open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ایقتیصاد

Iqtəsäd, yəte arabi väğe isse ki inə mani o mafhum bune taädol o edälat ijäd kudan. Yani i elmə hadaf ine ki **Daxl** o **Xarjə** miyən taväzon o edälat bəni. Elmi isse ki xä bəfahmi çəto şa **Darämadə** amre, **Niyäzone** ojä dan o äxarsari çizi ham bəmäni ki bəşa une **Pasandäz** kudan, tä agar ruji darämadi nana bu, bəşä hu pasandäzə amre, niyäzone ojä dan, ki ine **Refäh** yä Tamavvol dəxänan.

Märks ge ki Iqtəsäd hameçizə zirbanä isse. Xəyli jə jangän o siyäsatänə miyen, iqtəsäd pur moaser bu. Iqtəsädə elm, u raftäräniye barresi kune o şenäse ki uşänə hadaf adamänə niyäzäne tamin kudane. 

Iqtəsädə mozu ensänə diyälektiki munäsebatäni isse ki tabiatə amre däre o a munäsebatän, kär amrə pur marbute o ensänə niyäzäne tamin kune. (Yä tamin kudanə qasde däre)

İtə de tarif: Iqtəsäd itə däneşe ki bä tavajoh be kälä "kambud", tolidə abzär o başarə nämahdud xästeyän, say kune a maväde be bextarin surat tozi bukune. Har çi viştar insänə rezäyate jalb kudan, suäli isse ki iqtəsädə miyen matrah be.

Iqtəsäd, elmi isse ki ädamə raftäräne ba mavädi ki majjäni be das näyid, barresi kune.
کورچ ِ ما

دوّمين ما ايسه، گالشی تقويم ِ مئن. 

ای ما مئن، گالشؤن کم‌کمیْ کو جی انن جير.
شطرنج

Şatranj ite fekri vərzeşe ki be şeddat riyäzi tafakkorə amra piş şe. hanə vasi ite fekri vərzeşe o jə dirbäz maruf bu be "roşanfekri vərzeş". 
A bäzi 2 nafareye o unə asbäb ebäratand az: safhe, du radif muhre,säat.
Şatranjə qaväed beynolmelali isse o Şatranjə Jahäni Fedräsiyonə (FIDE) jə tabaiyat kune. A bäzi Gilänə miyan 200 säl säbeqe däre o Iränə miyen, Gilän avalin jigäyi bu ki şatranj unə miyan ronaq bəgit.

## Şatranjə näm
Şatranjə näm, **Çäturängä** ji bəgite bəbo ki yəte sänsəkirit väğe isse. Çäturängä, u jigä näme ki avvalin dəfä, hoyə çatranj be vojud buma.
ديلمؤن

**ديلمؤن** (diləmon) یا **ديلمان** (diləmān)، ايته جه گيلان ٚ شأران ايسه کي سياکل ٚ شأرستان ؤ ديلمؤن ٚ بخش ٚ مئن نهأ ؤ ديلمؤن ٚ بخش ٚ مرکز ايسه.

## نؤم
«دیلمؤن» نؤم ویشتر ايشتباه واگۊیه به ؤ أگه بیشید محلي مردۊم ٚ جه واورسید اۊن ٚ دۊرۊس-أ گده: دیلمان (dileman) یا ديلمؤن (dilemon). دئیلمان (deylaman) ايته غلط ٚ واگۊیه أ نام ٚ جه ايسه. دیل (dil) ایته واجه ايسه گه مشخص ٚ معنا دأره ؤ اؤرأ گده کي مرز بۊ ؤ دَوَسته بؤبؤسته گاب ؤ گۊسۊند دأشتيدي، «ام» بۊلندي پسونده، هۊجۊر کي کتام ؤ ایلام ٚ مئن دأریم ؤ پهلوي زوان ٚ مئن هرچي-أ گه بخأید بۊلند ذکر بۊکۊند، أ پسوند-أ اۊ واجه-یأ دۊچکانئده. پس دیلم بؤنه گؤ ؤ گۊسۊند دأشتن ٚ بۊلند ٚ جیگه.

## تاريخ
ديلمان ِ مئن، يه‌ته قبرستان ِ مئن يه‌ته سوتونی مُهر بياتن کی 5000 سال پيش ِ شی ايسسه و هسا لنينگراد ِ موزه مئن بدشته بونه. ای مُهر ِ موسؤن، هزاران اثر و عتيقه، ديلمان قبرستانان و باخی مناطق ِ مئن بياته ببؤ و خيلی از ايشؤنه قاچاقچی‌ئن، ايران ِ جی بيرين ببردن.

قبل از اسلام و حتا تا يکی دو قرن اسلام ِ پسی، گيلان ِ غرب تا مازندران ِ مئن بابول، ديلمستان  دخانده بونأ بو. نسا طرفأجی‌ام، تا قزوين، ديلمستان نوم گيت.

## جمعیت
بر اساس ايران ٚ آمار ٚ مرکز ٚ سرايشماردن، ديلمؤن ٚ جمعيت، ۱۳۹۵ سال ٚ دۊرۊن ۱,۷۲۹ نفر-أ فأرسئي ؤ ۱۳۸۵ سال ٚ مئن ني اۊن ٚ جمعيت ۱,۲۶۱ نفر (۳۷۴ خانوار) بۊ.

## مردۊم ؤ زوان
ديلمؤن ٚ مردۊم گیلک ايسد ؤ گيلکي زوان-أ گالشي (ديلمي) گۊیش ٚ أمرأ گب زنده.

## تاتايي‌ئن

 Nature of Deylaman.jpg
Gilan - Deylaman Forest - panoramio.jpg
Deylaman - Gheshlagh - Dorfak view - panoramio.jpg
Deylaman - Espeyli - panoramio.jpg
Gilan - Deylaman - Espeyli - panoramio.jpg


## سربس

جرگه:گيلان ٚ شأران
رده:حىاتي وانويسؤن
لنگرۊ

**لنگٚرۊ** یا **لنگؤرۊد** ايته جه گیلان ٚ شأران ايسه کي لنگرۊ شأرستان ٚ مرکزي بخش ٚ مئن قرار بيگيته دره ؤ أ شأرستان ٚ مرکز ني ايسه. لنگرۊ خۊرخۊس ٚ جه لاجؤن ؤ خۊرتاو ٚ جه ني أملش ؤ رۊدسر-أ فأرسه.

## تاريخ
لنگؤرۊدˇ نام أول بار ره ۵۱۲ هجري قمري سالˇ مئن تاريخي متۊنˇ مئن ذکر بۊبؤ. صفويانˇ دؤره خصۊصا أولي شاه عباسˇ دؤره مئن لنگؤرۊدˇ شأر مۊهمˇ حوادثˇ مرکز بۊ. أحمد خان بۊرۊتن کي لاجؤنˇ حاکم بۊ لنگؤرۊدˇ جه ؤ اونˇ خانواده دستگيري توسط كيا فريدۊن، گيلانˇ حاکم ؤ اوشانˇ تحويل به شاه عباس، جه أ دؤره مۊهم تفاقان ايسن.
نادرشاه مازندرانˇ خۊرتاوˇ تاتارانˇ سرکۊب گۊدن ره، تجارت-أ تؤسه دأن گرˇ جه ؤ پاراخۊت چأکۊني کارخانه احداث ره لنگؤرۊد-أ انتخاب ؤ اۊنˇ تؤسعه ره تلاش بۊگۊده. قاجارئنˇ زمات ني لنگؤرۊد مؤرد توجه قرار بيگيته. أ شأر هسأ ني ايته جه گيلانˇ پيله شأران ايسه.

## زوان ؤ مردۊم
لنگؤرۊدˇ مردۊم گیلک ايسن ؤ گيلکي زوان-أ لنگؤرۊدي لئجه أمرأ گب زنن.

## جمعیت
بر اساس ايرانˇ آمارˇ مرکزˇ سر ايشماردن، لنگؤرۊدˇ جمعيت، ۱۳۹۵ˇ سالˇ دۊرۊن ۷۹٬۴۴۵ نفر-أ فأرسه‌اي.

## لنگؤرۊد ٚ سرشيناسان
### ادبي
[بندانگشتی|[محمد شمس لنگرودی]]
* محمد شمس لنگرودی
* علي عبدالرضايی
* مهدي اخوان لنگؤرۊدي
* محمۊد پاینده لنگؤرۊدي
* ابراهيم شکيبايي
* شهدي لنگؤرۊدي
* قاسم کشکۊلی
* فرهاد غبرايي
* مهدي غبرايي
* قدسي قاضي‌نۊر

### خبرنگاران ؤ فعالان
بندانگشتی|نسرين ستۊده لنگؤرۊدي
* نسرین ستۊده لنگؤرۊدي
* محمدجعفر جعفري لنگؤرۊدي
* محمۊد بهشتي لنگؤرۊدي

### علمي
* حسن ابراهیم‌زاده معبۊد
* علی میرفطروس
* محمد شمس لنگرودی
* محمدجعفر جعفری لنگرودی
* ولی‌الله اردشیری
* رضا رضازاده لنگرودی
* عبدالعلي آل‌بۊیه لنگؤرۊدي
* مجيد ارشاد لنگؤرۊدي، رياضي دان ؤ دارای دکترای ریاضیات آمريکا آیووا دانشگاه جه

### سينما، تئاتر ؤ تلويزيؤن
بندانگشتی|مهدی هاشمی
* مهدي هاشمي 
* ناصر هاشمي 
* محمد شمس لنگؤرۊدي
* محمد یعقوبي
* قاسم حاجي‌زاده
* قدسی قاضي‌نۊر
* محمد منتشري
* فرج‌الله گل‌سفیدي
* فرشاد گل‌سفیدي
* محمدصادق آذين
* نۊرا هاشمي

### سياسي
* مينۊ مرتاضي لنگؤرۊدي
* سیف‌الله عبدالکريمي
* محمۊد بهشتي لنگؤرۊدي
* علي صۊفي
* میرزا مۊسی منجم‌باشي
* میرزا عبدالباقي منجم‌باشي
* مختار أمينيان
* سید عبدالله ضيايي‌نيا
* مهرداد بائوج لاهۊتي
* محمدعلي حیدري شلماني
* محمدجعفر جعفري لنگؤرۊدي
* پرويز محمدنژاد قاضي‌محله
* حسن دهگان

### ورزشي
* هادي پانزوان
* مهدي پانزوان
* سامان رضی
* علیرضا صبۊري

### مذهبي
* محمدجعفر جعفري لنگؤرۊدي
* میرزا عبدالباقي منجم‌باشي
* سید عبدالله ضيايي‌نیا
* مختار امینیان
* ملا عبدالله لنگؤرۊدي
* شعبان ديوشلي

## لنگؤرۊد ٚ دانشگایان
* لنگؤرۊد ٚ دانشگاه آزاد
* لنگؤرۊد ٚ پیام نۊر ٚ دانشگاه

## جورواجور
*لنگرود مسجیدان
*لنگرود ایمام زادان

## لنگؤرۊد ٚ تاتايي‌ئن

بندانگشتی|لنگؤرۊد ٚ شريعتي خيابان، ۱۳۹۲ زمستان ٚ مئن

بندانگشتی|300x300px|لنگؤرۊد ٚ خشت ٚ پۊرد

بندانگشتی|300x300px|فجر ٚ پارک، پئيز ٚ مئن

بندانگشتی|300x300px|منجم باشي خانه

بندانگشتی|300x300px|لنگؤرۊد ٚ فجر ٚ پارک

بندانگشتی|300x300px|لنگؤرۊد ٚ سۊرتمه ايسگا

بندانگشتی|300x300px|لنگؤرۊد ٚ سۊرتمه نما

بندانگشتی|300x300px|چمخاله ساحل

بندانگشتی|300x300px|لنگؤرۊد ٚ رۊخان، ۱۳۹۲ ورفي رۊج ٚ مئن

بندانگشتی|300x300px|ماهي فرۊشان ٚ بازار

بندانگشتی|300x300px|لنگؤرۊد ٚ بيجاران


Ccf.jpg|لنگؤرۊد ٚ خشت ٚ پۊرد
Cccccf.jpg|ليله‌کۊ
Ccccccf.jpg|فجر ٚ پارک
Cff.jpg|ايته مجسمه فجر ٚ پارک ٚ مئن
Cfff.jpg|ايته قديمي مدرسه اتاقور ٚ مئن
Cffff.jpg|لنگؤرۊد ٚ رۊخان



## سربس
رۊبار (گيلان)

**رۊبار** یا **پیله‌رۊبار** ايته جه گيلان ٚ شأران، رۊبار ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش ٚ مئن ؤ أ شأرستان ٚ مرکز ايسه. أ شأر رشت ؤ قزوين ٚ مسير ٚ دۊرۊن نهأ ؤ پۊر رادوار أ شأر ٚ جه گۊذره.

