open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
شهرستان قشم

left|thumb|هرمزگان اوستان

قشم شهرستان ایته جه شهرستانان هرمزگان اوستان  ایسه . جه کیشور ایران که اونه مرکز هم قشم شهر ایسه.

کیشوری تقسیمان

*** [[شهاب بخش ]] ** 

دهستانان

*دهستان: سوزا
*دهستان: دولاب
*دهستان: صلخ
*دهستان: لارک
*دهستان: هنگام

شهران
*شهر: سوزا

روستاهان

*بندردولاب  
*باسعیدو(روستا) سینکو  

*** [[ قشم شهرستان بخش مرکزی|بخش مرکزی]] ** 

دهستانها
*دهستان: حومه
*دهستان: رمکان
*دهستان: درگهان

شهران

* شهر: قشم
* شهر: درگهان
* شهر: رمکان

روستاهان  
*لافت
*خربس (خربــز)

*** [[بخش هرمز]] ** 

*شهر: هرمز

رده:مردوم
رده:تارئخ
رده:جوغرافی
شهرستان میناب

left|thumb|هرمزگان اوستان

میناب شهرستان ایته جه شهرستانان هرمزگان اوستان  ایسه . جه کیشور ایران که اونه مرکز هم میناب شهر ایسه.

## کیشوری تقسیمان

*** [[ میناب شهرستان بخش مرکزی|بخش مرکزی]] ** 

*دهستانان: 

*گوریند دهستان 
*حومه دهستان 
*پندزرک دهستان 
*تیاب دهستان 
*کریان دهستان 

***  [[توکهور بخش ]] **  

*توکهور دهستان 
*چراغ آباد دهستان 
شهر: هشت‌بندی

*** [[بیابان بخش ]] ** 

دهستانان:

*بمانی دهستان 

*بیابان دهستان 
*سیریک دهستان 

*** [[سندرک بخش ]] ** 

دهستانان:

* در پهن دهستان
*سندرک دهستان
*بندر دهستان 
شهر: سندرک

رده:مردوم
رده:تارئخ
رده:جوغرافی
شهرستان اسدآباد

left|thumb|همدان اوستان

اسدآباد شهرستان ایته جه شهرستانان همدان اوستان  ایسه . جه کیشور ایران که اونه مرکز هم اسدآباد شهر ایسه.

## کیشوری تقسیمان

رده:مردوم
رده:تارئخ
رده:جوغرافی
شهرستان ابرکوه

left|thumb|یزد اوستان

ابرکوه شهرستان ایته جه شهرستانان یزد اوستان ایسه . جه کیشور ایران که اونه مرکز هم ابرکوه شهر ایسه.

## کیشوری تقسیمان

* ابرکوه شهرستان بخش مرکزی
** تیرجرد دهستان
** فراغه دهستان
شهر: ابرکوه

* بهمن بخش
** اسفندار دهستان
** مهرآباد دهستان (ابرکوه)
شهر: مهردشت

جرگه:سیاسی جوغرافی
جرگه:ایرانˇ اوستانؤن
جرگه:اوستان
جرگه:مردوم
جرگه:تارئخ
جرگه:جوغرافی
شهرستان اردکان

left|thumb|یزد اوستان

اردکان شهرستان ایته جه شهرستانان یزد اوستان  ایسه . جه کیشور ایران که اونه مرکز هم اردکان شهر ایسه.

## کیشوری تقسیمان

* اردکان شهرستان بخش مرکزی
** محمدیه دهستان 
شهران : اردکان و احمدآباد

* خرانق بخش
** رباطات دهستان 
** زرین دهستان 

*  عقدا بخش
** عقدا دهستان 
** نارستان دهستان 
شهر: عقدا

رده:مردوم
رده:تارئخ
رده:جوغرافی
شهرستان بافق

left|thumb|یزد اوستان

بافق شهرستان ایته جه شهرستانان یزد اوستان  ایسه . جه کیشور ایران که اونه مرکز هم بافق شهر ایسه.

## کیشوری تقسیمان

* بافق شهرستان بخش مرکزی
** مبارکه دهستان  (بافق)
** سبزدشت دهستان 
** کوشک دهستان  (بافق)
شهر: بافق

* بهاباد بخش
** اسفیج دهستان 
** بنستان دهستان 
** جلگه دهستان (بافق)
شهر: بهاباد

رده:مردوم
رده:تارئخ
رده:جوغرافی
شهرستان تفت

left|thumb|یزد اوستان

تفت شهرستان ایته جه شهرستانان یزد اوستان  ایسه . جه کیشور ایران که اونه مرکز هم تفت شهر ایسه.

## کیشوری تقسیمان

* تفت شهرستان بخش مرکزی
** پیشکوه دهستان (تفت)
** شیرکوه دهستان 
** على آباد دهستان (تفت)
** نصرآباد دهستان (تفت)
** دهشیر دهستان 
شهر: تفت

* نیر بخش
** بنادکوک دهستان 
** زردین دهستان 
** سخوید دهستان
** گاریزات دهستان 
** کهدوئیه دهستان 
شهر: نَیر

رده:مردوم
رده:تارئخ
رده:جوغرافی
شهرستان خاتم

left|thumb|یزد اوستان

خاتم شهرستان ایته جه شهرستانان یزد اوستان  ایسه . جه کیشور ایران که اونه مرکز هم هرات شهر ایسه.

## کیشوری تقسیمان

* خاتم شهرستان بخش مرکزی
** چاهک دهستان 
** فتح آباد دهستان (شهرستان خاتم)
شهر: هرات

* مروست بخش
** ایثار دهستان 
** هرابرجان دهستان 
شهر: مروست

رده:مردوم
رده:تارئخ
رده:جوغرافی
شهرستان صدوق

left|thumb|یزد اوستان

صدۊق (فارسي: صدوق) ايته شهرستانه يزدˇ اۊستانˇ مئن، جه کیشور ایران که اۊنˇ مرکز اشکذر ایسه.

## کشوري تقسیمان

*مرکزي بخش:  اشکذرˇ شهرستان
** رستاقˇ دهستان 
*شهر: اشکذر
* ندوشنˇ بخش
**کذابˇ دهستان 
**خضرآبادˇ دهستان 
*شهر: ندوشن

جرگه:ایرانˇ اؤستانؤن

رده:مردوم
رده:تارئخ
رده:جوغرافی
جرگه:يزد
شهرستان میبد

left|thumb|یزد اوستان

میبد شهرستان ایته جه شهرستانان یزد اوستان  ایسه . جه کیشور ایران که اونه مرکز هم میبد شهر ایسه.

## کیشوری تقسیمان

* میبد شهرستان بخش مرکزی
** بفروئیه دهستان 
** شهدا دهستان 
شهر: میبد

رده:مردوم
رده:تارئخ
رده:جوغرافی
مارليکˇ کؤلؤن (فيلم)

ابراهیم گلستان  1342 سال  یه تا فیلم بساخت که اون اسم به تپه های مارلیک . 1343 سال میون ،ای فیلم شیر سن مارکو جایزا ونیز جشنواره میون ببرد .
ظاهرن ای فیلم باستانی کشفیات مارلیک تپا نشون ده، اما در واقع فیلمیه درباره ی زندگی و هنر و دوام و خوروم نانجه  فردای واستی .

جرگه:سينما
شهرستان طبس

left|thumb|یزد اوستان

طبس شهرستان ایته جه شهرستانان یزد اوستان  ایسه . جه کیشور ایران که اونه مرکز هم طبس شهر ایسه.

## کیشوری تقسیمان

* طبس شهرستان بخش مرکزی
** پیرحاجات دهستان 
** گلشن دهستان 
** منتظریه دهستان 
** نخلستان دهستان 
شهر: طبس

* دستگردان بخش
** دستگردان دهستان 
** کوه یخاب دهستان 
شهر: عشق آباد 

* دیهوک بخش
** دیهوک دهستان 
** کویر دهستان (طبس)
شهر: دیهوک

رده:مردوم
رده:تارئخ
رده:جوغرافی
شهرستان مهریز

left|thumb|یزد اوستان

مهریز شهرستان ایته جه شهرستانان یزد اوستان  ایسه. جه کیشور ایران که اونه مرکز هم مهریز شهر ایسه.

## کیشوری تقسیمان

* مهریز شهرستان بخش مرکزی
** ارنان دهستان 
** تنگ چنار دهستان 
** خورمیز دهستان 
** میانکوه دهستان 
** بهادران دهستان 
شهر: مهریز

رده:مردوم
رده:تارئخ
رده:جوغرافی
عبدالله لاهیجی

ملا عبدالله لنگه رودی لاجؤنی مشهور به مازندرونی اهل گیلان بوسه و یه دونه از سه تا رهبر مشروطه ایران ایسه.
## تولد
عبدالله پیر محمدنصیر دیوشلی ایشه اهل دیوشل لنگه رود.و عبدالله تو دیوشل یا بارفروش سال 1256 قمری متولد بوسته

## درس
بارفروش-بابل- بشو بی و تحصیل بوکرده و بعد بشو نجف و درس بخونده و مرجع تقلید و مجتهد بشده و زمان مشروطه قاجار یه دونه از مشروطه رهبران بوشده.
## سال وفات
4 ذیقعده سال 1330 قمری و دفن تو حرم حضرت علی -ع-
## پیوند خارج
آخوند خراسانی
میرزا حسین خلیلی
میرزا کوچک
جرگه:لایجؤن ٚ پیله کسؤن
جرگه:لایجؤن
محمد میرزا کاشف‌السلطنه

**مأمدخان قاجار قوانلو**، ملقب به **کاشف السلطنه**، مشهور به چايکار، 1319 ه.ق چايی‌يه لاجؤن ِ مئن کشت بئوده و اينِ کار بئيته و بوبؤ ايرانِ چأيی پئر. 

اينِ کار باعث بوبؤ کی منطقه کشاورزی و اقتصاد يه‌ته پيله تکؤن بخوری.

## سربس

جرگه:لایجؤن ٚ پیله کسؤن
جرگه:لایجؤن
جرگه:گيلان ٚ تاريخ
آذرشهر

آذر شهر مرکز آذرشهر شهرستان ایسه آذربایجان شرقی مین جه کیشور ایران.
left|thumb|آذربایجان شرقی

## مردوم و جوغرافی

## تاریخی و تفریحی جیگان

## دانگشان

## جور وا جور

## توشکه

## عکسان

رده:جوغرافی
پيله سوار

**پيله سوار** ايته شأره کي أردبيل ٚ اۊستان ؤ پيله سوار ٚ شأرستان ٚ توابع جه ايسه ؤ پيله سوار ٚ شأرستان ٚ مرکز ايسه. پيله سوار سابق ايجايي ايران ٚ شين بۊ ولي تۊرکمانچای ٚ معاهده پسي أ شأر دۊته واوين بۊبؤسته ؤ ايته ايران ٚ مئن نهأ ؤ ايته ني آذرباىجان ٚ جؤمۊري مئن.

