open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
أکبريه مچچد

left|thumb|اکبریه مسجد
left|thumb|اکبریه مسجد و خورمالو دار.
**اکبریه مچچد** ايته مچچد ايسه گه گیلان ٚ لاجؤن ٚ مئن نهأ ؤ پۊر معرۊفه. ای مچچد، لاجؤن ٚ گأبنه محلّه مئن بنا ببؤ.
ای مچچد که یک‌ته پیله مچچد ایسسه، فتحعلي شاه قاجار ٚ زمات بنا ببؤ. ای مچچد ٚ خۊرتاو ٚ طرف ٚ دیوار ٚ سر، يک‌ته مرمری سنگ هننأ کی اون ٚ سر نستعلیق ٚ خط ٚ همأ بنویشته هننأ کی ای مچچد ٚ بناگودنکس ٚ اسم حاج علی اکبر لاهیجانی ايسه.
ای مچچد ٚ وضوخانه دوطبقه‌ای چاگوده ببؤ و هر طبقه هشت‌ته میؤنی سوتون دأنه. جیری طبقه وضوخؤنه جی، سوتته پیله چوبی در وازأ بنه به شبستان.
أکبريه مچچد دو قسمت دأنه کی یک‌ته وضوخؤنه ایسسه و اویک‌ته شبستؤن. شبستان و محراب ٚ دؤر و ور، کاشی‌کاری بودهٰ که کاشی‌ئن ٚ سر قرآن ٚ آیه‌ٰن،  نسخ ٚ خط ٚ همره تزیین ببؤره. در سال ۱۳۹۱ قرار بو مبلغ ۶۰ میلیون امرا مرمت ببه اما از اَن خبری نبوسته.

## سربس
جرگه:لاجؤن ٚ شأرستان ٚ تاريخي بينأئن
گۊلسار (رشت)

**گۊلسار** ايته جه رشت ٚ محله‌ئن ايسه کي أ شأر ٚ کلسيا مئن نهأ. 
گۊلسار ٚ محله اي سري خيابان ؤ بۊلوار-أ گۊلسار ٚ بۊلوار، اصفهان ٚ بۊلوار، سميه بۊلوار، تؤحيد (ناز) بۊلوار، گيلان ٚ بۊلوار، نماز ٚ بۊلوار، ديلمان ٚ بۊلوار، نواب ٚ خيابان ؤ معين ٚ خيابان ٚ مأنستن شامل به.

أ منطقه قديم ٚ زمات ٚ مئن بيجار بۊ. شمسي ۴۰ دهه أواخر، تصميم بيگيتد کي ايته مرفه شهرک اۊیه چأکۊند ؤ «غلامرضا عون جزایری» کي اۊ زمات گيلان ٚ اۊستاندار بۊ، أ شهرک ٚ چأگۊدن ٚ پرؤژه-یأ ۱۳۵۱ سال ٚ تير ٚ مئن شرۊع بۊگۊده. 
أ طرح ٚ مۊجري ني أسدالله رشيديان بۊ. أ شهرک چؤن بۊسار ٚ قديمي محله ورجه نهأ بۊ، أول أن ٚ نام-أ ني هۊ محله مأنستن بۊسار بنأبۊد ولي بأزين أ شهرک ٚ نام-أ عوض-أ گۊدئد ؤ گۊلسار بنأده کي بۊسار ٚ أمرأ ني هم‌وزن ايسه. واهانیان کي گيلان‌شيناسي پژۊهشکده مئن اۊستاد ايسه، گۊلسار ٚ نام ٚ باره گئه کي ۱۳۵۱ سال شهريور ٚ مئن، حضرت محمد ٚ بعثت ٚ وأسي أ شهرک ٚ ره ايته تازه نام دؤجئده ؤ أن ٚ نام-أ بۊسار ٚ جا، گۊلسار بنأده. 
ايته نۊکته کي گۊلسار ٚ نام ٚ باره نهأ، أنه کي أ نام ٚ دؤجئن ٚ وأسي اي سري داوران ايجايی جمع-أ بؤستد ؤ تصميم بيگيتد ؤ اۊ شخص-أ کي گۊلسار ٚ نام-أ پيشنهاد بدأبۊ، ايته جائزه بدأده ولي اۊن أ جائزه-یأ فأنگيفته ؤ داوران ٚ جه بخأسته کي أ جائزه-یأ فأدأند رشت ٚ معلۊلين ؤ اۊیه اهدا بۊکۊند.

گۊلسار ٚ شهرک ٚ طراحي-أ دۊکتۊر علي‌آبادي أنجام بدأ کي پيشتر ايصفهان ٚ شاهين‌شهر-أ ني طراحي بۊگۊده‌بۊ. أ شهرک ٚ پيلئکي اي ميليۊن ؤ هفتصدهيزار مترمۊربع ايسه ؤ ۱۵۰۰۰ نفر جمعيت ٚ وأسي طراحي بۊبؤسته کي اۊ زمات ۱۵۰۰ ته ويلايی خانه ؤ ۱۷۰۰ ته آپارتمان-أ شامل بؤستي.

## سربس
جرگه:رشت ٚ محله‌ئن
آج بیشه

**حاجی بیشه یا آج بیشه گوذشته میئن ایته از آبادیهای ابتدای جادیه [[رشت]] به [[لاجان]] بو ولی امروزه در محدودیه شهر [[رشت]] قرار داره.**

رده : جوغرافی
سنگ سازی

**محلیه سنگ سازیه [[رشت]] در بولوار ایمام حد فاصل بین میدان "[[مصلی]]" تا "[[آب و برق]]" واقع ببوسته. کوچه های مهم آن [[سندی]] (شهرک شهید منتظری)، [[آهکی]] و [[فرشته]] ایسئده. کارخانانه [[پارس خزر]] و [[پارس شهاب]] در ا منطقه میئن واقع ببوسته.**

رده:جوغرافی
احمد گوراب

**احمد گوراب قبلنان ایته از آبادی‌های بین راه [[رشت]] به [[فومن]] بو ولی امروزه روز در محدودیه شهر [[رشت]] قرار بیگیفته و خیلی از فروشگان و  لوازم ساختمانی نمایشگان اویه قرار داریدی. ا جیگا در [[غرب]] [[شهرستان رشت]] واقع ببوسته .**

رده: جوغرافی
جاده لاکان

**جاده لاکان ایته قدیمی جاده ایسه در جهت جنوب شهر [[رشت]]  که تعدادی از روستان و آبادیان اطراف رشته به شهر مرتبط می‌سازد. ا روزانه  شهر رشت  مسیر جاده لاکان توسعه زیادی پیدا گوده که هوتویی ایدامه داره.

ا جاده اخره کاری به [[شهر صنعتی رشت]] و [[جاده تئران]] وصلا به.[[دانشکدیه کیشاورزی دانشگاه آزاد ایسلامی]] واحد رشت هم ا جاده مین قرار بیگیفتیه.**

رده:جوغرافی
گۊلشن ٚ حمؤم

**گۊلشن ٚ حمؤم** بنايي ايسه قاجار ٚ زمت ٚ شي گه لاجؤن ٚ ميدؤن ٚ محله ميئن ؤ لاجؤن مچچدجامع ؤ چارپادشا مچچد ٚ جۊلؤ قرار دأنه. اي حمؤم به دستۊر **سيدحسين کيا** بي ٚ پيش ٚ والي ايحداث بۊبؤ ؤ فتحعلي‌شاه ٚ زمت ٚ ميئن مرمت ؤ بازسازي بۊبؤ. اي حمؤم دأميشک چندين‌ته خزينه ؤ حؤضچه دأشت. گۊلشن ٚ حمؤم سال ۱۳۳۴ ميئن ؤ ۱۴۴۲ شۊماره أمرأ به ايران ٚ فرهنگي ميراث ٚ سازمان ٚ ميئن به ثبت برسئه. اي بنا أصلي مصالح-أ سارۊج ؤ آجۊر ؤ آهک ٚ گل تشکيل دئنن. سال ۱۳۴۴ ميئن حافظ ٚ خيابؤن (سردار جنگل) ٚ ايحداث ٚ پيشي ۷۳۸ مترمۊربع زيربنا دأشت ولي ايحداث ٚ زمت اي بنا تخريب بۊبؤ ؤ اين ٚ زيربنا ۶۴۵ متر مۊربع-أ برسئه. سال ۱۳۶۹ زلزله مؤقع اين ٚ سۊتۊنؤن ؤ طاقؤن گه خيابؤن ٚ ديمه ميئن بي‌ايستفاده بۊ بکألسه.

## سربس

جرگه:لاجؤن
چارپادشا مچچد

left|thumb|مزار چهار پادشا
**چارپادشا** ايته بۊقا ؤ مچچد ايسه گه گيلان ٚ لاجؤن مئن نهأ ؤ تشکیل ببوسته از چندین قبر و مسجیدی که به اون وصل ایسه. ا مجموعه چند تا اوتاقیدی کی کنار همدیگر نهادی و ایته ایوان  كه در سمت شومالی اوتاقان و در راستای اوشان نها. قدیمی‌ترین قبر اویه موتعلّق ایسه به "سید خوركیا" یا "خرم كیا" . بقیه قبران پس از جنگ سال 791 ه. ق. رشت میئن كه به كوشته‌بوستن چندنفر از حوكّام كیایی مونجر ببوسته ، به ا محلّ اینتقال و کنار قبر قدیمی دفنا بستده. علت ا نام نهان انه كه ا قبرانه به "سید خوركیا"، "سیدعلی كیا"، "سیدرضی كیا" و "سیدیحیی كیا" نسبت دهیدی. البتّه قبر "سید یحیی کیا" به‌صورت سیوا و در ایته دیگه بنا واقع در شرق بنای اصلی دفن ایسه. ا بنا تازگیها تعمیر ببوسته و شکل جدیدی پیدا گوده . از زیباییان ا بنای به ظاهر ساده كه بام سوفالی داره. باید به صندوقان چوبی قبران هم ایشاره ببه كه هرایته در نوع خود، اوج هنر منبت‌كاری و گره‌چینیا رسانه. 

بوقعه چار پادشائان، موتعلّق به  صفویه دوره ایسه و دارای شماره ثبت ملّی 322 سازمان میراث فرهنگی و گردشگری كشوریه.

