open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
گأستن

[بندانگشتی|گأستن، اینسؤنˇ ميئن، [ائدوارد-هنري آوريلˇ أثر]]
**گأستن** يکته تؤليدˇ مثل کۊنۊشه گه کير شۊنه کۊسˇ ميئن ؤ آخر سر کلˇ اؤرگاسمˇ أمرأ در صۊرتي که کلˇ اسپرمؤن ماده تنˇ ميئن بشي يکته از اي اسپرمؤن، ماده تؤخمکˇ أمرأ لقاح کؤنه ؤ نۊطفه دبۊسته بۊنه.
گأستن آدمؤنˇ ميئن دؤ جۊره **همجنس گايي** ؤ **ديگرجنس گايي**.

## سربس

جرگه:گأستن
زازا

**زازا** يا **ديملي** مردۊمي ايسيد کي تۊرکيه خۊرتاوˇ ميئن زيندگي کۊنيد ؤ أشأنˇ زوان زازاکي ايسه. أشأن ديلمياني ايسيد کي قرن ۱۰-۱۲  ميلادي گيلانˇ جه مۊهاجرت بۊکۊديد.

## سربس

جرگه:أقوام
جرگه:زازاکي زوان
شيعه

**شيعه** ايسلام ٚ دۊوؤمي پيله مذهب  پیروان ٚ تعداد ٚ لحاظ ٚ جی ايسه. شيعه؛ "علي شيعه" کۊتابۊبۊ کلمه'ى گه علي بن أبي‌طالب (شيعيان ٚ أولي ايمام) ٚ پيرؤ معني-أ دنه. شيعيان ۱۰ تا ۲۰ درصد ٚ جهان ٚ مۊسلمانؤن ؤ ۳۸ درصد ٚ ميئن-خۊرتؤ ٚ مۊسلمانؤن ٚ جمعيت-ه تشکيل دئنن. شيعه أصلي جرگه‌ئن-أ **ایمامیه شیعه (أثني عشري/دوازده ايمامي/جعفري)** ؤ **ايسماعيليه شیعه** ؤ **زيدي شیعه** تشکيل دئنن. 
همته شيعيان ٚ ايعتقادات علي بن أبي‌طالب ٚ جانيشيني (ایمام ٚ عۊنوان ٚ أمرأ) محمد ٚ پسي سر ايشتراک دأنه.

## شيعيان ٚ دوازده‌ته ايمام
شيعيان أکثرا دوازده ايمامي  ايسن ؤ ايشؤن ٚ ايمامؤن ٚ نؤم به ترتيب ٚ ايمامت ايطؤره:
# علي بن أبي‌طالب (أميرالمؤمنين)
# حسن بن علي (حسن مجتبي)
# حسين بن علي (سيد الشهدا)
# سجاد (زين‌العابدين)
# محمد باقر
# جعفر صادق
# مۊسي کاظم
# علي بن مۊسي (رضا)
# محمد بن علي (تقي/جواد)
# علي بن محمد (هادی/نقي)
# حسن عسکري
# حجت بن الحسن (المهدی)

## گالري


Memphis AlRasool.JPG|ممفيسˇ شيعيان پاگه تنسي ميئن.
IEC Houston facade.JPG|شيعيانˇ ايسلامي تعليماتˇ مرکز (رانمايي ؤ دبيرستانˇ مدرسه) هيؤستؤنˇ ميئن، تگزاس.
Kerbela Hussein Moschee.jpg|أربعين، کربلا ميئن
Islamic Center America.jpg|آمريکا ايسلامي مرکز
Al-Kadhimiya Mosque, Kadhmain Shrine.jpg|کاظمينˇ حرم؛ مۊسي کاظم ؤ محمد بن علي گۊر



## سربس

جرگه:ايسلام
وؤدکا

چپ|بندانگشتی|256x256پیکسل|سۊئدي وۊدکا'نˇ بۊطري، مارکˇ أبسۊلۊت وۊدکا
**وۊدکا** (روسی: водка؛ لهستاني: wódka) يته  پۊرمصرفˇ تقطيري واخؤردني ايسه. وۊدکا بي طعم‌دأنچي، يته زنگ ؤ بيرنگˇ مايع ايسه گه آؤ ؤ اتانؤلˇ تلفيقˇ جي چأگۊده بۊنه. وۊدکا یکته الکۊلي واخؤردنئه گه اينˇ ألکۊلˇ درصد ۳۵ تا ۵۰ درصد ايسه. رۊسيه ؤ لهستانˇ سۊننتي وۊدکا معمۊلا ۴۰ درصد ألکۊل دأنه. سنتاً وۊدکا أمرأ آؤ يا يخ مصرف نبۊنه ؤ همچنين وۊدکا پۊر پۊرˇ کۊکتلؤنˇ ميئن کأرأگيته بۊنه، مثلاً مارتيني وۊدکا، تؤنيک وۊدکا ؤ بلادي مري.

## سربس

جرگه:خؤردنئن ؤ واخؤردنئن
تۊئيتر

thumb|تۊئيتر ٚ لؤگؤ

thumb|تۊئيتر ٚ لؤگؤ ۲۰۱۰ سپتامبر ما ۱۴ پيشي
**تۊئيتر** (اينگيليسي ميئن: Twitter) يته ايجتماعي شبکه ؤ ميکرؤ وبلاگˇ سرويس دأنکس ايسه گه کارگيرؤنه ايجازه دئنه تا ۱۴۰ته حرف، وؤتي پيغؤمي گه تؤئيت (اينگيليسي ميئن: Tweet) دۊخؤنده بۊنه بخسأنن. تۊئيتره ۲۰۰۶ مارس ما جک دؤرسى چؤده ؤ ۲۰۰۶ ژۊئيه ما خۊ کاره سرأيته. اي ميکرؤ وبلاگينگ سالˇ ۲۰۱۲، ۵۰۰ ميليۊن کارگير دأشت گه ۳۴۰ ميليؤن تۊئيت در رۊز سرأدأنأبۊن ؤ ۱٫۶ ميليارد وامج اۊنˇ ميئن انجؤم بؤنأبۊ.
تۊئيتر "چي کار درين؟" (اينگيليسي ميئن: ?What are you doing)ˇ شۊعارˇ أمرأ پا به ميدؤنˇ وب ۲٫۰ بنأ. أمما ۲۰۰۹ نؤوامبر ما خۊ شۊعاره به "چي تفاقي دکته دره؟" (اينگيليسي ميئن: ?What's happening) تغيير بدأ.
تۊئيتر به معناىˇ جيک جيک گۊدنه.
تۊئيترˇ مرکزي شؤعبه سان فرانسيسکؤ، کاليفؤرنيا ايالتˇ ميئن دره ؤ بؤستؤن ؤ نيؤيؤرک ؤ سن آنتؤنيؤ ميئنأ ني دفاتري دأنه.
تۊئيتر ألئکسا رۊتبه ميئن دهته برترˇ وبجيگه جي هشتۊمه.
هسأ تۊئيتر ۶۰۰ته کارمند دأنه ؤ  ۱۶ زوؤنˇ أمرأ دسبرس ايسه.

## سربس

جرگه:وبجيگه'ن
لؤشان

**لؤشان** ايته جه گيلان ٚ شأران ؤ رۊبار ٚ شأرستان ٚ لؤشان ٚ بخش ٚ توابع جه ايسه.

## جمعيت
براساس ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن، سياکل ٚ شأر ٚ جمعیت-أ ۱۳,۰۳۲ نفر تخمين بزأن.

## سربس

جرگه:گيلان ٚ شأران
شيپراگه

**شيپراگه** (Šiprage, Шипраге) يته رۊستاٰى بؤسني ؤ هرزگؤوين ٚ دل گه کؤتؤر وارؤش ٚ ميئن واقع بۊبؤ. اي رۊستا ۹۵۲ نفر جمعيت دأنه. 
چپ|بندانگشتی|250x250پیکسل
بندانگشتی|114x114پیکسل

## جمعیت

## سربس

## بيرۊني خالؤن
* http://opstinakotorvaros.com/ 
*http://www.maplandia.com/bosnia-and-herzegovina/republika-srpska/siprage/ Maplandia
*http://www.satellitecitymaps.com/europe-map/bosnia-and-herzegovina-map/federation-of-bosnia-and-herzegovina-map/%C5%A1iprage-map/
*http://www.distancesfrom.com/distance-from-Siprage-to-Banja-Luka-Bosna-i-Hercegovina/DistanceHistory/5243320.aspx
*http://www.maplandia.com/bosnia-and-herzegovina/republika-srpska/siprage/ Maplandia
*http://www.satellitecitymaps.com/europe-map/bosnia-and-herzegovina-map/federation-of-bosnia-and-herzegovina-map/%C5%A1iprage-map/
*http://www.distancesfrom.com/distance-from-Siprage-to-Banja-Luka-Bosna-i-Hercegovina/DistanceHistory/5243320.aspx
*http://www.udaljenosti.com/bosna/- Distances in B&H

جرگه:اۊرۊپا
راجر واترز

بندانگشتی |راجر واترز در سال ۲۰۱۱|alt=
**جؤرج راجر واترز **(George Roger Waters, بيچه بۊبؤ ۱۹۴۳ سئپتامبر ما ۶ ميئن) يته اينگيليسي خؤندشگر ؤ ترؤنه‌سرا ؤ بيسيت ؤ آهنگساز ايسه. ۱۹۶۵ˇ ميئن اۊن پينک فلؤيدˇ پراگرسيو راکˇ جرگهٰ نيک ميسن (درامر) ؤ ريک رايت (کيبؤرد زأنکس) ؤ سيد برت (گيتاريست ؤ خؤندشگر ؤ ترؤنه‌سرا) أمرأ بنأ بنأ. 

## سربس

جرگه:خؤندنکسؤن
لۊورˇ مۊزه

**لۊورˇ مۊزه** (فرانسوي ميئن: Musée du Louvre) پاريسˇ مرکزي ناحيه ميئن قرار دأنه. ۳۵ هيزارته ويشتر أثرˇ هؤنري، هشت‌ته وابينˇ ميئن بدأشته بۊنه. لۊور سالانه با ۹٫۵ ميليۊن نفر ويشتر بدئه‌کس، دۊنيا دل پۊربدئه‌کس‌ترين مۊزه ايسه.

## سربس

جرگه:مۊزه'ن
همجنس‌خأيي

**همجنس‌خأيي** يک نؤع جنسي خريوشه (گرايش) گه فرد خۊ همجنسه علاقه نۊشؤن دئنه.

## سربس
حسن رؤحاني

**حسن رؤحاني** (قبلي نؤم: *حسن فريدۊن*؛  بيچئه بۊبؤ ۱۳۲۷ دي ما ۹ˇ ميئن (شناسنامه دل: ۱۳۲۷ آبان ما ۲۱) سۊرخه ميئن؛ اۊستانˇ سمنان) يته ايرؤني مۊللا ؤ سياستمداره گه هسأ ايرانˇ رئيس جۊمۊر ايسه.
## سربس

جرگه:سياستمدارؤن
رخت‌شۊر خؤنه

thumb|رخت‌شۊر خؤنه
**رخت‌شۊر خؤنه** يته اۊتاقه گه اۊنˇ ميئن رخت بۊشؤر واشۊر کؤنن. اي اۊتاقؤنˇ ميئن معمۊلا ماشين ليواسشۊيي ؤ رخت خۊشک‌کۊن ؤ يته پيله ديمشۊيي نأى گه پۊليور ؤ اۊ رختؤني گه خأ دسˇ أمرأ شۊستنه اۊنˇ ميئن شؤنن. 
## سربس

جرگه:شۊستن
خۊشکشۊيي

**خۊشکشۊيي** يته رخت ؤ ليواس شۊيي روشه گه بي آب (خۊشک) أنجام بۊنه. اينˇ روش ايطؤره گه رخت ؤ ليواسؤنه دۊکؤنن يته خۊشک‌کۊنˇ ميئن ايمأ دزگا ميئنأني شيميايي محلۊل دۊکؤنن. خۊشکشۊيي ميئن لککه‌بري ويسين **ائنحلال پذيري** روشه کارأگينن. اي کار دؤ مرحله ميئن أنجام گينه؛ أولي روشˇ ميئن يته نرم گۊدنچي أمرأ لککهٰ شۊلأکؤنن ايمأ دؤوؤمي مرحله ميئن پۊر خشالˇ أمرأ لککهٰ ويگينن.

