open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
شلسويگ-هؤلشتاین

**شسلويگ-هؤلشتاین** (آلماني مئن: Schleswig-Holstein) ايته جه آلمان ٚ شانزده‌ته ايالتان ايسه. أ ایالت ٚ مرکز ؤ پيله‌ترین شأر، کیل ايسه.

## فرهنگ
[thumb|left|300px|ايتأ هوايي تاتايي جه [قلعه گلوکسبورگ کي ايتأ کاخ-مۊزه‌ شهر گلوکسبورگ، ایالت اشلسویگ-هولشتاین ‌مئن ايسه.]]

ایالت اشلسویگ-هولشتاین فرهنگ ترکيبي جه فرهنگان آلماني و دانمارکي ايسه و أ ایالت مئن ۵۰ هزار نفر ماري زوان دانمارکي ايسه.

## مۊهم شهرؤن
* کیل
* لوبک
* فلنسبورگ
* نوی‌مونستر
آب ٚ کنار

**آب ٚ کنار** ایته جه أنزلي شأرستان ٚ رۊستایان،  گیلان ٚ دۊرۊن ايسه.
آب ٚ کنار  أنزلي سل ٚ ورجأ ؤ چارفريضه دهستان ٚ مئن واقع بۊبۊسته. أ رۊستا سۊ ته محل دأره کي اۊشان ٚ نامان مير محله، مئن محله و مسجد‌ محله ايسد.

## وجه تسمیه
أ رۊستا أنزلي سل ورجأ واقع بۊبؤسته ؤ شأ گۊتن آب ٚ دۊرۊن محصۊره ؤ جزيره‌اي فؤرم ايسه هأن ٚ وأسي اۊن ٚ نام-أ آب ٚ کنار بنأده.
بندانگشتی|أنزلي‌ سٚل

## آب ٚ کنار ٚ قدمت
أ رۊستا قدمت دقيق مۊشخص نیه ولي طبق آب ٚ کنار مردۊم ٚ گۊفته‌ئن، أ رۊستا ويشتر جه ۴۰۰ سال قدمت دره.

یاسنت لویي رابینو، ولگ ۱۲۲ ولایات دارالمرز دۊرۊن بينویشته دره: 
«آب ٚ کنار ايته شبه جزيره ايسه کي أنزلي‌ سل ٚ رۊ واقع بۊبؤسته و ايته  پيله خۊشک کۊني کارخانه ني دأره. تربه‌بر، خمیران، شیله‌سر و صافخانه کرگان ني أ رۊستا محله‌ئان ٚ جه ايسد.»

فتح‌الله شکۊفه کي ايته آب ٚ کناري محقق ايسه آب ٚ کنار ٚ باره بۊگۊفته دره: آب ٚ کنار پيلئکي ؤ مساحت ٚ نظر ٚ جه دۊ هزار هکتار ايسه. أ رۊستا ۱۳۰۷ شمسي سال ٚ مئن برق‌رساني بۊبؤسته.  ايران ٚ أولي دبستان أيه احداث بۊبؤسته کي أولي مدرسه گيلان ٚ دۊرۊن ني ايسه ؤ أیه ۱۵۰۰ ته علم‌آمۊج دأشتي ؤ أطراف ٚ محله‌ئن ٚ جه ني زاکان درس‌خاني ره أيه آمؤدي.

## آب ٚ کنار ٚ محله‌ئان
* جیر محله
قديم أ محله، سادات محله و مير محله دۊخاديد چؤن ويشتر أ محل ٚ مردۊم سید ايسده. هأتؤني جه أ محل ٚ باخي نامان شأ جير محله-یه اشاره کۊدن ؤ أ نام-أ اۊن ٚ جۊغرافي موقعیت ٚ وأسي بنأن ؤ بيجيرترين محله آب ٚ کنار ٚ محلان ٚ دۊرۊن ايسه.
* مسجد محله
آب ٚ کنار مردۊم اي دؤره تصميم بيگيتد کي ايته مسجد آب ٚ کنار ٚ محله ورۊدي سر چأکۊند کي هسأ آب ٚ کنار جامع مسجد نام دره، گلف گلف اۊ محل جه آبکنار کي مسجد جامع اۊن ٚ مئن واقع بۊبؤسته مسجد‌ محله نام بيگیته.
* مئن‌ محله
أ محل بین دۊ ته محل مسجد محله ؤ جير محله واقع بۊبؤسته ؤ هأن ٚ واسي اۊن ٚ نام-أ مئن‌ محله بنأده. آب ٚ کنار ٚ أولي مکتب‌خانه ؤ أولي عۊمۊمي حمام أیه چأکۊده بۊبؤسته. مئن‌ محله قديمي آدمان گده کي آب ٚ کنار ٚ حمام ٚ چأکۊدن ٚ دستۊر-أ ميرزا کۊچي خان بدأ بۊ. متاسفانه أ حمام تخريب بۊبؤسته ؤ اۊن ٚ جه أثري نمانسته.

## سربس

جرگه:أنزلي شأرستانˇ رۊستاىان
نیما فرید مجتهدي

جایگزین=نیما فرید مجتهدي|بندانگشتی|نیما فرید مجتهدي
**نیما فرید مجتهدي** جؤغرافیدؤن ؤ آب ؤ هوا شناس ؤ طبیعتمج ؤ عککاس ؤ گیلانشناس، ۱۵۵۵ دیلمي (۱۳۶۰ ه.ش. ) لایجؤن ٚ مئن دۊنیا بمأ. مجتهدي خۊش ٚ تحصیلات-ه تا دؤکتؤري تهرؤن ٚ دانشگای ٚ مئن آب ؤ هوا شناسي رشته مئن پيش ببرده.

نیما فرید مجتهدي گیلانشناسي مئن چندين ته کتاب بنویشته دأنه ؤ گیلانشناسي هأنه‌شر-ه وؤسعت بدأ دأنه. این ٚ کتابؤن ؤ مقالهٰ‌ن گیلان ٚ کۊهؤن ؤ رۊخؤنهٰ‌ن ؤ طبیعت ٚ جي ايسسه تا گیلکي مئن ٚ نؤم‌واژهٰ‌ن ؤ هواشناسي ؤ آب ؤ هوایي وگرش (تغییرات آب و هوایی).



## کتابؤن
*اطلس جاذبه های طبیعی گیلان
*جاذبه های طبیعی گیلان ۳
* اطلس کوه‌های گیلان
*هواشناسی کوهستان، مبانی و کاربردها
*اطلس رودهای گیلان
*گالش ها
* هوا و آب‌وهوای کوهستان
* ژئومورفولوژی کوهستان
* تغییر آب و هوا و میراث جهانی
*آب و هوای گیلان

## نؤرۊزبل
نیمافرید مجتهدي ۱۵۸۰ دیلمي (۲۰۰۶ میلادي) نؤرۊزبل ٚ زنده واگۊدن ٚ تیم ٚ مئن دبۊ. اي تیم کي ۳ نفر بؤن (ورگ (امین حسن پور)، نیما فرید مجتهدي، حجت بابایي روشندل) اۊ سال تا ملکۊت ٚ رۊستای ٚ مئن نؤرۊزبل ٚ جشن-ه کي چن دهه بۊ جخترأشؤبۊ، رۊستای ٚ مردۊم ٚ همکاري أجي دۊمرته بيتن ؤاي جشن زنده وابؤ.

## بیریني خالؤن

* نیما فرید مجتهدي بنویشتهٰ‌ن، ورگ ٚ وبجیگه مئن.
* رویایی دارم! (نیما فرید مجتهدي)
*نیما فرید مجتهدي مقاله'ن، نۊرمگ ٚوبجیگه مئن.
*نیمافرید مجتهدي کتابؤن، دانشنامه فرهنگ و تمدن گیلان ٚ مئن. (فارسي ویکیپدیا)

## سربس

جرگه:لایجؤن ٚ پیله کسؤن
جرگه:گیلانشناسي
جرگه:جؤغرافي
سنگر ٚ بخش

**سنگر ٚ بخش** ايته جه گيلان ٚ بخشان رشت ٚ شأرستان، دۊرۊن ايسه. أ بخش ٚ مرکز سنگر ٚ شأر ايسه.

## کيشوري تخسيمان
* سنگر ٚ بخش 
** اسلام آباد ٚ دهستان
** سراوان ٚ دهستان
** سنگر ٚ دهستان 
شأر: سنگر

## جمعیت
بر اساس ايران ٚ آمار ٚ مرکز ٚ سرايشماردن، سنگر ٚ بخش ۱۳۸۵ سال ٚ دۊرۊن ۵۷,۵۹۳ نفر جمعيت دأشتي.

## سربس
جرگه:گيلان ٚ بخشان
سنگر ٚ دهستان

**سنگر ٚ دهستان**، ايته جه گيلان ٚ دهستانان، سنگر ٚ بخش ؤ رشت ٚ شأرستان ٚ توابع جه ايسه.

## جمعیت
براساس ۱۳۸۵ سال ٚ سرايشماردن، أ دهستان ٚ جمعيت ۱۶,۸۰۸ نفر بۊ. 

## سنگرˇ دهستانˇ رۊستاهان

## سربس
رده:گیلان دهستانان و روستاهان
رده:رشت دهستانان و روستاهان
رده:جوغرافی
جرگه:گيلان ٚ دهستانان
جرگه:رشت ٚ شأرستان ٚ دهستانان
ارنست بلؤخ

**ارنست بلؤخ** (آلماني أجي: Ernst Bloch) (۱۸۸۵ˇ ژۊئيه ما هشتؤمˇ بيچئک؛ آلمانˇ لۊدویگزهافئنˇ ميئن — ۱۹۷۷ˇ اۊت ما چارؤمˇ بمۊردأک؛ تؤبينگئنˇ ميئن) يته مارکسيستي فيلسۊف بۊ. 
## زيوش
بلؤخ آلمانˇ راين-لندˇ لۊدويگزهافنˇ ميئن بيچئه بۊبؤ، اۊن يته جۊهۊد خؤنواده تنأ زأک بۊ يؤ اينˇ پئر آلمانˇ راه-آهنˇ اداري وابينˇ ميئن کار گۊد. ارنست مۊنيخˇ دانشگه ميئن فلسفه ؤ روانشناسي ؤ ورتزبۊرگˇ دانشگه ميئن فلسفه ؤ سياست ؤ مۊسيقي خؤند. مۊنيخˇ دل، تئؤدؤر ليپزˇ شاگرد بۊ يؤ سالˇ ۱۹۰۸ خۊ پايان-نامه رساله-أ راجع به هاينريش ريکرت ؤ نؤکانتي-گيري بنويشت. ۱۹۱۲ برلين بۊشؤ يؤ جؤرج زيملˇ کلاسؤن-ه شرکت بؤده. اؤره جؤرج لۊکاچˇ أمرأ ريفئقأبؤ يؤ کس-کسˇ أمرأ هايدلبئرگ بۊشؤن ؤ ماکس وبر-ه ملاقات بؤدن ؤ تا ۱۹۱۴ هؤره بيسأن. بلؤخ أولي جهاني جنگˇ سرأگيتنˇ پس آلمان أجي جيويشته يؤ بۊشؤ برن (تۊيˇ سۊئيس). اؤره رؤزا لۊکزامبۊرگˇ تفکر أجي ويشته شناق پيدؤده يؤ اينˇ صلح‌خازي-ه پرستي؛ أمما أللأني مارکسيسم-ه توجه نگۊد ؤ جنگˇ تمنأبؤنˇ پسي وگرسه آلمان ؤ لايپزيکˇ دانشگه ميئن فلسفه درس بدأ.
بلؤخ برعکسˇ اۊ فيلسۊفؤني گه هيتلرˇ دؤره ميئن آمريکا-ه کۊچ بؤدن، خۊرخۊسي آلمانˇ جا وگرسه خۊرتؤيي آلمان-ه. اۊن يه-مدت اؤره بيسأ تا اينکه حزبي مواضعˇ أمرأ کلله به کلله بۊخؤرده ؤ هأنده وگرسه خۊرتؤو-ه.

