open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
رشت ٚ شأرداري میدان

**رشت ٚ شأرداري مىدان** ايته جه پهلوي دؤره چأگۊده‌ئن ايسه کي رشت ٚ شأر ٚ مرکز ٚ مئن نهأ ؤ ۲۶ آذر ۱۳۵۶ مئن، ۱۵۱۶ ثبت ٚ شۊماره أمرأ، ايته جه ايران ٚ ميللي أثران ٚ عۊنوان ٚ أمرأ ثبت بۊبؤسته.
350px|left|thumb|رشت ٚ شأرداري مجمۊعه

## قدمت
رشت ٚ شأرداري ساختمان ٚ چأگۊدن ٚ وأسی، اۊرۊپا نئؤکلاسيک ٚ معماري ؤ رۊسيه سن پيترزبۊرگ ٚ معماري جه الهام بيگيته بۊبؤسته ؤ أ بنا-یأ رشتي ؤ گيلاني معماران چأگۊدئد ؤ هأسأ ني صدسال ٚ پسي هنۊز پابرجا ايسه ؤ ايته جه رشت ؤ گيلان ٚ نمادان ايسه.
350px|بندانگشتی| رشت ٚ شأرداري ساختمان
أ مجمۊعه شأرداري ساختمان ؤ اۊن ٚ ساعت ٚ بۊرج، پؤست ٚ مۊزه ؤ هؤتل ايران ٚ قديمي ساختمان-أ شامل به.
شأرداري مىدان ٚ بنایان، رضاشاه پهلوي زمات، ۱۳۰۴ تا ۱۳۲۰ سالان ٚ جه چأگۊده بۊبؤستد.
ساعت ٚ بۊرج کي ايته بخش شأرداري ساختمان ٚ جه ايسه، ۱۳۶۹ زلزله مئن فگردسته ولي بأزين دۊواره چأگۊده بۊبؤسته.

900px|left|thumb|رشت ٚ شأرداري مىدان ٚ سابق ٚ نما

## سربس
جرگه:رشت ٚ شأرستان ٚ تاريخي بينأئن
سياکل

**سياکل** (قديمي نام: سي ٚ کَل) ايته جه گيلان ٚ شأران ؤ سياکل ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش ٚ توابع جه ايسه. أ شأر سياکل ٚ شأرستان ٚ مرکز ايسه.

## نام
أ شأر ٚ قديمي نام، سي کل ايسه کي *سي* گيلکي مئن صخره ؤ کۊ معني-أ دهه ؤ *کل* ىا *کلا* معني، محله ؤ آبادي ايسه ؤ أ نام ٚ معني آبادي کي کۊ ورجه نهأ ايسه.

## جمعيت
براساس ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن، سياکل ٚ شأر ٚ جمعیت ۲۱،۶۵۳ نفر ؤ سياکل ٚ شأرستان ٚ جمعيت ۴۶,۹۷۵ نفر ايسه.

## تاتايي‌ئن

Gilan - Siyahkal - panoramio (1).jpg
Gilan - Siyahkal - panoramio.jpg
Gilan - Siyahkal - panoramio (2).jpg
Gilan - Deylaman - panoramio (3).jpg
Siyahkal - Pashouran lake - panoramio.jpg
Siyahkal - Deylaman Road - panoramio.jpg
Gilan - Siyahkal - Pashouran Lake - panoramio.jpg
Gilan - Siyahkal - Lounak Waterfall - panoramio.jpg
Siyahkal - Deylaman Caravanserai - Titi - panoramio.jpg
Gilan - Deylaman Forest - panoramio.jpg
Deylaman - Gheshlagh - Dorfak view - panoramio.jpg
Siyahkal - Deylaman - Lunak Waterfall - panoramio.jpg
Siyahkal - Deylaman Caravanserai - Titi - panoramio (2).jpg
Siyahkal - Deylaman Caravanserai - Titi - panoramio (1).jpg
Siyahkal - Deylaman Road - Loonak Waterfall - panoramio.jpg
Deylaman - Espeyli - panoramio.jpg
Gilan - Deylaman - Espeyli - panoramio.jpg


## سربس

جرگه:گیلک‌نشین شهرؤن
جرگه:گيلان ٚ شأران
ناصر هاشمی

**زیندیگینامه**

**ناصر هاشمی** دوبلور، بازیگر، فیلمنامه‌نویس، کارگردان و گوینده ایرانی ائسه.

اونه نام اصلی «ناصر هاشمی قَرمزی» ائسه. بیشتر به‌عنوان بازیگر سینما و تلیویزیون شناخته ببوسته ائسه.

ناصر هاشمی در ۲۲ فروردین ۱۳۳۵ در شهر لنگرود میئن به دونیا بومو. و فارغ‌التحصیل رشته بازیگری و كارگردانی تئاتر از دانشكده هنرهای زیبای دانشگاه تئران ائسه.

ناصر با خو براران مهدی و محمود تشویق امرا به کارهای هونری روی باورده، از سال ۱۳۶۳ در چندین تئاتر و فیلم سینمایی و سریال تیلیویزیونی به‌عنوان بازیگر، کارگردان و نویسنده وارد عرصئه حرفه‌ای ببوسته.

## فیلم‌شناسی
*۱۳۷۷  *بال ‌های سپید* (مهدی هاشمی، ناصر هاشمی)، کارگردان
*۱۳۷۳  *حمله به اچ ۳* (شهریار بحرانی)، فیلمنامه‌نویس
*۱۳۷۰  *مرغابی وحشی* (مسعود کرامتی)، فیلم‌نامه‌نویس
*۱۳۷۰  *برخورد* (سیروس الوند)، بازیگر
*۱۳۶۹  *گربه آوازخوان* (کامبوزیا پرتوی)، فیلم‌نامه‌نویس
*۱۳۶۹  *سکوت* (علی سجادی حسینی)، بازیگر
*۱۳۶۷  *گلنار* (کامبوزیا پرتوی)، گوینده
*۱۳۶۵  *گزارش یک قتل* (محمدعلی نجفی)، بازیگر

----

رده: مردوم
رده: هونر
چابۊکسر

**چابۊکسر** ايته جه گيلان ٚ شأران ايسه کي رۊدسر ٚ شأرستان ٚ مئن نهأ ؤ چابۊکسر ٚ بخش ٚ مرکز ايسه. أ شأر کلسيا جه کاسپي دریا، خۊرتاو ٚ جه سختسر ٚ شأر، خۊرخۊس ٚ جه کلأچئه شأر ؤ نسا جه ني رحيم‌آباد ؤ ألبۊرز ٚ کۊهان-أ فأرسه. 
چابۊکسر گيلان ٚ آخري خۊرتاوي شأر ايسه ؤ أ شأر ٚ مئن، دریا ؤ کۊ ويشترين فاصله ۱۳۰۰ متر ايسه. چابۊکسر ٚ محدۊده مئن بج، چئي، مرکبات ؤ کيوي جه کيشاورزي عمده محصۊلان ايسن.
left|thumb|چابۊکسر ٚ سرولات
چابۊکسر ٚ مردۊم گيلک ایسن ؤ اۊشان ٚ زوان ني گيلکي ايسه‌.

## چابوکسردیدنئن

* 1-قلعه بندبن قاسم آباد
*2- قلعه شاه سيروس سرولات 
* 3- پل بزرگ چابکسر که به صورت سه حلقه پياپي بر روي بزرگترين رودخانه شهر (آچي رود ) قراربیگیفته

## سربس
جرگه:گيلان ٚ شأران
گیلان غذان

* میرزا قاسمی : بادمجان، گوجه فرنگی، سیر، مرغانه ،ادویه و رب گوجه فرنگی.
* باقلا قاتق (خورشت باقلی): لوبیای خورشتی (پاچ باقلا)، شوید (خشک یا تر)، سیر خام ( برگ سیر)، مرغانه ،ادویه، روغن.

* ترش تره: (جعفری، گشنیز، اسفناج، تره، چغندر)، برنج، سیرخام، ترشی (آب نارنج یا آب انار)، خولی ،مرغانه، ادویه.
* کویی خورش (خورشت کدو حلوایی) : کدو حلوایی، اغوز ،عدس ،خورما.

* مرغ فسنجان یا مرغ لاکو : مرغابی یا اردک یا مرغ محلی ـ مغز اغوز بسابسته ـ ترشی ( رب انار ـ رب گوجه فرنگی) ـ ادویه.

* اناربیج: گوشت + اغوز + پیاز + سبزی + آرد + آب انار + فیلفیل گر مالد

* شیش‌انداز: بادمجان یا خیار یا کدو حلوایی + گردو + پیاز + رب انار

* سیرابیج: برگ سبز سیر + مرغانه+ زردچوبه

* شیرین تره: ایسفناج + مرغانه+ سیر
* سیرقلیه:
* نوع اول:برگ سیر، سیر، شوید خشک، لپه، مرغ، مرغانه ، ترشی (آبغوره یا آب انار)، ادویه، روغن.
* نوع دوم: برگ سیر، مرغانه، ترشی (آب لیمو)، مرغ یا مرغابی، ادویه.

* خالو آبه: آرد برنج + خولی + انواع سبزی + شکر + مرغانه

* چخرتمه: مرغ + پیاز + مرغانه+ آب لیمو یا آب نارنج

* نازخاتون: گوشت + سبزی( نعناء و جعفری )+ بادمجان + آبغوره

* موتن‌جن: مرغ یا مرغابی + کیشمیش یا قیسی + اغوز+ رب انار + شکر

* لونگی: ماهی (معمولاً سفید) + اغوز + سبزی جعفری + سیرتر یا خشک + پیاز + خاویار ماهی

* کولی غورابیج : کولی + سبزی معطر + ترشی( آب غوره یا آب نارنج یا انار ترش) + شکر + اغوز

* ماهی فیبیج: ماهی + کیشمیش + نعناع + آب انار + رب انار + گولپر + فیلفیل

* واویشکا: دل + جگر + قلوه + پیاز + پامودور

* ترش شامی: گوشت + پیاز + جعفری + مرغانه+ سیب زمینی + آبغوره

* شامی: گوشت + پیاز + مرغانه+ زرد چوبه + فیلفیل. (ویژه ماه رمضان)

* انواع کوکو: کوکوی اشبل، کوکوی اغوز ،شاه کوکو و کوکوی اوزون برون و ...

* انواع آش: آش شلغم، آش شیر، آش خرشو (از شیر گاب تازه بزا تهیه به)، آش ترش، آش قلمکار
آش فاطمه الزهرا، خولی آش یا خالی آش (برنج + لوبیا چیتی) و ...
 
* انواع کباب: پلا کباب، کباب ترش

* انواع چاشنی: کال کباب، بورانی بادمجان، بورانی اسفناج، چغندر بورانی، زیتون پرورده، اشپل
(خاویار ماهی)، ماهی شور، ماهی دودی و ...

* **نازخاتون( غذای ویژه شمال ایران)**

مواد لازم:

* بادنجان قلمی 8 عدد
 
* گوجه فرنگی درشت 5 عدد
 
* آب غوره یک دوم لیوان
 
* نعنای خشک یک قاشق غذا خوری
 
* پیاز رنده شده 3 قاشق سوپ خوری
 
* گل پر یک قاشق غذاخوری
 
* آب انار 2 لیوان
 

## گیلان محلی شیرنئن ==(عمولاً در ماه رمضان استفاده به)

 
* فرنی

* رشته و خشکار

* گل پالوده و ...