## سربس

جرگه:شۊستن
کوتاخوس

بندانگشتی|بوردتلا پرتوسیسˇ باکتری ، کوتاخوسˇ عامل
**کوتاخوس** یا **بوزخاوه** ایتا بیماری ایسه کی باعث غیرقابل کنترل و چتین خوس گودن به. کوتاخوس ویشتراختلال تنفسی و سینه گیرایی آوره و باعث به کی بیمار به سختی بتنه تنفس بوکونه. کسی کی کوتاخوس گیره نفس کشئن زمات جه اونه گلو جا ایجگیره اوخان بیرون آیه. کوتاخوس همه تان رده سنی میان وجود دره. ولی بطور جدی زاکان وستی پور خطر دره و مرگ آور ایسه.
کوتاخوس ایتا بیماری مسری جه باکتری بنام بوردتلا پرتوسیس (اینگیلیسی: Bordetella pertussis) کی  گوارش ˇ دزگا مربوط ایسه. چند هفته اول ، بیماری یا ناخوشی علامت خوس گودن ایسه کی بازون ویشترا به. آخر بسر بیمار کوتاخوس یا ورزاخوس گیره کی ویشتر سیانوز یا یرقان و اینقلاب گودن (استفراغ) امره ایسه. شیرخواره نوزادان کی کوتاخوس گیرید امکان دره کی سرفه نوکونید. اوشانه بیماری علامت أنی کی دچار ایست تنفسی یا آپنیا بید.

کوتاخوس زاکان و جغلان بیماری ایسه. هسا کوتاخوس واکسن وجود دره و ابتلا به کوتاخوس کمترا بوسته. علایم بیماری شدید و طولانی خوس گودن ، سیا بوستن بیمارˇ دیم ، بی وقفه و بولنده صدا امره خوس گودن ایسه. کوتاخوس ˇ بیماری هم ورزا خوس دوخانید چون بیمار ˇ خوس ورزا خوس گودن منستن ایسه.
## سربس


جرگه:بيماريئن
کاترينا فؤن بؤرا

**کاترينا فؤن بؤرا** (آلماني ميئن: Katharina von Bora) (بيچه بۊبؤ ۱۴۹۹ ژانويه ما ۲۹ - بمۊرده ۱۵۵۲ دسامبر ما ۲۰)، يته آلماني راهبه بۊ گه مارتين لۊتر (مسيحي متجدد ؤ پرؤتستانˇ آئينˇ بنأنأنکس)ˇ أمرأ ايزدواج ؤ کاتؤليکˇ رؤحانئنˇ ايزدواجˇ ممنۊعيتˇ قانۊنه نقض بؤده.

کاترينا فؤن بؤرا ۱۵۲۵ جۊن ما ۱۳ مارتين لۊترˇ أمرأ ايزدواج بؤده ؤ اي زندگي نتيجه سۊته ريکه ؤ سۊته لاکۊ بۊبؤ.

## سربس

جرگه:راهبه'ن
بهرام بيضايي

بندانگشتی|بهرام بيضايي پؤرتره؛ فخرالدين فخرالديني أثر (۱۳۸۱)
**بهرام بيضايي** (بيچئه بۊبؤ تئران؛ ۱۳۱۷ ه. ش. دى ما ۵) يته ايرؤني فيلمساز ؤ سناريؤنويس ؤ محقق ايسه. اۊنˇ کارنامهٰ ۴۰ته فيلمنامه ويشتر ؤ ۳۰ته نمايشنامه ويشتر ؤ ۱۰ته درازˇ فيلم ؤ ۴ته پأچˇ فيلم تشکيل دئنه. بعضي أز بهرامˇ سناريؤن به اينگيليسي ؤ فرانسوي ؤ آلماني ؤ عربي ؤ دئباخي زوؤنؤن چاپ ؤ ايجرا بۊبؤکه.
## سربس

جرگه:کارگردانؤن
جرگه:نويشتنکسؤن
امينئم

**سوؤمي مارشال برۊس مدرز **(اينگيليسي ميئن: Marshall Bruce Mathers III) (بيچئه بۊبؤ سنت جؤزف، ميزؤري ۱۹۷۲ اؤکتؤبر ما ۱۷ˇ ميئن)  گه **امينئم** أني دۊخؤنده بۊنه (معمۊلن نويشته بۊنه: **EMINƎM**) يته آمريکايي رپر ؤ بازيگر ؤ آهنگساز ؤ تهيه گۊدنکس ايسه.
## سربس

جرگه:خؤندنکسؤن
شير فۊکۊدن

**شير فۊکۊدن** يا **گالاکتؤره** (اينگيليسي ميئن: Galactorrhea یا Galactorrhoea) حالتي ايسه کي خۊخؤ چۊچاىˇ تۊکˇ جي شير فٚوٚه بيرۊن بي اينکه هيچ ربطي به زايمان يا شيردأن بدأره.
## سربس

## بيرۊني خالؤن
* https://web.archive.org/web/20170701232219/http://worldofyou.eu/galactorrhea-treatment/

* Galactorrhea Treatment

جرگه:بيماريئن
پيمؤنته

**پيٚمؤنته** (ايتاليايي ميئن: Piemonte) يته أز مناطقˇ ۲۰گانهٔ ايتاليا ايسه گه اينˇ مرکز تؤرينه.

## گالري

Image:Chiappera1.jpg|Acceglio
Image:Acqui Terme – the cathedral.jpg|Acqui Terme
Image:Asti Cathedral.jpg|Asti
Image:Biella-Teatro Sociale-2-bis.jpg|Biella

## سربس

جرگه:ایتالیا
آذرباىجاني زوؤن

**آذرباىجاني زوؤن** ىا **آذري زوؤن** (آذرباىجاني ميئن:  آذربایجانجه ؤ لاتين ٚ خط ٚ أمرأ: Azərbaycanca) يته زوؤنه گه تۊرکي زوانؤن ٚ خؤنواده ميئن دره. اي زوؤن قفقاز ٚ ميئن تکلم بۊنه گه آذرباىجان ٚ جؤمۊري ميئن رسمئه ؤ داغستان ٚ ميئن‌أن يته جي رسمي زوؤنؤنه گه رۊسيه فدراسيؤن تصويب بؤده. آذرباىجاني زوؤن ٚ گۊتنکسؤنه ۲۲-۳۵ ميليۊن نفر تخمين بزأ دأنن.

## سربس

جرگه:زوان
پل بوسار

پل بوسار ایتا از محلان رشت شینه و از طریق اَن تنیدی بیشید گلسار و به قلی پور هم راه دره.
۱۵۹۱

**۱۵۹۱** میلادی تقویم ِاتا سال هسته که کبیسه نیه.
این سالِ اولین‌روز (۱ ژانویه) سه‌شمبه.

## دکته‌ئون

## بزائه‌ئون

## بمرده‌ئون

## منابع

*
لئد زئپلين

**لئد زئپلپن** (اينگيليسي ميئن: Led Zeppelin) يته راک مۊزيکˇ جرگه'ى گه انگلستانˇ شي بۊيؤ ۱۹۶۸ لندنˇ ميئن بنأبۊبؤ. جيمي پيج (گيتاريست) ؤ رابرت پلنت (خؤندؤشگر) جان پؤل جؤنز (بيسيست) ؤ جان بؤنام (دراميست) جرگه أعضا بۊن. اينه، هئوي متالˇ سبکˇ پيشوا ؤ پيله-ترين هارد راک مۊزيکˇ جرگه دؤنن. گرچه بشدت تحتˇ تأثيرˇ مۊسيقيˇ فؤلک بۊن. 
## سربس

جرگه:راک ؤ متال
ليال عبۊد

بندانگشتی|ليال عبۊد در سال ۲۰۱۵
**لٚيال عٚبۊد** (عربي ميئن: **ليال عبّود [layāl ʿab'boud]**؛ ۱۹۸۲ م. مى ما ۱۵ / ۱۵۵۶ د. ديا ما ۶) مۊسلمؤن ؤ لۊبناني خؤندنکس ؤ رقاص ؤ شاعر ؤ نيکۊکار ؤ تاجر ايسه. 
## سربس


جرگه:خؤندنکسؤن
كوزان

**کۊزان** ايتأ جه رۊستایان جیرده دهستان جه توابع شفتˇ شهرستانˇ مرکزي بخش ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.

أ رۊستا پيلىکي ۸.۰۵ کيلؤمتر مربع ايسه ؤ ايتأ جه پيله‌ترين رؤستاهان شفتˇ شهرستان ؤ حتی گيلان ايسه.

## جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۷۳۱ نفر (۱۸۲ خانوار) ايسه.

## سربس
دئث (متالˇ جرگه)

**دئث** (اينگيليسي ميئن: Death) يته دئث متالˇ جرگه بۊ گه چاک شؤلداينئر سال ۱۹۸۳ بنأبؤده. چاکه خالقˇ دئث متال دؤنن ؤ اصطلاحن اينه دئث متالˇ آقجؤن دۊخؤندنن. جرگه سال ۲۰۰۱ م. چاکˇ مۊردنˇ پسي (به علتˇ تۊمۊرˇ مغزي) منحلأبؤ.
دئثˇ أولي آلبۊم گه *خۊني جيجاکئه ژيوير بکش* نؤم دأنه دئث متالˇ أولي مجمۊعه دۊخؤنن. تا سال ۲۰۱۳ م. دئث بۊتؤنسه بيشتر أز سه ميليۊن نۊسخه دۊنيا ميئن خۊ آلبۊمؤنه بفرۊشي. گه اي رقمˇ جي خالي يک ميليۊنه آمريکا ميئن بفۊرته. ساؤند اسکنˇ قؤلي پۊرفۊرۊشترين دئث متالˇ آلبۊمؤن دئثˇ جرگه دس دره.

## سربس

جرگه:راک ؤ متال
ماتؤرهئد

**ماتؤرهئد** (Motörhead) يته اينگيليسي هوي متالˇ جرگه'ى که سال ۱۹۷۵ˇ ميئن يان لمي کيلميستر بنأبؤده.

## سربس

جرگه:راک ؤ متال
تيتي

**تيتي** ميوه‌دار دارؤنˇ گۊله گه وهارˇ فصلˇ ميئن ؤ ميوه'نˇ درأمأنˇ پيشي درهأنن. تيتئن ويشترى سيفيد يا صۊرتي ايسن ؤ ويأنˇ أمرأ گرده‌أفشاني کؤنن.
## سربس
گيلانˇ اؤجا (مجلله)

**گيلانˇ اؤجا** یکته دۊزوؤنه ماهنامه (فارسي ؤ گيلکي) ایسه کي گه سیاسي ؤ فرهنگي ؤ اجتماعي خبرؤنه مخصۊصاً کارگرؤن أجي چاپ کؤنه. اي نشریه نؤم أول‌سر **گیله‌اؤجا** بۊ کي خئلي زۊد عوضأبؤ به گیلان ٚ اؤجا. اي مجللهٰ شأنه گيلانˇ کيتابفؤرۊشئنˇ ميئن ياتن. 

=شماره'ن=
اؤجا دۊته پيش‌شؤماره ۱۵۸۹ أمير ما ؤ آول ما (۱۳۹۴ بهمن ؤ اسفند)ˇ ميئن بيرۊن بدأ. اي مجلله خۊ أولي شؤمارهٰ ۱۵۸۹ سيا ما (۱۳۹۵ ارديبهشت)ˇ ميئن چاپ بؤده.

=گیلکي فرهنگ ؤ أدبیات=
اي مجله کي ويشتري اۊنه **اؤجا** دۊخؤنن، گيلکي أدبياتˇ ميئن پۊر راديکال ایسه ؤ هسأشعر ؤ گیلکي شعر ˇ وضعيت ؤ گیلان‌شناسي به، جدي‌ترين مؤنتقد محسۊب بۊنه.

اي نشريه هر شماره گیلکي قصصه چاپ کؤنه ؤ گيلکي ادبيات ˇ نقد أجي‌م وانيويس چاپ بۊده دأنه. اؤجای ٚ جلد ٚ سر، هم هجري شمسي تقویم چاپ بنه هم دیلمي تقویم.

=نقد=
یته ايشؤنˇ وانويسؤنˇ جي، ميدانˇ سايتˇ ميئن مۊنتشرأبؤ  کي شهرداري‌ئن ٚ کرد ٚکار' نقد کؤنه. اؤجای ٚ سرمقاله'ن همه‌ته هي رادیکال ؤ انتقادي رامته' پیش شنه.

=عقاید ؤ کارکیاگري=
اؤجا صاحب امتياز ؤ مؤدير مسئۊل أحمد زاهدي شلماني ايسه. ولي نشريه يکته شؤرا همرأ کار کؤنه کي اۊن' دۊخؤنن نیویشتنکسؤن ٚ شؤرا (*[[فارسي زوؤن|فارسي]]: شورای نویسندگان*) ؤ هي شؤرا اي نشريه' کارکیاگري کؤنه.