## نام
أ شأر ٚ رسمي نام هأسأ بيله سوار ايسه. اي سري تاريخي رواىتان ٚ مئن بينيويشتده کي أ شأر خۊ نام-أ ايته بۊىه أمير ٚ جه کي اۊن ٚ لقب **پيله سوار** بۊ، بيگيته.
نزهةالقلوب ٚ کيتاب ٚ مئن کي حمدالله مستؤفي أثر ايسه أ شأر ٚ باره بينيويشته دره ؤ گه کي «ايته أمير، پيله سوار نام کي بۊىه‌ئن ٚ گۊد ٚ پيله أميران ٚ جه ايسه أ شأر-أ چأگۊده»'''

## جمعيت
براساس ۱۳۹۵ سال ٚ سرايشماردن، أ شأر ٚ جمعيت ۱۸,۱۸۸ نفر (۵,۲۳۷ خانوار) بۊ.

## سربس
پارس‌آباد

left|thumb|اردبیل

پارس آباد مرکز پارس‌آباد شهرستان ایسه اردبیل اوستان مین جه کیشور ایران.

## اردبیل دئنی جیگان

## جورواجور

## توشکه

رده:جوغرافی
گیوی

left|thumb|اردبیل

گیوی مرکز کوثر شهرستان ایسه اردبیل اوستان مین جه کیشور ایران.

## دئنی جیگان

## جورواجور

## توشکه

رده:جوغرافی
آبی ‌بیگلو

left|thumb|اردبیل

آبی بیگلو ایته شهر ایسه نمین شهرستان مئن . اردبیل اوستان دورون.

## دئنی جیگان
برای اطلاعات بیشتر به وبلاگ جوانان آبی بیگلو مراجعه فرمایید

## جورواجور
برای اطلاعات بیشتر به وبلاگ جوانان آبی بیگلو مراجعه فرمایید

## توشکه

*برای اطلاعات بیشتر به وبلاگ جوانان آبی بیگلو مراجعه فرمایید

رده:جوغرافی
جعفرآباد (اردبیل)

left|thumb|اردبیل

جعفرآباد ایته شهر ایسه بیله سوار شهرستان مئن . اردبیل اوستان دورون.

## دئنی جیگان

## جورواجور

## توشکه

رده:جوغرافی
تازه ‌کند انگوت

left|thumb|اردبیل

تازه کند انگوت ایته شهر ایسه گرمی شهرستان مئن . اردبیل اوستان دورون.جه کیشور ایران.

## دئنی جیگان

## جورواجور

## توشکه

رده:جوغرافی
کلور

left|thumb|اردبیل

کلور ایته شهر ایسه اردبیل اوستان دورون، جه کیشور ایران.

## دئنی جیگان

## جورواجور

## توشکه

رده:جوغرافی
كوراييم

left|thumb|اردبیل

کوراییم ایته شهر ایسه نیر شهرستان مئن . اردبیل اوستان دورون، جه کیشور ایران.

## دئنی جیگان

## جورواجور

## توشکه

رده:جوغرافی
فرهاد فخرالدینی

right|thumb|فرهاد فخرالدینی
left|thumb|فخرالدینی کونسرت

رده:مردوم
رده:هونر
رده:ادب
گاب

**گاب** یا **گا** یا **گؤ** (علمي نام: Bos taurus) ايته پستاندار گابان ٚ خانواده (Bovidae) ؤ گاب ٚ جنس (Bos) جه ايسه. 
گابان ٚ جنس، گیال، بنتنگ، کۊپری (کامبۊجي گاب) ؤ یاک ٚ جانوران-أ شامل به.

گاب ٚ گۊشت ؤ شير خۊردن ٚ وأسي ؤ اۊن ٚ پۊست چرم چأگۊدن ٚ وأسي کارأگيته به ؤ اۊن ٚ فضۊلات ني ايته کۊده ؤ کيشاورزي ؤ زيمي تقويت گۊدن ٚ وأسي مصرف به.
ويشتر جه ۱۰,۵۰۰ سال پیش حدۊد ۸۰ته گاب-أ أول دفأ مرکزي آناتؤلي سامان ٚ مئن کي اۊ زمات شام ؤ ايران ٚ خۊرخۊس-أ شامل بؤستي أهلي بۊگۊدئد. 
۲۰۱۱ ميلادي سال ٚ مئن تخمين بزئد کي تقريباً ۱,۴ ميلياردته گاب دۊنیا مئن زيوه.

## جمعيت
دۊنیا گابان ٚ جمعيت، ويشتر جه اي ميليارد ايسه ؤ شأ گۊتن کي اۊشان ٚ مئن اي‌دۊوؤم هلشتاین ٚ نژاد ٚ جه ؤ اۊیته اي‌دۊوؤم باخي گۊنه‌ئن ٚ جه ايسد.

## تاتايي‌ئن

پرونده:CH-NB - Persien, Mazanderan (Mazandaran)- Wasserbüffel - Annemarie Schwarzenbach - SLA-Schwarzenbach-A-5-06-089.jpg|ايته گاب تاتايي کي ۱۳۱۴ سال ٚ شينه 
پرونده:CH-NB - Persien, Mazanderan (Mazandaran)- Wasserbüffel - Annemarie Schwarzenbach - SLA-Schwarzenbach-A-5-06-086.jpg
پرونده:Bull baliran amol iran.jpg|ايته کل ٚ ورزا مازندران ٚ مئن
پرونده:Lying Cow1.jpg|alt=|لم بدأ گاب، ونسان ون گؤک ٚ أثر
پرونده:Vincent van Gogh - Cows in the Meadow (1883).jpg|alt=|ايته جه ونسان ون گؤک ٚ بکشه‌ئن


## سربس

جرگه:زیست
جرگه:حیوان
بۊز

بۊز (علمي نام: Capra aegagrus hircus) ايته جه أهلي حيوانان ايسه ؤ جۊفت سۊمان ٚ راسته (Artiodactyla)، گابان ٚ خانواده (Bovidae)، کۊهي بۊزان ٚ سرده (Capra) ؤ بۊز ٚ گۊنه (C. aegagrus) مئن دره. بۊزکۊته-أ ژينگال یا ژنگال دؤخؤنن.

right|thumb|بۊز

## تاتايي‌ئن

پرونده:Zoogoat.jpg|
پرونده:Goats head to head.jpg|
پرونده:Goat بز 09.jpg|
پرونده:Goat بز 10.jpg|
پرونده:بز مرخز کردستا.jpg|


## سربس

رده:زیست
رده:حیوان
پیچا

left|thumb|پيچا

**پيچا** يا **پيچه** ايته گۊشتخۊر ٚ حيوان فليفؤرميا خانواده جه ايسه. پيچایان ۶ تا ۷ ماهگي بالغ-أ بده ؤ تأنده جۊفتگيري بۊکۊند. پيچاکۊته‌ئن معمۊلن ۶۱ تا ۶۸ رۊج ٚ ميئن (متوسط ۶۳ رۊز) زاسته بده. کلان تا ۱۰ سالگي ؤ ماده‌ئن تا ۸ سالگي جۊفتگيري قابليت-أ دأرده. 

## سربس

رده:زیست
رده:حیوان
سک

**سک** یا ساقۊ يته پستاندار حيوؤنه گه ورگؤنˇ أهلي جيرجۊر ؤ سکسانؤنˇ راسته جي ايسن. سک أولين حيوؤني بۊ گه اينسؤن أهلي بؤده. ۲۰۰۱ سال تخمين بزأ بۊبؤ گه ۴۰۰ ميليۊن ته سک دۊنيا ميئن وۊجۊد دأنه.

## سکؤنˇ دزيو
سک کۊته گه تازه بيچئه بۊبؤ سريعن يته بالغˇ سک بۊنه. ايشؤنˇ دزيو (عمر) چندته فاکتؤره مۊرتبطه من جۊمله: مۊحيط ؤ نژاد ؤ ساقي ؤ بئداشت ؤ ورزش ؤ تغذيه.اشپيتز ؤ فکس تريرˇ نژادؤن ۱۸-۲۰ سال دزيونن ولي باکسر ؤ ژرمن شپرد ۱۲-۱۳ سال عمر کؤنن. 

## تاتایی


پرونده:Military dog barking.JPG|لؤ گۊدن
پرونده: Greyhound Racing 2 amk.jpg|يته سک، سکؤنˇ مۊسابقه ميئن
پرونده:Please....jpg|يته گئشه-اي سک
پرونده:Choclolate Labrador Retriever puppy 12 weeks.jpg|جؤسن
پرونده:Homosexual behavior of dogs.jpg|گأستن
پرونده:Let Sleeping Dogs Lie..jpg|خۊتن
|رئن
پرونده:Dalmatian liver yawn.jpg|دهن وله گۊدن
پرونده:EmmaJumpingDec2008.jpeg|پرسن
پرونده:Zeus, Digging For China.jpg|زمين کندن
پرونده:USMC-06868.jpg|آؤ خؤردن
پرونده:TaraNRV.jpg|خؤردن
پرونده:Winston the paper retriever.jpg|دهنˇ أمرأ حمل گۊدن
پرونده:Kerrrrrrrwin.jpg|زۊکه کشئن



## سربس

رده:زیست
رده:حیوان
کؤتر

**کؤتر**، ایته پرنده هیسه. کؤتر نژاد خانیگی دره، چاهی دره، زرد چوم دره، جنگلی دره، خاوری دره.

left|thumb|کفتر

رده:زیست
رده:حیوان
پرزه

**پرزه** ايته پستاندارˇ جۊندار ايسه کي ويشتر آفريقا، آسيا ؤ هندˇ شبه قارهٰ مئن بيده به. پرزه پۊر چابۊک ايسه ؤ تانه ايوارکي خۊ سۊرأت به ۹۷ کيلؤمتر بر ساعت فأرسانه یا ايته پيله زمات ره خۊ سۊرأت ۴۸ کيلؤمتر بر ساعتˇ مئن بداره. 
أ جۊندار ويشتر جرگه‌اي زيوه ؤ اۊنˇ غذايي رژيم ني جه ولگ ؤ آودارˇ گياهان تشکيل به.
300px|بندانگشتی|چپ|پرزه

## سربس
گؤنج

**گؤنج** ايته جاندار ايسه کي پستانداران ٚ جرگه مئن قرار گيره. گؤنجان ۲۷ تا ۲۸ ميليۊن سال پيش گابان ٚ جه سيوا بۊبؤستد ؤ هسأ ويشتر جه ۹۰ ته نؤع گؤنجان ٚ جه دۊنیا مئن زيوده. گؤنجان ٚ گۊنه‌ئن ٚ مئن همه ته کلان شاخ دأرده جۊز آوي گؤنج ٚ کل، ولي ويشتر مل ٚ گؤنجان شاخ نأرده جۊز کلسيايي گؤنج.
گؤنجان ٚ شاخ باخي پستانداران ٚ أمرأ ايته پيله فرخ دأره ؤ اۊن أنه کي اۊشان  ٚ شاخ هر ته سال ٚ مئن کفه ؤ دۊواره ايته تازه شاخ درآیه. گؤنجان ٚ شاخ اۊشان ٚ اي سالگي جه پيلا به. زمستان ٚ آخر اۊشان ٚ شاخ کفه ؤ دواتين تازه شاخ ٚ رؤشد شرۊع به ؤ تاوستان ٚ مئن تکميل-أ به.
right|thumb|گؤنجان