## حلوا== (ویژه عید نوروز)

* ترک حلوا

* خاتون پنجره

* خرش حلوا

* سمنو و ...

-حلوای رقایب (خیرات در روز عید مرده‌ها)

## کلوچه

* کلوچه فومن

* کلوچه لاهیجان

* کاکا و کوکی لاهیجان

## نان محلی

* نان لاکو که از آرد برنج تهیه به

* نان کشتا (آرد برنج + کدو حلوایی + دانه’ گیاه خفرفه)

## ترشی

* فلفل ترشی

* سیرترشی

* بادمجان ترشی

* هفتابیجار

* یارالماسی

* پیاز ترشی و ...

## رب

* رب سیب ترش

* رب نارنج

* رب انار و ...

## مربا

* مربای بادرنگ

* شقاقل

* گل قند (گل محمدی)

* بهار نارنج

* کدو

* زغال اخته

* ولش (تمشک) و ...

همچنین درار (دلار)(به فارسی گیدی نمک سبز)

## بیرونی پیوندان
گیلان غذان

جرگه:زیست
جرگه:آشپزی گیلان
گیلان پرندان

نام برخی از گیلان پرندان:

آبچلیک آوازه‌خوان - آبچیلک پاسرخ - آنقوت - ابیا - اردک ارده‌ای - اردک تاجدار - اردک چشم‌طلایی - اردک دم‌دراز - اردک سرحنایی - اردک سرسیاه - اردک سیاه کاکل - اسکوتر بال سیفید - اکراس - اکرت بزرگ - اکرت کوچک - الیکایی - باکلان - باکلان کوچک - بالابان - کبری - بلبل - بلدرچین - بوتیمار - بوتیمار کوچک - پرستو - پرستوی دریایی گونه سفید - پرستوی دریایی کوچک - پرستوی دریایی معمولی - پری شاهرخ - پلیکان - پیت تالابی - پیت خاکی - پیت درختی - پیفو - تنجه - توکاهو - جغد - چاق لق - چرخ ریسک - چک - چکاوک آسمانی - چکاوک پنجه کوتاه - چکاوک درختی - چکاوک شاخدار - چکاوک کوچک - چکاوک گندم‌زار - چلچلک پشت‌سفید - چلچلک گوش‌سیاه - چلچله دمگاه سفید - چلچله رودخانه‌ای - چلچله کوهی - چنگه - چنگه نوک سیاه - چوب پا - حواصیل ارغوانی - حواصیل خاکستری - حواصیل زرد - حواصیل شب - خوس کوهی - خوتکا - خوتکای سفید - دارکوب خالدار بزرگ - دارکوب سبز - دارکوب سرسرخ - دارکوب سیاه - دارکوب کوچک - دلیجه - دلیجه‌کوچک - دم‌جنبانک ابلق - دم‌بلسکؤنئ خاکستری - دم‌بلسکؤنئ زرد - دم سرخ معمولی - زاغ بور - زاغ نوک سیاه - زاغی - زرده پره - زنبور خور معمولی - زیر آبروک - سار - سارصورتی - سارگچه - سارچه پابلند - سارچه جنگلی - ملیحه توقی کوچک - ملیحه کوچک - منقر تالابی - منقر سفید - سنگ‌چشم پشت سرخ - سنگ چشم خاکستری - سنگ چشم کله سرخ - سهره - سینه سرخ - شاه بوف - شبگرد معمولی - صموه ابروسفید - صموه جنگلی - طاووسک - طرلان - عروس غاز - عقاب پرپا - عقاب تالابی - عقاب جنگلی - عقاب دریایی دم سفید - عقاب شاهی - عقاب‌مارخور - عقاب ماهی گیر - غاز پیشانی سفید - غاز خاکستری - غراب - فاخته - فلامینگو - فیلاش - قرقاول - قرقی - قمری معمولی - قمری فریادکش - قوی سنگ - کاکایی سرسیاه - کاکایی صورتی - کاکایی نقره‌ای - کبک - کبوتر جنگلی - کبوتر چاهی - کرکس - کیشه بزرگ - کیشم کوچک - کیشم گردن سیاه - کلاغ ابلق - کلاغ سیاه - کله سبز - کفچه نوک - کورکور - کورکورخیالی - کوکو - گاو چرانک - گنجشک - گیلار - گیلانشاه بزرگ - لک‌لک سیاه - لیل - ماهی خورک کوچک - مرغ حق - مدگوس سفید - مدگوس کاکلی - مگس گیرها - نوک پهن - هدهد - یلوه آبی یا کاس یوه

رده:زیست
بيلي

left|thumb|نرء اوردک وختی پراء گیفتن دره
بندانگشتی|بيلي
**بيلي** یا **سيکا** پرنده ای ئیسه کی مورغانه نئه و آبء خیلی وابسته یه. اوشان جه گونه های زیادی دونیا دورون وؤجود دره کی هنوز کاملاً شیناخته ببسته نیئدی.

أ پرنده پران چربده تا خیسأ نبد و پروازء هینگام سنگینا نبد.

اوردک اولین پرندگانء گونانء جه ئیسه کی ادم بتأنسته اونه اهلی بوکونه. اتو به نظر ایه کی اوردکانء اول دفه اهلی کودن، مصرء دورون بو. اثار باستانی میئن کی مصر دورون بیافته ببست، نقاشیانی اوردکانء جه نئه بو کی نیشان دئی، مصریان اول کسانی بد کی جوجه کشی بوکودید. شاید به أ خاطر بو کی مصرء دورون کانالای اب گوراگور نئا بو. الان هم اوردک پرورش دئن، مصر دورون رواج دره.

رده:حیوان
رده:زیست
جهاد دانشگاهی

عه دانشگاه درسال 1384 در رشت از طریق کونکور سراسری ایقدام به پذیرش دانشجو بوکوده. هررشته ی فنی ای که بخوایید اونه مین نهه .
از معماری-عومران-موخابرات-ict و... کامپیوتر بیگیفته تا مودیریت بازرگانی و ... هم در مقطع کاردانی و هم در مقطع کارشناسی ناپیوسته.
اوشانه اوستادان زیاد تعریفی نره اما ایمکانات اموزشی خیلی خوبی داریدی. چون عه دانشگاه غیراینتفاعی بنابراین انم خداتومن پول فیگیره.تا پارسال اونه شهریه ی ثابت 280000 تومان بو اما الانه ننم.

رده:مردوم
رده:دانش
گیلانه اوستانداران

**اسامی گیلانه اوستانداران  به اَ قراره:

دوره پهلوی (1357- 1304):

*[[امیراصلان خواجه نوری]](نظام الدوله)
*[[حسن رئیس]](ظهیرالملک)
* [[محمدجواد اسفندیاری بختیاری]](منتظم الدوله)
*[[نظام الدین حکمت]](مشارالدوله)
* [[رضا افشار]]
*[[حسن فلکشاهی]]
*[[رضاعلی دیوانبیگی]]
*[[مهدی مشیر فاطمی]](عمادالسلطنه)
*[[قاسم صوراسرافیل]]
*[[باقر عظیمی]](نظم الملک)
*[[محمدعلی مجد]] (فطن السلطنه]
*[[نادر آراسته]]
*[[حسن فرزانه]]
*[[عبدالحسین مسعود انصاری]]
*[[شاپور میهن]]
*[[شمس الدین امیرعلائی]]
*[[محمدعلی مقدم]]
*[[غلامحسین افخم حکمت]]
*[[ارسلان خلعتبری]]
*[[سید محمدعلی کشاورز صدر]]
*[[علی اکبر سیف افشار]](سیف السلطنه)
*[[عباس حشمتی]]
*[[غلامحسین مفتاح]]
*[[هادی اشتری]]
*[[رضا جعفری]]
*[[علی دهقان]]
*[[دکتر احمد علی آبادی]]
*[[تقی سرلک]]
*[[دکتر محمد سام]]
*[[علی اصغر طاهری]] 
*[[دکتر عباس بابک ]]
*[[غلامرضا عون جزایری]]
*[[محمود توانا]]
*[[عطاءالله معتدل]]
*[[محمد طباطبایی]]

دوره جمهوری اسلامی ایران(1386-1357) :

*[[حبیب الله داوران]]
*[[انصاری]]
*[[تابش]]
*[[طاهایی]]
*[[صوفی]]
*[[سلطانی فر]]
*[[عبداللهی]]
*[[قهرمانی]]**

----

رده:مردوم
رده:تارئخ
شفت

**شفت** ايته جه گيلان ٚ شأران ؤ شفت ٚ شأرستان ٚ مرکزي بخش توابع ؤ شفت ٚ شأرستان ٚ مرکز ايسه. أ شأر ٚ جمعیت ۱۳۹۰ سال ٚ مئن، ۶,۵۸۵ نفر بۊ. أ منطقه ۱۳۷۴ سال دۊرۊن فؤمن ٚ شأرستان ٚ جه سيوا بۊبؤسته ؤ شفت ٚ شأرستان ٚ تشکيل ٚ أمرأ، شفت ٚ شأر اۊن ٚ مرکز بۊبؤسته. شفت جلگه ٚ مئن نهأ ؤ رشت ٚ جه ۳۰ کيلۊمتر ؤ فؤمن ٚ جه ۵ کيلؤمتر فاصله دأره.

## مردۊم ؤ زوان
شفتˇ مردۊم گيلک ايسن ؤ اۊشانˇ زوان گيلکي بیه پسي لئجه أمرأ ايسه.

## اقتصاد
بج شفتˇ کشاورزي أصلي محصۊل ايسه ؤ جؤردي مناطقˇ مئن چئي کاري ني رائج ايسه. جه باخي شفتˇ مردۊمˇ حرفه'ن شأ به دامداري، پرورش طیور ؤ سيفتال، تؤليد خۊشكبار شاه بلوط مانستن، صیفي جات، پرورش ماهي، نۊغان داري ؤ پرورش زينتي گیاهان ايشاره گۊدن. صنایع دستي ني شامل حصيربافي، شال ؤ جۊراف ؤ زيلۊ ؤ زيبيل چأکۊني ايسه.