اؤجا خۊفرمؤني ؤ جيراجؤردؤمؤکراسئه تبليغ کأدره.

اي نشریه کاغذي ایسه ؤ اینترنت ٚ مئن پخش نبنه؛ هین وأسي اؤجای ٚ دومي پیش‌شماره مئن اي تؤضیحه فارسي أجي بنويشتن:

:::«ویشترˇ مؤخاطبؤنˇ همرأ اي سؤال ؤ نؤکته پيش هأنه کي «چره کاغذي نشريه؟» ؤ «چره گیله‌اؤجا' ننئنين اينترنت ٚ مئن؟» أمه گۊنيم چره کاغذي نشريه نأ؟ واقعيت اينه کي اينترنتˇ رواجˇ پسي، خئلي أمئه کارؤن' کامپيۊتر ؤ اينترنتˇ مئن کؤنيم. اي مؤهبته کامپيۊتر ؤ اينترنت أمئبه بنأن کي أمئه ارتباطؤن ؤ اشتراکؤن -تقريبا- همه‌کس‌ئبه سريعتر بۊبؤ ؤ أمرأني گيله‌اؤجا نيويشتن ؤ دچينواچين ؤ انتشار ئبه ايشؤن' کارأگينيم أمما نؤکته ائره' کي نيويشتن، خؤندن ؤ فرامۊشأبؤن ٚ شي نئه؛ أمه نيويسنيم ؤ خؤنيم کي جؤر بأيم (رؤشد بکۊنيم)، نيويسنيم ؤ خؤنيم کي رادکيم. شايد بيربط نظر بأ، ولي اي رۊزؤن أمه أمئه همه‌ته انساني کردٚکارؤن' -ظاهرا- اينترنتˇ مئن پيش بئنيم. أمه اينترنتˇ مئن خؤنيم، نيويسنيم، مۊزيک اشتؤنيم، فيلم نيشينيم، حتی جامعه چأکؤنيم ؤ اۊنˇ پأستن‌ئبه جنگنيم! هئره أمئه گب'. اينترنتˇ مئن خؤندن بد نئه. أمما مؤهممه چي خؤنيم، مؤهمه چۊتؤ خؤنيم ؤ خؤندن ؤ نيويشتن أجي خأن أمئه دؤرˇور' چۊتؤ أثر بنيم! أمه خۊش دأنيم گیله‌اؤجا خؤندنکس، هۊتؤ کي پيشي سرمقاله مئنأن بۊتيم، خۊدش اؤجا ببۊن. خۊش دأنيمنشريه خيابؤنؤن ؤ کۊچه'ن ؤ محلله'ن' بمجه ؤ دس بدس ببۊن ؤ اينˇ خؤندنکس دئه‌خؤندنکسؤنˇ همرأ گب بزنه.

:::أمه گۊنيم کي کاغذˇ سر بقايده خؤندن أجي ؤ خيابؤنؤن ؤ همگؤني سارايي مئن شأنه دؤرˇور' دئن ؤ اۊنˇ سر اثر نأن، نأ یکته دیمه کامپیۊتر ؤ تأبلت ؤ مؤبايلˇ گۊشي پۊشت أجي.»

## سربس

جرگه:نشريه'ن
ويدا مؤوٚحد

**ويدا مؤوٚحد**، مشهۊر به **خيابؤن اينقلابˇ لأکۊ** يته جوؤن لأکؤکه گۊنن گه أوايلˇ دى ماه ۱۳۹۶ يته سفيد دسماله چۊبˇ سر دبۊسته ؤ ايجباري حيجابه اعتراضˇ ويسين اۊنه پرچم بؤده ؤ تۊکؤن بدأ. اي کارˇ پسي جمهۊري ايسلامي مأمۊرؤن اۊنه بازداشت بؤدن.
## سربس

جرگه:سياسي فعالؤن 
جرگه:فمنيسم
نۊرعلي تابنده

**نۊرعلي تابنده** (مؤلقب به **مجذۊب‌عليشاه**) (۱۳۰۶ مهرما ۲۱ˇ بيچئه) گۊنابادي سۊلطان‌عليشاهي نعمت‌الهي سر سلسله ايسه.  اۊن ۱۳۷۵ دى ما حاج علي تابنده (محبۊب‌عليشاه) مۊردنˇ پسي اينˇ وصيتˇ أمرأ اينˇ جانشين بۊبؤ. مجذۊب‌عليشاه ۵۷ˇ اينقلابˇ پسي؛ وزرات ارشاد ؤ عدليه مۊعاون ؤ حج-زيارتˇ سازمانˇ رئيس بۊ.
## سربس

جرگه:مذهبي آدمؤن
لئؤن ترؤتئسکي

**لئؤن داويدؤویچ ترؤتئسکي** (رۊسي ميئن: Лев Дави́дович Тро́цкий) يته بؤلشويک اينقلابي ؤ مارکسيست ويرگره گه رۊسيه شي بۊ. شؤروي تشکيلأبؤنˇ أوايل شخصˇ بانفۊذي به حساب أمأ ؤ به عۊنوانˇ خلقˇ کۊميسر روابطˇ خارجي ميئن انتخابأبؤبۊ. اينˇ پسي سۊرخˇ أرتشه را درگنئه ؤ خؤره اۊنˇ چکنه بۊبؤ. ترؤتسکي کشمکش استالينˇ أمرأ دههٔ ۱۹۲۰ˇ ميئن گه بر سر قؤدرت ؤ نحوهٔ حۊکۊمت بۊ باعث بۊبؤ شؤروي کؤمؤنيستˇ حيزبˇ جي ايخراج ؤ رۊسيه جي تبعيدأبي. سالˇ ۱۹۴۰ مکزيکˇ ميئن ائن.کا.وه.ده مأمۊر ترؤتسکئه ترؤر بؤده.
## سربس

جرگه:سياستمدارؤن
جرگه:کؤمؤنيستؤن
پراگ

**پراگ** (چکي ميئن: Praha) چک ٚ پايتخت ؤ پيله‌ترين شأر محسۊب بۊنه. هأتؤني اۊرۊپا ايتحاديه ميئن ني ۱۴اۊمين پيله‌ شأر ايسه. اي شأر چک ٚ خۊرخۊسي‌کلسيا ميئن ؤ وؤلتاوا رۊخؤن ٚ سر قرار دأنه. اي شأر ۱,۳ ميليۊن نفر جمعيت دأنه گه اين ٚ شأري ناحيه جمعيت تا ۲ ميليۊن نفرأن رسنه. پراگ ٚ آب ؤ هوا اۊقيانۊسي مؤعتدل ايسه ؤ هين ٚ سۊ تابستؤنؤن گرم ؤ زمستؤنؤن سرده. پراگ ٚ مترؤ بيستؤمي قرن ٚ أوائل ٚ ميئن را دکته أمما ويشترى مردۊم تراموا خطۊط-أ کأرأگينن. اي شأر هميشک جۊزو ۱۰ته گردشپذير شأرؤن اۊرۊپا ايتحاديه ميئن محسۊب بۊنه. اي شأر سالانه ۶ ميليۊن گردشگر ٚ جي ميزباني کؤنه.

## سربس

جرگه:شهرؤن
جرگه:چک
جرگه:پایتختان
مۊت واليسي

**مۊت واليسي** يا **مۊس واليسي** يه نؤع دهاني سکسه گه بينˇ دؤ نفر أنجؤم بۊنه. اي کۊنۊشˇ ميئن فرد لب ؤ دهن ؤ دندؤن ؤ زبؤنˇ أمرأ ديگري مۊته تحريک کؤنه. مۊت واليسئه همته جنسي گرايشؤن تؤنن لذت ؤ يا سکسي تحقيرˇ ويسين کأرأگيرن. اي کۊنۊشˇ لذت اينˇ واسئه گه پۊر پۊز عصبي پايانه مۊتˇ ميئن دره. اي کۊنۊش تؤنه أنگۊشت گۊدن ؤ مۊتي گأستن يا به عۊنوانˇ عشقبازي بنيش ويريسˇ پيشي أنجؤم ببي.
## سربس

جرگه:گأستن
پاچ ٚ باقالا

**پاچ ٚ باقالا ** ایته نؤع باقالا ايسه کي مخصۊص گيلان ايسه ؤ شأ گۊتن کي فقط ايران ٚ مئن دره ؤ باخي کيشوران ٚ مئن به‌شکل عمۊمي ننأ. گيلان تنها اۊستاني ايسه کي اۊن ٚ مئن پاچ ٚ باقالا بکاشته به. 
پاچ ٚ باقالا، باقالا خۊرۊش ٚ چأگۊدن ٚ وأسي ايستفاده به ؤ أ خۊرۊش ٚ أصلي ماده ايسه.
أ محصۊل برداشت ؤ مصرف زماتی أنجام گیره کي اۊن ٚ غلاف ٚ رؤشد خۊ ويشترين حد-أ رسئه. هرته غلاف ٚ مئن معمۊلا ۳ تا ۵ دانه باقالا دره. أ غلاف ٚ رنگ باقالا برسئن ٚ پسي تغيير کۊنه.
أ محصۊل گيلان ٚ مئن دۊته پئيز ؤ وهار ٚ فصلان ٚ دۊرۊن کشت به.

## خواص
پاچ ٚ باقالا پۊر جه مۊختلف خاصيتان ايسه ؤ اۊن ٚ خۊردن بدن ٚ وأسي مۊفيده. پاچ ٚ باقالا دۊرۊن رۊی ؤ آهن دره ؤ بدن ٚ ايمني سيستم-أ تقويت کۊنه. آنتي اؤکسيداني کي پاچ ٚ باقالا مئن یافت به سرطان ؤ مخصۊصا سينه سرطان ٚ جه جۊلؤگيري کۊنه ؤ أ ناخۊشي بهبۊد ٚ مئن ني پۊر مؤثر ايسه. أ نؤع باقالا خۊ آهن ٚ وأسي، کم خۊني ؤ آهن ٚ فقر-أ درمان کۊنه. پاچ ٚ باقالا ويتامين C ؤ آنتي اؤکسيدان زياد دأره ؤ أشأن پيري مانع ايسد. فيبري کي پاچ باقالا دۊرۊن نهأ بدن ٚ کؤلسترؤل-أ کم کۊنه ؤ أن ديل ٚ ناخۊشي جه جۊلؤگيري کۊنه. هأتؤني ويتامين C ؤ باخي ويتاميناني کي أ باقالا مئن نهأده ديم ؤ بدن ٚ پۊس ٚ وأسي پۊر مۊفيد ايسده. 

## اصطلاح
پاچ ٚ باقالا ايته عاميانه اصطلاح ني گيلکي زوان ٚ دۊرۊن ايسه ؤ معمۊلا اۊشاني-أ کي کۊتا قد ايسد، شؤخي وأسي پاچ یا پاچ باقالا گۊته به.

## سربس
آنارشيسم

upright|بندانگشتی|آنارشيسم ٚ نماد
**آنارشيسم** (اينگيليسي ميئن: anarchism) يته سياسي مکتبه گه خۊمۊختار (self-governed) جامعه'ن ٚ جي گه مۊبتني بر داوطلب نهادؤن ايسن، حيمايت کؤنه. آنارشيسم هر نؤع حۊکۊمت يا دؤلته مضر ؤ غيرضرۊري دؤنه. آنارشيسم، گؤ دکته بازار خاه نيه بلکي داوطلبانه ياوره خۊش دأنه.

## سربس

جرگه:فلسفه ؤ وير
پیکان دولوکس

**پیکان دولوکس** ایتَا جه پیکان معروف‌ترین مودیلان بو. اَ مودیل جه پیکان اولین مودیلان بو. برخی جه اَ مودیلان به صورت دنده اتوماتیک بِساتِه بوبوسته و همچنین پیکان دولوکس سپر از نوع شمشیری بو. دولوکس درازان ره وَختی کی خاستید آفتومات دورون بینیشینید موشکیل ایجاد گودی. اَ ماشین بدنه فرم کبریتی مانند ایسه.
[بندانگشتی|جمعا بوستن برخی جه پیکان قدیمی نوسخه‌ئان (کی اواخر دهه ۶۰ میلادی تا اوایل دهه ۱۹۷۰ بساته بوبوستن) [تئران مئن.]]

