خۊمام

**خۊمام**، ايته جه گیلان ٚ شأران ايسه کي خۊمام ٚ شأرستان ٚ مئن قرار نهأ ؤ اۊن ٚ مرکز ني ايسه.
خۊمام، رشت و أنزلي راشي مئن کي دۊ ته جه گيلان ٚ پيله شأران ايسده واقع بۊبؤسته ؤ شأ گۊتن کي گيلان ٚ بین‌المللي ؤ ترانزيتي مسير، رشت تا أنزلي سمت کي کاسپي دریا پيله بندر ايسه خۊمام ٚ جه گۊذره و هأ مۊضۊع باعث بۊبؤسته کي خۊمام ٚ پۊليس ٚ را أ اۊتۊبان-أ، دۊوؤمي پۊر رادوار ٚ جاده گيلان ٚ دۊرۊن معرفي بۊکۊنه.
خۊمام کلسيا جه جفرۊدبالا پلاژ-أ خۊره ؤ کاسپي دریا-یأ فأرسه و ۱/۵ کيلۊمتر ساحلي نوار دأره. أ شأر خۊرخۊس ٚ جه ني شیجان ٚ دهنه سر ٚ رۊستا-یأ منتهي به کي أ رۊستا ني أنزلي سل ٚ أمرأ مجاورت دأره.
۷ ته جه خۊمام ٚ رۊستایان منطقه آزاد أنزلي حؤمه دۊرۊن قرار دأرده.
left|thumb
خۊمام ٚ شأر، رشت ٚ شأرستان ٚ کلسيا ؤ رشت ٚ ۱۵ کیلۊمتري مئن و أنزلي ۲۵ کیلؤمتري مئن قرار دأره. أ شأر تقریباً ۵۵ سال ایسه کي بخش ٚ عۊنوان-أ دأره ؤ اۊن ٚ پيلئکي ۱۶۰ کیلؤمتر مربع ايسه.

أ شأر ٚ قدیمي جيگایان ٚ جه شأ مچچد جامع نام بؤردن کي اۊن ٚ سأرا سطح مۊزائیک کاري بۊبؤسته ؤ آقا سید حسن ٚ بۊقاٰ ورجأ کي مۊسی کاظم ٚ زاکان ٚ جه ایسه قرار دأره کي مردۊم ٚ مئن *کۊچي آسسانه* نام ٚ أمرأ مأرۊف ایسه ؤ آقا سید سلطان بۊقاٰ دافچاه رۊستا مئن ؤ بابا حسن بۊقاٰ چؤکام ٚ مئن کي اۊن ٚ سأرا دۊرۊن اۊتريشي مۊسلمان فاطمه یحیايي (ماریا هؤف بایر) قرار دأره.

## جمعیت
براساس ۱۳۹۵ ٚ سال ٚ سرايشماردن، خۊمام ٚ شأر ٚ جمعیت** ۲۰٬۸۹۷ نفر**
ؤ خۊمام ٚ شأرستان ٚ جمعيت** ۵۴٬۸۶۰ نفر ** ايسه.
خۊمام ٚ ثبت احوال ٚ ایداره ۱۳۹۳ سال ٚ دۊرۊن راجع به خۊمام ٚ جمعيت ٚ رشد ٚ آمار اعلام بۊکۊد کي أ شأرستان ٚ جمعیت خأیلي بۊجؤر بۊشؤ ؤ ۶۶،۲۳۶ نفر-أ فأرئسه. 
خۊمام ۵۴ ته گیلان ٚ شأرأن ٚ مئن يازدهؤمي جه نظر جمعیت ایسه و اۊن ٚ جمعيت جه اي سري شأراني کي شأرستانان ٚ مرکز ايسده، رۊبار، شفت، رزوندي، ماسال ؤ سیاکل مأنستن ني ویشتر ايسه.

خۊمام ٚ جمعيت هفتاد سال بۊگۊذشته دۊرۊن ۱۰ برابر بۊبؤسته.
۱۳۲۵ ٚ سال ٚ دۊرۊن، أ شأر ٚ جمعیت ۲٬۵۱۳ نفر بۊ، ۱۳۴۵ ٚ سال أ شأر ٚ جمعیت ۳٬۰۶۷ نفر-أ فأرئسه، ۱۳۵۵ ٚ سال ۴٬۰۱۴ نفر، ۱۳۶۵ ٚ سال ۷٬۸۱۴ نفر، ۱۳۷۶ ٚ سال ۸٬۵۵۸ نفر، ۱۳۸۵ ٚ سال ۱۳٬۲۸۰ نفر ؤ ۱۳۹۰ ٚ سال ٚ دۊرۊن خۊمام ٚ جمعيت ۱۷٬۱۰۶ نفر بۊ کي ألبت طبق ايته جمعيتي برآورد، هسأ خۊمام ٚ جمعيت ويشتر جه ۲۵٬۰۰۰ نفر ايسه.