## هفته بازار
* شفت: دوشمبه بازار
* چوبر: ىکشمبه بازار
* نصیرمحله: چارشمبه بازار

## شفتˇ پيله کسان
* حاج سيد محمد باقر شفتی
* سيد اسداله شفتی 
* شيخ ابو طالب شفتی 
* ملاحسن شفتی 
* شهید حسن زکالاب

## سربس
*صدا و سیما
*اموزش و پروش

جرگه:گيلان ٚ شأران
رشته نمایندگان در مجلس شورای ملی

رشته نمایندان اسامی در ادوار مجلس شورای ملی به ترتیب الفبا به ا صورته:

*نیره ابتهاج سمیعی (دوره‌های ۲۱،۲۲،۲۳،۲۴ ) 
*مهدی احمد (۲۳) 
*دکتر علی خان اصفهانی (پرتو اعظم)(۲)
*صادق خان اکبر (سردارمعتمد)(۳،۴،۵،۸ )
*فتح الله خان اکبر (سپهدار اعظم)(۴،۵ )
*حسن اکبر (۱۵،۱۶ )
*محسن اکبر (۱۸،۱۹ )
*اسماعیل اکبر (۲۰)
*ابوالقاسم امینی مجدی (۱۴،۱۵،۱۶ )
*علیقلی خان سردار اسعد(۲)
*ابوالحسن پیرنیا (معاضدالسلطنه)(۲)
*محمود تقی زاده منظری (۲۴)
*مهندس کاظم جفرودی (۱۸،۱۹،۲۰)
*علی آقا چایچی (۹)
*شیخ حسن دانش(حسام الاسلام) (۱)
*محمدعلی خان رحمت آبادی (۱)
*غلامرضا رحمت سمیعی (۷،۸،۹،۱۰،۱۱،۱۲،۱۳)
*حاجی آقا میر رشتی (بحرالعلوم)(۱)
*سید محمود روحانی (۷)
*دکتر محمد ستاری (۲۴)
*جهانگیر سرتیپ پور (۲۱،۲۲)
*حسین سمیعی (ادیب السلطنه) (۳)
*دکتر یوسف صمدزاده (۲۳)
*شیخ حسین فلک المعالی (۱)
*دکتر اسماعیل مرزبان (امین الملک) (۲)
*سید یحیی مروستی ندامانی (ناصرالاسلام)(۲)
*میر صالح مظفرزاده (۱۴)
*ابراهیم نبیل سمیعی (نبیل الملک)(۱۰،۱۱،۱۲،۱۳)
*علی محمد وزیرزاده (شریف الدوله، بنی آدم) (۲)
*محمد وکیل التجار یزدی(۱،۲)

----

رده:تارئخ
رده:مردوم
رشته نمایندگان در مجلس موسسان

***[[مهدی آستانه ای]] (دوره 3، 1346 ه.ش)
*شیخ [[اسماعیل آیت الله زاده رشتی]] (دوره1، 1304 ه.ش)
*[[غلامحسین بیگلربیگی]] (دوره 2، 1328 ه.ش)
*[[بهاءالدین املشی]] ( دوره 1و 2، 1304و 1328 ه.ش)
*[[ابوالقاسم امینی مجدی]] (دوره 2، 1328 ه.ش)
*[[علی آقا چایچی]] (دوره 1، 1304 ه.ش)
*[[حسین سمیعی]] (ادیب السلطنه) (دوره 2، 1328 ه.ش)
*[[تاج الملوک سمیعی]] (دوره 3، 1346 ه.ش)
*[[سید عبدالوهاب صالح]] ضیابری (دوره1، 1304 ه.ش)
*دکتر [[یوسف صمدزاده]] (دوره 3، 1346 ه.ش)
*[[سید عظیم عظیمی]] (دوره 3، 1346 ه.ش)
*[[توران فتح الله زاده]] (دوره 3، 1346 ه.ش)
*[[ابراهیم نبیل سمیعی]] (دوره 3، 1346 ه.ش)**

----

رده:مردوم
رده:تارئخ
صفي مچچد

left|thumb|مسجد صفی رشت
**صفي مچچد** ايته تاريخي مچچد ايسه گه گيلان ٚ رشت ٚ دۊرۊن نهأ. 
صفي تاریخی‌ترین رشته مچده ایتا محله به هه نام میان نها و اونا سیفید مچد یا شهیدیه هم دوخانیدی.  
اولین بار کی چاکوده بوبوسته معلوم نوکونه. ایتا گب گه کی  شیخ صفی الدین اردبیلی رفاقت واستی کی شیخ زاهد گیلانی مرا داشتی ایبار کی بامو بو گیلان چاه کانی (کانی، خانی = چشمه) ویجا ایتا عبادتگاه چاکونه کی بعدها اونا مچد چاکونیدی.

بعضی از تاریخ‌نویسان ا مچدا قبر محمدباقر میرزا ملقب به صفی میرزا (شاه عباس اول  پیله پسر) دانیدی که شاه عباس سوءظن واستی ا سامان مئن سر واوه ببوسته و هویایم به گیلا بوسته. ایتا جرگیم گیدی انی واسی اویا گیدی شهیدیه کی صفی میرزا او جا میان به ناحق بوکوشتیدی.

مچد صفی بر اساس ایتا کاشی که اونی در آستان میان شا دئن، در سال ۱۲۹۵ (۱۳۴۴ ه‍.ق.) به دست حاجی یوسف کاشی‌ساز تجدید بنا ببوسته.

ا مسجد جنوبی طرف میان،  محراب و سه دانه  فلیپا به بلندی ۴ متر و پهنای ۱ متر نها.

چاه صاحب الزمان احتمالاً هو چاهی ئیسه که شیخ صفی الدین اردبیلی خودش دستا مرا اونا بکنده. البته اوستاد باستانی پاریزی ایتا جیگا میان بینیویشته کی ا چا جا قبلاً چشمه نها بو و بعداً کی انی آب کسرا بوسته موردوما اونا بکندیدی تا از اون آب بازم بتانید ایستفاده بوکونید و هون واستیه کی الان ایتا پیله چا بوبوسته.

مسجد صفی رشت به شماره ۱۹۷ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت برسه.

## سربس
جرگه:رشت ٚ شأرستان ٚ تاريخي بينأئن
لات ٚ کاروانسرا

**لات ٚ کاروانسرا** یا **شاعباسي کاروانسرا** ايته تاريخي کاروانسرا، گيلان ٚ رشت ٚ دۊرۊن ايسه گه سراوان ٚ دهستان ؤ ايمامزأ هاشم ٚ ور نهأ. أ أثر قاجار ٚ زمات ٚ شين ايسه ؤ ۱۳۵۶/۱۱/۰۳ تاريخ ٚ مئن ۱۵۶۶ ثبت ٚ شۊماره أمرأ ايران ٚ ميللي أثران ٚ ليست ٚ دۊرۊن بثبت برسه.

أ كاروانسرا رشت ٚ نسا ۳۵ کيلۊمتري، ايمامزأ هاشم ٚ چار کيلۊمتري ؤ رشت – قزوين ٚ جاده ورجه واقع بۊبؤسته. أ كاروانسرا سأرا شکل مۊربعي ايسه ؤ اۊن ٚ هرته ضلع ٚ طۊل ۲۷ متر ايسه ؤ هفت‌ته شانيشين (ايوان) ؤ اۊتاق ٚ أمرأ چأگۊده بۊبؤسته. أ كاروانسرا بنا-یأ آجر ؤ سارۊج ٚ ملاط ٚ أمرأ چأگۊدئد.

## سربس

جرگه:رشت ٚ شأرستان ٚ تاريخي بينأئن
کاسه فرۊشان ٚ مچچد

ا بنا در بازار خرازهای رشت واقع ببوسته و بنای اولیه آن از آثار دوره قاجاریه و از مساجد بزرگ شهر ئیسه. طول ا مسجد 18/5 و عرض اون 14 متر ئیسه. 

با ساختن سه فیلپای بزرگ فضای داخلی مسجدا به چهار قسمت چاگودده. محیط هر یک ازفیلپاها 3/25 متر است. پایه های آن ها هفت ردیف کاشی به رنگ سبز و سیاه به ارتفاع 108 سانتی متر ئیسه. در قسمت خاوری مسجد محوطه‌ای به طول 8/60 و عرض 7/10 متر واقع شده که پوشش آن برد و فیلپای مدور متکی ئیسه و قسمت زنانه مسجد را تشکیل دهه. ازاره مسجد به ارتفاع 98 سانتی متر با کاشی‌کاری دوره قاجاریه پوشیده ببوسته. ا مسجد با پوشش سفال سر دارای مناره آجری نسبتا کم ارتفاعی ئیسه. متصل به مسجد مدرسه علوم دینی مهدیه با کتیبه ای به تاریخ 1363 ه.ق نها. 

ا مسجد میئن آیت الله ضیابری و سید مهدی رودباری مقبره نها. آیت الله ضیابری اخرین امام جماعت ا مسجد بو. 
----

کاسه فروشانه مسجد  
رده:جوغرافی

رده:تارئخ
سۊماسرا

**سۊماسرا** ایته جه گیلان ٚ شأران ايسه کي سۊماسرا شأرستان مرکزي بخش ٚ مئن قرار دأره ؤ أ شأرستان ٚ مرکز ايسه. سۊماسرا، رشت ٚ خۊرخۊس ٚ ۲۵ کيلومتری واقع بۊبؤسته ؤ کلسیا جه أنزلي ؤ رزوندي ؤ  نسا جه فؤمن-أ فأرسه. سۊماسرا عمده محصۊلان بج، چئي، نؤغان ؤ پابلۊس ايسده.

سۊماسرا ايته جه شأراني ایسه کي گیلان ٚ خۊرخۊس ٚ مئن واقع بۊبؤسته.

سۊماسرا قبلا ایته جه فؤمن ٚ شأرستان ٚ شأران به شۊمار أمؤیي.

## زوان ؤ مردۊم
سۊماسرا مردۊم گیلک ايسده ؤ گيلکي زوان-أ سۊماسرايي لئجه أمرأ گب زنن.

## جمعيت
براساس ۱۳۸۵ ٚ سال ٚ سرايشماردن، سۊماسرا شأر ٚ جمعيت ۳۶,۵۲۲ نفر (۱۰,۰۷۰ خانوار) بۊ.

## سۊماسرا دانشگايان
*سۊماسرا فني دانشکده (میرزا کوچک خان)
*سۊماسرا طبيعي منابع ٚ دانشکده (دانشگاه گیلان)
*سۊماسرا پيراپزشکي دانشکده 
*سۊماسرا مرکز ٚ علمي - کاربردي دانشگا
*سۊماسرا پیام نۊر ٚ دانشگا
*دانشگا آزاد اسلامي سۊماسرا واحد

## سربس

رده:حىاتي وانويسؤن
رشته نمایندگان در مجلس شورای اسلامی

**نمایندان رشت در مجلس شورای ایسلامی بعد از انقلاب 1357
*[[حسن لاهوتی اشکوری]] (دورهٔ ۱)
*[[رضا رمضانی خورشیددوست]] (دورهٔ  ۱)
*[[محمد خزاعی‌ترشیزی]] (دوره‌های ۱ و ۲)
*[[سیدداود مصطفوی سیاهمزگی]] (دوره‌های ۱ و ۲)
*[[سیدابوطالب حجازی کمساری]] (دورهٔ  ۲)
*[[محمدباقر نوبخت حقیقی]] (۳، ۴، ۵ و ۶) 
*[[الیاس حضرتی]] (۳، ۴ و ۵)
*[[علیرضا خاک]] (۳)
*[[احمد نصرتی‌راد]] (۴)
*[[احمد رمضانپورنرگسی]] (۵ و ۶)
*[[سیدمحمد مودب‌پور]] (۶)
*[[رمضانعلی صادق‌زاده]] (۷)
*[[هاجر تحریری نیک‌صفت]] (۷)
*[[سیدمجتبی مودب‌پور]] (۷)
*جبار کوچکی نژاد (۸)
*سید علی آقازاده (۸)
*حسن تامینی( ۸)**

----

رده:مردوم
رده:تارئخ
رشت ٚ مۊزه

**موزه شهر رشت**
left|thumb|رشت موزه
با قدمتی حدود صد سال و در زمینی به وسعت 700 متر مربه و اونه زیر بنا 560متر مربع ئیسه
قبلنان خانه میرزا حسین خان کسمائی آزادیخواه، شاعر و روزنامه نگار معروف و از رجال دوره مشروطیت و نهضت جنگل بو.

left|thumb|رشت موزه
ا موزه از دو بخش تشکیل ببوسته ئیته بخش مردوم شناسیه که درباره هنر و شوغل با کمک گرفتن از اشیا و مجسمه ها و هتویی پوشاک سنتی اوستان - اداب و رسوم و نوع زندگی بومی مردوم استان ئیسه.
در بخش باستان شناسی توسط ئیته گور بازسازی ببوسته در مورد قبرا گودن توضیه دهه.در ا بخش ویترینهایی نهه که اوشانه میئن اشیای زیادی نها که در هنگام کاوش پیدا ببوسته 

left|thumb|رشت موزه
موزه رشت ( تأسیس در سال 1349 )  در خیابان طالقانی ـ روبروی زایشگاه دوکتور فامیلی نها.درحال حاضر سه تا موزه رشت ، میراث روستایی در سراوان و چای در لاهیجان به عنوان موزه‌های تحت نظارت سازمان میراث فرهنگی ئیسئده.

