open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
لىلا خالئد

[بندانگشتی|لىلا خالئد ىکته اؤردۊگه مئن فلسطيني أوأره'نˇ شي، [لؤبنانˇ مئن، ۱۹۷۰ نؤوامبر ۲۹]]
**لىلا خالئد** (عربي مئن: لىلي خالئد) (تولؤد: ۱۹۴۴ آوريل ۹)، خلقي جبهه فلسطينˇ رهاىي وأسي مرکزي شؤرا مئنˇ عؤضو ؤ فلسطينˇ مللي مجلسˇ عؤضو ؤ قديمي چريک.

خالئد اينˇ وأسي نؤمي بۊبؤ چۊن دۊ ته هواپىمادۊزي مئن (۱۹۶۹ ؤ ۱۹۷۰) نقش دأشت. اي دۊ ته هواپىمادۊزي دۊ ته تفاقن ىک جرگه تفاقؤنأ جي که بازين دۊخؤنده بۊبؤن سيا سپتامبر.

اينˇ تشکيلاتي نؤم "شادیه ابۊغزاله" بۊ؛ لىلا خالئد اي نؤمه شادیه ابۊغزاله احترام ؤ ىادˇ وأسي دؤجين بۊده بۊ. اۊ أولي زني بۊ که فلسطينˇ مئن مؤبارزه مئن سال ۱۹۶۷ ميلادي شهيد بۊبؤ.

## هواپىمادۊزي
۱۹۶۹ اۊت ۲۹، خالئد ىکته جرگه مئن عؤضۊ بۊ که اي جرگه ىکته بۊينگ۷۰۷ˇ هواپىما' کي رؤمˇ جي شؤدبۊ آتئن بدۊزئن ؤ دمئشقˇ مئن فۊرۊز بچردن. اي پرأىتنˇ مئن، هواپىما خلبانه واداشتن کي حأىفا سرأ جي دوأرن تا خالئد بۊتؤنه خۊ تولؤدˇ جيگه' (کي اجازه ندأشت وگرده اؤره) بىنه. با اينکه هواپىما مئن ىکته انفجار بۊبؤ هي کس جيجا نۊبؤ. اي هواپىمادۊزي پسي، خالئد چن ته جراحي پلاستيک بۊده تا خۊ هؤويته جخوسؤنه.

۱۹۷۰ سپتامبر ۶، خالئد ؤ پارتيک آرگۊئللؤ کي نيکاراگؤئه‌ شي بۊ، پروازˇ نؤمرهٔ ۲۱۹ هواپىما' کي ئل-عالˇ هواپىماىي شي بۊ ؤ آمستئردامˇ جي شؤدبۊ نيۊىؤرک بدۊزئن. اي تفاق ىکته وابين بۊ چنته همزمت هواپىمادۊزي جي که **خلقي جبهه فلسطينˇ رهاىي وأسي** ايشؤنˇ برنامه' دچئه بۊ. اي هواپىمادۊزي مئن، آرگۊئللؤ بکۊشته بۊبؤ ؤ خالئده بىتن. خلبان هواپىما' فۊرانئه هيثرؤ فۊرۊزگه طرف لندنˇ مئن ؤ اؤره خالئده هأدأن پؤليسˇ دس.

خۊدش گۊنه: "مۊ هواپىمادۊزي جي دۊ ته هدف دأشتم، ىکته اينکه فلسطينئني که اسرايلˇ زندؤنˇ مئن دبۊنه رها بۊکۊنم ؤ دوم اينکه دۊنىا ذهنه جلب بۊکۊنم به فلسطينˇ مردۊم."

هۊ سال تا، اؤکتؤبر ۱، بيريتانيا دؤلت ىکته زندؤنيئنˇ هأدأهأگيرˇ برنامه مئن، خالئده رها بۊده. جرىان ايتؤ بۊ که وختي لىلا خالئد دکته اسکاتلأندىاردˇ (بيريتانيا پؤليس) دس، اينˇ همرزمؤن ىکته هواپىما پان آمريکنˇ شئه بدۊزئن ؤ اي هواپىما گرۊگانؤنˇ رهاىي مؤذاکره پيششرطه بنأن خالئدˇ رهاىي ؤ بيريتانيا سراخره ناچار بۊبؤ ىک ماهˇ پسي، لىلا خالئده رها بۊکۊنه.

ىک سال بازۊن خلقي جبهه فلسطينˇ رهاىي وأسي، هواپىمادۊزي تاکتيکه بنأ ديمه ؤ رۊ بچرده باخي مؤقاومتˇ شيوه'نه.

## مردؤمˇ فرهنگˇ مئن
سال ۲۰۰۶ لينا مقبۊل کي ىکته فلسطيني-سؤئدي فيلمسازه، ىکته مؤستند چاگۊده راجه به لىلا خالئد، "لىلا خالئد: هواپىمادۊز"ˇ نؤمي.

[بندانگشتی|لىلا خالئد، [بىرۊتˇ مئن.]]

## جيرنويس

رده:خلقي جبهه فلسطينˇ رهاىي وأسي عؤضوؤن
رده:حأىفا آدمؤن
رده:۱۹۴۴ بچئه آدمؤن
رده:هواپىمادۊزؤن
رده:چريکؤن
رده:کؤمؤنيستؤن
عليرضا مشاىخي

بندانگشتی|عليرضا مشاىخي

**عليرضا مشاىخي** (۱۵۱۲ آول ما ۲۵ تئرانˇ مئن دۊنىا بمأ) ىکته مۊزيکدؤن ؤ اهنگسازه که ىپاره اينه ايرانˇ مئنˇ أولي مؤدرن آهنگسازؤنˇ جي دؤنن. ايرانأ جي بيرين، مشاىخي ويأن ؤ هؤلندˇ اۊترئختˇ مئن مۊزيکˇ درسه بۊخؤنده ؤ زماتين مۊزيکˇ شرؤن ؤ تازه سبکؤنˇ همرأ آشنا بۊبؤ.

اينˇ أولي اۊستا'ن ايرانˇ مئن لؤطف الله مؤفخأم پاىان (ايراني مۊزيکˇ مئن)، حؤسئن ناصحي (آهنگسازي) ؤ افليا کمباجيان (پيانؤ) بؤن. بازۊن ويأن، آهنگسازي اۊستا'نˇ ورجه، هانس ىئلينک (ويأنˇ مکتبˇ پيلئه نظريه-پرداز ؤ شۊئنبئرگˇ شاگرد) ؤ کارل شيسکه خۊ درسه سره بدأ. وختي ويأنˇ مۊزيکˇ آکادمي مئن خۊ آهنگسازي دؤره' سر برسؤنئه، درسه ادامه دأن ؤ ائلئکترؤنيکي مۊزيکˇ سر تحقيق گۊدنˇ ئبه بۊشؤ هؤلندˇ اۊترئخت ؤ اؤره گۊتفريد ميشايل کؤنيگˇ کلاسؤنˇ سر بنيشته؛ کؤنيگ، هؤلندˇ زۊنؤلؤگي أنستيتۊ ىکته بنانأنکسؤن بۊ. مشاىخي، پؤنزه سالي که هؤلندˇ مئن بىسأ، آهنگسازي ؤ تحقيقˇ مئن پۊر کۊنۊش بۊده ؤ هؤره بۊ که چنفرهنگي مۊزيکˇ بنا (ىکته اينˇ نظرؤن راجه به ايراني مۊزيک) بنأ.

اينˇ کارؤن چل سال ويشتره که ايران ؤ ايرانأ جي بيرين اجرا بؤدره.

وختي مشاىخي کارؤنه نيگا کؤنيم ؤ اينˇ گبؤنه اينˇ مصاحبه'نˇ مئن خؤنيم، متوجه بنيم که اينˇ مۊزيکˇ شناختنˇ ئبه ؤ اينˇ سبکشناسي به چنته نؤکته مؤهمه. اي نؤکته'ن ىپاره چن ته کلمه ؤ عبارت ايسن: واشاده تمرکؤز (فارسي: تمرکز گسترده)، نسبي مۊزيک ؤ مئتا-ايکس (Meta-X). 

## کارؤن
### آلبۊمؤن
*زاگرؤس (فارسي: زاگرس)
*جشن
*ايراني سمفۊني (فارسي: سمفونی ایرانی)
*شهرزاد
*مۊزيک پيانؤىˇ ئبه (فارسي: موسیقی برای پیانو)
*تئرانˇ سمفۊني (سمفۊني ش.۲) (فارسي: سمفونی تهران)
*بۊفˇکۊر (ؤ سمفۊنی ش.۳)
*تازه مۊزيکˇ اؤرکئستر (فارسي: ارکستر موسیقی نو)
*ائلئکترؤنيکي شادˇ خؤندشؤن (فارسي: اصوات خوشحال الکترونیک)
*سمفۊنی ش.۷
*ائلئکترؤنيکي مۊزيکˇ آنتؤلؤژي (فارسي: آنتولوژی موسیقی الکترونیک)
*اينتئگرال (فارسي: اینتگرال)
*ايراني ائلئکترؤنيکي مۊزيک (فارسي: موسیقی الکترونیک ایرانی)
### کتابؤن
*موسیقی برای پیانو (۱۳۷۵)
*نت‌خوانی [سلفژ] (۱۳۷۷)
*کنترپوان مدال: نگاهی به برداشت یپسن از شیوه پالسترینا (۱۳۸۳)
*آهنگ‌سازی به شیوهٔ باخ [کنترپوان تنال] (۱۳۸۶)
*آهنگسازی به شیوهٔ کلاسیک [هارمونی] (۱۳۸۷)
*همهٔ آن سال‌های بی‌خاطره (۱۳۸۷)

## بيريني خال
علىرضا مشاىخي وبجيگه

## جيرنيويس

رده:ايراني آهنگسازؤن
رده:ويأنˇ مۊزيک ؤ نماىشي هؤنرؤنˇ آکادمي
رده:ايرانˇ اؤرکئسترˇ رهبرؤن
رده:۱۹۴۰ (ميلادي) دۊنىابمأرؤن
رده:۱۵۱۲ (گيلکي) دۊنىابمأرؤن
رده:تئرانˇ آدمؤن
۱۵۱۲ گیلکی

## تفاقؤن

## دۊنىابمأرؤن
عليرضا مشاىخي؛ مۊزيکدؤن ؤ اهنگساز. (آول ما ۲۵)

## بمرده'ن

رده:۱۵۱۲ گيلکي
ئل-عال

**ئل عال**، (عبري مئن: אל על) ىکته هواپىماىي شرکته که اسرايل (دؤلتي که فلسطينه اشغال بۊده)ˇ شئه. اي شرکتˇ مرکزي دفتر تئلاويوˇ مئن هنأ. اي شرکت ۱۹۴۸ بنابۊبؤ.

رده:اسرايلˇ هواپىماىي شرکتؤن
رده:هواپىماىي شرکتؤن
رده:اسرايل
خلقي جبهه فلسطينˇ رهاىي وأسي

بندانگشتی|خلقي جبهه فلسطینˇ رهایی وأسی
**خلقی جبهه فلسطینˇ رهایی وأسی** (عربي مئن: الجبهة الشعبیة لتحریر فلسطین) ىکته سياسي ؤ نظامي چپگرا سازمانه کي ۱۹۶۷، جؤرج حأبأشˇ کياگري جي بنابۊبؤ ؤ اينˇ هدف اي بۊ که چريکي جنگˇ أمره فلسطينه اسرايلˇ اشغالˇ جي رها بۊکۊنه.

اي جرگه، فلسطينˇ رهاىي سازمان (فارسي مئن نؤمي به ساف)ˇ مئن، فتحˇ پسي دومي پيلئه جرگه' ؤ ويشتر اينˇ مواضع فلسطينيئنˇ خلقي خاسته'ن ئبه سفت ؤ سخته ؤ فتحˇ مئنه گيتنˇ همره مؤخالفه. ايشؤن تا سال ۱۹۹۹، اؤسلؤˇ قراردادؤنˇ همره مؤخالف بؤن امما اي سال تا، فلسطينˇ رهاىي سازمانˇ همرأ بگۊبۊشتؤ گۊدنˇ پسي، قبۊل بۊدن اسرايلˇ همره مؤذاکره بۊکۊنن.

اي سازمانˇ فرمانده، بناگۊدنˇ جي تا سال ۲۰۰۰، جؤرج حأبأش بۊ. حأبأشˇ استعفاىˇ پسي، ابۊعلي مصطفی (مصطفی الزبری) اينˇ جا بمأ ؤ وختي که سال ۲۰۰۱ اسرايلˇ مۊشکي فترکˇ مئن اۊنم بکۊشته بۊبؤ، احمد سعدات بۊبؤ اي سازمانˇ دبيرˇکؤل.

سعدات سال ۲۰۰۸ ىکته اسرايلي نظامي دادگا مئن، «ىکته غىرقانۊني ترؤريستي سازمانˇ رهبري» وأسي مؤحاکمه بۊبؤ ؤ ۳۰ سال حبس بىته ؤ الؤن اسرايلˇ مئن ىکته زندؤنˇ مئن ايسأ.

