدأ.

## گالشی تقويمِ ما و روز

امّا گالشی سال کی خودا ره شوکر تا هی بيس سی سال پيش استفاده بونأ بو و الؤن‌ام گالشؤنِ ياد دره، چيسه و چی موشخصاتی دأنه؟

گالشی سال، دوازده‌ته ما دأنه کی هرته ۳۰ روزه ايسن:

۱) نؤروز ۲) کورچ ۳) اريه ۴) تير ۵) موردال ۶) شرير ۷) امير ۸) آول ۹) سيا ۱۰) ديا ۱۱) ورفنه ۱۲) اسفندار.

نوروز ما، ۱۷ مورداد هجری شمسی جی سراگينه و ۱۵ شهريور مئن توماما بونه. ای ما، گالشی تقويمِ مئن، اوّلين ما ايسه و اونِ اولين روزِ مئن، نوروزِ بل يا آتش نوروزی روشنأ کؤنن و تازه ساله جشن گينن.

کورچِ ما، ۱۶ شهريور هجری شمسی تا ۱۴ مهر ايسه.

## پنجيک

پنج روزأ نی دأنيم کی اونه دوخؤنيم پنجيک و ای پنج روز، هيچ فصل و ماهی مئن دنه. در واقع ايرانِ مئن، امو هرگيز ۳۱ روزه ما نداشتيم و ای ۳۱ روزه ماهؤن کی الؤن استفاده بونن، يه‌ته عجيب و غريب اختراع ايسه کی رضاخان زمات داب بوبؤ!

هر چار سال يک‌بارأ نی، پنجيک بونه شيش روزه تا او ۳۶۵ روز و خرده‌ای کاملن رعايت ببی و خورشيدی سال دوروس موحاسبه ببی. او شيشمی روزه دخؤنن: ويشک.

## چوتو سالؤنه تبديل کونيم کسنه

اگه خأنين کی گالشی ساله و هجری شمسی‌يه تبديل بکونين به کسن، هچی کافی‌يه کی گالشی سالِ عددِ جی، ۱۹۵ کمأ کونين يا برعکس. مثلن، اگر سال ۱۳۸۵ هجری شمسی‌يه، ۱۹۵ امره جومأ کونيم، بونه هو سالِ گالشی عدد:

۱۵۸۰=۱۹۵+۱۳۸۵

اگرم خأنين ميلادی سالشوماری و گالشی‌يه تبديل بکونين کسنه، ميلادی سالِ جی، ۴۲۶ کمأ کونين:

۱۵۸۰=۴۲۶-۲۰۰۶

## بيرۊني خالؤن
*ديلمي تقويم ٚ رسمي وبجيگه (تبديل ؤ مۊناسبتؤن ؤ...)

جرگه:گیلکی تقویم
جرگه:تقویم
بالاتجن دهستان

## بالا تجن دهستان روستاهان
بالا تجن ایسم ایته دهستان ایسه قائم شهر شهرستان مین جه اوستان مازندران .

*قراخيل
*خطيركلا
*باغدشت
*بالاجنيدلاك پل
*سراجكلا
*گاوان اهنگر
*خرماكلا
*شيخ كلی
*حاجی كلاصنم
*ميدانسر
*ملک خيل
*حاجی كلا
*چفت كلا
*ميكلا
*افرا
*سوخته كلا
*حاجی كلاارزلو
*قلزمكلا
*سنگ كتی
*رنگريزكلا
*فندری
*فندری نماوركلا
*نوكلا
*ديزاباد
*صنم روستا
*پاشاكلا
*كاردگرخطير
*بايكلا
*بالارستم حاجی
*اسيابسر
*شاميكلا
*واكی كلا
*اوجی تالار
*تركمن خيل
*بارفكلا
*طارسيكلا
*مانگركلا
*ولوند
*استرابادمحله
*كشكا
*كلاردره
*افراكتی
*پايين رستم
*بي بی كلا
*نیگيری
*گزنه كلا
*چمرانده
*شاهكلاسعيدكاشی
*تيل خانی
*موسی خيل

رده:جوغرافی
بالاجنيدلاك پل

بالاجنیدلاک پل  ایسم ایته روستا ایسه جه بالاتجن دهستان قائمشهر شهرستان بخش مرکزی جه اوستان مازندران شومال ایران مین.

رده:مازندرانˇ دهات
سوخته كلا

سوخته کلا  ایسم ایته روستا ایسه جه بالاتجن دهستان قائمشهر شهرستان بخش مرکزی جه استان مازندران شمال ایران 

آب بندان)جاده نظامی سوخته کلا ۵۷۱ نفر جمعیت و پر از منطقه های کشاورزی میباشد
ابوخيل ارطه

ابوخیل ارطه  ایسم ایته روستا ایسه جه بیشه سر دهستان قائمشهر شهرستان بخش مرکزی جه اوستان مازندران شومال ایران مین

رده:مازندرانˇ دهات
تالارپی دهستان

## تالارپی دهستان روستاهان
تالارپی ایسم ایته دهستان ایسه قائمشهر شهرستان مین جی اوستان مازندران شومال ایران مین.

*سنگتاب
*نجاركلاقديم
*مری
*زياركلا
*شيرخواركلا
*كارتيج كلا
*اخته چی
*طالارپشت
*گوشيکلا
*خراطكلا
*سالدوزكلابالا
*سمناكلا
*موسی كلا
*صلحداركلا
*قجرتپه
*پازيك خيل
*لاله زاركتی
*اهنگركلا
*گوشتی كلا
*رضوانكلا

رده : جوغرافی
کیاکلا دهستان

## کیاکلا دهستان به استناد مصوبه مجلس شورای اسلامی  وتقسیمات کشوری مرکز دهستان کیاکلا به مرکزیت نجارکلا جدید می باشد- دلایل مرکز بودن 1-واقع شدن درمسیر اصلی خیابان کیاکلا وبهنمیر وقرارگرفتن در 1 کیلومتری کیاکلا وحوزه شهری و محلات حوزه استحفاظی کیاکلا  وداشتن امکانات مرکز بهداشت درمانی وکتابخانه عمومی روستاهان
کیاکلا ایسم ایته روستا ایسه جه قائمشهر شهرستان اوستان مازندران مین شومال ایران.

*تنبلا
*بالادسته ركن كلا
*ملاكلا
*پايين دسته ركن كلا
*برجی خيل
*نجاركلاجديدمرکز دهستان کیاکلا
*دينه سرركن كلا
*پهناجی
*جمال كلا

رده:جوغرافی
كلاگرمحله

کلاگرمحله  ایسم ایته روستا ایسه جه نوکند کلا دهستان قائمشهر شهرستان بخش مرکزی جه اوستان مازندران شومال ایران مین
ديوكلاسفلی

دیوکلاسفلی  ایسم ایته روستا ایسه جه نوکند کلا دهستان قائمشهر شهرستان بخش مرکزی جه اوستان مازندران شومال ایران مین