تلفن موزه رشت:2227979-0131

----

رده:تارئخ
رده:جوغرافی
رده:حىاتي وانويسؤن
رشت ٚ ميللي کيتابخانه

**رشت ٚ ميللي کيتابخانه** ايته جه گيلان ٚ رشت ٚ فرهنگي ؤ تاريخي بنایان ايسه گه رشت ٚ شأرداري مىدان ٚ ورجه ؤ علم‌الهدی خيابان ٚ پياده را مئن نهأ.
أ کيتابخانه ۱۵۰ هيزار جلد چاپي کيتاب ؤ ۱۷۵۰ جلد ني خطي کيتاب دأره گه اي سري ني خاص ؤ کمیاب ايسد. أ کيتابخانه مئن ۲۰۰۰۰ نفر عۊضو ايسد ؤ رۊجانه تقريبا ۱۵۰۰ نفر اۊن ٚ جه ايستفاده ؤ کيتاب خانده.

## کيتابخانه باره
فكر چاگودنه كیتابخانه ملی در سال ۱۳۰۶ توسط محمد علی تربيت، رييس اداره فرهنگ گيلان، در زمين اهدايی شهرداری رشت به ا اداره مطرح ببوسته. در روز ۱۶ آذر سال ۱۳۰۶ جمعيتی به نام نشر معارف گيلان كه هدف اون چاگودنه كیتابخانه ملی بو تشكيل ببوسته و سرانجام در روز پنجشنبه ۱۹ مهر ۱۳۱۳ هم‌زمان با جشن هیزاره حكيم ابوالقاسم فردوسی كیتابخانه مذكور افتتاح ببوسته. چاگودنه ا بنا هم‌زمان با ساخت و ساز يک سلسله بناهای اداری و عام‌المنفعه در شمال ايران در دوره عهد پهلوی اول انجام ببوسته و نوع معماری اون تقليدی ئیسه از معماری شرق اروپا.

## تاتايي‌ئن
left|thumb|رشته کیتابخانیه ملی
left|thumb|رشته کیتابخانیه ملی
left|thumb|رشته کیتابخانیه ملی

## سربس
جرگه:رشت ٚ شأرستان ٚ تاريخي بينأئن
رشت ٚ کۊلافرنگي عمارت

left|thumb|رشته کلاه فرنگی

**کۊلافرنگي عمارت** ايته تاريخي بنا گيلان ٚ رشت ٚ دۊرۊن ايسه ؤ مۊحتشم ٚ باغ ٚ نسا ور ؤ گؤهررۊد ٚ ورجه نهأ.
أ پارک ٚ أصلي مالک، أکبرخان بیگلربیگي ايته جه قاجاري مالکان گيلان ٚ دۊرۊن بۊ گه أ بنا ؤ اۊن ٚ محوطه اۊن ٚ دۊختر-أ ارث برسه ؤ بأزين ني صادق خان أکبر گه *محتشم‌الملک* لقب ٚ أمرأ معرۊف بۊ أ بنا مالکيت اۊن ٚ دس برسه ؤ هۊ زمات ٚ جه أ باغ، مۊحتشم ٚ نام أمرأ معرۊف بۊبؤسته.
أ أثر ۲۶ آبان ۱۳۷۵ مئن ۱۷۶۴ ثبت ٚ شۊماره أمرأ، ايران ٚ ميللي أثران ٚ ليست ٚ مئن ثبت بۊبؤسته.

بام سوفالی همكف در دو طبقه چاگوده ببوسته و فورم ييلاقی اون به صورت دو تا ۸ ضلعی مربع ئیسه كه در كنار يكديگر قرار بیگیفته اید كه در كل فرم زيبايی به ساختمان بدا ،بانی ا عمارت صادق اكبر محتشم الملک ملقب به سردار معتمد از مالكين و حكام گيلان در صدر مشروطيت ۱۳۲۷ هجری قمری بو و علت انتخاب نام كلاه فرنگی بر روی ا بنا شباهت فراوانی ئیسه كه طبقه فوقانی ا بنا به كلاه سيليندری (فرنگی) داره.

## سربس
جرگه:رشت ٚ شأرستان ٚ تاريخي بينأئن
رۊخان ٚ ديز

thumb|250px
**رۊخان ٚ ديز**، **رۊخان ٚ قلعه** یا **حسامي ديز** ايته جه گيلان ٚ تاريخي بينأئن ايسه کي اۊن ٚ قدمت، ساساني‌ئن ٚ زمات-أ واگرده ؤ فؤمن ٚ شأرستان ؤ رۊخان ٚ رۊستا مئن نهأ. أ ديز ٚ پيلئکي ۲,۶ هکتار-أ رسه ؤ ۶۵ ته بۊرج دأره ؤ اۊن ٚ ديوار ٚ طۊل ني ۱۵۰۰ متر ايسه.
‏رۊخان ٚ ديز، فؤمن ٚ شأر ٚ جه ۲۴ کيلۊمتر ؤ رشت ٚ جه ۴۸ کيلۊمتر فاصله دأره.
أ ديز ٚ بۊلندي دریا جه ۶۶۵ تا ۷۱۵ متر ايسه.

## ديز ٚ تاريخ
سلجۊقي‌ئن ٚ زمات، أ ديز-أ دۊواره مرمت بۊگۊدئد. أ ديز ٚ درآستان ٚ کتيبه سر کي هأسأ رشت ٚ مۊزه مئن نهأ، بينيويشته دره کي أ ديز ۹۱۸ تا ۹۲۱ قمري سالان ٚ مئن سلطان حسام‌الدين (أميره دۊباج فؤمني) وأسي تجديد بنا بۊبؤسته. أميره دۊباج فؤمني کي اۊ زمات بي ٚ پس ٚ حاکم بۊ، أوولي کس بۊ کي صفوي‌ئن ٚ جه اطاعت نۊگۊده ؤ تصميم بيگيته کي اۊشان ٚ أمرأ مۊوارزه بۊکۊنه. أميره دۊباج رۊخان ٚ ديز-أ کي دراز ٚ سالان مترۊکه بۊ دۊواره چأگۊده ؤ اۊن-أ ایته مرکز صفوي‌ئن ٚ مۊوارزه وأسي تبديل بۊگۊده. أميره دۊباج چن وار صفوي‌ئن-أ مغلۊب بۊگۊده ؤ اي وار ني اينگيليسي‌ئن-أ شيکست بدأ ؤ بتانسته چن سال ٚ ره، بي ٚ پس-أ مستقل بدأره. آخرپسي اۊن-أ بيگيتد ؤ تبريز ٚ مئن اعدام بۊگۊدئد.

left|thumb|رۊخان ٚ ديز

## نام
أ ديز ايته رۊخان ٚ ورجه چأگۊده بۊبؤسته ؤ اۊن ٚ  أول تا آخر ٚ مسير ٚ مئن ني هأ رۊخان گۊذره، هأن ٚ وأسي اۊ رۊستا کي أ ديز ٚ جير نهأ *رۊخان ٚ رۊستا* نام بيگيته ؤ أ ديز ني خۊ نام-أ هۊ رۊخان ؤ هۊ رۊستا جه گيره.
ألبت أ قلعه مۊختلف دؤره‌ئن ٚ مئن، «هيزار پله»، «حسامی»، «سکسار» ؤ «سکسال» ٚ نامان ٚ أمرأ ني معرۊف بۊ. چؤن أميره دۊباج فؤمني کي اۊن ٚ لقب سۊلطان حسام‌الدين بۊ أ ديز-أ مرمت بۊگۊده بۊ، اۊ زمات ٚ مئن اۊن-أ *حسامي ديز* ني دۊخانديد.

بندانگشتی

## تاتايي‌ئن

Gilam - Fuman - Roudkhan Castle - panoramio.jpg
Fuman - Ghaleroudkhan (Roudkhan castle) - panoramio (3).jpg
Gilan - Ghale Roudkhan castle - panoramio (2).jpg
Fuman - Ghaleroudkhan (Roudkhan castle) - panoramio (2).jpg
Gilan - Fuman - Qaleh Rudkhan castle - panoramio.jpg
Fuman - Ghaleroudkhan (Roudkhan castle) - panoramio (1).jpg
Fuman - Ghaleroudkhan (Roudkhan castle) - panoramio.jpg
Gilan - Qaleh Roudkhan - panoramio.jpg
Gilan - Ghale Roudkhan castle - panoramio.jpg
Gilan - Ghale Roudkhan castle - panoramio (1).jpg


## سربس
جرگه:گيلان ٚ تاريخ
جرگه:فؤمن ٚ شأرستان ٚ تاريخي بينأئن
خاريمام ٚ بۊقا

left|thumb|خواهر امامه بقعه

**خواهر امام** گه مردۊم اۊن-أ **خاريمام** واگۊیه کۊنئده ايته مچچد ؤ بۊقا ایسه گيلان مئن ؤ رشت ٚ مطهري محله دۊرۊن نهأ.

أ بۊقا منسوب ایسه به «فاطمه اخری» امام موسی کاظم دختره و امام رضا خاخوره.

هم سبط ابن جوزی کی از علمای قرن هفت ایسه و هو علامه مجلسی کی صاحب بحارالانواره و دیگر محققین برجسته خوشان کتابان میان اتو بینیویشتیدی: از چهار خاخورانی کی از ایتا پر و ایتا مار امام رضا (ع) امرا همخونیدی و به فواطم اربعه (یعنی چهار فاطمه‌یان) شهرت دریدی اولی فاطمه کبرا حضرت معصومه (ع) پیله خاخوره، بعدی فاطمه وسطی کی انه بقعه اصفهان میانه. سوم فاطمه صغری کی جمهوری آذربایجان مدفونه و ا بقعه کی کوجی‌ترین خاخور امام رضا (ع) حضرت فاطمه أخری شینه.
بعد ها دوره ناصری میئن سال 1282 ه . ق ملا حسنعلی حسنی (از روحانئن معتبر گیلان)در دوران حوکومت قاسم خان والی شوروع کونه به چاگودن ئیته بقعه بزرگ همراه با صحن و رواق و و... در او مکان.که کار اون بعد از مرگش تومامه به.