اي سازمانˇ مقر، اؤردؤنˇ رۊخؤنه أفتؤپردچينˇ کۊلˇ مئن، رام الله مئنه ؤ اينˇ نظامي خال، ابۊعلي مصطفی ترؤرˇ پسي، اينˇىادي، دۊخؤنده بنه "ابۊعلي مصطفی گؤردانؤن". اي سازمان، فلسطينˇ قانۊن نأنˇ مجلسˇ مئن سۊ ته نماىنده دأنه.

## بيريني خال
اي سازمانˇ وبجيگه

رده:سياسي سازمانؤني که ۱۹۶۷ ميلادي بنابۊبؤن
رده:خلقي جۊمبشؤن
رده:فلسطينيˇ حزبؤن
رده:چريکي سازمانؤن
رده:فلسطين
ساسان سؤنامي

[بندانگشتی|کاور آهنگˇ ''"[مي عکس (مۊزيک) | مي عکس"*]]
*'ساسان سؤنامي*' (دى ۱۳۷۰ [[رشت]]ˇ ميئن) يکته [[ايران|ايراني]] رپر ايسه که اينˇ شئرؤن ؛ مضمۊنˇ [[اجتماعي]]-[[سياسي]] دأنه. ساسان ۱۵ سالگي جي [[رپ-شئر]] نيويشت.
اينه أولي تٚرک *سنگ کأغذ قيچي* بۊ که آذر ۱۳۹۰ˇ ميئن مؤنتشرأبؤ. ايمأ تٚرک *يکي بۊ يکي نبۊ* ؤ *رۊزگارˇ تلخه* بيرۊن هدأ. أوايلˇ بهمن ۱۳۹۱ [[آلبؤم]]ˇ *اي دفأ مۊ گۊنم* شۊرۊع به خؤندش بؤده که ۱۵ اسفند هۊ سال اي آلبؤمه ۴ تٚرکˇ أمرأ بيرؤن هدأ. سال ۹۲ خؤ آلبۊمه به نؤم *۵۷ˇ پسي* بيرۊن هدأ که ۸ته تٚرک دأشت. چندته تک آهنگ ديگه هم دأنه که اۊشؤنˇ نؤم *ثۊريا*،  *بينش* ؤ *مي عکس''  ايسن.

ساسان سۊنامي أوايلˇ سالˇ ۹۵ يته آهنگ بيرۊن هدأ گه اي آهنگˇ ميئن اينه خؤندشˇ سبک آرۊمتر بۊبؤ به نؤم "دالان" گه اۊنˇ آهنگساز ؤ تنظيم بؤده کس اسپاد ايسه. 

تيرما نؤزده هم يته ديگه تک ترؤنه بيرۊن بدأ به نؤم "عمارت" گه استؤديؤ پيانؤ مۊزيک رشتˇ ميئن ضبط بۊبؤ. 

## سربس

رده:خؤندنکسؤن
رده:رشتئن
رده:رپ
رده:مۊزيک
رده:رپرؤن
رده:گيلکؤن
اطلاعات

اۊ زمت گه محققين سرأگينن دس-نؤخۊرده اطلاعاته گردأىتنه، اول سر نتيجه-اي که خاص بؤبۊ بدس نيأنه ؤ خألي چندي پيرئه مؤبهم ؤ خام اطلاعات بدس هنه. ايسه اگر اي دس-نؤخۊرده اطلاعات تجزيه ؤ تحليل وکن، به اۊ نتيجه-اي گه بدس هنه **اطلاعات** (اينگليسي مئن: information) گۊنن که شأنه اۊنه ديگرانˇ ره ارائه دأن.

به عبارتي ديگر، وختي محققين دىتا'نه بدس هورن دىتا'ن ؤ دگرسنینانˇ مئنأ ىته رابطه ايجاد کۊنن، که اي رابطه'ن سرآخر باعث بۊنن، محققين، به ىته نتيجه برسن که اي نتيجه' اطلاعات گۊنن. در واقع اطلاعات اۊ رابطه-اي هيسه گه دگرسنینانˇ مئنأ ايجاد بۊنه.

## دىتا، اطلاعات، دانش و ارتباط اۊشؤني
### دىتا
دىتا ىته لاتين فعلˇ جي (do,dare) مشتق بؤبه؛ غيرمنظم ؤ ناآگاهانه حقاىقي گه خأ بىان وکه ره خۊجيرترين کاربرده دأنه. دىتا؛ اشىا، مبادلات، روىدادؤن ؤ فعاليتؤنˇ جي ىکته مقدماتي تؤصيف ارائه دنه گه ثبت، طبقه-بندي ؤ ذخيره وکته ولي جۊري مرتب نؤبه گه ىکته خاص معنئه برسأنه و تۊنه عددي، حرفي، شکلي ؤ صداىي بؤبۊ. خلاصه بؤنيم شأنه گۊتن دىتا اۊ واقعيتان ؤ آمار ؤ ارقامي هيسه گه اولا خأ خام بؤبۊن ؤ ثانيا پردازش نؤبؤر.

### اطلاعات
به اۊ دىتا'ني گه ترکيب بؤبؤن ؤ هأىته-کسˇ ذهنˇ مئن ىکته معنا ايجاد بؤده'ن، اطلاعات گۊنن. اطلاعات خأني هأىته-کسه ىچي ارائه بده گه تاايسه هأىته-کس نۊدؤنس ؤ پيشبيني گۊده مننس. به عبارت ديگر، اطلاعات اۊ دىتا'ني هيسه گه پردازش، تبديل ؤ ترکيب بؤبؤن تا ىکته معنادار شکل به خؤد بىرن ؤ هأىته-کسه واخؤوانن.

### دانش
دانش؛ چۊر و چۊته اطلاعات تۊنن به خۊ بهترين نحو کارأىته بؤبۊن.

### ارتباط اۊشؤني
دىتا ىکته ساده حقيقت هيسه گه به اطلاعات تبديل بۊنه؛ به عبارت ديگر، اطلاعات اۊ دىتا'ني هيسه گه کسنˇ همرأ ترکيب بؤبؤن ؤ ىکته بامفهۊم ساختار دأنن. زمتي گه اي اطلاعات ىکته نؤجۊر زمينه مئن قرار گيرن به دانش تبديل بۊنن. اي ديدگا مئن، آمۊ ىکته خطي نظم دأنيم گه اوىندر دىتا به اطلاعات تبديل بۊنه وؤ اطلاعات دانشه بوجود هوره.

اطلاعات معنا ؤ مفهۊم دأنه و دىتا مۊسؤن مؤبهم نيه، درک گۊدٚشا هيسه. اطلاعات خۊ کارگيرؤنه اجازه دنه که بتۊنن رسلا اصلي دىتا'نˇ ماهيته درک بؤنن، دىتا نتيجه' درک گۊدٚشا بدس بيأرن ؤ کارأگيرن.

## دىتا' به اطلاعات تبديل گۊدنˇ مراحل
*دىتا جمع-آوري گۊدن: دىتا' شأنه مصاحبه رأ جي، پنج-گانه حواس ؤ مطالعه ؤ رۊزنامه'نˇ ؤ ساىر را'نˇ رأ جي بدس هوردن.
*دىتا طبقه-بندي گۊدن: دىتا ىته معني دار شکلˇ مئن دسسه-بندي وکنه تا رأحت شأسه-بۊ اۊنه بازىابي گۊدن.
*دىتا دچين-وأچين گۊدن، اضاف گۊدن، ادغام گۊدن: دىتا پردازش وکنه.
*دىتا خۊلاصه گۊدن: دىتا ىته معني-دار صۊرتˇ مئن تلخيص وکنه.
*دىتا ذخيره گۊدن: دىتا ذخيره وکنه تا آىنده شأسه-بۊ اۊنه بازىابي گۊدن.
*دىتا بازىابي گۊدن: دىتا استفاده ره هنده ىاته بۊنه.
*دىتا تؤزيع گۊدن: دىتا دسˇآخر ىته خۊجير شکلˇ مئن (اطلاعات)، ىته مۊناسب زمتˇ مئن ؤ مۊناسب کسؤنˇ مئنأ انتشار بدأ بۊنه.

## سربس
أفشین پرتؤ

بندانگشتی|چپ|أفشين پرتؤ
**أفشين پرتؤ** نيويشتنکس، تاريخپژۊه ؤ معلم، سال ۱۵۲۳ (۱۳۲۸ هجري شمسي) مشهدˇ مئن ىکته گيلک خانواده مئن دۊنىا بمأ ؤ دبستان ؤ دبيرستانه مشهد ؤ ترتب حىدريه ؤ تئرانˇ مئن طى بۊده ؤ سراخره وگرسه گيلان ؤ رشتˇ مئن، فرهنگيانˇ دبيرستانˇ جي هۊ أدبي ديپلؤمه هأىته. ۱۵۴۶ (۱۳۵۱ هجري شمسي) شيرازˇ دانشگا جي تاريخˇ مئن ليسانس هأىته ؤ بۊشؤ آمۊزش پرورشˇ مئن ؤ خۊ معلمئه اينگيليسي ؤ تاريخ درس دأنˇ همرأ لنگرۊدˇ مئن سرأىته. بازۊن سال ۱۵۵۱ (۱۳۵۶ هجري شمسي) هنده وگرسه شيرازˇ دانشگا تا خۊ فؤقˇليسانسه تاريخˇ مئن هأگيره ؤ بازۊن هنده خۊ معلمئه سره بدأ. چن سالي لنگرۊد  ؤ سياکل (خۊ نتاجˇ محل) مدرسه'نˇ مئن درس بدأ ؤ بازۊن رشتˇ دبيرستانؤنˇ معلم بۊبؤ؛ پرتؤ مدرسه'نˇ مئن تاريخ درس دأ. 

پرتؤ، معلمي همرأ، تاريخˇ مئن ني تحقيق گۊد ؤ تاريخي مقاله ؤ کتاب نيويشتن بۊبؤ اينˇ أصلˇ کار.  تا سراخره سال ۱۵۷۸ (۱۳۸۳ هجري شمسي) مؤسکؤ مئن خۊ دؤکترا تاريخˇ مئن هأىته؛ اينˇ پاىاننامه بۊ: *ايران ؤ رۊسيه اقتصادي ؤ تجاري ؤ اجتماعي ؤ سياسي رابطه'ن، نۊزدهؤمي قرنˇ مئن (روابط اقتصادی، تجاری، اجتماعی و سیاسی ایران و روسیه در قرن ۱۹)*.

بازنشست بۊبؤ پسي، خۊ کاره تاريخˇ جي نيويشتنˇ مئن ويشترأگۊده ؤ سال ۱۵۶۶ (۱۳۷۱ هجري شمسي) پسي گيلان ؤ اينˇ تاريخ بۊبؤ پرتؤˇ أصلي مؤضۊع اينˇ تحقيقؤن ؤ نيويشتنؤنˇمئن. 

أفشين پرتؤ گيلانˇ تاريخˇ مئن پۊر تحقيق بۊده دأنه ؤ کتاب ؤ مقاله چاپ بۊده دأنه. اينˇ اصلˇ کتاب تاريخˇ مئن "گيلانˇ تاريخ" (فارسي: تاریخ گیلان) ايسه که ىکته جلدˇ مئن گيلانˇ تاريخه أولˇ جي تا مشرۊطه انقلاب شرح دئنه ؤ ىکته ديگه جلدˇ مئن أحمد شاىˇ قاجارˇ زمت ؤ جنگلˇ جۊمبشˇ جي بنويشته. 

اۊن هف ته تاريخي کتابه تصحيح ؤ گيجيکنيويسي بۊده: تاریخ خانی، علی بن شمس‌الدین لاهیجی شي، تاریخ گیلان، عبدالفتاح فومنی شي، تاریخ گیلان و دیلمستان، میر ظهیرالدین مرعشی شي، تاریخ رویان، مولانا اولیاء‌الله آملی شي، تاریخ طبرستان، ابن اسفندیارˇ شي، تاریخ مازندران، ملا شیخ‌علی گیلانی شي ؤ جغرافیای گیلان، م.م. لاهیجانی شي.

أفشين پرتؤ أواخر سياکلˇ مئن زيندگي گۊد ؤ ۱۵۸۹ کۊرچˇ ما ۱۱، سکته'قلبي بۊده ؤ بمرده ؤ سياکلˇ نزديکي، بربرجانˇ بؤقه وادي مئن گيلأبؤ.