## سربس
جرگه:اۊتۊل
دولوکس فیس لیفت

جه سال ۱۳۵۹ پیکان با تغییری کی کرایسلر اونه ظاهر مئن بوجود باوارده، شامل تغییر کامل چراغان جلو و عقب (که پیله‌تر و مستطیلی بو)، پانل نشانگرهای مقابل راننده، تولید بوبوسته (دولوکس فیس لیفت سالان ابتدایی تولید مئن به پیکان چراغ بنزی معروف بو).

## سربس
جرگه:اۊتۊل
پیکان جوانان

استقبال ایرانیان پیکان جه باعث بوبوسته کی اوایل دهه ۱۳۵۰ مئن مدل جوانان که دارای حجم موتور مشابه، اما قدرت موتور ویشتر با سرسیلندر آلومینیومی بو، به پیکان خط تولید ایضافه ببه. پیکان جوانان دِشتِن دو کاربراتور سرعت و ویشتر شتاب واسی محبوب جوانان بوبوسته و اونه جلو پنجره چارته جلو چراغ و آفتومات دورون اونه داشبورد، معمولی مودیلان اَمرَه متفاوت بو و با داشتن آمپر برق، فشار روغن، درجه باک و دمای موتور جلوه خاصی دِشتی و خوره طرفدار دست و پا بوکوده بو.
[چپ|250px|بندانگشتی|ایتا دستگاه پیکان جوانان شرکت روتس چاکوده، بساته بوبوسته سال ۱۹۷۵ مئن بر اساس [هیلمن هانتر]]

## سربس
جرگه:اۊتۊل
پژوئی پیکان

سال ۱۳۷۰ مئن ایران خودرو سیستم تعلیق و ماتور ۱۸۰۰ سی سی پژو ۵۰۴ اَمرَه کی بدنه پیکان رو سواره گوده، نوع جدیدی جه پیکان کی ایران مئن به پژوئی پیکان معروف بو چاکوده و ۶ سال اونه چاکودن ایدامه پیدا گوده.

اَ مدل پیکان دِشتن ماتور پژو ۵۰۴ واسی کی پیکان سوبوک اوطاق رو سواره بوسته، شتاب و قدرت بالایی دِشتی.

اَ آفتومات اولیه شتاب جه پژو ۵۰۴ و حتی پژو ۴۰۵ هم ویشتر ایسه و اَ موضوع پیکان سوبوک بدنه و پژو قوی ماتور واسی ایسه.

دلیل اصلی چاکودن اَ مودیل پیکان، هِئِن تالبوت توسط پژو بو کی منجر به وقفه چاکودن پیکان مئن کارخانه ایرانخودرو دورون بوبوسته، که بعد مدتی با پیشنهاد پژو کارخانه، تعداد محدودی جه پژو ۵۰۴ ماتوران کی فرانسه مئن بمانسته بو به ایران بوفروته بوسته و پژوئی پیکان به مدت ۶ سال تولید و با اتمام پژو ۵۰۴ ماتوران اَ خودرو جَختَرَ شو و اونه چاکودن متوقف بوبوستِه.

## سربس
جرگه:اۊتۊل
پیکان ۱۶۰۰

اونه چاکودن جه شهریور ۱۳۷۱ و ماتوران ۱۶۰۰ سی سی مگاموتور  ایران مئن و استفاده جه گیربکس‌هایی (جه کشوران آلمان، آرژانتین و سرانجام ایران) و اِکسِل‌ئان ایرانه چاکوده، آغازِه بوسته و برای ۱۳ سال ایدامه پیدا گوده و سال ۸۴ مئن زماتی کی پیکان خط تولید جه خارج بوسته، چاکودن اَ مدل هم متوقف بوبوسته.

## سربس
جرگه:اۊتۊل
پیکان کار

بندانگشتی|آگهی پیکان کار در نشریات

پیکان کار نوعی جه پیکان مخصوص مودیلان بو. اَ نوع پیکان دهه ۵۰ مئن به وسیله کارخانه ایران ناسیونال چاکوده بوسته. اَ آفتومات بنا به درخواست مشتریانی کی اوشان کار محل صنعتی بو بساته بوسته و اونه چاکودن تا بعد انقلابم ایدامه پیدا کوده.
اَ آفتومات ماتور جه مودیل تخت ایسه که به اَونجر معروف ایسه و اونه شتاب بالایه.
اَ آفتومات ریوِرس چراغ جه چراغ اِستُپ و خطر و رانَما جودا بو.
## سربس
جرگه:اۊتۊل
پیکان کارلوکس

**پیکان کارلوکس**  چاکودن جه سال ۱۳۴۶ آغازه بوسته. اَ آفتومات خو دیل مئن ایتا ماتور ۱۷۲۵ سی سی دِشتی و دارای فلزی نواران و آب کروم کاری بدنه رو، داشبورد چوبی و ایستیل سپران کوتاه کی معروف به شمشیری بو.

پس از انقلاب سال ۱۳۵۷، ایران خودرو شرکت جه خیامی براران بیگیفته بوبوسته و تحت مالکیت دولت قرار بیگیفته و اونه نتیجه کاهش پیکان خانواده محصولات به دو نوع سدان و وانت بوبوسته. اما دولت با سرهم کودن قطعاتی که جه قدیم اَ شرکت انبار مئن بمانسته بو، اَ خودروئه ایدامه بدا.

## سربس
جرگه:اۊتۊل
پیکان وانت

وسط|250px
**باردو** یا **وانت پیکان**، ایته وانت، جه ایران خودرو چاکوده‌ئان ایسِه.
بعد اَنکی پیکان چاکودن ایران مئن استارت بوخورده، نیاز به ایتا وانت داخلی احساس بوستی و رشد جمعیت، تقاضای کشاورزی و دامپروری واحدان و شهرنیشینی که باعث ضرورت حمل و نقل کالا شهران مئن بوبوسته جه دلایل چاکودن پیکان وانت ایران مئن ایسه کی فقط ایران دورون تولید بوبوسته و کشور دیگر مئن اَ مدل نانابو.

## سربس
جرگه:اۊتۊل
أحمد زاهدي شلماني

**أحمد زاهدي شلماني** یکته گیلک رؤشنفکر ؤ فیلمساز ؤ رۊزنامه‌نیویس ؤ نیویشتنکس ؤ شاعر' کي ۱۵۵۶ دیلمي شریر ما، لنگرۊد ٚ مئن دۊنیا بمأ.

أحمد زاهدي، گیلان ٚ اؤجا نشریه امتیاز' دأنه ؤ اي نشريه نیویشتنکسؤن ٚ شؤرای ٚ مئن ايسأ.

جرگه:لنگرۊدˇ آدمؤن
سمند LX

**سمند ال‌ایکس** ایتَأ اۊتۊل جه سمندˇ خانواده ایسه کي معمۊلي سمندˇ ارتقا بيافته مدل ایسه.
بندانگشتی|سمند LX
سال ۱۳۸۳ مئن چاکۊده بۊبؤسته ؤ جه سال ۱۳۸۹ سیستم عیب‌یاب خودکار أمرأ به بازار عرضه بۊبؤسته. ایران خودرو مدعي ایسه کي سمند ال‌ایکسˇ فرمان‌پذیري قدرت پۊر عالي ايسه ؤ جه نکات مهم طراحي سمند ال ایکس مِئَن به اۊنه ایمني ایشاره کۊنِه. هَسَأ سمند ال ايکس، ef7 ماتۊر أمرأ هم چاکۊده به. جه آپشنان ويشتري کي ال ايکسˇ مدل نسبت به معمۊلي سمند دره شأ به ضد قفلˇ ترمز، کيسه هوا، آلؤمينيۊمي رينگ، دۊ ته برقي صندلي جلؤ، دنده عقبˇ هشداري سنسؤر ؤ عقبي صۊندؤق الکتريکي ايشاره گۊدن کي دندهٔ دستی، ۵دنده گيرباکس أمرأ هم هر دۊ ته مدل مِئن مۊشترک ایسه.

بندانگشتی|300px|نسخهٔ LX

## سربس
جرگه:اۊتۊل

## سربس
سمند ساحلی

**سمند ساحلی** اوّلي ؤ آخري کانسپت یا مفهۊمي اۊتۊل ایرانˇ اۊتۊل چاکۊني صنعت مئن ايسه کي هئچ مؤقع هم تولید انبوه نۊبؤسته. أ اۊتۊل کۊپه بۊ ؤ اۊنˇ سقف به صۊرت کرۊک چاکۊده بۊبؤسته.

## سربس
جرگه:اۊتۊل
سمند سریر

**سریر** ایتَأ تشریفاتي اۊتۊل جه ایران خودرو چاکۊده‌ئان ؤ جه انواع سمند ایسه.

اي زمات هئچ تشريفاتي یا لۊکسˇ اۊتۊلي ايران مئن ننأبۊ ؤ هأنه واسي ایران خودرو شرکت به فکر چاکۊدن ايتأ تشریفاتی اۊتۊل با ایجاد تغییر هۊ معمولی سمند رۊ دکفت.

سمند سریر جه نظر ظاهری دقیقاً مثل سمند LX ایسه أ تفاوت أمرأ کي بر أ اۊتۊلˇ طۊل ۳۰ سانتیمتر ایضافه بۊبؤسته کي أ فاصله  جۊلؤئي ؤ عقبي درˇ وسط ايجاد بۊبؤسته بۊ ؤ اۊنه نتيجه هم أن بۊ کي عقبي سرنشين ره ويشتر فضا ايجاد گۊدي. سمند سرير ماتۊر xu7jp4L4 نام دأره کي پارس elx أمرأ مۊشترک ايسه. هأتؤیم آلؤمينيۊمي رينگ ؤ پهنˇ تایر، جه ديگر مشخصات أ اۊتۊل ايسه کي اۊتۊلˇ تعادل حفظ واسي پیچ‌ئان سر اضافه بۊبؤسته. أ اۊتۊلˇ دۊرۊن جه آبچين طرح چرم استفاده بۊبؤسته دره کي اۊنه ظاهر خۊجیرتر کۊنه. در اۊتۊلˇ عقبي قسمت ؤ هر جۊلؤئي صندلي پۊشت، ایتَأ کۊچي نمایشگر LCD نَهَأ کي با استفاده جه سیستم پخش VCD ؤ MP3 مردۊم تانئستيد کي فلمان مورد نظر اۊتۊل دۊرۊن بیدیند.

هأتؤیم بر حسب سفارش عقبي صۊندؤق مئن ايتَأ یخچال هم نصب بؤستی. دۊ ته سینی باز شو هم عقبي سرنشینان ره صندلي دۊرۊن نصب کۊدید. دران دستگيرت رنگ به رنگ نقره‌ای تغییر ؤ ایتأ جعبه سی دی عقبي قسمتˇ دورون وجۊد دأشتی. سمند سریرˇ طۊل ۴۷۱ سانتیمتر ؤ اۊنˇ عرض ۱۷۲ سانتیمتر ایسه.

## سربس
جرگه:اۊتۊل
سمند SE

**سمند SE** ايتأ جه ايران خودرو اۊتۊلان ؤ جه انواع سمند ايسه.
250px|انگشتی|سمند SE
ایران خودرو شرکت بعد توقف معمۊلي سمندˇ چاکۊدن ؤ در راستای جلب رضایت مشتریان ؤ خانواده‌‌ئانی کي نیاز به ایتَأ اۊتۊل با قیمت مناسب ؤ اقتصادي دشتید اقدام به به‌روزآوری هۊ معمۊلي سمند با نام سمند بهینه (سمند SE) بۊکۊده تا بتانه خۊ تقاضائان فراوان جواب بدنه. أ اۊتۊل با برخؤرداري جه مزایایي همچون ایمني خؤب به دلیل برخورداری جه بدنه مستحکم، ابعاد مناسب استفاده دۊرۊن و بيرۊن شهری ره، پيله فضای داخل اتاق ؤ عقبي صۊندؤق به ایتأ جه محبۊب‌ترین اۊتۊلان کشور اۊ زمات مئن تبدیل بۊبؤسته.

أ رۊزان، حفظ محیط زيست اۊتۊل چاکۊني صنعت مئن جه جایگاه مهمي برخؤردار ايسه، هأنه واسي أ شرکت اۊتۊلان از جمله سمندSE، به تجهیزات استاندارد آلایندگي یۊرؤ ۴ مجهز ایسید.