## سربس

جرگه:مارکسيستؤن
جرگه:فيلسۊفؤن
جرگه:جۊهۊدي‌ئن
چاپارخانه دهستان

**چاپارخانه دهستان**، ايته جه خۊمام ٚ شأرستان ٚ دهستانان، گيلان ٚ دۊرۊن ايسه.

## جمعیت
براساس ۱۳۸۵ˇ سالˇ سرايشماردن، چاپارخانه دهستانˇ جمعيت ۱۱،۶۲۰نفر (۳،۴۳۹خانوار) ايسه. 

## رۊستاهان

## سربس

جرگه:گيلان ٚ دهستانان
جرگه:خۊمام ٚ شأرستان ٚ دهستانان
نؤشر ٚ دهستان

**نؤشر ٚ دهستان**، ايته جه گيلان ٚ دهستانان خۊشکبجار ٚ بخش ؤ رشت ٚ شأرستان ٚ توابع جه ايسه.

## جمعيت
بر اساس ۱۳۸۵ سال ٚ سرايشماردن، أ دهستان ٚ جمعيت ۱۰,۶۰۰ نفر (۳,۰۳۳ خانوار) بۊ. 

## رۊستایان

## سربس

جرگه:گيلان ٚ دهستانان
جرگه:رشت ٚ شأرستان ٚ دهستانان
رۊبار ٚ شأرستان

**رۊبار ٚ شأرستان**، ايته جه گيلان ٚ شأرستانان ايسه ؤ أ اۊستان ٚ نسا مئن قرار بيگيته ؤ گيلان ٚ پيله‌ترين شأرستان ني ايسه. أ شأرستان ۲,۵۷۴ کيلۊمتر مربع مساحت دأره ؤ اۊن ٚ مرکز ني رۊبار ٚ شأر ايسه.

## رۊبار ٚ نام
أ ناحيه دۊرۊن رۊخانان زيادي نهأ ؤ هأن ٚ وأسي اۊن ٚ نام-أ رۊبار بنأده کي گده اۊن ٚ معني **رۊخانان ٚ سامان** ايسه.

## جۊغرافي مؤقعيت
رۊبار ٚ شأرستان ايته جه ۱۷ ته گيلان ٚ شأرستانان ؤ پيله‌ترين شأرستان ني اۊشان ٚ مئن ايسه. أ شأرستان کلسيا جه رشت ؤ سياکل شأرستانان، نسا جه ألمۊت ٚ منطقه، خۊرتاو ٚ جه سياکل ٚ شأرستان ؤ خۊرخۊس ٚ جه شفت ٚ شأرستان-أ رسئه. أ ناحيه خۊ فراوان زي باغان ٚ وأسي کي اۊن ٚ محصۊلان ٚ کیفيت ني خئلي بۊجؤره معرۊف ايسه.

رۊبار ٚ شأرستان کۊهستاني ناحيه مئن قرار دأره ؤ اۊن ٚ آو ؤ هأوا خۊشک ؤ نیمه خۊشک ؤ مديترانه‌اي ايسه، هأن ٚ وأسي زي داران اۊیه خؤب رؤشد کۊنئده. أ شأرستان ايسپي رۊ ورجأ بنا بۊبؤسته ؤ ايسپي رۊ دائمي وا مسير ٚ مئن کي *مانگيل ٚ وا* نام ٚ أمرأ ني معرۊف ايسه قرار دأره ؤ هأ مؤضوع باعث چأگۊدن مانگيل ٚ بادي قۊوتگا ۱۳۷۰ سال ٚ دۊرۊن بۊبؤسته.

## کيشوري تخسيمان
رۊبار ٚ شأرستان چار ته بخش دأره:
* ۱. مرکزي بخش 
* دهستانان: 
** کلشتر ٚ دهستان
** نسايي رۊستم آباد ٚ دهستان
** کلسيايي رۊستم آباد ٚ دهستان
* شأران: رۊبار، رۊستم آباد، مانگيل

* ۲. فاراب ٚ بخش
*دهستان­ان: 
** جيرينديه دهستان
** کليشم ٚ دهستان
*شأر: جيرينديه
 
* ۳. خۊرگام ٚ بخش
*دهستانان: 
** خۊرگام ٚ دهستان 
** دلفک ٚ دهستان
* شأر: بره‌سر

* ۴. رحمت‌آباد ؤ بلۊکات ٚ بخش

* دهستانان: 
** بلۊکات ٚ دهستان
** رحمت‌آباد ٚ دهستان
** دشتویل ٚ دهستان
* شأر: تۊتکابن

* لؤشان ٚ بخش
** جمال‌آباد ٚ دهستان
** پاچنار ٚ دهستان
شأر: لؤشان

## جمعيت
أ شأرستانˇ جمعيت ۱۲۶,۳۱۵ نفر ايسه کي أ تعدادˇ جه ۶۹,۶۲۰ نفر شأري منطقه‌ئن ؤ ۵۶,۶۹۵ نفر رۊستائانˇ دۊرۊن ساکن ايسده.

## زوان ؤ مردۊم
رۊبارˇ شأرستان ويشتر مردۊم گيلک ايسن ؤ به گيلکي زوؤن، گالشي(دیلمي) گۊیش ؤ رۊباري لئجه أمرأ گب زنده. رۊباري ايته جه گيلکيˇ هشت‌ته أصلي لئجه گيلانˇ دۊرۊن ايسه.

## دئني جيگایان

* هرزویلˇ سرو

* آسمانسرا قله

* مارلیکˇ دئباره تپه

* اسکابنˇ تاريخي رۊستا 

* آماردلۊ جؤردي

* لؤشانˇ دئباره پۊرد

* مانگيلˇ بادي قۊوتگا

* ايسپي‌رۊ سد

* کلشترˇ چشمه

* تالشدر دامان

* لاکۊشابˇ آبشار

* داماشˇ تۊريستي دهکده

* سلانسرˇ منطقه

* امامزاده صالح خاصکول

* امامزاده اسماعیل قاسم، محمود

* امامزاده ابراهیم کیابادˇ مئن

* امامزادگان ابوالحسن، ابوالمحسن و ابوالفضل فیلده مئن

* امامزادگان حمزه و یوسف شیرکدهˇ مئن

* سیّد طاهر شمامˇ دۊرۊن

* سید طاهر و سید طیّب پایده دۊرۊن

* امامزاده عسکربن جیرنده دۊرۊن

* امامزاده محمد حنفیه(قلقلي)، بیورزینˇ رۊستا

* امامزاده سیداشرف الدین ابن موسی کاظم چمل قدیمˇ رۊستا

* امامزاده روح‌الله، خۊرگام، نوده

* سیدحسن گندمي، سمام

* امامزاده احمد و محمد، ناوه

* امامزاده طاهر خرمکوه، خره‌پۊ رۊستا دۊرۊن

* امامزادگان سه فرزندان موسی کاظم، فیلده رۊستا

* امامزاده محتشم، اسطلخ جان

* امام زاده پیر محمد

## تاتاييان


پرونده:Manjildam.JPG|ايسپي رۊ سد

پرونده:Manjeel windmills.jpg|مانگيلˇ بادي قۊوتگا

پرونده:Jame hayoolaye do sar va ghazal.jpg|هیۊلای دؤسرˇ جام، لۊور مۊزه

پرونده:Swastika iran.jpg|ايته جه گردنبندان مارلیک

پرونده:Iran bastan - 24.jpg | ايتأ ريتۊن یافت بۊبؤسته آمآردلۊ جه کي صد سال قبل ميلاد شين ايسه.

پرونده:Damashvillage.jpg|داماش جیرندهˇ تۊريستي دهکده 

پرونده:Dscloshanpol(18).jpg|لؤشانˇ خشتي پۊرد



## سربس

جرگه:گيلان ٚ شأرستانان
مانگيل

**مانگيل** ايته جه گيلان ٚ شأران ؤ ايته جه رۊبار ٚ شأرستان ٚ هفت ته شأر ايسه. أ شأر رۊبار ٚ شأرستان ٚ نسا مئن قرار بيگيفته ؤ قزوين ؤ زنجان ٚ دۊ ته اۊستانان ٚ أمرأ ني مجاورت دأره. بندانگشتی|مانگيل ٚ شأر ٚ وۊرۊدي

## مانگيل ٚ نام
اي سري جه زوان شيناسان معتقد ايسد کي "من" ؤ "مان" مکان ؤ جيگا پيشوند ايسد ؤ مان+گيل ٚ ترکيب قؤم گيل زيوش ٚ جيگا ىا گيلکان سامان ٚ معني-أ دهه ؤ منجيل هۊ مانگيل ٚ واجه معرب بۊبؤسته ايسه.

## جمعيت
مانگيلˇ جمعيت بر اساس سال ۱۳۹۰ˇ سر ايشماردن، ۱۷،۳۹۶ نفر ايسه.

## پاک ٚ انرژی
### مانگيل ٚ بادي قۊوتگا
مانگيل ٚ شديد ٚ باد ايته جه أ شأر ٚ خواص ايسه کي اۊن-أ گيلان ٚ باخي شأران ٚ جه متمایز کۊنه. أ باد وهار ؤ تاوسسان ٚ مئن پۊر شديد ايسه ؤ پئيز ؤ زمسسان ش مئن کمتر ٚ شدت ٚ أمرأ وزه. أ باد أندر شديد ايسه کي ز داران-أ کي أ منطقه مئن کشاورزي أصلي ايسده چمانه. ۱۳۷۰ سال ٚ أوائل دؤلت کي أ منطقه پتانسیل-أ شناسایي بۊکۊده بۊ، تصميم بيگيته کي بادي قۊوتگا چأکۊدن ٚ أمرأ، بادˇ جۊنبشي انرژي-أ به الکتريکي انرژي تبديل بۊکۊنه کي تجديد پذير ؤ پاک ٚ انرژي ايسه. ويشتر أ قۊوتگا تۊربينان دانمارک ٚ جه بيهه بۊبؤستد ولي بعدا بتانستد اؤلگۊ اۊسادن اۊ دانمارکي تۊربينان ٚ جه چن ته تۊربين ني ايران ٚ دۊرۊن چأکۊند. مانگيل، ۸۷ درصد سال ٚ رۊجان ٚ دۊرۊن شديد ٚ باد دأره کي شأ اۊن ٚ قۊوتگا ايته تۊربين ٚ أمرأ ۲/۴ ميليؤن کيلؤوات برق چأکۊدن. أ قۊوتگا هسأ ۱۷۱ ته تۊربين دأره کي هسأ ني اۊن ٚ تعداد-أ ويشتر کۊدن درده.
بندانگشتی|مانگيل ٚ بادي قۊوتگا

### ايسپي‌رۊ سد
**ايسپي‌رۊ سد** ىا **مانگيل ٚ سد** ايته دئه جه أ شأر ٚ مشخصه‌ئان ايسه. أ سد ايسپي‌رۊ أولي قسمت ٚ سر ؤ اۊیه کي دۊته قزل‌اؤزن ؤ شاهرۊد ٚ رۊخانان ايته بده، چأکۊده بۊبؤسته. أ سد ٚ آو، کيشاورزي ؤ برق چأکۊني ره استفاده به.
أ سد، ايران ٚ أولي سد ايسه کي اۊن ٚ چأکۊدن ۱۳۳۵ سال ٚ جه شرۊع بۊبؤسته ؤ ۱۳۴۰/۱۱/۲۵ شمسي سال ٚ دۊرۊن تکميل بۊبؤسته ؤ ۱۳۴۱/۲/۲۹ دۊرۊن بهره برداري-أ برسه. أ سد-أ ساسر ٚ فرانسوي شرکت چأکۊده. 
چپ|انگشتدان|260px|ايسپي‌رۊ سد

## تاتاييان
بندانگشتی|مانگيلˇ بادي قۊوتگا

جایگزین=دلیر گنبد - منجیل|بندانگشتی|مانگيلˇ دلير گنبد

بندانگشتی|مانگيل، جمارانˇ پاراخۊتˇ مجسمه

## سربس

جرگه:گيلان ٚ شأران
لۊلمان

**لۊلمان** ايته جه گيلان ٚ شأران ؤ کۊجسبان ٚ بخش ؤ رشت ٚ شأرستان توابع جه ايسه. أ شأر رشت - لاجؤن ٚ مسير ٚ مئن نهأ ؤ شيش‌ته رۊستا اتصال ٚ جه تشکيل بۊبؤسته. لۊلمان ۱۳۸۸ سال ٚ جه شأر بۊبؤسته ؤ حدۊد ۱۲۰۰۰ نفر جمعيت دأره.