حاجی ملا رفیع شریعتمدار (مجتهد و مال دار تراز اول گیلان در عهد ناصری) در سال آخر خو زیندیگی  یعنی در ۱۲۹۲ ه. ق برای ا بقعه سردری چاگوده که هنوز پابرجایه.

ا بقعه در دوره قاجار محل بست نشینی مقصرین بو و در دوره مشروطه محل تحصن و تظاهرات مردوم به شومار آمویی.'''

### سربس
جرگه:رشت ٚ شأرستان ٚ تاريخي بينأئن
دانشگاه پیام نور

**مرکز [[رشت]]  دانشگاه پیام نور در سال 1367 خو فعالیت آموزشی  با سه رشته [[ریاضی]]، [[علوم تربیتی]] و [[ادبیات فارسی]] با پذیرش 249 نفر دانشجو شوروع بوگود.

استقبال داوطلبان برای ورود به ا دانشگاه سبب ببوسته که مسئولین به فکر استخدام اعضا [[هیئت علمی دانشگاه]] و هتو به فکر بزرگا گودن [[دانشگاه]] دکفن  هه الان بیش از 3000 نفر دانشجو در قالب 9 رشته تحصیلی درا دانشگاه مشغول به تحصیل ئیسیدی. در ضمن قراره 4 رشته تحصیلی [[مهندسی صنایع]] ، [[مهندسی کامپیوتر]]، [[حقوق]] و [[اقتصاد]] نظری هم در مرکز دایر ببه.
دانشگاه پيام نور قم

==کیتابخانه دانشگاه==

کیتابخانه دانشگاه پیام نور مرکز [[رشت]] در سال 1369 افتتاح ببوسته. تعداد دانشجویان عضو کیتابخانه دانشگاه 1404 نفر ئیسه. و هه الان تعداد 14282 جلد کیتاب برای استفاده دانشجویان در کیتابخانه دانشگاه موجود نها.



==بخش رایانه==

بخش رایانه مرکز در سال 1378 راه دکفته که شامل 45 دستگاه رایانه برای استفاده دانشجویان و واحد آموزش ئیسه.**

رده:دانش
رده:مردوم
رشت ٚ شاپۊر ٚ مدرسه

**شاپۊر ٚ مدرسه** گه هأسأ **شهيدبهشتي** نام دأره ايته تاريخي مدرسه ايسه گه گيلان ٚ رشت ٚ دۊرۊن نهأ. أ مدرسه قاجار ٚ زمات ٚ شين ايسه گه رشت ٚ فرهنگ ٚ میدان ٚ مئن نهأ. أ بنا ۱۵۱۷ ثبت ٚ شۊماره أمرأ ايران ٚ ميللي أثران ٚ ليست ٚ مئن بثبت برسه.

ا مدرسه، اولين مدرسه به شيوه امروزي و با معماري نوين گيلان میئنه. ا ساختمان، نخستين دبيرستان گيلان ايسه كه در آن آمفی تئاتر، آزمایشگاه و ديگر تأسيسات جنبي نيز پيش بيني و ساخته ببوسته. علاوه بر ا مدرسه، مدرسه قديمي معروف به شهيد بهشتي هم كه به دوره قاجار واگرده، در خيابان آزادگان رشت واقع ببوسته  و اثري جالب توجه ايسه.

## سربس
جرگه:رشت ٚ شأرستان ٚ تاريخي بينأئن
آستارا سوغاتئن

اگر خأنین کی جیره کادر شیمی صفحه مئن نوشؤن هدأبی، ای کده شیمی صفحه مئن کپی بوکونین: 

رده:ویکیپدیا
گیلان سوغاتئن

**[[پاچ باقلا]] ، [[گندمین]] ، [[رشته خشکار]] ، [[انگور خمس ]] ، [[دوشاب]] ، [[مغزحلوا]] ، [[خکاره دریج]] ، [[کدو مربا]] ، [[اخته]] ، [[ولش]] ، [[بادرنگ]] ، [[بهار نارنج مربا ]] ، [[پول پرتقال مربا]] ، [[آب غوره]] ، [[رب انار]] ، [[آلوچه]] ، [[آب کونوس ]]، [[شاه بلوط]] ، [[آب خوج]] ، [[ترش سیب ]] ، [[ترش انار]] ، [[خاش کویی]] ، [[کویی]] ،[[ ترب ]]، [[فلفل سبز]] ، [[برگ سیر]] ، [[سیر ترشی]] ، [[درار ]]، [[هفتا بیجار]] ، [[گینجه واش]] ، [[خرش]] ، [[چوواش]] ، [[تین]] ، [[بینه]] ، [[دوشاب برنج]] ، [[جوکول]] ، [[برنج]]  ، [[صندوق بوکال]] 


**==صنایع دستی==**

انواع صنایع دستی که اوستان گیلان مئن تولید به عبارتده از: [[خراطی]] و [[نازک کاری چوب]]، [[منبت کاری]]، [[معرق کاری]]، [[حصیر بافی]] ، [[بامبو بافی]] ، [[مروار بافی]] ، [[سوفالگری]] و [[سرامیک سازی]] ، [[نمد مالی]] ، [[شالبافی]] ، [[ابریشم بافی]] ، [[جاجیم بافی]] ، [[گلیم بافی]]، [[چموش دوزی]]، [[قلابدوزی]]، [[چادر شب بافی]]، [[قالی بافی]]. 



**==انواع ماهی==**

[[ماهی ازاد]] ، [[ماهی دودی]] ، [[ماهی سفید]] ، [[ماهی سیم]] ، [[ماهی زرده پر]] ، [[ماهی سوف]] ، [[ماهی شور]]**

رده:مردوم
تاریخ چای موزه

موزه نام  : موزه تاریخ چای 
سال تاسیس :1375

**بنای موزه وآرامگاه ،ئیته از جاذبه های گردشگری شهرستان [[لاهیجان]] ئیسه كه زیر بنایی به وسعت 512 مترمربع داره .ا موزه در دوطبقه ویك برج معرف دستگاهها ،اشیاء واسناد متفاوتی در زمینه [[چئیی]] ئیسه ونیز به منظور ارج نهان به زحمتان [[محمد میرزا قوانلو]] ( كاشف السطنه ) ایرانه چئیی پئره ، مقبریه با سبك معماری خاصی چاگودده .

ا موزه همانند موزه [[رشت]] پذیرای عموم مردوم وتوریستان ئیسه وهمه روزه به استثنای دوشنبه ها وازه .**

آدرس : لاهیجان – خیابان كاشف شرقی – مقبره كاشف السلطنه – موزه چای 
تلفن : 2229980- 0141 

رده:تارئخ
رده:جوغرافی
مارليک

thumb
**مارليک** ايته محوطه باستانی ايسه گه چراغ علی تپه رودبار گیلان میان قرار داره. کاوش های باستان شناسی در ا محوطه بقایای اجساد موردگان  ظروف طلا، نقره امره و کلی سوفال از هزاره اول پیش از میلاد به دست بامو که نشان از اعتقاد به زندگی بعد از مرگ داره.

left|thumb|
مارلیک  گویش گیلکی میان ترگیبی ئیسه از دو تا واژه "مار" و "لیک"(لیوک) یعنی سوراخه که با هم به سوراخ مار . پس مارلیک به معنیه  ماره سوراخ ئیسه.

بعضی‌ها هم گیدی مارلیک تغییر بوگودیه مارد لیک به معنی قوم مارد ئیسه. 

تپه مارلیک ئیته از 5 تا تپه باستانی ئیسه که  دره خوش آب و هوای گوهررود میان در اطراف رودبار واقع ببوسته ،  تپه‌های زینب بیجار، پیله قلعه، دور بیجار و جازم کول، باقی ا تپان ئیسئده. 

مارلیک  ئیته تپیه  رودبار میان و هتویی نام ئیته گورستانی  که  روی ئیته از تپه های باستانی او منطقه قرار داره.و در چهارده کیلومتریه شرق رودبار و سفید رود  راست طرف  و ارتفاع حدودن 500 متر از سطح دریا واقع ببوسته.

محوطه باستانی مارلیک که در سال 1340 مورد کاوش قرار بیگیفته ئیته از قدیمی ترین و غنی ترین محوطه های باستانی کشور به حساب ایه. طی کاوش های انجام بیگیفته توسط دکتر نگهبان آثار بسیار شاخصی از 53 تا قبر باستانی در ا منطقه به دست بامو. در ا گورها به همراه اجساد اشیا فراوانی پیدا ببوسته که برخی از اوشان از جمله جام های طلایی شهرتی جهانی پیدا گودده.'''

----

رده:جوغرافی
رده:تارئخ
رده:حىاتي وانويسؤن
رشته محلات

اگر خأنید کی ای کادر شیمی وانیویسه مئن نوشؤن هدأ ببی، ای کده اونه مئن ذخیره بوکونین: 

----

رده:ویکیپدیا
آیت‌الله ضيابري

**آیت الله ضیابری فرزند سید مهدی و نوه یه سید باقر  به سال ۱۳۰۷ه. قمری در  [[ضیابر]] به دنیا بومو. مقدمات علوم دینیه در در مدرسه حاج سمیع مستوفی رشته مئن بخانده و برای ادامه تحصیل در سال ۱۳۳۸ه. ق بوشو [[نجف]] . تا از محضر استادان بزرگ بهره ببره.اوستادانه اون شریعت اصفهانی ، آقا ضیاالدینه عراقی و شیخ محمد حسین نائینی بون .همزمان با [[جنگ جهانی دوم]] به [[ایران]] واگردسته و رشته مئن اقامت بوگوده. پس از رحلت مرحوم حاج سید مهدی [[رودباری]] بنیان گذار مدرسه ی مهدویه ، اداره ی [[حوزه ی علمیه]] به عوهده بیگیفته. پس از انتشار اصول ششگانه ی [[انقلاب سیفید]] [[محمد رضا پهلوی]] اون خو محالفته اعلام بوگوده که به هه دلیل برای مدتی آیت اله بحر العلومه رشتی مره دستگیر و زندانی ببوسته.
ضیابری در سال ۱۳۶۱ در شهر [[رشت]] فوت بوگود. و اونه در جوار مرحوم رودباری در [[مسجد کاسه فروشان]] یعنی همون مسجدی که نماز خاندی دفنا گودیدی.** هسا ایتا مچده در ضیابر و ایتا خییابانا رشته مئن بنامه 
اون عالم ربانی و انقلابی نام گوذاری بوگوده ئید 

رده:مردوم
رده:تارئخ
سید کاظم رشتی

به سال 1212 هجری قمری رشته میئن بدونیا بومو و تحصیلات مذهبیه در خو زادگاه آغاز بوگود. بعدها رهبری فرقه ی شیخیه به عوهده بیگیفته. سید کاظم مردی فاضل و زاهدی  بو که کلامش نفوذ فراوانی در میان پیروان و شاگردانش داشتی.بیش از 150 جلد کتاب از او به جا بمانسته که موهمترینشان اشانده:
اثبات وجود الجن – اسرار الحج – اسرار الشهاده – اسرار العباده – اسم الاعظم و تحقیق ما یتعلق به – اصول الدین – البهبهانیه – دلیل المتحیرین و ارشاد المسترشدین و .....
گیدی از جانب نجیب پاشا والی بغداد، در سال 1259 هـ .ق. به کربلا دعوت ببوسته و معروف ئیسه که در ایته از میهمانی های پاشا در قهوه ی سید سم موهلکی دوگودده و اونه  بوکوشتده. اونه پیکر در کربلا دفنه در مرقد امام حسین.