## سربس
جرگه:لاجؤن ٚ شأرستان ٚ تاريخي بينأئن
تئران محلان

{| style="border:1px solid #BED2E0; margin-bottom: 1em" cellspacing="0" cellpadding="5" width="100%"
| style="font: color:black" align="center" bgcolor="#D0E2EE" |**تئران محلان **
|-
| style="border-top:1px solid #BED2E0;" align="center" bgcolor="#FFFFFF" |

قدیم تئران از چار محله تشکیل ببوسته بو به ایسم های سنگلج، اودلاجان (عودلاجان)، بازار و چاله‌میدان. در زمان ناصرالدین‌شاه قاجار چندین محلیه تازه در تئران چاگوده ببوسته به نام‌های: ارگ، چاله حصار، خانی آباد، قنات‌آباد، پاچنار، پامنار، گار ماشین، گود زنبورک‌خانه، صابون‌پزخانه، گود عرب‌ها و دروازه قزوین.

رده:جوغرافی
فرهنگسرای خانواده

**آدرس: میدان هلال‌احمر، خیابان گلستان 
[[تصویر:hk.jpg|left|thumb|خانواده فرهنگسرا]]

فرهنگسرای‌ خانواده در تاریخ ۱۹/۲/۸۰ آغاز به فعالیت بوگوده. بعد از اون که ساختمان مجتمع فرهنگیه گلستان  به [[سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران]] تحویل بدا ببوسته اونه ایسم به فرهنگسرای خانواده تغییر بوگوده.

ا فرهنگسرا‌ در حدود ۶۲۵۰ مترمربع زیر بنا داره و در چار طبقه‌، دارای سالونی با ظرفیت ۳۳۰ نفر برای برگوزاری [[کنسرت]] و دیگر برنامان ، [[آمفی ‌تئاتر]] با ظرفیت ۳۳۰ نفر برای نمایش [[فیلم]] و [[تئاتر]]، کیتابخانه‌ مجهز به قرائت خانه‌های مجزا برای مردکان و زناکان ، بخش مرجع با حدود ۴۶۵۳ جلد کیتاب‌، کلاس‌های آموزشی هونرهای دستی و تجسمی‌، آموزش [[زبان انگلیسی‌]]، آموزش [[علوم قرآنی]]‌، [[آموزش کامپیوتر]] و هتو کانون‌های [[همیاران جوان‌]]، [[نجوم]]‌، [[خانواده ‌فردا]] و [[خانه‌داران موفق‌]]، مؤسسه علمی خانواده امید و ... ایسه.**

  کتاب اول

رده:هونر
پارک طالقانی

** طالقانی** یا **عباس‌آباد** پارک جنگلی، ایته از تئران پارکان ایسه. ا پارک در منطقیه ۳ شهرداری تئران ایستگاه مترو میرداماد نزدیکی و تپه‌های عباس‌آباد بوجور واقع ببوسته. بعلت اونکه در بولندی قرار بیگیفته ، هئنه ویسی چشم انداز خوبی به شهر تئران داره. قسمت جنوبی ا پارک دارای طرح حلزونی‌شکل ایسه و از درختان بلوط ایتالیایی پوشیده ببوسته.

رده:جوغرافی
تئران بوستان پردیسان

**پردیسان** (شهرک غرب بوستان جنگلی ) ایته از بوستانان بوزرگ و مشهور شهر تئران ایسه. از ایمکانات ا بوستان شا به موزیه تنوع زیستی، موزیه آب و باغ وحش اشاره گودن. ساختمان سازمان حفاظت محیط زیست ایران هم در قسمت جنوبی ا بوستان نها.

رده: جوغرافی
تئران پارک لاله

**پارک لاله از بوستانان بوزرگ شهر [[تئران]] ایسه. ا پارک در سال ۱۳۴۵ چاگوده ببوسته و قبل از اون ایته منطقیه نظامی بو  که برای اسب‌دوانی و رژه مورد ایستفاده [[ارتش]] قرار گیفتی. 



[[تصویر:biru.jpg|left|thumb|ابوریحان موجسمه در بوستان لاله]]


ا منطقه تا قبل از احداث پارک لاله، [[جلالیه]] نامیده داشتی. ا پارک ۳۵ هکتار  مساحت داره. ا پارک میئن گونه‌های متفاوت گیاهی موجود ایسه که موهمترین اوشان عبارتده از: [[چنار]]، [[اقاقیا]] و [[کاج تهران]]. 

==موقعیت جوغرافیایی==


ا پارک در محدودیه منطقه ۶ شهرداری تئران واقع ببوسته  و از شمال به خیابان [[دکتر فاطمی]]، از جنوب به [[بولوار کشاورز]]، از غرب به [[خیابان کارگر]] و از شرق به خیابان [[حجاب]] محدودا به. در همسایگی ا بوستان، [[موزیه هونرهای معاصر]]، [[موزه فرش ایران]] و [[هتل لاله]] نهاده.

ضلع جنوب شرقی ا پارک به سبک پارک‌های [[ژاپنی]] طراحی ببوسته و دارای [[آب‌نما]] و نهرهای مارپیچ ایسه. در خیابان‌های شمالی پارک محوطه میزهای شطرنج‌ واقع ایسه. زمین‌های ورزشی پارک شامل زمین‌های [[بسکتبال]] و [[والیبال]] هم در ضلع شمالی نها. در ا پارک همچنین ایته [[مرکز تئاتر عروسکی]]، ایته کیتابخانه زیر نظر [[کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان]] و ایته مسجید دایر ایسه. 

انواع و اقسام موجسمان اپارک میئن وجود داره . که معروفترینشان [[خیام]] و [[ابوریحان بیرونی]] ایسه**.

رده:جوغرافی
ایسلامشهر

left|thumb|تئران نقشه

## اسلامشهر شهرستان بخشان و دهستانان

**بخشان

*[[بخش مرکزی]] 
*[[بخش چهاردانگه]]

شهران

*[[شهر ایسلام‌شهر ]]
*[[چهاردانگه]]
*[[احمد اباد مستوفی]]

دهستانان

*[[فیروزبهرام دهستان]]
*[[ده‌عباس دهستان]]

روستان

* [[فیروزبهرام]] روستا 
*  نصیرآباد. ا روستا  کمتر از ۳ خانوار داره.
* [[ترشنبه]]روستا 
* [[گلدسته (اسلام‌شهر)]]روستا 
* [[شمس‌آباد (اسلام‌شهر)]]روستا 
* [[شاطره]]روستا 
* [[بهرام‌آباد]]روستا 
* [[حسین‌آباد سیاه‌آب]]روستا 
* [[ده‌عباس]]روستا 
* [[کرک‌اینکچه]]روستا 
* [[سیمون]]روستا 
* لهک. ا روستا  کمتر از ۳ خانوار داره و اطلاعات جمعیتی هم نداره.
* [[مهران‌آباد (اسلام‌شهر)]]روستا 
* [[نظام‌آباد (اسلام‌شهر)]]روستا 
* [[ایرین]]روستا 
* [[ملک‌آباد (اسلام‌شهر)]]روستا 
* [[چیچکلو]]روستا 
* [[علی‌‌آباد طپانچه]]روستا  
* [[بهمن‌آباد (اسلام‌شهر)]]روستا 
* [[رضی‌آباد حریری (اسلام‌شهر)]]روستا 
*  [[علی‌آباد طپانچه (اسلام‌شهر)]]روستا 
* روستا قلعه اکبربک. ا روستا  کمتر از ۳ خانوار داره و اطلاعات جمعیتی هم نداره.
*[[حسن‌آباد خالصه]] روستا**

## تاریخی و تفریحی جیگان
چیچك لو تپه،  مافین آباد تپه،  سالور تپه و ...

## ایسلام شهر دانگشان
* دانشگا آزاد 
* پیام نور دانشگا
پاکدشت

left|thumb|تئران نقشه

## مردوم و جوغرافی

## کشوری تقسیمان
* شهرستان پاکدشت بخش مرکزی
** حصارامیر دهستان 
** فرون‌آباد دهستان 
** فیلستان دهستان
شهر: پاکدشت

* شریف‌آباد بخش
** جمال‌آباد دهستان
** شریف‌آباد دهستان 
** كریم‌آباد دهستان 
شهر: شریف‌آباد

## تاریخی و تفریحی جیگان
امامزاده سبزپوش ، یخچال قدیمی در پیرداغلان پاكدشت و ....

## پاکدشت دانگشان
* دانشگا آزاد 

رده : جوغرافی
فرهنگسرای ابن سينا

left|thumb|ابن سینا فرهنگسرا - قانون
**ابن‌سینا فرهنگسرای‌  تنها فرهنگسرای‌ منطقه ۲ تئران ایسه که در سال۱۳۷۳ ، چاگوده ببوسته. ساختمان فرهنگسرا‌، که به صورت حیاطان قدیمی بیرونی و اندرونی با حوض آب کوچک  چاگوس ببوسته ، فعالیتان زیادی از قبیل [[علوم قرآنی]]‌، [[کامپیوتر]]، هونرهای دستی‌، هونرهای تجسمی و کلاس‌های [[موسیقی]] انجام به. کانون ادبی و هتو هم [[آمفی ‌تئاتر]] و [[گالری]] هونر از ایمکانات فرهنگسرا‌ ایسه که روز فیلمان ا آمفی ‌تئاتر میئن اکران به. ساختمان [[شهر کیتاب]] هم  کنار ا ساختمان نها.  پنج‌شنبه عصران، هم بازارچه هونر در فرهنگسرا‌ سالن بوجوری جیگایی ایسه که هونرمندان رشته‌های هونرهای مختلف در اویه به خرید و فروش و بحث و بررسی مشغول بده.**

رده:هونر
تئران پارکان

{| style="border:1px solid #BED2E0; margin-bottom: 1em" cellspacing="0" cellpadding="5" width="100%"
| style="font: color:black" align="center" bgcolor="#D0E2EE" |**تئران پارکان**
|-
| style="border-top:1px solid #BED2E0;" align="center" bgcolor="#FFFFFF" |

تئران بوستان ملت،
تئران بوستان لاله،
پارک المهدی،
ساعی بوستان،
پارک شهر،
قیطریه بوستان،
جمشیدیه بوستان،
تئران اندیشه بوستان،
تئران دانشجو بوستان،
تئران بوستان پردیسان،
بوستان نیاوران،
بوستان بعثت،
پارک طالقانی،
بوستان گفتگو،
چیتگر بوستان جنگلی،
لویزان بوستان جنگلی،
نصر بوستان جنگلی،
سرخه حصار بوستان جنگلی،
بوستان جنگلی توسکا

رده:جوغرافی
دماوند

left|thumb|تئران نقشه

left|thumb|دماوند
شاپور كتيبه و پايكولی كتيبه مئن جی زمان نرسی(293-302 م) جی ساتراپان دماوند ایسم برده ببوسته. چند تا دهه قبل نزديكیان دماوند شهر دو تا ظرف سوفالين قرمز رنگ بدون پايه به طور اتفاقی به دست بومو، قسمتی جی ظرف به شكل گوزن سر بو و هم هه جیگا مئن دو تا سكه جی فرهاد دوم(138 پ.م) و مهرداد دوم(88-123 پ.م) اشكانی كشف ببو. هتویی روی ایته مهر ساسانی كه دماوند مئن كشف ببو ایسم دمباوند حك ببوسته بو. ا مهر الانی  كلكته موزه مئن نگهداری به. اسلامی متون مئن هم ایسم ا محل به صورت دنباوند بومو. فردوسی شاهنامیا شا جزئ قديمی اسناد كه جی دماوند ایسم ببرده ، به شومار آوردن. فردوسی بارها جی ا شهر شاهنامه مئن ایسم ببرده و كوه دماوندا سيمرغ آشيانه ، آموزنده زال رستم پئر دانستی . دماوند سال 30هـ.ق مئن زمان خلافت عثمان به دست مسلمانان فتح ببو. 