ایتَأ جه دیگر مزایای سمندSE، دِشتن کارت طلایی خدمات پس از فروش ایسه؛ کي ضمن ارائه خدماتي از قبیل بیمه بدنه، برخي خدمات دیگره کشور دۊرۊن به صۊرت رایگان ؤ سریع در دسترس خو دارنده قرار دئهه. جه أ اۊتۊل تجهيزات شأ به:

ضد سرقتˇ سيستم (Immobilizer)

تلسکؤپي فرمان (تصادفات موقع جَمَأ به)

ABS تۊرمؤزˇ سيستم، EBD أمرأ 

راننده صندلي ارتفاعه تنظيمأ گۊدن

## سربس
جرگه:اۊتۊل
سمند دیزلی

**سمند ديزلي** ايتأ جه ايران خودرو اۊتۊلان ؤ جه انواع سمند ايسه.
سال ۲۰۰۹ مِئَن، ایران خودرو اعلام بۊکۊده کي سال ۲۰۱۰ دۊرۊن سمند EFD جديدˇ ماتۊر أمرأ چاکۊده به. با این حال با توجه به آزمایشان مؤرد نیاز ماتۊر ره ؤ با توجه به عدم توزیع گازۊئیل با استاندارد یۊرؤ IV ایران دۊرۊن نصب دیزلی ماتۊر سمند رۊ به سال ۲۰۱۱ مؤکۊل بۊبؤسته. ۳۰ نوامبر ۲۰۱۱ دۊرۊن ایران‌خودرو اعلام بۊکۊده کي دیزلی ماتۊر برای نصب أ اۊتۊل رۊ آماده ایسه ؤ تغییرات لازم سیستم ره انجام بیگیفتِه. أ تغییرات عبارت ايسيد جه: تغییر رادیاتور، نصب اینترکولر، شیلنگان هیدرؤلیک، ماتۊرˇ بدنه، گیربکس سیستم اگزوز و محفظه ماتورˇ عایق.

## سربس
جرگه:اۊتۊل
سمند پیکا

**سمند پيکا** ايتأ جه ايران خودرو اۊتۊلان ؤ جه انواع سمند ايسه.
پيکا قرار بۊ بعد سمند دومي ملي اۊتۊل ببه. ایران‌خودرو خاستی أ محصۊله بازه قیمتی ۴ تا ۵ میلیۊن تۊمان أمرأ اوایل دهه ۸۰ شمسی مئن روانه بازار بۊکۊنه. تیراژی کي أ اۊتۊل ره در نظر بیگیته بۊبؤسته بۊ ویشتر جه ۲۰۰ هزار دزگا بۊ. قرار بۊ أ اۊتۊل قشر کم درآمد ره چاکۊده ببه ؤ قرار بۊ سمند پیکا پلت فرم جه ایتَأ فیات مدلان اۊسانيد ولي فیات خۊ پلت‌فرم فأندا.
بعدا ایران‌خودرو مسئۊلان تصمیم بیگیتید کي جه پلت‌فرم پژؤ ۱۰۶ استفاده بۊکۊنید کي پژؤ هم خۊ پلت‌فرم فأندا ؤ سمند پیکا به چاکۊدنˇ مرحله فأنرئسه.
پیکان استیشن

**پیکلن استیشن** ایتَا جه پیکان مودیلان ایسه کی سال ۱۳۵۱ مئن توسط ایران ناسیونال شرکت چاکوده و به بازار عرضه بوبوسته. اَ سال مئن مجموع پیکان مودیلان به هفت فارِسِه.

پیکان استیشن در اصل هو هیلمن هانتر استیشن ایسِه کی توسط ایران ناسیونال(ایران خودرو) ایران مئن چاکوده بوبوسته و اونه ظاهرم مشابه جدیده فیس لیفت بوبوسته پیکانان بو.

## سربس
جرگه:اۊتۊل
سمند EL

**سمند EL** بعد عرضه بؤستن مدل LX، اول به صۊرت تاکسی ؤ آپشنان کمتر أمرأ چاکۊده بؤستی. اما سال ۱۳۸۸ مئن ایران خودرو به أ فکر دکفت کي اۊنه عمۊم مردۊم ره چاکۊنه البته أ طرح جه استقبال نۊبؤسته ؤ آخر پسي سمند SE أ مدلˇ جایگزین بۊبؤسته.

پرونده:Tehran Snapshot 01040.JPG|بندانگشتی|300px|سمند EL تاکسی


## سربس
جرگه:اۊتۊل
سمند پردیس

**سمند پرديس** ايتأ جه ايران خودرو اۊتۊلان ؤ جه انواع سمند ايسه.
پردیس قرار بۊ ایتَأ جه مدلان آینده سمند ببه.
أ محصۊله ایران‌خودرو طبقه متوسط به بۊجؤر ره در نظر بیگیته بۊ. أ اۊتۊلˇ طراحي جه پۊشت ويشتر کره‌اي اۊتۊلان مانه. طراحي جۊلؤ هم ايبچه ذره شبیه به فۊلکس واگن اۊتۊلان ایسه. أ اۊتۊل با أنکي پیشبیني بؤستی بازار دۊرۊن فرۊش خؤبی بۊکۊنه ؤ اۊتۊلي گالريان دۊرۊنم مردۊم اۊنه جه استقبال زیادی بۊکۊدید، اما هئچ وخت به چاکۊدنˇ مرحله فأنرئسه ؤ فقط چند ته نمؤنه اۊنه جه چاکۊده بۊبؤسته ؤ ایران خودرو تحقيقاتˇ مرکز دۊرۊن بمانسته.

## سربس
جرگه:اۊتۊل
سمند زوبین

**سمند زۊبين** ايتأ جه ايران خودرو اۊتۊلان ؤ جه انواع سمند ايسه.
زۊبين قرار بۊ پیکان جوانان مانِستَن ایتا اۊتۊل مخصۊص جوانان ببه. تۊربؤشارژ، قوی ماتۊر ؤ هندلینگ مناسب مواردي بۊ کي أ اۊتۊل ره در نظر بیگیته بۊبؤسته بۊ. البته ایبچه سخت بۊ کي پژو ۴۰۵ˇ پلت فرم رۊ چنین محصۊلي چاکۊده ببه هأنه واسي به چاکۊدنˇ مرحله فأنرئسه ؤ اۊنˇ أصلي مۊشکل هم نبودن پلت‌فرم باخی سمندˇ مدلان مانِستَن بۊ.

زۊبینˇ ظاهر، سمند پردیس مانه ؤ تفاوت زیادي أشن مئن نَنَأ، اما جه مقایسه ماتۊران مِئَن، سمند زۊبين ایتَأ ماتور جه نوع XU9-J4Z، ۱۴۸ اسب بخار قدرت أمرأ ؤ گشتاور ۶۵۰۰ دور در دقیقه ؤ سرعت ۲۱۵ کیلؤمتر در ساعت دره ؤ اۊنˇ ماتۊرˇ حجمم cc 1905 ایسه.

## سربس
جرگه:اۊتۊل
شلمؤن

**شٚلمؤن** ایته جه گیلان ٚ شأران، لنگؤرۊد ٚ شأرستان ؤ اتاقور ٚ بخش ٚ مئن ایسه.

بر اساس ۱۳۹۵ سال ٚ سرایشماردن، شلمؤن ٚ جمعیت ۵,۱۸۴ نفر بۊ.

شَله‌مؤن رۊدسر – لنگؤرۊد ٚ ارتباطي مسير ؤ گیلان ٚ خۊرتاو ٚ دۊرۊن قرار بیگیفته. شله‌مؤن بالامحله، بيجارپشت محله، خالجير، سیدعلي کيا، قاضي محله ؤ شوره باغ (شروع باغ) ٚ محله‌ئن ٚ جه تشکيل بۊبؤسته دره.

## نام
أ شأرˇ نام أول به صۊرت شَله مؤن بۊ ؤ یعني جيگايي کي اۊنˇ مئن شَلِه (اي نؤع جه أبريشم کرم) پرورش دهده ؤ مؤن ني مکان ؤ جيگا پسوند ایسه.

## زوان ؤ مردۊم
أ شأرˇ مردۊم گیلک ایسده ؤ اۊشانˇ زوان ني گیلکی ایسه.

## کيشاورزي
«بج» شله‌مؤنˇ کيشاورزي عمده محصۊل ایسه ؤ نؤغانداري ني اۊيه رؤنق خاصي دره.
شله‌مؤنˇ أراضي جه نؤع گيلانˇ جیردي (جلگه‌اي) أراضي محسۊب به کي مناسب اقليمي شرایط، خۊجير خاک ؤ فراوان آو وأسي أیه ایته خۊرۊم جيگا کیشاورزي ره ايسه ؤ اۊنˇ زمينانˇ مئن اي سري محصۊلان بج، چئی، انواع سبزي، صیفي ؤ مرکباتˇ مأنستن کشت به.
أ شأر مئن پيله وارش‌ئان شهریورˇ آخران ؤ پئیزˇ أوائل واره ؤ هأنˇ وأسي هر سال أ ماه‌ئانˇ دۊرۊن رۊخانان طغیان کۊنن کي باعث به کيشاورزي زمینان ؤ محصۊلان خسارت بيدينن.

## شله‌مؤنˇ محلي بازار
أ شأرˇ **دۊشمبه بازار** ني، ويشتر جه ده سال ایسه کي دوشمبه رۊجˇ مئن ؤ باخي گیلانˇ محلي بازاران مأنستن أ شأرˇ مرکزˇ مئن برپا به. جؤز أ بازار، شله‌مؤنˇ دائمي بازار ني پۊر رؤنق دره ؤ کيشاورزان ايته بخش جه خۊشانˇ محصۊلان-أ هأ دۊکان‌ئانˇ جۊلؤب فرۊشده. أ بازارˇ مکان، شأرداري خيابانˇ جه اۊساده بۊبؤسته ؤ قاضي محله ورۊدي خيابانˇ أول-أ انتقال بيافته.

## شله‌مؤنˇ دئني جيگایان
أ شأرˇ دئني جيگایانˇ جه شأ باغ فلات ؤ  شله‌مؤنˇ رۊخان-أ ایشاره گۊدن. هأتو ني تۊتˇ باغان ؤ بیجاران ؤ امام زاده شاه اؤلیا جه باخي أ شأرˇ دئني جيگایان ایسن.

## شله‌مؤنˇ رۊخان
شله‌مؤنˇ رۊخان، ألبۊرزˇ کۊهان جه سرچشمه گيره ؤ کۊه ؤ جيردي جيگایانˇ جه گۊذره ؤ آخرپسي ني کاسپينˇ گرˇ مئن فیوه.

أ رۊخان، شله‌مؤن-أ دۊ ته خۊرخۊسي ؤ خۊرتاوي منطقه مئن تقسيم-أ کۊنه. قاضي محله، سید علي کيا ؤ خالجير خۊرتاوˇ بخش، شأر مرکزي بازار، بيجارپشت محله ؤ بالا محله، خۊرخۊسˇ بخشˇ مئن نهأده. 

پيشتر ماهي گيفتن ؤ مالايي ايته جه شله‌مؤن أصلي شغلان بۊ کي هأ شله‌مؤنˇ رۊخانˇ مئن أنجام گيفتي ولي أ رۊج‌ئان، ماهيانˇ گۊنه کم-أ بؤستن ؤ فقط اي سري محدۊد ماهيانˇ جه أ رۊخانˇ مئن پیدا بده، هأنˇ وأسي دئه أ رۊخانˇ مئن گاگلف ماهي گيرده ؤ هسأ ويشتر دئه ايته تفريحي حرکت ايسه تا ايته أصلي شغل.

## شله‌مؤنˇ خشتي پۊرد
خشتي پۊرد، ايته جه أ شأرˇ قديمي بنایان ايسه کي شله‌مؤنˇ رۊخانˇ سر چأکۊده بۊبؤسته بۊ. أ پۊرد جه کي ظاهرا چار ته دهنه دشتي، آثاري پۊردˇ نسا ۱۰۰ متري مئن  فأنرسه به شله‌مؤنˇ فۊتبالˇ زمين بيده به.

## سربس
جرگه:گيلان ٚ شأران
اينقلابي ايجؤنأيي، أنترناسيؤناليستي همبستگي ويسين

**اينقلابي ايجؤنأيي، أنترناسيؤناليستي همبستگي ويسين** (يۊناني جي: Επαναστατικός Σύνδεσμος Διεθνιστικής Αλληλεγγύης مۊخفف بۊبؤ: ΕΣΔΑ) گه اينگيليسي مۊخففˇ جي يعني: RUIS أني بشناخته' يته آنارشيستي يگان' گه "بين‌المللي رهايي گؤردان"ˇ خال-سري سۊريه داخلي جنگˇ ميئن جنگسه‌ره. اي يگان ۲۰۱۵ ميئن يۊناني داوطلبؤنˇ جي چؤده-بۊبؤ.
## سربس
ايتاليايي زوان

**ايتاليايي** (italiano) يته زوؤنه لاتينˇ بۊنه أمرأ گه اي جرگه زوؤنؤنˇ جي، اين خؤدˇ لاتينˇ أمأ ويشترين نزديکي ؤ کلماتˇ مۊشترک' دأنه. اي زوؤنˇ کأرأگيرؤن ايتاليا، سۊئيسˇ دۊته کانتؤنؤن (تيچينؤ ؤ گريجؤني)، اتیۊپي، مالت، واتيکان، سأن مارینؤ، ونزؤئلا، کؤرؤواسي (ايستريا ايالت)، مراکش، اسلؤوني جارته ايالتؤن (کؤپر، ايزؤلا، پیران ؤ پؤرتؤرس)، ليبي، تۊنس، سۊمالي، سۊمالي‌لند، اريتره، آمريکا، کانادا، اؤسترالیا، آلباني ؤ بعضي‌ته آرژانتين ؤ برزيلˇ مناطقˇ ميئن زيوئنن.