[right|thumb|ايته گؤنج، [آمريکا واشينگتن ٚ ملي پارک ٚ مئن]]

right|thumb|گؤنجان ٚ زيوش ٚ جيگایان

## سربس
آولاکۊ

**آولاکۊ** ىا **کامۊش** ايته جانور خزنده‌ئن ٚ جرگه مئن ايسه کي تۋم نئهه ؤ اۊن ٚ غذا ني واش ؤ گۊشت ايسه.
آولاکۊ بدن ايته لاک ٚ مئن نهأ کي ايته نؤع خاش ىا غضرۊف ٚ جه چأکۊده بۊبؤسته ؤ اۊن ٚ سر ؤ لينگ ؤ بال اۊ لاک ٚ جه بيرۊن آىه ؤ خطر ٚ زمات کامل شه خۊ لاک ٚ دۊرۊن ؤ اۊىه جۊخۊسه.
thumb|آولاکۊ

آولاکۊیان خۊشان ٚ زيوش ٚ جيگا سر چن ته جرگه مئن تخسيم بده:
# رۊخان ؤ پندام ٚ آولاکۊ
#دریا آولاکۊ کي پنجه نأره ؤ خۊ لينگ ٚ أمرأ کي ماهي باله-ىه مأنه آو ٚ دۊرۊن سيناو کۊنه
#خاکي یا خۊشکي آولاکۊ
thumb|آولاکۊ مؤختلف نؤعان

## تاتايي‌ئن

پرونده:laki.jpg|
پرونده:Red Eared Slider at McNay.jpg|
پرونده:Mamali1.jpg|
date=اکتبر ۲۰۱۹ |bot=InternetArchiveBot}}
پرونده:Mamali2.jpg|
پرونده:Mamali4.jpg|
پرونده:Mamali5.jpg|
پرونده:Total_internal_reflection_of_Chelonia_mydas.jpg|
پرونده:Mamali7.jpg|
پرونده:Mamali8.jpg|
پرونده:Mamali3.jpg|


## سربس
چيچيني

میلجه

right|thumb|چي چي ني
 چي چي ني  کۊجي پرنده ایه کي امره   کۊلفتٚ منقار  ؤ مخروطی ؤ نسبتا کۊتاهٚ لنگان کي اغلب رنگارنگٚ بال ندرأن. چي چي نيان بیشتر دين گرۊهان ايسن ؤ گروهی زاد و ولد کۊنن.
مئن گيلکيٚ زوان گنجشک ایسه کي البته مئن برخی گيلانٚ خۊرخؤسٚ رۊستايان به آن مۊس نیز گۊئن.أ حيوان نته پيلتر جه ایته دست بؤسه.
أ جانور دانئانأ ؤ نٚهنگانأ (حشرات) خۊره.
شلخت

thumb|شلخت
**شلخت** (اينگيليسي مئن: Goose)، ايته جۊر مؤرغ ايسه کي مؤرغابي‌ئن  (Anatidae) خانواده جه ايسه. مؤرغابي‌ئن ٚ خانواده، کالاگن ؤ بيلي-أ ني شامل به. 
شلختان ايته جه أولي جانوراني بۊد کي أهلي بۊبؤستد.

## سربس
ماکو

left|thumb|ماکو

## جمعیت
اي شهر جمعیت ۴۶،۵۰۰نفر ایسه.

## زوان
اي شهرˇ أهالي آذربايجاني گب زئنن.

## دئنی جیگان
باغچه جوق کاخ موزه ، بش گؤز پل ، کلاه فرنگی عمارت ، زور زور کلیسا ، صفرقلی خان بیات خانه.
فردؤسي مقبره

left|thumb|فردوسی

فردوسی آرامگا بیست کیلومتری مشهد به قوچان نها که به صورت ایته فرهنگی مجموعه در بومو. گیدی هه منطقه همون منطقیه توس تاریخی ایسه.

ا آرامگایا سال 1313 ه . ش برابر با هیزاریه فروسی چاگودده  

البته فردوسی قبرا بعد قاجار چاگودده اونم با کلی تلاش بتانستده اونه قبرا پیدا کوند . فردوسی قبرا شبیه کوروش قبر چاگودده که اونه نقشه بوسیلیه **آندره گدار** و پروفسور **هرتسفلد** طراحی ببو . اونه معمار هم **حسین لر زاده** بو. و ا جیگا مساحت 945 متر مربع ایسه.
 
left|thumb|فردوسی قبر

سال 1348 اوستاد هوشنگ سیحون ایته طرح فاده و اونه قبر ورجه ایته باغ و موزه ایضافا گوده. 

رده:تارئخ
رده:جوغرافی
قدمگاه

**قدمگاه** ايته جه ايران ٚ رضوي خۊراسان ٚ اۊستان شأران ايسه گه زبرخان ٚ شأرستان مئن نهأ. أ شأر ۱۳۷۵ شمسي سال ٚ جه شأر بؤبؤسته ؤ ۱۳۹۵ سال ٚ سرشۊماری أساس ٚ سر، ۳,۰۱۰ نفر جمعيت دأشتي.

## کیشوری تقسیمان

## سربس
جرگه:رضوي خۊراسان ٚ اۊستان ٚ شأران
عمر خیام آرامگاه

left|thumb|عمر خیام قبر
left|thumb|عمرخیام قبر

عمر خیام موردن بین سالان 517 تا 520 هجری قمری نیویسیدی . که نیشابور مئن اتفاق دکته . 

که اونه ایته باغ مین که معرف بو به ایمام زاده محروق آسسانه دفنا گودده .

بعدنان اونه قبر رو ایته معماری با طراحی خیلی خوب چاگوده ببسته که خیلیام دیدنیه.

ا جیگا توسط اوستاد هوشنگ سیحون چاگوده ببسته . شوروع چاگودن ا بنا سال 1338 ه .ش ایسه که بعد 3 سال اونه کار تومانا بو.

left|thumb|

رده:تارئخ
رده:جوغرافی
نادرشاه آرامگاه

left|thumb|نادر شاه قبر

نادر شاه مقبریه با سنگ خارای کوهسنگی چاگودده که اون مئن بیشتر جه دوتا شکل هندسی مربع و مثلث ایستفاده ببو .

اونه تالار و بقیه جیگان جوری چاگوده ببسته که هرتا جی اوشان نیشان دهندیه موضوع بخصوصی که جنگ و دفاع و پایداری نادر شاه بو .

ا جیگا هم عمر خیام آرامگاه مانستان بوسیلیه اوستاد هوشنگ جیهون چاگوده ببسته. کار چاگودن ا جیگا سال 1336 شوروع ببو و سال 1342 تومانا بو .

ا ساختمان جور ایته موجسمه نها که نادرانیشان دهه که اسب رو نیشته و سه ته سرباز اونه دومبال امندرده. ا موجسمان کار اوستاد ابواحسن صدیقی چاگوده. 

left|thumb|نادر موجسمه

ا آرامگا جا هسا مشهد مئن ، شیرازی خیابان و سر چار راه شهدا قرار بیگیفته که خیلی به حرم نزدیک ایسه . 

رده:تارئخ
رده:جوغرافی
کۊهسنگي

**کۊهسنگي** ایته پارک ايران ٚ رضوي خۊراسان ٚ مشهد مئن گه مشهد ٚ تۊريستي جاذبه‌ئن ٚ جه ايسه. کۊهسنگي، مشهد ٚ دۊوؤمي پيله پارک بۊستان ملت ٚ پسي محسۊب به. ویشتر زواران و گردشگران که مشهد شیدی اویا حتما ایته سر زنیدی. کوهسنگی جه او پارکانی ایسه که خیلی ایمکانات داره تالار، ایستخر، لۊتکاسواري، کوه که هسا چون اونه جور چند تا شهید دفنا گودئده به جبل النور معروفا بو. صنایع دستی نمایشگاه، فیزیک نمایشگاه، مصنوعی آبشار، کۊچي زاکان وسایل بازی و سرگرمی جه امکانات أ پارک ايسد.
چن وختی ایسه که کوهسنگی مین ایته پارک کۊچي زاکان ٚ ره ني چاگوده ببسته که ایمکانات خیلی خوبی داره.

## تاتايی ئن
left|thumb|کوهسنگی
left|thumb|مشهد کوهسنگی
## سربس

رده:تارئخ
رده:جوغرافی
حسن ضیاظریفی

**حسن ضیاظریفی**، یکته چیریک بۊ گه بیژن جزنی ؤ عباس سۊرکی همره یکته کؤمؤنیستی جرگه' چاگۊده‌بؤن ؤ اي جرگه، چن سال بعد، یکته جرگه دیگرˇ همره متحد ببؤن و سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران بنأ ببؤ کی یکته پیلˇ چیریکی سازمان بۊ.

## مبارزاتی زندگی
ضیاظریفی سالˇ ۱۵۱۳ (۱۳۱۸ هجری شمسی)، لاجؤنˇ مئن بيچئه‌بۊبؤ ؤ سیاسی حؤقوقˇ مئن لیسانس هأیته.
چؤن حسن ضیاظریفی خانواده (اینˇ برأرؤن) سیاستˇ مئن دبؤن، اونأ نی وختی زأک بو، توده حزبˇ روزنامهٰ‌نه خؤند و گاگلف فورت. ۱۵۲۹ˇ زۊمؤسسؤن، وختی که گیلانˇ مئن یکته توده‌یی خال دستگیر بنن، حسن ضیاظریفی نی به عنوان کسی که باخبر بو بازداشت بنه و چار تا پنج روز رشتˇ دژبانˇ زندانˇ مئن زندانی بۊ. 

سالˇ ۱۵۳۴، وختی که مللی جبهه خۊ سیاسی فعالیتؤن' سرأیته، حسن ضیاظریفی نی بوشؤ ای جبهه مئن و اۊشؤنˇ جلسهٰ‌نˇ مئن کی جبهه رهبرؤنˇ خؤنهٰ‌نˇ مئن (مثلˇ دؤکتؤر سنجابی و دؤکتؤر صدیقی) تشکیل بؤنأبۊ شرکت گۊد ؤ اۊشون‌ئبه کار گود. مثلن اعلامیه پخش گۊد یا تجمعؤنˇ مئن شرکت گۊد یا دانشگا تعطیلی مئن همکاری گۊد.

۱۵۳۴ˇ زۊمؤسسؤن، انتخاباتی فعالیتؤنˇ وأسی بازداشت بۊبؤ ؤ دؤ ماه قزل قلعه زندانˇ مئن دبۊ يؤ بازؤن رها بۊبؤ.