## رۊبارˇ نام
به دليل أن کي أ ناحيه دۊرۊن رۊخانان زيادي نئهأ بۊ أ شهرˇ نام رۊبار بنأييد کي گيدي اۊنˇ معني **رۊخانان سامان** ايسه.

## جۊغرافیايي مشخصات
رۊبار ۴۹ درجه و ۲۴ دقیقه جۊغرافيايي عرض ؤ ارتفاع ۲۵۰ متري جه دریا سطح واقع بۊبؤسته. رۊبارˇ آب و هوا مديترانه‌ئي ايسه (معتدل زمسسانان - گرم تاوسسانان) ؤ سالانه وارشˇ ميزان  ۶۵۰ میلی‌متر ایسه. ايسپي‌رۊ جه وسط رۊبارˇ شهر گۊذره. رۊبار بر سر راه رشت-تئران قرار بیگیفته دره كي تهران أمرأ ۲۶۳ كیلومتر ؤ رشت أمرأ ۶۹ كیلؤمتر فاصله دره.

## محصۊلان
رۊبار، واقع بؤستن ايسپي‌رۊ ورجأ وأسي خاک حاصلخیز ؤ آبرؤفتي دره کي کيشاورزي ره پؤر مناسب ايسه. جه عمده محصۊلان رۊبار شأ به زیتون، گندم، بج، جو، آغوز، سب ؤ فندوق اشاره گۊدن.

## 1369 سال زلزله

30 دقه نصفه شبا بوگذشته، 31 خرداد سال 69 یه تا پیلا زلزله روبار̌ شهرستونو بلرزونی. این زلزله قدرت 7.3 ریشتر به. ژئو فیزیک موسسه تیرون دانشگاه، ای زلزله مختصاتا 36 درجه و 49 درجه شمالی عرض و 49 درجه و 24 دقیقه و 51 ثانیه شرقی طول اعلام بکورد که منطبق با گیلان جنوبیِ مختصات به (روبار̌ شهرستون)

100 روستا ای زلزله میون به کل تخریب ببان و سی و هفت هزار نفر بموردن و چهارصد هزار نفر بی خانمان ببان. خیلیون 1990 جام جهانی فوتبال تماشا کوردن واستی بیدار بن وگرنه کشته ئون آمار  بیشتر بَیه.

خیلیون ای زلزلا عطف̌ نقطه ساختمونون مقاوم سازی میون دونن؛ چون زلزله پسی  استاندارد مصالح ساختمانی استفاده ضروری ببه.

## رۊبارˇ نام دارؤن

*بهروز بقایی

*انوشیروان روحانی

*شهرداد روحانی

*آیت الله رودباری

*حافظ موسوی
## تاتاييان

File:KhalilAbad.JPG|رۊبار، خليل‌آبادˇ منطقه
File:Marinated olives.jpg|رۊبارˇ زِ محصۊل


## سربس
* کتاب گیلان – اول جلد- گروه پژوهشگران ایران  انتشارات – دوم چاپ- زمستان 1380 خورشیدی
* سماموس، دیو سپید پای در بند گیلان- نیما فرید مجتهدی- گیله وا ماهنامه فرهنگی، هنری و پژوهشی - 91 شوماره

 
----

جرگه:گيلان ٚ شأران

رده:حىاتي وانويسؤن
نؤرۊز ما

گالشی تقويم مئن، يه‌ته ما ايسم ايسه کی 17 مورداد هجری شمسی جی شورو بونه و 15 شهريور توماما بونه.

ای ما اولين روز، گالشی سالِ اولين روز ايسه و ای روز مئن، يه‌ته جشن گينن نوروز ِ بل نامی.

ا ماه گیلکان ر مثل فروردین ماه ایسه . گیلان مئن رسم ایسه شب قبل آغاز سال مردوم پیشاشو شده و کوهان و تپان رو یا هطویی کوچان مئن آتیش روشنا کونده که اون نوروز بل (شعله فروزان آتش نوروزی) گیدی . 

گیلانن موتقدده زیمین ا شب مئن خو نفس سردا بیرون فاده.

ا ما دورون موقع جما گودن برنج ایسه هنا ویسی خیلی جه روستاهان مئن جشن خرمن با جشن نوروز بل ایته به.

## پیوندان

مسعود پور هادی

https://web.archive.org/web/20150511103416/http://goldencross.blogfa.com/page/daytoday.aspx

http://glk.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%DB%8C%D9%84%DA%A9%DB%8C_%D8%AA%D9%82%D9%88%DB%8C%D9%85

ویکی فارسی

رده:تارئخ
رده:دانش
فؤمن

**فؤمن** ايته جه گيلان ٚ شأران ايسه ؤ فؤمن ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش ٚ مئن نهأ. أ شأر فؤمن ٚ شأرستان ٚ مرکز ايسه.

## فؤمن ٚ تاريخ
فؤمن ايته جه گيلان ٚ قديمي شأران ايسه ؤ پۊر قدمت دأره ؤ طبق اي سري جه تاريخدانان ٚ گب أ شأر ٚ قدمت تا ۳۰۰۰ سال-أ فأرسه ؤ اۊ زمات کاسپي‌ئن أ شأر ٚ مئن ايسابؤن. اسلامي زمات ٚ مئن فؤمن بی ٚ پس ٚ ناحيه (گيلان ٚ خۊرخۊس) مرکز شناخته بؤستي. أ سامان ٚ فرمانراوایان-أ عمۊما جه آل اسحاق ٚ خانواده دانده كي اۊشان ٚ نسب ايران ٚ قديمي خاندانان، أشكانیان ٚ مأنستن فأرسه.

صفویان ٚ قدرت گيتن ٚ پسي ؤ شاه عباس ٚ تصمیم ویچئنه محلي حکۊمتان ٚ ره، خان احمدخان (لاجؤن ٚ آخري فرمانروا کيايي‌ئن ٚ دۊدمان ٚ جه) ؤ محمد أمین‌خان کي فؤمن آخري فرمانروا جه آل اسحاق ٚ خاندان بۊ، گيلان ٚ مئن حکۊمت گۊدئد ؤ قزلباش ٚ سپاه جه شكست بۊخۊردئد ؤ گیلان ٚ سرتاسر صفویه حکۊمت ٚ جير بۊشؤ.

جنگليان ٚ قيام تؤلم ٚ جه آغاز بۊبؤسته ؤ فؤمن، ايته مۊهم پناهگاه میهن پرستان ؤ آزادی خواهان ٚ ره در بأمؤ. هسأ ني فؤمن ٚ شأرستان ايته جه گیلان ٚ شأرستانان ايسه کي پۊر طبيعي ؤ تاريخي أثران دأره.

## مردۊم ؤ زوان
فؤمنˇ مردۊم گيلک ايسده ؤ گيلکي زوان-أ بيه‌پسي گۊىش ؤ فؤمني لئجه أمرأ گب زنده.

## فؤمن ٚ پيله کسان
*آیت الله محمدتقی بهجت فومنی
*شیون فومنی
*محمدعلی دادور (عمدةالملک)
*امیر هدایت الله خان فومنی
*سید یحیی مروستی ندامانی (ناصرالاسلام)
*عبدالحسین خان سردار همایون 
*محمود خان سرتیپ فومنی
*ابوالفتح خان محمودی (امجدالسلطنه)
*کیومرث صابری فومنی (گل آقا)
*زنده ياد پهلوان یزدان فدایی سسطلانی
*دکتر محمد رسول گلشن محمودی فومنی
*زنده ياد حاج سيد عبدالله ميرقيوم نيا
*سهیل پرسته

## فؤمن ٚ تاتايي‌ئن




Fuman anahita.jpg|فؤمن ٚ آناهيتا مۊجسمه
Image:nbbb.jpg|فؤمن ٚ آناهيتا مجسمه
Image:nb.jpg|فؤمن ٚ مجسمه 
Image:nbn.jpg|فؤمن ٚ مىدان
Image:nnb.jpg|ماسۊله سنتي مراسم
Image:nnbb.jpg|ماسۊله خانان
Image:nnbbb.jpg|ماسۊله محلي بازار 
Image:nnbbbb.jpg|ماسۊله 
Image:nbnb.jpg|رۊخان ٚ ديز 




## جۊرواجۊر

*فومن نمایندان مجلس شورای ملی میئن
*فومن نمایندان مجلس مؤسسان میئن
*فومن نمایندان مجلس شورای اسلامی میئن

## سربس
جرگه:گيلان ٚ شأران
رۊدسر

**رۊدسر**، ايته جه گیلان ٚ شأران ايسه کي رۊدسر ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش ٚ مئن قرار بيگيته دره ؤ أ شأرستان ٚ مرکز ني ايسه.

## مردوم و جوغرافی
شهرستان رودسر اون قدیم قدیمون  بخشی از  رانكوه در شرقی ترين ناحيه گيلان تعللوق دشت .

ای منطقه از شمال به دريای کاسپیئن ، از جنوب به رودبار (عمارلو) و از غرب به ديلمان و لاجان محدودا بونه. رۊدٚسر ٚقدیمی‌ترین نؤم كوتم ئیسه كه یته کۊشتأی شهر  رانكوه مئن بۊ.

بعد از اون  ای شهرستان ئیسم ببو  هوسم . و اوتو که کیتابان تاریخی  مین بومه ی در سال 375 ه . ق بازارای جالب و مسجد جامعی دشت. بعدها ای شهر به دلایل نامعلومی رو به نابودی بنه.و  آخرای قرن نهم ه . ق به نام رودسر تغییر نام بدا.یمرۊزی رۊدٚسر یته از شهر های زیبای گیلان ئیسه.

رۊدٚسر ٚمردوم گیلک ایسن و گیلکی گب زنن.
گالشی هم ک یته  گویشان گیلکی ایسه کوهستانان مئن رواج دنه.