رده:تارئخ
رده:مردوم
حسن دیلمی

ئیته از فقیهان بزرگ  ، از ادیبان  مشهور و فوضلای صاحب شعور خو زمان در سده ی 8 هجری قمری بو . اونه تالیفان  شامل: «ارشاد القلوب» در 2 جلد ، «اعلام الدین فی صفات المؤمنین» و «غرر الاخبار» ئیسه. 

رده:تارئخ
رده:مردوم
عبدالقادر گیلانی

**عارف بلند پایه !!! حضرت !!ابو محمد یحیی الدین عبدالقادر گیلانی در آغاز ماه رمضان 471 هجری قمری در دهکده پستیر [[صومعه سرا]] به دونیا بومو. در عرفان کمتر کسی به پای اون فارسه.!!!!

شیخ عبدالقادر ئیته طریقه را در [[تصوف]] بونیان بنا که به نام خود اون یعنی [[قادریه]] معروفا بوسته و ا طریقه در نقاط موختلف ایران و برخی از ممالک دیگر از جمله [[هندوستان]] و [[ترکیه]] و برخی کشورهای [[عربی]] رواج پیدا گوده.

شیخ آثار زیالدی تألیف بوگود !!!! که از مهم ترین آن ها شا به اشان اشاره گودن: 
آداب السلوک والتوسل الی منازل الملوک- اوراد القادریه- جوهره الکمال- ملفوظات گیلانی و ......
شیخ در سال 561 هجری قمری خرقه تهی بوگود و اونه در هونه [[مدرسه]] واقع در محله ی باب الشیخ [[بغداد]] به دفنا گودده.**

رده:تارئخ
رده:مردوم
شیخ زاهد گيلاني

**شیخ زاهدا به نام سلطان المحققین، مرشد الاقطاب فی الارضین، تاج المله و الدین ابراهیم زاهد گیلانی شناسیدی که در سال 615 هجری قمری در سیارود [[گیلان]] به دونیا بمو. شیخ جه ایتا پیلدانه 
[[صوفیان]] [[ایران]] بو که [[شیخ صفی الدین اردبیلی]] نیای بنیانگذاران دودمان صفوی مدت 25 سالا شیخ زاهد گیلانی ورجابوگذرانه و اونه دخترا به زنی بیگیفته. شیخ زاهد، [[شیخ صفی]] یا به خلافت و جانشینی خو در طریقت اینتخاب بوگوده که اونه موردنه پسی و به روایتی در همان دوران زندگی اون، شیخ صفی به [[اردبیل]]  واگردسته و ایتاطریقتی یا به نام [[صفویه]] در هویا بونیان بنا.

شیخ زاهد در سال 700 هجری بعد از 85 سال زیندگی خرقه تهی بوگود . صفی الدین اردبیلی اونا غسل بدا و کفن دوکود و در سیارود [[گیلان]]  دفنا کود. بازین اونه مزاره سرایتا بنایه با شکوه چاکود.اونه آرامگاه  که مربوط به سده ی هشتم هجری قمری ایسه ،  جاده ی [[لاهیجان]] به [[لنگرود]]مییان، در 3 کیلومتری شهرستان لاهیجان در ایتا روستا به نامه [[شیخانبر یا شیخان ور]] واقع نها که پذیرای ویشتره زائران در ایام سال ایسه.**

----

جرگه:لایجؤن ٚ پیله کسؤن
جرگه:لایجؤن
مهدی لاکانی

**شیخ مهدی لاکانی در سال 1294 هجری قمری به دونیا بومو. پس از تحصیلات مقدماتی به مدت 19 سال در [[نجف]] به کسب [[معارف اسلامی]] از جمله [[فقه]]، [[اصول]]، [[کلام]] و [[فلسفه]] در محضر استادانی چون [[آخوند خراسانی]] مشغول بو. اون در سال 1370 هجری قمری فوت بوگود. 

از اون تألیفاتی به جای بمانسته که برخی از مهم ترین اوشان عبارتند از: شرح مباحث الفاظ کفایه الاصول آخوند خراسانی ـ کتابی در علم انساب و بقاع و امامزاده های ایران و عراق و ....

از اقدامات نیک اون مرحوم تجدید بنا و احیای مدرسه¬ی [[مستوفی رشت]] و تجدید ساختمان [[مسجد خواهر امام]] [[ رشت]] بو.** 

رده:تارئخ
رده:مردوم
قطب الدین لاهیجی

**از شاگردان [[میرداماد]] و از علمای [[شیعه]] در قرن یازدهم هجری ایسه. که مردی پرهیزگار، [[دانشمند]] و [[شاعر]] بو. زمان دقیق تولد و مرگش مشخص نیه. کیتابی توسط اون به نام «ثمره الفؤاد» حاوی مطالب دینی از جمله احکام عبادات و اعمال و معاملات به نگارش در بومو که در کیتابخانه ی [[آستان قدس رضوی]] نگهداری به. اون آثاری دیگر نیز داره که عبارت ایسیدی از: «رساله ای در عالم مثال» ، «محبوب القلوب» ، و «لطایف الحساب» .** 

رده:تارئخ
رده:مردوم
وحدت لاهیجی

**جد شیخ محمد علی [[حزین لاهیجی]] بو که از فضلای بزرگوار [[گیلان]] ئیسه. دارای تصنیفاتی بو که برخی از مهم ترین اوشان عبارت ایسیده از: شرح فارسی بر کلیات قانون – شرح حدیث معراج- دیوان شعر با 2000 بیت  و [[مثنوی]] عارفانه- عاشقانه ی شیخ صنعان و ترسازاده.** 

رده:تارئخ
رده: مردوم
چارک کیژده

***نام پارك : پارك كيژده** 
*مساحت پارك : 1289
*منطقه شهرِِی : منطقه (3) 
*سال چاگودن : 1373  
*موقعيت پارك  :  خيابان شهدا كيژده ( شرق شهر ) 
*امكانات  پارك :  موبلمان پاركی 
*نوع پارک:پارک محله ای 
*سیستم آبیاری:تانکر آب

رده:جوغرافی
ابریشمچی

'''ابریشمی خانه
ا بنا در ضلع جنوب شرقی ميدان صيقلان و در اخر کوچه شاعری قرار داره . دوروبره 
ا خانه از جلوه ای نسبتا سنتی و تاريخی برخوردار ئیسه. ا بنا ئیته از ارزشمندترين ساختمان های موتعلق به قاجاريه عصر ئیسه. بانی اون به روايتی حاج ميرزا اسماعيل حاکم سرمایه داره دورهناصرالدين شاه بو . در سال ۱۳۱۸ ، حاج احمد ميرزا ابريشمی اونه از وارث ميرقاسم خريداری کونه .

محوطه ا بنا ۲۰۰۰ مترمربع و زيربنای خانه ۶۵۰ مترمربع ئیسه. دارای دو طبقیه  که طبقه دوم اون دارای آيينه کاری و گچبری زيبا و منحصر به فردی ئیسه .

----

رده:جوغرافی
رده:تارئخ
مزار شهيدان راه آزادی

left|thumb|راه ازادی شهیدان قبر
left|thumb|راه ازادی شهیدان قبر

ایته قطعه از قرق ناصريه که متعلق بو به تومانيانس ، بانکدار ارمنی  ، مدفن ۴ تن از مدافعان رشت در زمان مشروطه ئیسه که به دست روسهای تزاری دستگير و به دار آويخته ببوستده . ا چهارتا شهيد راه آزادی ، عبدالعزيز شريعتمداری تالش (اهل ليسار ) ، ميرزايوسف خان جوبنه ای (سرتيپ و معاون نظميه گيلان ) ، صالح خان مژدهی ( افسر سرباز ) ، کاظم علی روستا (نايب کلانتری ناحيه سبزه ميدان کياب ) بود. مزار ا شهيدان قبلاً  بيمارستان پورسينای رشت میئن قرار داشتی که با سرمايه ی آقای مهندس متقالچی از بيمارستان تفکيک ببوسته .

## دیوار بینیویشته
left|thumb|راه ازادی شهیدان قبر سنگ بینیویشته
left|thumb|راه ازادی شهیدان قبر سنگ بینیویشته

محل دفن ا شهدا دو تا دیوار بینیویشته نها 
اولی:
روج 13 صفر 1330 ه ق ای سات بمانسته به ظهر متهمانه با دوتا عرادیه توپ جی روس قونسولگری به محل اعلام ناصریه قرق ببردده ایته جی روس افسران تقصیر متهمانه بخوانده و و اوشانه اعدام حکما بخوانده و روس قونسولگری منشی اونه ترجومه بوگود بعد اون بیگانان نامبردیه با نهایت قساوت به دار بزده و ناصریه صحرا مئن او جیگا که الان پورسینا بیمارستان ایسه بدون اینکه اداب مذهبیه رعایت بوکوند چالا گودده.

----

رده:مردوم
رده:تارئخ
دانا علي بۊقا

left|thumb|بوقعه دانا علی

**دانا علي** ایته جه گيلان ٚ رشت ٚ معرۊف ٚ بۊقایان ايسه. ايشان در سال ۱۲۱۲هجری قمری در در روستای سياه اسطلخ در حومه رشت بدونيا بامو. از پئر و مار و خانواده «پير و استاد» و تحصيلات اون اطلاعی در دست نیه تنها چیزی که شا گوفتن انه که اون عارفی وارسته و مردی متقی و پرهيزگار بو كه به مقام «ابدالی» فارسه كه  عرفان  میئن به معنای انسان كامل ایسه، كه در ا راستا لقب دانا كه مترادف «انسان كامل» ایسیه به خود اختصاص بدا. از كرامات ا بزرگوار طير الارض و آگاهی كامل به  اسما اعظم بو. گیدی اون نماز ظهرا رشت میئن و نماز عصر را مكه میئن خواندی، مرقد  اون در خيابان بيستۊن نها.