۱۵۳۶ˇ شریرˇ ما ۱۷، وختی کی چتربازؤن دانشگاهˇ مئن فۊرۊز بمأ بؤن، اینˇ کلله، سرنیزه همره به شدت زخمی ببؤ و ۱۵۳۶ˇ دیا ما ۲۸، حؤکؤمت نظامی مئن دستگیر ببؤ و پنج ما قؤلدؤنئکˇ مئن دبو و دو ماه آزادی پسی بشؤ اجباری و ۱۸ ماه ارتشˇ مئن ایسأبۊ و بازؤن، یکته شرکتˇ مئن (بهشهرˇ شرکت) مشغول به کار ببؤ.

سالˇ ۱۵۴۱ˇ پئیز، ساواک یکته کؤمؤنیستی انقلابی سازمانه کی به پارتیزانی جنگ اعتقاد داشت کشف کؤنه و دوتته اونˇ رهبرؤنه (بیژن جزنی و عباس سورکی) گینه. حسن ضیاظریفی نی هی جرگه مئن عضو بو و او دو نفرˇ گیتنˇ پسی، جرگه افرادˇ هدایت و رهبری‌یه به عهده گینه، امما هو سال، امیرˇ ما ۱۱، حسن ضیاظریفی‌م دستگیر بنه و نظامی دادگاهˇ مئن به ۱۰ سال حبس محکوم بنه.

## زندانˇ مئن
ضیاظریفی، اوجور که ساواک خو نامهٰ‌نˇ مئن گؤزارش دئنه، «همه حالˇ مئن، خأست کی خو مؤخالفته، شاهˇ حؤکومتˇ همره نشؤن بدی و هینˇ وأسی، وختی که دستگیرأ بؤ، نه تنها خو همفکرؤن و هم‌جرگه‌یی‌ئنه اسمؤنه نوته، بلکی رشتˇ زندانˇ صبحگاه و شامگاهˇ مراسمˇ مئنأ نی شرکت نود.»

## مردن
۱۵۴۸ˇ سیا ما ۹، وختی که دوتته چیریکی سازمان (سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران و سازمان مجاهدین خلق ایران) چن سالی بو که خوشؤنˇ مسلحانه جنگه علیهˇ شاهˇ حؤکومت سرأیته بؤن و هو اواخر چن نفر ساواکˇ بازجوؤن و شکنجه‌کؤنؤنه بکوشته بؤن، ساواکی‌ئنأ نی اوشؤنˇ کارˇ جوبران گودن‌ئبه، ۹ نفر جی اوشؤنˇ رهبرؤن کی زندؤنˇ مئن ایسأ بؤنه، کوشنن و ایجور اعلام کؤنن که ای ۹ نفر فرار کأ دبون کی بکوشته ببؤن.

ای ۹ نفر ایشؤنن: بیژن جزنی، عباس سورکی، محمد چوپان‌زاده، عزیز سرمدی، مشعوف کلانتری، حسن ضیاظریفی، احمد جلیل افشار]] (ایشؤن هممه‌ته کؤمؤنیست و **سازمان چریک‌های فدایی خلق**ˇ شی بؤن) و مصطفی جوان خوشدل و کاظم ذوالانوار (ای دو نفرأ نی مؤسلمان بؤن و **مؤجاهدین خلق**ˇ جرگه شی بؤن.)

## جیرنویس

## سربس
* چپ در ایران، به روایت اسناد ساواک. مرکز اسناد تاریخی وزارت اطلاعات. بهار۱۳۸۰

جرگه:لایجؤن ٚ پیله کسؤن
جرگه:لایجؤن

جرگه:کؤمؤنيستؤن
محمۊد نامجۊ

left|thumb|نامجو موجسمه

left|thumb|نامجو موجسمه

پالوان محمود نامجو  ۱۲۹۷ شمسی رشت محلیه اوستادسرا مئن ب دونیا بومو . نوجوانی دوران مئن به وزنه برداری علاقه مند ببسته.

 

محمود نامجو بخاطر استعدادی ک دیشتی جغز وزنه برداری ، ژیمناستیک ، بدنسازی و کشتی مئن هم حرف گوفتن واسی دیشتی . ۱۸ سالگی کشتی دورون قهرمان کیشور ببسته .

 

پالوان محمود بدون ان که امکاناتی بداره بتانسته وزنه برداری اولین مدال طلای جهانیا سال ۱۹۴۹ فیگیره.

 

دهلی موسابقان مئن قاره آسیا اولین وزنه بردار بو که بتانسته رکورد جهان بجور ببره . نامجو بتانسته خیلی زود پروش اندام مئن هم قهرمان ببه .

رده:جوغرافی
رده:تارئخ
انزلی موزه نظامی

left|thumb|انزلی موزه نظامی

ا كاخ رضا شاه دستور امرا (14ه.ش/20م) تبديل به موزه ببسته . ا موزه مئن ویشتر از  2500 شی مانند اسلحه ، انواع ناو ماكت ،  جنگی و تفريحی  کشتیان و و رضا شا لوازم وجود داره. ا موزه بنا جی بناهان منحصر به فرد گیلان ایسه هنا واسی که برخلاف گيلان سنت معماری ، جی اروپا قديم معماری ایسه.

رده:جوغرافی
رده:تارئخ
تئرانه گيتن

آخرای بهمن سالˇ 1287 خورشیدی ، گیلان کمیتیه مشروطه چیان، تصمیم بیگیته ایتا راهپیمایی طولانی مودت را تاوده تئران فتح گودنˇ واسی. ا تصمیم تارئخ 22 تیرˇ 1288 خورشیدی ایتفاق دکفه و تئرانا گیرده و ممد علیشاه به روسیه فرار کونه .

right|thumb|سپهدار تنکابنی

روزˇ شانزدیه محرم 1327 ه.ق گيلانˇ مشروطه چیان به فرماندهیˇ سردار محيی و حسين خان کسمايی به رشت مديريه باغ حمله کونده و آقابالاخان سردار افخم حاکمˇ گيلانا کوشده و تمام گیلانا به کونترل خودشان در آرده.

بخاطر جی بین بردن سپهدار اعظم تنکابنی دردسران احتمالی که خو اختلافان واسی با عين الدوله آذربايجان حاکم خو نیروهان امرا به تنکابن بوشوبو و تانستی جنبشا ، شرق گيلان جا تحت فشار قرار بده، گيلان رئیسان مشروطه سپهدارˇ نامه بینیویشتده و اونˇ دعوت بوگودده بایه رشت و مشروطه نیروهان نظامی فرماندهیا به گردن بیگیره . يفرم خان و تعدادی جی قفقاز ارمنئن و هطویی ميرزا کوچک خان جنگلی و سالار فاتح هم جزء صدها و صدها رزم آور گيلک (گيلان و غرب مازندران جا) بون که ا راهپيمايی خونين و آزاديبخش که بتانسته استبدادˇ ممدعليشایا جی بین ببره و اونه به روسیه فراری بده شرکت دیشتیدی.

کسروی خو ایته کیتاب مئن درباریه گیلان آزادیخواهان نیویسه:« رشت به مرکز ثقل آزاديخواهی بدل شده است و تبريز همچنان مردانه مقاومت می کرد. اما اين تنها رشت بود که به صورت يک تهاجم، پيکار سرنوشت را آغاز کرده بود. شايد اگر پاره ای ندانم کاری ها و ترديد های سپهدار نمی بود جنبش رشت خيلی زودتر به آزادی تمام ايران منجر می شد.»

بعدنان که مشروطه جی خو راه اصلی خارجا بو بازم شمالئن بون مانند میرزا کوچک خان و.. که دست به قیام آزادیخواهانه بزده گیلان نقشا ا جنبشان آزادی خواهانه مئن نشا نادیده گیفتن .

left|thumb|سردار محیی
## توشکه

پیام رهایی 

ویکی پدیا

شمالیها

رده:تارئخ
بلۊچي زوؤن

**بلۊچي** يته کلسيايي خۊرخۊسˇ ايراني زوؤن ايسه. ای زوؤنه بلۊچؤن، ايران ؤ پاکستان ؤ أفغانستان ؤ تۊرکمنستانˇ ميئن گب زئنن.
## سربس
جرگه:زوان
سعید هدهدی

**سعید هدهدی بیش از ان که نیویسنده ببه نوازندیه ایته کیتان اونه جا [[چاپ]] ببو و ایته دیگه هم در حال اماده بونه.**

left|thumb|.

2ایسفند 1353 به دونیا بومو ولی اونه شناسنامه مئن  1 مهر 1354 ثبت ببسته . سال 1377 جا خو فعالیت هونریا شروع بوگوده از سال 1379 تا 1382 تئران بوشو و بهمن رجبی پالو تا پایان دوریه فوق عالی کار بوگود چند تا کنسرت بدا سال 1380 تئران دانشگاه مئن با گروه بیداد گیلکی ایته برنامه اجرا بوگوده .

سال 1383 با مسعود شعاری کنسرت بنا - هو سال آرمان سیگارچی کنسرت مئن ایته قسمت اجرا بوگوده با دونوازی عود و تنبک و سال 84  گروه هم آوا مره کنسرت بنا که رجبی هم بامو - هو سال مئن چار محال و بختیاری شهرستان بروجن دو نوازی تنبک با ممد علی برجیان انجام بدا و دو ماه بعد دوباره شهر کرد مئن هم اجرا داشتی دی ماه هو سال هم دوباره با گروه بیداد رشت اجرا داشتی.  

مرداد 1387 که دوباره گروه بیداد امرا رشت کنسرت داشتی. شماره 12 فصلنامیه موسیقی ماهور ایته مقاله فادا به نام قدمت تنبک تا کجاست ماهنامیه مقام دوره قدیم مین هم ایته نوشته داره به نام جانشینی در هنر مردود است و گیله وا دورون هم خو اوستاد امرا ( بهمن رجبی ) ایته مصاحبه بوگوده و روزنامه معین هم ایته مصاحبه اونه امرا بوگوده و چند تا مجله دانشجویی هم هاتو. تعمیر پوست تنبک مئن خبره ایسه که ا کارم  فریدون حلمی جا که سازندیه تنبک ایسه یاد بیگیفته . موفق ببسته کارت صلاحیت معلمی فیگیره . بتازگی خو کیتابه کی چن سالی بو نیویشتن دوبو با نام "تجسم ریتمیک شعرهای کودکانه" چاپ بوکوده.

## بیرون پیوندان

شخصی وبلاگ

نشر ایلیا
رحمت پیرو نذیری

**رحمت (محمد) پیرو نظری (نذیری)**، سال 1520 لاجؤنˇ مئن به دونیا بمأ وختی که خو اجباریه گذرؤنه دبو، سازمان چریک‌های فدایی خلق ایرانˇ مئن عضو ببؤ و وختی که ایشؤنˇ گوروه کشف ببؤ، متواری ببؤ و 1544، اسفندار ما 17، وختی که ساواکˇ مأمورؤن اینه بشناتن، مسلحانه درگیری مئن بکوشته ببؤ.