  

## مردوم و جوغرافی

## بخشان و هستانان

## تاریخی و تفریحی جیگان

تار و ممج دریاچه،  اعلا چشمه،   قلعه دختر آب معدنی چشمه،معدنی البرز چشمه آب علی میئن، تیزآب چشمه،  شكرآب آبشار، گل زرد غار، جمعه سلجوقی مسجید، شیخ شبلی مقبره و ...

## دماوند دانگشان
* دماوند دانشگا آزاد
رباط کریم

left|thumb|تئران نقشه

left|thumb|رباط کریم
## مردوم و جوغرافی

## کشوری تقسیمان
* شهرستان سلطان اباد بخش مرکزی
** امامزاده ابوطالب دهستان 
** منجیل آباد دهستان 
** وهن اباد دهستان
شهر: سلطان اباد

*  گلستان بخش
** میمنت دهستان 
** صالح‌آباد دهستان (رباط کریم)
شهرها: گلستان، صالح آباد و نصیرآباد

*  بوستان بخش
** اسماعیل آباد دهستان 
** همدانک دهستان 
شهر: نسیم‌شهر
شهرك:قلعه مير

## تاریخی و تفریحی جیگان

## رباط کریمدانگشان
* دانشگا آزاد 

## عکسان




Image:b61.jpg|رباط کریم شهرستان
ری

left|thumb|تئران نقشه

## مردوم و جوغرافی

ری ایته جی ايران باستانی جیگان با آثاری جی هیزارهان چارم و پنجمقبل ميلاد ایسه. درباریه پيدايش ری شهر باستانی ، مانند ديگر باستانی شهران ، افسانان موتفاوتی وجود داره. اونه چاگودن ایبار به شيث بن‌آدم(ابوالبشر) نسبت دهیدی كه منوچهر اونا از نو چاگود و گاهیم به هوشنگ كيومرث زای. 

ری ایسمه جی ساسانيان دوره به بعد بر ا شهر بناده . اسلامی دوره مئن ری ایته پناهنگاه بو بنی‌اميه فرمانداران ره.  با اون كه شهر ری بر اثر چند تا زلزله (مثل زلزله 236 ق/ 850 يا 851 م) ويرانا بو و تركان يورش هم به اون  آسيبان فراوانی وارد بوگود، هوتویی پايدار بمانسته. ری  سال 617 هـ.ق  مئن مورد حملیه وحشيانیه موغولان قرار بیگیفت و علاوه بر قتل‌عام مردوم اونه بناهان هم با خاك يكسانا بو. ری کمی بعد اون ازنو رو به آبادانی بنا و ایبارده سال 786 هـ.ق مئن به وسيلیه تيمور سپاهيان به ويرانه‌ای تبدیلا بو و جی اون به بعد روی آبادانی به خود نیده.

## بخشان و هستانان

*شهرستان ری بخش مرکزی
** غنی‌‌آباد دهستان
** عظیمیه دهستان
شهران:شهر ری
 
* کهریزک بخش
** قلعه نو دهستان
** کهریزک دهستان
شهران: کهریزک و باقرشهر

*فشاپویه بخش
** حسن‌آباد دهستان
** کلین دهستان
شهران: حسن‌آباد

## تاریخی و تفریحی جیگان
**[[ایرج  قلعه]]، [[تبرك قلعه]]  ، [[نقارخانه برج]] ، [[شهر سلجوقی بقایا]] ،  [[طغرل برج]]، [[ هارون زندان]] ،[[ گبری تپه]] ، [[ حضرت عبدالعظیم آستانه]] ، [[بی بی شهربانو بوقعه]] ،[[قصاب  جوانمرد بوقعه]] ، [[امامزاده هادی]] ، [[ابن بابویه]] ، [[چشمه علی تپه]] ،[[ بی بی زبیده بوقعه]] ، [[ابوالحسن بوقعه]] ، [[شیخ صدوق بوقعه]] ، [[عباس بوقعه و ابراهیم]] ، [[عین و غین بوقعه]] ، [[عقیل بوقعه و هادی]] ، [[میل تپه]] ،[[گبری  قلعه]] و ....**
## ری دانگشان
* ری دانشگا آزاد
ساوجبلاغ

left|thumb|تئران نقشه

## مردوم و جوغرافی

## بخشان و هستانان
* شهرستان ساوجبلاغ بخش مرکزی
** سعیدآباد دهستان 
** هیو دهستان 
شهران : هشتگرد و شهر جدید هشتگرد و کرد آباد

* طالقان بخش
** بالا طالقان دهستان
** پائین طالقان دهستان 
** میان طالقان دهستان 
شهر: طالقان

* چندار بخش
** برغان دهستان 
** چندار دهستان 
شهر: کوهسار

* چهارباغ بخش(ساوجبلاغ)]]
** چهاردانگه دهستان (ساوجبلاغ)
** رامجین دهستان 
شهر: چهارباغ

## تاریخی و تفریحی جیگان

**[[ كله سنگ  غار]]، [[برج غار]] ، [[غاران هیو]]،[[  آب معدنی عسلك]] و[[ لمبران]] و [[سرب جوستان چشمه]]،  [[روستای اوچان آبشاران]]، [[جوستان]] ، [[اورازان]] ، [[كركبود]]، [[آسكان]] و [[عسلك]] ، بـُقاع [[سید شرف الدین]] ، [[جوستان]] ، [[بادامستان]] ، [[تكیه ناوه و كش رود]] ،  [[گورستان زردشتیان]] آثار تاریخی،[[ پل چوبی]] ، [[اسفاران]]،[[ حسینیه قدیمی جوستان]] ،[[كیا  قلعه]] ، [[خشت و گل بوقعه]] ،[[طالقان  پاسگاه]] ، [[آیت الله طالقانی منزل]] ،[[تپه  موشلان]] ،[[ایمام  كاروانسرا ]]، [[ایمامزاده جعفر هشتگرد]] و ... ، [[اوان دریاچه]] و ....**

## ساوجبلاغ دانگشان
* دانشگا آزاد
شمیرانات

left|thumb|تئران نقشه

## مردوم و جوغرافی

## بخشان و هستانان

## تاریخی و تفریحی جیگان

**دیدنی جیگان**
*نیاوران کاخ 
*سعدآباد كاخ
*باغ فردوس عیمارت 
*فرمانیه عیمارت و باغ 
*حضرت ابوالفضل سقاخانه
*كامران میرزا عیمارت 
*خواجه احمد مقبره
*خواجه موسی مقبره 
*سید میر سلیم مقبره 
*ضحاك قصر
*تاج الدی قبر
*دختر ضحاك قلعه
*كله قندی تپه
*حصارك تپه
*قصران آتشگاه

**طبیعی جاذبان** 
*توچال
*پلنگ‌چال پناهگا
*شیرپلا پناهگا 
*دوقلو آبشار
*اسون آبشار
*پسنگ آبشار 
*سوتك آبشار 
*منظریه آبشار 
*سد لتیان دریاچه

**مذهبی جیگان**
*ایمامزاده صالح 
*ایمامزاده قاسم 
*بوقعه سلطان
*ایمامزاده ابوطالب 
*ایمامزاده اسماعیل زکریا 
*ایمامزاده سید محمد ولی
*ایمامزاده عزیز
*ایمامزاده علی اکبر 
*ایمامزاده مطیب 
*ایمامزاده معصوم صالح 
*نیاوران تكیه 
*ظهیرالدوله گورستان
*قیطریه گورستان
*زردشتیان گورستان 

## شمیرانات دانگشان
* دانشگا آزاد
فیروزکوه

left|thumb|تئران نقشه

## مردوم و جوغرافی
left|thumb|فیروزکو

## بخشان و هستانان
*  شهرستان فیروزکوه بخش مرکزی
** پشتکوه دهستان (فیروزکوه)
** شهرآباد دهستان 
** حبلرود دهستان 
شهر: شهر فیروزکوه

* ارجمند بخش
** قزقانچای دهستان 
** دوبلوک دهستان
شهر: ارجمند

## تاریخی و تفریحی جیگان
**[[سد لار دریاچه]]، [[آهنگ]] ،[[ دریاچه زیاد]]،  [[قلعه دختر چشمه]]، [[امامزاده هاشم]] ، [[رودافشان غار]] ، [[بورنیك غار]] ، [[آب علی پیست ]]، [[تنگ واشی حجاریان]] و**

تنگیه واشی ، خمده چشمه آب معدنی ، آب چمن حصاربن ، حبله رود  حاشيه رودخانه  و شكار ممنوع منطقه كاوه ده  و ایمامزاده اسماعيل ،طرود سرخ قلعه ، گدوك كاروانسرا- شا عباسی رباط

## فیروز کوه دانگشان
* فیروز کوه دانشگا آزاد 

## جور وا جور
فیروزکو فرمانداری

## عکسان



Image:b50.jpg|شا عباسی رباط
Image:b511.jpg|طرود سرخ قلعه
Image:b521.jpg|بورنیک غار
Image:b53.jpg|خمده چشمه آب معدنی
کرج