## کتابؤن
#پاريسˇ نسق؛ هرات ؤ اينˇ ايرانˇ جي سيوا بؤنˇ غمين قصه.
#گيلانˇ تاريخ؛ أولˇ جي تا مشرۊطه جۊمبشˇ سرأىتن.
#گيلان ؤ جنگلˇ جۊمبش؛ گيلانˇ تاريخ، أحمد شاىˇ قاجارˇ زمت.
#مشرۊطه ؤ گيلان؛ گيلانˇ تفاقؤنˇ تاريخ، مظفرالدين شاه ؤ مأمدلي شاىˇ قاجارˇ زمت.
#أولي جهاني جنگ ؤ فارس؛ سؤئدˇ سرگؤرد گۊستاو نيلسترؤمˇ خاطره'ن (واگردان)

## بيريني خال
*مردم سلول‌های ساختاری تاریخ‌اند؛ بگۊبشتؤ أفشين پرتؤˇ همرأ. 

## سربس

رده:۱۵۲۳ بچئه آدمؤن
رده:۱۵۸۹ بمرده آدمؤن
رده:سياکلˇ نؤمي آدمؤن
رده:تاريخپژۊهؤن
رده:حىاتي وانويسؤن
جأرد مىسؤن داىمؤند

بندانگشتی|چپ|جأرد مىسؤن داىمؤند

**جأرد مىسؤن داىمؤند** (اينگيليسي مئن: Jared Mason Diamond) ىکته آمريکاىي دانشمند ؤ نيويشتنکسه کي ۱۵۱۱ کۊرچˇ ما ۵ (۱۹۳۷ ميلادي سپتامبر ۱۰) دۊنىا بمأ ؤ الؤن کاليفؤرنيا دانشگا مئن جؤغرافي ؤ فيزيؤلؤژي اۊستا ايسه. اينه ويشتر اينˇ مردۊمي علمي کتابؤنˇ وأسي شناسنن: سومي شامپانزه ؤ أسلحه ؤ ميکرؤب ؤ فۊلاد ؤ جيرأکتن ؤ... مۊسؤن.
گي دؤبؤر

**گي ائرنئست دؤبؤر** (فرانسوي مئن: Guy Ernest Debord) (۱۵۰۵ مۊردال‌ما ۲۴ - ۱۵۶۸ تيرما ۲۶) ىکته فرانسوي ؤ مارکسيست نيويشتنکس ؤ فيلمساز ؤ فيلسۊف ؤ سيتۊاسيۊنيسم ٚ بىن‌الملل ٚ بناگۊدن کسؤنأ جي.

## زيندگي
گي دؤبؤر پاريسˇ مئن دۊنىا بمأ. وختي زأک بۊ اينˇ پئر بمرده ؤ خۊ پيلˇمأرˇ همرأ پيله بۊبؤ. خۊ دبيرستانه تمنأگۊده پسي، پاريسˇ دانشگا مئن حۊقۊق بۊخؤنده ؤ بۊبؤ ىکته انقلابي شاعر ؤ نيويشتنکس ؤ فيلمساز ؤ ژيل وؤلمانˇ همرأ لئتئريسمˇ بىنألملله بنا بۊدن. دههٔ ۶۰ ميلادي مئن سيتۊاسيۊنيسمˇ بىنألملله رهبري گۊد که ۱۹۶۸ جۊمبشˇ مئن پۊر تأثير دأشت. اينˇ کتاب، تماشا جامعه، ۶۸ جۊمبشˇ سر پۊر تأثير بنأ. دههٔ ۷۰ ميلادي خۊ کۊنۊشؤنه کمأگۊده ؤ ويشتر فيلم چاگۊده. ۱۵۶۸ تير ما ۲۶ گي دؤبؤر خۊ خؤنه مئن ىکته گۊلله خۊ قلبˇ مئن بزئه ؤ خۊشه بۊکۊشته. اينˇ جؤن بسۊجؤنه بۊبؤ ؤ اينˇ خاکستره فۊدن سنˇ رۊخؤنه مئن.

## کارؤن
دؤبؤرˇ نؤميترين کار تماشا جامعه ؤ اينˇ نظرؤن راه به تماشا جامعه ايسه. گي دؤبؤر چنته دئه کتاب ؤ نماىشنامه بنويشته دأنه. 
### فيلمؤن
*سادˇ اۊرۊشواره (۱۹۵۲)
*چن نفرˇ دوار، زماتˇ کۊچˇ ايجؤناىي جي (۱۹۵۹)
*سيواىي نقد (۱۹۶۱)
*تماشا جامعه (۱۹۷۳)
*همته قضاوتؤنه رد کؤنم، چي مؤافق چي مؤخالف؛ راجه به "تماشا جامعه" (۱۹۷۵)
* In girum imus nocte et consumimur igni  (۱۹۷۸)
*گي دؤبؤر: اينˇ هۊنر ؤ اينˇ زمت (۱۹۹۴)

## ويشتر بۊخؤنين
*گي اسکارپئتا. گی دوبور، تصاحب ناپذیر. لؤمؤند ديپلؤماتيک.

## سربس
ألکساندئر خؤدشکؤ

بندانگشتی|راست|ألکساندئر خؤدذکؤ

**ألکساندئر بؤرئىکؤ خؤدذکؤ** (لهستاني مئن: Aleksander Borejko Chodźko ؤ رۊسي مئن: Алекса́ндр Хо́дзько) ىکته لهستاني شاعر ؤ اسلاوشناش ؤ شرقشناس ؤ گيلانشناس بۊ. خؤدذکؤ که فارسي کتابؤنˇ مئن اينه خودذکو ني بنويشته دأنن، ۱۳۷۸ نؤرۊز ما ۲۴ (۳۰ آگوست ۱۸۰۴) دۊنىا بمأ ؤ ۱۴۶۵ مۊردالˇ ما ۲۳ (۲۷ دسامبر ۱۸۹۱) بمرده.
الکساندر خؤدذکؤ گیلانه طاعونا بیده بو و درباره ی او بلا خو کیتابا میان بینیویشته بو.

## سربس

رده:حىاتي وانويسؤن
ئچ.تي.ئم.ئل

**ئچ.تي.ئم.ئل** ىا **HTML** ىته اينترنتي زبان ايسه گه اجرا ره نياز به وبمۊج (browser) دأنه. وبمۊجان، تۊنن ئچ.تي.ئم.ئلˇ فاىلانه بۊخؤنن ؤ وب ولگانه دئشا (visible) وؤ ايشتؤوسشا (audible) بؤنن.

بندانگشتی|چپ|اين ىکته ساده سند هيسه ئج.تي.ئم.ئلˇ جي

## ئچ.تي.ئم.ئل چي هيسه؟
ئچ.تي.ئم.ئل (اينگليسي مئن: HTML) ىته نشانه-گذاري زبان هيسه وب ولگانˇ تؤصيفˇ ره.
* ئچ.تي.ئم.ئل، Hyper Text Markup Language جی گیتن بؤبه.
* ىته نشانه-گذاري زبان، ىه سري نشانه-گذاري تگانˇ جي تشکيل بؤبه.
* ئچ.تي.ئم.ئلˇ سندان (HTML documents)، توسط ئچ.تي.ئم.ئلˇ تگان (HTML tags) تؤصيف بؤبه.
* تگؤن ىا تگان (tags) هر ىته، ىکته سندˇ دل-درۊنئه تؤصيف کؤنن، سنداني گه کسؤنأجي تؤفير دأنن.

## ئچ.تي.ئم.ئلˇ تگان
ئچ.تي.ئم.ئلˇ تگان، کيليدي کلمه'ني هيسن گه توسط براکت احاطه وکتأن.

* 
* اينˇ اؤرجينال حالت ايته هيسه: 

## وبمۊجان
وبمۊجˇ هدفه شأنه ايته واگۊىه گۊتن: ئچ.تي.ئم.ئلˇ سندانه خؤندن ؤ اۊشانه نماىش دأن.

وبمۊجان، ئچ.تي.ئم.ئلˇ تگانه نماىش ندنن، ولي اۊشانه کارأگيرن تا مشخص بؤنن که سندان چۊر و چۊته نماىش بدأ بؤبۊن.

## ئچ.تي.ئم.ئل ولگˇ ساختار
اي جير، ىکته کلاسيک مثال بأرده بؤبؤى گه ۹ ته کدنويسي بؤبؤ رچ دأنه.

```html۵
<!DOCTYPE html>
<html>
  <head>
    <title>This is a title</title>
  </head>
  <body>
    <p>Hello world!</p>
  </body>
</html>
```


* خالي تنه-تمه*{سربس خأنه}* (body area) مئنˇ شئه، وبمۊج تۊنه نماىش بده. وؤتي گه تنه-تمه مئنأ `<body>` ؤ `<body/>` هنه ولگˇ مئن دئشا هيسه.
* سرتمه*{سربس خأنه}* (head area) مئن، اطلاعاتي جا گيرن گه هۊ ولگه مربۊطن. اي تمه اطلاعاته وبمۊج نشؤن دأ مننه ؤ معمۊلا اۊ اطلاعاتي گه اي تمه مئن بنويشته بۊنه، جستجۊگر جيگه'نˇ ره کارأىته بۊنه. در واقع وؤتي گه سرتمه مئنأ `<head>` ؤ `<head/>` هنه، وب ولگانه تؤصيف کۊنه.

### عنصرؤن
عنصر ئچ.تي.ئم.ئلي، ىکته جدا عضو هيسه ئچ.تي.ئم.ئلˇ سندˇ جي. هر عنصر (element) تۊنه خؤره ره ىکته سيوا صفت بدأره ؤ ىکته سيوا مسيرˇ مئن کارأىته وکئه.

سرولگ (header):

```html۴strict
<head>
  <title>The Title</title>
</head>
```


عنوان (headings):

```html۴strict
<h۱>Heading level ۱</h۱>
<h۲>Heading level ۲</h۲>
<h۳>Heading level ۳</h۳>
<h۴>Heading level ۴</h۴>
<h۵>Heading level ۵</h۵>
<h۶>Heading level ۶</h۶>
```


پاراگراف:

```html۴strict
<p>Paragraph ۱</p>  <p>Paragraph ۲</p>
```


شؤؤن به اؤکته خط (link breaks):

```html۴strict
<p>This <br> is a paragraph <br> with <br> line breaks</p>
```

 
خال زأن:

```html۵
<a href="https://www.wikipedia.org/">A link to Wikipedia!</a>
```


کامنت نأن: کامنت نشؤن بدأ نؤبۊنه و خالي بهتر درک گۊدنˇ شئه.

```html۴strict

```


## <!DOCTYPE>
*  ىکته بىانيه هيسه.
* اي بىانيه، وبمۊجانه ىاوري کۊنه تا وب ولگانه رسلأ نماىش بدن.
* وبˇ مئن چندين ؤ چند جۊر سند نئه گه کسؤنأجي تؤفير دأنن.
* سندانه رسلا نشؤن دأنˇ ره، وبمۊج خأ هم نؤع (type) بۊدؤنه و هم ورژنه (version).

## سربس
گیلانˇ پیله طاعۊن

اينه خأ وگردؤنئن:

«پس از فاجعۀ طاعون ۱۸۳۰ که دو سوم جمعیت گیلان طی آن از میان رفت، این سرزمین برای رفع نیازهای خود به نیروی کار، متوسل به ولایات همسایه شد. هم اکنون سالیانه ۲۷ هزار نفر از خارج به گیلان می‌آیند که اکثراً بلافاصله پس از پایان فصل کار به موطن اصلی خویش باز می‌گردند. در میان[حدود] ۳۰۰هزار نفر نفوس گیلان، جمعیت کرد و طالش نیز به حساب آمده است»(خودزکو۱۳۵۴صص۸۰ -۸۱)۱.

عظيمي:  یادآوری کنیم که این گونه حوادث به دلیل ویژگی‌های زیستی در گیلان در طول تاریخ اتفاق افتاده است و بنابراین اتفاقی استثنایی نبوده است. (سربس: ورگ. جمعیت تاریخی گیلان)
رده:حىاتي وانويسؤن
سۊریه مللی شؤرا

**سۊریه مللي شؤرا** (عربي ميئن: المجلس الوطني السوري - اينگيليسي ميئن: Syrian National Council) سال ۲۰۱۱ ميلادي آگۊست، استامبۊلهˇ مئن، سۊريه خيزشˇ مئنه بنا بۊبؤ. اي شؤرا گه ويشترى سۊريه تبعيدئنˇ جي مؤتشکله بشار أسدˇ حاکميتˇ فگرسن ئبه حقسأى دره. 

جرگه:سۊريه
دؤمؤکراتیک ایجؤنایی حئزب

**دؤمؤکراتيک ايجؤناىي حئزب** (پ.ى.د) سال ۲۰۰۳ ميلادي بنابۊبؤ. اي حئزب خۊشه به اجتماعي برابري ؤ عدالت ؤ گۊتنرهاىي مؤتعهد دؤنه ؤ سياسي حئزبؤنˇ آزادي ؤ تکثؤره قبۊل دأنه. اي حئزب ؤ پ.ک.ک ىکته نتاج دأنن کي عبدالله اوجالان ايسه. پ.ى.د رؤژاوا مئن دره.