## خۊمام ٚ وجه تسمیه
خۊمام ٚ شأر ٚ قدمت ویشتر جه ۱۰۰۰ سال ایسه، هأن ٚ وأسي گۊتن أ شأر ٚ أصلي نام، قديم ٚ زمات ٚ دۊرۊن ممکن نيه ولي حدسیات ؤ مختلف باوران درباره أ شأر ٚ نام نهأ کي بيجيرتر اۊشان-ه بررسي کۊنيم.
# بعضیأن معتقد بۊد کي قديمان ٚ مئن أ منطقه دۊرۊن  هر ته خانه آو شرب دأشتن ٚ وأسي کي مردۊم ٚ رۊزمره نیاز بۊ، آبان-ه ايته مخصۊص ٚ خۊم ٚ دۊرۊن فۊکۊديد ؤ اۊ دؤران ويشتر خانه‌ئان ٚ دۊرۊن أ خۊمان نهأبۊ، هأن ٚ وأسي أ منطقه به خۊم‌آب ؤ گلف گلف به خۊمام تغيير پیدا بۊکۊده. أخيرا خۊمام ٚ وؤرۊدي مئن، ايته آونما مجسمه نصب بۊبؤسته ؤ متشکل جه مختلف خۊمان ايسه کي اۊشان ٚ جه آو بيرۊن زنه ؤ اشاره به هأ مۊضۊع دأره.
# أ منطقه قديم قديمان ٚ مئن به **خۊبان ٚ شأر** معرۊف بۊ ولي گلف گلف خۊبان به خۊمام تغییر بۊکۊده.
# بعضیان معتقد ايسده کي خۊمام اوّل به صۊرت «خۊ مام» بۊ کي گيلکي زوؤن ٚ دۊرۊن معني **مي سامان** دهه.

## کشوري تخسیمان
خۊمام ٚ شأرستان: أ شأرستان دۊ ته شأر، دۊ ته بخش ؤ چار ته دهستان ؤ ۴۴ ته رۊستا دأره.

*خۊمام ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش
*شأر: خۊمام
**دهستانان: چاپارخانه دهستان، کته سر ٚ دهستان

۱.**[[چاپارخانه دهستان]]:** أ دهستان ۱۷ ته رۊستا دأره ؤ اۊن ٚ مرکز چاپارخانه روستا ايسه.

۲.**[[کته سر ٚ دهستان]]:** أ دهستان ۱۳ ته رۊستا دأره، اۊن ٚ مرکز ني کته سر ٚ رۊستا ايسه.

*چؤکام ٚ بخش
*شأر: چؤکام
**دهستانان: اشکيک ٚ دهستان، فۊرشکي دهستان
۱.**[[اشکيک ٚ دهستان]]:** أ دهستان ۵ ته رۊستا دأره ؤ اۊن ٚ مرکز اشکیک ٚ رۊستا ايسه.
**رۊستایان: اشکيک، مصردشت، خواچکين، تازه‌آباد خواچکين، بلسکله

۲.**[[فۊرشکي دهستان]]:** أ دهستان ۷ ته رۊستا دٚره ؤ اۊن ٚ مرکز فۊرشکي رۊستا ايسه.
**رۊستایان: جیرسر باقرخاله، جیرسر، فۊرشکي، میانکل، بیجرودکل، لـله‌کا، بیج

## خۊمام ٚ تاريخ
خۊمامˇ رۊخان سابق پيله‌تر ؤ پۊر آو‌تر بۊ ؤ خۊمام هأ رۊخانˇ کۊمکˇ أمرأ گسکرˇ تاريخي شأر-ه متصل-أ بؤستي ؤ پيله لۊتکایان ؤ پاراخۊتان خۊمامˇ دۊرۊن پهلۊ گيفتید.
۴ ذیقعده ۱۲۷۱ مئن، کي ناصرالدین شاه حکۊمتˇ آخري سالان بۊ، ايته قرارداد بین ايران ؤ شؤروي دٚوٚسته بۊبؤسته کي مربۊط به چأگۊدن ايته کۊچي راشي بۊ ؤ أنزلي ؤ رشت متصل-أ گۊدي ؤ أرابه‌ئن شؤن آمؤن ره طراحي بۊبؤسته بۊ. اۊ زمات رۊسي کارگران ؤ مأمۊرانˇ شؤن آمؤن أ منطقه دۊرۊن ويشتر-ه بؤسته ؤ رۊسان، خۊمام دۊرۊن ايته راهدارخانه چأگۊدد ؤ اۊنˇ نام **زاستاو** بنأده.
أ راهدارخانه بعدان به مدرسه تبديل بۊبؤسته.