جرگه:لایجؤن ٚ پیله کسؤن
جرگه:لایجؤن
غفور حسن‌پور اصل

**غفور حسن‌پور** سال ۱۵۱۶، لاجؤنˇ مئن به دونیا بمأ.

اون امیرکبیرˇ دانشگا مئن شیمی بخؤنده و سال 1544، وختی که خو اجباریه گذرؤنه دبو، به جرم عضویت در کؤمؤنیستی جرگه‌ٰن دستگیر ببؤ و محکوم به اعدام ببؤ.

جرگه:لایجؤن ٚ پیله کسؤن
جرگه:لایجؤن
هزارخانی

هزار خانی علیا و هزار خانی سفلی که در منطقه سنقر کلیائی واقع شده است. از شرق به دهستان خوش آب و هوای میوله"Maivaleh" که از توابع اسد آباد همدان با بیش از 1000 تن سکنهمنهی می گردد.
معلم آبروریز مدرسه شهید سلطانی
کامپیوتر درس میده
لؤري زوؤن

**لؤري** يته زوانه گه لؤرؤن همدان، لؤرستان، خۊزستان، ايلام، چارمحال ؤ بختياري، کۊهگيلۊىه ؤ بؤىرأحمد، فارس، کرمانشاه، بۊشهر ؤ اصفهان ٚ اۊستانؤن ٚ ميئن گب زئنن. اي زوؤن هيندؤاۊرۊپايي خۊرخۊسي نسا زوؤنؤنه تعلق دأنه.

## سربس

جرگه:زوان
پرسپؤليس ٚ فۊتبالي باشگاه

250px|بندانگشتی|چپ|پرسپؤليسˇ تيم هادي نؤرۊزي عکسˇ أمرأ؛ دربي ۸۱– ۱۳۹۴ آبان ما ۸

**پرسپؤليسˇ تئرؤنˇ فۊتبالي باشگاه** يته ايرؤني تيمه گه سال ۱۳۴۲ تئرؤنˇ ميئن تأسيس بۊبؤ. پرسپؤليس، ايرانˇ ليگˇ برترˇ ميئن بازي کؤنه ؤ ۱۳۴۷ˇ پسي هميشک ايرانˇ جؤرترين ليگˇ ميئن ايسأ. 

## سرموربی و مودیر عامل

پیرسولیس سرموربّی 
اسماعیل کارتال ایسه
و او مودیر عامل رضا درویش ایسه

جرگه:ورزشي باشگاهؤنباشگاه پرسپولیس ورزشگاه خانگی اختصاصی ندارد و برای بازی‌های خانگی خود ورزشگاه آزادی تهران را اجاره می‌کند.تیم ملی فوتبال ایران و استقلال تهران نیز در همین ورزشگاه به میدان می‌روند.

در پی بازسازی چمن ورزشگاه آزادی در فصل ۸۲–۸۱، پرسپولیس بازی‌های خانگی خود را در ورزشگاه تختی برگزار کرد.

پرسپولیس پیش از ساخته شدن ورزشگاه آزادی، بازی‌های خود را در ورزشگاه امجدیه برگزار می‌کرد و در آغاز بنیادگذاری ورزشگاهی مجهز به استخر، زمین ژیمناستیک و بولینگ در مجموعه بولینگ عبده در اختیار داشت. این مجموعه در مرداد ۱۳۵۷ دچار آتش‌سوزی شد.

البته پرسپولیس پیشتر ورزشگاه اختصاصی در اختیار داشته‌است. در اوایل دهه ۱۳۵۰، عبده در شهرک اکباتان زمینی را خریداری کرده‌بود و در آن یک ورزشگاه فوتبال با نام ورزشگاه آپادانا بر پا کرد. پرسپولیس به دلیل کمبود امکانات برای هوادارانش و همکاری نکردن دیگر باشگاه‌ها، تنها یک بازی در ورزشگاه آپادانا انجام داد و پس از آن، از آپادانا به عنوان زمین تمرین بهره گرفت. همچنین به دلیل نبود پشتیبانی دیگر باشگاه‌های فوتبال ایران از حرفه‌ای شدن باشگاه پرسپولیس، عبده در سال ۱۳۵۲ ورزشگاه آپادانا را به ارزش ۲۰۰٬۰۰۰ تومان به باشگاه راه‌آهن فروخت. ورزشگاه آپادانا امروز ورزشگاه راه‌آهن نامیده می‌شود و در همسایگی ورزشگاه شهید دستگردی جای دارد. پس از انقلاب، در سال ۱۳۵۹ بنیاد مستضعفان و جانبازان دارایی‌های این باشگاه را به سود خود مصادره کرد.

در روزهای پایانی سال ۱۳۸۴، وبگاه رسمی باشگاه خبرهایی دربارهٔ این که پرسپولیس «ورزشگاه شهر قدس» را خریده‌است، منتشر کرد؛ اما این ماجرا به علت مشکلات مالی و حقوقی باشگاه پایان یافت و به ثمر نرسید.
ابراهيم پۊرداوۊد

(۱۴۵۹ - ۱۵۴۲)
ابراهیم پورداوود ، ۱۲۶۴ ه.ش رشتˇ محلیه سبزه میدان مئن به دونیا بومو . اونˇ پئر حاجی داوود زمین دار و بازرگان بو اونˇ مارم حاجی ملاحسن خمامی زای بو . ابراهیم بعد مکتب خانه به مدرسیه حاجی حسن که سبزه میدانˇ صالح آبادˇ بازارچه مئن نهابو بوشو ، هه زمات جا خو شعر گوفتنا شوروع بوگوده و خو تخلصا "لسان" اینتخاب بوگود .سالˇ ۱۲۸۴ ه .ش خو برار و خو اوستاد امرا بوشو تئران ، و شوروع به یادگیری طب بوگود بعد چندی به بیروت بوشو و فرانسه ادبیاتا یاد بیگیته هه زمات مئن خو فامیلیا "پورداوود" بنا و اونه خاندان گیلان مئن خوشان فامیلیا "داوودزاده" بناده . 

بعد دوسال و نیم واگردسته رشت . مردادˇ ۱۲۹۳ بوشو فرانسه و رشتیه حقوقا بخواند . پور داوود دو نفر دیگر ایله جار امرا پاریس مئن هفته نامیه "ایرانشهر" را تاودا .

جنگ جهانی اول مئن بوشو بغداد و روزنامیه " رستاخیز " مونتشرا گوده ولی اینتشار ا روزنامه ممنوع ببو و پورداوود کوچ بوگود به برلن و تا تمانا بستن جنگ اویه بئسا . پورداوود بعد ان که واگردسته ایران باز ئیته مسافرت به هند بوگود و بخشانی جی ادبیات مزدیسنا و گزارش اوستایا مونتشرا گوده.

پورداوودا به عونوان بنیانگذار ایران شناسی ایران مئن ، و به عونوان کسی که زوانˇ ایران باستانا زنده گوده شناسده هطو پورداوود اولین کسی بو که اوستایابه فارسی زوان واگردانه .

پورداوود شعر ، بینیویشته و کیتابانˇ زیادی خودش جا به یادگار بنا .

رده:ادب
رده:هونر
رده:مردوم
رده:حىاتي وانويسؤن
رده:۱۵۴۲ بمرده آدمؤن
رده:۱۴۵۹ بچئه آدمؤن
جی تی ای

جی تی ای ایته کامپیوتری بازیه کی اونه دورون ای سری ایمکانت نهه کی بازیه جالبه کونه. انی نام grand theft auto یانی سرقت بزرگ اتومبیله. ا بازی از کنسول play station به بازار بامو. بعد انی جدیدتره نوسخه ان ده play station 2 و pc ره چاکوده بوبوست. انی آخری نسخه تا هسه GTA IV یا هو جی تی ای چار بو. ا بازی معمولا افراد +18 را توصیه به.
ا بازی دورون تانید ماتور و ماشین فرانید، هواپیما سوارا بید، هلیکوپیتره دورون بینیشینید و بیشید دریایه بگردید و علاوه بر ان کولی اکشنه کاران کی باعث به از ا بازی لذت ببرید و ا بازیه هیجان دهه.
بعضی از انی قسمتانی داستانم خایلی جذابه، مثلاً gta vice city کی ایته مافیایی داستانه شومن وا بیدینید و بیشید
ا بازی نوسخه یان تا هسه اشانید
gta
gta 2
gta III
gta vice city
gta san andreas
gta libery city
gta IV
وهن اباد

**لغت نامه دهخدا**
دهی است جزو دهستان فشافویه بخش ری شهرستان تهران واقع در 10هزارگزی باختری راه شوسه قم با 1190 تن سکنه . آب آن از قنات و محصول آن غلات ، صیفی ، چغندرقند و شغل اهالی زراعت است . قلعه خرابه ای دارد. راه از طریق رباطکریم ماشین رو است .

**اماکن مقدس** 
دارای یک امامزاده به نام امامزاده عین و غین میباشد.

**جمعیت وهن آباد** 
روستاي نوده 482 حريم شهر 
روستاي شترخوار 2567 حريم شهر 
روستاي علي آباد 672   
روستاي شهرستانك 315   
روستاي حكيم آباد 234   
روستاي وهن آباد مركز دهستان  1418
https://web.archive.org/web/20090805113122/http://robatkarim.ostan-th.ir/

--91.98.131.112 ‏۵ اکتبر ۲۰۰۹، ساعت ۱۰:۲۰ (UTC) ***مرتضی علی غنی***
بج

**بج** جه مۊهم‌ترین غلات ؤ غذایان دۊنيا مئن ايسه. ويشتر جه نصف دۊنيا مردۊمان ٚ أصلي غذا بج ايسه ؤ رۊجانه اۊن-أ خۊرئده. هأسأ ويشتر جه ده هيزار نؤع بج نهأ کي همه‌ته، دۊته جيرجرگه مئن کي اۊشان ٚ نام جاپؤنيکا (علمي نام: Oryza sativa japonica) ؤ اينديکا (علمي نام: sativa indica) ايسه قرار گيرئده.

بج‌کاري آدمان ٚ مئن پۊر سابقه دأره ؤ اي سري شواهد بيافتد کي نيشان دنه ۸۲۰۰ تا ۱۳۵۰۰ سال پيش، چين ٚ پرل ٚ رۊخان ٚ کؤل ٚ ورجه بج‌کاري رائج بۊ. تاريخ شيناسان حدس زنئده کي بج أول بار چين ٚ یانگ تسه سامان ٚ جه بيگيته بۊبؤسته. بج خۊرتاوي آسیا جه باخي آسيا جيگایان-أ منتقل بۊبؤست ؤ اۊرۊپايي استعمارگران بج-أ آسیا جه اۊرۊپا ؤ آمريکا مئن ني گۊسترش بدأده.

[بندانگشتی|ايته بيجار بج‌بيني زمات ٚ مئن، [گيلان ٚ دۊرۊن]]

## سربس
جرگه:بج ؤ بجارکاري
اينترنت

دونیا پیلّه شبکه کی تومام ˇ موردوما همدیگرˇ مره وصلا کونه. گیلیکی ا شبکه میان رونق بیگیفته. کامپیوترˇ مره شه به ا مجازی دونیا وارد بستن. 