## ایقتصاد و محصولان

محصولانی مه رودسر میئن تولید بده شا به اشان ایشاره گودن برنج،چای، ابریشم، کنف، مرکبات، گندم، جو، فندق، آغوز ، حبوبات ، گل گاوزبان ،انواع سبزی و ... .
هتویی  بافتنه چادر شب ، قاسم آبادی لباس ، حصیر ، پشمی جوراب ، زنبیل ، نمد بافی و تولید گودن انواع سرامیک و سوفال .

## رودسر دیدنئن

رحيم آباد سفيد آب  منطقه  ، سرولات منطقیه جنگلی و كوهستانی ، جواهر دشت منطقیه ييلاقی  ، رودسر ساحل  ، سجيران آب معدنی چشمه ،  شوييل  ييلاقی دهكده، لسبو ، چابوكسر سرولات مجموعیه ساحلی و اقامتی ، رودسر مجموعیه ساحلی و اقامتی ، لله رود ،كلاچای  مجتمع ساحلی ، واجارگاه ، لله رود پارك جنگلی  ،  پير محله گنبد هشت ضلعی،  بند بن قاسم آباد قلعه، تميجان تاريخی پورد، خليفه محله، قلعه گردن  .

## رودسر سرشناسان
*امام فخر رازی(قدیم ری مرکز ِپهلوی زبانان بو)
منبع:http://www.hawzah.net/hawzah/Magazines/MagArt.aspx?MagazineNumberID=4222&id=27697
*ابوجعفر هوسمی
*آیت الله محمدی گیلانی
*آیت الله محفوظی
میر جلال الدین باقری عارف وارسته

## رودسر دانشگان

*رودسر دانشگا آزاد
*رودسر پیام نوردانشگا

## جورواجور
*رودسر آسایشگاه معلولین

## رودسر عکسان




Image:bbf.jpg|بیجار
Image:bbff.jpg|رودسر 
Image:bbfff.jpg|رودسر شهرداری
Image:bbffff.jpg|خلیفه محله روستا
DSC00321.jpg|??????
DSC00322.jpg|??????
DSC00323.jpg|?????? 
DSC00324.jpg|??????
DSC00325.jpg|??????
DSC00326.jpg|??????



## کشوری تقسیمان

## سربس

جرگه:گيلان ٚ شأران

رده:حىاتي وانويسؤن
اريه

گالشی تقويم ِ مئن، سوومين ما ايسسه و پييز ِ مئن دوومين ما. 15 مهر هجری شمسی جی سراگينه تا 14 آبان. اريه (aryə) يا (aryā) گيلکی ايسسن کی فارسی مئن «گرامی» و «ارجمند» و «برگزيده» معنی‌يه دئنن.
نؤرۊزبل

**نؤرۊزبل** ديلمي تقويمˇ نؤ سالˇ جشنه کي اسفندار ما آخري رۊز شنسرˇ زمأت برگۊزارأ بۊنه کي به اشتباه متداوله که گۊنن نؤرۊز ما أولي رۊز گينن. اي جشنه گالشؤن؛ گيلؤنˇ خؤرتۊ ؤ مازرۊنˇ خۊرخۊسˇ کۊ کلات ميئن گيتن. گيلکؤن اعتقاد دأنن که تش؛ ورف ؤ سرمأ کمأکؤنه، اي جشنˇ ميئن همه خۊشؤنˇ بهترين ليواسه دۊکؤنن، ساز زئنن ؤ رخص کؤنن ؤ يته پيلˇ تش واگيرؤنئنن ؤ هۊ تشه دؤرأکؤنن، شادي کؤنن ؤ دسکلا زئنن ؤ شيريني خؤنن ؤ کسنˇ ديمه خؤشأدئنن.

ايتؤ دابه کی نؤرۊزبلˇ آتشˇ دؤر آدمؤن ايتؤ خؤنن:

*گۊرۊم، گۊرۊم، گۊرۊم بل

نؤرۊز ما ؤ نؤرۊز بل

نؤسال بۊبۊن سالˇ سۊ

نؤ بدي، خؤنه واشۊ

نؤزا ؤ بۊد ؤ وابۊ

أمئه رۊزی‌ئره واشۊ*

گيلکؤن هر زمت کي تش رؤشنأ کؤنن، پيلˇ نؤرۊزˇ بلˇ ىاد أردنˇ واسي، اۊنه گۊنن "نؤرۊزٚبلى" (کۊشتأى نؤرۊزˇ بل).

## نؤرۊزبلˇ ارتباط نؤرۊزˇ همرأ

### نؤرۊزبل امرۊزˇ فرهنگˇ مئن
نؤرۊزبل سۊ چار دهه بۊ کي دئه يادأشؤبۊ تا اينکه ۱۵۸۰ ديلمي (۱۳۸۵ هجري شمسي)يپاره رؤشنفکرؤن باني ملکۊتˇ آدمؤن کسؤنأجي اي جشنه هندئه زنده واگۊدن. اۊن پسي، نؤرۊزبل هر سال ويشتر مردۊمˇ مئن علاقمند بياته خۊشئبه تا اينکه سال ۱۵۸۴ نؤرۊزبل کي خسيل دشت بۊ ۱۰,۰۰۰ نفر آدم بمأ کي هۊ سال تا اي جشنˇ جۊلؤ بيتن ؤ اۊ سال تا پسي نؤرۊزبل بي مجوز برگۊزار بنه. با اينکه اي چن ساله اجازه ندأن کي اي جشن قانۊني بۊبۊن ولي هر سال اي جشنˇ آتش رؤشنأ بؤ.

### مۊسيقي مئن
اي جشن يکته شعر ؤ سۊرۊد دأنه خۊشئبه کي هۊ **گۊرۊم گۊرۊم گۊرۊم بل...** شعره. ولي اي سالؤن چنته آهنگ أني نؤرۊزبل ئبه چأگۊده بۊبؤ کي نؤمي ترين بهرام کريمي کاره کي اينˇ ترانه ايتؤ سرأگينه:

:*رافا ايسأم مۊ اي جؤر کۊکلاتˇ مئن*
:*أفتؤ دچئره پر، اۊ جؤر شأ تي ديمه دئن...*

## بيريني خال
*تقویم دیلمی. ورگ

## سربس

رده:حىاتي وانويسؤن
کورچ

جه 16 شهریور شوروع به تا 14 مهر.

گالشی تقويم ِ مئن، دوومين ما ايسسه کی اونه **کورچ ِ ما**، **کورچی ما** يا **کوچ ِ ما** گونن. ای ما کی سرأگيته، گرم ِ پييزأ نی شورو بونه. 

ای ما مئن، گالشؤن کم‌کمیْ کو جی انن جير.

## پیوندان
https://web.archive.org/web/20150511103416/http://goldencross.blogfa.com/page/daytoday.aspx

http://glk.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%DB%8C%D9%84%DA%A9%DB%8C_%D8%AA%D9%82%D9%88%DB%8C%D9%85

ویکی فارسی

رده:تارئخ
رده:دانش
موردال

جه 15 آذر شوروع به تا 14 دی.
پنجمين ما ايسه، گالشی تقويم ِ مئن. ای ما، زمسسؤن ِ مئن اوولين ما ايسسه.

گالشؤن، گوسند و گؤِ لاشهٰ گونن مُردال و ای ما مئن کی ده پئيز توماما بو دره، چون وارش زياده، کوهستانِ مئن يه‌جور واش در انه **تيجه** نامی کی گوسندؤن، اونِ خوردنِ پسی، مينن.

## پیوندان

https://web.archive.org/web/20150511103416/http://goldencross.blogfa.com/page/daytoday.aspx

http://glk.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%DB%8C%D9%84%DA%A9%DB%8C_%D8%AA%D9%82%D9%88%DB%8C%D9%85

ویکی فارسی

رده:دانش
شرير

شيشمين ما ايسه، گالشی تقويم مئن کی 15 دی هجری شمسی جی سراگينه.

شرير ما يه‌ته ده نام دأنه کی **کاسه شوران ما** ايسه. چون گيلکؤن ِ گونن ای ما مئن، چون روزؤن کوتاه بونه، هنوز ناهار ِ کاسه بوشقابه نشوسته هوا تاريکأ بونه.
تير

چارمين ما ايسه گالش شؤمار ِ مئن. تيره بعضی جيگان، پئيز و خزان معنی بئودن.

«واژه‌نامه‌ی تبری» مئن (دوکتؤر صادق کيا بنويشته) بمأ دأنه کی: «باستانی جشنؤن ِ جی ... کی مازندرانی-گيلانی تقويم ِ مئن بمانسه، نؤروز ِ پسی، هممه ته جی معروف‌تر، تيرماسينزه ايسسه و ای هو تيرگان يا آبريزگان ِ جشنه کی تير ما، تير روز ِ مئن (13) ايران ِ مئن بگيته بونأ بو.» (کيا: 1326، ص248)

ابولقاسم اسماعيل‌پور، راجه به تير گونه:

«تيرما سينزه جشن، تيشتر ِ نيايش گودن ِ واسی بو کی يه‌ته ايزده و خوشکی و خوشايی ديو ِ همره جنگنه و پيروز بونه و بازون زمين ِ سر وارش بونه. تيشتر يه‌ته رؤجا نامه کی هو شوعرای يمانی ايسسه و مصر ِ مئن، تاوسسؤن ِ اوول طولوع کونه... اين که چره گيلان و مازندران ِ مئن، تيرما دککئنه پييز ِ مئن، اين ِ واسی‌يه کی ايران ِ شومال ِ مئن، ای رؤجا، پييز ِ مئن طولوع کونه و هی زماته کی وارش سرأگينه.» (اسماعيل‌پور: 1382، ص149)
سيا

گالشی تقويم مئن، يه‌ته ما ايسه کی 21 فروردين هجری شمسی جی سراگينه.

**سيؤ** (siow) يا **سؤا** (sowā) نی گونن.

وهار ِ دوومين ما ايسسه. ای ما مئن، کوهستان ِ مردوم کی دام دأنن، کم‌کمیْ شونن يئلاق ِ طرف. ای ما مئن، کوهستان و بولندی جيگأن هنوز سبزأ نبؤن و سيا رنگ ايسسن.

جولگه مئنأ نی، کشاورزؤن ای روزؤنه گونن **سيا وهار** يا **گدا وهار**.
ديا

گالش شؤمار مئن، يه‌ته ما ايسه کی 20 اورديبهشت هجری شمسی جی سراگينه.
ورفنه

گالشی تقويم مئن، يه‌ته ما ايسه کی 19 خرداد هجری شمسی جی سراگينه.

مموألی موظففری کوجيدی، ای ما نام ِ سربسه، ايتؤ دانه: ورف+نه+ما (ورف نمأ ما، مايی کی اون ِ مئن ورف نمأ) 

ای ما، گالشؤن ِ ره پور شيرينه. شؤؤن، دشت ِ مئن، گلله ورجه نی زئنن و قديمی حکايتؤنه (حماسی و پهلوانی) کسن ِ ره نقل کونن و سواين ِ سر، نی ِ همره، هوتؤ کی گوسند دخان زه درن، گللهٰ را تودئنن به چرا و بازون زرد ِ ميلجه همره گوسندؤن و بوزؤنه بئنن خوشؤن ِ جيگا و دوشنن.