## سربس

جرگه:گيلان ٚ شأران
اينگيليس

**اينگيليس** ىا **انگلستان** (اينگيليسي مئن: England) ايته کیشور اۊرۊپا مئن ايسه که أن ٚ پيله حاکم ؤ پادشاه سوؤمي چارلز ايسه. أن ٚ نيشتجا لندن ايسه ؤ أن ٚ پيلئکي ۲۳۴ هيزار کيلۊمتر مۊربع ؤ أن ٚ جمعيت ۵۴ ميليۊن ايسه. اينگيليس ايته کیشور ایسه گه بريتانيا پادشاهي دۊرۊن نهأ.

## سربس
جرگه:بريتانيا
جرگه:کشورؤن
کانادا

**کانادا** (اينگيليسي مئن: Canada) ایته کیشوره گه آمریکا قاره ؤ کلسيايي آمريکا مئن دره ؤ آمريکا کيشور ٚ کلسيايي همساده ايسه. کانادا پایتخت اؤتاوا ؤ أن ٚ پيله شأر ني تؤرنتؤ نام دأره. أ کیشور همسۊد ٚ قلمرؤ مئن دره ؤ اۊن ٚ رسمي زوانان اينگيليسي ؤ فرانسوي ايسه گه فرانسوي کئبئک ؤ نيۊ برانزويک ٚ ايالتان ٚ مئن رایج ؤ رسمي زوان ايسه. کانادا پيلئکي ۹,۹۸۴,۰۰۰ کيلۊمتر مربع ايسه ؤ دۊنيا مئن دۊوؤمي پيله کيشوره ؤ خۊشکي مساحت ٚ مئن ني چارؤمي پيله کيشور محسۊب به. آمريکا ؤ کانادا سامانسر، دۊنیا کيشوران ٚ مئن طۊلاني‌ترين ايسه. أ کيشور ٚ جمعيت ۳۶ ميليۊن ؤ أن ٚ مرکز اؤتاؤا ؤ أن ٚ پيله شأر تؤرنتؤ نام دأره.
کانادا سامان ٚ جه، اي سري پيله بخشان نهأده گه هئکس اۊیه زيوش نۊکۊنه چؤن کلسيا قؤطب ٚ نزيکي وأسي اۊرأ پۊر سرد ايسه. 

## سربس
جرگه:کشورؤن
کليشؤم ٚ دهستان

**کليشؤم ٚ دهستان** ايته جه گيلان ٚ دهستانان رۊبار ٚ شأرستان ؤ فاراب ٚ بخش توابع جه ايسه.
أ دهستان یازده ته رۊستا جه تشکيل بۊبؤسته ؤ اۊن ٚ مرکز ني کليشؤم ايسه.

## جمعيت
أ دهستانˇ جمعيت براساس سال ۸۵ˇ سر ايشماردن، ۲،۵۲۸ نفر ايسه.

## رۊستاهان

## سربس
جرگه:گيلان ٚ دهستانان
جرگه:رۊبار ٚ شأرستان ٚ دهستانان
فرانسه

**فرانسه** (فرانسوي ميئن: La France) گه اۊن ٚ رسمي نام **فرانسه جؤمۊري** (فرانسوي ميئن: République française) ايته کیشور اۊرۊپا دۊرۊن ايسه. فرانسه سيوا جه خۊ أصلي سامان، پۊر جزيره ؤ قلمرؤ، دۊنیا سایر ٚ منطقه‌ئن ٚ دۊرۊن دأره. أ کيشور ٚ زوؤن فرانسوي ايسه ؤ أن ٚ پيله حاکم ريئيس جؤمۊر ايسه گه أن ٚ نؤم امانوئل مکرون ايسه. فرانسه نيشتجا پاريس و أن ٚ پيلئکي ۶۴۰ هيزار کيلۊمتر ايسه ؤ ۶۷ ميليۊن نفر جمعيت دأره. أ کیشور خارجي تۊريست ٚ وأسي پۊر درآمد دأره و دۊنيا مئن سوؤم ايسه.

## سربس
جرگه:کشورؤن
بره‌سر

**بره‌سر** ىا **براسر** ايته جه گيلانˇ شأران ايسه کي خۊرگامˇ بخشˇ مرکز ايسه ؤ رۊبارˇ شأرستان مئن نهأ.

## جمعیت
أ شهرˇ جمعيت بر اساس سال ۱۳۹۰ˇ سر ايشماردن، ۱٬۴۱۶ نفر ايسه.

## جغرافیا
بره‌سر رۊبار شهر جه ۵۵ کیلؤمتر ؤ رستم‌آباد جه ۴۰ کيلؤمتر فاصله دره. أ شهر بۊلندي دریا جه ۱۲۵۰ متر ايسه. بره‌سر سال ۶۹ زلزله دۊرۊن کامل چؤرأ بؤسته ؤ بعد دۊوارده جه أول چأگۊده بۊبؤسته.

## کشاورزي ؤ باغي محصۊلان
* گندم
* جؤ
* عدس
* لوبیا
*سئب
* خۊج
* خۊلي (هالي)
* فندۊق
* آغۊز

## تاتاييان


File:Barehsar (1).jpg|بره‌سرˇ طبيعت
File:Barehsar (2).jpg|ويستانˇ سلˇ نما کي  بره‌سر ؤ تيه رۊستا مئن قرار بيگيته دره
File:Barehsar (5).jpg|ويستانˇ سل 
File:Barehsar (3).jpg|بره‌سرˇ طبيعت
File:Barehsar (4).jpg|درفکˇ جؤردي
File:Barehsar (6).jpg|بره‌سرˇ مسير


## سربس

جرگه:گيلان ٚ شأران
جيرينديه دهستان

**جيرينديه دهستان** ايته جه فاراب ٚ بخش ٚ دهستانان، رۊبار ٚ شأرستان ؤ گيلان ٚ اۊستان ٚ دۊرۊن ايسه. 
أ دهستان ٚ نام تا ۱۳۶۵ سال **فاراب** بۊ ولي سال ۱۳۶۶ دۊرۊن اۊن ٚ نام به جيرنده تغيير بۊکۊده.

## جمعيت
أ دهستانˇ جمعيت بر اساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، ۲٬۸۲۶ نفر ايسه.

## رۊستاهان

## سربس

جرگه:گيلان ٚ دهستانان
جرگه:رۊبار ٚ شأرستان ٚ دهستانان
رحمت‌آباد ؤ بلۊکات ٚ بخش

**رحمت‌آباد ؤ بلۊکات ٚ بخش** ايته جه گيلان ٚ  بخشان رۊبار ٚ شأرستان ٚ دۊرۊن ايسه.

## کشوري تقسيمان
* رحمت‌آباد ؤ بلۊکاتˇ بخش
*دهستانان:
** بلۊکاتˇ دهستان
** دشتویلˇ دهستان
** رحمت‌آبادˇ دهستان
*شأر:
**تۊتکابؤن

## جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ بخشˇ جمعيت ۱۷۷۱۹ نفر ايسه.

## سربس

جرگه:گيلان ٚ بخشان
خۊرگام ٚ بخش

**خۊرگام ٚ بخش** ايته جه رۊبار ٚ شأرستان ٚ بخشان، گيلان ٚ دۊرۊن ايسه.

## کيشوري تخسيمان
أ بخش ايته جه رۊبار ٚ شأرستان ٚ چارته بخش ايسه کي دۊ ته دهستان، ۴۳ رۊستا ؤ ايته شأر ني بره‌سر نام أمرأ دأره کي اۊن ٚ مرکز ايسه.

* خۊرگام ٚ بخش
* دهستانان:
** خۊرگام ٚ دهستان
** دلفک ٚ دهستان
*شأر: بره‌سر

## جمعيت
أ بخش ٚ جمعيت ۱۳۸۵ سال ٚ سرشۊماري ٚ أساس ٚ سر، ۱۰,۶۶۸ نفر (۲,۹۹۳ خانوار) بۊ.

## سربس

جرگه:گيلان ٚ بخشان
جيرينديه

**جيرينديه** ايته جه گيلانˇ شأران، فارابˇ بخش ؤ رۊبارˇ شأرستانˇ دۊرۊن ايسه. أ شأر فارابˇ بخشˇ مرکز ني ايسه ؤ لؤشانˇ جه ۳۵ کيلۊمتر فاصله دره.

## جمعيت
بر اساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ شأرˇ جمعيت ۲,۶۱۶ نفر (۷۵۴ خانوار) ايسه.

## سربس

جرگه:گيلان ٚ شأران
رۊستم آباد

|جمعيت ٚ رشد= 
|جمعيت ٚ تراکؤم=
|زوان= گيلکي
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= 
|ارتفاع= 
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= 
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا=  
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
**رۊستم آباد** ايته جه گيلان ٚ شأران، رۊبار ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش ٚ مئن ايسه. أ شأر رۊبار ٚ کلسيا نهأ ؤ اۊن ٚ جه ۱۵ کيلؤمتر فاصله دأره. أ شأر چار ته محل ٚ جه کلۊرز، ماندابان، پۊشته ؤ شمام ٚ نامان ٚ أمرأ تشکيل بۊبؤسته دره.
رۊستم آباد ایته جه قديمي‌ترین انسان ٚ سکۊنت جيگايان ايسه ؤ انسان ٚ سکۊنت، گنج‌پر ٚ دئبار تپه دۊرۊن، ۳۰۰ هيزار سال پيش ٚ مئن تخمين بزه بۊبؤسته.

## جمعيت
براساس ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن، أ شأر ٚ جمعيت ۱۳,۷۴۶ نفر ايسه.

## سربس
جرگه:گيلان ٚ شأران
أحمدسرگۊراب ٚ بخش

**أحمدسرگۊراب ٚ بخش** ايته جه گيلان ٚ بخشان شفت ٚ شأرستان ٚ دۊرۊن ايسه.
أ بخش ٚ مرکز أحمدسرگۊراب ٚ شأر ايسه.

## کشوري تقسيمان
احمدسرگۊرابˇ بخش ايته شأر ؤ دۊ ته دهستان دأره.
* چۊبرˇ دهستان (شفت)
* احمدسرگۊرابˇ دهستان
*شأر: احمدسرگۊراب

## جمعيت
بنابر سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ بخشˇ جمعيت ۲۸۲۶۰ نفر ايسه.

## دئني جيگایان
* دۊد وَزَنˇ آبشار، خرمکشˇ رۊستا مئن
* لاس پشتˇ آبشار، لپۊندان
* لپۊندانˇ جؤردي
* وزن بنˇ آبشار، سفيد مزگي
* دیوان دره آبشار، طالقانˇ رۊستا
* امامزاده ابراهیم
* امامزاده اسحاق
* سید کاس آقا بقعه، تۊسه رۊستا مئن
* سالک معلمˇ بقعه، سالک معلم و شالما رۊستا مئن
* آقا نورˇ بقعه، چۊبر 
* بابا رکابˇ بقعه
* پير مختارˇ بقعه
* سید مرضیه بقعه

## سربس
جرگه:گيلان ٚ بخشان
ملاسرا دهستان

**ملاسرا دهستان** ايتأ دهستان ايسه کي شفتˇ شهرستانˇ مرکزي بخش، گيلانˇ اۊستان دۊرۊن قرار دأره.

## جمعيت
بر اساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ دهستانˇ جمعيت ۱۵۵۹۶ نفر (۳۹۰۸ خانوار) ايسه.

## رۊستاهان

* آقا سید یعقۊب
* تازه‌آباد پسيخان
* جيرده پسيخان
* چکۊسر
* راسته‌کنار (شفت)
* شادخال
* تالش محله (شفت)
* فشالم
* کلاشم بالا
* کۊزه گران
* گۊرابˇ ليشاوندان
* ماشاتۊک
* مرخال
* ملاسرا (شفت)
* نؤده (شفت)
* نؤده پسيخان

## سربس

رده:جوغرافی
جرگه:گيلان ٚ دهستانان
جرگه:شفت ٚ شأرستان ٚ دهستانان
ويسرۊد

**ويسرۊد** ايتأ جه رۊستایان چۊبرˇ دهستان جه توابع احمدسرگۊرابˇ بخش، شفتˇ شهرستان ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.

## جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۱٬۱۴۸ نفر (۳۰۵خانوار) ايسه.

## سربس
نؤده پسيخان

**نؤده پسيخان** ايتأ جه رۊستایان ملاسرا دهستان جه توابع شفتˇ شهرستانˇ مرکزي بخش ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.

## جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۱۵۷ نفر (۳۴خانوار) ايسه.

## سربس
تۊل

تۊل (اینگیلیسي: Tool) یته مۊزیک ٚ جرگه' متال ٚمۊزیک ٚ مئن، کالیفؤرنیا ایالت ٚ مئن. اي جرگه سال ۱۹۹۰ میلادي چأگۊده بۊبؤ ؤ این ٚ آدمؤن ايشؤن بؤن: آدام جؤنز (گیتار الکتریک)، مینارد جیمز کینن (خؤندگي)، پال دمؤر (گیتار بئیس) ؤ دأنی کأری (درامز). سال ۱۹۹۵ پال دمؤر ٚ جا جاستین چأنسلؤر بمأ جرگه مئن.

تۊل اول دفأ ۱۹۹۳ یکته هوي متال آلبۊم بيرين هأدأ «Undertow» نؤمی. سال ۱۹۹۵ ایشؤن ٚ دۊوؤمي آلبۊم یعني «Ænima» بیرین بمأ. سال ۲۰۰۱ ايشؤن ٚ سوؤمي آلبۊم کي اين ٚ نؤم بۊ لیترالۊس (Lateralus) بيرين بمأ که اي آلبۊم ٚ فلسفي شعرؤن ؤ ایشؤن ٚ ویدئؤؤن یته تازه تجرۊبه چأگۊده مۊزيک ؤ سرگرمي دۊنیای ٚ مئن ؤ اۊن ٚ پسي سال ۲۰۰۶ ایشؤن ٚ چارؤمي آلبۊم بیرین بمأ کي اين ٚ نؤم بۊ ۱۰۰۰۰ رۊز. سال ۲۰۱۹ ایشؤن ٚ پنجؤمي آلبۊم مؤنتشر بۊبؤ کي اي آلبۊم ٚ نؤم ترس ٚ نشا بۊ.

تۊل ٚ مۊزيک هم متاله هم پراگرسیو. ایشؤن ٚ ترانأن دراز ؤ دپیته' ؤ اي ترانأن ٚ مفاهیم فلسفي ؤ عرفاني ؤ روانکاوانه ايسسن.

جرگه:تۊل
جرگه:راک
جرگه:متال
جرگه:آمریکا مۊزیک
جرگه:مۊزیک ٚ جرگأن
جرگه:کالیفؤرنیا
چۊماچا

**چۊماچا** ايته جه گيلان ٚ رۊستایان، شفت ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش ؤ جیرده دهستان ٚ توابع جه ايسه.

## جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۱،۳۵۶ نفر (۳۳۰ خانوار) ايسه.

## سربس

جرگه:شفت ٚ شأرستان ٚ رۊستایان
طالقان (شفت)

**طالقان** ایته جه گيلان ٚ رۊستايان، شفت ٚ شأرستان ٚ أحمدسرگۊراب ٚ بخش ؤ چۊبر ٚ دهستان ٚ توابع جه ایسه.

## جمعيت
أ رۊستا جمعيت ۱۳۹۵ آمار ٚ أساس ٚ سر، ۴۳۸ نفر (۱۰۸خانوار) بۊ.

## سربس

جرگه:شفت ٚ شأرستان ٚ رۊستایان
امامزاده ابراهيمˇ رۊستا

**امامزاده ابراهيم** ايتأ تۊريستي دهکده ايسه کي چۊبرˇ دهستان مئن جه توابع احمدسرگۊرابˇ بخش، شفتˇ شهرستان ؤ گيلانˇ اۊستان قرار دأره.

بندانگشتی|امامزاده ابراهيمˇ بقعه

## تارئخ
اۊ قديم زمات مئن أ رۊستا فعلي جيگا دۊرۊن کسي زندگي نۊگۊدي ولي أ رۊستا بعد أن کي امامزاده ابراهيم کي گيدي جه زاکان امام مۊسی کاظم ؤ امام رضا برار ايسه، أیه دفن بؤبۊسته ؤ اۊنˇ بقعه چأگۊده بؤسته، أ منطقه جه لحاظ تۊريستي مؤرد توجه قرار بيگيفته ؤ گلف گلف رۊستاهان أطرافˇ مردۊم، تلکان ؤ سیا مزگي مانستن، بامۊييد امامزاده ابراهيمˇ بقعه ورجأ دۊکان ؤ خانه چأگۊديد ؤ أ روند باعث بۊبؤسته کي امامزاده ابراهيمˇ رۊستا شکل بيگيره. هسأ أ رۊستا دۊرۊن ششصد خانوار زيويدي. 

أ رۊستا خۊ معماري خاص واسي معرۊف ايسه ؤ چۊبي خانه‌ئان رنگي کي بعضا به پنج شش طبقه هم فأرئسه ؤ امامزاده ابراهيمˇ آبشار جه زيبائیان أ رۊستا ايسن.

## جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا دۊرۊن ششصد خانوار زيويد.
## تاتاييان



Image:shaf.jpg|امامزاده ابراهيمˇ رۊستا
Image:Zarihe Imamzadeh Ebrahim.JPG|امامزاده ابراهيمˇ ضريح




## سربس

جرگه:شفت ٚ شأرستان ٚ رۊستایان
ماسال ٚ دهستان

**ماسال ٚ دهستان** ایته جه گيلان ٚ دهستانان ايسه گه ماسال ٚ شأرستان ٚ مئن نهأ. أ دهستان ماسال ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش ٚ توابع ٚ جه ايسه ؤ طاسکۊه رۊستا ني أن ٚ مرکز ايسه.

## جمعيت
أ دهستان ٚ جمعيت ۱۳۹۵ آمار ٚ أساس ٚ سر، ۴,۵۳۲ نفر (۱,۴۶۶خانوار) بۊ.

## رۊستایان
* أسب ريش
* تالارگاه
* تبر سرا
* تۊتنسا
* چسلي
* خۊرۊم
* خۊی دۊل
* دۊل کۊه
* ريزه مندان
* سراکه
* سليم آباد (ماسال)
* سيا دۊل
* شالما (ماسال)
* شالما کۊه
* طاسکۊه
* تبک سر
* کنذر
* کۊربار
* گرم خاني (ماسال)
* ليپا
* لير (ماسال)
* ماسۊله خاني
* مهديخان محله
* نسا (ماسال)
* ويرمه

## سربس
جرگه:گيلان ٚ دهستانان
جرگه:ماسال ٚ شأرستان ٚ دهستانان
شاندرمن ٚ دهستان

**شاندرمنˇ دهستان** ايتأ جه دهستانان شاندرمنˇ بخش، ماسالˇ شهرستان ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.

## جمعيت
بر اساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ دهستانˇ جمعيت ۱۱،۲۲۴ نفر (۲۷۴۵ خانوار) ايسه.

## رۊستاهان
* امامزاده شفيع
* أنجيلان
* اؤلؤم
* بؤرۊج راه
* بؤنه سرا
* بيتم
* پاشکم
* پشد نيلاژ
* پلنگ سرا
* پنگاپشت
* تلˇ آب دره
* چاله سرا
* چای خاله
* چپه زات
* چۊرک مۊزان
* چيت بؤن
* خرفˇ کۊره
* خۊشکˇ دریا
* دران
* رزين دۊل
* زرابچه
* زرد دۊل
* سيا کۊه
* سيامرد
* شالکه
* عنبرا دۊل
* کؤفۊد
* کؤفۊد مژده
* کۊبن
* کيش خاله (ماسال)
* گلۊکۊه
* لتشت
* لچۊر
* لل کن
* مشئکه
* معاف (ماسال)
* نيلاش
* وزمتر

## سربس

جرگه:گيلان ٚ دهستانان
جرگه:ماسال ٚ شأرستان ٚ دهستانان
شخ شين ٚ دهستان

**شخ شین** یا **شیخ نشين** ايته دهستان، گيلان ٚ ماسال ٚ شأرستان ؤ شاندرمن ٚ بخش ٚ مئن ايسه.

## جمعيت
بر اساس سال ۱۳۹۰ˇ سر ايشماردن، أ دهستانˇ جمعيت ۵،۹۶۸ نفر (۱،۹۷۸ خانوار) ايسه.

## رۊستاهان
* اسطلخ زير
* برگ سرا
* پير سرا (ماسال)
* تۊسه سرا
* چؤماچار
* چمۊش دۊزان
* خله ورجان
* دليجان (ماسال)
* قران (ماسال)
* کۊره جان
* گرمˇ سر
* ملک بؤگۊر
* ملک جهان (ماسال)
* ميرمحله (ماسال)

## سربس

جرگه:گيلان ٚ دهستانان
جرگه:ماسال ٚ شأرستان ٚ دهستانان
وزمتر

**وزمتر** ايتأ جه رۊستایان شاندرمنˇ دهستان جه توابع شاندرمنˇ بخش، ماسالˇ شهرستانˇ ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.

## جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۴۰۰ نفر (۱۰۰خانوار) ايسه.

## سربس
ويرمه

**ويرمه** ایته جه گيلان ٚ رۊستايان، ماسال ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش ؤ ماسال ٚ دهستان ٚ توابع جه ایسه.

## جمعيت
أ رۊستا جمعيت ۱۳۹۵ آمار ٚ أساس ٚ سر، ۳۰۷ نفر (۸۶خانوار) بۊ.

## سربس
جرگه:ماسال ٚ شأرستان ٚ رۊستایان
شفت ٚ شأرستان

**شفت ٚ شأرستان** ايته جه گيلان ٚ شأرستانان ايسه. أ شأرستان دۊ ته بخش ؤ چار ته دهستان دأره ؤ اۊن ٚ مرکز شفت ٚ شأر ايسه. أ شأرستان ٚ جمعيت ۷۰,۲۹۲ نفر ايسه.

## جۊغرافي مؤقعيت
شفت ٚ شأرستان کلسيا جه رشت ٚ شأرستان، نسا جه زنجان ؤ رۊبار ٚ شأرستان ؤ خۊرخۊس ٚ جه فؤمن ٚ شأرستان ؤ سۊماسرا شأرستان-أ محدۊد به.

شفت ٚ شأرستان دۊ ته جلگه‌اي ؤ کۊهسساني منطقه-یه فرا گيره ؤ جه اۊن ٚ دئني جيگایان شأ به سیا مزگي، خرمکش، چنار رۊخان ٚ جنگلي پارک، امامزاده ابراهيم ؤ امامزاده اسحاق ٚ زيارتي منطقه‌ئن، رؤستایان کۊلوان ؤ چؤماچا ؤ ... ايشاره کۊدن.

## حرفه'ن
بج شفتˇ شأرستان کشاورزي أصلي محصۊل ايسه ؤ جؤردي مناطقˇ دۊرۊن چئي کاري ني رائج ايسه. جه أ شأرستانˇ مردۊم باخي شغلان شأ به دامداري، پرورش طیور ؤ سيفتال، پرورش ماهي، نۊغان داري ؤ پرورش زينتي گیاهان ايشاره گۊدن. صنایع دستي هم شامل حصيربافي، شال ؤ جۊراف ؤ زيلۊ ؤ زيبيل چأکۊني ايسه.

## کشوري تخسيمان
* شفت ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش
* دهستانان:
** جیرده دهستان
** ملاسرا دهستان
* شأر: شفت

* أحمدسرگۊراب ٚ بخش
* دهستانان:
** أحمدسرگۊراب ٚ دهستان
** چۊبر ٚ دهستان
* شأر: أحمدسرگۊراب

## جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، شفتˇ شأرستان ۷۰٬۲۹۲ نفر جمعيت دره.

## پيله کسان
* پرواز همای، سنتي خانشگر
* رضا نيک نظر، فوتباليست
* سید محمدباقر شفتی، مجتهد عصر قاجار

## دانشگا'ن
* دانشگاه آزاد اسلامی واحد شفت
* دانشگاه پیام نور شفت

## هفته بازار
* شفت: دوشمبه بازار
* چوبر: ىکشمبه بازار
* نصیرمحله: چارشمبه بازار

## دئني جيگا'ن
* امامزاده اسحاقˇ بقعه
* دۊدۊزنˇ آبشار
* نۊرماسˇ سل، کلاچ خندانˇ رۊستا
* آب‌بندانˇ سل، گيلده رۊستا
* امامزاده ابراهيمˇ بقعه
* متبرکه درويشانˇ بقعه، شادخالˇ رۊستا
* گۊرابˇ ليشاوندانˇ پۊرد

## تاتاييان



Image:shaf.jpg|امامزاده ابراهيمˇ رۊستا
Image:Imamzadeh Ebrahim.jpg|امامزاده ابراهيمˇ بقعه
Image:Zarihe Imamzadeh Ebrahim.JPG|امامزاده ابراهيمˇ ضريح
Image:shafff.jpg|گيلاني سنتي خانه شفتˇ مئن
Image:shafffff.jpg|امامزاده اسحاقˇ جاده
Image:shaffff.jpg|شفتˇ طبيعت
Image:shafffffff.jpg|شفت، زمسسانˇ مئن
Image:shaaf.gif|شفتˇ پلی اتیلنˇ کارخانه




## سربس
جرگه:گيلان ٚ شأرستانان
حؤمه دهستان (ماسال)

**حؤمهˇ دهستان** ايتأ دهستان ايسه کي ماسالˇ شهرستانˇ مرکزي بخش ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن قرار دأره.