## ايتاليايي أليفبي
ايتاليايي أليفبي ۲۱ته حرف دأنه:

چندته دئه حرۊف دأنه گه خألي اۊ کلمه'ني گه غيرˇ ايتاليايي ايسنˇ ميئن ياته شأنه.

جرگه:زوان
مکزيکؤسيتي

بندانگشتی|مکزیکو سیتی مرکز شهر
**مکزيکؤسيتي** (ايسپانيايي ميئن: Ciudad de México؛ یعني مکزيک ٚ شأر) مکزیک ٚ پایتخت و ایتا جه پیله شهران دنیا میان ایسه. مکزیکو سیتی قلب سیاسی ، اقتصادی و فرهنگی مکزیک ایسه. شهر جمعیت ، اونه حومه امره بالغ بر بیست میلیون کس ایسه.
مکزیکو سیتی ایتا جه قدیمی ترین شهر آمریکا قاره میان ایسه. وختی کی اسپانیایین سال 1521  میان تنوچیتلان ، آزتکˇ امپراتوری پایتخته تصرف بوگودید و شهر نابودا بوسته. مکزیکو سیتی اَ شهر ویرانه سر بنا بوبوسته. سابقه زمات بینیویشته بوبوسته کی مکزیکو سیتی اصل و منشا واگرده به سال 1325 میلادی کی ایتا جزیره بو کی تخکوکو دریاچه رو بوجود بومو.اولین بار وستی 1585 میان ، اسپانیایین اَ شهره به نام مکزیکو سیتی دوخادید.  

دهه نود میلادی مکزیکو سیتی پیله رشد بوگوده و اونه جمعیت پور زیادا بوسته. هسا مکزیکو سیتی ایتا جه آلوده ترین شهران دنیا میان ایسه.

## سربس
جرگه:شهر
جرگه:پایتختان
اتحاد اسلام (أنجۊمن)

**اتحاد اسلام** ٚ أصل ٚ ویر' سید جمال الدین اسدآبادي مطرح بۊده بۊ ؤ اي ویر' سلطان عبدالحمید عثماني ترويج گۊد. ابراهیم فخرایي گۊنه یپاره مجلس ٚ وکیلؤن (محسن اسکندري ؤ سید حسن مدرس ٚ مۊرسؤن) اي جرگه مئن ايسأبۊن.

اي انجۊمن کي بأزين بۊبؤ **کؤميته**، جنگل ٚ انقلاب ٚ مئن پيله نقش دأشت.

## جنگل ٚ جۊمبش ٚ مئن
جنگل ٚ جۊمبش ٚ مئن، یک زمت ايشؤن ٚ سیاسي چاگۊدار اتحاد اسلام بۊ ؤ اۊ جۊمبش ٚ مئن یکته نیمه رسمي دؤلت دأشتن که این ٚ أصل ٚ قسمت اين ٚ نظامي سازمان بۊ که ؤ يکته نشريه ني دأشتن کي جنگل نؤم دأشت. یعني دئه أولي مرحله مۊرسؤن نبۊ که رهبري یک نفر ٚ دس دبۊن ؤ اي دفأره جۊمبش رسما يک جرگه ريش سيفيدؤن ٚ دس ٚ جیر جمعي فرمؤندهي بنأبۊ کي اي جرگه اتحاد اسلام بۊ. فرانسه کؤنسۊل اي جرگه' **سنا** دۊخؤند. ابراهیم فخرایي (میرزا مؤنشي) سنا مئن ٚ ۲۷ نفر ٚ نؤم' ليست کؤنه. شیراز ٚ مئن ٚ آلمان ٚ کؤنسۊل ۱۹۱۸ ژۊأن (۱۲۹۷ تیر) نیویسنه کي اتحاد ٚ اسلام ٚ کؤمیته ۸ تا ۱۰ نفرن کي کۊجي خؤن ٚ همرأ جنگل ٚ جۊمبش' رهبري کؤنن. کؤميته اصلي آدمؤن' ايتؤ گۊنه: حاج احمد کسمایي، مالي کارکیا، کي کسما نیشت، احسان کي رشت ٚ مئن ايشؤن ٚ نماينده بۊ ؤ دايم تلفؤني میرزا همرأ درتماس بۊ؛ البته احسان الله خان خۊش ٚ خاطرات ٚ مئن بنويشته دأنه کي اين ٚ مقر أنزلي بۊ؛ کۊجي خؤن ؤ اين ٚ برأرزه داودزاده کي فؤمن ايسأبۊن.

وختي حلئه گیلان ٚ مئن اي انجۊمن قؤدرت ندأشت، اين ٚ مرکزي کؤميته أعضا ايشؤن بؤن: میرزا کۊجي خؤن، حاج احمد کسمایي، سید آقایي، دؤکتؤر حشمت، شیخ علي علم الهدا. ولي سید آقایي هۊ اول سال جۊمبش' رها بۊده. دؤکتؤر حشمت لایجؤن ٚ مئن خۊدش' تسکأگۊده، شیخ علي م ويشتري سفر شۊ. هين وأسي عملا میرزا ؤ حاج احمد مرکزي کؤميته' پيش بردن. میرزا نظامي کارکيا ؤ حاج احمد مالي کارکيا.

رۊسيه انقلاب ٚ پسي، وختي گیلان ٚ مئن رۊسيه سربازؤن ٚ اجرایي کؤمیته'ن ؤ انقلابي جنگ ٚ کؤمیته'ن بناگۊدن چینأگیتن ؤ جنگليئن ٚ همأ تماس گیتن، اتحاد ٚ اسلام ؤ جنگليئن ٚ زۊرم ويشترأبؤ ؤ یکته تازه مرکزي کؤميته چأگۊدن ؤ یپاره پيله آخۊندؤن' دعوت بۊدن که بأن اي کؤميته مئن. سید عبدالوهاب (صالح) ؤ میر منصور (هدا) ؤ حاجي سید محمد (روحانی) ؤ شیخ علي (علم الهدا) مۊرسؤن کي سومي ؤ چارؤمي پيله زميندار بؤن. اي آخۊندؤن کمتر پيش أمأ کي جۊمبش ٚ مقر بئسن ؤ ويشتر اعتبار ٚ وأسي دؤجين بۊبؤبۊن. خالي عبدالوهاب صالح بۊ که سازمان ٚ سر کؤنتؤرؤل دأشت.

## سربس
کؤرنلیۊس کاستؤرتادیس

**کؤرنلیۊس کاستؤرتادیس** (یۊناني مئن: Κορνήλιος Καστοριάδης) ‏(۱۹۲۲-۱۹۹۷) یکته یۊناني فیلسۊف ؤ اقتصاددؤن ؤ روانکاوه کي یا سوسیالیسم یا بربریت ٚ مجله مئن همکاري گۊد ؤ خۊفرمؤني مفهۊم' بنابنأ.

## ویشتر بۊخؤنين
خودگردانی و سلسله مراتب.
مادريد

**مادرید** ايسپانيا پایتخت و پیله‌ترین شأر، ايسپانيا مرکزي سامان ٚ دۊرۊن ایسه. مادريد ٚ جمعیت سه ميليۊن ؤ دويست هيزار نفر-أ دواره. مۊهاجرت ؤ کار ؤ اشتغال وأسي أ شأر ٚ شناور ٚ جمعيت ويشتر-أ به شيش ميليۊن-أ ني رسه. مادرید، لندن ؤ برلين ٚ پسي، اۊرۊپا سوؤمي پيله شأر ایسه.

## سربس
جرگه:ايسپانيا شأران
جرگه:پایتختان
رۊمي نؤمره نیویسي

دئباري رۊم ٚ مئن وختي خأستن نؤمره'ن' بنويسن، لاتیني الفبي' کارأگيتن.

رۊميئن يپاره زاکۊن (قاعده) دأشتن ؤ اي زاکۊنؤن ٚ سر، نمادؤن' همديگر ٚ همرأ تۊيم گۊدن تا نؤمره'ن (اعداد) چأگۊده ببۊن. مثلا اي زاکۊنؤن کي:

*هر نمادي که يکته نمادٚ ديگر ٚ راست ٚ طرف بۊمؤنه، أگه اين ٚ مقدار، اۊنماد ٚ جي کمتر يا برابر ببۊن، اۊ نماد ٚ ارزش' زيادأکؤنه.

:III = ۱+۱+۱ = ۳
:XI = ۱۰+۱ = ۱۱
:VII = ۵+۱+۱ = ۷

* هرته نماد کي اؤکته نماد ٚ چپ ٚ طرف بۊمؤنه، أگه اين ٚ مقدار اؤکته' جي کمتر ببۊن، اۊن ٚ أرۊش' کمأگؤنه.

:IV = ۵-۱ = ۴
:IX = ۱۰-۱ = ۹
:CD = ۵۰۰-۱۰۰ = ۴۰۰

* أگه يکته نماد، دۊته پيلتر نمادٚ ديگر ٚ مئنه بۊمؤنه، أول خۊش ٚ راستي نماد ٚ همرأ تۊيم (ترکيب) بنه (يعني اۊن ٚ أرزش' کم کؤنه) بأزين عرچي بۊمؤنسه اؤکته نماد ٚ أرزش ٚ سر علاوه بنه.

:XIV = (۵-۱)+۱۰ = ۱۴
:MCM = (۱۰۰۰-۱۰۰)+۱۰۰۰ = ۱۹۰۰

* پيله تر نؤمره'ن ئبه ( \le\,۵٬۰۰۰ ) هرته نماد ٚ جؤر يکته مندلأ (افقي) خط نئنن کي اۊن ٚ أرزش' هزار برابر کؤنه:(۵٬۰۰۰ =\overline{V})

* خئلي پيل دنه نؤمره'ن ئبه ( \le\,۵٬۰۰۰٬۰۰۰ ) يکته زاکۊن ننأ کي همه جا کار بکۊنه. ولي گاگلف دۊ ته مندلأ خط اۊن ٚ جؤر نئنن يا يکته مندلأ خط اۊن ٚ جير کي اۊ نماد ٚ أرزش' يک ميليۊن برابر چأکؤنه:(۵٬۰۰۰٬۰۰۰ =\underline{V})

* رۊمي نؤمره نیویسي مئن صفر ندأشتن. 

## کارأگيتن
ألنی دئه رۊمي نؤمره'ن' کمتر کارأگينن:
* گاگلف وختي خأنن قرن (سده) يا میلادي تاریخ' نۊشؤن بدئن رۊمي نيويسنن. (رۊمي نؤمره نيويسي مئن سعی گۊدن يکته نماد' سۊ دفأ ويشتر کارأنگيرن.) 
::بيستؤمي قرن: XX
::سال 1776: MDCCLXXVI
::سال 2015: MMXV
* يپاره ساعتؤن ٚ مئنم نؤمره'ن' رۊمي نيويسنن.
* يپاره شهرؤن ٚ مئن (پاریس ٚ مۊرسؤن) شهرداري منطقه'ن ؤ خيابؤنؤن ٚ تابلؤؤن' هي روش ٚ جي نيويسنن.
* شیمیایي ترکیبؤن' وختي خأنن نؤم بنئن، رۊمي نؤمره'ن' استفاده کؤنن: Fe(NO3)3 وأسي نيويسنن آهین(III)نیترات.
 
## نؤمره'ن ٚ جدول

جرگه:نؤمره
جرگه:نؤمره نیویسي
جرگه:دئباري رۊم
دنا (اۊتۊل)

بندانگشتی|نمای جلو دنا
**دنا** ايتأ جه محصولات شرکت ایران خودرو ايسه کي قرار بۊ جایگزین اۊتۊلان پژو ۴۰۵، پژو پارس، سمند و سمند سورن ببه.