**کرج** ايته جه ألبۊرز ٚ اۊستان ٚ شأران ؤ اۊن ٚ مرکز ايسه کي کرج ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش مئن نهأ. أ شأر ۱,۵۹۲,۴۹۲ نفر جمعيت ٚ أمرأ ايران ٚ چارؤمي شأر ؤ مئني‌خۊرتاو ٚ بيس ؤ دۊوؤمي شأر جمعيت ٚ نظر ٚ جه ايسه. کرج ۱۶۰ کيلۊمتر مربع پيلئکي أمرأ، مرکزي ألبۊرز ٚ کۊهان ٚ مئن نهأ. کرج ألبۊرز ٚ اۊستان ٚ تشکيل ٚ پيش، ايته جه تئران ٚ اۊستان ٚ شأران بۊ ؤ ألبۊرز ٚ اۊستان ٚ تشکيل ٚ أمرأ اۊن ٚ مرکز بۊبؤسته. أ شأر خۊ مناسب جۊغرافي جيگا ؤ خۊ صنعتي شأرکان ؤ تئران ٚ نزديکي وأسي پۊر مۊهاجر گيره ؤ تئران ٚ پسي ايران ٚ دۊوؤمي مۊهاجرگير شأر ايران ٚ مئن ايسه ؤ ايران ٚ همه‌ته اۊستانان ؤ شأران ٚ مردۊم اۊن ٚ مئن زيوده، هأنه وأسي أ شأر-أ *کۊچي ايران* ني گده. أ شأر جمعيت ٚ رؤشد پۊر بۊجؤره ؤ ۴/۷ درصد سالانه رؤشد ٚ أمرأ ايران ٚ پيله شأران ٚ مئن أول ايسه.
left|thumb|کرج ٚ نخشه

## دئني جيگایان
بقایانه دوره اشكانی و ساسانی آتشكده سنگی تخت رستم، شاهزاده سلمان اشتهارد بوقعه، امامزاده رحمن بوقعه و زید پلنگ آباد اشتهارد، سلیمانیه كاخ، سد امیركبیردریاچه، وله چشمه، شاهدشت چشمه، گله گیله چشمه، پیچه آدران آبشار، خورپیست، دیزین پیست، دیزین پیست اسكی روی چمن، یخ مراد غار، شهرستانک كاخ، وكیل قلعه، میدانک برج، هلجرد مسجید و حمام، صمصام  قلعه، شاه عباسی پورد، سنگی گچسر برج

## کرج دانگشان
* کرج دانشگا آزاد 

## سربس
نظر اباد

left|thumb|تئران نقشه

## مردوم و جوغرافی نظراباد شهرستان

نظرآباد غربی ترین شهرستان ایسه اوستان تئران میئن که نزدیکی ساوجبلاغ شهرستان واقع ایسه. مرکز ا شهرستان نظرآباد شهر ایسه. جی سال ۱۳۸۱ به شهرستان تبدیل ببو. ا شهرستان جی آب و هوایی نظر کشاورزی واسی خوب ایسه. نزدیکی ا شهر ورجه، سپهر شهرک صنعتی قرار داره. ا شهرستان قدمتی حدود نه هیزار سال داره. زبان مردم ا شهرستان تورکی و فارسی ایسه.

## بخشان و هستانان

* شهرستان نظرآباد بخش مرکزی
** احمدآباد دهستان (نظرآباد)
** جمال الدین دهستان (نظرآباد)
** نجم‌آباد دهستان 
شهر: نظرآباد

* تنکمان بخش
** تنکمان جنوبی دهستان 
**تنکمان شمالی دهستان (مرکز: بختیار)

## تاریخی و تفریحی جیگان

## نظراباد دانگشان
* دانشگا آزاد 

## جور وا جور
 نظراباد فرمانداری
## عکسان



Image:b03.jpg|نظراباد جاده
ورامین

left|thumb|تئران نقشه
ورامين آبادانی بعد ويرانا بوستنه  ری توسط موغولان و تيموريان شروع ببو. مردوم ری بعد خرابا بوستنه ا شهر به ورامين نقل مكان بوگودده. ا شهر همواره ایته جی مراكز تجمع شيعيان بو. ورامين ایمروزه ایته جی پیله شهران اوستان تئران به شومار ایه و به عونوان ایته جی شهركان اقماری مطرح ایسه. 

## مردوم و جوغرافی
ورامین شهرستان جی شهرستانان اوستان تئران و  ۳۵ کیلومتری تئران جنوب شرقی مئن واقع ببوسته. ا شهرستان مرکز ، شهر ورامین ایسه . ورامین شهرستان جی  شومال غربی و غرب به ری شهرستان و جی جنوب به اوستان قم وصل ایسه.

جمعیت ا شهرستان به طور کل حدود 542832 هیزار نفر برآورد ببوسته. ورامین شهرستان  ۲۴۳۱ کیلومتر مربع وسعت داره و دارای ۱۹۵ روستا و ۵ تا دهستان و ۳ تاشهر ایسه . پراکندگی جمعیت شهرستان به ا صورت ایسه که ۳۲۰۰۰۰ نفر شهرنشینده و ۲۴۰۰۰۰ نفر هم روستانشین ایسده.

**طایفان**

هداوند (شیرکوند )، نوش آبادی (جی موهاجران نوش آباد کاشان ) ، حسینی نقوی ، منصوری ، سیاه منصوری ، ترک ,خانی، تاجیک ،  میرزایی,سنگینیان,بوربور, تات ، پازوکی و عرب ، ،شیرازی، کنگرلو(كنگرلو ها جی موهاجران نخجوان و ايروان ) و خرجی و تاجيك زاده  پيشوا میئن و مانی جی طوایف ا منطقه ایسده. طایفیه باجمالو رستمی که ساکن اصلی رستم آباد روستا ایسده و تا 500 سال سکونت ا طایفه ا روستا مئن ایسه.

## بخشان و هستانان
* شهرستان ورامین بخش مرکزی
**  بهنام پازوکی جنوبی دهستان
**  بهنام وسط شمالی دهستان
شهر: شهر ورامین

* جوادآباد بخش
** بهنام عرب جنوبی دهستان 
** بهنام وسط جنوبی دهستان 
شهر: جوادآباد

* پیشوا بخش
** بهنام سوخته جنوبی دهستان 
** عسگریه دهستان 
شهر: پیشوا

* بخش قرچک
** قشلاق جیتو دهستان 
** ولی آباد دهستان 
شهر: قرچک

## تاریخی و تفریحی جیگان

**[[امامزاده یحیی]] ،[[ورامین  مسجید جامع]] ، [[علاءالدین برج]] ،[[پیشوا  امامزاده جعفر ]]،[[ شاهزاده حسین بوقعه]] ،[[ كوكب الدین مقبره]] ،[[ دق كشكولی غار]] یا[[افغان  زندان]] و [[ایرج قلعه]] ، [[بهرام قصر]] ، [[قلعه نازین]] و ...**

## ورامین دانگشان
* ورامین دانشگا آزاد 

رده : جوغرافی
چاله‌میدان

**چاله‌میدان ایته از قدیم جیگان [[تئران]] ایسه. ا جیگا هم که قبلنان در دوریه [[صفویه]] میئن اونه خاکه برای حصارکشی تئران مصرف بوگودده ، تقریبا وضعیتی مثل [[چاله حصار]] داره و جای تخلیه تئران زبالان به حیساب امویی، ا محله محدودا به ، به چهل تن جنوب بازار  و [[امامزاده سید اسماعیل]] و [[مال فروشان میدان]]،[[امین‌السلطان میدان]] ، [[گومرک]] ، [[خانی‌آباد]] ، [[دروازه غار]] و [[پاقاپوق]] (اعدام میدان ) .**

رده: جوغرافی
پاچنار

**پاچنار ایسمه چند تا جیگا ایسه [[ایران]] میئن:

*پاچنار ایسم ای جایه [[تئران]] میئن.
*پاچنار ایسمه ای جایه [[ایصفهان]] میئن
*پاچنار ایسم [[دژی]] ایسه در محلیه [[اسفنجان]] شهر [[سمنان]]
*پاچنار ایسم ایته از [[کرمان]] چشمه‌های آب گرمه
*پاچنار ایسم [[معدنی]] ایسه در منطقیه [[جیرنده]] اوستان [[قزوین ]]
*پاچنار ایسم  [[ورامین]] میدان مرکزی شهره  در اوستان تئران میئن
*پاچنار ایته دهی ایسه در ۳ کیلومتری [[لوشان]] . [[گیلان]] میئن**

پاچنار ایسم ایته جی روستاهان كلشتر دهستان ، رودبار شهرستان بخش مرکزی ایسه اوستان گیلان مئن جی کیشور ایران .

رده: جوغرافی
پامنار

**ایته از قدیمی جیگان ایسه [[تئران]] میئن** 
پامنار در محدودیه تئران منطقیه 12 شهرداری نها.و قسمتی از محلیه قدیمی اودجالان ایسه .

ا جیگا مرکزیت اونه منار ایسه منار پامنار ماله قرن سیزده ایسه و 1334 میئن با شوماره 410 جزء  ایران آثار ملی فهرست ثبت ببوسته.

سال 1302خورشیدی میئن به عونوانه اولین محلیه تئران اویه خط تلیفون کشیده ببوسته

ا روزانه پا منار تبدیل ببوسته به بورس فروش  فنس ، ایرانیت و طلق.

رده: جوغرافی
دروازه قزوین

left|thumb|دروازه قزوین قاجار دوره
left|thumb|باز سازی ببوستیه دروازه قزوین
مشهورترین و معروف ترین دروازیه تئران بو در عصر قاجار. ا دروازه خود شوهرتا  مدیون سفر جهانگردان و اروپائیان ایسه  که به تئران سفر گودیدی و به دلیل اون که همه اوشان تقریبن از ا دروازه وارد شهر بوستیدی، هانه ویسی خوشانه سفرنامه میئن زیاد از ا دروازه صحبت کونیدی. ا دروازه محل الانی  تقریبا خیابان قزوین کنونی ابتدا  بو که در حدود یک سال ایسه تئران شهرداری  تصمیم به بازسازی اون بیگیفته ا دروازه به خاطر اون که اوله جاده قزوین نهابو به ایسمه دروازه قزوین معروفا بوسته.

رده: جوغرافی
تئران پارک ملت

left|thumb|پارک ملت آب نما
left|thumb|پارک ملت مجسمه مادر

**پارکˇ ملت**؛ تئران پیله ترین پارک شهری ، با کامل ترین ایمکانات تفریحی پارک ایسه. که در کنار جمهوری اسلامی ایران سازمان صدا و سیما (جام جم) در ولیعصر خیابان  قرار داره  موجسمانی بامضامین گوناگون با الهام گیفتن از ایسم یا تصویر ایران علمی و ادبی شخصیتان در بخش پارک ورودی خوش آمدگوی مراجعه کونندگان ایسه .

رده:جوغرافی
اودلاجان

**عودلاجان یا اودلاجان ایته از قدیمی محلانه که [[تئران]] میئن نها.



اودلاجان ایسمه واگردان بوگودیه  آو-دراجین که  [[تئران]] [[تاتی]] بومی زوان میئن به  معنی «جایی کی اب تقسیم کونیدی» ایسه دانیدی. بعضیام هم ایسمه ا جیگایه تلفظ «عبدالله جان» به لهجیه [[کلیمیان]] دانیدی.