رده:کامپیوتر
ترانه

گیلان ˇمئن جه قدیمˇایام، ترانه وجود بداشته و ترانه ان در تومامˇ ادوار، گیلانˇ فرهنگا جه نقشˇ موهمی بداشته ده. جه گیلانˇسونتی سازان شه نقاره، کرنا، کمانچه و سه تاره نام بوردن. گیلان ˇبومی ترانه ان مئن شه به گولˇپامچال، میرزا کوچی خان، امی گیلان، ... ایشاره کودن. گیلان ˇ شادˇ ترانه ان بسیار زیادد مثل کونوس کله، عروس گولی، بدجایی بکاشتی تی آغوزه، ... گیلانˇ محبوب ˇ خواننده آنˇ مئن شه فریدون پوررضا، ناصر مسعودی، محمد عذرخواه، رمضانی، ... دانستن. اگر بخوائیم گیلان ˇ مشهورترین شاعر ˇ معاصرˇ جه یاد بوکونیم بودون ˇ شک با جه شیون فومنی نام بوبوریم.

## ترانه تقسیمان
1-اکثر ˇگیلانˇمحلی ترانئان به او زماتی ایختصاص دره کی کشاورزان کاره دریدی. 

2-ایتا دیگر جه ترانئان واگرده به عروس گولی و سایر جشنان. 

3-ترانئانی کی ماران خوشانه زاکانه ره لالایی خواند.

4-نوروزی خوانان وختی نوروز آیه نوروزی خوانی کوند.

5-خایلی جه گیلانˇبومی ترانئان های و هویی مره همراهه کی جنگلˇ میان پیچستن دره.
بازارروز

جه قدیم، موردوم شهران و روستائانه جا خوشانه محصولاته ( مورغانه، سیر، چواش، ...) اوردئد محلی بازاران همدیگره فروختئد. اجور بازاران معمولا ایته روزˇ خاص هفته دورون تشکیل بستیدی. هنه واسی اجور بازارانه گئد بازارروز. هر محلی میان ایته روز خاص هفته مره بازار روزه نام بنه اید. شنبه بازار؛ دوشنبه بازار؛ جمعه بازار؛...
رده:حىاتي وانويسؤن
بلاگفا

**بلاگفا** ىته جیگا ایسه که تؤنین اۊنˇ میئن وبلاگ چاکۊنین ؤ وبلاگ نيویسي بکۊنین. اي جیگاٰ علیرضا شیرازي ۱۶ آذر ۱۳۸۳ چاؤده. اينˇ سرورؤن، کانادا جي میزباني بۊنه. ألئکسا آمارؤن بلاگفاٰ پۊر دئنترين جیگا، ایرانˇ میئن دؤنه.

## سربس

جرگه:وبجيگه'ن
جرگه:وبلاگ
جرگه:وبلاگسنˇ سرويسؤن
سراجی

ا هونر منطقه ˇ فومنات ˇایختیصاص دره. به ا صورت بو کی دباغی نوبوسته چرمه مره خوشانه مالانˇ ره قدیمˇ زمات تزئینات چاکودید. سراجی ببسته تزئیناته خوشانه مالانˇ جه جلهانیدی. اجور تزئینات مگس پران، شکم بند، دهن بند، ... بود.

رده: هونر

صفحات مرتبط: چموش دوزی، خراطی، حصیر

مازیار--89.144.180.23 ‏۱۹ اکتبر ۲۰۰۹، ساعت ۰۹:۱۵ (UTC)
خراطی

جه اویا کی گیلانˇ میان دار و چوب همیشک زیاد وفور ببسته چوبی چاکوده اسبابان ام همیشک کاربرد بداشته ده. خراطان چوبˇ رو نقش و نیگار زئید و چرتکه، عصا، چوبی سینی، قلیان، زورخانه میل، قاشق، قلم دان، چوب سیگاری، ... چاکودید.

مازیار--89.144.180.23 ‏۱۹ اکتبر ۲۰۰۹، ساعت ۰۹:۱۹ (UTC)
چۊمۊش

**چۊمۊش** يته گيلکي پابزاره گه گؤ پۊستˇ دباغي بۊبؤ چرمˇ أمرأ چؤده بۊنه ؤ بۊزي ندأنه. چۊمۊشˇ ويژگي اينه که سردˇ سرؤنه ميئن پا گرم دأنه ؤ گرمˇ سرؤنه ميئن پا سرد دأنه. يک نؤع چۊمۊش گه بند ؤ درازˇ تسمه دأنه ؤ پا ساقه دبۊسته بۊنه **شکار چۊمۊش** گۊنن. گيلانˇ چۊمۊش يۊنسکؤ جي ايصالتˇ مۊهر دأنه ؤ **چۊمۊش دۊجي** فرهنگي ملي ميراثˇ ليستˇ ميئن ثبت بۊبؤ.

## سربس

جرگه:پابزار
ابریشم

گیلان، همیشک مرکز تهیه و توزیع ابریشم ببسته. رشت ˇ میان بازرگانان امویید تا ابریشم و نوغان داد و ستد بوکونید. لاهیجان ˇ نامم جه ابریشم بیگیفته ببسته.

مازیار--89.144.180.23 ‏۱۹ اکتبر ۲۰۰۹، ساعت ۰۹:۲۲ (UTC)
حصیر

دونیا جه معمولا اطویه کی دریا کناران همیشک حصیربافی داریدی. انزلی، حسن رود، خمام هم جه اویه کی نی لویی اویا جه فراوان دره مرکز تولید حصیر به حساب آموئید. حصیره نی لویی یا کولوش ˇ مره بافد. حصیری سفره، حصیری زنبیل، حصیری زیرانداز جه گیلانˇحصیربافی تولیداته.
هنی

REDIRECT#[هنده]

مازیار--89.144.180.23 ‏۱۹ اکتبر ۲۰۰۹، ساعت ۰۹:۳۱ (UTC)
نظیری نیشابوری

محمدحسين نيشابوري ، متخلص به نظيري . از شعراي قرن دهم هجري قمري است ، وي از موطن خويش نيشابور به اگره هندوستان رفت و مورد محبت عبدالرحيم خان خانان سپه سالار واقع شد و به معرفي او به دربار اکبر شاه راه يافت و سفري به مکه و مدينه کرد و راهزنان غارتش کردند، به هند بازآمد و بقيت عمر را در گجرات احمدآباد توطن گزيد. واز راه مداحي اميران و شاهزادگان هندي به ثروت و مکنت رسيد تا آنجا که ياء تخلص نظيري مشهدي را به ده هزار روپيه خريد، پس از وفات اکبر، جانشينش جهانگير شاه او را نزد خويش خواند و گرامي داشت ، وي در اواخر عمر ترک دنيا و مداحي شاهان کرد و عزلت گزيد و گفت :
چندي به غلط بتکده کرديم حرم را
وقت است که از کعبه برآريم صنم را.
و به تحصيل علوم ديني پرداخت و به سال 1023 ه' . ق. در احمدآباد گجرات درگذشت و در محله تاجپور مدفون گشت . ديوان وي در حدود ده هزار بيت است . وي زرگري مي دانسته و به تجارت هم اشتغال داشته و در عين شاعري در عقيدت مذهبي خويش تعصبي داشته است . او راست :
نوازشي ز کرم مي کند محبت نيست 
توان شناختن از دوستي مدارا را.
ترک شراب و شاهدم بيمار کرده ست اي طبيب 
صحت نخواهم يافتن تا نشکنم پرهيز را.
گر روز حشر پرده ز رويش برافکند
ايزد به روي بنده نيارد گناه را.

از کف نمي دهد دل آسان ربوده را
ديديم زور بازوي ناآزموده را
من در پي رهائي و او در پي فريب 
بر سر گره زند گره ناگشوده را
نتوان چشيد قند مکرر وز آن لبان 
بتوان شنود تلخ مکررشنوده را
تا منفعل ز رنجش بيجا نسازمش 
مي آرم اعتراف گناه نبوده را.
(از حاشيه دکتر سادات ناصري بر آتشکده آذر ج 2 صص 711 - 723) (مجمع الفصحا چ مصفا ج 4 ص 101). نيز رجوع به فهرست کتابخانه مدرسه عالي سپه سالار ج 2 ص 690 و شعرالعجم چ تهران ج 3 ص 41 و تذکره حسيني ص 350 و سروآزاد ص 24 و روز روشن ص 708 و شمع انجمن ص 453 و نتايج الافکار ص 713 و تذکره ميخانه ص 524 شود. 
 
  http://www.mibosearch.com/Dictionary.aspx?wId=324000&DicName=dehkhoda&word=%d9%86%d8%b8%d9%8a%d8%b1%d9%8a+%d9%86%d9%8a%d8%b4%d8%a7%d8%a8%d9%88%d8%b1%d9%8a
 آیابه نظرشماشعر:
درس معلم اربودزمزمه محبتی       جمعه به مکتب آوردطفل گریزپای را
ازنظیری نیشابوری می باشد؟؟
تۊرشˇ واش خۊرۊش

**تۊرشˇ واش خۊرۊش** يته گيلکي خۊراکه گه مۊرغ ؤ بادمجؤن ؤ چۊچاق ؤ کۊتکۊتۊ ؤ نعنا ؤ تۊرشˇ واشˇ أمرأ چاؤده-بۊنه.

## سربس

جرگه:خؤردنئن ؤ واخؤردنئن
و

حرف ربط

او

گیلکی حرف ربط

**مثالان:**
من او تو؛ جغلان او اوشانه پئران؛ رکان او کورکان؛ باغان او بجاران؛ میداد او خودکار

وی

**مثالان:**
خو دستانا بوشست وی بوشو بخانه؛ خانومان وی أقایان؛ مسئولان وی مربیان
روخانه

*<span lang="glk" dir="rtl">روخانه</span>* یا *روبار* روانˇ آبيأ (سۊما) نام بنده کی جی کوهانˇ جه سره گیره فارسه دریایأ.  *روخانه* خو مسیرˇ جا جنگلانˇ جه عبور کونه وی سرانجام فارسه به دریا. کوهانˇ جا کی ورف آبه به ا آب جیما به وی در نهایت *روبارأ* چاکونه. وعضی *روباران* فصلی ید یأعنی فقط وختی واران زیاده آب داریدی. گیلانˇ مین روخانه زیاد دأریم. جه قدیمˇ ایام کی آب ˇشهر فت و فراوان نبو موردوم خوشانه ظرف و ظروف و رختانأ  *روبار*ˇ آبˇ میان شستیدی. گاگلف هم موردوم *روخان*ˇ آبˇمیان شنا کودیدی چون کی قدیمان *روخانئان* ان قدر آلوده نبود. 

گیلانˇ موهم ترین *روخانه* سفیدروده کی جه کوردستان آیه به گیلان وی شه کاسپینˇدریا میان. رشت ˇ مشهور روباران اشند:

گوهررود

زرجوب
دام

*دام* یا *مال* او دسته جه حیوانان ایسه کی شه اوشنه خانه میان داشتن پرندئانˇ کینار بنهیم. گیلانˇ میان مالانأ ویشتر بجارکار ˇ ره ایستفاده کودید.  **گیلان** ˇ مالان ویشتر گاو(ورزا، مانده) ، اسب(مادیان، ...) ، گوسفند، بوز، ... ایسد کی اوشنه جه کشت و کار ˇ ره ایستفاده کوند.