## انتقادؤن
ىپاره رقيب حئزبؤنˇ رهبرؤن گۊنن کي پ.ى.د خۊ مؤخالفؤنه اۊ شهرؤنˇ مئن کي اينˇ دس دره، سرکۊب کؤنه. ىکته گؤزارشˇ مئن کي سال ۲۰۱۴، حۊقۊقˇ بشرˇ ديدبان هأدأ، چن مؤرد حۊقۊقˇ بشره نقض اي حئزبأ جي گؤزارش بۊبؤ؛ اينکه ىکته حئزبˇ مؤخالفه هأچي دسگير بکۊنن (۲۰۱۴:ص۱۹تا۲۱) ىا اينکه ىکته زنداني حقه دمجن اۊ جۊر کي گاگلف زنداني بميره (۲۰۱۴:ص۲۶تا۳۰) ىا ىپاره أويرأبؤنؤن ؤ مرگؤن (۲۰۱۴:ص۳۴تا۳۷)؛ ىا عامودا اعتراضؤن (۲۰۱۳ جۊن ۲۷ ؤ ۲۸) کي ی.پ.گ آدمؤن تظاهراتˇ طرف تير فۊداشتن. (۲۰۱۴:ص۴۴تا۵۱)

## بيريني خال
*دؤمؤکراتيک ايجؤناىي حزبˇ وبجيگه

## سربس

رده:کۊردˇ  حئزبؤن
رده:سۊسياليستي حئزبؤن
کۊردˇ مللی شؤرا

**کۊردˇ مللي شؤرا** ىک جۊر سازماني چتره کي چنته حزبه خۊشˇ جير دأنه ؤ ۲۰۱۱ ميلادي اؤکتؤبر، کۊردستانˇ اقليمˇ پۊلي بال زئنˇ جي بنا بۊبؤ. اي سازمان کي اۊ زمت ىازده ته حزبˇ جي چاگۊده بۊبؤ بۊ، تا ۲۰۱۲ ميلادي مه، بۊبؤ پؤنزه ته حزب.

رده:کۊردˇ حئزبؤن
گۊتنرهایی

**گۊتنرهاىي** (اینگیلیسی مئن: freedom of speech و فارسی مئن: آزادی بیان) یکته اساسی معیاره هرته چن‌خؤندش و دؤمؤراتیک جامعه وأسی. گۊتنرهاىئه نقض گۊدن همیشک باخیˇ انساني حقؤنه نابۊد کؤنه.

## بۊنشناسي
گۊتنرهاىي، *گۊتن* ؤ *رهاىي* جی چاکۊده بۊبؤ. 

رده:گۊتنرهاىي
رده:انسانˇ حق
رده:حقوقˇ بشر
رده:سانسور
مدرسهٔ عالي مديريت لاهيجان

**گيلانˇ مدرسهٔ عالي مديريت** ىا **لاجؤنˇ مدرسهٔ عالي مؤديريت** ىا اۊجؤر کي نؤمي ايسه **مدرسهٔ عالی مدیریت گیلان-لاهیجان** (**مدرسهٔ عالی مدیریت لاهیجان**)، سال ۱۵۴۴  بنابۊبؤ. 

## دانشگا ماله'ن، شهرˇ مئن
اۊ زمت کي هنۊز گيلانˇ مئن دانشگا ننأ بۊ، لاجؤنˇ **مدرسهٔ عالي مديريت** ؤ رشتˇ مدرسهٔ عالي بازرگاني، دۊته عالي مدرسه بؤن کي گيلانˇ علم ؤ فرهنگˇ سر پۊر أثر بنأن. وختي سال ۱۵۴۴ (۱۳۴۹ هجري شمسي) لاجؤنˇ مئن اي مدرسه بنابۊبؤ، سيصد ته دانشجۊ (لاکۊ ؤ ريکه) ايرانˇ سراسرأ جي هأىته ؤ اي مدرسه لاجؤن ؤ منطقه مئن هني اۊخؤن دأشت کي شهرˇ مردۊم خۊشؤنˇ خؤنه ىا خؤنه اۊتاقؤنه أننى ارزؤنتر کارىه دأن دانشجۊؤنه ىا حتی اۊ خانواده'ني کي ايشؤنˇ زأکؤن دانشامۊج بؤن، اۊ درسˇ جا کي دانشجۊؤن ايشؤنˇ زأکؤنه دأن، ايشؤنه خۊراک ؤ امکانات هأدأن.

## فرهنگ ؤ هۊنر
گيلانˇ مدرسهٔ عالي مديريتˇ دانشجؤن، خئلي خالؤنˇ مئن، تئاتر ؤ عکاسي ؤ فيلمˇ نقد ؤ شعر ؤ مۊزيک ؤ ورزش (فۊتبال ؤ واليبال ؤ کۊشتي ؤ...) ؤ کتاب واتينأدأن (نشر) ؤ مجله بيرين هأدأنˇ مئن کۊنۊش دأشتن. بارانˇ نشريه ىکته نؤمي نشريه بۊ کي چار سال، پرويز صدقياني سردبيريأجي ؤ اۊسته'ن ؤ دانشجؤنˇ همکاريأ جي بيرين أمأ ؤ الؤن اينˇ نۊسخه'ن پىدا نبنه.
### تئاتر
سال ۱۵۴۴ زۊمۊسؤن، اي مدرسه مئن أولي تئاتري که دسأچمعي بۊشؤ صحنه سر اجرا بۊبؤ کي "مازيار" نؤم دأشت ؤ صادق هداىتˇ شي بۊ ؤ اکبر ىادگاري اينˇ کارگردان بۊ. سال ۱۵۴۵ "زير گذر لوطي صالح" نماىشنامه بۊشؤ صحنه سر ؤ کم-کمى تئاترˇ مئن دانشجؤنˇ کار جلفأبؤ ؤ **خان داىي** تئاترˇ جرگه' چاگۊدن. اي جرگه نؤم، دۊ ته نماىشنامه سر دکته مردۊمˇ دأهأن: "شب" (امين فقيهي جي) ؤ "ديکته" (غلامحسين ساعدي جي) ؤ هر دۊ ته کارگردان اکبر مؤمنپۊر بۊ. "ديکته" نماىشنامه ساواکˇ دخالت ؤ اذئته باعث بۊبؤ.

## دبستئه بؤن
سال ۱۵۴۹ (۱۳۵۴ هجري شمسي) وختي کي مدرسهٔ عالي مديريتˇ مئن دانشجۊ رۊز ئبه (۱۶ آذر) بؤزؤرگداشت بىتن، حۊکۊمت برزخأبؤ ؤ اي مدرسه' دبسته.

## دانشگا گيلانه تنأشؤن
سال ۱۵۵۱ (۱۳۵۶ هجري شمسي) مدرسهٔ عالي مديريت، رشتˇ مدرسهٔ عالي بازرگاني همرأ دۊتئىي گيلانˇ دانشگا همرأ تۊىم بۊبؤن ؤ بۊبؤن گيلانˇ دانشگا. گيلانˇ دانشگا تا سال ۱۵۵۳ چارده ته رشته ؤ ۶۰۵ نفر دانشجۊأ جي خۊ کاره سره دأ.

## مدرسه فارغ التحصيلؤن
اي مدرسه درس بۊخؤنده'ن، سال ۱۳۶۲ هجري شمسي، "انجمن فارغ التحصيلان مدرسهٔ عالي مديريت گيلان (لاهيجان)" بنابنأن ؤ اي مدرسه درس بۊخؤنده'نه کي هرته دۊنىا مئن ىک جا ايسأن گردأىته. اي انجۊمن هر سال آبان ماه، لاجؤنˇ مئن گردٚکله گينه خۊ اعضاىˇ مئن ؤ تهرانˇ مئن ني هر ماه نيشت دأنه.

## سربس
دیکˇ دؤمؤکراسي

**ديکدؤمؤکراسي** ىا **ديکˇ دؤمؤکراسي**، خؤللصˇ دؤمؤکراسئه گۊنن. ديکدؤمؤکراسي اۊجۊر سيستمه کي اۊنˇ مئن خلق (مردۊم) حۊکۊمتˇ تصميمؤنه رأى دئنن کي فلان قانۊن تصويب بۊبۊن ىا نأ؛ چۊن اي جۊر دؤمؤکراسي مئن مردۊم بي نماىنده دؤجئن ؤ بي مئنجي، تصميم گيتن ؤ زاکۊن (قانۊن) نأنˇ مئن ايلجار کؤنن، اي دؤمؤکراسئه ديک گۊنن.

## کلمه بنه
**ديک**، أنزلي مئن بکارشنه ؤ راس ؤ سۊک ؤ مؤستقيم معني دئنه. مثلاً گۊنن *اي داره ديک بۊشۊ بۊجؤر!*
مۊری بۊکچین

**مۊرى بۊکچين** (اينگيليسي مئن: Murray Bookchin) ىکته آمريکاىي آنارشيست ؤ ليبئرتر سۊسياليست بۊ. بۊکچينˇ نظرؤن استالينيسم ؤ بازۊن ترؤتئسکيسمˇ جي برسئه آنارشيسمه. 

## بۊکچينˇ تأثير، پ.ک.ک ؤ رؤژاوا سر
*أصلˇ وانيويس: [[عبدالله اۊجالان]]*

دهه‌یˇ هشتاد میلادي مئن پ.ک.ک حئزبˇ آدمؤن ویشتر دیهاتی‌ئن بؤن کي حئزبˇ گبؤن راجه به ارباب-رعیتی ؤ ناسیونالیسم ایشؤنه جذب گود. دهه‌یˇ ۹۰ اۊجالان خو روشˇ سر فکر ؤ مطالعه بوده ؤ تصمیم بیته حئزب خأ ویشتر سیاسی ببون ؤ زنأکؤنˇ مسائل این ئبه اهمیت پیدا بوده. اؤجالان راجه به لئنينيسم ؤ مرکزگرایی کي حئزبˇ مئن دأشت باني مسلحانه جنگ وافکراشؤ ؤ خو نظراته نقد بوده. مخصوصن وختی مۊری بۊکچىنˇ کارؤنه بخؤنده.

اۊجالان ؤ بۊکچينˇ رابطه، کتابؤنه خؤندنˇ جي پيشتر بۊشؤ ؤ بنابۊدن کسکسؤن ئبه نامه نيويشتن ؤ اي نامه'نˇ مئن اۊجالان خۊشه بۊکچينˇ شاگرد دۊخؤنده ؤ اينأجي بخأسته کي همديگره بىنن. بۊکچين ولي اينأجي پيرتر بۊ کي بۊتؤنه اي کاره بۊکۊنه. بۊکچينˇ مرگˇ پسي، قنديلˇ کۊهؤنˇ مئن، پ.ک.ک اين ئبه مراسم بىته.

بۊکچينˇ چنته أصلˇ ايده'ن اۊجالانˇ سر ؤ هيتؤرأني رؤژاوا جۊمبشˇ سر پۊر أثر بنأ. اجتماعي محلشناسي (Social Ecology) ؤ ديکˇ دؤمؤکراسي ؤ کؤمؤنگراىي (Communalism) چنته ايده بؤن کي کسؤنأجي بۊبؤ "دؤمؤکراتيک کؤنفئدراليسم"ˇ ايده اۊجالانˇ ئبه.

## سربس
بیجار

**بيجار** ىا **بجار**، زميني ايسه کي اۊنˇ مئن بج کأرنن.

رده:حىاتي وانويسؤن
کندۊج

**کندۊج** ىکته بنا کي چار ته بتاشته سۊتۊنˇ سر، رۊستا خؤنه'نˇ حياطˇ مئن چاگۊدن ؤ بجˇ أمبار بۊ.

رده:حىاتي وانويسؤن
هلاچین

**هلاچين**‌ىکته آلبۊمه کي ناصر مسعودي خؤندگي ؤ شىونˇ فؤمني شعرؤنأ جي بيرين بمأ.

## ترانه'ن
#داغۊله
#داغۊله آهنگ (آهنگ ؤ شعرخؤني)
#ستاره
#آواز (شۊر)
#دمبتۊ أبر
#دۊنىا راشي
دۊنىا راشي (آهنگ ؤ شعرخؤني)
#اصفهانˇ پيشاشۊ
آواز (اصفهان)
#گيلان اؤى گيلان

## آلبۊمˇ آدمؤن
شعر: شىون فؤمني

آهنگ: مسعود لاهيجي

تنظيم: رضا فداىي

تأىه: موسسهٔ فرهنگي غزلسراى سبز (راست گفتار)

### نوازندئن
أرسلان کامکار (ويالؤن، آلتؤ، عۊد)

داوۊد ورزيده (نى)

سيامک نعمت ناصر (تار)

رضا فداىي (سنتۊر)

کۊرۊش بزرگپۊر (تؤمبک، داىره)

### خؤندش
خؤندگي: ناصر مسعودي

شعر خؤني: حامد فؤمني

همخؤنيئن:

شهريار کسماىي

فريبا أسدي

صدا: ايرج فهيمي

ديجيتال: صادق نۊري

## چاکۊدنحق
اي آلبۊمˇ چاکۊدنحق موسسهٔ فرهنگي غزلسراى سبزˇ شي ايسه ؤ جؤمۊري اسلاميˇ ايرانˇ مئن، فرهنگ ؤ ارشاد اسلامي وزارتأ جي ۲/۳۸۹۵ت شماره جي مؤجوز هأىته ؤ ۴۶۲۴ شماره چي کتابخانهٔ ملي ايرانˇ مئن ثبت بۊبؤ.