ا جیگا در محدودیه خیابانان [[پاکنار]] ، [[سیروس]] ، [[چراق برق]]([[امیر کبیر]]) و [[بوذجرمهری]] نها.

قدیمه عودلاجان با داشتن 2619 تا خانه و 1146 تا [[دوکان]] پیله دانه ترین محلیه شهر و مرفه نیشین بو.

قبلنان ساکنان اویه بیشتر [[کلیمی]] بون و [[زرتشتیان]] هم اویه زیندیگی گودیدی.**

رده: جوغرافی
سنگلج

**سَنگِلَج** ایته از قدیمی محلانه که تئران میئن نها.

سنگلج  تآتر ایته از قدیمی‌ترین ایران تئاتر سالونان ایسه که هنوزم مشغول بکار ایسه.

یه عیده ای سنگلج ایسمه واگردان بوگودیه «سنگ رج» دانیدی. رج به معنیه ردیف ایسه و اصطلاح سنگ رج مربوط به سهم گودنه آب با سنگ پاران بو.

رده: جوغرافی
ساعی بوستان

left|thumb|پارک ساعی

**ساعی پارک** به صورت جنگلی در سال ۱۳۲۹، به همت مهندس کریم ساعی،  تئران دانشگاه اوستاد ، بنیان گوذاری ببوسته . در سال ۱۳۳۱، بعد از این که هواپیمای حامل مهندس ساعی سقوط بوگوده و در گوذشت مهنس ساعی او جنگل ( وابسته به وزارت کشاورزی)به هو صورت باقی بمانسته . بعد از اینکه تئران توسعه پیدا گوده در سال۱۳۳۷،ساعی جنگل  به تئران شهرداری  واگوذار ببوسته و در سال ۱۳۴۱، با تلاش سازمان پارک ها تجهیز و تبدیل به پارک عمومی ببوسته. که از جنوب به گلبرگ کوچه , از شرق به خالد اسلامبولی خیابان, از غرب به ولیعصر (عج) خیابان  و از شومال به ساعی کوچه ختما به. پارک وسعت  ۱۲۰۰۸۲ متر مربع (۱۲ هکتار ایسه) و دارای شش تا ورودیه . پارک میئن طی چاگودنهای چند باره‌، آبشار، جوب و برکان چاگوده ببوسته و ایته قسمت از فضای سبز اون به باغ ژاپنی معروف ایسه و پرندگان آبزی هم در اویه نگه‌داری بده که زیبایی خاصی به پارک دهده.
خرگوش‌، طوطی وحشی‌، سنجاب‌، غاز، مرغابی‌، قوچ ارمنی‌، اردک‌، مرغ عشق‌،فنچ‌، قو،قرقاول‌، بلدرچین‌،کبک‌، مرغ و خروس‌، مرغ چینی پشمالو، کبوتر، لاک‌پشت‌، طاووس و مرغ شاخ‌دار از گونه‌هایی ایسدکه در حدود سال‌های ۱۳۷۶ - ۱۳۷۷ ، اوشانه به ا پارک باوردده و حیوانات وحشی‌ای که ا پارک میئن زیندگی گودیدی هم به پردیسان پارک  مونتقلا بوستده. أ پارک     پوشش گیاهی هم شامله چنار، تئران کاج‌، شیرازی سرو‌، نقره‌ای سرو‌، بادبزنی سرو‌، تبری سرو‌، برگ‌بو درخت ، افرا درخت ، ماگنولیا، نارون‌، سدروس درخت‌، یاس وحشی‌، ژنیگو، زال زالک‌، اغوز و سیب درخت ایسه.

رده:جوغرافی
پارک شهر

left|thumb|پارک شهر
**پارک شهر** در غرب امام خمینی (ره ) میدان  قرار بیگیفته . فضای سبز قابل توجه پارک شهر در منطقه مرکزی شهر به عونوان ایته از قدیمی ترین پارکان تئران علیرغم این که خیلی خوب تو دید نیه بخاطره همجواری با ایران باستان موزه ، کتابخانیه ملی و خیلی دیگه از جیگان  موهم اداری و تاریخی از موهمترین مراکز فرهنگی منطقیه مرکزی به حیساب ایه .

رده:جوغرافی
قیطریه بوستان

left|thumb|پارک قیطریه

**قيطريه پارک** بافتی جنگلی داره و با مساحت 000/103 متر مربع در انتهای قیطریه خیابان  ببوسته .

رده:جوغرافی
تئران دانشجو بوستان

left|thumb|تئاتر شهر
**[[تئران]] پارک [[دانشجو]] خیابان [[انقلاب]] و در نزدیکی [[ولیعصر چهارراه]]  ( خیابان ولیعصر تقاطع) در همسایگیه مجموعیه [[تئاتر شهر]] قرار داره.

ایسم اولیه ا پارک  «پارک پهلوی» بود که ایته زمینه میئن  به مساحت ۳۲۰۰ متر مربع چاگوده ببوسته و شامل سالون تئاتر شهر، کیتابخانه‌ دانشجو،کودکان‌ زمین بازی ، سرویس بهداشتی و [[بوفه]] ایسه.

در ا پارک درختان [[چنار]]،[[ کاج]]‌، [[نارون]]‌، [[ترون]] و... قرار داریدی.

حوادث تاریخی زیادی  ا پارک میئن اتیفاق  دکفته.**

رده:جوغرافی
بوستان بعثت

left|thumb|بعثت پارک

'''پارک بعثت  تهران جنوب  با مساحتی حدودای 53 هکتار . و از سال 1352 مورد بهره برداری قرار گرفته 

پارک  دارای دو دریاچه واز تفریحات ان قایقرانی ' چرخ وفلک قطار دور پارک میباشد این پارک از جنوب به بزرگره بعثت از غرب به ترمینال جنوب از شمال به محله باغ اذری واز شرق به خیابان صابونیان منتهی می شود 

رده:جوغرافی
چیتگر بوستان جنگلی

**چيتگرˇ پارک** ایته زمین پور از دار و درخت  هتویی ایته دوچرخه سواری پیست ویژه از شومال به چیتگر زمینان از جنوب به کرج بزرگراه  ، از غرب به پیکان شهر و از شرق به منطقیه خرگوش دره محدودا به . چیتگر پارک  از پیله ترین پارکان جنگلی اوستان ایسه که در ویشتر فصلان سال از اون ایستفاده به.

رده:جوغرافی
لویزان بوستان جنگلی

**لَویزان** بوستان جنگلی ایته ازشهر تئران بوستانان جنگلی  ایسه. ا پارک با وسعتی معادل ۱۰۰/۱ هیکتار از شومال به قوچک ، از جنوب به شمس آباد ، از غرب به ده لویزان و از شرق به پادگان خاتم‌الانبیاء محدودا به. لویزان پارک  هم از گردشگاه‌های بزرگ اوستان ، به ویژه شهر تئران به حیساب ایه.

رده:جوغرافی
سبز ٚ میدان (رشت)

left|thumb|رشت ٚ سبز ٚ مىدان
left|thumb|رشت ٚ سبز ٚ میدان
**سبز ٚ میدان** یا **سٚوز ٚ میدان** ايته قديمي میدان ايسه کي رشت ٚ شأر مئن نهأ ؤ رشت ٚ شأرداري نيزيکي نهأ ؤ علم‌الهدی خيابان ٚ أمرأ شأرداري میدان-أ فأرسه. 
سبز ٚ ميدان ايته ناحيه نامه کي قديمان دۊ ته اۊستاسرا ؤ کياب ٚ بین واقع بۊ ؤ سبزه زاری بۊ کي تا چۊمارسرا محله ايدامه دأشتي.

## سبز ٚ میدان ٚ باره
اوله أ سبزه زاران ایته ابگاه نهابو و در کنار اون ایته قبرستان که مجرمانه بعد از اعدام گودن اویه چالا گودید. در دوران سلطنت ناصرالدین شاه خان های فومن و شفت ناچار ببوستیدی کوچ بوکونید رشت ٚ میئن اوشان قسمتی از پیر سرایه که ایته بازار چه هم اونی میئن نهابو بهدیدی و خانه های مسکونی اونه میئن چاگودید.

أ میدان در زمانی که محمد ولی خان تنکابنی(نصرالسلطنه ، سپهدار اعظم ، سپهسالار اعظم) حوکومت گودی در دوره  سلطنت مظفر شاه قاجار باز سازی ببوسته بو .اونه گورستانه متروکا گود ، اونه ابگاهه که یالانه اب گیری نبوستی و فقط از طریق اب باران ابگیری بوستی و تبدیل به لجنزار ببوسته بو با زباله های شهری پورا گود.و از هو زمان گردشگاه عمومی محسوب بوستی.

بعد ها سبزه زاران حوالی سبزه میدان تبدیل به خیابانبیستون(طالقانی فعلی) ببوسته، و جای او ابگاه همسینما چاگودیدی.

در حال حاضر دارای فضای سبز ، کتابخانه عمومی ، و تندیسهایی از مشاهیر گیلان زمین : شیون فومنی ، پروفسور فضل الله رضا ، دکتر محمود بهزاد ، پروفسور مجید سمیعی و .. ئیسه.'''