## تاتايي‌ئن




Image:P1029.JPG|دانای علی
Image:P1030.JPG|دانای علی
Image:P1032.JPG|دانای علی ضریح
Image:P1034.JPG|دانای علی 
Image:P1031.JPG|دانای علی در ورودی 




## سربس
جرگه:رشت ٚ شأرستان ٚ تاريخي بينأئن
أنزلي سل

انگشتی|راست|250px|
**أنزٚلي سٚل** (فارسي زوؤن ٚ جي: تالاب انزلی) ايته پيله سل ايسه کي أنزلي شأرستان ؤ گيلانˇ مئن نأ. أنزلي سل ٚ پيلئکي ۲۰ هزار هکتار-أ فأرئسه ؤ جه پيله‌ترين طبيعي زيويشرؤن ايران ٚ دۊرۊن ايسه ؤ ساليار پۊر جه پرزنان، کلسيايي سامانان ٚ جه أ سل ٚ مئن آیده.
أنزلي سل خۊ جۊغرافي جيگا وأسي باخي ايران ٚ سلان ٚ أمرأ پۊر تفاوت دأره. هأتؤ ني چند ته جزيره أنزلي سل ٚ مئن نهأ. أنزلي سل جؤز أنزلي شأرستان، رشت ٚ شأرستان، خۊمام ٚ شأرستان ؤ سۊماسرا شأرستان ٚ أمرأ ني مجاورت دأره. أ سل ٚ مئن سۊ ته أصلي جزيره نهأ کي ميان پۊشته، پيله جزيره ؤ کۊچي جزيره نام دأرده. اي سل دئه ايسه خۊ دئبار ٚ شر أ جلي‌ئه چيکأدأ دأره یأ خۊشتن ٚ روال-ه پيشأيته. هيته‌ني بقا اۊ حأیواناتي ره گه اۊشؤن ٚ زيندگي اي سل ٚ أرأ تشک بؤخؤرده دأشت ايسه خطر دکته.

## سربس

رده:جوغرافی
لؤشان ٚ خشتي پۊرد

**لؤشان ٚ خشتي پۊرد** ايته تاريخي پۊرد ايسه گه گيلان ٚ رۊبار ٚ شأرستان ٚ لؤشان ٚ مئن نهأ. أ پۊرد قاجار ٚ زمات ٚ شين ايسه ؤ ۱۳۷۷/۰۳/۳۰ تاريخ ٚ مئن ؤ ۲۰۳۴ ثبت ٚ شۊماره أمرأ، ايران ٚ ميللي أثران ٚ ليست ٚ دۊرۊن بثبت برسه.

## تاريخچه
ا پورد، پیش از احداث شاهراه  قزوین- رشت و پورد جدید بوتونی، تنها راه ارتباطی دو طرفه روخانه شاهرود بو. بعضی پژوهندگان ساختمان ا پورد اجریا به خسروخان گرجی حکمران گیلان در زمان سلطنت فتح‌علی شاه نسبت دهیدی.

اما به نظر ایه که ا پورد در قرن نوهم هجری قمری چاگوده ببوسته.  لوشان پورد 102 متر طول و چهار تا چشمه داره که دوتا چشمه اون پیله دانه و دو تا چشمه دیگر اون کوچیدانای ایسه. پورد پایه میئن ایته پیله اوتاق وجود داره که ضمن کومک به ایستایی پورد، برای  ایستراحت کاروانان در شب و  هنگام بارندگی و سرما بسیار مناسب ایسه. ارتفاع پورد از سطح روخانه تا بجورترین نقطه اون 15 متر ئیسه. ایسم ا پورد با حوادث تاریخ معاصر گیلان پیوند بخوردیه. علاوه بر پورد های یاد ببوسته، از پورد های زیر نیز شا نام بردن که به لحاظ قدیمی بستن و شیوه چاگودن و معماری جالب توجه ایسئده: پورد لیشاوندان پس از سه راهی شفت (دوره قاجار) پورد گاز رودبار جاده قدیم صومعه سرا (دوره قاجار) و پورد قدیمی شفارود در پونل طالش (دوره قاجاریه). 

## سربس
جرگه:رۊبار ٚ شأرستان ٚ تاريخي بينأئن
رشته پارکان

اگر خأنید کی ای کادر شیمی وانیویسه مئن نوشؤن هدأ ببی، ای کده اونه مئن ذخیره بوکونین: 

----

رده:ویکیپدیا
ماسۊله

**ماسۊله** ایته تاریخی شأر ایسه کي گيلان ؤ فؤمن ٚ شأرستان ٚ مئن دره ؤ سردار جنگل ٚ بخش ٚ توابع جه ايسه. ماسۊله رشت ٚ جه ۶۰ کيۊمتر ؤ فؤمن ٚ جه ۳۵ کيلۊمتر فاصله دأره. ماسۊله خۊرخۊس ٚ جه فؤمن، کلسيا جه ماسال، خۊرتاو ٚ جه خلخال ؤ نسا جه تارم-أ فأرسه. 

ماسوله خوره ایته طبیعت دل انگیزی داره و هتو معماریه اون منحصر بفرده ، همچنین با آداب و رسوم و سنتان و صنایع دستی، همیشه  بهترین جا برای  گردشگران داخلی و خارجی بو و ایته از زیباترین شهرهای ایران به حیساب ایه.
أ شهر طی شماره ۱۰۹۰ در فهرست آثار ملی به ثبت برسه.
در ۱۰ کیلومتری بالاتر از جدید ماسوله ، قدیم ماسوله  با آثار و بازمانده‌های انسانی از قبیل سنگ کوره و ... در منطقه‌ای گسترده پراکنده ایسه که جزء آثار باستانی بشمار ایه.

## ماسوله قله‌ئن

قولان موهم ماسوله : شاه‌معلم (شامولوم)، آسمانکوه، لاسه سر، تروشوم و کله قندی. که قله شاه معلم با ارتفاع ۳۰۵۰ متر بلندترین نقطه استان گیلان ایسه.

## ماسۊله تاتايي‌ئن


nnb.jpg|ماسۊله سۊننتي مراسم 
nnbb.jpg|ماسۊله خانه‌ئن
nnbbb.jpg|ماسۊله بازار 
nnbbbb.jpg|
Kados maklawan 23.jpg|
In the way of masuleh 5.JPG|
Masuleh Iran Village in the Elburs Mountains.jpg|ماسۊله معماري
Masouleh.jpg|
کوچه ی ماسوله 01.jpg|
کوچه ی ماسوله.jpg|
کوچه ی ماسوله 03.jpg|ماسۊله مچچد



## سربس
عکسخانه

جرگه:گيلان ٚ شأران
رده:جوغرافی
رده:حىاتي وانويسؤن
غازيان ٚ پۊرد

**غازيان ٚ پۊرد** ايته جه گيلان ؤ أنزلي تاريخي أثران ؤ دئني جيگایان ايسه کي أنزلي غازيان ٚ محل ٚ دۊرۊن نهأ. قديم ٚ زمات أ پۊرد وابؤستي ؤ جؤر شؤيي ؤ اۊن جير پاراخۊت ؤ لۊتکا دوار گۊدي ولي هأسأ دئه اۊ رؤگا کارأگيته نبه. أ پۊرد ٚ ورجه ایته پيله پۊرد چأگۊدئد ؤ دئه اۊ قديمي پۊرد ٚ سر ماشین نيشه ؤ ويشتر مالایان اۊن ٚ سر ايسأده ؤ ماهي گيرده.

left|thumb|غازيان ٚ متحرک پۊرد

## پۊرد ٚ باره
أ پۊرد-أ أنزلي پۊرد ٚ أمرأ ايجايی ۱۳۱۶ سال ٚ مئن چأگۊدئد.
left|thumb|غازيان ٚ پۊرد

قديم ٚ زمات أنزلي ؤ غازيان ٚ شؤن ؤ أمؤن لۊتکا أمرأ صۊرت گيفتي تا أنکي تصميم بيگيفتد أنزلي-أ دۊته پۊرد ٚ أمرأ غازيان ؤ رشت ٚ راشي متصل بۊکۊند تا مردۊم بتأند زيمي را جه ني أ مسير-أ دوارد.

بأزین پوردی از غازيان به ميان پشته به طول 210 متر و عرض 10 متر  و ارتفاع 85/6 متر  با 5 تا دهانه كه ایته دهانه از اون به طول 25 متر متحرك بو. 

اویته پورد از ميان پشته به انزلی به طول 127 متر و عرض 10 متر وارتفاع 5/6 متر با سه تا دهانه كه ایته دهانه به طول 25 مترمتحرك بود. چاگوده ببوست. 

هر دو تا پورد از بوتون مسلح چاگوده ببوسته  شروع چاگودن از اواخر تيرماه 1314 شمسی و توماما بوستنه كار دراوايل تابستان 1316 شمسی يعنی مدت 18 ماه بو و در خورداد ماه 1317 مورد ایستفاده قرار بیگیفته و روز چهارشنبه هفتم آذر ماه 1318 شمسی به طور رسمی تحويل ببوست. ا دوتا پورد بوسيله كومپاني (سنتاب) آلمانی و شركتان موختلف از جومله ((موتلا ))  سوئدی چاگوده ببو و در نتيجه با چاگودن اون راه ارتباطی آذربایجان - رشت - قزوين - تئران برقرار ببوست و تازگیان برای حفظ ا پوردان عبور كاميونان سنگينه از روی اوشان ممنوع بۊگۊدئد.

## سربس
جرگه:أنزلي شأرستان ٚ تاريخي بينأئن
جرگه:أنزلي
شیخ زاهد گيلاني بۊقا

**شیخ زاهد گيلاني بۊقا** ايته بنا ايسه گه گيلان ٚ لاجؤن ؤ شيخانبر رۊستا مئن نهأ.
أ أثر، ۵ دی ۱۳۴۷ مئن، ايران ٚ ميللي ٚ أثران ٚ ليست ٚ دۊرۊن ثبت بۊبؤسته.
أ بۊقا لاجؤن ؤ لنگؤرۊد راشي ور ؤ کۊپایه مئن نهأ ؤ شیخ زاهد گيلاني-أ منسۊب ايسه.

## بۊقا باره
تنها کتیبهای  که ا بنا میئن موجود ایسه خطی نه چندان خوش روی صندوق چوبی قدیمی مزار شیخ ایسه که تاریخ 832 هـ . ق نشان دهه. سبک معماری ا اثر ویژگی های قرن هشتم یا نهما نیشان دهه . سه طرف بنای اصلی دارای ایوانه در حوجریه اول مشرف بایوان شمالی قبر سید رضی بن مهدی الحسینی الباشکجانی وصندوق چوبین منتسب به شیخ زاهد هم در اویه نها  .هتویی، در هه اوتاق , قبر بلند کاشی‌‏کاری ببوسته ای نها که به روایتی، مدفن غلام شیخ زاهد و به ایته روایت  آرامگاه پسر تیمور گورکانی ایسه. بنای اصلی بوقعه از داخل به شکل مربع و به ابعاد 610 سانتی متر ایسه و با چهار گوشوار که بر چهار کونج بنا چاگودده ، طاقا جمعا گودید به شکل گونبد در باوردیدی و بقیه بام، سفالین ایسه.