رده:گيلکي مۊزيک
رده:مۊزيک
هئرؤدؤت

چپ|بندانگشتی|هئرؤدؤت
**هئرؤدؤت** (واگۊىه: /hɨˈrɒdətəs/. اينگيليسي مئن: Herodotus، دئبارˇ ىۊناني مئن: Ἡρόδοτος) ایتا ىۊناني تاریخدانه کي هخامنشیانˇ زمات زيندگي کۊدي.

رده:ىۊنان
رده:تاريخهئرودوت ایته کیتاب بینوشته و اونه اسم تواریخ ایسه. 9 جلد اونه مئن ایسه.
فمنيسم

upright|بندانگشتی|چپ|فمنيسم ٚ لؤگؤ
**فمنيسم** (اينگيليسي: feminism) ايته هنشره اۊ جۊمبشأن ؤ ايدئؤلؤژيأن ٚ جا کي ايته مؤشترک ٚ هدف-أ همرسأني کۊنه: سياسي ؤ ايقتصادي ؤ فرهنگي ؤ شخصي ؤ ايجتماعي حۊقۊق ٚ مئن، زناکان ٚ رئه برابري-أ تعريف کۊدن ؤ بنا نهأن ؤ فأرسئن. أن شامل ايته کۊنۊش برای برقرار کۊدنˇ مۊساوي فۊرصتأن زنأن ٚ رئه، آمۊجش ؤ استخدام ٚ مئن ايسه. ايته **فمنيست** زنان ٚ حۊقۊق ٚ برابري جه حماىت کۊنه.

فمنيستي جۊمبشأن، زنأن ٚ حۊقۊق ٚ وأسي، مۊوارزه بۊکۊديد ؤ به مۊبارزه ادامه بدأييد؛ کي أن شامل رأی دأن ٚ حق، دؤلتي اداره تأسيس کۊدن، کار، مۊنصفانه دسمۊزد، مالکيت، تحصيل، قرارداد دوستن، مۊساوي حۊقۊق دأشتن ازدواج ٚ مئن، زاستن مۊرخصي ايسه. فمنيستأن خۊفرماني ؤ جسماني شأن ٚ رئه ؤ زنأکأن ؤ لاکۊىأن ٚ حفاظت ٚ وأسي، جه تجاوز ؤ جنسي آزار ؤ خأنگي خۊشۊنت، کۊنش بۊکۊديد.

فمنيستي مۊوارزه‌ئن در کل به عۊنوان ٚ ايته جه مۊهم‌ترين نيرۊأني کي مۊنجر به تاريخي- اجتماعي عۊمده تغييرأن زنأکأنˇ حۊقۊقˇ رئه، بخۊصۊص غربˇ مئن، کي بطؤرˇ جهاني با فأرسئن به زنأکأنˇ حقˇ رأي، بي‌طرفيˇ جنسي اينگيليسي زبانˇ مئن، تؤليدˇ مثلˇ حق(شاملˇ به دست بأوردنˇ حقˇ جلؤگيري جه بارداري  ؤ سقط)، قرارداد دوستنˇ حق ؤ مالکيت، مۊعتبر بشنأخته بۊبؤسته، به حيساب أيه. اگرچي کي فمنيستي حماىتأن بطؤرˇ عۊمده زنأکأنˇ حۊقۊقˇ رۊ تمرکز بۊکۊده ؤ کۊنه؛ بعضي جه فمنيستأن، بل هۊکزˇ مأنستن، مردأکأنˇ آزاديأ فمنيستي اهدافˇ مئن مطرح کۊنيد، چره کي مردأکأنم سۊنتي جنسي نقشأنˇ أمرأ آسيب دينيدي. فمنيستˇ تئؤري کي جه فمنيستي جۊمبشأن منشعب بۊبؤسته، نابرابريˇ جنسي ذاتˇ فهمستنأ، با زنأکأنˇ اجتماعي نقشأنˇ آزميت گيفتن ؤ أشأنˇ زيسته تجربهٰ‌ن نشانه گيره؛ کي أن تئؤريأنيأ نوعي اۊصۊلˇ مئن، پاسخ به مسألهٰ‌ني وأسي، جنسي اجتماعي ساتارˇ مأنستن، توسعه بدأ. 

بعضي جه فمنيسمˇ فؤرمأن براي خالي در نظر گيفتنˇ دۊرنماي [زن]ˇ سيفيدپۊست ؤ وسطي طبقه ؤ تحصيل بۊکۊده، نقد بۊبؤسته‌ئيد، کي أن مۊنجر به ايجادˇ فؤرمأنˇ خاصˇ نژادشناسانه ىا چند-فرهنگي بۊبؤست.

## سربس

رده:فمنيسم
لافند (لاخؤند)

لافند ىا لاخؤند، بتؤسه الیافه جی ساتته بونه و امه کارؤنه مئن پور بکار شونه. لافند تینه جه مو، پشم، نایلون، کتان، کنف، پلی‌پروپیلن، فولاد و دیگر چیؤن بساتته ببی. ایجور لافند دأنیم کی کولوشه جی بساتته بنه کی برنج جومأکونی مئن، موشتأنه، اونه امره دودنن.
ان مقاله یه مازیار بینویشته!!!!!!!
thumb|left|لافند (لاخؤند)

رده:تیکنولوژی
ايران تألئنت

**ایران تألئنت** (اينگيليسي: Iran Talent) ىکته استخدامي وبجيگه (وبساىت) ايسه ايرانˇ ميان کي مؤتخصصان ؤ مؤدیرانˇ جامعه جا نيم ميلىۊن ويشتر اۊنِ دۊرۊن عؤضويد ؤ تا ۲۰۰۰ تا مؤعتبر شرکت، ايران ؤ ايرانˇ جي بيرينˇ  جي أ  وبجيگه جا خۊشأنˇ استخدامه انجام دِهیدی.
ايران تألئنتˇ بانک رزۊمه'نˇ بانک، نيم ميلىۊنˇ جا ويشتر رزۊمه دأره کي اۊنˇ جا ۵٪ أرشد مؤديران ؤ عامل مؤديرانˇ شئه ؤ ۱۸٪ سرپرستؤن ؤ مئني مؤديرؤنˇ شين ؤ ۲۷٪ اۊ مؤتخصصانˇ شينه کي ۴ سال ويشتر تجرۊبه دأريدي ؤ ۲۶٪ کم تجرۊبه مؤتخصصانˇ شين ؤ باخي دانشجۊىان ؤ تازه فارغ التحصيلانˇ شين.

## تاريخ
ايران تألئنتˇ وبجيگه خۊ فعالیتأ سال ۲۰۰۳ ميلادي با ارائه خدماتˇ مشاوره منابعˇ انسانی آغاز بُکؤدˇ و به تدریج بر سایت توسعه و ارائه خدمات آنلاین تمرکز  بُکؤدˇ تا جایی که اَ سایت از سال ۲۰۰۹ به بعد خو فعالیت مشاوره‌ائَ متوقف  بُکؤدˇ، تنها رابط آنلاین کارجوئن و کارفرمائن مئن بؤبُؤ و خو حؤزه کاریأ خدمات آنلاین  بُکؤدˇ. ایران تألئنت نقش بسزایی در تسهیل جذب نیروی انسانی‌ دَشتی و باعث افزایش آمار استخدامی کشور بؤبُؤ دَره. 

## وبجيگه (وبساىتَ) خَدمات
کارجوئن عضویت ایران تألئنت مئن رایگان ایسه. رزومئنˇ آنلاین ساختار مشخصˇ مَرا به زبان انگلیسی ساخته بِه. کارجوئن عضو سایت بیدی و رزومه آنلاین چَکؤنیدی و خوشَنأ رزومه کارفرمائن رَوانهˇ کونیدی. همچنین هر هفته با توجه به کارجویانِ علاقه و توانمندئن أشَنِرایمیل فرستاده بِه٠ ایران تألئنت سالهای أخیرˇ  مئن (سالِ ۹۲ و ۹۳) گزارش های سراسری حقوق و دستمزد ایران مئن مُنتشر بُکؤد. اؤ طوری که مَعلومِهˇ أ وبجيگه بیشتر توسط کارجوئنی که زبان انگلیسی دأنیدی استفاده بِه. کارفرمائن تَنیدی پرداخت هزینه مشخص مرأ عضو وبجيگه (وبساىت) بیبید و به کارجوئنا رِزؤمئن در بانک اطلاعاتی IranTalent.com دَسترسی بَدَرید یا آگاهی‌ شغلی‌ بَنید.

## جیرنویس منابع

## بيرۊني خال
* ايران تألئنتˇ وبجيگه

جرگه:وبجيگه'ن
وبمۊج

**وبمۊج** ىا **وبمج** (اينگيليسي مئن: Web browser ) ىته کاربردي نرمبزار هيسه جهاني وبˇ اطلاعاتي سربسؤنˇ وأچرسنˇ ره ؤ اۊشؤنˇ بازىابي ؤ ارائه ره. ىته اطلاعاتي سربس، ىۊ.آر.ئل (URL)ˇ همرأ شناخته بۊنه که تۊنه وب ولگ ؤ ويدئؤ ؤ دئباخي اطلاعاتي جۊرؤنه شامل بؤبۊن.

هرچند وبمۊجان جهاني وبˇ دسرسي ره طراحي بؤبؤن امما اۊشانˇ جي شأنه به سيستم فاىلانˇ پرونده'ن دسرسي دأشتن ؤ ىا وب سرورانˇ اطلاعاته که خصۊصي شبکه'نˇ مئن نأن دس فأرسئن.

جۊرˇ ديگه شأنه گۊتن کي وبمۊج، ىته برنامه هيسه گه سرويسهأدأنگرؤن واخؤأکؤنه کي اينترنتˇ کارگيرؤن چي بخأسته'ن. وبمۊج ضرۊري ترين اينترنتي نرمبزار هيسه که کاري کؤنه کي کارگيرؤن بۊتؤنن وبˇ ولگؤنه وأچرن ؤ مؤفيد اطلاعاته هأگيرن. در واقع ىته برنامه ايسه که کارگيره قادرانه وبˇ سٚنٚدؤنˇ وؤته بخؤنه ؤ تاتاىئنه بىنه.

وبمۊجانˇ مئنأ خۊجيرترينان فاىرفاکس ؤ اينترنت اکسپلؤرر ؤ گۊگل کؤرؤم ؤ اؤپرا ؤ سفري هيسن.

اي رۊزؤن وبمۊجان تۊنن ئچ.تي.ئم.ئلˇ وبˇ ولگانه نماىش بدن. أسأ وبمۊجˇ هدفه شأنه ايته واگۊىه گۊتن: ئچ.تي.ئم.ئلˇ سندانه خؤندن ؤ اۊشانه نماىش دأن.
وبمۊجان، ئچ.تي.ئم.ئلˇ تگانه نشؤن ندنن، ولي اۊشانه کارأگيرن تا مشخص بؤنن که سندان چۊر ؤ چۊته نماىش بدأ بؤبۊن.

## سربس
لابدؤن جيگه-شناسي

اينکه کامپيۊتري لابدؤنؤنˇ مئن، کامپيۊترؤن چۊته کسن کسنه متصل وکن **لابدؤن جيگه-شناسي** (اينگيليسي مئن: Network Topology) و ىا **شبکه تؤپؤلؤژي** دخؤنده بۊنه. ىته شبکه طراحي ره دۊ ته اصلي پارامتره درنظر گيتن خأني: اقتصادي بؤؤن ؤ قابل اعتماد بؤؤن.
دۊ را شبکه هندسه معرفي ره نئه: فيزيکي ؤ منطقي تؤپؤلؤژي. فيزيکي تؤپؤلؤژي مئن دسگا'ن کابل کشي طرحˇ همرأ کسن کسنه متصل وکتأن در صۊرتي که منطقي تؤپؤلؤژي، مسيري هيسه گه سيگنالؤن شبکه مئن ردؤبدل وکنن از اي گۊده به اۊ ىکي گۊده ( from node to node).

## سۊ ته لابدؤن جيگه-شناسي
شبکه تؤپؤلؤژي ىا لابدؤن جيگه-شناسي روشؤنه تؤصيف کۊنه که اي روشؤن شبکه فيزيکي سيم کشي ره استفاده بۊنن؛ اصلي روشؤن ايشؤنن:
### اۊتۊبۊسي جيگه-شناسي
اۊتۊبۊسي (Bus) جيگه-شناسي مئن، ايستگا'نˇ مئنأ ىکته ارتباطي رچ*{سربس خأنه}* (line) نئه. هرلحظه مئن کامپيۊترؤن خالي ىکته تۊنن رچˇ سر دىتا اؤسئه بؤنن و اي زمتˇمئن دئباخي کامپيۊترؤن خأ چؤم بزنن ؤ دىتا اؤسئه گۊدنˇجي خۊدداري بؤنن نوىلا گنش (collision) پيش هنه. اي تؤپؤلؤژي مئن خأ شبکه انتها ىته خاتمه-گرˇ همرأ خاتمه بيابه.