## تاتايي‌ئن



Image:P1000146.JPG|سبز ٚ میدان ٚ کیتابخانه
Image:P1000145.JPG|سبز ٚ میدان ٚ کيتابخانه
Image:31102008053.jpg|سبز ٚ میدان ٚ نما
Image:p1000110.JPG|سبز ٚ میدان ٚ کيتابفرۊشي




## سربس
جرگه:رشت ٚ شأرستان ٚ تاريخي بينأئن
جرگه:رشت ٚ محله‌ئن
شهید شیرودی مجموعیه ورزشی

**ایته دیگه از ورزشی مجموعان  چند منظوره ،  [[شهید شیرودی]] ورزشگا ایسه که در [[تئران]] [[شهید مفتح]] خیابان  واقع ایسه.**

رده:جوغرافی
اینقلاب مجموعیه ورزشی

**[[تئران]] میئن پیله ترین مجموعیه ورزشی ایسه  با 130 هیکتار مساحت و ایمکاناتی بسیار متنوع و با ایته  [[خوابگاه]] 170 نفره موناسب مسابقات بین المللی و برگوزاری [[اردوهان ورزشی]] برای اعزام گودن تیم به مسابقان داخلی و جهانی  .**

رده: جوغرافی
لاجؤنˇ دانشگا آزاد

**لاجؤنˇ دانشگا آزاد** (دانشگا آزاد، لاجؤنˇ خال) 1562 دیلمی سال، لاجؤنˇ مئن بنأ ببؤ که اوّل یک‌ته خال (شعبه) بو، تئرانˇ جونوبی واحدˇ دانشگا شی.
الؤن ای دانشگا 6 رشته کارشناسی ارشد، 28 رشته کارشناسی و 13 رشته کاردانی مئن دأنه.
اوّلأ جی تاهیسه، 16000 نفر دانشجو (ریکه و لاکو) ای دانشگا جی فارغ‌التحصیل ببؤن

## بوگذشته‌ٰن
لاجؤنˇ دانشگا آزاد، 1562 دیلمی خو کاره سرأئیته. ای دانشگا بنأ نأن، چن‌ته تئرانˇ دانشگا اوستادؤنˇ فیکر بو، از جومله دوکتور میرموظفر معصومی که ای دانشگا اوّلین رئیس نی ببؤ. چون لاجؤن، گیلانˇ خورتاب (بیه پیش) مرکزیت داشت، ای دانشگا، ای منطقه مئن علمی خدماته به کولأئیته.
هینˇ واسی، اوّل ای دانشگا نام بو «دانشگا آزاد اسلامی، گیلانˇ خورتابˇ خال» (بخ فارسی: دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شرق گیلان).
ای خال (شعبه)، 525 نفر دانشجو همره خو کاره سرأئیته که ای رشته‌ٰنˇ مئن درس خؤندن: ریاضی کاربردی (کارشناسی)، منابع طبیعی موهندسی (شیلات)، زیست‌شناسی، ریاضی (کاردانی)، علوم تجربی و ابتدائی آموزش.
ای دانشگاهˇ مرکز که بازون اینˇ اسم ببؤ «دانشگا آزاد اسلامی، لاجؤنˇ خال»، لاجؤن ایسسه و یک‌ته ساختمؤنأ نی اسسؤنه مئن دأنه که اونˇ مئنأ نی 36ته ویشتر تحصیلی رشته هننأ.
1577 دیلمی سالˇ پسی نی، املش و رودسرˇ مئنأ نی آموزشی مرکز بنأ ببؤ که هی دانشگا جی اداره بنه.

## مجموعه ساختمانؤن
* فنی و موهندسی (1571 بنا ببؤ)
* عولوم پایه (1572 بنا ببؤ)
* منابع طبیعی و کشاورزی (1572 بنا ببؤ)
* عولوم انسانی (1577 بنا ببؤ)
* معلّمؤنˇ آموزش (1572 بنا ببؤ)

## دانشکده‌ٰن
عولوم پایه
منابع طبیعی

## دانشگا رئیسؤن
* دوکتور مراد سپاهی (1571-1563)
* دوکتور احمد باهورزهی (1575-1571)
* دوکتور جمشیدپناه (1575)
* دوکتور رشیدی
* دوکتور مهدوی (1580 تا 1588)
* دوکتور دانشیان (1588 تا هیسه)

## بورینˇ پیوندؤن
* دانشگا آزاد اسلامی، لاجؤنˇ خال

رده:لاجؤنˇ دانگشاهؤن
رده:دانشگا
رده:دانشگا آزاد
رده:حىاتي وانويسؤن
محلات زمین فوتبال

**ا جیگا در [[اسبدوانی]] خیابان نها و اونه مساحت 9 هیکتار ایسه . ا [[مرکز ورزشی]] ایمکانات عیبارت ایسه از: [[فوتبال زمین]] . [[تماشاچی باسکول]] با ظرفیت هیزار نفر.**

رده: جوغرافی
شهید هرندی ورزشگاه

**ا ورزشگاه در [[گود حاج حسن]] در محدودیه [[تئران جنوب]] و خیابان غار سابیق واقع ببوسته نها.**

رده: جوغرافی
شهر خانیه ورزشی

**ا جیگا مساحت 100 متر مربع و ایته جیگایی ایسه برای ارائیه [[روزنامه]] و [[مجلات]] بصورت مجانی ، ایته خوب جیگایی ایسه برای رشد اجتماعی و ورزشی فرهنگ .**

جرگه:جوغرافی
بازار محله

**[[تئران]] بازار ایته قدیمی بازاری ایسه تئران  مرکز شهر میئن در [[منطقیه ۱۲ شهری تئران]].

ا بازار در بین خیابانان [[مولوی]] در جونوب، [[سیروس]] (مصطفی خمینی) در شرق، [[بوذرجمهری]] ([[پانزده خرداد]]) در شومال و [[خیام]] در غرب قرار بیگیفتیه. [[محمدیه میدان ]]، [[مولوی چهارراه ]] و [[سیروس چهارراه ]] در ا خیابان تقاطع میئن نهاد.

[[ پانزده خورداد میدان]]  بیرون ا محدودیه بازار و سبزه‌میدان  بازار  محدوده میئن قرار بیگیفته. از بازار راهانه اصلی  تانیم از گوذر [[لوطی‌صالح]] ببریم.**

رده:جوغرافی
آزادی مجموعیه ورزشی

**ا ورزشی مجموعه در حال حاضر پیله ترین مجموعیه ورزشی شهر [[تئران]] ایسه که در کینار [[دهکدیه اولمپیک]] قرار داره .**

رده:جوغرافی
بهمن مانژسواری

**ا مجموعه در مساحتی حدودای 3000 متر مربع دارای 20 [[باکس]] و 23 رأس [[اسب]] جهت [[آموزش]] و [[سوارکاری]] مسابقات  ایسه .**

رده:جوغرافی
خانیه ورزشی

**ورزشی خانه ایته زمین مئن  به مساحت 2100 متر مربع در  72 دردشت میدان دارای [[فوتبال]] ساولنان  ، [[بسکتبال]] ، [[والیبال]] ، [[هندبال]] ، [[هاکی]] ، [[تنیس روی میز]] ، [[بدنسازی]] ، [[کشتی]] ، [[شطرنج]]  و [[رزمی فنون]]  ایسه.**

رده:جوغرافی
جیهون مرکز ورزشی

**ا مجتمع مساحت 1000 متر مربع ایسه. [[جیحون خیابان]] اخر نها دارای  [[سونای استخر خشک و بخار]] ، [[جکوزی]] و [[بدنسازی سالون ]] ایسه.**

رده:جوغرافی
شهرک امید مجموعیه ورزشی

**ا جیگا امید شهرک مئن نها دارای [[بدنسازی]] سالونان ، [[بسکتبال]] ، [[سونای خشک و بخار]] ، [[جکوزی]] ، [[استخر]] ، [[فوتبال]] و .... ایسه .**

رده:جوغرافی
بهاران مجموعیه ورزشی

**ا ورزشی مجموعه  در [[منطقیه 17]] با متراژی بالغ بر 5000 متر مربع چاگوده ببوسته .**

رده:جوغرافی
دهداری مجموعیه ورزشی

**ا ورزشی مجموعه در سال 1372 از اون بهره برداری ببوسته .**

رده:جوغرافی
بهمن مجموعیه ورزشی

**ا مجموعه با مساحت 15000 متر مربع در [[نیرویهوایی]] سی متری ، دارای [[فوتبال زمین چمن ]] ، [[هندبال]] زمین ، [[بسکتبال]] و [[تنیس روی میز]] ایسه.** 

رده:جوغرافی
شمشیری مجموعیه ورزشی

**ا مجموعه در [[پارک شمشیری]] جنوب غربی  درشمشیری 20 متری  با مساحتی معادل 1210 متر مربع چاگوده ببوسته که از جومله ایمکانات اون [[سالون چند منظوره]] ، [[سونا]] و  [[بدن سازی سالون]] شا نام بوردن.**

رده:جوغرافی
زینبیه مجموعیه ورزشی

**مساحت ا ورزشی مجموعه  650 متر مربع ایسه و سرپوشیدیه . ایمکانات ا ورزشی مجموعه  عیبارت ایسه از [[سالونی فوتبال]] ، [[بسکتبال]] ، با [[سرویس بهداشتی]] و [[حمام]] .** 

رده:جوغرافی
بهارستان کاخ(مجلس شورای ملی)

اَ کاخ به وسیله مرحوم « میرزا حسین خان سپهسالار » در سال های پیش از 1300 هـ . ق ]چاگوده بوبوسته و سال های زیادی جایه تشکیل مجالس ایران بو و هَه الان هم  مجلس شورای اسلامی شینه  .عیمارت بهارستان چند سال قبل آتیش بیگیفته بو اما الان اونه آسیب بیده جیگان  به کلی برطرفا بوستِه.
گلستان کاخ

left|thumb|گلستان کاخ
**مجموعیه ی کاخ گلستان ، یادگاری به جای بمانسته از [[تئران]] ارگ تاریخی ایسه ، جیگایه ایقامت  سلسله [[قاجار]] شاهان، و از زیباترین و کوهن ترین بناهانه [[ایران]] پایتخت دویست ساله ایسه.

[[تصویر:all.jpg|left|thumb|تخت مرمر ایوان]]

سابقه تاریخی ارگ سلطنتی که اونه محدوده  شومال خیابان و  [[امام خمینی]] ( سپه)میدان ، [[خیام]] خیابان  غرب  ، [[ناصرخسرو خیابان]] شرق  و [[پانزده خرداد]] خیابان جنوب  و [[ارگ میدان]] تشکیل دهده ،به واگرده به روزگار [[صفویه]]. [[شاه عباس صفوی]] در قسمت شومالی تهماسبی حصار ، [[چهار باغ]] و چنارستانی چاگوده که بعدنان پیله دیواری اونه دور چاگوده و عیمارات مقر سلطنتیا اونه میئن چاگود و ا فضا ایسمه بنا [[ارگ]]. در اخرای [[عهد صفوی]] ، [[تئران]] گاه گوداری مقر موقت دربار [[شاهان صفوی]] بو و حتی [[شاه سلیمان]] ( 1077- 1105 هـ . ق ) کاخی در ا شهر خوره چاگود. امروز اثری از ا بناهان [[دوریه صفویه]] باخی نمانسته.

مجموعیه گلستان میئن قدیمی ترین بناهانی که الان وجود داریدی  ،  [[تخت مرمر]] ایوان و [[خلوت کریمخانی]] موتعلق به دوران [[کریمخان زند]] ایسه.


[[رضاشاه]] دوران ، بخش های بوزرگی از تئران ارگ ، از جمله اونه دور حیصار ،  باب عالی سر در، [[تیلگراف خانه]] ، [[تکیه دولت]] ، [[نارنجستان]]  ، [[باغ گلشن]] و ساختمانان اندرونی تخریب ببوسته و شاه محل سکونت  به [[سعدآباد]] و یعد از اویه در دوران [[محمدرضا شاه]] به [[نیاوران]] مونتقلا بوسته. در ا دوره ، مجموعیه گلستان به جیگایی برای پذیرایی از خارجی میهمانان تبدیل ببوسته.