## پیوندان
https://web.archive.org/web/20150511103416/http://goldencross.blogfa.com/page/daytoday.aspx

http://glk.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%DB%8C%D9%84%DA%A9%DB%8C_%D8%AA%D9%82%D9%88%DB%8C%D9%85

ویکی فارسی

رده:دانش
اسفندار

**اسپندار ما** ىا **اسفندار ما**، گيلکي تقويم مئن، يه‌ته ما ايسه کی 18 تير هجری شمسی جی سراگينه.
اي ما، تاؤسؤنˇ دومي ما ايسه ؤ اينˇ وأسي اينه دۊخؤنن اسفندار ما ىا اسپندار ما (Espendar ma) چۊن اي ماىˇ مئن (برعکسˇ مۊردالˇ ما) دئه گۊسند تلف نبنه ؤ گۊسندؤن چاق ؤ سالم بؤن. گالشؤنˇ گيلکي مئن، اسپينه (Espine) بنه "مألي گۊسند" (مألي: ماده).

**اسپندار** (espəndār) يا **اسويندار** (esvindār) نی گونن. ای مراسم و جشنی کی هسا عيد نؤروز ِ زمات گينن، پيش‌تر ای ما مئن گيتن. (گاه‌شماری گيلانی، مسعود پورهادی، ايليا نشر، ص52)

## پیوندان
https://web.archive.org/web/20150511103416/http://goldencross.blogfa.com/page/daytoday.aspx

http://glk.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%DB%8C%D9%84%DA%A9%DB%8C_%D8%AA%D9%82%D9%88%DB%8C%D9%85

ویکی فارسی

## سربس

رده:دانش
انگلس

**فردريش انگلس** (1394 تير ما 23 تا 1468 اسفندار ما 28) يه‌ته آلمانی فيلسوف بو کی مارکس ِ همره چن‌تا کيتاب بنويشته.
تئؤدؤر آدؤرنؤ

**تئؤدؤر آدؤرنؤ** (اینگلیسی:Theodor Ludwig Wiesengrund Adorno) (کورچ ما 5 تا 1542 اسفندار ما 6) يته پيله آلمانی سوسياليست، فيلسوف، موزیکشناس ؤ نویشتنکس بو. او اوايل فرانکفورتˇ دانشگا مئن درس دأ و بازین بوشؤ اجتماعي مطالعاتˇ مؤسسه مئن و ببؤ اونˇ اصليˇ فيلسوف.
امير

هفتومين ما ايسه، گالش شؤمار ِ مئن و امير هو مهر يا ميترا ايسه. مازندران ِ مئن ای ماهه مير ما دخانن.

تبری‌ئن و تالقانی‌ئن اينه **مير ما** نی دخانن. ای ما نام، مهر و ميترا همره پيوند دأنه.

ای ماهه **لش‌کش** (کسی کی لشه کشنه) نی دخانن و اين ميترا (ايرانی‌ئن ِ باستانی ايزد) صفت ايسسه کی هر زمت اون ِ شکله کشنن، يه‌ته گؤ ِ مورداله کشه دره.

روايت کؤنن کی يه‌ته سرگالش کی مئن‌دامؤن زندگی کود، يه‌ته خوجير دتر داشت «گوهر» نام و يه‌ته جوؤن، امير نام، اينِ دتره خاست.

امير چن‌دفا لاکو واسی قاصد سرأ دأ بو، با اون‌که لاکو راضی بو، امّا سرگالش رضايت ندی.

امير اندی بوشؤ و بومأ و قوم و خيشؤن اندی اصرار بئودن کی سرگالش راضی بوبؤ، امّا، يه‌ته شرط بنأ. اون‌ام اين‌که اوشؤن خأ تا هالی دار تی‌تی بکونی، صبر بکونن و عروسی کودنِ پسی، او جيگا جی بشون.

سرگالشِ دترأ نی، خو آشپزی کلهٰ دارِ بون به‌پا بئوده تا آتش و تف و الؤ امره، هالی‌دار زودتر تی‌تی بکونی.

ايتورم بوبؤ! هنوز زوموسؤن تومنأ نوبؤ و وهار هانرسه، امير ما بيستم بو کی هالی‌دار تی‌تی بئوده و امير و گوهر کسنِ امره عروسی بئودن و هوتو کی سرگالش شرط بئوده بو، خوشؤنِ کولباره دوسن و را دکتن يئلاق.

امّا، هالی‌دار هچی خوشه‌ره تی‌تی بئوده بو و هوا هنوز سرد بو و زوموسؤ هنوز نوشؤ بو و يئلاق شؤنِ زمات نبو. هنوز چن روز نوگذشته بو کی يه‌ته پيله ورف دگيته و هردوته‌يی بموردن.
آول

**آول** يا **اول** (avəl) يعنی سرأگيتن و شوروع و اَول. گالشی تقويمˇ مئن، آول ما وهارˇ اولين ما ايسسه و اينى اولی پانزه روزه گونن **سردى وهار** و اويه‌ته پانزه روزه **پيش وهار** دخانن.

گالشؤن، باخی ايرانی‌ئنˇ موسؤن، وختی هجری شمسی نؤروز (وهاری اعتدال) فارسه، عيد نؤروزه جشن گينن و آول ما کی سرأگينه، خوشانه آماده کونن.

گالشی تقويمˇ مئن، هشتومين ما ايسه و هی ما مئن کول‌کول چارشمبه برگوزار بونه.

هی ما توماما بؤ پسی، پنجيک ِ پنج روز شورو بونه و هر چار سال يک‌دفا، يه‌ته ويشک نی اضافه بونه و پنجيک بونه شيش روز.

آول ما مئن، هجری شمسی سالشوماری عيدأ نی برگوزار بونه کی هو جمشيدی نوروز ايسه.

ای ماجه ۱۵ ایسفند شوروه به تا ۱۵ فروردین.

## پیوندان
https://web.archive.org/web/20150511103416/http://goldencross.blogfa.com/page/daytoday.aspx

http://glk.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%DB%۸C%D۹%۸۴%DA%A۹%DB%۸C_%D۸%AA%D۹%۸۲%D۹%۸۸%DB%۸C%D۹%۸۵

ویکی فارسی

رده:دانش
أملش

**أملش**، ايته جه گیلان ٚ شأران ايسه کي أملش ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش ٚ مئن قرار دأره ؤ أملش ٚ شأرستان ٚ مرکز ايسه. أملش خۊرخۊس ٚ جه لنگؤرۊد، کلسيا ؤ خۊرتاو ٚ جه رۊدسر ؤ نسا جه سياکل-أ فأرسه.

## زوان ؤ مردۊم
أملش ٚ مردۊم گیلک ايسد ؤ اۊشان ٚ زوان ني گيلکي ايسه.

## جمعیت
بر اساس ايران ٚ آمار ٚ مرکز ٚ سرايشماردن، أملش ٚ جمعيت، ۱۳۹۵ سال ٚ دۊرۊن ۱۵,۴۴۴ نفر-أ فأرسئي ؤ ۱۳۸۵ سال ٚ مئن ني اۊن ٚ جمعيت ۱۵,۰۴۷ نفر (۴,۳۵۰ خانوار) بۊ.

## أملش ٚ تاتايي‌ئن


F2121.jpg|ايته قديمي گردنبند أملش ٚ قديم ٚ زمات ٚ جه


200px|   220px|  260px|  220px|  200px|

## سربس

جرگه:گيلان ٚ شأران

رده:حىاتي وانويسؤن
ژان پؤل سارتر

**ژان پل سارتر**

آزادی فیلسوف.

سارتر ِ به نام « فیلسوف آزادی» شناسید . چره کی فقط آزادی ره چیز بینویشت و بحث بوکود.
در 21 ژوئن 1905 به دونیا بامو. اون پئر افسر نیروی دریایی بو و پور زود بمرد. خو مار و پیله پئر ورجه پیله بوست. 21 سالگی مئن سیمون دوبوار امره آشنا بوبوست و تا مرگ زمات اون امره رابطه آزاد بداشت.
سارتر فلسفه بن و ریشه «آزادی» امره شکل گیره: لزوم اَ انتخاب کی هر لحظه جهان ِ چوطو بیدینیم، «آزادی»یه شکل دهه. اون از هه طریق مسئولیته تعریف کونه و پیش شه.
سارتر جبر زندگیه اَطو شرح دهه: 
آنچه در مورد آدمیان تفاوت نمی پذیرد ضرورت درجهان بودن ، در جهان کار کردن ، در جهان در میان دیگران زیستن و در آن فانی شدن است .
ا َموارد جبری ، آزادیه محدود کونید. «موقعیت» نی آزادیه محدود کونه.آزادی وجود ناره جز در موقعیت و موقعیت وجود ناره جز در آزادی.
 
سارتر کمونیزم ِ طرفدار بو. هر چند هی زمات رسماً عضو حزب نبوست. «اگزیستانسیالیزم» رو پور کار بوکود . و از طرفی به شدت سیاسی مسائل مئن فعال بو.

در 1964 نوبل ادبیاتِ کلماته واسی ببرد و اونه قوبول نوکود. هه سال مئن در ایته سازمان رئیس بوبوست و ایران سیاسی زندانیان جا دفاع بوکود و اَ کارِ تا انقلاب 57 ادامه بده.

در 1980 بمرد و اون خاکسترِ پاریس مئن خاک بوکودید.

## سارتر کیتابان:

•	تهوع 

•	دست های کثیف 

•	مگس ها 

•	هستی و نیستی 

•	دیوار 

•	کلمات 

----
ژان پل ساتر در گفتگویی که به سال 1955 میلادی با نشریه پاریس لو مینیا انجام شد در جمله ای می گوید:«من مذهبی ندارم اگر مذهبی داشتم مذهبم شریعتی بود[!؟]»

## منبع

فارسی ویکی پدیا
يؤرگن هابئرماس

**يؤرگن هابئرماس**، 1502 گالش شؤمار، ورفنه ما دهم (18 ژوئن 929 میلادی)، آلمؤنِ مئن به دونیا بامو. 
ايتا جه جدی‌ترینِ مودرنیته مودافعان.
هابرماس آلمان نازی مئن پیله بوست و هه شرایط اونه افکار رو تأثیر دَشتی.

هابرماس ازدواج بوکوده و سه ته زای دَره.

## هابرماسِ نظران
هابرماس فرانکفورتِ دبستانه وابسته‌گی داره و انتقادی نظريهٰ پیش بره. اونِ افکار، منطقِ موکالمه پیدا بوستنِ مئن پور تأثیر داره. هابرماس مودرنیسمِ ستایش‌گر نی‌یه، امّا اونِ اصل و بونه جه دفاع کونه و اَ لحاظِ جه، مارکسِ امره تشابهاتی داره.

هابرماس کی آدورنو شاگرد نی بوانتقادی نظریهٰ تبدیل کونه به ایتا شناخت‌شناسانه برداشت. اونِ پسی، «ارتباطی خرد»ِ موشتولوقه دهه و ارتباطی خرده ایته راه چاره دانه کی رها بوستن و پایانه فارسئنِ امکانه دهه.
 
هابرماسِ شناخت‌شناسی، مارکسِ مانستن آينده‌نگر ایسه و ایته ده موقعیته ره فیکر کونه و اَ تصورِ جه، خو امروزی بحثانِ مئن استفاده کونه. هابرماس تصورآینده و آدمِ توانايی‌ئن، «علمِ انسانی کودن» و «اجتماعی موناسبتانه عوضأ کودن» و «روشنگری طرح و مودرنیتهٰ کاملأ کودن»ِ خو ذهن مین داره و خأیه خو سهمِ اندی، «دانشه منافعِ جه رها کودن»ِ مئن ایله‌جار برسانه.