## کیشاورزی مالان
ورزا موهم ترین *مالی* بو کی محصول کشت کودن ˇ ره اهمیت داشته. ورزا ئه کاوول دوسته دی تا زمین ˇ شوخم بزنه.
 
بجارکار کی تومانه بسته، کیشاورزان خوشانه کاه و کولش  ˇ کی بجا بمانسته بوأ اسب ˇ مره حمل کودید. بحساب شه گوفتن مالان تومامˇ مراحلˇ کیشاورزی جه به کار أموئید. 

ورزا

ورزا ئه کاول دوستیدی بجارˇ مئن سره ددی. ورزا زور خایلی زیاده، هنه وسی تانه زمینˇ خب شوخم بزنه. گابانأ شیرˇ واستی ام داریدی. 
سک
ویشتر چوپانان گله میان سک داشتید ولی کیشاورزانم گاه گلف سک داشتید. سگان هم بلته جه ایسائید کی دوزد نتانه بائه هم زمینˇ جا ایسائید تا محصولاته جه موراقبت بوکند کسی نایه نیچینه. کلاچ ملاچان ˇ فراری دئنه ره ویشتر مترسکأ جه ایستفاده کودید. 
اسبو مادیان
وختی کیشاورزان خوشانه کاه و کولشــأ جیما کودید و توشکه زئید، اونه نهیدی اسبˇ جور بردید بسوجاند.

## چوپانان ˇ مالان
چوپانان ویشتری بوز و گوسفنده داشتیدی. چوپانان خوشانه گله مره ییلاق و قیشلاق کودید. 

گوسفند
چوپانان خوشانه گوسفندˇ گلئانأ بوردد مراتع جور علف بچرد. گوسفندان کی پیله بستد ده اوشنه نداشتید، اوشنه سره واویدی اوشنه گوشته کباب گیفتید.
بوز 
بوز حیوانی ایسه کی هر چی انه فدهید تنه بوخوره. هنه واسی اونه داشتن راحته. بوزˇ شیرˇ جه شه ایستیفاده کودن.

## اولاغ و قاطر
اولاغ و قاطر بار بردنˇ ره ایستیفاده به ولی گیلانˇ جا زیاد کاربورد نره.

## پیچا
پیچا ئه نشه به او صورت *مال* دانستن. پیچا مأمولن خوره گرده، شهرانˇ میان آت و أشغالان ˇ خوره. هنه وسی موردوم اونه ندارد. 

## مالانˇ محصولان
او محصولاتی کی موستقیم جه* مالان* بدست ایه اشند:

شیر

پشم

پوست

گوشت

ان اولیه محصولاتأ شه چکون وکون کودن به کارخانه ای  محصولات فارسن.

## دامداران
**دامداری** جه او مشاغلی ایسه کی بشرˇاولیه تومدنانˇ جه تا هسه وجود بداشته. او آدمانی کی دامان ˇ مره سرو کار درید اشند:

چوپانان

روستائیانˇدامدار

دامپزشک

## مصرف کونندئان
    
چوپانی گیلان ˇ جا ویشتر تالشان و گالشان ˇ مین رواج دره.

## دامان ˇ بیماریان
*دامان* خایلی بیماریانˇ موبتلا بئد. خائلی جی ا بیماریانˇ میانی آدمانˇ مره موشترکد. 

## قدیمان ˇ عقاید
گیلان ˇ تارئخ ˇجه مال خوره جایگاه ویژه ای دره. گاو مارلیک کی تومدون مارلیکا تأل لوق دره نیمادی ایسه جه ان اهمیت.

## فولکلور
*دامان* گیلانˇ فولکلورˇجه جایگاه ویژه ای دریدی.

دیلمی باستانی تقویم ˇ میان، ماهانˇ موشخص کودنˇ ره جه خوشانه مالانˇ وضعیت ایستیفاده بوکوده درد.

گیلکی زوان ˇ میان، ضربول مثلان ˇ جا،  خائلی جه دامان ˇنامان ایستیفاده ببسته:

گاب دکفته بازار

ورزا جنگ

سک ˇ دوما هفتئد سال قالب بیگیری هنی بوچومسته یه

## بیرون پیوندان
گیلکی مثلان

## واحد
وختی خئد *مالانأ* بیشمارد با جه واحدان خاصی ایستسفاده بوکوند. گابـــأ  رأس مره ایشمارد، سکـــأ قلاده مره، ...

## جدول

## منبأ
مازیار--91.99.134.5 ‏۱۲ نوامبر ۲۰۰۹، ساعت ۰۸:۱۸ (UTC)
 
## کلمات مرتبط

رده: طیور
رده: کیشکا
رده: کوروج
رده: کولوشکن
رده: شوتور مورغ
رده: مورغانه
محمد جمشیدی

ممد جمشیدی سنتور نواز سالˇ 1331 شمسی لاجان روستای مالده مئن به دونیا بومو کودکی جا به موسیقی دلبسته بو .
سالˇ 47 مئن بوشو به دومبال یادگیفتن سنتور بدون ان که اوستادی بداره . جمشیدی بعد چندی خو موسیقی تحصیلاتˇ تکمیلا گودن واسی بوشو تئران . کلاسان موختلفیا بوگزرانه سالˇ 55 گیلانˇ ارکستر موسیقی مئن عضو ببو .

سالˇ 57 لاجان ایداره فرهنگ و هونرˇ مئن مامورا ببو بعد اینقلاب هم بوشو قزوین ایدامیه درس واسی. سالˇ 66 واگردسته و لنگرود و رودسر مئن شروع بوگوده به درس دان سنتور  . هه دورانˇ مئن سرپرست گروه موسیقی صبا ببوسته .

رده : ادب
رده : هونر
رده : مردوم
رده : موسئقی
هادی هدی

*
* آزادی طلب ˇ قاضی

*هادی هدی* اونه یاد همیشکˇره زنده بمانه، سال 1309 ش رشتˇ جه بودونیا بامو. هطو کی خو ابتدایی یأ تومامه~  کود، مملکتˇ مئن دورشین وارشین را دکفت او موردومˇ زیندیگی جه سر او سامان دکفت. دورشین وارشین به أ دلیل بو کی دومی جنگ ˇ جهانی ایرانأ فارسه بو.

أ میانه هدی تصمیم بیگیفت بشه علومˇ دینی یأ تعلیم بیدینه. أ طو ببست کی هدی رشتˇجه دو سال، مدرسه مهدویه میان علومˇ دینی بخواند.

او سالانی کی رضاخان ایسه~ بو زناکانأ وانشته چادور بنهد او هیچ کس نتانسته تعزیه او سینه زنی را تاواده ولی هسا کی متفقین ایرانأ ایشغاله کوده بود او رضاخان بوشه~ بو همه~ چی واگردسته بو. ده مذهبی مراسیمان موردومه جه رسم ببسته بو. أن نیشان دیهه کی زورˇ مره نشه~ موردوم ˇ اعتقاداتأ اوشانه جه جیگیفتن. اگر ام بخئد زورˇمره ای نفرˇ عقیدئأ اونه جه فگیرد یا اونه دیلˇ میان ایته عقیدهˇجدیدأ تاوادد، بالعکس نتیجه دهه~ . هطو کی وختی رضاشا حکومتˇجه کینار بشو، دوارده دینی مدرسئان وازه~  بستد او روضه خوانی او تعزیه گردانی سابقˇ مانستان رونق بیگیفت. 

هادی هدی خو تحصیلˇ سالانˇ میان مدرسهˇدینی جه خب اوستادانی جه تعلیم بدی کی جه اوشان شه~ آیت الله شیخ علی علم الهدی جه نام بوردن. آیت الله علم الهدی جه میرزا کوچی خان یاران بو. هادی هدی دو سال مقدماتأ مدرسهˇدینی میان یاد بیگیفت ولی بازون اونه دیل بیگیفت جدیدˇ مدرسانأ واگرده~ . هادی هدی پئر ام ایته معتقد او مؤمن ˇ روحانی بو. هادی هدی پئر اونه بوگفت: تحصیلاتˇدینی ایته کارˇموقدس او مووارکی ایسه ولی جه نظرˇمعیشت خائلی سختی دره او هر کی أ سختیانأ نتانه تحمول بوکونه. هنه واستی من تره موجبور نوکونم تو تره موختاری... أطو بو کی هادی واگردست بشو دبیرستان. هادی بشو به دبیرستانˇقاآنی (رشتˇجه) او بازون دانشگاه تئرانˇ میان حقوق بخواند او قاضی ببست. 

هادی خو کارˇمیان خیلی خب پیشرفت بوکود او همه آمئده~ تا اونه جه درس یاد بیگیرد. اواخرˇ خو دورانˇ دبیرستان هادی هدی حزبˇایرانˇمیان عضوأ بست او أ حزب ˇ میان خائلی فعالیت بوکود. صنعتˇنفتˇ ملی بستنˇ زمات هادی هدی خائلی موشارکت دشته او رشتˇ موخابراتˇ ساختمانˇبالکونˇ جؤر کلی سوخنرانی بوکود.

هادی سیاسی فعالیتان تا اونه قاضی بستن ˇ موقع ویشتر دوام نوکود چون طبق قانون هون قانونی کی دوکتور مصدقˇ پیشنهادˇمره به تصویب برسه بو، قاضیان حق نشتد احزابˇسیاسی میان عضوه~ بئد. 28 موردادˇ کودتا پسی، نظامیان هادیأ بیگیفتد او چن روز اونه زیندانی بوکودد.

هادی گاگلف مجلاتˇحقوقی ره مطلب اوسه~ کوده. گیلانˇما روزنامه میان او هفگزˇ مجله میان کی اونه مودیر رشتˇجه عبدالکریم گلشنی بو، هادی مطالب چاپ ببستد. گاگلف ام شئر سره~ ده ولی هرگز اوشانه جمع او جوره نوکوده.
انقلاب اسلامی پسی، هادی معاونˇ بازرسی کل کشور ببست او هن مقام ˇجه ام بازنشسته~ بست. بازون کارˇ وکالتأ روباورد ولی اونه خوش نامویی خو موشتریانˇجه پول فیگیره.

هادی خائلی خو وکالتأ ایدامه نده او خائلی زود أ کارأ وله ~ کود او خو دفترˇوکالتأ تعطیله~ کود. هن زمات بو کی سال 1329 میان ایته ناشناخته بیماری اونه سوراغ بامو او اونه جه پا دگئد.

هادی موردنˇپسی تئران او رشتˇ میان اونه ره مراسیم بیگیفتد او سوگواری بوکودد. مسجدانˇمیان اونه عزاداران همه جایأ پوره~ کوده بود او ده جا نبو. أن در حالی بو کی هادی وصیت بوکوده بو اونه موردنˇره تشریفات را تانوادد ولی چی شه کودن کی موشتاق زیاد دشته او اونه وصیتأ نشاسته عملی کودن. 