[[تصویر:ann.jpg|left|thumb|گلستان کاخ]]

بخشان موختلف ا مجموعه الانی شامل :  [[تخت مرمر ایوان]]، [[خلوت کریمخانی]] ، [[موزه اتاق]]  ( تالار سلام ) و اونه [[حوضخانه]]  ،[[آینه تالار]]  ، [[عاج تالار]]  یا [[سفره خانه]] ، [[برلیان تالار]]  یا [[تشریفات تالار]] ، [[خوابگاه عمارت]] ( کاخ الیزابت ) که در سال 1329 به جای [[نارنجستان]] چاگوده ببوسته ،  [[شمس العماره قصر]]،  [[بادگیر عمارت]] و حوضخانه وسیع ، [[الماس تالار]] ، [[ابیض کاخ]] و [[چادرخانه]] ایسه. تاریخ چاگودن [[ایوان تخت مرمر]] و [[خلوت کریمخانی]] به دوران [[وکیل الرعایا]] فارسه.**

سایت جامع گردشگری

رده:جوغرافی
شمس العماره

left|thumb|شمس العماره

**ا جیگا شاخص ترین جایه [[گلستان کاخ]]  و ممتازترین ساختمان مجموعیه ضلع شرقی ایسه. مثا اون که [[ناصرالدین شاه]] قبل از خو سفر گودن به [[اروپا]] و بر اثر دئن تصاویر بناهان [[فرنگستان]] ، میل کونه ایته بنای بولند ، اوشانا مانستن خو [[پایتخت]] میئن چاکونه تا از اونه بوجور بتانه درباریان امرا، شهره منظره و اونه دورو بره نیگا بوکونه.

چاگودن ا عیمارت در سال 1282 ه . ق شوروع به و پس از دو سال تومامه به که اونه شمس العماره ایسم نهیدی. طرح و نقشه آن ظاهراً از [[معیرالممالک]] و اون معمار [[اوستاد علی محمد کاشی]] بود.

شمس العماره یا [[خورشید بنا]] از شاخص ترین و زیباترین بناهان [[گلستان کاخ]] ایسه. دلیل اون که شاخصه : ارتفاع ، تزئینات و طراحی ا بنا ایسه.

ساختمان ، دو تا [[برج]] هم شکل داره [[کاشی]] کاران و [[پنجره]] سازان اون [[ایرانی]] بون که بهره ای هم از [[معماری]] غربی بوردبود.**

رده: جوغرافی
باغ فردوس عمارت

**به دستور [[محمدشاه قاجار]] در 1264 ق‌، ایته [[قصر]] در نزدیکی [[تجریش]] چاگوده ببوسته اما با بيماري و موردن اون ، قصر نيمه تمام ولا بوسته و اون در هو قصر نیمه تمام محمدیه (در جیگایه [[محموديه]] الانی) بمرده.‏ 

[[تصویر:Granary_burying_ground,_Boston,_2010.jpg|left|thumb|فردوس باغ]]

هو زمان با چاگودن محمديه قصر ‌، [[درباريان]] نزديك به اون هم در هو حوالی شوروع به چاگودن باغ يا ایته [[ييلاقی]] عیمارت بوگودده. از جومله‌، حسين‌علی‌خان معيرالممالك ایته باغ چاگوده که به فردوس باغ معروفا بوسته عیمارت فردوس باغ در دو طبقه به [[قاجاريه]] سبك و معروف به فيل گوش چاگوده ببوست. زمينان جنوبي قسمت و باغ سرازیری هم با سنگ چينان به صورت هفت قطعه مسطح و طبقه طبقه در بامو و روي هر ایته از اوشان‌، ایته [[ایستخر]] با چند تا فواره چاگوده ببوست. استخران به گونه‌اي چاگوده ببوستیدی كه از او دوران، بزرگ‌تر به نظر اییدی.‏ 
[[تصویر:avv.jpg|left|thumb|فردوس باغ]]

سپس‌، دوست‌علی‌خان‌، پسر حسين‌علی‌خان‌، به ایلئجار  ایصفهانی و يزدی مئماران‌، ساختمانی در باغ قسمت جنوبي  برپا بوگود و اونه ایسما [[بهشت رشك]] بنا. پلكان و بقیه بخشان ساختمان از [[يزد مرمر]] اعلا و داخل اوتاق ديواران با كاغذان طلايی برجسته بپوشانه ببوسته. اما دوست‌علی‌خان اعتنای چندانی به باغ و ساختمان آن نوگود و با گوذشت زمان ساختمان رو به خرابي بنا تا او حد كه اونه [[مرمر]]  سنگان بكنده و به [[اميريه عمارت]] ([[مدرسه‌نظام‌]]) ببرده ببوسته. بعد از اون باغ مالكيت چند بار دست به دست ببو. سرانجام در 1318 ق‌، در زمان [[مظفرالدين شاه قاجار]] سلطنت ، [[محمدولی‌خان سپهسالار تنكابني]] اونه از ورثه امين‌الملك بیه.‏ 

سپهسالار، علاوه بر چاگودن فواره و استخران طبقه طبقه ، باغ فردوس قناتا هم احيا بوگودو سر دري با شكوه در قنات مظهر (فردوس‌ باغ ميدان گاه فعلي ) چاگود. ولی به دليل این که به [[طومانيانس]]‌ [[تجارت‌خانه]] بدهکار بو، باغا به اون فادا و طومانيانس هم باغا در عوض خو بدهی‌، به [[رضاخان]] دولت  واگذار بوگود. سرانجام‌، در 1316 ش‌، معارف وزارت  ([[آموزش و پرورش]]‌) اویا بیه و او جیگایا نوسازی و [[تجريش]] [[دبيرستان شاپور]] اویه تأسيس بوگود در 1350 ساختمان موجود در باغ میئن به [[مركز فرهنگی و هنری]] و نمايشگاهی تبديل ببوست و پس از [[اینقلاب]] هم در ایختيار [[فرهنگ و ارشاد ایسلامی وزارت ]] قرار بیگیفت.‏ 

فردوس باغ مساحت  20000 متر مربع و طول اون 280 متر و سرازیری اون از شومال غربی به جنوب شرقی ایسه.‏** 

رده:جوغرافی
عشرت آباد کاخ و پادگان

**جیگا:  [[تئران]] .[[شمیران]] دروازه  . [[عشرت آباد]] ** 
left|thumb|عشرت اباد کاخ در قاجاریه دوره

**عشرت آباد کاخ و پادگان از او جیگان به یادگار بمانسته از قرن سیزدهم هجری قمری ایسه.** 

**عشرت آباد [[قصر]] در سال 1291 قمری با [[ناصرالدین شاه]] دستور عشرت آباد میئن، در [[تئران]] شومال خاوری و [[دروازه شمیران]] بیرون چاگوده ببوسته. [[پادگان]] عشرت آباد ساختمان کلاه فرنگی  به صورت ایته برج زیبا و چهار طبقه ایسه . طبقه سوم ا ساختمان دارای ایته [[شاه نشین]]،‌ [[آینه کاری]] و [[مقرنس]] و اونه آخرین طبقه‌ سقف پوشش [[شیروانی]] ایسه.  کلاه فرنگی ساختمان از نمونان جالب معماری [[قاجار]]دوران  به حیساب ایه.**

left|thumb|عشرت اباد کاخ الان

رده:جوغرافی
سلطنت آباد کاخ

**ا کاخ در سال 1305 قمری به فرمان [[ناصرالدین شاه]] ، جلکه شرقی قریه [[رستم آباد]] میئن چاگوده ببوسته . معماری و کاخ سبک ساختمان  و گچ بری تزئینان ان بیانگره هونر [[دوریه قاجاریه]] ایسه و گویی زریتی که [[کاخ سلطنتی]] نشانیه . بر  بجورترین نقطیه بام [[شیروانی]]  جای بدا ببوسته.**

رده:جوغرافی
ملت موزه

**ا کاخ برای اسکان [[محمدرضاشاه]] خانواده [[سعدآباد]] مجموعه میئن  چاگوده ببوسته. آثار مجموعه ا [[کاخ موزه]] میئن شامل : فرشان نفیس و با ارزش ایرانی ،اشیاء و چینی‌آلات خارجی و خاندان [[سلسله پهلوی]] اموال ایسه.هتویی [[فرح]] مجموعیه هنری , [[سينما]] سالون ,[[آبدارخانه]],ظروف انبار ,لباس انبار و رختكن لباسشويی و [[تاسيسات]].**
left|thumb|محمد رضا شاه خوابگاه

**كاخ سفيد بوزرگترين كاخ مجموعیه 110 هكتاري [[سعدآباد]] ایسه . كه به علت رنگ سفيد اونه نما  به ا ایسم شهرت پیدا گوده.

كاخ چاگودن به دستور [[رضاخان]] در سال 1310 خورشيدی شوروع ببوسته و در سال 1315 به تومامه بو ، كاخ سفيد پس از سه سال كه از تماما بوستنه اونه کار بوگوذشتو بو  ,یواش یواش مورد بهره برداری قرار بیگیفته.

همكف طبقه :سرسراي بوزرگ ورودی ,محافظين اوتاق ,مراجعه كنندان رختكن ,پذيرايی تالار ,کوچی تالار غذا خوری يا جلسان تالار ,[[شاه]] دفتر كار ,اون دستشويی خصوصی ,سينما ورودی و [[موزه هنری]]  [[رئيس تشريفات]] دفتر كار, [[وزير دربار]] دفتر كار,انتظار اوتاق ,[[بيليارد]] اوتاق و [[آرايشگاه]] اختصاصی

اولی طبقه : سرسرای بزرگ اصلی,[[سفره خانه]] يا غذاخوری تشريفاتی تالار ,تشريفات تالار ,فرح دفتر كار ,فرح موسيقی وپذيرايی تالار ,نشيمن خانوادگی اوتاق ,دو تا [[آپارتمان]] سیوا و اختصاصی شاه و فرح در  سرسرا دو طرف شامل خوابگاه,[[حمام]] و [[رختكن]].