### ريسه-ىي جيگه-شناسي
ريسه-ىي (Ring) جيگه-شناسي مئن، ريسه مۊسؤن ىکته ارتباطي کانال نئه گه اۊنˇ سر ؤ کين، کسن کسنه متصل  هيسه ؤ گلأکته نئه. دسگا'ن هر ىکي اۊ ىکي همرأ متصل وکتأن؛ ريسه وکتأن بصلأ. اي تؤپؤلؤژي مئن **دىتا تؤکن** (data token) ىته مجوز هيسه کامپيۊترانˇ ره ارتباط برقرار گۊدنˇ وأسه.

### رۊجاىي جيگه-شناسي
رۊجاىي (Star) جيگه-شناسي مئن، ايستگا'ن همه به ىکته مرکزي دسگا گلأکنن ؤ اي مرکزي دسگا هاب (hub) دخؤنده بۊنه ؤ ارتباط دسگا'ني هابˇ جي برقرار بۊنه. به عبارتي ديگر، دسگا'ن همه همه ىته مرکزي هابˇ دؤر نأن گه تۊنن دئباخي مراکزˇ همرأ ارتباط بزنن؛ هاب شبکه مئنˇ ارتباطاته کنترل کۊنه ؤ حداقل فاصله تا هاب خأ صد متر بؤبۊن.

همچنين **ترکيبي لابدؤن** (hybrid network) ني نئه گه سۊ ته'ن: رۊجاىي.اۊتۊبۊسي ؤ ستاره-اي..ريسه-ىي ؤ مشي (mesh). مشي لابدؤن اجازه دنه هر کامپيۊتري ىته مستقيم اتصال بدأره اۊ ىکي کامپيۊترˇ همرأ.
امرۊزه رۊجاىي ؤ اۊتۊبۊسي جيگه-شناسي، کامپيۊتري لابدؤنانˇ مئن ويشتر کارأگىته بۊنن.

## سربس
فلسطینˇ قانۊن نأنˇ مجلس

[چپ|250px|بندانگشتی|فلسطینˇ قانۊن نأنˇ مجلسˇ بنا، [رام اللهˇ مئن.]]

فلسطینˇ قانۊن نأنˇ مجلس (عربي مئن: المجلس التشريعي الفلسطيني) فلسطينˇ دؤلتˇ قوهٔ مقننه ايسه. فلسطينˇ مجلس، ۱۳۲ ته وکيل دأنه کي ۱۱۶ ته انتخابي شرˇ جي دؤجين بنن؛ اي انتخابي شرؤن، أفتؤپردچين کۊل ؤ غزه نوارˇ مئن دره.

اي مجلسˇ نيشتؤن سال ۲۰۰۷ ميلادي پسي تايسه، فلسطينˇ داخلي جنگˇ وأسي ؤ چۊن اسرايل ىپاره وکيلؤنه اينˇ شئه أسير بۊده، تشکيل نۊبؤ.
فتح (سازمان)

فتح (فلسطينˇ وطني رهاىيده جۊمبش) فلسطينˇ مئن مؤهمترين نظامي ؤ سياسي سازمانه کي سال ۱۹۵۹ ميلادي ىاسئر عرفات ؤ خليل الوزير (ابۊجهاد)، چريکي حقسأىˇ جي فلسطينه اسرايلˇ سؤلطه' جي رها گۊدن ئبه  اينه بنابنأن.

رده:سياسي سازمانؤني که ۱۹۵۹ ميلادي بنابۊبؤن
رده:خلقي جۊمبشؤن
رده:فلسطينيˇ حزبؤن
رده:چريکي سازمانؤن
رده:فلسطين
مروان برغۊثي

بندانگشتی|مروان برغۊثي
مروان برغۊثي (۱۹۵۹ ميلادي، اؤردؤنˇ رۊخؤنه أفتؤپردچينˇ کۊل) ىکته فلسطيني سياستمدار ؤ نظامي فرمانده ايسه فتحˇ جۊمبشˇ جي کي سال ۲۰۰۲ ميلادي تايسه، چار نفر اسرايلي ؤ ىک نفر ىۊناني کۊشتنˇ اتهام ئبه زندان دره. اۊن کي پنج دفأ أبد محکۊم بۊبؤ، سال ۲۰۰۶ فتحˇ جۊمبشˇ انتخاباتي ليستˇ جؤر دبۊ ؤ بۊشؤ فلسطينˇ قانۊن نأنˇ مجلسˇ مئن ؤ سال ۲۰۰۹ ميلادي، فتحˇ رهبري شؤراىˇ به دؤجين بۊبؤ. ىپاره سياسي تحليلگرؤن اۊنه فلسطينˇ محبۊبترين سياسي شخصيت دؤنن.

برغۊثي خأست سال ۲۰۰۵ فلسطينˇ رئيس جؤمۊري انتخاباتˇ مئن،ىاسئر عرفاتˇ جانيشيني وأسي، خۊشه نؤمزد بۊکۊنه ؤ زندانأ جي محمۊد عباسˇ همرأ رقابت بۊکۊنه کي سراخره سافˇ أعضا مؤخالفت بۊدن ؤ اي کاره نۊده. 

## سربس
۱۴۶۹ گیلکی

## تفاقؤن

## بچئه آدمؤن
### تیر ما ۷

*نيما ىۊشيجˇ دۊنىا بمأ.
## بمرده آدمؤن
اؤردؤنˇ رۊخؤنه أفتؤپردچینˇ کۊل

بندانگشتی|200px
**أفتؤپردچينˇ کۊل** (عربي مئن: الضفة الغربیة) ىکته سامؤنه اؤردؤنˇ رۊخؤنه غربي (أفتؤپردچين) کۊل، خاورمئنه مئن.
کارگير

کارگير (اينگيليسي مئن: User) کسي هيسه گه کامپيۊتر ؤ کامپيۊتري لابدؤنؤنˇ سرويسؤنˇ جي کارأگيره. به طؤر کلي کارگيرؤن نرمبزاري محصۊلؤنه کارأگينن بدۊن اينکه حتيٰ اۊنˇ فني تخصۊصه درک بؤده بۊن. کارگيرؤن معمۊلا خۊ وأسر ىته کارگيري أکانت دأرن ؤ توسۊط ىته کارگيري نؤم سيستمˇ ره مۊعرفي بۊنن. نرمبزاري محصۊلؤن بعضئن سيستمؤنه سرويس دنن ؤ نهاىي کارگيرؤنˇ همرأ مستقيما ارتباط ندأرن. نهاىي کارگيرؤن اۊ أشخاصي هيسن گه دسآخر نرمبزاري محصۊلˇ جي کارأگيرن.

## ويشتر بۊخؤنين
*چند واژه‌ی پيشنهادی. (ورگˇ وبلاگ)

## سربس
نیما ىۊشيج

بندانگشتی|نيما ىۊشيج

**علي اسفندياري**، نيما ىوشيجˇ نؤمي، ىکته پيلئه شاعره کي اينه فارسي **شعرˇ نؤ** پئر دۊخؤنن، ۱۴۶۹ تير ما ۷، ىۊشˇ مئن دۊنىا بمأ ؤ ۱۵۳۳ مۊردال ما ۲۹  تئرانˇ شميرانˇ مئن بمرده.

نيما خۊ **افسانه** منظۊمه همرأ ىکته جۊمبشه فارسي شعرˇ مئن سرأىته کي خۊدش تا عؤمر دأشت اي جۊمبشه پى گيت. **[[نيماىي شئر]]** نيما سبک
ˇنؤم بۊ. نيما ىکته کتابم دأنه **رۊجا** نؤمي کي اينˇ شعرؤنه کي مازرۊن ٚ گلکي أجي بنويشته. خۊدش خۊ کتابˇ مئن خۊ شعرؤنˇ زوان-ه تاتي دۊخؤنه. نيماىي شئر، أولي شعرˇ نؤˇ نۊمۊنه، فارسي أدبياتˇميئن ايسه.
## سربس
۱۵۳۳ گیلکی

## بچئه آدمؤن

## بمرده آدمؤن
*نيما ىۊشيج مۊردال ما ۲۹ بمرده.
## تفاقؤن
ديواروز

ديواروز ىا **ديوارˇوز** ىکته قديمي شاعره کي **مستˇمرد** نؤمي بۊ ؤ چارؤمي قرنˇ شي ايسه.

## نؤمˇ بنه
مستˇمرد خأس بۊشۊن أمير عضدالدؤلهٔ ديلمي دئن ؤ وختي بدئه اينه را ندئنن اينˇ باغˇ ديواره فچکسه ؤ نگهبانؤن اينه بىتن ؤ ببردن أميرˇ ورجه. اؤره گيلکي شعر خؤنه ؤ أمير اينه دۊخؤنه **ديواروز**.

## زيندگي
طبرستانˇ تاريخˇ مئن اينˇ زيندگي ايتؤ بمأ دأنه: "اينˇ هر دۊ ته لقب (ديوارˇوز ؤ مستˇمرد) اين وأسي بۊ کي تبرستان أجي بۊشؤ بغداد تا بۊشۊن شاهنشا عضدالدؤلهٔ ديلمي خدمت ؤ هۊتؤکي دابه... علي پيرۊزه (عضدالدؤله دربارˇ شاعر) فۊرۊز بمأ ؤ خۊ حال ؤ هدفه اين ئبه بۊته. علي پيرۊزه وختي اينˇ شعرˇ سليس بؤن ؤ خؤبئه بدئه ؤ بۊدؤنسه کي عضدالدؤله کي فاضله اينˇ شعر ؤ گب أجي جذب بنه ؤ خۊشˇ جاجيگه عضدالدؤله ورجه خرابأبنه، اينه هأى سرگرم گۊد کي حضرت پۊر گته ؤ تي مۊسؤن چئه هلئه نشناخته، فرصتˇ سر ؤ ديراگۊده خۊ ورجه قبۊل کؤنه؛ تا شاىد تبري شاعر ئبه غؤربت چتين دککئه ؤ اۊنأجي (علي پيرۊزه) اجازه هأگيره ؤ وگرده.

چن ماه دوأرسه پسي، (ديواروز) خۊ همشهري حسادته بفأمسه. ىک رۊز کي عضدالدؤله شراب خؤري وأسي ىکته باغˇ مئن بنيشته بۊ، بۊشؤ دۊأىته باغˇ حصاره فشکسه ؤ ايواشى اۊ طرف دکته ؤ دار ؤ گۊلؤنˇ مئن دخۊته... ىک نفر اينه بدئه ؤ بىته ؤ بزن بگير أجي اينه واپۊرسئه تۊ کيسي ؤ چره اي کاره بۊدي؟ شاعر هراى بۊده ؤ امان بخأسه. سرصدا عضدالدؤله گۊش برسئه. واپۊرسئه. |ؤجا بدأن. بۊته: اينه بأرين مي ورجه.

...خۊش ؤ علي پيرۊزه نقله اين ئبه بۊته ؤ خۊ قصيده' اين ئبه بۊخؤنده. عضدالدؤله اينˇ گبˇ زۊر ؤ تازگي أجي مات بۊمؤنسه ؤ بۊته: دۊرؤ گۊني! تي مۊسؤن چي أجي اي جۊر گب عجيبه!... بازين خۊ دؤرˇوره نيگابۊده ىکته کنيزه بدئه بۊته أگه اي شعره ديگري جي خۊدتˇ نؤمي نزي، اي کنيز ئبه ىکته شعر بگۊ. گۊنه:

:***کۊوؤ سؤدره نيله بداؤ آىئن***
:***واديم گته ديم اي مردمۊن وؤشاىئن***
:***خيري نيهؤن کرد ؤ نرگس نؤماىئن***
:***ئى خيري خۊبي داوستي وأراىئن***
:***گۊي خۊرئشي به اين ؤ بؤمداىئن***
:***ئى درىا وأ نيمي وأ نيۊمه آ آىئن***

## سربس

رده:گيلکي شاعرؤن
رده:مازرۊنˇ شاعرؤن
رده:مازرۊنˇ گيلکي
۱۴۹۰ گیلکی

## بچئه آدمؤن

## بمرده آدمؤن

## تفاقؤن
*کسما تفاق؛ جنگلئن مفاخرالملکه بۊکۊشتن.
۱۵۴۲ گیلکی

## بچئه آدمؤن

## بمرده آدمؤن
*ابراهيم پۊرداوۊد بمرده.
## تفاقؤن
۱۴۵۹ گیلکی

## بچئه آدمؤن
*ابراهيم پۊرداوۊد دۊنىا بمأ.

## بمرده آدمؤن

## تفاقؤن
۱۵۷۲ گیلکی

## بچئه آدمؤن

## بمرده آدمؤن
*محمۊد پاىنده لنگرۊدي شاعر ؤ نيويشتنکس ؤ مؤحقق بمرده.
## تفاقؤن
مصطفى خىاطي

**مصطفى عمر خىاطي** ىکته تۊنسي نيويشتنکس ؤ کۊنۊشگر ؤ مؤورخ ايسه. 

## زيندگي
خىاطي، سيتۊاسيۊنيسمˇ بىنألمللˇ مئن ىکته أصلي عؤضو بۊ کي بازۊن چۊن حس گۊد وظيفه دأنه خۊ زۊر ؤ تؤنشه بنئه فلسطينˇ رهاىي وأسي، سيتۊاسيۊنيستؤنˇ جي استعفا بدأ.