او موعتقده کی: نقادی وا فلسفه و علمِ مین جا بگیره. 

هابرماسِ جا تانیم پور باموجیم. امّا جه اونِ بخترین درسان، بگوبیشتاو و بحث کودنِ اخلاقه رعایت کودنه. اون فیلسوفان و اندیشمندانِ امره مودام بحث داشتی. اساسی‌ترین نوکته‌ئن مئن، دیگرانِ امره پور اختلاف نظر داشتی. امّا هی‌زماتی، منطقِ موکالمه اوصولِ جه خارج نبوستی. ناروا نسبت فانده و بحثِ مسیره مونحرفأ نوکود. هابرماس همیشک روشنفکرانه اخلاقه رعایت بوکود و حتا خو توندترین احکامِ مئن، کاملن استدلالی عمل بوکود و جومله‌ای ناورد کی شخصی خوصومت یا توهین یا بدنام کودن اونِ مئن بده ببه. اون، پسامودرن فیلسوفانِ امره پور بگوبیشتاو داشتی کی لحظه‌ای اَ تصوره ایجاد نوکود کی تومامِ حقیقت خو ورجا نهه و حریفِ افشا کودنِ وظیفهٰ داره. هابرماسِ بوگوبیشتاوِ روشان، هرچی جه ویشتر نشان دهه کی غربِ مئن، فلسفه چندی پیشرفته‌یه.

هابرماس، شهروندانِ موشارکت کودن بوگوبیشتاوان و سیاسی مسائلِ مئنه دموکراسی دانه و هَه تعریف، اونِ اعتقاده به بوگوبیشتاو و ارتباطی خرد نشان دهه.

## هابرماس کیتابان:
*دانش و منفعت
*ارتباط و جامعه تکامول
*نظریه و عمل
*نظریه عمل ارتباطی
*آگاهی اخلاقی و عمل ارتباطی
*سخن فلسفی مدرنیته
*اندیشه ، متافیزیک ِ پس
*متن و زمینه

## سربس
مدرنیته و اندیشه انتقادی، بابک احمدی

رده:فلسفه
والتئر بئنيامين

**والتئر بئنديکس شؤنفلايز بئنيامين** (Walter Bendix Schönflies Benjamin) (1465 اسفندار ما هفتوم تا 1514 کورچ ما 21)، يه‌ته آلمانی مارکسيست-ادبی-مونتقد، واگردان‌کس و فيلسوف بو. بنيامين بئرتؤلد بئرئشت ِ همره رئفئق بو و اون ِ همره، آلمان و اوروپپا بورژؤازی نويسنده‌ئن ِ سر چن‌ته نقد بنويشته.

اين ِ علاقه‌مندی‌ئن تاريخ ِ فلسفه، زوان ِ فلسفه، زيبايی شناسی و شناخت شناسی بو. هنوز هيتلر ِ حوکومت سرأنگيته بو کی اجتماعی موطالعات ِ مؤسسه مئن کار گود. 

بنيامين کی بئرلين ِ مئن به دونيا بمأ بو، وختی گئشتاپؤ آدمؤن ِ جی فرار کأ دبو، ائسپانيا مئن خودشه بکوشته.
ايسپانيا

250px|thumb|ايسپانيا بيدؤق
**ايسپانيا** (ايسپانيايي مئن: España) ايته جه اۊرۊپا کيشوران ایسه کي أ قاره خۊرخۊسي نسا قرار بيگيفته. شبه جزيره‌اي کي ايسپانيا ؤ پؤرتؤغال اۊن ٚ مئن درده ؤ آندؤرا-یأ ني شامل بۊبؤسته، ايبري شبه‌جزيره دۊخانده. 
ايسپانيا پایتخت مادريد ایسه کي حدوداً چار میلیون نفر أن ٚ دۊرۊن ساکنده. ایسپانیا پيله شأران ٚ جي شأ بارسلؤنا، سویل، والئنسیا ؤ گرانادا-یأ نام بؤردن.
أ کشور ٚ مردۊم ٚ زوان، ايسپانيايي ايسه.

## سربس
رده:سیاسی جوغرافی
جرگه:کشورؤن
جرگه:اۊرۊپا کشورؤن
رده:ناقص مقاله‌ئن
بالاترین

**بالاترین** (پور جؤرته)، ایته عمومی مشارکتی سایت ایسه که بر اساس کاربران رای و مهدی یحیی‌نژاد و عزیز آشفته تلاش امره در تاریخ ۱۶  اوت ۲۰۰۶ شکل بیگیفته دره. ان ‌سایت که عرضه، پیدا کودن و جودا کودن تازه لینکان ره ایجاد ببسته دره از رای گیری روش برای هر لینک استفاده کونه 

ان سایت کنترل انه کاربران دست نهه. بالاترین کاربران خوشنه مثبت و منفی رای امره لینکان ره امتیاز فدیدی. هر لینکی که لازم امتیازه کسب بوکونه، اولین صفحه میان قرار گیره. 
بالاترین میان دموکراسی وجود دره و همه تنیدی خوشن لینکان ان سایت میان قرار بدید

## بیرونی لینک
* بالاترین سایت
جرگه:تیکنولوژی
جرگه:سايت
ولی الله اردشیری

**در اولین فرصت به گیلکی ترجمه خواهد شد**
او صبحدم روز دهم اردیبهشت ماه سال ۱۳۲۴ خورشیدی در محله “درب مسجد” شهرستان لنگرود دیده به جهان هستی گشود. وی فرزند نخست خانواده‌ای بود که بعدها چهاردختر و یک پسر به آن اضافه گردید .

پدرش در همان شهر مغازه کوچک مسگری داشت و او تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در لنگرود به پایان رساند و در سال ۱۳۴۴ ه.ش به دانشکده علوم دانشگاه تهران راه یافت و در رشته فیزیک مشغول به تحصیل شد و افتخار شاگردی استادان بنامی چون پروفسور محمود حسابی و دکتر آزاد را داشت. اردشیری درسال ۱۳۴۸ه.ش موفق به دریافت مدرک کارشناسی شد و سپس به مدت دو سال دوره خدمت سربازی خود را در شهر شیراز سپری کرد. وی در سال ۱۳۵۰ به استخدام آموزش و پرورش در آمد و دو سال نخست شغل معلمی خویش را در دبیرستان های شهرستان صومعه سرا سپری کرد. در همین ایام بود که پدرش بر اثر بیماری دار فانی را وداع گفت و استاد اردشیری به عنوان فرزند نخست، عهده دار سرپرستی خانواده گردید. او پس از آن عازم شهر رشت شد و خانه‌ای در خیابان تختی اجاره کرد و دوره‌ای پربار فعالیت آموزشی خود را در این شهر آغاز کرد. او تا پایان عمر در همین شهر زندگی کرد و به عنوان دبیر دبیرستان‌های رشت به کار فرهنگی خویش ادامه داد. او در سال ۱۳۵۶ با خانم “حوری عرفانی” که بانویی فرهنگی از اهالی لنگرود بود، ازدواج کرد که ثمره آن دو پسر و دو دختر بود. پس از ازدواج خانه‌ای کوچک در محله “علی آباد” اختیار کردند و به مدت نه سال در آنجا زندگی کردند. از دیگر فعالیت های فرهنگی وی همکاری با دوستان نزدیک در تأسیس “ گروه فرهنگی کوشیار ” بود.

نامبرده در سال ۱۳۷۹ بازنشسته شدند، اما همچنان تمام وقت به فعالیت آموزشی ادامه داد. تا سرانجام شبانگاه دوازدهم اردیبهشت ۱۳۸۱ ( مصادف با روز معلم )دچار عارضه سکته مغزی شد و پس از دو هفته اغماء، شب هنگام ۲۶ اردیبهشت ۱۳۸۱ دیده از جهان فرو بست . در ایامی که در بیمارستان بستری بود، جمع کثیری از شاگردانش همه روزه در مقابل بیمارستان گرد می آمدند و منتظر دریافت خبری از بهبود وضعیتش بودند و پس از درگذشت او، اهالی رشت پیکرش را با شکوهی خاص در گورستان سلیمان داراب رشت به خاک سپردند. تشییع جنازه او باشکوه‌ترین و عمومی‌ترین تشییع جنازه‌ای بود که شهر رشت پس از تشییع پیکر موسیوآرسن میناسیان (نیکوکار معروف شهر) به خود دید. شهر به صورت خودجوش و مردمی تعطیل شد و جمع کثیری از اهالی در مراسم تشییع و مراسم متعدد ترحیم او شرکت کردند. وجه امتیاز این فرهنگی با سابقه که اینگونه شاگردان و اولیا و همکارانش را شیفته کرده بود، غنای علمی، تبحر در تدریس، خوشرویی و از همه مهم‌تر مناعت طبع و آزادگی اش بود. او کلاس های خصوصی تقویتی خود را بدون هیچگونه چشمداشتی تشکیل می داد و هرگز دانش آموزان را به خاطر مسایل مادی از خود نمی‌راند. او عشق کار خود بود و تمامی خصوصیات یک معلم واقعی را در خود جمع داشت. او انسان خوب، عالم خوب و یک معلم خوب بود و همهٔ اینها رمز موفقیت وی بود. پس از مرگش بلوار مقابل منزل مسکونی اش به نام " استاد ولی الله اردشیری " نامگذاری شد.همین طور یک دبیرستان دخترانه به نام او تغییر نام داد.

https://web.archive.org/web/20060114044053/http://www.ostadardeshiri.com/
ماشین

ماشین ای چی ایسسه کی ایرأ اورأ شؤنه به امره کومک کؤنه و امی بارؤنم تینیم اونه امره جابجا بوکونیم. ماشینؤنه ماشین ساجی کارخؤنأنه مئن ساجنن و هر مودلی معمولن تا چن سال تولید بنه و بزین ایته تازه مودیل و خوجیرتر جه قبلی مودیل بازاره مئن هنه. ماشینؤن چن جور ایسسن: سواری ماشین، موسافربری ماشین، بارکشی ماشین و ... . موسابقه ای ماشینم نی دأنیم کی فقط موسابقأنه مئن ایستیفاده بونن و جه معمولی ماشینؤنن سورعتی تر یا قودرتی تر ایسسن.

thumb|left|ماشین

جرگه:تیکنولوژی
جرگه:لاجؤنی
وارؤن

**وارؤن** اؤیی ايسه کي آسمؤنˇ جي گلˇ سر کألنه. وختی دریا اؤ شی بنه، ای شی ؤن هوا مئن جؤر شنن و ابره چا کؤنن، ای ابرؤن وا امره، ایرأ اورأ شنن و بزین اگر ابرؤن پور سنگینأ بؤن، ایشؤنه شی ؤن همدیگره چسبنن و بنن چککه کی آسمؤنه جی دومارته زمینه سر کألنه.

## سربس

جرگه:هواشيناسي
شوبوک

شؤبۊک (گؤزگا یا وک) ایته حیوؤن ایسسه کی اونه گونن "دوزیست"؛ ای اینه به ایسسه کی شوبوکؤن اؤه مئن توخم نئنن و زأکؤن توخمه جی بیرین بومأ پسی، هو اؤه مئن زیندیگی کؤنن و پیلله بنن و بزین کی دس و لگ در بردن و ایشؤنه اؤشوش به شوش بدل بوبؤ، تینن اؤه مئن بیرین بن و گله (gal) سه زیندیگی بوکونن.