خۊمام نهضت جنگل ؤ گیلانˇ شؤرایي جؤمۊري زمات، ايته نظامي شهر بۊ ؤ لشکریان جنگل أيه استراحت گۊديد ؤ جنگأن بسیاري ني أ منطقه دۊرۊن رؤخ بدأ.

خۊمامˇ تارئخˇ مئن، شؤن آمؤنان بسياري جه مختلف شأران ؤ کشوران به خۊمام رخ بدأ کي سبب انتقال ؤ راه پیدا گۊدن جدیدˇ دابان به أ منطقه بۊبؤسته
ؤ ابتدا مکتبخانه‌ئان متعدد خۊمامˇ رۊستایان دۊرۊن چأگۊده بۊبۊسته کي تا هفتاد سال پيش دائر بۊ ؤ بعد به مدرسه تبديل بۊبؤسته.
خۊمامˇ اوّلي مدرسه، **مدرسه اتفاق** بۊ
کي ۱۳۱۲ˇ سالˇ دۊرۊن دائر بۊبؤسته ؤ کؤران ني أ مدرسه دۊرۊن پسران ورجأ تحصيل گۊديد ؤ به‌دليل فرهنگ بۊجؤري کي خۊمامˇ مردۊم دأشتيد خۊشان کؤران ني به مدرسه روانه گۊديد ؤ اۊشانˇ تحصيل أمرأ رئکانˇ ورجأ هئچ مخالفتي نۊبؤسته. حۊدۊد ۱۰۰ دانش آمۊز أ مدرسه مئن تحصيل گۊديد.

۱۳۲۳ سالˇ دۊرۊن مدرسهٔ اتفاق به نام **دبستان مؤلوی** در دؤ نؤبت صبح و عصر پسران ره به خۊ کار ادامه بدأ ؤ به صۊرت مدرسه‌ای ۶ کلاسه دربامؤ.
ايته دبستان ني کؤران ره به نام **مهستی** زماتي کي آقای فریدۊن فرحبد خۊمامˇ اداره فرهنگ رئيس بۊ تأسیس بۊبۊسته کي بعد انقلاب اۊنˇ نام به «شهید صادقی» تغيير بۊکۊده ؤ أ رۊزان دۊ ته نوبت دۊرۊن با حۊدۊد ۴۰۰ ته علم آمۊج فعالیت کۊنه.

## دئني جيگایان

;

## خۊمام ٚ معرۊف فۊتبالیستان
**سیامک عاشۊری** (ملوان - استقلال رشت - سپاهان - پیکان)

مرتضی ابراهیمی (استقلال رشت - پگاه گیلان - استقلال تهران - مس کرمان - سایپا - داماش گیلان)

رسول میرطرقی (ملوان - استقلال اهواز - پگاه - مس کرمان - نفت آبادان - شهرداری اراک)

علی عشوری زاد (ملوان - پگاه - سایپا - استیل آذین - داماش)

هادی سهرابی (پگاه - داماش - مس کرمان)

محسن فروزان (پگاه - ملوان - گسترش فولاد تبریز - تراکتورسازی - گسترش فولاد تبریز - استقلال تهران - سیاه جامگان مشهد - راه‌آهن تهران - تراکتورسازی-گل گهر)

مهدی رحیم زاده (ملوان - گسترش فولاد - داماش)

احسان عبدی (ملوان - نساجی مازندران - آلومینیوم هرمزگان - نفت مسجدسلیمان - مس کرمان - صنعت نفت آبادان)

محمدهادی یعقوبی «حسام» (ملوان - گهردورود - ملوان - پیکان تهران)

**محمد دادرسی** (داماش گیلان - سپیدرود رشت)

**سیدهادی موسوی** (شیرین فراز کرمانشاه - سپیدرود رشت - چوکا)

**افشین عشوری زاد** (سپیدرود رشت)

**مجید فارسی خمامی** (نساجی قائمشهر)

**وحید رفاهتی** (ملوان بندرانزلی)

**حافظ یعقوبی** (داماش گیلان)

**سامان حقگو** (پگاه گیلان - سپاهان اصفهان - شهرداری هشتگرد - ملوان بندرکیاشهر)

**سامان رفیعی** (سپیدرود رشت)

***خۊمام بانوان فۊتبالیست**

سارا قمی مرزدشتی 
خانم سارا قمی ايتأ جه بانوان ميلّي‌پۊش خۊمامي ايسه کي تيم بانوان ملوان بندرانزلی دۊرۊن پنج دؤره به عنوان گلزن اوّل **لیگ برتر بانوان** مئن شناخته بۊبۊسته. سارا قمی هسأ تیم بانوان شهرداري بم دۊرۊن بازي کۊنه.

## جۊر وا جۊر
 خومام شهرداری

خۊمام نۊسۊج صۊندؤق چاکۊدن مئن رتبه اوّلأ جي اۊستان و به گفته عۊموۊم مردۊم، كل كشور مئن دأره.
## سربس

جرگه:گيلان ٚ شأران