## جمعيت
بر اساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ دهستانˇ جمعيت ۹۶۵۲ نفر (۲۵۳۲ خانوار) ايسه.

## رۊستاهان
* آهک کۊره
* خانقاه بر
* خؤد بچر
* درخانه
* دۊله ملال
* سید محله
* کۊچکام
* کيشه خاني
* گاميش بان
* گيله سرا
* مرکيه (ماسال)
* ميله سرا
* وردۊم
* وشمه سرا

## سربس
جرگه:گيلان ٚ دهستانان
جرگه:ماسال ٚ شأرستان ٚ دهستانان
وردۊم

**وردۊم** ايتأ جه رۊستایان حؤمهˇ دهستان (ماسال) جه توابع ماسالˇ شهرستانˇ مرکزي بخش ؤ گيلانˇ اۊستان دۊرۊن ايسه.

## جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، أ رۊستا جمعيت ۱٬۰۲۴ نفر (۲۵۲ خانوار) ايسه.

## سربس
ماسال ٚ شأرستان

**ماسال ٚ شأرستان** ايته جه گيلان ٚ شأرستانان ايسه. ماسال ٚ شأرستان ۴۸,۹۲۹ نفر جمعيت دأره ؤ اۊن ٚ مرکز، ماسال ٚ شأر ايسه.
ماسال ٚ شأرستان دۊ ته ماسال ؤ جۊمابازار ٚ شأران، دۊ ته بخش، چار ته دهستان ؤ ۹۴ رۊستا جه تشکيل بۊبؤسته. أ شأرستان ٚ پيلئکي ۴۸۶ کیلۊمتر مربع ايسه ؤ ۷۰ هزار هکتار جه أ مساحت کۊه ؤ دامان، ۷۲۵۰ هکتار بجار ؤ ۳۹۸۳ هکتار باغي اراضي ايسه. أ شأرستان ٚ سالانه وارش ٚ ميانگين ۱۰۰۰ الی ۱۴۰۰ میلي متر ايسه.

شاه معلم کي ويشتر جه ۳۱۵۰ متر بۊلندي دأره ؤ گيلان ٚ دۊوؤمي بۊلند ٚ قله (سۊمامۊس ٚ پسي) ايسه، أ شأرستان ٚ مئن نهأ.

## کشوري تخسيمان
* ماسال ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش
* دهستانان:
** حؤمه دهستان
** ماسال ٚ دهستان
* شأر: ماسال

* شاندرمن ٚ بخش
* دهستانان:
** شخ شين ٚ دهستان
** شاندرمن ٚ دهستان
* شأر: جۊمابازار

## سربس
جرگه:گيلان ٚ شأرستانان
شاندرمن

**شاندرمن** ايته جه گيلان ٚ شأران ؤ شاندرمن ٚ بخش ٚ مرکز، ماسال ٚ شأرستان ٚ مئن ايسه. 
جۊمأبازار (بازارجمعه) گه ايته پيله رۊستا بۊ، ۱۳۷۸ سال ٚ دۊرۊن شأر بؤبؤسته ؤ بأزين أن ٚ نام-أ عوض-أ گۊدئد ؤ بنأد شاندرمن ٚ شأر ؤ هأسأ أ شأر شاندرمن ٚ بخش ٚ مرکز ايسه. ألبت سۊماسرا تؤلم ٚ سابق ٚ نام ني جۊمأبازار بۊ ولي أ شأران ايته نيئد ؤ سيوا ايسد.

350px

## جمعیت
ايران ٚ ۱۳۹۵ آمار ٚ أساس ٚ سر، شاندرمن ٚ جمعيت ۳,۸۶۶ نفر (۹۹۷ خانوار) بۊ.

## سربس
جرگه:گيلان ٚ شأران
شاندرمن ٚ بخش

**شاندرمن ٚ بخش** ايته بخش، گيلان ٚ ماسال ٚ شأرستان ٚ دۊرۊن ايسه. شاندرمن ٚ بخش ٚ مرکز، شاندرمن ٚ شأر ايسه. 

## کيشوري تخسيمان
* شاندرمن ٚ بخش
** شاندرمن ٚ دهستان
** شخ شين ٚ دهستان
شأر: جۊمابازار

## جمعیت
بر اساس سال ۱۳۸۵ سر ايشماردن، شاندرمنˇ بخش جمعيت ۲۶،۳۴۵ نفر ايسه.

## سربس

جرگه:گيلان ٚ بخشان
سعيد سؤلطان‌پۊر

بندانگشتی|سعيد سؤلطانپۊر، عباس آقا کارگرˇ ايران‌ناسيؤنالˇ صحنه سر

سعيد سؤلطان‌پۊر (۱۳۱۹ سبزوارˇ بيجئک - ۱۳۶۰ اوينˇ اعدامأکته)، شاعر، نمایش‌نامه‌نویس، تئاترˇ کارگردان، ايرؤنˇ کانۊن نويسندگانˇ عضو بۊ ؤ نويشتنکس ؤ سياسي کۊنۊش گۊد. گۊته شبˇ شعرؤنˇ ميئن يک گرش سعيد سؤخنراني کؤنه. ترانه‌هاى *آفتابکاران جنگل* ؤ *پرنيان شفق* ؤ *سر اومد زمستون* ؤ *خون ارغوانها*  سؤلطانپۊرˇ شئن. ۱۳۶۰ˇ فروردين ما ۲۷ سچفخا هواداري اتهام أجي اين' خۊ عرۊسي شؤˇ مئن دستگير کؤنن ؤ دؤ ماه بعد يعني ۱۳۶۰ˇ خؤرداد ما ۳۱ اوينˇ زندؤنˇ ميئن اعدامأکؤنن. سعيد سؤلطانپۊر انقلابˇ زمت سالˇ ۱۳۵۷ سازمانˇ چريکها انشعابˇ پسي، اقليت أجي گه همچنان معتقد به مؤبارزهٔ مؤسلحانه عليهˇ رژيمˇ تازه‌تأسيسˇ جۊمۊري اسلامي بۊ؛ حمايت بؤده.

## سربس

جرگه:کؤمؤنيستؤن
جرگه:سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران
کۊکا کۊلا

کوکا کولا..نام یک برند تجاری ساخت نوشابه در ایالات متحده امریکا می باشد
أسالم

**أسالم** ايته جه گيلان ٚ شأران ؤ أسالم ٚ بخش ٚ مرکز ايسه ؤ تالش ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش ٚ مئن دره. أ شأر ۱۳۸۵ سال ٚ مئن ۳,۳۴۷ نفر جمعيت دأشتي ؤ قديم زمات تالش ٚ شأرستان ٚ مرکز ني بۊ. أ شأر ٚ مردۊم ويشتر تالش ايسد ؤ اۊشان ٚ زوان ني تالشي ايسه.

أ شأر ٚ سؤغاتي‌ئن ٚ جه شأ صنایع دستي، محلي لبنیات، چۊ ؤ کاغذ-أ ايشاره گۊدن. أسالم ٚ دئني جيگایان ني پۊر معرۊف ايسد ؤ شأ گيسؤم ٚ دامان، گيسؤم ٚ ساحل، أسالم به ألماس ٚ جاده ؤ جلال آل أحمد ٚ خانه-یأ ايشاره کۊدن.

## سربس
جرگه:گيلان ٚ شأران
أسالم ٚ بخش

**أسالم ٚ بخش** ايته جه گيلان ٚ بخشان تالش ٚ شأرستان ٚ مئن ايسه.
أ بخش ٚ مرکز أسالم ٚ شأر ايسه.

## کشوري تقسيمان
* أسالمˇ بخش
** أسالمˇ دهستان
** خاله‌سرا دهستان
** خرجگيلˇ دهستان
شهر: أسالم

## جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، اسالمˇ بخشˇ جمعيت ۴۲٬۲۱۹ نفر ايسه.

## سربس

جرگه:گيلان ٚ بخشان
حويق

|جمعيت ٚ رشد= 
|جمعيت ٚ تراکؤم=
|زوان= تالشي
|مذهب= شيعه
|پيلئکي= 
|ارتفاع= 
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= 
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا=  
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
**حويق** ايته جه گيلان ٚ اۊستان ٚ شأران، تالش ٚ شأرستان ؤ حويق ٚ بخش ٚ مئن ايسه. أ شأر حويق ٚ بخش ٚ مرکز ايسه.

## جمعیت
۱۳۹۵ شمسي سال ٚ سرايشماردن ٚ أساس ٚ سر، حويق ٚ جمعيت ۴,۲۶۱ نفر بۊ.

## زوان
حويق ٚ مردۊم ويشتر تالش ايسد ؤ اۊشان ٚ زوان ني تالشي ايسه.

## سربس

اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران ۱۳۸۳خ.

جرگه:گيلان ٚ شأران
حويق ٚ بخش

**حویق ٚ بخش** ايته جه گيلان ٚ بخشان تالش ٚ شأرستان ٚ مئن ايسه.
أ بخش ٚ مرکز حويق ٚ شأر ايسه.

## کشوري تقسيمان
* حويقˇ بخش
** حويقˇ دهستان
** چۊبرˇ دهستان
شهر: حويق، چۊبر

## جمعيت
براساس سال ۱۳۸۵ˇ سر ايشماردن، اسالمˇ بخشˇ جمعيت ۳۰،۶۳۲ نفر ايسه.

## سربس

جرگه:گيلان ٚ بخشان
چۊبر ٚ دهستان (تالش)

**چۊبر ٚ دهستان** ايته جه گيلان ٚ دهستانان، تالش ٚ شأرستان ؤ حويق ٚ بخش ٚ مئن ايسه.

## جمعيت
بر اساس ۱۳۸۵ سال ٚ سرايشماردن، أ دهستان ٚ جمعيت ۱۶,۴۲۹ نفر (۳,۷۰۰ خانوار) بۊ.

## رۊستایان

## سربس

رده:جوغرافی
جرگه:گيلان ٚ دهستانان
جرگه:تالش ٚ شأرستان ٚ دهستانان
فضل‌الله رضا

**فضل‌الله رضا** دهم دی ۱۲۹۳ رشت مئن متولد بوبوسته و ۲۸ آبان ۱۳۹۸ اتاوا دورون فوت بوکوده. اون برقَ مهندس، دانیشگاهَ استاد، گولاز آدم و ایته ایرانی سیفیر بو. اون قدیمی رئیس تهرانَ دانشگاه و دومین نایب‌التولیه آریامهرَ صنعتی دانشگاه وِ سیفیر ایران یونسکو و کانادا مئن بو. عنایت‌الله رضا اونی کوجی برار بو.
بندانگشتی|چپ|فضل‌الله رضا
## زِئَن نامه
اون اسدالله رضایَ زای و رضا رفیعَ خواخورزا بو. 

اون خو ابتدایی تحصیلاتَ رشتَ دورون تمامَ کوده و خو دیپلومَ و لیسانسَ تهرانَ (تهرانَ دانشگاه مئن) مئن بیگیفته. اون ایته از اولین فارغ‌التحصیلان تهرانَ فنی دانشگاه سال ۱۳۱۷ مئن بو. و سال ۱۳۲۴ دورون خو مدرک فوق لیسانسَ کلمبیا دانشگاه جا آمریکا مئن و خو دوکتورایَ رشته برقَ مهندسی دورون جی نیویورکَ پلی تکنیک دانشگاه بیگیفته.