أ اۊتۊل قرار بۊ سال ۱۳۹۱ بازار داخلی و جهانی مئن عرضه ببه کي بالاخره تأخیر زیاد أمره سال ۱۳۹۳ مئن بازار روانه بۊبۊسته. أ اۊتۊل به وسيله مهندسان ایرانی و بدون کمک گيفتن جه خارجی طراحان و با استفاده جه امکانات ایران خودرو طراحی بۊبۊسته. دنا ال‌ایکس با موتور ای‌اف۷ (EF7) عرضه به. أ اۊتۊل مختلف مدلان فرق  در طرح رینگ و رنگ تریم داخلی (تک رنگ و دو رنگ)، ايسه.

## سربس
جرگه:اۊتۊل
کارائيب ٚ دریا

left|thumb
**کارائيب ٚ دریا** یا **کاريب ٚ دریا** (اينگيليسي: Caribbean Sea، ايسپانيايي: Mar Caribe) ايته دریا ايسه گه أطلس ٚ اۊقیانۊس ٚ خۊرخۊس ٚ ور نهأ. اۊن ٚ مساحت حدۊد ۲,۷۵۳,۰۰۰ کيلۊمتر مۊربع ایسه. کارائيب ٚ دریا نسا جه کؤلؤمبيا، پاناما ؤ ونزۊئلا أمرأ سامانسر دأره ؤ خۊرخۊس ٚ جه کاستاريکا، نيکاراگۊئه، هؤندۊراس، گۊاتمالا، بليز ؤ مکزیک ٚ یوکاتان ٚ شبه جزیره ؤ کلسيا جه کۊبا، ايسپانيؤلا، جامائيکا، پؤرتؤريکؤ ؤ خۊرتاوي کلسيا جه ترينيداد ؤ تؤباگؤ پره سر واقع بؤبؤسته. جامائيکا ؤ کۊبا پيله‌ترین جزایر کارائيب ٚ دریا میان ایسید کي أ منطقه بین کۊبا ؤ جامائيکا ۷,۶۸۶ متر ٚ أمرأ جۊلف‌ترین نؤقطه  کارائيب ٚ دریا جه ایسه. 
أولين اۊرۊپايي کي کارائيب-أ فأرسه، کريستؤف کؤلؤمب بۊ کي ۱۴۹۲ ميلادي سال ٚ مئن هاوايي جزيره-یأ فأرسه ؤ مؤفق بۊبؤسته ایته تازه تجاري راه به آسیا پیدا بۊکۊنه.

## تاتایی جیگا

Anegada Horseshoe Reef.jpg|بریتیش ویرجینˇ جزیرهˇ پره سر
Tulum-Seaside-2010.jpg|تولوما پره سر مکزیک میان
Cayol2.jpg|کایو لارگو پره سر ، کوبا
Reef 247.jpg|سوفریر، سنت لوسیا میان - آبˇ جیر
Columbus landing on Hispaniola adj.jpg|کریستوف کولمب ، ایسپانیولا جزیره میان

## جیر بینیویشته

رده:جۊغرافي ؤ جيگه'ن
رده:دریا
أشرف دهقاني

**أشرف دهقاني** (۱۳۲۸ˇ بيچئک، تبریزˇ ميئن) عضوˇ سابقˇ سچفخا بۊ ؤ ألنى رهبرˇ نظري ؤ عمليˇ چريک‌هاى ٚ فدائي ٚ خلق ٚ ايرؤن (أشرف دهقاني جريان) ايسه گه عمدتا انگلستانˇ ميئن کۊنۊش کأدره؛ گه سالˇ ۱۳۵۷ˇ ميئن (انقلابˇ پسي)، أصلي جرگه جي سيواخالأبؤ (مؤنشعبأبؤ). اينˇ برأ بهرۊز دهقاني ؤ اينˇ دامادأني کاظم سعادتي بۊ گه هر دۊته دههٔ پينجاهˇ ميئن بر أثرˇ شکنجه أولي بمۊرده ؤ دؤوؤمي خؤدکۊشي بؤده.

## آثار
* «در جدال با خاموشی» دههٔ ۶۰ˇ جۊمۊري ايسلامي زيندؤنؤنˇ تحليل ؤ وارسئه
* «راز» مرگ صمد...؟!
* «بذرهای ماندگار» فدايئنˇ مۊبارزاتˇ خاطرات ؤ نقدˇ چندته ايده
* حماسهٔ مۊقاومت
* تواب، يته وؤشکسه پديده، زيندؤنˇ ميئن!

## بيريني خالؤن
* أشرف دهقاني شخصي وبجيگه
* سیاهکل - چريک‌هاى ٚ فدائي ٚ خلق ٚ ايرؤن (أشرف دهقاني جريان)ˇ وبجيگه

## سربس

جرگه:کؤمؤنيستؤن
جرگه:سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران
سووجکا

سووجکا یا سووج ( فارسی: شپش ) از راسته حشران ایسه. سووجکا آدم مو دورون زندگی انگلی کونه و از آدم خون تغذیه کونه.ا موجود تانه موجودات دیگر بدن سر زندگی بوکونه.
پره سر

**پره سر** ايته جه گیلان ٚ شأران رزوندي شأرستان ٚ دۊرۊن ؤ پره سر ٚ بخش ٚ مرکز ايسه.  پره‌سر ۱۳۴۱ سال ٚ مئن شأر بۊبؤسته ؤ ۱۳۷۶ سال ٚ مئن پره سر ٚ بخش ٚ تشکيل ٚ أمرأ، اۊن ٚ مرکز بۊبؤسته. پره سر ٚ جمعیت براساس ۱۳۹۰ سال ٚ سرايشماردن، ۷,۸۲۶ نفر ايسه. 

أ شأر ٚ ویشترين دما تاوستان ٚ مئن °۳۴، و کمترين دما زمستان ٚ مئن °۳-، ؤ اۊن ٚ سالانه وارش ٚ میانگین ۱۴۴۰٫۶ ميلي‌متر ايسه کي پیلمبرا هواشناسي مرکز ٚ دۊرۊن اندازه بيگيته بۊبؤسته. 
پیلمبرا أولي اقليم شناسي مرکز، گیلان ٚ دۊرۊن ايسه کي ۱۳۴۷ سال ٚ مئن چأکۊده بۊبؤسته.

بندانگشتی|چپ|پره سر ٚ دتۊر

پره سر ٚ نؤکنده رۊستا دۊرۊن ايته سيکل ترکيبي نيرۊگا فعاليت کۊنه ؤ أرده رۊستا مئن ني ايته برقاوي نيرۊگا نهأ  کي ايجايي أ شأر ٚ نيازان-أ رفع کۊنده.

## نام
أ شأر تاريخي لحاظ ٚ جه پۊر قدمت دأره. پره سر ٚ نام جه دۊته ترکیب (پره= ماهي گيتن ٚ محل) ؤ (سر= مکان ٚ پسوند) تشکیل بۊبؤسته.

ألبت ايته دئه نظريه ني نهأ ؤ گده کي پره تالشي زوان ٚ دۊرۊن دامنه معني-أ دهه و پره‌سر یعني شأري کي کۊ دامنه ورجه بنا بۊبؤسته ؤ با توجه به أ مؤضؤع کي جغرافيايي لحاظ ٚ جه أ شأر کۊ ورجه قرار دأره أ نظريه ني تأنه دۊرۊس ببه.
أ شأر ايته زمات تالش دۊلاب نام دأشتي کي ايته جه تالش ٚ پنج ته قسمتان بۊ. 

## مردۊم ؤ زوان
پره سر ٚ مردۊم تالش ؤ گيلک ايسد ؤ تالشي ؤ گيلکي زوانان رائجده.

پرونده:جمعیت پره سر.pdf|پره‌سر ٚ جمعیت ٚ نمۊدار


## جمعيت
براساس ۱۳۸۵ ٚ سال ٚ سرايشماردن، پره سر ٚ جمعيت ۷,۸۷۵ نفر (۲,۰۲۷ خانوار) بۊ.

## تاتايي‌ئن

پرونده:محل بقعه برزکوه.jpg|برزکۊ
پرونده:نمایی از نوک قله برزکوه.jpg|برزکۊ قله
پرونده:نمای اطراف از نوک قله برزکوه.jpg|برزکۊ قله
پرونده:طبیعت برزکوه.jpg|برزکۊ طبيعت
پرونده:مسیر قله برزکوه.jpg|برزکۊ قله مسير
پرونده:آبشار ویسادار.jpg|ويسادار ٚ دتۊر
پرونده:جاده گیسوم.JPG|گيسؤم ٚ جاده
پرونده:ساحل رودکنار.JPG|رۊدکنار ٚ ساحل
پرونده:PareSar SaeedehMomen.jpg|پره سر ٚ محلي بازار
پرونده:ماهیگیری در پره سر.JPG|مالایان ماهي گيتن ٚ مؤقع
پرونده:زنبورداری در پره سر.JPG|گرزکداري پره سر ٚ مئن
پرونده:شالیکاری در پره سر.JPG|پره سر ٚ بيجاران
پرونده:دامپروری در پره سر.JPG|ايته گالش پره سر ٚ مئن
پرونده:مزرعه گل گاوزبان در پره سر.jpg|ايته گاوزبان ٚ گۊل ٚ مزرعه، پره سر ٚ مئن


## سربس
جرگه:گيلان ٚ شأران
تۊتکابن

**تۊتکابِن** یا **تۊتکابۊن** ايته جه گيلان ٚ شأران، رۊبار ٚ شأرستان ٚ مئن ايسه. أ شأر رحمت‌آباد ؤ بلۊکات ٚ بخش ٚ مرکز ايسه. تۊتکابن ىا تۊتک‌بن اي زمات مرکز پرورش نۊغان بۊ ؤ تۊت ٚ دار اۊيه فراوان بۊ هأن ٚ وأسي أ شأر ٚ نام-أ تۊتکابن بنأده. 

تۊتکابن در حدۊد شانزده کیلؤمتري رۊبار ٚ خۊرتاوي کلسيا ؤ حدۊد دۊ کیلؤمتري رۊستم آباد ٚ خۊرتاو ؤ در حدۊد دۊوازده کیلۊمتري درفک ٚ خۊرخۊس قرار دأره. أ شأر دۊ ته جؤرمحله ؤ جيرمحله بخشان ٚ جه تشکیل بۊبؤسته دره ؤ ايته پۊرد ٚ أمرأ کي ايسپي‌رۊ سر چأکۊده بۊبؤسته رشت - قزوين ٚ أصلي را مئن قرار دأره.

تۊتکابن رۊبار ٚ زلزله زمات تقريبا ویران بۊبؤست ولي دۊواره اۊن-أ چأکۊدد.

## جمعيت
براساس ۱۳۸۵ سال ٚ سرايشماردن، تۊتکابؤن ٚ جمعیت ۱٬۶۴۱ نفر (۴۷۳ خانوار) بۊ. أ شأر ۱۳۹۵ سال ٚ مئن ۱,۵۱۰ نفر جمعيت دأشتي.

## زوان
تۊتکابؤن ٚ مردۊم گيلکي زوان-أ رۊباري لئجه أمرأ گب زنئده.

## سربس

جرگه:گيلان ٚ شأران
عصر جدید (تلویزیونی مسابقه)

**عصر جدید** ایته تلویزیونی رقابت استعدادیابی ایرانی ایسه. اَ برنامه با احسان علیخانیِ تهیه کونندگی ساخته ببوسته و از شبکه سه تاریخ ۲۷ بهمن ۱۳۹۷ خورشیدی (مصادف با ۱۳ امیر ما ۱۵۹۲ گیلکی) دورون شروع به پخش بوکود. قرار ایسه هرساله اَ رقابت فصل زمستانِ دورون پخش ببه.

اَ برنامه سراسرِ ایرانِ جه استعدادهای موختلفی جذب کونه تا اَ افراد خو استعدادِ مردمِ رِ نشان فدید. اَشَنه اعمال شامل خوانندگی، کمدی، شعبده‌بازی و… ایسه. هر شرکت کننده تلاش کونه تا با نمایش زنده خو استعداد داورانِ تحت تاثیر قرار فده. داوران اَ برنامه، امین حیایی، رویا نونهالی، آریا عظیمی‌نژاد و سید بشیر حسینی ایسد.
پراید

File:Tehran Snapshot 01181.JPG| پراید سدان
File:Saipa Pride 131 SE 2013 1392 Tehran front.jpg

**پراید** ایتأ اۊتۊل ايسه کي اۊنه چگۊدن کره جنوبی مئن آغازأ بۊسته. جه سال ۷۲ ایران دۊرۊن توسط شرکت سایپا اۊنه مؤناژ کليد بۊخۊرده؛ کي اۊنه مدلان DM و FS و ايتأ مدل سدان کي اۊنه ايسم بتا نیز بۊ چأگۊده بۊستي. پرايد ژاپن مئن توسط مزدا شرکت با ايسم مزدا ۱۲۱ و آمريکا دۊرۊن توسط فؤرد شرکت فورد فستیوا نام أمرأ عرضه بۊستي. کيا شرکت أ اۊتۊل امتیاز اۊشان جه بِهِع و با نام پراید کره مئن عرضه بۊگۊده.