او شوبوکی کی داره سه زیندیگی بوکونیه گونن "داروک".

thumb|left|شوبوک

رده:زیست
میلؤم

میلؤم (لانتی) ایته حیوؤن ایسسه که اونه گونن "خزنده"؛ ای اینه به ایسسه کی میلؤم، خوشه گله (gal) سه فأکشنه و پیش به نه؛ میلؤمؤن تینن زیمین مئن، آو مئن یا داره سه زیندیگی بوکونن. باخی جه ایشؤن زهر دأنن و سممی ایسسن و باخی سممی نین. میلؤمؤن ویشتر موشه خؤنن.

thumb|left|میلؤم

رده:زیست
کراوات

کراوات چیزی اسسه کی آدمؤن اونه قشنگی واسی دوکؤنن. کراوات ویشتر مردأکؤنه شی ایسسه امما باخی زنأکؤن اونه خوشؤنه لیواسه امره دوکؤنن. کراوات آدمه گردنه دور واپیته بنه و ایته توشکه امره، گولی جولو دبوسته بنه؛ کراواته توشکه پور موهیم ایسسه و امه چن نوع کراوات توشکه دأنیم.

thumb|left|چنته کراوات توشکه

رده:مردوم
رده:لیواس
چککۊش

thumb|left|چککۊش
**چککۊش** يته أبزأره گه شاملˇ تنه ؤ مضربه ايسه ؤ معمۊلن مئخ کۊتانئن ؤ ماشينˇ قطعاتˇ ميزؤن گۊدنˇ ويسين کأرأگيته بۊنه.چککۊشˇ مضربهٰ آهيني يا فۊلادي چأکؤنن. چککۊشˇ دۊخالهٰ مئخ درأردنˇ ويسين ايستفاده کؤنن. چککۊشˇ تنهٰ چۊبي يا آهيني يا پلاستيکي چأکؤنن.
## سربس

جرگه:أبزارؤن
اؤخوری

اؤخوری یا لیوؤن ای چی ایسسه کی اونه امره شأنه اؤیی چیؤنه (مایعات) خوردن؛ اؤخوری مئن شأنه "اؤ"، "چیی"، "شربت"، "شراب" و ایشؤنه مورسؤنه خوردن. پیدا نیه کی اؤخورئن اوول زمت کؤره بساتته بوبؤن، اما قدیم ایشؤنه گل جه(gal) ساتتن و الؤن ایشؤنه  شیشه یا آهین جه یا دیگر موقاویم جینسؤن ساجنن.

اگر بخأن ایته اؤخوری امره ویژه کار انجؤم بدن، اونه جه مخسوس جینس چا کؤنن.
اربو دار گردن

ای کو بولندی، 1967 متر ایسه و ای کو لاجانه شهرستؤن، دیلمؤنه بخش، دیلمؤنه دیهستؤنه مئن هننأ.

کو ِ سو، کلسیا خورتاب (شمال شرقی)– نسا افتؤزردی (جنوب غربی) ایسه ؤ اینه موختصات   ´54 ° 49   طول جوغرافی و ´49 ° 36  عرض جوغرافی ایسه .

----
آسمو ن سرا

ای کو بولندی۱۹۲۲ متر ایسه ، و ای کو روبار ِ  شهرستؤن ، مرکزی بخش ، کلشتر  دیهستؤنه  ِ مئن هننه .

کو  سو افتؤزردی(  غربی )- خورتاب(  شرقی ) ایسه و اینه مختصات   ´۲۹ ° ۴۹   طول جوغرافی و ´۴۷ ° ۳۶  عرض جوغرافی ایسه .

----
آغوزی 2

ای کو بولندی۸۶۵ متر ایسه ، ای کو لاجانه شهرستؤن ، سیاکل  ِ  بخش ، خرا رود  ِ دیهستؤنه از مئن هننه .

کو  سو کلسیا افتؤزردی( شمال غربی )- نسا  خورتاب( جنوب شرقی )ایسه و اینه مختصات   ´۴۶ ° ۴۹   طول جوغرافی و ´۰۱ ° ۳۷  عرض جوغرافی ایسه .

----
اربه سر

ای کو بولندی1458 متر ایسه ، ای کو  رودسر   ِ  شهرستؤن ، رحیم آباد ِ بخش  ، رحیم آباد دیهستؤنه مئن هننه .

کو  سو کلسیا افتؤزردی- نسا خورتاب ایسه و اینه مختصات   ´16 ° 50   طول جوغرافی و ´54 °36  عرض جوغرافی ایسه .

----
ارک ِ سَر

ای کو بولندی2522 متر ایسه ، ای کو رودسر   ِ  شهرستؤن ،  مرکزی    ِ بخش  ، اوشیان وسیاکلرود ِ  دیهستؤنه مئن هننه .

کو  سو کلسیا خورتاب (شمال شرقی)– نسا افتؤزردی (جنوب غربی) ایسه  و اینه مختصات   ´27 ° 50  طول جوغرافی و ´52 ° 36  عرض جوغرافی ایسه .

----
ا برار زمین

ای کو بولندی۱۵۹۱ متر ایسه ، ای کو لنگرود   ِ  شهرستؤن ، مرکزی    ِ بخش ، کومله  ِ دیهستؤنه مئن هننه .

کو  سو کلسیا افتؤزردی( شمال غربی )- نسا  خورتاب( جنوب شرقی )ایسه و اینه مختصات   ´۵۹ ° ۴۹   طول جوغرافی و ´۰۳ °۳۷  عرض جوغرافی ایسه .

----
اره

ای کو بولندی3147 متر ایسه ، ای کو رودسر شهرستؤن ، رحیم آباد ِ بخش ، اِشکور علیا و سیارستاق ییلاقی ِ دیهستؤنه مئن هننه . 

کو سو کلسیا افتؤزردی( شمال غربی )- نسا خورتاب( جنوب شرقی )ایسه و اینه مختصات ´20 ° 50 طول جوغرافی و ´50 °36 عرض جوغرافی ایسه .

----

رده:کو
اِ شگرسر

ای کو بولندی3213 متر ایسه ،ای کو رودسر شهرستؤن ، رحیم آباد بخش ، اِشکور علیا و سیارستاق ییلاقی  ِ ، دیهستؤنه مئن هننه .

کو  سو کلسیا خورتاب (شمال شرقی)– نسا افتؤزردی (جنوب غربی) ایسه  و اینه مختصات   ´26 ° 50  طول جوغرافی و ´46 ° 36  عرض جوغرافی ایسه.

----
بَرزه خؤنی

ای کو بولندی428 متر ایسه ، ای کو روبار  ِ  شهرستؤن ، رحمت آباد -  بلوکات  ِ  بخش ، رحمت آباد دیهستؤنه مئن هننه .

کو  سو کلسیا افتؤزردی( شمال غربی )- نسا  خورتاب( جنوب شرقی )ایسه و اینه مختصات   ´33 ° 49   طول جوغرافی و ´52 °36  عرض جوغرافی ایسه .

----
تی ریَن

ای کو بولندی1585 متر ایسه ، ای کو لنگرود   ِ  شهرستؤن ، مرکزی بخش ، کومله  ِ دیهستؤنه ِ مئن هننأ .

کو  سو شمالی - جنوبی ایسه  و اینه مختصات   ´58 ° 49 طول جوغرافی و ´00 ° 37  عرض جوغرافی ایسه.

----
دُرفک

دٚرفٚک ٚ کوٚ دارا بورزی/بولندی2734 متر ایسه ، ای کوٚه سیآٚهٚکل و دٚیلٚمٚآٚن ٚ شٚهٰرستٚان ٚ مئن هننأ .

کو  سو کلسیا افتؤزردی( شمال غربی )- نسا  خورتاب( جنوب شرقی )ایسه و اینه مختصات   ´42 ° 49   طول جوغرافی و ´53 °36  عرض جوغرافی ایسه .

----
زَربین

ای کو بولندی500 متر ایسه ، ای کو روبار  ِ  شهرستؤن ، رحمت آباد -  بلوکات  ِ  بخش ، دشت ویل  ِ  دیهستؤنه مئن هننأ .

کو  سو  افتؤزردی(  غربی )-   خورتاب(  شرقی )ایسه و اینه مختصات   ´33 ° 49   طول جوغرافی و ´51 °36  عرض جوغرافی ایسه .

----
سی پشت

ای کو بولندی2878 متر ایسه ، ای کو رودسر شهرستؤن ، رحیم آباد ِ  بخش  ، اشکور سفلی دیهستؤنه ِ  مئن هننأ .

کو  سو کلسیا خورتاب (شمال شرقی)– نسا افتؤزردی (جنوب غربی) ایسه  و اینه مختصات   ´17 ° 50  طول جوغرافی و ´52 ° 36  عرض جوغرافی ایسه. 

----
شا شهیدان

ای کو بولندی2022 متر ایسه ، ای کو روبار  ِ  شهرستؤن ، امارلو بخش ،خورگام ِ دیهستؤنه مئن هننأ .

کو  سو کلسیا خورتاب (شمال شرقی)– نسا افتؤزردی (جنوب غربی) ایسه  و اینه مختصات   ´46 ° 49  طول جوغرافی و ´52 ° 36  عرض جوغرافی ایسه.

----
فیروز کو

ای کو بولندی2290 متر ایسه ، ای کولاجانه شهرستؤن ،دیلمؤنه بخش   ، پیر کو  ِ دیهستؤنه مئن هننأ .

کو  سو کلسیا افتؤزردی( شمال غربی )- نسا  خورتاب( جنوب شرقی )ایسه و اینه مختصات   ´06 ° 50   طول جوغرافی و ´47 °36  عرض جوغرافی ایسه .

----
شاه نشین

ای کو بولندی1968متر ایسه ، ای کو لاجانه شهرستؤن ، دیلمؤنه بخش  ،  دیلمؤنه دیهستؤنه مئن هننأ .
کو  سو کلسیا خورتاب (شمال شرقی)– نسا افتؤزردی (جنوب غربی) ایسه  و اینه مختصات   ´53 ° 49  طول جوغرافی و ´55 ° 36  عرض جوغرافی ایسه.

----
نَرسَل

ای کو بولندی2150  متر ایسه ، ای کو لاجانه شهرستؤن ،دیلمؤنه  ِ  بخش  ،   پیر کو  ِ  دیهستؤنه مئن هننأ .

کو  سو نسا خورتاب ( جنوب شرقی)–  کلسیا  افتؤزردی (  شمال غربی) ایسه ، و اینه مختصات   ´06 ° 50  طول جوغرافی و ´47 ° 36  عرض جوغرافی ایسه.

----
مازو مرز

ای کو بولندی1726 متر ایسه ، روبار  ِ  شهرستؤن ، امارلو ِ   بخش  ِ  ،  خورگام    ِ دیهستؤنه مئن هننأ .

کو  سو کلسیا خورتاب (شمال شرقی)– نسا افتؤزردی (جنوب غربی) ایسه  و اینه مختصات   ´48 ° 49  طول جوغرافی و ´48 ° 36  عرض جوغرافی ایسه

----
کفتر لَنگه

ای کو بولندی1107 متر ایسه ، ای کو رودسر شهرستؤن ، املش  ِ بخش ، املش جنوبی   ِ دیهستؤنه مئن هننأ. 