اون دومین رئیس آریامهرَ صنعتی دانشگاه بعد از محمدعلی مجتهدی بو. سال ۱۳۸۶ رشتَ دورون مدرسه ای  اونِ نام امره چوکودید. اون سالیان فراوانی اتاوا مئن زندگی کودی و خو تولد وسی سال ۱۳۹۲ بومو تهران مئن.

## سربس
مجید سمیعی

**مجید سمیعی** ۲۹ خرداد ۱۳۱۶ تهران مئن به دنیا بومو. اونِ اصالت به رشتی خاندان سمیعی واگرده. اون ایته پزشک و جراح مغز و اعصاب ایسه. اون هسه رئیس خصوصی مریض‌خانه عصبی علوم هانوفرَ دورون ایسه. 

## اولین سالان زئن و تحصیلات
اون پس از سفر کودن اونه خانواده رشتَ جا به تهران و بمانستن محله تلفنخانه دورون خو ابتدایی تحصیلاتَ هَ شهرَ مئن و خو تحصیلات متوسطه یَ رشتَ دبیرستان شاهپور مئن به پایان فرسنه و بعد از اَن بوشو به آلمان. اون رشتئانِ زیست‌شناسی و پزشکیَ یوهانس گوتنبرگَ دانشگاه جا و شهرَ ماینتسَ مئن به پایان فرسنه و بعد خو تخصص مغز و اعصابَ دکتر کورت شورمنَ ویرجه شروع بوکود و سال ۱۳۴۹ مئن درجه تخصصَ اَن رشته مئن بیگیفت.

## سربس
آو

thumb|ايته تۊکه آو

thumb|ايته قالب ىئخ کي جامد ٚ آو ايسه

thumb|أبر کي آو ٚ تقطير ٚ جه چأکۊده به

**آو** ىا **اؤ** ایته مایع ايسه کي حیات ٚ ره لازمه. مؤجۊدات اي مايع-أ وابسته ايسن کي اي مطلب اي  ماده-یأ حياتي کۊنه.
آو ايته معدني ترکيبه کي شفاف، بيمزه، بيبۊ ؤ تقريبا بيرنگ ايسه ؤ زيمي هيدرؤسفر ٚ أصلي پيله ماده ؤ مایعي ايسه کي همه‌ته زنده مؤجۊدان ٚ مئن دره. آو ٚ شيميايي فرمۊل H2O ايسه، یعني هرته آو ٚ مؤلکۊل، ايته اؤکسيژن ؤ دۊته هيدرؤژن دأره کي کؤوالانسي پىوندان ٚ أمرأ ايجايي متصل ايسد.

## سربس
لاليگا

لاليگا ایته لیگ فۊتبال ائسپانيا مئن ايسه که أن پيله ترين تيمؤن رئال مادريد ؤ بارسلونا ؤ اتليتيکو مادريد ؤ... ايسه. ویشترین قهرمانيٚ رئال مادريد دره ؤ سال پيش بارسلونا قهرمان بوبو.
بارسلؤنا فۊتبالي باشگاه

**بارسلؤنا فۊتبالي باشگاه** (ايسپانيايي: Fútbol Club Barcelona) گه اۊن-أ **بارساؤنا** یا **بارسا** ني دخانئده، ايته فۊتبال ٚ تيم ايسپانيا کاتالۊنيا ؤ بارسلؤنا شأر ٚ شين ايسه. أ تيم لاليگا ليگ ٚ دۊرۊن بازي کۊنه ؤ ايته جه سه تيمي ايسه گه تا هأسأ خۊ ليگ ٚ جه بيجيرتر نۊشؤ.

## سربس
ليۊنل مسي

**ليۊنل مسي** ايته آرژانتيني فۊتباليست ايسه گه اینتر میامی مئن بازي کۊنه. 
اۊن هف تأ زرين لپپه (ballon d'Or) دأره یؤ أن ٚ پيلله ترين همتا کریستیانو رونالد‌و ايسه. اي سري صاحب نظران گید مسي فۊتبال ٚ تاريخ بئترين بازیکؤن ایسه.
[بندانگشتی|مسی [:fa:جام_جهانی_فوتبال_۲۰۲۲|جام جهانی 2022 قطر میان]]
یۊنان

**یۊنان** (یۊناني مئن: Ελλάδα؛ ائلادا) گه اۊن ٚ رسمي نام **یۊنان ٚ جؤمۊري** (یۊناني: Ελληνική Δημοκρατία؛ الينيکي ديمؤکراتيا) ايسه، ايته کيشوره گه اۊراسيا مئن ؤ اۊرۊپا خۊرتاوي نسا ؤ بالکان ٚ نسا ور نهأ. أ کيشور پۊر جزيره دأره؛ رؤدس، کؤس، سامؤس، خيؤس ؤ لسبؤس ٚ مأنستن گه أ کيشور أ جزيره‌ئن ٚ جه خؤره تۊريستي درآمد کسب کۊنه. یۊنان ٚ مساحت ۱۳۱,۹۹۰ کيلۊمتر مۊربع ايسه ؤ کلسيا جه آلباني، کلسيايي مقدۊنيه ؤ بۊلغارستان ؤ خۊرتاو ٚ جه تۊرکيه أمرأ سامانسر دأره. یونان ٚ أصلي سامان-أ مديترانه دریا دؤرأگۊده ؤ ؤ خۊرخۊس ٚ جه یۊنان ٚ دریا ؤ کرت ٚ دریا-یأ رسه. أ کيشور ٚ پایتخت ؤ پيله شأر آتن ؤ أن ٚ رسمي زوان یۊناني ايسه. یۊنان ٚ جمعيت ۲۰۲۰ سال ٚ مئن ۱۰,۷۱۸,۵۶۵ نفر بۊ. أ کيشور ايته جه پيرترين مردۊمان-أ دۊنیا کيشوران ٚ مئن دأره چؤن اۊن ٚ مردۊم کم زأی أرئده ؤ أورنایان ني کار ؤ تحصيل ٚ وأسي شئده باقي اۊرۊپا کیشوران.

## سربس

جرگه:اۊرۊپا کشورؤن
جرگه:کشورؤن
أنيميشن

262x262پیکسل

پرونده:Animexample.gif


انیمیشن ایتا ترفنده مانه که طراح تانه با پشت هم قرار دائنه تصاویر امره چومه وادار بوکونه که تصاویره متحرک بوینه. 
بندانگشتی|260x260پیکسل|ایته انیمیشن سفال رو ، شهر سوخته میان
بندانگشتی|260x260پیکسل|ایته اسب که قرن 19 انیمت ببوسته
قدیمی ترین مواردی که انیمیشن واسی ثبته بوسته ، نوسنگی غاران دورون ثبته بوسته.
علی‌اصغر بیانی

**علی‌اصغر بیانی** (۱۸ اسفند ۱۳۳۰ در تهران – ۱۰ بهمن ۱۳۹۸ در خور و بیابانک) آهنگساز و نوازندهٔ ایرانی و معاون هنری فرهنگستان هنر ایران بو.

بیانی خو تحصیلاته دانشگاه تهران درون در رشته هنر های تجسمی بوخوانده. خیلی زمانان استاد لطفی ویجه میرزا عبدالله ردیف با موخته و هطو که اونه ویجه یاد بیگیفته بو خو شاگردانه یاد دایی. او خیلی خو وقته خراسان موسیقی واسی بنه بو و موسیقی مقامی خراسانه خیلی مدون بوکوده. 

بیانی 10 بهمن 98 در حالی که خو شاگردانه امره بشو بو خور و بیابانک دورون، مسمومه بوسته و خو جانه از دست فده.

## جستارهای وابسته
کريستيانؤ رؤنالدؤ

قولي لكرسين يقول حط لايك واشتراك

## زيوش ٚ أوائل
کریستيانو رونالدو دوس سانتوس آویرو متولد 5 فوریه 1985 میلادی تقویم (2 أمیر ما 1558 دیلمی) ایسه. اؤ سائو پدرو محله فونشال مئن، مادیرا پایتخت به دۊنیا بأمؤ. اؤ چهارمین و کۊچي‌دانه ترین زاک خو پئر و مار ایسه. اۊن ٚ پیله مأر خو پئر ٚ طرف ٚ جی، اهل سائو ویسنته جزیره بۊ. اؤ ایتأ پیله برار که خو نؤم هوگو ایسه دره. دو پیله خاخۊر به نؤمان آلما، لیلیانا کاتیا دره. خو مأر بۊگۊفت که آلپر و اعتیاد خو پئر واستی، به الکل و داشتن زیاد ٚزاک، خواست أن ره سقط کۊنه. أما خو پزشک اجازه فأنده. رونالدو ایتأ مسیحی کاتولیک و آلپر ٚ خانواده پیله ببۊست. خو اۊتاق، خو خواخور و براران امرأ مشترک بؤ.

جغلگی مئن، رونالدو ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۵ ٚ جی آندورینا واستی بازی بۊکۊد. اؤرا مئن خو پئر مدیر ٚ تدارکات بؤ. بعدا دۊ سال راٚ ناسیونال ٚ باشگاه امرأ بۊگذرانه. سال ۱۹۹۷ اؤ ۱۲ سالگي مئن آزمون ٚ سه روزه واستي اسپورتينگ أ بۊشؤ و بعد ٚمدتی جی ایتأ قرارداد به مبلغ ۱۵۰۰ یورو ایمضا کۊد.اۊ بعدا مادیرا جی به آلکۊشاچی که لیسبمۊم ٚدیمه بؤ مهاجرت بۊکۊد تا جوانان ٚاسپورتینگ ٚآکادمی أ بشه. ۱۴ سالگی مئن اؤ بفهمست که تنه نیمه حرفه ای بازي کۊنه و خو مأر ٚ امرأ موافقت کۊد که خو درسان راٚ اۊداشت کۊنه و رو خو فوتبال تمرکز کۊنه. رونالدو وقتی دانش آموز بو خو زندگي سخت بؤ و خو تحصیلات ویشتر ٚ ششم ٚ کلاس ٚجه نبؤ. اما خو همکلاسیان میان محبوب بؤ. اما وقتی که ایتأ دانه کتل رو خو معلم ٚ شر پرت بۊکۊد، خو مدرسه جی اخراج بؤ. بعد ٚ یک سال پزشکان متوجه ببوستن که آ رونالدو تاکی‌کاردی فیگیفته. ایمکان بداشت که رونالدو د نتنه فوتبال بازی کۊنه.رونالدو خو قلب" عمل کۊد و چند روز بعد خو تمرینان راٚ ادامه فده.

## دوران ٚباشگاهي
* اسپورتینگ

۱۶ سالگي مئن رونالدو جوانان ٚاسپورتینگ ٚجی به تیم ٚاصلی راه پیدا کۊد.أن زمانان شایعاتي پیش بامؤ که لیورپۊل و بارسلونا و آرسنال رونالدو راٚ خاٚین.اما وقتي اسپورتينگ أن خۊرۊم ٚمنچستر یونايتد راٚ شکست فده ، الکس فرگوسن ، یونايتد ٚمربی ٚوقت مجبور ببوست رونالدو راٚ بهینه.اوّل یونايتد خو فکر دۊرۊن أن بؤ که رونالدو راٚ قرضی اسپورتينگ أ فده ، اما منچستر ٚبازیکنان فرگوسن أ اصرار کۊدن رونالدو ، اۊشأن ٚتیم بمانه
* منچستر یونایتد

رونالدو ۱۲ اوت ۲۰۰۳ میلادي تقویم ( ۵ نؤرۊز ما ۱۵۷۷ دیلمي تقویم) منچستر یونايتد أ بۊشؤ. خو هزینه ٚانتقال أنقدر پیله بؤ که أن مؤقع گران ترین نوجوان ٚانگليس ٚفۊتبال ببؤست.اۊ خواست که اسپورتينگ ٚمانستن شوماره ۲۸ راٚ دکۊنه.اما الکس فرگوسن که خو مربی بؤ أن راٚ بۊگۊفت : « تۊ باٚيد شۊماره ۷ راٚ دکۊنی چۊن قبل ٚأن ٚجي ، افسانه اي بازیکۊنانی أن شۊماره را دکۊده بؤن.جورج بست ، براٚیاٚن راٚبسون ، اریک کانتونا و دیوید بکهام أن شۊماره را دکۊده بؤن. اگر ۷ راٚ دکۊنی ایتأ پیله افتخار تی واسی ايسه.»
رئال مادريد

رئال مادريد ایته تيم ائسپانيا مئن ايسه ک لاليگا مئن بازي کۊنه أ تيم ویشترین قهرمانيٚ لاليگا ؤ اۊرۊپا قهرماني ليگٚ مئن دره.
[بندانگشتی|253x253پیکسل|[کریستیانو رونالدو]]
تۊرکيه

**تۊرکيه** (ايستامبۊلي زوان: Türkiye‎)، **تۊرکيه جؤمۊري** رسمي نام ٚ أمرأ (ايستامبۊلي زوان: Türkiye Cumhuriyeti‎; [ˈtyɾcije dʒumˈhu:ɾijeti])، ايته کيشور ايسه گه اۊن ٚ پيله بخش آسيا قاره مئن نهأ ؤ ايته کۊچي بخش أ کيشور ٚ جه ني اۊرۊپا مئن نهأ. تۊرکيه کلسيا جه سيأ دریا، خۊرتاوي کلسيا جه گۊرجستان، خۊرتاو ٚ جه ايران ؤ أرمنستان ؤ آذربایجان ٚ جؤمۊري، خۊرتاوي نسا جه عراق، نسا جه سۊريه ؤ مديترانه دریا، خۊرخۊس ٚ جه اژه دریا ؤ خۊرخۊسي کلسيا جه یۊنان ؤ بۊلغارستان ٚ أمرأ سامانسر دأره. قبرس ني أ کيشور ٚ ساحل ٚ نسا مئن نهأ. آنکارا أ کيشور ٚ پایتخت ؤ دۊوؤمي پيله شأر ايسه ؤ ايستامبۊل ني أ کيشور ٚ پيله شأر ؤ ايقتصادي مرکز ايسه.