پراید ایران دۊرۊن نزديک ۳۰ سال ايسه کي در چندته مدل شبیه به هم چأگۊده به. پرايد بین ايران اۊتۊلان مئن، دئباره‌ترين اۊتۊلي ايسه کي هنۊز مؤنتاژ به.

## تاتائیان

پرونده:Kia Pride silver vl.jpg|
Kia Pride (1987–2000) 
پرونده:Tehran Snapshot 01181.JPG|
Kia Pride (1987–2000) 


پرونده:Saipa 141.jpg|
Kia Pride (1987–2000) 


## سربس
جرگه:اۊتۊل
سيتار

**سيتار** يته زخمه‌اي سازه گه هندˇ ميزقؤنˇ شئه. اي ساز، دسسهٔ دراز ؤ خۊجˇ مۊسؤنچي کاسه دأنه. سیتار ۷ته أصلي سيم بأني ۱۱ يا ۱۳ته سيمˇ تشديدˇ جي چأگۊدأره گه أصلي سيمؤنˇ بۊن دبۊسته‌ ؤ فلزي مضرابˇ أمأني نواخته‌بۊنن. وقتي أصلي سيمؤن' نوازنن گه ملؤدي بزنن، تشديدˇ سيمؤن پرکنن ؤ ترانه' هارمؤنيک چأکؤنن. سيتارؤن بنا به شکلˇ کاسه ؤ تعدادˇ سيم چنجۊرن. حتي يک مؤدل سيتارˇ بدۊنˇ سيمˇ تشديد'ن نأي. راوي شانکار ؤ ولايت‌خؤن اي سازˇ پيله‌بنواخته‌کسؤنن. عباس مهرپۊيا (راوي شانکارˇ شاگرد) اي ساز' گه ايرؤني بۊنمايه (سه‌تار) دأنه؛ هنده وگردئبئنه ايرؤن'. 
## سربس

جرگه:سازؤن
آغۊزبن

**آغۊزبن** ايته رۊستا گيلان ٚ مئن ؤ رۊبار ٚ شأرستان ٚ کلشتر ٚ دهستان ٚ توابع جه ایسه. آغۊزبن ٚ مردۊم گيلکي زوان-أ رۊباري لئجه أمرأ گب زنئده.

## جمعیت
أ رۊستا براساس ايران عۊمۊمي سرشۊماري سال ۸۵ مئن، ۸۰۰ نفر (۲۰۶خانوار) جمعیت دأره و أغلب مردۊم  أ رۊستا سید ايسيد.

## سربس
جرگه:رۊبار ٚ شأرستان ٚ رۊستایان
آسيابرک (رۊبار)

**آسیابرک** ايتأ رۊستا جه رۊستایان بخش خۊرگام، رۊبار شهرستان و اۊسسان گیلان دۊرۊن ایسه. آسیابرک مردۊم به زوان گيلکي با لهجه رۊباري گب زنيدي.
## جمعیت
أ رۊستا دهستان خورگام دۊرۊن قرار دأره و براساس ايران عۊمۊمي سرشۊماري سال ۸۵ دۊرۊن ۱۲ نفر (۴خانوار) جمعیت دأره.
ژاپؤن

**ژاپؤن ٚ کۊأکته ميئن‌پۊشته‌ئن** (ژاپؤني ميئن: 日本، نيپؤن يا نيهؤن) يکجۊر کارکيايي کيشوره گه آسيا خۊرتاوي نسا ميئن قرار دأنه. اي کيشور دۊنيا ميئن يته جه أصلي‌ترين ايقتصادؤنه ؤ داخلي ناخالص ٚ تؤليد ٚ نظر ٚ جي، دۊنيا سوؤمين پيله‌ترين ايقتصاده. (۵/۴۷۴ تريليؤن دؤلار سال ٚ ۲۰۱۰، مبني بر پۊل ٚ بين‌المللي صندؤق ٚ گؤزارش). ژاپؤن ٚ دؤرادؤر-أ کلا آو محصۊر بۊده‌دأنه ؤ چین ؤ کلسيايي کؤره ؤ نسايي کؤره ؤ رۊسیه أمرأ آبي سامانسر دأنه. اي کيشور ٚ پايتخت ني تؤکيؤ ايسه.

## سربس

جرگه:کشورؤن
جرگه:ژاپؤن
کاشمر

**کاشمر** ايته جه ايران ٚ رضوي خۊراسان ٚ اۊستان شأران ايسه گه کاشمر ٚ شأرستان مئن نهأ. أ شأر ۱۳۰۸ شمسي سال ٚ جه شأر بؤبؤسته ؤ ۱۳۹۵ سال ٚ سرشۊماری أساس ٚ سر، ۱۰۲,۲۸۲ نفر جمعيت دأشتي.

## کيشوري تخسيمان

## سربس
جرگه:رضوي خۊراسان ٚ اۊستان ٚ شأران
رانا

**رانا** ايتأ جه اۊتۊلان ایران خودرو ايسه کي پلتفؤرم ایکس ۱۲ یا هۊ پژؤ ۲۰۶ اس‌دی پلتتفؤرم رۊ چأگۊده بۊبۊسته. أ اۊتۊل نام جه ايتأ فارسي کلمه بيگيفته بۊبۊسته کي اۊنه معني "رَوَنده و سریع" ايسه.

أ اۊتۊل بعد سمند و سایپا تیبا، ايران سومي ميلي اۊتۊل ايسه. 
قرار بۊ أ اۊتۊل قیمت ۱۰ ميلیۊن تۊمۊن أمرأ سال ۸۹ دۊرۊن چأگۊده ببه کي عملي نۊبۊسته.

رانا بدنه ساختار اۊنه الگۊ مأنستن یعنی پژو ۲۰۶ جه نوع سه محفظه‌اي ايسه و جه فۊلادي ورقان فؤرم بدا، چأگۊده بۊبۊسته کي اۊنه کۊلۊفتي جه ۰٫۷ تا ۲٫۵ میليمتر ايسه.

## سۊرعت و شتاب
رانا طبق ايران‌خودرو آمار، ۱۲ ثانیه دۊرۊن اۊنه سۊرعت جه صفر به صد کيلۊمتر بر ساعت رسه و اۊنه آخري سۊرعت هم ۱۸۹ کيلۊمتر بر ساعت ايسه.البته اينه سۊرعت ماشینه آمپرئ سٚه ۲۱۰ کیلۊمتر ير ساعت ايسه.
## سربس

 
جرگه:اۊتۊل
سایپا تیبا

**تیبا** (با قبلي نام **مینیاتور**) سایپا شرکت اولي ملي اۊتۊل ايسه کي ۲۳ آذر ۱۳۸۷ دۊرۊن اۊنه جه رۊنمایی بۊبۊسته. سایپا أ اۊتۊل طراحي دۊرۊن، جه مشاوران و طراحان ایتالیایي، آلماني و کره‌اي کمک بيگيفته. هأتؤيَم تيبا دۊرۊن جه قطعات بقیه اۊتۊلاني کي جه سایپا چأگۊده‌ئان ايسن پراید، کیا ریو و تندر۹۰ استفاده زیادی بۊبۊسته. أ اۊتۊل نۊسخه تؤسعه بیافته پلتفرم S۸۱ سایپا ايسه و جه مۊشخصات أ اۊتۊل شأ به اۊنه ماتۊر، حجم ۱۵۰۰cc أمرأ ايشاره کۊدن کي مصرف حدۊد ۶/۵ لیتر در ۱۰۰ کیلۊمتر و استاندارد آلایندگی یورو ۴ دره. أ اۊتۊل در نۊسخهٔ فۊل هم قابل سفارش ايسه. جه ديگر آپشنان تيبا هم شأ به دۊکمه بازکۊدن عقب صۊندۊق ريمۊت رۊ ايشاره کۊدن کي در نۊسخه فۊل مؤجۊد ايسه.

أ اۊتۊل طراحي ره  ۱۲۰ میلیۊن دلار هزینه بۊبۊسته. 
أ اۊتۊل اول قرار بۊ افراد درآمد بيجير ره عرضه ببه و پراید جایه بیگیره و اۊنه قیمت هم ۱۰ ميليۊن تۊمۊن تعیین بۊبۊسته بۊ کي با ويشتر بۊستن أ اۊتۊل قیمت أ تصميم تحقق پیدا نۊگۊده.

## سربس

 
جرگه:اۊتۊل
سؤمبررؤ

[بندانگشتی|سؤمبررؤيي کي [آمريکا ريئيس جؤمۊر، هري ترۊمن دۊگۊدي]]

**سؤمبررؤ** (ايسپانيايي زوؤن ٚ مئن: Sombrero) ايته نوع گاب‌چراني کۊلا ايسه کي ايته بخش جه مکزیک ؤ آمريکا مردۊم ٚ سۊنتي ليواس ايسه.
أ کۊلا ايته بخش جه مارياچي نوازنده‌ئن ٚ مخصۊص ٚ ليواس ني ايسه. أ کۊلا باخي سامانان ٚ مئن، فيليپين ٚ مأنستن کي ايته جه ايسپانيا داميشک ٚ مستعمره‌ئن بۊ رایج ايسه.

## سربس

جرگه:رخت ؤ ليواس
مارياچي

بندانگشتی|300px
**ماریاچي** ىا **اِل ماریاچي** (ايسپانيايي زوؤن ٚ مئن: Mariachi) ايته نؤع مزقان ٚ جرگه ايسه کي جه چن‌ته نوازنده، مۊختلف سازان ٚ أمرأ تشکيل بۊبؤسته. أ نؤع مکزیک ؤ آمريکا سۊننتي مزقانان ٚ جه ايسه ؤ آمريکا کشور ٚ نسا ايالتان ٚ مئن، نیۊمکزيکؤ، میامي، کاليفؤرنيا، آريزؤنا ؤ تگزاس ٚ مئن رائجه ؤ اۊن ٚ پیدایش هأ منطقه جه بۊ ولي هأسأ نسايي آمریکا ؤ مرکزي آمريکا ويشتر ٚ مناطق ٚ دۊرۊن رائج ايسه ؤ اۊن ٚ جه استقبال به.
أ جرگه‌ئن مۊختلف مراسمان ٚ دۊرۊن فستیوال، عید، عرۊسي، زنخازي ؤ تولد ٚ مأنستن ايجرا کۊنئده.  

ماریاچیان أوائل فقط گيتار و ويالون زئيد ولي گلف گلف باخي سازان ٚ زئن-أ ني یاد بيگيتد ؤ هأسأ خۊشان ٚ ايجرايان ٚ دۊرۊن ويشتر سازان ٚ جه استفاده کۊنئده.

## سربس

جرگه:ميزقؤن‌چئن
داگبۊل

**داگبۊل** (آلماني زوؤن: Dagebüll) ايته شأر جه آلمان ٚ شأران ايسه کي نوردفرایسلند ٚ دۊرۊن کي اۊن ني ايته بخش شلسويگ-هؤلشتاین ٚ ایالت ٚ دۊرۊن ايسه، واقع بۊبؤسته. 
داگبۊل ۹۳۹ نفر جمعیت دأره.

## سربس
هۊسۊم

**هۊسۊم** (آلماني مئن: Husum) ايته کۊچي شأر ايسه کي نوردفرایسلند ٚ ناحيه ؤ شلسويگ-هؤلشتاین ٚ ايالت ٚ دۊرۊن واقع بۊبؤسته.

## مردۊم
**هۊسۊم**  ۲۲٬۳۳۸ نفر أ شهر مئن زيويد و اۊنه مردۊم به آلماني زوؤن گب زنيدي.

## هۊسۊم تاتائيان
نؤردفرایسلند

**نؤردفرایسلند** (آلماني مئن:Nordfriesland) ايته بخش آلمان ٚ دۊرۊن ايسه کي شلسويگ-هؤلشتاین ٚ ايالت ٚ مئن واقع بۊبؤسته.
اي منطقه مرکز، هۊسۊم نام دأره.

## مردۊم
**نوردفرایسلند** جمعيت ۱۶۵٬۸۰۰ نفر ايسه کي به آلماني زوؤن گب زنيدي.

## سربس