کو  سو کلسیا خورتاب (شمال شرقی)– نسا افتؤزردی (جنوب غربی) ایسه  و اینه مختصات   ´14 ° 50  طول جوغرافی و ´59 ° 36  عرض جوغرافی ایسه.

----
کُتا سرا

ای کو بولندی375  متر ایسه ، ای کو رودسر شهرستؤن ، مرکزی  ِ بخش ، اوشیان و سیاکل رود ِ   دیهستؤنه ِ مئن هننأ .

کو  سو کلسیا  (  شمالی) - نسا  ( جنوبی)ایسه  و اینه مختصات   ´05 ° 50  طول جوغرافی و ´46 ° 36  عرض جوغرافی ایسه.

----
قلعه سر

ای کو بولندی1600 متر ایسه ، رودسر شهرستؤن ، رحیم آباد   ِ بخش ، اِشکور سفلی  ِ  دیهستؤنه مئن هننأ .

کو  سو نسا خورتاب ( جنوب شرقی)–  کلسیا  افتؤزردی (  شمال غربی) ایسه ، و اینه مختصات   ´15 ° 50  طول جوغرافی و ´51 ° 36  عرض جوغرافی ایسه.

کو سو ایسم ایته روستا ایسه جه پشتکوه دهستان (ساری) ، ساری شهرستان جه اوستان مازندران ، شومال ایران مین.

----
فی آب

ای کو بولندی1445 متر ایسه ، ای کو لنگرود   ِ  شهرستؤن ، مرکزی    ِ    بخش ،  لات لیل   ِ دیهستؤنه مئن هننأ .

کو  سو کلسیا خورتاب (شمال شرقی)– نسا افتؤزردی (جنوب غربی) ایسه  و اینه مختصات   ´01 ° 50  طول جوغرافی و ´58 ° 36  عرض جوغرافی ایسه.

----
ا لیه

ای کو بولندی۳۱۰۶ متر ایسه ، ای کو رودسر شهرستؤن ، رحیم آباد   ِ بخش ،  اِشکور سفلی  ِ   دیهستؤنه مئن هننأ .

کو  سو کلسیا افتؤزردی( شمال غربی )- نسا  خورتاب( جنوب شرقی )ایسه و اینه مختصات   ´۱۹ ° ۵۰   طول جوغرافی و ´۵۰ °۳۶  عرض جوغرافی ایسه .

----
شیر در ِ

ای کو بولندی437 متر ایسه ، ای کو رودسر شهرستؤن ، املش ِ بخش ،  املش جنوبی  ِ  دیهستؤنه ِ مئن هننأ. 

کو  سو شرقی- غربی ایسه  و اینه مختصات   ´12 ° 50  طول جوغرافی و ´03 ° 37  عرض جوغرافی ایسه.

----
شیر قلعه

ای کو بولندی1190 متر ایسه ، ای کو لاجانه شهرستؤن ، مرکزی  ِ  بخش ،  توتکی  ِ دیهستؤنه مئن هننأ .

کو  سو کلسیا خورتاب (شمال شرقی)– نسا افتؤزردی (جنوب غربی) ایسه  و اینه مختصات   ´50 ° 49  طول جوغرافی و ´01 ° 37  عرض جوغرافی ایسه.

----
سینه خؤنی

ای کو بولندی2005 متر ایسه ، ای کو روبار ِ  شهرستؤن ، مرکزی   ِ بخش ، کلشتر ِ  دیهستؤنه مئن هننأ .

کو  سو کلسیا افتؤزردی( شمال غربی )- نسا  خورتاب( جنوب شرقی )ایسه و اینه مختصات   ´20 ° 49   طول جوغرافی و ´49 °36  عرض جوغرافی ایسه .

----
سی سرا

ای کو بولندی ۹۱۸ متر ایسه، ای کو رودسر ِ شهرستؤن، رحیم آباد ِ بخش، رحیم آباد ِ دیهستؤنه مئن هننأ.

کو  سو کلسیا افتؤزردی ( شمال غربی )- نسا  خورتاب ( جنوب شرقی )ایسه و اینه مختصات ´23 ° 50 طول جوغرافی و ´58 °36 عرض جوغرافی ایسه.

----
خُلِش کو

ای کو بولندی2313 متر ایسه ، ای کو روبار  ِ  شهرستؤن ، امارلو   ِ بخش ،کِلیشُم  ِ  دیهستؤنه مئن هننأ .

کو  سو کلسیا خورتاب (شمال شرقی)– نسا افتؤزردی (جنوب غربی) ایسه  و اینه مختصات   ´56 ° 49  طول جوغرافی و ´46 ° 36 عرض جوغرافی ایسه.

----
بیجارگا

ای کو بولندی ۱۲۷۶ متر ایسه، ای کو  روبار ِ  شهرستؤن، رحمت آباد -  بلوکاتِ بخش، دشت ویلِ دیهستؤنه مئن هننأ.

کو سو کلسیا خورتاب (شمال شرقی)– نسا افتؤزردی (جنوب غربی) ایسه و اینه مختصات ´40 ° 49 طول جوغرافی و ´48 ° 36 عرض جوغرافی ایسه.

----
گرماب رو

ای کو بولندی1250 متر ایسه ، ای کولنگرود   ِ  شهرستؤن ، مرکزی    ِ  بخش ، لات لیل   ِ    دیهستؤنه مئن هننأ .

کو  سو نسا خورتاب ( جنوب شرقی)–  کلسیا  افتؤزردی (  شمال غربی) ایسه ، و اینه مختصات   ´05° 50  طول جوغرافی و ´00 ° 37  عرض جوغرافی ایسه.

----
گرما کَش

ای کو بولندی1640متر ایسه ، ای کو  لاجانه شهرستؤن  ، دیلمؤنه ِ بخش ،دیلمؤنه ِ   دیهستؤنه مئن هننأ .

کو  سو شرقی –غربی ایسه ، و اینه مختصات   ´57° 49  طول جوغرافی و ´54 ° 36  عرض جوغرافی ایسه.

----
گردنه

ای کو بولندی2085متر ایسه ، ای کو روبار  ِ  شهرستؤن ، امارلو  ِ  بخش ، خورگام  ِ  دیهستؤنه مئن هننأ .

کو  سو نسا خورتاب ( جنوب شرقی)–  کلسیا  افتؤزردی (  شمال غربی) ایسه ، و اینه مختصات   ´47° 49  طول جوغرافی و ´50 ° 36  عرض جوغرافی ایسه.

----
گاو پره

ای کو بولندی1454 متر ایسه ، رودسر شهرستؤن ، املش ِ بخش ، املش جنوبی   ِ  دیهستؤنه مئن هننأ . 

کو  سو کلسیا خورتاب (شمال شرقی)– نسا افتؤزردی (جنوب غربی) ایسه  و اینه مختصات   ´11 ° 50  طول جوغرافی و ´00 °37عرض جوغرافی ایسه.

----
کوربیه سرا

ای کو بولندی1700 متر ایسه ، ای کو روبار  ِ  شهرستؤن ، رحمت آباد -  بلوکات  ِ بخش ،  دشت ویل  ِ  دیهستؤنه مئن هننأ .

کو  سو کلسیا  (  شمالی) - نسا  ( جنوبی)ایسه  و اینه مختصات   ´34 ° 49  طول جوغرافی و ´47 °36عرض جوغرافی ایسه.

----
مموألی موظففری کوجيدی

شاعر و موحقق بو. کوجيد ِ مئن به دونيا بمأ. 
چارته شئر ِ نوار بيرين هدأ دأنه و دوتته کيتاب: نوغان‌دار و پوشه پوشه، در بيه

رده:هونر
رده:حىاتي وانويسؤن
اميری

يک‌جور پألأوی (دوبيتی) ايسسه کی گونن امير پازواری بگوته ايسسه. اميری‌ئنه معمولن بجار ِ سر خؤندن يا خوشؤن ِ جشن و داب و دستور ِ مئن خؤندن. مثلن تيرماسينزه شؤ کی بونأ بو، تبری‌خان امأ و اميری خؤند.
آوازامیری:fa
امير پازواری

**امير پازواری** يک‌ته معروف و پيله شائر ايسسه، تبرستان ِ شی. مازرون ِ ادبيات ِ تارئخ ِ مئن، هيچ شاعری اون ِ اندی معروف و شناس نيه. امير، تبری(طبری) شئر گوت و اين ِ بگوته‌ئن مازرون و گيلان   ِ مردوم ِ مئن سينه به سينه نقله و اون ِ پألأوی‌ئنه (اميری) اميری آواز ِ همره خؤنن. 

تذکره‌نويسؤن اونه «شيخ‌العجم مازندران» لقب بدأ بون و اين ِ ديوانه «کنزالاسرار» گوتن.

* معرفی بیشتر
رده:حىاتي وانويسؤن
مازندران ٚ اۊستان

left|thumb|مازندران ٚ اۊستان
left|thumb|مازندران ٚ اۊستان
**مازرۊن** یا **مازندران** ایته اۊستان ایسه کي أن ٚ جۊغرافي مؤقعيت، کاسپي دریا نسا ؤ ايران ٚ کلسيا ایسه ؤ گيلان، گۊلستان، سمنان، تئران ؤ قزوين ٚ اۊستانان ٚ أمرأ سامانسر دأره.
أ اۊستان ٚ مرکز، ساري شأر ایسه.

## زوان
مازرۊن ٚ مردۊم ٚ أصلي زوان مازندراني ایسه کي اۊن-أ تبري یا گلکي ني دۊخانده. مازندراني کاسپي زوانان ٚ جه ايسه ؤ گيلکي ؤ تالشي ؤ سمناني أمرأ پۊر شباهت دأره.

## مازندران ٚ نام
مازرۊن یا مازندران ٚ قديمي نام، تپۊرستان ؤ اۊن ٚ معرب بۊبؤسته نام طبرستان یا تبرستان ایسه. تپۊر ايته جه قديمي قؤمان ایسه کي کاسپي دریا نسا مئن ساکن بۊد.
کاس، کادوس و آمارد جه باستانی اقوام و جه همسایگان تپوران در او قدیم زمات بۊد.

ابن اسفندیار گه کی موز، ایتا کوه نام ایسه و مازندران یعنی موز اونه مئن (موز در آن) و بعضیان هم گیدی کی موز معنی دژ و قلعه دِهِه.
مازندران مئن هم دژ و قلعه زیاد بنا بوبوسته مثل قلعه‌ای کی مازیار چاکوده و گید هنه وسته اَ اوستان نام مازندران بوبوسته.
البته بعضیان هم گید کی ماز، معنی گَرزَک و سیفتال دِهِه و چون ویشتر گرزک‌داران مازندران مئن ایسابید اَ اوستان نام مازندران بوبوسته.

## مازندران آبشاران

داراب كلا آبشار  ، سواسره آبشار ، ايج يا ده قلو آبشار ، آزارك آبشار ، چاردر آبشار ، ريش براز آبشار ، اكاپل آبشار ، هريجان آبشار ، شاهاندشت آبشار ، تيمره آبشار ، پرومد آبشار .

## مازندران پوردان

محمد حسن خان پورد ، بابلسر پورد ، كوچك پورد ، دوازده پله پورد ، چالوس پورد ،سرخ رود پورد ، ورسك پورد .

## مازندران پارکان

شهيد زارع پارك جنگلی، چالوس پارك جنگلی ،  نمك آبرود پارك جنگلی، نور پارك جنگلی ، خشكه داران پارك ملی ،  سی سنگان پارك جنگلی.