## سربس
جرگه:کشورؤن
آلماني زوان

**آلماني** (آلماني مئن: Deutsch)، ایته زوان هيندۊاۊرۊپايي زوانان ٚ جه ؤ خۊرخۊسي جرمني زوانان ٚ خال جه ايسه کي ويشتر مئني اۊرۊپا دۊرۊن رائجه.
آلماني آلمان، اؤتريش، سۊئيس ؤ ليختن اشتاین ٚ کيشوران ٚ مئن رسمي ؤ ويشتر ٚ مردۊم ٚ ماري زوان ايسه ؤ هأتؤني ايتاليا نسايي تيرؤل ٚ اۊستان ٚ مئن ني مردۊم ويشتر آلماني ايسد ؤ أ زوان ٚ أمرأ گب زنئده. آلماني لۊکزامبؤرگ ؤ بلژيک ٚ مئن ني رسمي ؤ أقليت ٚ زوان ايسه. أ زوان ناميبيا کيشور ٚ مئن ایته ميللي زوان ايسه. آلماني باخي خۊرخۊسي جرمني زوانان ٚ أمرأ، اينگيليسي، آفريکانس، هؤلندي، لۊکزامبؤرگي، اسکاتس ؤ ييدي زوانان ٚ مأنستن، پۊر شباهت دأره. آلماني هأتؤني ايسکانديناوي زوانان یا کلسيايي جرمني زوانان ٚ أمرأ، سۊئدي، نؤروژي ؤ دانمارکي مأنستن پۊر مۊشترک واجه دأره. آلماني اينگيليسي پسي ويشترين گۊتنکسان-أ جرمني زوانان ٚ مئن دأره.

## سربس
جرگه:زوان
چی چیر

چیچیر یا چوچال (فارسي مئن: مارمۊلک بوخونده به) ایته جؤندار خزندگان راسته ايسه   ايگۊانا ؤ آفتاب پرست أ أنؤاع اي جؤندار ايسه.
شیراز

**شیراز**، فارسˇ اۊستانˇ مرکز ايسه.

## مردوم و جوغرافی

## تاریخی و تفریحی جیگان

## دانگشان

## جور وا جور

## توشکه

## عکسان
جهرم

**جهرم**، ایته جی شهران اوستان فارس ایسه ایران مئن. جهرم اَتا از شهرهای مهم جنوب کشور در زمینه پزشکی، کشاورزی، دانشگاهی، سیاسی و تجاری ایسه.
يۊونتۊس

يۊوِنتۊس ايته باشگاه سري آ دۊرۊن ايسه أ باشگاه ویشترین قهرمانيٚ أ ليگ مئن دره. أ باشگاه مئن خورم ترين بازیکنان مثل ميشل پلاتيني ؤ زيدان ؤ دلپيرو ؤ بوفؤن بازي کۊدد.
زين الدين زيدان

**زین‌الدین یزید زیدان** (به فرانسوی: Zinedine Yazid Zidane) ايته بازيکن بو و هسه سرمربی فۊتبال ايسه. زيدان أ زمان که بازيکن بۊ يۊونتۊس ايما رئال مادريد مئن بازي کۊدي ؤ افتخارات زيادي فیگیفته ؤ هسه که سرمربي ايسه بتونسته سو بار اۊرۊپا قهرماني ليگٚ رئال مئن فگيره.
اۊرۊپا قهرمانان ٚ ليگ

**اۊرۊپا قهرمانان ٚ ليگ** یا **اۊرۊپا چمپينز ليگ** (اينگيليسي مئن: UEFA Champions League) گه سابق **یۊسي‌ال (UCL)** ؤ **اۊرۊپا باشگایان ٚ جام** ٚ نامان ٚ أمرأ ني معرۊف بۊ، ايته فۊتبال ٚ ليگ ايسه اۊرۊپا باشگایان ٚ ره گه جؤرترين سطح-أ ليگان ٚ مئن دأره ؤ اۊرۊپا بئترين تيمان اۊن ٚ مئن رقابت کۊنئده. أ ليگ-أ یۊفا ۱۹۵۵ ميلادي سال ٚ جه تا هأسأ برپا کۊنه.
تا سال ۱۹۹۲ أ ليگ «اۊرۊپا باشگایان ٚ جام» نام دأشتي ولي بأزين أن ٚ نام-أ بنأده اۊرۊپا قهرمانان ٚ ليگ.
رئال مادريد ویشترین قهرماني-أ أ ليگ ٚ مئن دأره.

## سربس
تالش ٚ شأرستان

**تالش ٚ شأرستان** ايته جه گيلان ٚ اۊستان ٚ شأرستانان ايسه. أ شأرستان ٚ جمعيت ۱۳۹۵ آمار ٚ أساس ٚ سر ۲۰۰,۶۴۹ نفر بۊ ؤ گيلان ٚ دۊوؤمي پيله شأرستان جمعيت ؤ هأتؤني مساحت ٚ نظر ٚ جه ايسه. تالش ٚ شأرستان ٚ مرکز هشتپر ايسه کي ويشتر جه ۵۴,۱۷۸ نفر جمعيت دأره. أ شأرستان جه ۵ته بخش ؤ ۱۱ته دهستان تشکيل بۊبؤسته ؤ کلسيا جه آستارا شأرستان ٚ أمرأ ؤ خۊرخۊس ٚ جه أردبيل ٚ خالخال ٚ شأرستان ؤ نسا جه ني رزوندي شأرستان ٚ أمرأ سامانسر دأره.
تالش ٚ شأرستان، گيلان ٚ خۊرخۊس ٚ ور قرار بيگيته دأره ؤ خۊ خۊرم طبيعت ٚ وأسي پۊر مؤرد توجه ايسه ؤ جه گيلان ٚ تۊريستي ؤ دئني جيگان محسۊب به. 
أ شأرستان دۊ ته جۊلگه‌اي ؤ کۊهستاني منطقه مئن تخسيم به. أن ٚ جۊلگه کاسپي دریا أمرأ ؤ أن ٚ کۊهستان ني تالش ٚ رشته کۊه أمرأ همجوار ايسه.

تالش خاويار چأگۊدن ٚ مئن أولي رۊتبه-یأ ايران ٚ مئن دأره ؤ ايته پيله بخش جه اۊن ٚ خاويار ني باخي کيشوران-أ صادر به.
تالش هأتؤ ني أولي رۊتبه-یأ تنباکۊ کشت ٚ مئن دأره ؤ ۲ هزار ؤ ۸۰۰ هکتار کيوي باغ ٚ أمرأ، ويشترين کيوي محصۊلان-أ گيلان ؤ ايران ٚ مئن دهه.
باخي تالش ٚ أصلي محصۊلان ٚ جه شأ کۊنۊس، تۊرف، عسل، آغۊز و فۊندؤق-أ ايشاره گۊدن.

## کيشوري تخسيمان
* تالش ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش
** تۊل ٚ رۊد ٚ دهستان 
** تالش ٚ دهستان 
* شأر: هشتپر

* جؤکندان ٚ بخش
** جؤکندان ٚ دهستان 
** نيلرۊد ٚ دهستان 
* مرکز: جؤکندان ٚ أنۊش‌محله

* أسالم ٚ بخش
** أسالم ٚ دهستان
** خاله‌سرا دهستان
** خرجگيل ٚ دهستان
* شأر: أسالم

*  کرگانرۊد ٚ بخش
** ليسار ٚ دهستان 
** خطبه‌سرا دهستان 
* شأر: ليسار

* حويق ٚ بخش
** حويق ٚ دهستان 
** چۊبر ٚ دهستان 
* شأران: حويق، چۊبر

## زوان
أ شأرستان ٚ مردۊم ويشتر تالش ايسن ؤ تالشي زوان ٚ أمرأ گب زنن. گيلکي ني أ شأرستان ٚ مئن رائج ايسه.

## دئني جيگائان
* سياهدارانˇ پارک (تالشˇ بام)
* تالشˇ ریلي سۊرتمه
* قرؤقˇ ساحل
* تازه آبادˇ ساحل
* سردار امجد کرگانرۊدی کاخ، پارک شهر مئن
* مریانˇ جؤردي
*  ریکˇ جؤردي
* کیشۊن بؤن
* سۊوتۊنˇ جؤردي دهکده
* ليسارˇ سلسالˇ دز
* جؤکدان، آسبۊمارˇ جؤردي
* جؤکندانˇ ساحل
* جؤکندان، نيلرۊدˇ مايي مشۊ
* جؤکندانˇ سٚل
* گيسؤمˇ ساحل ؤ دامان
* اسالم به الماسˇ راشي
* حويق، زمردˇ مايي مشۊ
* چوبرˇ ساحلي پارک 
* چۊبرˇ نرگس خاتۊنˇ بۊقا
* بابا اسماعیلˇ بۊقا
* سید نیکی بۊقا
* سراگاه دریاچه
* نئؤرˇ سٚل
* لوشکی لمیرˇ مايي مشۊ
* چۊبر، ریشو مايي مشۊ
* مریان، شیلوشتˇ مايي مشۊ 
* خطبه سرا، ریوو مايي مشۊ
* أسالم، دریابؤن مايي مشۊ
## سربس
جرگه:گيلان ٚ شأرستانان
ليسار

|جمعيت ٚ رشد= 
|جمعيت ٚ تراکؤم= 
|زوان= تالشي
|مذهب= سۊنني
|پيلئکي= 
|ارتفاع= ۲۴ متر
|دما ميانگين= 
|سالانه وارش ٚ ميانگين= 
|جرندي رۊجان ٚ تعداد= 
|سؤغات= 
|پيش‌شۊماره= ۰۱۳
|وبجيگا= 
|جمله‌خوشامد= 
|پانویس= 
}}
**ليسار** ايته جه گيلان ٚ شأران، تالش ٚ شأرستان ؤ کرگانرۊد ٚ بخش ٚ دۊرۊن ؤ کرگانرۊد ٚ بخش ٚ مرکز ني ايسه.

## ليسارˇ واجه
ليسار ايته تالشي واجه ايسه. لي ايته نوع دار ايسه ؤ ليسار ىأني ساماني کي اۊنˇ مئن پۊر لي دار نهأ.

## جمعیت
براساس سال ۱۳۹۵ˇ سر ايشماردن، ليسارˇ جمعيت ۳،۲۶۲ نفر ايسه.

## زوان
أ شهرˇ مردۊم تالش ايسده ؤ اۊشانˇ زوان ني تالشي ايسه.

## سربس

جرگه:گيلان ٚ شأران
نؤستراتیکٚ زوانان

نؤستراتیک یک فرضيٚ کلان‌زوانيٚ خانواده ايسه کي بسیاري زوانيٚ خانوادهان جه اۊراسیا را دأره.عموماً زوانانٚ کارتؤلي، هندؤارۊپایی ؤ اۊرالی؛ برخي زوانان خانوادهان جه آلتایی؛آفرۊآسیایي کي آفیريقاٚ کليسا دۊرۊن، آفریقاٚ شاخ،عربستانٚ شبه جزیره ؤ خاور نزدیک گب زئنن ؤ دراویديٚ زوانان کي هندٚ نسۊم قرار درن.