## سيتۊاسيۊنيستˇ بىنلملل
وختي گه خىاطي استراسبۊرگˇ مئن دانشجۊ بۊ، سيتۊاسيۊنيستؤنˇ نشريه' جي، راؤل ونئگئمˇ بنويشته'نأ جي اينˇ همرأ آشنا بنه. چن سور بازۊن، اين ؤ اينˇ رفيقؤن وختي ويشتر اۊشؤنˇ نشريه شماره'نه بۊخؤندن، خۊ رفيقؤنˇ همرأ تصميم بىتن خۊشؤنˇ دانشگا جامعه-شناسي اۊسته، آبراهام مۊلˇ سر ىکته عمليات انجؤم بدئن. آبراهام مۊل کسي بۊ کي خئلي ساىبرنتيکˇ جي دفاع گۊد. ايشؤنخأستن اينˇ کؤنفرانسه کي ۱۹۶۵ ميلادي، مارس، استراسبۊرگˇ مئن بنئه بهم دکالن. ايتؤ بۊ کي مؤکاتبه' جي، گي دؤبؤرˇ همرأ هماهنگ بۊدن ؤ ىکته تراکئت بنويشتن، "آؤلاکۊ ويترينˇ مئن" ؤ واتينأدأن. اي تراکئت باعث بۊبؤ اي دانشجؤن أول هيتؤ بازين رسمي بۊبۊن سيتۊاسيۊنيست. ايشؤن پيشتر ۱۵۳۹، "الجزاىر ؤ باخي کشورؤنˇ انقلابئنه خطاب"ˇ وؤته پخشأگۊده بؤن.

## وؤت
الجزاىر ؤ باخي کشورؤنˇ انقلابئنه خطاب (۱۹۶۵ ميلادي | ۱۵۳۹)
*طبقاتي جنگ، الجزاىرˇ مئن (۱۹۶۶ ميلادي | ۱۵۴۰) (گي دؤبؤرˇ همرأ)
*دأنيئل گرينˇ ألجزاىر (۱۹۶۶ ميلادي | ۱۵۴۰)
*أسير  کلمه'ن: پيشاشۊ ىکته سيتۊاسيۊنيستي فرهنگنامه به (۱۹۶۶ ميلادي | ۱۵۴۰)
*راجه به دانشجۊىي زيندگي سۊتالي (۱۹۶۶ ميلادي | ۱۵۴۰)
*ده رۊزي گه دانشگا' دپرکؤنئه (۱۹۶۷ ميلادي | ۱۵۴۱)

### راجه به دانشجۊىي زيندگي سۊتالي
سال ۱۹۶۶ ميلادي نؤوامبر، وختي گه استراسبۊرگˇ دانشگا دانشجؤن، خۊشؤنˇ دانشجۊىي اتحاديه' راتؤدأن، سيتۊاسيۊنيستؤنˇ جي بخأستن کي استراسبۊرگˇ دانشگا نقد گۊدنˇ مئن ايشؤنه ىاور بدئن ؤ ايتؤ بۊبؤ کي **راجه به دانشجۊىي زيندگي سۊتالي** بنويشته بۊبؤ. هلئه هيچي نۊبؤ دانشجؤن تۊنداتۊند بۊشؤن ؤ اي جؤزوه' تحصيلي کۊمک هزينه'نأ جي ۱۰,۰۰۰ ته تکثير بۊدن ؤ ىکته جشنˇ مئن کي تازه تحصيلي سالˇ وأسي بىته بۊبؤ بۊ پخشأگۊدن.

وختي سال ۱۹۶۸ ميلادي اۊرۊپا مئن مى ۶۸ جۊمبش پيش بمأ، گي دؤبؤرˇ (ىکته دئه سيتۊاسيۊنيست) **[[تماشا جامعه (کتاب)|تماشا جامعه]]** کتاب ؤ خىاطي **راجه به دانشجۊىي زيندگي سۊتالي** کتاب أجي نقلˇقؤل دؤجين گۊدن ؤ پاريس ؤ ىپاره ديگه شهرؤنˇ ديوارؤنˇ سر نيويشتن. 

## سيتۊاسيۊنيستؤنˇ جي سيوا بؤن
خىاطي سال ۱۹۶۹ ميلادي (۱۵۴۳ کۊرچ ما ۲۶) سيتۊاسيۊنيستؤنأ جي سيوا بۊبؤ ؤ خۊ استعفانامه مئن بنويشته کي بئتر دؤنه بۊشۊن عربي ملتؤنˇ انقلابي دپرکؤنˇ مئن حقسأى بۊکۊنه.

## ويشتر بۊخؤنين
*بگۊبشتؤ مصطفى خىاطي همرأ (ژرار برئبي). ۲۰۱۴، ژۊيه ۴. وگردؤن: بهرۊز صفدري.
*مصطفى خىاطي بنويشته'ن (اۊشؤني کي اينگيليسئه وگردؤنئه بۊبؤن)

## سربس
نسايي ويتنام

**نسایي ويتنام** (ويتنامي ميئن: Việt Nam Cộng Hòa) کيشوري بۊ که سال ۱۹۵۴ تا ۱۹۷۵ ويتنام ٚ نسا سر حۊکۊمت گۊد. اين ٚ پايتخت أني سايگؤن (هأسأيي هۊشي مينه) بۊ. اي کيشور هميشک کلسيايي ويتنام ؤ ويت کؤنگ ٚ أمرأ جنگ دأشت. آمريکا ني نسايي ويتنام ٚ جي حيمايت گۊد.

## سربس

جرگه:سابق ٚ کيشوران
اؤترار

فاراب ىا اؤترار ىکته دئباري شهره سيردرىا أفتؤپردچين کۊلˇ سر. اي شهرˇ قديمي نؤم فاراب بۊ ؤ مئني سده'نˇ مئن اينˇ نؤم بۊبؤ اؤترار. اي شهر أبريۊشم جاده سر هننأبۊ ؤ اي رۊزؤن، اينˇ خرابه'ن قزاقستانˇ مئن دره.

## پيلˇ کسؤن
أبۊ نصر فارابي اي شهرˇ شي بۊ. تىمۊرˇ لنگ ني هي شهرˇ مئن بمرده.

## نؤم
فاراب (فارىاب ىا پارىاب) ىکته فارسي کلمه' کي بنه زميني گه قنات ىا رۊخؤنه آؤ أجي آؤ خؤنه ؤ دىم نئه.
دمشق

دمشق ىکته تاريخي شأر سۊريه مئن ؤ سۊريه پایتخت ؤ پيله شأر ايسه.

## سربس
جرگه:پایتختان
سۊريه

**سۊريه** (عربي مئن: سُورِيَا یا سُورِيَة)، گه اۊن ٚ رسمي نام **سۊريه عربي جؤمۊري** (عربي: الجمهورية العربية السورية|al-Jumhūrīyah al-ʻArabīyah as-Sūrīyah) ايسه، ايته کيشوره آسيا خۊرخۊس ٚ مئن ؤ ايته بخش جه *شام* ٚ تاريخي سامان ايسه. أ کيشور ٚ نيظام رياستي ؤ اۊن ٚ رسمي زوان عربي ايسه. سۊريه خۊ کيشوري تخسيم ٚ مئن چاردأ ته اۊستان دأره ؤ خۊرخۊس ٚ جه مديترانه دریا، کلسيا جه تۊرکيه ؤ خۊرتاو ؤ خۊرتاوي نسا جه عراق ؤ نسا جه اؤردؤن ؤ خۊرخۊسي نسا جه ني ايسرائيل ؤ لۊبنان ٚ أمرأ سامانسر دأره.
أ کيشور ٚ پایتخت دمشق ٚ شأر ايسه گه سۊريه پيله شأر ايسه ؤ دۊنيا قديمي‌ترين پایتخت محسۊب به.

## سربس
جرگه:کشورؤن
فارسي زوؤن

**فارسي** يا **پارسي** ايته نسايي خۊرخۊسي ايراني زوؤنه گه اين ٚ بۊنگه هيندۊاۊرۊپايي زوانان ايسه. فارسي ايران ؤ أفغانستان ؤ تاجيکستان ٚ ميئن رسمي زوؤن ايسه.  هيندۊستان ٚ رسمي زوؤن ني اينگيليس ٚ استعمار ٚ پيشي فارسي بۊ. فارسي زوؤنؤن حۊدۊدن ۱۱۰ ميليۊن نفر جمعيت دأنن. 

## سربس

جرگه:زوان
۴۴۶ گیلکی

## تفاقؤن

## بچئه آدمؤن
سالˇ بچئه آدمؤنه تينين ائره بىنين.
## بمرده آدمؤن
۵۲۴ گیلکی

## تفاقؤن

## بچئه آدمؤن

## بمرده آدمؤن
اي سالˇ بمرده آدمؤنه تينين ائره بىنين.
ايسلام ٚ زرين زمت

[بندانگشتی|ىکته کتابخؤنه، [عباسئنˇ زمت. **مقامات الحريري** کتاب أجي.]]

**ايسلام ٚ زرين زمت** کي ايسلامˇ تاريخˇ مئن، تيتي گۊدن ؤ پيش شؤنˇ زمت بۊ، اۊ زمتˇ بۊمؤنسه أثرؤن ؤ وؤتؤن أجي، چارؤمي ؤ پنجؤمي قرن هجري قمري (هشتؤمي قرنˇ ميلادي مئنه' جي تا سيزدهؤمي قرنˇ ميلادي مئنه) بنه.  اي زمت، اسلامي کشورؤن، مخصۊصاً ايرانˇ مئن، پۊر پۊرˇ هۊنرمند ؤ صنعتگر ؤ فيلسۊف ؤ دانشپژۊه ؤ شاعر ؤ جؤغرافيدؤن ؤ مأندس ؤ نيويشتنکس ؤ شيميدؤن ؤ فيزيکدؤن ؤ پزشک ؤ تاجر ؤ... بۊ.

اسلامˇ زرين زمتˇ مۊسلمان دانشمندؤن، دۊنىا مئن نۊجۊم ؤ ستاره-شناسئه بنابۊدن.

اۊرۊپا تيتي گۊدن، مئني سده'ن (قرون وسطی)ˇ پسي ىکته دليلؤن اي بۊ کي اسلامˇ زرين زمتˇ کتابؤنه کارأىته.

## زمتˇ سرأىتن
اي زمت، اۊ زمت بۊ کي عربي خلافت ؤ اينˇ پۊشتي ىعني **قشري اسلام** کي سؤنت ؤ اجماعˇ سر تأکيد دأشت، ايرانˇ مئن ضعيفأبؤ ؤ خۊ نۊفۊذه دسأجي هأدأ ولي اۊ طرفأجي هلئه صۊفيگري أخلاق ايرانه دنگيته بۊ. اي زمتˇ مئن، بۊىه'نˇ حۊکۊمت، مخصۊصاً عضدالدؤلهٔ ديلمي زمت پۊر أثر دأشت. اي زمت، خلافتˇ بسربؤن کمأبؤ ؤ هلئه تۊرکؤن ايرانˇ مئن زۊر نياته بؤن.

اسلامˇ أولي سده'ن (قرنؤن)، ايرانˇ مئن هلئه صۊفيگري سرأنىته، دۊ ته أصلي جرىان وير ؤ فلسفه مئن دبۊ کي کسکسؤنˇ همرأ مؤخالف بؤن؛ ىکته عقلگرا فيلسۊفؤن کي ىۊنانˇ فلسفه' بۊخؤنده بؤن ؤ گاگلف وگردؤنئه بؤن. اؤکته'ني شريعتمند جرگه'ن کي فلسفه همرأ دۊشمند بؤن.  أولي جرگه همه چي مئن -حتی دينˇ مئن- عقله دأشتن ولي دومي جرگه عقل أني بردن شريعتˇ شرˇ مئن. 

## بۊىه'نˇ نقش
ولاديمير مينؤرسکي اي زمته **ايراني مئنپرده** دۊخؤنده. چۊن اي زمتˇ أصلˇ تفاقؤن بۊىه'نˇ قرنˇ مئن ؤ بغداد تا خۊراسؤنˇ هنشر دکته ؤ اي زمتˇ پيش أمأنˇ مئن، بۊىه'نˇ مؤدارا ؤ تساهؤل پۊر نقش دأشت؛ چۊن اۊشؤن، سؤنتي اسلامه بدئه، فلسفه ؤ فلسفي تشيعه توجه دأشتن.