## مازندران ٚ دریاچه‌ئن

ساهون درياچه ، سد لار درياچه ، سد دريوك درياچه ، يخ مراد درياچه، گل درياچه ، استخر پشت درياچه ، ولشت درياچه ، خضرنبی درياچه ، شورمست درياچه.

## مازندران دئنی جیگان

استرآباكو آب معدنی ، آمرلو آب معدنی ، رينه آبگرم ، لپو – پلنگان تالاب ، كش تپه ، امام زاده كتی تپه ،  شال كتی تپه هان، بالكن، چهاركتی ، نكا جنگلان ، چشمه آب گرم آب آهن يا آب فرنگی ،  آب اسك چشمه آب گرم، جواهرده چشمهان ، زاغمرز سواحل ، كمبند غار  ، هيلدو غار ، سياه پور غار ، كندوچال مرداب  ،  ميرزا مهدی آب انبار، آب انبار نو، قديمی بازار ، رسكت برج ، سلطان زين العابدين برج ، لاجيم برج ، مير حيدر بقعه ، درويش فخر الدين بقعه ، آقا شاه بالوزاهد بقعه ، سلطان محمد طاهر بقعه ،  اشرف حمام ، نيما خانه ، عمارت و باغ صفوی «باغشاه»، شاهاندشت قلعه ، كنگلو قلعه ، بلده قلعه ، صفی آباد كاخ ، عباس آباد كاخ ، چشمه عمارت كاخ ، تيمشان كاخ ، اجابت كاخ ، چای خوران كاخ ،كلارتپه ،  فرح آباد مجموعه صفوی .

## سربس
جرگه:ايران ٚ اۊستانان
جرگه:مازندران
کولوب

يک‌ته اجتماعی سايت ايسسه، اؤرکات يا ياهو360 ِِ موسؤن. ای سايت ِ مئن، هرکسی تينه خوش‌ئبه پؤرؤفايل بداری و خو رفئقؤن ِ همره ارتباط بداری.

ای سايت ِ آدرس اينه:
www.cloob.com
کوروۆ

**کوروۆ** ئه‌تا دهات ره نوم ئیسه کی له‌هه‌نون دله داره. ئو/وه 1442-1431 شاهر بیه. ونه دله ئاتا کیلیسا داره کی توریست ئادمون وه ره وینده‌نه‌.
رده:سیاسی جوغرافی
أکبر رادي

**اکبر رادی**، ايران ِ پيله نمايشنامه‌نويس،  ۱۵۱۳ کورچ ِ ما ۲۶، رشت ِ مئن به دونيا بمأ و تا خو ده سالئگی هو رشت ِ مئن زندگی گود و بازون بوشؤ تئران.  تئران ِ مئن خو درسه ادامه بدأ و تئران ِ دانشگا مئن، اجتمايی عولوم ِ رشته مئن درس بخانده و فوق ليسانس ِ دؤره مئن، خو درسه نصفه کاره ويلأ کوده و يه‌ته يک‌ساله دؤره تربيت موعللم ِ مئن بوگذرانه و تدريسه سرأئيته.

رادی اوولين داستان، باران نام داشت کی ۱۵۳۳ بتؤنسه **اطلاعات جوانان** ِ مجلله داستان‌نويسی موسابقه مئن برنده ببی.

ای نمايشنامه‌نويس، ۶۸ سالئگی مئن، ۱۵۸۱ موردال ما ۲۱، وختی کی «گرفتگی عوروق» ِ واسی **پارس** ِ بيمارستانه راهی ببؤ، هنوز عمل ِ اوتاقه دورون نشؤ بو کی بمورده. اين ِ موردن ِ دليله مغز استخان ِ سرطان بئوتن.




## موردال ما ۲۴ (۱۵۸۱): اکبر رادی تشييع جنازه؛ تصويری گوزارش
ايران ِ پيله نمايشنامه نويس، **اکبر رادی** جنازه، ديروج (موردال ما ۲۳) «تالار وحدت» محوطه مئن، ايران ِ تئاتر ِ هونرمندؤن ِ همراهی همره تشييع ببؤ و بهشت ِ زهرا مئن (هونرمندؤن ِ واوين) دفنأ بؤ.

آقای رادی، «آميز قلمدون»، آهسته با گل سرخ»، «هاملت با سالاد فصل» و «لبخند باشکوه آقای گيل» ِ نويسنده، موردال ما ۲۱، خو بيماری (مغز اوستخان ِ سرطان) واسی بمورده.


علی نصیریان، بازیگر




ایرج راد، بازیگر و ايران ِ تئاتر ِ خؤنه موديرعامل




آقای رادی زن












عکس: بی.بی.سی

رده:حىاتي وانويسؤن
گيلمرد

**گيله‌مردؤن** ىا **گيلؤن** اوشؤنی ايسسن کی گيلان و مازرونˇ جولگه مئن زندگی درن. گيله‌مردؤن، گالشؤنˇ ِامره يه‌ته بون و ريشه دأنن و يه‌ته قوم (گیلک) ايسسن کی معمولن اوشؤنه گيل و ديلم دخؤنن. در واقع، گالشؤن، کوه‌نيشين گيلکؤنی ايسن که دامداری کؤنن و کوچ‌نشین بؤن، کلایی‌ئن گیلکؤنی ایسسن که کوهˇ مئن زندگی درن ولی یک‌جانشینن و کشاورزی کؤنن و ویشتر گندم و جو کارنن و گيله‌مردؤن، جولگه‌نيشين گيلک ایسسن که ویشتر چیی و بج کارنن.

## گيله‌مردؤنˇ بون و ريشه
خيلی قديم کی گيلان جولگه‌ؤن مئن نشاست زندگی کودن، گيلکؤن همه‌تايی کوهستانˇ مئن زندگی کودن و بازون، وختی دريا اؤ پس بوشؤ و انسان ياد بگيته کی چوتو هيست ِ زمينه خوشکا کونی و بج‌کاری بکونی و کشاورزی‌يه ياد بگيته، يک بخش، کوهستانˇ جی جير بومأن و جولگه مئن زندگی‌يه سراگيتن. اوشؤنی که کو جؤر بئيسأن بوبؤن گالش و اوشونی کی جولگه مئن بومأن بوبؤن گيله‌مرد.

هسا، **گيله‌مرد** (گيل+آمارد) و گالش و کلایی، کسنˇ امره، گیلکˇ قومه تشکيل دئنن و ايشؤنˇ زوان و تاريخ و فرهنگ يکی ايسه. ضمن این‌که امروزه که ده نه دامداری قدیمˇ موسؤنه (او جور کی گالشؤن گودن) و نه کشاورزی قدیمˇ موسؤنه (اوجور که گیله‌مردؤن و کلایی‌ئن گودن)، او جور تقسیم‌بندی گیلکؤنˇ مئن زیاد موضوعیت ندأنه.

رده:مردوم
رده:گیلک
رده:حىاتي وانويسؤن
دخۊنکا (تئاتر)

**دخۊنکا** يکته گيلکي تئاترˇ نؤمه گه أردشير وزيري اۊنه کارگرداني ؤ طراحي بؤده. اي تئاتر ۱۳۸۶ آذر ما ۲۸ ؤ ۲۹ ؤ ۳۰ ؤ دى ما ۱ ؤ ۲ هجري شمسي، لاجؤنˇ شهيد باهؤنرˇ سالؤنˇ ميئن بۊشؤ صحنه سر. اينˇ سناريؤ نگار نادري بنويشته. اي تئاترˇ ميئن؛ سيرۊس کاميابيزاده ؤ تينا عباسي ؤ محدثه رجبپۊر ؤ مهناز مۊسلمي ؤ ريحانه رنجبر ؤ بهاره جلالي ؤ مهتاب کاميابيزاده ؤ أمير رجبپۊر ؤ سيدهادي حسيني ؤ آرش نيکسيرت ؤ محمد راهروان لاهيجي ؤ سيدعلي اۊميدوار بازي بؤدن.

## گالري


Image:dexunka1.jpg
Image:dexunka2.jpg
Image:dexunka3.jpg
Image:dexunka4.jpg
Image:dexunka5.jpg
Image:dexunka6.jpg


جرگه:تئاتر
پؤرتؤريکؤ ئستئقلال ِ حيزب

چپ|بندانگشتی|205px|''The flag of Puerto Rico (1895), initially created to symbolize the ideals of the Puerto Rican independence movement, is now composed of the Puerto Rican Independence Party (PIP) and other organizations.''

راست**پؤرتؤريکؤ ئستئقلال ِ حيزب** (ئسپانؤلی مئن: *Partido Independentista Puertorriqueño*)، پؤرتؤريکؤ مئن، يک‌ته پيله سياسی حزبه کی جه لحاظ قدمت و قديمی بؤن،‌ای کشور ِ مئن دومی ايسسه.

ای حيزب، اريه ما 14، 1520 گالشی سال (1946، 20 اؤکتؤبر) بنا ببؤ.

* **www.independencia.net/ingles/welcome.html**





[بندانگشتی|راست|دؤکتؤر [گيلبئرتؤ کؤنسئپچيؤن ده گارسيا (1542-1483)؛ پؤرتؤريکؤ ئستئقلال ِ حيزب بناگوده‌کس.]]



بندانگشتی|راست|پؤرتؤريکؤ ئستئقلال ِ حيزب ِ علامت

رده:پؤرتؤريکؤ سياسی حيزبؤن
تیرنگ

ایته مرغ ایسسه کی جنگلؤنه مئن زیندیگی کؤنه. ای مرغ وحشی ایسسه و خوشئبه آزا زیندیگی کؤنه. الؤن اینه زیندیگی جیگا کوؤنه مئن ایسسه و چونکی اونه نسل جه مئن شؤدره، اونه پور حیفاظت کؤنن.

رده:زیست
اۊبۊنتۊ

thumb|اۊبۊنتۊ لؤگؤ
220px|thumb|left|اۊبۊنتۊ ۲۲/۰۴
**اۊبۊنتۊ** (اينگيليسي ميئن: Ubuntu) ىکته لينۊکسˇ تؤزيع بر مبناى دبيانˇ تؤزيع ايسه. اۊبۊنتۊ نساىي آفريقا مفاهيمˇ ميئن "اينسانيت نسبت به ديگرؤن" معني دئنه.

اۊبۊنتۊ ىکته تؤزيعه گنۊ/لينۊکسˇ سيستم عاملˇ شي کي سيستم عاملؤنˇ ميئن پۊر خۊشدأشتنئه ؤ بۊتؤنسته ويندؤز ؤ لينۊکسˇ ميئن تازه-کارؤنه جذب بکۊني. اۊبۊنتۊ، زينده زوانؤن ئبه خؤرؤم پۊشتي ايسه. اۊبۊنتۊ فارسيأ ني پۊشتيباني کؤنه.
## سربس

رده:تکنؤلؤژي
رده:سيستم عاملؤن
رده:گنۊ/لينۊکسˇ تؤزيعؤن
گیل نژاد

گیل و گیلکه نیژاد دونیا مئن جه بهترینه نیژادان ئیسه و اونه مردوان خیلی کاری و شوجا و با فرهنگ ئیسن .

رده:مردوم
قانون اساسی

اساسی قانون، قانونی ایسسه کی ایته مللته به اصلی قانونؤنه گونه

رده:مردوم