## سربس
رده:تارئخ
رده:جوغرافی
جرگه:گيلان ٚ تاريخ
جرگه:لاجؤن ٚ شأرستان ٚ تاريخي بينأئن
منجمه قدیمی خانه

**ایته خانیه که در فشکالی محله [[لنگرود]] نها، ایته از تاریخی و قدیمی آثار  لنگرود به حیساب ایه.خانه منجم باشی در فشکالی محله و لنگرود سبزه میدان کنار  از املاک ا خاندان ایسه که تا ایمروج باخی بمانسته و در اصل شامل بیرونی ،اندرونی،خلوت خانه،[[مسجد]]،حمام و [[اصطبل]] ایسه.**

رده: تارئخ
رده:جوغرافی
بقعه آقاسيددانيال

**ا بوقعه در محلیه‌ [[كوچصفان]] [[رشت]] واقع ببوسته . بوقعه امامزاده در بنايي با نقشه مستطيل شكل قرار بیگیفته كه به ایسمه « [[خشت مسجد]] » معروف ایسه. غورفیه‌ زنانه كه بدنه اون با طرح هاي زيباي ستاره هاي هشت پر ، هشت ضلعي و چهار ضلعي تزئيني زينت ببوسته ، در قسمت شومالي قرار بیگیفتیه . ا امامزاده به [[امام موسی كاظم]] ( ع ) منسوب ایسه**

----

رده:جوغرافی
بقعه آكاشا

**ا بوعقه در رود برده، درفاصله 5/1 كیلومتری شمال منطقه [[سنگر]] ، از توابع [[رشت]] قرار بیگیفته . بر پایه شجره نامـه موجـود در بوقعـه میئن، ایه آرامـگاه « آشیـخ علـی بن آقـاكاشاه »  قیس زای ، از [[صحابه]] حضرت رسول(ص)‌ایسه . اما در ایته شجره نامیه دیگه ، اون ایته از [[امام موسی كاظم]] (ع) زاکان معرفی ببوستیه . بر اساس كتیبه ای که الان موجوده ، بوقعه در سال 920 هجری قمری چاگوده و اونه پوشت بام از [[سفال]] ایسه.**

----

رده:جوغرافی
چشمه آب شورلاكان

جاده رشت – لاكان اخر، ایته ‌ خاكی جاده دیده به كه ا نقطیه به  رشت شهر صنعتی موتصلا کونه . در میانه جاده ، روستای « آقا دانا پیر » قرار بیگیفته كه در شرق اون ، جنگل انبوه و زیبا نها . آب شور لاكان چشمه ، ا جنگل میئن و در جنوب رشت قرار داره . مردوم منطقه ، چشمیه مقدس و آب اونا شفا بخش دانیدی و در تابستان میئن برای خوبا بوستنه بیماری های پوستی آب چشمه امرا حمام کونیدی .

----

رده:جوغرافی
شعر شؤ

ای جور مجلیس شئر خؤنی ئیسه كی شاعران جمع بونن و هر كی خو شعره خونه.

رده:ادب
گيلان ٚ رۊستايي ميراث ٚ مۊزه

**گيلان ٚ رۊستايي ميراث ٚ مۊزه** ايته مۊزه ايسه گه گيلان ٚ رشت ؤ سراوان ٚ دامان ٚ دۊرۊن نهأ. أ مۊزه ۲۶۳ هکتار پيلئکي دأره ؤ سراوان-فؤمن ٚ کيلۊمتر ٚ ۱۸ دۊرۊن أن-أ چأگۊدئد.
أ بنا ۱۳۸۶/۰۲/۲۰ تاريخ ٚ مئن ۱۹۰۹۳ ثبت ٚ شۊماره أمرأ ايران ٚ ميللي أثران ٚ ليست ٚ دۊرۊن ثبت بۊبؤسته.

## تاريخچه
أوول دفأ رۊبار ؤ مانگيل ٚ زلزله پسي، دۊکتۊر محمۊد طالقاني گه تئران ٚ دانشگاه مئن اۊستاد بۊ گيلان ٚ رۊستايي ميراث ٚ مۊزه چأگۊدن ٚ ايده-یأ مطرح بۊگۊده.
    
گيلان ٚ رۊستايي ميراث ٚ مۊزه، أولي اکؤ مۊزه‌اي ایسه گه مردۊم ٚ زيوش ؤ فرهنگ ٚ باره فضای باز ٚ مئن ايجاد بؤبؤسته. أ مۊزه میئن گيلان ٚ فرهنگ، زوان، داب ؤ رسمان، خۊرد ٚ خۊراک، ليواس، کار، خانه ؤ دسهۊنران-أ شأ دئن ؤ اۊشان ٚ أمرأ آشنا بؤستن. 

أ مۊزه چأگۊدن، ۱۳۸۱ شمسي سال ٚ جه شرۊع بؤبؤست ؤ ۱۳۸۴ مئن أ مۊزه-یأ واگۊدئد ؤ مردۊم بتانستد أن ٚ جه دئن بۊکۊند.

left|thumb|غذا چأگۊدن محلي ليواس ٚ أمرأ مۊزه دۊرۊن

میراث روستایی موزه  به هیمت دو ته ایسپانسر خارجی و چهارته اورگان داخیلی راه اندازی ببوسته. فیکر تاسیس اَ موزه زمین لرزه پسی که سال 1369 گیلانه میئن ایتفاق دکفت و امی بناهای سونتیه تخریب کود پیدا ببوسته. اما اونه فاز موطالعات موقدماتی از اوایل سال 1381 شروع ببوست. تا هسه 6 ته مجموعه ی مسکونی که 27 تا سازه خو میئن دره و اوشنه موضوع هم مربوط به حوزه ی فرهنگی و معماری جولگه ی شرق سیفیدرود عه موزه دورون بساخته دی. علاوه بر ان 4 ته مجموعه ی مسکونی هم که 14 سازه ی مربوط به حوزه ی فرهنگی و معماری جولگه ی مرکزی گیلان شینه اَ موزه دورون بازسازی ببوسته. موزه سایت دورون 2 ته مجموعه میهمان پذیر نهه که اوشانه ظرفیت 150 ته واحد 3 تا 5 نفره ایسه که مصالح بومی امره اوشنه چاکودید.

اَ سایت دورون محل های جوداگانه ای هم بازی های سونتی واسی - پرورش گیاهان دارویی و درختان بومی - بازار روز  - کارگاه صنعتی - بیجار  و چایی باغ معماری روستایی ملل - زاکان بازی جیگا - چای خانه و ریستوران سونتی اوردوگاه تفریحی و مرکز معماری و مردم شناسی در نظر بیگفته ببوسته.

## تاتايي‌ئن

پرونده:Gilan Rural Heritage Museum By MasoudK 002.jpg
پرونده:Gilan Rural Heritage Museum By Mardetanha 004.JPG
Gilan Rural Heritage Museum By Mardetanha 008.JPG
پرونده:Gilan Rural Heritage Museum By Mardetanha 016.JPG
پرونده:Gilan Rural Heritage Museum By Mardetanha 020.JPG
پرونده:Gilan Rural Heritage Museum By Mardetanha 022.JPG
پرونده:Gilan Rural Heritage Museum By Mardetanha 025.JPG
پرونده:Gilan Rural Heritage Museum By Mardetanha 028.JPG
وسایل خانگی گیلان.JPG


## سربس
جرگه:رشت ٚ شأرستان ٚ تاريخي بينأئن
جرگه:رشت
جرگه:گيلان
گیلانه دهستانان

{| style="border:1px solid #CC9900; margin-bottom: 1em" cellspacing="0" cellpadding="5" width="100%"
| style="font: color:black" align="center" bgcolor="#ECE5CA" |**گيلانه دهستانان فهرست**
|-
| style="border-top:1px solid #CC9900;" align="right" bgcolor="#F9F8F0" |

*استارا: حیران،ویرمونی،چلوند،لوندویل 
*استانه اشرفیه:چهارده،دهشال،کیسم،گورکا،دهگاه،کیاشهر
*املش :املش جنوبی،املش شمال،سمام،شبخوس لات،کجید 
*بندرانزلی: چهار فریضه،لیچارکی حسن رود
*رشت: پسیخان،پیربازار،حومه،لاکان
*خشکبیجار :حاجی بکنده خشکبیجار،نوشر خشکیبیجار
*خمام : چاپارخانه،چوکام،کته سر خمام
*سنگر: اسلام اباد(شاقاجی)،سراوان،سنگر
*کوچصفهان: بلسبنه،کنارسر،لولمان
*لشت نشا :جیرهنده لشت نشا،علی اباد زیباکنار،گفشه لشت نشا 
*رضوانشهر :خوشابر،گیل دولاب،دیناچال،ییلاقی ارده
*رودبار : رستم اباد جنوبی،رستم اباد شمالی،کلشتر،خورگام،دلفک،بلوکات دشتویل،رحمت اباد،جیرنده،کلیشم
*رودسر:چینی جان،رضا محله،اوشیان،سیاهکلرود،اشکل سفلی،اشکور علیا و سیارستاق ییلاق،رحیم اباد،شونیل،بی بالان،ماچیان
*سیاهکل: توتکی،خرارود،مالفجان،پیرکوه،دیلمان
*شفت : جیرده،ملاسرا،احمد سر گوراب،چوبر
*صومعه سرا : طاهر گوراب،ضیابر،کسما،تولم،هندوخاله،گوراب زرمیخ،مرکیه
*فومن : رود پیش،گشت،گوراب پس،لولمان،الیان،سردار جنگل
*طوالش : ساحلی جوکندان،طولارود،کوهستانی تالش،اسالم،خاله سرا،خرجگیل،چوبر،حویق،خطبه سرا،لیسار
*لنگرود :چاف،دیوشل،گل سفید،اطاقور،لات لیل،دریاسر،مریدان
*لاهیجان : اهندان،بازکیاگوراب،لفمجان،لیالستان،لیل،شیرجوپشت،رودبنه
*ماسال: حومه،ماسال،شاندرمن،شیخ نشین

رده:جوغرافی
لاجؤنˇ عکسؤن

Image:Lahidjan-panorama.jpg|لاجؤنˇ پانوراما، شیطان کو توکالی جی.
Image:Lahijan2.jpg|شئخؤنه‌ور
Image:Gaabane.jpg|گأبنه
Image:Sheyxonevar-Photo by Samad Babayi.JPG|شئخؤنه‌ور
Image:Akbariye-Photo by Sara Sabet.jpg|اکبریه مسجد و خورمالو دار. عکس سارا ثابتˇ جی.
Image:Lahidjan-pool.jpg|لاجؤنˇ سل
Image:Sheyxzahed.jpg|شیخ زاهدˇ اسسؤنه.
Image:Kashef.jpg|کاشف السلطنه مقبره
Image:Lahidjan.jpg|لاجؤنˇ سل و شیطان کو
Image:Lahidjan--Photo_by_Nima_Farid.JPG|لاجؤنˇ سل و سماموس
Image:سوستان.jpg|سوستانˇ سل
Image:Sal--Photo_by_Nima_Farid.JPG|لاجؤنˇ سل
Image:Lahidjan-gondola.jpg|لاجؤنˇ تله‌کابین
Image:GCC.jpg|اکبریه مسجد
Image:DEVIL_HILL_%26_lahijan_pool.jpg|لاجؤنˇ سلˇ ورجه، شؤ
مسجدجامع جور

**مسجد جامع جور در [[لشت نشاء]] ایته از ساختمانان معروف [[گيلان]] ئیسه و در سال 1206 هجري قمري چاگوده ببوسته .أ [[مسجد]] با 380 مترمربع مساحت با آجور خشتي چاگوده ببوسته و در بینیویشته ای كه اونه درا سر و [[شبستان]] مسجد نصب ببوستیه ، تاريخ 1318هجري قمري ثبت ببو. ا مسجد دو طبقه و پنجره هاي منبت كاري ببوسته داره .**

----

رده:جوغرافی