فرضي نیاٚ أن زوانيٚ خانوادها ،مارٚ نؤستراتيک گۊئن.مردماني مارٚ نؤستراتیکا ۱۲۰۰۰ جه تا ۱۵۰۰۰ سال BCE ؤ میان‌سنگی دؤران دۊرۊن، آخرینٚ نزدیک یخبندانٚ عصرا گب زئن دأشتن.
کولی خوره

بندانگشتی|کولی خوره معمولی گونه
کولی خوره (اینگیلیسی : Kingfisher) ایجور کوچی پرنده کی اونه پرانˇ رنگ آبی و نارنجی ایسه. کولی خوره کوچی ماهیان شکار کونه و پرنده ایسه کی اونه سرعت پرواز بجیر ایسه. اما شکار موقع سریع ایسه و بسرعت آب جیر فرو شه و سریع به سطح آب واگرده. اَ پرنده به دلیل آلودگی محیط زیست ، روخانان و تخریب اونه زیست گاه در معرض خطر نابودی ایسه. هسا اروپا میان بعنوان ایتا پرنده در معرض خطر نابودی شناخته بوبوسته.  

دنیا میان نود گونه کولی خوره وجود دره و همه جوره آب و هوا میان زندگی کونید. اما ویشتر گرمسیری و شرجی مناطق میان ایسائید. کولی خوره طول اندازه ده تا چیهل و دو سانتی متر ایسه. اَ پرنده ، نسبت به خو اندازه و جثه ایتا پیله سر دره اما اونه پاهان پاچ ایسه. جغرز چند تا گونه ، همه تانه پر و دوم پاچ یا متوسط ایسه.

## فک چکودن
کولی خوره پرنده ای ایسه کی دنیا میان پراکنده ایسه و ویشتر مناطق زمین رو وجود دره. اوشان ویشتر کلسیا نیم کره (نیم کره شمالی) میان وجود دره. کولی خورهˇ تراکم و جمعیت ویشتر اسكاتلند میان ایسه. هسا اَ تازه قرن میان ، باخی اَ پرنده گونه و جنس وجود دره کی دچار کاهش جمعیت بوبوسته. کولی خوره ایجور پرنده ایسه کی هرجا آب وجود بداره و اونه میان کوچی ماهی ببه ، تَنه زندگی بوکونه. کولی خوره جاجیگاه ویشتر روخان کنار ، کم جولف آب ، مرداب ، سل و یا کانالانˇ آب کنار دیمه خومه چکونه. زمستان میان بطور معمول کولی خوره ، گرمه جاهانه مهاجرت کونه و یا گاگلف شهران میان ، هر جا کی پارک و استخر بداره ، خومه و فک چکونه.

بندانگشتی|کولی خوره پراکندگی ، دنیا میان
## داب و خوراک
کولی خوره ایتا کوچی پرنده ، خجالتی و در عین حال سریع ایسه و اونه داب هنه کی جوخوسی و پنهانی زندگی بوکونه. هنه وستی کم پیش آیه آدم بتنه اونه به چوم فندیره. اَ پرنده ، ایتا خوجیر پرنده ایسه کی اونه پر و دوم بطور معمول نارنجی و آبی ایسه. کولی خورهˇ داب همیشک احتیاط و محافظت امره ایسه. چه پرواز و چه شکار گودن زمات کی فرسه ، کم پیش آیه کی اشتباه بوکونه و احتیاط کاری دیمه بنه. کولی خورهˇ خومه چکودن و جفت گیری زمات کی فرسه ، وامجه هر ته روخان ، روبار ، سل ، مرداب و یا پره سر کی کوچی ماهیان اونه میان زندگی کونیدی ، خومه چکودن وستی دوجین کونه. اَ پرنده پرواز گودنˇ داب هنه کی سریع و ارتفاع کم امره پرواز کونه. شکار زمات کی فرسه، کولی خوره ، دار جور رافایی کشه و فرصت کی پیش آیه سریع آب میان شیرجه زنه و کوچی ماهیان شکار کونه و بعد شکار سریع دار جور یا خو خومه میان واگرده. ممکن ایسه ایتا روج میان چند دفعا اَ کار تکرار بوکونه. کولی خوره ، آب جور ارتفاع کم و سرعت زیاد امره پرواز کونه و اوشانه پروازˇ زمات پاچ ایسه و بسرعت خوشانه جوخوسانید. هنه واستی ایسه کی گاگلف پیش آیه کی طبیعت میان اوشانه خوروم بیده ببید و پور زمات پیش آیه کی کولی خورهˇ اوخان امره متوجه اونه حضور بِبید.

کولی خوره جیره خوراک متنوعی دره. هتو کی اونه نام جا معلوم ایسه ، اَ پرنده ویشتر ماهی خوره و شکار انواع کوچی ماهیان چم دره. جغرز ماهی ، بیده بوبوسته کی کولی خوره ، شوبوک ، راب ، شاق شاقی ، هیزارپا ، لنتی و حتی باخی کوچی پرندگان و پستانداران شکار بوکونه. بستگی به شرایط محیطی ، محیط جنگلی یا صارا منستن کی اَ پرنده زندگی کونه ، اگه شکار ماهی دس فرس نبه ، ممکن ایسه انواع خزندگان یا ملخ شکار بوکونه.

## گونه‌ٰن

## جیربینیویشته

رده:زیست
رده:حیوان
رده:گیلانˇ پرندگان
مۊتا دىلمي

**مۊتا دىلمي** ىا **مهتا دىلمي** ايته جه ايراني ؤ گيلاني سرداران اعرابˇ حمله به ایران زمات بۊ. مۊتا گیلانˇ شي بۊ ؤ اۊتؤ که دؤنیم طبرستان ؤ دیلمیان چند ده سال بعد ساسانیان ؤ ایرانˇ سقۊط، گيلان ۊ تبرستانˇ مئن اعرابˇ أمرأ بجنگسن ؤ خۊشانˇ استقلال-ه بدأشتن.

مۊتا دىلمي سال ۶۳۶ ميلادي مئن رستم فرخزادˇ سپاه دۊرۊن قادسیه جنگ مئن ايسابۊ ؤ بعد ایرانئن شکست ؤ رستمˇ کشته بؤستن، ایرانˇ سپاه أمرأ واگردست. پس از نهاوندˇ جنگ کي اۊنˇ مئن ساسانیانˇ ارتش فرۊ بِپاشه، ايرانئنˇ شکستˇ خبر همه جا ؤ جيگا دٚپٚچکٚسته. مۊتا بعد أن کي أ خبر بيشنوسته پۊر متاثر بۊبؤ ؤ تصمیم بگیته کي خؤره گیلانˇ سپاه أمرأ به تازیان جنگ بشه ؤ اۊشانه ایرانه جه بیرون بۊکۊنه.

اۊ بعد اي تصمیم ايته نامه به ری نزد فرخان (ریˇ فرماندار) ؤ اسفنديار (رستم فرخزادˇ برار زا ؤ آذرباىجانˇ فرماندار) اۊسه گۊده ؤ جه اۊشان دعوت بۊگۊده کي اعرابˇ جنگˇ دۊرۊن اۊنه جه لحاظ نيرۊ ؤ نفر ىاری بؤنَن. اسفنديار کي رستمˇ قاتلانˇ کينه خۊ ديل مئن حس بۊگۊد ايوارکي اي درخواسته قۊبيل بۊگۊد. اي نيرۊیان دشتبي حوالي جَمأ بؤن ؤ خۊشانˇ وظایف تقسیم بۊگۊدن. اسفنديار ؤ فرخان قۊبيل بؤدن کي کل سپاهˇ فرماندهي بر عهده مۊتا بۊبؤن ؤ بعد جنگ ره آماده بۊبؤن.

اي زماتˇ مئن سۊوؤمي ىزدگرد مروˇ ور شؤن دۊبۊ ؤ بعد جه نهاوندˇ جنگˇ دواختن کل ایرانˇ خۊرخۊس عربانˇ دس دَکَته بۊ. همدانˇ حکمران اۊ زمات مئن "نعيم بن مقرن" بۊ ؤ اعراب تصمیم دأشتن تا همدان جه به ری حمله بؤنَن هأنه وأستي خۊشان نيرۊیه همدانˇ دۊرۊن جمأ گۊدن. نعیم بن مقرن بعد أن کي ايرانˇ سپاه نزديکأ بؤستنه بيده خأیلي بترسه ؤ عمر ره ايته نامه هدأ ؤ کۊمکي نيرۊیه بخاسته ؤ خۊ سپاه أمرأ جه همدان جيويشته.

مۊتا أولي جنگ تازيان أمرأ واجرودˇ دۊرۊن بین همدان ؤ قزوین در بِگیته. طبري أتؤ بۊگۊته کي أ جنگˇ تلفاتˇ پيلکي کمتر جه نهاوندˇ جنگ نۊبۊ ؤ أ نبرد مئن سردار مۊتا دىلمي کي شخصا نبردˇ مىدان مئن شمشير زئي کۊشته بؤنه. بعد أنکي مۊتا ايراني ؤ گيلاني سردار کۊشته بؤنه، ايرانˇ سپاهیان پراکنده وکَنَن ؤ فرخان خۊ سپاه أمرأ به سۊی ری ؤ اسفنديار ني آذرباىجانˇ ور شؤنه.

## خۊنخأهی
ديلمانˇ سپا  ابررودˇ طرف عقب نشیني گود دؤبؤن ۊ قصد دَشتَأن گیلانره وَگَردن ۊلي طي تصمیمي که فرماندئنˇ سپا بِگیتَأن تصمیم بر اي بؤبو که هَأنده به جنگ اعراب بؤشۊن ۊ مۊتا و ايرانˇ خاطر از نؤ لشکرکشي بوگوتَأن و به جنگ اعراب بۊشؤن. پس از جۊدا بؤنˇ فرخان و ايسفندیار، ایسه سپا نفرات کمابؤ  ۊ جنگˇ مئن اعرابشي شيکست بؤخؤردن..اگر چه مۊتا اي رشته جنگانˇ مئن کۊشته بؤبؤ ۊلي ديلمانˇ رشادتانˇ برای همیشه تائرخˇ ایرانˇ مئن ماندگار چاگود.

## سۊوؤمي ىزدگرد اي زٚماتˇ مئن
اي سري جه مورخان مۊتا نؤمه به صۊرت مهتا بیَردَأن. اي زٚماتˇ مئن سۊوؤمي ىزدگرد مروˇ مئن هیسَأبؤ. دىلمیان ويشتر جه ۱۰۰ سال اعرابˇ برأبر پایداری بوگوتَن ؤ اعراب نؤتؤنِسَأن قدم گيلان ؤ طبرستانˇ مئن بِنَأن.

## سربس

* گيلانˇ تائرخ
*تاریخ پارسی
*https://web.archive.org/web/20200808011021/https://parshistory.com/%D9%85%D9%88%D8%AA%D8%A7-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C/

جرگه:سردارؤن
گيلکي أليفبي

گیلکيٚ اليفبي 44 حرف دأرهٚ کي مجموعه‌ای تلفیق ؤ آمیزش جه آنچه پاینده لنگرودي *فرهنگ گیل ؤ دیلمٚ کيتاب دۊرۊن* خؤد بیرده و بعد آن جه، تأثیر بيسیار زیادي کي گیله‌واٚ مجله أ گيلکيٚ مکتۊبٚ آثار بنأ ؤ درنهایت گيلکيٚ پیشنهاديٚ خط کي به صورت منسجم ؤ کامل اولین بار در ورگٚ جیگه(سایت) منتشر ببؤسته. أ الیفبي کردي ؤ فارسي و… مانستنه يعنی به خط عربی ایسه. به این خاتیر کي پهلوي خط جي مئان بۊشؤ.

## سربس
* محمود پاینده لنگرودی. فرهنگ گیل و دیلم. نشر امیرکبیر. ۱۳۶۸.
* https://web.archive.org/web/20200210172138/http://v6rg.com/?p=10458