كاخ سفيد  پس از پیروزا بوستن  [[انقلاب اسلامی ايران]] . در سال 1360 خورشيدی با ایسمه ملت كاخ موزه نام گوذاری ببوسته.**

## جیر نیویس
 تهران موزه هان

  تهران موزه هان

رده:جوغرافی
رده:تارئخ
رده:هونر
عمارت عثمانی و پل رومی

**در قرن نوزدهم [[عثمانی دولت ]] ایته از اونه سفیران در ایته جیگا در [[تئران]] [[منطقیه الهیه]] باغ و عمارتی چاگود که هوتویی [[ترکیه دولت]] شینه با توجه به پیشینه تاریخی عثمانی دولت که ایمپراتوری روم شرقی جانشین ببوسته. نام [[روسی]] ( همانند لقب مولانا جلال الدین محمد بلخی ) روی کوچی پوردی که در ا محل نها باقی بمانسته .** 

رده:جوغرافی
صاحب قرانیه

left|thumb|صاحبقرانیه

**[[ناصرالدین شاه]] در سال 1267ه.ق دستور چاگودن [[قصر نیاوران]] در دو طبقه در [[کوه البرز]] دامنان ، تئران شومال میئن  صادر بوگود. اوزمانان چون شاه تابستانان در [[تئران]] شومال در [[ییلاق]] بسر بردی هنه ویسی دستور چاگودن ا کاخه در اویه صادر بوگود ا [[قصر]] پس از اون که ناصرالدین شاه خو سی امین سال [[سلطنت]] در اویه برگوزار بوگوده ایسمه صاحبقرانیه به خودش  بیگیفت؛ زیرا او زمانان هر سی سال یک [[قرن]] به حیساب امویی و ناصرالدین شاه به هه دلیل خورا  [[صاحب قران]] بنامسته و ایسمه ا کاخ ، صاحبقرانیه بنا.**

رده:جوغرافی
طبرک قلعه

**ا بار و حیصار  شهر ، از آثار بر جای بمانسته از [[خلفای عباسی]] دوران و موهمترین آثار [[ایسلامی]] شهر [[ری]] ایسه که شامیل ایته رشته [[خشتی]] و سنگی دیواران ایسه. داخل حیصار جیگایی به ایسم طبرک وجود داشتی که به دستور [[طغرل سلجوقی]] منهدم بوسته. در بوجوره کوه ایته نقش از [[بهرام گور]] بو که بعدنان در [[قاجاریه]] دوران ، [[فتحعلیشاه]] چهریه به جای آن بناده.** 

رده:جوغرافی
ری باروی

left|thumb|ری برج و بارو
**ری بارو با قدمت ۶۰۰۰ ساله دارای وسعتی در حدود ۱۸۰۰*۲۵۰۰ متر ایسه و اونه شا با باروی بسیاری از [[نظامی]]  شهران مشابه مقایسه‌ گودن. اطراف اون در گوذشته خندقی نهابو که در هینگام خطر برای دفاع اونا مئنه پر ار اب گودید.طول بقایای ا بارو ۴۵۳ متر ایسه که به دو تا بخش شرقی و غربی تقسیم به.اونه حداکثر بولندی ۸ متر و حداقل ۳٫۲ متر ایسه.ا قدیمی دیوار در محوطیه تاریخیه [[ری]] محلیه [[چشمه‌علی شهر]] قرار داره.**

رده:جوغرافی
طغرل ٚ بۊرج

left|thumb|طغرل برج

**ا بنای زیبای آجری که در شرقی بخشه درون ابن باویه در شهر [[ری]] میئن نها از آثار به جا بمانسته از [[سلجوقیان]] دوره بشمار ایه. بولندیه ا برج حدود 20 متر ایسه و کولفتی برج حیصار از 1/75 تا 2/75 متر ایسه، هتویی برج سطح بیرونی به 24 ترک تقسیم بندی ببوسته ا برج در واقع ایته طبیعی [[ساعت]] هم بشومار ایه چون معماری اون جوری ایسه  که در بجوره هر ترک چهار و نیم دایره نها که نیشان دهندیه یک ربع ساعت ایسه.
اوشانه بجور هم شیش تا [[مستطیل]] نها که هر ایته از اوشان 10 دقیقه نیشان دهه سپس شیاران کوچی تری به عونوان ثانیه وجود داره که [[خورشید]] هر وقت در وضعیت تازه ئی قرار بگیره با دوروستا گودن سایه روشنان زمان دقیقا نیشان دهه.
[[تصویر:dss.jpg|left|thumb|طغرل برج ری میئن]]

در سال 1301 ق با [[ناصرالدین شاه]] فرمان ، توسط [[حاج ابوالحسن معمار باشی]] بخش بوجوریه برج که بیزیر فوستوبو دوباره سازی ببوسته که ا مورد بر کتیبه سنگی سر بینیویشته نها . و اخرین تعمیر هم در هه سالان انجام بیگیفته . و بعضیام گیدی که ا برج اسسانیه [[طغرل بیگ]] از [[بنیانگذاران سلجوقی]] سده ششم هجری ایسه.**

رده:جوغرافی
مرمر کاخ

**مرمر کاخ به دستور [[رضا شاه]] پهلوی چاگوده ببوسته و چاگودن اون در سال ۱۳۱۳ شوروع ببو و تا سال ۱۳۱۶ یعنی حدود ۳ سال طول بکشه. زیر بنای [[کاخ]] ۲۸۷۰ متر مربع و در ایته زمین به وسعت ۳۵۴۶۲ متر مربع چاگوده ببو.

[[تصویر:sbb.jpg|left|thumb|کاخ مرمر سر در]]

مرمر  کاخ نقشه، خود [[رضاشاه]] فادا. اما معمارانی که دست‌اندرکار چاگودن اون بون خیلی زود از کار اخراجا بوستده و ایدامه کار به دست [[لئون تادوسیان]] فادا ببوسته و تومانا بوسته . تادوسیان [[تئران]] بزای بو.

اوستادان و هونرمندانی که در ساختمان و تزئین ا جیگا همکاری داشتیدی عیبارت‌ بون از: [[اوستاد یزدی]] (کاشی کار)، [[حسین لرزاده]] (معمار)، اوستاد [[محمد حسین صنیع خاتم]] (خاتم‌کار)، اوستاد [[حیدر عمو اوغلی]] و اوستاد [[حسین طاهرزاده بهزاد]]. البته کاخ تزئینان بعدن توسط اوستادانی چون اوستاد [[خزیمه]] (کاشیکاری) و اوستاد [[علی نعمت]] (خاتم‌کاری) مورد دوباره کاری قراز بیگیفته.
[[تصویر:sb.jpg|left|thumb|کاخ مرمر نما]]


تا سال ۱۳۴۹ از ا كاخ به عونوان  [[محمد رضا]] شاه دفتر رسمی و محل برگزاری ملاقاتان و شرفیابیان ایستفاده بوستی. در ا سال محمدرضا [[پهلوی]] واقعه [[ترور]]  باعث ببوست تا به امنیت او جیگا کاملا شک و تردید بوکونه (تصویر محل اصابت گلولان  درب ورودی رو در آرشیو [[سازمان اسناد ملی]] وجود داره). [[محمدرضا]] که از ا ترور نافرجام به سختی زخم بخورده بو، بلافاصله دستور بدا  تا ا کاخا به صورت [[موزه]] در باورید.

[[تصویر:sbbb.jpg|left|thumb|جشن نامزدی کاخ مرمره میئن]]

سر انجام کاخ در آبانماه سال ۱۳۵۵ به صورت موزه در بامو و با عونوان [[پهلوی موزه]] ، اونه در بازدید ویسی به روی عموم وازا بوسته.از جومله موارد به نمایش در بومو در ا موزه، افسری لباس و كلاه گلوله بخوردیه شاه در واقعیه ترور 15 بهمن 1327 و ماكت های نظامی ارتش شاهنشاهی بو.

تا سال ۱۳۵۹ کاخ به صورت موزه استفاده بوستی ، وپس از مودتی موزه تعطیلا بوسته و از ا كاخ به عونوان [[مقر انقلاب اسلامی كمیته]] ایستفاده بستی. پس از اون ا كاخ متروك بمانسته تا وسطان دهه 1370 خورشیدی مئن، [[تشخیص مصلحت نظام مجمع]] به ا كاخ نقل مكان بوگود. امروزه از ا جیگا در دولتی نیوشتنان به عونوان [[قدس ساختمان]] یاد کونیدی.**

رده:جوغرافی
ایرج قلعه

**ایرج قلعه در شومال شرقی [[ورامین]] نزدیک [[جعفرآباد]] دهکده ایسه ا قلعه ایته از پیله ترین قلعهان [[ایران]] به حیساب ایه ا قلعه به شکل موستطیل ایسه و اونه ساختمان با [[خشت]] و [[گیل]] چاگودیدی.**

رده: جوغرافی
رشکان دژ

left|thumb|رشکان دژ
**ا دژ جیگا در شومال شرقی [[ری]] در فاصلیه میان [[گلسیرین]] کارخانه و [[سیمان]] کارخانه قرار بیگیته . در منابع تاریخی بومو که ری در [[اشکانیان]] عهد [[پایتخت ]]بو و ایسمه «[[ارشکیه]]» دیشتی و دژ عظیم « رشکان » مخفف ببوستیه « ارشکان » ایسه که منسوب به « [[ارشک]] » ایسه و چون [[سلطنت پارتی]] بونیانگذار ارشک نام دیشتی بقیه پادشاهان ا سلسله جهت افتخار گودن ا کلمه ارشکا  به خوشانه ایسم ایضافا گودیدی. از ا محل آثار و اسباب و [[وسایل جنگی]] زیادی بدست بومو که در [[ایران باستان موزه]] موجود ایسه.**

رده:جوغرافی
میل تپه

left|thumb|میل تپه

**ا جیگا جاده [[ورامین]] میئن و روستای [[قلعه نو]] نزدیکی ، ایته تپه سر به ایسمه میل تپه با قدمتی2000 ساله واقع ببوسته و مربوط به [[ساسانیان]] دوره ایسه، بنا بر روایات تاریخی [[زرتشتیان]] آتشکده ، پیش از [[ایسلام]] ا جیگا محل نیگه داری [[آتش مقدس]] بو.

زرتشتیان اعتقاد داشتیدی که ا [[آتشکده]] آتش از [[آسمان]] بومویه و [[آتش]] دیگر اتشکدان که [[ایران]] مئن نها از ایه بیگیفتیدی . ا مکان هم احتمالا مثل بقییه ایران  بنائان تاریخی در زمان حملیه [[ایسکندر]] اسیب بیده و قسمتانی از اون توسط [[ایسکندر مقدونی]] ویرانا بوسته الانی از ا بنا دو تا اوطاق به طور کامل خرابا بو و دو تااوطاق دیگه هم سالیم و اوستوار بمانسته نها،هاتویی بولندی تپه و آتشکده بالغ بر 300 متر به که تا چند وقت پیش قسمت زیادی از ا آتشکده در زیر خاک [[دفن]] بو ولی الانی  با همت [[باستان شناسان]] بخشان زیادی مانند دهلیزان و زیر زمینی راهروان تو در تو از زیر [[خاک]] بیرون باورده ببوستده و بنای قشنگا گودده.**

رده:جوغرافی