## منبأ
مازیار
دادگر ش. 8  او  9   ص 17
بابک ربوخه

بابک ربوخه سال 1347 ه .ش رشت مئن به دونیا بومو. 

نوازندگیه سنتور و هطو اهنگساز ایسه . سنتور نوازیا رضا شفیعیان ورجه یاد بیگیفته و موسیقی دانشا مسعود ابراهیمی ، پرویز مشکاتیان و مصطفی پیوست و محمد رضا درویشی جا تومانا گوده.

رده : ادب
رده : هونر
رده : مردوم
رده : موسیقی
رویا حلاج

رویا حلاج ، جمشید حلاج زای و متولد 1335 ئیسه که رشت مئن به دونیا بومو اونه پئر ئیته جی گیلان هونرمندان ئیسه .

اون تئران دانشکده هونران زیبا مئن درس بخوانده و سنتور نوازیا خانم ارفع اطرائی و داریوش صفوت ورجه یاد بیگیته . سال 1359 ه .ش تکنوازی موسیقی رشته مئن خو لیسانسا فیگیته هسا محقق مذهبی نواران و قدیمی تصنیفان ئیسه نینوا موسسه هونری مئن درس دهه.

رده : ادب
رده : هونر
رده : مردوم
رده : موسیقی
غلامرضا اخوان فومنی

فومن مئن یال ۱۳۳۴ ه.ش به دونیا بومو

انه رشته سنتور نوازی ئیسه و هطو سنتور هم چاکونه هسا فومن ایداره ارشاد مئن هم درس دهه.

رده : ادب
رده : هونر
رده : مردوم
رده : موسیقی
علی بابا شکوری

علی بابا شکور هسا لاجان موسیقی پرچمدار ایسه ده سالگی مئن به موسیقی روی بارده و فلوت زئنا یاد بیگیته بعد محمد انکشافی جا فوت و فن سنتور نوازیا یاد بیگیته بعد بوشو تئران و زیر دست پرویز منصوری ، پری ثمر ، هیگر ، ویلیام هکینی و..سولفژ و هارمونی و صوت شناسی موسیقیا یاد بیگیفته .

بعد اون خانم والی زاده جا پیانو زئن یاد بیگیته و بعد اینقلاب واگردسته لاجان و موسیقیا با سنتور زئن دومبالا گوده .

رده : ادب
رده : هونر
رده : مردوم
رده : موسیقی
بهمن سیگارچی

بهمن سیگارچی صومعه سرایی سالˇ 1331 سوماسرا مئن به دونیا بومو سیگارچی ئیته جی بخترین سنتور نوازانˇ گیلانی بو .بهمن خو برار احمد سیگارچی شاگرد بو و یحیی نیک نواز و حسن ناصحی و شیده قرچه داغی جا آموزش بیده.

رده : مردوم
رده : هونر
رده : ادب
حسن عشقی

حسن عشقی سال 1327 ه . ش رشت مئن به دونیا بومو.

عشقی سنتور زئن مئن اوستاده هطویی سه تار ، تمبک مئن . هطو نقاش و گرافیست هم ئیسه .
اون سنتور زئنا اوستاد ناظمی جا باموخته و سال 53 ه .ش صدا و سیما مئن بوشو . بعدنان با گروه عشاق گیلان که عبدالله ملت پرست اونه سرپرست بو همکاری بوگوده .

اون آثار :

آهنگ باز باران با ترانه

مش حسن

سرزمین باران

نی ناله

منتظرم

رده : ادب
رده : هونر
رده : مردوم
رده : موسیقی
پور داوود

ابراهیم پورداوود ، ۱۲۶۴ ه.ش رشتˇ سبزه میدانˇمحله مئن به دونیا بومو . اونˇ پئر حاجی داوود زمین دار او بازرگان بو اونه مار ام حاجی ملاحسن خمامی زای بو . ابراهیم بعدˇ مکتب خانه به  حاجی حسنˇمدرسه کی سبزه میدانˇ صالح آبادˇ بازارچه مئن نهابو بوشو ، هه زماتˇ جا خو شعر گوفتنأ شوروع بوگوده او خو تخلصأ"لسان" اینتخاب بوگود .سالˇ ۱۲۸۴ ه .ش خو برار او خو اوستادˇ امره بوشو تئران ، او شوروع به طب یادگیفتن بوگود بعد چندی به بیروت بوشو او فرانسه ادبیاتأ یاد بیگیته هه زمات مئن خو فامیلیأ "پورداوود" بنه او اونه خاندانˇ گیلانˇ مئن خوشانه فامیلیأ "داوودزاده" بناده .

بعدˇ دوسال او نیم واگردسته رشتأ . مردادˇ ۱۲۹۳ بوشو فرانسه او رشتیه حقوقأ بخواند . پور داوود دو نفرˇ دیگرˇ ایله جارˇ امره پاریسˇ مئن هفته نامیه "ایرانشهر" را تاودا .

جنگ جهانی اولˇ مئن بوشو بغداد او روزنامیهˇ " رستاخیز " مونتشرا گوده ولی اینتشار أ روزنامه ممنوع ببو او پورداوود کوچ بوگود به برلن او تا تمانا بستنˇ جنگ اویه بئسا . پورداوود بعدˇ ان کی واگردسته ایران باز ایته موسافرت به هند بوگود او بخشانی جی ادبیات مزدیسنا و گزارش اوستایأ مونتشره گوده.

پورداوودأ به عونوانˇ بنیانگذارˇ ایران شناسی ایرانˇ مئن ، او به عونوانˇ کسی کی زوانˇ ایران باستانأ زنده گوده شناسده. هطو پورداوود اولین کسی بو کی اوستایأ به فارسی زوان واگردانه .

پورداوود شعر ، بینیویشته او کیتابانˇ زیادی خودش ˇجا به یادگار بنه.

ابراهیم پورداوود ایته پیله مرداک بو کی رشتˇسبزˇمیدانˇمیان در 15 اسفند سالˇ1264 ه.ش به دونیا بامو او 26 آبان 1347 ره بمرد.

اوستاد پورداوود ایته پیله دانشمند بو کی ایران شناسی ره خیلی فعالیت بوکود. اوستاد وختی 20 سال داشتیدی ایرانˇ آثار باستانی جه دیدن بوکودیدی. اوستاد خو 20 سالگی میان آثار باستانی بیستون، طاق بستان، قصر شیرین او ایوانˇمداینˇجه دیدن بوکودیدی. او زماتی کی خو خانواده مره هندوستان ایسا بو، ادبیات مزدیسنا او گزارش اوستائأ مونتشر بوکود. ایزه کی بوگوذشت دانشگا تئرانˇجا شروع به تدریس بوکود.

دوکتور احسانˇیارشاطر ایته جه اوستادˇشاگردانه. دوکتور یارشاطر گویه: پورداوود بنیان گذارˇ تحصیلاتˇ ایرانˇ باستان بو او ذوق او شوقی یأ کی دشته دیگران ام فده ای.

یکشنبه روزی بو موصادف با 26 آیان 1347 کی اوستاد خو کتابانˇ میان خو تختˇخوابˇجور بمرد.

## پورداوودˇ بودونیا آمون
پانزدهم ایسفند

## پورداوودˇ جه دونیا موردن
بیست و ششم آبان

مازیار --91.99.132.0 ‏۱۹ نوامبر ۲۰۰۹، ساعت ۰۹:۲۸ (UTC)
حسین آمنین

**حسین آمنین** نوازنده سنتور و آهنگساز اهل رشت بو. آمنین جِه سال ۱۳۳۵ رادیو رشت اَمره خو همکاری شروع بوکوده. برای شاپور جفرودی، جمشید کهربایی، ناصر مسعودی، منصور فانی، فریدون پوررضا و... آهنگ بِساخته. 

اون آهنگان در برنامه گلهایِ رادیو ایران میأن بخش بوسته. آمنین بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، حسابدار کارخانه‌ی شیر و پاستوریزه رشت بوبوسته. حسین آمنین در مهر ماه سال ۱۳۷۸ درگذشت.

از اونه آثار می توان به: سپیده، انتظار، کدخدا دوختر با صدای منصور فانی؛ آب طلا، پاورچین، گلنساء، روخان لب (گلهای صحرایی ۳۹)، بیا بیشیم دریا کنار (شاخه گل ۶۷) با صدای ناصر مسعودی؛ صبح بهار، مژده بهار، پریشان، عروس گوله با صدای فریدون پوررضا و... اشاره کودن.

رده : ادب
رده : هونر
رده : مردوم
رده : موسیقی
بادرنگان بو

ایته کوجی داستانˇنامه جه مسعود پورهادی، پورهادی أ داستانأ سالˇ 1385 (1580 گ.د) میان بینی ویشته دره . نیویسنده خو داستانˇ میانی عنصرˇفضاسازی جه خائلی خب ایستیفاده بوکوده دره او داستانˇاوج او زماته کی بادرنگانˇبو همه جا فوجه. داستانˇماجرا واگرده به دو نفر کی خیلی زمات بو همدیگرأ نیده داشتیدی او فراغی(تاسیانی) کی اوشنه میانی شیکل بیگیفته بو.

أنم ایتا واوین جه داستان:

راس گه، ا چن ما میانی دال به دال تلفن کودی، اوّلیبار کی گوشی ِ اوسادم بناگوده مرا سربهسر نهن، نفامستم کیه، هرچیام واورسم «شیمی نام؟» نوگوفت تا کی شروع بوکود به خاندن: «امشب هوا دیل پوره خودا/ خورشید، ابر ز جیر خابه» هتو تا ا بندا بخاند می ناف دکفت.
ره

مه ره، ته ره، اوشنه ره، هه ره

جزء اول + ره

مه* + ره --> مه ره --> برای من، من را

ته + ره --> ته ره --> برای تو، تو را

امه + ره --> امه ره --> برای ما، ما را

شمه + ره --> شمه ره --> برای شما، شما را

چه + ره --> چه ره --> برای چه، چه را

خو + ره --> خو ره --> برای خود، خود را

که + ره --> که ره --> برای که، که را

کو + ره --> کو ره --> برای کجا؟، به کجا، به کدام طرف

أ + ره --> أ ره --> به این طرف، این طرف را

او + ره --> او ره --> به آن طرف، آن طرف را 

هه + ره --> هه ره --> به همین  طرف، از همین طرف 

هو + ره --> هو ره --> به همان  طرف، از همان طرف

همه + ره --> همه ره --> برای همه، همه را

هیکی + ره --> هیکی ره --> برای هیچ کس، هیچ کس را

هنه + ره --> هنه ره --> برای همین

•	به صورت های دیگر نیز رایج است:

•	می ره – تی ره – اونه ره

•	امی ره – شیمی ره – اوشنه ره

مازیار--91.99.128.165 ‏۷ دسامبر ۲۰۰۹، ساعت ۱۵:۳۱ (UTC)