## ويشتر بۊخؤنين
*فارابي

## سربس

جرگه:ايسلام
جرگه:بۊىه'ن
بغداد

**بغداد** عراق ٚ پایتخت ؤ پيله شأر ؤ عربان ٚ دۊوؤمي پيله شأر قاهره پسي محسۊب به. أ شأر بغداد ٚ اۊستان ٚ مرکز ايسه ؤ عراق ٚ کيشور ٚ مرکز ٚ مئن ؤ دجله رۊبار ٚ ورجه نهأ. بغداد ٚ شأر ۲۰۱۵ سال ٚ آمار ٚ مئن ۸,۱۲۶,۷۵۵ نفر جمعيت دأشتي.

## سربس
جرگه:پایتختان
مسيرىاج

مسيرىاج (اينگيليسي مئن: Router) ىته شبکه گۊدني دسگا هيسه گه دىتا پاکتؤنه کامپيۊتري لابدؤنؤنˇ مئنأ سرأدنه. مسيرىاجؤن اينترنتˇمئن ىته تابع'ن ترافيک گردؤني ره. دىتا پاکت معمۊلا لابدؤنˇ مئن ىته مسيرىاجˇ جي به اۊ ىکي مسيرىاج سرأدأبۊنه تا به خۊ مقصد گۊده (Node) برسه. مسيرىاج به لابدؤنˇ مئنˇ دىتا رچؤن (Data Lines) متصل بؤبه. وختي ىته دىتا پاکت ىته رچˇ مئن جا گيرنه، مسيرىاج پاکتˇ مئنˇ آدرسه خؤنه تا نهاىي مقصده معىن بؤنه. ايمه اطلاعاتي که *مسيرىاجي جدول*ˇ مئن بنويشه بؤبه جي مسيرىاج کارأگيره تا پاکته به بعدي لابدؤن سرأده. مسيرىاجي جدولˇ مئن مسيرؤني گه خأ دىتا پاکتؤنˇ سرأدأنˇ ره کارأىته وکن ليست بؤبه. مسيرىاج اني مسيرىاجي جدوله خۊ ور دأرنه تا مسيرىاجي ره اۊنˇ جي کارأگيره. متصل بؤبؤ لابدؤنؤنˇ مئن دۊ جۊر مسيرىاجي پرؤتکل دأريم، ايستا مسيرياجي پرؤتکل ؤ پۊىا مسيرىاجي پرؤتکل. *پۊيا مسيرىاجي پرؤتکل*ˇ مئن مسيرىاجؤن مقصدˇ آدرسˇ اطلاعاته تغىير دنن.

مسيرىاج دسٚکم به دۊ ته لابدؤن متصل بؤبه ؤ تصميم گيرنه گه دىتا پاکتؤن کمي را ره اۊسئه بؤبۊن. هر ىته *دروازه* (Gateway) سر ىته مسيرىاج واقع بؤبه. دروازه جاىي هيسه گه ىته لابدؤن اۊ ىکي لابدؤنˇ همرأ دئن کۊنه. هۊجۊر گه بؤته بؤبؤ مسيرىاج ممکنه ىته جدول ايجاد بؤنه ؤ اۊ جدولˇ مئن مسيرؤن ؤ شرطؤن ؤ فاصله'ن ؤ الگۊريتمؤني گه باعث بۊنن خۊجيرترين مسيرؤن پىدا وابۊنه مشخص کۊنه.

مسيرىاج دۊ ته عملياتي حالت دأره گه *طياره* (Plane) دؤخؤنده بۊنن: کنترؤلي طياره ؤ سرأدأني طياره.

معرۊف مسيرىاجؤن ويشترن خؤنگي هيسن و ىا ىته کۊچئه اداره ره، سبک دىتا'نˇ ره، مثال خۊدي ايمىل ؤ وب ولگؤنˇ ره کارأگىته بۊنن.

## سربس
وب ولگ

وب ولگ (اينگيليسي مئن: Web page) ىته سند هيسه که معمۊلا HTMLˇ همرأ بنويشته بؤبه. لابدؤن ؤ اينترنتˇ مئن وب ولگؤنˇ دسرسي ره هنن وبمۊجؤنˇ جي کارأگيرن. ىته وب ولگˇ دل-درۊني تۊنه چندين ؤ چند چي جۊرواجۊر اطلاعاته شامل بؤبۊن. مثلا تۊنه وؤت ؤ تاتاىي ؤ مۊزيک ؤ غىره' شامل بؤبۊن.

وب ولگؤن دۊ جۊر تۊنن بؤيۊن: استاتيک وب ولگؤن ؤ داىناميک وب ولگؤن

اگر ىته وبمۊج ىته وب ولگˇ دل-درۊني ره، همه ته درخواستؤنˇ ره خألي ىته ىکسان محتوا وگردأنه مثلا خۊدي ىته ساده سنده وگردأنه استاتيک وب ولگ ىا به اختصار استاتيک ولگ گۊنن. امما نأ، وبمۊج ىته ولگˇ دل-درۊني ره، هر درخواستˇ ره جۊرواجۊر محتوا وگردأنه مثلا خۊدي ىته دىتابىسˇ مئن وأمۊجه ؤ نتاىجه وگردأنه داىناميک وب ولگ ىا به اختصار داىناميک ولگ گۊنن.

## وبمۊج
وبمۊج ىته کاربردي نرمبزار هيسه جهاني وبˇ اطلاعاتي سربسؤنˇ وأچرسنˇ ره ؤ اۊشؤنˇ بازىابي ؤ ارائه ره. ىته اطلاعاتي سربس، ىۊ.آر.ئل (URL)ˇ همرأ شناخته بۊنه که تۊنه وب ولگ ؤ ويدئؤ ؤ دئباخي اطلاعاتي جۊرؤنه شامل بؤبۊن.
ىته وبمۊج در واقع ىته برنامه هيسه گه تۊنه وب ولگؤنه نماىش بده ؤ حرکات مؤسي ؤ کيليکؤن اۊني تشخيص بده.

جۊرˇ ديگه اني شأنه گۊتن که وبمۊج، ىته برنامه هيسه گه سرويس-دهندگؤنه واخؤأکۊنه که اينترنتˇ کارگيرؤنˇ خواسته'ن چي هيسن. در واقع وبمۊج ىته برنامه هيسه که کارگيره قادرانه وبˇ سٚنٚدؤنˇ وؤته بۊخؤنه ؤ تاتاىئنه بىنه.

## عناصر
ىته وب ولگ مجمۊعه-اي هيسه جه اطلاعات، که تۊنه چندين ؤ چند چي اطلاعاتي تيپؤنه شامل بؤبۊن ؤ توسط پاىاني کارگير کارأىته وکه، دئن وکه ؤ ايشتؤوسن وکه.
:درک بؤني اطلاعات (ارائه-اي اطلاعات)
:*وؤتي اطلاعات
:*غىر وؤتي اطلاعات
::-استاتيک تاتاىئن: GIF, JPEG, PNG, SVG ؤ FLASH
::-متحرک تاتاىئن: متحرک SVG ؤ GIF
::-صدا: MP3
::-ويدئؤ: WMV, FIV, MPG ؤ MOV
:*تعاملي اطلاعات
::+ولگˇ مئنˇ ره:
:::-تعاملي وؤت
:::-تعاملي تاتاىي
:::-دۊکمه
::+ولگؤنˇ مئنأ ره:
:::-أبرخالؤن (Hyperlinks)
:::-فؤرمؤن (Forms)
:داخلي اطلاعات (پنهاني اطلاعات)
:*کامنتؤن
:*اسکريپتؤن

وب ولگؤن تۊنن خؤدجؤش خۊ اطلاعاتي عناصره آداپتٚد (adapted) بؤنن.

## ىۊ.آر.ئل
ىۊ.آر.ئل (URL) ىته ارجاع هيسه به ىته سربس، که ىته کامپيۊتري لابدؤنˇ سر مقرر بؤبه ؤ ىته مکانيزم هيسه سربسˇ بازىابي ره. URL ىعني دسرسي به ىته مشخص سربس، که البته اي تعريف هر URLاي ره مننه دؤرۊس بؤبۊن. وبمۊجؤن اکثرن ىۊ.آر.ئله، آدرس بارˇ مئن، وب ولگˇ جؤر نماىش دنن. معمۊلا ىته URL ىه ايته-چي فؤرمي دأره:
`//www.example.com/index.html`
که ايندر `http` پرؤتکل هيسه، `www.example.com` ىته هاستˇ نؤم هيسه ؤ `index.html` اني فاىلˇ نؤم هيسه.

## چاگۊدن ؤ دئن
ىته وب ولگˇ چاگۊدن ره به ىته وؤت دچينواچينگر (Text editor) و ىا ىته HTML دچينواچينگر نيازه. ايمه چاگۊده بؤبؤ وب ولگه ىته وب سرورˇ مئن جؤرأکشنيم (آپلؤد کۊنيم).

ىته وب ولگˇ دئنˇ ره به ىته وبمۊج نيازه.

## سربس
ديناميک وب ولگ

**ديناميک وب ولگ** (اينگيليسي مئن: Dynamic Web Page) ىته وب ولگ هيسه که توسۊط ىته کارگير هنده پۊرأبۊنه (Reload) ؤ ولگˇ دل-درۊني دگردنه.

أگر ىته وبمۊج ىته وب ولگˇ دل-درۊني ره، همه ته درخواستؤنˇ ره خألي ىته ىکسان مؤحتوا وگردأنه مثلا خۊدي ىته ساده سنده وگردأنه ئستاتيک وب ولگ ىا به اختصار ئستاتيک ولگ گۊنن. امما نأ، وبمۊج ىته ولگˇ دل-درۊني ره، هر درخواستˇ ره جۊرواجۊر مؤحتوا وگردأنه مثلا خۊدي ىته دىتابىسˇ مئن وأمۊجه ؤ نتاىجه وگردأنه ديناميک وب ولگ ىا به اختصار ديناميک ولگ گۊنن.
## سربس
 
رده:تکنؤلؤژي
عليرضا شۊريده

خۊندشگر. مردن: ۱۸ آذر ۱۳۷۹.

رشتˇ مئن دۊنىا بمأ هنرستان مۊسيقي ملي مئن مۊزيکه بامۊته ؤ رزدکي تالارˇ کؤرˇجرگه مئن ايسأبۊ.

شۊريده انقلابˇ زمت، انقلابي آهنگ خؤند. ىکته اينˇ انقلابي آهنگؤن **شۊرˇ انقلاب** ايسه. 

اۊ چنته انقلابي آهنگم چاگۊده کي اۊشؤنˇ نؤم ايسن:

شهادت احمد

سرود شهادت

همسفر

فردا روشن است
أسيدي وارشˇ احتمال (فيلم)

***أسيدي وارش ٚ احتمال*** فيلمي به کارگرداني بهتاش صناعی‌ها ايسه که اۊنˇ نويشتنکسؤن بهتاش صناعی‌ها ؤ مرىم مؤقدم؛ ؤ تهىه گۊدنکسؤنأ ني  سمیرا برادری ؤ رۊح‌الله برادري ايسن.
اي فيلمˇ ميئن شمس لنگرۊدی أولي نقشه دأنه.

## چؤررش
منۊچهر ۶۰ سال دأنه ؤ فۊمنˇ ميئن زيندگي دره، دۊخانيات ايدارهˇ جي بازنيشست بۊبؤکه. ولي بيکاري جي هر رۊ ايداره شۊنه. اۊنˇ مأر تا زيويشته-دبۊ نأجه دأشت تا خۊ زأکˇ ايزدواجه بىنه. ولي منۊچهر حتي ىته رفئق خۊ زيندگي ميئن ندأشت. به جۊز خۊسرؤ... .
## ۳۳ جشنواره فيلمˇ فجر

## مؤنتقدؤن چۊشمˇ جي
مؤحسن بىگ آقا بؤته دأنه "أسيدي وارشˇ احتمال کافکاىی شۊرۊع کؤنه: ىکته بازنيشستˇ مرتکه هر رۊ کارˇ سر شۊنه تا هۊ دأميشکي کارؤنه بکۊنه. پيرمرتکه تئرانˇ ميئن خؤ دئباري رفئقˇ دۊمبال مجنه.تئرانˇ ميئن روابط ؤ فضاىي تجرۊبه کؤنه که أصلن اۊنˇ رافا ندأشت. هر قدر روابطˇ نؤعˇ أمرأ مۊشکل بدأريم ؤ اۊنه تصنؤعي ؤ غىر ايرؤني بۊدؤنيم؛ فيلم، سينما رنگه دأنه. فيلمˇ آرؤمˇ ريتم ؤ اۊنˇ مکثؤن سينما بۊىه دئنه. ؤ اۊنˇ بازئن... .
## فيلمˇ شؤعار
هوا أبرئه، شاىد بواري، أسيدي وارش.
## شمسˇ گب راجع به اي فيلم
شاىد داستان غم انگيز ببۊن ولي خؤدˇ فيلم غم انگيز نۊبؤ. بلکي نؤعي زيويشتنه ؤ خىلي هم داوري نۊکؤنم، ضمن اينکه أفسۊردگئه رواج ندئنه. اي فيلم ىته تنخاىي داستان ىکته بدبختˇ جي نيه ؤ أخلاقي نتيجه گيتنˇ أمرأ تمنانۊبؤنه.

## سربس

جرگه:سينما